Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1232/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 6o ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1454
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jarosław Trelka, Sędziowie sędzia WSA Maciej Kurasz (sprawozdawca), sędzia WSA Waldemar Śledzik, Protokolant referent Agnieszka Dominiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi I. J. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...], 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. solidarnie na rzecz I. J. i J. J. kwotę 2 110 zł (słownie: dwa tysiące sto dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie przedłożonych akt sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniał następujący stan faktyczny: Decyzją nr [...] z [...] listopada 2018 r. Wójt Gminy L. (dalej: "organ pierwszej instancji") określił I. J. i J. J. (dalej razem: "Skarżący") wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z nieruchomości, na której nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne, położonej w L. przy ul. [...] za lipiec 2013 r. w kwocie 51,00 zł, za sierpień 2013 r. w kwocie 76,50 zł, za wrzesień 2013 r. w kwocie 102,00 zł, za październik 2013 r. w kwocie 170,00 zł, za listopad 2013 r. w kwocie 92,00 zł, za grudzień 2013 r. w kwocie 92,00 zł, za styczeń 2014 r. w kwocie 104,00 zł, za luty 2014 r. w kwocie 69,00 zł i począwszy od dnia 1 marca 2014 r. za każdy miesiąc w kwocie 115,00 zł.

2. Skarżący nie zgodzili się z wydaną decyzją i złożyli odwołanie zaskarżając decyzję w całości i wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania.

3. Decyzją z [...] lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: "SKO") uchyliło decyzję organu pierwszej instancji w części dotyczącej określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. i w tym zakresie umorzyło postępowanie przed organem pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. SKO powołało się na art. 6h ustawy z 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2018 r., poz. 1454 ze zm., dalej: "u.c.p.g."), zgodnie z którym właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c ust. 1 i 2 u.c.p.g. tj. nieruchomości zamieszkałych, w stosunku do których gminy organizują odbieranie odpadów od ich właścicieli, z mocy ustawy i niezamieszkałych na podstawie uchwały, są zobowiązani do ponoszenia na rzecz gminy, na terenie której położone są ich nieruchomości, opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Stosownie do 2 art. 2 ust. 1 pkt 4 u.c.p.g. wynika, że pod pojęciem właściciela nieruchomości rozumie się także współwłaścicieli, użytkowników wieczystych oraz jednostki organizacyjne i osoby posiadające nieruchomości w zarządzie lub użytkowaniu, a także inne podmioty władające nieruchomością. SKO wskazało, że na nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza w postaci Kancelarii Notarialnej. Na nieruchomości niezamieszkałej, na której prowadzona jest działalność gospodarcza powstają także odpady pochodzące z bytowania ludzi, jak też odpady wynikające wyłącznie z tej działalności. Odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych to takie odpady, które powstają w związku z okresowym pobytem na tych nieruchomościach ludzi np. pracowników i klientów, najemców, którzy wytwarzają odpady komunalne do których zaliczają się między innymi opakowania po spożytych posiłkach, środkach higieny osobistej, czy też resztki produktów spożywczych. Natomiast do odpadów powstałych w wyniku działalności gospodarczej zakwalifikować należy na przykład kartony i inne opakowania które są używane przez przedsiębiorcę w prowadzonej działalności. W wyniku przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania dowodowego ustalono, że pomimo powstawania na nieruchomości odpadów komunalnych właściciele nieruchomości nie złożyli stosownej deklaracji dotyczącej wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zdaniem SKO, skoro Skarżący nie złożyli deklaracji dotyczącej nieruchomości to organ pierwszej instancji miał podstawy do wszczęcia postępowania na mocy art. 6o u.p.c.g. W ocenie SKO sposób ustalenia wysokości opłaty przez organ pierwszej instancji za okres w którym nie złożono deklaracji, na podstawie informacji uzyskanych od firmy J. sp. z o.o., która zajmowała się odbiorem odpadów komunalnych z nieruchomości na terenie gminy L. oraz stawek opłat wynikających z treści stosownych uchwał podjętych przez Radę Gminy L., był prawidłowy.

W ocenie SKO opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od lipca 2013 r. do grudnia 2013 r. uległy przedawnieniu, stosownie do art. 70 § 1 207 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: "o.p."). Dlatego też SKO uchyliło decyzję w rzeczonym zakresie i umorzyło postępowania przed organem pierwszej instancji, a w pozostałej części utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

4. W skardze Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji SKO w części tj. w zakresie w jakim SKO utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uchylenie decyzji organu pierwszej instancji w całości, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący podnieśli naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. z art. 188 O.p. przez brak wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego zebranego w sprawie, w tym złożonych w sprawie wniosków dowodowych,

2) art. 122 w zw. z art. 187 § 1 w zw. art. 191 O.p. przez

a) dowolną i sprzeczną z zasadami logiki ocenę dowodu, pisma z firmy Przedsiębiorstwo Usług Komunalnych P. sp. z o.o. z 8 października 2018 r.,

b) niezgodne z zasadami logiki przyjęcie, że z oświadczenia I. J., że odpady wytwarzane na nieruchomości w ponad 90% nie są odpadami komunalnymi wynikało, że odpady wytwarzane na nieruchomości są odpadami komunalnymi,

– co skutkowało błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na bezpodstawnym uznaniu, że w przedmiotowej nieruchomości wytwarzane były odpady komunalne,

3) art. 199 O.p. przez brak przesłuchania stron postępowania - podatników, pomimo ich wniosku, na okoliczność powstawania odpadów na nieruchomości, ich rodzaju czy rozmiarów itd., co przyczyniło się do braku wyjaśnienia tej okoliczności oraz braku rozpoznania istoty sprawy,

4) art. 2a O.p. przez rozstrzygnięcie wątpliwości co do prawdziwości dokumentu, pisma firmy J. sp. z o.o. z [...] sierpnia 2018 r. na niekorzyść podatników,

5) art. 127 O.p., przez brak przeprowadzenia przez SKO własnego postępowania dowodowego i niemal całkowite odwołanie się w uzasadnieniu podjętej decyzji do postępowania dowodowego organu pierwszego stopnia,

6) art. 210 § 4 O.p. przez brak uzasadnienia dlaczego SKO uznało, że sposób ustalenia przez organ pierwszej instancji wysokości opłat za okres, w którym nie złożono deklaracji, na podstawie informacji uzyskanych od firmy J. sp. z o.o. oraz stawek opłat wynikających z treści stosownych uchwał podjętych przez Radę Gminy L. był prawidłowy oraz lakoniczne uzasadnienie wydanej decyzji,

7) art. 233 § 1 w zw. z art. 121 § 1 O.p. przez wydanie decyzji utrzymującej w części w mocy decyzję organu pierwszej instancji, pomimo że narusza ona przepisy prawa materialnego i postępowania,

Skarżący zarzucili również naruszenie prawa materialnego, tj.:

a) art. 6c ust. 2 w zw. z art. 6h w zw. z art. 6i ust. 1 pkt 2) w zw. z art. 6j ust. 3 w zw. z art. 6k ust. 1 pkt 2) u.c.p.g. przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu że uchwały Rady Gminy uprawniające do odbierania odpadów komunalnych oraz ustalenia stawek opłat za odbieranie takich odpadów, znalazły zastosowanie względem Skarżących,

b) art. 6i ust. 1 pkt 2) u.c.p.g. przez jego błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi przy nieruchomościach niezamieszkałych powstaje w zależności od zarejestrowania działalności gospodarczej, zużycia wody czy od podatku od nieruchomości, podczas gdy z przepisu tego wynika, że w przypadku nieruchomości niezamieszkałych obowiązek ten powstaje w zależności od tego, czy w danym miesiącu powstały na niej odpady komunalne,

c) art. 6 ust. 1 pkt 2) i ust. 6 w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 3b) u.c.p.g. przez ich niewłaściwe zastosowanie i pominięcie uprawnienia właścicieli nieruchomości do pozbywania się nieczystości ciekłych i odpadów komunalnych w ramach umów z przedsiębiorcami odbierającymi takie nieczystości czy odpady i wpisanymi do rejestru działalności regulowanej, o których mowa w art. 9b ust. 2 u.c.p.g., co zwalnia właścicieli nieruchomości od ponoszenia opłat na rzecz gminy, zaś gminę z obowiązku odbierania odpadów komunalnych,

d) art. 6m ust. 1 w zw. z art. 6o u.c.p.g. przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że Skarżący byli obowiązani do złożenia deklaracji śmieciowej, w sytuacji gdy z materiału dowodowego nie wynika, że na nieruchomości powstawały odpady komunalne,

e) art. 6s u.c.p.g. przez jego niewłaściwe zastosowanie i pominięcie, że opłata za odbieranie odpadów jest należna gminie tylko i wyłącznie gdy takie odpady ona odbiera, w przeciwnym zaś razie właściciele nieruchomości są obowiązani przekazywać odpady komunalne na koszt gminy, podmiotowi odbierającemu odpady komunalne, wpisanemu do rejestru działalności regulowanej o którym mowa w art. 9b ust. 2 u.c.p.g.,

f) art. 3 ust. 1 pkt 7 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2018 r. poz. 21, ze zm. dalej: "ustawa o odpadach") przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na zakwalifikowaniu odpadów powstałych na nieruchomości jako odpadów komunalnych, podczas gdy nie wynikało to z okoliczności sprawy i zebranego w sprawie materiału dowodowego.

5. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi oraz podtrzymało stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga zasługuje na uwzględnienie.

6. Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r. poz. 270 z późn. zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.")- sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd, dokonując kontroli zaskarżonej decyzji, stwierdził, że w tak zakreślonej kognicji decyzja ta narusza prawo w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

7. W ocenie Sądu organy podatkowe w sposób dowolny oszacowały podstawę wymiaru opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Tym samym naruszyły przepis art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w stopniu powodującym obowiązek uchylenia zaskarżonej decyzji.

8. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., utrzymująca w mocy Wójta Gminy L. w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Powyższe decyzje zostały wydane na podstawie przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach.

9. Na wstępie wskazać należy, że przedmiotowa ustawa w brzmieniu nadanym przepisami ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 152, poz. 897), obowiązującym od 1 stycznia 2012 r., wywoływała wątpliwości w zakresie zgodności z normami Konstytucji niektórych jej uregulowań. Wyrokiem z dnia 28 listopada 2013r., sygn. K 17/12 Trybunał Konstytucyjny orzekł m.in. w punkcie 3 i 4 sentencji, że: art. 6h i art. 6m ust. 1 w związku z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach są zgodne z art. 2 Konstytucji. Opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi ma charakter ekwiwalentnego świadczenia, które obowiązkowo należy uiszczać dopóty, dopóki spełnia się ustawowe przesłanki, precyzowane w odpowiednich uchwałach będących aktami prawa miejscowego. Taką przesłanką jest bycie właścicielem nieruchomości, na terenie której prowadzi się działalność gospodarczą, w tym także wynajmuje się budynki lub lokale podmiotom trzecim. Opłata za gospodarowanie odpadami nie jest zapłatą za dokonanie określonej usługi, w swej istocie jest zbliżona do konstrukcji podatku z elementem pewnej ekwiwalentności. Opłata ta z uwagi na jej powszechność stanowi rodzaj umownej kwoty zależnej od wielu kryteriów. W ocenie Sądu to, że Skarżący korzystali z usług innego odbiorcy odpadów nie zwalnia jej z obowiązku zapłaty należnej opłaty.

10. Stan faktyczny sprawy wydaje się bezsporny. Skarżący korzystali z usług innego podmiotu odbierającego odpady komunalne, który nie uczestniczył w programie realizowanym przez gminę na podstawie stosownych przepisów prawa miejscowego. Złożone deklaracje jak i ich korekty nie odzwierciedlały faktycznego sposobu odbioru odpadów z nieruchomości. W związku z czym organy uznały, że istnieje podstawa do wydania decyzji w sprawie określenia wysokości opłaty przy szacowaniu ich wielkości na podstawie art. 6o ustawy. Nie ulega wątpliwości, że gminy są obowiązane do zorganizowania odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy - zgodnie z treścią art. 6c ust. 1 ustawy. Właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych – art. 6m ust.1 tej ustawy. Z kolei przepis art. 6n ust. 1 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach stanowi, że: rada gminy, uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego obliczenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ułatwienia składania deklaracji, określi, w drodze uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego wzór deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składanej przez właścicieli nieruchomości, obejmujący objaśnienia dotyczące sposobu jej wypełnienia oraz pouczenie, że deklaracja stanowi podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego; uchwała zawiera także informację o terminach i miejscu składania deklaracji.

11. Kluczowym w sprawie jest natomiast art. 6o ustawy, stanowiący, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę uzasadnione szacunki, w tym średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Treść powyższej normy nie nasuwa wątpliwości, gdyż jej hipoteza zakłada, że w przypadku, gdy deklaracja właściciela nieruchomości przewidziana w art. 6m w ogóle nie została złożona lub jest nieprawidłowa, wtedy wójt, burmistrz lub prezydent miasta wydaje decyzję administracyjną o wysokości opłaty. Jak wskazano wyżej, to na właścicielu nieruchomości spoczywa obowiązek złożenia do właściwego organu prawidłowej deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6h ustawy właściciele nieruchomości, o których mowa w art. 6c ustawy - to jest właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy (art. 6c ust. 1) oraz właściciele nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne (art. 6c ust. 2) - są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Na mocy Uchwały Rady Gminy L. w sprawie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, a powstają odpady komunalne systemem gospodarowania odpadami komunalnymi objęto wszystkich właścicieli nieruchomości, również właścicieli nieruchomości niezamieszkałych.

12. Zasadnie organy przyjęły, że obowiązkiem właściciela nieruchomości wynikającym wprost z przepisów ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz właściwych uchwał Rady Gminy jest gromadzenie odpadów w odpowiednich pojemnikach, złożenie deklaracji oraz ponoszenie na rzecz gminy opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Zgodnie z art. 6i ust. 1 pkt 2 powyższej ustawy w przypadku nieruchomości niezamieszkałej obowiązek ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi powstaje za każdy miesiąc, w którym na danej nieruchomości powstały odpady komunalne - powstanie obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi uzależnione jest od tego, czy na danej nieruchomości generowano odpady komunalne. Właściciele nieruchomości niezamieszkałych zobligowani są przy tym do przekazywania zarówno zmieszanych, jak również selektywnie zebranych odpadów komunalnych, podmiotom wyłonionym w drodze przetargu do odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy.

13. Przyznać należy rację organowi, że na nieruchomości niezamieszkałej, na której prowadzona jest działalność gospodarcza powstają także odpady pochodzące z bytowania ludzi, jak też odpady wynikające wyłącznie z tej działalności. Odpady komunalne z nieruchomości niezamieszkałych to takie odpady, które powstają w związku z okresowym pobytem na tych nieruchomościach ludzi np. pracowników i klientów, najemców, którzy wytwarzają odpady komunalne. Natomiast do odpadów powstałych w wyniku działalności gospodarczej zakwalifikować należy np. kartony i opakowania z towarów, którymi przedsiębiorca handluje, opakowania z materiałów, których używa w procesie produkcji oraz odpady produkcyjne - odpady tego rodzaju można przekazać przedsiębiorcy, który posiada stosowne zezwolenia na ich odbiór. Niedopuszczalne jest przy tym takie klasyfikowanie selektywnie zebranych odpadów komunalnych, pozwalające na przypisanie ich do innego kodu (rodzaju) odpadów zgodnie z klasyfikacją odpadów określoną w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014 r. poz. 1923), a następnie przekazywanie, poza gminnym systemem gospodarowania odpadami komunalnymi podmiotom, które nie zostały wyłonione przez miasto stołeczne do odbioru odpadów komunalnych z terenu gminy.

14. Zgodnie z art. 6o w brzmieniu określonym ustawą z dnia 28 listopada 2014 r. o zmianie ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 87) organ określając wysokość opłaty powinien wziąć pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Powołany przepis nie wskazuje w sposób wyczerpujący, jakie elementy mające znaczenie dla wysokości opłaty organ stosujący prawo powinien wziąć pod uwagę, jednakże określając jej wysokość w odniesieniu do nieruchomości niezamieszkałych nie można pominąć, co wynika wprost z powołanego wyżej art. 6o, średniej ilości odpadów powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

15. Nie mniej jednak należy przy dokonaniu oszacowania przyjmować reguły określone w O.p., przy czym założyć trzeba, że szacowanie parametrów wpływających na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, o których mowa w art. 6o ustawy nie zwalnia organu prowadzącego postępowanie z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak tego wymaga art. 122 O.p. Przeciwnie, w pierwszej kolejności organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy, zgodnie z art. 187 O.p. oraz art. 180 O.p.

16. Z akt sprawy wynikało, że organy podatkowe ustaliły podstawę naliczenia opłaty w oparciu o zestawienie odbioru odpadów komunalnych przedstawione przez faktycznego odbiorcę odpadów firmę "J." Sp. z o.o. Dla organów podatkowych przekazane przez tę firmę zestawienie było zasadniczym dowodem związanym z ilością odbieranych z przedmiotowej nieruchomości odpadów komunalnych. Organy przy szacowaniu wysokości opłaty wzięły także pod uwagę faktury VAT dokumentujące odbiór odpadów wystawione przez firmę J. sp. z o.o.

17. Podnieść należy, że zgodnie z art. 6o ust. 1 u.c.p.g., określając wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w trybie szacowania, wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Z brzmienia powyższego przepisu wynika, że sięgnięcie do "uzasadnionych szacunków" przez organ następuje dopiero w drugiej kolejności, w sytuacji, gdy brak jest dostępnych danych właściwych dla wybranej przez radę gminy metody obliczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ustawodawca wyraźnie sprecyzował więc sekwencję działań organu w tym zakresie.

18. Analiza niniejszej sprawy prowadzi do wniosku, że organy podatkowe zastosowały powyższy przepis ustawy, jednakże faktyczna realizacja jego postulatów okazała się nieprawidłowa. Po pierwsze organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji nie odniosły się w sposób wyczerpujący do tego, że odbiorca odpadów firma J. sp z o.o. pismem z [...] listopada 2018 r., wyjaśniła, że poprzednio złożone pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r. oraz załączone do niego zestawienie, zawiera nieprawdziwe informacje, bowiem zawarto w nim zestawienia odbioru odpadów z innej nieruchomości niż nieruchomość Skarżących. Mimo przedstawionych nowych okoliczności w tym względzie powodujących powstanie dwóch sprzecznych wersji stanu faktycznego sprawy organy nie przeprowadziły wymaganych dowodów w tym względzie. Zdaniem Sądu w związku z zaistniałymi wątpliwościami istniała wyraźna potrzeba przesłuchania prezesa firmy J., a także pracowników odpowiedzialnych za sporządzanie zestawień odbiorów odpadów z przedmiotowej nieruchomości. Organy podatkowe powinny ustalić sposób i schematy przygotowywania takich zestawień i sposoby ewidencji przyjęte przez spółkę z o.o. J. W przypadku odmiennych zeznań powinny także rozważyć konfrontację świadków, w tym także z ponownie przesłuchać właścicieli nieruchomości. Po drugie w materiale dowodowym brakuje również dowodu z przesłuchania właścicieli nieruchomości na okoliczność, czy oraz ewentualnie jakiego rodzaju odpady są wytwarzane w ich posesji, czy przebywają tam na co dzień jakieś osoby, w jaki sposób korzystają z nieruchomości, jak długo i jak często. Może bowiem okazać się, że w kancelarii nie odbywają się spotkania z klientami, bądź że kancelaria ma drugie biuro, w którym przyjmuje klientów, bądź że działalność nie była wykonywana przez cały okres objęty decyzją, bądź też odpady mają wyłącznie charakter biurowy itd. Dowód taki wiele wniósłby do sprawy i pozwoliłby na uznanie, że została ona rozpatrzona wnikliwie. Po trzecie organy podatkowe nie odniosły się w sposób przekonywający do okoliczności wynikających z faktur VAT załączonych do akt sprawy, a także podnoszonych przez właścicieli nieruchomości kwestii dotyczących tego, że w przedmiotowej nieruchomości były prowadzone prace remontowe, adaptacyjne, które generowały powstawanie odpadów po budowlanych. Wobec powyższych zaniechań w sferze postępowania dowodowego Sąd przyjął, że organy naruszyły art. 6o ust. 1 u.c.p.g. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.

19. Jak natomiast stanowi art. 23 § 5 O.p., określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania powinno zmierzać do określenia jej w wysokości zbliżonej do rzeczywistej podstawy opodatkowania. Należy jednak podkreślić, że wyliczenie opłaty na podstawie "uzasadnionych szacunków" zostało przez organ dokonane w sposób nieprawidłowy. W ocenie Sądu fakt dokonywania szacowania podstawy opodatkowania nie zwalnia organu od poczynienia "uzasadnionych szacunków" w sposób racjonalny i dający się logicznie uzasadnić. Szacowanie nie może być traktowane jako sankcja skutkująca "ukaraniem" podatnika za brak wykazania podstawy opodatkowania w należytej wysokości.

20. Sąd wyjaśnia, że w sytuacji, w której z uwagi na upływ czasu oraz inne obiektywne okoliczności nie będą dostępne dane właściwe pozwalające na oszacowanie wielkości odpadów powstałych w przedmiotowej nieruchomości, organ powinien rozważyć dokonanie szacunku w oparciu o dane średniej ilości odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach, w których prowadzona jest działalność gospodarcza o podobnym charakterze.

21. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a i c) w związku z art. 135 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.