Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 39/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej na rzecz Gminy W. kwotę 682 (sześćset osiemdziesiąt dwa) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] października 2012 r., nr [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, po rozpatrzeniu odwołania Burmistrza Gminy W. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] – utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., nr [...] stwierdził nabycie przez Gminę W. z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości, posiadających KW nr [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako działki nr: [...].

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 17a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) gminy były zobowiązane do przekazywania spisów inwentaryzacyjnych nieruchomości, które stały się ich własnością z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 i 2 ustawy. Termin przekazywania spisów upłynął z dniem 31 grudnia 2005 r. Skoro zatem, nieruchomości wyżej wymienione położone w obrębie ewidencyjnym G., nie zostały objęte spisem, to Wojewoda obowiązany był do wszczęcia z urzędu postępowania komunalizacyjnego. Wojewoda wyjaśnił, że z dokumentów z ewidencji gruntów, w tym kopii z rejestru gruntów założonego w 1966 r. obejmującego wnioskowane działki, oraz pisma Starosty K. z dnia 7 marca 2011 r. wynika, że na dzień 27 maja 1990 r. wszystkie ww. nieruchomości stanowiły własność Skarbu Państwa, z tym, że działka nr [...] znajdowała się we władaniu Urzędu Miasta i Gminy W., natomiast nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr [...] władał Rejon Dróg Publicznych w G. Organ wskazał ponadto, że z informacji udzielonej przez Starostę K. w pismach z dnia 5 listopada 2010r., 7 marca 2011 r., oraz 23 marca 2011 r. wynika, że zapis dotyczący władania przez Rejon Dróg Publicznych ww. działkami miał charakter techniczno-porządkowy i uległ wykreśleniu na podstawie art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 20, poz. 2027 ze zm.) oraz § 43 ust. 3 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 3, poz. 454) – na potwierdzenie czego dołączono oświadczenie Dyrektora Przedsiębiorstwa Robót Drogowych z dnia 11 lutego 2003 r. Ponadto, Wojewoda wyjaśnił, że Starosta K. wydał decyzję w dniu [...] kwietnia 2003 r., nr [...], orzekającą o wykreśleniu z ewidencji gruntów i budynków Przedsiębiorstwa Robót Drogowych w G. jako osoby władającej w odniesieniu do działek, które znajdowały się w faktycznym jego władaniu, z uwagi na brak dokumentów świadczących o prawidłowości takiego wpisu.

W konsekwencji, Wojewoda stwierdził, że w sprawie zachodzą przesłanki wynikające z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., bowiem w dniu jej wejścia w życie, tj. 27 maja 1990 r., grunt należał do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Nie zachodzą również sytuacje wynikające z art. 11 ust. 1 ustawy.

Od powyższej decyzji odwołanie złożył Burmistrz Gminy W. domagając się jej uchylenia w całości. W uzasadnieniu organ podniósł, że wymienione w zaskarżonej decyzji drogi to drogi wewnętrzne, nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu ustawy o drogach publicznych i nie spełniające przesłanek komunalizacji z mocy art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 maja 1990 r. Jego zdaniem, działki objęte decyzją, z wyjątkiem działek nr [...] stanowią drogi dojazdowe do gruntów rolnych, a drogi oznaczone jako działki nr [...] znajdują się w pasie technicznym wybrzeża i służą wyłącznie do obsługi tych nieruchomości. Jednocześnie podkreślił, że działki nr [...] mogłyby zostać uznane za drogi publiczne w kategorii gminne, ponieważ leżą one na obszarze zabudowanym miejscowości G. Drogi te umożliwiają połączenie miejscowości z drogą powiatową, jednakże wymienione drogi mogłyby być przedmiotem przejęcia przez Gminę W., ale nie w trybie wynikającym z przepisów zaskarżonej decyzji. Tym samym, zdaniem odwołującego się, organ pierwszej instancji nie dokonał analizy sieci dróg na terenie miejscowości G. i nie ustalił, czy którakolwiek z dróg posiada podaną kategorię. Dodatkowo organ wskazał na treść art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, który stanowi, że zadania własne gminy obejmują sprawy dróg gminnych, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Do zadań własnych gminy nie należą sprawy dróg wewnętrznych.

Po rozpatrzeniu odwołania Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] października 2012 r. utrzymała w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przy komunalizacji mienia z mocy prawa w pierwszej kolejności należy rozważyć czy dane mienie spełnia warunki komunalizacyjne określone art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., w tym warunek "należenia" tego mienia, z uwagi na fakt, że wyłączający przepis art. 11 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi wyjątek od zasady komunalizowania mienia z mocy prawa. Równocześnie z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym odpisu z księgi wieczystej nr [...] (k-13), wypisu z rejestru gruntów (k-3), oraz pisma Starosty K. z dnia 15 czerwca 2010 r., nr Gm.KK.7014-72/09/10 wynika, że wszystkie działki objęte weryfikowaną decyzją Wojewody [...] stanowiły w dniu wejścia w życie cyt. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa (na mocy dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz.U. nr 13 poz. 87), i nie znajdowały się wówczas w zarządzie podmiotów których mienie było wyłączone z komunalizacji następującej z mocy prawa. W związku z tym, w świetle obowiązującego wtedy art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. nr 14 poz. 74) przedmiotowe nieruchomości należały wtedy do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Nie były nadto mieniem zaliczonym do jakiejkolwiek z kategorii dróg publicznych, o których mowa w art. 4 ust. 1 cyt. ustawy z dnia 21 marca 1985 r. w brzmieniu wówczas obowiązującym. Ponieważ także i Gmina W. nie wykazała, w sposób udokumentowany by podlegało ono wyłączeniu z komunalizacji następującej z mocy prawa, stało się ono z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. mieniem gminy Wolin w trybie art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ostatnio wymienionej ustawy.

Od decyzji Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] października 2012 r., nr [...] skargę, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wniosła Gmina W. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 oraz 77 k.p.a. poprzez przyjęcie, że to na skarżącym spoczywał ciężar wykazania okoliczności wykluczających komunalizację z mocy prawa oraz brak wyjaśnienia i udowodnienia przez organy administracji wszelkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, w szczególności przesłanek komunalizacji;

2) przepisów prawa materialnego, mianowicie:

a) art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 11 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191),

b) art. 1 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r., Nr 14, poz. 74) - poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie powyższych przepisów w sprawie oraz § 2 poprzez błędną wykładnię tego przepisu.

W konsekwencji strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi Gmina podniosła, iż organ pierwszej jak i drugiej instancji nie wykazał, że wymienione w decyzji nieruchomości stanowiące drogi stały się z dniem 27 maja 1990 r. z mocy prawa własnością Gminy W. na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym (obecnie: gminnym) i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191), nie udowodniły bowiem, że przedmiotowe działki należały według stanu na 27 maja 1990 r. do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego alb do przedsiębiorstw państwowych, dla których organy te pełniły funkcje organów założycielskich, albo do zakładu bądź innej jednostki organizacyjnej podporządkowanej tym organom. Dowodem na powyższe okoliczności nie jest aktualny wypis z rejestru gruntów, na którym poprzestały organy obu instancji. W art. 1 i 2 oraz art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. 1985 r. Nr 14 poz. 60 ze zm.) według stanu na 27 maja 1990 r. wyróżnione zostały drogi publiczne i drogi ogólnodostępne nie zaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych. Drogami publicznymi były drogi zaliczone do kategorii dróg krajowych, wojewódzkich, gminnych oraz lokalnych miejskich i drogi zakładowe. Według art. 7 ust. 1 i 2 tej ustawy do dróg gminnych oraz lokalnych miejskich zaliczało się drogi na terenie gmin i miast, nie zaliczone do dróg krajowych i wojewódzkich, stanowiące uzupełniającą sieć dróg publicznych służącą miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg zakładowych. Skarżący wyjaśnił, że zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich, a także pozbawienie tych dróg ich kategorii następowało w drodze uchwały wojewódzkiej rady narodowej, po zasięgnięciu opinii właściwych rad narodowych stopnia podstawowego. Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy drogami zakładowymi były drogi stanowiące dojazdy od dróg krajowych, wojewódzkich, gminnych, lokalnych miejskich do określonych jednostek gospodarki uspołecznionej i innych jednostek organizacyjnych, obszarów leśnych oraz obszarów uspołecznionych gospodarstw rolnych służące przede wszystkim do ich obsługi, a także place przed dworcami kolejowymi i autobusowymi, portami morskimi i śródlądowymi, dworcami lotniczymi oraz ogólnodostępne dojazdy do ramp wyładowczych i placów składowych. Zaliczenie drogi do kategorii dróg zakładowych następowało w drodze uchwały rady narodowej stopnia podstawowego. Według art. 11 ust. 1 ustawy o drogach publicznych drogami ogólnodostępnymi nie zaliczonymi do żadnej z kategorii dróg publicznych były drogi w osiedlach mieszkaniowych i drogi dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych - drogi wiejskie zwane ogólnie drogami wewnętrznymi. Na mocy przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. określone nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa stały się własnością gmin z mocy prawa, jeżeli stanowiły mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do: 1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, 2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego, 3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1. Ponieważ zaś zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy o drogach publicznych siecią dróg gminnych i lokalnych miejskich zarządzały terenowe organy administracji państwowej o właściwości szczególnej stopnia podstawowego, zatem drogi należące do kategorii gminnych bądź lokalnych miejskich podlegają komunalizacji z mocy prawa. Przynależność do tej kategorii musi wynikać jednak z odpowiedniego aktu prawnego wydanego przed dniem komunalizacji przez uprawniony organ - wojewódzką radę narodową. Taki akt prawny powinien być konkretnie wskazany przez organ wydający decyzję komunalizacyjną, czego nie uczyniono w przedmiotowej sprawie. Dalej skarżąca wyjaśniła, że również niektóre drogi zakładowe istniejące w dniu 27 maja 1990 r. podlegały komunalizacji z mocy prawa, mianowicie wówczas, gdy należały do przedsiębiorstw państwowych czy jednostek organizacyjnych rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego. Także, niektóre drogi wewnętrzne oraz inne tereny sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako drogi podlegają komunalizacji z mocy prawa, mianowicie wówczas gdy zarządcą gruntu Skarbu Państwa, na którym znajdowała się dana droga były podmioty wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Zdaniem Gminy, z pewnością jednak nie wszystkie, albowiem w ówczesnych realiach szereg dróg wiejskich oraz leśnych było zarządzanych przez państwowe gospodarstwa rolne bądź leśne, obecne również na terenie Gminy W. Organem założycielskim dla tych przedsiębiorstw nie były organy wymienione w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Reasumując, zdaniem skarżącej, nie można stwierdzić, że wszystkie drogi wewnętrzne, zakładowe czy inne sklasyfikowane w ewidencji gruntów jako drogi podlegają bezwzględnie komunalizacji z mocy prawa i przyjmować w tym zakresie jakiegoś domniemania prawnego, jak zdają się to czynić organy obu instancji w przedmiotowym postępowaniu. Konieczne jest w tej sytuacji wykazanie przez organ administracji prowadzący postępowanie występowania w poszczególnych przypadkach przesłanek określonych w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. w odniesieniu do każdej konkretnej drogi. Gmina wyjaśniła, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-dekłaratoryjny i bez zbadania księgi wieczystej, a w jej braku - dokumentów stanowiących źródło nabycia własności nieruchomości przez Skarb Państwa - nie jest możliwe ustalenie stanu prawnego spornych gruntów, pozwalającego na potwierdzenie faktu komunalizacji przedmiotowego mienia w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Jednocześnie strona skarżąca zauważyła, że o ile przedmiotowe działki były drogami wewnętrznymi dojazdowymi do gruntów rolnych i leśnych służącymi do obsługi tych nieruchomości, niezaliczonymi do dróg publicznych, to należało wyjaśnić, czy w dniu 27 maja 1990 r. nie były one objęte uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), a także do kogo należały w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. grunty pod drogami położonymi na obszarach rolnych.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów uznać należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., została wydana w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.), zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych dla których rady narodowe i terenowe organy administracji państwowej stopnia podstawowego pełnią funkcję organów założycielskich, zakładów lub innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych powołanym wyżej organom staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin. Organ orzekający ma obowiązek zatem zbadać czy mienie, które podlegać ma komunalizacji stanowiło własność Skarbu Państwa oraz czy należało ono w tamtym czasie do rady narodowej lub terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Decyzja w przedmiocie komunalizacji ma charakter deklaratoryjny, co oznacza, iż stwierdza ona fakt prawny, jaki zaistniał w dniu 27 maja 1990 r., tj. w dniu wejścia w życie ww. ustawy. O wyłączeniu mienia spod komunalizacji przesądza art. 11 tej ustawy. Stanowi on, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli: 1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej, 2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, 3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi.

Zdaniem Sądu dokonana przez organy orzekające ocena, iż przedmiotowe działki w dniu wejścia w życie powołanej ustawy stanowiły mienie państwowe należące do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego i podlegały komunalizacji z mocy prawa na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 jest przedwczesna.

W niniejszej sprawie wszczęcie postępowania w sprawie komunalizacji przedmiotowego mienia nastąpiło na podstawie art. 17a ust. 3 powołanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepis ten stanowi, że w stosunku do nieruchomości nieobjętych spisami inwentaryzacyjnymi przekazanymi przez gminy do dnia 31 grudnia 2005 r., właściwy wojewoda wszczyna z urzędu postępowanie w sprawie potwierdzenia nabycia przez gminy własności nieruchomości. Wszczęcie postępowania z urzędu nie zwalnia jednak wojewody od obowiązku przeprowadzenia postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy w stosunku do oznaczonego mienia zaistniały przesłanki komunalizacji wskazane w art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Zasadniczym zagadnieniem dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie było zatem ustalenie stanu prawnego i faktycznego spornych nieruchomości, a zwłaszcza ustalenie w sposób niebudzący wątpliwości, czy w dacie wejścia w życie powołanej ustawy nieruchomości te stanowiły własność Skarbu Państwa. Dokumentami, w oparciu o które organy obu instancji poczyniły ustalenia co do stanu faktycznego i prawnego na dzień 27 maja 1990 r., był odpis z księgi wieczystej nr [...] (k-13), wypis z rejestru gruntów (k-3), oraz pismo Starosty K. z dnia 15 czerwca 2010 r., nr Gm.KK.7014-72/09/10. Sąd zauważa jednak, iż odpis z księgi wieczystej KW Nr [...] dotyczący opisanej nieruchomości w decyzji komunalizacyjnej został sporządzony w dniu [...] marca 2010 r., z kolei wypis z rejestru gruntów, w którym jako właściciel skomunalizowanych działek widnieje Skarb Państwa sporządzony został na dzień [...] lipca 2009 r. W konsekwencji, jako dowodu w sprawie obrazującego stan faktyczny i prawny przedmiotowej nieruchomości na dzień 27 maja 1990 r. nie można uznać, przywoływanego przez Kolegium, pisma Starosty K. z dnia [...] czerwca 2010 r., w którym organ powołuje się na ww. odpis z księgi i kopię z rejestru gruntów. Przyjmując nawet, że Starosta K. miał na względzie nie wypis z rejestru gruntów, w którym jako właściciel skomunalizowanych działek widnieje Skarb Państwa (sporządzony na dzień [...] lipca 2009 r.), a rejestr gruntów gromady [...] – to stwierdzić należy, iż rejestr ten pochodzi z sierpnia 1966 r.

Ponadto wyjaśnić należy, że treści obu wypisu z rejestru gruntów nie wynika, na podstawie jakich dokumentów wskazano Skarb Państwa jako właściciela przedmiotowych nieruchomości, ani też, kto w imieniu Skarbu Państwa władał tymi gruntami w dniu 27 maja 1990 r. Przede wszystkim jednak stwierdzić należy, że wpis w ewidencji gruntów nie mógł stanowić podstawy ustalenia, że przedmiotowe działki stanowiły w dniu 27 maja 1990 r. własność Skarbu Państwa. Prawidłowo podkreślono w skardze, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny i są pochodnymi informacji o gruntach i właścicielach wynikających przecież z wypisu w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów sporządzonych w formie aktu notarialnego. Ponadto zauważyć należy, że skoro większość skomunalizowanych działek była drogami wewnętrznymi dojazdowymi do gruntów rolnych i leśnych służącymi do obsługi tych nieruchomości, niezaliczonymi do dróg publicznych, to należało wyjaśnić, czy w dniu 27 maja 1990 r. nie były one objęte uregulowaniami zawartymi w ustawie z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), a także do kogo należały w rozumieniu art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. grunty pod drogami położonymi na obszarach rolnych. Na tą okoliczność także wskazywała strona skarżąca. Podkreślić bowiem należy, iż w świetle art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1989 r. Nr 14, poz. 74 ze zm.) zasady gospodarowania gruntami określone w ustawie nie obejmują gruntów zabudowanych, wchodzących w skład gospodarstw rolnych oraz związanych z państwowym gospodarstwem leśnym i położonych na obszarach przeznaczonych w planach zagospodarowania przestrzennego wyłącznie na cele gospodarki rolnej i leśnej.

Powyższe oznacza, że Kolegium zaaprobowało rozstrzygnięcie Wojewody podjęte z naruszeniem zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 7 i art. 77 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie poczyniono bowiem ustaleń faktycznych o podstawowym znaczeniu dla sprawy, dotyczących poszczególnych działek, przede wszystkim nie określono ich charakteru prawnego na dzień 27 maja 1990 r., ze wskazaniem z jakiego dokumentu obrazującego stan na ten dzień to wynika. Ponadto nie rozważono czy rzeczywiście mogły być one objęte zakresem przedmiotowym ww. ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, zaś fakt ich "należenia" do terenowego organu administracji państwowej wywiedziono wprost z treści art. 6 ust. 1 tej ustawy, co wynika wprost z zaskarżonej decyzji Kolegium (str. 2).

Ponownie rozpoznając sprawę rzeczą organów administracji publicznej będzie eliminacja wytkniętych uchybień.

Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji wyroku – z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.

-----------------------

9