Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 667/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, art. 4 pkt 1 i 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant st. sekr. sąd Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego -skargę oddala-


UZASADNIENIE

II SA/Rz 667/11

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011r., Nr [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2011r., Nr [...] orzekającą o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego w R. przy ul. [...].

W podstawie prawnej Wojewoda wskazał art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 oraz art. 50 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności

i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.).

Z uzasadnienia decyzji i akt administracyjnych sprawy wynika, że Prezydent Miasta [...], po rozpoznaniu wniosku M. B. (pop. K.) i A. M., decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] orzekł o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. Na skutek złożonego przez D. K. wniosku o stwierdzenie nieważności ww. decyzji, w sprawie orzekał Wojewoda, który decyzją z dnia [...] września 2010r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2007r. Decyzja ta została zaskarżona przez K. B. i T. B. do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, który decyzją z dnia [...] października 2010r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody z dnia [...] września 2010r.

Następnie w dniu [...] listopada 2010r. Prezydent Miasta [...] wszczął

z urzędu postępowanie w sprawie wymeldowania D. K. z pobytu stałego w R. przy ul. [...].

Po przeprowadzeniu postępowania oraz rozprawy administracyjnej i oględzin, decyzją z dnia [...] lutego 2011r., nr [...] Prezydent Miasta [...] orzekł o wymeldowaniu D. K. z pobytu stałego w R. przy ul. [...]. Organ uznał, że zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. faktyczne opuszczenie lokalu i niedopełnienie obowiązku wymeldowania się z pobytu stałego, które stanowią podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu.

D. K. odwołał się od tej decyzji i wniósł o jej uchylenie. Zakwestionował przeprowadzenie oględzin domu przy ul. [...] oraz altanki na działce na osiedlu "[...]" w R., w sytuacji gdy on przebywa w zakładzie karnym, a dom zmienił właściciela. Podał, że złożył doniesienie do prokuratury o możliwości popełnienia przestępstwa złożenia fałszywych zeznań przez H. F. i D. G. Podkreślił, że do połowy 2006 r. przebywał w domu przy ul. [...], co potwierdza jego kurator A. S. Od 2006 r. przebywa natomiast w "różnego rodzaju zakładach karnych, bądź placówkach odwykowych". Prowadzone przez organ I instancji postępowanie uznał za nieprawidłowe i nierzetelne.

Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] czerwca 2011r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wojewoda wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego wynika, że właścicielami budynku przy ul. [...] w R. są na zasadzie wspólności ustawowej małżeńskiej K. B. i T. B. Dom ten nabyli od A. M. i M. K. (poprzednie właścicielki) na podstawie umowy sprzedaży i oświadczenia o ustanowieniu hipoteki z dnia [...] sierpnia 2008r. Przed sprzedażą w domu tym zamieszkiwali M. K. (obecnie B.) – matka D. K., A. M. oraz D. K.

Organ ustalił, że D. K. opuścił ww. budynek najwcześniej w 2006r., najpóźniej przed datą [...].08.2008r. (data sprzedaży). W latach 2007, 2008, 2009, 2010, 2011 przebywał w zakładach karnych i na różnego rodzaju terapiach odwykowych (m.in. przymusowe leczenie na oddziale odwykowym w Szpitalu Psychiatrycznym w J). W piśmie z dnia [...] listopada 2010r. odwołujący wskazał, że budynek opuścił prawdopodobnie w 2006r., kiedy został zatrzymany przez Policję. Ostatnie dni na wolności spędził w altance na osiedlu [...] w R.

Z akt sprawy wynika również, że T. B. i K. B. zakupili w dniu [...] sierpnia 2008r. dom przy ul. [...] w R. W dniu zakupu nikt w nim nie mieszkał, znajdowały się w nim meble i spakowane do przeprowadzki rzeczy poprzednich właścicielek. Ustalono, że do dnia [...] września 2008r. poprzedni właściciele zobowiązali się oddać T. B. i K. B. budynek całkowicie opróżniony. W dniu przekazania kluczy do budynku, pomieszczenia były puste, dom nadawał się do generalnego remontu (który obecnie jest przeprowadzany). T. B. i K. B. oświadczyli, że o D. K. dowiedzieli się z postępowania Wojewody w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] czerwca 2007r. Jest on dla nich osobą obcą. Po zakupie budynku nie przyjmowali go w nim, jak również nie zamieszkiwał w nim. Nie wyrazili zgody na powrót D. K. do ich domu i zwrócili się o jego wymeldowanie. Nadto z protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] maja 2011r. wynika, że w budynku przy ul. [...] nie ma żadnych rzeczy odwołującego się. Również sąsiedzi przedmiotowego budynku (S. P., H. F. i D. G.) potwierdzają, że od kilku lat nie widują D. K. Zeznania świadków – M. B. i A. S. potwierdzają, że w 2006r. D. K. mieszkał jeszcze w spornym budynku. Według M. K. przestał on w nim zamieszkiwać w sierpniu 2006r. Wojewoda wskazał także, że analiza stanu faktycznego sprawy bezspornie wskazuje, że D. K. przestał zamieszkiwać w przedmiotowym budynku przed sprzedażą domu. Po zmianie właścicieli, tj. od dnia [...] sierpnia 2008r., na pewno już w nim nie mieszkał.

Wojewoda podał, że przy ustalaniu stanu faktycznego pominięto zeznania K. B. i T. B. złożone w dniu [...].11.2010r. (jako nieprawidłowo zaprotokołowane) oraz pominięto protokoły z czynności dowodowych przeprowadzonych w dniu [...].12.2010r. z udziałem A. Z. (odwołujący zakwestionował rzetelność postępowania tej osoby, która reprezentowała go w poprzednim postępowaniu).

Organ odwoławczy podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że D. K. opuścił w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności

i dowodach osobistych miejsce stałego pobytu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w R. Powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27.05.2002r. (Dz. U. z 2002 r. Nr 78, poz. 716) Wojewoda podkreślił, że ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu i pobycie osób, a więc rejestracji stanu faktycznego i prawnego. Zgodnie z art. 9 ust. 2b cyt. ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i potwierdza fakt pobytu w tym lokalu. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że D. K. opuścił swoje miejsce pobytu w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w R.

Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu, dotyczącej złożenia przez H. F. i D. G. fałszywych zeznań organ wskazał, że ustalenie dokładnej daty od kiedy nie widują one D. K. w przedmiotowym budynki i od kiedy nie mieszka on w nim nie jest potrzebne dla istoty sprawy. Powołując się na wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 19.03.2009r., sygn. akt II SA/Rz 699/08 Wojewoda podał, że wystarczy samo udowodnienie, że D. K. opuścił budynek przy ul. [...] w R., najpóźniej przed datą sprzedaży, a potem w nim nie mieszkał, a aktualni właściciele nie wyrażają zgody na jego powrót. Pobyt D. K. w zakładzie karnym nie jest także przeszkodą do wymeldowania do z pobytu stałego w przedmiotowym budynku. Po opuszczeniu zakładu karnego D. K. może wystąpić do Prezydenta Miasta [...] o przydzielenie mu lokalu socjalnego lub o udzielenie schronienia poprzez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowni, schronisku, domu dla bezdomnych lub innym miejscu do tego przeznaczonym. Każda osoba, która opuści swoje dotychczasowe miejsce pobytu stałego, w rozumieniu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, powinna dobrowolnie się z niego wymeldować. Jeżeli tego nie uczyni, może być wymeldowana w drodze decyzji administracyjnej. Ustalony w przedmiotowej sprawie stan faktyczny jednoznacznie wskazuje, że D. K. opuścił budynek mieszkalny, w rozumieniu art. 15 ust. 2 powyższej ustawy i nie może w nim zamieszkać, gdyż nowi właściciele nie wyrażają na to zgody.

D. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na tę decyzję i nie wskazując kierunku jej weryfikacji podał, że wbrew temu co ustaliły organy nigdy dobrowolnie nie opuścił domu przy ul. [....] w R. Opuszczenie domu odbyło się pod "presją Sądu", który skierował go na przymusowe leczenie odwykowe. Wskazał, że w październiku 2006r. został zatrzymany przez policję i odwieziony Szpitala Psychiatrycznego w J., skąd uciekł. Po każdej ucieczce bądź rezygnacji z terapii wracał do domu przy ul. [...]. Również po udzieleniu warunkowego zwolnienia z odbycia reszty kary w grudniu 2007r. wrócił pod ten adres. Wówczas A. M. (jego babcia) pisemnie oświadczyła, że po opuszczeniu zakładu karnego przyjmie do go domu. W sierpniu 2008r. przebywał na kolejnym leczeniu odwykowym, a od [...] września 2008r. do [...] czerwca 2009r. w zakładzie karnym. Po jego opuszczeniu zamieszkiwał w altanie na osiedlu [...]. W dniu [...] sierpnia 2009r. został zatrzymany przez policję i od tamtej pory przebywa w zakładzie karnym. Powyższe okoliczności świadczą, że nigdy dobrowolnie nie opuścił miejsca zamieszkania przy ul. [...] w R.. Podkreślił, że posiada wykształcenie podstawowe i nie rozumie dlaczego MSWiA przywrócił mu meldunek, a następnie Wojewoda orzekł o wymeldowaniu. Podkreślił, że nierzetelne postępowanie urzędników w 2007r. umożliwiło sprzedaż domu i spowodowało, że jest osoba bezdomną.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko i argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy wyjaśnić skarżącemu, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozważa zatem kwestii, czy zaskarżony akt administracyjny (tu decyzja) jest zgodny z zasadami słuszności lub współżycia społecznego, lecz czy mieści się w granicach obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawę prawną, co wynika z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl przepisu art. 145 § 1 powyższej ustawy Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji, bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych ustawach. W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia wskazanego w powyższej ustawie naruszenia prawa, w konsekwencji więc, zgodnie z art. 151 tej ustawy, skarga podlegała oddaleniu.

Postępowanie administracyjne w sprawie niniejszej prowadzone było na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa".

Obowiązek meldunkowy osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ustanawia art. 2 ustawy. Obejmuje on między innymi zameldowanie się w miejscu pobytu stałego lub czasowego i wymeldowanie się z miejsca stałego lub czasowego (art. 4 pkt 1 i 2 ustawy).

Czynności meldunkowe – zameldowanie lub wymeldowanie – dokonywane są zgodnie z oświadczeniem woli (zgłoszeniem) osoby, która wykonuje swój obowiązek meldunkowy (art. 47 ust. 1 ustawy). Natomiast wymeldowanie w formie decyzji administracyjnej, podejmowanej z urzędu lub na wniosek podmiotów mających w tym interes prawny, w sytuacji, gdy osoba zobowiązana nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, przewiduje art. 15 ust. 2 ustawy.

Przepis ten, stanowiący materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji, w dacie jej wydania brzmiał następująco: "Organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się".

Trzeba też wskazać, że z orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. sygn. akt K 20/01 (OTK-A2002/3/34) wynika, iż obowiązek meldunkowy służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Ewidencja ludności służy zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego, a nie stanu prawnego.

Ewidencja ludności nie rozstrzyga zatem o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, czego skarżący, jak wynika z akt sprawy, nie dostrzega. Nie może też budzić wątpliwości, że zameldowanie i wymeldowanie winno odzwierciedlać rzeczywisty stan rzeczy. A contrario nie powinno odzwierciedlać stanu faktycznie nie istniejącego, co do miejsca zamieszkania danej osoby (czyli służyć fikcji meldunkowej).

Niespornie wynika z akt sprawy, że skarżący D. K. nie zamieszkuje w budynku przy ul. [...] w R. i fakt ten nastąpił najpóźniej przed sprzedażą tego budynku. W dniu [...] sierpnia 2008 r. K. i T. B. kupili budynek przy ul. [...] w R. od M. K. (obecnie B.) i A. M. (matki i babki – skarżącego), aktem notarialnym Rep. A [...] sporządzonym przez notariusza B. R. K. i T. B. w dniu [...] września 2008 r. otrzymali klucze od przedmiotowego budynku od poprzednich jego właścicielek, budynek był wówczas całkowicie opróżniony i nie wyrażają oni zgody na powrót (przebywanie) skarżącego do budynku stanowiącego ich własność, domagają się jego wymeldowania. Przeprowadzone w dniu [...] maja 2011 r. oględziny tegoż budynku wykazały, że nie ma w nim żadnych rzeczy skarżącego. Skarżący nie korzystał ze środków prawnych umożliwiających powrót do tego budynku.

W tym stanie rzeczy za trafne należy uznać stanowisko organów obu instancji, że zaistniały przesłanki – w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy – uzasadniające wydanie orzeczenia o wymeldowaniu skarżącego z przedmiotowego budynku, tj. opuszczenie przez skarżącego tego budynku i niedopełnienie przez niego obowiązku wymeldowania się.

Fakt opuszczenia przez skarżącego budynku przy ul. [...] w R., w szczególności w świetle twierdzeń jego matki M. B. (poprzednio K.), która podaje sierpień 2006 r. jako datę opuszczenia budynku przez skarżącego, a także zeznań właścicieli sąsiednich budynków (od ok. 5 lat nie widują skarżącego w tym budynku) i również treści skargi, nie budzi jakichkolwiek wątpliwości Sądu. Kwestionowanie charakteru opuszczenia budynku przy ul. [...] w R. nie jest trafne w sytuacji, gdy jego opuszczenie przez skarżącego miało miejsce przed zmianą właściciela wspomnianego budynku i jednocześnie jego aktualni właściciele (K. T. B.) nie wyrażają zgody na powrót skarżącego do tego budynku, co w istocie oznaczać musi brak obiektywnej możliwości realizacji woli skarżącego przebywania w tym budynku. Tym samym zarzut skarżącego nie mógł odnieść oczekiwanego przez niego skutku.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że nierzetelne postępowanie urzędników w 2007 r. umożliwiło sprzedaż domu i przez takie postępowanie stał się osobą, która nie ma gdzie mieszkać. Decyzję o sprzedaży domu podejmuje jego właściciel (umowa sprzedaży ma charakter cywilnoprawny) i organy administracji właściwe w sprawach meldunkowych na byt takiej umowy nie maja wpływu. Natomiast analiza materiału zebranego w sprawie nie daje żadnych podstaw do przypisania organom naruszenia ciążących na nich obowiązków proceduralnych przy wydawaniu zaskarżonej decyzji, w szczególności w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z tych względów i na podstawie art. 151 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie orzekł jak w sentencji.