Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1574/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-12-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Orzeczono o wymierzeniu grzywny za niewykonanie wyroku-art. 154 PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 154 par. 1, 2 i 6; art. 200; art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Dargas, Sędziowie sędzia WSA Magdalena Durzyńska, sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.), Protokolant ref. staż. Agata Abramowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi B. G. na niewykonanie przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 425/12 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz B. G. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 425/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku I. G. o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w W. przy ul. [...] ozn. hip. jako [...] – dz. [...] i [...] - w terminie dwóch miesięcy od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

W dniu 15 lutego 2013 r. akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 13 listopada 2012 r. wpłynęły do organu.

W wyniku wniesionej skargi na niewykonanie wyroku z 13 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 64/14 wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych.

Następnie Prezydent [...] w dniu 19 września 2014 r. wydał decyzję nr [...], którą przyznał odszkodowanie za część nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] - dz. [...], która obecnie stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] i jest własnością Miasta [...].

Pismem z 9 września 2015 r. spadkobierca I. G. – B. G. (dalej: skarżący), mając na względzie, że organ prowadzący postępowanie wydał rozstrzygnięcie jedynie w części wniosku o ustalenie odszkodowania wezwał organ do wydania decyzji w całości kończącej postępowanie w przedmiotowej sprawie. Decyzja Prezydenta z [...] września 2014 r. nie obejmowała działek ewidencyjnych o numerach [...],[...] i [...] z obrębu [...], stanowiących własność Skarbu Państwa.

Pomimo zobowiązania organu przez Sąd do wydania decyzji w określonym terminie i pomimo wymierzenia grzywny, a także wezwania do wykonania wyroku z 13 listopada 2012 r. organ nadal pozostawał bezczynny w zakresie wniosku, dotyczącego działek stanowiących własność Skarbu Państwa. W związku z tym spadkobierca I. G. – B. G. (dalej: skarżący) - pismem z [...] kwietnia 2017 roku złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie domagając się ukarania organu grzywną oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wskazując, że po zgromadzeniu całości wymaganej dokumentacji i sprawdzeniu czy w sprawach nie występują okoliczności uniemożliwiające wydanie decyzji, będą podjęte czynności ustalające, czy istnieją środki na pokrycie odszkodowań.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny.

Z art. 154 § 1 p.p.s.a. wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie, aby sąd administracyjny mógł organowi administracji publicznej wymierzyć grzywnę. Po pierwsze, organ musi pozostawać w bezczynności lub przewlekle prowadzić postępowanie po wyroku uwzględniającym skargę na bezczynność. Po drugie zaś, strona przed wniesieniem skargi musi wystąpić do organu z pisemnym wezwaniem do wykonania wyroku.

Procesowa przesłanka wymierzenia grzywny organowi za niewykonanie wyroku sądu administracyjnego może być spełniona, jeżeli skarżący wezwał właściwy organ po doręczeniu mu prawomocnego orzeczenia sądowego wraz z aktami sprawy.

W niniejszej sprawie prawomocny wyrok z 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 425/12 wraz z aktami został doręczony Prezydentowi [...] w dniu 15 lutego 2013 r.

Dwumiesięczny termin do wykonania wyroku minął w dniu 15 kwietnia 2013 r. Skarżący przed złożeniem skargi na niewykonanie ww. wyroku Sądu zwrócił się pismem dnia 9 września 2015 r. do Prezydenta [...] o jego wykonanie. Tym samym zostały spełnione procesowe przesłanki do rozpoznania skargi.

Rozpatrywana pod tym względem skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wyjaśnić należy, że istotą skargi wszczynającej postępowanie w przedmiocie wymierzenia organowi grzywny za bezczynność po wyroku sądu jest żądanie zastosowania przez sąd określonych środków, mających na celu ukaranie organu oraz jego dyscyplinowanie. Zastosowanie grzywny może mieć zatem miejsce, gdy po wyroku uchylającym akt, organ administracji pozostaje w bezczynności lub przewlekle prowadzi postępowanie z przyczyn zależnych od tego organu. Niewykonanie wyroku, o jakim mowa w art. 154 § 1 p.p.s.a., ma miejsce zarówno wtedy, gdy organ nie wykonał orzeczenia w ogóle, jak i wtedy, gdy wprawdzie wykonał orzeczenie, ale z przekroczeniem wyznaczonego terminu (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., VII SA/Wa 140/12, Lex nr 1146236). Analizując treść uregulowania zawartego w omawianym przepisie należy zauważyć, że przewidziana w nim możliwość wymierzenia przez sąd grzywny organowi pozostającemu w zwłoce w wykonaniu orzeczenia sądu, nie zakłada w żadnym razie automatyzmu w zastosowaniu przez sąd tej sankcji, jeśli tylko strona - po uprzednim wezwaniu organu do wykonania wyroku - wniesie skargę z żądaniem wymierzenia organowi grzywny, a sąd stwierdzi, że upłynęły ustawowe terminy załatwienia sprawy. Rozpoznając skargę strony opartą na przesłankach określonych w ww. przepisie, sąd administracyjny jest obowiązany wziąć pod uwagę nie tylko fakt niewydania przez organ odpowiedniego aktu bądź dokonania czynności, ale także rozważyć wszelkie okoliczności związane z pozostawaniem przez organ w zwłoce z załatwieniem sprawy.

W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do Urzędu [...] w dniu 15 lutego 2013 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wniesienia skargi - mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżącego do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent [...] nie wykonał nałożonego wyrokiem Sądu zobowiązania do zakończenia sprawy.

Prezydent wydał wprawdzie decyzję z dnia [...] września 2014 r. nr [...], ale załatwił nią jedynie kwestię odszkodowania za część przedmiotowej nieruchomości, stanowiącej własność Miasta [...]. Natomiast decyzja ta nie obejmowała działek ewidencyjnych o numerach [...],[...] i [...] z obrębu [...], stanowiących własność Skarbu Państwa.

Skoro zatem Prezydent [...] w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 13 listopada 2012 r., sprawy nie załatwił całościowo, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać, sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej.

W realiach niniejszej sprawy skład orzekający ocenił, iż represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości 5000 (pięć tysięcy) złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd oraz faktu, iż jest to już kolejna grzywna wymierzona Prezydentowi za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 listopada 2012 r., sygn. akt I SAB/Wa 425/12. Jak wynika bowiem z akt sprawy wyrokiem z dnia 17 czerwca 2014 r. sygn. akt I SA/Wa 64/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1000 złotych.

Jednocześnie, mając na uwadze treść art. 154 § 2 p.p.s.a., Sąd stwierdził, że w związku z ponad czteroletnim przekroczeniem terminu wyznaczonego przez Sąd, bezczynność organu po ww. wyroku miała charakter rażącego naruszenia prawa. Okoliczności faktyczne i prawne sprawy nie budzą uzasadnionych wątpliwości, co wyczerpuje przesłanki zastosowania przez Sąd powyższego przepisu.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 i 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku. W przedmiocie kosztów sądowych orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powołanej ustawy.