Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 591/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 2, art. 61, art. 66 ust. 1 i pkt 3
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 6, art. 7. art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c, art. 190
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Magda Froncisz (spr.) Protokolant : starszy sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2016 r. sprawy ze skargi M.Z. i K.Z. na decyzję nr [....] [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia 4 grudnia 2013 r. znak: [....] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od [....] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżących M.Z. i K.Z. kwotę 500 zł ( słownie: pięćset złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 12 września 2013 r. znak: [...], nakazał inwestorowi J. Z. usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym ogrodzenia z płyt betonowych o wysokości powyżej 2,20 m zlokalizowanego pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w gminie K. poprzez wykonanie następujący robót:

1. Odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe, według szkicu załączonego do przedłożonej "Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia betonowego" sporządzonej przez E. R. (uprawnienia nr ewid. [...]) wpisanego na listę [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa pod numerem ewidencyjnym [...],

2. Wyprostowanie i zabezpieczenie zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1 i art. 81 ust. 1 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 156 z 2006 r. poz. 1118 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.), dalej "P.b.".

Organ zaznaczył, że powyższe roboty budowlane należy wykonać w terminie do 21 października 2013 r., a decyzja podlega wykonaniu z chwilą, gdy stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wyjaśnił, że w dniu 27 listopada 2012 r. zostały przeprowadzone czynności kontrolne ogrodzenia pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości S. w gminie K., podczas których stwierdzono widoczne pęknięcia na płytach wzdłuż całego ogrodzenia oraz nieznaczne ubytki. Mając to na uwadze organ nałożył postanowieniem nr [....] z dnia 3 grudnia 2012 r. na J. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 14 lutego 2013 r. ekspertyzy stanu technicznego dotyczącej ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...] w S., gmina K.

Ekspertyza została dostarczona w dniu 12 lutego 2013 r. Po jej przeanalizowaniu organ stwierdził, że nie spełnia ona wymogów pozwalających uznać przedstawione opracowanie za ekspertyzę, gdyż nie wyjaśnia kwestii zabezpieczenia ogrodzenia przed dalszą postępującą degradacją czy erozją gruntu.

W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, postanowieniem nr [...] z dnia 8 marca 2013 r. zobowiązał inwestora do uzupełnienia złożonej dokumentacji o przekrój obrazujący rzeczywiste posadowienie ogrodzenia oraz o ocenę i sposób zabezpieczeń ogrodzenia w odniesieniu do stabilności gruntu, nachylenia terenu oraz warunków hydrogeologicznych gruntu.

W dniu 29 kwietnia 2013 r. zostało złożone uzupełnienie przedmiotowej ekspertyzy stanu technicznego. Dołączono również dokumentację fotograficzną z zaznaczonym odchyleniem słupów od pionu w granicach 4-15 cm oraz z widocznymi uszkodzeniami płyty panelowej. Na fotografiach zaznaczono również poziom gruntu za ogrodzeniem (od strony inwestora) na działce nr [...], który (zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzupełnieniu ekspertyzy) należy usunąć i wyrównać do poziomu gruntu od strony działki nr [...].

Organ I instancji wskazał, że jako przyczyny zaistniałych uszkodzeń i deformacji autor ekspertyzy podał słabą stabilność gruntu przy stosunkowo dużym nachyleniu terenu oraz zmieniających się warunkach hydrogeologicznych w gruncie. Organ wskazał także, iż autor dokumentacji stwierdził, że cyt. "w celu poprawy stabilności ogrodzenia oraz zmniejszenia naprężeń na ogrodzenie należy odkopać dolne panele na całej długości ogrodzenia (zgodnie z załączonym szkicem) od strony inwestora, eliminując w ten sposób jakikolwiek napór gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe. Powyższe działanie zapobiegnie dalszej degradacji ogrodzenia zachowując jednocześnie warunki bezpieczeństwa użytkowania. Ogrodzenie w obecnym stanie po odkopaniu dolnych paneli ogrodzenia nie będzie zagrażać bezpieczeństwu użytkowania".

J. Z. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Wskazał, że zaskarża ww. decyzję w zakresie pkt 2 jej sentencji i wnosi o jej uchylenie w tym zakresie jako naruszającej art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 83 ust. 1, art. 81 ust. 1 K.p.a. oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Podniósł, że decyzja w zaskarżonym zakresie jest pozbawiona podstaw prawnych. Sporządzone w trakcie postępowań ekspertyzy nie zalecają bowiem przeprowadzenia "wyprostowania i zabezpieczenia wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu." Powyższe powoduje, że zaskarżona decyzja powinna zostać uchylona w pkt 2.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru decyzją z dnia 4 grudnia 2013 r. znak: [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości i na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 P.b. nakazał J. Z. właścicielowi ogrodzenia na działce nr [...], usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym ogrodzenia z płyt betonowych o wysokości powyżej 2,20 m rozgraniczającego działki nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w gminie K. poprzez wykonanie następujących robót:

Odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe, wg szkicu załączonego do przedłożonej Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia betonowego sporządzonej przez E. R,

Wyprostowanie zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 2, art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), art. 66 ust. 1 pkt 1 oraz art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. 2010 r. nr 243 poz. 1623 ze zm.).

W uzasadnieniu wskazano, że decyzja organu I instancji została wydana na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym "w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany: może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska - właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku".

Następnie organ odwoławczy wyjaśnił, że w oparciu o przedłożone przez inwestora dokumenty Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu 15 grudnia 2009 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy wydał decyzję nr [...] znak: [...], którą stwierdził "że nie zachodzi konieczność wykonania robót budowlanych przy wybudowanym ogrodzeniu pomiędzy działkami [...] i [...] w S. o wysokości powyżej 2,20 m, które zostało wykonane bez zgłoszenia do organów architektonicznobudowlanych".

Decyzją z dnia 14 czerwca 2012 r. nr [...] znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność ostatecznej decyzji PINB z dnia 15 grudnia 2009 r. Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego została utrzymana w mocy decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 sierpnia 2012 r. znak: [...].

Następnie w dniu 12 września 2013 r. PINB na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 P.b. wydał decyzję nr [...], którą stwierdził, "że obowiązek nałożony przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 22 października 2009 r. znak: [...], nr [...] na J. Z. został wykonany".

Powyższa decyzja zakończyła przed Powiatowym Inspektorem Nadzoru Budowlanego sprawę związaną z legalizacją wybudowanego ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m pomiędzy działkami nr [...] i [...] w miejscowości S. Wobec powyższego obrany przez organ I instancji tryb przepisów rozdziału 6 P.b. w sprawie postępowania znak: [...] organ odwoławczy uznał za prawidłowy.

Następnie organ odwoławczy, opierając się na wynikach Ekspertyzy stanu technicznego ogrodzenia oraz uzupełnieniu do niej wskazał, że w celu likwidacji przyczyny powodującej nieprawidłowość i stwierdzone zagrożenie konieczna jest poprawa stabilności ogrodzenia oraz zmniejszenie naprężeń na ogrodzenie poprzez odkopanie dolnych paneli ogrodzenia od strony inwestora na całej długości ogrodzenia i wyeliminowanie jakiegokolwiek naporu gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe. Powyższy obowiązek nie był kwestionowany w odwołaniu z dnia 27 września 2013 r.

Organ zaznaczył następnie, że w odwołaniu zaskarżono decyzję PINB z dnia 12 września 2013 r. w zakresie pkt 2 jej sentencji. Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wskazał, że PINB w zaskarżonej decyzji nie uzasadnił podstaw do nałożenia obowiązku wyprostowania zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu. Nie doprecyzował także na czym ma polegać zabezpieczenie ww. ogrodzenia. Powyższe uchybienie choć narusza art. 107 § 1 K.p.a., to nie w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż nie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że jak wynika z opracowania autorstwa K. G. z dnia 16 listopada 2009 r. wybudowane ogrodzenie nie miało odchylenia od pionu. W ciągu trzech lat użytkowania ogrodzenie znalazło się w nieodpowiednim stanie technicznym, polegającym na znacznym przechyleniu słupków ogrodzeniowych miejscami dochodzącym do 12-15 cm od pionu (opracowanie autorstwa E. R.). Taki stan rodzi wątpliwości, czy ogrodzenie pozostawione pod kątem będzie stabilne i stateczne. Wobec powyższego zasadne jest wyprostowanie - zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta - wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu, gdyż w myśl art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości nie polega tylko na usunięciu przyczyn powstawania nieprawidłowości, ale także na doprowadzeniu obiektu do właściwego stanu technicznego.

Organ odwoławczy wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponuje wykwalifikowaną kadrą pracowniczą posiadającą stosowną wiedzę i doświadczenie wystarczające, aby nałożyć nakaz wyprostowania odchylonych od pionu słupów i paneli ogrodzeniowych. Podnoszony przez stronę odwołującą zarzut braku podstaw do działania w tym zakresie jest więc nieuzasadniony. Organ odwoławczy zaznaczył, że w decyzji organu I instancji nie powołano art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b., na podstawie którego nałożono nakaz wyprostowania odchylonych od pionu słupów i paneli ogrodzeniowych oraz nie sprecyzowano i nie wyjaśniono na czym ma polegać obowiązek zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych. Decyzja w tym zakresie jest więc częściowo niewykonalna.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniósł J. Z., zaskarżając jej pkt 2, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 K.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego pozwalającego zastosować przepisy art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. w zakresie nakazania wyprostowania ogrodzenia oraz naruszenie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 P.b. poprzez stwierdzenie i nakazanie usunięcia nieprawidłowości nieistniejących, w postaci nakazania wyprostowania ogrodzenia.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie powyższej decyzji II instancji w zaskarżonym zakresie oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł, że zaskarżoną decyzją orzeczono o obowiązku wykonania wyprostowania ogrodzenia do pionu w oparciu o zalecenie producenta. W decyzji brak jest jednak opisu tych zaleceń. Co więcej brak jest nawet ustalenia, czy takie wyprostowanie jest technicznie możliwe. W decyzji odwołano się jedynie do zasad sztuki budowlanej, ale zasad tych nie powołano. W związku z tym nie da się w ogóle ustalić, czy decyzja jest wykonalna bez budowy ogrodzenia od nowa. Nadto w zebranym materiale dowodowym brak jest jakichkolwiek ustaleń faktycznych wskazujących na konieczność wykonania takiego "wypionowania" ogrodzenia. W ocenie skarżącego organ założył, że art. 66 P.b. pozwala nakazać wykonanie wszystkiego przy odniesieniu się do nieustalonych i nieznanych w tym przypadku zasad sztuki budowlanej. W przedmiotowej sprawie organ nie ustalił, czy skarżący ma możliwość "wypionowania" ogrodzenia, co stanowi zdaniem skarżącego o rażącym naruszeniu prawa.

Skarżący podniósł, że żaden z przywołanych w podstawie prawnej decyzji przepisów nie wskazuje, iż inwestor w każdym przypadku istnienia odchylenia ogrodzenia od pionu musi go "wypionować". Nadto organ nałożył ten obowiązek wbrew opinii biegłych znajdujących się w aktach sprawy. Żaden z biegłych nie wskazał bowiem ani konieczności, ani potrzeby, ani też możliwości wyprostowania ogrodzenia do pionu. Biegli jednoznacznie wskazali jedynie na konieczność odkopania części ogrodzenia. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 84 K.p.a, przez potraktowanie przekonania pracowników Inspekcji jako źródło informacji specjalnych.

Skarżący podniósł także, że żaden z dowodów znajdujących się w aktach sprawy nie wskazuje, aby ogrodzenie po jego odkopaniu mogło zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a zatem by spełnione zostały przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. Z tego też względu decyzja jest bezpodstawna. Nadto skarżący podniósł, że producent nie stwierdził, aby odchylenie od pionu ogrodzenia stanowiło o jego nieodpowiednim stanie technicznym. Nie stwierdził też, czy ogrodzenie należy "wypionować" oraz czy jest to możliwe i w jaki sposób. Zdaniem skarżącego nałożenie obowiązku wyprostowania ogrodzenia jest w świetle zebranego materiału dowodowego bezpodstawne.

Skarżący wskazał również, że opisane w pkt 1 decyzji odkopanie paneli wykonał dobrowolnie.

Zarzucił też, że sąsiedzi nie mają statusu strony w niniejszym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wskazał ponadto, że z porównania obu opinii technicznych w sprawie wynika, że w ciągu 3 lat nastąpiło znaczne przechylenie słupów ogrodzeniowych. Z tempa powstania i pogłębiania odchyleń wynika, że zagraża ono zdrowiu i życiu ludzi oraz bezpieczeństwu mienia bądź środowiska.

Odnosząc się do zarzutów skargi Inspektor wskazał, że z opinii producenta paneli użytych w przedmiotowym ogrodzeniu z 27 lutego 2013 r., najprościej byłoby wykonać dodatkowy żelbetowy murek wzdłuż ogrodzenia, "jednakże najlepiej oceni sytuację fachowiec na miejscu". Podniósł, że nie wskazał konkretnego sposobu wykonania wyprostowania ogrodzenia zgodnego ze sztuką budowlaną, pozostawiając możliwość wyboru najskuteczniejszego i najdogodniejszego sposobu skarżącemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 10 kwietnia 2014 r., sygn. II SA/Kr 223/14 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa – w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Sąd uznał, że przepisem, który został rażąco naruszony w przedmiotowej sprawie jest art. 16 § 1 K.p.a.

Sąd wskazał, że uchylona przez organ odwoławczy decyzja organu I instancji nakazywała skarżącemu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości poprzez wykonanie robót, które opisane zostały w punkcie 1 i 2 tej decyzji.

W odwołaniu od decyzji skarżący wyraźnie wskazał, że zaskarża tylko punkt 2 decyzji, co oznacza, że decyzja w zakresie, w jakim nie została zaskarżona, a więc w zakresie punktu 1, nie mogła być weryfikowana przez organ odwoławczy w zwykłym toku instancji zważywszy, że wzruszenie decyzji ostatecznej może nastąpić tylko w trybach nadzwyczajnych w przypadkach przewidzianych przez K.p.a.. Zgodnie z wyrażoną w art. 16 K.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne, a uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

Sąd zwrócił uwagę, że w podstawie prawnej zaskarżonej decyzji organ odwoławczy powołał art. 138 § 1 K.p.a. zgodnie z którym organ może uchylić zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W realiach przedmiotowej sprawy oznacza to, że organ odwoławczy uprawniony był do skontrolowania decyzji i ewentualnie wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego jedynie w zakresie zaskarżonej części decyzji, a więc jedynie w zakresie punktu 2, wobec uostatecznienia się decyzji w zakresie jej punktu 1.

Zwracając uwagę, że z akt administracyjnych kontrolowanej sprawy wynika, że odwołanie od decyzji pierwszoinstancyjnej wniósł tylko J. Z., to wobec niezaskarżenia decyzji organu I instancji przez inną stronę postępowania w całości, organ odwoławczy nie był uprawniony do uchylenia tej decyzji w całości, gdyż rozstrzygnięcie organu odwoławczego musi być zgodne z zakresem odwołania, co w przedmiotowej sprawie oznacza możliwość orzekania jedynie w zakresie objętym punktem 2 decyzji. W pozostałej części decyzja posiada walor decyzji ostatecznej, co oznacza ostateczne załatwienie sprawy administracyjnej, która w związku z tym nie może być już przedmiotem postępowania.

Sąd uznał również, że ze względu na stwierdzony rodzaj nieprawidłowości, powodujący nieważność zaskarżonej decyzji, rozpoznawanie zarzutów skargi na obecnym etapie postępowania było przedwczesne.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 6 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 1894/14 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że podzielił zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił stanowiska Sądu I instancji i stwierdził, że w niniejszej sprawie mimo, że swymi decyzjami organy nadzoru budowlanego nakładały na skarżącego obowiązki opisane w dwóch kolejnych punktach decyzji, decyzje te były wydane w jednej sprawie administracyjnej, której przedmiot postępowania był jeden i niepodzielny, a nakazane roboty budowlane miały jeden łączny cel, jakim było usunięcie nieprawidłowości stanu technicznego ogrodzenia.

W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. poinformowano strony o wszczęciu postępowania "w sprawie ogrodzenia..." i w ramach tego postępowania wydano zaskarżoną decyzję. Tym samym, niezależnie od liczby nałożonych na stronę obowiązków w postaci wykonania konkretnych robót budowlanych, jest to jedna sprawa administracyjna, załatwiana jedną decyzją nakazującą wykonanie szeregu robót budowlanych, mających łącznie na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego. Dlatego też, ze względu na jednolity i niepodzielny charakter rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy nie miał możliwości wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji odnoszącej się jedynie do zakwestionowanej przez skarżącego części rozstrzygnięcia organu I instancji (w postaci obowiązku wyprostowania i zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu).

Niesłusznie Sąd I instancji uznał, że decyzja organu I instancji, nakładająca (wymienione w dwóch punktach) obowiązki wykonania robót budowlanych w celu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego obiektu budowlanego, wydana na podstawie art. 66 P.b. zawierała kilka rozstrzygnięć, nadających się do samodzielnego rozpoznania i była podzielna, a sprawą ponownie rozstrzyganą przez organ odwoławczy mogło być tylko nałożenie obowiązku zawartego w punkcie 2 decyzji organu I instancji. Tego stanowiska NSA nie uznał za prawidłowe. Decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać, i obowiązki te mogą być wymienione w decyzji w punktach. Zaskarżenie przez stronę jedynie części decyzji (wydanej w jednej, niepodzielnej sprawie administracyjnej), powoduje, że organ odwoławczy winien zakresem swego rozpoznania i rozstrzygnięcia objąć całą sprawę administracyjną.

Słusznie podniesiono w skardze kasacyjnej, że przyjęcie, iż w postępowaniu odwoławczym organ władny byłby orzekać jedynie w odniesieniu do kwestionowanej przez stronę części robót budowlanych, przy niemożności ustosunkowania się do pozostałych robót, nieobjętych odwołaniem (a stanowiących wraz z robotami "zaskarżonymi" technicznie uzasadnioną całość) stoi w sprzeczności z celem omawianych przepisów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po ponownym rozpoznaniu sprawy zważył, co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016, poz. 1066) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną lub postanowienie z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.).

Zgodnie z treścią art. 145 § 1 P.p.s.a. w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd oddala skargę w oparciu o art. 151 P.p.s.a..

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 P.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

Mając na uwadze wskazane powyżej kryterium legalności Sąd stwierdził, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty są trafne.

Należy również wskazać, że zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Związanie sądu administracyjnego w rozumieniu art. 190 P.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się orzeczeniu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się do wskazań w zakresie dalszego postępowania przed organami administracji publicznej.

Zarówno w orzecznictwie jak i doktrynie przyjmuje się, że "związanie wykładnią prawa" oznacza wykładnię przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Natomiast wojewódzki sąd administracyjny ponownie rozpoznający sprawę nie jest związany oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego co do stanu faktycznego, bowiem ocena stanu faktycznego nie jest wykładnią prawa (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 26 lipca 2012r. sygn. akt. I SA/Wr 706/12 – powołane orzeczenia dostępne są w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl). Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 lipca 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 967/12).

Przedmiotem ponownej kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest legalność decyzji WINB z dnia 4 grudnia 2013 r., uchylającej decyzję PINB nr [...] z dnia 12 września 2013 r. i orzekającej co do istoty sprawy w zakresie doprowadzenia do należytego stanu technicznego ogrodzenia z płyt betonowych o wysokości powyżej 2,20 m, zlokalizowanego pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] w miejscowości S., w gminie K., a to wobec stwierdzonych przez organ nadzoru budowlanego nieprawidłowości związanych ze stanem technicznym tego ogrodzenia.

Odnośnie kwestii, że w skardze skarżący zaskarżył jedynie pkt 2 kwestionowanej decyzji Sąd wskazuje, że w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania na podstawie art. 61 § 4 K.p.a. organ poinformował strony o wszczęciu postępowania "w sprawie ogrodzenia..." i w ramach tego postępowania wydano zaskarżoną decyzję. Tym samym, niezależnie od liczby nałożonych na stronę obowiązków w postaci wykonania konkretnych robót budowlanych, jest to jedna sprawa administracyjna, załatwiana jedną decyzją, nakazującą wykonanie szeregu robót budowlanych, mających łącznie na celu doprowadzenie obiektu budowlanego do należytego stanu technicznego.

Dlatego też, ze względu na jednolity i niepodzielny charakter rozstrzygnięcia organu I instancji, organ odwoławczy nie miał możliwości wydania w postępowaniu odwoławczym decyzji odnoszącej się jedynie do zakwestionowanej przez skarżącego części rozstrzygnięcia organu I instancji (w postaci obowiązku wyprostowania i zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych odchylonych od pionu).

W tym miejscu Sąd wskazuje, że wobec zaistniałej w toku postępowania sądowego śmierci skarżącego Sąd zawiesił postępowanie sądowe, a następnie podjął je z udziałem M. Z. i K. Z. - następców prawnych zmarłego J. Z.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola wykazała, że zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 7, art. 77, art. 80, art. 84 i art. 107 § 3 K.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Niekwestionowane w sprawie jest, że zasadne było orzeczenie jak w pkt 1 zaskarżonej decyzji. Jak zresztą wynika z pism skarżącego, a nie jest kwestionowane przez organ, czynności nakazane w pkt 1 decyzji zostały przez skarżącego wykonane.

Przedmiotowe ogrodzenie należy do kategorii urządzeń budowlanych (art. 3 pkt 9 P.b.), w związku z czym jego utrzymanie w prawidłowym stanie technicznym podlega kontroli organów nadzoru budowlanego.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 61 P.b. generalną zasadą jest, że właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Zgodnie zaś z art. 5 ust. 2 P.b. obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Odesłanie do art. 5 ust. 1 w przedmiotowej sprawie będzie dotyczyło przede wszystkim pkt 1, to jest zapewnienia spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku 1 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG (Dz. Urz. UE L 88 z 04.04.2011, str. 5, z późn. zm.), dotyczących nośności i stateczności konstrukcji.

Opisany powyżej punkt "nośność i stateczność konstrukcji" znalazł dalszą regulację w załączniku nr 1 do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r. ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG, zgodnie z którym obiekty budowlane muszą być zaprojektowane i wykonane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać podczas ich budowy i użytkowania nie doprowadziły do: a) zawalenia się całego obiektu budowlanego lub jego części, b) znacznych odkształceń o niedopuszczalnym stopniu, c) uszkodzenia innych części obiektu budowlanego, urządzenia lub zamontowanego wyposażenia w wyniku znacznych odkształceń elementów nośnych konstrukcji, d) uszkodzenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do wywołującej go przyczyny.

W świetle tych przepisów prawidłowo organy uznały, iż wskazane wyżej obowiązki obciążają skarżącego jako właściciela nieruchomości, na której znajduje się przedmiotowe ogrodzenie.

Należy wskazać, że z akt administracyjnych wynika, że geneza niniejszej sprawy sięga 11 kwietnia 2008 r., kiedy to jeden z sąsiadów skarżącego wniósł do PINB pismo w sprawie "kontroli robót budowlanych prowadzonych na terenie działki [...] w S., a związanych z budową ogrodzenia, zbiornika na ścieki i odprowadzeniem wód opadowych z obiektów usytuowanych na terenie w/w działki."

Następnie organy nadzoru budowlanego prowadziły postępowania, najpierw w kwestii legalności przedmiotowego ogrodzenia, a w końcu w sprawie stwierdzonych nieprawidłowości związanych z jego stanem technicznym. W związku z powyższym w aktach administracyjnych zalega szereg zdjęć, pism i opinii dokumentujących stan ogrodzenia.

Ogrodzenie to zlokalizowane jest na skarpie, na działce skarżącego [...]. Działka ta znajduje się znacznie wyżej, niż sąsiednia działka nr [...]. Ogrodzenie składa się z przęseł betonowych oraz słupów betonowych. Każde z ośmiu przęseł (pól) składa się z pięciu płyt (paneli) betonowych zbrojonych drutem stalowym. Wymiary płyt betonowych to 50 x 205 cm, grubość 5 cm. Słupy zostały wstawione w wykopane otwory o wymiarach 50 x 50 cm i głębokości 90 cm. Montaż został wykonany przez autoryzowaną brygadę producenta. (opinia techniczna z 16 listopada 2009 r. – k. [...] akt administracyjnych).

Początkowo ustalenia przeprowadzanych kontroli stanu ogrodzenia nie budziły wątpliwości organu.

Jednakże w trakcie kontroli z 27 listopada 2012 r. stwierdzono widoczne pęknięcia na płytach wzdłuż całego ogrodzenia oraz nieznaczne ubytki.

Mając to na uwadze organ nałożył postanowieniem nr [...] z dnia 3 grudnia 2012 r. na J. Z. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie do 14 lutego 2013 r. ekspertyzy stanu technicznego dotyczącej ogrodzenia pomiędzy działkami [...] i [...] w S., gmina K., która została następnie uzupełniona w wykonaniu postanowienia nr [...] z dnia 8 marca 2013 r., o przekrój obrazujący rzeczywiste posadowienie ogrodzenia oraz o ocenę i sposób zabezpieczeń ogrodzenia w odniesieniu do stabilności gruntu, nachylenia terenu oraz warunków hydrogeologicznych gruntu.

Uzupełnienie przedmiotowej ekspertyzy stanu technicznego zostało złożone 29 kwietnia 2013 r. Dołączono również dokumentację fotograficzną z zaznaczonym odchyleniem słupów od pionu w granicach 4-15 cm oraz z widocznymi uszkodzeniami płyty panelowej. Na fotografiach zaznaczono również poziom gruntu za ogrodzeniem (od strony inwestora) na działce nr [...], który (zgodnie z zaleceniami zawartymi w uzupełnieniu ekspertyzy) należy usunąć i wyrównać do poziomu gruntu od strony działki nr [...].

W ekspertyzie stwierdzono brak deformacji w płaszczyźnie wzdłużnej.

Jako przyczyny zaistniałych uszkodzeń i deformacji autor ekspertyzy podał słabą stabilność gruntu przy stosunkowo dużym nachyleniu terenu oraz zmieniających się warunkach hydrogeologicznych w gruncie. Biegły wskazał, że w celu poprawy stabilności ogrodzenia oraz zmniejszenia naprężeń na ogrodzenie należy odkopać dolne panele na całej długości ogrodzenia (zgodnie z załączonym szkicem) od strony inwestora, eliminując w ten sposób jakikolwiek napór gruntu na słupy i panele ogrodzeniowe. Powyższe działanie zapobiegnie dalszej degradacji ogrodzenia zachowując jednocześnie warunki bezpieczeństwa użytkowania. Ogrodzenie w obecnym stanie po odkopaniu dolnych paneli ogrodzenia nie będzie zagrażać bezpieczeństwu użytkowania.

Biegły wskazał również, że opisane deformacje są typowym zjawiskiem występującym na zboczach wzniesień. Mogą podlegać ocenie jedynie pod kątem walorów estetycznych.

Należy wskazać, że stosownie do treści art. 66 ust. 1 P.b., będącego podstawą prawną zaskarżonej decyzji, właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu swej decyzji trafnie wskazał, że organ I instancji nie uzasadnił podstaw do nałożenia obowiązku wyprostowania zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu. Nie doprecyzował także na czym ma polegać zabezpieczenie ww. ogrodzenia. Powyższe uchybienie choć narusza art. 107 § 1 K.p.a., to nie w stopniu uzasadniającym zastosowanie art. 138 § 2 K.p.a., gdyż nie zachodzi konieczność wyjaśnienia sprawy w zakresie mającym istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Należy jednak podkreślić, że wskazane przez organ odwoławczy uchybienia procesowe dotyczą w równej mierze uzasadnienia jego własnej decyzji zaskarżonej w niniejszej sprawie.

Całe uzasadnienie organu odwoławczego w tej kwestii sprowadza się do stwierdzenia, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dysponuje wykwalifikowaną kadrą pracowniczą posiadającą stosowną wiedzę i doświadczenie wystarczające, aby nałożyć na J. Z. nakaz wyprostowania odchylonych od pionu słupów i paneli ogrodzeniowych.

Podobnie słusznie organ odwoławczy wytknął, że organ I instancji nie sprecyzował i nie wyjaśnił, na czym ma polegać obowiązek zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych i stwierdził, że decyzja I instancji w tym zakresie jest więc częściowo niewykonalna.

Analogicznie jednak organ odwoławczy również w tym zakresie nie zastosował się do własnych uwag i nie sprecyzował, ani nie wyjaśnił, na czym ma polegać obowiązek zabezpieczenia słupów i paneli ogrodzeniowych.

Należy zatem przyznać rację skarżącemu, że organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję nie dokonał ustaleń faktycznych wskazujących na konieczność wykonania obowiązku określonego w skarżonym pkt 2 decyzji, a to obowiązku wyprostowania zgodnie ze sztuką budowlaną i wytycznymi producenta wszystkich słupów i paneli ogrodzeniowych, odchylonych od pionu.

Dopiero w odpowiedzi na skargę organ odniósł się do opinii z 27 lutego 2013r. producenta paneli użytych w przedmiotowym ogrodzeniu, co nie może mieć wpływu na wyrażoną przez Sąd ocenę zaskarżonej decyzji.

Zastosowanie obowiązków przewidzianych w art. 66 P.b. wymaga rzetelnego wykazania przesłanek i ich związku z konkretnymi zaleceniami, stosownie do zasad sztuki budowlanej.

W przedmiotowej sprawie organ nie ustalił i nie wykazał, by opisane w pkt 2 decyzji obowiązki zostały nałożone zasadnie. Nadto organ nałożył ten obowiązek mimo, że kwestia jego nałożenia nie wynikała z opinii biegłego znajdującej się w aktach sprawy. Biegły nie wskazał bowiem ani konieczności, ani potrzeby, ani też możliwości wypionowania ogrodzenia. Biegły jednoznacznie wskazał jedynie na konieczność odkopania dolnej części ogrodzenia, co skarżący uczynił.

Takie postępowanie organu narusza ww. przepisy K.p.a. dotyczące dowodów i uzasadnienia decyzji, a także art. 84 K.p.a, przez potraktowanie - bez wystarczającego uzasadnienia – stanowiska pracowników Inspektoratu Nadzoru Budowlanego jako źródła informacji specjalnych, wbrew wnioskom opinii biegłego, która była podstawą nałożenia pozostałych obowiązków. Tak więc z jednej strony organ nadzoru budowlanego, uznając brak po swojej stronie wystarczającej wiedzy specjalnej, widział potrzebę posłużenia się dowodem w postaci opinii biegłego (czego wynikiem jest nałożenie obowiązków z pkt 1 zaskarżonej decyzji), z drugiej zaś strony – bez należytego uzasadnienia - organ nadzoru budowlanego uznał, że jego pracownicy mają wystarczającą wiedzę specjalną, by nałożyć dalsze obowiązki (wyrażone w pkt 2 zaskarżonej decyzji), które z opinii biegłego nie wynikają.

Podsumowując organ nie wykazał, by jakikolwiek z dowodów znajdujących się w aktach sprawy wskazywał, aby ogrodzenie - po jego odkopaniu - mogło zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, a zatem by spełnione zostały przesłanki z art. 66 ust. 1 pkt 1 P.b. bądź inne, uzasadniające nałożenie na skarżącego obowiązków określonych w pkt 2 zaskarżonej decyzji.

Nie wykazano również, by odchylenie od pionu spełniało przesłankę przewidzianą w art. 66 ust. 1 pkt 3 P.b.. Opisany przez organy stan techniczny nie uzasadnia twierdzenia, że stan przedmiotowego ogrodzenia wskazuje na utratę nośności i stateczności. Organy nie wykazały również, że jest to stan prowadzący do możliwości zawalenia się ogrodzenia, ani też że jest to stan "znacznych odkształceń" ogrodzenia.

Należy podkreślić, że to właściciel działki decyduje, czy chce ogrodzić swoją nieruchomość i w jaki sposób zamierza to zrobić. Przy ocenie takich urządzeń jak ogrodzenia należy z dużą ostrożnością dokonywać oceny technicznej, tak aby nie wkraczać w domenę uprawnień samego właściciela do jego prawa do ogradzania swojej nieruchomości. Tylko wówczas organy nadzoru powinny podejmować czynności, jeżeli w sposób nie budzący wątpliwości wykażą naruszenie art. 5 P.b. (por. wyrok WSA w Krakowie z 14 czerwca 2016 r., sygn. II SA/Kr 345/16).

Podkreślić także trzeba, że na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek działania na podstawie przepisów prawa (art. 6 K.p.a.), prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej (art. 8 K.p.a.), wyjaśniania stronom zasadności przesłanek, którymi kierowały się przy załatwieniu sprawy (art. 11 K.p.a.).

Brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w uzasadnieniu decyzji II instancji stanowi naruszenie art. 107 § 3 K.p.a..

Organ nie wykazał wystarczającymi dowodami, że wnioski sformułowane w opinii biegłego są błędne czy niewystarczające. Tym samym organ nie zakwestionował skutecznie stanowiska skarżącego, który opierał się na wnioskach z ekspertyzy jako dowodu w sprawie. Ekspertyza biegłego jest elementem materiału dowodowego i jako taka podlega ocenie organu administracji wydającego decyzję.

Za należyty stan techniczny obiektu budowlanego należy uznać stan zapewniający sprawność techniczną obiektu jako całości oraz sprawność techniczną elementów instalacji obiektu i urządzeń odpowiadający wymaganiom prawa, w tym przepisom techniczno-budowlanym.

Nietrafny był z kolei zarzut skargi, że sąsiedzi nie mają statusu strony w niniejszym postępowaniu. Niewątpliwie znajdują się oni w kręgu stron wyznaczonym przez art. 28 K.p.a. i mają interes prawny w sprawie.

Wskazane powyżej uchybienia skutkowały uchyleniem przez Sąd decyzji organu II instancji, a podstawą przeczenia Sądu w tym zakresie jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a..

Rozpatrując sprawę ponownie organy wezmą pod uwagę rozważania i wskazania opisane powyżej co do konieczności przeprowadzenia wnikliwej analizy i oceny stanu faktycznego sprawy. Organ winien również uzasadnić w decyzji swoje stanowisko, odnosząc się do ustaleń dokonanych w trakcie postępowania (ekspertyzy i oględzin).

W sformułowaniu nakazów z art. 66 ust. 1 P.b. organ winien kierować się koniecznością spójności rozstrzygnięcia z uzasadnieniem i formułowania ich w sposób umożliwiających ich wyegzekwowanie, określając rodzaj koniecznych do wykonania prac (por. wyrok WSA w Poznaniu z 21 września 2016 r., sygn. II SA/Po 324/16).

Jak zresztą przesądził w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z 6 kwietnia 2016 r., sygn. II OSK 1894/14, "decyzja wydana w celu korygowania stwierdzonych nieprawidłowości powinna dokładnie określać czynności, które właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest zobowiązany wykonać".

W związku z powyższym błędne jest stanowisko przedstawione w odpowiedzi na skargę, że organ mógł nie wskazać konkretnego sposobu wykonania wyprostowania ogrodzenia zgodnego ze sztuką budowlaną, by pozostawić możliwość wyboru najskuteczniejszego i najdogodniejszego sposobu skarżącemu.

Analizując wnioski płynące z ekspertyzy i oględzin organ winien również wziąć pod uwagę i odnieść się do stanowiska producenta płyt ogrodzeniowych użytych w przedmiotowym ogrodzeniu (także z 27 lutego 2013 r.), wskazującego między innymi, że najprościej byłoby wykonać dodatkowy żelbetowy murek wzdłuż ogrodzenia oraz że płyty te nie są płytami oporowymi obliczonymi na napór (k. [...] akt administracyjnych). Nie oznacza to jednak automatycznie konieczności nałożenia obowiązku wykonania takiego murku.

Organ uznając za stosowne może przeprowadzić również inne czynności zmierzające do wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego i jego rozpatrzenia na podstawie stosownych przepisów prawa.

Sąd zaznacza przy tym, że nie przesądza w niniejszym wyroku, czy należy nałożyć na następców prawnych skarżącego obowiązki wykraczające poza obowiązki nałożone w pkt 1 zaskarżonej decyzji. Nie jest bowiem rolą Sądu zastępowanie organów w ich ustawowych obowiązkach.

Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w pkt II sentencji, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (uiszczony wpis od skargi).