Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 3381/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 632  Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Izabela Dobosz Sędziowie WSA Krystyna Daniel AWSA Kazimierz Bandarzewski (spr) Protokolant Grażyna Grzesiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2006 r. sprawy ze skargi E. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 30 października 2002r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2002 r. E. P. złożyła wniosek o wszczęcie postępowania, domagając się przyznania jej pomocy w zakresie zasiłku na pokrycie opłat mieszkaniowych (w tym opłat za dostarczona energię elektryczna i gaz), zasiłku na zakup środków czystości oraz zasiłku na sfinansowanie kosztu wstawienia zęba (akta sprawy, karta nr 205).

Po przeprowadzeniu dowodu w postaci aktualizacji wywiadu środowiskowego (akta sprawy, karta nr 194), Kierownik Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. znak MOPS [...] , działając na podstawie art. 32 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 64. poz. 414 ze zm.). odmówił przyznania wnioskodawczyni zasiłku celowego na pokrycie kosztów wstawienia zęba. Jednocześnie w tym samym dniu Kierownik Filii nr [...] Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] wydał trzy decyzje przyznające wnioskodawczyni zasiłki celowe na zakup środków czystości i dofinansowanie wydatków mieszkaniowych w zakresie gazu i energii elektrycznej (akta sprawy, karty nr m,209 i 210) na łączna kwotę [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] .06.2002 r. znak [...] wyjaśniono, że strona prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, jest zarejestrowana jako bezrobotna, nie ma własnych źródeł utrzymania, nie podejmuje żadnych prac dorywczych i utrzymuje się ze świadczeń Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Strona wskazała, iż koszt wprawienia zęba wynosi od [...] do [...] zł. Organ I instancji wyjaśnił, iż uprawienie zęba nie jest potrzeba bytową uzasadniającą udzielnie zasiłku celowego w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. zwłaszcza w sytuacji, gdy jednocześnie przyznano danej osobie inne świadczenia. Podniesiono przy tym, że wprawienie zęba nie zostało wskazane jako cel przyznania pomocy w rozumieniu art. 32 ustawy o pomocy społecznej. Organ I-instancji wyjaśnił również, że Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej posiada skromne środki finansowe i w związku z ubożeniem społeczeństwa i szczupłością przyznawanych na pomoc społeczną środków, zobowiązany jest zaspokajać podstawowe potrzeby.

Po wydaniu tej decyzji, strona w dniu [...] czerwca 2002 r. doręczyła organowi I-instancji rachunek za wprawienie zęba na kwotę [...] zł informując, że pieniądze pożyczyła od przyjaciółki (akta sprawy, karta nr 211).

W dniu [...] lipca 2002 r. E. P. złożyła odwołanie o decyzji odmawiającej przyznania zasiłku celowego na pokrycie kosztów wprawienia zęba.

W odwołaniu wskazała, że Kasa Chorych pokryłaby koszt wprawienia zęba tylko wówczas, gdyby ubytki obejmowały co najmniej 5 zębów. Wprawiony ząb jest jej niezbędny do prawidłowego zgryzu i przeżuwania pokarmów, a ponadto brak tego zęba powodowałby dodatkowe rozchwianie co - przy postępującej paradontozie - skutkowałoby możliwością wypadania kolejnych zębów. Odwołująca się dodała, że zaskarżona decyzja została wydana przed przedstawieniem przez nią rachunku na wstawienie zęba.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] , działając jako organ odwoławczy, decyzją z dnia 30 października 2002 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji wyjaśniono, że pomoc społeczna ma na celu umożliwienie osobom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, które nie są w stanie samodzielnie przezwyciężyć wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Samorządowe kolegium Odwoławcze podniosło, że w tej sprawie nie można uznać, aby odwołująca się wykorzystywała wszystkie możliwości mające na celu polepszenie jej sytuacji. Odwołująca się - zdaniem organu odwoławczego - nieskutecznie poszukuje pracy, ograniczając się w tym zakresie do samego przeglądania ogłoszeń i stron internetowych bez składania jakichkolwiek ofert pracy w zakładach pracy. Strona jest przy tym objęta różnorodną pomocą Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i nie można tej pomocy nie zauważyć. Wskazano ponadto, że ograniczone środki finansowe organu I-instancji uzasadniają udzielanie pomocy w zakresie realizacji najpilniejszych potrzeb. Przy tym okoliczność wskazująca na przedstawienie rachunku za wprawienie zęba po wydaniu decyzji odmownej nie ma wpływu na jej treść. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wyjaśniło również, że odwołująca się podała przybliżony koszt wprawienia zęba w prywatnych gabinetach stomatologicznych, nie zasięgając informacji w przychodniach stomatologicznych mających podpisane kontrakty z Kasą Chorych w zakresie refundowania tego zabiegu. Organ odwoławczy dodał, iż w sprawie lej decyzje Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej wydawane są w zakresie tzw. "uznania administracyjnego", co znacznie ogranicza zakres kontroli organu odwoławczego - organ ten nie może rozstrzygać w zakresie rodzaju, formy i zakresu tak udzielonej lub nie udzielonej pomocy.

Decyzję tą otrzymała E. P. w dniu [...] listopada 2002 r. (akta sprawy, karta nr 329) i w dniu [...] grudnia 2002 i wniosła na tą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie.

W skardze skarżąca zażądała zasądzenia jej kwoty [...] zł wraz z odsetkami, począwszy od dnia [...] lipca 2002 r. i zwolnienia od kosztów sadowych. W uzasadnieniu skarżąca przyznała, że jest na utrzymaniu Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, ale nie jest to permanentna pomoc, skoro czasami nie otrzymuje nic i z powodu wygłodzenia pogarsza się jej stan zdrowia, który przyczynia się do rozwoju paradontozy. Bezpłatne wstawienie zęba możliwe jest tylko wtedy, gdy ubytki wynoszą co najmniej 5 zębów. Szanse na znalezienie pracy bez wstawionego zęba są praktycznie żadne. Skarżąca ponownie podniosła, że uzyskała informacje z [...] Kasy Chorych z których wynika, że w tym przypadku wydatek na wstawienie zęba powinien być zwrócony przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej. W skardze zarzucono, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze nieprawdziwie ustaliło, jakoby dochód skarżącej wynosi [...] zł, skoro nie ma ona żadnego dochodu, a środki jakie otrzymuje w wysokości [...] zł miesięcznie są przeznaczane na zakup żywności, kolejne [...] zł na zakup środków czystości i kwota [...] zł miesięcznie przekazywana na rachunek administracji mieszkaniowej. Środki te pochodzą z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej. Skarżąca podniosła również, że od miesiąca listopada 2002 r. na konto Zakładu Energetycznego i od grudnia 2002 r. na konto Zakładu Gazowniczego nie przekazał Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej żadnych pieniędzy. Nieprawdą jest również i to, że organ I-instancji zauważa trudną sytuację skarżącej i udziela jej pomocy, skoro w miesiącach listopad-grudzień 2002 r Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej nie przekazał żadnej pomocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się cło zarzutów zawartych w skardze organ odwoławczy wyjaśnił, że kwota [...] zł stanowi kryterium dochodowe ustalone w oparciu o przepisy ustawy z dnia [...] listopada 1990 r. o pomocy społecznej, nie zaś wysokość dochodu strony. Organ pomocy społecznej uwzględnia trudną sytuację strony i udziela jej pomocy, która jednak nie można oznaczać comiesięcznego zaspokajania wszystkich potrzeb zgłaszanych przez skarżącą. Brak udzielenia jej pomocy ze strony Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w miesiącach listopadzie i grudniu 2002 r. nie ma w tej sprawie znaczenia, ponieważ decyzja organu odwoławczego została wydania w dniu 30 października 2002 r. i stan faktyczny organ uwzględnił na datę wydania tej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca wniosła dnia 23 grudnia 2002 r. skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 30 października 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie.

Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.

Wojewódzkie sądy administracyjne w ramach kontroli nad działalnością organów administracji publicznej, uprawnione są do badania jedynie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zobowiązany jest do zbadania, czy w trakcie prowadzenia postępowania administracyjnego bądź daty wydania zaskarżonej decyzji nie doszło do naruszenia obowiązujących wówczas przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania. Sąd te nie jest przy tym związany granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny nie wydaje wyroków przyznających uprawnienia z zakresu pomocy społecznej, tym bardziej nie może orzec o przyznaniu odsetek od kwoty, podanej w skardze. Zakres kognicji (właściwości) sądu administracyjnego obejmuje orzekanie w zakresie utrzymania zaskarżonej decyzji jej uchylenia, stwierdzenia nieważności, bądź też umorzenia postępowania lub odrzucenia skargi.

Zgodnie z obowiązującym w dacie wydania w tej sprawie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, art. l ust. l ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity z 1998 r. Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm.), zwanej dalej w skrócie u.p.s stanowił, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Na tej podstawie należy wskazać, że pomoc społeczna stanowi formę pomocy ze strony administracji publicznej (lub innych podmiotów wykonujących w tym zakresie administrację publiczną) na rzecz osób, które takiej pomocy potrzebują, a jednocześnie same nic są w stanie, wykorzystując wszelkie możliwości, zabezpieczyć sobie niezbędnych środków utrzymania.

Stąd celem pomocy społecznej jest zaspokajanie nie każdej potrzeby człowieka, ale , tylko niezbędnej potrzeby życiowej i tym samym umożliwienie mu bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna ma również charakter kierunkowy, jej udzielanie powinno mieć na względzie doprowadzenie do życiowego usamodzielnienia osoby oraz jej integracji ze środowiskiem (art. 2 ust. l u.p.s.).

Jedną z podstawowych zasad udzielania pomocy jest również jej adekwatność, Stosownie do art. 2 ust. 3 u.p.s. rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy; a przy tym ustawodawca wyraźnie podkreśla, że potrzeby osoby i rodziny korzystającej z pomocy powinny zostać uwzględnione wtedy, gdy odpowiadają one nie tylko celom pomocy społecznej, ale również możliwościom udzielenia danego świadczenia z zakresu tej pomocy (art. 2 ust. 4 u.p.s.).

Pomoc społeczna ma na celu również aktywizację danej osoby, która korzystając ze Świadczeń będzie w stanie podjąć działania mające na celu polepszenie swojej sytuacji. W związku z tym brak podejmowania działań przez osobę korzystającą ze świadczeń z zakresu pomocy społecznej, jeżeli osoba ta może takie działania podejmować, jest postrzegany w ustawie o pomocy społecznej jako przesłanka odmowy przyznania świadczenia. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. l a u.p.s. brak współdziałania osoby z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną mogą stanowić podstawę do odmowy przyznania lub wstrzymania świadczeń pieniężnych z zakresu pomocy społecznej.

Powyżej przedstawione zasad) znajdują zastosowanie w zakresie rozstrzygania o przyznaniu świadczenia w postaci zasiłku celowego.

Zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 u.p.s. zasiłek celowy z pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, pod którą to potrzebą rozumie się w szczególności pokrycie części lub całości kosztów zakupu leków i leczenia, remontu mieszkania, opału i odzieży, pobytu dziecka w żłobku lub przedszkolu, a także kosztów pogrzebu. Pomoc w postaci pokrycia kosztów wstawienia zęba mieści się w zakresie celów zasiłku, o którym mowa w art. 32 ust 2 u.p.s.

Warunkiem ubiegania się o przyznanie zasiłku celowego jest spełnienie dwóch przesłanek: przesłanki dochodowej, polegającej na uzyskiwaniu przez daną osobę i jej rodzinę dochodu w wysokości mniejszej niż kryterium określone w art. 4 u.p.s. oraz wystąpienia co najmniej jednej z okoliczności określonej w art. 3 u.p.s. (w szczególności ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochron) macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, itp.).

W tej sprawie w stosunku do skarżącej E. P. obie ww. kategorie przesłanek, wynikające z art. 32 ust. l i 2 ustawy o pomocy społecznej, uprawniających do przyznania świadczenia w postaci zasiłku celowego, zostały spełnione.

Dochód skarżącej prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo wynosi mniej niż [...] zł. Wprawdzie z przeprowadzonego w tej sprawie wywiadu środowiskowego (aktualizacji wywiadu środowiskowego, akta sprawy. kurta, nr 206) wynika, że skarżąca nie posiada dochodu, jednakże w aktach sprawy znajduje się decyzja z dnia [...].01.2002 r. na mocy której skarżąca otrzymała zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w kwocie [...] zł (akta sprawy, karta nr 72) na okres 6-miesięcy (do końca czerwca 2002 r.). To świadczenie powinno być wliczone do dochodu, stanowi ono bowiem okresowe świadczenie pieniężne przyznane z zakresu pomocy społecznej. Zgodnie zaś z art. 2a ust. l pkt 2 u.p.s., pod pojęciem dochodu osoby należy rozumieć "sumę miesięcznego dochodu tej osoby z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony), bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszonego o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki z tytułu ubezpieczeń: zdrowotnego określonego w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu zdrowotnym, emerytalnego, rentowych i chorobowego, określonych w przepisach o systemie ubezpieczeń społecznych, oraz o kwotę wysokości alimentów, świadczonych przez osoby w rodzinie na rzecz innych osób, jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne oraz świadczenia w naturze, a także kwotę zwiększenia zasiłku rodzinnego na trzecie i kolejne dziecko oraz dziecko samotnej matki, uprawnione do zasiłku pielęgnacyjnego; w odniesieniu do osób prowadzących działalność gospodarczą oraz osób z nimi współpracujących za dochód przyjmuje się wysokość podaną w oświadczeniu, potwierdzonym przez urząd skarbowy: nie stanowią dochodu składki na ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz ubezpieczenie zdrowotne płacone przez ośrodki pomocy społecznej".

Ponieważ zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych przyznany skarżącej w dniu [...] .01.2002 r. w wysokości miesięcznie [...] zł miał charakter świadczenia okresowego (na 6 miesięcy) a nie jednorazowego, stąd podlegał on wliczeniu do dochodu. Jednorazowe pieniężne świadczenia socjalne to takie świadczenia, które są przyznawane jednorazowo na jeden okres czasu, a nie świadczenia przyznawane jedną decyzją na kilka "z góry" ustalonych okresów czasu.

Nawet po uwzględnieniu do dochodu skarżącej ww. zasiłku na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych, dochód tej osoby bez wątpienia był znacznie niższy niż kryterium dochodowe uprawniające do uzyskania pomocy w formie zasiłku celowego.

Mimo to orzekanie w zakresie przyznania lub odmowy przyznania zasiłku celowego podejmowana jest w ramach uznania administracyjnego (tak też NSA w wyroku z dnia 05.03.1998 r., sygn. akt l SA 984/97. opub. w LEX nr 45812). Rozstrzyganie w zakresie uznania administracyjnego oznacza, że organ administracji może wydać równowartościowe prawnie rozstrzygnięcia w jednolicie ustalonym stanie faktycznym. Oznacza to, że nawet w przypadku, gdyby dana osoba spełniała przesłanki do uzyskania zasiłku celowego, organ administracji nie ma obowiązku przyznawania jej tego świadczenia, a jedynie może przyznać i por. wyrok NSA z 09.02.2001 r.. sygn. akt I SA 2116/00, opub. w LEX nr 79609; wyrok NSA z 05.03.1998 r., sygn. akt l SA 984/97, opub. w LEX nr 45812; wyrok NSA z 26,09.2000 r., sygn. akt I SA 945/00. opub. w LEX nr 79608).

NSA w wyroku z 15.10.1998 r., sygn. akt I SA 722/98, opub. w LEX nr 45770, zawarł lezę, zgodnie z którą "osoba występująca o przyznanie pomocy społecznej powinna przede wszystkim pokrywać wydatki związane z utrzymaniem z własnych dostępnych jej środków. Brak jakichkolwiek środków na pokrycie tych wydatków stwarza możliwości otrzymania pomocy społecznej w pełnym zakresie bądź też organ uwzględniając środki strony, własne możliwości finansowe i sytuację istniejącą na terenie objętym zakresem jego działania, uprawniony jest przyznać ograniczoną pomoc. Dopiero po ustaleniu, że taka pomoc jest niezbędna, organ może przyznać (ale nie musi) zasiłek celowy, biorąc pod uwagę wyżej przytoczone okoliczności - przemawiające za udzieleniem pomocy, jak i przeciw jej udzieleniu. Odnosi się to również do wysokości przyznanej pomocy". Istotnym jest stwierdzenie, że w przypadku, gdy dana osoba spełnia kryterium dochodowe i kryterium określone w art. 3 u.p.s. a organ administracji odmawia jej przyznania zasiłku celowego, winien wówczas wyjaśnić powody, dla których odmówił przyznania danego świadczenia.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie organy administracji orzekające w tej sprawie w dostateczny sposób wyjaśniły powody, którymi kierowały się odmawiając przyznania skarżącej zasiłku celowego na pokrycie kosztów wstawienia zęba.

Przede wszystkim należy wskazać, iż skarżąca będąc osobą bezrobotną nie wykorzystywała możliwości nie tylko znalezienia, ale wręcz podjęcia znalezionej pracy. Stosownie zaś do powoływanego już art. 6 ust. l a u.p.s. nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną może stanowić podstawę do odmowy przyznania świadczenia pieniężnego z zakresu pomocy społecznej. W tej sprawie miało miejsce nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez skarżąca.

Skarżąca samodzielnie pokrywa wydatki związane z korzystaniem z telefonu. Jest to istotne w tej sprawie ustalenie, ponieważ pozwala na rzeczywista ocenę szeregu czynności f podejmowanych przez skarżącą.

Z karty nr 2 akt sprawy (ankiety bezrobotnego) wynika, że skarżąca zna obsługę komputera w zakresie programów Pakiet Office, Word, Exel. Skarżąca została zobowiązana do samodzielnego prowadzenia notatnika osoby bezrobotnej i dokonywania w nim wpisów. Z tego notatnika wynika, że na ofertę pracy wybraną przez pracownika socjalnego (akta sprawy, karta nr 75) na stanowisku dyspozytora przesyłek kurierskich skarżąca nie skorzystała, podając jako powody odmowy podjęcia tej pracy wymaganą znajomość topografii miasta i biegłą obsługę komputera. Sama skarżąca wyjaśniła, że obu tych przesłanek nie spełnia.

Na karcie nr 44 akt sprawy znajduje się informacja, stosownie do której skarżąca oświadczyła, iż może podjąć tylko pracę biurową, co niewątpliwie ogranicza możliwość znalezienia pracy. Następnie z karty nr 76 akt sprawy wynika, że skarżąca odmówiła podjęcia pracy na stanowisku telemarketera (na podstawie umowy zlecenia) uzasadniając to brakiem zainteresowania podjęciem pracy na podstawie umowy zlecenia i nie posiadaniem predyspozycji do podjęcia tej pracy. Na karcie nr 109 akt sprawy znajduje się, pod datą [...] .02.2002 r. informacja o możliwości codziennego przeglądania prasy w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej i bezpłatnego korzystania z telefonu celem przeprowadzenia rozmów z pracodawcami, a ponadto informacja o możliwości złożenia przez skarżącą podania do Fundacji przy ul. [...] w [...] lub NZOZ przy ul. [...] . Z notatki służbowej z dnia [...].04.2002 r. (akta sprawy, karta nr 118) wynika, że skarżąca nie była zainteresowana pracą dorywczą, jak również uznała, ze praca polegająca na opiece nad osobą starszą jest nieodpowiednia dla niej – jest to oczywisty przypadek braku podjęcia oferowanej pracy.

Z notatnika bezrobotnej wynika. że skarżąca dokonując samodzielnie wpisów nie znajdowała żadnych ofert pracy w dłuższych okresach. Na karcie nr 123 akt sprawy znajduje się jednak informacja o trzech ofertach pracy (praca w wydawnictwie, praca w domu) z podanymi numerami telefonów i zapis dokonany przez samą skarżącą o braku możliwości skorzystania z telefonu w MOPS-ie. Na karcie nr 125 akt sprawy również znajduje się informacja o ofercie pracy w wydawnictwie wraz z adnotacją o niemożliwości skorzystania i z telefonu w MOPS-ie. Na karcie nr 126 akt sprawy znajdują się informacje o trzech ofertach pracy, a na karcie nr 127 akt sprawy adnotacja o czterech ofertach pracy i braku możliwości skontaktowania się z pracodawcami z telefonu z MOPS-u. Jak wynika z przedstawionego wykazu, z około 10 ofert pracy skarżąca nie skorzystała tylko dlatego - jak sama podała - nie miała możliwości skorzystania z bezpłatnego telefonu z MOPS-ie. Należy przy tym wskazać, że skarżąca sama posiadała telefon, z którego dzwoniła (akta sprawy, karta nr 132) i który mógł służ) ć jako sposób skontaktowania się z potencjalnymi pracodawcami. Tym samym skarżąca nie wykorzystała posiadanych możliwości celem znalezienia pracy. Na karcie nr 132 akt sprawy znajduje się informacja z [...] S.A. informująca, że skarżącą posiadała telefon i w miesiącach styczeń-luty 2002 r. rachunki telefoniczne wynosiły łącznic kwotę ok. [...] zł (suma 3 rachunków), które zastały zapłacone przez skarżącą. Skarżąca miała więc środki na pokrywanie opłat za korzystanie z telefonu.

Na karcie nr 128 akt sprawy znajduje się ocena aktywności zawodowej skarżącej z dnia [...] .04.2002 r., z której wynika, że skarżącą nie wykazywała zainteresowania w ofercie pracy w handlu (z powodu przykrego doświadczenia), nie była zainteresowana pracą z wynagrodzeniem poniżej [...] zł. ani podjęciem pracy w Fundacji im. [...] lub pracy w charakterze rachmistrza spisowego - to również świadczy o braku zainteresowania w podjęciu pracy.

W dniu [...].09.2002 r. pracownik organu I-instancji zaproponował skarżącej skorzystanie z jednego z kursów celem uzyskania kwalifikacji i tym samym zwiększenia możliwości znalezienia pracy (aktu kurta nr 271). Oferta zawierająca 52 różne kursy znajduje się w aktach sprawy (karla nr 282). Jednakże na tak zaproponowaną ofertę skarżąca nie wyraziła zgody wyjaśniając, że żaden z tych kursów nie jest właściwy (adekwatny) i będzie zainteresowana kursami Auto-cada lub projektowania wnętrz (akta sprawy, karta nr 283). Tym samym skarżąca po raz kolejny odmówiła podjęcia jakichkolwiek własnych działań zmierzających do już nie tyle znalezienia pracy (której w odczuciu skarżącej nie było), ile podniesienia swoich kwalifikacji celem efektywniejszego poszukiwania w przyszłości pracy i tym samym samodzielnego zaspokajania przynajmniej części własnych potrzeb.

Ze sporządzonych notatek służbowych przez pracowników organu I-instancji wynika również, że skarżąca odmówiła, na propozycję pracownika MOPS-u, złożenia wniosku o przyznanie jej pomocy w formie zasiłku na zakup biletów celem dojazdu do pośrednictwa pracy (Giełda Pracy Non Stop) oświadczając, że przyznanie tego zasiłku będzie marnotrawieniem pieniędzy, ponieważ, i tak nie ma dla niej pracy. Skarżąca powoływała się również na rozmowy z innymi urzędnikami z których wynikałoby, że jej udział w kursach nie ma sensu (akta sprawy, karta nr 287 i 288).

Należy również podkreślić, iż z prowadzonego przez samą skarżącą notatnika bezrobotnego wynika, że skarżąca albo wpisywała brak ofert pracy, albo oferty pracy wraz z kwalifikacjami lub wymaganiami, których nie spełniała. Na okoliczność wpisywania takich ofert pracy skarżąca oświadczyła, że wpisuje takie właśnie oferty pracy, które ją interesują, ale których nie może podjąć z braku kwalifikacji (akta, karta nr 285). To również świadczy o pozorności w szukaniu pracy.

Z informacji zawartej na karcie nr 297 akt sprawy, zawierającej swoiste "podsumowanie" aktywności w poszukiwaniu pracy przez skarżącą wynika, że w okresie od stycznia 2002 r. do października 2002 r. skarżąca nie skorzystała z ok.40 ofert pracy (m.in. dyspozytora, telemarketera, archiwistki, sprzedawcy, sprzątającej, pracownika obsługi klienta, osoby wydającej posiłki, pakowaczki, pokojowej w hotelu, itd.) oraz ofert uczestnictwa w kursach (w Wojewódzkim Urzędzie Pracy oraz Gminnym Urzędzie Pracy).

Mając powyższe na uwadze zasadnie organy administracji w tej sprawie przyjęły, że skarżąca wykazywała nikłe zainteresowanie efektywnym znalezieniem pracy i jej czynności w tym zakresie miały charakter pozorny. W istocie skarżąca nie podejmowała w tym okresie pracy, mimo że proponowano jej co najmniej kilkanaście ofert. Takie postępowanie skarżącej nie jest niczym uzasadnione zwłaszcza w sytuacji, w której skarżąca nie posiadała, jak sama informowała, poza środkami uzyskiwanymi z pomocy społecznej żadnego innego źródła dochodu. Jest przy tym oczywiste, że osoba nie mająca żadnej pracy powinna czynić starania celem podjęcia w zasadzie każdej zaproponowanej pracy. Pomoc społeczna jest bowiem dodatkowym i wspomagającym źródeł pokrycia niezbędnych potrzeb osób i rodzin. Funkcja wspomagania polega na tym, że dana osoba sama czyni starania z wykorzystaniem wszystkim dostępnych jej możliwości uzyskaniu dochodu. Skarżąca w tej sprawie takich starań nie podejmowała.

Ponadto z akt sprawy wynika również, że skarżąca była objęta różnorodnymi i zasadniczo permanentnymi świadczeniami pieniężnymi z zakresu pomocy społecznej.

Biorąc pod uwagę jedynie okres od października 2001 r. do października 2002 r. (w dniu 30 października 2002 r. w tej sprawie wydał decyzję organ odwoławczy), skarżąca była objęta następującymi formami pomocy:

1) w dniu [...].10.2001 r. wydano trzy decyzje przyznające skarżącej zasiłki celowe na łączną kwotę 380 zł (akta sprawy, karta nr 15/17):

2) w dniu [...].11.2001 r. wydano dec\/ie przyznającą skarżącej zasiłek celowy w kwocie [...] zł (akta sprawy, karta nr 23);

3) dnia [...].11.2001 r. przyznano zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych za okres od października 2001 r. do grudnia 2001 r. w wysokości po [...] zł miesięcznie (akta sprawy, karta nr 36);

4) w dniu [...].12.2001 r. wydano na rzecz skarżącej trzy decyzje przyznające zasiłki celowe w łącznej kwocie [...] zł (akta sprawy, kurta nr 45-48);

5) dnia [...].12.2001 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 49);

6) w dniu [...].12.2001 r. wydano na rzecz skarżącej trzy decyzje przyznające zasiłki celowe w łącznej wysokości [...] zł (akta sprawy, kurta nr 62-65);

7) decyzją z dnia [...].01.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w wysokości po [...] zł miesięcznie przez okres 6-ciu miesięcy (akta sprawy, karta nr 72);

8) w dniu [...].01.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 82);

9) dnia [...].02.2002 r. dwoma decyzjami przyznano skarżącej zasiłki celowe w łącznej wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 90-91).

10) w dniu [...].02.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 105);

11) decyzją z dnia [...].04.2002 r. pr/\znano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 142);

12) dwoma decyzjami z dnia [...].05.2002 r. przyznano skarżącej zasiłki celowe na łączną kwotę [...] zł (akta sprawy, karta nr l M-161);

13) trzema odrębnymi decyzjami z dnia [...] .06.2002 r. przyznano skarżącej zasiłki celowe na łączną kwotę [...] zł (akta sprawy, kurki nr 208-210);

14) dnia [...].06.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w wysokości po [...] zł miesięcznie przez okres 6-ciu miesięcy (akta sprawy, karta nr 216);

15) dnia [...].07.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 232);

16) w dniu [...].08.2002 r. dwoma decyzjami przyznano skarżącej zasiłki celowe w łącznej wysokości [...] zł (akta sprawy, karla nr 263-264);

17) dnia [...].09.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 266) i w tym samym miesiącu (23 września 2002 r.) przyznano skarżącej kolejny zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 279);

18) dnia [...].10.2002 r. przyznano skarżącej zasiłek celowy w wysokości [...] zł (akta sprawy, karta nr 310).,

Z powyższego zestawienia w\ utka, że za okres październik 2001 - październik 2002 r. łączna kwota pomocy finansowej (wliczając w to zasiłek na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych) wyniósł ponad [...] zł ([...] zł). Nie jest to oczywiście kwota pozwalająca na zaspokojenie wszystkich nawet ważnych potrzeb danej osoby. Jednakże nie można przyznać, aby skarżąca nie była objęta permanentną pomocą w tym okresie i aby pomoc ta nie miała istotnego znaczenia dla uprawnionej osoby. Należy jednak jeszcze raz podkreślić, iż pomoc społeczna nie może stanowić jedynego źródła utrzymania w sytuacji, gdy dana osoba nie wykorzystuje wszystkich posiadanych przez siebie możliwości i własnych działaniem nie stara się uzyskać jakichkolwiek środków. Art. l ust. l u.p.s. wyraźnie bowiem stanowi, że pomoc społeczna służy przezwyciężaniu trudnych sytuacji danych osób, które nie są w stanie same je pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia.

Na tej podstawie należy przyjąć, iż okoliczność permanentnego korzystania przez skarżącą z różnych form pomocy przy jednoczesnym nikłym zainteresowaniu w zakresie likwidowania trudnej sytuacji materialnej przez samą skarżącą, wyrażającym się w nie podejmowaniu proponowanej pracy, upoważniał organ administracji do odmowy przyznania zasiłku celowego. Takie stanowisko zajęto w orzecznictwie sądowym w wyroku NSA z dnia 18.05.1998 r., sygn. akt II SA/Gd 25/98. opub. w LEX nr 44078.

W związku z powyższym należy wskazać, że w niniejszej sprawie organy administracji nie naruszyły zarówno przepisów prawa materialnego (w szczególności art. 32 ust. l u.p.s.) jak również przepisów postępowania administracyjnego, w tym art. 7 k.p.a., art. 75 § l k.p.a., art. 77 § l k.p.a. \ art. 107 k.p.a. w stopniu powodujących uchylenie zaskarżonych decyzji.

Mając na uwadze przedstawione okoliczności, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł jak w sentencji wyroku, ponieważ zaskarżona decyzja nie zawiera naruszeń prawa uzasadniających jej uchylenie bądź stwierdzenie nieważności. Zgodnie zaś z art. 151 P.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala.