Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1891/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 122,  art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant Lidia Wasilewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] września 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za 2006 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Pracy i Polityki Społecznej na rzecz H. Sp. z o.o. z siedzibą w C. kwotę 5.100 zł (pięć tysięcy sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2008 r. Nr [...] Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON), działając na podstawie art. 49 ust. 1 i 2 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia

1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób

niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 14, poz.92,), zwana dalej "ustawą

o rehabilitacji zawodowej i społecznej", art. 21 § 3a, art. 72 § 1, 73 § 1, 75 § 2 pkt b oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), dalej jako "O.p.", odmówił stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłat na PFRON wobec H. sp. z o.o. w C. , (zwana dalej "Skarżącą"), za rok 2006 w wysokości 50.154,10 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż Skarżąca wnioskiem z dnia [...] czerwca 2007 r. zwróciła się do Funduszu o zwrot nadpłaty za 2006 r. w wysokości

50.154,10 zł. Jednakże na podstawie posiadanych deklaracji i wpłat na PRFON organ ustalił, iż saldo Skarżącej nie wykazuje nadpłaconych wpłat, a tym samym nie istnieje nadpłata, o której zwrot wnioskuje Skarżąca.

Organ wskazał ponadto, że w trakcie kontroli przeprowadzonej przez Najwyższą Izbę Kontroli oraz Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych ustalono, iż Skarżąca dwukrotnie w 2004 r. pobrała z konta zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zfron) środki i przeznaczyła je na działalność bieżącą. W okresie od 10 do 24 maja 2004 r. kwotę 10.000,00 zł i od 18 sierpnia do 20 października 2004 r. kwotę 150.000,00 zł.

Organ wskazał, że czynność ta stanowiła naruszenie art. 33 ust. 7d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, stanowiącego, że wykorzystanie środków zfron w celu poprawy płynności finansowej może nastąpić nie częściej niż raz na pięć lat. Zgodnie z art. 33 ust. 4a ww. ustawy w przypadku niezgodnego z ust. 4 przeznaczenia środków zfron, pracodawca jest obowiązany do dokonania zwrotu 100 % kwoty tych środków na fundusz rehabilitacji oraz wpłaty w wysokości 30 % tych środków na Fundusz w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło ujawnienie niezgodnego z ustawą przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji. Organ stwierdził, że nieuprawnione jest twierdzenie Skarżącej, aby dwukrotne pobranie środków z funduszu rehabilitacji w 2004 r. należało uznać za wykorzystanie środków w dwóch ratach, a nie dwukrotnie.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Nie zgadzając się z ww. decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej Skarżąca wniosła na nią skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 2826/08 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej.

Minister Pracy i Polityki Społecznej po ponownym rozpatrzeniu odwołania Skarżącej, w związku z ww. wyrokiem, wydał decyzję z dnia [...] września 2009 r.

Nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

Rozpatrując ponownie sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej stwierdził, iż bezspornym jest fakt pobrania przez Skarżącą dwukrotnej, w ciągu roku, pożyczki

z konta zfron w rozumieniu art. 33 ust. 7c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.

W przedmiotowej sprawie pierwsza pożyczka w kwocie 10.000 zł. została zaciągnięta na okres 14 dni od 10 do 24 maja 2004 r., natomiast druga pożyczka,

w kwocie 150.000 zł. zaciągnięta była na okres od 18 sierpnia 2004 r. do

20 października 2004 r. Obie pożyczki zostały przez stronę spłacone. Ponieważ środki zfron w wysokości do 70%, mogły być przeznaczone na okres przejściowy, nie dłuższy niż 12 miesięcy w sytuacji zagrożenia utraty płynności finansowej pracodawcy, z tym że, wykorzystanie ich nie mogło nastąpić częściej niż raz na 5 lat organ stwierdził, że w przedmiotowej sprawie warunek ten nie został przez stronę spełniony. Wobec powyższego pracodawca obowiązany był do dokonania zwrotu 100% kwoty tych środków na zfron oraz do wpłaty w wysokości 30% tych środków na Fundusz w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu,

w którym nastąpiło ujawnienie niezgodnego z ustawą przeznaczenia tych środków. Wskazać należy, że ujawnienie to niekoniecznie musiało wyrażać się w decyzji organu, mogło wynikać z jego innych działań, np. kontrolnych lub z działania samego pracodawcy. Za dzień ujawnienia okoliczności powodujących powstanie obowiązku wpłaty organ uznał dzień sporządzenia protokołu kontroli Wydziału Kontroli PFRON

z dnia 13 października 2005 r. Zapłata sankcji za nieprawidłowe wykorzystanie środków zfron nastąpiła w dniu 10 kwietnia 2006 r. w kwocie 48.000 zł., a odsetki od w/w wpłaty zostały spłacone w dniu 25 kwietnia 2006 r.

Organ nie zgodził się z argumentacją Skarżącej, iż dwukrotne pobranie środków

z konta zfron nie stanowiło naruszenia art. 33 ust. 7c ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, gdyż było to wykorzystanie środków w dwóch ratach, zaledwie w odstępie 3 miesięcy w ramach działań objętych jednym zamiarem i celem - poprawą płynności finansowej Skarżącej oraz mieściło się w zakreślonych prawem granicach zarówno co do maksymalnej kwoty - 70%, jak i długości korzystania - nie dłużej niż 12 miesięcy. Organ uznał argumentację Skarżącej za bezzasadną, wskazując, iż żaden przepis ustawy o rehabilitacji i społecznej nie przewiduje zaciągania pożyczki z konta zfron w ratach. Tym samym druga pożyczka, dokonana na okres od 18 sierpnia 2004 r. do 20 października 2004 r. - jak to strona sama stwierdziła, w odstępie zaledwie trzech miesięcy od zaciągnięcia pożyczki w dniu 10 maja 2004 r. - została zaciągnięta

z naruszeniem art. 33 ust. 7d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej. Minister Pracy i Polityki Społecznej wskazał ponadto, że jeśli pracodawca zdecydował się na zaciągnięcie takiej pożyczki, powinien, uwzględniając rozmiar prowadzonej działalności, wziąć ją w takiej kwocie, która rzeczywiście wpłynie na poprawę płynności sytuacji finansowej, bowiem późniejsze "dobieranie" kwoty do dopuszczalnego limitu nie jest możliwe. Organ wskazał, że powyższe stanowisko zostało zawarte w ww. wyroku WSA

w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r., w którym Sąd wskazał, iż ustawodawca dopuścił możliwość przeznaczenia środków z funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań tylko w jednym przypadku, tj. wówczas, gdy zagrożona jest płynność finansowa, przy czym nawet wystąpienie tego czynnika nie oznacza, że środki te mogą być przeznaczone na każdy cel, który prowadzi do utrzymania płynności finansowej, bowiem ustawodawca wskazał tylko jeden cel - utrzymanie zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych. W takiej sytuacji pracodawca może, na okres nie dłuższy niż 12 miesięcy, przeznaczyć do 70 % środków funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań, jednak taki sposób wykorzystania środków pobranych z zfron może nastąpić nie częściej niż raz na 5 lat. Sąd podniósł, że zastrzeżenie, iż pobranie środków może nastąpić raz na 5 lat powinno być rozumiane dosłownie, tzn. nie można rozumieć go, iż w ciągu 5 lat można wielokrotnie pobierać środki z funduszu rehabilitacji, byleby każdorazowo pobrane środki zwrócić w ciągu 12 miesięcy, a łączna kwota pobranych środków nie przekraczała w tym okresie 70% środków tego funduszu.

Prowadząc ponowne postępowanie odwoławcze organ poczynił ustalenia

z których wywiódł, że strona dokonała dwóch przesunięć środków zfron w jednym celu poprawy płynności finansowej, lecz w błędnym przekonaniu, iż w ciągu 5 lat można wielokrotnie pobierać środki z funduszu rehabilitacji, byleby każdorazowo pobrane środki zwrócić w ciągu 12 miesięcy, a łączna kwota pobranych środków nie przekraczała w tym okresie 70% środków tego funduszu. Organ w swoich ustaleniach oparł się na nadesłanej przez Skarżącą Uchwale Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 31 marca 2004 r., na podstawie której to Skarżąca podjęła decyzję o przesunięciu środków zfron do bieżącej działalności. Organ oparł się również na oświadczeniu Skarżącej złożonym w dniu

11 października 2005 r., z którego wynika, jak wskazuje Skarżąca, że "w 2004 r. dwukrotnie zaistniała sytuacja pożyczenia środków z zfron, a sytuacje te spowodowane były przejściowym niedoborem środków finansowych na koncie bieżącym oraz w kasie firmy przy jednoczesnym zwiększonym zapotrzebowaniu na nie".

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Ministra Pracy i Polityki Społecznej zwrotu kosztów postępowania sądowo-administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie następujących przepisów:

1. art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit. "b" O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 w zw. z art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty, pomimo dokonania przez Spółkę nienależnej wpłaty na Fundusz,

2. art. 33 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 7c i 7d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, poprzez uznanie, że użycie środków zfron w wysokości 10.000 zł przy skali działalności Spółki było zaciągnięciem pożyczki w przypadku utraty płynności finansowej na spłatę zobowiązań w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych, a nie jedynie użyciem tych środków

w sposób nieprawidłowy,

3. art. 122, 187 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej,

4. art. 121 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej,

5. art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.),

6. art. 33 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 6 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej, poprzez przyjęcie, że ustalenia dokonane podczas bezprawnej kontroli przez Wydział Kontroli PFRON spowodowały po stronie Spółki powstanie obowiązku wpłaty 30% sankcji na Fundusz oraz rozpoczęły bieg okresu oprocentowania za opóźnienie wpłaty.

W uzasadnieniu Skarżąca podniosła, że organ odwoławczy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r., nie wypełnił zaleceń Sądu zawartych w ww. wyroku, gdyż zamiast prowadzić postępowanie dowodowe w zakresie wpływu pobranych z konta zfron kwot na poprawę płynności finansowej Skarżącej, ograniczył się tylko do oceny uprzednio składanych już w trakcie niniejszego postępowania wyjaśnień Skarżącej oraz wystąpił o przedłożenie uchwały wspólników z dnia 31 marca 2004r., podczas gdy dokumenty te były znane już wcześniej. Zdaniem Skarżącej organy zarzuciły z jednej strony, że wykorzystanie środków zfron stanowi dwa zdarzenia, z kolei z drugiej strony wskazały, że zdarzenia te miały jednorodny charakter i cel stanowiąc pożyczki w celu poprawy płynności finansowej Skarżącej, co zmuszało Skarżącą do podjęcia polemiki z dwoma wykluczającymi się twierdzeniami. Wskazała ona, że konieczność tak szerokiej kontrargumentacji z jej strony była wynikiem sprzeczności w stanowisku i zarzutach organów administracji, które nie ustaliły jednoznacznie stanu faktycznego. Skarżąca wskazała, że w przedmiotowej sprawie jedynie druga kwota, tj. 150.000 zł. spełniała warunki do uznania jej za pożyczkę, o której mowa

w art. 33 ust. 7c ustawy , a w konsekwencji do oceny prawidłowości zaciągnięcia i zwrotu tej pożyczki. Natomiast żadnego z ww. warunków nie spełnia pierwsza transakcja.

Kwota 10.000 zł została w dniu 10 maja 2004 r. wypłacona gotówką

z rachunku bankowego zfron. Z aktualnie poczynionych ustaleń wynika, jak argumentuje Skarżąca, że najprawdopodobniej było to wynikiem błędu ludzkiego. Rachunek zfron jest bowiem pierwszy na liście rachunków bankowych posiadanych przez nią w tym banku, co powoduje, że wbrew zamiarom Skarżącej, a w wyniku błędu pracownika banku lub jej przedstawiciela, wypłaty i przelewy, które powinny być realizowane z rachunków bieżących, są dokonywane nieprawidłowo z rachunku zfron. Dopiero po dokładnej weryfikacji i kontroli możliwe jest odkrycie błędu i zwrot środków na zfron, co miało w niniejszej sprawie miejsce w dniu 24 maja 2004r. Skarżąca wskazała, że ewentualny brak kwoty 10.000 zł. przy jednoczesnym posiadaniu na rachunku bankowym kwot znacznie przekraczających tę wielkość, (wobec 12. 000.000 zł przychodu Skarżącej w 2004 r.) nie mógłby wpłynąć na utratę płynności finansowej i spowodować zagrożenie likwidacji miejsc pracy osób niepełnosprawnych. Zdaniem Skarżącej inaczej natomiast przedstawia się użycie kwoty 150.000 zł. Skarżąca wskazała, że w celu zapewnienia niezbędnego rozwoju i konkurencyjności na rynku zdecydowała się zakupić i zamontować: linię do wycinania wad w drewnie, linię do wzdłużnego łączenia drewna, prasy warstwowe hydrauliczne do klejenia na grubość. Warunkiem sfinansowania inwestycji było uzyskanie dotacji, na którą zawarła umowę z T. Agencją Rozwoju Regionalnego. Skarżąca wskazała, że dostawca urządzeń uzależnił montaż i wykonanie urządzeń od otrzymania całej ceny do dnia 23 sierpnia 2004 r. Z uwagi na brak wystarczających środków na rachunku Skarżącej oraz upływający termin zmuszona była do zaciągnięcia pożyczki z zfron. Skarżąca wskazała, iż dzięki tej operacji dochowała warunków otrzymania dotacji, co, jak twierdzi umożliwiło jej utrzymanie pozycji na rynku, a także miejsc pracy pracowników niepełnosprawnych.

Minister Pracy i Polityki Społecznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej powoływanej jako p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a - c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji ma prawo i obowiązek uwzględnić również okoliczności, wprawdzie nie wskazane w skardze jako zarzut, ale mające wpływ na tę ocenę.

Przede wszystkim należy podkreślić, że spór jaki zaistniał w niniejszej sprawie był przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 2826/08 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] sierpnia 2008 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty z tytułu wpłaty na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.

WSA w wyroku tym stwierdził, że Skarżąca dokonała nieprawidłowej interpretacji art. 33 ust.7c i 7d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej.

Sąd stwierdził, że zastrzeżenie, iż pobranie środków może nastąpić raz na pięć lat powinno być rozumiane dosłownie, tzn. nie można, jak tego chce Skarżąca rozumieć go, iż w ciągu 5 lat można wielokrotnie pobierać środki z funduszu rehabilitacji, byleby każdorazowo pobrane środki zwrócić w ciągu 12 miesięcy, a łączna kwota pobranych środków nie przekraczała w tym okresie 70% środków tego funduszu.

Natomiast za trafne uznał Sąd argumenty Skarżącej dotyczące nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego niniejszej sprawy.

Sad uznał, że organ dopuścił się naruszenia art. 122 i 187 § 1 O.p. w sposób, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. W wyniku postępowania wyjaśniającego może okazać się, że kwota 10.000 zł. co podnosi Skarżąca, nie została przeznaczona na ratowanie płynności finansowej, zaś kwota 150.000 zł. została na ten cel przeznaczona, tym samym nałożenie sankcji od tej ostatniej kwoty może okazać się niezasadne.

Ponadto Sad uznał, że żadnego wiążącego rozstrzygnięcia nie można podjąć dopóki nie zostanie dostatecznie wyjaśnione na co Skarżąca przeznaczyła środki pobrane z funduszu rehabilitacji, co też ponownie rozpatrujący organ zobowiązany jest uczynić.

Należy podkreślić, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciąży na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. W pojęciu ,,ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego. Wykładnia w tym sensie zmierza do wyjaśnienia, czy konkretny przepis zastosowany przez organ, który wydał zaskarżoną decyzję, ma treść identyczną z treścią przypisaną przez organ i do wyjaśnienia, że do stosunku prawnego będącego przedmiotem postępowania nie ma zastosowania dany przepis, lecz przepis inny, którego organ administracji nie uwzględnił ( por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, s.218 ).

Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 25 lutego 1998 r. sygn. III RN 130/97 ( OSP 1999, z.5, poz. 101 z glosą B. Adamiak, s.263 i n. ) wypowiadając się w kwestii związania sądu administracyjnego tą oceną na gruncie art. 30 ustawy o NSA wyjaśnił, że oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez ten sąd, będzie on zawsze związany oceną prawną w tym orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 września 1999 r. sygn. akt I SA 2019/98( publ. ONSA 2000, nr 3, poz. 129 ) wypowiadając się w kwestii związania organu administracji publicznej ocena prawną, wyrażoną w orzeczeniu wskazał, że związanie organu oceną prawną sądu w rozumieniu art.30 ustawy o NSA obejmuje nie tylko ten organ, którego działanie było bezpośrednio przedmiotem orzeczenia sądu, ale także każdy organ orzekający w danej sprawie do czasu jej ostatecznego zakończenia, chyba że nastąpi zmiana stanu prawnego czyniąca ten pogląd nieaktualnym.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż Skarżąca dwukrotnie pobrała środki zfron tj. 10.000 zł na okres od 10 do 24 maja 2004 r. oraz 150.000 zł. na okres od 18 sierpnia do 20 października 2004 r.

Natomiast podstawą orzeczenia sankcji było stwierdzenie przez organ, iż Skarżąca dwukrotnie dokonała przesunięcia środków zfron w jednym celu poprawy płynności finansowej, jednakże w błędnym przekonaniu, iż w ciągu 5 lat można wielokrotnie pobierać środki funduszu rehabilitacji, byleby każdorazowo pobrane środki zwrócić w ciągu 12 miesięcy.

Zgodnie z art. 33 ust. 7c i 7d ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej w brzmieniu obowiązującym w 2004 r., czyli roku, w którym Skarżąca pobrała środki z funduszu rehabilitacji, w przypadku zagrożenia utraty płynności finansowej pracodawca mógł, na okres przejściowy, nie dłuższy niż 12 miesięcy, przeznaczyć do 70% środków zakładowego funduszu rehabilitacji na spłatę zobowiązań w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych (ust. 7c), a wykorzystanie środków funduszu rehabilitacji na zasadach określonych w ust. 7c mogło nastąpić nie częściej niż raz na 5 lat (ust. 7d).

Należy podkreślić, że w świetle powołanego przepisu ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej aby przyjąć, że zostały zaciągnięte pożyczki zfron konieczne jest przede wszystkim stwierdzenie, iż pracodawca znajduje się w stanie zagrożenia, utraty płynności finansowej, użyte środki przeznaczone są na spłatę zobowiązań, a ich użycie może nastąpić jedynie w celu utrzymania zagrożonych likwidacją miejsc pracy osób niepełnosprawnych.

W ocenie Sądu organ nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego pozwalającego na stwierdzenie, czy Skarżąca znajdowała się w stanie zagrożenia utraty płynności finansowej oraz na co przeznaczyła środki pobrane z funduszu rehabilitacji.

Organ w zaskarżonej decyzji powołał się na oświadczenia Skarżącej z dnia 6 grudnia 2005 r. oraz z dnia 11 października 2005 r. jak również uchwałę wspólników z dnia 31 marca 2004 r. z których wynikało, że Skarżąca dokonała przesunięć środków celem poprawy płynności finansowej.

Z pisma Skarżącej z dnia 11 października 2005 r. wynika, iż dokonując dwukrotnie przesunięcia środków z funduszu, w pierwszym przypadku zaistniała konieczność pożyczenia środków zfron celem wpłat na wadia na przetargi dotyczące zakupu surowca, a w drugim przypadku miał miejsce zakup nowej linii technologicznej do produkcji kantówki klejonej.

Natomiast w trakcie ponownie przeprowadzonego postępowania Skarżąca w piśmie z dnia 15 czerwca 2009 r. stwierdziła, iż wypłata kwoty 10.000 zł. była wynikiem błędu ludzkiego. Ponadto przedłożyła wyciąg operacji na rachunku za okres od 10 do 24 maja 2004 r. z których wynikało dodatnie saldo znajdujących się na rachunku środków finansowych.

Skarżąca wskazała, że przedmiotowa kwota została najprawdopodobniej wpłacona w gotówce do kasy Spółki, a zanim została wydatkowana, odkryto pomyłkę i zwrócono środki na zfron.

Skarżąca podkreśliła w skardze, że kwota ta przy rozmiarach prowadzonej działalności gospodarczej ( przychód w 2004 r. ok.12 mln.) nie mogła wpłynąć na poprawę płynności finansowej spółki.

W związku z tak odmiennymi oświadczeniami zawartymi w powołanych pismach zdaniem Sądu zasadne było przeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony celem uzyskania wyjaśnień dotyczących płynności finansowej spółki, jak również czy i na co wydatkowane były pobrane kwoty. Również mając na względzie sprzeczne oświadczenia wynikające ze złożonych pism Skarżącej dotyczących stanu finansowego firmy, przede wszystkim istotne było ustalenie czy w 2004 r. zostały pobrane kwoty w sytuacji zagrożenia utraty płynności finansowej.

Jednocześnie w świetle powołanej uchwały Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 31 marca 2004 r. dotyczącej przesunięcia środków ulokowanych i przeznaczonych na zfron zasadne było ustalenie stanu środków finansowych spółki w miesiącach maju i sierpniu 2004 r. kiedy to dokonano przesunięć tych środków.

Dlatego też celowe było dokonanie przez organ ustaleń w zakresie posiadanych przez Skarżącą środków na rachunkach bankowych oraz zobowiązań płatniczych Spółki. Należy podkreślić, że Skarżąca przedłożyła wyciąg z rachunku bankowego za okres od 10 do 24 maja 2004 wskazujący dodatnie saldo końcowe ( 207 053,32 zł ). Jednakże organ nie ustosunkował się w zaskarżonej decyzji do stanowiska Skarżącej, iż spółka w tym okresie posiadała płynność finansową. Ponadto brak jest ustaleń czy wykazane środki były wystarczające na pokrycie zobowiązań spółki, gdyż nie jest znana ich wielkość.

Brak ustaleń co do zobowiązań Skarżącej w miesiącu maju 2004 r. nie pozwala na stwierdzenie czy wykazana na rachunku kwota pozwala na przyjecie, że zaistniała sytuacja zagrażająca utratą płynności finansowej, czy takiej sytuacji nie było jak twierdzi Skarżąca.

Powyższe dotyczy również miesiąca sierpnia 2004 r., w którym to została pobrana kwota 150.000, zł.

Brak powyższych ustaleń dotyczących płynności finansowej spółki oznacza, iż organ nie wyjaśnił, czy pobrane kwoty zostały przeznaczone na ratowanie płynności finansowej, a tym samym nie wykonał wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt III SA/Wa 2826/08, przez co zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. należy uznać za uzasadniony.

Ponadto braki materiału dowodowego w zakresie ustalenia czy pobrane kwoty zostały przeznaczone na ratowanie płynności finansowej czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 122 i 187 § 1 O.p. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast w ocenie Sądu niezasadny jest zarzut naruszenia art. 121 O.p. zawierający zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie do organów.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uzupełni materiał dowodowy o dowód z przesłuchania strony na okoliczność dokonanych wydatków w związku z pobranymi środkami zfron oraz sytuacją finansową Spółki w okresach kiedy dokonano przesunięć środków funduszu.

Jednocześnie organ dokonana oceny na podstawie stanu środków na rachunkach bankowych spółki oraz ustalonych jej zobowiązań czy Skarżąca znajdowała się w sytuacji utraty płynności finansowej i czy pobrane kwoty zostały przeznaczone na ratowanie płynności finansowej.

Ponadto organ winien wyjaśnić, czy dokonana spłata zobowiązań miała na celu utrzymanie zagrożonych miejsc pracy.

Bowiem nie można zgodzić się z argumentacją zawartą w odpowiedzi na skargę, która nie została poparta dokonanymi ustaleniami w trakcie przeprowadzonego postępowania, iż zakup nowej linii technologicznej stanowi jedynie zwykła inwestycję. W ocenie Sądu inwestycja dotyczącą zakupu nowej linii technologicznej również może służyć utrzymaniu zagrożonych likwidacją miejsc pracy. Dlatego też organ winien zwrócić się do Skarżącej o wyjaśnienie czy były zagrożone miejsca pracy osób niepełnosprawnych i czy spłata zobowiązań miała na celu ich utrzymanie.

W związku ze stwierdzonymi naruszeniami przepisów postępowania Sąd uznał za przedwczesne ustosunkowanie się do zarzutu naruszenia art. 72 § 1 pkt 1 i art. 75 § 2 pkt 1 lit b O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 i art. 33 ust. 4a pkt 2 ustawy o rehabilitacji oraz art. 33 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 4a pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 6, ust. 7c i 7d.

Mając powyższe na względzie Sąd dokonał rozstrzygnięcia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. W oparciu o przepisy art. 152 p.p.s.a. orzeczono, że uchylony akt nie podlega wykonaniu, a kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.