Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1432/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska ( spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia wysokości kosztów w związku z usunięciem pojazdu I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego J. K. kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Działając z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] (upoważnienie Nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 roku), Zarząd Dróg Miejskich decyzją z dnia [...] grudnia 2014r., Nr [...], na podstawie art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137- ze zm.), załącznika nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] grudnia 2012 roku w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]), art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r., o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...] ze zm.) w zw. z art. 104 i art. 107 kpa - ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), działając z urzędu - ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o nr rejestracyjnym [...] na kwotę 478 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt osiem złotych zero groszy), do zapłaty kosztów zobowiązał J. A. K. ponadto określił, że należność ustaloną niniejszą decyzją należy wpłacić na rachunek bankowy Zarządu Dróg Miejskich nr 70 1030 1508 0000 0005 5005 9037 z dopiskiem "z tytułu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] nr rejestracyjny [...] (termin płatności wynosi 30 dni od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna, od dnia następującego po upływie terminu płatności, będą naliczane odsetki ustawowe).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że Strażnik Miejski w dniu [...] maja

2013 r. na podstawie art. 130a ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, wydał dyspozycję usunięcia opisanego powyżej pojazdu z powodu niezastosowania się do znaku B-36 z tabliczką T-24, to jest pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Kierujący wyczerpał znamiona wykroczenia z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń. W trakcie czynności usuwania pojazdu do strażnika zgłosił się właściciel pojazdu – J. A. K. w związku z tym, na podstawie art. 130a ust. 2a ww. ustawy odstąpiono od usunięcia pojazdu.

Organ wskazał, że ustalenia te oparł na podstawie dyspozycji usunięcia pojazdu nr [...] wystawionej przez Strażnika Miejskiego, notatki służbowej/urzędowej Strażnika Miejskiego oraz danych pozyskanych z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców. Wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, na co dowodem jest załącznik do faktury wystawionej przez firmę holującą i zapłaconej przez m. [...], do których pokrycia zgodnie z art. 130a ust. 2a ustawy w związku z art. 130a ust. 10i ustawy zobowiązany jest: właściciel oraz jeżeli pojazd w chwili usunięcia znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego solidarnie ta osoba. W przedmiotowej sprawie do poniesienia kosztów zobowiązany jest J. A. K. jako właściciel pojazdu.

Następnie organ wskazał, że prowadzenie niniejszego postępowania jest w pełni zasadne, a co za tym idzie nie zachodzą przesłanki jego umorzenia wskazane w art. 105 § 1 k.p.a. Ponadto, w związku z faktem, że przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte z urzędu a nie na wniosek strony nie może mieć zastosowania także art. 105 § 2 k.p.a. w myśl, którego organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że decyzję (dyspozycję) o usunięciu pojazdu z drogi publicznej i umieszczeniu go na parkingu strzeżonym jest podejmowana w przypadku stwierdzenia przez podmiot wskazany w art. 130a ust. 4 ustawy, że wystąpił jeden ze stanów faktycznych wymienionych w art. 130a ust 1 ustawy, bez względu na to, czy zaistnienie tego stanu faktycznego było spowodowane zachowaniem kierowcy będącym przejawem jego woli, czy tez nie nawet jeśli zachowanie to wynikało z obiektywnej konieczności ochrony życia lub zdrowia człowieka lub też z przymusu fizycznego zastosowanego przez inną osobę. Dla prawidłowości podjęcia decyzji o usunięciu pojazdu z drogi nie ma też żadnego znaczenia, że pozostawiając pojazd w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch albo w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela, posiadacz pojazdu kierował się szczególnymi względami lub okolicznościami, które niejako wymusiły na nim takie zachowanie. Przedmiotem wszczętego postępowania administracyjnego jest jedynie ustalenie, czy została wydana dyspozycja usunięcia pojazdu, oraz czy powstały z tego tytułu koszty. Jak wskazują zgromadzone w niniejszym postępowaniu dowody (m.in. dyspozycja usunięcia pojazdu, załącznik do faktury VAT) obydwie okoliczności miały w przedmiotowym przypadku miejsce. W ramach niniejszego postępowania nie są także badane przyczyny pozostawienia pojazdu w danym miejscu, bowiem nie mają one dla przedmiotowego postępowania znaczenia, ze względu na przyczyny wskazane powyżej. Zgodnie z art. 130a ust 6 ustawy "Rada powiatu (...), ustala corocznie, w drodze uchwały, (...) wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a. Wysokość kosztów, o których mowa w ust. 2a, nie może być wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, o których mowa w ust. 6a.". Art. 130a ust. 6a ustawy ustalił maksymalną wysokość stawki usunięcie pojazdu o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t na 440 złotych (słownie: czterysta czterdzieści złotych), która to stawka podlega corocznej waloryzacji o właściwy wskaźnik cen towarów i usług konsumpcyjnych GUS (art. 130a ust. 6b oraz ust. 6c ustawy). Obowiązujące w danym roku wysokości zwaloryzowanych stawek są corocznie ogłaszane Obwieszeniem Ministra Finansów. Maksymalna wysokość stawki za usunięcie pojazdu w roku 2013, zgodnie z postanowieniami Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012 roku w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2012 r., poz. 579) wynosi 478 złotych (słownie: czterysta siedemdziesiąt osiem złotych). Wysokość ustalonych kosztów oparto na ww. przepisach.

Odwołanie od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wniósł J. K. Podniósł, że decyzja jest błędna, oparta na dowolnej ocenie dowodów. W sprawie nie zostały podjęte konieczne czynności celem właściwego ustalenia stanu faktycznego, zgodnie z którym brak jest podstaw do przypisania popełnienia wykroczenia z powodu, którego wydane zostało rozstrzygnięcie.

Odwołujący się stwierdził, że zaparkował samochód w miejscu i czasie, gdy nie był ustawiony znak; nie było ani podstaw do wydania dyspozycji usunięcia auta, ani nie było czynności jego usuwania ponadto wysokość opłaty wskazanej w decyzji jest maksymalna, co jest rażące.

Następnie odwołujący się złożył pismo uzupełniające odwołanie, w którym zarzucił : 1. naruszenie art. 7 zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez: a) uznanie, iż materiał dowodowy w sprawie pozwolił na ustalenie faktu zaparkowania samochodu w strefie obowiązywania zakazu B-36 z tabliczką T- 24, w sytuacji gdy w aktach sprawy brak jest dowodów obrazujących fakt postoju jego samochodu w takiej strefie, co wyłącza możliwość zastosowania bardzo dotkliwych przepisów o charakterze represyjnym; b) pominięcie podnoszonych okoliczności, braku jakiegokolwiek zakazu postoju w czasie parkowania auta; c) pominięcie faktu, iż nie były podejmowane czynności dotyczące usuwania pojazdu, a wydanie dyspozycji jego usunięcia było bezpodstawne z uwagi na odjazd przed dokonaniem jakichkolwiek czynności przez straż miejską; d) uznanie, iż materiał dowodowy w sprawie pozwolił na ustalenie faktu podjęcia czynności usuwania pojazdu, w sytuacji gdy z akt nie wynika, o której godzinie faktycznie została przekazana do realizacji dyspozycja usunięcia pojazdu, a znajdująca się w nich notatka "Dyspozycja usunięcia pojazdu" zawiera niewiarygodne adnotacje co do wydania dyspozycji usunięcia o godz. 15.35 oraz dwie różne godziny co do odstąpienia od usunięcia 16.00 i 15.50 (przekreślone - nieopisane), co pozostaje w sprzeczności z notatką urzędową, dotyczącą odstąpienia od usunięcia pojazdu o godz. 15.50. Ponadto zarzucono naruszenie art. 69 § 1 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na notatce urzędowej z odstąpienia od usunięcia pojazdu, w sytuacji gdy czynność tą z uwagi na jej istotny charakter wymagała sporządzenia protokołu, udziału strony i podpisu, co w konsekwencji doprowadziło do stworzenia dokumentu obciążającego oraz pozbawienia możliwości wypowiedzenia się i obrony, naruszenie art. 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów zgromadzonych w sprawie i przyjęcie, że dają one podstawę do uznania zaistnienia faktu pozostawienia samochodu w strefie zakazu, a tym samym wyczerpania znamion wykroczenia z art. 92 § 1 kodeksu wykroczeń, podczas gdy wniosek taki pozostaje w oczywistej sprzeczności z dokumentacją akt jak również bezpodstawnością zarzutu popełnienia wykroczenia: brak jest bowiem zdjęcia samochodu i korespondującego z nim zakazu zatrzymywania się; nie wskazano dokładnej lokalizacji znaku i auta co jest istotnym uchybieniem wyłączającym możliwość stawiania zarzutu; dla ustalenia popełnienia wykroczenia konieczne jest jego stwierdzenie w ramach osobnego postępowania. Wskazano również na naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez zignorowanie podjętej inicjatywy dowodowej, w postaci złożonych wniosków mających na celu obiektywne zebranie materiału dowodowego i jego rozpatrzenie; naruszenie art. 130a ust. 2a i 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez błędną wykładnie polegającą na przyjęciu, iż w sytuacji gdy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest zobowiązany w maksymalnej stawce przewidzianej za usunięcie auta, podczas gdy pokrycie kosztów powinno następować proporcjonalnie do kosztów rzeczywiście poniesionych.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2015r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] działające na podstawie art. 127 § 2 w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a. oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (j. t. Dz. U. z 200 lr. Nr 79, poz. 856 z p. zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. K. od ww. decyzji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji wskazano na przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji. Następnie, rozważając zasadność podjętego rozstrzygnięcia stwierdzono, że zgodnie z przepisami art. 130a ust. 1 pkt 5, ust. 2a i ust. 10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu obowiązywania znaku wskazującego, że zaparkowany pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela. Od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w ww. przypadku spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. W myśl art. 130a ust. 6 ustawy Prawa o ruchu drogowym w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002r. o ustroju miasta [...] (Dz. U. Nr [...], poz. [...] z p. zm.) wysokość opłaty za usunięcie i przechowywanie na wyznaczonym parkingu strzeżonym pojazdu usuniętego z drogi oraz wysokość kosztów spowodowanych wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu ustala corocznie w drodze uchwały Rada m. [...], biorąc pod uwagę konieczność sprawnej realizacji zadań usuwania pojazdów z dróg, oraz koszty usuwania i przechowywania pojazdów na obszarze danego powiatu. Wysokość kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, nie może być jednak wyższa niż maksymalna kwota opłat za usunięcie pojazdu, określonych w ust. 6a z uwzględnieniem ust. 6b i ust. 6c. Według ust. 6b i ust. 6c art. 130a ww. ustawy prawo o ruchu drogowym maksymalne stawki opłat określone w ust. 6a, obowiązujące w danym roku kalendarzowym ulegają corocznie zmianie na następny rok kalendarzowy w stopniu odpowiadającym wskaźnikowi cen towarów i usług konsumpcyjnych w okresie pierwszego półrocza roku, w którym stawki ulegają zmianie, w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego, zaś minister właściwy do spraw finansów publicznych ogłasza na każdy rok kalendarzowy, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski" maksymalne stawki opłat, o których mowa w ust. 6a, z uwzględnieniem zasady określonej w ust. 6b, zaokrąglając je w górę do pełnych złotych. Zgodnie zatem z art. 130a ust. 6a lit. c) wyżej wymienionej ustawy w zw. z pkt 3a Obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 7 sierpnia 2012 r. w sprawie ogłoszenia obowiązujących w 2013 r. maksymalnych stawek opłat za usunięcie pojazdu z drogi i jego przechowywanie na parkingu strzeżonym (M.P. z 2012 r., poz. 579) maksymalna opłata za pojazd o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t wynosi: za usunięcie - 478 zł; za każdą dobę przechowywania - 37 zł. Wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu, o którym mowa w art. 130a ust. 2a Prawa o ruchu drogowym, została ustalona w wysokości określonej w załączniku nr 2 do uchwały nr [...] Rady m. [...] z dnia [...] grudnia 2012r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013. Uchwała ta została opublikowana w Dz. Urz. Woj. [...] z 2012r. pod poz. [...] i weszła w życie 1 stycznia 2013r. Zgodnie z treścią ww. załącznika nr 2 wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu do 3.500 kg włącznie dopuszczalnej masy całkowitej wynosi 478,00 zł.

Kolegium podniosło, że z akt sprawy (dyspozycja usunięcia pojazdu Nr [...] z dnia [...] maja 2013 r., Notatka urzędowa sporządzona przez Strażnika Miejskiego z dnia [...] maja 2013 r., pismo Straży Miejskiej z dnia [...] września 2014 r. znak [...] wraz z załączoną dokumentacją fotograficzną) wynika, że w dniu [...] maja 2013r. skarżący zaparkował pojazd marki [...] o nr rejestracyjnym [...] przy ulicy PI. [...] w [...] w miejscu oznakowanym znakiem B-36 (zakaz zatrzymywania) z tabliczką T-24 wskazującą, że pozostawiony pojazd zostanie usunięty na koszt właściciela oraz że o godz. 15:35 wydana została przez strażnika miejskiego dyspozycja usunięcia ww. pojazdu, a następnie - w związku z pojawieniem się skarżącego - o godz. 15:50 odstąpiono od usunięcia pojazdu. W aktach sprawy znajduje się także kopia faktury korygującej VAT Nr [...] wystawionej w dniu [...] czerwca 2013 r. przez [...] Sp. z o.o. dla Zarządu Dróg Miejskich za "usuwanie pojazdów w trybie art. 130a ust. 2 [Prawa o ruchu drogowym - przypis SKO] w maju 2013 - umowa [...] na część 1 wg. załącznika będącego integralną częścią korekty". W załączniku tym pod poz. 324 wymieniona została czynność dot. usunięcia pojazdu [...] nr rej [...] z PI. [...] w [...] w dniu [...] maja 2013 r. w związku z wystawioną przez Strażnika Miejskiego dyspozycją nr [...]. Wprawdzie z treści tego załącznika wynika, że koszt ww. czynności określony został przez [...] Sp. z o.o. jako 26,90 zł, jednakże stwierdzić należy, iż organy orzekające w niniejszej sprawie - zarówno Kolegium, jak i organ I instancji - są związane treścią ww. uchwały Rady m. [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012r., która ustaliła obowiązującą w dacie zdarzenia, tj. w dniu [...] maja 2013r., wysokość kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na kwotę 478 zł. Tym samym organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogą ustalić kosztów na poziomie wskazanym w ww. fakturze, lecz muszą ustalić je w wysokości określonej ww. uchwałą, gdyż uchwała ta, jako akt prawa miejscowego wydany na podstawie upoważnienia ustawowego zawartego w art. 130a ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, wiąże je. Ponadto, z pisma Naczelnika Wydziału Organizacji Ruchu Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] września 2014r. wynika, że w dniu [...] maja 2013 r. w rejonie PI. [...] nr [...] w [...] obowiązywała czasowa organizacja ruchu polegająca na wyłączeniu parkowania w związku z imprezą [...], a znaki B-36 wraz z tabliczkami tekstowymi oraz tabliczkami T-24-zostały ustawione w ww. rejonie w dniu [...] maja 2013 r.

Kolegium wskazało również, że podniesione przez skarżącego w odwołaniu i piśmie uzupełniającym okoliczności i zarzuty nie mają znaczenia w świetle ustalonego stanu faktycznego oraz ww. uregulowań prawnych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniósł J. K. dochodząc uchylenia zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego zebrania i oceny materiału dowodowego, w zakresie ustalenia faktu pozostawienia przez skarżącego pojazdu w strefie obowiązywania zakazu B-36 oraz znaku T-24 w dniu [...] maja 2013 r., a tym samym popełnienia wykroczenia z art. 92 Kodeksu Wykroczeń; art. 80 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż materiał zgromadzony w sprawie daje podstawy do stwierdzenia faktu pozostawienia przez skarżącego pojazdu w dniu [...] maja 2013 r. w strefie obowiązywania zakazu B-36 oraz znaku T-24 tj. popełnienia wykroczenia, w sytuacji gdy żaden dowód znajdujący się w aktach sprawy nie obrazuje faktu pozostawania pojazdu w miejscu zakazu, brak jest zdjęć lokalizacji pojazdu na którym widniałby jako pozostający w strefie obowiązywania znaku; art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie podstaw faktycznej wydanej decyzji w szczególności co do przyczyn, ze względu na które zdjęcia znajdujące się w aktach organ odwoławczy uznał za obrazujące pozostawienie pojazdu w strefie zakazu parkowania; art. 130 ust. 2a, 10h, 10j ust. 6 i 6a ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez ich zastosowanie, w sytuacji braku do tego podstaw; § 28 ust. 3 pkt. 1 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury oraz spraw wewnętrznych i administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżący nie zatrzymał samochód w strefie zakazu, a jedynie pozostawił go w miejscu co do którego brak jest podstaw do objęcia znakiem B-36. Wniesiono również o obciążenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego kosztami postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentacje.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd stwierdza, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie odpowiadają przepisom prawa.

Sąd kontrolował decyzję utrzymującą w mocy orzeczenie w przedmiocie ustalenia wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w kwocie 478 zł. Organ I instancji wskazał, że do zapłaty ww. kosztów zobowiązana jest skarżący jako właściciel pojazdu. W podstawie prawnej wydanej decyzji przywołał art. 130a ust. 2a, ust. 10h, ust. 10j oraz ust. 6 i 6a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.) oraz załącznik nr 2 do uchwały Rady m. [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie i przechowywanie pojazdu oraz wysokości kosztów powstałych w przypadku odstąpienia od usunięcia pojazdu na rok 2013 (Dz. Urzędowy Woj. [...] z 2012 r., poz. [...]).

Stosując wskazane przepisy organ I instancji przyjął, że skarżący, właściciel ww. pojazdu marki dopuścił się wykroczenia drogowego polegającego na postoju na jezdni w niedozwolonym miejscu. W związku z tym zdarzeniem doszło także do wydania dyspozycji usunięcia pojazdu. Wprawdzie dyspozycja ta została cofnięta, ale wywołała koszty, które potwierdza znajdująca się w aktach faktura wystawiona przez firmę holującą -koszty usług holowniczych przedmiotowego pojazdu wyniosły 26,90 zł. W takich okolicznościach organ pierwszej instancji decyzją wydaną w sprawie, ustalił wysokość kosztów powstałych w związku z wydaniem dyspozycji usunięcia przedmiotowego pojazdu w kwocie 478 zł i wskazał, że do zapłaty kosztów zobowiązana jest skarżący J. K. To stanowisko zostało w pełni zaakceptowane przez organ drugiej instancji.

W ocenie Sądu, decyzje organów obu instancji zapadły bez przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego. Brak właściwego wyjaśnienia okoliczności sprawy uzasadnia w konsekwencji postawienie organom orzekającym w sprawie zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, jak i art. 80 k.p.a., a to w związku z art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazane zaniechanie przeprowadzenia dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy przed wydaniem ww. decyzji, skutkowało bowiem co najmniej przedwczesnym zastosowaniem tego ostatniego przepisu.

Należy wskazać, że zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela m. in. w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu. W myśl ust. 2a ww. przepisu, od usunięcia pojazdu odstępuje się, jeżeli przed wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu lub w trakcie usuwania pojazdu ustaną przyczyny jego usunięcia. Jeżeli wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadkach, o których mowa w ust. 1-2, spowodowało powstanie kosztów, do ich pokrycia jest obowiązany właściciel pojazdu. Przepis ust. 10i stosuje się odpowiednio. Ten ostatni stanowi - jeżeli w chwili usunięcia pojazd znajdował się we władaniu osoby dysponującej nim na podstawie innego niż własność tytułu prawnego, osoba ta jest zobowiązana solidarnie do pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 10h. Zgodnie natomiast z art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

Wskazane przepisy nie pozwalają na ustalenie wysokości kosztów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu w zależności od stopnia zawinienia, rodzaju przewinienia bądź zależnie od tego, na jakim etapie usuwania właściciel powrócił do pojazdu. Nie pozwalają również na ustalenie tych kosztów w kwocie wynikającej z faktury firmy holującej (a to wobec treści art. 130a ust. 6 ustawy).

Niemniej, samo wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu nie stanowi podstawy do obciążania jakimikolwiek kosztami, w oparciu o ww. art. 130a ust. 2a ustawy. Obowiązek taki powstaje dopiero wówczas, gdy wydanie ww. dyspozycji, następnie cofniętej, spowodowało powstanie określonych, tj. rzeczywistych kosztów. Obciążenie kosztami wydania dyspozycji usunięcia pojazdu w przypadku odstąpienia od tej czynności może bowiem nastąpić wyłącznie wtedy, gdy spełnione są następujące warunki: 1) wydano dyspozycję usunięcia pojazdu wobec zaistnienia okoliczności wymienionych w ust. 1-2 art. 130a ustawy; 2) odstąpiono od usunięcia pojazdu w związku ustaniem przyczyn uzasadniających usunięcie; 3) powstały koszty związane z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu. W takim też zakresie winno być przeprowadzone postępowanie poprzedzające wydanie decyzji obciążającej kosztami za wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu. Postępowanie to winno więc obejmować m. in. ustalenie, czy wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu spowodowało powstanie kosztów. Nie można automatycznie przyjmować, że skoro wydano dyspozycję (a to – w sposób uzasadniony), to choć została ona cofnięcia, wywołała określone koszty.

Sąd w pełni podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym - w celu wydania decyzji w przedmiocie nałożenia na właściciela pojazdu obowiązku zapłaty kosztów powstałych w wyniku wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, od której następnie odstąpiono, należy ustalić czy koszty takie rzeczywiście powstały. Tym samym organ ma obowiązek wyjaśnić, w jakich okolicznościach doszło do wydania dyspozycji odholowania pojazdu, odstąpienia od tej dyspozycji oraz, czy wydanie ww. dyspozycji spowodowało powstanie kosztów, którymi należy obciążyć podmiot zobowiązany (por. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 kwietnia 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 207/14; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 8 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Sz 1255/12).

W ocenie Sądu organy nie przeprowadziły wnikliwej analizy dokumentów związanych z wydaniem dyspozycji usunięcia pojazdu, analizując dane tej czynności a w związku z tym także badając wiarygodność zdarzenia odzwierciedlonego w formie faktury. I tak, z dyspozycji usunięcia pojazdu wynika, że wniesiono o usunięcie pojazdu o godz.15.35, natomiast już o godzinie 15.50 odstąpiono od czynności usuwania przedmiotowego pojazdu. Zlecenie holowania nie pozwala nawet na jednoznaczną ocenę przez kogo zostało wydane. Tymczasem okoliczności dotyczące wydania dyspozycji usunięcia pojazdu winny być ustalone bezspornie. Przyjęcie bowiem jedynie zgłoszenia dyspozycji przez firmę świadczącą usługi holownicze nie może już wprost generować kosztów, o których mowa w art. 130a ust. 2a ustawy. Także sam wyjazd holownika z bazy do zrealizowania zleconej usługi nie jest jednoznaczny z powstaniem kosztów, do pokrycia których jest obowiązany ten konkretny właściciel pojazdu, w stosunku do którego została wydana dyspozycja usunięcia. Może się bowiem okazać, że w sytuacji odstąpienia od holowania "zadysponowanego" pojazdu, holownik zostaje wykorzystany do odholowania innego pojazdu (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 października 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 441/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 czerwca 2014 r. sygn. akt VII SA/Wa 274/14).

Należy z całym naciskiem podkreślić - przepis art. 130a ust. 2a ustawy Prawo o ruchu drogowym obliguje organ do obciążenia kosztami związanymi z dyspozycją usunięcia pojazdu, ale tylko wówczas, gdy dyspozycja spowodowała ich powstanie, co zaś oznacza, iż ustawodawca dopuszcza także sytuację przeciwną. Tym samym nie można przyjmować, że samo wydanie dyspozycji wyjazdu z bazy pojazdu do holowania w celu usunięcia danego pojazdu będzie stanowiło wystarczające uzasadnienie dla stwierdzenia powstania kosztów związanych z odholowaniem danego pojazdu i będzie - niejako "automatycznie" - prowadzić do nałożenia obowiązku ich poniesienia (zwrotu) przez właściciela pojazdu. Odmienna ocena prowadziłaby bowiem do stwierdzenia, iż wydanie dyspozycji usunięcia pojazdu zawsze generuje koszty (a to wobec treści § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 22 czerwca 2011 r. w sprawie usuwania pojazdów (...), Dz. U. z 2011 r., Nr 143, poz. 846).

Ponownie orzekając w sprawie organ winien uwzględnić wskazania Sądu, a tym samym: dokonać ustalenia w jakich okolicznościach doszło do wezwania firmy holowniczej do usunięcia pojazdu skarżącej, a także, czy i w jakim zakresie wezwanie to zostało wykonane oraz, czy i w jakich okolicznościach przyjazd holownika został odwołany, jaki rodzaj wydatków składa się na kwotę wskazaną w zestawieniu do faktury. Organ winien uzupełnić w tym celu materiał dowodowy (choćby o wyjaśnienia funkcjonariusza Straży Miejskiej i pracownika firmy holującej) i raz jeszcze dokonać jego oceny z uwzględnieniem zasady uregulowanej w art. 80 k.p.a.

Organ będzie zobowiązany ponadto ocenić w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego argumentację skarżącego, który kwestionuje fakt dopuszczenia się zarzucanego mu wykroczenia.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji w trybie art. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).