Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1465/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2010-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą decyzję I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77, art. 104, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 66
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Sędziowie : WSA Mariusz Kotulski WSA Ewa Rynczak Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi O. F. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lipca 2009 r., nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz adwokata W. S. kwotę 292, 80 zł ( dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote, osiemdziesiąt groszy ) -w tym podatek od towarów i usług, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] decyzją z dnia 22 października 2004 r. nr [...], znak [...], na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, art. 80 ust. 2 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 z późn. zm.) oraz art. 104 k.p.a. nakazał W. F. oraz O. F., współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]: 1. zamontować właz dachowy oraz ławy kominiarskie; 2. wymienić w przewodach kominowych z kotłowni rury Ø100 na rury posiadające atest, o przekroju odpowiadającym odpowiednim przepisom; 3. założyć na przewodach spalinowych drzwiczki wyciorowe; 4. zdemontować w pomieszczeniu łazienki na I piętrze piec gazowy do ciepłej wody; 5. zmienić kierunku otwierania drzwi łazienkowych na zewnątrz pomieszczenia i zamontować w nich kratkę wentylacyjną; 6. zniszczone kominy w przestrzeniu strychowej oraz ponad dachem wyremontować i wymurować zgodnie z przepisami; 7. rozłączyć przewody wentylacyjne kuchni i łazienki na parterze; przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] opinię kominiarską po zakończeniu prac.

Jako termin wykonania powyższych nakazów organ pierwszej instancji wskazał 31 grudnia 2004 r. Pouczył też adresatów w pkt 1-6 o sposobie realizacji obowiązków, skutkach ich niewykonania oraz trybie zgłoszenia zakończenia robót.

W uzasadnieniu decyzji Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że pismem [...] z dnia 4 lutego 2004 r. na podstawie art. 61 § 1 k.p.a. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w K.. Pismem z dnia 12 grudnia 2003 r. O. F. - współwłaścicielka budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w K., wniosła o wydanie nakazu przeprowadzenia kontroli przewodów kominowych W. F., drugiemu współwłaścicielowi przedmiotowego budynku. W swoim piśmie podkreśla, że W. F. nie udostępnia obiektu, celem wykonania kontroli przewodów kominowych przez kominiarza, a w jej ocenie występują nieprawidłowości, które powodują narażenie na utratę zdrowia i życia osób przebywających na poddaszu przedmiotowego budynku które użytkuje wraz z córką.

W celu jednoznacznego ustalenia prawidłowości funkcjonowania przewodów kominowych Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] postanowieniem z dnia 4 lutego 2004 r., znak [...], na podstawie art. 81 c ust 1 pkt 1,art.80 ust. 2 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zobowiązał W. F. oraz O. F. - jako współwłaścicieli budynku, do przedłożenia aktualnego protokołu kontroli przewodów kominowych wraz ze szkicem roboczym, w terminie do dnia 27 lutego 2004 r. Zgodnie z powołanym wyżej art. 81 c pkt 1 ustawy Prawo budowlane, organ nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami prawa budowlanego może żądać od właścicieli obiektu budowlanego, udostępnienia dokumentów związanych z użytkowaniem obiektu budowlanego. W myśl art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c tej ustawy, protokół kontroli przewodów kominowych winien być w posiadaniu współwłaścicieli budynku, co czyni bezpodstawnym zarzut W. F. co do narażania właściciela na dodatkowe koszty.

W toku postępowania dowodowego w dniu 30 lipca 2004 r., zgodnie

z art.75 § 1 k.p.a., inspektorzy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego przeprowadzili oględziny budynku. W dniu oględzin właściciele nie przedłożyli niezbędnych dokumentów, tj. aktualnych protokołów kontroli przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych) oraz badania instalacji gazowych - co odnotowano w protokole, oraz zobowiązano współwłaścicieli do złożenia tych protokołów w siedzibie organu do 15 września 2004. r. Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a., organy nadzoru budowlanego zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. W piśmie z dnia 10 września 2004 r. O. F. stwierdziła, że przeprowadzone oględziny nie były kontrolą stanu technicznego nieruchomości. W tym zakresie należy wyjaśnić, że czynności kontrolno - inspekcyjne w trakcie oględzin nie upoważniają do wydawania oceny technicznej. Natomiast w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu dają prawo do nałożenia na właścicieli obiektu obowiązku dostarczenia bądź to oceny technicznej, bądź ekspertyzy.

Organ pierwszej instancji wskazał następnie, że 16 sierpnia 2004 r. wpłynęły kolejne dokumenty, a to - protokół badania instalacji gazowej w budynku K. ul. [...], sporządzony przez Specjalistę ds. Energetyki Cieplnej Z. W., oraz protokół Nr [...] z okresowej kontroli przewodów kominowych, sporządzony przez mistrza kominiarskiego J. G. przy współudziale Z. G.. Protokół badania instalacji gazowej zawierał wnioski pozytywne. Natomiast w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych stwierdzono szereg nieprawidłowości dotyczących zarówno dachu w zakresie dostępu pracowników kominiarskich do kominów, jak i wadliwych połączeń instalacji grzewczych do przewodów kominowych, niewłaściwej budowy samych przewodów kominowych oraz nieprawidłowości w użytkowaniu pomieszczeń wymagających wentylacji.

W związku z powyższym, niniejszą decyzją nakazano usunięcie istniejących nieprawidłowości.

Zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane, właściciele lub zarządca obiektu budowlanego obowiązany jest użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem

i wymaganiami środowiska oraz utrzymywać go w należytym stanie technicznym

i estetycznym. Natomiast art. 70 tej ustawy zobowiązuje właścicieli lub zarządcę w czasie lub bezpośrednio po kontroli usunąć stwierdzone uszkodzenia lub uzupełnić braki, w szczególności stanowiące zagrożenie m.in. pożarem, wybuchem, lub zatrucie gazem. W sprawie niniejszej do chwili obecnej nie przedłożono materiałów świadczących o usunięciu nieprawidłowości, o których mowa w przedłożonym protokole okresowej kontroli przewodów kominowych.

Od decyzji organu pierwszej instancji odwołanie w terminie wniosła O. F. zarzucając, że zawiera ona nieprawidłowości i przekłamania.

W tym zakresie kwestionowała ustalenie, że w domu parterowym, podpiwniczonym, na pierwszym piętrze znajduje się łazienka, w której należy usunąć piec gazowy, ogrzewający wodę.

Uznawała też za nieprawdziwe stwierdzenie, że w dniu oględzin właściciele nie przedłożyli niezbędnych dokumentów, tj. aktualnych protokołów kontroli przewodów kominowych. Jak podnosiła, z pisma, które osobiście złożyła w organie nadzoru budowlanego w dniu 25 czerwca 2004 r. wynika, że przedłożyła opinię, sporządzoną przez biegłego na zlecenie Policji. Policja musiała zlecić kontrolę, ponieważ nie chciał tego zrobić Inspektor Nadzoru Budowlanego. Zrobił to dopiero po dwóch miesiącach od złożenia pisma przez skarżącą. Pracownikom nadzoru budowlanego została przedłożona cała dokumentacja, a także pismo, w którym oświadczała, że nie korzysta z gazu i nie odpowiada za samowolne przeróbki instalacji.

Wskazywała nadto, że współwłaściciel w budynku mieszkalnym prowadzi usługi w zakresie mechaniki pojazdowej w pomieszczeniach do tego nieprzystosowanych, bez wymaganych prawem zezwoleń. Stanowi to poważne zagrożenie dla życia, zdrowia, mienia i środowiska.

Po rozpoznaniu powyższego odwołania, decyzją z dnia 5 marca 2008 r., znak [...], sprostowaną postanowieniem z dnia 28 kwietnia 2008 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. na podstawie 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a., w związku z art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 roku, Nr 156, poz. 1118 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz nakazał W. F. i O. F., współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]: 1. zamontować właz dachowy oraz ławy kominiarskie; 2. wymienić w przewodach kominowych z kotłowni rury Ø100 na rury posiadające atest, o przekroju odpowiadającym odpowiednim przepisom; 3. założyć na przewodach spalinowych drzwiczki wyciorowe; 4. zdemontować w pomieszczeniu łazienki na poddaszu piec gazowy do ciepłej wody; 5. zmienić kierunku otwierania drzwi łazienkowych na zewnątrz pomieszczenia i zamontować w nich kratkę wentylacyjną; 6. zniszczone kominy w przestrzeniu strychowej oraz ponad dachem wyremontować i wymurować zgodnie z przepisami; 6. przedłożyć opinię kominiarską wykonaną po zakończeniu prac.

Uzasadnieniem dla wydania decyzji reformatoryjnej była w szczególności stwierdzona w postępowaniu odwoławczym zmiana stanu faktycznego. a także wadliwy opis usytuowania łazienki w nakazie stanowiącym pkt 4 decyzji organu pierwszej instancji. W zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał w uzasadnieniu decyzji art. 66 Prawa budowlanego.

Skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 marca 2008 r., znak [...], wniosła O. F., domagając się stwierdzenia jej nieważności, jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1269/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie stwierdził nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 5 marca 2008 r., znak [...]. Wyrok ten uprawomocnił się w dniu 5 maja 2009 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą rażącego naruszenia prawa materialnego z uwagi na niewskazanie w rozstrzygnięciu, wbrew treści art.66 Prawa budowlanego, terminu wykonania nałożonych decyzją obowiązków. Wyjaśnił, że przepis art. 66 ustawy Prawo budowlane stanowi wyraźnie, iż właściwy organ nakazuje w drodze decyzji usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania obowiązku. Ustawą z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw zmieniono m.in. dotychczasową treść art. 66, przy czym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wydając decyzję w dnia 5 marca 2008 r. winien opierać się na przepisie już znowelizowanej ustawy. Decyzja nie spełniająca wymogów określonych w art. 66 Prawa budowlanego jest decyzją wadliwą i to w stopniu rażącym.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że nie sposób zgodzić się z twierdzeniami skarżącej jakoby organ drugiej instancji wykazywał bezczynność w sprawie. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przy rozpoznaniu sprawy dokonał analizy całokształtu sprawy, z uwzględnieniem okoliczności, na które powoływała się skarżąca oraz jej uwag co do prawidłowości prowadzonego postępowania dowodowego. Organ odwoławczy w ramach prowadzonego postępowania przeprowadził dodatkową kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych (protokół oględzin z dnia [...] marca 2007r.). Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy administracyjnej jednoznacznie wynika, że w budynku przy ul. [...] wykryto szereg wad, które właściwy organ nadzoru budowlanego jest obligowany likwidować poprzez nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Wskazał dalej, że wynikający z art. 61 ustawy Prawo budowlane obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym i estetycznym ciąży na właścicielu lub zarządcy obiektu, a w wypadku współwłasności, na wszystkich współwłaścicielach. Ocena, który ze współwłaścicieli obiektu budowlanego ponosi winę czy odpowiedzialność za zaistniały stan, nie należy do materii regulowanej przepisami prawa budowlanego i wykracza poza granice właściwości organów administracji. Skarżąca nie tylko nie kwestionuje, ale wręcz przyznaje i dokumentuje fakt, że instalacja kominowa w obiekcie, którego jest współwłaścicielką znajduje się w złym stanie technicznym.

Słusznie podniósł w odpowiedzi na skargę organ administracyjny, że zarzuty określone pkt 3 i 4 skargi nie mieszczą się w zakresie stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania. Organ nadzoru budowlanego prawidłowo nie rozstrzygał w tej kwestii, gdyż stosownie do postanowienia z dnia 19 marca 2007 r. - wydanego na skutek pisma skarżącej z dnia 5 marca 2007r., w którym podnosiła ona nowe okoliczności i żądania na etapie postępowania przed organem drugiej instancji - przekazano sprawę według właściwości rzeczowej i miejscowej do odrębnego postępowania administracyjnego przed organem stopnia powiatowego. Tak więc w zakresie żądania skarżącej dotyczącego zakazu użytkowania gazu w obiekcie, jak również wstrzymania użytkowania garażu i części piwnic domu położonego w K. przy ul. [...], zarzuty skargi nie mogą być badane w przedmiotowym postępowaniu, którego zakres ustalono na podstawie wniosku skarżącej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia 22 lipca 2009 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 104 k.p.a., art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust 2 oraz art. 66 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji oraz nakazał W. F. i O. F., współwłaścicielom budynku mieszkalnego położonego w K. przy ul. [...]: 1. zamontować właz dachowy oraz ławy kominiarskie; 2. wymienić w przewodach kominowych z kotłowni rury Ø100 na rury posiadające atest, o przekroju odpowiadającym odpowiednim przepisom; 3. założyć na przewodach spalinowych drzwiczki wyciorowe; 4. zdemontować w pomieszczeniu łazienki na poddaszu piec gazowy do ciepłej wody; 5. zmienić kierunku otwierania drzwi łazienkowych na zewnątrz pomieszczenia i zamontować w nich kratkę wentylacyjną; 6. zniszczone kominy w przestrzeniu strychowej oraz ponad dachem wyremontować i wymurować zgodnie z przepisami; 6. przedłożyć w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] opinię kominiarską wykonaną po zakończeniu prac.

Ponadto, termin usunięcia wskazanych nieprawidłowości wyznaczył do dnia 30 września 2009 r., oraz poinformował adresatów decyzji o sposobie realizacji nałożonych obowiązków i trybie zgłoszenia zakończenia robót.

Orzekając zacytował treść art. 66 ust. 1 – 2 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydania decyzji przez organ pierwszej instancji wskazując, że ustalony stan budynku uzasadniał nałożenie przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Stan przewodów kominowych w przedmiotowym budynku został opisany w załączonej do akt sprawy opinii T. K. - biegłego Sądu Okręgowego w K. d.s. kominiarstwa, z której wynika, że " Stan przewodów w budynku nie odpowiada w/w przepisom. Przewody opisane powyżej są nieszczelne, posiadają niezgodne z przepisami przekroje, są nieprawidłowo wyprowadzone ponad dach budynku. Nieprawidłowe jest podłączenie do przewodów kominowych kratek wentylacyjnych, urządzeń gazowych itp. W obecnym stanie wszystkie przewody nie nadają się do eksploatacji (...) Obecny stan techniczny przewodów kominowych w budynku może stwarzać zagrożenie utraty zdrowia, życia oraz mienia (...).

Taki stan potwierdzają ustalenia zawarte w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych, z dnia 11 sierpnia 2004 r., sporządzonej przez Mistrza kominiarskiego P. J. G., gdzie podano " Podczas kontroli przewodów kominowych stwierdzono : Brak wyłazu na dach oraz ław kominiarskich na dachu. Należy zamontować wyłaź i ławy kominiarskie. Przewody kominowe z kotłowni posiadają rury azbestowe o Ø 100 mm jest to nieprawidłowe, należy wymienić na rury posiadające atest o przekroju odpowiadającym przepisom (...) Przewód spalinowy nie jest zakończony drzwiczkami wyciorowymi. Zniszczone kominy w części strychowej i ponad dachem, należy wyremontować i wymurować ponad dachem zgodnie P.N. nr [...]. Pomieszczenie łazienki na I p.nie posiada 8 m3 kubatury - nie może być w niej zamontowany piecyk gazowy do ciepłej wody. Drzwi łazienkowe otwierają się do środka i nie posiadają kratki nawiewnej. Brak wolnych przewodów do rozłączenia wentylacji w kuchni na parterze i wentylacji łazienki na parterze".

Zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy został uzupełniony przez organ odwoławczy o ustalenia dokonane podczas oględzin budynku przeprowadzonych w dniu 30 marca 2007 r. Stwierdzono między innymi, że: - " zostały rozłączone przewody wentylacyjne kuchni i łazienki na parterze - na potwierdzenie powyższego przedłożono opinię kominiarską z dn. [...].12.04r. w której stwierdzono, że " ... przewód wentylacyjny z pomieszczenia łazienki na parterze został dobudowany z rury blaszanej ocynkowanej. Przewód należy ocieplić. Kratka wentylacyjna z pomieszczenia łazienki, do której podłączono wentylację z kuchni została zamurowana:,

- " w łazience na strychu znajduje się piec gazowy-łazienkowy PGG, który jest podłączony. Według O. F. jest nie użytkowany. Strony nie przedłożyły aktualnej opinii kominiarskiej i protokołu prób szczelności gazu",

- " strony nie przedłożyły aktualnej opinii kominiarskiej i protokołu prób szczelności gazu".

Z materiału zgromadzonego w aktach sprawy jednoznacznie wynika, że

w budynku przy ul. [...] wykryto szereg nieprawidłowości uzasadniających wydanie nakazu ich usunięcia, przy czym podczas przeprowadzonych przez organ odwoławczy oględzin stwierdzono wykonanie części obowiązków nałożonego zaskarżoną decyzją, tj. stwierdzono rozłączenie przewodów wentylacyjnych kuchni i łazienki na parterze.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. streścił następnie swoją poprzednią decyzję oraz wskazał na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Powołał dalej obecne brzmienie art. 66 ust. 1 - 2 Prawa budowlanego.

Mając powyższe na uwadze oraz uwzględniając zmianę stanu faktycznego stanowiącą podstawę do zreformowania zaskarżonej decyzji w części dotyczącej zakresu nałożonego obowiązku, organ odwoławczy uznał, że jest zobligowany do uchylenia zaskarżonej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] i orzeczenia na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

W odniesieniu do uwag podniesionych przez O. F., dotyczących nakazania skarżoną decyzją zdemontowania w pomieszczeniu łazienki na I piętrze piecyka gazowego do ciepłej wody, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. podał, że nastąpiła pomyłka w nazewnictwie II kondygnacji budynku w opinii kominiarskiej z dnia 11 sierpnia 2004 r. p J. G.. Nakaz odłączenia piecyka gazowego do ciepłej wody dotyczy łazienki na poddaszu. Co do zarzutu prowadzenia usług w zakresie mechaniki pojazdowej w budynku mieszkalnym, w pomieszczeniach nieprzystosowanych do wykonywania tego typu działalności, bez zezwoleń wymaganych prawem wyjaśnił, że ta kwestia może być przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego w sprawie legalności użytkowania części budynku na tego typu usługi, o ile organ stwierdzi przesłanki do jego prowadzenia. Niniejsze postępowanie administracyjne dotyczy natomiast stanu technicznego przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w K..

Wnosząc w terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lipca 2009 r., znak [...], O. F. domagał się stwierdzenia jej nieważności.

Uzasadniając powyższe podnosiła, że z treści postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. akt [...] wynika, że posiada ona uprawnienia jedynie do części domu jednorodzinnego mieszkalnego, bo pozostała część nieruchomości to zakład mechaniki pojazdowej, której właścicielem jest W. F.. Ten stan potwierdza dokument wydany przez Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w K. w dniu 7 marca 2008 r .

Zarzucała nadto, że zaskarżona decyzja dotyczy budynku mieszkalnego stanowiącego współwłasność, natomiast nie wiadomo, czy również budynku mieszkalnego użytkowanego jako zakład mechaniki pojazdowej z rażącym naruszeniem prawa budowlanego i prawa własności. Wskazywała, że warunki techniczne dotyczące budynków mieszkalnych zasadniczo różnią się od warunków technicznych obiektów niemieszkalnych, do których zalicza się zakład mechaniki pojazdowej. Ten argument - zdaniem O. F., przemawia za unieważnieniem zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie

w dniu 12 kwietnia 2010 r. pełnomocnik z urzędu działający za O. F. uzupełnił uzasadnienie skargi o zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 i art. 10 k.p.a. oraz art. 66 ustawy- Prawo budowlane.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Uczestnik W. F. w piśmie z dnia 16 stycznia 2010 r. przedstawiał okoliczności dotyczące instalacji gazowej i c.o. w budynku w K. przy ul. [...] oraz funkcjonowania zakładu mechaniki pojazdowej.

Informował, że decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lipca 2009 r., znak [...], w 80 % została już wykonana.

Zwracał także uwagę na rzeczywiste motywy działania skarżącej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 – 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz.1269 z późn. zm. ), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.p.s.a. ) odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a. sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 §1 p.p.s.a. ), zaś jednym ograniczeniem w tym zakresie jest zakaz przewidziany w art. 134 § 2 p.p.s.a. Orzekanie w granicach sprawy ( art. 135 p.p.s.a. ) oznacza sprawę będącą przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność, jako pochodną określonego stosunku administracyjnoprawnego i odbywa się z uwzględnieniem ówcześnie obowiązujących przepisów prawa.

Ponadto, fakt uprzedniego wydania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyroku z dnia 20 stycznia 2009 r. , sygn. akt II SA/Kr 1269/08, ma między innymi ten skutek, że dokonywana obecnie ponowna kontrola winna uwzględniać wiążący charakter oceny prawnej i wskazań w nim zawartych ( art. 153 p.p.s.a.), z tym zastrzeżeniem, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego traci moc wiążącą w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (por. wyr. NSA z dnia 22.09.1999r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Podobny skutek mogą wywołać niektóre istotne zmiany stanu faktycznego. Przez ocenę prawną rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawa materialnego i procedury oraz sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, a pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie (czynności), jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał ten akt (czynność) zostało uznane za błędne. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu eliminację błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia dostrzeżonych wadliwości, przy czym wskazania te nie mogą z góry narzucać sposobu przyszłego rozstrzygnięcia, które zostanie wydany w sprawie.

Mając na uwadze treść pozostających w obrocie prawnym orzeczeń oraz okoliczności wynikające z przedstawionych akt administracyjnych w zakresie zgromadzone materiału i przebiegu postępowania skargę należy uznać za zasadną z uwagi na skuteczność zarzutów sformułowanych na rozprawie dnia 12 kwietnia 2010 r. przez pełnomocnika skarżącej.

W szczególności, zgodnie z treścią art. 104 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej, zaś w myśl § 2 tego artykułu, decyzja winna załatwiać sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończyć sprawę w danej instancji.

Stosownie do art. 7 k.p.a - w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Powołany przepis formułuje naczelną zasadę postępowania jaką jest zasada prawdy obiektywnej, której realizacja ma ścisły związek z zasadą praworządności i wywiera zasadniczy wpływ na ukształtowanie całego postępowania administracyjnego, obligując organ administracji publicznej do wyczerpującego zbadania okoliczności faktycznych związanych z daną sprawą, na podstawie wszelkich dostępnych dowodów. Z zasady tej wynika między innymi rozwijany w art. 77 §1 k.p.a. obowiązek organu administracji publicznej określenia w każdej sprawie jakie dowody są konieczne do wyjaśnienie stanu faktycznego, ich poszukiwania oraz realizacji. Konsekwencją obowiązywania zasad praworządności i prawdy obiektywnej jest także regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a., ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek organu zawarcia w niej uzasadnienia faktycznego - które powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także uzasadnienie prawnego, zwierającego wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Przestrzeganie obowiązków organów w zakresie uzasadniania faktycznego decyzji ma też ścisły związek z przyjętą w art. 80 k.p.a. zasadą swobodnej oceny dowodów, która nie może być jednak dowolna. Wydane rozstrzygnięcie winno zaś uwzględniać stan faktyczny z daty orzekania .

Materialnoprawną podstawą działania organów nadzoru budowlanego w niniejszej sprawie był art. 66 ustawy - Prawo budowlane, który w toku postępowania był przez ustawodawcę zmieniany, przy czym jak wynika z zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, przesłanką nałożenia na współwłaścicieli nieruchomości określonych obowiązków stanowił nieodpowiedni stan techniczny budynku.

O prawidłowości prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania rozstrzygnięcia na takiej podstawie prawnej w ustalonym stanie faktycznym - niezależnie od jego zasadności - przesądza ocena prawna dokonana w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1269/08. Po wydaniu tego wyroku stan prawny nie ulagł zmianie.

Przy stosowaniu art. 66 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy - Prawo budowlane ( w toku postępowania przed organem pierwszej instancji z art. 66 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 tej ustawy) zasadą winno być załatwienie sprawy co do istoty. Organ nadzoru budowlanego pierwszej instancji miał zatem obowiązek zbadania stanu technicznego całego obiektu budowlanego i w zależności od ustaleń, w takim właśnie zakresie winien był wydać w decyzji odpowiednie rozstrzygnięcie .

W niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] wbrew obowiązkom wynikającym z art. 7 k.p.a., 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. ograniczył ustalenia do kwestii, związanych z przewodami kominowymi oraz instalacją gazową w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w K.. Nie poczynił natomiast żadnych ustaleń w innych kwestiach decydujących o odpowiednim stanie technicznym obiektu budowlanego, jak również pominął w nich część dobudowaną do istniejącego już uprzednio budynku mieszkalnego. Także w tych kwestiach, które były przedmiotem zainteresowania organu pierwszej instancji widoczna jest niespójność pomiędzy treścią decyzji, a zabranym materiałem dowodowy albowiem pomija ona tak istotne zagadnienia, jak np.: nieprawidłowe podłączenie pieca gazowego w łazience na parterze, połączenie tam znajdującej się wentylacji grawitacyjnej z wentylacja kuchni oraz łazienki poddasza, niedrożność wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu garażowym przerobionym na biuro, istnienie nieprawidłowej kratki wentylacyjnej ( typu ZET ) w pomieszczeniu WC na parterze, nieprawidłowe połączenie wentylacji grawitacyjne w kuchni w suterynie z wentylacją grawitacyjną kotłowni, gdzie nadto w przewodzie znajduje się nieprawidłowo podłączony wentylator mechaniczny, szereg nieprawidłowości w kotłowni. Takie nieprawidłowości wskazano bowiem w opinii T. K. - biegłego Sądu Okręgowego w K. d.s. kominiarstwa, która w powyższym zakresie nie została poddana ocenie. W opinii tej biegły wyraził też pogląd, że obecny stan przewodów kominowych w budynku może stwarzać zagrożenie utraty zdrowia, życia oraz mienia. W tej sytuacji istotną wadą decyzji jest brak jakichkolwiek rozważań organu pierwszej instancji w kwestii wystąpienia przesłanek do stosowania art. 66 ust. 2 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu decyzji nie zawarto pełnych wyjaśnień dotyczących podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Nie wskazano bowiem przepisów prawa normujących stan techniczny budynków, które uwzględniono przy wydaniu określonych nakazów, zaś nawiązuje do nich np. opinii T. K..

Powyższych istotnych uchybień nie dostrzegł organ drugiej instancji, który również z naruszeniem zasad wynikających z art. 7 k.p.a, 77§ 1 k.p.a., 80 k.p.a. oraz 107 §1 i 3 k.p.a. w tym istotnym zakresie nie zajął w wydanej decyzji żadnego stanowiska.

Zważyć należy dalej, że wydając w sprawie niniejszej decyzję z dnia 22 lipca 2009 r., znak [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. nie uwzględnił stanu istniejącego w dacie orzekania. Z akt administracyjnych wynika bowiem, że już po wydaniu pierwszej decyzji organu odwoławczego z dnia 5 marca 2008 r., znak [...], której nieważność stwierdzono potem wyrokiem z dnia 20 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 1269/08, pismem z daty 9 kwietnia 2008 r. W. F. poinformował organ drugiej instancji, że dokonał szeregu prac w obiekcie, w tym : wykonał otwory wentylacyjne w drzwiach łazienki na parterze, drzwi te i okno mogą otwierać się na zewnątrz, wyremontował zniszczone części kominów. Pomimo powyższego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., który wskutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego był zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy nie podjął żadnych działań służących ustaleniu aktualnego stanu faktycznego. W opisanej sytuacji doszło do naruszenie zasad z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., zaś decyzja, która została wydana na podstawie niekompletnego materiału dowodowego i w oparciu o nieaktualny stan faktyczny, nie może pozostać w obrocie prawnym.

Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 22 lipca 2009 r., znak [...], budzi dalsze zastrzeżenia. Ustalając, że po wydaniu decyzji przez organ pierwszej został wykonany obowiązek z pkt 7 - tj. nakaz rozłączenia przewodów wentylacyjnych kuchni i łazienki na parterze, poprzez dobudowanie przewodu wentylacyjnyego z pomieszczenia łazienki na parterze, organ drugiej instancji wyeliminował z własnej decyzji takie rozstrzygnięcie, nie odnosząc się do opinii kominiarskiej, z której wynika, że dobudowany należy ocieplić.

Kolejną podstawą do uchylenia decyzji organu drugiej instancji jest także naruszenie zasada czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym, którą wyrażono w art. 10 § 1 k.p.a., bowiem jedyną czynnością jaką podjął organ drugiej instancji względem stron po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 1269/08 było doręczenie im kolejnej decyzji, bez stwierdzenia w aktach okoliczności przewidzianych w art. 10 §2 k.p.a.

Zaskarżona decyzja, jak również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. Powiat [...] z dnia 22 października 2004 r. nr [...], znak [...], budzą zastrzeżenia pod kątem ich wykonalności. Rozstrzygnięcie zawarte w decyzji administracyjnej musi być na tyle precyzyjne, aby adresat mógł dokładnie wiedzieć, jaki obowiązek został na niego nałożony. Jednoznaczne rozstrzygnięcie o obowiązkach adresata decyzji jest istotne także dla postępowania egzekucyjnego. Obie decyzje w punkcie 5. zawierają nakaz zmiany kierunku otwierania drzwi łazienkowych na zewnątrz pomieszczenia i zamontowania kratki wentylacyjnej. Z akt sprawy wynika, że w przedmiotowym budynku istnieją dwie łazienki . Jedna z nich zlokalizowana na parterze budynku, a druga na poddaszu. Ten punkt decyzji nie jest zatem dostatecznie precyzyjny, albowiem nie wiadomo, którego z pomieszczeń dotyczy.

Powyższe uchybienia przepisom postępowania mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zaś ich stwierdzenie uzasadnia uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy nadzoru budowlanego winny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przestrzegając zasady czynnego udziału stron w postępowaniu na każdym jego etapie. Niezbędne jest ustalenie stanu faktycznego w zakresie tak szerokim, jak wymaga tego przepis prawa materialnego. Zarówno materiał dowodowy - który należy przeanalizować oraz ocenić, jak

i ustalenia winny mieć charakter kompletny, spełniać wymóg aktualności w dacie orzekania. Decyzja kończąca sprawę powinna załatwiać ją co do istoty w całości, a rozstrzygnięcie w niej wyrażone precyzyjne i jednoznaczne.

Nie zasługują na uwzględnienie te zarzuty skargi, które zmierzają do wyłączenie odpowiedzialności O. F. za stan budynku. Powyższa kwestia została przesądzona w ramach oceny prawne prezentowanej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 1269/08. Wskazuje ona, że obowiązki z decyzji wydanej na podstawie art. 66 ustawy – Prawo budowlane winny obciążać wszystkich współwłaścicieli budynku, skoro na wszystkich współwłaścicielach spoczywa obowiązek utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie, który wynika z art. 61 tej ustawy. Bezspornym było w sprawie, że O. F. i W. F. są współwłaścicielami nieruchomości zabudowane przedmiotowym budynkiem, udział każdego z nich wynosi ½, zaś budynek nie ma prawnie ustanowionego zarządcy. Takiego stanu prawnego nie zmienia w szczególności uzasadnienie dołączonego do skargi w kserokopii postanowienie Sądu Rejonowego w K. Wydział Karny z dnia [...] listopada 2008 r., sygn. Akt [...].

W ocenie prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 20 stycznia 2009 roku, sygn. akt II SA/Kr 1269/08, wyrażono również wiążące obecnie stanowisko co do traktowanie samowolnej zmiany sposobu użytkowania części obiektu budowlanego jako sprawy odrębnej od niniejszej.

Nie zasługuje na uwzględnienie zawarty w skardze niosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Na wstępie rozważań należy wskazać na występujące w doktrynie i orzecznictwie kontrowersje dotyczące wykładni pojęcia "rażące naruszenie prawa" . Pierwszy z zasadniczych nurtów akcentuje oczywistą sprzeczność rozstrzygnięcia z przesłankami wprost określonymi w przepisie , zaś drugi wagę skutków związanych z naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela te poglądy doktryny oraz orzecznictwa, które wyrażają stanowisko kompromisowe i traktuje oczywistość naruszenia jako przesłankę wstępną uznania decyzji za rażąco naruszającą prawo. Przy " rażącym naruszeniu prawa " chodzi bowiem w istocie o koniunkcję trzech przesłanek, tj. naruszenie jednoznacznego normatywnego wzorca działania (oczywistość naruszenia prawa ), charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki, które wywołuje decyzja (por. W. Chróścielewski, J.P. Tarno, Postępowanie administracyjne, 2006, s. 219 ; . Z. Cieślak, Decyzja administracyjna a rażące naruszenie prawa, Glosa 1995, nr 2, s. 5). Odpowiadający temu pogląd wyrażono wyroku NSA z dnia 9.02.2005 r., sygn. akt OSK 1134/04 ( Lex nr 165717 ), w którym akcentuje się , że "O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Podobnie w wyrokach NSA z dnia 21.10.1992 r., V SA 86/92 i 436-466/92 ( ONSA 1993, nr 1, poz. 23 ), wskazano trafnie, że "1. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa ".

W doktrynie i orzecznictwie panuje zgoda, że przesłankę " rażącego naruszenia prawa " należy odnosić do norm materialnoprawnych. Brak jednak jednolitości w kwestii czy dotyczy ona również przepisów proceduralnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę uznaje, że " rażące naruszenie prawa" w świetle art. 156 § 1 pkt 2 k. p. a., powinno być rozumiane jako naruszenie zarówno przepisów prawa materialnego, jak i prawa procesowego inne niż wymienione w art. 156 § 1 pkt 1, 2 in principio oraz 3-7 k. p. a., a także w art. 145 § 1 k. p. a.

Uchybienia popełnione w sprawie niniejszej przy wydaniu zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji sprowadzają się do naruszenia norm proceduralnych, zaś nie są tego rodzaju by można je uznać za rażące naruszenie prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt I. sentencji wyroku, biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.p.s.a.

Podstawę prawną orzeczenia zawartego w pkt II. sentencji wyroku stanowi art. 153 p.p.s.a

O kosztach postępowania sądowoadministracyjnego orzeczono w punkcie III. sentencji wyroku, zgodnie z treścią art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.