Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 861/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono postanowienia I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 par 1 i par 2 pkt 3, art.134 par 1, art. 145 par 1 pkt 1 lit.a, art.200, art.205 par 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21 par 1 pkt 2, par 3,4, art.34 par 1,5, art.35 par 1,par2 pkt 1 lit a,b,par 5, art.53 par 4, art.55 par 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 102 par 1, art.104, art.111
journal: Dz.U. 2001 nr 124 poz 1361
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 11 października 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 861/11 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 5 kwietnia 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędzia: WSA Agnieszka Jakimowicz, Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr.), Protokolant: Urszula Bukowiec, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r., sprawy ze skargi J.K., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 4 kwietnia 2011r. Nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej koszty postępowania w kwocie 100 zł (sto złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. (nr [...]) określono J.K. zaległość w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. w wysokości 23.072,70 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Na podstawie tej decyzji Naczelnik Urzędu Skarbowego wystawił tytuł wykonawczy z dnia 1 lutego 2001 r. (nr [...]) i prowadził w stosunku do majątku w/w egzekucję administracyjną. Zawiadomieniem z dnia 7 marca 2002 r. (nr [...]), które pracodawca otrzymał 12 marca 2002 r., zaś dłużnik 19 marca 2002 r., zajęto prawo majątkowe w postaci wynagrodzenia za pracę skarżącej w Akademii Pedagogicznej. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Skarbowego wnioskiem z dnia 6 czerwca 2001 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego o dokonanie wpisu w księdze wieczystej nr [...] hipoteki kaucyjnej przymusowej w kwocie 23.072,70 zł na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego tytułem zabezpieczenia zobowiązań pieniężnych określonych w w/w decyzji z dnia 30 listopada 2000 r. Sąd dokonał wpisu hipoteki zgodnie z wnioskiem.

J.K. w piśmie z dnia 10 marca 2009 r. oraz w kolejnych pismach (z dnia: 12 marca 2009 r., 27 marca 2009 r., 30 marca 2009 r., 3 kwietnia 2009 r., 15 kwietnia 2009 r.) zwróciła się do organu egzekucyjnego o umorzenie prowadzonego postępowania egzekucyjnego i zwrot nadpłaconych kwot wraz z odsetkami ustawowymi od dnia ich pobrania. argumentując, że upłynął termin przedawnienia zaległości podatkowej, a z uwagi na spłatę należności zabezpieczonej wpisem w księdze wieczystej, wierzytelność, jaką Urząd Skarbowy miał względem niej z tytułu tej zaległości, wygasła, co za tym zaś idzie – niemożliwe stało się dochodzenie jej z przedmiotu zabezpieczenia hipoteką.

Organ egzekucyjny dokonał uchylenia zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanej (zawiadomienie z dnia 30 marca 2009 r. nr [...]), uznając za nienależnie pobraną po dniu 12 marca 2007 r. (tj. po dniu przedawnienia) łączną kwotę 26.663,54 zł. Kwota ta została skarżącej zwrócona wraz z należnym oprocentowaniem (4.034,80 zł). Natomiast postanowieniem z dnia 6 maja 2009 r. (nr [...]) Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do majątku zobowiązanej na podstawie tytułu wykonawczego z dnia 1 lutego 2001 r. nr [...]. Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia 14 września 2009 r. (nr [...]), w rezultacie rozpatrzenia zażalenia na w/w postanowienie utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

J.K. wniosła na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Wyrokiem z dnia 7 kwietnia 2010 r. (sygn. akt I SA/Kr 1649/09) Sąd uchylił to postanowienie, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. Przesłanką takiego rozstrzygnięcia zdaniem Sądu był fakt, że organy podatkowe same miały w toku postępowania wątpliwości, czy wierzytelność zabezpieczona wpisem hipoteki kaucyjnej z dnia 14 sierpnia 2002 r. nadal istnieje, czy już wygasła. Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrywaniu wniosku skarżącej organ egzekucyjny powinien zbadać przesłanki umorzenia z art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w szczególności wyjaśnić wszelkie wątpliwości w zakresie wygaśnięcia obowiązku podatkowego w związku ze ściągnięciem należności, w tym precyzyjnie wskazać przebieg dotychczasowego postępowania egzekucyjnego i wysokość ściągniętych sum.

W rezultacie ponownie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał postanowienie nr [...] z dnia 27 października 2010 r., w którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego uzasadniając to faktem, że w trakcie dotychczas przeprowadzonego postępowania zobowiązanie podatkowe zostało zaspokojone w wysokości 10.627,69 zł w kapitale, w związku z czym wciąż pozostała do uregulowania kwota 12.445,01 zł. Kwota ta, z uwagi na upływ terminu przedawnienia, który nastąpił 12 marca 2007 r., może być – zgodnie z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej – wyegzekwowana tylko z przedmiotu zabezpieczonego hipoteką. W postanowieniu tym organ zaznaczył, że przepisy Ordynacji podatkowej nie pozostawiają uznaniu wierzyciela sposobu rozliczenia wpłaconych (ściągniętych) kwot w sytuacji, gdy nie zaspakajają one całej zaległości podatkowej, nakazując proporcjonalnie zaliczać wpłaty na tę zaległość i na odsetki za zwłokę. Uzasadnienie postanowienia zawierało też rozliczenie ściągniętych od zobowiązanej kwot ze wskazaniem, jaką ich część organ egzekucyjny zaliczył na należność główną, jaką na odsetki, a jaką na koszty egzekucyjne.

Na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązana wniosła zażalenie do organu drugiej instancji. W rezultacie rozpatrzenia tego zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji podzielając zawartą w nim argumentację.

Organ drugiej instancji wskazał, że wierzytelność organu podatkowego względem podatnika nie wygasła, a to dlatego, że ściągane kwoty nie były przeznaczane wyłącznie na spłacanie samej wierzytelności określonej w tytule wykonawczym nr [...], ale też na pokrycie kosztów egzekucyjnych i należnych odsetek za zwłokę, co organ był zobligowany czynić w pierwszej kolejności. Ponadto zdaniem organu Naczelnik Urzędu Skarbowego w wydanym po przeprowadzeniu ponownego postępowania wyjaśniającego postanowieniu "szczegółowo wykazał i jednocześnie należycie uzasadnił sposób rozliczenia pobranych – do upływu terminu przedawnienia – kwot oraz wykazał dalsze istnienie wierzytelności będącej podstawą istnienia hipoteki", w związku z czym brak jest podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego.

We wniesionej w dniu 4 maja 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skardze na w/w postanowienie J.K. podniosła następujące zarzuty:

"1. sprzeniewierzenie się znaczeniu prawnemu pojęcia "hipoteka kaucyjna", czyli w/w postanowienie jest niezgodne z prawem,

2. traktowanie pojęcia "hipoteka kaucyjna" w sposób sprzeczny z art. 102 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (i innymi znaczeniami przyjętymi za prawidłowe w obrocie prawnym RP),

3. nie wyartykułowanie w formie oczywistej kwoty pobranej przez US do upływu terminu przedawnienia zobowiązania tj. do dnia 12 marca 2007r., celem uniemożliwienia weryfikacji kwoty zaspokojenia z zabezpieczonego hipoteką kaucyjną, przymusową zaległości podatkowej,

4. całkowity brak odniesień do powiązań pomiędzy prawem cywilnym, prawem podatkowym a prawem administracyjnym skutkujący pełną bezprawnością decyzji wydanej na niekorzyść podatnika,

5. brak uwzględnienia faktu, iż z powodu trybu skargi sądowej (NSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1467/01) egzekucję z majątku podatnika (nieruchomości) można prowadzić tylko i wyłącznie na postawie klauzuli wykonalności (tytułu wykonawczego) do prawomocnego wyroku Sądu w drodze postępowania nazywanego egzekucją w administracji (Kodeks postępowania administracyjnego, prawo cywilne, ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji),

6. brak uwzględnienia faktu, iż należności Skarbu Państwa zabezpieczone wpisem hipoteki (zwykłej lub kaucyjnej) na nieruchomości nie podlegają egzekucji skarbowej do czasu zaistnienia prawomocnego wyroku sądowego i opatrzenia powstałego orzeczenia sądowego stosownymi klauzulami prawnymi dopuszczającymi egzekucję wg Kodeksu postępowania administracyjnego".

Skarżąca wniosła o:

- stwierdzenie nieważności lub niezgodności z prawem zaskarżonego postanowienia,

- umorzenie podatku jako żądanego bez właściwej podstawy prawnej oraz nie posiadającego ważnego prawnie zabezpieczenia hipotecznego na nieruchomości [...] w formie hipoteki kaucyjnej z powodu uregulowania należności przekraczającej limit wpisu w/w hipoteki kaucyjnej,

- umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie dochodzenia podatku na rzecz Skarbu Państwa,

- wykreślenie hipoteki kaucyjnej wpisanej w księdze wieczystej [...] w terminie niezwłocznym,

- stwierdzenie bezprawności prowadzonej egzekucji, jako, że tryb administracyjnego postępowania sądowego wykluczał podejmowanie egzekucji na podstawie decyzji inspektora UKS,

- zasądzenie kosztów prawem przypisanych na rzecz skarżącej".

Uzasadniając skargę skarżąca skupiła się głównie na podkreślaniu, że organ egzekucyjny błędnie twierdzi, iż wciąż posiada wobec niej wierzytelność opiewającą na kwotę 12.445,01 zł. Zdaniem skarżącej nie tylko doszło do upływu terminu przedawnienia (czego organ nie kwestionuje), ale wierzytelność ta już wygasła, a to z uwagi na ściągnięcie w toku postępowania egzekucyjnego od skarżącej kwoty 41.072,52 zł, czyli kwoty znacznie przewyższającej sumę zabezpieczoną hipotecznie (23.072,70 zł). Skarżąca wskazała że kwota 23.072,70 zł, która stanowiła sumę najwyższą zabezpieczenia hipoteką kaucyjną, obejmowała zarówno zaległy podatek, jak i odsetki i koszty egzekucyjne. W opinii skarżącej "wyczerpanie wpisanego limitu liczbowego (liczba: 23.072,70) nastąpiło kilka lat temu (...), i od tego czasu zabezpieczenie wierzytelności poza zakresem (liczba: 23.072,70) jest bezskuteczne".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

W pismach procesowych z dnia: 20 lipca 2011 r., 19 sierpnia 2011 r., 22 sierpnia 2011 r., 3 września 2011 r., 12 października 2011r., 9 stycznia 2012 r., 20 lutego 2012 r., 26 marca 2012 r., 27 marca 2012 r., 28 marca 2012 r., skarżąca kontynuowała rozważania wcześniej przedstawione w skardze, co do bezzasadności dalszego prowadzenia egzekucji z nieruchomości na której została ustanowiona hipoteka przymusowa z uwagi na jej wygaśnięcie.

Dyrektor Izby Skarbowej w pismach procesowych z dnia: 20 lipca 2011 r., 21 września 2011r., podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, zaś kontrola tej działalności obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, sąd – zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a. – uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części albo wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.

W tak określonym zakresie kognicji Sąd uznał skargę za uzasadnioną.

Kwestią zasadniczą podlegającą rozstrzygnięciu w niniejszej sprawie stało się to, czy wierzytelność Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego w postaci zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r., zabezpieczona wpisem hipoteki przymusowej kaucyjnej nadal istnieje, czy już wygasła.

Stosownie do art. 34 § 1 Ordynacji podatkowej Skarbowi Państwa i jednostce samorządu terytorialnego przysługuje na wszystkich nieruchomościach podatnika, płatnika, inkasenta, następcy prawnego lub osób trzecich z tytułu zobowiązań podatkowych powstałych w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, a także z tytułu zaległości podatkowych w podatkach stanowiących ich dochód oraz odsetek za zwłokę od tych zaległości zwana dalej "hipoteką przymusową". Hipoteka przymusowa powstaje przez dokonanie wpisu do księgi wieczystej, a podstawą wpisu jest doręczona decyzja ustalająca bądź określająca wysokość zobowiązania podatkowego (art. 35 § 1 i § 2 pkt 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej). Wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej dokonuje właściwy sąd rejonowy na wniosek organu podatkowego.

W aktach sprawy znajduje się zawiadomienie Sądu Rejonowego Wydział Ksiąg Wieczystych z dnia 14 sierpnia 2002 r. o wpisie w księdze wieczystej Kw nr [...] dotyczącej działki nr [...], której właścicielem jest J.K. w dziale IV hipoteki kaucyjnej-przymusowej w kwocie 23.072,70 zł na rzecz Skarbu Państwa – Urzędu Skarbowego, tytułem zabezpieczenia zobowiązań pieniężnych wymienionych w decyzji wymiarowej z dnia 3 listopada 2000 r. nr [...] - na podstawie powołanej decyzji – wpisano dnia 14 sierpnia 2002 r.

W myśl art. 34 § 5 Ordynacji podatkowej do hipoteki przymusowej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości, a wiec przepisy ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r., Nr 124 poz. 1361 ze zm., powoływanej dalej jako: "u.k.w.h." w brzmieniu obowiązującym przed nowelizacją z dnia 20 lutego 2011 r.). Ponieważ Sąd Rejonowy w celu zabezpieczenia należności podatkowych skarżącej wpisał w księdze wieczystej hipotekę kaucyjną przymusową, to wskazane jest odwołanie się do stosownych regulacji u.k.w.h. Zgodnie z art. 111 tej ustawy hipoteka przymusowa wpisana na podstawie nieprawomocnego orzeczenia, tymczasowego zarządzenia sądu, postanowienia prokuratora albo nieostatecznej decyzji jest hipoteką kaucyjną. Natomiast według art. 102 § 1 u.k.w.h. wierzytelności o wysokości nieustalonej mogą być zabezpieczone hipoteką do oznaczonej sumy najwyższej (hipoteka kaucyjna).

Odnosząc powyższe regulacje na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzić należy, że bezspornym w sprawie jest, iż wpis dotyczył hipoteki kaucyjnej przymusowej do kwoty 23.072,70 zł. Poza sporem pozostaję również także to, że wobec skarżącej prowadzone było postępowanie egzekucyjne poprzez zajęcie jej wynagrodzenia za pracę w Akademii Pedagogicznej, które doprowadziło do ściągnięcia w okresie od dnia 1 stycznia 2000 r. do dnia 30 marca 2009 r. łącznie kwoty 71.069,98 zł. Nie budzi wątpliwości i sporu między skarżącą i organami egzekucyjnymi, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. przedawniło się z dniem 12 marca 2007 r. Uznanie tej okoliczności przez organ egzekucyjny zaowocowało zwrotem skarżącej nienależnie ściągniętej należności w kwocie 26. 263,54 zł.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, wierzytelność organu podatkowego z tytułu zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. względem skarżącej wciąż istnieje, w związku z czym możliwe jest jej dochodzenie z przedmiotu zabezpieczenia hipoteką. W istocie, organ pierwszej instancji w uzasadnieniu postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego (utrzymanego w mocy zaskarżonym postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej ) przedstawił rozliczenie dotychczas ściągniętych w toku prowadzonej egzekucji kwot, z którego wynika, że na poczet należności głównej zaliczono do tej pory 10.627,69 zł, a w związku z tym do uiszczenia pozostaje nadal wierzytelność w wysokości 12.445,01 zł. Pozostałą część wyegzekwowanej kwoty 41.072,52 zł została zaliczona odpowiednio na odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne.

Skarżąca uważa zaś, że skoro poprzez ustanowienie hipoteki zabezpieczono sumę 23.072,70 zł, to organ miał prawo ściągnąć od niej maksymalnie taką właśnie kwotę pieniężną. Jej zdaniem bowiem hipoteka zabezpiecza zarówno kwotę zaległego podatku, jak i odsetki i koszty egzekucyjne.

W ocenie Sądu stanowisko skarżącej należy uznać za uzasadnione. Hipoteka kaucyjna stanowi wyjątek od zasady, że hipoteka zabezpiecza wierzytelności już istniejące i ściśle oznaczone co do wysokości. Zabezpiecza ona m.in. wierzytelności o wysokości nieustalonej, istniejące lub mogące powstać w przyszłości. Funkcją hipoteki kaucyjnej jest zabezpieczenie wierzytelności, które nie mogą być zabezpieczone przez hipotekę zwykłą. Występując z wnioskiem o ustanowienie hipoteki kaucyjnej należy jednoznacznie oznaczyć maksymalna sumę mającą obciążać nieruchomość. Podana suma będzie bowiem górną granicą odpowiedzialności rzeczowej właściciela nieruchomości także w zakresie ewentualnych kosztów postępowania i odsetek. Zgodnie bowiem z art. 104 u.k.w.h. hipoteka kaucyjna zabezpiecza odsetki oraz koszty postępowania mieszczące się w sumie wymienionej we wpisie hipoteki. W tym miejscu należy przywołać stanowisko zawarte w orzeczeniach; z dnia 2 maja 1960 r., sygn. akt 4 CR 1028/59, z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt V CSK 400/07, gdzie Sąd Najwyższy stwierdził, że z istoty hipoteki kaucyjnej wynika, że zabezpiecza ona wierzytelność, której wysokość nie jest jeszcze ustalona. Wpis określonej hipoteki kaucyjnej oznacza najwyższą sumę odpowiedzialności rzeczowej. Zapłata całej sumy wymienionej we wpisie hipoteki uzasadnia wykreślenie tej hipoteki, bowiem skutkuje wygaśnięciem wierzytelności z danego stosunku prawnego, w każdym razie w takim zakresie, w jakim wierzyciel w wyniku wpisu może jej dochodzić z nieruchomości. Przy tym stwierdzić należy, że ściągnięcie zaległości podatkowej w drodze egzekucji administracyjnej mieści się w pojęciu zapłaty, która powoduje wygaśnięcie zobowiązania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II FSK 84/10, wyrok NSA z dnia 10 września 2009 r., sygn. akt II FSK 582/08, wyrok NSA z dnia 22 lutego 2008 r., sygn. akt II FSK 1725/06).

Zwrócić należy uwagę, że już z decyzji wymiarowej wydanej przez Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia 30 listopada 2000 r. wynikał obowiązek zapłaty zobowiązania podatkowego (zaległości podatkowej) w wysokości 23.072,70 zł oraz odsetek za zwłokę w wysokości 36.669,50 zł (stosownie do art. 53 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w 2000 r., w przypadkach przewidzianych w art. 21 § 3 i 4 odsetki za zwłokę naliczał organ podatkowy, określając ich wysokość na dzień wydania decyzji określającej wysokość zaległości podatkowej). Zatem nie było przeszkód do dokonania wpisu hipoteki co najmniej w kwocie 59.792,20 zł.

Organy egzekucyjne obu instancji uzasadniając swoje stanowisko odwoływały się do art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, według którego, jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Ich zdaniem zostało wykazane w toku postępowania, że organ pierwszej instancji dokonywał zarachowania kolejnych ściągniętych od zobowiązanej sum zarówno na poczet samej zaległości podatkowej, jak i odsetek oraz kosztów. W związku z tym do dnia 12 marca 2007 r. tj. daty przedawnienia wyegzekwowano od skarżącej kwotę: 10.627,69 zł, a zatem z nieruchomości może jeszcze egzekwować na poczet określonego decyzją z dnia 30 listopada 2000 r. zobowiązania podatkowego, kwotę 12.445,01 zł. Jednakże jest to rozumowanie błędne, albowiem jak wynika z rozliczenia zamieszczonego w postanowieniu z dnia 27 października 2010 r. łącznie wyegzekwowano od skarżącej kwotę 41.072,52 zł, a więc kwotę znacznie przewyższającą kwotę na jaką ustanowiono hipotekę kaucyjną, która jak wcześniej wykazano stanowiła najwyższą sumę odpowiedzialności rzeczowej skarżącej.

Organy w rozpoznawanym przypadku przydają nadmierne znaczenie regulacji art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, zapominając o zasadach na jakich ustanawiana była hipoteka kaucyjna. Żaden przepis Ordynacji podatkowej (jeżeli nie zawiera wprost stosownej dyspozycji) nie może modyfikować reguł rządzących ustanowieniem hipoteki, określonych w u.k.w.h. i rozszerzać zakres odpowiedzialności rzeczowej właściciela nieruchomości, a wręcz przeciwnie, art. 34 § 5 Ordynacji podatkowej w przypadku hipoteki określonej w § 3 i 4 nakazuje stosować odpowiednio przepisy dotyczące hipoteki na nieruchomości.

Wyegzekwowanie (zapłata) całej sumy wymienionej we wpisie hipoteki uzasadnia wykreślenie tej hipoteki i w konsekwencji eliminuje podstawę do prowadzenia postępowania egzekucyjnego z nieruchomości. Organ egzekucyjny rozpatrując ponownie wniosek skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego uwzględni dokonaną przez Sąd ocenę prawną jak również fakt, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowy od osób fizycznych za 1996 r. uległo już przedawnieniu.

W tym stanie sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w/w ustawy.