Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2343/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Przejęcie mienia
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3, 134,141 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7,77,80,107 § 3,156 § 1 pkt. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 51 § 2
journal: Dz.U. 1977 nr 32 poz 140
law: Ustawa z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Teresa Zyglewska Sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego A.R. po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1686/15 w sprawie ze skargi J.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 18 maja 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 1686/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J.B. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

U podstaw rozstrzygnięcia Sądu I instancji legły następujące ustalenia faktyczne oraz ocena prawna.

Wnioskiem z dnia [...] maja 2013 r. J.B. wystąpił do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, dalej jako "Minister", o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...], dalej jako "Naczelnik", z dnia [...] grudnia 1980 r.

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika z dnia [...] grudnia 1980 r., znak: [...], o przejęciu na własność Skarbu Państwa udziału wynoszącego 1/2 w gospodarstwie rolnym (bez budynków) położonym we wsi J. składającym się z działek ewidencyjnych o numerach: [...][...][...][...][...].

W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ I instancji przywołał treść stanowiącego materialną podstawę prawną decyzji z [...] grudnia 1980 r. art. 45 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140), dalej jako "u.z.e.r.". Organ stwierdził, iż spełnione są dwa warunki z art. 14 u.z.e.r., gdyż w aktach archiwalnych znajduje się wniosek F.K. z dnia [...] kwietnia 1980 r. o przejęcie na własność Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego. Natomiast istniejący następca posiadający kwalifikacje, a zarazem współwłaściciel udziału w gospodarstwie – J.B. - odmówił przejęcia tego gospodarstwa, co potwierdzało jego oświadczenie znajdujące się w aktach sprawy. Również oświadczenia potencjalnych następców F.K. potwierdzały, iż nie posiadali oni kwalifikacji do prowadzenia gospodarstwa, odmówili jego przejęcia bądź nie spełniali przesłanki wieku określonej w art. 75 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy.

Ponadto w ocenie organu każdy ze współwłaścicieli mógł swobodnie rozporządzać swoim udziałem, co też uczynił F.K. składając wniosek o przejęcie udziału w gospodarstwie. J.B. posiadał jedynie interes faktyczny a nie prawny w byciu stroną postępowania zakończonego decyzją o przejęciu. W konsekwencji, organ nie dopatrzył się rażącego naruszenia prawa w braku doręczenia J.B. decyzji z [...] grudnia 1980 r. Co więcej J.B. posiadał wiedzę na temat toczącego się postępowania, gdyż brał w nim udział jako potencjalny następca rolnika.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył J.B., a decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., nr [...] Minister utrzymał w mocy własną decyzję z [...] listopada 2014 r. uznając, iż decyzja z [...] grudnia 1980 r. nie narusza prawa w sposób rażący, co oznacza brak podstaw do stwierdzenie jej nieważności.

J.B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, dalej również jako "WSA", który wskazanym na wstępie wyrokiem ją oddalił.

Sąd I instancji podkreślił, że kontrola w przedmiotowej sprawie dotyczy decyzji administracyjnej wydanej w jednym z nadzwyczajnych trybów wzruszenia ostatecznej decyzji administracyjnej, tj. w trybie przewidzianym w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Sąd ten wskazał, że przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji określone są enumeratywnie w art. 156 § 1 k.p.a. Przy czym stwierdzenie nieważności decyzji może mieć miejsce tylko, gdy decyzja w sposób niewątpliwy dotknięta jest przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może być skuteczną podstawą wzruszenia decyzji w tym trybie. Podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie miało ustalenie, czy decyzja Naczelnika z [...] grudnia 1980 r., w sposób oczywisty naruszała w chwili jej wydania przepis prawa stanowiący podstawę jej wydania. Kontrolowana w postępowaniu nadzorczym decyzja została wydana na podstawie art. 45 u.z.e.r. W ślad za organami, WSA wskazał, że przejęcie gospodarstwa rolnego na własność Państwa w powołanym trybie było możliwe w przypadku łącznego ziszczenia się następujących warunków: (1) złożenia przez rolnika stosownego wniosku dotyczącego przejęcia jego gospodarstwa oraz (2) alternatywnego zaistnienia jednej z trzech okoliczności: braku następców rolnika bądź niespełniania przez następcę/następców rolnika warunków do przejęcia gospodarstwa ewentualnie odmowy przez następcę/następców rolnika przejęcia tego gospodarstwa. Otóż w aktach sprawy znajduje się wniosek F.K. z dnia [...] kwietnia 1980 r. o przejęcie na własność Skarbu Państwa jego gospodarstwa rolnego bez zabudowań. Wobec tego, spełniony został wymagany przepisami ustawy z 27 października 1977 r. pierwszy z dwóch warunków przejęcia gospodarstwa na własność Państwa w trybie art. 45 u.z.e.r. W ocenie WSA analiza akt archiwalnych potwierdzała też, iż w sprawie spełniony został drugi warunek zawarty w art. 45 u.z.e.r., to jest warunek dotyczący następców rolnika. W aktach archiwalnych znajdują się bowiem oświadczenia potencjalnych następców rolnika (I.Z., B.K., M.B. i J.B.), z których jednoznacznie wynika, iż osoby te nie wyrażały zgody na przejęcie gospodarstwa rolnego. Takiej zgody nie wyraził w sposób wyraźny również skarżący, co potwierdza jego oświadczenie z [...] listopada 1980 r. WSA uznał, że wprawdzie na oświadczeniu skarżącego o braku zgody na przejęcie gospodarstwa widnieje jednocześnie jego odręczna adnotacja, że zamierza on nabyć od Skarbu Państwa grunty przekazane przez F.K., to jednak treść innych dokumentów archiwalnych przemawia za tym, iż wyrażony w oświadczeniu z [...] listopada 1980 r. brak zgody skarżącego na przejęcie gospodarstwa i jednoczesna deklaracja zamiaru nabycia tych gruntów mogły być podyktowane planami zawodowymi J.B. Wobec powyższego WSA doszedł do wniosku, że zebrana w aktach sprawy dokumentacja archiwalna pozwalała na ustalenie, iż spełnione zostały wszystkie przesłanki do przejęcia przedmiotowego gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w trybie przepisów u.z.e.r. Prawidłowo zatem uznał organ nadzoru, iż decyzja z [...] grudnia 1980 r. została wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i brak jest podstaw do stwierdzenia jej nieważności.

Odnosząc się zaś do zarzucanych kontrolowanej decyzji naruszeń w postaci oddania w dożywotnie użytkowanie działki gruntu o powierzchni [...] ha z działki nr [...] oraz błędnego wskazania powierzchni działki nr [...], WSA podniósł, że jak trafnie wyjaśnił to organ nadzoru, wskazane naruszenia nie mogą być traktowane w kategorii rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powołanego wyroku wywiódł J.B., zaskarżając ten wyrok w całości i opierając ją na obu podstawach kasacyjnych, tj.:

a) naruszeniu przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: art. 3 i art. 134 ust. 1 w zw. z art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez przyjęcie przez Sąd jako podstawę swojego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych nieistotnych dla sprawy, wskutek naruszenia przez Sąd reguł kontroli prawidłowości ustaleń faktycznych dokonanych przez Ministra, który bez wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również bez wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy, w uzasadnieniu swojej decyzji przyjął, że dla oceny prawidłowości decyzji Naczelnika z dnia [...] grudnia 1980 r., znak [...] (dalej: "Decyzja o Przejęciu"), w zakresie jej pkt 2, tj. w zakresie ustanowienia służebności gruntowej na działce nr [...] o powierzchni [...] ha, istotne jest, że powierzchnia ta stanowiła w przybliżeniu należną F.K. ¼ powierzchni działki nr [...], mimo, że kwestia powierzchni działki obciążonej służebnością pozostaje wtórna wobec kwestii przedmiotu obciążenia ograniczonym prawem rzeczowym, tj. działki ewidencyjnej nr [...], która nie tylko wówczas nie była wyodrębniona geodezyjnie, ale nie będąc również wydzieloną nieruchomością w ujęciu wieczystoksięgowym, nie mogła być obciążona służebnością gruntową, co przesądza o nieskuteczności ustanowienia przedmiotowej służebności zgodnie z art. 51 § 2 u.z.e.r. w zw. z art. 285 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 roku Kodeks cywilny (Dz.U. 2016 poz. 380 ze zm.), dalej jako "k.c.";

b) naruszeniu przepisów prawa materialnego wskutek naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 § 2 u.z.e.r. w zw. z art. 285 § 1 k.c. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że decyzja o przejęciu nie narusza w sposób rażący przepisów prawa, mimo iż bezskuteczność ustanowienia służebności gruntowej na niewydzielonej wówczas nieruchomości w ujęciu wieczystoksięgowym, oznaczonej w pkt [...] w/w decyzji jako działka ewidencyjna nr [...], spowodowała nieuwzględnianie przy późniejszych czynnościach dotyczących zmiany struktury własności terenów wchodzących uprzednio w skład przejętego gospodarstwa rolnego, wartości tego ograniczonego prawa rzeczowego, np. przy zniesieniu współwłasności, a ostatecznie doprowadziła do ograniczenia możliwości poruszania się przez J.B. po należących do niego nieruchomościach, co stanowi nieakceptowalny skutek społeczno-gospodarczy decyzji o przejęciu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości wyroku WSA w Warszawie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, alternatywnie w przypadku uznania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi naruszenie prawa procesowego, o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i o uwzględnienie skargi na decyzję Ministra z dnia [...] sierpnia 2015 roku, nr [...] oraz o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, a także przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, przy czym oświadczył, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu nie zostały dotychczas opłacone ani w całości ani w części.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przytoczono argumentację mającą przemawiać za zasadnością podniesionych względem wyroku WSA zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego Sądu, wynikająca z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm.). Naczelny Sąd Administracyjny, jako sąd drugiej instancji, rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania sądowego, która jednakże w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi. Przy braku przesłanek nieważnościowych w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Uzasadnienie podstaw kasacyjnych powinno szczegółowo wskazywać do jakiego, zdaniem skarżącego, naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego doszło i na czym to naruszenie polegało, a w przypadku zarzucania uchybień przepisom procesowym należy dodatkowo wykazać, iż to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nadto powinno wskazywać na trafność sformułowanych w skardze kasacyjnej zarzutów, a zatem nawiązywać do przepisów prawa, których naruszenie strona skarżąca zarzuca Sądowi I instancji. Co więcej powinno także zawierać argumentację na poparcie odmiennej wykładni przepisu niż zastosowana w zaskarżonym orzeczeniu lub uzasadnienie zarzutu niewłaściwego zastosowania lub niezastosowania przepisu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 października 2005 r., sygn. akt I FSK 155/05, także por. J. Drachal, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, pod red. R. Hausera, Warszawa 2011, s. 600).

Zasadniczy problem prawny, który wyłania się na kanwie podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów rozpoznawanych łącznie, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy ustanowienie w pkt 2 służebności gruntowej na działce z błędnie oznaczonym numerem ewidencyjnym (tj. [...]) spełnia przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., prowadzi do unieważnienia decyzji Naczelnika Miasta i Gminy w [...] z dnia [...] grudnia 1980 r.

Tytułem wstępu przypomnieć należy, że postępowanie o stwierdzenie nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną, stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym naruszenie prawa ma charakter rażący, gdy jest ono oczywiste. Oznacza to, że sprzeczność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a konkretnym przepisem prawa jest wyraźna, rzucająca się w oczy. Rażąco naruszony może być wyłącznie przepis jednoznaczny, niepowodujący wątpliwości interpretacyjnych. Ponadto za rażące można uznać tylko takie naruszenie prawa, które powoduje, że wydane rozstrzygnięcie wywołuje skutki społeczno-ekonomiczne niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie. Nie jest dopuszczalne "podciąganie" wypadków zwykłego naruszenia prawa pod naruszenie kwalifikowane, rażące, ani - tym bardziej - uznawanie za naruszające prawo sytuacji, gdzie nie jest wyjaśnione, czy do naruszenia prawa w ogóle doszło.

Nie każde - nawet oczywiste - naruszenie prawa może być uznane za rażące, jak również nie ma decydującego znaczenia jaki przepis został naruszony. Rozstrzygające dla uznania naruszenia prawa za rażące jest to, że rodzaj tego naruszenia i jego skutki powodują, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa.

W niniejszej sprawie w żaden sposób nie zostało uwiarygodnione, że decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego wydana została z rażącym naruszeniem przepisów prawa materialnego, tj. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 51 § 2 u.z.e.r. w zw. z art. 285 § 1 k.c.

Rację ma autor skargi kasacyjnej podnosząc w jej uzasadnieniu, że wskazana w pkt 2 decyzji z 1980 r. działka o nr [...] o pow. [...] ha (którą obciążono służebnością gruntową) wówczas nie istniała.

Jednakże, z uwagi na to, że ww. decyzja została poddana kontroli w nadzwyczajnym trybie stwierdzenia nieważności decyzji, to żeby wyeliminować z obrotu pranego to orzeczenie, konieczne było wykazanie oczywistego i rażącego naruszenia prawa w chwili jego wydania.

W ocenie NSA podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty pod adresem wskazanej w pkt 2 decyzji działki nr [...] prowadzące zdaniem autora skargi do bezskuteczności ustanowienia służebności gruntowej, nie miały postaci kwalifikowanego naruszenia prawa.

W przedmiotowym postępowaniu, co wymaga podkreślenia, ww. decyzja spełniła swoją rolę zgodną z intencją ustawodawcy zawartą wprost w art. 45 u.z.e.r., a także we wstępie do tej ustawy, w którym wskazano, że wprowadzenie sytemu zaopatrzenia emerytalnego oraz innych świadczeń dla rolników i ich rodzin miało m. in. na celu zaopatrzenie ich na starość oraz na wypadek inwalidztwa. Dlatego omawiana ustawa nie miała na celu, jak szereg wcześniejszych, innych aktów prawnych, przejęcia gruntów rolnych na własność Państwa, a chodziło w tym wypadku o zagwarantowanie źródła utrzymania tym rolnikom, którzy ze względu na wiek lub stan zdrowia nie mogli samodzielnie gospodarować. Zatem wątpliwości co do nieprecyzyjnego czy nieprawidłowego określenia przyznanej rolnikowi – F.K. - służebności korzystania z nieruchomości w zakresie niezbędnym do korzystania z pozostawionych mu na własność budynków, nie można było uznać za rażące czy wywołujące niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia. Uprawniony F.K. bez przeszkód wykonywał objętą wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzję z [...] grudnia 1980r., korzystał z wynikającego z niej świadczenia oraz ustanowionej nią służebności w zakresie w jakim to było niezbędne do korzystania z pozostawionych mu budynków i obiektów gospodarczych. Zakres i sposób wykonywania służebności ustanowionej w tej decyzji nie budził więc wątpliwości uprawnionego. W przedstawionych aktach sprawy brak jest dokumentów, z których wynikałoby niezadowolenie F.K., z treści decyzji z [...] grudnia 1980r., sposobu jej wykonywania, czy też właśnie sposobu określenia i zakresu ustanowionej służebności. Artykuł 51 § 2 u.z.e.r. uprawniał, a wręcz zobowiązywał organ do ustanowienia służebności w zakresie niezbędnym do korzystania z budynków na rzecz rolnika, który przekazał gospodarstwo rolne Państwu. Nie sposób więc doszukiwać się nieważności decyzji z [...] grudnia 1980r. nawet w tym zakresie. Rażąco narusza prawo decyzja administracyjna, która została wydana wbrew jednoznacznemu zakazowi lub nakazowi wynikającemu z przepisów prawa materialnego. Tym bardziej, że cała decyzja wywołała prawidłowe skutki społeczno-gospodarcze jej stawiane. Postępowanie nieważnościowe nie jest "trzecią instancją" pozwalającą na merytoryczną ocenę sprawy administracyjnej załatwionej decyzją ostateczną, gdyż zakres stosownych rozważań organu nadzoru powinien zostać zawężony jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych. O uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną przez ich proste zestawienie ze sobą, przy czym nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, a o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa. Zatem z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa.

Nieuzasadnione są także inne zarzuty skargi kasacyjnej. I tak nieuprawniony jest również zarzut naruszenia art.134 § 1 p.p.s.a. Do naruszenia tego przepisu mogłoby dojść gdyby sąd wyszedł poza granice tej sprawy lub gdyby nie dokonał kontroli decyzji w pełnym zakresie, a tylko w części. Okoliczność, że Sąd I instancji przyjął, że organy administracyjne orzekły prawidłowo nie oznacza, iż naruszył art. 134 § 1 p.p.s.a. Zresztą w skardze kasacyjnej zarzut ten nie został szerzej uzasadniony. W szczególności poprzez wykazanie na czym polegało owo naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. Fakt, że Sąd I instancji oddalił skargę nie oznacza, że uchybił temu przepisowi.

Uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie można także zarzucić, że nie realizuje ono niezbędnych elementów uzasadnienia określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., a których zamieszczenie pozwala odtworzyć sposób rozumowania Sądu. Sporządzenie uzasadnienia jest czynnością następczą w stosunku do podjętego rozstrzygnięcia, stąd też tylko w nielicznych sytuacjach naruszenie tej normy prawnej może stanowić skuteczną podstawę skargi kasacyjnej. Pamiętać bowiem należy, że usprawiedliwiony będzie zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a tylko wówczas, gdy pomiędzy tym uchybieniem a wynikiem postępowania sądowoadministracyjnego będzie istniał potencjalny związek przyczynowy. Do sytuacji, w której wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić usprawiedliwioną podstawę skargi kasacyjnej, należy zaliczyć tę, gdy to uzasadnienie nie pozwala na kontrolę kasacyjną orzeczenia. Dzieje się tak wówczas, gdy nie ma możliwości jednoznacznej rekonstrukcji podstawy rozstrzygnięcia (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2009 r. I OSK 487/08). Co więcej Sąd ma obowiązek zwięzłego przedstawienia stanu sprawy, co obejmuje nie tylko przytoczenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, ale także ich ocenę pod względem zgodności z prawem. Jedynie w sytuacji, gdy lakoniczne i ogólnikowe uzasadnienie wyroku uchylającego akt administracyjny, pozbawiałoby stronę informacji o przesłankach rozstrzygnięcia, naruszałoby prawo. Tymczasem te wszystkie elementy znajdują się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, a uzasadnienie części prawnej wyroku jest wystarczające dla uzyskania informacji o przesłankach rozstrzygnięcia. Fakt, że strona skarżąca kasacyjnie nie zgadza się z argumentacją Sądu I instancji zaprezentowaną w uzasadnieniu, nie została nią przekonana, nie oznacza eo ipso naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Podobnie nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 3 p.p.s.a., gdyż przepis ten ma charakter ustrojowy. Nie stanowi on podstawy dla czynienia zaskarżonemu orzeczeniu zarzutu błędnego rozstrzygnięcia, gdyż celowi temu służą inne przepisy. Wydanie wyroku, niezgodnego z oczekiwaniem skarżącego, nie może być utożsamiane z uchybieniem powołanej normie. Co więcej artykuł ten składa się z czterech paragrafów. W odniesieniu do przepisu, który nie stanowi jednej zamkniętej całości, a składa się z ustępów, punktów i innych jednostek redakcyjnych, wymóg skutecznie wniesionej skargi kasacyjnej jest spełniony wówczas, gdy wskazuje ona konkretny przepis naruszony przez sąd pierwszej instancji, z podaniem numeru artykułu, ustępu, punktu i ewentualnie innej jednostki redakcyjnej przepisu (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 7 marca 2014 r., II GSK 2019/12, LEX nr 1495144; wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2013 r., II OSK 552/12, LEX nr 13562450; wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r., II GSK 1573/12, LEX nr 1354882; wyrok NSA z dnia 27 marca 2012 r., II GSK 218/11, LEX nr 1244607; wyrok NSA z dnia 8 marca 2012 r., II OSK 2496/10, LEX nr 1145608; wyrok NSA z dnia 14 lutego 2012 r., II OSK 2232/10, LEX nr 1138117). Warunek przytoczenia podstawy zaskarżenia i ich uzasadnienia nie jest spełniony, gdy skarga kasacyjna zawiera wywody zmuszające Sąd kasacyjny do domyślania się, który przepis skarżący miał na uwadze, podnosząc zarzut naruszenia prawa materialnego lub procesowego. Naruszony przez Sąd I instancji przepis musi być wyraźnie wskazany, gdyż w przeciwnym razie ocena zasadności skargi kasacyjnej nie jest możliwa. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany granicami skargi kasacyjnej i nie ma w związku z tym kompetencji do dokonywania za wnoszącego skargę kasacyjną wyboru, który przepis prawa został naruszony i dlaczego. Stanowi to powinność autora skargi kasacyjnej, który jest profesjonalnym pełnomocnikiem strony (por. wyrok NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r., II FSK 557/07; Lex nr 422065; wyrok NSA z dnia 6 lutego 2014 r., II GSK 1669/12, LEX nr 1450654; wyrok NSA z dnia 14 marca 2013 r., I OSK 1799/12, LEX nr 1295809; wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2014 r., II OSK 1977/12, LEX nr 1502246).

W konsekwencji nie znajdują również uzasadnienia zarzuty naruszenia art.7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.

Na koniec należy wskazać, że rażące naruszenie prawa, zwłaszcza w przypadku decyzji wydanej przed prawie 40 laty, nie może sprowadzać się do wątpliwości co do prawidłowego zastosowania przepisu. Nadto, w przypadku decyzji wydanych kilkadziesiąt lat temu, w odmiennych warunkach ustrojowych, kulturze prawnej i organizacyjnej, nie jest możliwe proste przenoszenie i zestawienie standardów legalności współcześnie praktykowanych. Znamienne jest, że to dopiero następca prawny uprawnionego z decyzji z dnia [...] grudnia 1980 r. uważa ją za obciążoną wadami kwalifikowanymi, których waga, jego zdaniem miałaby uzasadniać nawet jej nieważność. Przywołać tu należy tezę Trybunału Konstytucyjnego wyrażoną w wyroku z 12 maja 2015 r., sygn. akt P 46/13, iż art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, jest niezgody z art. 2 Konstytucji RP. Niezależnie zatem od wyżej przytoczonej argumentacji, także znaczny upływ czasu od wydania decyzji z dnia [...] grudnia 1980 r. uzasadnia brak podstaw do wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną jako pozbawioną usprawiedliwionych podstaw.

Wniosek o przyznaniu wynagrodzenia pełnomocnikowi z tytułu pomocy udzielanej z urzędu zostanie rozpoznany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postępowaniu uregulowanym w przepisach art.254 § 1 w zw. z art. 258-262 p.p.s.a.