Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1461/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67a par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Paweł Kornacki (spr.), Wojciech Organiściak, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 czerwca 2016 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ulg płatniczych - umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. A.B. wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. (dalej: Kolegium) z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta K. (dalej: Burmistrz) z dnia [...] r. Burmistrz wskazaną decyzją odmówił skarżącej umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata 2008-2012 w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami i za lata 2013-2014 w łącznej kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami.

2.1. Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazało, że pismem z dnia 15 września 2014 r. skarżąca zwróciła do Burmistrza z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę "za cały okres do roku 2013 włącznie oraz za rok 2014". W piśmie z dnia 14 listopada 2014 r. podtrzymała swój wniosek o umorzenie zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata od 2008 r. do 2012 r.

Decyzją z dnia 16 grudnia 2014 r. Burmistrz odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości w łącznej w kwocie [...] zł wraz z należnymi odsetkami w kwocie 15 zł.

Na skutek odwołania Kolegium decyzją z dnia 3 kwietnia 2015 r. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie, a sprawę przekazało do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że podatniczka zwróciła się między innymi o umorzenie zaległości, które były już przedmiotem rozpatrzenia przez organ podatkowy pierwszej instancji, bowiem decyzjami z dnia 12 marca 2013 r. Burmistrz odmówił podatniczce umorzenia zaległości z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008, 2009, 2010, 2011 i 2012. Z kolei Kolegium decyzjami dnia 21 czerwca 2013 r. utrzymało mocy powołane wyżej decyzje Burmistrza. Prawomocnymi wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o sygn. akt I SA/Gl 1135/13, I SA/Gl 1136/13, I SA/Gl 1137/13, I SA/Gl 1138/13, I SA/Gl 1139/13 oddalone zostały skargi na wskazane decyzje Kolegium.

Następnie Kolegium stwierdziło, że w wydanym w dniu 16 grudnia 2014 r. rozstrzygnięciu, Burmistrz nie wypowiedział się, jak również nie ocenił w żaden sposób, czy podatniczka, wystąpiła z ponownym wnioskiem o umorzenie zaległości z powodu zmiany okoliczności faktycznych, w związku z którymi ubiegała się wcześniej o umorzenie tych samych zaległości podatkowych.

2.2. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] r., nr [...] Burmistrz odmówił umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata 2008-2012 w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę oraz za lata 2013-2014 w łącznej wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że:

1) Podatniczka pomimo toczącego się postępowania egzekucyjnego i zabezpieczeń hipotecznych pozostaje właścicielką dwóch nieruchomości, na których znajdują się dwa domy mieszkalne, jak również budynek w którym prowadzona jest działalność gospodarcza przez jej ojca; ich wartość znacznie przekracza wysokość zaległości podatkowej.

2) Podatniczka reguluje należności według swego uznania (za energię elektryczną, wodę ogrzewanie, wywóz nieczystości a także na swe utrzymanie i lekarstwa) przyjmując bezpodstawnie że innych należności nie może już regulować.

3) Podatniczka nie wykazała jakichkolwiek przychodów z tego tytułu, że część jej nieruchomości wykorzystywana jest do prowadzenia działalności gospodarczej przez inną osobę. Tymczasem z tytułu oddania nieruchomości można by było uzyskać należność czynszową pozwalającą spłacić zaległość podatkową z odsetkami. Poza tym wobec faktu bycia pełnomocnikiem prowadzącego tę działalność, podatniczka mogłaby uzyskiwać wynagrodzenie, z którego pokryłaby niewysokie należności z tytułu podatku od nieruchomości.

4) Analiza ofert sprzedaży domów i polis ubezpieczeniowych, w których podatniczka podejmowała czynności, nie wskazuje aby podatniczka działała w imieniu prowadzącego działalność gospodarczą ojca. Występowała w nich samodzielnie jako licencjonowany pośrednik obrotu nieruchomościami, czy agent ubezpieczeniowy. Podatniczka wykonuje więc określone - odpłatne – czynności zawodowe mimo deklarowanej i orzeczonej przez ZUS niezdolności do pracy.

Konstatując Burmistrz stwierdził, że w sprawie nie wystąpiła ani przesłanka "ważnego interesu podatnika", ani przesłanka "interesu publicznego". Umorzenie zaległości podatkowych byłoby przedwczesne.

2.3. Kolegium decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza.

Wskazało, że stosownie do art 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 613 ze zm. – dalej: o.p.) organ podatkowy, na wniosek podatnika, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Następnie stwierdziło, że Burmistrz uznał, iż wystąpiły nowe okoliczności faktyczne stanowiące podstawę do wydania nowej decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowych za lata 2008 do 2012, gdyż w porównaniu do wcześniejszego okresu, kiedy skarżąca ubiegała się o udzielenie ulgi podatkowej, jej sytuacja materialna uległa zmianie. Sprawy umorzenia zaległości podatkowych nie korzystają z tzw. powagi rzeczy osądzonej w takim znaczeniu, iż nie ma przeszkód do wszczęcia przez stronę kolejnego postępowania o umorzenie zaległości, jeśli podatnik uzna, że istnieją inne okoliczności przemawiające za umorzeniem niż te, które były uwzględniane w zakończonym postępowaniu, lub też zmianie uległ stan faktyczny w stosunku do tego, na którym oparto poprzednią decyzję.

Organ odwoławczy dokując oceny całości materiału dowodowego stwierdził, że postępowanie było prowadzone z zachowaniem wszystkich obowiązujących zasad, a sytuacja finansowa oraz zdrowotna podatniczki została ustalona w dostateczny sposób. Z oświadczenia o stanie majątkowym, złożonym przez skarżącą w dniu 29 września 2014 r., wynika że podatniczka utrzymuje się z renty w wysokości 648,13 zł miesięcznie. Kolegium stwierdziło też, że według organu pierwszej instancji podatniczka pobierała prowizje od sprzedaży nieruchomości, na dowód czego dołączono do akt sprawy dwa ogłoszenia zamieszczone na stronie internetowej "gratka.pl", gdzie wskazano skarżącą, jako osobę prowadzącą sprzedaż nieruchomości. Podatniczka osiągała również dochody, jako przedstawiciel PZU, na dowód czego dołączono do akt, kopie umów ubezpieczeń od następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży, personelu. Miesięczne wydatki podatniczki są związane z obowiązkowymi opłatami za energię elektryczną - 117,86 zł, wodę - 93 zł, ogrzewanie - 300 zł, jak również z opłatami za żywność i leki. Wobec podatniczki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Podatniczka jest częściowo niezdolna do pracy w okresie do 31 października 2017 r.

Kolegium podzieliło zdanie organu pierwszej instancji, że podnoszona w odwołaniu okoliczność, iż podatniczka zobowiązała się dożywotnio udostępniać nieruchomość swojemu ojcu, bez obciążania go opłatami za korzystanie z nieruchomości, na potrzeby prowadzonej przez niego działalności gospodarczej nie wyklucza - w rozpatrywanej sprawie - na krótki okres czasu ustalenia takich opłat. Z kolei, przesłuchanie świadków w niniejszej sprawie należy uznać za zbędne z uwagi na to, ze organ pierwszej instancji przyjął do wiadomości zarówno oświadczenie strony, że nie pobiera żadnego wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości, jak również informację o jej stanie zdrowia.

Tym samym Kolegium stwierdziło, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone we właściwym zakresie, a dowody zostały zebrane w sposób pozwalający na ocenę poprawności wnioskowania przez Burmistrza. Organ dodał, że ponieważ w tego typu sprawach wydawane decyzje opierają się na konstrukcji uznania administracyjnego, organ podatkowy pierwszej instancji może, lecz nie musi, uwzględnić żądanie wnioskodawcy, nawet w przypadku istnienia przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Umorzenie zaległości podatkowych leży w zakresie uprawnień organu podatkowego, a nie obowiązku. Posłużenie się przez ustawodawcę wyżej wskazanymi nieostrymi pojęciami oznacza brak określonego katalogu przesłanek i wymaga wypełnienia ich treści w konkretnej sprawie przez odwołanie się do całokształtu stwierdzonych w sprawie okoliczności i faktów. Zdaniem Kolegium o istnieniu ważnego interesu podatnika decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podejmuje decyzję. Ważnego interesu podatnika nie można natomiast utożsamiać z subiektywnym przekonaniem strony o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych.

3.1. W skardze podatniczka zarzuciła:

1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 122, 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na nierozpatrzeniu w sposób wszechstronny i wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego, co doprowadziło do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w stopniu pozwalającym na wyciągnięcie prawidłowych wniosków o faktach stanowiących okoliczności istotne dla sprawy, a w konsekwencji prawidłową ocenę stanu prawnego - organ odwoławczy nie rozpoznał wyczerpująco okoliczności związanych ze stanem majątkowym skarżącej w szczególności okoliczności niewykonywania czynności przynoszących dochody oraz stanem zdrowia skarżącej, z uwzględnieniem trwałego a nie przejściowego charakteru przeszkód uniemożliwiających wywiązywanie się z zobowiązań; w tej mierze powielił nieprawidłowe procedowanie organu pierwszej instancji i niesłusznie stwierdził, że postępowanie w pierwszej instancji było prowadzone z zachowaniem wszystkich obowiązujących zasad;

2) nie wypełnienie dyrektywy prowadzenia postępowania w zaufaniu obywateli do organów prowadzących postępowanie, wobec tego, że złożony w dobrej wierze materiał dowodowy i pisemne oświadczenia podatniczki, wbrew jej oczekiwaniom, nie został w pełni i należycie oceniony, a wnioski dowodowe nie zostały uwzględnione w pełnym zakresie; organ odwoławczy uznał za zbędne przeprowadzenie dalszych dowodów, mimo wniosków w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, w tym dowodów z osobowych źródeł dowodowych;

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 199 w zw. z art. 121 § 1 w zw. z art. 187 § 1 o.p. poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania strony (podatniczki) oraz dowodów ze świadków skutkujące nierozpoznaniem sprawy co do istoty - w zakresie przesłanek warunkujących umorzenie zaległości podatkowych, tj. związanych z okolicznościami stanu majątkowego podatniczki, możliwości uzyskiwania dochodów, stanu zdrowia, możliwości korzystania ze składników majątkowych i zdolności do pokrywania zobowiązań;

4) błąd w ustaleniach faktycznych polegający na ustaleniu w sprzeczności z materiałem dowodowym zebranym w sprawie oraz wyciągnięcie, na gruncie dokonanych ustaleń nieprawidłowych wniosków co do istotnych okoliczności takich jak: brak możliwości uzyskiwania przez podatniczkę dochodów, niepodejmowanie czynności zarobkowych, kwestia możliwości korzystania przez podatniczkę ze składników majątkowych co wykluczyło prawidłowość należytego zastosowania przepisów prawa materialnego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w kontekście wyciągnięcia prawidłowych wniosków w zakresie wystąpienia przesłanek wynikających z w/w artykułu;

5) naruszenie przepisów postępowania podatkowego, tj. art. 67a § 1 pkt 3 o.p.

poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie skutkujące tym, że mimo założenia uznaniowego charakteru decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej, nie spełniono podstawowych warunków determinujących prawidłowość wydania decyzji na mocy wskazanego przepisu, polegających na wstępnej ocenie co do wystąpienia przesłanek umorzenia (interes podatnika i interes społeczny), co uniemożliwiło przyjęcie prawidłowego wnioskowania o tych przesłankach a w konsekwencji prawidłowe wnioskowanie w ramach uznania administracyjnego; nastąpiło przy tym przekroczenie granic ustawowych swobodnego uznania na rzecz dowolności, co świadczy o naruszeniu art. art. 67a § 1 pkt 3 o.p. w zw. z art. 32 Konstytucji RP.

W oparciu o powyższe skarżąca wniosła:

1) na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.) o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu odwoławczego;

2) na podstawie art. 134 § 1 p.p.s.a. o uchylenie, także w całości, decyzji organu pierwszej instancji;

3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania wywołanego wniesieniem skargi;

4) przeprowadzenie rozprawy także pod nieobecność skarżącej;

5) dopuszczenie dowodów, które zostały powołane w treści skargi, tj.:

a) przesłuchanie w charakterze świadka B.B. i J.Z.;

b) przesłuchania strony (podatniczki);

c) z zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 maja 2012 r. o hospitalizacji skarżącej; historii choroby skarżącej; zaświadczenia z dnia 30 listopada 2015 r. o stanie zdrowia skarżącej; decyzji o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego z dnia 10 lutego 2014 r.; potwierdzenia wypłacenia świadczeń rentowych z miesiąca listopada 2015 r.

- na okoliczność stanu majątkowego podatniczki, sytuacji finansowej, braku możliwości uzyskiwania dochodów poza rentą, nieprowadzenia działalności przynoszącej dochód, stanu zdrowia i trwałej i nie rokującej poprawy na przyszłość zmiany w stanie zdrowia i utraty zdolności do pracy, braku możliwości korzystania ze składników majątkowych i zdolności do pokrywania zobowiązań.

3.2. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

3.3. Podczas rozprawy na pytanie Sądu skarżąca podała, że ½ udziału we własności dwóch nieruchomości, które są obciążone hipoteką, nabyła w drodze spadku po matce w 2008 r., a pozostałą ½ udziału otrzymała od ojca w drodze darowizny także w 2008 r. Otrzymując darowiznę i przyjmując spadek wiedziała, że nieruchomości są obciążone hipoteką. Miała też świadomość, że będzie musiała od nieruchomości płacić podatek; dodała jednak, że nie przewidywała, że zachoruje. Wskazała, że wartość hipotek przekracza wartość nieruchomości, a do jednej z nich skierowana jest egzekucja komornicza. Oświadczyła, że kilka lat temu zaciągnęła pożyczkę na życie w banku w kwocie około 20.000 zł i w tej chwili pożyczka jest niespłacona. Stwierdziła, że wpadła w spiralę długów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

4. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a zatem skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.

5. Przedstawienie motywów powyższego stanowiska Sądu należy rozpocząć od przypomnienia, że zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Wymaga jedynie dodania, że wspomniany art. 67b o.p. w niniejszej sprawie nie ma zastosowania, gdyż odnosi się do podatników prowadzących działalność gospodarczą.

Z brzmienia art. 67a § 1 pkt 3 o.p. wynika, że wydanie decyzji w przedmiocie umorzenia należności podatkowych ma charakter uznaniowy, gdyż spełnienie przynajmniej jednej z wymienionych w nim przesłanek, a mianowicie "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego", przesądza o możności (a nie: konieczności) pozytywnej weryfikacji wniosku. Oznacza to, że organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia należności podatkowych nawet, gdy stwierdzi zaistnienie przesłanki je warunkującej, natomiast sąd nie może ingerować w swobodę podejmowania decyzji przez organ w tym zakresie, czyli nakazać temu organowi podjęcia rozstrzygnięcia o określonej treści. Sądowoadministracyjna kontrola działania administracji publicznej polega bowiem na ocenie zgodności z prawem takiej decyzji, co sprowadza się do zbadania, czy postępowanie podatkowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i umożliwiało wydanie takiego, a nie innego rozstrzygnięcia, jak też czy organ dokonał prawidłowej wykładni art. 67 § 1 o.p. oraz ewentualnie, czy nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Tylko zatem naruszenie przez organ przepisów prawa może skutkować uchyleniem decyzji.

Niezbędne jest zarazem dodanie, że uznanie administracyjne nie oznacza jednak dowolności, stąd przy podejmowaniu takiej decyzji organ obowiązany jest do rzetelnej analizy wszelkich okoliczności sprawy w celu stwierdzenia, czy zostały spełnione określone przesłanki, a w razie ustalenia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego w realiach danej sprawy, wybór alternatywy w postaci uwzględnienia wniosku podatnika lub jego oddalenia nie może zostać dokonany z rażącym naruszeniem zasady sprawiedliwości, wskutek uwzględnienia kryteriów oczywiście nieistotnych (bagatelnych) lub nieracjonalnych, czy też na podstawie fałszywych przesłanek (argumentów, które są nieprawdziwe).

6. W rozpatrywanym przypadku, zdaniem Sądu, spełniono naszkicowane wyżej standardy. Organ podatkowy zgromadził wystarczający materiał dowodowy, dokonał jego analizy, po czym tak poczynione ustalenia odniósł do przesłanek umorzenia zawartych w art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Dokonał prawidłowej wykładni tego przepisu, a wobec nie stwierdzenia żadnej z dwóch przesłanek zastosowania ulgi podatkowej, zasadnie została wydana decyzja odmawiająca umorzenia, która ma w takiej sytuacji charakter decyzji związanej. Kolegium nie naruszyło przy tym granic swobodnej oceny dowodów, albowiem argumentacja przez nie przedstawiona pozwalała na uznanie, że sytuacja skarżącej, choć była trudna, to nie przesądzała o braku rokowań na zaspokojenie zobowiązania podatkowego. Dlatego też uznać należało, że kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż organ odwoławczy działał zgodnie z prawem. Podkreślenia zarazem wymaga, że organ zapewnił podatniczce czynny udział w postępowaniu, jak również wyczerpująco uzasadnił powody odmowy uwzględnienia żądania. Stąd też zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 122, 121 § 1, art. 187 § 1 i art. 199 o.p. okazał się chybiony.

Załączone do skargi dokumenty nie wnoszą niczego istotnego do sprawy. Choroba skarżącej i jej częściowa niezdolność do pracy nie jest przez organy kwestionowana (o tym jeszcze poniżej). Z kolei żądanie przesłuchania świadków i podatniczki w charakterze strony jest bezzasadne, ponieważ zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. sąd administracyjny tego rodzaju dowodów w ogóle nie przeprowadza. Jednocześnie Sąd stwierdza, że nie było konieczności przesłuchania w postępowaniu podatkowym wskazanych w skardze świadków oraz przesłuchania podatniczki w charakterze strony, ponieważ forsowane przez skarżącą okoliczności faktyczne dotyczące jej stanu majątkowego, zdrowotnego, nieodpłatnego podejmowania czynności, braku prowadzenia przez nią działalności gospodarczej – wynikają z wyjaśnień skarżącej składanych w formie pisemnej, jak też z dokumentów (np. stwierdzającego częściową niezdolność do pracy). Kolegium, wbrew wywodom skargi, nie ustaliło, że podatniczka (a nie jej ojciec) wykonuje działalność gospodarczą w zakresie obrotu nieruchomościami i w branży ubezpieczeń. Wymaga podkreślenia, że także Sąd przyjmuje za ustalenie faktyczne w tej sprawie, które zostało przyjęte za podstawę wyroku, że w tej mierze skarżąca wykonywała incydentalnie czynności jako pełnomocnik ojca, bez wynagrodzenia. Dowodzenie zatem tych faktów przy pomocy zeznań świadków byłoby zbędne.

7.1. Przechodząc do analizy zasadności zarzutu naruszenia art. 67 § 1 pkt 3 o.p. Sąd stwierdza, że ogólnie rzecz biorąc, spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych względów, powodujących że żądanie pełnej i terminowej zapłaty podatku może zachwiać podstawami egzystencji podatnika lub osób zależnych od niego. Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można więc ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika.

Z kolei przesłankę interesu publicznego Sąd interpretuje jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji, itp. Przy tym istnienia przesłanki interesu publicznego nie wiąże się wyłącznie z obowiązkiem ponoszenia przez podatników ciężarów publicznych, nie uzależnia jej ziszczenia od nadzwyczajności powstania zaległości podatkowej, ani też nie przeciwstawia jej przesłance ważnego interesu podatnika. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, aby na skutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w przypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia.

7.2. Z akt sprawy wynika, że podatniczka utrzymuje się z renty w wysokości 648,13 zł. Miesięczne wydatki podatniczki są związane z obowiązkowymi opłatami za energię elektryczną - 117,86 zł, wodę - 93 zł, ogrzewanie - 300 zł, jak również z opłatami za żywność i leki. Wobec podatniczki prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Podatniczka jest częściowo niezdolna do pracy do 31 października 2017 r. Posiada zadłużenie w postaci niespłaconego kredytu (podczas rozprawy oświadczyła, że jest to pożyczka w wysokości około 20.000 zł).

Organy ustaliły też, że podatniczka podejmowała czynności w procesie sprzedaży nieruchomości, na dowód czego dołączono do akt sprawy dwa ogłoszenia zamieszczone na stronie internetowej "gratka.pl", jak również, że podatniczka brała udział w zawarciu umów ubezpieczenia (podpisując się jako osoba wystawiająca polisę), na dowód czego dołączono do akt kopie umów ubezpieczeń od następstw nieszczęśliwych wypadków dzieci, młodzieży i personelu. W tym zakresie w skardze podatniczka podnosi, że choć faktycznie posiada uprawnienia w postaci licencji pośrednika obrotu nieruchomościami oraz uprawnienia w zakresie działalności ubezpieczeniowej, to jednak nie korzysta z tych uprawnień w celach zarobkowych. Wykazane przez organ czynności miały charakter incydentalny, a także podejmowała je w ramach pełnomocnictwa udzielonego przez jej ojca i bez jakiegokolwiek wynagrodzenia z tego tytułu.

Podatniczka jest właścicielką kilku nieruchomości w tym zabudowanych budynkami mieszkalnymi i gospodarczym, w części służących do prowadzenia działalności gospodarczej wykonywanej przez jej ojca, który darował jej nieruchomość (podczas rozprawy wyjaśniła, że udział we współwłasności w wysokości ½; pozostały udział nabyła w drodze spadku po matce). Podatniczka oświadczyła, że nie otrzymuje z tego tytułu żadnych przychodów. Dodała, że ma do tego prawo, a organ podatkowy nie ma prawa żądać od niej tego, aby oddała nieruchomość osobie trzeciej do odpłatnego używania.

Ustalono także, że na przedmiotowych nieruchomościach ciążą hipoteki na rzecz banków, zabezpieczające kredyty zaciągnięte przez inną osobę, w kwotach odpowiednio 580.000 zł i 793.000 zł, wpisane jeszcze przed uzyskaniem własności nieruchomości przez podatniczkę. Na rozprawie podatniczka podała, że nabywając nieruchomości wiedziała o tych obciążeniach. Wiedziała także, że nabywając nieruchomości będzie musiała płacić podatek.

7.3. Zdaniem Sądu powyższe dane oznaczają, że podatniczka posiadała stałe źródło dochodów, jako że była właścicielką nieruchomości wykorzystywanych do prowadzenia działalności gospodarczej przez osobę trzecią (jej ojca). Posiadała więc majątek, którego zwykłe wykorzystanie (wynajem) przynosi dochód, nawet przekraczający wysokość podatku związanego z posiadaniem tejże nieruchomości. Jednocześnie zrezygnowała z dochodów, które mogła w związku z tym uzyskać. Ponadto nabywając własność tych nieruchomości miała świadomość ich obciążenia hipotekami. Nie wyjaśniła kto i na jakie cele zaciągnął kredyty (pożyczki) zabezpieczone rzeczowo. Podobnie jak nie wyjaśniła bliżej na jaki cel zaciągnęła kredyt (albo pożyczkę) w kwocie około 20.000 zł i na co spożytkowała te środki; nie przedstawiła w tej mierze żadnych dokumentów.

Wreszcie skarżąca akcentując okoliczność stwierdzenia u niej niezdolności do pracy (jak wynika z decyzji z dnia 24 października 2014 r. niezdolność do pracy ma charakter częściowy) nie wyjaśniła, po pierwsze dlaczego podjęła się zadania bycia pełnomocnikiem ojca w działaniach związanych z zwieraniem umów ubezpieczenia oraz obrotu nieruchomościami, choćby miały one charakter incydentalny. Po drugie, nie wyjaśniła dlaczego te czynności wykonywała nieodpłatnie w kontekście zadłużenia które posiada, w tym zadłużenia z tytułu podatku od nieruchomości.

Tym samym organy podatkowe zasadnie uznały, że podatniczka nie wykazała, aby z przyczyny dotyczącej jej stanu materialnego rozumianego jako zdolność do pozyskania dochodu oraz z powodów od niej niezależnych, niemożliwe było spłacenie przedmiotowych zaległości, szczególnie z uwagi na deklarowane przez nią pogorszenie się jej sytuacji po oddaleniu przez tutejszy Sąd skarg na poprzednie decyzje w tej materii, w sprawach o sygnaturach I SA/Gl 1135-1139/13.

Sąd podkreśla ponadto, że okoliczność, iż podatniczka bezpłatnie udostępniła nieruchomość, której jest właścicielem, innej osobie (ojcu) do prowadzenia działalności gospodarczej, spowodowała, że opodatkowanie nieruchomości nastąpiło zgodnie ze stawkami przewidzianymi w takiej sytuacji, a w dalszej perspektywie, że zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości uległo z tego powodu podwyższeniu. Tym samym uległa podwyższeniu wygenerowana zaległość podatkowa będąca przedmiotem wniosku podatniczki o jej umorzenie. Jest to dodatkowy argument przemawiający za tym, że przedmiotowa zaległość nie mieści się w kategorii ważnego interesu podatniczki czy interesu publicznego.

Wręcz przeciwnie, naszkicowane okoliczności wskazują na brak tych przesłanek. Rezygnując z ewentualnych przychodów podatniczka faktycznie potwierdziła, że jej sytuacja finansowa czy życiowa nie jest aż tak niekorzystna, aby domagać się pomocy czy ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości podatkowych. Analogicznie należy ocenić podejmowane działania podatniczki, jak wyjaśniła, w charakterze pełnomocnika swojego ojca podczas zawierania umów ubezpieczenia oraz w pośrednictwie obrotu nieruchomościami. Wykonując te czynności nieopłatnie, choć były one – jak twierdzi - incydentalne, to pozbawiła się dochodu, który mógł posłużyć na przynajmniej częściowe zaspokojenie zaległości podatkowych.

Sąd stwierdza, że skarżąca ma prawo użyczać nieruchomość, a więc oddać ją innej osobie do nieodpłatnego korzystania, tak samo jak ma prawo do podejmowania się nieodpłatnie czynności pełnomocnika, czy innych związanych z wykorzystaniem posiadanych przez nią kwalifikacji zawodowych (licencja pośrednika obrotu nieruchomościami, specjalista do spraw ubezpieczeń). Jednakże jeśli z tego prawa korzysta to musi liczyć się ze wszelkimi wynikającymi z tego konsekwencjami, w tym niekorzystnymi dla siebie, że zostanie jej zarzucone, iż mając potencjalną możliwość uzyskania dochodu, nie wykorzystuje jej, co w konsekwencji przełoży się na odmowę umorzenia zaległości podatkowej.

Szczególnie jeśli zobowiązanie podatkowe w skali roku, czy miesiąca nie jest wysokie, tak że nawet niewielki czynsz z tytułu wynajmu nieruchomości pozwoliłby na bieżące regulowanie podatku od nieruchomości.

Organy podatkowe uwzględniły również sytuację zdrowotną skarżącej. Nie kwestionowały choroby podatniczki, jednakże w ich ocenie stan zdrowia skarżącej nie uzasadniał, w kontekście wskazanych wyżej argumentów odnoszących się do możliwości pozyskania dochodu, stwierdzenia przesłanek uwzględnienia wniosku wskazanych w art. 67a § 1 o.p. Dołączone do skargi dokumenty w postaci zaświadczenia lekarskiego z dnia 7 maja 2012 r. o hospitalizacji skarżącej, historii choroby skarżącej, zaświadczenia z dnia 30 listopada 2015 r. o stanie zdrowia skarżącej, decyzji o przyznaniu zasiłku celowego specjalnego z dnia 10 lutego 2014 r. i potwierdzenia wypłacenia świadczeń rentowych z miesiąca listopada 2015 r. nie zmieniają powyższych konkluzji. Rzecz bowiem w tym, że organ nie kwestionuje choroby skarżącej, stwierdzenia u niej częściowej niezdolności do pracy (do dnia 31 października 2017 r.), lecz odwołuje się do możliwości pozyskania przez skarżącą dochodu (z wynajmu nieruchomości, incydentalnych działań podejmowanych na rzecz ojca w branży ubezpieczeniowej i obrotu nieruchomościami) i jednocześnie dobrowolnego zrezygnowania przez skarżącą z wynikających z tego środków.

Sąd podnosi również, że posiadanie długów wynikających z zobowiązań cywilnoprawnych, czy własność nieruchomości obciążonych hipotekami, nie tworzy warunków przewidzianych w art. 67a § 1 o.p., zaś obowiązek ich spłaty czy możliwość egzekucji, nie oznacza konieczności umorzenia zobowiązań publicznoprawnych, ani nie stanowi o istnieniu przesłanek do zastosowania przedmiotowej ulgi.

Sumując: słusznie organy podatkowe uznały, że w sprawie nie wystąpiła przesłanka ważnego interesu podatnika, jak też interesu publicznego przemawiająca za przyznaniem wnioskowanej ulgi. Wobec świadomego i dobrowolnego zrezygnowania z możliwości uzyskania dochodu pozwalającego na uiszczenie podatku nie można przyjąć, że po stronie skarżącej zaistniały szczególne powody, narażające podatniczkę na to, że pełna i terminowa zapłata podatku może zachwiać podstawami jej egzystencji lub osób zależnych od niej. W odniesieniu do przesłanki interesu publicznego - który respektuje wartości wspólne dla całego społeczeństwa, w tym sprawiedliwość czy powszechność uiszczenia zobowiązań podatkowych - zdaniem Sądu należy przyjąć, że wskazuje to na brak okoliczności uzasadniających stosowanie przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p., skoro doszłoby do wygaszenia zaległości podatkowych a zobowiązania cywilnoprawne mogłyby być nadal egzekwowane czy dochodzone, przy jednoczesnej dobrowolnej rezygnacji przez podatniczkę z możliwości pozyskiwania dochodów, które pozwoliłyby jej na bieżąco regulować podatek od nieruchomości.

8. Mając zatem na względzie powołane wyżej okoliczności, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.