Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1015/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1015/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 września 2015 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Maja Chodacka (spr.), Sędziowie: WSA Stanisław Grzeszek, WSA Ewa Michna, Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2015 r., sprawy ze skargi A.M., na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w, z dnia 23 kwietnia 2015 r. Nr [...], w przedmiocie uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne za nieuzasadnione, , , - s k a r g ę o d d a l a -,


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 kwietnia 2015r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpatrzeniu zażalenia wniesionego przez skarżącego - Pana A. M. na postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia 23 lutego 2015r. wydane po rozpoznaniu zarzutu na postępowanie egzekucyjne, działając na podstawie art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 3, art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity: Dz. U. 2014 r. poz. 1619 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. 2013r. poz. 267 ze zm.) utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Jak wynika z treści uzasadnienia przywołanego postanowienia na podstawie tytułów wykonawczych z dnia 4 listopada 2014r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...] organ egzekucyjny podjął czynności egzekucyjne zmierzające do wyegzekwowania zaległości objętych tymi tytułami. O prowadzonej egzekucji Pan A. M. został poinformowany pismem z dnia 26 listopada 2014r., wraz z którym zobowiązany otrzymał odpisy tytułów wykonawczych (data doręczenia: 10 grudnia 2014r.). W dniu 16 grudnia 2014 r. (data nadania w placówce pocztowej) zobowiązany wniósł zarzut w sprawie toczącego się postępowania egzekucyjnego. Prowadzonemu postępowaniu egzekucyjnemu Pan A. M. zarzuca, iż egzekwowane obowiązki zostały określone niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa.

W związku z tym organ egzekucyjny stwierdził, że zgłoszony zarzut mieści się w katalogu określonym w art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i wymaga rozpatrzenia. Wskazano zatem na właściwe przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13f ust. 1), uchwały Nr XXXII/268/03 Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2003 r. oraz uchwały Nr XXI/229/11 Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011r., z których wynika, że każdorazowy postój bez wniesionej wymaganej opłaty lub ważnego abonamentu postojowego obliguje użytkownika pojazdu do uiszczenia opłaty dodatkowej, która zgodnie z powołanymi wyżej uchwałami Rady Miasta K. wynosi 50,00 zł.

Odnosząc się do poniesionego przez zobowiązanego zarzutu opartego na przesłance z art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny stwierdził, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Zdaniem organu egzekucyjnego obowiązek określony w wystawionych w stosunku do zobowiązanego Pana A. M. tytułach wykonawczych jest zgodny z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa, tj. obowiązku wniesienia opłaty dodatkowej za parkowanie w strefie płatnego parkowania bez wniesienia wymaganej prawem opłaty. Odnosząc się natomiast do przywołanej przez zobowiązanego kwestii wnoszenia opłaty w parkomatach wyjaśniono, iż na urządzeniach widnieje informacja, że opłatę należy uregulować monetami o nominałach 5 gr, 10 gr, 50 gr, 1 zł, 2 zł, 5 zł, co stanowi kwestię techniczną i wynika z budowy i funkcjonalności urządzenia, jakim jest parkomat.

Na powyższe postanowienie zażalenie złożył Pan A. M., który zakwestionował prawidłowość doręczenia postanowienia organu I instancji, gdyż zaskarżone postanowienie zostało wysłane na adres zameldowania zobowiązanego, a nie na wskazany przez niego adres do korespondencji. Ponadto zarzucono, że zaskarżone postanowienie jest nieprzekonywujące, z uwagi na okoliczność, że organ egzekucyjny w ogóle nie odniósł się do argumentacji, iż należności publicznoprawne z tytułu opłat za parkowanie można uiścić jedynie niskimi nominałami monet, a nie można ich uiszczać przy użyciu banknotów. W zażaleniu podkreślono, że stosownie do art. 31 w związku z art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim znakami pieniężnymi Rzeczypospolitej Polskiej emitowanymi przez Narodowy Bank Polski są banknoty i monety opiewające na złote i grosze, które są prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. W świetle tych przepisów, na terenie Rzeczypospolitej Polskiej należności pieniężne można uiszczać posługując się zarówno monetami jednogroszowymi, jak i banknotami, w tym dwustuzłotowymi. W związku z powyższym zobowiązany podniósł, iż zamontowane na zlecenie Gminy Miejskiej K. maszyny do poboru należności z tytułu parkowania stoją w wyraźnej sprzeczności z powołanymi wyżej art. 31 w związku z art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze - po analizie akt sprawy, mając na uwadze obowiązujące przepisy prawa - stwierdziło, że zażalenie nie jest zasadne.

Podstawowym aktem regulującym zasady parkowania na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013r. poz. 260 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Na mocy art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, zaś na podstawie art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:

1) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;

2) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;

3) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.

Z kolei art. 13f ustawy o drogach publicznych stanowi, iż za nieuiszczenie opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się opłatę dodatkową (ust. 1). Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej, o której mowa w ust. 1, oraz sposób jej pobierania. Wysokość opłaty dodatkowej nie może przekroczyć 50 zł (ust. 2). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (ust. 3).

W stanie faktycznym będącym przedmiotem kognicji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, prawem miejscowym regulującym zasady pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania była uchwała Nr XXXII/268/03 Rady Miasta K. z dnia 26 listopada 2003 r. w sprawie opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych na terenie K., w strefie płatnego parkowania (Dz. Urz. Woj. Małop. 2003 r. Nr 400 poz. 4229 z późn. zm.) oraz uchwała Nr XXI/229/11 Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat (Dz. Urz. Woj. Małop. Nr 363, poz. 3099 z późn. zm.). W uchwałach tych ustalono strefę płatnego parkowania na obszarze charakteryzującym się znacznym deficytem miejsc postojowych oraz wprowadzono opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w tej strefie, w dni robocze w ustalonych godzinach i w wysokości określonej w uchwałach. Natomiast za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50 PLN. Obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciążący na korzystających z dróg publicznych, a w razie jej nieuiszczenia - obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa. Wysokość opłaty dodatkowej wynosi 50,00 zł. Zatem za każdorazowe pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania na terenie Gminy Miejskiej K. bez uiszczenia opłaty za parkowanie pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 50,00 zł.

Mając na uwadze wskazaną w tytułach wykonawczych z dnia 4 listopada 2014r.: Nr [...], Nr [...], Nr [...] treść obowiązków podlegających egzekucji (ich rodzaj, okres, oraz kwotę należności) Kolegium stwierdza, że podnoszony przez zobowiązanego zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa jest nieuzasadniony. W doktrynie prawa wskazuje się bowiem, że wprawdzie przepis art. 33 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczy orzeczenia, jednakże w art. 3, 3a i 4 tej ustawy jest mowa o decyzji, postanowieniu, deklaracji, zeznaniu, zgłoszeniu celnym, deklaracji rozliczeniowej, informacji o opłacie paliwowej oraz o przepisach prawa jako o aktach ustanawiających obowiązek. Należy zatem przyjąć, że w przepisie tym chodzi o rozbieżność między treścią obowiązku podaną w tytule wykonawczym a treścią obowiązku określonego w przepisie prawa albo w rozstrzygnięciu w sprawie indywidualnej lub w dokumencie stanowiącym podstawę wystawienia tytułu wykonawczego (por. PM. Przybysz: Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, System Informacji Prawnej LEX).

Odnosząc się natomiast do argumentacji zobowiązanego wskazano, że ograniczenie możliwości wnoszenia opłaty za postój w strefie płatnego parkowania wyłącznie do określonych monet wynika z konstrukcji urządzeń służących do poboru opłat za parkowanie. Fakt, iż parkomaty na terenie Gminy Miejskiej K. nie są przystosowane do przyjmowania niektórych monet, tj. 1, czy 2 groszowych oraz banknotów nie oznacza, że naruszono przepisy art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim, gdyż nie chodzi o wyeliminowanie z obrotu niektórych nominałów monet i banknotów, jako legalnych środków płatniczych, lecz jedynie o wskazanie nominałów monet, przy użyciu których może dojść do realizacji płatności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt I OSK 1276/11).

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieprawidłowego doręczenia zaskarżonego postanowienia stwierdzono, że wobec okoliczności, iż zobowiązany osobiście odebrał kierowane do niego postanowienie organu I instancji bez znaczenia pozostaje okoliczność skierowania tego postanowienia na adres zameldowania Pana A. M., a nie na wskazany przez niego adres do korespondencji.

Skarżący zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie powołane na wstępie postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i wniósł o jego uchylenie i uchylenie poprzedzającego go postanowienia organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Jednocześnie skarżący wniósł, aby po przekazaniu akt powyższej sprawy przez organ II instancji na ręce sądu administracyjnego Sąd zwrócił się, w trybie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności § 3 pkt 1 in princ. uchwały Nr XXI/229/ll Rady Miasta K. z dnia 6 lipca 2011r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat z art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe oraz art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim, albowiem w przekonaniu skarżącego od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie niniejszej sprawy sądowej.

Zgodnie z § 3 pkt 1 in princ. opisanej na wstępie uchwały opłatę za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania pobiera się m. in. za pomocą środków pieniężnych uiszczanych w parkomacie (...). Z kolei z treści art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe, w związku z art. 31 oraz art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim wynika, że walutą polską są znaki pieniężne (banknoty i monety) będące w Polsce prawnym środkiem płatniczym, przy czym opiewają one na złote i grosze, które emitowane są przez Narodowy Bank Polski będąc tym samym prawnymi środkami płatniczymi na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej.

Jednocześnie art. 193 Konstytucji RP stanowi, co następuje: "każdy sąd może przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem ".

Istota sporu w powyższej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy przepis aktu prawa miejscowego (podustawowego) nie jest sprzeczny z przepisami rangi ustawowej dającymi pełną wolność wyboru odnośnie regulowania swoich zobowiązań pieniężnych przy użyciu dowolnych znaków pieniężnych dopuszczonych do obrotu na terenie kraju, tj. zarówno monet jednogroszowych jak i banknotów dwustuzłotowych, podczas gdy parkomaty zamontowane w K. wykluczają taką możliwość.

W przekonaniu skarżącego taka sprzeczność zachodzi, jednakże z uwagi na fakt, iż w obecnym stanie prawnym jedynym podmiotem, który może autorytatywnie wypowiedzieć się w poruszonej kwestii jest Trybunał Konstytucyjny, to zatem wnioskuje o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie do tegoż Trybunału ze stosownym pytaniem prawnym.

W odpowiedzi na skargę Kolegium podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270. ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżony akt, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Analiza akt prowadzonego postępowania oraz zarzutów podniesionych w skardze doprowadziły Sąd do przekonania, iż przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego ani procedury, uzasadniających jego uchylenie.

Należy wskazać, iż skarga w niniejszej sprawie dotyczy postanowienia wydanego w trybie rozpoznania zarzutu w toku toczącego się postępowania egzekucyjnego.

W treści skargi nie sformułowano żadnych zarzutów związanych z naruszeniem przepisów stanowiących podstawę orzekania przez organ, a to art. 17 § 1, art. 18, art. 33 § 1 pkt 3, art. 34 § 4 i 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2014 r. poz. 1619 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2013r. poz. 267 ze zm.).

Sąd stwierdza jednak, iż zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w tak zakreślonej kognicji należy wskazać, iż procedurę rozpatrywania zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej reguluje min. art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Zgodnie z art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Z unormowania art. 33 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika zatem, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym. Podniesione w nich okoliczności, które zdaniem zobowiązanego wykluczają możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego, zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny, właściwy do rozpoznania tego środka prawnego.

W związku z powyższym należy wskazać, iż Kolegium właściwie wskazało, że podnoszony przez skarżącego zarzut określenia egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego bezpośrednio z przepisów prawa jest nieuzasadniony.

Sprawa zbieżna z niniejszą pod względem faktycznym i prawnym była już rozpoznawana przez sądy administracyjne min. w przywołanym przez Kolegium wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2011r. sygn. akt I OSK 1276/11 (publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). W tamtej sprawie przedmiotem skargi była uchwała Rady Miasta w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania, a nie postanowienie dotyczące zarzutów w toku postępowania egzekucyjnego, ale rozstrzygany problem jest zbieżny ze sprawą niniejszą.

Należy wskazać, iż zgodnie z § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 z dnia 6 lipca 2011r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, ustalenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, wprowadzenia opłaty abonamentowej dla niektórych użytkowników dróg oraz sposobu pobierania tych opłat - opłata pobierana jest w dni robocze od poniedziałku do piątku, w godz. 10.00 – 20.00 za pomocą środków pieniężnych uiszczanych w parkomacie, poprzez wykupienie abonamentu postojowego oraz za pomocą innych elektronicznych form płatności.

Jak trafnie wskazało Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia podstawowym aktem regulującym zasady parkowania na drogach publicznych jest ustawa z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (tekst jednolity: Dz. U. 2013r. poz. 260 ze zm.). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Na mocy art. 13b ust. 1 ustawy o drogach publicznych, opłatę, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, zaś na podstawie art. 13b ust. 4 ustawy o drogach publicznych, rada gminy (rada miasta), ustalając strefę płatnego parkowania:

4) ustala wysokość stawek opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, z tym że opłata za pierwszą godzinę parkowania pojazdu samochodowego nie może przekraczać 3 zł;

5) może wprowadzić opłaty abonamentowe lub zryczałtowane oraz zerową stawkę opłaty dla niektórych użytkowników drogi;

6) określa sposób pobierania opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1.

Zdaniem Sądu, Rada Miasta K. miała więc podstawę prawną do określenia sposobu pobierania opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych Miasta K. w strefie płatnego parkowania. Pod pojęciem "sposobu pobierania opłaty" należy bowiem rozumieć zasady, formy i ogół czynności technicznych pozwalających na dokonanie opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania. Korzystając z tego ustawowego upoważnienia, Rada Miasta K., ustalając strefę płatnego parkowania, określiła w § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 kilka sposobów uiszczania opłaty. Regulacja zawarta w § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 przewiduje możliwość uiszczenia opłaty za pomocą środków pieniężnych uiszczanych w parkomacie, poprzez wykupienie abonamentu postojowego oraz za pomocą innych elektronicznych form płatności.

Sąd wskazuje zatem, że nie jest uprawniony zarzut naruszenia prawa, poprzez uniemożliwienie skarżącemu dokonania opłaty za parkowanie w strefie wszystkimi istniejącymi krajowymi środkami płatniczymi. Żaden z przepisów prawa, w tym żaden z zapisów kwestionowanej uchwały, nie zobowiązuje skarżącego do parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania Miasta K. oraz do uiszczania opłaty poprzez wykupienie biletu wyłącznie przy pomocy określonych monet w parkomacie. Użytkownikom strefy, w tym skarżącemu, zapewniono alternatywne możliwości uiszczenia opłaty np. przy użyciu elektronicznych form płatności i wyłącznie od woli skarżącego lub osób zamierzających korzystać z miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania zależy wybór sposobu uiszczenia opłaty. To natomiast, że w parkomatach określono, jakimi nominałami monet można zakupić bilet, może stanowić pewną niedogodność techniczną, w żadnym jednak razie nie narusza praw skarżącego do korzystania z tej formy płatności. Osoba zamierzająca zaparkować pojazd w strefie winna się liczyć z obowiązującym sposobem uiszczenia opłaty.

Należy zwrócić także uwagę, że kwestionowany zapis uchwały nie uniemożliwia skarżącemu uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w strefie dowolnymi monetami lub banknotami, bowiem przy użyciu wszystkich środków płatniczych możliwe jest uiszczenie opłaty poprzez zakup abonamentu postojowego oraz za pomocą elektronicznych form płatności. Ponadto, idąc tokiem rozumowania skarżącego, zdaniem Sądu, należałoby przyjąć, że urządzenia kasujące winny akceptować także emitowane przez Narodowy Bank Polski monety i banknoty kolekcjonerskie, które także zalicza się do obowiązujących w Polsce środków płatniczych. Mając na uwadze różnorodność kształtu, wagi, jak i nominału takich monet, sięgającego nawet wartości 1000 zł, oraz aktywności NBP w zakresie ich emisji, spełnienie żądania skarżącego i umożliwienie wykupienia biletu w parkomacie przy użyciu wszystkich obowiązujących w Polsce środków płatniczych, w ocenie Sądu, uznać należy za praktycznie niewykonalne. Brak jest również podstaw, by przyjąć, że parkomaty w strefie płatnego parkowania powinny umożliwiać rozmienianie i zamienianie środków płatniczych. Inny jest bowiem cel tych urządzeń, które mają przede wszystkim pobierać opłaty za parkowanie pojazdów, jednocześnie drukując potwierdzenie uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu w określonym czasie w strefie płatnego parkowania. Parkomaty nie są przeznaczone do wymiany środków płatniczych.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w przywołanym wyżej wyroku zgodnie z brzmieniem art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Z przepisu tego wynika, że każdy obywatel może korzystać z konstytucyjnych wolności i praw w granicach zakreślonych przez ustawę, albowiem chroniąc sferę wolności obywatelskich, Konstytucja dopuszcza także ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych praw i wolności, stanowiąc, że "mogą być ustanawiane tylko w ustawie". Istotne przy tym jest, że ograniczenia w zakresie korzystania z praw i wolności mogą być wprowadzane tylko wówczas, gdy są konieczne w demokratycznym Państwie w celu zapewnienia jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, ochrony wolności i praw innych osób.

Określając konstytucyjne wolności i prawa obywatela, prawodawca dostrzega zatem potrzebę wprowadzania ograniczeń tych dóbr. Przedkłada jedno dobro konstytucyjne nad drugie, wytyczając tym samym granice korzystania z wolności i praw, tworząc swoistą hierarchię dóbr, mieszczącą się w ich konstytucyjnych relacjach. W tym kontekście nie bez znaczenia jest treść ustępu 2 art. 31 Konstytucji, w myśl którego każdy jest obowiązany szanować wolności i prawa innych, nikogo też nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje. Ograniczając pewną sferę wolności konstytucyjnej obywatela, przepis ustawy musi czynić to w sposób, który przede wszystkim nie naruszy jej istoty i nie spowoduje zachwiania relacji konstytucyjnego dobra, które jest ograniczane, do celu, jaki temu przyświeca, który to cel musi być także kwalifikowany w kategoriach wartości konstytucyjnej. Chodzi zatem o prawidłowe wyważenie proporcji, jakie muszą być zachowane, by przyjąć, że dane ograniczenie wolności obywatelskiej nie narusza konstytucyjnej hierarchii dóbr (zasada proporcjonalności).

Nie może budzić wątpliwości, że tworzenie stref płatnego parkowania samo w sobie jest ograniczeniem, gdyż w ten sposób powstaje obszar, na terenie którego obowiązują ściśle określone zasady parkowania pojazdów, inne aniżeli w miejscach nienależących do stref. Istotny jest jednak cel tego rodzaju rozwiązań.

Ustawodawca, wprowadzając w ustawie o drogach publicznych możliwość tworzenia stref płatnego parkowania, kierował się nie tylko potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale także koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw innych osób. Towarzyszący rozwojowi aglomeracji miejskich wzrost ilości posiadanych przez obywateli aut sprawił bowiem, że w centrach miast zaczęło brakować przestrzeni do ich parkowania (zwykle w takich też miejscach powstają strefy płatnego parkowania). Jak wiadomo, centra miast, charakteryzujące się ścisłą zabudową, niejednokrotnie nie pozwalają na sytuowanie nowych obiektów budowlanych takich, jak parkingi miejskie, a istniejące miejsca parkingowe to najczęściej wydzielona w tym celu przestrzeń w pasie drogowym. Problem tworzenia stref płatnego parkowania w swej istocie dotyczy nie tylko potrzeby zaprowadzenia ładu przestrzennego, a więc bezpieczeństwa i porządku publicznego, ale wiąże się również z koniecznością zapewnienia ochrony wolności i praw tych obywateli, których domy czy mieszkania znajdują się właśnie w centrach miast, gdzie dojazd bądź dojście do miejsca zamieszkania są utrudnione z uwagi na liczbę znajdujących się tam pojazdów (ochrona prawa własności). Tworzenie stref płatnego parkowania jest zatem ograniczeniem podyktowanym ochroną konstytucyjnych wartości, pozostającym w zgodzie z zasadą proporcjonalności.

W świetle art. 94 Konstytucji RP, organy samorządu terytorialnego oraz terenowe organy administracji rządowej, na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie, ustanawiają akty prawa miejscowego, obowiązujące na obszarze działania tych organów. Zasady i tryb wydawania tych aktów określa ustawa. Analizując cyt. przepis, należy dojść do wniosku, że Konstytucja pozwala organom samorządu terytorialnego ustanawiać akty prawa miejscowego "na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie", a więc zezwala tym organom na poruszanie się jedynie w granicach upoważnień ustawowych. Potwierdzeniem powyższej normy konstytucyjnej jest przepis art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013r., poz. 594 ze zm.), stanowiący, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązujących na obszarze gminy.

Prawodawca, decydując o możliwości tworzenia stref płatnego parkowania, w ustawie o drogach publicznych udzielił organom stanowiącym gmin upoważnienia do ustalania i pobierania stosownych opłat z tego tytułu. Stosowne przepisy ustawy o drogach publicznych i akt prawa miejscowego zostały już przywołane powyżej.

Ograniczając nominały monet, które mogą być wykorzystywane do uiszczenia opłat za parkowanie, Rada Miasta K. nie naruszyła praw i wolności skarżącego, jak również nie przekroczyła delegacji ustawowej. Osoba zainteresowana, poprzez fakt korzystania ze strefy płatnego parkowania, ma obowiązek poddać się rygorom w niej obowiązującym. Wprowadzenie strefy płatnego parkowania, na co zezwala ustawa o drogach publicznych, oznacza bowiem przyjęcie określonych ograniczeń i zasad (co zostało przedstawione we wcześniejszych rozważaniach), w tym także w zakresie rozwiązań technicznych związanych z ponoszeniem opłat za parkowanie. Określenie więc rodzaju monet, którymi można dokonywać płatności w urządzeniach, wiąże się z koniecznością ustalenia zasad obowiązujących w strefie i wynika tylko i wyłącznie z technicznych ograniczeń, jakimi są obciążone parkomaty.

Określając w parkomatach konkretne nominały jako metodę płatności środkami pieniężnymi ustalono jedną z metod uiszczenia opłaty za parkowanie. Nie oznacza to jednak, że poprzez wprowadzenie tego rodzaju metody, jako jednej z kilku metod, zanegowano legalność istniejących i obowiązujących na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środków płatniczych. Ograniczenie w zakresie możliwości użycia tylko określonych nominałów wynika bowiem ze sposobu, jaki służy wykupieniu biletu w parkomacie. Nie można zatem mówić o naruszeniu przez Radę przepisów art. 31 i art. 32 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o Narodowym Banku Polskim oraz art. 2 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 lipca 2002r. Prawo dewizowe, bowiem w § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 i zamontowanych parkomatach nie chodzi o wyeliminowanie z obrotu niewymienionych w nim nominałów monet i banknotów, jako legalnych środków płatniczych, lecz o wskazanie jedynie tych nominałów monet, za pomocą których możliwe jest wniesienie opłaty za bilet.

Warto przy tym zwrócić uwagę, że ustawa o drogach publicznych nie narzuciła organom stanowiącym gmin sposobu poboru opłaty, pozostawiając im dokonanie wyboru formy (metody), w jakiej będzie ona uiszczana. Dodatkowo płatność w parkomacie określonymi nominałami nie powoduje sytuacji nierównego traktowania skarżącego względem innych osób korzystających ze strefy płatnego parkowania. Wszyscy korzystający z parkomatów, zainstalowanych w strefie, są traktowani jednakowo, skoro mogą oni wnosić tylko znaki pieniężne o ściśle określonych nominałach. Nie pozbawiono przy tym w uchwale osób korzystających ze strefy innych, alternatywnych sposobów wnoszenia opłat.

Wprawdzie Konstytucja RP nie gwarantuje i nie zapewnia obywatelowi posiadania istniejących w obrocie środków płatniczych, jednak nie można odmówić skarżącemu racji, że każdy obywatel ma prawo do korzystania ze wszystkich dostępnych w obrocie legalnych środków płatniczych. Niemniej z tego nie można wyprowadzać wniosku, że sporny zapis uchwały narusza Konstytucję RP, albowiem § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 w żaden sposób nie ingeruje w zasoby pieniężne skarżącego, a tym samym w prawo własności czy też inne jego prawa majątkowe. Korzystając ze strefy płatnego parkowania, osoba zainteresowana poddaje się rygorom obowiązującym w strefie. Sam fakt wydzielenia strefy, a więc obszaru, na którym obowiązują ściśle określone zasady parkowania pojazdów i ponoszenia opłat z tego tytułu, inne aniżeli w miejscach nienależących do stref, wskazuje na istnienie ograniczeń, na które Konstytucja zezwala, czyniąc to w interesie publicznym, ewentualnie, chroniąc prawo własności.

W związku z tym Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie ma wątpliwości, co do zgodności zakwestionowanego przez skarżącego § 3 ust. 1 uchwały nr XXI/229/11 z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej. Zatem wbrew przekonaniu skarżącego rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie wymaga zwrócenia się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

W związku z tym, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, a wniesiony zarzut nie zasługuje na uwzględnienie Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł o oddaleniu skargi.