Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2561/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant ref. staż. Renata Lewandowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. Sp. k. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] września 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia konkursu na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej Prezes NFZ) - po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez H. Sp. z o.o. sp. komandytowa siedzibą w K. (skarżący), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (Dyrektor Opolskiego OW NFZ) z [...] lutego 2012 r., która oddalono odwołanie od rozstrzygnięcia konkursu ofert na zawieranie umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, zakresie: urologia - zespół chirurgii jednego dnia. Jako podstawę zaskarżonej decyzji organ podał art. 154 ust. 6 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (tekst jednolity Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027 ze zm.) zwanej dalej ustawą o świadczeniach oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

[...] Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia ogłosił konkurs ofert o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej w rodzaju: leczenie szpitalne, w zakresie: urologia - zespól chirurgii jednego dnia, z okresem obowiązywania umowy od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2013 r. W ogłoszeniu przedmiotowego postępowania wartość zamówienia określono na kwotę nie większą niż 2.501.512,00 złotych na okres rozliczeniowy od 1 stycznia 2012 r. Do 31 grudnia 2012 r. oferenci przystępujący do konkursu ofert, oprócz wymagań wynikających z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, winni byli spełniać wymagania określone przez Prezesa NFZ, wskazane w:

1. Zarządzeniu Nr 72/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 października 2011 r. w sprawie określenia zawierania i realizacji umów w rodzaju: leczenie szpitalne, zmienionym zarządzeniem Nr 87/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 22 listopada 2011 r., oraz Nr 90/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 grudnia 2011 r.,

2. Zarządzeniu Nr 54/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r. w sprawie określenia kryteriów oceny ofert w postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 70/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 20 października 2011 r., zmienionym zarządzeniem Nr 77/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 26 października 2011 r., zmienionym zarządzeniem Nr 80/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 3 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem Nr 82/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 4 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem Nr 84/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 listopada 2011 r., zmienionym zarządzeniem Nr 91/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 13 grudnia 2011 r.,

3. Zarządzeniu Nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 53/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r.

Ofertę należało złożyć do dnia 28 grudnia 2011 r. W przedmiotowym postępowaniu zostały złożone 3 oferty, w tym skarżącej.

W części jawnej Komisja konkursowa zgodnie z art. 142 ust. 2 pkt. 1 ustawy o świadczeniach, stwierdziła prawidłowość ogłoszenia konkursu oraz liczbę złożonych ofert. Następnie Komisja wezwała do usunięcia braków formalnych 3 oferentów w tym skarżącego, które zostały usunięte w wyznaczonym terminie oraz przeprowadziła kontrolę u tych oferentów, a następnie odrzuciła dwie oferty, w tym ofertę skarżącego przyjęła do dalszego postępowania konkursowego 1 ofertę. Odrzucenie oferty skarżącego nastąpiło [...] stycznia 2011 r. z powodu niespełnienia wymaganych warunków określonych w przepisach prawa oraz warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Dnia [...] stycznia 2011 r. skarżący złożył protest do komisji konkursowej wobec odrzucenia jego oferty. Następnie dnia [...] stycznia 2012 r. złożył protest nr 2 z wnioskiem o wystąpienie do wszystkich oferentów z żądaniem przedłożenia tytułu prawnego do sprzętu oraz dokumentów ubezpieczenia OC oraz wnioski o podjęcie czynności nadzorczych i unieważnienie postępowania. Nadto przy piśmie z [...] stycznia 2012 r. skarżący przekazał do akt m.in. decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., która pozytywnie opiniuje pomieszczenia i urządzenia strony przy ul. C. [...] w K.

Komisja w dniach [...] i [...] stycznia 2012 r. poinformowała skarżącego o oddaleniu protestu z uwagi na fakt, że w złożonej przez niego ofercie poświadczono nieprawdę o spełnieniu warunków wymaganych od oferentów.

Na skutek odwołania skarżącego Dyrektor [...] OW NFZ [...] lutego 2012 r. wydał decyzję, którą oddalił odwołanie z uwagi na fakt, że skarżący na dzień złożenia oferty nie spełnił wymaganego warunku określonego w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.), a mianowicie przedstawił w ofercie harmonogram pracy lekarzy i pielęgniarek, który nie pokrywał się z czasem pracy Zakładu, w którym świadczy usługi. Ponadto skarżący nie zapewnił ruchu jednokierunkowego w części brudnej bloku operacyjnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji zarzucono naruszenie:

1. art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach poprzez jego błędne zastosowanie a mianowicie, że skarżący złożył nieprawdziwą informację;

2. art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania oferenta do uzupełnienia braków w postaci szczegółowego harmonogramu czasu pracy lekarzy i pielęgniarek zgodnego z ogólnym harmonogramem;

3. § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej u pozostałych oferentów sprzętu medycznego (rodzaju, statusu i tytułu prawnego).

Zgodnie z art. 10 § 1 k.p.a. stronę poinformowano o prawie do wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań dotyczących odwołania od wyników postępowania konkursowego, z którego strona skorzystała.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Prezes NFZ powołując się na art. 152 ust. 1 oraz art. 153 i 154 ustawy o świadczeniach podał, że kontroluje zakończone postępowanie konkursowe i może prowadzić postępowanie dowodowe jedynie w ograniczonym zakresie. Bada on jedynie, czy w związku z naruszeniem zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, nie doznał uszczerbku interes prawny oferenta stosownie do art. 134 ustawy o świadczeniach.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi Prezes NFZ wyjaśnił, że strona w chwili złożenia oferty (tj. w dniu [...] grudnia 2011 r.) w części VIII, w dziale Ankiety, rozdział 1.8.4 warunki wymagane inne, w pytaniu ankietowym 1.8.4.2

"Czy oferent zapewnia w miejscu udzielania świadczeń blok operacyjny, który funkcjonuje i wyposażony jest zgodnie z par. 4 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.)", złożył oświadczenie, że. "(...) Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniał od początku obowiązywania umowy (...)".

Organ wskazał, że zadeklarowanego powyżej stanu nie potwierdziła kontrola przeprowadzona u skarżącego w dniu [...] stycznia 2012 r. Wynik kontroli dowiódł, że skarżący nie zapewnia: cyt. "(...) brak ruchu jednokierunkowego (...)", co również zostało potwierdzone przez stronę w piśmie z [...] stycznia 2012 r., z którego cyt. "(...) do dnia [...] stycznia 2012 r. zostanie uruchomiony w części brudnej bloku operacyjnego ruch jednokierunkowy dla usuwania zużytego materiału, poprzez niewielkie dostosowanie śluzy materiałowej (...)".

Jednocześnie Prezes NFZ podał, że skarżący na dzień złożenia oferty nie spełnił wymaganego warunku określonego w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.), a mianowicie przedstawił w ofercie harmonogram pracy lekarzy i pielęgniarek, który nie pokrywał się z czasem pracy Zakładu, w którym świadczy usługi w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętym postępowaniem konkursowym. Skarżący składając ofertę wykazał harmonogram pracy komórki organizacyjnej udzielającej świadczeń zdrowotnych w rodzaju leczenie szpitalne w zakresie urologia - zespół chirurgii jednego dnia, na łączną liczbę 44 godzin tygodniowo, natomiast lekarzy specjalistów z anestezjologii i intensywnej terapii oraz pielęgniarek anestezjologicznych na 34 godziny tygodniowo, co zgodnie z § 4, ust. 4 pkt 1 i 2 ww. rozporządzenia - personel medyczny musi być dostępny w godzinach pracy komórki organizacyjnej, jakie są określone (które sam określił skarżący) dla dostępności miejsca udzielania świadczeń z zakresu urologia - zespół chirurgii jednego dnia, tj. w wysokości 44 godzin tygodniowo. W związku z powyższymi faktami, zdaniem Prezesa NFZ, Komisja konkursowa odrzuciła tą ofertę na podstawie art. 149 ust. 1 w związku z. art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach.

Natomiast w kwestii naruszenia § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej sprzętu medycznego u pozostałych oferentów, Prezes NFZ uznał go za bezzasadny. Wskazał, że Komisja konkursowa przeprowadziła kontrole sprawdzające wszystkich oferentów biorących udział w postępowaniu konkursowym tj. w dniach [...],[...], i [...] stycznia 2012 r., w wyniku czego, zostały odrzucone 2 oferty.

Reasumując Prezes NFZ uznał, że nie został naruszony interes prawny skarżącego.

Na powyższą decyzję Prezesa NFZ przez skarżącego została złożona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wnosząc o jej uchylenie, zarzucono naruszenie:

1. art.149 ust. 1 pkt.2 ustawy oświadczeniach polegające na jego zastosowaniu pomimo braku podstaw do żądania istnienia tzw. ruchu jednokierunkowego na bloku operacyjnym, względnie na jego nieprawidłowym zastosowaniu poprzez przyjęcie, iż skarżąca w ofercie podała nieprawdziwą informację, umożliwiającą odrzucenie oferty przy braku uwzględnienia stanu prac dostosowawczych (wykończeniowych), terminu zlecenia prac projektowych i budowlanych, ich zakresu oraz terminu ukończenia;

2. art. 149 ust.3 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i zaniechanie wezwania skarżącej do uzupełnienia braków formalnych oferty poprzez przedłożenie szczegółowego harmonogramu czasu pracy lekarzy i pielęgniarek zgodnego z ogólnym harmonogramem;

3. art.150 ust. 1 pkt.2 ustawy o świadczeniach poprzez jego niezastosowanie i brak unieważnienia postępowania w sprawie zawarcia umowy pomimo wystąpienia przesłanek ku temu;

4. § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach, składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli u wszystkich oferentów w zakresie dotyczącym posiadanego przez oferentów sprzętu medycznego, tj. jego rodzaju, statusu i tytułu prawnego, wydajności, jakości, wysokospecjalistycznego charakteru i efektywności, a to wobec zaniechania: przeprowadzenia oględzin tegoż sprzętu, zaniechanie żądania przedstawienia przez oferentów dokumentacji dotyczącej tytułu prawnego przysługującego poszczególnym oferentom do sprzętu medycznego, przy pomocy którego oferent deklarował realizować świadczenia zdrowotne, jak również zaniechania dokumentacji dotyczącej rodzaju, wydajności, jakości, efektywności, ze szczególnym uwzględnieniem specjalizacji urologicznej.

Skarżący wniósł także o stwierdzenie nieważności ww. decyzji lub stwierdzenie wydania ich z naruszeniem prawa.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że organy nie ustosunkowały się m.in. do argumentów co do sposobu rozumienia i stosowania zapisu art. 149 ust.1 pkt. 2 oraz art.149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. Brak także wypowiedzi organu co do przedłożonego wraz z pismem z [...] lutego 2012 r. stanowiska Ministerstwa Zdrowia, co do sposobu rozumienia wymogów ustanowionych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego w części dotyczącej chirurgii jednego dnia.

Skarżący wskazał, że odrzucenie oferty na podstawie art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach było nieprawidłowe, bowiem spełniał on i spełnia nadal wymagania określone Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań jakim powinno odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz. U. 2011 r., nr 31, poz. 158 - dalej jako rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r.). Ponadto spełniał wymagania określone w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. nr 140, poz. 1 43, ze zm.). W świetle tego zarzutu wyjaśniono w skardze, że wymóg ruchu jednokierunkowego w zakresie materiału został wprowadzony Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Wskazane rozporządzenie zmieniające weszło w życie z dniem 15 listopada 2011 r., stanowiąc element wymogów w zakresie kontraktowania z NFZ także dla konkursów ofert ogłaszanych z końcem roku 2011 (tak jak w przedmiotowym przypadku). Zgodnie ze stanowiskiem Ministerstwa Zdrowia nr [...] przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego w części dotyczącej chirurgii jednego dnia, należy stosować łącznie z przepisami ust. 2 - 5 części XI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. Skoro bowiem zapisy ww. rozporządzeń mają być stosowane łącznie, to skarżąca była uprawniona do skorzystania z procedury określonej w ust. 4 części XI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r., która stanowi, że dopuszcza się możliwość ewakuacji brudnych narzędzi, brudnego sprzętu, brudnej bielicy oraz odpadów ta samą droga, którą dostarcza się materiał czysty i sterylny, pod warunkiem zastosowania a szczelnych opakowań transportowych. W tej sytuacji warunek tzw. ruchu jednokierunkowego na bloku operacyjnym nie był warunkiem bezwzględnym, tym samym art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach nie mógł być zastosowany w przedmiotowym przypadku (pismo Ministerstwa Zdrowia k.32 akt).

Zdaniem skarżącego zarówno Dyrektor NFZ, jak i Prezes NFZ w uzasadnieniu swych decyzji w żaden sposób nie odnieśli się do stanowiska Ministerstwa Zdrowia. Natomiast stan zaawansowania prac zleconych i wykonanych w zakresie dotyczącym dostosowania do wymogów rozporządzenia z dnia 3 listopada 2011 r. poprzez uruchomienie w części brudnej bloku operacyjny ruchu jednokierunkowego dla usuwania zużytego materiału uzasadniał postawienie tezy o prawdziwości twierdzenia zawartego w ofercie, iż na datę składania ofert skarżący spełniał wymogi powołanego rozporządzenia MZ. Umowę na wykonanie niezbędnych prac w tym projektowych, spółka zawarła z początkiem grudnia 2011 r. i wtedy to prace zostały rozpoczęte. Na dowód powołano się na znajdujące się w aktach: decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. z [...] stycznia 2012 r. oraz umowy o prace projektowe i o roboty z [...] grudnia 2011 r., a także protokół odbioru robót.

Natomiast w zakresie zakwestionowanego "harmonogramu dostępności profilu medycznego/zakresu" strona skarżąca podniosła, że określiła go w ofercie w następujący sposób: poniedziałek: [...] - [...]; wtorek: [...] - [...]; środa: [...] - [...]; czwartek: [...] - [...]. W ofercie wskazała także personel, ale bez harmonogramu pracy poszczególnych osób, albowiem na dzień składania ofert program "Ofertowanie" dostarczały przez Oddział NFZ zawierał błąd, który nie pozwalał na wprowadzenie tych szczegółowych danych. Wada tego programu nie pozwalała na przygotowanie kompletnej oferty, dlatego też wszyscy oferenci zostali wezwani do usunięcia braków formalnych do dnia [...] stycznia 2012 r. Przedłożony w związku z powyższym przez stronę szczegółowy harmonogram czasu pracy personelu został przez Komisję konkursową zakwestionowany poprzez uznanie, iż nie został zachowany wymóg warunku zapewnienia w wymiarze czasu pracy odpowiadającym co najmniej równoważnikowi części wymiaru etatu odpowiadającemu czasowi udzielania świadczeń określonemu w harmonogramie pracy przez lekarza "anestezjologa" oraz przez pielęgniarkę specjalistę w dziedzinie pielęgniarstwa anestezjologicznego. Wskazana rozbieżność (niezgodność) dotyczyła wtorku ([...] - [...]) oraz czwartku ([...] - [...]). Skarżący przypomniał jednak, że pismem z [...] stycznia 2012 r. uzupełnił wskazaną rozbieżność pomiędzy ogólnym harmonogramem dostępności (VI. SZCZEGÓŁY OFERTY), szczegółowym harmonogramem pracy lekarzy i pielęgniarek. Pomimo tego Komisja konkursowa uznała, iż zaszły podstawy do odrzucenia jej oferty bez wezwania do usunięcia braków oferty. Natomiast według skarżącego rozbieżność między ogólnym harmonogramem dostępności, a szczegółowym harmonogramem czasu pracy personelu należało uznać za brak formalny, ze wszelkimi tego konsekwencjami, w tym konieczności zastopowania trybu określonego w art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach.

Skarżący nie zgodził się też ze stanowiskiem organu, jakoby §17 ust. 4 Zarządzenia Nr 46/2011/DSOZ o treści "po upływie terminu składania ofert, oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania" stanowił przeszkodę dla poprawek oferty. W jego ocenie "związanie ofertą" należy rozumieć jako brak możliwości wycofania lub modyfikacji oferty w zakresie, w jakim dotyczy to jej elementów istotnych (cena, rodzaj i zakres świadczeń, etc.). "Związanie ofertą" nie może być natomiast identyfikowane jako całkowity brak możliwości dokonywania w niej poprawek, albowiem wówczas regulacja zawarta w art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach byłaby zbędna i niemożliwa do stosowania. Dodała nadto, że usunięcie nieścisłości pomiędzy harmonogramem ogólnym a szczegółowym dotyczy elementu "zasoby-personel", który nie ma charakteru stałego i dopuszczalna jest jego zmiana nawet w tracie wykonywania umowy z NFZ. Ponadto wskazana nieścisłość nie powstała w samej ofercie i to na etapie jej składania, ale rozbieżność ta powstała w odpowiedzi oferenta na wezwanie Komisji konkursowej do uzupełnienia braków formalnych oferty. Innymi słowy brakiem była dotknięta nie oferta jako taka, ale pismo w sprawie uzupełnienia braków formalnych. Powyższe wyklucza jej zdaniem przyjęty przez Komisję konkursową rygoryzm. Prezes NFZ w uzasadnieniu swej decyzji w żaden sposób nie odniósł się do ww. kwestii tj. konieczności zastosowania w sprawie art. 149 ust. 3 ustawy o świadczeniach, celem usunięcia braków formalnych jej oferty.

Zdaniem skarżącego w przedmiotowym postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej ziszczona została przesłanka unieważnienia tego postępowania, określona w art. 150 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. Skoro skarżący posiada pomieszczenia dostosowane do warunków rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r., zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. 2011 r., nr 244, poz. 1457) to w ponownie ogłoszonym postępowaniu wpłynęłaby co najmniej jednia dodatkowa oferta, oprócz tej która nie została odrzucona, i taka nowa oferta oraz oferent spełniałby stawiane wymagania w zakresie kontraktowania z NFZ. Zatem brak unieważnienia postępowania w przedmiotowej sprawie stanowił naruszenie przepisów ustawy o świadczeniach.

Uzasadniając zarzut naruszenia § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 r. skarżący wskazał, że w toku konkursu zaniechano przeprowadzenia oględzin sprzętu, zaniechano żądania przedstawienia przez oferentów dokumentacji dotyczącej tytułu prawnego przysługującego poszczególnym oferentem do sprzętu medycznego, jak również zaniechania dokumentacji dotyczącej rodzaju, wydajności, jakości, efektywności, ze szczególnym uwzględnieniem specjalizacji urologicznej.

W odpowiedzi na skargę Prezes NFZ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w jej treści podstawą prawną – stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a.,

Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Zgodnie z art. 152 ust. 1 ustawy o świadczeniach, świadczeniodawcom, których interes prawny doznał uszczerbku w wyniku naruszenia przez Fundusz zasad przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, przysługują środki odwoławcze i skarga (do sądu administracyjnego) na zasadach określonych w art. 153 i 154 tej ustawy. Zasady przeprowadzania postępowania, o których mowa w art. 152 ust. 1 ustawy zostały określone w Dziale VI ustawy zatytułowanym Postępowanie w sprawie zawarcia umów ze świadczeniodawcami. Są to m.in.: zasada udzielania i finansowania świadczeń zdrowotnych na podstawie umów cywilnoprawnych (art. 132 ust. 1 ustawy, zasada równego traktowania wszystkich świadczeniodawców (art. 134 ust. 1 ustawy), zasada jawności kontraktów z Funduszem wobec osób trzecich ( art. 135 ust. 1 ustawy), zasada jawności kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców oraz zakaz ich zmiany w toku postępowania (art. 147 ustawy). Natomiast przepisy art. 142-145 ustawy określają szczegółowe zasady prowadzenia postępowania w trybie konkursu ofert i rokowań. Wyrazem realizacji zasady zapewniającej równe traktowanie świadczeniodawców jest wynikająca z przepisów art. 146 ust. 1 pkt 1, 2, 3 ustawy o świadczeniach delegacja do wydania przez Prezesa Funduszu dokumentów określających przedmiot postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteria oceny ofert oraz warunki wymagane od świadczeniodawców, przy czym stosownie do art. 146 ust. 2 ustawy. Prezes Funduszu przed określeniem przedmiotu postępowania w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, kryteriów oceny ofert i warunków wymaganych od świadczeniodawców zasięga opinii właściwych konsultantów krajowych.

Wydawanie wzmiankowanych dokumentów, niebędących decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10), jest wynikiem kompetencji Prezesa NFZ z zakresu kierowania ustawową i statutową działalnością organu. W ramach pragmatyki tego kierowania, w tym wykonywania nałożonych ustawą zadań, Prezes NFZ, w drodze delegacji z art. 146 ustawy o świadczeniach, podejmuje zarządzenia. Obejmują one istotne zagadnienia/elementy związane z postępowaniem prowadzonym w trybie konkursu ofert dotyczącym umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określając warunki zawierania tych umów dla poszczególnych rodzajów świadczeń. Oferent (świadczeniodawca) jest zobowiązany do przygotowania i złożenia oferty zgodnie z warunkami postępowania oraz warunkami zawierania umów. Mają one bowiem charakter wzorca umownego (art. 384 k.c.), przez który rozumie się przygotowane przez proponenta z góry, jeszcze przed zawarciem umowy, postanowienia kształtujące treść stosunku prawnego wiążącego strony. Warunki wymagane od świadczeniodawców (art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach), to ustalone przez Prezesa NFZ warunki sine qua non uczestnictwa w postępowaniu. Dotyczą one m.in. organizacji udzielania świadczeń. Formułowane są w ten sposób, że można je spełniać albo nie – spełnianie warunków nie podlega stopniowaniu.

Niespełnianie warunków wymaganych od świadczeniodawców skutkuje odrzuceniem oferty w części jawnej postępowania konkursowego, kiedy to ustala się (m.in.), które z ofert spełniają warunki, o których mowa w art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach Przepis art. 149 ust. 1 ustawy wymienia enumeratywnie przypadki (przyczyny) odrzucenia oferty; skonstruowany jest w ten sposób, że wystąpienie którejkolwiek z tych przyczyn powoduje konieczność (przymus) odrzucenia oferty, bez możliwości podjęcia przez organ innej decyzji. Niespełnianie przez oferenta lub ofertę warunków określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 śoz (warunki wymagane od świadczeniodawców), to przyczyna odrzucenia oferty, która ma w pierwszym etapie postępowania wyeliminować podmioty, które nie spełniają warunków merytorycznych określonych w zarządzeniu Prezesa NFZ. Oferent niespełniający któregoś z wymogów zarządzenia Prezesa NFZ, określającego merytoryczne warunki realizacji świadczeń danego rodzaju, otrzymuje pisemną informację o odrzuceniu jego oferty oraz przyczynach odrzucenia. Warunki postępowania oraz warunki zawierania umów (a także inne dokumenty) pobierane są przez oferenta (również w formie elektronicznej) w miejscu i terminie określonym w ogłoszeniu o postępowaniu.

Z akt sprawy wynika, że skarżący w dniu [...] grudnia 2011 r. złożył oświadczenie, w którym jako oferent podał m.in., że:

• zapoznał się z przepisami zarządzenia oraz z warunkami zawierania umów i nie zgłasza do nich zastrzeżeń oraz przyjmuje je do stosowania,

• zapoznał się i akceptuje ogólne warunki umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, określone w przepisach rozporządzenia ministra właściwego do spraw zdrowia w sprawie ogólnych warunków umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej,

• zapoznał się i akceptuje wzory umów określone w zarządzeniach Prezesa NFZ w sprawie warunków zawierania i realizacji umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, dla danego rodzaju lub zakresu świadczeń,

• zapoznał się z regulaminem technicznym przygotowania oferty określonym przez oddział wojewódzki NFZ,

• zapoznał się z aplikacjami informatycznymi określonymi przez oddział wojewódzki NFZ w regulaminie technicznym przygotowania oferty (por. oświadczenie oferenta w aktach administracyjnych sprawy).

Z treści powyższego oświadczenia, analizowanego w związku z poprzedzającym go ogłoszeniem konkursu ofert, wynika, że skarżący wypełnił obowiązek zapoznania się z przepisami normującymi postępowanie oraz warunki zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej wymienione w ogłoszeniu

Stosownie do przepisu par. 4 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz.U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.) świadczeniodawca udzielający świadczeń gwarantowanych, w ramach zespołu chirurgii jednego dnia ma obowiązek zapewniać w miejscu udzielania świadczeń blok operacyjny, w skład którego wchodzi co najmniej jedna sala operacyjna, mająca bezpośrednie połączenie z częścią brudną bloku operacyjnego dla usuwania zużytego materiału, z zachowaniem ruchu jednokierunkowego. Z akt sprawy wynika, że strona w chwili złożenia oferty (tj. w dniu [...] grudnia 2011 r.) w części VIII, w dziale Ankiety, rozdział 1.8.4 warunki wymagane inne, w pytaniu ankietowym 1.8.4.2; "Czy oferent zapewnia w miejscu udzielania świadczeń blok operacyjny, który funkcjonuje i wyposażony jest zgodnie z par. 4 ust. 4 pkt 6 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.)", złożył oświadczenie, że. "(...) Spełniam warunek w dniu złożenia oferty i będę go spełniał od początku obowiązywania umowy (...)". Natomiast skarżący sam przyznaje, że w dniu złożenia oferty tego warunku nie spełniał bowiem prace remontowe dotyczące sali operacyjnej (wymóg ruchu jednokierunkowego) zakończyły się po kontroli przeprowadzonej przez Komisję konkursową w dniu [...] stycznia 2012 r. Dopiero w dniu [...] stycznia 2012 r. owe prace remontowe zostały zaakceptowane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K. W tej sytuacji skoro okoliczności te wskazują, że skarżący w dniu złożenia oferty czyli w dniu [...] grudnia 2011 r. nie spełniał wymaganego warunku posiadania sali operacyjnej, mającej bezpośrednie połączenie z częścią brudną bloku operacyjnego dla usuwania zużytego materiału, z zachowaniem ruchu jednokierunkowego (pomieszczenia były remontowane), zatem w ww. pytaniu ankietowym zawarł nieprawdziwe informacje w rozumieniu art. 149 ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach. W konsekwencji Sąd uznał, brak jest podstaw do podważenia prawidłowości stanowiska organów w kwestii odrzucenia oferty skarżącego z powodu braku zapewnienia ruchu jednokierunkowego na sali operacyjnej w dniu złożenia oferty.

Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skargi w przedmiocie pominięcia przez organy treści pisma Ministerstwa Zdrowia nr [...] złożonego przez skarżącego do akt sprawy, to w ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie . Zgodnie z tym stanowiskiem przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego w części dotyczącej chirurgii jednego dnia, należy stosować łącznie z przepisami ust. 2 - 5 części XI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. Zapis w ust. 4 części XI załącznika nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r., dopuszczał możliwość ewakuacji brudnych narzędzi, brudnego sprzętu, brudnej bielicy oraz odpadów ta samą droga, która dostarcza się materiał czysty i sterylny, pod warunkiem zastosowania a szczelnych opakowań transportowych. Zdaniem strony warunek tzw. ruchu jednokierunkowego na bloku operacyjnym nie był warunkiem bezwzględnym, tym samym art. 149 ust. 1 pkt. 2 ustawy o świadczeniach nie mógł być zastosowany w przedmiotowym przypadku. Jednakże strona skarżąca zdaje się nie zauważać, że powoływane przez nią przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. zostały uchylone mocą art. 219 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 220 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. Z 2011, Nr 112, poz. 654). W rezultacie powoływane przez skarżącego przepisy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 2 lutego 2011 r. w sprawie wymagań jakim powinno odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej przestały obowiązywać z dniem 1 lipca 2012 r. Biorąc pod uwagę planowany okres umowy czyli od 1 stycznia 2012 r. do 31 grudnia 2012 r. trudno uznać aby przepisy ww. rozporządzenia mogłyby być stosowane w tym konkursie, skoro w połowie kontraktowanego okresu przestałyby obowiązywać.

Odnosząc się do zarzutu w zakresie rozbieżności harmonogramu dostępności personelu medycznego z godzinami otwarcia placówki Sąd podziela stanowisko Prezesa NFZ, iż przedstawienie w ofercie harmonogramu czasu pracy lekarzy i pielęgniarek ( liczba godzin pracy 34 tygodniowo), który nie pokrywał się z czasem pracy jednostki ( liczba godzin 44 tygodniowo) dyskwalifikowało złożoną ofertę. Sąd podziela stanowisko organu, iż nie miał on obowiązku wzywania strony do uzupełnienia braków formalnych oferty bowiem stwierdzona nieścisłość stanowiła w istocie błąd strony zatem nie miała charakteru braku formalnego w rozumieniu art.149 ust. 3 ustawy o świadczeniach. W tej sytuacji stanowisko zawarte w skardze co do obowiązku komisji konkursowej skierowania do skarżącego wezwania do uzupełnienia oferty nie zasługuje na akceptację.

Z uwagi na wskazane wyżej okoliczności organ prawidłowo odrzucił przedmiotową ofertę. W ogłoszonym konkursie ofert obowiązywały te same wymagania/warunki, w stosunku do wszystkich biorących w nim udział świadczeniodawców, określone w ww. przepisach. Wymagania te były jawne i dostępne dla wszystkich; nie dokonano też ich zmian w toku postępowania. Skarżący przystępując do konkursu ofert wiedział zatem, iż warunkiem skutecznego uczestnictwa w konkursie jest posiadanie ruchu jednokierunkowego na sali operacyjnej, jak również, iż konieczne jest podanie w ofercie godzin pracy – harmonogramu odpowiadającego kryteriom określonym w § 4 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 ze zm.), a mianowicie przedstawienia w ofercie harmonogram pracy lekarzy i pielęgniarek, który pokrywał by się z czasem pracy Zakładu, w którym świadczy usługi w zakresie udzielania świadczeń opieki zdrowotnej objętym postępowaniem konkursowym. W tej sytuacji odrzucenie oferty było wyłącznie skutkiem stwierdzenia przez organ tego faktu, to jest nieodpowiadania oferty kryteriom/warunkom ww. rozporządzenia, które postawiono wszystkim bez wyjątku świadczeniodawcom chcącym zawrzeć umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej objętych konkursem.

Podejmując kwestionowane rozstrzygnięcie organ działał zgodnie z zasadami przeprowadzania postępowania w sprawie zawarcia takich umów z uczestnikami konkursu. Podkreślenia przy tym wymaga, że określenie warunków, których spełnianie obciąża uczestników konkursu nie kreuje po ich stronie żadnych praw ani obowiązków, lecz jedynie wskazuje (przez to określenie) adresatów, którzy mogą wziąć udział w konkursie, gdyż spełniają te warunki. Spełnianie przez oferenta i ofertę warunków wymaganych od świadczeniodawców, określonych przez Prezesa NFZ na podstawie art. 146 ust. 1 pkt 3 ustawy o świadczeniach jest nakazem ustawowym (od spełnienia którego zależy udział w konkursie) wynikającym a contrario z art. 149 ust. 1 pkt 7 tej ustawy (por. też ww. wyrok NSA z 24 lutego 2011 r. II GSK 263/10). Niespełniając ww. warunków postępowania konkursowego w tej sprawie, skarżący nie mógł wziąć w nim udziału.

W tym stanie rzeczy, wyżej przytoczone zarzuty i szeroka argumentacja skargi nie mają istotnego znaczenia dla oceny przez Sąd prawidłowości zaskarżonej decyzji organu (i poprzedzającej ją decyzji pierwszoinstancyjnej), skoro jej treść zdeterminowana została wystąpieniem w sprawie ww. bezwzględnej przesłanki odrzucenia oferty w postaci braku sali operacyjnej z ruchem jednokierunkowym oraz wystąpieniem rozbieżności w harmonogramie pracy personelu, który nie pokrywał się czasem pracy placówki.

Sąd zauważa, że warunki wymagane od świadczeniodawców, określone przez Prezesa NFZ w zarządzeniu wydanym w drodze delegacji z art. 146 ust. 1 ustawy o świadczeniach, są istotnym i niezmiennym elementem ogłoszenia konkursu ofert i postępowania konkursowego. Wiążą wszystkich świadczeniodawców, którzy muszą je spełniać na etapie składania oferty pod rygorem odrzucenia. Granicą czasową spełniania tych warunków jest upływ terminu składania ofert (w tej sprawie oferty można było składać do dnia 28 grudnia 2011 r. – por. ogłoszenie konkursu ofert w aktach administracyjnych). Jak wynika bowiem z przepisów § 17 ust. 1 i 4 ww. zarządzenia Nr 46/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 16 września 2011 r. w sprawie warunków postępowania dotyczących zawierania umów o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej, zmienionym zarządzeniem Nr 53/2011/DSOZ Prezesa NFZ z dnia 30 września 2011 r., oferent może uzupełnić ofertę pod warunkiem, że oddział Funduszu otrzyma pisemne powiadomienie o uzupełnieniu oferty przed upływem terminu składania ofert (w ocenie Sądu uzupełnienie oferty w rozumieniu tego przepisu dotyczy nie tylko wprowadzenia do niej nowych elementów ale i zmiany dotychczasowych). Po upływie tego terminu oferent jest związany ofertą do czasu rozstrzygnięcia postępowania. Uregulowanie to umożliwia realizację zasady równego traktowania świadczeniodawców zainteresowanych konkursem, przejawiającej się w stosowaniu względem nich takich samych kryteriów udziału w konkursie. Naruszeniem tej zasady byłoby stosowanie do niektórych świadczeniodawców kryteriów dodatkowych czy zmienionych.

Wskazywana przez skarżącego zmiana harmonogramu (a więc warunków oferty) w piśmie z dnia [...] stycznia 2011 r. nie mogła być uwzględniona bowiem nastąpiła po upływie terminu składania ofert. Uwzględnienie tej zmiany prowadziłoby do naruszenia wzmiankowanej zasady równego traktowania świadczeniodawców przez stworzenie stronie dodatkowych możliwości zmiany (dopasowania) oferty po odrzuceniu oferty pierwotnej, jak również do złamania reguł postępowania konkursowego.

Nie jest również zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 15 grudnia 2004 roku w sprawie sposobu ogłaszania o postępowaniu w sprawie zawarcia umowy o udzielanie świadczeń opieki zdrowotnej na rzecz Narodowego Funduszu Zdrowia, zapraszania do udziału w rokowaniach składania ofert, powoływania i odwoływania komisji konkursowej oraz jej zadań (Dz. U. Nr 273, poz. 2719), poprzez zaniechanie przeprowadzenia kontroli sprawdzającej u pozostałych oferentów sprzętu medycznego (rodzaju, statusu i tytułu prawnego). Z akt sprawy wynika, że taka kontrola została przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2011 r. i obejmowała także sprzęt medyczny. W konsekwencji, wbrew żądaniu skargi nie zaistniały także powody do unieważnienia konkursu.

Z tych przyczyn, Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.