Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 133/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-09-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy sekretarz sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 9 września 2015 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. na przewlekłość postępowania Wojewody w sprawie dotyczącej odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość 1. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia sprawy dotyczącej odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki o numerach [...] i [...], położonej w gminie miasta G. obręb numer [...] w terminie jednego miesiąca od dnia zwrotu akt administracyjnych wraz z wyrokiem ze stwierdzeniem jego prawomocności, 2. orzeka, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala wniosek o wymierzenie organowi grzywny, 4. zasądza od Wojewody na rzecz A Spółki Akcyjnej z siedzibą w S. kwotę 117 (sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 17 stycznia 2013 r. Wojewoda zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha oraz nr [...] o pow. 0,0156 ha, powstałe w wyniku podziału działki nr [...], położonej w gminie Miasta, obręb [...], objętej decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 pn.: "[...]".

Decyzją z dnia 26 lutego 2014 r. Wojewoda, działając na podstawie art. 24a ust. 3, art. 24e i art. 24 f ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej EURO 2012 (DZ.U. z 2010 r., nr 26, poz. 133 ze zm.), ustalił odszkodowanie w kwocie 87 624,60 zł. z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha i nr [...] o pow. 0,0156 ha położonej w gminie Miasta, obręb nr [...], powiat Miasto, objętej decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 pn.: "[...]". Odszkodowanie to ustalono na rzecz A. (w kwocie 83 452,00 zł.) oraz na rzecz skarżącej B. (w kwocie 4 172,60 zł.). Decyzja ta wydana została na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. w dniu 10 kwietnia 2013 r. z jednoczesnym wskazaniem, że operaty szacunkowe sporządzone przez rzeczoznawcę majątkowego M. O. w dniu 15 listopada 2012 r. i przez rzeczoznawcę majątkowego K. K. – P. w dniu 25 stycznia 2012 r. – utraciły swoją ważność.

Jednakże, decyzją z dnia 15 lipca 2014 r., Minister Infrastruktury i Rozwoju uchylił decyzję Wojewody z dnia 26 lutego 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewoda, pismami z dnia 18 sierpnia 2014 r. zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego K. K. – P. i do rzeczoznawcy majątkowego A. Z. o wyjaśnienie znaczącej różnicy w wartości nieruchomości pomiędzy sporządzanymi przez nich operatami szacunkowymi a do rzeczoznawcy majątkowego A. Z. także o potwierdzenie aktualności operatu szacunkowego wykonanego na zlecenie Wojewody.

Również pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. Wojewoda wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 28 listopada 2014 r.

Wraz z pismem z dnia 22 września 2014 r. skarżąca B. dostarczyła Wojewodzie zaktualizowane operaty szacunkowe, sporządzone na jej zlecenie, podkreślając, że operaty te pozostają w istotnej dysproporcji z kwotami ustalonymi w operacie szacunkowym sporządzonym na zlecenie organu (operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego K. K.– P. w dniu 24 kwietnia 2014 r. oraz operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego M. O. w dniu 20 marca 2014 r.).

Pismem z dnia 27 września 2014 r. rzeczoznawca majątkowy A. Z. wyjaśnił przyczyny powstałych różnic w sporządzonych operatach, wskazując, że wynikały one z odmiennego doboru nieruchomości podobnych i odmówił potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego sporządzonego w dniu 10 kwietnia 2013 r.

W dniu 22 października 2014 r. wpłynęło do Wojewody pismo K. K. – P., wyjaśniające różnice w wartości nieruchomości pomiędzy wskazanymi operatami szacunkowymi.

Pismem z dnia 10 listopada 2014 r. Wojewoda wystąpił do A. z zapytaniem o aktualny stan wierzytelności zabezpieczonych hipoteką obciążającą przedmiotową nieruchomość.

Następnie, pismem z dnia 27 listopada 2014 r., Wojewoda wyznaczył nowy termin rozpoznania sprawy do dnia 20 kwietnia 2015 r.

Pismami z dnia 28 listopada 2014 r. i z dnia 3 grudnia 2014 r. A. udzieliło odpowiedzi na wniesione przez Wojewodę zapytanie.

Pismem z dnia 12 stycznia 2015 r. Wojewoda zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego K. K. – P. o wyjaśnienie przyczyn zastosowania metody wyceny prawa własności gruntu – metody porównywania parami oraz podanie bliższej charakterystyki trzech nieruchomości wziętych do bezpośrednich porównań z uwzględnieniem warunków zawarcia transakcji.

Pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. Wojewoda wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia 31 lipca 2015 r.

W tym też czasie, w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r., skarżąca B. złożyła zażalenie na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w przedmiotowej sprawie, domagając się stwierdzenia rażącego naruszenia prawa a także zobligowania Wojewody do wyjaśnienia przyczyn i ustalenia osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie. Skarżąca spółka stwierdziła, że organ administracji publicznej, wyznaczając nowy termin załatwienia sprawy, jest nim związany i nie może tego nowego terminu ponownie przedłużać. Ponadto, Wojewoda informując skarżącą o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy, nie wskazał jakie to szczególne okoliczności wpłynęły na niemożność wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego w terminach wskazanych przez ustawodawcę. Co więcej, w ocenie Spółki, w trakcie postępowania Wojewoda podejmował wyłącznie sporadyczne czynności zmierzające do wyjaśnienia sprawy, które miały charakter przewlekły i były rozciągnięte w czasie, choć takiego rozciągnięcia nie uzasadniały okoliczności sprawy. Działania te odbywają się z kolei ze szkodą dla Spółki, gdyż generują kolejne koszty.

Minister Infrastruktury i Rozwoju, postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r., uznał to zażalenie za nieuzasadnione.

B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wojewodę postępowania w niniejszej sprawie, wskazując na rażące naruszenie przez Wojewodę art. 36 § 1 kpa i domagając się wymierzenia organowi grzywny. Spółka podtrzymała argumentację zaprezentowaną w zażaleniu na niezałatwienie sprawy w terminie. Dodatkowo Spółka wskazała, że dotychczasowe przewlekłe prowadzenie postępowania spowodowało m.in. zdezaktualizowanie się operatu sporządzonego na zlecenie organu, jak i operatów sporządzonych na zlecenie Spółki. Tym samym, musiała zlecić wykonanie nowych operatów, z których wynika, że w wyniku przedłużającego się i nieprawidłowo prowadzonego postępowania wartość przedmiotowej nieruchomości uległa obniżeniu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie wskazując, że w obecnym stanie faktycznym wydanie decyzji nie było możliwe z uwagi na fakt, iż trwa proces weryfikacji poprawności operatów szacunkowych. W niniejszej sprawie niezbędne było wyjaśnienie znaczących różnic pomiędzy operatem sporządzonym na zlecenie strony a operatem sporządzonym przez rzeczoznawcę majątkowego na zlecenie organu. Obowiązek ten wynikał wprost ze wskazówek, jakie Minister Infrastruktury i Rozwoju zawarł w decyzji z dnia 15 lipca 2014 r. Ponieważ zaś rzeczoznawca majątkowy A. Z. odmówił potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego będącego dowodem w sprawie a ocena operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego K. K. – P. dokonana przez Wojewodę wykazała nieprawidłowości co do doboru nieruchomości porównawczych i autorka wyceny nie udzieliła w tym zakresie niezbędnych wyjaśnień, konieczne stało się zlecenie sporządzenia nowego operatu. Wykonanie operatu szacunkowego zlecono więc w umowie z dnia 14 kwietnia 2015 r., wyznaczając rzeczoznawcy 45 dni na jego wykonanie. W dniu 29 czerwca 2015 r. rzeczoznawca majątkowy J. J. sporządził operat szacunkowy. Dlatego też, w ocenie Wojewody, podejmowane przez organ czynności były niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie miały one na celu przedłużania postępowania. Na tok postępowania miały niewątpliwie wpływ podnoszone przez stronę zarzuty dotyczące operatu szacunkowego oraz zwłoka rzeczoznawców majątkowych w udzieleniu odpowiedzi, co w konsekwencji doprowadziło do utraty aktualności sporządzanego na zlecenie organu operatu szacunkowego.

W piśmie z dnia 31 lipca 2015 r. Wojewoda poinformował Sąd, że wyznaczono nowy termin załatwienia niniejszej sprawy do dnia 9 września 2015 r.

Na rozprawie, która odbyła się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gdańsku w dniu 9 września 2015 r. pełnomocnik B. oświadczył, że otrzymał informację, że Wojewoda nie wyda w tym dniu decyzji lecz zostanie wyznaczony kolejny termin załatwienia sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

Skarga wniesiona w niniejszej sprawie dotyczy przewlekłego prowadzenia przez Wojewodę postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha oraz nr [...] o pow. 0,0156 ha, powstałe w wyniku podziału działki nr [...], położonej w gminie Miasta, obręb [...], objętej decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 pn.: "[...]".

Wniesiona skarga spełniła formalne wymogi jej dopuszczalności. Z akt sprawy wynika bowiem, że poprzedzona została zażaleniem na niezałatwienie sprawy w terminie, skierowanym do właściwego organu wyższego stopnia, zawartym w piśmie z dnia 10 kwietnia 2015 r. Tym samym skarga spełnia warunek określony w art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu trybu przewidzianego w art. 37 § 1 kpa. Stanowi on, że na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Na marginesie zauważyć należy, że skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest dopuszczalna niezależnie od tego, czy zażalenie złożone na podstawie art. 37 kpa zostanie rozpatrzone przez właściwy organ (por. m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1478/12; postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 2013 r., sygn. akt I OZ 854/13 – oba dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zasadniczym celem tego środka zaskarżenia jest bowiem doprowadzenie do jak najszybszego załatwienia sprawy, stąd też nieuzasadniony staje się wymóg, aby strona po złożeniu zażalenia musiała czekać na jego rozpoznanie bądź upływ miesięcznego terminu, zwłaszcza, że nie wynika to wyraźnie z unormowań ustawowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 3158/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dlatego przyjąć należy, że wybór terminu do wniesienia skargi na gruncie omawianego przepisu pozostawiony został do decyzji samej strony skarżącej i to od strony wyłącznie zależy, czy skargę wniesie po udzieleniu przez organ odpowiedzi, czy też przed (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OSK 2247/14, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury i Rozwoju, jeszcze przed wniesieniem skargi, postanowieniem z dnia 7 maja 2015 r., uznał zażalenie skarżącej za niezasadne.

Rozpoznając zatem skargę wniesioną w niniejszej sprawie pod względem merytorycznym, należało uznać jej zasadność.

Naczelna zasada postępowania administracyjnego, wyrażona w art. 12 kpa, stanowi, że organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). Przepisy szczególne mogą określać inne terminy niż określone w § 3 (§ 4). Do terminów określonych w przepisach poprzedzających nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu (§ 5). W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

W sytuacji, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w prawnie wyznaczonych terminach, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona, mamy do czynienia z bezczynnością organu. Natomiast pod pojęciem "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69 - 70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). "Przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ" różni się tym, iż o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy poprzez to, iż organ zasadniczo nie podejmuje żadnych istotnych czynności zmierzających do rozstrzygnięcia sprawy, o tyle w drugim przypadku - organ nie podejmuje skutecznych działań na podstawie przepisów kpa, przez co nie dochodzi do wydania rozstrzygnięcia (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 70).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest pogląd, że pojęcie "przewlekłość postępowania" charakteryzuje się "wykonywaniem szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornie" (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Go 59/11, OSP z 2012 r., nr 10, poz. 101, także glosę do tego wyroku, w której stwierdzono, że przewlekłość postępowania zachodzi w tych wszystkich wypadkach, gdy organy administracji podejmują działania, które w sposób nieuzasadniony odsuwają moment wydania aktu – względnie podjęcia czynności"). Zatem dla stwierdzenia, czy organ administracyjny pozostawał w "przewlekłości" nie ma znaczenia to, czy podejmował w trakcie postępowania jakiekolwiek czynności, a nawet rozstrzygnięcia, lecz to czy rzeczywiście podjęte przez niego działania doprowadziły do sprawnego załatwienia postępowania bez zbędnej zwłoki. Przewlekłe prowadzenie przez organ postępowania administracyjnego zaistnieje wówczas, gdy będzie mu można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych) pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Z kolei nie sposób przypisać organowi przewlekłego prowadzenia postępowania w sytuacji, gdy podejmuje on wszelkie możliwe, a konieczne dla zakończenia postępowania działania, które jednakże z przyczyn niezależnych od organu nie przynoszą oczekiwanego skutku w postaci zakończenia postępowania administracyjnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Go 24/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Oceniając w tym kontekście sposób prowadzenia w przedmiotowej sprawie postępowania przez Wojewodę, stwierdzić należy, że wykazuje ono cechy działania przewlekłego.

Postępowanie to prowadzone jest przez Wojewodę na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 września 2007 r. o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 (DZ.U. z 2010 r., nr 26, poz, 133). Zgodnie zaś z art. 24e ust. 2 tej ustawy, będącym przepisem szczególnym w stosunku do art. 35 kpa, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 stała się ostateczna, nie dojdzie do uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, wysokość odszkodowania ustala wojewoda w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania. Postępowanie o ustalenie odszkodowania wszczyna się niezwłocznie po upływie terminu na dokonanie uzgodnienia, o którym mowa w zdaniu pierwszym.

Bezsprzecznie Wojewoda nie dokonał ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha oraz nr [...] o pow. 0,0156 ha, powstałe w wyniku podziału działki nr [...], położonej w gminie Miasta, obręb [...], objętej decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 pn.: "[...]" w terminie 30 dni od dnia wszczęcia postępowania.

Postępowanie to zostało bowiem wszczęte w dniu 17 stycznia 2013 r., przy czym sprawa ta podlegała ponownemu rozpoznaniu przez Wojewodę od dnia 25 lipca 2014 r., kiedy to wpłynęły do organu akta po uchyleniu przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju decyzji z dnia 26 lutego 2014 r. Stąd też 30-dniowy termin ponownie rozpoczął bieg od dnia 25 lipca 2014 r.

Wojewoda dopiero w dniu 18 sierpnia 2014 r., podjął pierwsze działania w celu wyjaśnienia rozbieżności pomiędzy operatami szacunkowymi sporządzonymi przez rzeczoznawcę majątkowego A. Z. dnia 10 kwietnia 2013 r. oraz przez rzeczoznawcę majątkowego K. K. – P. dnia 25 stycznia 2012 r. Pomimo braku niezwłocznej reakcji rzeczoznawców Wojewoda nie tylko nie ponaglał o udzielenie odpowiedzi, ale przede wszystkim nie skorzystał z przysługującego mu prawa wyznaczenia rozprawy administracyjnej, która zgodnie z art. 89 § 1 kpa, może być przeprowadzona przez organ administracji publicznej z urzędu lub na wniosek strony, w każdym przypadku gdy zapewni to przyspieszenie lub uproszczenie postępowania lub gdy wymaga tego przepis prawa. Co więcej, Wojewoda, po otrzymaniu w dniu 30 września 2014 r. pisma rzeczoznawcy majątkowego A. Z. z dnia 27 września 2014 r. zawierającego informację o braku możliwości potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego z dnia 10 kwietnia 2013 r., nie podjął niezwłocznie kroków zmierzających do uzyskania nowego operatu szacunkowego, niezbędnego dla ustalenia wysokości odszkodowania.

Wykonanie nowego operatu Wojewoda zlecił zaś dopiero, jak wynika z pisma z dnia 23 kwietnia 2015 r., w umowie z dnia 14 kwietnia 2015 r. Choć i tak termin ten budzi wątpliwości wobec notatki służbowej sporządzonej przez pracownika Urzędu Wojewódzkiego w dniu 18 maja 2015 r., w której wskazano, że nie została podpisana umowa na wykonanie operatu szacunkowego. Operat szacunkowy wykonany został ostatecznie przez rzeczoznawcę majątkowego J.J. w dniu 29 czerwca 2015 r. i wpłynął do organu w dniu 30 czerwca 2015 r. W okresie od 25 lipca 2014 r. do dnia wniesienia skargi, jak i po tym terminie, Wojewoda nie podejmował w toku tego postępowania de facto żadnych innych czynności. Jedynie pismem z dnia 10 listopada 2014 r. Wojewoda wystąpił do A. o podanie aktualnej wysokości świadczenia głównego wierzytelności zabezpieczonej hipoteką.

Zgodnie natomiast z art. 24e ust. 3 ustawy o przygotowaniu finałowego turnieju Mistrzostw Europy w Piłce Nożnej UEFA EURO 2012 wysokość odszkodowania, o którym mowa w ust. 1 i 2, ustala się na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, według stanu nieruchomości w dniu wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia Euro 2012 przez organ pierwszej instancji oraz według jej wartości w dniu uzgodnienia, o którym mowa w ust. 1, albo w dniu wydania decyzji ustalającej wysokość odszkodowania. Odszkodowanie podlega waloryzacji na dzień wypłaty, według zasad obowiązujących w przypadku zwrotu wywłaszczonych nieruchomości. Wojewoda powinien mieć jednocześnie świadomość, że zgodnie z art. 156 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2-15 r., poz. 782 ze zm.) operat szacunkowy może być wykorzystywany do celu, dla którego został sporządzony, przez okres 12 miesięcy od daty jego sporządzenia, chyba że wystąpiły zmiany uwarunkowań prawnych lub istotne zmiany czynników, o których mowa w art. 154 (ust. 3). Operat szacunkowy może być wykorzystywany po upływie okresu, o którym mowa w ust. 3, po potwierdzeniu jego aktualności przez rzeczoznawcę majątkowego. Potwierdzenie aktualności operatu następuje przez umieszczenie stosownej klauzuli w operacie szacunkowym przez rzeczoznawcę, który go sporządził (ust. 4).

Nie budzi bowiem wątpliwości Sądu, że postępowanie w przedmiocie ustalenia wartości wywłaszczonej nieruchomości jest postępowaniem skomplikowanym pod względem faktycznym i prawnym, wymagającym wiedzy specjalistycznej, a przez to w zdecydowanej większości przypadków postępowaniem długoterminowym. Konieczność uzyskania operatu szacunkowego niewątpliwie wpływa na długość załatwienia tego rodzaju spraw, skoro nie tylko przygotowanie takiego operatu szacunkowego wymaga określonego czasu, jak też i samo wyłonienie rzeczoznawcy majątkowego musi nastąpić w trybie ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r., nr 113, poz. 759 ze zm.). Jednakże w niniejszej sprawie to nie te okoliczności spowodowały niezałatwienie sprawy w terminie. Zlecenie sporządzenia nowego operatu mogło nastąpić już w październiku 2014 r. a organ uczynił to dopiero w maju 2015 r., podejmując w międzyczasie inne czynności, które jednakże nie zmierzały do załatwienia sprawy.

Z powyższych przyczyn nie znajduje również uzasadnienia kilkakrotne wyznaczanie przez Wojewodę, w toku postępowania, nowego terminu załatwienia sprawy (pismem z dnia 18 sierpnia 2014 r. – do dnia 28 listopada 2014 r.; pismem z dnia 27 listopada 2014 r. – do dnia 20 kwietnia 2015 r.; pismem z dnia 15 kwietnia 2015 r. - do dnia 31 lipca 2015 r.; pismem z dnia 31 lipca 2015 r - do dnia 9 września 2015 r.). Termin 30 – dniowy, w którym wojewoda powinien dokonać ustalenia wysokości odszkodowania, ma niewątpliwie charakter terminu prawa procesowego i może być przedłużany według reguł określonych w art. 36 kpa, które wskazują, że o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy (§ 1). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (§ 2). Jednakże prawna dopuszczalność przedłużania przez organ prowadzący postępowanie w sprawie ustalenia wysokości odszkodowania terminu załatwienia sprawy w trybie art. 36 kpa nie świadczy z góry o bezpodstawności zarzutów wobec tego organu wskazujących na jego przewlekłość w tym postępowaniu. Poinformowanie strony przez organ administracji publicznej o przyczynie niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczenie nowego terminu jej załatwienia również bowiem podlegają kontroli sądu administracyjnego w ramach badania zarzutu bezczynności czy też przewlekłości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SAB/Kr 79/11, LEX nr 1153819). Tym bardziej w sytuacji badania zarzutu przewlekłości postępowania, takie czynności organu winny zostać przez sąd zbadane. Przewlekłość postępowania jest bowiem kwalifikowaną formą bezczynności i obejmuje nie tylko niezałatwienie sprawy w terminie, ale również podejmowanie przez organ w toku postępowania czynności pozorowanych bądź zbędnych, prowadzących do nieuzasadnionego przedłużenia okresu załatwienia sprawy (por. J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 5, Warszawa 2012, str. 386 oraz 405).

Dlatego też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, uznał, że Wojewoda prowadził postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania z tytułu przejęcia z mocy prawa przez Województwo nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działki nr [...] o pow. 0,0110 ha oraz nr [...] o pow. 0,0156 ha, powstałe w wyniku podziału działki nr [...], położonej w gminie Miasta, obręb [...], objętej decyzją Wojewody z dnia 5 stycznia 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji przedsięwzięcia EURO 2012 pn.: "[...]" w sposób przewlekły.

Jednocześnie, zdaniem Sądu, przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kryterium rażącego naruszenia wskazuje bowiem na znaczny stopień nasilenia stanu bezprawności, działanie wbrew określonym standardom bez jakiegokolwiek usprawiedliwienia dla takiej praktyki, odstępstwo od prawnych wymogów bez jakiejkolwiek przyczyny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SAB/Wr 14/14, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.ns.gov.pl). O rażącym naruszeniu prawa świadczy znaczny upływ czasu od otrzymania przez organ akt po wydaniu przez ministra decyzji kasacyjnej do czasu rozpatrywania przez Sąd skargi na przewlekłość, a zwłaszcza zbyt późne zlecenie sporządzenia nowego operatu szacunkowego. Zaniechanie załatwienia sprawy doprowadziło do wielokrotnego przekroczenia 30 dniowego terminu. Nie może przy tym ujść uwadze, że wprawdzie sprawa jest ponownie rozpatrywana po wydaniu przez ministra decyzji kasacyjnej, jednakże postępowanie dotyczące odszkodowania toczy się od stycznia 2013 r.

Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekł w wyroku na podstawie art. 149 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Nadto, pomimo stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, w ocenie Sądu brak było przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącej o wymierzenie organowi grzywny. Wymierzenie grzywny na podstawie art. 149 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest bowiem dodatkowym środkiem stosowanym w sytuacjach rażącego naruszenia prawa, jednakże zmierzającym, poprzez dolegliwość finansową, do zmobilizowania organu do wydania decyzji. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, taka konieczność jednakże nie zachodzi. Organ, wobec treści wydanego przez Sąd wyroku, powinien jednak rozpatrzyć sprawę w wyznaczonym terminie jednego miesiąca. Wskazać przy tym należy, że w razie niewykonania wyroku stronie przysługuje prawo wniesienia skargi o wymierzenie grzywny na podstawie art. 154 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi.