Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1369/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 5, 8, 11, art. 61 ust. 1 pky 1 i ust. 2, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art. 72 ust. 1 pkt 1, art.80 ust. 1 pkt 1-3, art. 82 ust. 1 pkt 1i pkt 5, art. 85
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Piotr Korzeniowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Tomiło-Nawrocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2015 r. sprawy ze skarg A. G. i J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] grudnia 2014 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego A. G. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. nakazuje pobrać od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem nieuiszczonego wpisu sądowego od skargi.


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. (dalej: SKO w O., Kolegium, organ II instancji, organ odwoławczy, SKO) znak: [...] z [...] lutego 2015 r., wydana na podstawie art. 1 i 2 ustawy z 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w związku z art. 17 pkt 1, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., dalej: k.p.a.) w związku z art. z art. 3 ust. 1 pkt 5, 8, 11, art. 61 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 63 ust. 1, art. 64 ust. 1, art. 66, art. 71 ust. 1 i ust. 2 pkt 2, art 72 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 1 pkt 1-3, art. 82 ust. 1 pkt 1 i 5, art. 85 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tekst jedn.: Dz. U z 2013 r. poz. 1235 ze zm., dalej: u.u.i.ś.) oraz § 2 ust. 1 pkt 5 i § 3 ust. 1 pkt 6 lit b rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. nr 213 poz. 1397, dalej: rozporządzenie) oraz § 30 uchwały nr [...] Rady Gminy P. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy P. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...] z [...] września 2005 r.), po rozpatrzeniu odwołania R. R., I. S., J. M., M. N., I. U., A. G. i J. M. (dalej: skarżący - dwóch ostatnich reprezentowanych przez radcę prawnego I. S.) od decyzji wydanej przez Wójta Gminy P. (dalej: organ I instancji) nr [...] z [...] grudnia 2014 r. ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 330 kW składającej się z pojedynczej jednostki wytwórczej usytuowanej na dz. nr [...] - obręb [...], gmina P., powiat m.

W decyzji z [...] lutego 2015 r. SKO w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Stan sprawy przestawiał się następująco:

W decyzji z [...] grudnia 2014 r. organ I instancji, po rozpatrzeniu wniosku spółki [...] Sp. z o.o., ul. [...] z [...] grudnia 2013 r. wydał decyzję ustalającą środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 330 kW składającej się z pojedynczej jednostki wytwórczej usytuowanej na dz. nr [...] - obręb [...], gmina P., powiat m. Inwestycja obejmuje budowę elektrowni wiatrowej z niezbędną infrastrukturą i obiektami towarzyszącymi o mocy maksymalnej 330 kW, wysokości wieży ok. 49,9 m i maksymalnej mocy akustycznej 100 dB.

W decyzji określono warunki wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, ze szczególnym uwzględnieniem konieczności ochrony wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym (m.in. poprzez wskazanie, że umiejscowienie turbiny wiatrowej odbędzie się na wysokości nie mniejszej niż 49 m n.p.t,).

Ze względu na znaczną odległość od granicy państwa wykluczono możliwość występowania transgranicznego oddziaływania na środowisko i nie przewidziano ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania. Stwierdzono konieczność przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego awifauny i nietoperzy przez okres co najmniej 3 lat od momentu uruchomienia farmy, według stosownych wytycznych, a wyniki monitoringu porealizacyjnego w postaci raportów należy corocznie przedstawiać RDOŚ oraz organowi I instancji, a po uruchomieniu turbiny wiatrowej stwierdzono konieczność przeprowadzenia kontrolnych pomiarów poziomu hałasu na najbliższych terenach zabudowy mieszkaniowej objętych ochroną akustyczną i przedstawić wyniki pomiarów Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu (dalej: PPIS) oraz organowi I instancji.

W uzasadnieniu decyzji opisano przebieg postępowania, toczącego się od momentu złożenia wniosku 6 grudnia 2013 r. Przeprowadzono, przed wydaniem zaskarżonej decyzji, procedurę udziału społeczeństwa i dokonano oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Uzyskano odpowiednie uzgodnienia z innymi organami. Odnośnie uwag i wniosków wniesionych w ramach konsultacji społecznych tyczących się kwestii związanych z odległością inwestycji od zabudowań mieszkalnych, powołanych przez inwestora opinii naukowych, kwestii nadmiernego hałasu akustycznego na terenach chronionych, oddziaływania infradźwięków na zdrowie ludzkie, efektu stroboskopowego, bezpieczeństwa ruchu lotniczego oraz wpływu inwestycji na środowisko, to uzyskano stosowne wyjaśnienia od inwestora.

W piśmie z 18 czerwca 2014 r., znak [...] organ I instancji przesłał wyjaśnienia inwestora osobom, które złożyły uwagi w toku postępowania z udziałem społeczeństwa. W kwestii kolejnych uwag, wniesionych przez szereg osób pismami, to w decyzji wskazano, że na potrzeby przygotowania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: raport), wykonano symulację akustyczną, w której oszacowano zasięg ponadnormatywnego hałasu.

Po analizie dostępnych dokumentów organ I instancji stwierdził, że najbliższa zabudowa chroniona akustycznie znajduje się w odległości ponad 500 m od źródła hałasu. W związku z tym, już w takiej odległości od źródła hałasu, jakim będzie elektrownia wiatrowa będą spełnione najbardziej surowe normy dotyczące dopuszczalnego hałasu na terenach chronionych akustycznie.

Rozpatrując uwagi i wątpliwości mieszkańców dotyczące warunków akustycznych, organ uznał za konieczne nałożenie obowiązku dokonania stosownej analizy porealizacyjnej.

W decyzji zawarta została odpowiedź na zgłaszane wnioski i uwagi. Odnosząc się do wniosków o odrzucenie w całości stwierdzeń końcowych raportu, które zostały zawarte w pismach z uwagami do raportu oceny oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko organ I instancji stoi na stanowisku, że raport o oddziaływaniu na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia został wykonany zgodnie z wymogami u.u.i.ś. i przeszedł pozytywną weryfikację w organach niezależnych od inwestora.

W ocenie organu I instancji, raport odpowiada treści art. 66 u.u.i.ś., a jego ustalenia są spójne, logiczne i przekonujące. W decyzji organ I instancji wskazał, że teren inwestycji objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady Gminy P. zmienionym uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. (dalej: MPZP).

Po analizie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stwierdzono zgodność przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy P. obowiązującym na terenie realizacji inwestycji, gdyż planowana inwestycja elektrowni wiatrowej, jako obiekt infrastruktury i obsługi technicznej gminy, może zostać zlokalizowana na dz. Nr [...] - obręb [...]. Planowanie przedsięwzięcie znajduje się poza granicami obszarów Natura 2000 i nie będzie miało negatywnego wpływu na przedmiot ochrony obszarów Natura 2000. Do decyzji dołączono charakterystykę przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do zaskarżonej decyzji.

Od przedmiotowej decyzji odwołanie złożyły strony postępowania: R. R., I. S., J. M., M. N., I. U., A. G. i J. M. (dwaj ostatni reprezentowani przez radcę prawnego I. S.).

W swoich wystąpieniach odwołujący się zarzucają decyzji organu I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 3 ust 1 pkt 13, art. 66, art. 80 ust 2 u.u.i.ś. oraz naruszenie Rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7 k.p.a. Odwołujący domagają się uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia lub orzeczenia o odmowie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedmiotowego rozstrzygnięcia. Odwołujący wskazują na niezgodność planowanego przedsięwzięcia z MPZP.

Odwołujący się zarzucają również nieprawidłowości w raporcie poprzez wskazania ustaleń z MPZP z pominięciem postanowień wskazujących na niedopuszczalność lokalizacji przedmiotowej inwestycji-ograniczeń określonych w § 108 MPZP.

Odnośnie analizy akustycznej odwołujący się wskazują, że została przeprowadzona przy przyjęciu abstrakcyjnych założeń stałego natężenia wiatru 8 m/s, podczas gdy turbina będzie pracować przy prędkościach od 3 m/s do 25 m/s, przy optymalnym wietrze 13 m/s.

Przeprowadzone obliczenia nie ich zdaniem, obrazują zatem maksymalnego oddziaływania i nie dają rzeczywistego obrazu możliwych uciążliwości, gdyż analiza hałasu winna być przeprowadzona dla maksymalnej prędkości wiatru umożliwiającego prace wiatraka tj. 25 m/s. Tym samym raport nie spełnia wymogów z art. 66 ust 1 pkt 6 u.u.i.ś. Kolejny zarzut dotyczy przekroczenia norm hałasu, gdyż realizacja kilku wiatraków w promieniu 2 km spowoduje znaczne przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu. Odwołujący nie zgadzają się z nieuprawnionym podziałem zamierzenia inwestycyjnego, gdyż zaskarżona decyzja dotyczy tylko jednej z kilkunastu jednostek wytwórczych planowanych do realizacji na terenie gminy, a położonych w bliskiej odległości. Prowadzenie odrębnych postępowań dla każdej z nich i to z pominięciem infrastruktury technicznej utrudnia kompleksową ocenę skumulowanego oddziaływania i stanowi naruszenie art. 3 ust 1 pkt 13 ustawy. Odnośnie naruszenia art. 7 k.p.a, to organ wziął jedynie pod uwagę interes inwestora, z pominięciem pozostałych stron postępowania, co stanowi naruszenie zasad postępowania administracyjnego. Dodatkowo pełnomocnik A. G. i J. M. wskazała na naruszenia art. 40 § 2 k.p.a. poprzez doręczenie decyzji mocodawcom zamiast pełnomocnikowi stron.

Organ I instancji przekazując sprawę do Kolegium ustosunkował się do zarzutów zawartych w odwołaniach .

W dniu 30 stycznia 2014 r. do organu II instancji wpłynęło uzupełnienie odwołania wniesione przez pełnomocnika A. G. i J. M. W piśmie tym ponownie zostało podkreślone, że planowane przedsięwzięcie w żaden sposób nie może zostać zaliczone do obiektów obsługi technicznej gminy, gdyż musi zostać wykazana ich niezbędność dla zaspokajania potrzeb mieszkańców, czego organ I instancji nie wykazał. Planowane przedsięwzięcie narusza § 108 1 pkt 1, 2 i 3 MPZP, przy czym przez pojęcie uciążliwości spowodowane wytwarzaniem hałasu rozumie się nie tylko uciążliwości przekraczające dopuszczalne normy, ale jest to pojęcie szersze i oznacza wszelkie negatywne skutki odczuwane z lokalizacją obiektów, a przedmiotowa elektrownia będzie właśnie powodowała uciążliwości.

W decyzji z [...] lutego 2015 r. SKO w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że analizując przebieg postępowania przeprowadzonego przez organ I instancji, nie dopatrzył się wad mogących rzutować na prawidłowość zapadłego rozstrzygnięcia. Zgromadzona dokumentacja była zgodna z prawnymi wymogami, w sprawie przeprowadzono ocenę oddziaływania na środowisko, w ramach którego inwestor przedstawił raport o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia, który wykazał, że projektowana inwestycja będzie miała wpływ na środowisko, jednakże przy zachowaniu odpowiednich warunków w każdej fazie nie spowoduje przekroczenia norm jakościowych środowisko przewidzianych w polskim prawodawstwie. W ocenie Kolegium, raport, wraz z załącznikami i Aneksem (Uzupełnieniem) został opracowany zgodnie z art. 66 u.u.i.ś., a jego ustalenia są spójne, logiczne i przekonujące.

Analiza raportu w zakresie rozprzestrzeniania się hałasu emitowanego podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia wykazała, że biorąc pod uwagę zawarte w sentencji decyzji warunki środowiskowe - szczególnie w zakresie maksymalnego poziomu mocy akustycznej przewidzianej do zainstalowania turbiny wiatrowej, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie zostaną zachowane. W toku postępowania uzyskano wymagane opinie, w tym także pozytywnie zaopiniowany został raport przez Regionalną Dyrekcję Ochrony Środowiska w W. (po wcześniejszym uzupełnieniu) oraz przez PPIS w M. W ocenie Kolegium, zarówno organy opiniujące jak i organ I instancji słusznie uznały, że raport wypełnia ustawowe wymogi. Stronom zapewniony został czynny udział w postępowaniu (z uwzględnieniem faktu, że szczegółowa lokalizacja inwestycji w obrębie działki nr [...] nieznacznie się różniła w raporcie w stosunku do lokalizacji uwzględnionej przy wniosku o wydanie decyzji, co miało wpływ na określenie kręgu stron postępowania) i możliwość zapoznania się z aktami sprawy w tym z charakterystyką przedsięwzięcia i kartą informacyjną przedsięwzięcia. Umożliwiono również społeczeństwu udział w postępowaniu i zgłaszanie na stosownym etapie uwag i wniosków.

Kolegium odpowiedziało na zarzuty podniesione w odwołaniach.

W ocenie organu II instancji, bezspornie elektrownie stanowią urządzenia infrastruktury technicznej, a pogląd ten jest utrwalony jest w orzecznictwie sadów administracyjnych. Elektrownia wiatrowa jako obiekt składający się z urządzeń technicznych i części budowlanych urządzeń technicznych jest niezbędna do świadczenia dostaw energii elektrycznej wytwarzanej z wiatru, energia elektryczna jest bowiem konieczna do funkcjonowania współczesnego społeczeństwa (w tym także społeczności wiejskich), w tym zarówno do funkcjonowania gospodarstw domowych, tak produkcji przemysłowej, jak i rolnej i hodowlanej.

W ocenie Kolegium, elektrownię wiatrową można uznać zatem za obiekt obsługi technicznej gminy, którym jest, zgodnie z § 5 pkt 11 MPZP, wszelkie zagospodarowanie, zabudowa oraz urządzenia służące do dostarczania energii elektrycznej, oraz inne obiekty techniczne niezbędne dla prawidłowego zaspokajania potrzeb mieszkańców. Elektrownie wiatrowe jako urządzenia wspomagające system ekologiczny nie stoją w sprzeczności z funkcją rolniczą gruntu, określoną w MPZP, który to plan w § 30 wprost dopuszcza możliwość realizacji masztów elektrowni wiatrowych. Według organu II instancji, nie można stwierdzić naruszenia § 108 ust. 1 pkt 1MPZP.

Odnośnie zarzutów tyczących się raportu, a dotyczących nieprawidłowości przy sporządzaniu analizy akustycznej, Kolegium wskazało, że została ona wykonana zgodnie z obowiązującym w Polsce modelem obliczeniowym, zawartym w normie PN-ISO 9613-2:2002 "Akustyka-Tłumienie dźwięku podczas propagacji w przestrzeni otwartej Ogólna metoda obliczania", przy przyjęciu do obliczeń najbardziej niekorzystnych dla środowiska parametrów planowanej elektrowni wiatrowej tj. współczynnika porowatości gruntu g=0,0, czyli jak dla powierzchni pokrytej lodem, zapewniającej duży margines. Odnośnie naruszenia norm hałasu, organ II instancji podnosi, że należy brać pod uwagę zabudowę mieszkaniową istniejąca w chwili przeprowadzenia oceny na środowisko, a nie ewentualnego przyszłego stanu zagospodarowania.

Odpowiadając na zarzut nieuprawnionego podziału zamierzenia inwestycyjnego, to inwestycja na działce nr [...] nie jest powiązana technologicznie z innymi przedsięwzięciami, planowanymi w sąsiedztwie, jest od nich niezależna i stanowi całość zamierzenia budowlanego. Toczy się też z wniosku odmiennego podmiotu i połączenie jej z innymi postępowaniami toczącymi się w sprawie innych zamierzeń byłoby niedopuszczalne. Kolegium nie dostrzegło również naruszenia przez organ I instancji art. 7 k.p.a., gdyż dogłębnie wyjaśniono stan faktyczny sprawy oraz załatwiano sprawę, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, o czym świadczą nałożone na inwestora obowiązki związane z analizą porealizacyjną i monitoringiem.

W skardze strona skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności:

- art. 3 ust. 1 pkt 13, art. 66 ust. 1, art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. przez ich niewłaściwą wykładnię łub zastosowanie;

- rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku przez ich niewłaściwe zastosowanie;

2. przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania, w szczególności:

- art. 7 k.p.a. przez jego niezastosowanie;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niezasadne zastosowanie;

- art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie.

Skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasadzenie kosztów postępowania oraz o wstrzymanie wykonania decyzji organu I instancji do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w I instancji.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że zaskarżona decyzja SKO została wydana przede wszystkim z naruszeniem przepisów u.u.i.ś.

Wskazując na naruszenie art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś. skarżący podnoszą, że prowadzenie odrębnych postępowań i wydawanie oddzielnych decyzji środowiskowych dla poszczególnych jednostek wytwórczych elektrowni wiatrowych zlokalizowanych w bliskiej odległości i to z pominięciem towarzyszącej im infrastruktury technicznej, stanowi niedopuszczalny podział zamierzenia inwestycyjnego utrudniający kompleksową ocenę skumulowanego oddziaływania. Stanowi to istotne naruszenie zasady określonej w art. 3 ust. 1 pkt. 13 u.u.i.ś.

Wskazując na naruszenia art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. skarżący twierdzą, że opisane w odwołaniu od decyzji organu I instancji nieprawidłowości potwierdzają, że raport, stanowi niewiarygodny dowód w sprawie i nie daje prawdziwego obrazu przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Raport nie spełnia wymogów wskazanych m.in. w art. 66 ust. 1 pkt 6 u.u.i.ś.

Wskazując na naruszenie art. 80 ust. 2 u.u.i.ś., skarżący uważają, że planowane zamierzenie inwestycyjne pozostaje w sprzeczności z § 106, § 107 oraz § 108 ust 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 11 oraz § 25 i § 28 MPZP.

Zdaniem strony skarżącej, przedsięwzięcie polegające na budowie farmy wiatrowej przez prywatny podmiot w celu realizacji własnej komercyjnej działalności w żaden sposób nie może być zaliczone do obiektów obsługi technicznej gminy w rozumieniu § 5 pkt 11 MPZP. Zapis ten stanowi, że przez obiekty obsługi technicznej gminy należy rozumieć wszelkie zagospodarowanie, zabudowę oraz urządzenia służące do odprowadzania ścieków, dostarczania wody, ciepła, energii elektrycznej, gazu, umożliwiające wymianę informacji oraz inne obiekty techniczne niezbędne dla prawidłowego zaspokajania potrzeb mieszkańców. W ocenie skarżących, nie ma żadnych przesłanek wskazujących, że elektrownie wiatrowe jako obiekty wytwarzające energię są obiektami niezbędnymi dla prawidłowego zaspokojenia potrzeb mieszkańców gminy.

W skardze podniesiono, że sama kwestia zaliczenia farmy wiatrowej do obiektów infrastruktury technicznej budzi kontrowersje w doktrynie i rozbieżności w orzecznictwie z uwagi na ich wytwórczy, a nie przesyłowy charakter.

Zdaniem skarżących, przedmiotowa elektrownia wiatrowa nie służy zaopatrzeniu mieszkańców w energię elektryczną, nie jest niezbędna dla prawidłowego zaspokajania potrzeb mieszkańców danej gminy, nie służy też świadczeniu usług powszechnie dostępnych, lecz stanowi przejaw komercyjnej działalności inwestora, służącej wyłącznie realizacji ekonomicznych interesów inwestora. Wyłącznym odbiorcą energii wytworzonej przez elektrownię wiatrową będzie inny przedsiębiorca energetyczny nie zaś społeczność lokalna. Farmy wiatrowe nie mają zatem charakteru inwestycji publicznych (tj. obiektów obsługi technicznej gminy), co potwierdza także orzecznictwo sądów administracyjnych.

W ocenie skarżących, możliwość lokalizacji elektrowni wiatrowej nie może być rozstrzygana z pominięciem zapisu § 28 MPZP, który w ust. 4 również podkreśla związek, pomiędzy możliwością lokalizacji urządzeń energetycznych, a ich niezbędnością dla zaopatrzenia lokowanych na tych terenach budynków i budowli w energię elektryczną, a także oświetlenia terenu wokół obiektów.

Organ I instancji nie wskazał, aby budowa farm wiatrowych była przewidziana w jakimkolwiek opracowaniu dotyczącym rozwoju gminnej infrastruktury technicznej, zaś organ odwoławczy nie uznał za konieczne wyjaśnienia tej kwestii, lecz a priori uznał "niezbędność" farm wiatrowych dla prawidłowego zaspokajania potrzeb mieszkańców. W opinii skarżących, stanowisko organów obu instancji nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym i stanowi przejaw dowolności rozstrzygnięcia organu odwoławczego. W skardze wskazano, że konieczne wydaje się zbadanie kwestii "niezbędności" projektowanego urządzenia dla prawidłowej obsługi mieszkańców, czego jednak ani organ I instancji, ani organ odwoławczy nie uczyniły. Skarżący podkreślają, że przedmiotowa elektrownia wiatrowa w żaden sposób nie jest związana z funkcją terenu R-1, a więc produkcją rolną i użytkowaniem gruntów ornych.

W ocenie skarżących, przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne polegające na budowie farmy wiatrowej pozostaje w oczywistej sprzeczności z MPZP, a zwłaszcza z: 1) przeznaczeniem terenu oznaczonego symbolem R-1 jako gruntów ornych; 2) zakazami zamieszczonymi w § 108 ust. 1 oraz 3) zapisami dotyczącymi zasad rozwoju infrastruktury technicznej, co tym samym wyklucza możliwość wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla zamierzonego przedsięwzięcia. Zdaniem skarżących, przedmiotowa decyzja została wydana z ewidentnym naruszeniem art. 80 ust. 2 ustawy u.u.i.ś.

Wskazując na naruszenie przepisów rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu skarżący podnoszą, że organ odwoławczy przy wydawaniu decyzji nie wziął pod uwagę danych zawartych w raporcie a wskazujących na przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu w przypadku skumulowanego oddziaływania. Według skarżących, realizacja kilku wiatraków w promieniu 2 km spowoduje przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku.

Wskazując na naruszenie przepisów prawa procesowego w skardze wyrażono stanowisko, według którego organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył tez szereg przepisów postępowania procesowego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania. W szczególności SKO naruszyło art. 7 k.p.a. Zdaniem skarżących, wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy naruszył zarówno zasady praworządności, jak też interes społeczny i słuszny interes obywateli, w szczególności interes stron postępowania, poprzez niewyjaśnienie wielu istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, m.in. w zakresie: 1) kwestii niezbędności projektowanej inwestycji dla prawidłowej obsługi mieszkańców oraz 2) nieprawidłowości w raporcie oddziaływania inwestycji na środowisko, na które wskazywali odwołujący się m.in. w zakresie nieprawidłowego wskazania przeznaczenia terenu, tymczasowego zagospodarowania terenu oraz obliczenia poziomu hałasu oraz skumulowanego poziomu hałasu. Ponadto organ II instancji nie zbadał, czy organ I instancji dopełnił wszelkich obowiązków informacyjnych jakie nakładają na niego przepisy dotyczące postępowania w sprawie oddziaływania inwestycji na środowisko.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem dokonana przez Sąd analiza akt administracyjnych i konfrontacja wyników tej analizy z treścią zaskarżonej decyzji poprzez pryzmat mających zastosowanie przepisów prawa procesowego, nie pozwoliły Sądowi na uznanie sprawy za wyjaśnioną w należyty sposób.

Z taką zaś sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niesporne bowiem jest, że istotne dla rozstrzygnięcia tej sprawy okoliczności zostały ustalone przez organy obu instancji na podstawie dokumentów zgromadzonych w postępowaniu w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej o mocy 330 KW składającej się z pojedynczej jednostki wytwórczej usytuowanej na dz. nr [...] – obręb [...], gmina P., powiat m. Inwestycja obejmuje budowę elektrowni wiatrowej z niezbędną infrastrukturą i obiektami towarzyszącymi o wysokości wieży ok. 49, 9 m i maksymalnej mocy akustycznej 100 dB.

W niniejszej sprawie podstawowe znaczenie miała ocena legalności zastosowania przez SKO w zaskarżonej decyzji art. 66 u.u.i.ś. oraz art. 80 ust. 2 u.u.i.ś. oraz art. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, że raport wraz z załącznikami i Aneksem (Uzupełnieniem) został opracowany zgodnie z art. 66 u.u.i.ś., a jego ustalenia są spójne, logiczne i przekonujące. Według organu odwoławczego, analiza raportu w zakresie rozprzestrzeniania się hałasu emitowanego podczas fazy eksploatacji planowanego przedsięwzięcia wykazała, że biorąc pod uwagę zawarte w sentencji decyzji warunki środowiskowe – szczególnie w zakresie maksymalnego poziomu mocy akustycznej przewidzianej do zainstalowania turbiny wiatrowej, dopuszczalne poziomy hałasu na terenach chronionych akustycznie zostaną zachowane. Dokumenty te znajdują się w aktach administracyjnych sprawy, przedłożonych Sądowi przez organy.

Uszło jednak uwadze organów obu instancji, że ww. dokumenty na podstawie, których organ dokonał ustaleń dotyczących mocy akustycznej przewidzianej do zainstalowania turbiny wiatrowej, obejmujące uzupełnienie do raportu zawierające datę 04. 2014 r. (załączniki oznaczone jako: H.1. – H.5.) oraz załącznik do raportu w części obejmującej załączniki graficzne choć zgromadzone w toku kontroli przed wszczęciem niniejszego postępowania - jako dokumenty obcojęzyczne, wymagały sporządzenia w postępowaniu administracyjnym ich tłumaczenia na język polski.

Zgodnie bowiem z art. 5 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 43, poz. 224 ze zm.), podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dokonują wszelkich czynności urzędowych oraz składają oświadczenia woli w języku polskim, chyba że przepisy szczególne stanowią inaczej. Wymóg ten stosuje się odpowiednio do oświadczeń woli, podań i innych pism składanych organom. Powołana regulacja nie wyklucza oczywiście posłużenie się w postępowaniu administracyjnym dokumentem sporządzonym w języku obcym. Warunkiem jednak nadania mocy dowodowej takiemu dokumentowi jest dokonanie jego tłumaczenia na język polski. Zgodnie bowiem z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny.

Raport wraz z załącznikami i uzupełnieniem jest dokumentem podstawowym w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Chociaż jest dokumentem prywatnym oraz opracowanym przez osoby posiadające wiadomości specjalne to musi być jednak sporządzony w całości w języku polskim. Wymóg ten w sposób oczywisty dotyczy także jego załączników i uzupełnień.

Organ II instancji powinien zatem ustalić w drodze weryfikacji wszystkich dokumentów zgromadzonych w sprawie, w sposób prawidłowy i nie budzący wątpliwości, czy w niniejszej sprawie raport spełnia wymagania określone w przepisach prawa. Weryfikacja danych zawartych w raporcie jest procesem ustalania, czy informacja na temat środowiska przekazana organowi przez inwestora, jako część procedury oceny oddziaływania na środowisko, jest wystarczająca, czytelna oraz pełna, aby podjąć decyzję dotyczącą ustalenia środowiskowych uwarunkowań. W związku z tym głównym celem organu dokonującego jego weryfikacji powinno być ustalenia wszystkich potencjalnych zagrożeń związanych z realizacją planowanego przedsięwzięcia na podstawie dokumentów zawierających tłumaczenia na język polski. Elementy, które powinien zawierać raport określa w szczególności art. 66 u.u.i.ś. Treść raportu należy oceniać w kategorii wytycznych dotyczących realizacji przedsięwzięcia zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska.

Wymóg zgodności z prawem dowodu z dokumentu obcojęzycznego realizowany jest w ten sposób, że czynność urzędowa organu polegająca na badaniu treści tego dokumentu wymaga dokonania jego tłumaczenia. Nie zmienia to jednak faktu, że dowodem będzie nadal treść dokumentu obcojęzycznego, a nie jego tłumaczenie. Tłumaczenie nie zastępuje bowiem dokumentu sporządzonego w języku obcym, lecz służy jedynie ustaleniu, jaka jest treść tego dokumentu (por. wyrok NSA z 9 lutego 2001 r., III SA 2339/99, dostępny pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Stwierdzone przez Sąd uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż jak już podano, organy dokonały ustalenia na podstawie wymienionych dokumentów obcojęzycznych istotnych dla rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy okoliczności (obszaru oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia), podczas gdy nie wiadomo jaka jest treść tych dokumentów.

Bez uprzedniego dokonania ich tłumaczenia nie jest także możliwe odniesienie się do zarzutów sformułowanych w skardze, a dotyczących naruszenia art. 3 ust. 1 pkt 13 u.u.i.ś., art. 66 ust. 1 u.u.i.ś., art. 80 ust. 2 u.u.i.ś., § 106, § 107 oraz § 108 ust. 1 pkt 1 w zw. z § 5 pkt 11 oraz § 25 i § 28 MPZP, rozporządzenia Ministra Środowiska z 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku oraz przepisów prawa procesowego obejmujących: art. 7 k.p.a.

Bez prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy za pomocą dowodów zgodnych z prawem nie jest bowiem możliwa, ani ocena poprawności zastosowania w sprawie przepisów prawa materialnego, ani zasadności wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wydając decyzję organ II instancji wskazuje na ustalenia sporządzonych dla potrzeb sprawy dokumentów w języku angielskim.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ obowiązany będzie uwzględnić zapatrywania wyrażone w niniejszym uzasadnieniu i dokonać oceny ustalonych okoliczności na gruncie dokumentów sporządzonych w języku polskim.

Jednocześnie Sąd w tym składzie stoi na stanowisku, według którego przedsięwzięcie polegające na budowie farmy wiatrowej nie może być zaliczone do obiektów obsługi technicznej gminy. Nie można też tego rodzaju przedsięwzięcia włączyć do kategorii urządzeń infrastruktury technicznej. Infrastruktura techniczna obejmuje aparaturę związaną z zaspokojeniem różnych potrzeb ludzkich, np. budynki mieszkalne i inne pomieszczenia, wodociągi, kanalizację, linie kolejowe i stacje, linie telefoniczne, urządzenia pocztowe, drogi, mosty, stacje radiowe i telewizyjne (zob. T. Pszczołowski, Mała encyklopedia prakseologii i teorii organizacji, Wrocław, Warszawa, Kraków, Gdańsk 1978, s. 83).

W ogólnym znaczeniu urządzenie techniczne to aparat, maszyna, instalacja lub konstrukcja oraz zestaw aparatów, maszyn i konstrukcji (tamże, s. 262). W literaturze wyrażono pogląd, według którego proces kształtowania terenów budowlanych na obszarach wsi jest zdeterminowany wyposażeniem w infrastrukturę przez, którą rozumie się kompleks urządzeń i związanych z nimi jednostek organizacyjnych, powołanych do zaspokojenia potrzeb społecznych i umożliwiających właściwe warunki życia ludności na danym terenie. Szczególne znaczenie infrastruktury wynika z faktu, że integruje ona określone potrzeby społeczne poprzez zespół urządzeń i instytucji obsługujących działanie podstawowych jednostek przestrzennych. Infrastruktura wsi wpływa na proces kształtowania terenów budowlanych poprzez swój techniczny i społeczny zakres oddziaływania (zob. P. Czechowski, Kształtowanie terenów budowlanych na obszarach wsi. Zagadnienia prawno-organizacyjne, Warszawa 1980, s. 122).

W ocenie Sądu, farma wiatrowa nie jest obiektem obsługi technicznej gminy, ani urządzeniem infrastruktury technicznej niezbędnym dla prawidłowego zaspokojenia potrzeb mieszkańców gminy. Tym samym elektrownie wiatrowe nie należą do urządzeń wymienionych w art. 61 ust. 3 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn.: Dz. U. z 2015 r. poz. 199).

Należy wskazać, że urządzenia infrastruktury technicznej są bezpośrednio związane z funkcją zaspokajania potrzeb społecznych. Infrastruktura techniczna podobnie jak obiekty obsługi technicznej gminy są elementem bieżącego i nieprzerwanego zaspokajania potrzeb mieszkańców gminy. Jest to konsekwencją bezpośredniej, fizycznej zależności między istnieniem infrastruktury technicznej oraz obiektów obsługi technicznej gminy i ciągłym dostarczaniem dóbr oraz zaspokajaniem potrzeb ludności oraz realizacji ich podstawowych funkcji życiowych lub gospodarczych.

Potencjał i funkcje elektrowni wiatrowych są określane przez możliwość generowania przez nie energii elektrycznej. Farma wiatrowa określana jest jako jednostka wytwórcza lub zespół tych jednostek wykorzystujących do wytwarzania energii elektrycznej energię wiatru, przyłączonych do sieci w jednym miejscu przyłączenia (zob. S.M. Szukalski, S. Malinowski, M. Zdzienicka, W. Witkowski Charakterystyka odnawialnych źródeł energii i ich rozwój w krajach Unii Europejskiej, [w:] S. M. Szukalski, S. Malinowski (red.), Energia odnawialna. Technologia, ekonomia, finansowanie, Poddębice 2013, s. 58). Z przedstawionej charakterystyki ww. pojęć wynika jednoznacznie, że farma wiatrowa nie może być zaliczona, zarówno do infrastruktury technicznej jak i do obiektów obsługi technicznej gminy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono ponadto pogląd, według którego "inwestycja polegająca na budowie elektrociepłowni na biogaz nie stanowi "urządzenia infrastruktury technicznej". Planowana inwestycja rozpatrywana zgodnie z wnioskiem, jako całość - jak słusznie wskazał sąd wojewódzki - jest przedsiębiorstwem służącym do produkcji energii elektrycznej i cieplnej. Energia ta bowiem jest produktem finalnym, który opuszcza zakład produkcyjny. Nie zmienia tego fakt, że w tym wypadku elektrociepłownia wytwarza tę energię wskutek przetworzenia w procesie spalania uprzednio wyprodukowanego biogazu rolniczego. Pogląd ten dominuje w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. wyroki: NSA z dnia 16 grudnia 2014 r., sygn. akt II OSK 1303/13, z dnia 7 listopada 2013 r. sygn. akt II OSK 372/13 i z dnia 10 października 2014 r. sygn. akt II OSK 811/13, WSA w Gdańsku z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt II SA/Gd 248/13, WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 26 czerwca 2014 r. sygn. akt II SA/Go 316/14).

Należy podzielić stanowisko wyrażone w skardze, według którego przedmiotowa elektrownia wiatrowa nie służy zaopatrzeniu mieszkańców w energię elektryczną, nie jest niezbędna dla prawidłowego zaspokajania potrzeb mieszkańców danej gminy, nie służy też świadczeniu usług powszechnie dostępnych. Wyłącznym odbiorcą energii wytworzonej przez elektrownię wiatrową jest inny przedsiębiorca energetyczny, nie zaś społeczność lokalna.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy uwzględnią zatem ocenę prawną wyrażoną w niniejszym uzasadnieniu co do konieczności dokonania tłumaczenia na język polski wymienionych dokumentów, a następnie stosownie do wyniku badania treści tych dokumentów ocenią zasadność wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowanych dla przedsięwzięcia polegającego na budowie farmy wiatrowej oraz co do zarzutu strony skarżącej dotyczącego naruszenia art. 80 ust. 2 u.u.i.ś..

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono w myśl art. 200 wskazanej ustawy.