Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1145/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 17 pkt 6 lit. b triet 8, art. 1 ust. 2 pkt 4 i art. 15 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 647
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - tekst jednolity
article: art. 2 uat. 1 art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędzia del. WSA Tadeusz Lipiński Protokolant: starszy asystent sędziego Tomasz Szpojankowski po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej B. Sp.k. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 stycznia 2013 r. sygn. akt II SA/Wr 678/12 w sprawie ze skargi B. Sp.k. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nakazu demontażu reklamy z elewacji budynku wraz z rusztowaniem stanowiącym integralną część przedmiotowej reklamy oraz instalacją oświetleniową oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 678/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, oddalił skargę "B." Spółka komandytowa na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego dalej "WINB", z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], w przedmiocie nakazu demontażu reklamy z elewacji budynku wraz z rusztowaniem stanowiącym integralną część przedmiotowej reklamy oraz instalacją oświetleniową. W uzasadnieniu wyroku Sąd przytoczył następujące okoliczności faktyczne i prawne sprawy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany dalej "PINB", dla miasta W., na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623), nakazał "B." Spółka komandytowa – inwestorowi robót budowlanych związanych z zainstalowaniem reklamy wielkoformatowej na części elewacji budynku [...] we W. – bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę – demontaż reklamy z elewacji ww. budynku, wraz z rusztowaniem stanowiącym integralną część (element montażowy) przedmiotowej reklamy oraz instalacją oświetleniową.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że podczas oględzin ustalił, że na części elewacji budynków pod adresem Rynek [...] i Rynek [...] we W. zamontowano rusztowanie, na którym znajduje się siatka ochronna z nadrukiem reklamowym, na całej powierzchni rusztowania. Nad rusztowaniem znajdują się 4 reflektory oświetlające reklamę umieszczoną na rusztowaniu, w tym jeden z nich znajduje się na elewacji budynku Rynek [...]. Ustalono, że właścicielem siatki ochronnej z nadrukiem reklamowym jest ww. Spółka. Ustalono również, że budynki te zostały wpisane do rejestru zabytków, a ponadto tylko Wspólnota Mieszkaniowa Rynek [...] posiada decyzję Prezydenta W. z dnia [...] marca 2010 r., nr [...], o pozwoleniu na remont elewacji budynku przy ul. [...]. W ocenie organu I instancji, okoliczności te przesądzają o uznaniu za przedmiot postępowania kwestię reklamy umieszczonej na elewacji budynku [...] we W.. Organ ten zaznaczył, że rusztowanie pełni jedynie funkcję elementu montażowego służącego umieszczeniu reklamy na obiekcie. Nie można więc mówić o siatce ochronnej rusztowania lecz o reklamie (rusztowanie stanowi "stelaż" pod reklamę). Ponadto okoliczności te przesądzają o kwalifikacji ww. robót budowlanych jako wymagających uzyskania pozwolenia na budowę, stosownie do treści art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W związku z powyższym organ nadzoru budowlanego uznał, że w niniejszej sprawie zastosowanie znajdują przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego, regulującego postępowanie naprawcze.

W ocenie organu I instancji umieszczenie reklamy na elewacji budynku [...] jest niezgodne z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego centralnej części Starego Miasta rejonu Rynku i Placu S. – część "A", uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. (chroniącego także walory historyczne tej części zabytkowej miasta, dobra kultury), w którym zakazano sytuowania reklam i nośników reklamowych zarówno na obiektach jak i w formie wolnostojących konstrukcji. Jedynym natomiast sposobem doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem jest demontaż przedmiotowej reklamy.

Organ zauważył przy tym, że również Miejski Konserwator Zabytków decyzją z dnia [...] lutego 2011 r., nr [...], nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej budynku [...] we W. przywrócić zabytek: kamienicę [...] we W. do stanu poprzedniego poprzez demontaż wielkoformatowej reklamy z części budynku.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że na treść podjętego rozstrzygnięcia nie miała wpływu przedłożona do akt sprawy opinia techniczna z dnia 6 lutego 2012 r., w treści której wskazano na konieczność założenia na rusztowaniu podwieszonym na elewacji siatki zabezpieczającej, w związku z występującymi nieprawidłowościami w stanie technicznym budynku mogącymi stanowić zagrożenie. Organ wskazał, że po pierwsze, opinia ta została sporządzona na potrzeby przedmiotowego postępowania, podczas gdy reklama istnieje na elewacji budynku od kilkunastu miesięcy; po drugie, nie stwierdzono by budynek znajdował się w złym stanie technicznym; a po trzecie siatka reklamowa nie spełnia funkcji siatki zabezpieczającej i jej wykonanie jest niezgodne z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 sierpnia 1999 r. w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych, zgodnie z którym na budynku mieszkalnym wielorodzinnym mogą być instalowane urządzenia i nośniki reklamowe oraz inne urządzenia niezwiązane z użytkowaniem budynku lub mieszkania, o ile nie ograniczają oświetlenia dziennego mieszkania.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "B." Spółka komandytowa, wnosząc o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania (także w trybie autokontroli), ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżoną decyzją [...] WINB, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że inwestor montując samowolnie reklamę na budynku pod adresem Rynek [...] nie wypełnił obowiązku wynikającego z Prawa budowlanego i nie uzyskał pozwolenia na wykonanie tychże prac. Zdaniem organu, za zastosowaniem w niniejszej sprawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przemawia to, że niniejszy budynek położony pod adresem Rynek [...] został jednostkowo wpisany do rejestru zabytków, (nr [...], decyzja [...] z dnia [...] lutego 1962 r., nr [...], decyzja [...] z dnia [...] lutego 1962 r.) oraz objęty jest postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, części Starego Miasta, uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej [...] z dnia [...] czerwca 2003 r., w którym odnośnie reklam zawarto zapis o zakazie sytuowania reklam i nośników reklamowych, zarówno na obiektach, jak i w formie wolnostojących konstrukcji.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że uzasadnione i słuszne jest wyłączenie do odrębnego postępowania sprawy w przedmiocie zamontowania rusztowania oraz reklamy na budynku przy ul. [...], gdyż roboty te zostały wykonane w odmiennym stanie faktycznym, niż ten ustalony w przedmiotowej sprawie. Wynika to z tego, że Wspólnota Mieszkaniowa budynku przy ul. [...] posiada pozwolenie na budowę nr [...] z dnia [...] marca 2010 r., obejmujące remont elewacji budynku [...] we Wrocławiu. Brak już jest jednak decyzji pozwalającej na wykonywanie robót budowlanych przy elewacji budynku mieszczącego się przy ul. [...], która uzasadniałaby zamontowanie rusztowań.

Wobec powyższego organ odwoławczy stwierdził, że słusznie PINB przyjął, że rusztowanie na kamienicy [...] we W. pełni jedynie funkcję stelażu pod reklamę, a nie jak dowodzi odwołujący się – funkcję zabezpieczającą. Zdaniem organu za powyższym twierdzeniem przemawia również to, że skarżący nie zauważył już konieczności zabezpieczenia budynku zlokalizowanego pod numerem [...], chociaż podobnie – jak budynek [...] – również on przylega do budynku pod adresem [...].

Odnosząc się z kolei do argumentu strony, że, jej zdaniem, niewyobrażalna jest sytuacja, w której w stosunku do budynku przy ul. Rynek [...] nie zostanie orzeczona rozbiórka reklamy natomiast w stosunku do budynku Rynek [...] takowa rozbiórka nastąpi, organ wyjaśnił, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej kwestii nie ma znaczenia ewentualne zaburzenie przekazu znajdującego się na nośniku reklamowym, gdyż organy nadzoru budowlanego orzekają tylko w oparciu o przepisy Prawa budowlanego oraz wydanych do niej aktów wykonawczych.

Konkludując, organ wskazał, że rusztowanie wraz z oświetleniem i siatką służy wyłączenie do umieszczenia reklamy na budynku przy ul. [...] we W. i spełnia definicję "urządzenia reklamowego", do którego zaliczyć należy wszystkie elementy składające się na to urządzenie (należeć więc do nich musi zarówno konstrukcja, jak i płaszczyzna, czy tablica reklamowa, tj. miejsce, na którym umieszczony zostanie przedmiot), a obowiązek nałożony zaskarżoną decyzją ma na celu usunięcie samowoli budowlanej polegającej na wykonaniu konstrukcji reklamy wraz z oświetleniem niezgodnie z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu "B." Spółka komandytowa, wnosząc o jej uchylenie, jak i poprzedzającej ją decyzji, zasądzenie kosztów postępowania oraz wstrzymanie wykonania kwestionowanego rozstrzygnięcia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa materialnego przez:

- całkowicie dowolne uznanie, że siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym zamontowana na rusztowaniu posadowionym przy budynku położonym przy ul. [...] we W., związana jest z budynkiem nr [...] i błędne uznanie, że stanowi odrębną inwestycję zrealizowaną w ramach samowoli budowlanej, a w konsekwencji niezasadne orzeczenie o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji;

- błędne orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji o nakazie rozbiórki części urządzenia reklamowego, mimo że stanowi ono całość i zabezpiecza prace remontowe elewacji budynku położonego we W. przy ul. [...];

- błędne orzeczenie o utrzymaniu w mocy decyzji o nakazie rozbiórki, mimo że brak jest innych możliwości technicznych do zabezpieczenia prac remontowych elewacji budynku położonego przy ul. [...] we W., którego lokale zachodzą na lokale budynku posadowionego przy ul. [...] we W..

Ponadto podniesiono zarzut naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a., z uwagi na to, że organ odwoławczy nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, przez co nie wykazał należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy i w konsekwencji nie mógł zawrzeć w decyzji uzasadnienia spełniającego wymogi prawne.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 17 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 678/12, oddalając skargę wskazał, że w sprawie bezsporne jest, że montaż reklamy wraz z rusztowaniem na elewacji budynku [...] nastąpił bez wymaganego pozwolenia na budowę, pomimo, że mamy do czynienia z budynkiem wpisanym do rejestru zabytków oraz wynikającym z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zakazem sytuowania reklam i nośników reklamowych zarówno na obiektach, jak i w formie wolnostojących konstrukcji.

W konsekwencji Sąd uznał, że organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że w sprawie brak jest zgodności wykonanych robót budowlanych z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który wprowadza zakaz sytuowania reklam i nośników reklamowych na przedmiotowym obiekcie. Stwierdzona natomiast niezgodność z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uniemożliwiała zalegalizowanie niniejszej samowoli budowlanej i obligowała organy nadzoru budowlanego do wydania nakazu demontażu.

Odnosząc się do kluczowego zarzutu skarżącej spółki, a mianowicie zaniechania uznania przez organy nadzoru budowlanego, że rusztowanie wraz z siatką zabezpieczająca przy elewacji budynku przy ul. [...] stanowi jedną całość z rusztowaniem i reklamą na budynku [...] i powinno być objęte jedynym postępowaniem, Sąd zauważył, że prowadzenie dwóch odrębnych postępowań nie jest niezasadne, ze względu na odmienne okoliczności stanu faktycznego. Przejawia się to tym, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] legitymuje się decyzją zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie elewacji budynku zlokalizowanego przy ul. [...]. Decyzji w tym przedmiocie, a dotyczącym ewentualnych robót przy budynku [...], nie posiada już jednak Wspólnota Mieszkaniowa przy ul. [...]. Aby natomiast możliwe było wszczęcie i prowadzenie jednego postępowania konieczne jest to, żeby prawa i obowiązki stron wynikały z tego samego stanu faktycznego oraz tej samej podstawy prawnej, a nie tylko należały do właściwości jednego organu administracji publicznej (art. 62 K.p.a.).

W ocenie Sądu nie sposób także było uznać, że przedmiotowe rusztowanie wraz z oświetleniem, siatką oraz nadrukiem reklamowym na kamienicy przy ul. [...] pełni funkcję zabezpieczającą wobec wykonywanych przy budynku [...] robót budowlanych, polegających na remoncie elewacji tegoż budynku. Zainstalowanie przedmiotowego urządzenia reklamowego stanowi bowiem odrębne działanie inwestycyjne od tego, związanego z wykonaniem robót budowlanych przy elewacji budynku sąsiedniego i nie zostało objęte decyzją Prezydenta [...] z dnia [...] marca 2010 r. o udzieleniu pozwolenia na wykonanie remontu elewacji budynku przy ul. [...] we W.. Z treści tegoż rozstrzygnięcia wynika bowiem, że z uwagi na planowany zakres prac organ odstąpił od żądania przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działek sąsiednich, a zatem również tej, znajdującej się w dyspozycji Wspólnoty Mieszkaniowej [...]. Skoro zatem organ odstąpił od żądania przedłożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wobec nieruchomości zlokalizowanej w sąsiedztwie budynku przy ul. [...], to zakres prac przy elewacji tegoż budynku nie wykracza poza jego obiekt.

Nie bez znaczenia jest także to, że zamiar wykonania siatki zabezpieczającej budynek zlokalizowany przy ul. [...] został dopiero wskazany w zgłoszeniu z dnia 14 maja 2012 r., a zatem już po podjęciu w niniejszej sprawie decyzji przez organ I instancji. Wobec zatem powyższego przyjąć należy, że rusztowanie wraz z oświetleniem i siatką służy wyłącznie do umieszczenia reklamy na budynku przy ul. [...] i wraz ze wszystkimi elementami, takimi jak – konstrukcja, płaszczyzna czy tablica reklamowa – stanowi urządzenie reklamowe.

Sąd wskazał, że wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ I instancji określił także w jakim zakresie należy dokonać rozbiórkę niniejszej reklamy, wskazując w osnowie decyzji, że należy dokonać demontażu reklamy umieszczonej na budynku przy ul. [...] wraz z rusztowaniem – stanowiącym integralną część (element montażowy) przedmiotowej reklamy oraz instalacją oświetleniową.

W ocenie Sądu – wbrew twierdzeniom Spółki – nie okazały się także zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego, a dokładniej art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., mające na celu ustalenie prawdy materialnej, poprzez zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 K.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy prawnomaterialnej. Sporządzone natomiast uzasadnienia odzwierciedlają poszczególne etapy prowadzonego postępowania oraz wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strony mogły zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 K.p.a. zasady przekonywania.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła "B." Spółka komandytowa, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu oraz zasądzenie kosztów postępowania oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego, w tym 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa; ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], oraz zwrot kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu oraz przed Naczelnym Sądem Administracyjnym oraz zwrot kosztów zastępstwa procesowego ww. instancjach, w tym 17 złotych opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.

- art. 1 i art. 3 p.p.s.a., przez niewłaściwe przeprowadzenie kontroli działalności zarówno organu II, jak i I instancji, co skutkowało oddaleniem skargi;

- art. 134 § 1 w związku z art. 3 § 1 p.p.s.a. przez niedokonanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wszechstronnych ustaleń faktycznych sprawy i tym samym faktyczne nierozpoznanie istoty sprawy, co doprowadziło do oddalenia skargi;

- art. 135 w związku z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 6 i art. 8 K.p.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wydał orzeczenie sprzeczne z prawem, albowiem mimo powinności wyeliminowania z obiegu prawnego wadliwej decyzji [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], utrzymał ją w mocy, przez co naruszył zasadę praworządności oraz zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa wyrażoną w ww. przepisach;

- art. 133 § 1 oraz art. 106 § 5 p.p.s.a., przez niedopełnienie obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego na podstawie akt sprawy;

- art. 151 p.p.s.a., przez jego zastosowanie i oddalenie skargi, w przypadku w którym z przeprowadzonego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu postępowania rozpoznawczego nie wynika, iż zaskarżony akt nie narusza prawa albo, że narusza prawo, jednak nie w takim stopniu, który dawałby podstawę do uwzględnienia skargi;

- art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z przepisem art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż Wojewódzki Sąd Administracyjny wydał wyrok sprzeczny z prawem, albowiem mimo powinności wyeliminowania decyzji organu I i II instancji jako dotkniętych wadą nieważności, oddalając skargę pozostawił w obrocie prawnym zaskarżoną decyzję, przez co naruszył zasadę praworządności i zasadę pogłębiania zaufania (art. 7 i art. 8 K.p.a.).

Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.

- błędną interpretację przepisu art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, przez niezasadne przyjęcie, że montaż siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym, jest niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego centralnej części obszaru Starego, Miasta rejonu Rynku i Placu S. – część A, uchwalonego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej W. z dnia [...] czerwca 2003 r.;

- błędną interpretację przepisu art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego polegającą na:

• uznaniu, że siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym zamontowana na rusztowaniu posadowionym przy budynku położonym przy ul. [...] we W., związana .jest z budynkiem nr [...] i stanowi odrębną inwestycję zrealizowaną w ramach samowoli budowlanej;

• orzeczenie o nakazie rozbiórki części urządzenia reklamowego pomimo, że stanowi ono całość i zabezpiecza prace remontowe elewacji budynku położonego we W. przy ul. [...];

• oddalenie skargi na decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], nakazującą rozbiórkę, mimo że brak jest możliwości technicznych do zabezpieczenia prac remontowych elewacji budynku położonego przy ul. [...] we W., którego lokale zachodzą na lokale budynku posadowionego przy ul. [...] we W..

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 183 § p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.

W okolicznościach niniejszej sprawy, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że siatka zabezpieczająca z nadrukiem reklamowym znajdująca się na części budynku przy ul. [...] we W. została zrealizowana niezgodnie z prawem. Skarżąca kasacyjnie Spółka nie wykazała, że pozwolenie na remont elewacji sąsiedniego budynku przy ul. [...], obejmowało także pozwolenie na wykonanie siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym na przedmiotowym budynku. Ponadto skarżąca Spółka nie wykazała by ww. siatka na budynku przy ul. [...] została zainstalowana w związku z prowadzonymi robotami remontowymi tego budynku. Ponadto na uwagę zasługuje, że co do kwalifikacji prawnej przedmiotowej reklamy wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w prawomocnym wyroku z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Wr 875/12, stwierdzając że niewątpliwie w niniejszej sprawie roboty budowlane polegające na montażu siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamowym należało zaliczyć do robót budowlanych polegających w istocie na "instalowaniu urządzenia reklamowego", co w myśl art. 29 ust. 2 pkt 6 i art. 30 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego wymagało zgłoszenia. Jednak z uwagi na okoliczność, że tego typu inwestycja jest niezgodna z obowiązującymi przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego brak było też podstaw do skutecznego przyjęcia zgłoszenia. Ponadto Sąd ten przesądził, że zainstalowanie jakiejkolwiek siatki ochronnej na budynku nr [...] nie jest (nie było) konieczne. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Dlatego skoro wywody skargi kasacyjnej pozostają w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem Sądu Administracyjnego, a Naczelny Sądu Administracyjny nie może formułować nowej oceny sprzecznej z takim wyrokiem należało uznać, że zarzuty skargi kasacyjnej w ww. zakresie pozbawione są usprawiedliwionych podstaw.

Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że na ingerencję w substancję przedmiotowego budynku, który jest zabytkiem, poprzez zainstalowanie konstrukcji wsporczej (na której umieszczono siatkę z nadrukiem reklamowym) wymagana byłaby i tak zgoda wojewódzkiego konserwatora zabytków, niezależnie od ewentualnego pozwolenia na wykonanie remontu wydanego przez organ architektoniczno-budowlany (art. 36 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami – Dz. U. Nr 162, poz. 1568 ze zm., zwanej dalej "u.o.z.o.z."). W ogólności uzyskanie takich pozwoleń (konserwatorskich i organu architektoniczno-budowlanego) umożliwia umieszczanie na budynkach będących zabytkami umieszczania siatek zabezbieczających na konstrukcji wsporczej. W okolicznościach prawnych niniejszej sprawy decydujące są jednak postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, które uniemożliwiają zalegalizowanie przedmiotowej reklamy. Plan ten bowiem niezależnie od prowadzonych robót budowlanych przy zabytku nie pozwala na przyjęcie stanowiska, zgodnie z którym możliwe byłoby umieszczenie na takim budynku reklamy. Paragraf 6 ust. 1 pkt 7 lit. a w związku z § 7 pkt 2 planu miejscowego wprowadza bowiem ogólny zakaz stosowania reklam w zabytkowym zespole kompozycyjnym (obszar centralnej części Starego Miasta – m.in. rejon Rynku), a z pod tego zakazu wyłączone są tylko informacje dotyczące poszczególnych obiektów (§ 6 ust. 1 pkt 7 lit. b).

A zatem z uwagi na postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dokonanie zgłoszenia nawet w terminie nie mogłoby zostać uznane w świetle obowiązujących przepisów za skuteczne. Ponadto w związku z postanowieniami planu miejscowego nie mógł mieć zastosowania na zasadach ogólnych art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.o.z. Wynika to z treści art. 2 ust. 1 tej ustawy, który stanowi, że jej przepisy nie naruszają m.in. przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że niedopuszczalna jest taka interpretacja postanowień tej ustawy, która w efekcie prowadziłaby do wypaczenia istoty czy wręcz podważenia zasadności istnienia instytucji lub konstrukcji normatywnych wprowadzonych przepisami innych ustaw (patrz: komentarz do art. 2, M. Cherka (red.), P. Antoniak, F. M. Elżanowski, K. A. Wąsowski: Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Komentarz, Opublikowano: LEX, 2010). Na gruncie zaś art. 17 pkt 6 lit. b tiret 8 w związku z art. 1 ust. 2 pkt 4 i art. 15 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r. , poz. 647 ze zm.) w wyniku uzgodnienia projektu planu miejscowego z wojewódzkim konserwatorem zabytków, podkreślony został związek pomiędzy postanowieniami planu miejscowego, a dopuszczalnym działaniami organów konserwatorskich. Uzgodnienie projektu planu przez wojewódzkiego konserwatora zabytków powoduje ten skutek, że zaakceptowane przez niego zasady stają się prawem miejscowym, a tym samym źródłem prawa obowiązującego na danym terytorium wszystkie podmioty, w tym organy administracji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 26 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 2736/12). A więc w ramach władztwa planistycznego, po odpowiednim przeprowadzeniu procedury planistycznej, ustalenia planów miejscowych w zakresie ochrony konserwatorskiej wiążą organy nadzoru konserwatorskiego. Obowiązujące przepisy prawa nie przewidują tu żadnych odstępstw od wyłączenia obowiązujących planów miejscowych w wyniku indywidualnych zgód organów.

Stanowisko to dotyczy również planów, które powstały pod rządami poprzednio obowiązujących przepisów – tym bardziej, że w świetle art. 18 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89, poz. 415 ze zm.) i art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. Nr 10, poz. 48 ze zm.) uzgodnienie projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków nie wymagało wyrażenia przez ten organ zgody w formie decyzji lub postanowienia, wydawanych w trybie K.p.a., co jest wymagane obecnie celem zachowanie określonych reżimów proceduralnych, co ma podwyższać gwarancje prawidłowości procesu uzgadniania. Nie zmienia to faktu, że postanowienia planu miejscowego uchwalonego pod rządami poprzedniej ustawy, jak i aktualnie obowiązującej – są wiążące dla organów nadzoru konserwatorskiego.

Powyższe oznacza, że decydującym ustaleniem o wyniku niniejszego postępowania jakiego dokonał Sąd I instancji były postanowienia miejscowego planu, które w tym zakresie stanowią o zakazie sytuowania reklam na budynku przy ul. [...] we W.. Nie zmienia tego fakt, że przedmiotowa reklama została nadrukowana na siatce zabezpieczającej. W świetle powyższych wywodów nawet prowadzenie robót budowlanych i umieszczenie w związku z takim remontem siatki zabezpieczającej nie mogłoby stanowić o możliwości umieszczenia na przedmiotowym budynku siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamy.

Zasadnym zatem było orzeczenie nakazu demontażu reklamy z elewacji budynku przy ul. [...] we W. wraz z rusztowaniem stanowiącym integralną część (element montażowy) przedmiotowej reklamy oraz instalacją oświetleniową, pomimo, że strona skarżąca kasacyjnie trafnie podnosi, że w ogólności nie ma zakazu ochrony elewacji siatką zabezpieczającą – co jednak i tak wymagałoby zgody konserwatora stosownie do treści art. 36 ust. 1 pkt 11 u.o.z.o.z. Jednak reguła ta w okolicznościach tej sprawy nie znajduje zastosowania z uwagi na wskazane wyżej postanowienia miejscowego planu. Ponadto Sąd I instancji ma rację wskazując, że organy prawidłowo prowadziły dwa postępowania, tj. jedno w stosunku do budynki nr [...] oraz drugie dotyczące budynku nr [...], na który to budynek Wspólnota Mieszkaniowa legitymuje się decyzją o pozwoleniu na wykonanie remontu. Fakt ten mógł mieć bowiem wpływ na inny zakres postępowania i treść decyzji wydanej przez organ nadzoru budowlanego w odniesieniu do budynku nr [...], skoro jak wyżej wskazano w ogólności w takiej sytuacji na budynku nr [...] mogłyby znajdować się konstrukcja wsporcza oraz siatka zabezpieczająca, jednak po spełnieniu określonych wymogów wynikających z przedstawionych wyżej przepisów prawa.

Oznacza to, że ustalenia organów obu instancji, co niewadliwie ocenił Sąd I instancji, były prawidłowe, w sytuacji gdy na budynku Rynek [...] nie były prowadzone żadne prace remontowe i nie zostały wydane żadne pozwolenia właściwych organów administracyjnych na wykonanie remontu tego budynku, które zezwalałoby na zainstalowanie siatki zabezpieczającej. W tych warunkach nakaz w zakresie konstrukcji wsporczej, tj. zamontowanego do ściany budynku rusztowania, oraz siatki zabezpieczającej z nadrukiem reklamy został wydany prawidłowo na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Wbrew stanowisku skarżącej Spółki w niniejszej sprawie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności dla wyniku postępowania, co oznacza, że zarzuty dotyczące naruszenia art. 1, art. 3, art. 134 § 1, art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133 § 1, art. 106 § 5, art. 151, art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 6, art. 7, art. 8 i art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. pozbawione są usprawiedliwionych podstaw. Ponadto wobec treści planu miejscowego nie można było uwzględnić zarzutu naruszenia art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego, natomiast z uwagi na występujące odrębności spraw dotyczących budynków nr [...] i nr [...], zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego należało uznać jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej, że w skardze kasacyjne nawet nie podjęto próby wyjaśnienia na czym polega błędna interpretacja art. 51 ust. 1 Prawa budowlanego i jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, co świadczy także o błędnym sformułowaniu tego zarzutu.

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.