Postanowienie NSA, sygn. akt II FSK 1841/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób fizycznych
Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA (del.) Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. F. o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. z dnia 27 grudnia 2007 r. nr [...] w sprawie ze skargi kasacyjnej J. F. od Wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Go 41/09 w sprawie ze skarg J. F. i A. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z. z dnia 12 listopada 2008 r. Nr [...] w przedmiocie – podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. postanawia - wstrzymać wykonanie decyzji -


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 27 grudnia 2007 r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Z. określił małżonkom A. i J. F. zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. w kwocie 4.208.076,00 zł. Po rozpatrzeniu odwołania małżonków Dyrektor Izby Skarbowej w Z. utrzymał w mocy powyższą decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargi A. i J. F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Z.

Wobec powyższego J.F. złożył skargę kasacyjną.

Następnie w dniu 22 lutego 2010 r. wpłynął do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji ze względu na to, iż w sprawie ustanowione zostały zabezpieczenia, których kwota znacznie przewyższa wysokość zobowiązania podatkowego, a dalsza egzekucja spowoduje po stronie Skarżącego znaczną szkodę i niemożliwe do odwrócenia skutki.

W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, iż organy administracji ustanowiły na poczet zabezpieczenia należności ustalonej zaskarżoną decyzją liczne zabezpieczenia rzeczowe w postaci hipotek. Łączna kwota ustanowionych hipotek kształtuje się na poziomie 4.179.904 zł, zaś łączna wartość rynkowa nieruchomości wynosi 12,5 mln. zł. Ponadto oprócz zabezpieczeń rzeczowych organ dokonał również zajęcia udziałów należących do Skarżącego w dwóch spółkach z ograniczoną odpowiedzialnością – B. oraz S. Pełnomocnik wyjaśnił, iż Skarżący w spółce B. posiada udziały o łącznej wartości 4.600.000 zł., zaś w S. – 50.000 zł przy czym jest to wartość nominalna, a nie bilansowa. Zaś przy przeprowadzeniu egzekucji znaczenie będzie miała wartość bilansowa, a nie ich wartość nominalna.

Pełnomocnik podkreślił, iż w jego ocenie, wstrzymanie wykonania decyzji jest uzasadnione, bowiem ustalona należność podatkowa jest znaczna i nieograniczona egzekucja doprowadzi do niepowetowanej szkody dla Skarżącego. Licytacja któregokolwiek ze składników majątku doprowadzi do utraty z majątku Skarżącego istotnego składnika, którego wartość jest nieadekwatna do kwoty dochodzonej należności.

Ponadto, zdaniem pełnomocnika, w wyniku dokonanych zajęć w toku wszczętego postępowania egzekucyjnego, należność podatkowa została na tyle zabezpieczona, że jakiekolwiek kroki Skarżącego zmierzające do umniejszenia jego majątku, nie będą miały już negatywnych skutków dla niniejszej egzekucji.

Pełnomocnik podkreślił ponadto, iż z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, iż do wstrzymania wykonania decyzji wystarczy jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niewątpliwie sprzedaż nieruchomości, bądź udziałów w spółkach ze względu na ochronę praw osób nabywających w drodze licytacji niniejsze składniki spowoduje niemożliwość przywrócenia stanu pierwotnego. Skarżący zostanie pozbawiony niniejszych składników w sposób nieodwracalny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

należało wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Jak wynika z treści art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej "p.p.s.a." sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli została spełniona co najmniej jedna z ustawowych przesłanek, tj. zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody nie musi mieć charakteru materialnego. Chodzi więc o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu.

Należy jednocześnie podkreślić, że ustawa nie precyzuje pozytywnych przesłanek, uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Ocena, czy wskazane przez stronę okoliczności są wystarczające do wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu, a zatem czy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, pozostaje w wyłącznej kompetencji sądu.

Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków.

Przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji dotyczą zdarzeń przyszłych, będących spodziewanym skutkiem wykonania aktu lub czynności czy to w drodze egzekucji administracyjnej, czy to w wyniku działań osób trzecich realizujących swoje uprawnienia lub obowiązki. Przepis art. 61 § 3 zd. 1 in fine wymaga jedynie zagrożenia ich wystąpienia ("zachodzi niebezpieczeństwo"), czyli można się ich spodziewać na podstawie racjonalnej oceny zakresu, zasad i trybu wykonania aktu lub czynności - por. J. Borkowski - Wstrzymanie wykonania decyzji w postępowaniu kasacyjnym - "Monitor Prawniczy" 2006, nr 14, s. 677.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w art. 61 § 3 "trudne do odwrócenia skutki" to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków.

Odnosząc powyższe do oceny zasadności wniosku należy stwierdzić, iż zostały spełnione przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania decyzji, bowiem jej wykonanie, przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia co do słuszności wniesionej skargi kasacyjnej, mogłoby doprowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Otóż konieczność sprzedaży udziałów Skarżącego w Spółkach będzie czynnością nieodwracalną. W ocenie Sądu odzyskanie poprzedniej pozycji jako udziałowca może okazać się dla Skarżącego niemożliwe, względnie generować dodatkowe koszty zakupu udziałów za kwoty przewyższające kwoty uzyskane z ich sprzedaży.

Istnieje również niebezpieczeństwo trudnych do odwrócenia skutków w postaci ewentualnej niemożności odzyskania sprzedanych nieruchomości. Ponadto przy sprzedaży nieruchomości w drodze licytacji może zostać wyrządzona znaczna szkoda, bowiem nieruchomość sprzedawana w drodze licytacji może osiągnąć dużo niższą cenę niż gdyby była sprzedawana przez Skarżącego jako właściciela, który byłby zainteresowany uzyskaniem jak najwyższej ceny sprzedaży.

Ponadto Sąd zgadza się ze stanowiskiem pełnomocnika Skarżącego, iż dokonane przez organ zabezpieczenia są wystarczającą gwarancją odzyskania kwoty zaległego podatku w przypadku negatywnego dla Skarżącego wyniku postępowania wszczętego skargą kasacyjną.

W związku z tym, podane przez pełnomocnika Skarżącego okoliczności mogą stanowić podstawę do uzyskania ochrony tymczasowej i są one także aktualne na etapie postępowania kasacyjnego.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 w związku z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.