Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 7/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2005-03-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Dnia 2 marca 2005 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz (spr.), Sędziowie NSA: Wiktor Jarzębowski, Aleksandra Wrzesińska-Nowacka, Protokolant : asystent sędziego Marek Pilc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 marca 2005 roku sprawy ze skargi J. T. i R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2004 rok 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta - Gminy S. z dnia [...] Nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] adresowaną do R. T. i J. T., Burmistrz Miasta-Gminy S. ustalił wymiar podatku od nieruchomości na 2004 rok: od budynków mieszkalnych o powierzchni 61 m2 w kwocie 29,89 złotych, od pozostałych budynków o powierzchni 62,50 m w kwocie 203,13 złotych, od gruntów pozostałych o powierzchni 2.543 m2 w kwocie 330,59 złotych oraz od budynków letniskowych o powierzchni 31,25 m2 w kwocie 178,44 złotych; łącznie wysokości podatku została ustalona na kwotę 742,10 złotych. Powyższa decyzja nie zawierała uzasadnienia.

Od tej decyzji odwołanie wnieśli małżonkowie J. i R. T. wnosząc o jej zmianę i zwolnienie od podatku gruntu zakwalifikowanego do V klasy bonitacyjnej w całości, to jest powierzchni 2.543 m2. W odwołaniu podniesiono, iż w 2003 roku skarżący byli objęci zwolnieniem od podatku gruntowego oraz, że budynek znajdujący się na nieruchomości jest w bardzo złym stanie technicznym i jest zamieszkany jedynie przez 7-8 miesięcy w roku.

Decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta-Gminy S.. Podatkowy organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, iż organ I instancji potraktował odwołanie podatników jako wniosek o zmianę decyzji w trybie art. 254 § l ustawy - Ordynacja podatkowa i wydał w tym zakresie stosowną decyzję. Decyzję tą, po zaskarżeniu jej do organu odwoławczego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło i umorzyło postępowanie (decyzja Nr [...] z dnia [...]). Kolegium wskazało, iż odwołanie J. i R. T. należy przekazać organowi odwoławczemu celem rozpatrzenia. Organ I instancji przekazał akta sprawy wraz z odwołaniem i pismem przewodnim, w którym podniesiono, że grunt podatników został wyłączony z klasyfikacji rolnej i aktualnie jest oznaczony w ewidencji gruntów symbolem B (inne tereny zabudowane). Pismem z dnia 22 października 2004 roku J. i R. T. stwierdzili, że odwołanie jest nieaktualne, ponieważ Kolegium decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta-Gminy S..

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. przedmiot postępowania w sprawie istnieje. Uchylenie decyzji organu I instancji dotyczącej zmiany podatku w trybie art. 254 § l Ordynacji podatkowej było spowodowane błędną kwalifikacją

pisma podatników przez ten organ. Po tym uchyleniu i umorzeniu postępowania w sprawie należało zatem rozpatrzyć pismo podatników z dnia 8 marca 2004 roku traktując je nie jako wniosek o zmianę decyzji, lecz jako odwołanie od decyzji wymiarowej z dnia [...]. Zdaniem podatkowego organu odwoławczego zaskarżona decyzja jest prawidłowa. Jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów działka o nr 55/1 położona przy ulicy A w S., będąca przedmiotem współwłasności J. i R. T., jest oznaczona symbolem B (inne tereny zabudowane).Wypis z ewidencji gruntów jest dokumentem urzędowym wiążącym w postępowaniu podatkowym, a dane z ewidencji stanowią podstawę wymiaru podatków (art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne). Organy podatkowe są zatem obowiązane w oparciu o te właśnie dane ustalać wysokość zobowiązania podatkowego. Pozostałe przedmioty opodatkowania zostały zaklasyfikowane zgodnie z informacją o nieruchomościach, stosownie do art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 grudnia 2004 roku J. i R. T. wnieśli o zweryfikowanie stanowiska Burmistrza Miasta-Gminy S., gdyż zastosowana przez niego klasyfikacja w odniesieniu do ogrodów działkowych i budynków mieszkalnych - letniskowych jest niezgodna z Rozporządzeniem Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Skarżący podnieśli, iż w odwołaniu złożonym w dniu 5 sierpnia 2004 roku zaznaczyli, że na działce jest jeden budynek mieszkalny (letniskowy) podpiwniczony o powierzchni 56,70 m2, gdzie powierzchnia piwnicy wynosi 61,40 m2, gdy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, niezgodnie z prawdą stwierdzono, że na nieruchomości są trzy budynki. Strona skarżąca podniosła również, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. decyzją z dnia [...] uchyliło decyzję Burmistrza Miasta-Gminy S. w sprawie podatku od nieruchomości za 2004 rok i umorzyło sprawę w II instancji. Mimo to postępowanie wznowiono i zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy poprzednią, nieaktualną już decyzję podatkową z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie i o uznanie uzasadnienia zaskarżonej decyzji za integralną część odpowiedzi na skargę.

Podczas rozprawy w dniu 2 marca 2005 roku skarżący poparli skargę, wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania oraz wyjaśnili, że nie zaskarżyli decyzji w sprawie zmiany klasyfikacji gruntów, ponieważ nie zostali o niej powiadomieni. Oświadczyli również, że na

działce znajduje się jeden budynek mieszkalny, użytkowany sezonowo oraz murowana komórka na narzędzia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyposażony został w funkcje kontrolne, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji. Sąd ogranicza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z przepisami prawa (art. l § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ w związku z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./). Kontrola legalności zaskarżonej decyzji dokonywana jest w granicach danej sprawy, jednakże Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołana podstawą prawną (art. 134 § l ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Zgodnie z treścią art. 2 ust l ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity - Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane:

grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Podatkiem tym natomiast, zgodnie z ust. 2 wyżej wskazanego przepisu, nie są opodatkowane grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. Zwolnione od podatku od nieruchomości są zaś budynki, budowle i grunty wymienione w art. 7 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Ustawa z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity -Dz.U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086 z późn. zm.) w treści art. 21 ust. l ustala, że wyłączną podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki publicznej, gospodarki nieruchomościami oraz ewidencji gospodarstw rolnych stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Na podstawie art. 22 wspomnianej wyżej ustawy ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie, natomiast sposób gleboznawczej klasyfikacji gruntów określił, w wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 26 ust. l ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Minister

Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w rozporządzeniu z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454).

W § 67 powyższego rozporządzenia dokonano podziału użytków gruntowych na grupy, zaś w § 68 podzielono poszczególne grupy użytków oraz przypisano im symboliczne oznaczenia.

W przedmiotowej sprawie w ewidencji gruntów grunt, na którym położona jest nieruchomość skarżących sklasyfikowano przy pomocy oznaczenia symbolem "B". Symbolem "B" zgodnie z § 68 oznacza się tereny mieszkaniowe.

Podstawę zastosowania stawki podatku od nieruchomości wobec gruntów i budynków, o których mowa w art. 5 ust. l ustawy o podatkach i opłatach lokalnych jest stan prawny tych gruntów, wynikający z ewidencji wskazanej w art. 21 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Wymiar podatku powinien być dokonany na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. Jest ona urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i postępowaniu podatkowym. Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i budynków oraz są związane danymi z niej wynikającymi.

W swej skardze J. i R. T. kwestionują przede wszystkim sposób zaklasyfikowania, należącego do nich gruntu, w ewidencji gruntów i budynków. Zarzut ten nie może zostać uwzględniony w niniejszym postępowaniu. W sytuacji, gdy skarżący kwestionują dane zawarte w ewidencji, winni najpierw wystąpić o ich korektę, w trybie określonym w ustawie Prawo geodezyjne i kartograficzne. Następnie, w przypadku uwzględnienia ich zastrzeżeń, na podstawie zmienionych danych z ewidencji wnosić o wzruszenie ostatecznych decyzji ustalających wysokość zobowiązań podatkowych.

Wprawdzie Sąd nie ma wątpliwości co do tego, że dane wynikające z ewidencji gruntów mają decydujące znaczenie dla ustalenia obowiązku podatkowego to jednak należy zwrócić uwagę na rządzącą postępowaniem podatkowym zasadę prawdy materialnej. Art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) nakłada na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Przepis ten uzupełniony został normą prawną zawartą w treści art. 187 § l wskazanej wyżej ustawy, który nakazuje organowi podatkowemu zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 191 ustalającego, że organ ocenia

na podstawie całego zebranego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

Organy podatkowe ustaliły, iż na przedmiotowej nieruchomości położone są trzy budynki. Ustalenie to stoi w oczywistej sprzeczności z twierdzeniami skarżących, którzy już w odwołaniu od decyzji organu I instancji podnieśli, że na działce znajduje się tylko jeden budynek. Wymierny wpływ na wysokość podatku ma sposób zabudowania nieruchomości. Dla wydania decyzji podatkowej określającej wysokość podatku od nieruchomości niezbędne jest ustalenie rzeczywistego stanu nieruchomości. Sąd stwierdza, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze, nie podjęło żadnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego taki sposób działania nie może zostać uznany za prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych (art. 121 § l ustawy - Ordynacja podatkowa).

Dodatkowo zwrócić należy także uwagę na fakt, że ustaleń faktycznych w sprawie dokonano na podstawie informacji w sprawie podatku od nieruchomości dotyczącej roku 2003 bez jakiejkolwiek weryfikacji danych w niej zawartych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. dysponowało także informacją, że na działce znajduje się zaledwie jeden budynek mieszkalny, a mimo tego utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta-Gminy S., w której podstawę opodatkowania stanowiły, aż trzy budynki.

Podczas rozprawy przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym skarżący oświadczyli, iż na nieruchomości znajduje się jeden budynek, w którym zamieszkują sezonowo oraz drugi w postaci komórki na narzędzia. Okoliczność ta nie przystaje w żaden sposób do ustaleń jakich dokonały organy podatkowe obu instancji. Wysokość podatku od nieruchomości zależna jest nie tylko od faktu zabudowania nieruchomości, ale także od ilości i charakteru zabudowań. Decyzja podatkowa nie może zatem zostać wydana bez wyjaśnienia wątpliwości co do liczby oraz charakteru budynków znajdujących się na nieruchomości J. i R. T..

Odrębnie Sąd obowiązany był się odnieść do wydanej w I instancji decyzji Burmistrza Miasta-Gminy S.. Decyzja ta mająca postać wydruku komputerowego, zawiera:

oznaczenie organu podatkowego, datę wydania, oznaczenie strony, jako podstawę prawną wskazano uchwałę Rady Miejskiej w S. z dnia 12 grudnia 2003 roku Nr XVI/13 0/2003, wysokość należnego podatku, termin jego płatności oraz pouczenie o prawie wniesienia odwołania. Warunki formalne jakim powinna odpowiadać decyzja podatkowa określone zostały w art. 210 ustawy - Ordynacja podatkowa. W myśl tego przepisu decyzja podatkowa powinna zawierać oznaczenie organu podatkowego, datę wydania, oznaczenie

strony, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie o trybie odwoławczym, podpis osoby upoważnionej. Już z tego prostego wyliczenia wynika, iż decyzja organu I instancji wydana w rozpoznawanej sprawie nie odpowiada standardom zakreślonym we wskazanym wyżej przepisie. Podstawowym brakiem tej decyzji jest brak uzasadnienia faktycznego i prawnego. Art. 210 § 4 ordynacji podatkowej stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności, uzasadnienie prawne zaś zawiera wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Uzasadnienie decyzji ma na celu umożliwienie zarówno stronom jaki organom odwoławczym poznanie motywów, jakimi kierował się organ wydając decyzję określonej treści. Brak uzasadnienia decyzji sugeruje arbitralność decyzji podatkowej, przez co nie budzi zaufania do organów podatkowych, a w praktyce uniemożliwia kontrolę prawidłowości rozstrzygnięcia. Wobec braku uzasadnienie należy się zastanowić na jakiej podstawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonało kontroli instancyjnej przedmiotowej decyzji. Wobec braku uzasadnienia niemożliwe jest chociażby wskazania okoliczności faktycznych będących podstawą omawianej decyzji. Nie wyjaśniono także podstawy prawnej rozstrzygnięcia. W tym stanie faktycznym nie sposób było zweryfikować zgodność decyzji z przepisami prawa. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi decyzja Burmistrza Miasta-Gminy S. utrzymana w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. nie spełnia wymogów formalnych w stopniu, który wyklucza pozostawienie jej w obrocie prawnym.

W tej sytuacji ze względu na uchybienie przepisom regulującym postępowanie wyjaśniające, na mocy art. 145 § l pkt l lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy. Na podstawie art. 152 ustawy wskazanej w zdaniu poprzedzającym Sąd obowiązany był określić, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Rozpoznając sprawę ponownie należy, w szczególności ustalić ilość i charakter budynków położnych na, należącej do J. i R. T., nieruchomości przy ulicy A 16 w S..