Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2965/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 52 A
journal: Dz.U. 2005 nr 179 poz 1485
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak- Pęczkowska, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Iwona Szymanowicz- Nowak, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 6 maja 2020 r. sprawy ze skargi P. D. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego W Warszawie z dnia [...] października 2019 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2019 r., Nr [...], znak: [...] [...]Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. 2012 poz. 124 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania P. D. od decyzji Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego w O. (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] sierpnia 2019 r., Nr [...], wymierzającej karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 22 lutego 2019 r. Komenda Miejska Policji w O. przekazała organowi I instancji dowody rzeczowe do sprawy przeciwko P. D. (dalej: "skarżący") w postaci bezpiecznej koperty o numerze [...], zawierającej proszek o łącznej wadze netto po badaniach 2,183 grama, zgodnie z postanowieniem Prokuratury Rejonowej w O.z dnia [...] lutego 2019 r., sygn. akt [...]. Następnie w dniu 4 marca 2019 r. Prokuratura Rejonowa w O. udostępniła organowi I instancji protokoły przesłuchań świadków w omawianej sprawie w celu wykorzystania ich w prowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Z otrzymanych przez organ sanitarny akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. policjanci z Komendy Miejskiej Policji w O., po zatrzymaniu pojazdu marki [...] nr rej. [...] i przeszukaniu pasażerów tego samochodu, ujawnili w kieszeniach spodni zatrzymanego P.D. cztery torebki foliowe z zawartością różowego proszku. Badanie narkotestem, wykazało, że różowy proszek to substancja psychotropowa w postaci mefedronu. Dalsze szczegółowe badania przeprowadzone w Laboratorium Kryminalistycznym Komendy Wojewódzkiej Policji w R. wykazały, że różowa substancja zawiera sól izopropylofenidatu oraz sól 4-metylometamfepramonu. Natomiast ze sprawozdania z badań uprawnionego laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R. wynika, że w przedmiotowym różowym proszku stwierdzono obecność 4-metyloN,N-dimetylokatynonu oraz izopropylofenidatu. Ponadto organ I instancji ustalił, że z wyjaśnień złożonych przez skarżącego w charakterze podejrzanego oraz z zeznań świadka A.K. wynika, że skarżący dwukrotnie w grudniu 2015 roku sprzedał małoletniemu A. K. mefedron o łącznej wartości 100 złotych. Po przeanalizowaniu akt sprawy Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w O. decyzją z [...] sierpnia 2019 r. wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 20 000 złotych za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych w postaci proszku zawierającego izopropylofenidat oraz 4-metylo-N,N-dimetylokatynon. Odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia wniósł skarżący. Po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny skarżoną decyzją z [...] października 2019 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że postępowanie administracyjne nie jest uzależnione od wyniku postępowania karnego, które jest postępowaniem całkowicie niezależnym i wyniki postępowania karnego nie mają wpływu na przebieg postępowania administracyjnego. Ponadto wyjaśnił, że ustawodawca rozdzielił przepisy ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii na środki zastępcze i nowe substancje psychoaktywne (rozdział 6a ustawy), za których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu przewidziana jest kara administracyjna oraz na środki odurzające i substancje psychotropowe (rozdział 7), za które ponosi się odpowiedzialność karną. Dlatego też Prokuratura Rejonowa w O. po ustaleniu, że przedmiotowe produkty spełniają definicję środka zastępczego, umorzyła postępowanie i przekazała sprawę Państwowemu Powiatowemu inspektorowi Sanitarnemu w O. Jednocześnie organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji w kwestionowanej decyzji przedstawił stan faktyczny i wskazał które dowody uznał za wiarygodne. W ocenie organu, zebrany materiał dowodowy (zeznania świadków i strony postępowania), potwierdzają zaś, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze. Organ wskazał, że daje wiarę postępowaniu dowodowemu przeprowadzonemu przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji oraz Prokuratury Rejonowej w O. Odnosząc się do zarzutów skarżącego, organ II instancji podkreślił, że w decyzji organu I instancji znajduje się definicja "środka zastępczego" przyjęta w ustawie z dnia 24 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. 2015 poz.375), zgodnie z którą środek zastępczy to produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Organ wyjaśnił, że skarżący był co prawda przekonany, że kupował i odsprzedawał mefedron, jednak w wyniku badań przeprowadzonych przez uprawnione laboratorium do ustalenia czy dany produkt jest środkiem zastępczym wykazano, że zidentyfikowane substancje zawarte w próbce pobranej kwalifikują się jako środek zastępczy. [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił również, że izopropylofenidat oraz 4-metylo-N,Ndimetylokatynon na dzień zaistnienia zdarzenia nie znajdowały się na liście środków odurzających ani substancji psychotropowych kontrolowanych przez ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii oraz nie są wymienione w załączniku do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 listopada 2015 r. w sprawie nowych substancji psychoaktywnych. Stąd też produkty znalezione przy skarżącym w dniu [...] kwietnia 2016 r. i sprzedane w grudniu 2015 roku jako mefedron nie były w istocie tą substancją tylko mieszaniną substancji zastępczych o podobnym działaniu. Biorąc zaś pod uwagę problematykę stanu prawnego w niniejszej sprawie, organ odwoławczy wskazał, że w sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w brzmieniu obowiązującym przed jej nowelizacją. Podkreślił, że zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem określenie skutków zdarzeń prawnych następuje w oparciu o zasadę tempus regit actum, czyli że moment zaistnienia zdarzenia wyznacza jako prawo właściwe, obowiązujące w dniu jego realnego wystąpienia. O zakresie praw i obowiązków decydują zatem przepisy prawa materialnego w brzmieniu obowiązującym w dacie powstania określonego obowiązku. W ocenie organu II instancji w przedmiotowej sprawie występuje zatem tzw. zamknięty stan faktyczny, który w całości ukształtuje się pod rządami przepisów wcześniej obowiązujących. Równocześnie jedną z podstawowych zasad państwa prawnego jest niedziałanie prawa wstecz (zakaz retroakcji). Przyjmuje się przy tym, że retroaktywne działanie prawa występuje wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń "zamkniętych w przeszłości" zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Tak rozumianą retroaktywność odróżnia się od retrospektywności prawa, która ma miejsce, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swego zakończenia, które powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej po wejściu w życie nowej regulacji. Dodatkowo [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wskazał, że Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki. Ponadto stwierdził, że bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych czy też zasady nieretroakcji prawa, które to wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Przechodząc do analizy stanu faktycznego sprawy organ II instancji stwierdził, że za tym, że skarżący dopuścił się złamania zakazu wprowadzania do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych, poza zabezpieczonym przy nim materiałem dowodowym, przemawiają zeznania jego samego oraz A. K. Tym samym zasadnym było wszczęcie postępowania administracyjnego oraz wydanie, na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii, decyzji wymierzającej karę pieniężną w wysokości 20 000 złotych za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych. W ocenie organu odwoławczego,kara nałożona przez organ I instancji jest przy tym najniższą jaką organ mógł nałożyć na stronę postępowania, bowiem wysokość kary administracyjnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych oraz nowych substancji psychoaktywnych, zgodnie z art. 52a ust. 1 omawianej ustawy, mieści się w przedziale od 20 000 do 1 000 000 złotych. Zdaniem organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor w O., kierował się wagą i okolicznościami naruszenia prawa, ilością wprowadzonego do obrotu środka zastępczego, szkodliwością dla zdrowia ludzkiego substancji wprowadzanej do obrotu, oraz warunkami osobistymi (sytuacją rodzinną, stanem majątkowym, stanem zdrowia) skarżącego. Skarżący kwestionując decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie: - art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych - polegające na zastosowaniu przepisów z roku 2018 do zdarzenia z dnia [...] kwietnia 2016 r. i grudnia 2015 roku, co oznacza nakładanie sankcji administracyjnych wbrew zasadzie lex retro non agit, - art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na wymierzeniu kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu środków zastępczych w stosunku do skarżącego w sytuacji, gdy prawidłowa wykładania tych przepisów w świetle dokonanych ustaleń faktycznych - gdzie środki poddane badaniom zostały zatrzymane u skarżącego w dniu [...] kwietnia 2016 r. i był on jedynie ich posiadaczem - nie udzielał ich, zaś środki, które zostały przez niego udostępnione w grudniu 2015 roku, nie były badane pod względem ich zawartości - prowadzi do wniosku, że zachowania skarżącego nie mogą być zakwalifikowane jako wypełniające pojęcie wprowadzania do obrotu środków zastępczych. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik skarżącego wskazał na błędny tok wnioskowania organu administracji. Podkreślił, że specjalistycznym badaniom laboratoryjnym została poddana wyłącznie substancja posiadana przez skarżącego w dniu [...] kwietnia 2016 r. i to w tej substancji wykryto 4-metylo-N,N-dimetylokatynon oraz izopropylofenidat. Jednak nie została ona przez skarżącego nikomu udzielona. Natomiast substancja, którą skarżący udzielił w grudniu 2015 roku nie została poddana badaniom. Nie wiadomo zatem czy znajdowały się w niej substancje spełniające przesłanki do uznania ją za środek zastępczy. Skarżący substancji tej nie mógł już posiadać w kwietniu 2016 roku, ponieważ się jej wyzbył. Brak jest zatem podstaw, aby uznać, że jest to jedna i ta sama jednostka miary i jednostka zawartości chemicznej. Posiadając dla siebie środki w kwietniu 2016 roku skarżący był ich posiadaczem (odbiorcą). To podmiot, który substancję tę dostarczył skarżącemu, udzielił mu jej, natomiast skarżący był wyłącznie w jej posiadaniu. Ponadto zdarzenie z dnia [...] kwietnia 2016 r. należy oddzielić od udostępniania przez skarżącego środków w grudniu 2015 roku. Jest to bowiem odstęp 4-5 miesięcy, stąd trudno jest uznać, że te same środki skarżący nosił przez 4 miesiące w kieszeni do czasu zatrzymania. Brak jest także danych i dowodów, że skarżący handlował (udzielał) środkami jeszcze w kwietniu 2016 roku, a stawianie takich tez wykracza poza granice uznaniowości i jest krzywdzące dla skarżącego, Wyjaśnił również, że badaniom laboratoryjnym została poddana wyłącznie substancja znaleziona u skarżącego w dniu [...] kwietnia 2016 r. W ocenie strony skarżącej nie można zaś przyjąć, że substancje z grudnia 2015 roku i kwietnia 2016 roku zawierały identyczny skład chemiczny, ponieważ brak jest dowodów na potwierdzenie takiego stanu rzeczy. W istocie nie wiadomo, czy były to te same substancje, a mimo to organ administracji takie wnioski wyprowadził, opierając je na badaniach wyłącznie jednej substancji - zatrzymanej w dniu [...] kwietnia 2016 r. Stąd też nie wiadomo, czy znajdowały się w nich substancje spełniające przesłanki dla uznania ich za środek zastępczy, co stanowi warunek sine qua non dla wymierzenia przez organ administracji kary pieniężnej za wprowadzanie do obrotu na podstawie art. 52a ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ), dalej "p.p.s.a."). Mając na uwadze okoliczności faktyczne i prawne sprawy Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżona decyzja, nie narusza prawa. Wskazać w tym miejscu należy, że z uwagi na zawarty w skardze wniosek oraz przychylenie się do niego organu (k.33 akt sądowych), sprawa na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., została rozpoznana w trybie uproszczonym. Przedmiotem kontroli Sądu, jest decyzja [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2019 r., utrzymująca w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. wymierzającą skarżącemu karę pieniężną za wprowadzenie do obrotu środków zastępczych. Podstawą działań podjętych w rozpoznawanej sprawie przez organy sanitarne, jest art. 1 i art. 4 ust. 1 pkt. 9a Ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej z dnia 14 marca 1985 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 59). Stosownie do tych przepisów Państwowa Inspekcja Sanitarna jest powołana do realizacji zadań z zakresu zdrowia publicznego, zaś do zakresu jej działania w dziedzinie bieżącego nadzoru sanitarnego, należy kontrola przestrzegania przepisów określających wymagania higieniczne i zdrowotne w szczególności dotyczących zakazu wytwarzania i wprowadzania do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii.

Materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji, stanowił art. 52a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii ( Dz. U. z 2012 r., poz. 124 ), dalej: "u.o.p.n." Zgodnie z treścią tego przepisu kto, wbrew przepisom ustawy, wytwarza lub wprowadza do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środek zastępczy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 20 000 zł do 1 000 000 zł. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, wymierza, w drodze decyzji, państwowy inspektor sanitarny właściwy ze względu na miejsce wytwarzania lub wprowadzania do obrotu środka zastępczego. Decyzja ta podlega natychmiastowemu wykonaniu. Ustalając wysokość kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, państwowy inspektor sanitarny uwzględnia w szczególności ilość wytworzonego lub wprowadzonego do obrotu środka zastępczego. Powyższy przepis został dodany do u.o.p.n., ustawą z dnia 8 października 2010 r. o zmianie ustawy o przeciwdziałaniu narkomanii oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 213, poz. 1396). Celem tej nowelizacji było przeciwdziałanie rozwojowi zjawiska wprowadzania do legalnego obrotu, nowych substancji posiadających działanie psychoaktywne, tak zwanych "dopalaczy". W art. 44b u.o.p.n., zawarty został zakaz wytwarzania i wprowadzania do obrotu środków zastępczych.

Art. 4 pkt 34 u.o.p.n. definiuje wprowadzanie do obrotu jako udostępnienie osobom trzecim, odpłatnie lub nieodpłatnie, środków odurzających, substancji psychotropowych, prekursorów, środków zastępczych lub nowych substancji psychoaktywnych.

Z kolei środkiem zastępczym, jest zgodnie z art. 4 pkt 27 u.o.p.n. - produkt zawierający co najmniej jedną nową substancję psychoaktywną lub inną substancję o podobnym działaniu na ośrodkowy układ nerwowy, który może być użyty zamiast środka odurzającego lub substancji psychotropowej lub w takich samych celach jak środek odurzający lub substancja psychotropowa, których wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu nie jest regulowane na podstawie przepisów odrębnych. Organ w oparciu o materiały przesłane przez Prokuraturę Rejonową w O., w tym wyjaśnienia skarżącego składane w charakterze podejrzanego oraz zeznania przesłuchanego w charakterze świadka A. K., ustalił następujące fakty, które nie są kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Po pierwsze ustalił, że skarżący sprzedał w grudniu 2015 r. A. K. substancję, która zarówno według wyjaśnień skarżącego jak też zeznań świadka, stanowiła mefedron.

Po drugie, że w dniu [...] kwietnia 2016 r. przy skarżącym ujawniono substancję w postaci proszku koloru różowego, która poddana została dwukrotnym badaniom. Z opinii nr [...] z dnia [...].08.2016 r. sporządzonej przez Laboratorium Kryminalistyczne Komendy Wojewódzkiej Policji w R., wynika, że w przekazanym dowodzie rzeczowym ( który stanowiła substancja znaleziona przy skarżącym w dniu [...] kwietnia 2016 r.), zidentyfikowany został izopropylofenidat w postaci chlorowodorku oraz 4- metylometamfepramon w postaci chlorowodorku. Substancje te nie znajdują się na liście środków odurzających ani substancji psychotropowych kontrolowanych przez Ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Nie są wymienione w załącznikach do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27.11.2015 r. w sprawie nowych substancji psychoaktywnych. Jednak obie substancje należą do psychoaktywnych związków z grupy fenetylamin i syntetycznych katynonów, powszechnie określanych mianem "dopalaczy" i w myśl Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii (Dz. U. z 2016 r. poz. 224, t.j.) spełniają definicję środka zastępczego. Na podstawie sprawozdania z badań nr [...] z dnia [...].05.2019 r. sporządzonego przez laboratorium Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej w R., stwierdzono w zabezpieczonej u skarżącego substancji obecność 4-metylo-N,Ndimetylokatynonu oraz izopropylofenidatu (IPH). Zidentyfikowany w czasie badań izopropylofenidat spełnia definicję "środka zastępczego" w myśl Ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii. Natomiast 4-metylo-N,N-dimetylokatynon na dzień wszczęcia postępowania administracyjnego przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w O. tj. 4.06.2019 r. zaliczany był do nowych substancji psychoaktywnych wymienionych w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1591).

Wyniki powyższych badań oraz klasyfikacja substancji będących przedmiotem tych badań także nie były przedmiotem sporu. Wskazują one zdaniem Sądu, że zabezpieczona w dniu [...] kwietnia 2016 r. substancja, stanowiła środek zastępczy. W ocenie Sądu, nie można przypisać skarżącemu wprowadzenia do obrotu środka zastępczego w dniu [...] kwietnia 2016 r. Słusznie bowiem podniesiono w skardze i wynika to także z dołączonych przez Prokuraturę materiałów, że skarżący w tym dniu, jedynie posiadał przy sobie wyżej wspomnianą substancję poddaną następnie badaniom i nikomu jej nie udzielał. Wprowadzanie do obrotu musi natomiast wiązać się albo z udostępnianiem określonych substancji osobom trzecim albo przynajmniej ze stwarzaniem możliwości nabycia takich substancji w danym miejscu ( np. w lokalu, sklepie ) przez osoby trzecie. Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1123/19, LEX nr 3009454, nie można przyjąć, że pod pojęciem "wprowadzania do obrotu" należy rozumieć każde zdarzenie dotyczące czy związane z środkami zastępczymi (środkami odurzającymi, substancjami psychotropowymi, prekursorami, nowymi substancjami psychoaktywnymi). Kluczowe jest, aby nastąpiło udostępnienie w jakikolwiek formie lub w jakimkolwiek celu, osobie trzeciej odpłatnie lub nieodpłatnie środka zastępczego. Wspomnieć w tym miejscu należy, że stan faktyczny w sprawie rozpoznawanej przez NSA, dotyczył sytuacji, kiedy to środki zastępcze, znalezione zostały w mieszkaniu skarżącego. Zebrany w rozpoznawanej sprawie materiał dowodowy, nie jest w ocenie Sądu wystarczający by stwierdzić że skarżący w dniu [...] kwietnia 2016 r. wprowadzał do obrotu substancje zastępcze. Nie można bowiem wykluczyć, że zakwestionowaną u niego substancję posiadał wówczas wyłącznie na własny użytek, a w każdym razie nie podjął działań związanych z jej udostępnianiem innym osobom. Nie zmienia to jednak w ocenie Sądu, prawidłowych ustaleń organu co do udzielania przez skarżącego substancji zastępczej w grudniu 2015 r., a w konsekwencji zasadnego zastosowania art. 52a u.o.p.n. Zdaniem Sądu materiał dowodowy wbrew argumentacji przedstawionej w skardze, a w szczególności wyjaśnienia złożone przez skarżącego w charakterze podejrzanego (k.20 – 21 akt administracyjnych), prowadzi do wniosku, że od grudnia 2015 r. do marca 2016 r., skarżący zaopatrywał się u wskazanego przez niego mężczyzny w substancję sprzedawaną mu jako mefedron, po czym w grudniu 2015 r., dwukrotnie odsprzedał ją nieletniemu A. K. także jako mefedron. W kwietniu 2016 r. substancja ta została u niego znaleziona podczas przeszukania przez policję, a następnie poddana badaniom. Niezasadny jest podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP w zw. z § 2 Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. (Dz. U. z 2018 r., poz. 1591). W uzasadnieniu skargi wskazano, że zidentyfikowany w trakcie badań 4-metyloN,Ndimetylokatynon, na dzień wszczęcia postępowania przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w O., czyli [...] czerwca 2019 r. zaliczany był do nowych substancji psychoaktywnych wymienionych w załączniku nr 3 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 sierpnia 2018 r. w sprawie wykazu substancji psychotropowych, środków odurzających oraz nowych substancji psychoaktywnych, zaś rozporządzenie to weszło w życie dnia 21 sierpnia 2018 r., natomiast czyn nastąpił w 2015 r., 2016 r., to jest w czasie przed wejściem w życie rozporządzenia.

Kwestia ta w ocenie Sądu nie ma wpływu na prawidłowość zastosowanych przez organ przepisów, bowiem dla zastosowania art. 52a u.o.p.n. nie jest konieczne ustalenie wprowadzania do obrotu nowej substancji psychoaktywnej lecz także środka zastępczego. Należy podkreślić, że dwukrotne badania zakwestionowanej u skarżącego substancji, kwalifikowały ją jako środek zastępczy. Zgodnie z treścią art. 52a u.o.p.n. obowiązującego w grudniu 2015 r. ( dacie udzielenia substancji małoletniemu), wprowadzanie do obrotu takiego środka skutkowało odpowiedzialnością administracyjną. Należy w pełni zgodzić się z organem, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżący wprowadzał do obrotu środki zastępcze, będąc przekonany, że substancja którą posiada to mefedron, który jest narkotykiem. W takim samym przekonaniu pozostawał A. K., który ten środek zastępczy dwukrotnie od skarżącego nabył w grudniu 2015 r. Należy w tym miejscu podkreślić, że z zeznań świadka A. K. i przedstawionego przez niego opisu zażywania nabytej od skarżącego substancji, wyraźnie wynika w ocenie Sądu, że był to środek zastępczy. A. K. nabywał ją w przekonaniu, że jest to mefedron oczekując po jej zażyciu określonych reakcji organizmu jak po mefedronie. Skoro zatem substancję te zakupił od skarżącego dwukrotnie a swoich zeznaniach nie wspomniał nic na temat tego, że jej zażycie "nie odniosło skutku", to należy przyjąć, że działała ona na ośrodkowy układ nerwowy tak jak mefedron i mogła być użyta zamiast tego środka odurzającego lub w takim samym celu jak ten środek odurzający. Mieściła się zatem w pojęciu środka zastępczego. Mefedron jak i 4-metylo-N,N-dimetylokatynon należą do pochodnych katynonu i mają podobne działanie. Należy zatem podsumować, że produkty znalezione przy skarżącym w dniu [...] kwietnia 2016 r. oraz sprzedane przez niego nieletniemu w grudniu 2015 r. jako mefedron były w mieszaniną substancji zastępczych o podobnym do mefedronu działaniu. Odnosząc się do kwestii udzielenia przez skarżącego środka zastępczego w grudniu 2015 r., warto także podkreślić, że wprawdzie przepis art. 27c ust. 1 Ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2019 r., poz. 59 ), wymaga zaistnienia przesłanki "uzasadnionego podejrzenia, że produkt stwarza zagrożenie życia lub zdrowia ludzi", to jednak art. 44c ust. 1 u.o.p.n. (przewidujący wstrzymanie w drodze decyzji produktu lub wycofania go z obrotu), stanowi tylko o występowaniu podejrzenia, że produkty są środkami zastępczymi. Zatem w tym ostatnim przypadku wystarczy samo powzięcie podejrzenia, że dany produkt jest środkiem zastępczym (por. wyrok WSA w Kielcach z 4.10.2013 r., II SA/Ke 660/13, LEX nr 1504693). Przytoczone rozstrzygnięcie znajduje również zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, w której materiał dowodowy, zwłaszcza w postaci zeznań A. K., stwarza podejrzenie co do tego, że substancja mu udostępniona, była środkiem zastępczym. Podnoszona zatem w skardze, kwestia ewentualnych badań substancji udzielonej przez skarżącego w grudniu 2015 r., nie ma znaczenia dla oceny sprzedanej przez niego substancji, jako środka zastępczego. Wystarczy samo podejrzenie co do tej substancji, w tym wypadku przejawiające się dwukrotnym zakupieniem przez A. K. substancji jako mefedronu i jego brakiem zastrzeżeń co do jej właściwości, podobnych do tego środka odurzającego. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku, o oddaleniu skargi.