Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 211/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 8 art. 30e ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi T. L. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w B. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę


UZASADNIENIE

We wniosku złożonym 12 sierpnia 2013 r. o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej T. L. przedstawił następujący stan faktyczny.

Wnioskodawca wraz z żoną zakupili w 1986 r. nieruchomość położoną w M. przy ul. [...] Do czasu rozwodu, tj. do 2005 r. włącznie, budynek był remontowany i rozbudowywany. W 2011 r. z ww. lokalu zostały wyodrębnione dwa lokale nr [..] i nr [...] . W wyniku podziału majątku wspólnego w 2012 r. (postanowienie Sądu Rejonowego z 18 października 2012 r.) lokale nr [...] i [..] zostały przyznane Wnioskodawcy z obowiązkiem spłaty na rzecz byłej żony w kwocie [...] zł. W dniu 1 lutego 2013 r. Wnioskodawca sprzedał lokal nr [..] przy ul. [...] za cenę [...] zł, a całą kwotę uzyskaną ze sprzedaży tego lokalu przeznaczył na należną byłej żonie spłatę.

W związku z tym Wnioskodawca zadał następujące pytania:

1) czy uzyskany przez Wnioskodawcę przychód w kwocie [..] zł jest przychodem, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

2) czy uzyskany przez Wnioskodawcę przychód w kwocie [...] zł jest przychodem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych i jako taki podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

Zdaniem Wnioskodawcy, jego przychód ze sprzedaży lokalu nr [...] jest przychodem, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż wyłączną własność tego lokalu nabył on w drodze podziału majątku wspólnego z byłą żoną. Całość kwoty [...] zł przeznaczył na należną byłej żonie spłatę, dlatego kwota ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W ocenie Wnioskodawcy, przychód ten nie jest również przychodem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, gdyż uzyskany został ze sprzedaży lokalu, który Wnioskodawca wraz z żoną nabył w 1986 r., zatem jego sprzedaż nastąpiła po upływie 5 lat od jego nabycia.

W interpretacji indywidualnej z dnia 12 listopada 2013 r. Nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy, działający w imieniu Ministra Finansów, uznał stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe. W ocenie organu, w niniejszej sprawie przepis art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajdzie zastosowania, ponieważ odnosi się on do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków, nie dotyczy natomiast opodatkowania przychodów z odpłatnego zbycia nieruchomości.

Organ stwierdził też, że przychód jaki Wnioskodawca uzyskał ze sprzedaży lokalu nr [...] , w wysokości odpowiadającej udziałowi nabytemu w 1986 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, ponieważ zgodnie z przepisem art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) ustawy o podatku dochodowym, zbycie tego udziału nastąpiło po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie. Natomiast dochód ze sprzedaży przedmiotowego lokalu, odpowiadający części nabytej w 2012 r. w wyniku podziału majątku dorobkowego ponad udział przysługujący Wnioskodawcy w tym majątku, podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach określonych w art. 30e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Kwestionując takie stanowisko T. L. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa poprzez zmianę tej interpretacji, zarzucając, że organ

w błędny sposób dokonał ustaleń faktycznych przyjmując, że sprzedaży podlegał majątek nabyty w wyniku podziału majątku wspólnego nabytego postanowieniem sądu rejonowego z 18 października 2012 r. Zdaniem Wnioskodawcy, nieruchomość która została sprzedana pochodziła z jego części majątku, którą posiada od roku 1986, tym samym lokalu nastąpiła po upływie 5 lat od jego nabycia. W opinii Wnioskodawcy sprzedaż ta, zgodnie z obowiązującym prawem, nie podlega więc opodatkowaniu.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa organ podatkowy stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.

Nie zgadzając się z wydaną przez organ interpretacją indywidualną T. L. zaskarżył ją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Zdaniem Skarżącego organ naruszył art. 107 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdyż nie wskazał przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jego zarzutu. Skarga stała się więc konieczna i uzasadniona.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w interpretacji z 12 listopada 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej interpretacji Sąd uznał, że nie narusza ona przepisów prawa.

Na wstępie wskazać należy, że w myśl przepisów art. 14b § 1 - § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749) – dalej: O.p. - minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek taki może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych. Składając go wnioskodawca jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.

Zgodnie z art. 14c § 1 O.p. interpretacja indywidualna zawiera ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny. Można odstąpić od uzasadnienia prawnego, jeżeli stanowisko wnioskodawcy jest prawidłowe w pełnym zakresie. Stosownie zaś do § 2 tego przepisu, w razie negatywnej oceny stanowiska wnioskodawcy interpretacja indywidualna zawiera wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym.

Stwierdzić należy, że zarówno interpretacja organów podatkowych, jak i ocena interpretacji przez sąd, jest dokonywana na podstawie stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego przedstawionego przez podatnika. Przedstawionym stanem faktycznym organ podatkowy jest związany, a jego rozstrzygnięcie odnosi się tylko do tego stanu faktycznego i stanowi ocenę prawną przedstawionego przez wnioskodawcę stanowiska w sprawie, połączoną z uzasadnioną prawnie odpowiedzią na pytania i wątpliwości podatnika.

Odnosząc te wstępne uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy i uznając równocześnie, że przedmiotem skargi jest ww. interpretacja indywidualna z dnia 12 listopada 2013 r., stwierdzić należy, że istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowego ustalenia daty nabycia przez Skarżącego przedmiotowego lokalu nr [...] sprzedanego w dniu 1 lutego 2013 r.

Wskazać bowiem należy, że w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizyczny (Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm.) – dalej: u.p.d.o.f. - opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) u.p.d.o.f., źródłem przychodów jest "odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,"

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonywaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 5 u.p.d.o.f., przepisów tej ustawy nie stosuje się do przychodów z tytułu podziału wspólnego majątku małżonków w wyniku ustania lub ograniczenia małżeńskiej wspólności majątkowej oraz przychodów z tytułu wyrównania dorobków po ustaniu rozdzielności majątkowej małżonków lub śmierci jednego z nich.

Z przepisu tego wynika więc, że przychody otrzymane w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków nie są opodatkowane. Przepis ten nie ma już jednak zastosowania do zbycia składników majątku nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków. Prawidłowo zatem organ interpretacyjny uznał, że wyłączenie od opodatkowania zawarte w tym przepisie nie ma więc zastosowania do wskazywanego przez Skarżącego przychodu w kwocie [...] zł, bowiem przychód te nie został otrzymany w wyniku podziału majątku wspólnego małżonków lecz w wyniku zbycia składników majątku (lokalu[..] ) nabytego w wyniku podziału majątku dorobkowego małżonków.

Odnosząc się zatem do skutków podatkowych sprzedaży tego lokalu (części nieruchomości) niezbędne jest ustalenie, kiedy nastąpiło jego nabycie na własność przez Skarżącego, tj. od jakiego momentu należy liczyć bieg pięcioletniego terminu, o którym mowa art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.: czy od daty nabycia nieruchomości do majątku wspólnego, czy też od daty podziału majątku dorobkowego małżonków.

W zaskarżonej interpretacji prawidłowo wskazano, że stosunki majątkowe między małżonkami zostały uregulowane przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2012 r., poz. 788 ze zm.). Zgodnie z art. 31 § 1 tej ustawy, z chwilą zawarcia małżeństwa między małżonkami z mocy prawa powstaje wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub jednego z nich (majątek wspólny). Ustrój wspólności ustawowej obejmujący dorobek obojga małżonków, ukształtowany został przez ustawodawcę jako wspólność łączna, bezudziałowa, która charakteryzuje się tym, że w czasie jej trwania małżonkowie nie mają określonych udziałów w majątku wspólnym, nie mogą zatem rozporządzać udziałami, a także nie mogą żądać podziału majątku objętego wspólnością (art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego). Taki ustrój majątkowy trwa do ustania lub unieważnienia małżeństwa albo orzeczenia separacji, chyba że w czasie trwania związku małżeńskiego: 1) małżonkowie zawarli małżeńską umowę majątkową, 2) z ważnych powodów na żądanie jednego z małżonków sąd orzekł zniesienie wspólności, 3) wspólność ustała z mocy prawa na skutek ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.

Z kolei art. 43 § 1 tego Kodeksu stanowi, że oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym. W przepisie tym wyrażono zasadę równych udziałów w szerokim ujęciu, ponieważ dotyczy ona nie tylko sytuacji w chwili zniesienia wspólności, ale ponadto wskazuje, że małżonkowie w czasie trwania wspólności tworzą majątek wspólny, do którego mają równe uprawnienia, mające w czasie trwania wspólności nierozdzielny (niesamodzielny) charakter. Przepis art. 43 § 1 dotyczy w istocie po pierwsze, czasu, w którym istnieje jeszcze majątek wspólny małżonków - i wtedy udział każdego z małżonków w majątku wspólnym jest bezułamkowy (nie ma zatem udziałów ułamkowych i w tym znaczeniu jest to wspólność bezudziałowa). Po drugie, odnosi się do czasu po ustaniu wspólności, kiedy nie ma już majątku wspólnego, a więc ściśle rzecz biorąc nie mogą istnieć udziały w "nieistniejącym" de iure majątku, natomiast w skład majątków, należących do każdego z małżonków, wchodzą "samodzielne" udziały we wszystkich przedmiotach, które w czasie wspólności tworzyły majątek wspólny. Udziały te mają postać ułamków o wartościach, co do zasady, liczbowych równych (por.

T. Sokołowski, Komentarz do art. 43 [w:] M. Andrzejewski inni, Komentarz do Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, opubl. LEX 2010).

Sąd podzielił też wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych i wskazany w zaskarżonej interpretacji pogląd, że nabyciem w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., nie jest przyznanie rzeczy na wyłączną własność jednemu z małżonków w wyniku podziału majątku wspólnego, ale tylko wówczas jeśli:

- podział taki jest ekwiwalentny w naturze i nie towarzyszą mu spłaty i dopłaty lub

- jeżeli wartość otrzymanej przez daną osobę rzeczy w wyniku podziału tego majątku, mieści się w udziale, jaki byłemu małżonkowi przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim (vide: wyroki NSA: z 28 stycznia 1998 r., sygn. akt I SA/Gd 208/96, z 3 listopada 2009 r., sygn. II FSK 1489/08, z 4 listopada 2010 r., sygn. akt

II FSK 1054/09 oraz wyrok WSA w Gdańsku z 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 1068/07, wyrok WSA w Krakowie z 20 lipca 2007 r., sygn. akt I SA/Kr 30/06.

Za datę nabycia nieruchomości, która przypadła danej osobie w wyniku podziału majątku wspólnego, należy zatem przyjąć datę jej nabycia w czasie trwania związku małżeńskiego (do majątku wspólnego) pod warunkiem, że wartość otrzymanej przez daną osobę nieruchomości w wyniku podziału tego majątku mieści się w udziale, jaki tej osobie przysługuje w majątku dorobkowym małżeńskim. Jeżeli natomiast wartość otrzymanej przez małżonka nieruchomości przekracza jego udział w majątku dorobkowym małżeńskim, to wówczas za datę nabycia tej części nieruchomości, która przekracza udział małżonka w majątku dorobkowym małżeńskim, należy przyjąć dzień, w którym dokonano podziału majątku dorobkowego małżeńskiego.

Odnosząc te uwagi do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że Skarżący nabył wraz z żoną do majątku wspólnego ww. nieruchomość przy ul.[...] , jednak wskutek rozwodu w roku 2005 r. wspólność ustawowa pomiędzy małżonkami (także obejmująca tę nieruchomość) ustała. Od tego czasu Skarżący był więc jedynie współwłaścicielem tej nieruchomości w udziale do ½ prawa własności. Właścicielem wyłącznym tej nieruchomości (a zarazem wyodrębnionych z niej lokali [..] i [...] ) stał się więc dopiero po podziale majątku wspólnego, dokonanym w 2012 r. W związku z tym podziałem współwłasności stał się więc także właścicielem udziału (½) w nieruchomości, przypadającego do tej pory małżonce. Należy więc uznać, że dopiero w tym czasie nabył ten udział we własności nieruchomości.

Zasadnie więc także organ interpretacyjny wskazał, że podział majątku wspólnego nie był ekwiwalentny, czego potwierdzeniem - jak wynika z wniosku - jest dokonana przez Skarżącego spłata na rzecz byłej żony. Wartość majątku jaka przypadła Skarżącemu w wyniku podziału majątku przewyższa zatem wartość udziału jaki przysługiwał mu w majątku dorobkowym małżeńskim.

Prawidłowo więc w zaskarżonej interpretacji wskazano, że w sytuacji przedstawionej we wniosku lokal nr[..] , będący przedmiotem sprzedaży dokonanej w 2013 r. Skarżący nabył:

- w 1986 r. w części odpowiadającej jego udziałowi w majątku wspólnym,

- w 2012 r. w związku z podziałem majątku dorobkowego małżeńskiego, w części przekraczającej jego udział w majątku dorobkowym.

Uzyskany przez Skarżącego przychód ze sprzedaży lokalu nr [..] , w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 1986 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie podlega zatem opodatkowaniu podatkiem dochodowym, bowiem sprzedaż ta dokonana została po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie tego udziału. W konsekwencji nie stanowi źródła przychodu w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

Sprzedaż ww. lokalu w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2012 r. (½) w wyniku podziału majątku dorobkowego, nastąpiła natomiast przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło jego nabycie, w związku z tym, stanowi źródło przychodu, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f.

Zasadnie więc w zaskarżonej interpretacji uznano stanowisko Wnioskodawcy za nieprawidłowe i wskazano równocześnie prawidłowe stanowisko i należycie je uzasadniono. Wskazano przy tym, że stosownie do przepisu art. 30e ust. 1 u.p.d.o.f., od dochodu z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) podatek dochodowy wynosi 19 % podstawy obliczenia podatku.

Wyjaśniono też, że podstawą obliczenia podatku jest dochód stanowiący różnicę pomiędzy przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw określonym zgodnie z art. 19, a kosztami ustalonymi zgodnie z art. 22 ust. 6c i 6d, powiększoną o sumę odpisów amortyzacyjnych, o których mowa w art. 22h ust. 1 pkt 1, dokonanych od zbywanych nieruchomości lub praw (art. 30e ust. 2 u.p.d.o.f.). W myśl natomiast art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodem z odpłatnego zbycia nieruchomości lub praw majątkowych oraz innych rzeczy, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie, pomniejszona o koszty odpłatnego zbycia. Jeżeli jednak cena, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej w wysokości wartości rynkowej.

Wskazano ponadto na wynikający z art. 22 ust. 6c, ust. 6e i ust. 6f u.p.d.o.f. sposób ustalenia kosztów uzyskania przychodu z tytułu odpłatnego zbycia, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) oraz na określony w art. 30e ust. 4 tej ustawy obowiązek złożenia zeznania podatkowego zakończeniu roku podatkowego, z wykazaniem w nim także dochodów uzyskanych w roku podatkowym z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a)-c) oraz obliczeniem należnego podatku dochodowego od tego dochodu.

Nie znajdując zatem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona interpretacja indywidualna została wydana z naruszeniem prawa, a zatem wobec braku przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – skargę oddalił.