Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1469/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art. 59 ust.1
journal: Dz.U. 2000 nr 106 poz 1126
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 listopada 2009 r. sprawy ze skargi S. R. i A. R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących S. R. i A. R. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], działając na wniosek H. i A. P., stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r., nr [...], udzielającej S. i A. R. pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego, jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w [...], działka nr [...]. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, , po rozpatrzeniu odwołania inwestorów S. i A. R., decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., znak: [...], działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego. Organy uznały, że inwestor nie złożył wymaganego przez przepisy prawa materialnego wniosku, zatem wydanie pozwolenia na użytkowanie nastąpiło w warunkach rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ,wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 1641/08, uchylił decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r.

Zdaniem Sądu sprawy uzyskania przez inwestorów decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie można utożsamiać z sytuacją, w której organ działając z urzędu wydał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie bez wniosku i woli strony.

Sąd nie podzielił stanowiska organów, że decyzja zezwalająca na użytkowanie została wydana bez odpowiedniego wniosku inwestorów. Po zakończeniu ww. postępowania skarżący złożyli "zawiadomienie o oddaniu obiektu budowlanego do użytku" na podstawie art. 57 ust. 1 Prawa budowlanego. Sąd wskazał, że zawiadomienie to zostało złożone bezpośrednio do Starostwa Powiatowego w [...] i jego rzeczywistym celem inwestorów było zawiadomienie o ostatecznym zakończeniu budowy celem uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet jeżeli przyjąć, że zawiadomienie inwestorów nie spełniało warunków formalnych wniosku to przecież o rzeczywistym charakterze pisma decyduje jego treść i wola strony postępowania administracyjnego ustalona ponad wszelką wątpliwość w świetle stanu faktycznego sprawy. W ocenie Sądu nie istnieją obiektywne przeszkody do zakwalifikowania zawiadomienia inwestorów jako wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, szczególnie w świetle obowiązku takiego wyjaśniania stanu faktycznego sprawy aby nie naruszyć słusznego interesu strony.

Sąd wskazał również, że w niniejszej sprawie wydawał już wyrok z dnia 20 września 2007 r., sygn. akt VII SA/Wa 1066/07, którym nakazał organowi nadzoru budowlanego uznanie, że wnioskodawcy H. i A. P. mają status strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. i nakazał przeprowadzenie postępowania nieważnościowego.

Zbadanie merytoryczne sprawy nie oznaczało jednakże konieczności stwierdzania nieważności ww. decyzji, szczególnie w sytuacji braku przesłanek do tak daleko idącej ingerencji w obrót prawny i eliminacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a w dalszej konsekwencji ujemnych skutków dla inwestorów. Rażące naruszenie prawa i nie dające się pogodzić z zasadą praworządności negatywne skutki społeczno-gospodarcze, jakie wywołuje weryfikowana decyzja, które uzasadniałyby wspomnianą ingerencję powinny zostać wykazane przez organy w sposób bezsporny. W rozstrzyganej sprawie organy tych okoliczności nie wykazały, a stwierdzenie nieważności było wadliwe. Dodatkowo w ocenie Sądu, który nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bada z urzędu wszystkie okoliczności sprawy decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. nie jest dotknięta inną kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w katalogu art. 156 § 1 uzasadniającą stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak też wydana w pierwszej instancji decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 57 ust. 1 i art. 59 Prawa budowlanego i w konsekwencji powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego rozpatrując po raz kolejny sprawę decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 w związku art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...] wskazując w uzasadnieniu, że powodem wydania takiego orzeczenia był fakt, że decyzja Starosty z dnia [...] lipca 2000r. akceptuje niezgodność budynku z warunkami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki w zakresie usytuowania budynku na działce budowlanej.

Organ wskazał, że rozpoznawana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000r., powinna być postrzegana jako decyzja ostatecznie kończąca postępowanie naprawcze w sprawie samowoli budowlanej - odstąpienia od warunków określonych w pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku. W postępowaniu tym Kierownik Urzędu Rejonowego w [...], decyzją dnia [...] grudnia 1994 r., wydaną trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał S. i A. R. wykonanie barierki ochronnej przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie w terminie 7 dni od daty otrzymania decyzji oraz uzyskania do dnia 31 lipca 1995 r. pozwolenia na użytkowanie budynku zlokalizowanego na ww. posesji. Organ wskazał przy tym, że warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest przedłożenie szeregu dokumentów.

Organ przywołał orzecznictwo sądowe (sygn. akt VII SA/Wa 784/08 z dnia 26.08.2008r niepublikowany), dotyczące sprawy stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót wydanej na podstawie art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego, w sytuacji gdy roboty te są niezgodne z przepisami techniczno-budowlanymi, w którym stwierdzono, iż "Przyjęcie, przez organy orzekające w niniejszej sprawie, że samo wykonanie obowiązku określonego w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) - wadliwie nałożonego (w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2) - wystarczy do wydania decyzji w oparciu o art. 51 ust. 1a Prawa budowlanego bez właściwej oceny rezultatu całego postępowania naprawczego wypaczyło rażąco cel postępowania prowadzonego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego, którym jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Wszystkie powyższe okoliczności świadczą o tym, że weryfikowana decyzja została wydana z naruszeniem prawa, w tym art. 156 § 1 Kpa w zw. z art. 50 i 51 Prawa budowlanego."

Zatem , zdaniem organu, w omawianym postępowaniu ocenie powinna podlegać nie tylko kwestia zrealizowania przez inwestorów obowiązków wynikających z decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., i przedłożenia dokumentów wymaganych do uzyskania pozwolenia na użytkowanie lecz przede wszystkim należało zbadać, czy po wykonaniu obowiązku budynek spełnia wymagania określone w przepisach prawa. Postępowanie nieważnościowe dotyczące decyzji kończącej postępowanie naprawcze zmierzające do doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem, w którym organ stwierdzając, iż decyzja nie jest dotknięta żadną z wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 kpa, uchyliłby się od oceny rezultatu całego postępowania naprawczego byłoby wadliwe i naruszałoby art. 156 § 1 kpa.

Organ przeprowadzający postępowanie naprawcze, w sprawie budynku przy ul. [...] w [...], stwierdził podczas oględzin z dnia [...] października 1999 r., że odległość budynku od granicy z posesją nr [...] wynosi 3,20m - 3,60m, a według zatwierdzonego planu realizacyjnego winna wynosić 4,50m. Z analizy zatwierdzonego projektu budowlanego - projekt typowy W-0139, oraz zatwierdzonego planu realizacyjnego wynika, że elewacja budynku od strony posesji nr [...] posiada otwory okienne.

Przepis § 12 obowiązującego w czasie udzielenia pozwolenia na budowę i realizacji budowy rozporządzenia Ministra Administracji Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3. lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki stanowił, iż budynek ścianą otworami okiennymi i drzwiowymi powinien znajdować się w odległości nie mniejszej niż 4 metry od granicy działki. Odległość ta mogła ulec zmniejszeniu, z tym, że odległość miedzy istniejącym na sąsiedniej działce budynkiem a budynkiem projektowanym powinna wynosić 8 m. Z zatwierdzonego planu realizacyjnego budynku przy ul. [...] w [...] wynika, że na działce nr [...] nie istniał w tym czasie żaden budynek.

Obowiązujący w chwili wydawania decyzji Starosty [...] z dnia [...]1 lipca 2000r. nr [...] § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 140 ze zm.), nie dopuszczał usytuowania budynku ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki.

Zdaniem Wojewódzkiego Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r., nakazująca jedynie wykonanie barierki ochronnej przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie oraz uzyskanie pozwolenia na użytkowanie budynku po przedłożeniu szeregu dokumentów, nie doprowadza przedmiotowego budynku do stanu zgodnego z prawem, gdyż nie usuwa naruszenia przepisów warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki dotyczących usytuowania budynku na działce budowlanej.

Reasumując organ stwierdził, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nr [...] udzielająca S. i A. R. pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego jednorodzinnego położonego na posesji przy ul. [...] w [...] została wydana z rażącym naruszeniem § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999r. Nr 15 poz. 140 ze zm.).

Po rozpatrzeniu odwołania S. i A. R. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2009 roku utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...], znak: [...], stwierdzającą nieważności decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...], znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy, organ właściwy do rozpatrzenia wniosku inwestora o udzielenie pozwolenia na użytkowanie w dniu [...] lipca 2000 r. przeprowadził kontrolę, objętego zawiadomieniem o zakończeniu budowy, budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], jednakże w trakcie ww. oględzin (podobnie, jak podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 1994 r. przez pracowników Urzędu Rejonowego w [...]) stwierdzono, że inwestor w trakcie realizacji przedmiotowej inwestycji odstąpił od warunków pozwolenia na budowę. Pomimo to, weryfikowaną w niniejszym trybie decyzją z dnia [...] lipca 2000 r. Starosta [...], działając na podstawie art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, udzielił pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...].

Organ odwoławczy wskazał, że zrealizowany na terenie ww. nieruchomości budynek mieszkalny, usytuowany ścianą posiadającą otwory okienne w odległości 3,20 m - 3,60 m od granicy działki, został wybudowany z naruszeniem obowiązującego w dacie wydania decyzji Starosty [...] z dnia 31 lipca 2000 r. przepisu §12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 140 z późn. zm.), zgodnie z którym ściana budynku posiadająca otwory okienne lub drzwiowe winna być sytuowana w odległości nie mniejszej niż 4 m od granicy działki.

Powołując się na wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1641/08 wydany wcześniej w tej sprawie i ocenę prawną, iż cyt: " ...decyzja Starosty Kłodzkiego z dnia 31 lipca 2000 r. nie może być traktowana jako samodzielny akt administracyjny oderwany od wspomnianego postępowania, ale jako decyzja ostatecznie kończąca to postępowanie naprawcze... ", Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podniósł , iż wykonanie przez inwestorów obowiązków zawartych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu wykonania barierek w przedmiotowym budynku mieszkalnym (realizowanym de facto z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego) oraz dostarczenie wskazanych w ww. decyzji dokumentów, nie może w żadnym wypadku prowadzić do przyjęcia stanowiska, iż obiekt budowlany został doprowadzony do stanu zgodnego z prawem i może zostać przyjęty do użytkowania.

Konkludując, organ odwoławczy podzielił stanowisko zawarte w decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...], znak: [...] i stwierdza, że decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...], znak: [...], jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa i winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego.

Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu, jakoby zaskarżona decyzja [...] WINB z dnia [...] kwietnia 2009 r. została wydana z rażącym naruszeniem art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), gdyż jest sprzeczna z prawomocnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt: VII SA/Wa 1641/08, wyjaśnił, że stwierdzenie Sądu, iż cyt: " ...Dodatkowo w ocenie sądu, który nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bada z urzędu wszystkie okoliczności sprawy decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. nie jest dotknięta inną kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w katalogu 156 § 1 uzasadniającą stwierdzenie nieważności tej decyzji", nie przesądza o tym, iż weryfikowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Sąd stwierdził jedynie (co wynika z treści orzeczenia), iż ww. rozstrzygnięcie nie jest dotknięte żadną z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6, 7 kpa. Nie przesądził natomiast, iż rozstrzygnięcie to nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa.

Powyższa decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2009r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez S. i A. R., którzy wnieśli o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji w całości i zasądzeni kosztów postępowania.

Zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 153 ppsa.

Zdaniem skarżących ocena prawna wyrażona w wyżej powoływanym wyroku z dnia 5 grudnia 2008 r. sygn. akt VII SA/Wa 1641/08 jednoznacznie wskazuje na brak wad prawnych decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2000 roku, czego wyrazem jest uchylenie decyzji stwierdzających jej nieważność.

Zdaniem skarżących w powoływanym orzeczeniu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, przedstawił ocenę prawną, w której stoi na stanowisku, że poddawana kontroli sądowo-administracyjnej decyzja nie wyczerpuje przesłanek stwierdzenia nieważności z art. 156 § 1 kpa. W przedmiotowej decyzji sąd dostrzega jedynie uchybienia formalne, które jego zdaniem nie stanowią cechy rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 2 kpa.

Ponownie rozpatrując sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie uwzględnili oceny prawnej zawartej w powoływanym wyżej wyroku sądu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu Sąd w wyroku z dnia 5 grudnia 2008r. nie przesądził o tym, iż weryfikowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 kpa. Sąd stwierdził jedynie (co wynika z treści orzeczenia), iż ww. rozstrzygnięcie nie jest dotknięte żadną z kwalifikowanych wad prawnych wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1, 3, 4, 5, 6, 7 kpa.

Nie przesądził natomiast, iż rozstrzygnięcie to nie jest obarczone wadą rażącego naruszenia prawa.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej wyłącznie pod względem zgodności z przepisami prawa, natomiast stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego oraz postępowania, a naruszenia te miały bez wątpienia wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oceniając już powyższą sprawę i uchylając poprzednią decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2007 r. w uzasadnieniu do wyroku z dnia 5 grudnia 2008r. wskazał, że zbadanie merytoryczne sprawy nie oznaczało jednakże konieczności stwierdzania nieważności ww. decyzji, szczególnie w sytuacji braku przesłanek do tak daleko idącej ingerencji w obrót prawny i eliminacji ostatecznej decyzji administracyjnej, a w dalszej konsekwencji ujemnych skutków dla inwestorów. Rażące naruszenie prawa i nie dające się pogodzić z zasadą praworządności negatywne skutki społeczno-gospodarcze, jakie wywołuje weryfikowana decyzja, które uzasadniałyby wspomnianą ingerencję powinny zostać wykazane przez organy w sposób bezsporny. W rozstrzyganej sprawie, organy tych okoliczności nie wykazały, a stwierdzenie nieważności było wadliwe. Dodatkowo w ocenie Sądu, który nie był związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i bada z urzędu wszystkie okoliczności sprawy, decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2000 r. nie jest dotknięta inną kwalifikowaną wadą prawną wymienioną w katalogu art. 156 § 1 uzasadniającą stwierdzenie nieważności tej decyzji.

Z powyższych względów Sąd doszedł do przekonania, że zarówno zaskarżona decyzja jak też wydana w pierwszej instancji decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostały wydane z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 57 ust. 1 i art. 59 Prawa budowlanego i w konsekwencji powinny zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.

Rozpoznając merytorycznie na nowo wniosek o stwierdzenie nieważności [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był wziąć pod uwagę ocenę prawną wyrażoną w tym wyroku, co nie zwalniało go z obowiązku odniesienia się do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2000 r.

Stwierdzić należy również, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji administracyjnej, określonej w art. 16 kpa i zachodzi wyłącznie w ściśle określonych przypadkach. Jednym z takich przypadków jest sytuacja, w której organ wydający decyzję rażąco naruszył prawo. O rażącym charakterze naruszenia prawa powinien decydować jego ciężar gatunkowy i bezsporne ustalenie oczywistego przekroczenia przepisów prawa.

Dlatego czynności procesowe składające się na treść tego postępowania powinny być podejmowane przez organy w sposób szczególnie wnikliwy i rzetelny.

Podkreślenia wymaga, że aby stwierdzić nieważność decyzji, nie wystarczy ustalenie naruszenia prawa w toku postępowania prowadzonego przez organ, lecz należy jednoznacznie stwierdzić, że naruszenia te mają charakter kwalifikowanych wad prawnych wskazanych w art. 156 kpa. Ponadto przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji powinno być ustalenie istnienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 kpa, a nie rozstrzyganie sprawy co do istoty. Stwierdzenie nieważności pozostającej w obrocie decyzji i tym samym naruszenie pewności obrotu prawnego powinno być uzasadnione wagą uchybienia prawnego, tzn. jego rażącym charakterem, czyli sytuacją gdy interpretacja obowiązującego przepisu prawa nie nasuwa jakichkolwiek wątpliwości i którego treść bez żadnych sporów może zostać ustalona, zaś organ narusza go w sposób oczywisty i nie dający się w żadnej mierze pogodzić z zasadą praworządności. Należy także wskazać, że jeżeli wspomniane postępowanie nie jest w stanie doprowadzić do ustaleń wskazujących ponad wszelką miarę na naruszenie przepisów Prawa budowlanego to organ nie ma podstaw do uznania, że w sprawie nastąpiło rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności weryfikowanej decyzji.

Organy orzekające w niniejszej sprawie uznały, iż doszło do rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego tj. § 12 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 140 ze zm.), który nie dopuszczał usytuowania budynku ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki.

Do tego wniosku doszły w wyniku przeprowadzenia oględzin budynku przy ul. [...] w [...], z dnia [...] października 1999 r., z których wynikło, że odległość budynku od granicy z posesją nr [...] wynosi 3,20 m - 3,60 m, a według zatwierdzonego planu realizacyjnego winna wynosić 4,50 m. Z analizy zatwierdzonego projektu budowlanego - projekt typowy W-0139, oraz zatwierdzonego planu realizacyjnego wynika, że elewacja budynku od strony posesji nr [...] posiada otwory okienne.

Jednakże organ nie wziął pod uwagę, że kwestionowana decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego została wydana w oparciu o wcześniejszą decyzję Kierownik Urzędu Rejonowego w [...] z dnia 15 grudnia 1994 r., wydaną w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane (Tekst jednolity: Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), którą nakazano S. i A. R. wykonanie barierki ochronnej przy zewnętrznych schodach wejściowych i tarasie oraz uzyskania pozwolenia na użytkowanie budynku zlokalizowanego na ww. posesji. Organ wskazał przy tym, że warunkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie jest przedłożenie szeregu dokumentów.

W sprawie tej bezsporne jest, że S. i A. R. realizujący inwestycję na podstawie pozwolenia na budowę wydaną przez Naczelnika Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1988 r. odstąpili od zatwierdzonego tą decyzją projektu wywołując stan faktyczny, w którym organy nadzoru budowlanego zobowiązane były zakończyć postępowanie dotyczące całego procesu inwestycyjnego odpowiednim rozstrzygnięciem w postaci decyzji w sprawie użytkowania realizowanego obiektu budowlanego.

Dlatego postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie domu mieszkalnego jednorodzinnego wybudowanego na posesji nr [...] przy ul. [...] w [...] wszczęte jeszcze w czasie obowiązywania ustawy Prawa budowlane z 1974 r. stanowiło w istocie szeroko pojęte postępowanie naprawcze, zaś decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. nie może być traktowana jako samodzielny akt administracyjny oderwany od wspomnianego postępowania, ale jako decyzja ostatecznie kończąca to postępowanie naprawcze będące konsekwencją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 1994 r., wydanej w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane.

Nie wdając się w ocenę w/w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w [...] stwierdzić należy, że zgodnie z dyspozycją tego przepisu właściwy terenowy organ administracji państwowej powinien wydać inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Skoro więc tak się stało a inwestor wykonał obowiązek nałożony na niego stosownie do wymogów art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974r. i wykonał nałożone na niego obowiązki to należało udzielić mu pozwolenia na użytkowanie obiektu.

Nadmienić należy, że art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r. zezwalał inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy na przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek.

Oceniając kwestionowaną decyzja Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego organy nie wzięły również pod uwagę, że zgodnie z dyspozycją art. 59 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 7 lipca 1994r. w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji właściwy organ ma obowiązek wydać pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy warunkami pozwolenia na budowę a odnosząc to do niniejszej sprawy z warunkami pozwolenia na budowę oraz warunkami ostatecznej decyzji decyzję Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]u z dnia [...] grudnia 1994 r., wydaną w trybie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r., Prawo budowlane

W ocenie Sądu, podnoszone przez organy administracyjne nieprawidłowości w wydaniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] lipca 2000 r. Nr [...], znak: [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego, nie mogą skutkować stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit a) oraz art. 152 i art. 200 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.