Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 3012/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6330 Status  bezrobotnego
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 78 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Mariola Kowalska (spr.) Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 373/14 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2014 r. sygn. II SA/Go 373/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] marca 2014 r. nr [...] wydaną w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd I instancji, stanie faktycznym:

W dniu 28 marca 2011 r. J. K. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w Słubicach, jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku od dnia 5 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 25 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Gorzowie Wlkp. - Inspektorat w Słubicach, poinformował Powiatowy Urząd Pracy w Słubicach, iż J. K. od dnia 1 marca 2011 r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W związku z powyższym w dniu [...] lipca 2013 r. Powiatowy Urząd Pracy w Słubicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, wznowił postępowania w sprawie dwóch decyzji ostatecznych:

1. w sprawie decyzji z dnia [...] marca 2011 r. o uznaniu J. K. za osobę bezrobotną oraz o przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 5 kwietnia 2011 r. w wysokości 890,60zł miesięcznie w okresie pierwszych trzech miesięcy i od dnia 5 lipca 2011 r. w wysokości 699,30 zł miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku

2. w sprawie decyzji z dnia [...] maja 2012 r. o utracie przez J. K. prawa do zasiłku z dniem 5 kwietnia 2012 r. z powodu maksymalnego okresu jago pobierania.

W dniu [...] lipca 2013 r. Starosta Powiatu Słubickiego działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wydał dwie decyzje:

- decyzję uchylającą ww. decyzję z dnia [...] marca 2011 r. i orzekającą o utracie statusu bezrobotnego od 28 marca 2011 r., z powodu niespełniania warunku, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w związku z przyznaniem renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2011 r.,

- decyzję uchylającą ww. decyzję z dnia [...] maja 2012 r. i orzekającą o utracie prawa do zasiłku od 5 kwietnia 2011 r., z powodu niespełnienia warunku, o którym mowa w art. 2 ust 1 pkt 2 lit c ustawy, w związku z przyznaniem renty z tytułu niezdolności do pracy.

Wojewoda Lubuski decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. K., uchylił w całości decyzje organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2013 r. oraz poprzedzające je postanowienia i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu wskazano, iż przyznanie stronie prawa do renty stanowiło nową okoliczność nieznaną organowi w dniu wydania decyzji ostatecznych, jednakże nie istniała ona w dniu wydania ww. decyzji i tym samym nie było podstaw do wznowienia postępowania w oparciu o przesłankę przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Jednocześnie Wojewoda wskazał, iż przed ponownym rozpatrzeniem przedmiotowej sprawy Starosta Słubicki powinien rozważyć, czy właściwym trybem w przedmiotowej sprawie byłoby wydanie decyzji tylko w oparciu o art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Pismem z dnia 27 września 2013 r. Starosta Słubicki powołując się na przepis art. 61 § 4 Kpa zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania w sprawie utraty statusu osoby bezrobotnej w związku z nabyciem prawa do renty w dniu 1 marca 2011 roku.

W dniu [...] listopada 2013 r. Starosta Powiatu Słubickiego wydał decyzję znak: [...] orzekającą o utracie przez stronę statusu osoby bezrobotnej z dniem 28 marca 2011 r. i prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem 5 kwietnia 2011r. z powodu niespełniania warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, w związku z przyznaniem renty z tytułu niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2011 r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że J. K., jak wynika z pisma z ZUS w Słubicach, z dniem 1 marca 2011 r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, tym samym już od tego dnia nie spełniał warunków wynikających z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy do uzyskania statusu osoby bezrobotnej.

Nadto Starosta stwierdził, że art. 78 ust. 4 ustawy reguluje sytuacje w stosunku do osób, które nabyły status osoby bezrobotnej, a którym w okresie późniejszym przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a zatem ma zastosowanie do sytuacji, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego. Wobec powyższego, skoro z pisma ZUS w Słubicach wynika, że J. K. od dnia 1 marca 2011 r. nie spełniał warunków do posiadania statusu bezrobotnego, albowiem przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy, tym samym zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, konieczne stało się pozbawienie J. K. statusu bezrobotnego.

J. K. złożył odwołanie od decyzji Starosty Słubickiego, domagając się jej uchylenia i umorzenia postępowania.

Decyzją z dnia [...] marca 2014 r. nr [...], Wojewoda Lubuski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W ocenie Wojewody sytuacja, w której przyznano osobie bezrobotnej określone prawem świadczenia, tak jak w rozpoznawanej sprawie rentę z tytułu niezdolności do pracy, powoduje, że traci ona status osoby bezrobotnej oraz prawo do zasiłku za ten okres, za który otrzymała odpowiednie świadczenie. Powoduje to również zmianę wcześniej wydanych decyzji, aby uniknąć sytuacji niezgodnej z prawem, kiedy to osobie w tym samym czasie przysługiwałby status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku oraz - tak jak w przypadku J. K. - renta z tytułu niezdolności do pracy. Organ wskazał, że przeczyłoby to głównie treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zgodnie z którym bezrobotny to osoba, która nie nabyła prawa m.in. do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy. Treść art. 78 ust. 4 tej ustawy ma na celu eliminację wadliwych prawnie stanów faktycznych.

Wojewoda uznał zawarte w odwołaniu żądanie dotyczące wyjaśniania podstawy wszczęcia postępowania wznowieniowego jako bezzasadne, gdyż takie postępowanie nie jest prowadzone. Organ wskazał, że wcześniejsze decyzje wznowieniowe, które zostały wydane, w konsekwencji postępowania odwoławczego zostały uchylone i wyeliminowane z obiegu prawnego.

J. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim skargę na decyzję Wojewody Lubuskiego z dnia [...] marca 2014 r., zarzucając:

1) rażące naruszenie materialnego i formalnego prawa podatkowego oraz acquis communautaire prawa wspólnotowego poprzez przypisanie podatnikowi działań wskazanych w przepisach regulujących prawo własności nieruchomości i prawa gospodarowania nieruchomością według własnego uznania i przeznaczenia, w okolicznościach gdy podatnik takiego prawa do nieruchomości nie posiada,

2) naruszenie zawartych w przepisach art. 2, art. 31, art. 32, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady proporcjonalności skutków do uchybienia, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania,

3) sprzeczność sentencji decyzji z treścią jej uzasadnienia.

W przekonaniu skarżącego decyzje organów obydwu instancji nie spełniają wymogów legalności, a za taką oceną przemawia okoliczność, że orzekające w sprawie organy wydawały decyzje w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał, że postanowienie Starosty Słubickiego o wznowieniu przytacza formalnie podstawę wznowienia z art. 145 § 1 pkt 8 Kpa, polegającą na wydaniu decyzji w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione, tymczasem organ nie wyjaśnia, jaka decyzja, która następnie została uchylona lub zmieniona stanowiła podstawę wydania ostatecznej decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną. W postanowieniu wskazuje się decyzję ZUS, na mocy której ustalono dla skarżącego J. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, żaden z organów nie wyjaśnił jednak, dlaczego uznał, że ta decyzja ZUS jest decyzją zmieniającą lub uchylającą inną decyzję, na mocy której wydano decyzję ostateczną o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną. Argumentacja organów wskazuje na ujawnienie się okoliczności faktycznej, jaką jest wymieniona decyzja ZUS. Zdaniem skarżącego istnieje zatem sprzeczność pomiędzy wskazaną przez organy w decyzjach podstawą wznowienia a ich uzasadnieniem, ujawnienie się nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję, odnosi się bowiem do podstawy wznowienia określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, jednakże nie została ona wskazana w postanowieniu wszczynającym postępowanie wznowieniowe. Rozstrzyganie w oparciu o tę podstawę wykraczałoby więc poza zakres postanowienia o wznowieniu. Skarżący podniósł też, że skoro decyzja ZUS zapadła już po wydaniu decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, zatem nie istniała w dniu wydania tej decyzji. Również okoliczność, że świadczenie rentowe zostało przyznane za okres wsteczny od 1 marca 2011 r. mocą prawomocnych wyroków sądów powszechnych nie oznacza, że w dniu wydania owej decyzji istniała nowa okoliczność, która uzasadniałaby wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Zdaniem skarżącego wymieniona decyzja ZUS nie mogła więc prowadzić do wznowienia postępowania zakończonego decyzją o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną.

Skarżący wskazał także, że dosłowne odczytanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje, że niespełnienie wskazanego wymogu występuje wówczas, gdy w chwili rejestracji strona ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc już w tym czasie ma przyznane to świadczenie. Nie następuje to z mocy samego prawa, gdyż do uzyskania renty niezbędne jest wydanie decyzji w trybie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z funduszu ubezpieczeń społecznych. Zdaniem skarżącego ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z mocą wsteczną od określonej daty nie może być traktowane tak, jakby już w tej dacie strona nabyła to prawo w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis prawa materialnego, który reguluje tego rodzaju sytuacje w stosunku do osób, które nabyły status osoby bezrobotnej, a którym w okresie późniejszym przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy to art. 78 ust. 4 ww. ustawy. Przepis ten ma zastosowanie również do sytuacji, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego.

W ocenie skarżącego postępowanie wznowieniowe prowadzone we wskazanym zakresie narusza przepisy prawa, zachodzi zatem konieczność rozważenia podstaw dalszego prowadzenia postępowania wznowieniowego oraz wszczęcia postępowania i rozpatrzenia sprawy w oparciu o przepis art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Zdaniem skarżącego działania organów administracji publicznej są bezprawne, naruszają konstytucyjną zasadę równości, zakaz dyskryminacji i w stopniu rażącym uchybiają zasadzie uzasadnionych oczekiwań, stanowiącej naczelną zasadę prawa wspólnotowego.

Zaskarżonym w niniejszej sprawie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że bezspornym w sprawie jest, że J. K. decyzją Starosty Powiatowego w Słubicach został zarejestrowany w dniu 28 marca 2011 r. jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku od dnia 5 kwietnia 2011 r. Pismem z dnia 25 lipca 2013 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gorzowie Wlkp. poinformował Starostę, że J. K. od dnia 1 marca 2011 r. nabył prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy.

W związku z powyższą informacją pierwotnie postępowanie w sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym (art. 145 § 1 pkt 5 Kpa). Kończąca to postępowanie decyzja Starosty Powiatu w Słubicach została uchylona, jak również poprzedzające ją postanowienie, mocą decyzji Wojewody Lubuskiego z dnia [...] września 2013 r. Starosta wszczął z urzędu postępowanie na podstawie art. 61 § 4 Kpa, zatem w trybie zwyczajnym, o czym zawiadomił J. K. pismem z 27 września 2013 r.

Sąd stwierdził, iż zasadnie Wojewoda Lubuski w powyższej decyzji wskazał, że w stosunku do osób, które nabyły status osoby bezrobotnej, a którym w okresie późniejszym przyznano prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, istnieje przepis prawa materialnego regulujący takie sytuacje - art. 78 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j. Dz. U. z 2013 r. poz. 674 z późn. zm.). Powołany przepis wyraźnie stanowi, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę. Zgodnie zaś z art. 33 ust. 1 pkt 4 tej ustawy, Starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2.

Sąd podkreślił, że z art. 78 ustawy jednoznacznie wynika, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, pozbawienie statusu osoby bezrobotnej następuje za okres, za który przyznano rentę z tytułu niezdolności do pracy. Przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie przyznaje organom administracyjnym uprawnień do uznaniowego rozstrzygania w zakresie zasiłku przyznawanego bezrobotnym. Przepis ten ma zastosowanie również do sytuacji, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego.

Sąd zwrócił też uwagę, że przepis art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy zawiera definicję bezrobotnego, enumeratywnie wyliczając przesłanki potrzebne do przyznania takiego statusu. Z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c wynika możliwość przyznania statusu bezrobotnego m.in. osobie, która nie nabyła prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. Żaden przepis nie przyznaje trwale statusu bezrobotnego, stąd możliwe jest jego pozbawienie. Sąd stwierdził, że przepis art. 78 ust. 4 ustawy posiada charakter całkowicie samodzielny, tym samym w przypadku utraty jednej z kumulatywnych przesłanek spośród wymienionych w art. 2 ust 1 pkt 2 lit. c ustawy, możliwe jest orzeczenie o pozbawieniu statusu bezrobotnego, na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy.

Zdaniem Sądu I instancji, skoro J. K. uzyskał z dniem 28 marca 2011r. status osoby bezrobotnej, a następnie przyznano mu rentę z tytułu niezdolności do pracy z dniem 1 marca 2011 r., zatem wypełniły się przesłanki zawarte w art. 78 ust. 4 ww. ustawy, czego konsekwencją jest przewidziane w tym przepisie pozbawienie skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku za okres, za który przyznano taką rentę. Sąd uznał zatem podniesiony przez skarżącego zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego za bezpodstawny.

Sąd stwierdził również bezpodstawność zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Wskazał, że organ orzekający, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej określoną w art. 7 Kpa, podjął czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, stosownie do wyrażonej w art. 6 Kpa zasady praworządności działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa - na podstawie art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, który ma charakter bezwzględnie obowiązujący. Organy obydwu instancji zapewniły skarżącemu czynny udział w postępowaniu administracyjnym.

Sąd podniósł także, że nie może zostać uznany za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, bowiem postępowanie wprawdzie zostało wszczęte przez Starostę z powołaniem się na ten przepis, lecz zostało uchylone decyzją Wojewody z dnia [...] września 2013 r. i prowadzone było później w trybie zwyczajnym.

Sąd stwierdził ponadto bezpodstawność zarzutów naruszenia praw zawartych w Konstytucji RP. Podniósł, że skarżący nie wskazał, w jaki sposób zaskarżona decyzja narusza zasady sprawiedliwości społecznej, proporcjonalności skutków do uchybienia, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakaz niedyskryminacji i zakaz nierównego traktowania, jak również przepisy prawa unijnego. Sąd stwierdził, że wydane decyzje w żaden sposób nie ograniczają gwarantowanych przez Konstytucję praw i wolności skarżącego.

Jako nietrafny Sąd uznał zarzut naruszenia materialnego i formalnego prawa podatkowego, wskazując, że przepisy prawa podatkowego w kontrolowanym postępowaniu nie miały zastosowania.

Od powyższego wyroku J. K. złożył skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 74 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, jak również naruszenie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem autora skargi kasacyjnej Sąd poprzez uznanie czynności faktycznych takich jak nabycie prawa do renty wskutek wyroków sądów powszechnych pozbawił skarżącego statusu bezrobotnego wliczanego do stażu pracy, czym dopuścił się rażącego naruszenia prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (art. 145 § 1 pkt 1a).

Autor skargi kasacyjnej zarzucił zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez ich bezpodstawne niewłaściwe zastosowanie jako przepisów, które nie regulują w żadnym razie materii stanowiącej przedmiot sprawy, bowiem J. K. nie miał już statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku.

Skarżący kasacyjnie uważa, że wskazany przez Sąd przepis art. 78 ust. 4 ww. ustawy w jego przypadku uprawnia jedynie do potrącenia ze świadczenia renty wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych, co zostało dokonane.

W skardze kasacyjnej zarzucono, że decyzja Wojewody Lubuskiego z dnia [...] marca 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty Słubickiego z dnia [...] listopada 2013 r. nie spełniają wymogów legalności, wskazując, że orzekające w sprawie organy wydawały decyzje w trybie wznowienia postępowania administracyjnego. Tymczasem ani Sąd w uzasadnieniu wyroku, ani organ nie wyjaśnia, jaka decyzja, która następnie została uchylona lub zmieniona, stanowiła podstawę wydania ostatecznej decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przez to daje powód do wznowienia postępowania zakończonego tą decyzją ostateczną. W postanowieniu wskazuje się decyzję ZUS Oddział w Gorzowie Inspektorat w Słubicach, na mocy której ponownie ustalono dla J. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy na stałe, ani Sąd, ani żaden z organów, nie wyjaśnił jednak, dlaczego uznał, że ta decyzja ZUS jest decyzją zmieniającą lub uchylającą inną decyzję, na mocy której wydano decyzję ostateczną o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną. Autor skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd nie dostrzegł, że decyzja ZUS o przyznaniu świadczenia zapadła już po wydaniu decyzji o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną, a więc nie istniała w dniu wydania tej decyzji. Również okoliczność, że świadczenie rentowe zostało przyznane za okres wsteczny od 1 marca 2011 r. mocą prawomocnych wyroków sądów powszechnych nie oznacza, że w dniu wydania owej decyzji istniała okoliczność uprawniająca do cofnięcia statusu bezrobotnego, tak więc decyzja ZUS nie mogłaby prowadzić do wszczęcia postępowania o pozbawienie statusu bezrobotnego.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie umknęło Sądowi, że dosłowne odczytanie art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy świadczy o tym, że niespełnienie wskazanego w tym przepisie wymogu występuje wówczas, gdy w chwili rejestracji strona ma ustalone prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, a więc już w tym czasie ma przyznane to świadczenie. Ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy z mocą wsteczną od określonej daty nie może być traktowane tak, jakby już w tej dacie strona nabyła to prawo w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy. W przekonaniu skarżącego Sąd dokonał niewłaściwej wykładni zastosowanych przepisów prawa materialnego - art. 78 ust. 4 ustawy, przyjmując, że przepis ten ma zastosowanie również do sytuacji, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego.

Autor skargi kasacyjnej podniósł, że za kilka miesięcy skarżący będzie składać wniosek o emeryturę, gdzie okres posiadania statusu bezrobotnego z prawem do zasiłku traktowany jest jako okres składkowy, zgodnie z art. 6 ust. 2 pkt 6 ustawy o emeryturach i rentach z FUS, a pozbawienie mocą wyroku Sądu tego okresu godzi w zasadę równości, narusza konstytucyjną zasadę równości, zakaz dyskryminacji i w stopniu rażącym uchybia zasadzie uzasadnionych oczekiwań, stanowiącej naczelną zasadę prawa wspólnotowego.

W związku z tak postawionymi zarzutami skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny tylko w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Wojewody Lubuskiego z dnia [...] marca 2014 r., utrzymująca w mocy decyzję Starosty Powiatu w Słubicach z dnia [...] listopada 2013 r., wydaną w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych.

Definicja osoby bezrobotnej została unormowana w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Pod tym pojęciem należy rozumieć osobę, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g lub lit. i, j, l, lub cudzoziemca - członka rodziny obywatela polskiego, niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, jeżeli jednocześnie spełnia wymogi wynikające z unormowań art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. a-l (w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania kontrolowanej decyzji). Podkreślenia wymaga, że wszystkie wymogi określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że brak któregokolwiek z nich wyklucza nabycie czy zachowanie omawianego statusu. Brzmienie art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy jest kategoryczne, kwestie statusu bezrobotnego nie zależą od uznania organów orzekających.

Jak słusznie podkreślił Sąd I instancji, status bezrobotnego nie jest przyznawany na stałe i możliwe jest jego pozbawienie. Ustawowy katalog sytuacji, w których następuje pozbawienie statusu bezrobotnego zamieszczony został w art. 33 ust. 4 ustawy, a wystąpienie jakiejkolwiek wskazanej w nim przyczyny zobowiązuje organ administracyjny do wydania decyzji o pozbawieniu tego statusu, decyzja taka nie ma charakteru uznaniowego. Do takich sytuacji, stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy, należy m.in. niespełnianie warunków określonych w definicji bezrobotnego, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy. Jednym z tych warunków jest zaś, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c, brak prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy.

Przepis art. 78 ust. 4 powyższej ustawy stanowi natomiast, że w przypadku przyznania bezrobotnemu prawa do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, renty szkoleniowej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub renty rodzinnej w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę na okres, w którym był bezrobotny, pozbawienie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku następuje za okres, za który przyznano emeryturę, świadczenie przedemerytalne, rentę z tytułu niezdolności do pracy lub służby, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1, rentę szkoleniową, rentę socjalną, zasiłek macierzyński, zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłek chorobowy, świadczenie rehabilitacyjne lub rentę rodzinną w wysokości przekraczającej połowę minimalnego wynagrodzenia za pracę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji zasadnie ocenił działanie organów, które w oparciu o powołane wyżej przepisy orzekły o utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku dla bezrobotnych, jako prawidłowe.

Z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych bezsprzecznie wynika, iż skarżący J. K. decyzją Starosty Powiatowego w Słubicach został zarejestrowany od dnia 28 marca 2011 r. jako osoba bezrobotna, z prawem do zasiłku od 5 kwietnia 2011 r. Wyrokiem z dnia 27 grudnia 2012 r. wydanym w sprawie sygn. VI U 785/11 Sąd Okręgowy w Gorzowie Wielkopolskim zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Gorzowie Wielkopolskim z [...] kwietnia 2011 r. i przywrócił J. K. prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy od dnia 1 marca 2011 r., na trwałe. Apelacja organu rentowego od ww. wyroku została oddalona wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2013 r. sygn. III AUa 131/13.

Tym samym od dnia 1 marca 2011 r. J. K. nie spełniał wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, wymaganych do posiadania statusu bezrobotnego. Z definicji bezrobotnego zawartej w tym przepisie wynika jednoznacznie, że statusu takiego nie może posiadać osoba, która nabyła prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy (art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c).

W świetle powołanych przepisów nie może zatem budzić wątpliwości, że Starosta Powiatu w Słubicach, w związku z ustaleniem, iż J. K. uzyskał prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy, zobligowany był do wydania decyzji o utracie statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Skoro bowiem J. K. od dnia 1 marca 2011 r., w związku z przyznaniem mu prawa do renty, nie spełniał warunków do posiadania statusu bezrobotnego, tym samym z uwagi na kategoryczne brzmienie art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy oraz art. 78 ust. 4 ustawy, konieczne stało się pozbawienie J. K. statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano rentę.

Podkreślić ponadto trzeba, że z treści art. 78 ust. 4 ustawy jednoznacznie wynika, że ma on zastosowanie do sytuacji, gdy dana osoba nabyła status bezrobotnego, a następnie osobie tej przyznano prawo do renty, przy czym przepis ten stosuje się również wówczas, gdy renta zostanie przyznana za okres wsteczny, nawet sięgający okresu z chwili nabycia statusu bezrobotnego. W niniejszej sprawie bezspornie wypełniły się przesłanki określone w tym przepisie, co obligowało organ do pozbawienia skarżącego statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku dla bezrobotnych za okres, za który przyznano mu rentę.

Nie sposób zatem zarzucić Sądowi, który ocenił zaskarżoną decyzję jako prawidłową, naruszenia przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Należy przy tym zwrócić uwagę, w związku z treścią uzasadnienia skargi kasacyjnej, że wbrew przekonaniu autora skargi kasacyjnej, decyzje poddane kontroli Sądu I instancji nie zapadły w postępowaniu wznowieniowym. Rzeczywiście pierwotnie, w związku z uzyskaną przez organy informacją o nabyciu przez J. K. od dnia 1 marca 2011 r. prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy, postępowanie w sprawie toczyło się w trybie wznowieniowym. Podkreślić jednak trzeba, że kończąca to postępowanie decyzja Starosty Powiatu w Słubicach z dnia [...] lipca 2013 r. została uchylona przez Wojewodę Lubuskiego decyzją z dnia [...] września 2013 r., przy czym Wojewoda uchylił również poprzedzające ją postanowienie o wznowieniu postępowania z dnia [...] lipca 2013 r. W następstwie tej decyzji organ pierwszej instancji wszczął z urzędu postępowanie na podstawie art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 33 ust. 4 pkt 1 oraz art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, o czym zawiadomił J. K. pismem z dnia 27 września 2013 r. Po wyeliminowaniu przez Wojewodę Lubuskiego decyzji wydanej w postępowaniu wznowieniowym oraz postanowienia o wznowieniu postępowania, postępowanie prowadzone było zatem w trybie zwykłym, w oparciu o art. 33 ust. 4 pkt 1 i art. 78 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, które to przepisy stanowią samodzielną podstawę do pozbawienia statusu osoby bezrobotnej.

Zarzut błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania art. 74 ust. 4 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy sformułowany w skardze kasacyjnej ocenić należy natomiast jako zupełnie niezrozumiały, bowiem przepis art. 74 ustawy nie zawiera jednostek redakcyjnych w postaci ustępów lub punktów.

Zarzuty postawione w rozpoznawanej skardze kasacyjnej okazały się zatem nietrafne, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.