Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 578/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2008-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 15
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 578/07 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 maja 2008r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Gach, Asesor: WSA Inga Gołowska (spr.), Asesor: WSA Agnieszka Jakimowicz, Protokolant: Iwona Sadowska-Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 maja 2008r., sprawy ze skargi G. A., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia [...] Nr [...], w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji. II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego koszty postępowania w kwocie 100 zł ( sto złotych).


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...]nr [...]Naczelnik Urzędu Skarbowego zajął świadczenia rentowe zobowiązanego G. A. w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

W dniu [...] listopada 2006r. G.A. złożył do Naczelnika Urzędu Skarbowego, skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego wnosząc o przekazanie skargi do organu nadzoru. W uzasadnieniu podniósł, że: wnosi skargę na czynności egzekucyjne st. Inspektora R. K. oraz komornika skarbowego T. K., tytuły wykonawcze wystawione w dniu [...]i [...]zostały mu doręczono mu dopiero teraz pozbawiając prawa do złożenia wyjaśnień w sprawie i zgłoszenia stosownych zarzutów, w tytułach wykonawczych zamieszczono pieczęć świadczącą o doręczeniu upomnień pomimo, iż nie zostały doręczone, powołano się na orzeczenia których odwołujący się nie zna. Dodatkowo podniósł, że sprawa dotyczy firmy E. Sp. z o.o. w T. jednakże wskazany adres firmy jest podany błędnie, organ egzekucyjny wpisał adres zobowiązanego a zawiadomienie nr [...]z dnia[...].jest bez podpisu. Zobowiązany wniósł o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

Postanowieniem z dnia [...]znak: [...]Dyrektor Izby Skarbowej działając w oparciu o art. 65§1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw z art. 18 i art.33 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uznał się za niewłaściwy do rozpatrzenia sprawy i przekazał wniosek Naczelnikowi Urzędu Skarbowego.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że zobowiązany G. A. wniósł zarzuty na postępowanie egzekucyjne wymienione w art. 33 pkt 2, pkt 4, pkt 6, pkt 7 i pkt 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Zgodnie z art. 34§1 cyt. ustawy zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7 , pkt 9 i pkt 10 organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów. Rozpatrzenie wniosku leży w kompetencji Naczelnika Urzędu Skarbowego .

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył G. A.. W aktach administracyjnych nie ma zażalenia.

Minister Finansów postanowieniem z dnia [...]znak: [...]wydanym na podstawie art. 138§2 w zw z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej nr [...]z dnia [...]i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że uchylenie postanowienia organu I instancji ma na celu ustalenie trybu rozpatrzenia podania zobowiązanego G. A. z dnia [...] listopada 2006r tzn. zbadanie czy zobowiązany żąda rozpoznania sprawy w trybie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej czy umorzenia postępowania. Niezbędne jest również ustalenie czy podanie jest wnioskiem o wzruszenie decyzji ostatecznej w przedmiocie orzeczenia odpowiedzialności zobowiązanego za zobowiązania firmy E. S. z o.o. bądź skargą na czynności egzekucyjne polegającą na zajęciu świadczenia z ubezpieczenia społecznego. Niezbędne zatem jest wezwanie zobowiązanego do wskazania uchybień i nieprawidłowości organu egzekucyjnego przy dokonaniu tej czynności egzekucyjnej, które mogą być przedmiotem skargi w rozumieniu art. 54 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dokonanie właściwej kwalifikacji prawnej podania strony istotne jest także ze względu na ustalenie organu właściwego do rozpatrzenia podania.

Postanowieniem z dnia [...]znak: [...]wydanym w oparciu o art. 123§1 i art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw z art. 17, art. 18, art. 33 pkt 8 i art. 27 § 1 pkt 9 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) Naczelnik Urzędu Skarbowego, po rozpoznaniu zarzutów na postępowanie egzekucyjne wniesionych przez G. A. w dniu [...] listopada 2006r. - umorzył postępowanie w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne jako złożonych po upływie przewidzianego przepisami terminu.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że zobowiązany G.A. odmówił przyjęcia kopii tytułów wykonawczych na podstawie których prowadzona jest egzekucja administracyjna. W dniu [...]dokonano zajęcia świadczenia rentowego otrzymanego z ZUS a w dniu [...] listopada 2006r. doręczono kopie 30 sztuk tytułów wykonawczych. Doręczono kopie tytułów wykonawczych zawierały pouczenie o przysługującym zobowiązanemu prawie zgłoszenia zarzutów na postępowanie egzekucyjne w terminie 7 dni z czego zobowiązany nie skorzystał. Złożone w dniu [...] listopada 2006r. pismo zawiera w istocie zarzuty do wniesienia których termin już upłynął.

Zobowiązany G. A. wniósł w dniach: [...]i [...] lutego 2007r. dwa zażalenia na powyższe postanowienie w których podniósł, że skarga z dnia[....]listopada 2006r. została złożona terminowo zgodnie z treścią pouczenia zawartego w zawiadomieniu o zajęciu świadczeń rentowych. Dostarczone tytuły wykonawcze winny wskazywać na jakiej podstawie zostały wystawione a dowody doręczenia upomnień są antydatowane gdyż zobowiązany otrzymał je dopiero w dniu [...] listopada 2006r. a na kopiach tytułów wykonawczych zawarto informacje o rzekomych dowodach ich doręczenia, które nie istnieją. Zobowiązany podniósł także że nic nie wiedział o tytułach wykonawczych wobec czego nie zgłaszał wcześniej zarzutów. Wystawione tytuły wykonawcze dotyczą zaległości firmy E. Sp. z o.o. w T. W odpowiednim czasie zobowiązany złożył wniosek o upadłość spółki co zgodnie z art. 116§1 Ordynacji podatkowej wyklucza jego odpowiedzialność. Dodatkowo podniósł, że na wszystkie pisma kierowane do Urzędu Skarbowego odpowiada ta sama osoba na działanie której składane jest skarga.

W uzasadnieniu zażalenia z dnia [...] lutego 2007r. zobowiązany podniósł, że uzasadnienie skarżonego postanowienia jest nieprawdziwe a skarga dotyczy postępowania organu egzekucyjnego.

Organ II instancji Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...]znak: [...]wydanym na podstawie art. 138§2 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w zw z art. 18, art. 17 oraz art. 23§1 i §4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że wydając postanowienie organ I instancji nie wziął pod uwagę różnicy pomiędzy bezprzedmiotowością postępowania a brakiem przesłanek uwzględnienia żądania strony. Złożenie zarzutów na postępowanie egzekucyjne po upływie określonego prawem terminu jest przesłanką materialnoprawną ,która skutkuje odmową merytorycznego rozpatrzenia podania nie zaś przesłanką procesową prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożył G. A. wnosząc o uchylenie postanowienia w całości ponieważ jest ono niezgodne z prawem i sugeruje ono odpowiedź dla organu egzekucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, jednakże nie ze względu na zarzuty w niej podniesione.

Sąd badając legalność postanowień wydanych w tej sprawie stwierdził, że są one wadliwe.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej p.p.s.a.), sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 tej ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonując oceny zaskarżonego postanowienia w tym zakresie, przy jednoczesnym uwzględnieniu dyspozycji art. 134 p.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzygając w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, stwierdza, że jest ono niezgodne z przepisami postępowania, tj. z art. Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zasada dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyraża regułę, iż postanowienia nieostateczne (o ile są zaskarżalne) mogą być na wniosek osoby uprawnionej zaskarżone do organu administracji publicznej wyższego stopnia nad organem, który wydał zaskarżone postanowienie. W świetle przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego i orzecznictwa sądowego omawiana zasada wyraża dopuszczalność weryfikacji postanowień nieostatecznych w administracyjnym toku instancji w drodze zastosowania przez uprawnione podmioty zwyczajnych środków prawnych (zażalenie na postanowienie), inaczej - dopuszczalność powtórnego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia przez organ wyższego stopnia sprawy załatwionej w formie postanowienia nieostatecznego. Dodatkowo należy podnieść, iż wniesienie środka odwoławczego -zażalenia na postanowienie , powoduje przesunięcie rozpatrzenia środka zaskarżenia do organu wyższego stopnia. Zażalenie na postanowienie jest środkiem zaskarżenia dewolutywnym i względnie suspensywnym.

W art. 127§2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zw z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego , przyjmuje się jako generalne rozwiązanie taka konstrukcję w której organem odwoławczym jest organ bezpośrednio wyższego stopnia w stosunku do organu wydającego zaskarżony akt administracyjny. Organy wyższego stopnia określa art. 17 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy podnieść, iż organy podatkowe wydając zaskarżone postanowienia naruszyły zasadę dwuinstancyjności postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego, któremu sprawę przekazano do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 138§2 Kodeksu postępowania administracyjnego rozpoznał wprawdzie przekazaną mu sprawę ale nastąpiło to przedwcześnie gdyż postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania nie było jeszcze ostateczne. Zobowiązany G.A. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej zatem nie było podstaw prawnych do tego by organ , któremu sprawę przekazano do rozpoznania , rozpoznał ją zanim postanowienie o przekazaniu sprawy stało się ostateczne. Minister Finansów postanowieniem z dnia[...]. wydał postanowienie wskazując organ właściwy do załatwienia sprawy a nadto zawarł wskazania prawne co do dalszego toku postępowania.

Na marginesie prowadzonych rozważań należy zaznaczyć, iż wniosek wszczynający postępowanie administracyjne, w przypadku wątpliwości co do treści żądania, stanowi podstawę do podjęcia przez organ ustaleń w zakresie rzeczywistej woli osoby, od której pochodzi. Postępowaniu temu towarzyszy należyte i wyczerpujące poinformowanie strony o okolicznościach faktycznych i prawnych mogących mieć wpływ na ustalenie jej praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego. W przeciwnym razie mamy do czynienia z naruszeniem art. 7 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć wpływ na istotę rozstrzygnięcia. (por. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2006r. sygn.akt: II OSK 1004/05 LEX nr 266429)

Sąd orzekający w niniejszej sprawie korzystając z uprawnienia jakie daje art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.). -uznał, że w świetle podstawowego celu sądowej kontroli wykonywania administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne, określonego w art. 1§2 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm).-ma obowiązek wydania orzeczenia usuwającego z obrotu prawnego akt niezgodny z prawem a za taki należy uznać również postanowienie z[...]. wydane przez organ I instancji. Art. 135 uszczegóławia zasadę niezwiązania wojewódzkich sądów administracyjnych granicami skargi, upoważniając ten Sąd do orzekania także o aktach lub czynnościach niezaskarżonych rozpoznawaną skargą ale wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, sprawy administracyjnej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji powinien prawidłowo zastosować art. 15, art.17, art. 127§2 i art. 144 w zw. z art. 61 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz uwzględnić wskazanie i dokonana przez Sąd ocenę prawną.

O kosztach sądowych orzeczono w oparciu o art. 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz.1270 ze zm.).