Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 546/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-09-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 89 ust.14-16
journal: Dz.U. 2011 nr 108 poz 626
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 283 poz 51 art.1 i art. 2 ust.3
law: Dyrektywa Rady Nr 2003/96/WE z dnia 27 października 2003 r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących  opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Wałejko Sędziowie WSA Małgorzata Fita WSA Andrzej Niezgoda (sprawozdawca) Protokolant Referent stażysta Paweł Kobylarz po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 2 września 2016 r. sprawy ze skargi D. Spółki Jawnej S. G. - H. K. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiące: styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec i wrzesień 2010 r. oraz umorzenia postępowania za miesiące luty, kwiecień, sierpień, listopad i grudzień 2010 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz D. Spółki Jawnej S. G. - H. K. z siedzibą w Ł. [...] zł (słownie: jedenaście tysięcy pięćdziesiąt dziewięć złotych) z tytułu zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 546/16

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]r., wydaną na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749, dalej: "O.p.") Dyrektor Izby Celnej, dalej: "Dyrektor Izby Celnej", "organ odwoławczy", po rozpatrzeniu odwołania D. , dalej: "podatnik", "skarżąca", "spółka" od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L., dalej: Naczelnik Urzędu Celnego", "organ pierwszej instancji", nr [...] z dnia [...]r., utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu podał, że organ pierwszej instancji po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, decyzją z dnia [...]r. określił stronie zobowiązanie w podatku akcyzowym za styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2010r. w łącznej kwocie [...]zł oraz umorzył postępowanie podatkowe w podatku akcyzowym za luty, kwiecień, sierpień, listopad i grudzień 2010r. jako bezprzedmiotowe.

Kontrola podatkowa przeprowadzona w spółce wykazała, że dokonywała ona sprzedaży oleju grzewczego na cele opałowe z obniżoną stawką akcyzy. Do faktur sprzedażowych spółka dołączała oświadczenia nabywców o przeznaczeniu oleju. Kontrola wykazała, ze wszystkie oświadczenia spełniają wymogi formalne z art. 89 ust. 6 ustawy o podatku akcyzowym. Pisemne wyjaśnienia nabywców oleju oraz protokoły przesłuchań świadków potwierdziły zakupione ilości oleju i ich wykorzystanie.

W toku kontroli ustalono, że w stosunku do miesięcy: styczeń, marzec, maj, czerwiec i lipiec 2010r. spółka nie okazała potwierdzeń złożenia Naczelnikowi Urzędu Celnego zestawień oświadczeń złożonych przez nabywców oleju, Spółka dopiero 24 grudnia 2013r. dostarczyła do organu pierwszej instancji zestawienia oświadczeń za miesiące styczeń, marzec, maj i lipiec wraz z kopią zestawienia za czerwiec 2010r., które nie zostało jednak wcześniej złożone organowi. Złożenie zestawień oświadczeń za wskazane miesiące miało zatem miejsce po ustawowym terminie. Z kolei zestawienie oświadczeń za wrzesień 2010r. złożono 26 października 2010 r., a za październik 2010r. – 29 listopada 2010 r. Także więc po terminie.

Powyższe ustalenia doprowadziły do wydania decyzji określającej stronie zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym ze miesiące: styczeń, marzec, maj-lipiec, wrzesień i październik 2010r. oraz umorzenia postępowania w stosunku do pozostałych miesięcy tego roku.

W odwołaniu strona zarzuciła błędną wykładnię art. 89 ust. 16 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2011r., Nr 108, poz. 626 ze zm., dalej: "u.p.a."), która narusza zasadę sprawiedliwości, proporcjonalności oraz jest sprzeczna z normami prawa unijnego tj. Dyrektywy Rady 2003/96/WE.

Po rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Powołując stan faktyczny sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że kwestią sporną w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zagadnienia, czy niezłożenie do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznych zestawień oświadczeń, uzyskanych od nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego za styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2010r. skutkuje zastosowaniem stawki podatku akcyzowego przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a.

Odnosząc się do tej kwestii, organ odwoławczy w pierwszej kolejności powołał się na przepisy art. 8 ust. 2 pkt 3 i 5, art. 2 pkt 21, art. 10 ust. 8 i art. 13 ust. 1u.p.a,. i wskazał, że przedmiotem opodatkowania akcyzą jest m. in. sprzedaż wyrobów akcyzowych znajdujących się poza procedurą zawieszenia poboru akcyzy, objętych określoną stawką akcyzy związaną z ich przeznaczeniem, jeżeli ich sprzedaż odbyła się bez zachowania warunków uprawniających do zastosowania tej stawki akcyzy. Obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży wyrobów akcyzowych, o których mowa w tej sprawie, powstaje z dniem wydania ich nabywcy. Podatnikiem akcyzy jest m. in. osoba fizyczna, osoba prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu akcyzą lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu akcyzą.

Dalej organ odwoławczy podał, że zgodnie z art. 86 ust. 1 pkt 2 u.p.a., do wyrobów energetycznych zalicza się wyroby objęte pozycjami CN 2701, 2702 oraz od 2704 do 2715, a stosownie do art. 86 ust. 3 u.p.a., paliwami opałowymi w rozumieniu ustawy są wyroby energetyczne przeznaczone do użycia, oferowane na sprzedaż lub używane do celów opałowych, z wyłączeniem wyrobów, o których mowa w ust. 2. W art. 89 ust. 1 pkt. 9, 10 i 15 u.p.a. ustanowione zostały preferencyjne stawki akcyzy dla olejów opałowych. Zgodnie natomiast z art. 89 ust. 5 u.p.a., sprzedawca wyrobów akcyzowych nieobjętych zwolnieniem od akcyzy ze względu na ich przeznaczenie, określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15, jest obowiązany w przypadku sprzedaży:

1) osobom prawnym, jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej oraz osobom fizycznym prowadzącym działalność gospodarczą - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych lub będą sprzedane z przeznaczeniem do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15;

2) osobom fizycznym nieprowadzącym działalności gospodarczej - do uzyskania od nabywcy oświadczenia, że nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, uprawniających do stosowania stawek akcyzy określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15; oświadczenie to powinno być załączone do kopii paragonu lub kopii innego dokumentu sprzedaży wystawionego nabywcy, a w przypadku braku takiej możliwości sprzedawca jest obowiązany wpisać na oświadczeniu numer i datę wystawienia dokumentu potwierdzającego tę sprzedaż.

Stosownie do art. 89 ust. 14 u.p.a. sprzedawca wyrobów akcyzowych określonych w ust. 1 pkt 9, 10 i 15 sporządza i przekazuje do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięczne zestawienie oświadczeń, o których mowa w ust. 5; oryginały oświadczeń sprzedawca powinien przechowywać przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym zostały sporządzone, i udostępniać w celu kontroli. W art. 89 ust. 15 u.p.a. podano elementy, które powinno zawierać miesięczne zestawienie oświadczeń, a w art. 89 ust. 16 u.p.a. stwierdzono, że w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 stosuje się stawkę akcyzy określoną w ust. 4 pkt 1, tj. stawkę w wysokości 1822,00 zł/1000 litrów, a w przypadku gdy gęstość tych wyrobów w temperaturze 15°C jest równa lub wyższa od 890 kilogramów/metr sześcienny - 2047,00 zł/1000 kilogramów.

Dalej organ odwoławczy podał, że w stanie faktycznym sprawy, podatnik nie złożył do właściwego naczelnika urzędu celnego za miesiąc styczeń, marzec, maj, czerwiec, lipiec, wrzesień i październik 2010r., zestawień oświadczeń, o których mowa w art. 89 ust. 14 u.p.a. w określonym przepisami terminie.

W tej sytuacji bez znaczenia pozostaje fakt, czy strona posiada prawidłowe oświadczenia nabywców oleju na cele grzewcze. Zastosowanie ulgowej stawki podatku akcyzowego na oleje opałowe jest bowiem uzależnione od spełnienia przez sprzedawcę tych wyrobów energetycznych wszystkich warunków określonych w art. 89 ust. 5-15 u.p.a. łącznie, czyli: odebrania od nabywcy w określonej formie i treści oświadczenia o przeznaczeniu oleju wyłącznie do celów opałowych (art. 89 ust. 5-10 u.p.a.); sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców o przeznaczeniu oleju wyłącznie do celów opałowych (art. 89 ust. 14 u.p.a.) oraz przechowywania przez 5 lat i udostępniania w celu kontroli oryginałów stosownych oświadczeń nabywców olejów opałowych (art. 89 ust. 14 u.p.a.).

W konsekwencji organ podatkowy pierwszej instancji obowiązany był do dokonania wymiaru w podatku akcyzowym, w stosunku do oleju napędowego przeznaczonego na cele opałowe, sprzedanego w styczniu, marcu, maju, czerwcu, lipcu, wrześniu i październiku 2010 r. według stawki określonej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a., która wynosi 1.822,00 zł/1000 litrów. Nie ma przy tym znaczenia ewentualna wina podatnika w niezłożeniu zestawień, czy też jej brak oraz powody zawinienia. Znaczenie ma sam fakt naruszenia obowiązku składania miesięcznych oświadczeń.

Z wymienionych wyżej względów Dyrektor Izby Celnej nie uznał za zasadne zarzutów naruszenia wymienionych w odwołaniu przepisów prawa materialnego.

Dla wzmocnienia swojej argumentacji organ odwoławczy powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 lutego 2014r. sygn. akt P 24/12, w którym stwierdzono, że art. 89 ust. 16 u.p.a. w zakresie, w jakim nakazuje stosować stawkę akcyzy określoną w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. w przypadku niespełnienia przez sprzedawcę oleju opałowego obowiązku, wyrażonego w art. 89 ust. 14 u.p.a., sporządzenia i przekazania do właściwego naczelnika urzędu celnego, w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców tego wyrobu akcyzowego o jego przeznaczeniu do celów opałowych, jest zgodny z wywodzonym z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zakazem nadmiernej ingerencji ustawodawcy.

Organ odwoławczy nie zgodził się także z twierdzeniami dotyczącymi naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego i dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dotyczących opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej.

Biorąc pod uwagę ilość sprzedanego oleju w styczniu, marcu, maju, czerwcu, lipcu, wrześniu i październiku 2010r. oraz stawkę podatku za 1000 litrów tego produktu, organ obliczył należny podatek akcyzowy za te miesiące w łącznej kwocie [...]zł (tabelaryczne wyliczenie sprzedanego oleju i wyliczenie należnego podatku na stronach: 10 i 11 decyzji).

Co do wniosku o przesłuchanie wspólników spółki na okoliczność terminowego złożenia dokumentów do organu podatkowego oraz wskazanego świadka, organ odwoławczy stwierdził, że okoliczności, których ustalenia domaga się strona, zostały stwierdzone w toku postępowania w sposób wystarczający innym dowodem, to jest złożonymi po ustawowym terminie zestawieniami, które zostały złożone do Urzędu Celnego. Dlatego organ nie uwzględnił żądania przeprowadzenia dowodu postanowieniem z dnia [...]r.

Na powyższą decyzję, spółka reprezentowana przez pełnomocnika złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zaznaczając, że przedmiotem skargi pozostają decyzje I i II instancji w części określenia zobowiązania w podatku akcyzowym wobec ich niezgodności z prawem, zarzuciła błędną wykładnię art. 86 ust. 16 u.p.a., która narusza zasadę sprawiedliwości, proporcjonalności także jest sprzeczna z normami prawa unijnego w szczególności art. 21 ust. 4 Dyrektywy Rady 2003/96/WE z dnia 27 października 2003r. w sprawie restrukturyzacji wspólnotowych przepisów ramowych dot. opodatkowania produktów energetycznych i energii elektrycznej (Dz.Urz.UE L 03.283.51 z H1.10.2003r. ze zm. ), dalej: " dyrektywa energetyczna". Zdaniem strony decyzja narusza również art. 210 §4 O.p. wobec braku wyjaśnienia podstawy prawnej z uwzględnieniem wykładni celowościowej przepisów oraz poprzez zaniechanie odniesienia się do zasady proporcjonalności w prawie unijnym. Z uwagi na braki postępowania dowodowego dotyczące wyjaśnienia okoliczności złożenia zestawień oświadczeń w ustawowym terminie, w ocenie spółki, organ naruszył także art. 122, 187, 188, 192 Ordynacji podatkowej.

Wskazując na powyższe, pełnomocnik podatnika wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik strony skarżącej podkreśliła, że organy w zaskarżonych decyzjach nie dokonały wykładni celowościowej zastosowanych przepisów, nie odniosły się do adekwatności przepisów krajowych do ochrony interesu publicznego oraz do niezbędności zestawień do prowadzenia przez organy podatkowe kontroli fiskalnej w celu zwalczania nadużyć w obrocie paliwami w niniejszej sprawie. Zdaniem pełnomocnik strony, w świetle art. 5 dyrektywy 2003/96/WE rolą organów kontrolnych jest podejmowanie działań kontrolnych celem sprawdzenia, czy podatnik zastosował prawidłową stawkę podatku akcyzowego, jednak kontrola taka powinna dotyczyć kryterium materialnego, w oparciu o które dokonano zróżnicowania stawek. Powinien mieć więc znaczenie jedynie warunek zużycia oleju na cele opałowe. W niniejszej sprawie paliwo zostało wykorzystane do celów opałowych. Istniejące zestawienia nigdy jednak nie były przez organy wykorzystane u podatnika, co tym bardziej przeczy ich niezbędności do kontroli wykorzystania zakupionego oleju.

Skarżąca zwróciła też uwagę na sankcyjny charakter stawki przewidzianej w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a. Podnosiła też, że jako sprzedawca nie ma możliwości uwolnienia się od niesłusznie nałożonej sankcji poprzez wykazanie, że niesporządzenie zestawienia lub niezachowanie terminu do jego przedłożenia właściwemu organowi nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

W dniu 12 lutego 2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wpłynęło pismo skarżącej spółki (z tej samej daty) zawierające uzupełnienie zarzutów zawartych w skardze. W piśmie tym spółka zarzuciła dodatkowo naruszenie art. 233 §1 pkt 1 O.p. poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję zawierającą wadliwe rozstrzygnięcie co do istoty sprawy oraz naruszenie art. 233 §1 pkt 2 lit. a) O.p. poprzez jego niezastosowanie w sprawie. W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej wysokość zobowiązania za miesiąc czerwiec 2010r. określono na kwotę [...]zł, co jest kwotą różną od wysokości zobowiązania za ten okres wynikającego z uzasadnienia decyzji, tj. [...] zł. Naczelnik Urzędu Celnego, uznając błędne określenie zobowiązania zawarte w sentencji decyzji za oczywistą omyłkę pisarską, na podstawie art. 215 w związku z art. 219 O.p., postanowieniem z dnia [...]r. dokonał sprostowania decyzji. W ocenie skarżącej wszelkie zmiany dotyczące wysokości zobowiązania muszą być dokonane wyłącznie w formie decyzji administracyjnej, określenie zobowiązania w sentencji decyzji nie jest natomiast błędem rachunkowym, jak też oczywistą omyłką pisarską. Działanie organu odwoławczego w takiej sytuacji wymagało zatem albo wydania nowej decyzji przez Naczelnika Urzędu Celnego, albo uchylenia przez Dyrektora Izby Celnej decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenia co do istoty sprawy.

Postanowieniem z dnia 12 lutego 2015r. Sąd, na podstawie art. 125 §1 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualnie t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., dalej: P.p.s.a.) postanowił zawiesić postępowanie z uwagi na skierowanie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej, dalej: "TSUE", przez WSA we Wrocławiu pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni przepisów prawa unijnego w kontekście treści art. 89 ust. 16 u.p.a. (sygn. C-418/14).

Z kolei postanowieniem z dnia 20 czerwca 2016r., z uwagi na wydanie w dniu 2 czerwca 2016r. przez TSUE wyroku w sprawie C – 418/14, postępowanie w sprawie zostało podjęte.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja narusza prawo.

Przedmiotem kontroli Sądu, przy uwzględnieniu treści art. 134 §1 P.p.s.a., jest decyzja Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie określenia spółce zobowiązania w podatku akcyzowym z tytułu sprzedaży paliwa opałowego w miesiącu styczniu, marcu, maju, czerwcu, lipcu, wrześniu i październiku 2010r. w łącznej kwocie [...]zł, która została wydana w konsekwencji stwierdzenia przez organy prowadzące postępowanie konieczności zastosowania podstawowej stawki podatkowej, o której mowa w art. 89 ust. 4 pkt 1 u.p.a., z powodu niezłożenia przez skarżącego do właściwego naczelnika urzędu celnego w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano sprzedaży, miesięcznego zestawienia oświadczeń, uzyskanych od nabywców o przeznaczeniu oleju opałowego. Zdaniem organów celnych, niezłożenie zestawienia oświadczeń we właściwym terminie, wystarcza aby odmówić zastosowania do sprzedaży paliwa do celów grzewczych preferencyjnej stawki podatku akcyzowego.

Odnosząc się do takiego stanowiska, na wstępie należy zauważyć, że wobec przystąpienia Rzeczypospolitej Polskiej z dniem 1 maja 2004r. do Unii Europejskiej na podstawie Traktatu Akcesyjnego, prawo wspólnotowe stało się od tej daty częścią porządku prawnego obowiązującego w Polsce. Zgodnie z art. 288 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.2004.90.864/2) dyrektywa wiąże państwa członkowskie, do których jest skierowana, w odniesieniu do rezultatu, który ma być osiągnięty, pozostawiając państwom członkowskim swobodę wyboru formy i środków. Na podstawie art. 267 lit. b) Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej TSUE właściwy jest do orzekania w trybie prejudycjalnym o wykładni aktów przyjętych przez instytucje, organy lub jednostki organizacyjne wspólnoty. Niewątpliwie aktami takim są dyrektywy unijne.

Interpretując prawo krajowe sąd krajowy zobowiązany jest dokonać tego z uwzględnieniem regulacji wspólnotowych. Istnieje więc obowiązek dokonania wykładni przepisów krajowych w zgodzie z regulacjami wspólnotowymi w danym zakresie.

W myśl art. 1 dyrektywy energetycznej, Państwa Członkowskie nakładają podatki na produkty energetyczne i energię elektryczną zgodnie z niniejszą dyrektywą. Przy czym "produkty energetyczne" to produkty objęte kodami CN 2701, 2702 i 2704 do 2715 - art. 2 ust. 1 lit. b) dyrektywy energetycznej. Zgodnie z art. 2 ust. 3 dyrektywy energetycznej w przypadku przeznaczenia do wykorzystania, oferowania na sprzedaż lub wykorzystywania jako paliwo silnikowe lub paliwo do ogrzewania, produkty energetyczne inne niż te, których poziom opodatkowania został określony w niniejszej dyrektywie, podlegają podatkowi zgodnie z wykorzystaniem, według stawki przyjętej dla równoważnego paliwa do ogrzewania lub paliwa silnikowego.

Zagadnienie niesprzeczności z dyrektywą energetyczną przepisów prawa krajowego nakładających na sprzedawców paliw obowiązek złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych oraz przewidujących, w przypadku braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie stosowanie do sprzedanego paliwa stawki podatku akcyzowego przewidzianej dla paliw silnikowych, na skutek pytania prejudycjalnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu (sygn. akt I SA/Wr 562/14) stało się przedmiotem badania przez TSUE.

W wyroku z dnia 2 czerwca 2016r., w sprawie o sygn. C - 418/4, Trybunał nie zakwestionował samej zasady nałożenia na sprzedawców paliw obowiązku składania zestawień oświadczeń, podkreślił jednak wynikającą z ogólnej systematyki, jak i celu dyrektywy 2003/96, zasadę opodatkowania wyrobów energetycznych zgodnie z ich faktycznym przeznaczeniem. Trybunał wskazał, że dyrektywa energetyczna oraz zasada proporcjonalności nie sprzeciwiają się przepisom krajowym, na podstawie których sprzedawcy paliw są zobowiązani do złożenia w wyznaczonym terminie miesięcznego zestawienia oświadczeń nabywców, według których nabywane wyroby są przeznaczone do celów opałowych, natomiast sprzeciwiają się one przepisom krajowym, na mocy których w braku złożenia takiego zestawienia w wyznaczonym terminie, do sprzedanego paliwa stosowana jest stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych, podczas gdy zostało stwierdzone, że przeznaczenie tego produktu do celów opałowych nie budzi wątpliwości. TSUE przy tym podkreślił, że produkty energetyczne winny być opodatkowane zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem.

Z tych względów, dla oceny zastosowania tzw. stawek sankcyjnych (art. 89 ust. 16 u.p.a.), w ocenie Sądu, zasadnicze znacznie mają ustalenia dotyczące faktycznego wykorzystania sprzedawanego przez podatnika oleju opałowego. Nie może zatem stanowić jedynej przesłanki dla zastosowania do sprzedaży oleju opałowego stawek właściwych dla paliw silnikowych niedopełnienie przez sprzedawcę wymogów formalnych – dokumentacyjnych.

W świetle przedstawionego przez TSUE poglądu, stanowisko organów, że art. 89 ust. 16 u.p.a. wyraźnie dyskwalifikuje możliwość zastosowania stawki akcyzy określonej w art. 89 ust. 1 pkt 9, 10 i 15 w przypadku niespełnienia warunków określonych w ust. 5-15 nie może się ostać. W rozpoznawanej sprawie stawka podatku akcyzowego przewidziana dla paliw silnikowych została zastosowana na podstawie art. 89 ust. 16 u.p.a. tylko z uwagi na niespełnienie przez skarżącego wymogów określonych w art. 89 ust. 14 u.p.a., to jest w sytuacji złożenia zestawienia oświadczeń po terminie.

Wobec stwierdzonej przez TSUE niezgodności normy prawa krajowego (art. 89 ust 16 u.p.a) jako naruszającej zasadę proporcjonalności oraz celu dyrektywy energetycznej z prawem wspólnotowym należało odmówić jej zastosowania. Zasada pierwszeństwa prawa unijnego polega bowiem na pierwszeństwie jego stosowania, zaś to pierwszeństwo zapewnia się przez odmowę zastosowania kolidującej normy krajowej w danym stanie faktycznym. Inaczej rzecz ujmując, zgodnie z dyrektywą energetyczną, jej celem i systematyką, rodzaj stosowanej stawki podatku akcyzowego dla opodatkowania sprzedaży oleju opałowego determinuje wyłącznie sposób jego wykorzystania. Błędy dokumentacyjne, które nie uniemożliwiają kontroli przeznaczenia oleju, nie powinny mieć żadnego znaczenia. Z tego powodu dla rozstrzygnięcia sprawy podatkowej nie ma znaczenia to czy podatnik w terminie złożył zestawienia oświadczeń nabywców oleju na cele opałowe.

Z podanych względów, za zasadne należało uznać zarzuty pełnomocnik spółki, dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego.

Przy ponownym rozpoznaniu organ podatkowy jest obowiązany uwzględnić treść wyroku TSUE z dnia 2 czerwca 2016r., o sygn. akt C-418/14 TSUE oraz ocenę zawartą w uzasadnieniu niniejszego wyroku, w szczególności to, że stwierdzone uchybienia w zakresie nieterminowego złożenia miesięcznych zestawień oświadczeń odbiorców paliwa, z uwagi na formalny charakter, nie mogą być uznane za naruszenie warunku dla końcowego zużycia, o którym mowa w art. 21 ust. 4 Dyrektywy 2003/96/WE. W takiej sytuacji konieczne jest uwzględnienie przez organ przy rozstrzyganiu sprawy materialnoprawnych warunków zastosowania stawki preferencyjnej.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i art. 135 P.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. Ze względu na wskazane rozstrzygnięcie zbędne jest odnoszenie się do zarzutu podniesionego przez skarżącą w piśmie z dnia 12 lutego 2015r.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.