Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 802/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2023-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17
journal: Dz.U. 2022 poz 615
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tj.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Edyta Podrazik Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Asesor WSA Paweł Daniel (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi G. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2022r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 15 września 2022 r., nr SKO [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia z dnia 03 sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D. K..

Decyzja powyższa zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu 27 kwietnia 2022 r. G. K. (dalej również jako: "wnioskodawczyni" albo "skarżąca") zwróciła się do Wójta Gminy [...] (dalej również jako: "Wójt" albo "organ I instancji") z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. K..

Podczas prowadzonego postępowania administracyjnego ustalono, że syn wnioskodawczyni – D. K. posiada Orzeczenie Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności z dnia 18 marca 2019 r. o znacznym stopniu niepełnosprawności, które wydane jest na stałe. Symbol stwierdzonej przez niego niepełnosprawności – 04-O (choroby narządu wzroku). Na podstawie karty informacyjnej z dnia 17 października 2016 r. rozpoznano dziedziczny zanik nerwów wzrokowych typu Kjera. Zanik nerwów wzrokowych występuje też u innych licznych krewnych D. K.. W orzeczeniu znajduje się informacja o tym, że D. K. może wykonywać pracę na poziomie "zero" w dobrych warunkach oświetleniowych - w warunkach pracy chronionej lub na przystosowanym stanowisku pracy.

Na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż D. K. jest, która pobiera rentę socjalną wraz ze świadczeniem uzupełniającym. Zamieszkuje wspólnie z matką G. oraz ojcem J., z którymi prowadzi jedno gospodarstwo domowe. Ojciec pracuje zawodowo jako ochroniarz w firmie H. , ponadto pobiera rentę inwalidzką z ZUS oraz posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Natomiast matka - G. - ubiegając się o świadczenie pielęgnacyjne na syna D. , wyjechała za granicę w celach zarobkowych na okres około 6 tygodni począwszy od 01 czerwca 2022 r. Syn D. oświadczył, że faktyczną opiekę przed wyjazdem do N. sprawowała nad nim matka. W okresie, kiedy wnioskodawczyni przebywała za granicą, opiekę nad D. K. sprawuje najbliższa rodzina, tj. ojciec, babcia i ciocia.

D. K. jest studentem Wydziału Nauk Humanistycznych i Społecznych, kierunek: Pedagogika Opiekuńczo-Wychowawcza. Zajęcia odbywają się w trybie stacjonarnym. Na uczelni w trakcie zajęć nie korzysta z pomocy innych osób. Na zajęciach przebywa przeważnie w godzinach od 8.00 -17.00, weekendy spędza w domu. Nie posiada prawa jazdy z uwagi na wadę wzroku.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 marca 2019 r. G. K. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad synem D. . W dniu 08 kwietna 2019 r. decyzją Wójta Gminy [...] przyznano jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bezterminowo od dnia 01 marca 2019 r.

W dniu 25 marca 2022 r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia zasadności pobierania przez G. K. świadczenia pielęgnacyjnego nad synem Dominkiem z powodu sygnałów ze środowiska, wskazujące, że nie sprawuje opieki nad synem, ponieważ wyjechała do pracy za granicę. Decyzją Wójta Gminy [...] uchylono prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jednak decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego decyzja powyższa została uchylona.

Mając powyższe na względzie Wójt Gminy [...] zawiesił postępowanie administracyjne wszczęte wnioskiem z dnia 27 kwietnia 2022 r.

Pismem z dnia 27 maja 2022 r. G. K. złożyła oświadczenie, że w okresie marzec-kwiecień 2022 r. przebywała w N. w celach zarobkowych. Jednocześnie oświadczyła, iż dnia 01 czerwca 2022 r. rozpoczyna pracę na terytorium N. . Kolejnym oświadczeniem z dnia 13 lipca 2022 r. oświadczyła, że wróciła z N. , gdzie przebywała w celach zarobkowych (na dzień 03 sierpnia 2022 r. nie posiadała dokumentu potwierdzającego okres zatrudnienia). Na podstawie złożonego dokumentu przez G. K. oświadczenia, w dniu 22 lipca 2022 r. potwierdzającego okres zatrudnienia dot. marca-kwietnia – organ I instancji przyjął, że pracowała w okresie od dnia 22 lutego 2022 r. do 08 kwietnia 2022 r.

Decyzja z dnia 14 lipca 2022 r. Wójt Gminy [...] uchylił swoją własną decyzję z dnia 08 kwietna 2019 r. Decyzja powyższa jest ostateczna.

W tych okolicznościach organ I instancji podjął zawieszone postępowanie administracyjne dotyczące wniosku z dnia 27 kwietnia 2022 r., zauważając, że skoro G. K. była w zatrudnieniu do dnia 08 kwietnia 2022 r., prawo do świadczenia pielęgnacyjnego jest ustalane od dnia 09 kwietnia 2022 r.

Następnie decyzją z dnia 03 sierpnia 2022 roku, nr [...], Wójt Gminy [...] odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D. K..

Zdaniem organu I instancji, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Wraz z wypłatą świadczenia pielęgnacyjnego odprowadzana jest składka emerytalno-rentowa, która umożliwia nabycie uprawnień emerytalnych osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne. Składka jest opłacana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę. Podstawę wymiaru składki stanowi kwota pobieranego świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne stanowi zatem "rekompensatę za rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia". Warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego jest zatem niepodejmowanie zatrudnienia i stopień znaczny osoby wymagającej opieki. Organ I instancji uznał przy tym, że nie powinno się przyznawać świadczenia w związku z posiadaniem orzeczenia, ale w związku z opieką.

Następnie Wójt wskazał, że gdyby nie złożony donos, G. K. nadal dokonywałaby wyjazdów za granicę w celach zarobkowych w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego. Jest to dalece niesprawiedliwe w porównaniu z osobami, które są zmuszone sprawować ciągłą opiekę nad osobami jej wymagającymi i nie mają możliwości podjęcia zatrudnienia, nie mówiąc już o czasie wytchnienia dla osób stale przebywającymi i opiekującymi się osobami niepełnosprawnymi. W przypadku wnioskodawczyni bezspornym jest fakt że, podejmuje się ona pracę zarobkowej, w związku z tym nie przysługuje jej świadczenie pielęgnacyjne.

Od powyższej decyzji odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wniosła G. K. podnosząc, że "syn wymaga stałej opieki i nadzoru. To że radzi sobie w szkole to efekt rehabilitacji. Ale i tak ktoś musi czuwać. Nawet osoby niewidome po odpowiednim szkoleniu poruszają się same. Gdy wyjeżdżam opiekę przejmuje rodzina, bo na GOPS nie mogę liczyć, a wręcz przeciwnie".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej również jako: "Kolegium", "organ odwoławczy" albo "organ II instancji") przywołaną na wstępie decyzją z dnia 15 września 2022 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia z dnia 03 sierpnia 2022 r.

Uzasadniając powyższe stanowisko Kolegium przytoczyło stan faktyczny sprawy oraz treść przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej również jako: "ustawa" albo "u.ś.r.") regulujących zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego. Następnie organ II instancji podniósł, że z akt sprawy i wywiadu środowiskowego wynika, że w trakcie pobierania świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni wyjeżdżała w celach zarobkowych do N. (dokumenty potwierdzające zatrudnienie), a wyjazdy te nie są kilkudniowe lecz miesięczne, a nawet dłuższe. W przedmiotowej sytuacji nie można zatem mówić o stałej i nieprzerwanej opiece G. K. nad D. K.. Ponadto w odwołaniu Strona oświadczyła, że "gdy wyjeżdżam opiekę przejmuje rodzina, bo na GOPS nie mogę liczyć, a wręcz przeciwnie". Kolegium podniosło, że D. K., pomimo iż ma znaczny stopień niepełnosprawności nie jest osobą leżącą. Uczęszcza do szkoły wyższej, sam dba o sprawy związane z własną higieną i sam kontroluje przyjmowanie leków, sam też przy niewielkiej pomocy funkcjonuje w środowisku. Biorąc pod uwagę przeprowadzony wywiad środowiskowy, nie można powiedzieć, aby opieka była sprawowana przez wnioskodawczynię w sposób ciągły i nieprzerwany. Matka pomaga synowi jedynie wtedy, gdy jest w domu (Polsce). Wykonywane przez nią czynności związane z opieką nad synem nie są stałe ani też nie maja charakteru pielęgnacyjnego (np. karmienie osoby niepełnosprawnej, przewijanie osoby niepełnosprawnej).

Wyszczególniona w aktach sprawy pomoc matki, nie świadczy o konieczności rezygnacji (niepodejmowania) przez skarżącą z zatrudnienia w związku ze sprawowaniem opieki nad ojcem. Zdaniem organu jest to pomoc w czynnościach dnia codziennego, ale nie w zakresie, który uprawnia do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Pomoc nie jest opieką w rozumieniu przepisu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego w sytuacji skarżącej uznać trzeba, że nie jest niemożliwym podjęcie zatrudnienia, innej pracy zarobkowej, co potwierdza fakt, że G. K. regularnie wyjeżdża do pracy za granicę. Uwzględniając całokształt sprawy, stan zdrowia osoby niepełnosprawnej, jej sprawność ruchową, funkcjonowanie w życiu codziennym, oraz stopień zaangażowania osoby występującej o świadczenie pielęgnacyjne nad osobą niepełnosprawną zasadna jest odmowa przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

Konkludując podjęte rozważania Kolegium wyjaśniło, że zakres sprawowanej opieki nad synem D. K. nie wyklucza możliwości wykonywania przez wnioskodawczynię pracy zarobkowej i nie stanowi związku przyczynowo — skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką. Zakres opieki udzielonej niepełnosprawnemu synowi nie mieści się w kategorii konieczności stałej i długoterminowej opieki i pomocy wykonywanej z zakresie uniemożliwiającym podjęcie zatrudnienia. Sytuacja zatrudnienia, która występuje u wnioskodawczyni wyklucza możliwość pobierania świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu G. K. reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika podnosząc zarzut naruszenia art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie w jakim dokonano ustalenia naruszenia ustawy, w tym w zakresie, w którym ustalono brak konieczności opieki nad niepełnosprawnym.

W ocenie skarżącej literalna wykładnia przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, wskazuje że skarżąca wypełnia ustawowe przesłanki warunkujące otrzymanie przedmiotowego świadczenia. Skarżąca wyjaśniła, że brak posiadania dokumentacji odnoszącej się do noszenia okularów lub leczenia wzorku przez niepełnosprawnego syna nie może stanowić prawidłowej przesłanki dla dalszego oceny stanu zdrowia niewidomego lub niedowidzącego o ustalonej grupie inwalidzkiej. Jej syn pozostaje jednak pod ciągłą opieką okulisty co potwierdza przedłożone do skargi zaświadczenia. Ogólnie zatem zły stan zdrowia uzasadniający ustalenie grupy inwalidzkiej nie może być przyczyną odmowy prawa do świadczenia.

Jako niezasadne skarżąca uznała wywody zawarte w uzasadnieniu, jakoby to odmowę przyznania świadczenia mogła uzasadniać - traktowana jako sukces wychowawczy - dalsza nauka syna, jego zdolność w ograniczonym zakresie do samodzielnego poruszania się po znanym terenie, a tym bardziej tak bezzasadnie lekceważone umiejętności pełnosprawnego człowieka jak umiejętność samodzielnego ubrania się i skorzystania z toalety. Praca zawodowa syna z oczywistych względów nie może być oceniania w oderwaniu od jej terapeutycznego charakteru a zatem uwypuklanie tak osiąganych zarobków jako dowód na bezcelowość opieki wydaje się nie zasługiwać na uznanie w ocenie sądu.

Skarżąca oświadczyła następnie, że sprawuje ciągłą i osobistą opiekę zarówno nad synem D. jak i na cierpiącym na analogiczne problemy (również niepełnosprawnym niewidomym) mężem. Obaj cierpią na zanik mięśni wzrokowych. Zdaniem skarżącej stałości opieki nie może podważać w ocenie skarżącej przejściowe oddalenie się opiekuna, tym bardziej, iż zadbał on o zapewnienie odpowiedniego - również wypełniającego podstawowe przesłanki ustawowe zastępstwa - zaś długoterminowość opieki dla zachowania należytej powagi wymaga odniesienia się do całego okresu sprawowania wymaganej opieki. W danej sprawie nie zachodzi chwilowa konieczność opieki nad ofiarą drobnej kolizji drogowej, która z uwagi na usztywnienie nogi gipsem nie może samodzielnie udać się do sąsiedniego pokoju, lecz z bardzo trudnym przypadkiem medycznym nie rokującym pozytywnych postępów i wymagającym całodobowego i wieloletniego wsparcia. Zatem nawet wielotygodniowa nieobecność nie może zmienić skutecznie oceny zasadności pozytywnego rozpatrzenia wniosku o przyznanie świadczenia. Zasadnym jest wskazać, iż nieobecności spowodowane były pilną i zrozumiałą potrzebą zapewnienia bytu rodzinie a nie np. urlopowym spędzaniem czasu. W ocenie skarżącej zaproponowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji znaczenie słowa sporadycznie jako mające uzasadnić zaskarżaną decyzję odbiega zauważalnie od powszechnie przyjętej w języku polskim interpretacji. Osoba udająca się na godzinę 8 do pracy i opuszczająca stanowisko po godzinie 16 tj. spędzająca tam tylko cześć doby zgodnie z proponowaną formułą byłaby jedynie sporadycznie pracującą co wydaje się nadmiernie nie zasadne i jako takie stanowi dostateczną podstawę dla uznania wadliwości zaskarżanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd obowiązany jest zatem dokonać oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji także wtedy, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze.

Na wstępnie należy zwrócić uwagę, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 02 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.). Zgodnie z powołanym przepisem: "Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów". W związku z tym zarządzeniem z dnia 10 stycznia 2022 r. Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była kwestia prawidłości decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 września 2022 r., mocą której organ utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia z dnia 03 sierpnia 2022 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad niepełnosprawnym synem D. K..

Okoliczności sprawy nie są kwestionowane przez strony i zostały opisane w części historycznej uzasadnienia. Kwestią sporną pozostaje natomiast, czy skarżąca spełnia przesłanki uzasadniające przyznanie jej wnioskowanego świadczenia. W ocenie skarżącej spełnia ona przesłanki określone w art. 17 ustawy, natomiast w ocenie organu odwoławczego zakres sprawowanej przez nią opieki nad synem nie wyklucza możliwości wykonywania przez wnioskodawczynię pracy zarobkowej i nie stanowi związku przyczynowo — skutkowego pomiędzy rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaną opieką. o świadczeniach rodzinnych

Przesłanki przedmiotowe i podmiotowe przyznania świadczenia pielęgnacyjnego określa art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W świetle powyższego przepis świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w przepisie art. 17 ust. 1 ustawy, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W konsekwencji jest to świadczenie przyznawane za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania opieki lub za rezygnację z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą bliską, niepełnosprawną w stopniu znacznym.

Ponieważ ustawodawca nie zdefiniował opieki w ramach regulacji u.ś.r., należy dokonać rekonstrukcji tego znaczenia w oparciu o znaczenie słownikowe. I tak, "opieka" jest to "troszczenie się, dbanie o kogoś, doglądanie, pilnowanie kogoś, czegoś" (E. Sobol, Popularny słownik języka polskiego PWN, Warszawa 2003, s. 608). Słownikowe znaczenie słowa "opieka" obejmuje zatem szerokie spektrum czynności zmierzających do zachowania dobrostanu osoby, nad którą sprawuje się ją. Wszystkie te czynności mają na względzie konieczność utrzymania podopiecznego w możliwie niezmienionym stanie życia odpowiadającemu godności człowieka.

Samo świadczenie pielęgnacyjne jest dedykowane dla opiekunów osób o bardzo poważnych schorzeniach, co powoduje, że opiekun, aby otrzymać świadczenie pielęgnacyjne powinien całkowicie poświęcić się tejże opiece nad osobą schorowaną tak, aby nie miał żadnej możliwości podjęcia jakiejkolwiek pracy w jakiejkolwiek formie.

Zauważyć w tym miejscu należy, że orzecznictwo sądów administracyjnych wypracowało interpretację pojęć "stała opieka" i "długotrwała opieka". I tak, określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie. Przepis art. 17 ust. 1 ustawy należy zatem stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11, wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl – dalej jako: "CBOSA"). Świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 0 2 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2729/16, CBOSA). Dlatego musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo - skutkowy nie istnieje. Jednocześnie stwierdzono także, że wobec braku w samej ustawie o świadczeniach rodzinnych definicji legalnej "opieki" czy "sprawowania opieki", nie chodzi o opiekę rozumianą jako wykonywanie czynności opiekuńczych i pielęgnacyjnych bez przerwy, tj. przez 24 godziny na dobę ale pozostawanie do dyspozycji podopiecznego poprzez udzielanie pomocy oraz wykazywanie ciągłej gotowości jej niesienia. Cel i istota świadczenia pielęgnacyjnego pozwalają wskazać, że w przepisie chodzi o ustawiczną opiekę sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. Punkt ciężkości w tym zakresie tkwi w stałości opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, a to oznacza, że opieka ta powinna być sprawowana codziennie. Opiekun musi pozostawać do dyspozycji podopiecznego.

Przenosząc powyższe rozważania do niniejsze sprawy Sąd wskazuje, że choć w skardze zasadnie wywiedziono, że argumenty organów administracji publicznej dotyczące braku posiadania dokumentacji odnoszącej się do noszenia okularów lub leczenia wzorku przez niepełnosprawnego syna, czy też jego nauki w szkole wyższej, nie mogą zostać uznane za zasadne, gdyż dotyczyły okoliczności podważających orzeczenie o niepełnosprawności, to jednak podzielić należy stanowisko organów o braku zasadności przyznania skarżącej wnioskowanego świadczenia.

Sąd podziela ocenę, że w przedmiotowej sprawie nie można mówić ani o rezygnacji z zatrudnienia ani o sprawowaniu przez skarżącą długotrwałej opieki. Z akt sprawy wynika – a powyższy stan faktyczny nie został przez skarżącą zakwestionowany – że jeszcze w momencie złożenia wniosku przebywała ona za granicą w celach zarobkowych. Wyklucza to tym samym zaistnienie przesłanki rezygnacji z zatrudnienia, a więc podstawowego warunku przyznania świadczenia.

Po drugie, sytuacja, w której skarżąca pobierając świadczenie pielęgnacyjne, lub też występując o nie (jak ma to miejsce w niniejszej sprawie), równocześnie wyjeżdżając za granicę do pracy zarobkowej przesądza, że sprawowane przez nią opieka nie ma charakteru stałego i długotrwałego. Skarżąca oraz jej pełnomocnik wadliwe przyjmują, że "przejściowe oddalenie się opiekuna" nie zmienia charakteru sprawowanej opieki. Tymczasem, jak powyżej wskazano, choć sprawowana opieka nie musi być opieką sprawowaną przez 24 godziny na dobę, ale musi być wiązana z sytuacją, w której opiekun pozostaje do dyspozycji podopiecznego poprzez udzielanie pomocy oraz wykazywanie ciągłej gotowości jej niesienia. Brak obecności w kraju powoduje, że warunek powyższy nie był spełniony w momencie rozpoznawania przedmiotowej sprawy.

Sąd zwraca uwagę, że jak zasadnie wyjaśniono w decyzji organu I instancji, świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane jedynie w sytuacji, gdy zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Pamiętać bowiem należy, że wraz z wypłatą świadczenia pielęgnacyjnego odprowadzana jest składka emerytalno-rentowa, która umożliwia nabycie uprawnień emerytalnych osobom pobierającym świadczenie pielęgnacyjne. Składka jest opłacana przez wójta, burmistrza lub prezydenta miasta przez okres niezbędny do uzyskania okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładkowego) odpowiednio 20-letniego przez kobietę i 25-letniego przez mężczyznę. Podstawę wymiaru składki stanowi kwota pobieranego świadczenia. Świadczenie pielęgnacyjne stanowi zatem "rekompensatę za rezygnację lub niepodejmowanie zatrudnienia". Dopuszczenie sytuacji, w której skarżąca otrzymuje świadczenie związane bezpośrednio związane z opieką nad niepełnosprawnym, równocześnie nie sprawując tej opieki, wyklucza możliwość przyznania wnioskowanego świadczenia. Sąd podkreśla, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest świadczeniem, które mogłoby być przyznawane automatycznie, lecz uzależnione jest od ustalenia, że osoba o nie występujące faktycznie i rzeczywiści sprawuje opiekę nad osobą potrzebującą, który to warunek nie został w niniejszej sprawie spełniony

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu działając na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.