Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 354/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-08-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rozwoju~Minister Rozwoju, Pracy i Technologii
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 86
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2022 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R. D. i J. D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 11 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Wa 2600/21 o odrzuceniu skargi R. D. i J. D. na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 10 sierpnia 2021 r. nr D[...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Uzasadnienie:

Postanowieniem z dnia 11 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Wa 2600/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę R. D. i J. D.(dalej "skarżący") na decyzję Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z 10 sierpnia 2021 r. nr D[...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że pismem z 10 listopada 2021 r. wezwano skarżących do usunięcia braków formalnych skargi poprzez nadesłanie operatu szacunkowego stanowiącego załącznik do skargi, celem doręczenia uczestnikowi postępowania wraz z odpisem skargi , w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka zawierająca przedmiotowe wezwanie, awizowana przez pocztę w dniu 17 listopada 2021 r. oraz w dniu 25 listopada 2021 r., nie została przez pełnomocnika skarżących odebrana, w związku z czym w dniu 2 grudnia 2021 r. nastąpił jej zwrot do nadawcy. Skuteczne doręczenie wezwania nastąpiło w dniu 1 grudnia 2021 r. Termin do jego wykonaniu upłynął zatem w dniu 8 grudnia 2021 r. Mimo upływu wyznaczonego w wezwaniu terminu skarżący nie nadesłali żądanego odpisu załącznika do skargi. Skarga podlega więc odrzuceniu.

Pismem datowanym na 1 lutego 2022 r, zatytułowanym jako "Wniosek o doręczenie ewentualnie wniosek o przywrócenie terminu" skarżący reprezentowani przez radcę prawnego K. J., wnieśli o:

1) uznanie, że przesyłka z 10 listopada 2021 r. nie została pełnomocnikowi Skarżących skutecznie doręczona.

2) doręczenie ww. przesyłki na adres pełnomocnika Skarżących.

Z ostrożności procesowej w przypadku uznania przez Sąd, że przesyłka ta została skutecznie doręczona wniesiono o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z 28 września 2021 r.

W uzasadnieniu pełnomocnik skarżących radca prawny K. J. wskazała, że przyczyna uchybienia była spowodowana chorobą, przedstawiając na tę okoliczność zwolnienie lekarskie od dnia 24 listopada do 3 grudnia 2021 r. Po zakończeniu zwolnienia lekarskiego pełnomocnik skarżących, prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, nie znalazła w skrzynce awizo do odbioru przedmiotowej korespondencji. Zdaniem pełnomocnika skarżących mogło to być spowodowane faktem, że skrzynka pocztowa okazała się otwarta, o czym pełnomocnik skarżących nie wiedział. Listonosz poinformował pełnomocnika skarżących, że ma on dokonać naprawy skrzynki pocztowej we własnym zakresie, gdyż nie jest to sprawa Poczty Polskiej.

Pełnomocnik Skarżących nie miał więc świadomości, że została do niego wysłana korespondencja z tutejszego Sądu.

Biorąc pod uwagę powyższe w terminie awizowania przesyłki pełnomocnik Powódki nie był w stanie jej odebrać. Oznacza to, że pismo z dnia 10 listopada 2021 roku nie zostało pełnomocnikowi skutecznie doręczone a więc nie zaczął biec termin do uzupełnienia braków formalnych. Zatem wniosek o doręczenie jest uzasadniony.

Z ostrożności procesowej w przypadku uznania przez tutejszy Sąd, że przesyłka została skutecznie doręczona, wniesiono o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W ocenie pełnomocnika skarżących we wskazanych wyżej okolicznościach nie ma żadnej wątpliwości, że w nieodebraniu korespondencji nie ma winy pełnomocnika Skarżących.

Powyższe pismo pełnomocnika skarżących z 1 lutego 2022 r. zarządzeniem przewodniczącego Wydziału I WSA w Warszawie postanowiono potraktować jako zażalenie na postanowienie z 11 stycznia 2022 r. oraz jako wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Wymogi stawiane wszystkim pismom procesowym reguluje przepis art. 46 § 1 p.p.s.a. Oprócz wymagań wskazanych w tym przepisie, art. 47 § 1 p.p.s.a. przewiduje, że do pisma należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie budzi wątpliwości, że na równi z wymogami pisma, o których mowa w art. 46 p.p.s.a. należy traktować wymogi z art. 47 p.p.s.a. W sytuacji, gdy brak jest jednego z elementów pisma wymienionych w art. 46 i art. 47 § 1 p.p.s.a., obowiązkiem sądu, zgodnie z art. 49 § 1 p.p.s.a., jest wezwanie strony do uzupełnienia lub poprawienia pisma w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim przepisem szczególnym jest przepis art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Stosownie do jego treści, sąd odrzuca skargę, jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jej braków formalnych.

Analiza orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje na fakt istnienia rozbieżności w stosowaniu w/w przepisów w sytuacji, gdy strona w wymaganym terminie nie wykona wezwania sądu i nie nadeśle odpisów skargi i odpisów załączników. Istniały także rozbieżne stanowiska co do możliwości samodzielnego wykonania przez sąd kserokopii takich pism.

Rozbieżności te usunęła jednak uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego w składzie siedmiu sędziów z dnia 18 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 13/13, w której stwierdzono, że niedołączenie przez stronę skarżącą wymaganej liczby odpisów skargi i odpisów załączników, zgodnie z art. 47 § 1 p.p.s.a., jest brakiem formalnym skargi, o którym mowa w art. 49 § 1 w związku z art. 57 § 1 p.p.s.a., uniemożliwiającym nadanie skardze prawidłowego biegu, który nie może być usunięty przez sporządzenie odpisów skargi przez sąd. Wskazano również, że złożenie przez stronę skarżącą wymaganych odpisów skargi po upływie wyznaczonego terminu, o którym mowa w art. 49 § 1 p.p.s.a., ale przed odrzuceniem skargi, oznacza, że skarga nie może otrzymać prawidłowego biegu i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Przechodząc od rozważań ogólnych do okoliczności rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że Sąd pierwszej instancji zasadnie odrzucił skargę skarżących, z uwagi na niewykonanie przez nich wezwania do nadesłania operatu szacunkowego stanowiącego załącznik do skargi we wskazanym przez Sąd terminie. Z akt sprawy wynika, że wezwanie Sądu w powyższym zakresie zostało doręczone skarżącym w dniu 1 grudnia 2021 r. W zakreślonym w wezwaniu terminie skarżący nie nadesłali jednak wymaganego dokumentu. Brak operatu szacunkowego stanowiącego załącznik do skargi uniemożliwiał nadanie skardze prawidłowego biegu, gdyż obowiązkiem Sądu było doręczenie odpisów skargi wszystkim występującym w sprawie uczestnikom postępowania.

W rozpoznawanej sprawie kwestionowane jest przez skarżących doręczenie wezwania do uzupełnienia braków formalnych. Jak wynika z akt sprawy, przesyłka zwierająca rzeczone wezwanie została dwukrotnie awizowana w dniach 17 listopada 2021 r. oraz 25 listopada 2021 r., a następnie zwrócona do organu jako niepodjęta w terminie, w związku z czym organ uznał tę decyzję za doręczoną w trybie tzw. doręczenia zastępczego z dniem 1 grudnia 2021 r. W tym miejscu wskazać należy, że wspomniany tryb doręczenia jest wyjątkiem od ogólnych zasad doręczania pism w postępowaniu administracyjnym, co powoduje, że przepisy regulujące ten tryb doręczeń należy interpretować ściśle, a zatem do uznania, że w określonej sprawie doszło do skutecznego doręczenia w trybie zastępczym, wymagane jest spełnienie wszystkich przesłanek przewidzianych przez przepisy regulujące ten tryb. Z uwagi na powyższe należy wskazać, że zgodnie z art. 73 § 2 p.p.s.a. doręczyciel podejmujący próbę doręczenia korespondencji w trybie zastępczym ma obowiązek umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w placówce pocztowej wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia, w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Dopiero zatem dochowanie tego wymogu pozwala uznać, że doręczenie podjęte w trybie zastępczym odniosło skutek procesowy w postaci skutecznego doręczenia korespondencji.

Wezwanie do uzupełnienia braków formalnych zostało skutecznie doręczone 1 grudnia 2021 r., a więc, co trafnie zauważył sąd I instancji, termin upłynął 8 grudnia 2021 r. Z powyższego wynika, że pełnomocnik miała 5 dni na uzupełnienie braków formalnych skargi czego ostatecznie, w wyznaczonym terminie, nie dokonała.

Z tych względów należy uznać, że nieuzupełnienie w terminie braku formalnego skargi, w sytuacji gdy wezwanie do jego uzupełnienia było jednoznaczne i prawidłowo doręczone, obligowało Sąd I instancji do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Końcowo, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnia, że po ostatecznym rozstrzygnięciu prawidłowości zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji będzie mógł rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.