Postanowienie WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 173/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-08-19 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono wniosek
Powołane przepisy: article: art 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Smoleń po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Wydziale I wniosku [...] Spółka z o.o. z siedzibą w W. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2014 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od gier za grudzień 2010 r. - postanawia – oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Spółka [...] (dalej spółka lub skarżąca) złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych, argumentując go tym, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów opłaty od skargi i innych kosztów sądowych. Jako powód podjętych starań o pomoc podała również, że decyzjami administracyjnymi została pozbawiona całego swojego majątku; zamknięte zostały salony gier należące do spółki i zabezpieczone automaty, łącznie ze znajdującą się w nich gotówką.

W oświadczeniu o stanie majątkowym spółka podała, że jej kapitał zakładowy wynosi 4.000.000 zł, wartość środków trwałych 5.841.741,70 zł, za ostatni rok obrotowy odnotowała stratę w wysokości 4.341.561,56 zł, a salda jej rachunków bankowych na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy wynosiły 0 zł.

Oceniając te informacje jako niewystarczające, zwrócono się do skarżącej o dodatkowe dane. Przedłożono kserokopie: sprawozdania finansowego za 2012 rok, tytułów wykonawczych wystawionych w postępowaniu egzekucyjnym za zaległości podatkowe w podatku od gier. Spółka wyjaśniła również, że nie może przedstawić wyciągów bankowych, ponieważ bank wypowiedział spółce umowy, z majątku spółki prowadzonych jest kilkadziesiąt postępowań egzekucyjnych. Spółka posiada zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, kontrahentów, urzędów skarbowych i innych podmiotów na kwotę co najmniej kilku milionów złotych. Spółka jak podała "nie zawiesiła działalności gospodarczej" (dokumenty i wyjaśnienia w aktach sprawy o sygn. I SA/Rz 165/14).

Referendarz sądowy w takiej sytuacji odmówił skarżącej spółce przyznania prawa pomocy. Spółka złożyła sprzeciw.

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.)- dalej P.p.s.a., w razie wniesienie sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Rozpoznając zatem wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nie posiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane, gdy ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Z treści tego przepisu wynika wprost, że ciężar dowodu okoliczności uzasadniających wniosek spoczywa na stronie zwracającej się o takie prawo, zaś rozstrzygnięcie w zakresie prawa pomocy o które ubiegają się osoby prawne ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet jeżeli zostałaby spełniona przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, rozpoznający wniosek sąd nie musi się przychylić do zgłoszonego żądania, a jedynie może przyznać to prawo jeżeli uzna, że zachodzi taka potrzeba.

Spółka tylko z sobie znanych przyczyn nie przedstawiła w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dokumentów: deklaracji VAT-7 dla podatku od towarów i usług za ostatnie sześć miesięcy, zeznania podatkowego CIT-8 za 2013 r., aktualnego bilansu spółki, tj. za 2013 r., ewidencji środków trwałych, rachunku zysków i strat, nie wyjaśniła czy z umowy spółki wynika obowiązek dokonywania przez wspólników dopłat, o co była wzywana, stawiając jednocześnie w sprzeciwie zarzut braku ich analizy w trakcie rozpoznawania sprawy przez referendarza sądowego. Spółka nadesłała natomiast dokumenty odnoszące się do jej sytuacji we wcześniejszym okresie, tj. w 2012 r. Dane za ten okres nie wskazują na trudności finansowe spółki w takim stopniu, że kwalifikowałoby to ten podmiot do udzielenia jej preferencji w postaci przyznania prawa pomocy.

Według sprawozdania finansowego wygenerowany zysk spółki mimo zamknięcia dwóch salonów w 2012 r. ciągle rósł - 31.383.836,75 zł, co z kolei przeczyłoby argumentom o nieopłacalności prowadzenia tego rodzaju działalności (k. 52 akt sądowych), przychody netto za 2012 r. wyniosły 209.445.238,25 zł (k. 61), wartość środków trwałych wynosiła 5.841.741,70 zł (w tym: budynki, lokale i obiekty inżynierii lądowej i wodnej-1.316.268,79 zł, urządzenia techniczne i maszyny – 362.066,01 zł, środki transportu – 10.908,21 zł, inne środki trwałe – 4.152.498,69 zł). Według dokumentów spółki na koniec 2012 r. środki pieniężne w kasie i na rachunkach wynosiły 2.312.592,45 zł (k. 59). Jeżeli sytuacja spółki wyglądała inaczej, powinna była to wykazać. Spółka nie po raz pierwszy zwraca się o zastosowanie wobec niej instytucji prawa pomocy i dlatego powinna wiedzieć, że nie można takiego wezwania pobłażać.

Należy zaznaczyć również to, że postępowanie o przyznanie prawa pomocy jest postępowaniem incydentalnym i jako takie nie może być prowadzone w oderwaniu od okoliczności występujących w sprawie. Profil działalności spółki nie jest ukierunkowany na zaspokojenie jakichkolwiek potrzeb społecznych, dlatego przyznanie prawa pomocy w sytuacji jaka została przedstawiona przez spółkę byłoby nadużyciem tej instytucji. Za przesłanki przyznania prawa pomocy nie można uznać bardzo ogólnych i mało precyzyjnych argumentów o ilości prowadzonych przez spółkę postępowań administracyjnych i sądowoadministracyjnych w całym kraju i kosztach z tym związanych oraz sytuacji związanej ze zmianą przepisów prawa.

Konkludując, podkreślić należy, że działalność osób prawnych opiera się na samodzielności i w oparciu o własny majątek. Skarżąca jest pełnoprawnym uczestnikiem obrotu gospodarczego, ze wszystkimi wynikającymi z tego faktu uprawnieniami i obowiązkami. Spółka uzyskuje przychody, a prawo pomocy jest instytucją wyjątkową i znajdującą zastosowanie tylko w takich sytuacjach, w których podmiot z powodów od siebie niezależnych nie mógł zgromadzić środków koniecznych do prowadzenia postępowania. Zatem w rozpoznawanej sprawie nie ma żadnego uzasadnienia przyjęcie, że to budżet państwa, a tym samym podatnicy, powinni finansować spór sądowy takiego podmiotu jakim jest spółka. Wyłącznie od członków zarządu spółki należy wymagać podjęcia inicjatywy w celu zgromadzenia środków pieniężnych niezbędnych do obrony jej interesów przed sądem administracyjnym. Kodeks spółek handlowych przewiduje rozwiązania, za pomocą których podmiot ten, jeśli nie jest w stanie uzyskać z zewnątrz niezbędnych do działalności środków finansowych, może skorzystać z pewnych instytucji; mianowicie dopłat wspólników na rzecz spółki czy też podwyższenia kapitału zakładowego. Kroków takich spółka nie wykazała.

Użyte przez spółkę argumenty w związku ze staraniami o uzyskanie zwolnienie od kosztów sądowych nie przekonały sądu rozpoznającego wniosek. Dlatego mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.