Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SAB/Wa 28/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka, Sędziowie asesor WSA Jarosław Trelka, asesor WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant Jan Drelewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2007 r. sprawy ze skargi J. P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania odwołań od decyzji Wojewody (...) -oddala skargę-


UZASADNIENIE

W dniu 16 stycznia 2007r. (data nadania pisma w placówce urzędu pocztowego) J. P. wniósł skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zarzucając niniejszemu organowi opieszałość w rozpoznawaniu odwołań skarżącego z dnia 28 maja 2002r. wniesionych od decyzji Wojewody (...):

1) z dnia (...) maja 2002r. znak (...) odmawiającej stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia (...) listopada 1954r. w części dotyczącej przejęcia gospodarstwa o powierzchni (...) ha, położonego w gromadzie W. gmina Z. , stanowiącego własność J. P. s. P.,

2) z dnia (...) maja 2002r. znak (...) stwierdzającej, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia (...) września1959r. w części dotyczącej przejęcia gruntów rolnych i leśnych o powierzchni (...) ha położonych w gromadzie W. gmina Z. , stanowiącego własność J. P. s. P., w zakresie dotyczącym przejęcia gruntów rolnych o powierzchni (...) ha, zostało wydane z naruszeniem prawa. W stosunku do pozostałej części przedmiotowej nieruchomości Wojewoda odmówił stwierdzenia nieważności.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał także, iż przed wniesieniem niniejszej skargi skierował za pośrednictwem organu skargę na jego bezczynność do Premiera Rzeczpospolitej Polskiej (pismo z dnia 8 sierpnia 2005r). Skarga ta nie odniosła jednak żadnego skutku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie , wskazując, iż w dniu (...) lutego 2007r. wydał decyzję Nr (...) i Nr (...), na mocy których w wyniku rozpoznania odwołań skarżącego od w/w decyzji Wojewody (...), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a, uchylił zaskarżone decyzje w całości i umorzył postępowanie przed organem I instancji, wskazując, iż organem właściwym do rozpoznania spraw jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest skarga J. P. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpoznania wniesionych przez skarżącego dnia 28 maja 2002r. odwołań od decyzji Wojewody (...) z dnia (...) maja 2002r. znak (...) i znak (...).

Zgodnie z ogólną dyrektywą wynikającą z art. 35 § 1 k.p.a., sprawy administracyjne powinny być załatwiane bez zbędnej zwłoki. Sformułowanie takie oznacza w szczególności, że "organ administracji publicznej powinien załatwić sprawę bez zbędnej zwłoki, jeżeli w toku postępowania administracyjnego okaże się, że sprawa może być załatwiona przed upływem ustawowych terminów do jej załatwienia" (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 307). Powołana dyrektywa jest związana z obowiązkiem niezwłocznego załatwienia sprawy (art. 35 § 2 k.p.a.) i obowiązkiem załatwienia sprawy w terminach określonych w art. 35 § 3 k.p.a. Należy zwrócić uwagę, że art. 12 § 2 k.p.a. przewiduje, że sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Chodzi zatem o takie sprawy, które do swego rozstrzygnięcia nie wymagają postępowania wyjaśniającego (czy to w formie rozprawy, czy też w formie postępowania kameralnego). Zwrot "niezwłocznie", zawarty w art. 35 § 2 k.p.a., oznacza, że nie ma wyznaczonego terminu w sposób bezwzględny, a organ I instancji, gdy tylko wystąpią warunki określone w art. 35 § 2 k.p.a., winien wydać odpowiednie rozstrzygnięcie (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 245). Niezwłocznemu załatwieniu podlegają nie tylko sprawy proste i nieskomplikowane, lecz także "takie sprawy zawiłe i skomplikowane, w których jednakże nie trzeba prowadzić postępowania dowodowego, ponieważ albo cały materiał dowodowy jest od razu dostarczany przez stronę, albo materiał ten może być uzupełniony przez organ administracyjny w drodze czynności pozaprocesowych - materialno-technicznych" (J. Borkowski (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, s. 279).

Ustawa Kodeks postępowania administracyjnego w art. 35 § 3 wskazuje, iż w postępowaniu odwoławczym, z jakim mamy do czynienie w rozpoznawanej sprawie załatwienie sprawy winno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Należy jednak mieć na uwadze, że postępowanie odwoławcze to postępowanie przed organem I instancji (do którego kieruje się odwołanie) i przed organem II instancji. Organ I instancji może zastosować tzw. tryb samokontroli wydanej przez siebie decyzji (art. 132 k.p.a.). Jeżeli jednak do tego nie dojdzie, to zobowiązany jest w terminie 7 dni przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu (art. 133 k.p.a.). W związku z tym termin miesiąca do załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym należy przedłużyć jeszcze o termin 7 dni, o którym mowa w art. 133 k.p.a.

W przypadku bezczynności organu w załatwieniu sprawy zgodnie z art. 37 § 1 k.p.a, strona ma możliwość wniesienia zażalenia na niezałatwienia sprawy w terminie przez organ administracji publicznej. Zażalenie to służy do organu administracyjnego wyższego stopnia nad organem pozostającym w bezczynności. W przypadku jednak gdy w bezczynności pozostaje minister w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 4 k.p.a., to wówczas tryb przewidziany w ww. art. 37 k.p.a. nie ma zastosowania. Nad tymi organami bowiem nie ma w postępowaniu administracyjnym organów wyższego stopnia, (por.postanowienie NSA W-wa z dnia 6 lipca 2006 sygn. akt I OSK 480/06). Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy na wstępie wskazać, iż w przypadku bezczynności Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w wydaniu decyzji, skarżącemu przysługiwała możliwość bezpośredniego wniesienia skargi za pośrednictwem organu do sądu administracyjnego, bez konieczności, tak jak uczynił występowania ze skargą do Premiera Rzeczpospolitej Polskiej, który nie jest organem administracji publicznej wyższego stopnia w rozumieniu k.p.a.

Rozpoznając sprawę, między innymi w oparciu o podniesione przez skarżącego zarzuty, Sąd uznał, iż zasadnie skarżący podniósł że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi do dnia wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w terminie ustalonym przez prawo organ ten nie podjął żadnych czynności w sprawie lub nie zakończył postępowania wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął czynności, do której był prawnie zobowiązany (por. wyrok NSA z dnia 13 listopada 1998r. Sygn. akt IV SAB 124/98 LEX nr 43729). W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, iż z nieuzasadnionych przyczyn Minister uchybił i to w sposób znaczny terminowi załatwienia sprawy zakreślonemu w art. 35 §3 k.p.a.

Podnieść jednak należy, iż w sprawach ze skarg na bezczynność organów administracji publicznej sąd orzeka, biorąc za podstawę stan prawny i faktyczny sprawy w czasie orzekania, a właściwie w chwili zamknięcia rozprawy (J.P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 196). Jeżeli w toku postępowania sądowoadministracyjnego, przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. zwanej w dalszej części "P.p.s.a"). Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte (T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, s. 467, patrz także wyrok NSA z dnia 15 maja 2000r. Sygn akt IV SAB 143/99, wyrok WSA w Opolu z dnia 7 listopada 2005r. sygn akt II SAB/Op 13/03 ONSA i WSA 2006/4/104).

W świetle powyższego, skoro jak wynika z akt sprawy po wniesieniu przez skarżącego skargi na bezczynność, Minister rozpoznał odwołania i wydał stosowne rozstrzygnięcia, Sąd uznał, iż wobec podjęcia przez organ czynności w trakcie postępowania sądowego nie było podstaw do zastosowania art. 149 P.p.s.a., a co za tym idzie, należało na mocy art. 151 tej ustawy oddalić skargę.