Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1184/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.7,10,12,28,35,75,77,80,84,104,238
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 57
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi D. G. i A. C. na postanowienie Nr [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - z dnia [...] grudnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie wymierzenia kary z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wyciągu narciarskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w S. B. postanowieniem z dnia 19.08.2020 r., na podstawie art 57 ust. 7 i art. 59f w zw. z art. 80 ust 2 pkt 1 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2019r., poz. 1186 ze zm.), wymierzył D. G. i A. C. karę w wysokości [...] zł z tytułu nielegalnego przystąpienia do użytkowania wyciągu narciarskiego orczykowego obsługującego stację narciarską [...] o długości 134,63 m zlokalizowanego na działkach o nr ew. [...], [...], [...], [...] położonych w Z. - przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie.

W uzasadnieniu organ podał, że w wyniku czynności kontrolnych przeprowadzonych podczas ferii zimowych w dniu 21.02.2020 r. i 24.02.2020 r. ustalił, że inwestycja jest użytkowana. Powyższe udokumentowano materiałem zdjęciowym w dniu 21.02.2020 r. Na fotografiach widoczne są osoby korzystające z wyciągu narciarskiego. Na obiekcie zlokalizowanym przy wyciągu zamieszczono informację dotyczącą korzystania w/w obiektu budowlanego (jak: cennik, informację o obowiązku noszenia kasku itp.).

W ocenie organu ustalony stan faktyczny uzasadniania zastosowanie art. 57 ust. 7 ustawy Prawo budowlane. "Użytkowania obiektu budowlanego" jest zbliżone do "korzystania z rzeczy" w ujęciu powszechnie rozumianym (a także w ujęciu prawa cywilnego), przy czym w przypadku użytkowania, o którym mowa w art. 57 ust. 7 ustawy, nie musi mieć ono charakteru trwałego i pełnego, bowiem podstawą nałożenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest przystąpienie do użytkowania obiektu choćby w jego części. Przystąpić do użytkowania można tylko raz, późniejszy stan faktyczny w zakresie użytkowania należy natomiast ocenić już jako trwające użytkowanie.

Przedmiotowy obiekt został zrealizowany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. W decyzji wskazano, że inwestor zobowiązany jest przed przystąpieniem do użytkowania uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Bezsporny jest fakt, że inwestor od momentu udostępnienia obiektu osobom w okresie trwania ferii zimowych - decyzji takiej nie posiadał. Organ przedstawił sposób wyliczenia opłaty.

D. G. i A. C. wniosły zażalenie na ww. postanowienie, polemizując z ustaleniami organu dotyczącymi przystąpienia do użytkowania obiektu. Ponownie odwołały się do konieczności poddania obiektu próbom technicznym w drugiej połowie lutego 2020 r. w wykonaniu zaleceń producenta, wykonawcy, kierownika budowy oraz Urzędu Dozoru Technicznego. Wskazały, że próby techniczne muszą być przeprowadzane w różnych warunkach atmosferycznych oraz z różnym obciążeniem - czyli z narciarzami w różnej liczbie. Wyciąg nie został jeszcze oddany do użytkowania, nie został również udostępniony turystom w sezonie [...] i nie był użytkowany. Tablice informacyjne nie mogą przesądzać o użytkowaniu obiektu.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. postanowieniem z dnia 11.12.2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.), utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności podał, że w przedmiotowej sprawie niezakończonej decyzją ostateczną zastosowanie znajdą przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym przed obowiązującą od dnia 19.09.2020 r. nowelizacją ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji, że budowa wyciągu narciarskiego orczykowego obsługującego stację narciarską [...] realizowana była w oparciu o decyzję Starosty [...] nr [...] z dnia 18.10.2018 r. znak: [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą D. G. oraz A. C. pozwolenia na rozbiórkę i budowę ww. wyciągu narciarskiego. Przedmiotowy obiekt budowlany należący do kategorii V podlegał regulacjom zawartym w art. 55 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a więc przed przystąpieniem do jego użytkowania inwestor winien uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Niekwestionowana jest również okoliczność, że inwestorzy nie dopełnili obowiązku wynikającego z art. 55 ustawy Prawo budowlane, tj. nie uzyskali decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w niniejszej sprawie materiał dowodowy, jednoznacznie wskazuje, że przedmiotowy obiekt budowlany jest użytkowany, co znajduje potwierdzenie w materiale zdjęciowym ukazującym osoby korzystające z wyciągu narciarskiego, w tym w większości osoby małoletnie. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącymi, że osoby małoletnie korzystające z przedmiotowego wyciągu narciarskiego w dniach 21.02.2020 r. i 24.02.2020 r. były uczestnikami przeprowadzanych prób technicznych wyciągu narciarskiego.

MWINB wyjaśnił, że zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1.06.2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu linowego (Dz.U. z 2020 r., poz. 1414) przed przekazaniem wyciągu narciarskiego do eksploatacji przeprowadzane są badania techniczne i ruchowe na nieobciążonym urządzeniu. Transportowy Dozór Techniczny nie wymaga przeprowadzania ww. prób na urządzeniach obciążonych.

Tym samym organ II instancji uznał, że kara została wymierzona słusznie. Organ I instancji prawidłowo określił zarówno kategorię obiektu budowlanego - V, współczynnik kategorii obiektu - 10,0, jak i współczynnik wielkości obiektu - 1,0, co w konsekwencji wyliczenia dało kwotę kary za nielegalne przystąpienie do użytkowanie w wysokości [...] zł.

Ponieważ Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał informację o przystąpieniu do użytkowania przedmiotowego wyciągu narciarskiego w dniu 21.02.2020 r., trzyletni termin przedawnienia wymierzenia kary, o której mowa w art. 68 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1325 z późn. zm.), rozpoczął bieg od tego dnia i w dacie wydania zaskarżonego postanowienia jeszcze nie upłynął.

D. G. i A. C. wniosły na opisane wyżej postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz umorzenia postępowania, ewentualnie przekazania sprawy organowi I instancji celem uzupełnienia postępowania oraz ponownego rozpoznania sprawy.

Zaskarżonemu postanowieniu skarżące zarzuciły:

I. rażące naruszenie prawa materialnego, a to m.in.: art. 54 ust 1, art. 55 i art. 57 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1.06.2006 r. "w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania" wobec przyjęcia, że w trakcie wykonania spornej inwestycji dopuszczono się jedynie nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy stwierdzone niezgodności winny zostać zakwalifikowane jako istotne odstępstwa, pozostające dodatkowo w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, a sama inwestycja nie spełnia minimalnych standardów;

II. rażące naruszenie przepisów postępowania a to m.in.: art 7, art. 10, art. 12, art. 28 ust. 2 art 35, art. 36, art. 75, art. 77 § 1, art 80, art. 84 § 1, art. 104 § 2 , art. 107 § 3 k.p.a., art. 238 k.p.a wobec:

1. braku usankcjonowania faktu naruszenia prawa skarżącego, jako strony postępowania, do wypowiedzenia się na temat zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz zgłoszonych żądań, czego skutkiem był brak możliwości rozpoznania przez organ administracji wszystkich ujawnionych okoliczności sprawy oraz przyjęcie jako faktu użytkowania przedmiotowego wyciągu w sytuacji, gdy kontrola organu I instancji miała miejsce w trakcie testów obciążeniowych urządzenia, które były zalecane przez jego producenta;

2. zaniechania nadania jakiegokolwiek znaczenia prawnego faktowi braku przeprowadzenia całościowego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, pozwalającego na zbadanie wszystkich istotnych okoliczności jej stanu faktycznego, a zwłaszcza zaniechania przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego;

3. pominięcia kwestii braku przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego jw. na okoliczność zasadności wykonywania przez skarżących testu przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, istniejących w tym zakresie norm technicznych, oceny dokumentacji techniczno-ruchowej urządzenia oraz możliwości przeprowadzenia skutecznych badań testowych bez obciążenia;

4. wadliwe uzasadnienie zaskarżonej decyzji polegające na braku wystarczającego uzasadnienia podstawy faktycznej, tj. wobec nie podania przesłanek przyjęcia, iż niedopuszczalnym było przeprowadzania testów przedmiotowego wyciągu z obciążeniem, oceny podstaw dopuszczenia przedmiotowego urządzenia do eksploatacji, oceny sprawności instalacji, jej zgodności z przepisami oraz prawidłowości wykonania, a ponadto wobec braku prawidłowego przytoczenia i uzasadnienia podstawy prawnej zaskarżonej decyzji, poza ogólnym i nie całościowym przytoczeniem przepisów prawa w zakresie budowy o eksploatacji urządzeń transportu linowego;

III. błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę zaskarżonej decyzji polegający na przyjęciu, iż przedmiotowy wyciąg w momencie przeprowadzania kontroli był eksploatowany, stanowiący konsekwencję zaniechania:

1. wyjaśnienia zalecanego przez producenta sposobu przeprowadzenia testów sprawności przedmiotowego wyciągu z obciążeniem;

2. zbadania rzeczywistego charakteru rozruchu wyciągu w dacie kontroli, a zwłaszcza że były to jedynie testy sprawności użytkowania;

3. dopuszczenie dowodu z opinii biegłego w sprawie wymagającej posiadania wiadomości specjalnych;

4. dokonania prawidłowych oględzin przedmiotowego urządzenia z udziałem przywołanego do tej czynności biegłego wraz z dokonaniem analizy dokumentacji techniczno – ruchowej instalacji.

W uzasadnieniu skargi przytoczone zarzuty zostały rozwinięte.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 15 listopada 2021 r. skarżące podtrzymały swoje stanowisko w sprawie, polemizując ze stanowiskiem organu przedstawionym w odpowiedzi na skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Badając legalność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, Sąd stwierdził, że wydane one zostały zgodnie z prawem.

Postępowanie w sprawie zostało wszczęte w dniu 9 lipca 2020 r., zatem podstawę prawną zaskarżonego postanowienia i utrzymanego nim postanowienia organu I instancji stanowi art. 57 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (obecnie: t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.) w brzmieniu: "W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu." Przepis ten został uchylony przez ustawę z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 471), która weszła w życie w dniu 19 września 2020 r. Jak słusznie jednak zauważył MWINB zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej do spraw uregulowanych ustawą zmienianą, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 stosuje się w brzmieniu dotychczasowym. Zasadnie zatem organ odwoławczy oparł swoje rozstrzygnięcie o treść art. 57 ust. 7 prawa budowlanego w brzmieniu sprzed wskazanej powyżej nowelizacji z dnia 13 lutego 2020 r.

Stosownie do art.55 ust.1 lit. a) ustawy, jeżeli na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony do kategorii V, przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu na użytkowanie. Zgodnie z art.56 ust.1 prawa budowlanego inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą z przepisów szczególnych, odpowiednie organy.

W myśl art.56 ust.7 w przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części z naruszeniem art. 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Zgodnie z tym ostatnim przepisem karę stanowi iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi [...] zł (ust.2). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust.3). W załączniku tym, dla kategorii V obiektów (obiekty sportu i rekreacji, jak: stadiony, amfiteatry, skocznie i wyciągi narciarskie, kolejki linowe, odkryte baseny, zjeżdżalnie) wielkość tych współczynników wynosi: "10,0" i "1,0".

Podkreślić należy, że wymierzenie kary, o której mowa w art. 57 ust. 7 prawa budowlanego, uwarunkowane jest spełnieniem dwu przesłanek: po pierwsze - stwierdzeniem przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, po drugie - przystąpienie do użytkowania nastąpiło z naruszeniem przepisów art. 54 i 55.

W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 stycznia 2007 r., sygn. P 19/06, OTK-A 2007/1/2, zauważono, że wprowadzenie do prawa budowlanego sankcji finansowej z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego miało na celu wyeliminowanie patologicznej sytuacji, gdy ogromna liczba obiektów budowlanych była od dawna użytkowana, podczas gdy w sensie prawnym nadal pozostawały w trakcie budowy. Przewidziana tą regulacją kara pieniężna za naruszenie norm prawa budowlanego nie jest zatem wyłącznie represją za naruszenie prawa, ale w istocie formą zabezpieczenia przed możliwością wystąpienia negatywnych skutków takiego naruszenia prawa. Prawo budowlane poddaje ochronie prawnej dobra publiczne, takie jak ład przestrzenny, środowisko, ale także bezpieczeństwo i ochrona zdrowia. Zważywszy na zadania organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego (art. 81), należy stwierdzić, że istotą nadzoru budowlanego jest m.in. zapobieganie, by nie doszło do naruszenia tych wartości. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Kara ta nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem, co sprawia, że ocena stosunku sprawcy do czynu nie mieści się w reżimie odpowiedzialności obiektywnej. Podstawową przesłanką odpowiedzialności jest w takim układzie odniesienia bezprawność czynu rozumiana jako zachowanie sprawcy niezgodne z przepisami prawa i zasadami współżycia społecznego.

Przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć jako rozpoczęcie używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w pozwoleniu na budowę (M. Wincenciak, Komentarz do art. 57 prawa budowlanego, teza 14 - LEX - el.). Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia "przystąpienie do użytkowania". W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, według którego, co do zasady, przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego należy rozumieć jako rozpoczęcie korzystania, używania przynajmniej części obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem określonym w pozwoleniu na budowę (por. wyroki NSA: z 5 stycznia 2016 r., II OSK 1073/14 i 21 lutego 2018 r., II OSK 1064/16, CBOSA). Przystąpienie do użytkowania w rozumieniu art. 57 ust. 7 prawa budowlanego jest więc działaniem jednorazowym, polegającym na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części. Późniejszy stan użytkowania należy oceniać jako trwające użytkowanie (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 13 września 2019 r., II SA/Kr 607/19, CBOSA). Ponadto jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny przystąpienie do użytkowania nie musi mieć charakteru trwałego, może je cechować jednokrotność, a późniejsze odstąpienie od użytkowania nie wpływa na charakter pierwotnego przystąpienia i nie konwaliduje tej czynności (sygn. II OSK 180/20, CBOSA).

Zauważyć również należy, że odpowiedzialność prawna za tzw. samowolę użytkową jest odpowiedzialnością obiektywną, opartą wyłącznie na bezprawności (polegającej na naruszeniu obowiązków wynikających z art. 54 lub 55 prawa budowlanego. Jedyną przesłanką wymierzenia kary administracyjnej z art. 57 ust. 7 ustawy jest przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego bez dokonania wymaganego prawem zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54) lub przed uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55). W postępowaniu dotyczącym wymierzenia kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego organ budowlany bada więc jedynie, czy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę (kary tej nie stosuje się bowiem do obiektów, które nie wymagają żadnej formy legalizacji lub wymagają jedynie zgłoszenia), czy na inwestorze ciążył obowiązek wynikający z art. 54 lub z art. 55 P.b. oraz czy przystąpił on do użytkowania, nie wypełniając tych obowiązków (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2014 r., sygn. II OSK 24765/12, CBOSA).

W tej sytuacji organy prawidłowo oparły się na wiarygodnej dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas czynności kontrolnych w dniach 21.02. i 24.02.2020 r. Okolicznością bezsporną był fakt braku decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Zarzuty skargi w zakresie naruszenia: art 7, art. 10, art. 12, art. 28 ust. 2 art 35, art. 36, art. 75, art. 77 § 1, art 80, art. 84 § 1, art. 104 § 2 i art. 238 k.p.a są nieuzasadnione.

Wbrew zarzutowi skargi skarżące po otrzymaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania w dniu 9.07.2020 r. wraz z pouczeniem o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym oraz składania wyjaśnień, zapoznały się z aktami sprawy, a w dniu 21 lipca 2020 r. złożyły pismo procesowe. W dniu 19 sierpnia wydane zostało postanowienie organu I instancji. W dniu 28 sierpnia 2020 r. skarżące wniosły zażalenie do organu II instancji. W dniu 12 października 2020 r. do MWINB w K. złożyły kolejne wyjaśnienia wraz z dołączonymi do nich oświadczeniami świadków. Zgodnie z art.10 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Tak więc skarżące czynnie uczestniczyły w sprawie. Jeżeli zarzut oparty jest na tym, że organ odwoławczy nie wystosował do skarżących pisma zawiadamiającego o zakończeniu postępowania, to pomimo tego powyższe zaniechanie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy. W orzecznictwie dominuje pogląd, że tylko wtedy naruszenie art.10 § 1 k.p.a. skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonego aktu, gdyby po przedstawieniu swojego stanowiska przez stronę wydana została decyzja o odmiennej treści (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2021 r., sygn. II OSK 3302/18, LEX nr 3267235). Skarżące nawet nie wskazały na czym konkretnie naruszenie tego przepisu polegało i jaki miało wpływ na wydane postanowienie.

Skarżące nie wskazały również na czym miało polegać naruszenie art.12 k.p.a. Zgodnie z nim organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Załatwienie sprawy ze zwłoką nie prowadzi do uchylenia wydanego postanowienia.

Nie wyjaśniły także w jaki sposób organy miały naruszyć przepis art.28 ust. k.p.a. Przepis art. 28 nie ma ustępów i brzmi: stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Przepisy art.35 i 36 k.p.a. dotyczą terminów załatwiania spraw. Ich naruszenie nie ma wpływu na ocenę merytoryczną zaskarżonego postanowienia i nie może prowadzić do jego uchylenia.

Jak się wydaje, skarżące upatrywały naruszenia przez organy art.75, art.77 i art.80 k.p.a. przez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłego z zakresu budowy maszyn i urządzeń o specjalności w zakresie urządzeń transportu linowego na okoliczność zasadności wykonywania przez skarżące testu przedmiotowego wyciągu z obciążeniem. Skoro wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu nie był składany w postępowaniu administracyjnym, nie można zarzucać organom, że dowodu tego nie przeprowadziły. Stosownie do art.84 k.p.a., gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Dla dokonania oceny, czy stwierdzone uruchomienie wyciągu w dniach 21 i 24.02.2020 r. miało charakter rozpoczęcia użytkowania, czy też przeprowadzenia testu, nie były potrzebne wiadomości specjalne.

Nie wiadomo w jaki sposób organy miały naruszyć art.104 § 2 k.p.a., stanowiący, że decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

To samo odnieść należy do zarzutu naruszenia art.238 k.p.a. Przepis ten znajduje zastosowanie w postępowaniu skargowym, regulowanym przepisami Działu VIII k.p.a. Skargi i wnioski, a nie w postępowaniu jurysdykcyjnym.

Zdaniem Sądu, nie zostały również naruszone w sposób implikujący uchylenie zaskarżonego postanowienia, przepisy art.80 k.p.a. i art.107 § 3 k.p.a.

Zagadnienie to wymaga szerszego komentarza.

Stosownie do art.80 k.p.a. organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Zgodnie zaś z art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Ponieważ bezspornym było, że skarżące nie legitymowały się decyzją o pozwoleniu na użytkowanie przedmiotowego wyciągu, dla wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie wystarczającym było ustalenie przez organ tylko jednego faktu: przystąpienia do użytkowania wyciągu orczykowego lub jego części.

Ze zdjęć dołączonych do akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że w dniach 21.02.2020 r. i 24.02.2020 r. wyciąg orczykowy był czynny. Na zdjęciach z dnia 21.02.2020 r. wyraźnie widać, że osobami korzystającymi z wyciągu są małe dzieci ubrane w pomarańczowe kamizelki, co może świadczyć o ich udziale w zajęciach szkółki narciarskiej.

Nadto w aktach administracyjnych znajdują się oświadczenie projektanta mgr inż. architekt B. S.-K. z dnia 12.10.2020 r., która podała, że w lutym 2020 r. przez kilka dni były przeprowadzane próby techniczne oraz próbne uruchomienia wyciągu. Podobne oświadczenia złożyli w dniu 8.10.2020 r. S. C., R. C., T. G. i J. G. – pracownicy obsługi, którzy podali, że w miesiącu lutym brali udział w próbnym uruchomieniu wyciągu narciarskiego [...]" jako osoby pilnujące bezpieczeństwa. Podobnej treści oświadczenie złożył wykonawca wyciągu M. P.. Nie wynika z niego jednakże, czy brał udział w uruchomieniu wyciągu. We wszystkich oświadczeniach podkreślono, że konieczne było kilkukrotne uruchomienie wyciągu, w różnych warunkach pogodowych, z różną ilością śniegu i użytkowników – narciarzy.

W żadnym z tych oświadczeń nie podano, że próby techniczne odbyły się w dniach 21.01.2020 r. i 24.02.2020 r.

Organ odwoławczy oceniając zgromadzony materiał dowodowy stwierdził, że jednoznacznie wskazuje on, "iż przedmiotowy obiekt budowlany jest użytkowany, co znajduje potwierdzenie w materiale zdjęciowym ukazującym osoby korzystające z wyciągu narciarskiego, w tym w większości osoby małoletnie. Nie sposób zatem zgodzić się ze skarżącymi, że osoby małoletnie korzystające z przedmiotowego wyciągu narciarskiego w dniach 21 lutego i 24 lutego 2020 r. były uczestnikami przeprowadzanych prób technicznych wyciągu narciarskiego".

Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia podał, że mając na uwadze przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu linowego, "zarzuty zawarte w odwołaniu D. G. i A. C. z dnia 28 sierpnia 2020 r oraz w piśmie (...) z dnia 12 października 2020 r. nie zasługują na uwzględnienie." Przy piśmie tym skarżące przedłożyły w/w oświadczenia świadków, mające potwierdzić, że 21 i 24.02.2020 r. wyciąg nie był użytkowany, a jedynie przeprowadzano próby techniczne wyciągu.

Zauważyć należy, że organ nie ustosunkował się do przedstawionych wyżej oświadczeń, co niewątpliwie narusza przepis art. 107 § 3 k.p.a. Jednakże należy mieć na uwadze, że organ - zestawiając z przepisami prawa twierdzenia skarżących, że w dniach 21 i 24.02.2020 r. wyciąg nie był użytkowany, a jedynie przeprowadzano próby techniczne wyciągu - ocenił je negatywnie. Skoro zatem w piśmie z dnia 12 października 2020 r. skarżące podały: "Poniższe osoby potwierdzają, że w drugiej połowie miesiąca lutego 2020 r., tj. w dniach, w których została wykonana dokumentacja fotograficzna tj. 21 i 24.02.2020 r., przedmiotowy wyciąg narciarski był poddawany próbom technicznym. Świadkowie to: mgr inż. M. P. – wykonawca wyciągu, C. S. – osoba obsługująca wyciąg, J. G. – osoba obsługująca wyciąg, konserwator, C. R. – osoba asekurująca narciarzy, T. G. – osoba pilnująca bezpieczeństwa, mgr inż. architekt B. S.-K. – kierownik budowy", oznacza to, że w ten sam sposób ocenił wyżej przedstawione oświadczenia tych osób. Oczywiście, zaniechanie przez organ wyraźnego ustosunkowania się do tych dowodów świadczy o wadliwości uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, ale nie jest to uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Celem ustosunkowania się do wyjaśnień inwestorów przytoczyć należy adekwatne przepisy rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1 czerwca 2006 r. w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania, eksploatacji, naprawy i modernizacji urządzeń transportu linowego (Dz.U.2006.106.717). I tak, stosownie do § 3 ust.1 rozporządzenia przed dopuszczeniem urządzenia transportu linowego (UTL) do eksploatacji, eksploatujący zgłasza pisemnie urządzenie do Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego, zwanego dalej "TDT", w celu uzyskania decyzji zezwalającej na jego eksploatację. Zgodnie zaś z § 7 rozporządzenia przed przekazaniem i dopuszczeniem UTL do eksploatacji montujący wykonuje badania mające na celu potwierdzenie prawidłowego montażu oraz działania elementów, oddzielnie i w ramach kompletnego UTL. Badanie techniczne poszczególnych elementów po zmontowaniu obejmuje m.in. badania działania układów napędowych i rodzajów pracy, włączając działanie urządzeń sterujących i kontrolujących, z tym że w przypadku wyciągów narciarskich badanie to powinno być przeprowadzane na nieobciążonym urządzeniu. Również badanie ruchowe, w przypadku wyciągów narciarskich, powinno być przeprowadzone na nieobciążonym urządzeniu. W myśl § 18 rozporządzenia po montażu a przed przekazaniem urządzenia transportu linowego do eksploatacji badanie odbiorcze przeprowadza Transportowy Dozór Techniczny. Jak stanowi § 20 rozporządzenia celem badania odbiorczego jest stwierdzenie, czy: 1) UTL jest zgodne z przedłożoną dokumentacją, 2) montaż i przeznaczenie UTL są zgodne z regulaminem technicznym kolei lub instrukcją eksploatacji oraz przepisami o dozorze technicznym, 3) napisy ostrzegawcze, informacje i instrukcje zostały umieszczone właściwie oraz są czytelne i zrozumiałe, 4) UTL może być przekazane do bezpiecznej eksploatacji. Również w tym przepisie powtórzono zasadę, że dla wyciągów narciarskich próby przeprowadza się bez obciążenia.

Zgodzić się należy ze stanowiskiem organu, że w świetle zacytowanych przepisów rozporządzenia, stanowiących, że badania techniczne wyciągu narciarskiego przed oddaniem go do eksploatacji przeprowadzane są na nieobciążonym urządzeniu, zupełnie niewiarygodne są wyjaśnienia skarżących, że wyciąg orczykowy został uruchomiony wyłącznie w celu wykonania prób z obciążeniem i nie było to związane z przystąpieniem do jego użytkowania.

Niewiarygodne jest również, by takie próby przeprowadzać z udziałem małych dzieci.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że przepis art.80 k.p.a., że przepis arty.80 k.p.a. statuuje zasadę swobodnej oceny dowodów. Ocena dowodów jest "czynnością myślową" i jak każda czynność tego rodzaju powinna opierać się na zasadach logicznego myślenia (W. Berutowicz, Postępowanie cywilne..., s. 192), nie powinna uchybiać zasadom logiki (E. Iserzon [w:] Komentarz, 1970, s. 156). Organ administracji publicznej może zatem wysnuwać z zebranego materiału dowodowego tylko wnioski logicznie uzasadnione. Zgodnie z powszechnie przyjętym poglądem organ orzekający ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie wiedzy i zasad doświadczenia życiowego (J. Wróblewski, Sądowe stosowanie prawa, Warszawa 1983, s. 197).

Skuteczne zarzucenie naruszenia przepisu art. 80 k.p.a. wymaga wykazania, że organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego, jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów.

W kontrolowanej sprawie przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów organom zarzucić nie można. Zasady doświadczenia życiowego wskazują, że uruchomienie wyciągu narciarskiego w czasie szkolnych ferii zimowych, przewożenie nim większej ilości osób (na zdjęciach widać osoby jadące orczykiem oraz czekające w kolejce na przejazd), dopuszczenie do korzystania z wyciągu małych dzieci, brak w przepisach prawa wymogu dokonania prób technicznych wyciągu narciarskiego z obciążeniem (narciarzami) dokumentacja fotograficzna dowodzi, że rozpoczęto użytkowanie wyciągu. Dokumentacja ta świadczy wszak o normalnym, zgodnym z uzyskanym pozwoleniem na budowę, korzystaniu z wyciągu.

Niezrozumiały jest zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, a to m.in.: art. 54 ust 1, art. 55 i art. 57 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 7 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 1.06.2006 r. "w sprawie warunków technicznych dozoru technicznego w zakresie projektowania, wytwarzania wobec przyjęcia, że w trakcie wykonania spornej inwestycji dopuszczono się jedynie nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy stwierdzone niezgodności winny zostać zakwalifikowane jako istotne odstępstwa, pozostające dodatkowo w rażącej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, a sama inwestycja nie spełnia minimalnych standardów".

Rozpatrywana sprawa nie dotyczy odstępstw od projektu budowlanego, ale wymierzenia kary za nielegalne użytkowanie obiektu budowlanego.

Wobec powyższego, skargę jako nieuzasadnioną, należało na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalić.