Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 597/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 229, art. 136 ust.3, art. 137
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant ref. staż. Agata Pawlicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 października 2016 r. sprawy ze skargi B. W., E. W., G. L., H. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2016 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Decyzją z dnia 16 maja 2016r. Nr [...] Wojewoda działając na podstawie art.138 § 1 pkt 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania B. W., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. nr [...] z dnia 30 marca 2016r. Decyzją tą Prezydent umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości położonych w P., stanowiących dawne działki nr [...], [...] i [...] z arkusza mapy 03 obrębu P., odpowiadające obecnie m.in. : działce nr [...] z arkusza mapy 09 obrębu P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność osoby prawnej i osób fizycznych; część działki nr [...] z arkusza mapy 09 obrębu P., zapisanej w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność osoby prawnej i osób fizycznych; działkom nr [...], [...], i części działki nr [...] z arkusza mapy 15 obrębu P. zapisanych w księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność osoby prawnej i osób fizycznych; działce nr [...] oraz części działki nr [...] z arkusza mapy 15 obrębu P., zapisanych w księdze wieczystej nr [...] jako własność osoby prawnej.

W uzasadnieniu decyzji przedstawiając stan faktyczny i prawny sprawy organ wskazał, że aktem notarialnym zawartym w dniu 5 maja 1977 r., Repertorium Nr A.I. [...] J. Ż. zbył na rzecz Skarbu Państwa, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974r. Nr 10, poz.64) m.in. części nieruchomości składające się z dawnych działek nr [...] zapisanej w kw nr [...] oraz działek nr [...] i [...] zapisanych w kw nr [...]. Nieruchomości przeznaczone zostały pod budownictwo mieszkaniowe wysokie. Poprzedni właściciel nieruchomości J. Ż. zmarł dnia 9 czerwca 1999r., a spadek po im nabyły :G. L., H. S., E. W. i B. W. każda po Ľ części. Na podstawie ewidencji gruntów ustalono, że dawnym działkom nr [...], [...], [...] z arkusza mapy 03 odpowiadają obecnie działki nr : [...], [...], [...] i części działek nr : [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] z arkusza mapy 09 oraz działki nr : [...], [...], [...], [...] i części działek nr : [...], [...], [...] i [...] z arkusza mapy 15,wszystkie z obrębu P. . W toku postępowania ustalono, że w latach 80-tych w wyniku połączenia m.in. działek nr : [...] i [...] z arkusza mapy 03 powstała działka nr 13a z arkusza mapy 03, a wskutek jej podziału powstały działki nr [...] (w granicach której znajdują się obecne działka nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 09) i [...] z arkusza mapy 03. Następnie działka nr [...] z arkusza mapy 03 uległa podziałowi m.in. na działkę nr [...] z arkusza mapy 03, w skład której wchodzą obecne części działek nr [...] i [...] z arkusza mapy 15. Przejęta na rzecz Skarbu Państwa działka nr [...] z arkusza mapy 03 uległa podziałowi m.in. na działkę nr [...] z arkusza mapy 03, której części odpowiadają obecne działki nr [...], [...] i [...] z arkusza mapy 15. Ponadto jak wynika z pisma Miejskiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 3 lutego 2016r., nr [...], arkusz mapy 03 zmieniono na arkusze mapy 09 i 15. Umową zawartą aktem notarialnym z 1 lutego 1988r., [...] działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej Skarbu Państwa kw nr [...], oddana została w użytkowanie wieczyste P. M. w P., a prawo to ujawniono w dniu 1 lutego 1988r. w księdze wieczystej kw nr [...]. Umową zawartą aktem notarialnym z 13 marca 1989r., rep. [...] działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej Skarbu Państwa kw nr [...] oddana została w użytkowanie wieczyste P. M. w P., a prawo to ujawniono w dniu 13 marca 1989r. w księdze wieczystej kw nr [...]. Umową zawartą aktem notarialnym z 15 stycznia 1990r., [...] działka nr [...], zapisana w księdze wieczystej Skarbu Państwa kw nr [...], oddana została w użytkowanie wieczyste P. M. w P., a prawo to ujawniono w dniu 15 stycznia 1990r. w księdze wieczystej kw nr [...]. Umowy zawarto na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z Umowy zawarto na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miejskiego w P. z 30 grudnia 1987r., 27 lutego 1989r. i 12 lipca 1989r., nr [...], wydanych w trybie przepisów ustawy z 29 kwietnia 1985r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985r., Nr 22, poz. 99 ze zm.) o odstąpieniu Spółdzielni wymienionych wyżej działek w użytkowanie wieczyste. Przepis art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części jeżeli stosownie do przepisu art.137 tej ustawy, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jednakże zgodnie z przepisem art.229 tej ustawy, roszczenie o zwrot nieruchomości nie przysługuje, jeżeli przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed dniem 1 stycznia 1998r., nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Przepisy o zwrocie nieruchomości stosuje się również do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie art.6 ustawy z dnia 12 marca 1958r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości – art. 216 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Objęte żądaniem zwrotu nieruchomości, stanowiące aktualnie m.in. działkę nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 09 oraz działki nr : [...], [...], [...] i części działek nr : [...] i [...] z arkusza mapy 15 wszystkie z obrębu P., w datach 1 lutego 1988r., 13 marca 1989r., 15 stycznia 1990r., odpowiadały częściom działek nr [...], [...] i [...], które oddane zostały w użytkowanie wieczyste P. M. w P.. Prawa te ujawnione zostały w tych samych dniach odpowiednio w księgach wieczystych : kw nr [...] tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki określone w powołanym przepisie art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ich zaistnienie uzasadnia wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o zwrot. Dalej organ wskazał na orzecznictwo sądów administracyjnych, zgodnie z którym jeżeli w sprawie o zwrot nieruchomości wszczętej na podstawie art.136 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ujawni się okoliczność, iż nieruchomość wywłaszczona została oddana w użytkowanie wieczyste przed dniem wejścia w życie ustawy, prawo nabywcy zaś zostało ujawnione w księdze wieczystej, to postępowanie administracyjne powinno ulec umorzeniu jako bezprzedmiotowe ( vide : wyroki NSA z 7.10.2010r., sygn. akt I OSK 1673/09 i z 13.01.2012r., sygn. akt I OSK 154/11 oraz wyroki WSA w Poznaniu z 22.01.2014r. sygn. akt IV SA/Po 1083/13, z 4 czerwca 2014r. sygn. akt II SA/Po 134/14 i z 4 lutego 2015r., sygn.. akt IV SA/Po 1121/14). Wobec tego niniejsze postępowanie stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Dalej organ wskazał, iż wobec bezprzedmiotowości postępowania nie zawiadomiono o jego wszczęciu wszystkich aktualnych współwłaścicieli gruntu. Zgodnie z wyrokiem WSA w Poznaniu z 4 lutego 2015r. sygn. akt IV SA/Po 1121/14 brak zawiadomienia wszystkich właścicieli bądź użytkowników wieczystych nieruchomości nie stanowi naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na rozstrzygnięcie, w przypadku gdy roszczenie o zwrot nie przysługuje.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. W. domagając się jej uchylenia i zarzucając naruszenie art.7, 77, 8, 80,11 i 107 kpa poprzez brak wszechstronnego rozpoznania wszystkich elementów stanu faktycznego oraz naruszenie art.136 i art.137 u.g.n. poprzez ich niezastosowanie i naruszenie art.229 u.g.n. poprzez jego niewłaściwe zastosowani poprzez uznanie, że wywłaszczone nieruchomości stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu..

Wojewoda rozpoznając sprawę wyjaśnił, że zgodnie z treścią przepisu art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego następca prawny mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do art. 137 tej ustawy stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Roszczenie o zwrot jednak nie przysługuje, jeżeli przed 1 stycznia 1998 r. nieruchomość ta została sprzedana osobie trzeciej lub oddana w użytkowanie wieczyste takiej osobie, a prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej - taką regulację zawiera art. 229 powołanej ustawy i przepis ten stanowił podstawę prawną rozstrzygnięcia żądania odwołującej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości przyjętą w zaskarżonej decyzji. Jego istotą jest m.in. zapewnienie bezpieczeństwa i pewności obrotu prawnego, które to reguły stanowią składnik konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP).

Przepis ten wyklucza zwrot wywłaszczonej nieruchomości, nawet wtedy, gdy nieruchomości tej nie wykorzystano na cel, na który została wywłaszczona, jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono tą nieruchomością w sposób określony wart. 229 ustawy i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej.

Roszczenie o zwrot przysługuje wyłącznie przeciwko Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego. Tym samym brak tytułu prawnego po stronie zobowiązanego podmiotu publicznoprawnego oznacza brak podstaw do orzeczenia o zwrocie, ponieważ decyzja taka byłaby niewykonalna (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 maja 2014 r., sygn. akt I OSK 2699/12, LEX 1454900). Z akt sprawy wynika, że objęte żądaniem zwrotu nieruchomości, stanowiące aktualnie m.in. działkę nr [...] i część działki nr [...] z arkusza mapy 09 oraz działki nr : [...], [...], [...] i części działek nr : [...] i [...] z arkusza mapy 15 wszystkie z obrębu P., w datach 1 lutego 1988r., 13 marca 1989r., 15 stycznia 1990r., odpowiadały częściom działek nr [...], [...] i [...], które oddane zostały w użytkowanie wieczyste P. M. w P.. Prawa te ujawnione zostały w tych samych dniach odpowiednio w księgach wieczystych : kw nr [...] tj. przed dniem wejścia w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami. W tych okolicznościach spełnione zostały przesłanki określone w powołanym przepisie art.229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a ich zaistnienie uzasadniało wydanie decyzji o umorzeniu postępowania o zwrot, co uzasadniało utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji.

Skargę na powyższą decyzję wniosły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu B. W., E. W., G. L., H. S. reprezentowane przez pełnomocnika zarzucając jej :

a) naruszenie art. 7 kpa, 8 kpa, 77 kpa, 80 kpa 107 kpa, 11 kpa polegające na nieuwzględnieniu słusznych interesów strony przez organ na skutek braku wszechstronnego rozpoznania wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego, a tym samym nie wykazanie należytej dbałości o dokładnym ustaleniu stanu faktycznego.

b) naruszenie art. 3 kpa, 8 kpa, 11 kpa polegające na zawarciu w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wybiórczej oceny co do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, brak pełnego odzwierciedlenia oceny zgromadzonego materiału dowodowego w uzasadnieniu wydanej decyzji wobec niedokonania tej oceny w sposób wyczerpujący, co w konsekwencji narusza zasadę pogłębiania obywateli do organów władzy publicznej. c) naruszenie art. 63 Konstytucji w związku z art. 8 i art. 11 k.p.a. w związku z przepisami Działu VIII k.p.a. i w związku z pismem z dnia 04.03.2015 r., w którym wnioskowano o implementowanie do sprawy zwrotu przedmiotowej Działki Uchwały Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z 27 stycznia 1988 r., III AZP 11/87;

c) naruszenie przepisów prawa materialnego mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 47 ust.4 i art.69 ust.1 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art.136, art.137, art.139 i art.229 u.g.n. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, prowadzące do ustalenia, że : przepisy obowiązującej w dacie zawarcia umów przekazania przedmiotowej nieruchomości w użytkowanie wieczyste osobom trzecim nie stanowiły o obowiązku zawiadamiania poprzedniego właściciela nieruchomości o dokonywaniu czynności prawnej przenoszącej uprawnienie do korzystania z nieruchomości na rzecz innego podmiotu, co jest błędną konstatacją oraz w sprawie ziściły się przesłanki wskazujące na to, iż wywłaszczone nieruchomości stosownie do przepisu art.137 u.g.n. stały się zbędne na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu albowiem Skarb Państwa – Prezydent Miasta P. pomimo upływu 7 lat od uprawomocnienia się decyzji o wywłaszczeniu nie rozpoczął prac związanych z realizacją tego celu, względnie pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został przez Skarb Państwa _ Prezydenta Miasta P. zrealizowany, zaś oddanie nieruchomości w użytkowanie wieczyste P. M. w P. nastąpiło z naruszeniem ustawowego zakazu rozporządzania nieruchomością w drodze czynności prawnej przenoszącej uprawnienie do korzystania z nieruchomości na rzecz innego podmiotu, oddanie to nastąpiło bez zawiadomienia poprzedniego właściciela, bez informacji o możliwości zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Skarżące wniosły o: uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a zwłaszcza w zakresie działek nr [...], [...] (aktualnie działek nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]) i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy poprzez zwrot wywłaszczonych nieruchomości na rzecz skarżącej jako spadkobierczyni poprzedniego właściciela; względnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej p.p.s.a.) sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosowanie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami tej skargi-zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego prawo do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowanie administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd uznał, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są prawidłowe, a zarzuty skargi nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 zwanej w dalszej części ustawą), roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Zgodnie zaś z art. 136 ust. 3 ustawy, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.

Celem przepisu art. 229 ustawy jest ochrona praw podmiotów - osób trzecich, które w dobrej wierze nabyły od Skarbu Państwa lub gminy prawo własności nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego, mająca na celu utrwalenie ujawnionych w drodze wpisów do księgi wieczystej stosunków prawnorzeczowych. Spełnienie przesłanek zawartych w tym przepisie wywiera ten skutek, że poprzedniemu właścicielowi wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje roszczenie o jej zwrot (tak: M. Gdesz w: S. Kalus, G. Matusik, M. Gdesz, E. Mzyk, G. Bieniek, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2012, s. 1064).

Do przyjęcia, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje niezbędne jest zatem łączne spełnienie trzech przesłanek: 1) nieruchomość została sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego, 2) sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie użytkowania wieczystego nastąpiło przed dniem 1 stycznia 1998 r., 3) prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego zostało wpisane do księgi wieczystej.

W rozpoznawanej sprawie spełnienie przesłanek określonych w art. 229 ustawy nie jest kwestionowane, jest okolicznością bezsporną. Z akt sprawy wynika bowiem, że działki, o których zwrot wnioskowały skarżące zostały przekazane w użytkowanie wieczyste P. M. w latach 1988-1990 na mocy aktów notarialnych i prawa te zostały ujawnione w księdze wieczystej. Jak trafnie orzekły organy administracji zaistnienie powyższych zdarzeń prawnych przed wejściem w życie ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli przed dniem 1 stycznia 1998 r., stanowi przeszkodę do zwrotu przedmiotowej nieruchomości.

Z art. 229 ustawy wynika w sposób nie nasuwający żadnych wątpliwości, że w sytuacji spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie roszczenie o zwrot nieruchomości wywłaszczonej nie przysługuje. Skoro nie przysługuje roszczenie to organy nie miały żadnych podstaw prawnych do badania przesłanek dotyczących "zbędności" nieruchomości na cel wywłaszczenia. Badanie przesłanek określonych w art. 136 i 137 ustawy warunkujących zwrot wywłaszczonej nieruchomości w sytuacji, gdy istnieje formalna przeszkoda do zwrotu tej nieruchomości z art. 229 ustawy, byłoby w ocenie Sądu bezprzedmiotowe.

Powyższy pogląd jest ugruntowany tak w orzecznictwie, jak również w literaturze przedmiotu. Jak wskazał Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r., sygn. II CSK [...], publ. Lex nr 484702: "Prawidłowa wykładnia art. 229 ustawy prowadzi do wniosku, że jeżeli przed dniem 1 stycznia 1998 r. rozporządzono wywłaszczoną nieruchomością w sposób określony w tym przepisie i fakt ten został ujawniony w księdze wieczystej, to roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie przysługuje byłemu właścicielowi - następcy prawnemu, choćby spełnione były przesłanki do zwrotu określone w powołanych przepisach. W okolicznościach objętych hipotezą art. 229 ustawy nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, wyłączającego w celu ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi, skuteczne domaganie się zwrotu tej nieruchomości."

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, dopiero po ustaleniu, że nie ma przeszkód do prowadzenia postępowania, z uwagi m.in. na spełnienie przesłanek z art. 229 ustawy, następuje dokonywanie ustaleń co do celu wywłaszczenia i badanie przesłanki zbędności (por. wyroki NSA: z dnia 28 lipca 2009 r., sygn. I OSK 648/08, publ. Lex nr 552324, z dnia 7 października 2010 r., sygn. I OSK 1673/09, publ. Lex nr 745124, z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. I OSK 979/11, publ. Lex nr 1218906, z dnia 17 września 2014, sygn. akt I OSK 330/13 i z dnia 4 października 2013 r., sygn. I OSK 840/12, publ. www.nsa.gov.pl).

Podobny pogląd wyrażono w literaturze, wskazując, że wyłączenie w art. 229 ustawy roszczenia o zwrot nieruchomości stanowi samodzielną, negatywną przesłankę zwrotu, wyłączającą konieczność badania merytorycznych przesłanek określonych w art. 136 i 137 ustawy. (tak: A. Prusaczyk w: J. Jaworski, A. Prusaczyk, A. Tułodziecki, M. Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Warszawa 2013, s. 1727).

Powyżej przytoczone poglądy podziela Sąd orzekający w niniejszej sprawie. Tym samym nie można zgodzić się ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że zastosowanie normy z art. 229 ustawy powinno poprzedzać ustalenie, czy spełnione są przesłanki określone w art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy. A zatem reasumując, w sytuacji opisanej w art.229 u.g.n., organ administracji nie ma obowiązku badać, czy zostały spełnione przesłanki zwrotu nieruchomości, w szczególności, bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje to, czy cel wywłaszczenia został zrealizowany na spornej nieruchomości w rozumieniu art.137 u.g.n. Sam fakt, że nieruchomość wywłaszczona została zbyta osobie trzeciej bądź na rzecz tej osoby ustanowiono prawo użytkowania wieczystego, a zarówno zbycie (ustanowienie), jak i ujawnienie prawa w księdze wieczystej nastąpiło przed dniem wejścia w życie u.g.n., czyli najpóźniej 31 grudnia 1997r. wyłącza możliwość skutecznego zgłoszenia roszczenia o jej zwrot.

Odnośnie formy rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy zachodzą negatywne przesłanki z art. 229 ustawy, nie ma jednolitości stanowiska w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, choć dominują poglądy opowiadające się w takiej sytuacji za umorzeniem postępowania. Okoliczność ta nie ma jednak istotnego wpływu na wynik rozstrzygnięcia w sprawie, gdyż umorzenie postępowania, jak i odmowa zwrotu sprowadzają się do tego, że żądający zwrotu nieruchomości nie może jej otrzymać (por. wyrok NSA z dnia 16 lutego 2009 r., sygn. akt I OSK 383/08, publ.www.nsa.gov.pl).

Reasumując mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił zarzutów skargi wskazujących na naruszenie szeregu norm w tym art. 77 ust. 1, art. 63 i art.32, jak również przepisów art. 137 ust. 1, art. 136 ust. 1 i 2 ustawy, oraz postępowania administracyjnego w postaci art. 7,8, 11, 77 § 1 , 3, 107 § 3 k.p.a. Stąd też nie mogą odnieść skutku twierdzenia skargi dotyczące konieczności zbadania, czy doszło do ziszczenia się przesłanki żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z powodu braku realizacji celu wywłaszczenia. Jak wskazano powyżej przystępując do rozpatrzenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości organ w pierwszej kolejności winien ustalić, czy nie zachodzi sytuacja określona w art. 229 ustawy. Z uwagi na wystąpienie w niniejszej sprawie określonej tym przepisem negatywnej przesłanki zwrotu wywłaszczonej nieruchomości brak było podstaw do wyjaśniania kwestii zbędności przedmiotowej nieruchomości na cel określony w umowie sprzedaży nieruchomości w rozumieniu art. 137 ustawy. Wszelkie okoliczności dotyczące zrealizowania celu wywłaszczenia mogłyby być rozpatrywane w postępowaniu administracyjnym dopiero po ustaleniu, że nie zachodzą negatywne przesłanki z art. 229 ustawy (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1880/11 dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a oddalił skargę.