Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 1091/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-06-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Mikosz, Sędzia NSA Stanisław Bogucki (sprawozdawca), Sędzia NSA Małgorzata Wolf - Mendecka, Protokolant Halina Modliszewska, po rozpoznaniu w dniu 3 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. J.(J.) na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...],[...] w przedmiocie przywrócenia terminu i uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę;


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...],[...], działając na podstawie art. 162 § 1 i § 2 w związku z art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) - po rozpatrzeniu wniosku J. J. z dnia [...] 2001 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...] , stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z dnia [...] r., nr [...], ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 1999 r. - Izba Skarbowa w K. odmówiła przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i w związku z tym, na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania od w.w. decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r., nr [...].

Uzasadniając rozstrzygnięcie Izba Skarbowa podała, że w dniu [...] r. J.J. złożył w Urzędzie Skarbowym w M. wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] r., nr [...] . W uzasadnieniu wniosku zaznaczył, że usługi transportowe polegające na przewozie osób na zlecenie zaprzestał wykonywać w [...] 1999 r., "kiedy to tamtejszy Urząd Skarbowy wszczął postępowanie zmierzające do zmiany sposobu opodatkowania". Wyjaśnił, że dopiero w trakcie przeglądania swoich akt podatkowych w dniu [...] 2001 r. ustalił, że w aktach tych znajduje się decyzja nr [...] , której mu nie doręczono. Podniósł, że gdyby taka decyzja, zmieniająca sposób opodatkowania jego działalności, była mu przekazana, na pewno mógłby wcześniej podjąć działania zmierzające do formalnego zakończenia sprawy i uregulowania ewentualnych zobowiązań podatkowych. Zarzucił również, że nie ujawniono mu dotychczas konkretnego powodu, dla którego decyzja o opodatkowaniu w formie karty podatkowej została uchylona oraz, że nie zna przyczyny ukarania mandatem.

Trzy dni później, tj. w dniu [...] 2001 r., podatnik złożył w Urzędzie Skarbowym w M. odwołanie od decyzji z dnia [...] r., nr [...], w którym wniósł o uchylenie tej decyzji oraz o uznanie sprawy opodatkowania prowadzonej działalności gospodarczej za ostatecznie załatwioną.

Izba Skarbowa w K., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...],[...], nie uwzględniła wniosku J.J. z dnia [...] r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i w związku z tym stwierdziła uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

Wyrokiem z dnia 26 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 330/02, Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Katowicach, po rozpoznaniu skargi J. J. na w.w. postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r., uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że zachodzi rozbieżność między sentencją zaskarżonego postanowienia, a jego uzasadnieniem. Z sentencji postanowienia winno bowiem wynikać wyraźnie, co było przedmiotem rozstrzygnięcia. W rozpatrywanym przypadku winno więc wynikać między innymi, czy organ odwoławczy oddalił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, czy też przywrócił skarżącemu termin do wniesienia odwołania. Z zaskarżonego postanowienia wynika natomiast jedynie ponad wszelką wątpliwość, że organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W sytuacji jednak, gdy podatnik najpierw złożył wniosek o przywrócenie terminu, to rozstrzygnięcie odnośnie uchybienia terminu do wniesienia odwołania winno poprzedzać rozstrzygnięcie w zakresie przywrócenia terminu. Rozstrzygnięcie to winno być wyraźne, a nie pozwalać na formułowanie jakichś domniemań co do treści rozstrzygnięcia.

W takim stanie rzeczy, ponownie rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, oraz mając na uwadze ocenę prawną wyrażoną w powyższym orzeczeniu Sądu, a także okoliczności przytoczone w skardze na w.w. postanowienie Izby Skarbowej z dnia [...] r., Izba Skarbowa w K. stwierdziła w pierwszej kolejności, że w rozpatrywanym przypadku nie zostały spełnione (łącznie) przesłanki do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu z art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Zwróciła uwagę, że podatnik uzasadniał uchybienie terminu do wniesienia odwołania faktem, iż nie doręczono mu decyzji o wyłączeniu z karty podatkowej za 1999 r. oraz, że o powyższej decyzji dowiedział się dopiero przeglądając swoje akta podatkowe w dniu [...] 2001 r. Okoliczności te, zdaniem Izby Skarbowej, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia, że podatnik nie wniósł odwołania bez własnej winy. Izba Skarbowa ponadto podkreśliła, że zawarte we wniosku wyjaśnienia podatnika pozostają w sprzeczności z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Z akt sprawy wynika bowiem, że w.w. decyzja Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. została prawidłowo doręczona za pokwitowaniem matce podatnika D. J. w dniu [...] r., co również potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w w.w. wyroku z dnia 26 marca 2003 r. (s. 5 wyroku), a więc kwestia doręczenia wspomnianej decyzji Urzędu Skarbowego w M. z dnia [...] r. nie budzi jakichkolwiek wątpliwości. Izba Skarbowa zaznaczyła, że prawne skutki związane z doręczeniem zastępczym pisma (np. bieg terminów do złożenia środków odwoławczych) nie są zależne od tego, czy adresat zapoznał się z treścią pisma. Doręczenie zastępcze ma charakter domniemania prawnego, co oznacza, że ustawodawca świadomie zakłada prawdziwość twierdzenia o doręczeniu pisma adresatowi, bez względu na to, czy pismo w ten sposób doszło do jego rąk, czy też fakt taki nie miał miejsca. Nie ma zatem istotnego znaczenia dla tej sprawy powoływany przez podatnika fakt korzystania z urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia [...] 1999 r. do dnia [...] 1999 r. i przebywania w tym czasie na "drugim końcu Polski". Tym bardziej, że przeszkoda ta ustała już w dniu [...] 1999 r., czyli w dniu, w którym nie minął jeszcze ustawowy termin do wniesienia odwołania, a podatnik złożył podanie o przywrócenie terminu dopiero w dniu [...] 2001 r. Izba Skarbowa zauważyła również, że twierdzenia podatnika o nie doręczeniu mu pisma "po powrocie z urlopu" (s. 2 skargi) zdają się być gołosłowne, jeśli zważyć, że podatnik z dniem [...] 1999 r. zawiesił działalność gospodarczą, co z pewnością było skutkiem zapoznania się z treścią decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1999 r., kończącej postępowanie wszczęte w dniu [...] 1999 r., a nie efektem wszczęcia tegoż postępowania "w [...] 1999 r.", jak próbuje twierdzić strona we wniosku o przywrócenie terminu.

Z kolei twierdzenia podatnika, jakoby do dnia [...] 2001 r. nie był "poinformowany o istnieniu przedmiotowej decyzji, której mi nie doręczono", zdaniem Izby Skarbowej nie są zasadne, gdyż decyzja została doręczona w dniu [...] 1999 r. Nadto, nawet gdyby przyjąć, że osoba, której doręczono zastępczo decyzję z dnia [...] 1999 r. nie oddała pisma adresatowi, to i tak nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Podatnik miał bowiem świadomość, że toczy się postępowanie podatkowe zmierzające do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 1999 r., co wynika m.in. z doręczonego podatnikowi w dniu [...] 1999 r. wezwania w trybie art. 123 Ordynacji podatkowej oraz spisanego w dniu [...] 1999 r. protokołu, w którym wyraźnie stwierdzono, że "poczynione w toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalenia stanowią podstawę do stwierdzenia przez Urząd Skarbowy wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] 1999 r. ustalającej wysokość karty podatkowej za okres od [...] 1999 r. do [...] 1999 r." oraz wyznaczono podatnikowi, zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej, trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W takiej sytuacji nie poinformowanie organu o planowanym wyjeździe na urlop oraz brak jakiegokolwiek zainteresowania (po powrocie z urlopu) czy została doręczona decyzja, dla której już w dniu [...] 1999 r. wyznaczono wzmiankowany termin do wypowiedzenia się, stanowi wg Izby Skarbowej zależną od strony przyczynę uchybienia terminowi wynikającą z zaniedbania własnych spraw i nie przykładania do nich stosownej staranności oraz troskliwości, a zatem świadczy o winie strony, a nie o braku tej winy.

Zdaniem Izby Skarbowej, istotne jest również zwrócenie uwagi, że informację o wydaniu decyzji będącej przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu podatnik uzyskał najpóźniej w dniu [...] 2000 r., co wynika z dokumentacji prowadzonego postępowania karno - skarbowego, w tym również pisma z dnia [...] 1999 r., skierowanego do stanowiska d.s. karno-skarbowych, w którym wyraźnie powołano się na fakt wydania decyzji z dnia [...] 1999 r. Uprawniony jest w związku z tym pogląd, że najpóźniej w dniu [...] 2000 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, a więc termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu [...] 2000 r. Podanie o przywrócenie uchybionego terminu podatnik złożył natomiast w dniu [...] 2001 r., a zatem po upływie tego terminu, zaś przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest niedopuszczalne (art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej). Wskazany natomiast we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dzień [...] 2001 r., wg Izby Skarbowej nie jest datą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu (w której podatnik "dowiedział się" o decyzji), lecz jest dniem zapoznania się z treścią decyzji będącej przedmiotem wniosku i - w świetle wyżej przedstawionych okoliczności, a w szczególności doręczenia podatnikowi decyzji w dniu [...] r. - nie ma dla sprawy żadnego znaczenia. W przeciwnym bowiem razie, gdyby fakt doręczenia nie miał miejsca, należałoby przyjąć, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] r., czyli w dniu wydania kserokopii decyzji, a zarazem, że w dniu [...] r. termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu, co z oczywistych względów, w sprawie nie występuje.

Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że twierdzenia wniosku o przywrócenie terminu dotyczące braku wskazania powodu, dla którego decyzja o opodatkowaniu w formie karty podatkowej została uchylona oraz nieznajomości przyczyny ukarania mandatem w wysokości [...] zł, wykraczają poza zakres niniejszego postępowania, stąd też nie wymagają żadnego ustosunkowania się do nich.

Reasumując Izba Skarbowa uznała, że wskazane we wniosku okoliczności, uzasadniające - zdaniem strony - uchybienie terminu, nie mogły stanowić podstawy do stwierdzenia, że J. J. nie wniósł odwołania w terminie bez własnej winy. Podatnik nie zachował także, wymienionego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowego terminu do złożenia podania, wobec czego brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy wniesione w dniu [...] 2001 r. odwołanie Izba Skarbowa uznała za złożone z uchybieniem terminu do jego wniesienia przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze na powyższe postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...],[...], skarżący J. J. wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., nr [...] i uchylenie tej decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił okoliczności dotyczące uruchomienia i opodatkowania działalności gospodarczej, a także jej zakończenia, podkreślając że pod koniec [...] -99 podczas przesłuchań dano mu do zrozumienia, że najlepiej zrobi, jak przestanie prowadzić tę działalność, która z nieznanych mu wtedy i teraz powodów, nie znalazła akceptacji Urzędu Skarbowego w R.. Przypuszczenia te - według skarżącego - zostały potwierdzone pisemnie, albowiem Urząd Skarbowy przesłał postanowienie, datowane [...] r., o wszczęciu postępowania zmierzającego do wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość podatku w formie karty podatkowej.

W dalszej kolejności skarżący przedstawił okoliczności dotyczące wyjazdu na zaplanowany urlop, a także okoliczności odnoszące się do ukarania mandatem karnym w wysokości [...] zł. Zaznaczył, że pokwitowanie mandatu jest w aktach Urzędu Skarbowego wraz z notatką służbową, których treści do czasu wydania mu kserokopii w [...] -02 nie znał. W [...] -01 otrzymał z Urzędu Skarbowego w M. kwotę [...] zł, czyli należności z roku 1999 wpłacone z tytułu prowadzonej działalności opodatkowanej na zasadach karty podatkowej i wówczas - jak stwierdził - zaczął czytać przepisy, a także zasięgnął opinii osób lepiej znających przepisy podatkowe.

Skarżący podkreślił, że nie kwestionuje faktu prawidłowości doręczenia decyzji, ale składa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji, której treść została mu ujawniona w okolicznościach opisanych w skardze, zaś jej uzasadnienie jest sprzeczne z treścią dokumentów, jakie posiada i składa jako załączniki.

Zarzucając, że "uzasadnienie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] r. zakłada z góry winę podatnika" skarżący stwierdził, że Izba Skarbowa podaje wymagania wykraczające daleko poza przepisy, które w żadnym przypadku nie zakazują opuszczania miejsca zamieszkania podatnikowi nie będącemu oskarżonym w sprawie karnej. Zaznaczył, że kwestia dochowania przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu została rozstrzygnięta w wyroku NSA, wydanego w tej sprawie.

Zdaniem skarżącego, bardzo istotną okolicznością tej sprawy jest całkowity brak uzasadnienia dla stwierdzenia, że wniosek PIT-16, złożony w dniu 3 stycznia 1997 r., zawierał dane niezgodne ze stanem faktycznym.

Według twierdzenia skarżącego, uzasadnienie "argumentem wykpiwającym stan faktyczny" kolejnego postanowienia Izby Skarbowej w sprawie zakończonej wyrokiem NSA, wydanym w dniu 26 marca 2003 r., jest przejawem arogancji przedstawicieli Izby wobec podatnika, który oczekuje załatwiania swoich spraw w sposób określony przez art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej.

W końcowej części skargi skarżący stwierdził, że nie unikał kontaktów z Urzędem Skarbowym, spełnił oczekiwania osób załatwiających jego sprawę i zaprzestał działalności stanowiącej jego dodatkowe źródło dochodu. Podniósł również, że zawsze mówił i pisał prawdę oraz, że nie przypuszcza aby jego postępowanie nosiło cechy nawet lekkiego niedbalstwa.

Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa w K. wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dodatkowo Izba Skarbowa podała, że twierdzenia skarżącego o nie doręczeniu mu pisma "po powrocie z urlopu" (s. 2 skargi z dnia 20 lutego 2002 r., k. 30) zdają się być gołosłowne, jeśli zważyć na fakt powoływania przez podatnika numeru decyzji, zawierającego liczbę "824" a nie "823", a także na fakt, iż skarżący podatnik z dniem 30 sierpnia 1999 r. zawiesił działalność gospodarczą, co (zdaniem Izby Skarbowej) z pewnością było skutkiem zapoznania się z treścią decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] 1999 r., kończącej postępowanie wszczęte w dniu [...] 1999 r., a nie efektem wszczęcia tegoż postępowania "w [...] 1999 r.", jak próbuje twierdzić strona skarżąca we wniosku o przywrócenie terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:

Skarga na postanowienie Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...],[...], w przedmiocie przywrócenia terminu i stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania została złożona przez J. J. do Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 16 maja 2003 r. i winna była zostać rozpatrzona na podstawie przepisów ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Należy jednak zauważyć, że wyżej cytowana ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym straciła moc z dniem 1 stycznia 2004 r., na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. Dz.U. z 2002 r. Nr 240 , poz. 2052). W myśl art. 85 ostatnio cytowanej ustawy, z dniem 1 stycznia 2004 r. utworzono w Warszawie i w miejscowościach, w których miały siedziby ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego, wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1259) oraz zniesiono ośrodki zamiejscowe Naczelnego Sadu Administracyjnego. Stosownie do art. 97 §1 w.w. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270). Na podstawie § 1 pkt 4 Rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 25 kwietnia 2003 r. w sprawie utworzenia wojewódzkich sądów administracyjnych oraz ustalenia ich siedzib i obszarów właściwości (Dz.U. Nr 72, poz. 652), dla obszaru województwa śląskiego utworzony został Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Trzeba podkreślić, że stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa sprawowana jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pod względem legalności, co oznacza, że Sąd nie bada w zasadzie kontrolowanych aktów i czynności pod względem celowości.

Stosownie do treści przepisu art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) skarga na decyzję lub postanowienie podlega uwzględnieniu, gdy zaskarżone rozstrzygnięcie dotknięte jest wadami skutkującymi jego nieważność lub niezgodność z prawem albo gdy narusza ono prawo w sposób dający podstawę do wznowienia postępowania bądź w sposób, który ma wpływ (w przypadku naruszenia prawa procesowego wpływ istotny) na wynik sprawy. Regulacja taka oznacza zatem, że nie każde naruszenie prawa daje podstawę do uwzględnienia skargi. Skarga uwzględniona może być bowiem tylko wtedy, gdy stwierdzone uchybienia będą rażące lub co najmniej istotne.

W postępowaniu wstępnym organ odwoławczy podejmuje czynności mające na celu ustalenie między innymi, czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot i z zachowaniem terminu. Było bezsporne między stronami, że decyzja organu pierwszej instancji została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu [...] 1999 r. na co wskazuje data i podpis jego matki D. J. na potwierdzeniu odbioru decyzji, mieszkającej pod tym samym adresem, co zostało potwierdzone również w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2003 r., sygn. akt I SA/Ka 330/02. Zostały więc zachowane wymogi opisane w art. 149 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 23 sierpnia 1999 r., natomiast odwołanie od powyższej decyzji zostało złożone przez skarżącego dopiero w dniu [...] 2001 r., a więc po czternastodniowym terminie ustawowym dla dokonania tej czynności, co znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu Izby Skarbowej w K., w którym organ ten stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej (na powyższe postanowienie skarżący nie wniósł skargi do NSA).

Należy zwrócić uwagę, że obok odwołania zostało złożone pismo, zawierające prośbę o przywrócenie terminu do jego wniesienia, które winno było zostać ocenione przez organ odwoławczy w świetle wszystkich przesłanek z art. 162 Ordynacji podatkowej. Wymaga podkreślenia, że w myśl art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wniesienie przez stronę wniosku o przywrócenie terminu jest jedną z koniecznych przesłanek przywrócenia terminu. Bez takiego wniosku organ nie ma podstawy prawnej do działania w tym zakresie. W art. 162 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej zostały ustanowione inne jeszcze przesłanki przywrócenia terminu, które muszą wystąpić łącznie, żeby wniosek mógł zostać uwzględniony. Jedną z przesłanek jest dochowanie przez stronę siedmiodniowego terminu do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, który zaczyna biec dopiero od dnia ustania przeszkody. Ponadto w myśl art. 162 § 1 ordynacji podatkowej na stronie spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku swojej winy, który jest kolejną przesłanką przywrócenia terminu. Powinna ona uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1972 r., sygn. akt II CRN 448/71, OSPiKA 1972, nr 7-8, poz. 144; L. Żukowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Ustawa o Naczelnym Sądzie Administracyjnym, Warszawa 1997, s. 96; por. J. Zubrzycki [w:] R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2000, s. 191 - 194).

Zaskarżone postanowienie, w ocenie Sadu, jest zgodne z prawem, natomiast skarga nie zawiera żadnych zarzutów, które podważyłyby jego prawidłowość. W rozpatrywanej sprawie przesłanki, o których mowa w art. 162 Ordynacji podatkowej nie zostały bowiem (łącznie) spełnione. Należy zwrócić uwagę, że skarżący tłumaczył uchybienie terminu do wniesienia odwołania faktem, iż nie doręczono mu decyzji o wyłączeniu z karty podatkowej za 1999 r. oraz, że o powyższej decyzji dowiedział się dopiero przeglądając swoje akta podatkowe w dniu [...] 2001 r. Okoliczności te, zdaniem Sądu, nie mogą stanowić podstawy do stwierdzenia, że podatnik nie wniósł odwołania bez własnej winy. Tym bardziej, że w skardze podatnik podkreśla, że nie kwestionuje faktu prawidłowości doręczenia decyzji w dniu [...] 1999 r., a nadto (w toku całego postępowania) powołuje numer decyzji [...] Urzędu Skarbowego w R. z dnia [...] r., który mógł mu być znany wyłącznie z egzemplarza decyzji doręczonego w dniu [...] r.

Zaznaczyć trzeba w związku z tym, że prawne skutki związane z doręczeniem pisma (np. bieg terminów do złożenia środków odwoławczych) nie są zależne od tego, czy adresat zapoznał się z treścią pisma. Doręczenie zastępcze ma charakter domniemania prawnego, co oznacza, że ustawodawca świadomie zakłada prawdziwość twierdzenia o doręczeniu pisma adresatowi, bez względu na to, czy pismo w ten sposób doszło do jego rąk, czy też fakt taki nie miał miejsca. Nie ma zatem istotnego znaczenia dla tej sprawy powoływany w skardze fakt korzystania z urlopu wypoczynkowego w okresie od dnia [...] 1999 r. do dnia [...] 1999 r. Tym bardziej, że przeszkoda ta ustała już w dniu [...] 1999 r., czyli w dniu, w którym nie minął jeszcze ustawowy termin do wniesienia odwołania, a podatnik złożył podanie o przywrócenie terminu dopiero w dniu [...] 2001 r.

Trafnie Izba Skarbowa zauważyła, że twierdzenia skarżącego o nie doręczeniu mu decyzji organu pierwszej instancji "po powrocie z urlopu" zdają się być gołosłowne, jeśli zważyć na fakt powoływania przez podatnika numeru decyzji zawierającego liczbę "824" (który pojawił się tylko w egzemplarzu decyzji doręczonej w dniu [...] 1999 r.), a nie "823", a także na fakt, iż podatnik z dniem [...] 1999 r. zawiesił działalność gospodarczą, co z pewnością było skutkiem zapoznania się z treścią decyzji Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. kończącej postępowanie wszczęte w dniu [...] 1999 r., a nie efektem wszczęcia tegoż postępowania "w [...] 1999 r.", jak próbuje twierdzić skarżący we wniosku o przywrócenie terminu.

Na marginesie warto zaznaczyć, że trafnie Izba Skarbowa zwróciła uwagę, iż twierdzenia skarżącego jakoby do dnia [...] 2001 r. podatnik nie był poinformowany o istnieniu przedmiotowej decyzji, nie są zasadne, gdyż decyzja została doręczona w dniu [...] 1999 r. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że osoba, której doręczono zastępczo decyzję z dnia [...] 1999 r., nie oddała pisma adresatowi, to i tak nie można uznać, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony. Skarżący miał bowiem świadomość, że toczy się postępowanie podatkowe zmierzające do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji ustalającej wysokość podatku dochodowego w formie karty podatkowej za 1999 r., co wynika m.in. z doręczonego podatnikowi w dniu [...] 1999 r. wezwania w trybie art. 123 Ordynacji podatkowej oraz spisanego w dniu [...] 1999 r. protokołu, w którym wyraźnie stwierdzono, że "poczynione w toku prowadzonego postępowania podatkowego ustalenia stanowią podstawę do stwierdzenia przez tut. Urząd wygaśnięcia decyzji nr [...] z dnia [...] r. ustalającej wysokość karty podatkowej za okres od [...] 1999 r. do [...] 1999 r." oraz wyznaczono podatnikowi, zgodnie z art. 200 Ordynacji podatkowej, trzydniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. W takiej sytuacji nie poinformowanie organu o planowanym wyjeździe na urlop oraz brak jakiegokolwiek zainteresowania (po powrocie z urlopu) czy została doręczona decyzja, dla której już w dniu [...] 1999 r. wyznaczono wzmiankowany termin do wypowiedzenia się, stanowi zależną od strony przyczynę uchybienia terminowi wynikającą z zaniedbania własnych spraw i nie przykładania do nich stosownej staranności oraz troskliwości, a zatem świadczy o winie strony, a nie o braku tej winy. W tak przedstawionej argumentacji zaskarżonego postanowienia trudno dopatrywać się zakazu "opuszczania miejsca zamieszkania podatnikom". Zarzuty skarżącego w tym kierunku zdają się zatem świadczyć o błędnej interpretacji powyższej wypowiedzi Izby Skarbowej. Podobne uwagi nasuwają się co do zarzutu skargi nawiązującego do w.w. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 marca 2003 r. Podatnik przeoczył zapewne, że Sąd nie podzielił jedynie poglądu Izby Skarbowej, iż wniesienie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania i wniesienie odwołania musi nastąpić jednocześnie w tym sensie, że konieczne jest dokonanie tych czynności w tym samym dniu.

Zwrócić należy również uwagę, w ślad za twierdzeniami zaskarżonego postanowienia, że informacje o wydaniu decyzji będącej przedmiotem wniosku o przywrócenie terminu skarżący uzyskał najpóźniej w dniu [...] 2000 r., co wynika z dokumentacji prowadzonego postępowania karno - skarbowego, w tym również pisma z dnia [...] 1999 r., skierowanego do stanowiska d.s. karnoskarbowych, w którym wyraźnie powołano się na fakt wydania decyzji z dnia [...] 1999 r. Uprawnione jest w związku z tym twierdzenie, że najpóźniej w dniu [...] 2000 r. ustała przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Zgodnie z art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Skoro zaś tak, to termin ten upłynął najpóźniej w dniu [...] 2000 r. Podanie o przywrócenie uchybionego terminu podatnik złożył natomiast w dniu [...] 2001 r., a zatem bezspornie po upływie tego terminu. Przywrócenie terminu do złożenia podania przewidzianego w § 2 jest zaś niedopuszczalne (art. 162 § 3 Ordynacji podatkowej). W takim stanie rzeczy podniesiona w skardze okoliczność, że do czasu wydania ich kserokopii podatnik nie znał treści odcinka pokwitowania mandatu oraz notatki służbowej, pozostaje bez znaczenia w sprawie. Istotny jest bowiem fakt zapoznania się skarżącego z dokumentacją prowadzonego postępowania karno - skarbowego, a przeciwnych argumentów w tym zakresie skarżący nie formułuje. Twierdzenie zaś, że skarżący nie znał treści potwierdzenia ukarania karą grzywny w drodze mandatu, w sytuacji gdy w dniu [...] 2000 r. złożył na nim podpis, nie jest zrozumiałe.

Wypada również podzielić pogląd Izby Skarbowej, że wskazany we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania dzień [...] 2001 r. nie jest datą, w której ustała przyczyna uchybienia terminu (w której podatnik "dowiedział się" o decyzji), lecz jest dniem zapoznania się z tre5cią decyzji (znajdującej się w aktach Urzędu Skarbowego) będącej przedmiotem wzmiankowanego wniosku i - w świetle wyżej przedstawionych okoliczności, a w szczególności doręczenia podatnikowi decyzji w dniu [...] r. - nie ma dla tej sprawy żadnego znaczenia. W przeciwnym bowiem razie, gdyby fakt doręczenia nie miał miejsca, należałoby przyjąć, że doręczenie decyzji nastąpiło w dniu [...] r., czyli w dniu wydania kserokopii decyzji (k. 19, s. 2), a zarazem, że w dniu [...] r. termin do wniesienia odwołania nie rozpoczął jeszcze biegu, co z oczywistych względów w sprawie nie występuje.

Reasumując, wskazane we wniosku oraz w skardze okoliczności uzasadniające - zdaniem skarżącego - uchybienie terminu, nie mogą, w ocenie Sądu, stanowić podstawy do stwierdzenia, że skarżący J. J. nie wniósł odwołania w terminie bez własnej winy. Skarżący podatnik nie zachował także, wymienionego w art. 162 § 2 Ordynacji podatkowej, siedmiodniowego terminu do złożenia podania, wobec czego brak było podstaw do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Zasadne było w takim przypadku stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

W tej sytuacji skarga nie znajduje uzasadnionych podstaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271).