Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1054/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7 ,  art. 19
journal: Dz.U. 2012 poz 1164
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity.
article: art. 151 par. 1 pkt 2 w zw. z  art. 145 par. 1 pkt 5
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Leszek Tyliński Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Dominika Znaniecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 października 2015 r. sprawy ze skargi Z. Ł. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] na rzecz skarżącego Z.Ł. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

W dniu 9.05.2012 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] z siedzibą w [...] wpłynął wniosek Z. Ł. o przyznanie płatności na rok 2012, w którym producent rolny ubiegał się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 7,99 ha, uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych (UPO) do działek rolnych o łącznej powierzchni 4,07 ha oraz specjalnej płatności obszarowej do powierzchni upraw roślin strączkowych i motylkowatych drobnonasiennych (ST).

Po przeprowadzeniu wszystkich wymaganych kontroli sprawa wniosku obszarowego została zatwierdzona i w dniu [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wydał decyzję nr [...] na mocy której przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania Z. Ł. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zakończone decyzją ostateczną nr [...] r. Powodem wznowienia były okoliczności określone w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa.

W wyniku przeprowadzenia ponownej kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, iż powierzchnia deklarowana do płatności na działce ewidencyjnej nr 294, 378/2, 295/1 i 295/2, działka rolna: B, D, G i H jest większa od maksymalnego kwalifikowanego obszaru (PEG) występującego na tych działkach ewidencyjnych zgodnie z systemem LPiS. W związku z powyższym dla przedmiotowych działek rolnych wykorzystano funkcjonalność powierzchni udowodnionej i zapisano dla nich powierzchnię: B - 2,61 ha zamiast deklarowanej 3,01 ha, D - 0,00 ha zamiast deklarowanej 0,27 ha, G - 0,00 ha zamiast deklarowanej 0,23 ha i H - 0,00 ha zamiast deklarowanej 0,17 ha.

Biorąc pod uwagę powyższe Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w [...] w dniu [...] r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "Kodeksem postępowania administracyjnego ", art. 7 ust. 1, 2 i 2b, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2012 r., poz. 1164), zwana dalej "ustawą o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego", art. 58 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 2.12.2009 r., str. 1, ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1122/2009", po przeprowadzeniu z urzędu postępowania w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją nr [...] r. w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, wydał decyzję nr [...] o uchyleniu decyzji w całości oraz w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego.

Na mocy przedmiotowej decyzji organ I instancji uchylił na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa decyzję nr [...] r. i przyznał stronie płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego do powierzchni stwierdzonej podczas postępowania, tj. JPO do 7,56 ha (pomniejszoną o 629,57 zł czyli o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę pomiędzy powierzchnią deklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną). Pozostałe płatności, tj. UPO i ST zostały przyznane zgodnie z żądaniem zawartym we wniosku z dnia 9.05.2012 r.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z. Ł. wniósł o uchylenie decyzji organu I instancji i wydanie decyzji administracyjnej przyznającej mu płatności zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności na rok 2012. W przypadku gdyby organ II instancji, po uchyleniu zaskarżonej decyzji nie znalazł podstaw do przyznania wnioskowanych płatności odwołujący wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, poprzez odmowę przyznania wnioskowanej płatności, pomimo spełnienia przez stronę wszystkich warunków do ich otrzymania.

Producent podkreślił, że składając wniosek o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego był świadomy jaką powierzchnię gruntu deklaruje i powierzchnia ta była zgodna z wszelkimi dokumentami geodezyjnymi, których nie ma podstaw podważać, bowiem wypisy z rejestrów gruntów są wyciągiem z części opisowej aktualnego operatu ewidencji gruntów, zawierającym dane dotyczące właściciela lub władającego, oznaczenia działek ewidencyjnych z ich powierzchniami ewidencyjnymi w rozbiciu na wchodzące w ich skład klasoużytki gruntowe, zawiera informacje dotyczące oznaczenia ksiąg wieczystych prowadzonych dla przedmiotowych działek, innych dokumentów prawnych. Dokument ten wykorzystywany jest w obrocie nieruchomościami stanowiąc dla notariusza podstawę ustalenia zgodności pomiędzy danymi zapisanymi w księdze wieczystej, a stanem faktycznym wykazanym w ewidencji, jest wykorzystywany przez urzędy skarbowe, urzędy pracy, KRUS, sądy i inne instytucje do ustalenia stanu i zakresu posiadania. Jest załącznikiem do wniosku o wydanie decyzji w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu czy pozwolenia na budowę na wskazanej działce.

Jak wynika z powyższego, zdaniem odwołującego się dane zwarte w wypisie z rejestrów gruntów są danymi jak najbardziej wiarygodnymi, tym samym każda rozbieżność pomiędzy danymi zawartymi w dokumentach geodezyjno-kartograficznych, a danymi wskazanymi w systemie informacji geograficznej, powinna być dokładnie zbadana, jednak organ oparł się wyłącznie na własnych danych, pomimo, że w przypadku jakichkolwiek wątpliwości, powinny być zlecone pomiary gruntu biegłemu geodecie.

W przekonaniu skarżącego w ogóle nie wzięto pod uwagę przekazywanych przez niego informacji, że przed zadeklarowaniem powierzchni gruntu do przyznania płatności przeprowadzone zostały na jego nieruchomościach pomiary geodezyjne, które potwierdziły wielkość upraw, dlatego zarzut niewłaściwego ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy, jest zatem w pełni uzasadniony.

Odwołujący się podkreślił, że w przedmiotowej sprawie mamy do czynienia z absurdalną sytuacją, gdyż jak organ sam przyznaje, w roku 2012 producent był w pełni uprawniony do przyznania płatności do wnioskowanej powierzchni, a dopiero na skutek pomiarów dokonanych w roku 2014 ustalono, że powinien jednak złożyć wniosek do mniejszej powierzchni, gdyż tak rzekomo uważa Komisja Europejska. Zdaniem strony wytyczne komisji odnoszą się do Państw nie zaś ich obywateli, a indywidualne postępowania winny być oceniane poprzez pryzmat wiedzy beneficjenta pomocy na chwilę wydania pierwotnej decyzji o przyznaniu płatności. Na tamtą chwilę wytyczne co do PEG były jasne i w ocenie zainteresowanego uprawniały do przyznania płatności do całej deklarowanej powierzchni i późniejsza zmiana PEG nie może być kwalifikowana jako podstawa wznowienia postępowania.

Wznawianie obecnie postępowania ze względu na dokonanie nowych pomiarów po upływie 3 lat od przyznania płatności, zdaniem rolnika stoi w sprzeczności nie tylko z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego, w tym zasadą trwałości decyzji administracyjnych, lecz również zasadami konstytucyjnymi państwa prawa i niemożności działania prawa wstecz.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją nr [...] r. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji wznawiając postępowanie wskazał, iż po wydaniu decyzji nr [...] r. wszedł w posiadanie nowej ortofotomapy (data wykonania zdjęcia - 28.04.2012 r.), na podstawie, której wyznaczona powierzchnia ewidencyjno -gospodarcza (PEG) dla działki ewidencyjnej nr 293, 378/2 i 295/1 była mniejsza od powierzchni, do której producent otrzymał płatność. Tym samym w rozpatrywanej sprawie po wydaniu decyzji wyszły na jaw nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi, który wydał decyzję, a jednocześnie istniejące w dniu wydania decyzji z uwagi na datę wykonania zdjęcia.

Reasumując, wznowienie postępowania przez organ I instancji, w ocenie organu odwoławczego było w pełni zasadne, zachodziła bowiem podstawa do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie powierzchni rzeczywiście uprawnionej do płatności na działce ewidencyjnej nr 293, 378/2 i 295/1.

Odnosząc się do zarzutu wskazującego, że powierzchnia deklarowana we wniosku była zgodna z wszelkimi dokumentami geodezyjnymi, których nie ma podstaw podważać, gdyż dane zawarte w wypisie z rejestru gruntów są danymi jak najbardziej wiarygodnymi, a w razie jakichkolwiek wątpliwości, co do powierzchni działek, zdaniem odwołującego, powinny być zlecone pomiary gruntu biegłemu geodecie, orzekający w II instancji organ stwierdził, iż wobec zgromadzonego przez organy ARiMR materiału dowodowego, ciężar wykazania prawidłowości powierzchni deklarowanej we wniosku spoczywał na stronie, która wskazać powinna dowody podważające poczynione przez organy ustalenia, lecz producent takich dowodów nie przedstawił, ani w odwołaniu, ani w ramach prowadzonego postępowania wznowieniowego.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że podanie przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności - powierzchni gruntów zgodnie z danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych (por. glosa Elżbiety Kremer do wyroku NSA z dnia 9 stycznia 2008 r., sygn. akt II GSK 295/07, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 1/2009).

ARiMR nie kwestionuje informacji o danej nieruchomości zawartych w publicznych rejestrach takich jak Ewidencja Gruntów i Budynków (EGiB) i Księgach Wieczystych (KW). Informacje te stanowią dla Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli podstawę do rejestracji obszarów referencyjnych dla deklarowanych upraw. Rejestracja pozwala jednoznacznie określić położenie danej nieruchomości, na której deklarowane są działki rolne. Nie mniej jednak w trakcie kontroli na miejscu powierzchnie danych działek rolnych nie weryfikuje się w oparciu o dane zawarte w EGiB czy KW, lecz o stan faktyczny na podstawie pomiarów bezpośrednich.

Jak podkreślono, rozstrzygnięcie w postępowaniu wznowieniowym zostało oparte na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), a podstawę prawną kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie płatności bezpośrednich w oparciu o bazę referencyjną systemu LPIS stanowią przepisy prawa unijnego, a w szczególności art. 14-17 rozporządzenia nr 73/2009 z 19 stycznia 2009 r. (Dz. U. WE L 30 z 31.01.2009r. str. 16 ze zm.) oraz art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009r. (Dz. U. WE L 316 z 2.12.2009r. str. 65 ze zm.).

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony materiał dowodowy sprawy prowadzi do wniosku, iż organ I instancji w ramach postępowania wznowieniowego prawidłowo rozpatrzył oraz ocenił zebrany materiał dowodowy. Ocena ta, zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR jest prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 Kpa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zostało sporządzone wedle wymagań określonych w art. 107 § 3 Kpa.

Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził brak podstaw do przeprowadzenia dowodu w postaci pomiarów gruntu wykonanych przez biegłego geodetę, ponieważ w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] odwołujący nie podważył skutecznie ustaleń dokonanych w ramach postępowania wznowieniowego. Jednocześnie w ocenie organu II instancji zgromadzony materiał dowodowy nie rodzi wątpliwości w zakresie stanu faktycznego; odbyły się oględziny spornych działek referencyjnych w zakresie weryfikacji powierzchni PEG, o których poinformowano stronę. Tym samym organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia żądania zgłoszonego w odwołaniu.

W skardze do sądu Z. Ł. wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji oraz o zasądzenie od organu administracyjnego, na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), poprzez odmowę przyznania wnioskowanej płatności, pomimo spełniania wszystkich warunków uprawniających do ich otrzymania

Zdaniem skarżącego w zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się w żaden sposób do podniesionych w trakcie postępowania uwag strony co do sposobu przeprowadzenia kontroli i ustalenia powierzchni działek wykorzystywanej rolniczo w 2012 r. Zaznaczył, podobnie jak w odwołaniu, że przy wypełnianiu wniosku o przyznanie płatności kierował się danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków i stanowisko to było poparte doświadczeniami z lat poprzednich, gdyż w gospodarstwie producenta odbyły się kontrole ARIMR, które potwierdziły prawidłowość deklarowanych powierzchni upraw. W związku z czym za wyjątkowo niewiarygodne zdaniem strony należy uznać pomiary dokonane podczas kontroli w marcu 2015 r., gdyż kontrola była przeprowadzona w sposób urągający wszelkim zasadom dotyczącym tego typu działań, a osoby wykonujące kontrolę nie tylko nie wiedziały jakimi urządzeniami dysponują, lecz również nie potrafiły właściwie z nich korzystać. Co istotniejsze, błędne dane zostały wpisane również w protokołach kontroli m.in. wpisano nieprawdę, że pomiar był wykonany urządzeniem Leica GG 03 tymczasem kontrolujący posługiwali się urządzeniem GETEC V100 bez dodatkowej anteny, przez co pomiar w ocenie strony był niedokładny i nierzetelny. Na dowód skandalicznie przeprowadzonych pomiarów skarżący zaproponował zeznania świadków, lecz wnioski te nie zostały uwzględnione.

Ponadto skarżący zarzucił, że pomiar wykonywany w 2015 r. co do powierzchni użytkowanej rolniczo w 2012 r. był obarczony błędem choćby z tego powodu, że na przełomie 2014 i 2015 r. na nieruchomości zostały wykonane prace ziemne przy stawie (sfotografowane przez kontrolujących hałdy ziemi są wynikiem tych prac).

Kolejną z okoliczności świadczących o wadliwym ustaleniu stanu faktycznego sprawy, jest zdaniem skarżącego zmiana powierzchni działki nr 295/1 w oparciu o rzekome zapisy protokołu kontroli, gdy tymczasem w protokołach tych nie znajduje się żadna informacja, z której wynika, że taki pomiar na tej działce został przeprowadzony w wyniku czego doszło do absurdalnego zaniżenia powierzchni działki, która od wielu lat do 2012 r. wykorzystywana była w tym samym zakresie.

Pomimo zgłaszanych uwag i zastrzeżeń skarżącego, Dyrektor OR ARIMR uznał za wiarygodną powierzchnię upraw wskazaną przez kontrolerów i w ocenie strony skarżącej nie podjęto żadnych innych działań, w tym powołania biegłego, w celu wyjaśnienia uzasadnionych wątpliwości, bowiem – jak wskazał skarżący - z doświadczenia wiadomo, iż system informacji geograficznej nie jest dokładny, a pomiary dokonywane przez osoby kontrolujące są przeprowadzane błędnie. Tym samym organ, podważając oficjalne dokumenty geodezyjne i posiadając informację o wadach przeprowadzonych przez jego przedstawicieli pomiarów, powinien dążyć do wyjaśnienia istniejących rozbieżności.

Ponadto skarżący podkreślił, iż w niniejszej sprawie, nawet zakładając, że ustalenia organu są słuszne, nie sposób obarczyć skarżącego winą za zaistniałą sytuację; składając wniosek kierował się zaufaniem do organów administracji publicznej oraz do jednolitości i spójności systemu prawnego, korzystał z dokumentów pokontrolnych ARiMR, dokumentów urzędowych, które potwierdzały możliwość zadeklarowania wskazanych powierzchni gruntów. Tym samym nałożenie sankcji polegającej na zmniejszeniu przyznanych płatności, w ocenie skarżącego należy uznać za bezpodstawne.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonej decyzji, ponieważ została ona podjęta zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd kontroluje decyzje w zakresie ich legalności, o której mowa w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t.: Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) i w granicach określonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd uwzględnił wniesioną w niniejszej sprawie skargę, ponieważ zaskarżona decyzja wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji naruszają przepis art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć, a także przepisy postępowania, tj. art. 107 § 1 i 3 K.p.a.

Kontrolowane decyzje zostały wydane w ramach postępowania nadzwyczajnego, tj. w trybie wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją z dnia 2 stycznia 2013 r. przyznającą płatność JPO, UZP i do roślin strączkowych na 2012 r.

Wznowienie postępowania uruchamia prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wymienioną w przepisach prawa. Katalog przesłanek stanowiących podstawę do wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania ustanowiony został w art. 145 § 1 pkt 1–8 K.p.a. oraz w art. 145a i art. 145b K.p.a., przy czym wznowienie postępowania administracyjnego następuje z urzędu lub na żądanie strony (art. 147 K.p.a.).

Przyjętą w niniejszej sprawie podstawą prawną wznowienia był art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj, wyjście na jaw nowych dowodów lub nowych okoliczności faktycznych, istotnych dla sprawy, istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję.

Oceniając jako podstawę wznowienia postępowania nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., należy przez to rozumieć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, ale nieznane organowi, który wydał decyzję.

W przypadku art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. wymagane jest kumulatywne spełnienie następujących przesłanek: nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej i okoliczności lub dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Przy ocenie tych przesłanek najistotniejszym warunkiem jest istnienie tych okoliczności i dowodów w dacie podejmowania decyzji ostatecznej. Jeżeli okoliczności te i dowody powstały po dacie wydania ostatecznej decyzji, nie będą mogły stanowić podstawy wznowienia. Podkreślenia wymaga, że "ujawniony" warunek nowych okoliczności i dowodów należy odnieść do organu, a nie strony.

Uzyskanie przez organ administracji publicznej informacji podważającej podstawę materialnoprawną decyzji ostatecznej nakłada na ten organ obowiązek zbadania w pierwszej kolejności, czy dopuszczalne jest wznowienie postępowania, m.in., czy zachowane są terminy oraz czy dana informacja stanowi ustawową przesłankę wznowienia. Uchylenie decyzji ostatecznej we wznowionym postępowaniu może nastąpić tylko wtedy, gdy organ wykaże i uzasadni, że zaistniała jedna z przesłanek wznowienia.

Za okoliczność taką w niniejszej sprawie uznano aktualizację ortofotomapy, wykonanej na podstawie zdjęć z 28 kwietnia 2012 r. , które wykazały fakt różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG),

Organ administracji publicznej w chwili wydawania decyzji ostatecznej nie dysponował zdjęciem na które się powołuje. Potwierdza to wynikająca z załączonej do akt metryka działki ewidencyjnej dla PEG z informacją o dacie wpływu pisma - 31.10.2014 r. Potwierdzone zostały również w tym dokumencie dane dotyczące daty wykonania zdjęć. Należy jednak wskazać, że ortofotomapa wykonana na podstawie tych zdjęć stałą się aktualna od dnia 22.01.2013 r. We wskazanym dokumencie zawarto bowiem również informacje o aktualności ortofotomapy. Zdjęcia wykonano 28.04.2012 r. i w danych p.n. "Analiza orotofotomapy" podano daty od kiedy ortofotomapa staje się aktualna tj. 22 01 2013. Decyzja była wydana 2.1.2013. Należy zatem rozważyć czy zdjęcie, które stanowi, zdaniem organu dowód ma istotne znaczenie prawne dla sprawy.

Organ dokonuje ustaleń na podstawie orotofotomapy. To, że powstaje ona na podstawie zdjęć wcześniej wykonanych nie oznacza, że pojedyncze zdjęcie może być takim dowodem w oparciu o który organ dokonuje weryfikacji powierzchni zgłoszonych do płatności.

W art. 17 dotyczącym systemu identyfikacji działek rolnych zawartym w rozporządzeniu Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenie (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006 (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE L z dnia 31 stycznia 2009 r.) mowa jest o tym, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10.000.

Oznacza to, że organ dokonuje weryfikacji powierzchni nie na podstawie pojedynczych zdjęć stanowiących materiał do sporządzenia ortofotomapy, lecz na podstawie aktualnej ortofotomapy. Na dzień wydania decyzji podlegającej weryfikacji w trybie wznowienia postępowania nie było aktualnej ortofotomapy, a więc dowodu który pozwałaby na uznanie, że wystąpiły przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., natomiast zdjęcie nie mogło być uznane za dowód mający znacznie prawne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Organy administracji nie mają podstaw do wznowienia postępowania z urzędu, w dodatku na niekorzyść strony, gdy nie sposób mówić o ujawnieniu nowego dowodu lub nowej okoliczności (wyroki NSA: z dnia 26 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1454/99, ONSA 2001 Nr 3 poz. 123; z dnia 29 kwietnia 2003 r., sygn. akt III SA 2013/01, niepubl.; z dnia 9 kwietnia 2001 r. sygn. akt V SA 1831/00, niepubl.).

Zgodnie z wyrażoną w art. 7 K.p.a. zasadą prawdy obiektywnej organ ma obowiązek podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zasada ta, pomimo pewnych modyfikacji nałożonych w art. 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, znajduje rozwinięcie w art. 77 § 1 K.p.a., nakazującej organowi zebranie i w sposób wyczerpujący rozpatrzenie materiału dowodowego. Znajdowała ona też zastosowanie w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną.

W niniejszej sprawie organ I instancji, wznawiając z urzędu postępowanie administracyjne w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2012, przyjął, że stwierdzenie różnicy pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie płatności a powierzchnią stwierdzoną w oparciu o pomiary powierzchni ewidencyjno – gospodarczej (PEG), wykonane na podstawie zdjęcia z dnia 28 kwietnia 2012 r., stanowi nowy, nieznany wcześniej organowi dowód w sprawie.

Możliwość uchylenia ostatecznej decyzji w trybie wznowienia postępowania otwierałaby się jedynie w sytuacji, gdyby ortofotomapy znalazły się w posiadaniu organu dopiero po dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz istniały w chwili wydania decyzji.

W wydanej w trybie wznowieniowym decyzji organ I instancji opisał stwierdzone różnice w powierzchni działki rolnej i przedstawił przyjęte na podstawie zdjęcia ustalenia stanu faktycznego i ich ocenę prawną. Podobną konstrukcję uzasadnienia decyzji przyjął także organ odwoławczy. Lektura uzasadnień wydanych w sprawie rozstrzygnięć organów obu instancji wskazuje, iż traktują one zdjęcia, które stanowią podstawę do stworzenia ortofotomapy jako istotny dla sprawy nowy dowód mający wpływ na poprzednie rozstrzygnięcie. Organ natomiast nie przeprowadza weryfikacji powierzchni PEG na podstawie pojedynczych zdjęć lecz na podstawie aktualnej ortofotomapy.

Z tego powodu, zdaniem Sądu, wydane w sprawie rozstrzygnięcia są wadliwe w zakresie ustalenia istnienia podstawy wznowienia, o której stanowi art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., i uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie podanych wcześniej przepisów.

Wydanie decyzji z naruszeniem powyższych przepisów godzi w podstawowe prawa i gwarancje procesowe strony, a z uwagi na to, że dotknięte tego rodzaju wadą są obie decyzje, Sąd w granicach sprawy uchylił też decyzję organu I instancji z powodu naruszenia przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) i c) p.p.s.a.

Zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie, gdyż metody weryfikacji powierzchni PEG odbywają się na zasadach opisanych przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Inne są też reguły rozkładu ciężaru dowodu obciążającego strony, na które organ wskazał. Sąd natomiast z urzędu stwierdził, że wadliwe przeprowadzono postępowanie nadzwyczajne. Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną sprawy.