Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 136/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2007-04-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 244 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Asesor sądowy Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant Asystent sędziego Daniel Łuczon po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie tego organu z dnia [...] 2006r. odmawiające wstrzymania wykonania decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ś. z dnia [...] 2006r. Nr [...] w sprawie odmowy rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2005 oraz z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące: marzec i kwiecień 2006r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

W uzasadnieniu organ podał, że ww. decyzją z dnia [...] 2006r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ś. odmówił rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Od powyższej decyzji strona wniosła odwołanie pismem z dnia 11 października 2006r., w którym zawarła jednocześnie wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji organu podatkowego pierwszej instancji.

Postanowieniem z dnia [...] 2006r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na powyższe postanowienie pismem z dnia 17 listopada 2006r. strona złożyła zażalenie.

Dyrektor Izby Skarbowej rozpatrując zażalenie podał, iż zgodnie z art. 224 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, jednakże organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym.

Organ podniósł, że art. 224 § 2 nie określa rodzaju decyzji organu pierwszej instancji, wobec których ma zastosowanie wstrzymanie wykonania decyzji. Jednak dla strony postępowania wstrzymanie wykonania decyzji ma istotne znaczenie, gdy decyzja nakłada na nią obowiązki lub pozbawia ją uprawnienia.

W przedmiotowej sprawie organ podatkowy pierwszej instancji wydał decyzję, w której orzekł o odmowie rozłożenia na raty zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2005 oraz z tytułu zaliczek za miesiące: marzec i kwiecień 2006r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę. Aby decyzja mogła podlegać wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej musi nakładać na adresata decyzji "obowiązek określonego działania lub zaniechania" oraz "obowiązek" ten musi się mieścić w katalogu zawartym w art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.).

Organ powołał się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 19 czerwca 1995r. sygn. akt SA/Ka 842/95, zgodnie z którym decyzja ulgowa "nie jest decyzją podlegającą wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej, a zatem niemożliwe jest orzeczenie o wstrzymaniu jej wykonania". Organ podniósł, że decyzja o odmowie umorzenia zaległości podatkowej w podatku dochodowym w sposób bezpośredni nie określa w swojej treści żadnych obowiązków, do których strona byłaby obowiązana, a więc tym samym nie podlega wykonaniu na podstawie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej M. K. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wnosząc o orzeczenie co istoty sprawy, poprzez wstrzymanie wykonania decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości publicznoprawnych. Powołała się na art. 224 § 2 ustawy - Ordynacja podatkowa oraz pismo Ministerstwa Finansów z dnia 7 kwietnia 2000 r., nr SPl/S-861-145-1095/2000. Uważa, iż organ wydający decyzję nie uwzględnił przesłanki ważnego interesu strony, nie ustosunkował się do niej mając na uwadze sytuację skarżącej. Organ posiłkował się ogólnikowymi sformułowaniami ustawowymi. Istotnym jest, iż w uzasadnieniu postanowienia, które jest obligatoryjne (art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej), organ jest obowiązany uzasadnić motywy swojej oceny in concreto wobec wpływu odmowy wstrzymania decyzji na sytuację finansową skarżącej.

Skarżąca podniosła, że niezwłoczne wykonanie decyzji spowodowałoby powstanie stanu niewypłacalności skarżącej. Wprawdzie Ordynacja podatkowa nie zawiera definicji "ważnego interesu podatnika", to w doktrynie i orzecznictwie utrwalił się pogląd, że należy przez to rozumieć sytuację płatniczą podatnika, a zwłaszcza czy brak umorzenia lub odroczenia płatności podatku nie spowoduje utraty zdolności prowadzenia działalności gospodarczej" (wyrok NSA z dnia 19.04.2000r., sygn. akt SA/Sz 361/99). Ponadto ważnym interesem podatnika, jest jego trudna sytuacja finansowa, zagrażająca w szczególności dalszej egzystencji. Nadzwyczajności instytucji ulg podatkowych nie należy utożsamiać ze zdarzeniami losowymi, na zaistnienie których podatnik nie miał wpływu. Jeżeli wystąpi przesłanka ważnego interesu podatnika, to istnieje uzasadnienie do zastosowania wobec niego instytucji ulg. Decyzja odmawiająca możliwości skorzystania z tych ulg przez podatnika nie może być dowolna, bowiem organy podatkowe nie mogą pomijać względów natury celowościowej, tj. możliwości dalszego prowadzenia działalności gospodarczej i funkcjonowania tego podmiotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu podatkowego z punktu widzenia jejgo legalności, tj. zgodności tego postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 cyt. ustawy, ocenione według kryterium zgodności z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269).

Spór sprowadza się do ustalenia, czy zgodne z prawem jest postanowienie organu podatkowego odmawiające wstrzymania wykonania decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2002-2005 oraz z tytułu zaliczek na ten podatek za miesiące marzec i kwiecień 2006r. wraz z odsetkami za zwłokę.

Zagadnienie wstrzymania wykonania decyzji, od której wniesiono odwołanie, regulują przepisy art. 224 Ordynacji podatkowej. Na podstawie tego artykułu (art. 224 § 1) wniesienie odwołania od decyzji organu podatkowego nie wstrzymuje jej wykonania, z zastrzeżeniem art. 224a i art. 224c. Jednakże organ podatkowy, z urzędu lub na wniosek strony, wstrzymuje w drodze postanowienia wykonanie decyzji w całości lub w części, w przypadku uzasadnionym ważnym interesem strony lub interesem publicznym (art. 224 § 1 Ordynacji podatkowej).

W doktrynie podkreśla się, że przepisy prawa nie określają rodzaju decyzji organu I instancji, wobec których zastosowanie ma wstrzymanie wykonania decyzji. Dla strony wstrzymanie wykonania decyzji ma istotne znaczenie, gdy decyzja nakłada na nią obowiązki lub pozbawia ją uprawnienia (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa – komentarz, "Unimex" 2004, s. 756). Wyrażany jest również pogląd, że wstrzymanie wykonania decyzji dotyczy w zasadzie decyzji wymiarowych, natomiast trudno mówić o wstrzymaniu wykonania decyzji o odroczeniu terminu płatności. Nawet decyzje o rozłożeniu na raty, które mogą teoretycznie "podlegać wykonaniu", czerpią swoją "moc wykonawczą" z podstawowej decyzji wymiarowej (C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla, Ustawa Ordynacja podatkowa – komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2003,).

Z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy wynika, że M. K. wniosła odwołanie od decyzji odmawiającej rozłożenia na raty zaległości podatkowej i jednocześnie zwróciła się o wstrzymanie wykonania tejże decyzji. Podkreślić należy, iż decyzja odmawiająca rozłożenia na raty zaległości podatkowej nie nakłada na podatnika żadnego obowiązku, ani nie pozbawia żadnego uprawnienia, nie wywołuje żadnego skutku prawnego w sferze obowiązków podatnika. Decyzja w przedmiocie odmowy rozłożenia na raty zaległości podatkowych nie może stanowić podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji na podstawie ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.). Nie dotyczy ona żadnego obowiązku wymienionego w art. 2 tejże ustawy. W konsekwencji organ nie mógł wstrzymać wykonania decyzji odmawiającej przyznania ulgi podatkowej. Nie można bowiem wstrzymać wykonania decyzji nie nakładającej żadnego obowiązku, który podlegałby wykonaniu w trybie egzekucji, czy też pozbawiającej określonego uprawnienia.

Zgodzić się należy z poglądem przywołanym w zaskarżonym postanowieniu, a prezentowanym w piśmiennictwie (E. Puławska, Monitor Podatkowy 2002/7/16) stosownie do którego, aby decyzja mogła podlegać wykonaniu w trybie egzekucji administracyjnej musi nakładać na adresata decyzji "obowiązek" określonego działania lub zaniechania oraz obowiązek ten musi mieścić się w katalogu zawartym w art. 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Skoro decyzja o odmowie przyznania ulgi podatkowej nie może podlegać egzekucji administracyjnej, nie nakłada żadnego obowiązku, nie pozbawia żadnego uprawnienia przysługującego stronie skarżącej, nie kształtuje jej praw lub obowiązków, to nie może mieć do niej zastosowania art. 224 § 2 Ordynacji podatkowej.

W ocenie Sądu rozstrzygającego w tej sprawie zaskarżone postanowienie spełnia wymogi określone przepisami prawa.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.