Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1778/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 7a, art. 8, art. 14 ust. 1 pkt 2, art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2, art. 87 ust. 1 pkt 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, zał. nr 3 lp. 1.5 i lp. 2.11
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym
article: art. 119 pkt 2, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37 art. 1 pkt 2
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2015 nr 241 poz 1 art. 1 ust. 1 lit. b
law: Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w  dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Dorota Dziedzic – Chojnacka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 lutego 2021 r. sprawy ze skargi U. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego ("GITD" lub "organ") z [...] sierpnia 2020 r. utrzymująca w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ("WITD") z [...] marca 2020 r. o nałożeniu kary pieniężnej na U. sp. z o.o. z siedzibą w W. ("strona" lub "skarżąca") w wysokości 8800 zł (słownie: osiem tysięcy osiemset złotych).

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym.

Według protokołu kontroli drogowej z [...] grudnia 2019 r., tego dnia policja wraz ze służbami ITD na ul. P. we W. o godz. 9.40 do kontroli zatrzymała pojazd marki [...] nr rej. [...]. Kontrolowanym pojazdem kierował V. Z.. Podczas kontroli ustalono, że kierowca przewoził zarobkowo pasażera A. S., który zamówił kurs przez aplikację U.. Kurs miał miejsce we W. z ul. Z. ul. P.. Pasażer zapłacił kartą płatniczą 18,21 zł, na potwierdzenie czego otrzymał wiadomość e-mail wysłaną z adresu [...].com, w którym wskazano odległość (7,19 km), czas przejazdu (22 min.), miejsce rozpoczęcia i zakończenia trasy oraz zaznaczono, że kierowcą był V.. Pasażer otrzymał także potwierdzenie zapłaty U. na telefon z podsumowaniem płatności. Kierowca okazał do kontroli paszport, kartę pobytu, [...] prawo jazdy, dowód rejestracyjny samochodu i kopię licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewodu osób samochodem osobowym wystawioną na stronę i oświadczył, że wykonuje przewozy na rzecz skarżącej, z którą zawarł umowę jako U. i od której otrzymuje wynagrodzenie. Ze spółką "rozlicza się finansowo za pomocą aplikacji". Każdego tygodnia jednorazowo spółka przesyła kierowcy na jego konto bankowe kwotę, jaka przysługuje mu po odjęciu wszystkich podatków i opłat dodatkowych. Za każdy kurs pobieraną kwotę pomniejsza ok. 33 proc. prowizja U. oraz U., którym jest skarżąca, oraz podatek od osób fizycznych. Kierowca jest właścicielem kontrolowanego pojazdu [...]. Oświadczył on, że koszty związane z utrzymaniem pojazdu czyli koszty paliwa, AC, OC, eksploatacja ponosi on jako kierowca. Skarżąca zwraca mu połowę kwoty VAT od tankowania. Od chwili podpisania umowy ze skarżącą jako U. na początku października 2019 r. kierowca wykonał kilkaset przewozów, dokładnej liczby nie pamięta. Koszty badania lekarskiego i psychologicznego pokrył kierowca sam. Kierowca nie prowadzi działalności gospodarczej.

Kontrolowany pojazd był konstrukcyjnie przystosowany do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. W związku z powyższym podczas kontroli stwierdzono następujące naruszenia: niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 58, dalej: "utd"), z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy. Podczas czynności kontrolnych wykonano dokumentację fotograficzną pojazdu i okazanych dokumentów. Kontrola została udokumentowana przesłuchaniami świadków: kierowcy oraz pasażera oraz protokołem kontroli drogowej, podpisanym przez kierowcę.

Pismem z 10 grudnia 2019 roku WITD zawiadomił stronę o wszczęciu wobec niej postępowania administracyjnego z urzędu.

Następnie organ pierwszej instancji zwrócił się do Prezydenta Miasta . W. z prośbą o udzielenie informacji odnośnie wykazu zgłoszonych pojazdów do licencji skarżącej na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym.

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez WITD decyzji administracyjnej z [...] marca 2020 r. nakładającej na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 8800 zł (tj. 800 złotych z tytułu Ip. 1.5 załącznika nr 3 do utd – niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie i 8000 złotych z tytułu Ip. 2.11 załącznika nr 3 do utd - wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy).

Decyzję WITD strona zaskarżyła odwołaniem do GITD.

Jak wspomniano powyżej, GITD skarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję WITD z [...] marca 2020 r.

Organ zwrócił uwagę na fakt, iż naruszenie zostało stwierdzone protokołem kontroli, który jest dokumentem urzędowym.

Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że w dniu 10 grudnia 2019 r. kierujący wykonywał transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym w imieniu i na rzecz strony, co potwierdza bezsprzecznie zapłata za pomocą karty płatniczej przez pasażera na rzecz skarżącej kwoty 18,21 zł oraz wystawione na rzecz pasażera rozliczenie tej kwoty przez stronę, przesłane pasażerowi emailem, opiewające na powyższą kwotę 18,21 złotych z tytułu usługi transportowej pojazdem, który nie spełniał wymogów konstrukcyjnych dla wykonywania przewozu okazjonalnego, ponieważ był wykonywany pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Nadto kontrolowany pojazd nie został zgłoszony do posiadanej przez stronę licencji, a kierowca nie został wyposażony w wymagane prawem dokumenty.

Mając na uwadze powyższe, GITD zauważył, iż skarżona decyzja odpowiada prawu. Zdaniem GITD słusznie WITD nałożył na stronę karę pieniężną w łącznej wysokości 8800 zł.

Skarżąca wniosła od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, zarzucając jej:

1. rażące naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 kpa polegające na nieuchyleniu decyzji WITD z [...] marca 2020 r. i wydanie zaskarżanej decyzji pomimo tego, iż organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" - zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 utd jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym" - zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, co doprowadziło do wadliwego przyjęcia przez obydwa organy, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny podczas gdy wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 utd,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

a. art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym - w tym przypadku skarżąca, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust 4a lub ust. 4b pkt 2 utd, podczas gdy prawidłowa wykładnia ww. przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoby posiadające licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 utd), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd w sytuacji, w której przepisy te nie powinny były znaleźć zastosowania;

b. art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 2 utd, podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni ww. przepisów utd doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;

c. ewentualnie, w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt II.b petitum, zarzucam naruszenie prawa materialnego, tj. art. 20 w zw, z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie – w sytuacji, w której organy I i II instancji powinny były odmówić zastosowania art. 18 ust 4a i ust 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami;

d. ewentualnie, w przypadku uznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej, zarzucam naruszenie prawa materialnego, tj. art. 32 ust. 1 i 2 i Konstytucji - poprzez ich niezastosowanie - oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd - poprzez ich bezpodstawne zastosowanie - polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a utd wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;

e. poprzez błędne przyjęcie, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd może być zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc zdaniem TSUE - na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek.

W sytuacji gdyby Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podzielał stanowiska skarżącej, iż cytowane powyżej przepisy utd, a w szczególność art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, skarżąca wniosła o zwrócenie się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z prośbą o zbadanie, czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 utd stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej oraz czy są zgodne z prawem i praktyką Unit Europejskiej.

Dodatkowo strona wniosła na podstawie art. 193 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, aby Wojewódzki Sąd Administracyjny zwrócił się do Trybunału Konstytucyjnego zapytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, albowiem w ocenie skarżącej regulacje te są sprzeczne ze wskazanymi przepisami Konstytucji.

Ponadto skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zdaniem skarżącej, organy administracji publicznej, odmawiając wyznaczenia rozprawy i przeprowadzenia dowodu z przesłuchania p. D. S. - Prezesa Zarządu spółki oraz zeznań świadka A. S., z którym została zawarta umowa na usługi transportowe naruszyły dyspozycję art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 86 oraz art. 89 § 2 kpa. Strona twierdzi, że organ powinien wziąć pod uwagę, iż p. D. S. - Prezes Zarządu upoważniony do reprezentowania skarżącej nie był obecny podczas kontroli, nie miał wpływu na jej przebieg, a co za tym idzie nie mógł zgłosić zastrzeżeń do protokołu kontroli, któremu – zdaniem strony - organy administracji publicznej bezzasadnie przyznały przymiot dokumentu urzędowego naruszając tym samym art. 76 § 1 kpa. Strona podniosła, że odmawiając skarżącej prawa do złożenia wyjaśnień, nie zawiadamiając jej o zakończeniu postępowania administracyjnego organy administracji publicznej nie tylko dopuściły się naruszenia art. 10 § 1 kpa, ale również naruszania zasady zaufania obywateli do organów władzy publicznej wyrażonej w art. 8 kpa.

Zdaniem strony, GITD - w ślad za WITD - błędnie ustalił, iż skarżąca wykonywała przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd. Prawidłowe rozważenie zgromadzonego materiału dowodowego - w szczególności okoliczności posiadania przez skarżącą licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, jak również faktu, iż cała trasa przewozu znajdowała się na terenie Polski - doprowadziłoby bowiem do przyjęcia, iż skarżąca wykonywała krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na który posiadała stosowną licencję, a której posiadanie nie jest wymagane przy przewozach okazjonalnych, o których mowa w art. 18 ust. 4a i 4b utd.

Strona podniosła, że utd reguluje od strony administracyjnoprawnej materię związaną ze świadczeniem przez przedsiębiorców usług przewozu osób i rzeczy. Aby podjąć i wykonywać krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, to zgodnie z art, 5b ust. 1 utd konieczne jest uzyskanie odpowiedniej licencji. Wyróżnia się przy tym 3 rodzaje licencji, na mocy których dopuszczalne jest podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: (i) na samochody osobowe, (ii) na pojazdy samochodowe przeznaczone konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, oraz (iii) na taksówki. Wymogi, jakie trzeba spełnić, aby uzyskać licencję na przewóz osób samochodami osobowymi i pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zostały określone w art. 5c, zaś w przypadku przewozu osób taksówką - w art. 6 utd. Wymogi te są w zasadzie identyczne. Utd przewiduje 4 rodzaje przewozów w przypadku transportu drogowego osób: przewóz regularny, przewóz regularny specjalny, przewóz wahadłowy i przewóz okazjonalny. Jednocześnie przewóz okazjonalny został zdefiniowany od strony negatywnej, jako przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zatem, zdaniem strony, zaliczenie danego przewozu do przewozu okazjonalnego pociąga za sobą konieczność przeanalizowania regulacji zawartych w art. 18 ust. 3, 4a, 4b i 5 utd.

Skarżąca wskazała, że organy błędnie utożsamiają pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" z pojęciem "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym". Przemawiają za tym następujące argumenty:

a) Krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym może być wykonywany wyłącznie autem zarejestrowanym w Polsce, co wynika wprost z ustawowej definicji tego pojęcia (art. 4 pkt 1 utd), podczas gdy brak jest takiego wymogu w odniesieniu do przewozu okazjonalnego. Oznacza to, że przewóz okazjonalny może być wykonywany również samochodem osobowym zarejestrowanym w innym kraju niż Polska.

b) Zgodnie z ustawową definicją, krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym może być wykonywany jedynie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z kolei przewóz okazjonalny samochodem osobowym może być wykonywany również poza granicami Rzeczpospolitej Polskiej.

c) Podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi wymaga, stosownie do art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, uzyskania odpowiedniej licencji. Tymczasem, w przypadku przewozu okazjonalnego utd wymaga uzyskania zezwolenia na jego wykonywanie, a jeżeli spełnione są warunki określone w ust. 3 oraz ust. 4b pkt 2 art. 18, to zezwolenie w ogóle nie jest wymagane.

d) Podejmowanie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób to działalność gospodarcza, natomiast przewóz okazjonalny nie musi posiadać tej cechy.

Zdaniem strony, gdyby ustawodawca uznawał pojęcie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą za pojęcie równoważne pojęciu przewozu okazjonalnego pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a utd), to, po pierwsze, nie wprowadziłby dwóch odrębnych terminów definiujących to samo pojęcie, a po drugie, nie wskazywałby w jednym przepisie, iż na wykonywanie takiej działalności potrzebna jest licencja, by w kolejnym zastąpić je zezwoleniem, a nawet z takowego wymogu w ogóle zrezygnować. Argumentację tę należy analogicznie odnieść do relacji pojęć "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" oraz "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym".

Zdaniem skarżącej, także organy administracji zarówno rządowej, jak i samorządowej, traktują przedmiotowe pojęcia, jako niezależne i dotyczące odrębnych instytucji prawnych. Tytułem przykładu rządowy serwis opisujący formy prowadzenia biznesu dla przedsiębiorców (www.biznes.gov.pl) traktuje je jako zupełnie odrębne pojęcia i nie wskazuje, iż wykonywanie licencjonowanego przewozu osób wymaga spełnienia dodatkowo warunków przewozu okazjonalnego. W sposób tożsamy opisują to serwisy administracji samorządowej, w tym serwisy największych miast takich jak Warszawa czy Gdańsk.

W konsekwencji, zdaniem strony, skarżąca, wykonując krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym na podstawie udzielonej jej licencji, nie miała obowiązku wykonywać tego przewozu osób ani pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a utd) ani pojazdem zabytkowym (art. 18 ust. 4b pkt 1 utd), jak również nie musiała spełniać dodatkowych wymogów przewidzianych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, w szczególności nie musiała zawierać z osobami przewożonymi umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa czy ustalać z nimi opłatę ryczałtową. W ocenie strony w utd brak jest bowiem jakiegokolwiek przepisu, który pozwalałby w tym zakresie różnicować sytuację faktyczną lub prawną przedsiębiorców posiadających licencję na przewóz osób taksówką oraz przedsiębiorców posiadających licencje na przewóz osób samochodem osobowym.

Tym samym, zdaniem strony, organy błędnie przyjęły, że wymogi dotyczące przewozu okazjonalnego, a w szczególności wymogi określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd znajdują zastosowanie do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w tym do skarżącej. Już wyłącznie z tego powodu decyzja powinna ulec zmianie bądź uchyleniu.

Ponadto, zdaniem skarżącej, organy dokonały wadliwej, bo niekonstytucyjnej wykładni przepisów art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd. Bezpodstawnie bowiem przyjęły, że przedsiębiorcy posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w tym skarżąca, muszą spełniać dodatkowe wymogi wynikające z przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego. Ponieważ tacy przedsiębiorcy nigdy nie będą w stanie spełnić kryterium konstrukcyjnego pojazdu uregulowanego w art. 18 ust. 4a utd (tj. aby pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą), to przyjęta przez organy I i II instancji wykładnia w rzeczywistości oznacza, że przedsiębiorcy posiadający licencję, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, aby prowadzić działalność objętą licencją, muszą każdorazowo spełniać dodatkowe obowiązki określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. Skutkiem wykładni dokonanej przez organy I i II instancji jest więc, w ocenie strony, zarówno wprowadzenie nowego, dodatkowego i niekonstytucyjnego ograniczenia wolności działalności przedsiębiorców, którzy posiadają licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, jak również ich dyskryminacja względem innych grup w porównywalnej sytuacji prawnej i faktycznej. W konsekwencji strona uznała, że wykładnia dokonana przez organy I i II instancji jest sprzeczna z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi, a w szczególności z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji, jak również z przepisami prawa unijnego, tj. art. 16 Karty Praw Podstawowych UE.

Strona powołała także uchwałę Sądu Najwyższego z 10 stycznia 1990 r., w której wskazano, że: ,,[w]szelkie wyłączenia od tej zasady (wolności gospodarczej - przypis wł.] lub jej ograniczenia mogą wynikać tylko z wyraźnego przepisu ustawy (...)".

Strona ponadto podniosła, że rozpoczynając wykonywanie działalności gospodarczej, w niniejszej sprawie skorzystała zatem z przysługującego jej na mocy Konstytucji prawa podmiotowego w postaci wolności działalności gospodarczej. W szczególności skarżąca uzyskała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Zdaniem strony, wymóg uzyskania licencji na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego osób stanowi zatem wyraz korzystania przez Państwo z przysługującego mu prawa do ograniczania wolności działalności gospodarczej i regulacji określonych rodzajów działalności obywateli. W utd przepis art. 5c określa, jakie wymagania musi spełniać przedsiębiorca, aby uzyskać licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Spełnienie wymogów określonych w tym przepisie jest zatem konieczne i wystarczające, aby rozpocząć wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Zdaniem skarżącej, z żadnego innego przepisu ustawy nie wynika konieczność spełniania dodatkowych kryteriów czy wymogów.

Tymczasem wykładnia przepisów o przewozie okazjonalnym dokonana przez organy prowadzi, w ocenie skarżącej, de facto do dalszego ograniczenia wolności działalności przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Wykładnia ta nakłada bowiem na nich obowiązek spełnienia dodatkowych wymogów (których spełnienie nie jest konieczne do uzyskania ww. licencji, a więc nie powinno być również konieczne do wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób samochodem osobowym) określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. Zdaniem strony wykładnię taką należy uznać za sprzeczną z Konstytucją oraz prawem europejskim (art. 16 Karty Praw Podstawowych UE).

W ocenie skarżącej brak jest wartości konstytucyjnych, które miałoby chronić wymaganie od licencjonowanego przedsiębiorcy spełniania dodatkowych wymogów określonych dla przewozu okazjonalnego. Organy I i II instancji w decyzjach nie wskazały wartości konstytucyjnych, które miałyby podlegać ochronie poprzez wprowadzenie przedmiotowego ograniczenia wolności działalności gospodarczej. W związku z tym, uzasadnione wydaje się stwierdzenie, że ograniczenie wolności działalności gospodarczej licencjonowanych przedsiębiorców na mocy wykładni dokonanej przez organy stanowi jedynie jeden z przejawów konfliktu, jaki od dłuższego czasu rysuje się na rynku przewozów osobowych pomiędzy "taksówkarzami" i "nie-taksówkarzami". W ocenie strony, dokonując takiej wykładni przepisów o przewozie okazjonalnym organy państwowe w wyraźny sposób opowiadają się w tym konflikcie po stronie "taksówkarzy", co jednakże nie znajduje żadnego oparcia w regulacjach prawnych.

Zdaniem skarżącej ograniczenie wolności działalności gospodarczej wynikające z dokonanej przez organy wykładni jest nadmierne i stanowi wypaczenie woli ustawodawcy. Ustawodawca wprowadził bowiem licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, w celu zagwarantowania, że przedsiębiorcy świadczący usługi przewozu osób będą to czynili w sposób oczekiwany przez ustawodawcę. Wprowadzanie w stosunku do licencjonowanych przedsiębiorców dalszych, dodatkowych wymogów wynikających z przepisów o przewozie okazjonalnym, które to wymogi w gruncie rzeczy regulują sposób, w jaki przedsiębiorca będzie wykonywał swoją działalność gospodarczą, jest nieuprawnione i stanowi nadmierne obciążenie takich przedsiębiorców.

Zdaniem skarżącej, wykładnia art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd dokonana przez organy narusza ten przepis Konstytucji oraz wypacza zasadę równości i zakaz dyskryminacji. Przejawem tego są rażące różnice w wymogach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej pomiędzy przedsiębiorcami posiadającymi licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (który konstrukcyjnie przeznaczony jest dla maksymalnie 7 osób łącznie z kierowcą), a przedsiębiorcami posiadającymi podobną licencję, tyle że w zakresie przewozu osób taksówką lub też pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą.

Jeżeli by przyjąć, tak jak to zrobiły to organy I i II instancji, że przedsiębiorcy posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym muszą spełniać dodatkowe wymogi wynikające z przepisów dotyczących przewozu okazjonalnego, to oznaczałoby, że aby wykonywać działalność objętą licencją tacy przedsiębiorcy muszą spełniać jednocześnie warunki uzyskania licencji określone w art. 5c utd oraz wymogi dodatkowe określone w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. W ocenie skarżącej, sytuacja takich przedsiębiorców byłaby zatem znacznie gorsza niż sytuacja przedsiębiorców posiadających pozostałe licencje wymienione w art. 5b ust. 1 utd.

Strona podkreśliła, że w przypadku przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, przedsiębiorcy Ci w ogóle nie podlegają przepisom dotyczącym przewozu okazjonalnego. Tym samym również do tej grupy nie mają zastosowania wymagania określone w art. 4b pkt 2 art. 18 utd, mimo że przewóz taksówką może być (i najczęściej jest) realizowany również samochodem osobowym w rozumieniu utd (np. samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą) . Aby uzyskać licencję na przewóz osób taksówką należy spełnić wymagania określone w art. 6 utd. Zdaniem strony, bliższa analiza tych wymagań prowadzi do wniosku, że wymagania te są tożsame z wymaganiami, które trzeba spełnić, aby uzyskać pozostałe rodzaje licencji, tj. licencję na przewóz osób samochodem osobowym i pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą. Jedyną wyraźną różnicą jest ewentualna konieczność zdania egzaminu potwierdzającego znajomość topografii miejscowości oraz przepisów prawa miejscowego w przypadku osób ubiegających się o licencje na przewóz osób taksówką, aczkolwiek wymóg ten zależy od uchwały rady gminy i dotyczy tylko gmin (a w praktyce miast) liczących powyżej 100.000 mieszkańców.

Dlatego, zdaniem strony, wykładnia dokonana przez organy prowadzi do dyskryminacji przedsiębiorców posiadających licencję na przewóz osób samochodem osobowym względem przedsiębiorców posiadających licencję na przewóz osób taksówką oraz przedsiębiorców posiadających licencję na przewóz osób pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnego do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób. Strona podkreśliła, że wszystkie te grupy podmiotów należą do jednej klasy - przedsiębiorców świadczących usługi przewozowe na podstawie licencji udzielonej na podstawie art. 5b ust. 1 utd. Różnice pomiędzy poszczególnymi grupami są marginalne i sprowadzają się bądź to do wielkości samochodu, którym świadczone są usługi przewozu osób, bądź to do innej podstawy prawnej uzyskania licencji, co w żadnym przypadku nie przekłada się na konieczność spełnienia innych wymogów w celu uzyskania tej licencji. W związku z tym, w ocenie skarżącej, nie do pogodzenia z konstytucyjnym wymogiem równości i zakazem dyskryminacji jest sytuacja, w której przedsiębiorcy posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym, w tym skarżąca, muszą spełniać dodatkowe wymogi wynikające z przepisów o przewozie okazjonalnym, które to wymogi w istotny sposób wpływają na sposób wykonywania działalności gospodarczej przez tych przedsiębiorców, zaś dwie pozostałe grupy, tj. przedsiębiorcy posiadający licencje na przewóz osób taksówką i pojazdem samochodowym konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób, są zwolnione od konieczności spełnienia tych dodatkowych wymogów.

Wobec powyższego, zdaniem strony, wykładnia przepisów prawa, w tym wypadku art. 5b ust. 1 oraz art. 18 ust. 4a, 4b i 5 utd, powinna być przeprowadzona z uwzględnieniem nadrzędnej normy konstytucyjnej, jaką jest art. 32 Konstytucji. Zastosowanie takiej wykładni powinno zaś prowadzić do niestosowania wobec skarżącej przepisów o przewozie okazjonalnym.

Strona podniosła też, że organ pierwszej i drugiej instancji naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez zastosowanie art. 18 ust. 4 a i 4b oraz art. 5b ust 1 pkt 1 i 2 utd, podczas gdy powyższe przepisy stanowią przepisy techniczne w rozumieniu Dyrektywy 98/34/WE (obowiązującej w czasie uchwalania ustaw zmieniających utd) oraz Dyrektywy 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego i nakładającej na państwa członkowskie Unii Europejskiej obowiązek notyfikacji Komisji Europejskiej wszelkich projektów przepisów technicznych.

Z powyższych dyrektyw wynika, iż na państwach członkowskich Unii Europejskiej ciąży ogólny obowiązek niezwłocznego przekazania Komisji Europejskiej wszelkich projektów przepisów technicznych przed ich przyjęciem. Jest zatem oczywiste, że Polska jako państwo członkowskie Unii Europejskiej jest również zobligowana do tego. Przepisy techniczne ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym wprowadzające do ustawy o transporcie drogowym art. 18 ust 4 a i ust 4 b oraz ustawy z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców nie były przedstawione przez ustawodawcę do notyfikacji Komisji Europejskiej. Nie mogą być zatem stosowane przez organy administracji oraz wymiar sprawiedliwości, gdyż stanowią przepisy techniczne w rozumieniu powołanych wyżej dyrektyw. Konsekwencją braku ich wymaganej notyfikacji jest uznanie nieskuteczności i brak opierania na nich rozstrzygnięć administracyjnych i sądowych. Strona podkreśliła, że Sąd Najwyższy w postanowieniu z 27 listopada 2014 r. w sprawie li K 55/14, stwierdził, że konsekwencją braku notyfikacji przepisów technicznych Komisji Europejskiej na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych Dz.U. Nr. 239, poz. 2039 z późn. zm. jest niemożność stosowania i to nie tylko przez sądy norm prawnych, które nie zostały notyfikowane, a zostały zawarte w jednostkach redakcyjnych podlegających obowiązkowi notyfikacji. Przepisy techniczne utd, w szczególności art. 18 ust 4a i 4b utd nakładający na przewoźników okazjonalnych bardzo restrykcyjny wymóg, istotnie ograniczający możliwość swobodnego prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób, nie został przedstawiony do notyfikacji, a co za tym idzie, zdaniem strony, nie może być stosowany wobec obywateli. Tym samym, skoro nie można zastosować ww. przepisów wobec ich bezskuteczności, nie można stwierdzić, iż skarżąca naruszyła art. 18 ust. 4a utd i w konsekwencji nałożyć na skarżącą karę pieniężną w kwocie 8.800 (osiem tysięcy osiemset) złotych.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd w pierwszej kolejności wyjaśnia, że złożona w tej sprawie skarga została przez sąd administracyjny rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 P.p.s.a. W myśl tego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. W przedmiotowej sprawie organ w piśmie procesowym z 9 października 2020 r. wniósł o jej rozpoznanie na posiedzeniu niejawnym, a skarżąca w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu tego wniosku nie zażądała przeprowadzenia rozprawy.

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie została na skarżącą nałożona kara pieniężna za dokonanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd oraz za niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia, zmiany danych, o których mowa w art. 7a i art. 8 utd.

Zgodnie z art. 4 pkt 11 utd przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

Sporny w sprawie przewóz nie stanowił publicznego przewozu osób i ich bagażu w określonych odstępach czasu i określonymi trasami (przewóz regularny – art. 4 pkt 7 utd), niepublicznego przewozu regularnego określonej grupy osób, z wyłączeniem innych osób (przewóz regularny specjalny – art. 4 pkt 9 utd), ani wielokrotnego przewozu zorganizowanych grup osób tam i z powrotem, między tym samym miejscem początkowym a tym samym miejscem docelowym (przewóz wahadłowy – art. 4 pkt 10 utd). Tym samym przewóz w spornej sprawie musiał być uznany za przewóz okazjonalny, gdyż spełniał warunki z cytowanej powyżej definicji.

Natomiast transportem drogowym osób jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdami samochodowymi, przy czym wyróżnia się transport krajowy i międzynarodowy (por. art. 4 pkt 1 i 2 utd). Zgodnie z art. 5 ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Jak wynika natomiast z art. 5b ust. 1 utd, uzyskania odpowiedniej licencji wymaga podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) samochodem osobowym, 2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3) taksówką. W kwestii licencji ustawodawca dokonał zatem w art. 5b ust. 1 utd rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób na trzy rodzaje licencji - na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1), pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2), taksówką (3).

Pojęcia "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są zatem pojęciami tożsamymi. Przewóz okazjonalny jest pojęciem węższym. Wbrew przekonaniu pełnomocnika strony przewóz okazjonalny może również być wykonywany w ramach przewozu międzynarodowego, na co wskazuje np. art. 18 ust. 2 utd, zgodnie z którym "Wykonywanie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym wykraczających poza obszar państw członkowskich Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub Państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia wydanego przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego, z zastrzeżeniem ust. 3".

Wbrew przekonaniu strony nie znajduje w omawianej sprawie zastosowania art. 18 ust. 3 utd, w myśl którego: "Nie wymaga zezwolenia wykonywanie przewozu okazjonalnego, jeżeli

1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego albo

2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo

3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób. która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2".

Powyższy przepis należy interpretować łącznie z poprzedzającym go cytowanym powyżej art. 18 ust. 2 utd, który dotyczy wyłącznie przewozów wahadłowych i okazjonalnych w międzynarodowym transporcie drogowym i odsyła do art. 18 ust. 3 utd. Należy stwierdzić, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym osób, dlatego powyższe przepisy nie znajdują zastosowania w sprawie.

Dla porządku należy wyjaśnić, że w art. 4 pkt 1 utd, nie zostało zdefiniowane pojęcie "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz pojęcie "krajowego transportu drogowego". Również art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, nie definiuje pojęcia "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", lecz określa, jakimi pojazdami samochodowymi, wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, wymaga uzyskania licencji.

Pojęcie "międzynarodowego transportu drogowego" zostało zdefiniowane w art. 4 pkt 2 utd, i jak wynika z art. 18 ust. 2 i ust. 3 utd, w jego zakresie mieszczą się również przewozy okazjonalne, w sytuacji gdy są wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu w ramach przewozu okazjonalnego, między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. Podobnie przewozy okazjonalne wykonywane w taki sposób, że jazda pojazdu zarejestrowanego w kraju w ramach przewozu okazjonalnego, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, mieszczą się w ramach krajowego transportu drogowego. Potwierdza to, treść art. 18 ust. 5 utd, który expressis verbis dotyczy przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym. Pojęcia zatem "przewozu okazjonalnego" oraz "krajowego transportu drogowego", są pojęciami, których zakres znaczeniowy krzyżuje się. Może zatem przewóz okazjonalny mieścić się w zakresie krajowego transportu drogowego i nie oznacza to utożsamiania obu pojęć. Taka sytuacja wynika z relacji art. 4 pkt 1, pkt 11, art. 5b ust. 1 pkt 1 i pkt 2 oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 utd, zarzut skargi zatem dotyczący naruszenia przepisów w związku z utożsamieniem przez organy pojęć "krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" oraz "przewozu okazjonalnego samochodem osobowym", jest niezasadny.

Na podstawie art. 18 ust. 4a utd, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Jest to podstawowy sposób wykonywania przewozu okazjonalnego. Przewozu okazjonalnego dokonywanego tego rodzaju pojazdem samochodowym w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 2 utd. Natomiast w świetle art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, dopuszcza się przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy: a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę, b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa. Przewozu okazjonalnego dokonywanego na tej podstawie w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym dotyczy licencja, o której mowa w art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, którą posiadała strona.

Stosownie do art. 14 ust. 1 utd przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił:

1) zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji wspólnotowej, zmiany danych, o których mowa w art. 7a,

2) licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8

- nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 1 utd podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, kartę kierowcy, wykresówki, zapisy odręczne i wydruki z tąchografu oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców, a wykonując transport drogowy – wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że sporny w niniejszej sprawie przewóz stanowił przewóz okazjonalny, co oznacza, że w sprawie zastosowanie mają powyżej przytoczone przepisy. Z okoliczności stany faktycznego ustalonego przez organy w sposób wyczerpujący wynika, że przewóz został wykonany w celach zarobkowych, na zamówienie klienta poprzez aplikację U., co wyjaśnił pasażer przewożony w trakcie kontroli, który dokonał zapłaty kartą płatniczą nie na rzecz kierowcy (i nie od niego otrzymał potwierdzenie zapłaty), ale na rzecz U., którego partnerem biznesowym i pośrednikiem w rozliczeniach pomiędzy kierowcą jest skarżąca jako krajowy U. (por. protokół przesłuchania pasażera, zdjęcia potwierdzeń zapłaty). Pasażer za to otrzymał e-mailem od [...].com rozliczenie potwierdzające ponadto fakt zapłaty za usługę transportu osób (wskazanie ilości przejechanych kilometrów, czas przejazdu, początek i koniec trasy). Z kolei kierowca zeznał, że pieniądze za wykonane usługi otrzymuje od skarżącej, z którą zawarł umowę poprzez aplikację. Kierowca otrzymuje wynagrodzenie w systemie prowizyjnym, skarżąca potrąca mu z kursu swoją prowizję oraz zaliczkę na podatek dochodowy od osób fizycznych. Co istotne, kierowca nie prowadzi działalności gospodarczej. Zgłosił się do skarżącej jako U. Partnera dla osób nieprowadzących działalności gospodarczej. Skoro U. krajowy U., którym jest skarżąca, zawarł z pasażerem umowę poprzez aplikację sługi przewozu osób, U./U.[...] (czyli skarżąca) pobrał wynagrodzenie za usługę, co pokwitował emailem, a skarżąca dodatkowo potrąca z wynagrodzenia kierowcy zaliczkę na podatek za jego wynagrodzenie, to oznacza, że usługa transportowa (przewozu pasażerów) zgodnie z wystawionym rozliczeniem została wykonana przez skarżącą, a kierowca jest jej zleceniobiorcą.

Powyższe ustalenia potwierdzają dokonane podczas kontroli przesłuchania świadków - kierowcy i pasażera. Świadek będący kierowcą zeznał, że przewóz wykonywał w imieniu skarżącej, od której raz w tygodniu otrzymuje wynagrodzenie za zrealizowane przewozy i z którą zawarł umowę. Świadek M. K. wyjaśnił, że za wykonaną usługę pasażer uiszcza opłatę poprzez obciążenie jego karty płatniczej poprzez aplikację U., a kierowca nie otrzymuje bezpośrednio żadnego wynagrodzenia od pasażera. Kierowca nie posiada w aucie kasy fiskalnej. Kierowca zeznał, że przewóz został zamówiony przez aplikację U.. Z zeznań świadka wynikało ponadto, że nie prowadzi działalności gospodarczej i nie zna osób, które przewoził.

Z zeznań pasażera z kolei wynikało, że w dniu kontroli zamówił przejazd za pośrednictwem aplikacji U.. Opłata za usługę została uiszczoną kartą płatniczą na konto U..

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności sprawy, niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 utd, poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 utd. Podkreślenia wymaga, że w niniejszej sprawie, stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenie, dotyczyło przewozu okazjonalnego samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, o którym mowa w art. 18 ust. 4a utd. W takiej sytuacji przewóz okazjonalny mieszczący się w krajowym transporcie drogowym w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, możliwy jest na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym po spełnieniu wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd. Skarżąca jednak nie spełniła tych wymogów, co zostało już wcześniej omówione. Należy podkreślić, że przyjęcie stanowiska skarżącej, z którego wynika, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, całkowicie podważałoby sens wyodrębniania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz licencji na taki przewóz. Licencja taka pozwalałaby bowiem na prowadzenie zarobkowej działalności w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, odpowiadającej przewozom osób taksówką, bez konieczności spełnienia wymogów przewidzianych dla uzyskania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Powyższe prowadzi również do wniosku, że niezasadne są zarzuty skargi dotyczący naruszenia przez organy art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b utd w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, ewentualnie art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 utd, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami, ewentualnie art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji, poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w z w. z art. 4 pkt 11 utd, poprzez ich bezpodstawne zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd wymóg, stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją.

Odnosząc się do powyższych zarzutów, należy podkreślić, że w świetle przytaczanych i omawianych powyżej przepisów utd, oraz przedstawionych już wyjaśnień Sądu, ustawodawca unormował w art. 5b ust. 1 utd, możliwość uzyskania trzech rodzajów licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób: 1) licencji na wykonywanie tego przewozu samochodem osobowym, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, przy spełnieniu wymogów wynikających z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, 2) licencji na wykonywanie tego przewozu pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, na podstawie której możliwe jest dokonywanie przewozów okazjonalnych samochodem osobowym spełniającym kryterium konstrukcyjne określone w art. 18 ust. 4a utd oraz 3) licencji na wykonywanie tego przewozu taksówką.

Są to trzy rodzaje licencji na dokonywanie różnego rodzaju krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, różnymi pojazdami samochodowymi. Skarżąca nie wyjaśniła, dlaczego jej zdaniem, wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, przewidziane dla wykonywania przewozów okazjonalnych w ramach krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 utd, są niezgodne z powołanymi przez skarżącą normami konstytucyjnym, podnosząc jako swój argument, że takich wymogów nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowego w zakresie przewozu osób taksówką oraz pojazdem samochodowym spełniającym wymogi konstrukcyjne z art. 18 ust. 4a utd, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 utd. Skarżąca określa wymogi z art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, jako niekonstytucyjne, dodatkowe i arbitralne, których nie muszą spełniać podmioty wykonujące krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 2 i pkt 3 utd. Tymczasem, są to wymogi, czego nie dostrzega skarżąca, różnicujące ten rodzaj przewozów okazjonalnych od przewozów okazjonalnych wykonywanych pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą i od przewozów osób taksówką. Sąd wyjaśniał już, że brak tych wymogów dla krajowego transport drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na podstawie licencji z art. 5b ust 1 pkt 1 utd, pozbawiałby sensu wyodrębnienie krajowego transport drogowy w zakresie przewozu osób taksówką.

Z tych względów Sąd stwierdza, że wymogi określone w art. 18 ust. 4b utd, nie są sprzeczne z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP. Oznacza to również, że brak jest podstaw prawnych do zwrócenie się przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 utd z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

Sąd stwierdza, że niezasadny jest zarzut skargi dotyczący błędnego przyjęcia przez organy, iż art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd, może być zastosowany wobec skarżącej, w sytuacji gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE.L.1998.204.37), a więc zdaniem TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek. Należy podkreślić, że usługi przewozu osób, w tym usługi przewozów okazjonalnych nie są usługami w rozumieniu powyższej dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. Jak wynika z art. 1 pkt 2 tej dyrektywy, "usługa" to każda usługa społeczeństwa informacyjnego, to znaczy każda usługa normalnie świadczona za wynagrodzeniem, na odległość, drogą elektroniczną i na indywidualne żądanie odbiorcy usług. Jak dalej stanowi przepis dyrektywy "na odległość" oznacza usługę świadczoną bez równoczesnej obecności stron, "drogą elektroniczną" oznacza, iż usługa jest przesyłana pierwotnie i otrzymywana w miejscu przeznaczenia za pomocą sprzętu elektronicznego do przetwarzania (włącznie z kompresją cyfrową) oraz przechowywania danych, i która jest całkowicie przesyłana, kierowana i otrzymywana za pomocą kabla, odbiornika radiowego, środków optycznych lub innych środków elektromagnetycznych, "na indywidualne żądanie odbiorcy usług" oznacza, że usługa świadczona jest poprzez przesyłanie danych na indywidualne żądanie. Taką samą definicje usługi zawiera obecnie obowiązująca dyrektywy (UE) nr 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz.U.UE.L.2015.241.1), w art. 1 ust. 1 lit b.

Z powyższego wynika, że do usług przewozu osób, w tym usług przewozów okazjonalnych, nie znajdowała zastosowania dyrektywa nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r., co oznacza również, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 utd nie są przepisami technicznymi w rozumieniu tej dyrektywy i nie podlegały notyfikacji Komisji Europejskiej. W tej sytuacji brak jest również podstaw prawnych do zwrócenia się przez Sąd do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie czy art. 18 ust 4a i 4b oraz art. 5 b ust. 1 u.t.d., stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 WE Parlamentu Europejskiego i Rady.

Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W opinii Sądu zebrany w postępowaniu administracyjnym przez WITD i GITD materiał dowodowy w sposób wystarczający potwierdza wykonywanie przez stronę zarobkowych okazjonalnych przewozów osób.

Należy podkreślić, że powyższe ustalenia faktyczne wynikają z protokołu kontroli, zeznań świadków, jak też załączonej dokumentacji fotograficznej, w tym rozliczenia płatności otrzymanego przez pasażera w wiadomości e-mail za usługę transportową.

Sąd zwraca przy tym uwagę na fakt, iż protokół kontroli jako dokument urzędowy korzysta z wiarygodności zawartych w nim ustaleń. Dokument urzędowy stanowi podstawowy element materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Z dokumentem urzędowym związane jest domniemanie prawdziwości jego treści. Organ prowadzący postępowanie nie może wobec tego swobodnie oceniać ani kwestionować treści dokumentu urzędowego. Istota protokołu z kontroli wyraża się w tym, że dokument ten odzwierciedla i potwierdza istniejący w momencie kontroli stan faktyczny.

Skarżąca nie zakwestionowała zatem skutecznie ustalonego przez WITD i GIDT stanu faktycznego ani przed tymi organami, ani przed sądem administracyjnym. Twierdzenia strony mają w tym zakresie jedynie walor polemiczny. Sąd podkreśla, że przy wszystkich czynnościach kontrolnych obecny był kierowca – zleceniobiorca skarżącej, który nie zgłosił żadnych uwag odnośnie ewentualnych nieprawidłowości. Brak podpisu strony na protokole kontroli nie powoduje, że traci on walor dokumentu urzędowego. W praktyce zazwyczaj protokoły kontroli ITD z naruszeń "drogowych" podpisywane nie są bezpośrednio przez strony postępowań administracyjnych, ale przez kierowców – pracowników lub zleceniobiorców tych stron. Protokół nie przesądza przy tym o odpowiedzialności strony – jest on tylko dokumentem potwierdzającym to, co w nim urzędowo zaświadczono. O odpowiedzialności administracyjnej przesądza dopiero decyzja WITD, wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego z udziałem strony. Zarzut ten zatem nie jest zasadny.

Nie było przy tym konieczności przesłuchania strony w postaci p. D. S. - Prezesa Zarządu spółki oraz zeznań świadka A. S., z którym została zawarta umowa na usługi transportowe. Podkreślić należy, że pasażer został przesłuchany na miejscu, przy kontroli. Zeznał on, jak zamówił usługę i jak za nią zapłacił. Strona nie wykazała, jakie jeszcze dodatkowe, istotne dla tej sprawy okoliczności miałyby być przez tego pasażera zeznane. Analogicznie odnieść należy się do wniosku dowodowego o przesłuchanie strony – tj. jej prezesa Zarządu. Skarżąca w skardze nie wykazała skutecznie, na jakie okoliczności ta osoba miałaby być przesłuchana i dlaczego byłoby konieczne jej przesłuchanie, a nie np. dostarczone przez stronę stosowne dokumenty. Należy ponadto zauważyć, że nie w każdym przypadku obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego spoczywa na organach administracji, prowadzących postępowanie. Obowiązek wyczerpującego zebrania przez organy materiału dowodowego nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez nie materiałów dowodowych, mających wykazać okoliczności korzystne dla stron postępowania. Zasada ta nie zwalnia strony postępowania administracyjnego z obowiązku zaoferowania takich dowodów, z których wywodzi korzystne dla siebie skutki. W niniejszej sprawie skarżąca dowodów takich nie zaoferowała.

Nie budzą również wątpliwości ustalenia faktyczne wskazujące, że strona posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, nie spełniła jednak wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 utd. Samochód osobowy, którym dokonano przewozu pasażerów, nie spełniał kryteriów konstrukcyjnych przewidzianych w art. 18 ust. 4a utd, nie był bowiem przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, lecz do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, co wynika z zapisów w protokole kontroli oraz z wyciągu z CEPIK (liczba miejsc – 5). Nie zostały również spełnione przesłanki, które umożliwiałyby niespełnienie przez skarżącą wymogów konstrukcyjnych pojazdu z art. 18 ust. 4a utd. Strona bowiem nie zawarła z pasażerem umowy w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa (choć zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej). Jak natomiast wynika z treści art. 18 ust. 4a pkt 2 utd, przesłanki wymienione w tym przepisie muszą być spełnione łącznie, aby możliwe było zastosowanie uregulowanego w tym przepisie wyjątku od wymogów konstrukcyjnych samochodu, którym dokonywany jest przewóz okazjonalny.

Jak wynika z informacji z Urzędu Miasta [...] W. spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, do której nie zgłosiła kontrolowanego pojazdu.

Dlatego też nie budzą wątpliwości ustalenia organów obu instancji, że skarżąca nie dokonała zmian danych do licencji poprzez zgłoszenie do niej samochodu, którym była wykonywana usługa transportowa, czym nie dopełniła obowiązku wynikającego z art. 14 ust. 1 pkt 2 utd, zgodnie z którym przewoźnik drogowy jest obowiązany zgłaszać w formie pisemnej, w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej, organowi, który udzielił licencji, o której mowa w art. 5b ust. 1 i 2, zmiany danych, o których mowa w art. 8 - nie później niż w terminie 28 dni od dnia ich powstania.

W omawianym przypadku organy nie ustaliły, od kiedy strona wykonywała transport drogowy z użyciem kontrolowanego pojazdu. Należy jednak stwierdzić, że od dnia kontroli do dnia wydania decyzji w I instancji upłynęło ponad 28 dni. Do dnia wydania decyzji przez GITD ([...] lipca 2020 r.) strona nie przedłożyła dowodu na zgłoszenie pojazdu do licencji w terminie. Wobec powyższego należy stwierdzić, że WITD prawidłowo nałożył na stronę karę pieniężną w wysokości 800 (osiemset) złotych z tytułu popełnienia naruszenia z lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd.

Organy drugiej instancji słusznie zatem wskazał, iż strona popełniła dwa naruszenia przepisów utd wymienione w lp. 1.5 i lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd. Zgodnie z art. 92a ust. 1 i ust. 7 utd, w brzmieniu obowiązującym w dniu stwierdzonych naruszeń, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: 1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9, 2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 - załącznika nr 3 do utd. Jak wynika z lp. 1.5 załącznika nr 3 do utd, niezgłoszenie w formie pisemnej, w postaci papierowej lub elektronicznej, organowi, który udzielił zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji, zmiany danych, o których mowa odpowiednio w art. 7a i art. 8 utd, w wymaganym terminie - za każdą zmianę, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 800 zł. Natomiast zgodnie z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b, jest zagrożone karą pieniężną w wysokości 8000 zł.

Sąd wskazuje, iż transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 utd). Bezspornym jest zatem, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Strona bowiem przewoziła pasażera odpłatnie pojazdem zarejestrowanym w kraju. Z akt sprawy wynika, że umowa na przejazd została zawarta przez klienta przez aplikację U. znajdującą się w telefonie, a przewóz został opłacony po jego wykonaniu.

Wskazać również trzeba na dokonaną przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizę charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną U.. Trybunał wskazał, że usługę pośrednictwa, która polega na odpłatnym umożliwianiu nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych, pomiędzy pasażerami a kierowcami, nie ogranicza się do usługi pośrednictwa polegającej na umożliwianiu nawiązywania kontaktów poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami a osobami chcącymi przebyć trasę miejską. Usługa pośrednictwa polega na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym przedsiębiorstwo to dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług tych kierowców.

Omawianą usługę pośrednictwa pomiędzy klientem (pasażerem) a kierowcą, Trybunał uznał za integralną część złożonej usługi, której głównym elementem jest usługa przewozowa, wobec czego należy zakwalifikować ją jako usługę w dziedzinie transportu, a nie usługę społeczeństwa informacyjnego i podlega ona nie postanowieniom art. 56 TFUE dotyczącego swobodnego przepływu usług w ogólności, lecz postanowieniom art. 58 ust. 1 TFUE, będącego przepisem szczególnym, w myśl którego swobodę przepływu usług w dziedzinie transportu regulują postanowienia tytułu dotyczące transportu.

Powyższy wyrok potwierdził prawidłowość oceny charakteru wykonywanej usługi przez skarżącą (usługa transportowa). Skoro bowiem TSUE potraktował firmę U. jako wykonującego w części usługę transportową (w zakresie pośrednictwa), to oczywistym jest, że skarżąca jako kolejny pośrednik, a także realizator drugiej części usługi (przewóz pasażera), za którą pobiera opłatę i wypłaca kierowcy jako swojemu zleceniobiorcy wynagrodzenie, po potrąceniu swoich prowizji i zaliczki na podatek dochodowy, również wykonywała usługę transportową.

Wskazane okoliczności przesądzają, że działanie skarżącej mieściło się w ramach pojęcia krajowego transportu drogowego, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego, ile razy strona świadczyła w ten sposób usługi przewozu. W tej sytuacji na skarżącej ciążył nie tylko obowiązek posiadania licencji uprawniającej do wykonywania transportu drogowego (obowiązek ten strona wykonała), ale i obowiązek zgłoszenia spornego samochodu osobowego do licencji, obowiązek wyposażenia kierowcy w wymagane prawem dokumenty oraz obowiązek spełnienia przez pojazd wymogów wynikających z art. 18 ust. 4a oraz ust. 4b pkt 2 utd. Wszystkie te bowiem obowiązki spoczywają na podmiotach wykonujących faktyczną działalność, odpowiadającą definicji transportu drogowego, zawartej w art. 4 utd, a zatem nawet w przypadku, gdy taka działalność nie została zgłoszona jako przedmiot prowadzenia działalności gospodarczej.

Sąd uznał także, że ustalenia dokonane przez organy Inspekcji Transportu Drogowego odpowiadają wymogom postępowania administracyjnego uregulowanego w Kodeksie postępowania administracyjnego, w tym normom wynikającym z art. 7, art. 76 § 1 art. 77 § 1 art. 80, art. 86 oraz art. 107 § 3 kpa W ocenie Sądu, materiał dowodowy na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, stanowi wyczerpujący materiał dowodowy pozwalający na dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. W sprawie zostały ustalone przez organy istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności. Ustalenia te pozwalały na przyjęcie przez organy, że wykonywany przez stronę przewóz był przewozem okazjonalnym samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego umożliwiającego dokonywanie takiego rodzaju przewozu, jak również przesłanek z art. 18 ust. 4b utd oraz bez zgłoszenia tego samochodu do licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, posiadanej przez skarżącą. W oparciu o te ustalenia organy dokonały prawidłowej subsumpcji prawnej stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego, co skutkowało prawidłowym stwierdzeniem przez organy dwóch opisanych powyżej naruszeń prawa po stronie skarżącej, za które została na stronę nałożona kara pieniężna w prawidłowej wysokości. W konsekwencji należy stwierdzić, że GITD, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 1 kpa, zasadnie utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Wobec powyższego bezzasadny jest zarzut, że organy nie zebrały w sposób pełny materiału dowodowego, a ustalenia oparły jedynie na protokole kontroli, z którego - w ocenie skarżącej - nie wynika, by wykonywała on transport drogowy. W ocenie Sądu, materiał dowodowy, na którym organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcie, został zgromadzony prawidłowo i w zakresie pozwalającym na rzetelne wyjaśnienie stanu faktycznego i załatwienie sprawy. Ustalenia faktyczne poczynione przez organy pozwalały na przyjęcie, że wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, która polegała na wykonywaniu transportu drogowego, tj. transportu okazjonalnego.

Niezasadność zarzutów skargi i zgodność z prawem decyzji obu instancji, prowadzi także do wniosku, że organy w niniejszej sprawie nie naruszyły art. 8 kpa, gdyż nie prowadziły postępowania w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Nie stanowi zaś naruszenia tej zasady fakt, iż strona nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu.

Sąd nie stwierdził w niniejszej sprawie naruszenia przez GITD przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Wyjaśniająco Sąd wskazuje, iż zgodnie z art. 92c ust. 1 utd nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 utd, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ,

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W myśl art. 189a § 2 kpa w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Wyjaśnić trzeba, że w rozpatrywanej sprawie kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 utd. Treść art. 92a ust. 1. 3 i 7 pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 3 do utd określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr 3 do utd. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych, a regulacja wynikająca z art. 189d kpa, na mocy art. 189a § 2 pkt 1 kpa nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.

Zastosowania w sprawie nie znajdą również przepisy art. 189e oraz art. 189f kpa, które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez utd w art. 92c ust. 1 pkt 1, zaś w odniesieniu do naruszeń związanych z nieprzestrzeganiem przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku zastosowanie ma art. 92b ust. 1 utd. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189 § 2 kpa daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale lVa kpa.

Odnosząc do wniosku skarżącej o zwrócenie się przez tutejszy Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniami, Sąd wskazuje, iż uznał ten wniosek za niezasadny. Zgodnie z art. 188 Konstytucji RP organem władzy sądowniczej powołanym do badania zgodności przepisów ustaw z Konstytucją jest Trybunał Konstytucyjny. Na podstawie art. 193 Konstytucji RP sąd administracyjny może natomiast przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jedynie w sytuacji, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem.

W niniejszej sprawie strona zgłaszała swoje wątpliwości odnośnie zgodności z Konstytucją RP przepisów utd. Sąd wskazuje, iż nie miał wątpliwości interpretacyjnych co do treści powołanych przez stronę przepisów utd. Do powyższego zresztą odniósł się Sąd powyżej w uzasadnieniu wyroku. Dlatego też Sąd nie znalazł wystarczającej podstawy do wystąpienia z takimi pytaniami. Jak wskazano, na podstawie art. 193 Konstytucji RP wystąpienie przez skład orzekający z pytaniem do Trybunału Konstytucyjnego może mieć miejsce wówczas, gdy od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem, przy czym ocena, czy taka sytuacja zachodzi jest pozostawiona wyłącznie uznaniu sądu. Trzeba przy tym podkreślić, że chodzi tu o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie wątpliwości skarżącej. Skarżąca nie ma bowiem uprawnienia do skutecznego domagania się przedłożenia przez sąd pytania prawnego Trybunałowi Konstytucyjnemu. Stąd wniosek o zadanie pytań prawnych Trybunałowi Konstytucyjnemu uznać należy za bezzasadny.

W związku z niezasadnością skargi oraz brakiem stwierdzenia z urzędu innych naruszeń prawa, skutkujących uchyleniem skarżonej decyzji, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.