Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1882/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1 pkt 1 i art. 11 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Izabella Kulig-Maciszewska Sędziowie Irena Kamińska (spr.) NSA Jacek Hyla Protokolant Barbara Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 18 grudnia 2007r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 czerwca 2006r. sygn. akt I SA/Wa 2221/05 w sprawie ze skargi [...] Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

I OSK 1882/06

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2006 r. oddalił skargę [...] Spółki Akcyjnej w Warszawie Oddział Gospodarowania Nieruchomościami w K. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] dotyczącą nabycia z mocy prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu wyroku przedstawiono następujący stan faktyczny sprawy.

Wojewoda M. decyzją z dnia [...] stwierdził nabycie przez Gminę K. z mocy prawa nieodpłatnie własności nieruchomości oznaczonej w jednostce ewidencyjnej K. - P. jako działka nr [...] objętej księgą wieczystą nr [...]. W księdze wieczystej jako właściciel przedmiotowej działki figurował Skarb Państwa. Podstawę do dokonania wpisu prawa własności do księgi wieczystej stanowiło orzeczenie Urzędu Spraw Wewnętrznych Prezydium Rady Narodowej miasta K. z dnia [...] listopada 1960 r. o wywłaszczeniu. W dniu 27 maja 1990 r. opisana nieruchomość stanowiła własność Skarbu Państwa. Ponadto, w toku prowadzonego postępowania, Wojewoda ustalił, że przedmiotowa nieruchomość objęta została także decyzją Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Dzielnicowego K. - P. z dnia [...] października 1987 r. o ustaleniu dla Południowej Dyrekcji Okręgowej [...] w K. opłaty rocznej z tytułu zarządu gruntem. W związku z tego rodzaju informacją Wojewoda M. zwrócił się do skarżącego o wypowiedzenie się czy w dniu 27 maja 1990 r. przedsiębiorstwu temu, bądź jego poprzednikowi prawnemu przysługiwało prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości, a w przypadku potwierdzenia tej okoliczności o przedłożenie stosownych dokumentów. W nawiązaniu do tego wezwania [...] S.A. w K. przedstawiło decyzję o naliczeniu opłat za zarząd. Organ pierwszej instancji ustalił ponadto, że przedmiotowa działka jest zabudowana częścią budynku gospodarczego stanowiącego własność Zakładu Energetycznego w K., zaś pozostała cześć tego budynku znajduje się na działce nr [...]. Dodatkowo Wojewoda podkreślił, że wyłączeniu od komunalizacji podlega mienie, które w dniu 27 maja 1990 r. znajdowało się pod zarządem innych niż Państwo państwowych osób prawnych. Przedsiębiorstwo [...], jak wyjaśnił organ, nie przedstawiło decyzji, która stwierdzałaby prawo zarządu do przedmiotowej nieruchomości. Komunalizacja nastąpiła z dniem 27 maja 1990 r., zaś jej uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. Rozporządzenie z dnia 10 lutego 1998 r. zawiera przepisy wykonawcze do ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jego § 4 dotyczy dowodów, na podstawie których stwierdza się prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych. W związku z tym prawo zarządu wobec nieruchomości Skarbu Państwa na dzień 27 maja 1990 r. można było ustalić tylko na podstawie obowiązujących w tej dacie przepisów. Decyzja o opłatach, którą załączyła Przedsiębiorstwo [...] nie może być dowodem istnienia tego prawa i nie może odnieść skutku w postaci uwłaszczenia na tej nieruchomości Skarbu Państwa. Faktu istnienia zarządu nie można domniemywać, powinien on wynikać wprost z decyzji określającej położenie nieruchomości, jej powierzchnię, sposób i cel korzystania w powiązaniu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Od przedmiotowej decyzji [...] S.A. w K. złożyło odwołanie, w którym podniosło, że decyzja o naliczeniu opłat jest równorzędnym dowodem przekazania nieruchomości w zarząd tak dla uwłaszczenia, jak i dla komunalizacji. W dniu 5 grudnia 1990 r., jak podkreślił odwołujący, nastąpiło przekształcenie z mocy prawa posiadanego przez Przedsiębiorstwo [...] zarządu w prawo użytkowania wieczystego. Stosownie do treści art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 maja 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym ,,Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138) mienie Przedsiębiorstwo [...] stanowiło wydzieloną część mienia ogólnonarodowego, a w jego skład wchodziły środki nabyte przez Przedsiębiorstwo [...] w toku jego działalności. Nieruchomości należące do przedsiębiorstwa państwowego podlegały naczelnym organom administracji i pozostawały w jego dyspozycji. Nie były zatem mieniem należącym do rad narodowych. Przedsiębiorstwo [...] dodatkowo wskazało, że Wojewoda M. pominął w swych ustaleniach bezwzględną negatywną przesłankę komunalizacji określoną w art. 34 i 34 a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa Polskie Koleje Państwowe (Dz. U. Nr 84, poz. 948), na mocy której grunty będące własnością Skarbu Państwa znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu Przedsiębiorstwa [...], co do których Przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu mu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nim do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego Przedsiębiorstwa [...] i nie podlegają komunalizacji.

Po rozpoznaniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ zaznaczył, że wątek odnoszący się do ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz.948 ze zm.) został podniesiony dopiero w odwołaniu. Wskazał ponadto, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 podkreślił, iż wyrażone w art. 5 ustawy nowelizującej postanowienie ustawodawcy o umorzeniu postępowań komunalizacyjnych nie zakończonych prawomocną decyzją jest jedynie konsekwencją rozwiązania przyjętego w art. 1 pkt 19, które odnosi się do postępowań w przedmiocie przekazania mienia gminom wyłącznie w oparciu o art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Rozwiązanie to nie dotyczy nie zakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa. Z wykładni art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o zmianie ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" oraz o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami wynika, że odnosi się on wyłącznie do takiej komunalizacji, która następuje na podstawie art. 5 ust. 3 lub 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, a więc takiej która następuje na mocy konstytutywnej decyzji właściwego wojewody. Przepis ten nie ma bowiem zastosowania do komunalizacji, która już nastąpiła z mocy samego prawa (ex lege) na podstawie art. 5 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Podstawę do powstania zarządu na nieruchomości państwowej przed datą 27 maja 1990 r. stanowiła decyzja administracyjna o oddaniu nieruchomości w zarząd, przekazanie zarządu za zgodą właściwego organu administracji, a także nabycie nieruchomości przez państwową jednostkę organizacyjną. Nie można więc, jak wyjaśniał organ, podzielić poglądu Przedsiębiorstwa [...], co do tego, że nieruchomość pozostawała w zarządzie Przedsiębiorstwa [...] na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonuje się rygorystycznej wykładni art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., zgodnie z którą dla stwierdzenia zarządu na nieruchomości podejmowanego przez jednostkę podległą ministrowi niezbędna jest decyzja o ustanowieniu zarządu na jej rzecz albo stosowna umowa cywilna (wyrok NSA z dnia 10.06.1998 r. I SA 1989/97 LEX nr 45054). W związku z tym, decyzja o ustanowieniu opłat nie może być wystarczającym dowodem ustanowienia zarządu w sensie prawnym. Zarząd mógł powstać jedynie, jak dalej argumentowała Komisja, w sposób określony w art. 38 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, a więc na podstawie decyzji o przekazaniu gruntów w zarząd albo na podstawie zawartej za zezwoleniem właściwego organu umowy o przekazaniu nieruchomości pomiędzy państwowymi jednostkami organizacyjnymi, bądź umowy o nabyciu nieruchomości (wyrok NSA z dnia 5.11.1999 r. ! SA 2240/98 LEX nr 47386). Na zakończenie organ drugiej instancji powołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 1999 r. w świetle, którego podkreśli jeszcze, że dowody z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 97) na podstawie, których możliwe jest stwierdzenie prawa zarządu nieruchomością w celach uwłaszczeniowych nie mają zastosowania w postępowaniu komunalizacyjnym.

Od przedmiotowej decyzji [...] S.A. w K. złożyło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w uzasadnieniu której skarżący podniósł, iż na mocy przepisów powołanych powyżej grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990 r. w posiadaniu Przedsiębiorstwa [...], co do których Przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się tego rodzaju dokumentem do dnia wykreślenia go z rejestru przedsiębiorców państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy z mocy prawa przedmiotem użytkowania wieczystego i nie podlega komunalizacji. Przepisy te regulują stan prawny nieruchomości, dla których brak jest ustanowionego zarządu, ale znajdujących się w posiadaniu skarżącego. W ocenie skarżącego Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 12 kwietnia 2005 r. wyjaśnił, że grunty które w dniu 5 grudnia 1990 r. były w posiadaniu Przedsiębiorstwa [...], a co do których Przedsiębiorstwo [...] nie legitymowało się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej, nie stały się własnością gminy z mocy prawa. Grunty te pozostały własnością Skarbu Państwa, gminy zaś mogły starać się o ich przekazanie przez okres 13 lat. Celem normy z art. 1 pkt 19 ustawy zmieniającej, było wyłączenie określonych gruntów spod komunalizacji i zapewnienie Przedsiębiorstwu [...] stabilnej sytuacji prawnej w zakresie wykonywania prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości wskazanych w art. 34 ustawy o komercjalizacji. Brak ustanowionego zarządu oznacza, zdaniem skarżącego, iż rady narodowe i terenowe organy administracji nie wykonywały wobec tych nieruchomości czynności władczych co w świetle powyższego i przy uwzględnieniu faktu posiadania nieruchomości przez Przedsiębiorstwo [...] w dniu 27 maja 1990 r. należało potraktować jako negatywną przesłanką komunalizacji. W uzasadnieniu decyzji organ nie wskazał, jak zwrócił uwagę skarżący, faktów na których się oparł, a także pominął okoliczność posiadania nieruchomości przez skarżącego. Organ nie wziął również pod uwagę, że w dniu 27 maja 1990 r. obowiązywała ustawa z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" zgodnie, z którą funkcje organu założycielskiego pełnił Minister Transportu, Żeglugi i Łączności czyli organ administracji centralnej, a nie organ administracji terenowej. Wobec tego rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego nie wykonywały wobec tej nieruchomości uprawnień administracyjnych o charakterze władczym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 8 czerwca 2006 r. wyjaśnił, iż w orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, co do tego, że komunalizacji z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie podlega mienie ogólnonarodowe (państwowe), należące do przedsiębiorstw państwowych, dla których funkcje organu założycielskiego pełniły organy administracji inne niż rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego. Wykładni określenia ,,należące do" użytego w art. 5 ust. 1 ustawy dokonał Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 9 grudnia 1992 r. sygn. akt W 13/91 (Dz. U. Nr 97, poz. 486). Z treści przedmiotowej uchwały wynika, jak podniósł Sąd I instancji, że mienie ogólnonarodowe (państwowe) należało do przedsiębiorstwa państwowego, jeżeli było mu przekazane w zarząd w formie prawem przewidzianej, albowiem wówczas przedsiębiorstwo to wykonywało względem tego mienia płynące z ustanowionego zarządu różnego rodzaju uprawnienia cywilnoprawne. Natomiast grunt nie pozostający w dniu 27 maja 1990 r. w zarządzie przedsiębiorstwa państwowego, a pozostający jedynie w faktycznym władaniu, nie ,,należał do" tego przedsiębiorstwa. W przedmiotowej sprawie, jak dalej argumentował Sąd, skarżący [...] powoływał się na prawo zarządu wobec przedmiotowej nieruchomości wynikające z decyzji o naliczeniu opłat, twierdząc zarazem iż jest ona równorzędnym dowodem przekazania nieruchomości w zarząd zarówno w postępowaniu o uwłaszczenie, jak i w postępowaniu komunalizacyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że przytoczone przez Przedsiębiorstwo [...] argumenty są nietrafne. Decydujące znaczenie dla oceny możliwości komunalizacji określonego mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. ma stan prawny tego mienia jaki istnieje na dzień 27 maja 1990 r. Nie ma zatem znaczenia okoliczność, iż Przedsiębiorstwo [...] legitymowało się decyzją o naliczeniu opłat za zarząd nieruchomością, która w świetle rozporządzenia w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu stanowiła wystarczający dowód do przyjęcia, że w dniu 5 grudnia 1990 r. przedsiębiorstwu temu przysługiwał zarząd nieruchomością. Prawa zarządu nie można też wyprowadzać z ogólnej normy ustawowej, o której mowa w art. 16 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Z akt sprawy nie wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła składnik, wydzielonej części mienia ogólnonarodowego nabyty przez przedsiębiorstwo [...] w toku jego działalności. W ocenie Sądu należało podzielić stanowisko Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej, co do tego, że powołany przepis ustawowy jako norma powszechnie obowiązującego prawa ma charakter abstrakcyjny i nie odnosi się do konkretnie oznaczonej nieruchomości. Określone prawo do nieruchomości państwowej takie jak zarząd, użytkowanie, czy użytkowanie wieczyste w myśl przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r., kreowane było w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji) bądź cywilnoprawnego (umowy). Nietrafna zatem w ocenie Sądu I instancji jest argumentacja skarżącego odwołująca się do przepisów art. 34 a ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", ponieważ celem regulacji z art. 34 powołanej ustawy było ustabilizowanie stanu prawnego mienia pozostającego w posiadaniu Przedsiębiorstwa [...], co do którego brak było ustanowionego zarządu. Powoływanie się na wskazany przepis stanowi właśnie dowód na to, że przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie "należała" do Przedsiębiorstwa [...] w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja i 1990 r. Stan ten nie wyłączał więc komunalizacji mienia z mocy prawa, skoro oba przepisy weszły w życie po dniu 27 maja 1990 r. Co do znaczenia art. 34 a dla procesu ewentualnej komunalizacji wypowiedział się Trybunał Konstytucyjny w wyroku z :dnia 12 kwietnia 2005 r. sygn. akt K 30/03 wskazując w nim, że art. 1 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. odnosi się do postępowań w przedmiocie przekazania mienia gminom wyłącznie w oparciu o art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej, czego konsekwencją jest umorzenie postępowań komunalizacyjnych, o których mowa w art. 5 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. Regulacja z art. 34 a nie dotyczy nie zakończonych postępowań komunalizacyjnych, które zostały wszczęte na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy komunalizacyjnej, tj. w przypadkach komunalizacji z mocy prawa. Okoliczność posiadania nieruchomości przez Przedsiębiorstwo [...] w dniu 27 maja 1990 r. nie miała zatem, jak podkreślił Sąd I instancji, jakiegokolwiek znaczenia dla komunalizacji nieruchomości na postawie art. 5 ust. 1 ustawy.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wniosło [...] S.A., zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Naruszenia przepisów prawa materialnego skarżący upatrywał w błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) polegającą na niewłaściwym przyjęciu, iż w niniejszej sprawie przepis ten ma zastosowanie. Naruszenia zaś przepisów postępowania upatrywał w niewyjaśnianiu stanu faktycznego sprawy, mającego wpływ na wydanie orzeczenia. Pełnomocnik skarżącego w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie błędnie uznał, iż nie ma znaczenia dla komunalizacji określonego mienia, fakt legitymowania się przez skarżącego decyzją o naliczeniu opłat z tytułu przysługującego mu zarządu do nieruchomości. Brak udokumentowanego zarządu oznacza, że nieruchomość nie należała w sensie prawnym do skarżącego co oznacza, iż w stanie faktycznym sprawy nie występują negatywne przesłanki komunalizacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.). Organ administracji wydając decyzję o stwierdzeniu przejścia prawa własności nieruchomości stanowiącej mienie ogólnonarodowe, na własność gminy, opiera się na treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Bezspornym jest, iż dla skutecznego przepływu mienia na właściwą gminę, w trybie art. 5 ustawy komunalizacyjnej, wymagane jest łączne spełnienie przesłanek w nim wymienionych. Organ prowadzący postępowanie ustala w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, czy nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa, czy też jednej z jednostek w tym przepisie wymienionych. Organ zobowiązany jest jak wskazał dodatkowo pełnomocnik skarżącego dokonać ustaleń w zakresie przesłanek negatywnych określonych art. 11 i 12 ustawy komunalizacyjnej. Ustalenia te dokonywane są na dzień 27 maja 1990r., tj. na dzień wejścia w życie powołanej wyżej ustawy wprowadzającej przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych. W dniu 27 maja 1990 r. Przedsiębiorstwo [...] było przedsiębiorstwem państwowym utworzonym w celu zarządzania i eksploatacji państwowych kolei użytku publicznego, które gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewniało mu jego ochronę. Dla Przedsiębiorstwa [...] funkcję organu założycielskiego wykonywał Minister Transportu Żeglugi i Łączności. Wykonywane zaś przez Przedsiębiorstwo [...] zadania w zakresie przewozu osób i rzeczy oraz świadczenie usług związanych z przewozem miały charakter zadań publicznych. Mienie przedsiębiorstwa zgodnie z treścią art.16 ust. 1 i 2 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" stanowiło część mienia ogólnonarodowego w skład które wchodziły środki nabyte w toku działalności przedsiębiorstwa. Wobec czego nieruchomości Przedsiębiorstwa [...] podlegały naczelnemu organowi administracji i pozostawały w jego dyspozycji. Dlatego też Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku z 12 kwietnia 2005r. przyjął, że "celem zakwestionowanego przepisu było wyłączenie określonych gruntów spod komunalizacji i zapewnienie Przedsiębiorstwu [...] stabilnej sytuacji prawnej w zakresie wykonywania prawa użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości wskazanych w art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP. Stan posiadania polegający na wykonywaniu przez Przedsiębiorstwo [...] określonych czynności władczych polegających na realizacji zadań publicznych przesądza, w ocenie pełnomocnika skarżącego, o wystąpieniu negatywnej przesłanki komunalizacyjnej z art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy wprowadzającej przepisy ustawy o samorządzie terytorialnym i pracownikach samorządowych. W związku z tym mienie to nie utraciło charakteru mienia ogólnonarodowego i w dniu 27 maja 1990r. pozostawało własnością Skarbu Państwa, a co za tym idzie mogło zostać przekazane gminie jedynie na jej wniosek w trybie przewidzianym art. 5 ust. 3 i 4 ustawy komunalizacyjnej. Ponadto jak podniósł jeszcze pełnomocnik skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął całkowicie ustalenia co do sposobu korzystania z przedmiotowej nieruchomości uznając, iż stan posiadania w świetle orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005r. nie ma znaczenia w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego. W związku z tym Sąd nie posiada kompetencji do precyzowania czy uzupełniania zarzutów skargi kasacyjnej i jej prawidłowe sformułowanie, poprzez wskazanie m.in. przepisów, które zostały naruszone, determinuje zakres kontroli orzeczenia Sądu pierwszej instancji. Ponieważ w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności, o których stanowi art. 183 § 2 P.p.s.a., Naczelny Sad Administracyjny rozpoznał skargę zgodnie z przedstawionymi zarzutami. Jednakże zarzut naruszenia przepisów postępowania poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego, nie może zostać rozpatrzony, bowiem skarżący nie wskazał jakie konkretnie przepisy naruszył Sąd pierwszej instancji. Przepisy te nie zostały wskazane ani w podstawach skargi kasacyjnej, ani w jej uzasadnieniu. W tej sytuacji zarzut ten pozostaje poza oceną Sądu drugiej instancji.

Odnośnie naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) należy stwierdzić, iż zarzut ten nie jest zasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał bowiem właściwej wykładni i prawidłowo go zastosował.

Ze stanu faktycznego jednoznacznie wynikało, iż Przedsiębiorstwo nie legitymowało się tytułem prawnorzeczowym do przedmiotowej nieruchomości.

Nie dysponowało prawem zarządu w formie przewidzianej w obowiązujących na dzień 27 maja 1990 r. przepisach, co w sposób szczegółowy przedstawił Sąd pierwszej instancji, przywołując stosowne przepisy, a także wykładnię dokonaną przez Trybunał Konstytucyjny.

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, nie zachodzą przesłanki negatywne komunalizacji, określone w art. 11 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. stanowiącym, że składniki mienia ogólnonarodowego, o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym jeżeli służą wykonywaniu zadań publicznych, należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej.

Oczywistym jest, iż wykonywane przez Przedsiębiorstwo [...] zadania nie należą do właściwości organów administracji rządowej, władzy państwowej ani sądów. Fakt, iż organem założycielskim Przedsiębiorstwa był minister nie oznacza, że wykonywane przez nie zadania należą do właściwości organów administracji rządowej. W związku z tym w stanie niniejszej sprawy nie zachodziły przesłanki wyłączające komunalizację.

Takie wyłączenie nie jest również możliwe w trybie art. 34a ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe", który to przepis wyłącza komunalizację, zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2005 r. w sprawie K 30/03, jedynie mienie określone w ust. 3 i 4 art. 5 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Natomiast w niniejszej sprawie komunalizacja nastąpiła z mocy prawa stosownie do ust. 1 pkt 1 art. 5.

W związku z tym nie mogą mieć znaczenia rozważania zawarte w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, dotyczące praktycznego znaczenia art. 34 ww. ustawy o komercjalizacji przy przyjętym przez Trybunał Konstytucyjny stanowisku co do zakresu wyłączeń mienia z możliwości komunalizacji.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych postaw, na mocy art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.