Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 970/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 3; art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu – Barbara Koźlik po rozpoznaniu w dniu 6 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi R. O. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego olejów smarowych postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Strona skarżąca, zastępowana przez doradcę podatkowego, w treści skargi wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku na urzędowym formularzu wskazała, że aktualny stan majątkowy w porównaniu z wartością przedmiotu sporu nie pozwala na opłacenie skarg. Organ podatkowy wydał decyzje w rozbiciu na pojedyncze dostawy, z kolei sposób ich wydania i suma kwot wynikająca z tych decyzji powoduje zwiększenie kosztów sądowych.

W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach rubryka dotycząca stanu rodzinnego została zakreślona. Strona podała, że posiada 12.000 zł oszczędności, a dochody uzyskuje wyłącznie z działalności gospodarczej w wysokości 2.500 zł netto. Jako zobowiązania i stałe wydatki strona podała wartość 1.800 zł jako koszty utrzymania.

W odpowiedzi na wezwanie do przedłożenia dodatkowych oświadczeń i dokumentów strona oświadczyła, że jest stanu wolnego i z nikim nie zamieszkuje, nie prowadzi też wspólnego gospodarstwa z innymi osobami. Jej miesięczne wydatki to opłaty 400 zł, wydatki na żywność i środki higieny 500 zł, leki 200 zł, spłata kredytów 2.000 zł. Opłaty te do chwili obecnej finansowała z bieżącej działalności gospodarczej. Oświadczyła też, że nie posiada środków transportu. Nie jest właścicielem nieruchomości przy ul. P. ani w P. przy ul. R. Wynagrodzenie dla pełnomocnika w sprawie finansowane będzie po ewentualnym wygraniu sporu sądowego.

Dodatkowo strona oświadczyła, że w sierpniu 2016 r. nie przeprowadzała żadnych operacji bankowych, a w związku z zawieszeniem działalności gospodarczej z dniem 19 sierpnia 2016 r. nie ma możliwości wygenerowania wyciągu bankowego.

Z przedłożonych dokumentów wynika, że skarżąca w 2015 r. uzyskała przychód z działalności gospodarczej w wysokości 6.217.745,74 zł i dochód w kwocie 74.605,70 zł. Do końca sierpnia 2016 r. jej przychód wyniósł 375.530,90 zł i odnotowana została strata na poziomie 21.003,75 zł. W maju i czerwcu 2016 r. strona dokonała dostawy towarów i usług na kwoty odpowiednio 24.266 zł i 43.649 zł oraz nabyła towary i usługi o wartości 31.382 zł i 12.367 zł. w lipcu zadeklarowane zostały zerowe wartości dostaw i zakupy związane z działalnością opodatkowaną w kwocie 470 zł.

Przedłożone zostały także wydruki historii dwóch rachunków bankowych za maj, czerwiec i lipiec 2016 r., wykorzystywane prywatnie i w działalności gospodarczej.

Jako znane z urzędu wskazać trzeba, że na dzień wydania niniejszego postanowienia w tutejszym Sądzie skarżąca jest stroną w pięćdziesięciu ośmiu sprawach, a wpisy od skarg w tych sprawach zostały wyznaczone na kwoty o łącznej wartości 12.869 zł.

W ocenie referendarza sądowego, udostępnione przez stronę skarżącą dane nie dają podstaw do uwzględnienia przedmiotowego wniosku.

Podstawą prawną jego rozpoznania jest regulacja zawarta w art. 245 § 3 i art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej: p.p.s.a.). Stosownie do treści tych przepisów, prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych (w części lub w całości), a więc w zakresie częściowym, należy przyznać osobie fizycznej, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Powyższego strona nie wykazała.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, że w tutejszym Sądzie były rozpoznawane już wnioski o przyznanie prawa pomocy strony skarżącej. Postanowieniami referendarza sądowego z dnia 27 czerwca 2016 r. oraz z dnia 26 sierpnia 2016 r. odmówiono stronie przyznania prawa pomocy. Dodać wypada, że w sprawach, w których wniesione zostały sprzeciwy, tutejszy Sąd podzielił stanowisko referendarza i utrzymał jego postanowienia w mocy. Powyższe orzeczenia zostały wydane w oparciu o niemal taki sam stan faktyczny, z tą różnicą, że obecnie łączna kwota wpisów od skarg (żaden jeszcze nie został opłacony) wynosi ponad 12.000 zł.

Niemniej jednak nawet przy wzroście kosztów sądowych, do ponoszenia których strona będzie zobowiązana, ocena zasadności przedmiotowego wniosku oraz wspierająca ją argumentacja pozostają bez zmian.

Powtórzyć zatem należy, że najwyższym kosztem sądowym w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest wpis od skargi. Natomiast z racji, że skarżąca jest stroną w pięćdziesięciu ośmiu sprawach toczących się niemal jednocześnie, co wiąże się z równoczesnym uiszczaniem kosztów sądowych w tych sprawach, rozpoznając przedmiotowy wniosek o przyznanie prawa pomocy, należało uwzględnić całą kwotę tych kosztów, a zwłaszcza wpisów od skarg. Zwrócić też należy uwagę, że ewentualne przyszłe koszty sądowe, które strona skarżąca będzie zobowiązana uiścić (poza wpisem od skargi), zazwyczaj ograniczają się do opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł (jeżeli skarga zostanie oddalona) i wpisu od skargi kasacyjnej stanowiącego połowę wpisu od skargi (gdy strona zdecyduje skarżyć wydany w sprawie wyrok). Koszty sądowe zatem stanowią wydatki jednorazowe i nie wiążą się ze stałym miesięcznym obciążeniem budżetu strony skarżącej.

Dane wynikające ze złożonych przez skarżącą oświadczeń i dokumentów, zdaniem referendarza, nie budzą wątpliwości, iż strona była w stanie zgromadzić środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie, nawet przy uwzględnieniu konieczności ich ponoszenia równocześnie w ponad pięćdziesięciu sprawach.

Wskazać trzeba w pierwszej kolejności na przychody, które skarżąca uzyskiwała z prowadzonej działalności gospodarczej. W 2015 r. było to ponad 6.000.000 zł, a do końca lipca bieżącego roku ich wartość wyniosła ponad 370.000 zł. Bez znaczenia pozostaje tu fakt, że strona jednocześnie odnotowała relatywnie niski dochód (ponad 70.000 zł), a w bieżącym roku stratę (stanowiącą około 2 % przychodu). Dochód i strata są wynikiem ponoszenia mniejszych lub większych kosztów uzyskania przychodu, natomiast wszystkie te trzy wartości (dochód, strata, koszty podatkowe) są wykazywane przede wszystkim na potrzeby rozliczeń w podatku dochodowym i zwykle nie odzwierciedlają rzeczywistej sytuacji finansowej przedsiębiorcy. Dlatego też to wartość przychodu jest najbardziej wymiernym punktem odniesienia dla oceny możliwości płatniczych ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy. Potwierdzeniem może być tutaj okoliczność, że strona odnotowując stratę, jedocześnie miała i ma nadal środki na opłacenie kosztów utrzymania oraz na regularną spłatę kredytu w wysokości około 2.000 zł, co wynika z wydruków rachunków bankowych.

Już zatem przedstawione wyżej dane dają podstawę do odmowy przyznania prawa pomocy, gdyż wskazują, że strona posiadała środki pieniężne, które mogła poczynić jako rezerwy na opłacenie przedmiotowych kosztów. Zwłaszcza, że o konieczności ich ponoszenia wiedziała już faktycznie w czerwcu 2016 r. – w czerwcu bowiem wydane zostały kolejne decyzje przez Dyrektora Izby Celnej, a dotychczasowe, wydawane od marca bieżącego roku, były przez stronę konsekwentnie skarżone do tutejszego Sądu. Bez znaczenia pozostaje zatem fakt zawieszenia działalności gospodarczej w drugiej połowie sierpnia tego roku.

Dodać trzeba, że nie tylko działalność gospodarcza prowadzona przez skarżącą jednoosobowo, jest jej źródłem rzeczywistych dochodów (to jest tych, które pozostają faktycznie do jej dyspozycji). Skarżąca też posiada udziały w spółce z o.o. A. Jak wynika z ogólnodostępnych danych Krajowego Rejestru Sądowego, strona jest jedynym wspólnikiem tej spółki i prokurentem samoistnym. W praktyce zatem również z tej spółki skarżąca może pozyskać środki na opłacenie kosztów sądowych.

Nie można było natomiast przyjąć za podstawę oceny zasadności wniosku oświadczeń złożonych przez stronę – nie wszystkie są bowiem wiarygodne.

Odnośnie miesięcznie ponoszonych wydatków, skarżąca wskazała na urzędowym formularzu, że koszty utrzymania wynoszą 1.800 zł. Następnie, wezwana do złożenia szczegółowego zestawienia wydatków, podała, że sama spłata kredytów wynosi 2.000 zł, pozostałe wydatki to 1.100 zł, w tym 400 zł na opłaty. Przy czym nie zostało wyjaśnione, co na te opłaty się składa.

Z wniosku wynika, że strona mieszka sama i nie posiada żadnych nieruchomości. Jednocześnie w zeznaniu podatkowym podany jest adres zamieszkania we W. przy ul. P., strona zaś w sprawie, w piśmie z dnia 16 czerwca 2016 r., podaje adres zamieszkania w P. (dom). Wezwana do oświadczenia o tytułach prawnych do tych nieruchomości wskazała jedynie, iż nie jest ich właścicielem, nie podejmując żadnej próby wyjaśnienia podstawy ich dysponowania. Zauważyć przy tym trzeba, że strona oświadczyła, iż jej miesięczne opłaty wynoszą 400 zł, z czego wywieść należałoby, że nieruchomości te nie są wynajmowane.

Zwrócić też należy uwagę, że powyższe wątpliwości były już wskazywane we wspomnianych wyżej postanowieniach, zaś strona skarżąca do tej pory do nich się nie ustosunkowała.

Wreszcie strona zakreśliła rubrykę dotyczącą posiadanych przedmiotów o wartości powyżej 5.000 zł. Z kolei w historii jednego z rachunków bankowych odnotowana została operacja tytułem pierwszej raty polisy za pojazd o podanym numerze rejestracyjnym [...], na kwotę 1.046 zł.

Okoliczności te nie mają wprawdzie bezpośredniego wpływu na ocenę możliwości płatniczych strony, może jednak świadczyć o wybiórczym udostępnieniu danych co do swojej sytuacji majątkowej.

Podsumowując wskazać trzeba, iż dane z dokumentów finansowych dają podstawę do przyjęcia, że strona była i jest w stanie zgromadzić środki na opłacenie kosztów swego udziału w sprawie, nawet przy uwzględnieniu takiego obowiązku w pozostałych sprawach.

Pozostałe dane natomiast należało ocenić jako zbyt wybiórcze, aby można było na ich podstawie ustalić wysokość rzeczywiście ponoszonych przez skarżącą miesięcznych wydatków (które obejmowałyby faktyczne koszty utrzymania albo wynajmu domu czy mieszkania, samochodu). W związku z tym ocena zasadności wniosku została dokonana przede wszystkim w oparciu o dane wynikające z przedłożonych dokumentów finansowych.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 oraz 258 § 1 i 2 pkt 7 p.p.s.a., postanowiono jak w sentencji.