Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 937/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 30 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 1 poz 7
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Dudek,, Sędzia NSA Witold Falczyński, Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 lutego 2013 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. przyznaje [...] M. M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295, 20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zł tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 18 września 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 lipca 2012 r., nr [...], odmawiającą umorzenia W. B. należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Powyższa decyzja Kolegium zapadła w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia 25 października 2010 r., nr [...], wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...], przyznano B. B. świadczenie z funduszu alimentacyjnego dla B. B. w kwocie 500 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r.

W dniu 4 kwietnia 2012 r. organ pierwszej instancji wydał decyzję, nr [...], którą zobowiązał dłużnika alimentacyjnego – W. B. do zwrotu należności wypłaconych na podstawie powyższej decyzji, w łącznej kwocie 5 697,28 zł wraz z ustawowymi odsetkami.

Decyzją z dnia 22 maja 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy wskazaną decyzję z dnia 4 kwietnia 2012 r.

Wnioskiem z dnia 30 maja 2012 r. dłużnik alimentacyjny zwrócił się do organu o umorzenie wskazanych wyżej należności.

Pismem z dnia 19 czerwca 2012 r. Kierownik Sekcji Postępowania Egzekucyjnego Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie [...] zwrócił się do Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej [...] o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego z dłużnikiem.

W dniu 2 lipca 2012 r. Kierownik MOPR [...] przekazał organowi właściwemu wierzyciela kwestionariusz wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 28 czerwca 2012 r., a także dokumenty złożone przez dłużnika, dotyczące jego sytuacji osobistej i majątkowej.

Decyzją z dnia 18 lipca 2012 r., nr [...], organ ten odmówił umorzenia dłużnikowi należności z tytułu wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. w kwocie 4 912,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi, wynoszącymi na dzień wydania decyzji 982,03 zł.

Organ podkreślił, że wnioskodawca jest rozwiedziony, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, mieszka w stanowiącym jego współwłasność dwupokojowym mieszkaniu o powierzchni 35,50 m2. Dochód strony stanowi renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy, przyznana okresowo do 31 grudnia 2014 r., której wysokość (po potrąceniach komorniczych z tytułu świadczeń alimentacyjnych) wynosi 306,69 zł miesięcznie oraz zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł miesięcznie, przyznany na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, do 31 stycznia 2015 r. Wnioskodawca korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, przyznanych przez Kierownika MOPS [...], w postaci specjalnych zasiłków celowych w kwotach 170-180 zł oraz z dodatku mieszkaniowego w kwocie 91,45 zł, wypłacanego przez Burmistrza [...]. Koszty utrzymania wnioskodawcy obejmują: czynsz za mieszkanie wynoszący w grudniu 2011 r. – 103,27 zł, a od stycznia 2012 r. – 114,46 zł, rachunki za prąd – 52,41 zł za dwa miesiące, rachunki za gaz – 5,00 do 10 zł miesięcznie oraz koszty leczenia około 100,00 zł miesięcznie. Alimenty na rzecz małoletniego syna wnioskodawcy B. B. od 2 października 2009 r. wynoszą 500 zł miesięcznie.

Z przygotowanych przez organ zestawień wynika, że w wyniku przekazywania na rachunek organu zajętej przez komornika części świadczenia rentowego, zadłużenie wnioskodawcy z tytułu wypłaconych należności z funduszu alimentacyjnego systematycznie pomniejsza się.

Zdaniem organu pierwszej instancji wiek wnioskodawcy (49 lat) świadczy o tym, że może on swobodnie podjąć zatrudnienie, czemu nie stoi na przeszkodzie jego niezdolność do pracy. Z orzeczenia lekarza orzecznika ZUS z dnia 20 grudnia 2011 r. wynika, że strona nie jest całkowicie niezdolna do pracy, a jedynie częściowo, przy czym niezdolność ta została orzeczona jedynie do 31 grudnia 2014 r. Organ podkreślił, że nie istnieje zakaz podejmowania pracy przez osoby legitymujące się takim orzeczeniem. Ważne jest tylko, by praca wykonywana przez taką osobę była adekwatna do jej stanu zdrowia.

Wnioskodawca nie wywiązywał się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem dziecka. Ze środków publicznych zostały więc wypłacone osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego, które obecnie są egzekwowane przez komornika sądowego. Zdaniem organu fakt zmniejszenia wysokości wypłacanej stronie renty inwalidzkiej z uwagi na dokonywane z niej potrącenia alimentacyjne nie stanowi okoliczności uzasadniającej uwzględnienie wniosku strony o umorzenie pozostałej do zwrotu należności. Sytuacja finansowa osoby zobowiązanej do świadczenia alimentów jest brana pod uwagę przez sąd rodzinny orzekający o wysokości alimentów. W przypadku pogorszenia się tej sytuacji art. 138 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego daje podstawę zobowiązanemu do ubiegania się o zmianę wysokości alimentów. Wnioskodawca miał zatem możliwość, by skorzystać z tego uprawnienia i "dopasować" wysokość swojego zobowiązania alimentacyjnego do jego sytuacji życiowej, lecz tego nie uczynił.

W ocenie organu pierwszej instancji obecne trudności finansowe i zdrowotne dłużnika alimentacyjnego nie stanowią wystarczającej przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o umorzenie pozostałych do spłaty przedmiotowych należności. Odmowa umorzenia należności nie przekreśla możliwości strony do ubiegania się o odroczenie terminu płatności lub rozłożenie omawianego zadłużenia na raty.

Wymienioną wyżej decyzją z dnia 18 września 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 18 lipca 2012 r. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy przytoczył argumentację przywołaną w decyzji organu pierwszej instancji, uznając ją za zasadną w całości.

Skargę do Sądu na decyzję Kolegium złożył W. B..

Skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom organów administracji, znajduje się w trudnej sytuacji materialnej i zdrowotnej, a jego zadłużenie z tytułu należności wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie maleje, lecz rośnie. Podkreślił, iż domaga się przynajmniej częściowego umorzenia przedmiotowych należności, choćby w zakresie stale rosnących odsetek.

Pismem procesowym z dnia 19 lutego 2013 r. pełnomocnik skarżącego, ustanowiony w ramach prawa pomocy, sprecyzował skargę, wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasad postępowania określonych w tych przepisach,

- art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, poprzez odmowę umorzenia skarżącemu przedmiotowych należności.

Skarżący, jak podkreślił jego pełnomocnik, jest osobą cierpiąca na schorzenia psychiczne, które uniemożliwiają mu podjęcie zatrudnienia. Przedłożył on dokumenty potwierdzające jego stan zdrowia oraz bardzo trudną sytuację dochodową i rodzinną. Odmawiając uwzględniania wniosku skarżącego organy nie wzięły pod uwagę wszystkich istotnych okoliczności sprawy, a zwłaszcza pominęły fakt, że skarżący jest osobą ubogą, która nie jest w stanie samodzielnie zaspokoić swoich elementarnych potrzeb i nie jest w stanie normalnie funkcjonować w społeczeństwie z uwagi na chorobę psychiczną.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Sąd uwzględnił skargę również z przyczyn w niej niepodniesionych, a które to przyczyny zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwana dalej: "P.p.s.a.", który stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 18 lipca 2012 r. orzekającą o odmowie umorzenia skarżącemu należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności obowiązkiem organu odwoławczego jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, w której zapadła decyzja organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy zobligowany jest więc dokonać własnej oceny rozpoznawanej sprawy, w tym również zgromadzonego materiału dowodowego, który w razie potrzeby winien również uzupełnić, a nie może opierać się wyłącznie na stanowisku organu pierwszej instancji.

W rozpoznawanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] nie dochowało tych obowiązków.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. z 2009 r. nr 1, poz. 7 ze zm., to jest w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania tej decyzji), zwanej dalej: "ustawą".

Zgodnie z tym przepisem, organ właściwy wierzyciela może – na wniosek dłużnika alimentacyjnego – umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że w dniu 1 czerwca 2012 r. skarżący złożył wniosek (datowany na 30 maja 2012 r.) o umorzenie w całości lub w części należności z tytułu świadczeń alimentacyjnych wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r. – w kwocie 5 697,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi.

Rozpoznając wniosek o wskazanej wyżej treści obowiązkiem organów administracji było wydanie rozstrzygnięcie odnoszącego się do całości żądania skarżącego, zawartego w tym wniosku. Tymczasem, jak wynika z sentencji oraz uzasadnienia decyzji Kolegium, organ ten orzekł jedynie co do części żądania strony, odmawiając umorzenia kwoty 4 912,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi, a nie rozstrzygnął całości żądania skarżącego, który domagał się umorzenia kwoty 5 697,28 zł wraz z odsetkami ustawowymi.

Wskazać również należy, że rozstrzygnięcie wniosku dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zgodnie z art. 30 ust. 2 i 3 ustawy, następuje w drodze decyzji uznaniowej. Uznanie administracyjne, jakkolwiek pozwala na pewien zakres swobody organowi przy rozstrzyganiu sprawy, to musi jednak opierać się na rzetelnej ocenie zebranego w sprawie materiału dowodowego.

W sytuacji więc, gdy organ właściwy wierzyciela odmawia uwzględnienia wniosku dłużnika alimentacyjnego o umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, to jego obowiązkiem jest wykazanie, z jakich powodów w konkretnej sytuacji zdrowotnej i finansowej dłużnika, nie zachodzą podstawy do uwzględnienia tego wniosku chociażby w części.

W ocenie Sądu dokonana przez organy administracji orzekające w sprawie ocena materiału dowodowego narusza zakres swobodnej oceny dowodów i nosi cechy dowolności.

Odmawiając uwzględnienia wniosku skarżącego organy nie wykazały należycie przyczyn, dla których przyjęło, iż skarżący jest w stanie w bliżej nieokreślonej przyszłości wypełnić ciążący na nim obowiązek zwrotu należności z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego.

Bezspornym jest, że skarżący z powodu stanu zdrowia nie pracuje i pobiera rentę z tytułu niezdolności do pracy. Organy przyznają, że po dokonaniu potrąceń komorniczych z tej renty pozostaje skarżącemu do dyspozycji miesięcznie kwota 306,39 zł. Kwota ta musi skarżącemu wystarczyć na pokrycie kosztów związanych z utrzymaniem mieszkania, zakupem lekarstw oraz podstawowych artykułów codziennej potrzeby. Uznając, że skarżący z uwagi na swój stan zdrowia oraz bardzo trudną sytuację finansową, właściwy ze względu na jego miejsce zamieszkania Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej [...] przyznawał mu specjalne zasiłki celowe. Przepis art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), umożliwia bowiem przyznanie tego rodzaju świadczenia wyłącznie w zupełnie wyjątkowych, "szczególnie uzasadnionych przypadkach", pomimo przekroczenia przez wnioskodawcę ustawowego kryterium dochodowego.

Organy administracji nie uzasadniły należycie, to jest zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a., iż obecne trudności finansowe i zdrowotne dłużnika alimentacyjnego nie stanowią wystarczającej przesłanki do uwzględnienia jego wniosku o umorzenie pozostałych do spłaty przedmiotowych należności.

Nie można podzielić stanowiska organów administracji, że skarżący jest w stanie poprawić swoją sytuację finansową poprzez podjęcie zatrudnienia.

Po pierwsze Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] ani Prezydent Miasta [...] nie posiadają uprawnień i kwalifikacji dla dokonywania oceny aktualnego stanu zdrowia skarżącego oraz możliwości łączenia przez niego leczenia z zatrudnieniem.

Skarżący istotnie nie legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy wydanym przez lekarza orzecznika ZUS, a więc orzeczeniem potwierdzającym – dla celów rentowych – jego niezdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy w rozumieniu art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2009 r., nr 153, poz. 1227 ze zm.). Posiada on jednak orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności [...] z dnia 13 stycznia 2011 r., nr [...], zaliczające go do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności okresowo do 31 stycznia 2015 r. W świetle tego orzeczenia stan naruszenia sprawności organizmu, wynikający z istniejących u skarżącego schorzeń psychicznych (symbol przyczyny niepełnosprawności: "02-P") "wymaga częściowego wsparcia osób drugich w zaspokajaniu potrzeb życiowych i pełnieniu ról społecznych". Niepełnosprawność, jak wynika z orzeczenia, istnieje u skarżącego już ponad 30 lat (powstała w 1979 r.), a umiarkowany stopień niepełnosprawności datuje się od 17 lipca 2006 r.

Trzeba mieć również na uwadze, że przepisy ustawy nie wprowadzają hierarchii ważności pomiędzy orzeczeniem o całkowitej niezdolności do pracy w myśl przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych a orzeczeniem o umiarkowanym stopniem niepełnosprawności, wydanym na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 127, poz. 721 ze zm.).

Wskazać przy tym należy, iż ustawodawca w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 135, poz. 1362 ze zm.), to jest aktu normatywnego mającego podstawowe znaczenie w systemie prawa pomocy społecznej w Polsce, uznał, że "całkowicie niezdolny do pracy" jest nie tylko ten, kto legitymuje się orzeczeniem o całkowitej niezdolność do pracy w myśl przepisów o emeryturach i rentach z FUS, ale również ten, kto posiada orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 6 pkt 1).

Podobne uregulowanie zawiera również ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.), która zrównuje całkowitą niezdolność do pracy orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z FUS z niepełnosprawnością w umiarkowanym stopniu w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (art. 3 pkt 20).

Stanowisko Kolegium, które oceniło, że przesądzające znaczenie dla oceny stanu zdrowia skarżącego ma orzeczenie lekarza orzecznika ZUS, a nie orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, w ocenie Sądu, należy zatem uznać za prawnie wadliwe.

Po drugie przy obiektywnie trudnej sytuacji na rynku pracy i rosnącej stopie bezrobocia w rejonie zamieszkania skarżącego zbyt daleko idące jest założenie organów administracji, iż w sytuacji, gdy skarżący wyraziłby wolę podjęcia zatrudnienia, to znalazłby on stanowisko pracy chronionej odpowiadające jego stanowi zdrowia.

Nie do przyjęcia jest także stanowisko organów, że wysokość zadłużenia skarżącego z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego ulega zmniejszeniu. Stanowisku temu zaprzecza treść znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy wydruków z systemu informatycznego "Nemezis – fundusz alimentacyjny", obrazujące zadłużenie skarżącego jako dłużnika alimentacyjnego. Z wydruków tych wynika bowiem, że w okresie od października 2010 r. do września 2011 r. wzrosła kwota odsetek ustawowych od należności z funduszu wypłaconych synowi skarżącego. W tym okresie zwiększyła się również kwota wypłaconych, a nie wyegzekwowanych należności na kolejny okres świadczeniowy od 1 października 2011 r., wynosząca przykładowo: w dniu 18 kwietnia 2012 r. 3 110,95 zł (należność główna wraz z prognozowanymi odsetkami), zaś w dniu 25 kwietnia 2012 r. – 3 619,14 zł (należność główna wraz z prognozowanymi odsetkami – k. 113, 114, 115 i 33 akt adm. I inst.).

W sytuacji, gdy wysokość wypłacanych świadczeń z funduszu (odpowiadających wysokości alimentów) została podwyższona do kwoty 500 zł miesięcznie, a z wypłacanej skarżącemu renty – z uwagi na konieczność pozostawienia mu do wypłaty kwoty minimalnej gwarantowanej art. 140 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych – potrącana jest przez komornika znacznie niższa kwota należności głównej, wynosząca przykładowo około 250 zł (por. należności przekazane przez komornika organowi w okresie od 25 stycznia 2011 r. do 23 grudnia 2011 r., wykazane w wydruku z dnia 25 kwietnia 2012 r. w poz. 30-42), to automatycznie wzrasta zadłużenia skarżącego. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż wobec rosnącej kwoty zaległości z tytułu należności głównej, zwiększeniu ulega również kwota wymagalnych odsetek ustawowych.

Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji nie wynika także, w jaki sposób obliczona została kwota 4 912,98 zł wraz z odsetkami ustawowymi, wynoszącymi na dzień wydania decyzji 982,03 zł. Wprawdzie organ wskazał, że kwota 4 912,98 zł stanowi sumę należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych w okresie od 1 października 2010 r. do 30 września 2011 r., które – na dzień wydania decyzji, to jest na 18 lipca 2012 r. – pozostały do spłaty przez skarżącego, lecz nie wykazał w decyzji sposobu wyliczenia tej kwoty.

Prawidłowości wyliczenia tej kwoty nie można skontrolować również na podstawie dokumentacji znajdującej się w aktach administracyjnych sprawy. Znajdujące się w tych aktach wydruki z systemu informatycznego "Nemezis – fundusz alimentacyjny", nie są bowiem aktualne na dzień wydania decyzji organu pierwszej instancji i wskazują one inne kwoty zadłużenia aniżeli kwota określona w decyzjach organów obu instancji. W szczególności z wydruku wykonanego w dniu 18 kwietnia 2012 r. (a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie, co miało miejsce w dniu 1 czerwca 2012 r.) wynika, że zadłużenie skarżącego wynosi 5 697,28 zł wraz z prognozowanymi odsetkami ustawowymi w kwocie 810,43 zł (k. 114 akt adm. I inst.). W świetle zaś wydruku wykonanego w dniu 25 kwietnia 2012 r. zadłużenie opiewa na tę samą kwotę, wzrosła zaś kwota prognozowanych odsetek – 824,63 zł (k. 33 akt adm. I inst.).

W tym miejscu wskazać należy, iż akta administracyjne w opisanej wyżej części nie zostały ponumerowane należycie, albowiem przykładowo wbrew chronologii karta wydruku dokonanego w dniu 25 kwietnia 2012 r. opatrzona została numerem 33, zaś kartę wydruku dokonanego w dniu 18 kwietnia 2012 r. opisano numerami 113 i 114.

O niezasadności wniosku skarżącego o umorzenie przedmiotowych należności nie może również świadczyć twierdzenie Kolegium, iż skarżący, skoro jest w trudnej sytuacji finansowej, to powinien był wystąpić do sądu rodzinnego o zmianę wysokości świadczonych alimentów na rzecz małoletniego syna.

Ponownie zatem należy podkreślić, iż wskazane wyżej okoliczności oraz ogólnikowość i lakoniczność zawartych w decyzjach organów wyjaśnień nasuwa wniosek o przekroczeniu przez organy granic uznania administracyjnego, skutkującym naruszeniem powołanych wyżej przepisów: art. 30 ust. 9 ustawy oraz art. art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 K.p.a.

Zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., gdyż nie było w tej sytuacji podstaw do utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" P.p.s.a., uchybienia te miały bowiem istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę Kolegium oceni raz jeszcze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej uwagi.

Kolegium weźmie pod uwagę, iż w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie wyrażony został pogląd, który skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, że "organ administracji, działający na podstawie przepisów prawa materialnego przewidujących uznaniowy charakter rozstrzygnięcia, jest obowiązany – zgodnie z zasadą z art. 7 K.p.a. – załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków" (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1982 r., SA 820/81, OSPiKA 1982, nr 1-2, poz. 22 wraz z glosą aprobującą J. Łętowskiego).

Z przepisu art. 7 K.p.a. należy zatem wyprowadzić – dla spraw uznaniowych – zasadę domniemania rozstrzygnięcia pozytywnego dla strony. Oznacza to, iż istnienie wszelkich okoliczności uzasadniających rozstrzygnięcie dla strony negatywne musi zostać przez organ administracji w sposób bezsporny wykazane. Inaczej mówiąc strona musi być przekonana, że organ rozstrzygając sprawę rozważył wszystkie okoliczności sprawy, a zapadła dla niej decyzja negatywna w ustalonych przesłankach faktycznych i prawnych nie mogła być inna.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy Sąd orzekł na podstawie art. 250 P.p.s.a. oraz § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).