Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1149/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2004-04-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Izba Skarbowa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Marciniak(spr) Sędziowie NSA Jerzy Małecki Sylwia Zapalska Protokolant st.sekr.sąd. Urszula Kosowska po rozpoznaniu w dniu 15 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A.G. na decyzję Izby Skarbowej w P. z dnia . Nr w przedmiocie podatku od towarów i usług za luty i marzec 1999 r. o d d a l a s k a r g ę /-/J.Małecki /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska LF


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonego u podatnika postępowania kontrolnego w zakresie prawidłowości rozliczania podatku od towarów i usług za luty i marzec 1999 r. stwierdzono, że strona odliczyła podatek naliczony z faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo .A z W.

Na podstawie informacji uzyskanych z Urzędu Skarbowego W Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdziła, że wyżej wymieniony podmiot gospodarczy nie prowadził w 1999 r. działalności gospodarczej, nie dokonał rejestracji podatkowej dla celów podatku VAT, nie rozliczał podatku od towarów i usług, a wiec nie był uprawniony do wystawiania faktur VAT.

W świetle § 54 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. N r 156, poz. 1024 ze zm.) - w przypadku gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do ich wystawiania, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego.

W dniu 31 grudnia 2001 r. Inspektor Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w P. wydała decyzję Nr, w której działając na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 i art. 31 ustawy o kontroli skarbowej i art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 1 i § 3, art. 51 § 1, art. 52 § 1 pkt 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 56, art. 191 i 194 § 1, art. 207 oraz art. 343 § 2 pkt 1 O.p oraz art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1 i art. 19 ust. 1, ust. 2, ust. 3 i ust. 3a, art. 21 ust. 1, 23 pkt 1, art. 26, art. 27 ust. 4 i 6, art. 32 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług określiła za luty 1999 r. - inną niż deklarowana - kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny miesiąc, za marzec 1999 r. kwotę zobowiązania podatkowego i w konsekwencji kwotę zaległości podatkowej w wysokości [...] zł oraz kwotę odsetek za zwłokę od pozostałej zaległości podatkowej w wysokości [...] zł.

Od przedmiotowej decyzji strona złożyła odwołanie i zgłaszając uchybienia w postępowaniu dowodowym przez brak oceny wiarygodności obrotu gospodarczego pomiędzy firmą a firmą oraz naruszenie prawa materialnego poprzez zastosowanie § 54 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1997 r. i naruszenie art. 217 Konstytucji RP wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

Izba Skarbowa w P.decyzją z dnia nr PP- na podstawie art. 207 i art. 233 § 1 pkt 1, art. 21 § 3, art. 47 § 1, art. 51 § 1, art. 52 § 1 pkt 1 i 2, art. 53 § 1 i 4, art. 191, art. 194 O.p oraz art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 9, art. 10 ust. 1 i 2, art. 15 ust. 1, art. 19 ust. 1, 2, 3 i 3a, art. 21 ust. 1, art. 23 pkt 1, art. 26, art. 27 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym i § 54 ust. 4 pkt 1a i pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) utrzymała decyzję organu I instancji w mocy.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu podkreślił, iż kontrahent podatnika nie dokonał zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług, nie składał deklaracji VAT-7, nie rozliczał się z budżetem z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - nie był więc uprawniony do wystawiania faktur VAT. Nadto stwierdził, że § 54 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia wykonawczego nie wykracza poza ramy deklaracji ustawowej.

W skardze strona kwestionując prawidłowość zaskarżonej decyzji podtrzymuje zarzuty wymienione poprzednio w odwołaniu od decyzji I instancji, a przede wszystkim podnosi, iż bezpodstawnie ustalono zobowiązanie podatkowe na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z 15 grudnia 1997 r., a nie w oparciu o przepisy ustawy o podatku VAT (Dz.U. z 1993 r. nr 11 poz. 50 ze zm.), przez co naruszono przepisy art. 217 Konstytucji RP i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości (k. 2-5).

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę negatywnie ustosunkował się do jej zarzutów i wniósł o oddalenie skargi (k.36-41).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Z kolei w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne jest pod względem zgodności z prawem.

Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest w zasadzie bezsporny.

Wystawca zakwestionowanych faktur Przedsiębiorstwo A. nie prowadził działalności gospodarczej. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynika, że wymieniona firma zgłosiła działalność gospodarczą w Urzędzie Gminy W. Urząd Statystyczny nadał firmie numer statystyczny Regon, a Urząd Skarbowy W. numer NIP C. C. Jednakże Urząd ten pismem z dnia stwierdził, że C C. figuruje w bazie danych Urzędu jako osoba fizyczna nie prowadząca działalności gospodarczej. Nie dokonał on bowiem zgłoszenia rejestracyjnego w podatku od towarów i usług, nie składał deklaracji VAT-7, nie rozliczał się z budżetem z tytułu prowadzenia działalności gospodarczej - nie był więc uprawniony do wystawiania faktur VAT. Urząd poinformował również, że na podstawie postanowienia o przeszukaniu - wydanego przez Prokuraturę Rejonową dokonano przeszukania lokalu mieszkalnego tegoż podatnika, lecz nie znaleziono dokumentacji podatkowej mogącej mieć wpływ na ustalenie obowiązku podatkowego.

Zatem zarzut strony skarżącego dotyczy nierzetelnego postępowania dowodowego w zakresie wiarygodności obrotu gospodarczego firmy z w świetle zgromadzonych dowodów nie znajduje uzasadnienia.

W trakcie prowadzonego postępowania kontrolnego dokonano pełnej analizy zebranego materiału dowodowego zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem badania były udostępnione przez skarżącego deklaracje podatkowe za luty i marzec 1999 r., rejestry zakupów i sprzedaży, faktury VAT, zestawienie obrotów i sald. Analizie poddano również dowody zgłoszone przez skarżącego we wniosku dowodowym: dokumenty identyfikacyjne firmy tj. zaświadczenie o wpisie do ewidencji, Regon, NIP i oświadczenie C, że firma jest płatnikiem podatku VAT. Dowodem w postępowaniu były również dokumenty zgromadzone w trakcie postępowania tj. pisma z warszawskiego urzędu skarbowego. W toku postępowania kontrolnego podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia przedmiotowej sprawy. Jako dowód dopuszczone zostało wszystko, co mogło przyczynić się do wyjaśnienia poszczególnych problemów oraz ustalić odpowiadający rzeczywistości stan faktyczny. Wszystkie dokumenty i wyjaśnienia składane przez stronę zostały przyjęte przez Inspektora i wnikliwie rozważone. Kwestionowane przez skarżącego powyższe pisma urzędu skarbowego sporządzone zostały przez powołany do tego organ administracji publicznej, są więc dokumentami urzędowymi i stanowią dowód tego co zostało w nich urzędowo stwierdzone (art. 194 Ordynacji podatkowej). Bezpodstawny jest również zarzut skarżącego dotyczący nieskontrolowania dokumentacji Przedsiębiorstwa A.bowiem jak wykazano wyżej - kontrahent podatnika nie posiada takich dokumentów ponieważ nie prowadził w badanym okresie działalności gospodarczej i nie odprowadził podatku VAT.

Jeżeli zaś chodzi o zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie to należy stwierdzić, iż zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisu § 54 ust. 4 pkt 1a rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) jest uzasadnione.

Zgodnie z tym przepisem w przypadku, gdy sprzedaż towarów lub usług została udokumentowana fakturami wystawionymi przez podmiot nieistniejący lub nieuprawniony do wystawienia faktu, faktury te nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Istota podatku od towarów i usług polega na możliwości potrącenia przez nabywcę towarów i usług podatku uiszczonego przez zbywcę. Podmiot nieuprawniony to podmiot niezarejestrowany, który nie posiada uprawnień do wystawiania faktur VAT, nie składa deklaracji podatkowych i nie odprowadza należnego podatku.

Takie rozumienie przepisu zgodne jest z innymi regułami przewidzianymi w tymże rozporządzeniu dotyczącymi wystawiania i przechowywania faktur, które uzależniają możliwość odliczenia podatku naliczonego wykazanego w fakturze zakupu od istnienia gwarancji jego zapłaty przez wystawcę faktury.

Dodatkowo powołany przez organ odwoławczy, iż w powyższej kwestii ma zastosowanie również przepis § 54 ust. 4 pkt 2 powyższego rozporządzenia stanowiący, że w przypadku gdy nabywca posiada fakturę lub fakturę korygującą nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego nie ma w takiej sytuacji decydującego znaczenia. W postępowaniu dowodowym jednoznacznie ustalono, że kontrahent skarżącego nie posiada żadnych faktur sprzedaży za 1998 r., tym samym strona skarżąca nie mogła odliczyć podatku naliczonego wykazanego w fakturach nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy.

Wreszcie należy podzielić stanowisko organów podatkowych, iż przepis § 54 ust. 4 pkt 1a zastosowany w niniejszej sprawie nie wykracza poza ramy delegacji zawartej w art. 23 ustawy z dnia 11 maja 1993 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), który stanowi, że Minister Finansów może określić w drodze rozporządzenia listę towarów i usług lub przypadki, w których nabycie towarów lub usług nie uprawnia do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 21. Wymieniony przepis nie określa podmiotów, przedmiotów opodatkowania ani stawek podatkowych. Nie reguluje również innych istotnych elementów stosunku podatkowego, ponieważ są one zawarte w przepisach ustawy. Należy do nich także zasada, że prawo do obniżenia podatku należnego przysługuje nabywcy wyłącznie w razie uiszczenia tego podatku przez zbywcę.

Kwestionowany przez skarżącego przepis nie dodaje nowych sytuacji, w których obniżenie podatku bądź też zwrot różnicy nie przysługuje. Reguluje on jedynie sposób urzeczywistnienia w praktyce wymienionej zasady ustawowej określając przede wszystkim formalne przesłanki, jakie muszą być spełnione, aby podatnik mógł skorzystać z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług.

W niniejszej sprawie niesporne jest, że skarżący odliczył podatek naliczony wykazany w fakturach wystawionych przez podmiot nieuprawniony do wystawiania faktur VAT (dodatkowo nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy). Uznanie zasadności zarzutów skarżącego w przypadku nieopłacenia podatku VAT przez wystawcę zakwestionowanych faktur - stałoby w sprzeczności z systemem ustawy o podatku od towarów i usług. W tej sytuacji zarzuty skarżącego dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej oraz przepisów Konstytucji RP należy uznać za chybione.

Wreszcie należy zauważyć, iż jak wynika z akt podatkowych strona skarżąca także w latach 1997 i 1998 zawierała transakcje z kontrahentami, którzy nie prowadzili działalności gospodarczej, bądź nie byli uprawnieni do wystawiania faktur VAT. Fakt ten zresztą potwierdził pełnomocnik strony skarżącej na rozprawie sadowej (k. 70).

Mając powyższe na uwadze, skoro zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) nieuwzględnił skargi.

/-/J.Małecki /-/S.Marciniak /-/S.Zapalska

LF