Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 3056/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6103 Przekazanie  powiatom   mienia  Skarbu Państwa
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Skarbu Państwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 60
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt (spr.) Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński WSA Joanna Skiba Protokolant referent stażysta Małgorzata Sieczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi Powiatu K. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku Powiatu K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000r. nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K. [...], - utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., w części stwierdzającej nabycie przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy.

J. P. reprezentowany przez J. L. - radcę prawnego, zwrócił się do Ministra Skarbu Państwa z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., nr [...], stwierdzającej nabycie przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...].

W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, iż przejęcie przez Skarb Państwa własności spornych nieruchomości było bezprawne, co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. znak [...], w konsekwencji powoduje to, iż stwierdzenie nabycia przez Powiat K. własności nieruchomości nie będących własnością Skarbu Państwa jest rażącym naruszeniem prawa, w szczególności art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracje publiczną (Dz. U Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez Powiat K. przedmiotowych nieruchomości.

Pismem z dnia 15 listopada 2010r. Starosta K. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W wyniku ponownej analizy sprawy Minister Skarbu Państwa wydał w dniu [...] lutego 2011r. decyzję nr [...], którą uchylił decyzję własną z dnia [...] października 2010r.

Następnie mając na uwadze toczące się postępowanie w sprawie nie podpadania pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.), parcel katastralnych, objętych dawnymi wykazami hipotecznymi [...] stanowiących byłą własność A. P., Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] października 2011r. nr [...], zawiesił postępowanie.

Pismem z dnia 28 maja 2012r., J. P. reprezentowany przez radcę prawnego J. L. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, iż w chwili obecnej nie istnieją przeszkody prawne uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania w trybie nadzoru wobec decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2001r., nr [...], bowiem wyrokiem z dnia 25 kwietnia 2012r. sygn. akt I OSK 1239/11 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 lutego 2011r. sygn. akt IV SA/Wa 72/11, którym uchylono decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. znak [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] września 2008r. znak [...].

Mając powyższe na uwadze Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] lipca 2012r. nr [...], podjął zawieszone postępowanie i decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], stwierdził nieważność części skarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000r., nr [.,..].

Następnie Powiat K. zwrócił się o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r., jak też zawieszenie postępowania do czasu wyjaśnienia kwestii dotyczącej niepodpadania pod działanie dekretu PKWN z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 z póżn. zm.), spornych nieruchomości.

Ponadto pismem z dnia 22 sierpnia 2012r., Powiat K. przesłał Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi kopię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012r. sygn. akt IV SA/Wa 897/12, który uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. nr [...], przez co należało uznać, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...], orzekająca o niepodpadaniu rzeczonej nieruchomości pod działanie dekretu o reformie rolnej nie jest ostateczna i sprawa wróciła do rozpatrzenia przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

Mając na uwadze, iż wynik postępowania toczącego się w przedmiocie stwierdzenia niepodpadania przedmiotowej nieruchomości pod przepisy dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, stanowi zagadnienie wstępne w niniejszym postępowaniu, Minister Skarbu Państwa postanowieniem z dnia [...] stycznia 2013r. znak [...], zawiesił postępowanie do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed organami właściwymi w sprawie orzeczenia w przedmiocie niepodpadania pod działanie dekretu PKWN z dnia 06 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.).

Pismem z dnia 7 czerwca 2013r. J. P. reprezentowany przez radcę prawnego J. L. złożył wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania wskazując, iż w chwili obecnej nie istnieją przeszkody prawne uniemożliwiające przeprowadzenie postępowania w trybie nadzoru wobec decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000r., nr [...], bowiem wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2822/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012r. i oddalił skargi (sygn. akt IV SA/Wa 897/12). Wyrokiem tym WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. znak [...].

Minister Skarbu Państwa analizując niniejszą sprawę przychylił się do ww. wniosku i postanowieniem z dnia [...] lipca 2013r. nr [...], podjął zawieszone postępowanie.

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku Powiatu K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012r. [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000r., znak [...], w części stwierdzającej nabycie przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], - utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., w w/w części.

W uzasadnieniu Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż powyższy wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2822/12 sprawia, iż w chwili obecnej w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. znak [...], która orzekła o niepodpadaniu pod działanie dekretu PKWN z dnia 06 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.), parcel katastralnych, objętych dawnymi wykazami hipotecznymi [...] stanowiące byłą własność A. P.

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że Skarb Państwa nie może być uznawany za właściciela przedmiotowej nieruchomości, a więc nie można jej przekazać Powiatowi K. w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające (...).

Należy zatem uznać, iż stwierdzenie nabycia przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K. oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], stanowi rażące naruszenie prawa, bowiem kwestionowaną decyzją z dnia [...] lutego 2001r., nr [...] Wojewoda [...] stwierdził nabycie przez jednostkę samorządu terytorialnego nieruchomości, która nie była własnością Skarbu Państwa. Stanowi to rażące naruszenie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające (...)

Ponadto organ wskazał, iż w orzecznictwie odnoszącym się do kwestii nabycia mienia Skarbu Państwa w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, które na zasadzie analogii ma zastosowanie do postępowania prowadzonego w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające (...), stwierdza się, iż decyzja komunalizacyjna wydana w stosunku do mienia, które nigdy nie stanowiło własności Skarbu Państwa, rażąco naruszała prawo, to jest art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, co w konsekwencji - z mocy przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. - stanowi podstawę do stwierdzenia jej nieważności.

Skargę na powyższą decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2013r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył Powiat K. zarzucając jej obrazę przepisów postępowania, a to poprzez:

a. Naruszenie art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. przez rozpatrzenie materiału dowodowego w sposób niewystarczający, nieustalenie przedmiotu postępowania, a to poprzez nieustalenie, czy działka ewidencyjna oznaczona nr [...] jest tożsama z numerami dawnych parcel gruntowych, o których mowa w decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. nr [...] i w poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...].

b. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. przez niewyjaśnienie w decyzji motywów rozstrzygnięcia, w szczególności brak wskazania dlaczego organ uznał, że działka ewidencyjna nr [...] jest tożsama z dawnymi parcelami katastralnymi oraz brak wskazania czyją własność stanowiła działka ewidencyjna nr [...] w chwili jej komunalizacji na rzecz Powiatu K..;

Ponadto strona skarżąca zarzuciła naruszenie art.156 § 1 pkt 2 k.p.a w związku z art. 156 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy brak było okoliczności faktycznych dających podstawę do uznania naruszenia przez Wojewodę [...] prawa w sposób rażący oraz pominięcie faktu wystąpienia w sprawie nieodwracalnych skutków prawnych, jak również naruszenie przepisu art. 158 § 2 k.p.a poprzez niezastosowanie go w sprawie, mimo istnienia faktycznych i prawnych ku temu przesłanek.

Mając powyższe na względzie Powiat K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Skarbu Państwa.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż w ocenie skarżącego kluczowe w niniejszym postępowaniu było ustalenie czy skomunalizowana na rzecz Powiatu nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna [...] jest tożsama z dawnymi parcelami katastralnymi objętymi dawnymi wykazami hipotecznymi[...], o których mowa w sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...] oraz ustalenie czyją własnością była nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna [...], według stanu prawnego na dzień 1 stycznia 1999r.

Ustalenie, że dzisiejsza działka ewidencyjna [...] odpowiada dawnym parcelom katastralnym wymaga sporządzenia równoważnika zmian gruntowych. Takiego działania nie przeprowadzono a zatem organ w niniejszej sprawie dowolnie uznał, że działka nr [...] nie stanowiła własności Skarbu Państwa. Nie wskazał Organ także czyją własność stanowiła przedmiotowa działka na dzień 1 stycznia 1999r.

Na uzasadnienie naruszenia art. 156 i art.158 k.p.a. skarżący podniósł, że w świetle przepisów ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym oraz ustawy z dnia 13.10.1998r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną Powiat K. jest odrębną od Skarbu Państwa osobą prawną, która nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa i powinno się go traktować jako osobę trzecią, której służy ochrona rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Zatem w sytuacji gdy na dzień 1 stycznia 1999r. własność przedmiotowej nieruchomości była ujawniona w księdze wieczystej na rzecz Skarbu Państwa to w ocenie skarżącego decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne.

W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organ administracji wydając zaskarżony akt nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Sąd ten bada, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organy administracji publicznej, których decyzje zostały zaskarżone, odpowiadają prawu (wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2007 r., II FSK 72/06, ONSA WSA 2008, nr 2, poz. 31; zob. także uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., I OPS 10/09, s. 29 uzasadnienia). Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w granicach przedstawionych wyżej należało uznać, że zarówno decyzja organu odwoławczego jak i decyzja organu pierwszej instancji odpowiada prawu a skarga podlegała oddaleniu w całości.

Wyrokiem z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2822/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił w całości wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 sierpnia 2012r. i oddalił skargi (sygn. akt IV SA/Wa 897/12). Wyrokiem uchylonym na skutek skargi kasacyjnej, WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. znak [...].

Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2013 r., nr [...] po rozpoznaniu wniosku Powiatu K. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012r. nr [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2000r., nr [...], w części stwierdzającej nabycie przez Powiat K. prawa własności nieruchomości zabudowanej położonej w K., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] - utrzymał w mocy decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2012 r, stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2001r., w w/w części.

W uzasadnieniu Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż wyrok NSA z dnia 6 czerwca 2013r. sygn. akt I OSK 2822/12 sprawia, iż w chwili obecnej w obrocie prawnym pozostaje decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2009r. znak [...], która orzekła o niepodpadaniu pod działanie dekretu PKWN z dnia 06 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945r. Nr 10, poz. 51 ze zm.), parcel katastralnych, objętych dawnymi wykazami hipotecznymi [...] stanowiące byłą własność A. P.

Mając na uwadze powyższe Minister stwierdził, że Skarb Państwa nie może być uznawany za właściciela przedmiotowej nieruchomości, a więc nie można jej przekazać Powiatowi K. w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.).

Skarżący podnosił, że w postępowaniu nie ustalono czy skomunalizowana na rzecz Powiatu nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna [...] jest tożsama z dawnymi parcelami katastralnymi objętymi dawnymi wykazami hipotecznymi [...], o których mowa w sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2008r. nr [...] oraz ustalenie czyją własnością była nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna [..], według stanu prawnego na dzień 1 stycznia 1999r.

Zarzuty te uznać należało za całkowicie chybione bowiem w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wyrokowania w sprawie sygn. akt I OSK 2822/12 wskazano, że dawne parcele katastralne odpowiadają obecnie m.in. działce nr [...].

Ponadto, organ dysponował aktami sprawy zakończonej wyrokiem NSA z dnia 6 czerwca 2013r. I OSK 2822/13, które zawierały dokumentację geodezyjną m.in. mapy porównawcze mapy ewidencyjnej z mapą katastralną sporządzoną dnia [...] czerwca 2000r. przez geodetę uprawnionego oraz opracowanie stanu dóbr A. P. z dnia [...] czerwca 2001r. również sporządzoną przez geodetę uprawnionego.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi należy stwierdzić, że wpis Powiatu K. do księgi wieczystej nie był następstwem obrotu o charakterze cywilnoprawnym. Jako, że komunalizacja nie stanowi obrotu cywilnoprawnego, nie ma też w takiej sytuacji nieodwracalnych skutków prawnych (art. 156 § 2 k.p.a.).

Skarżący podnosił, że organ nie ustalił, kto był właścicielem działki na dzień 1 stycznia 1999r. Należy jednak zważyć, że naruszenie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie mogą być brane przez Sąd z urzędu, z tego względu że tylko podmiot, który uznał że bez swej winy nie brał udziału w postępowaniu jest uprawniony do podnoszenia tego zarzutu.

Odnosząc do zarzutów naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. należało wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 7 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1754/13 podkreślił, iż: Kierowanie się zasadami wyrażonymi w art. 7 oraz 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem, musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób zatem przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy jeżeli wszystkie istotne w sprawie fakty i zdarzenia zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Należy podnieść, że materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu.

Kwestia tego, że skarżący nie podziela oceny prawnej dokonanej przez organ I i II instancji sama w sobie nie stanowi naruszenia dyspozycji art.7 k.p.a. i art.77 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.