Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1532/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję i umorzono postępowanie - art. 145 §3 ustawy PoPPSA

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Waldemar Śledzik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. K. i J. P. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] czerwca 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...], 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej E. K. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania, 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego J. P. kwotę 680 (słownie: sześćset osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją - przywołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a." – utrzymano w mocy orzeczenie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z [...] stycznia 2016 r., którym odmówiono – p. E. K., J. P. oraz S. C., zwanym dalej "Wnioskodawcami" - udostępnienia przez Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców, zwany dalej "Zarządem Ogrodów", danych osobowych użytkowników działek w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. [...] w [...], zwanym dalej "Ogrodem Działkowym".

W uzasadnieniu postanowienia przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- do organu wpłynęła skarga Wnioskodawców na odmowę udostępnienia im przez Zarząd Ogrodów danych osobowych użytkowników działek w Ogrodzie Działkowym, na działce nr ew. [...] (pow. 1,2582 ha), zwanej dalej "Działką", w zakresie ich imion, nazwisk, adresów zamieszkania, oznaczenia i powierzchni zajmowanych działek, a także zapisów graficznych na mapie ewidencyjnej poszczególnych działek Ogrodu Działkowego, położonych na Działce,

- w skardze podniesiono: "(...) pismem z dnia [...] września 2011 r. Skarżący zwrócili się do Okręgowego Zarządu Polskiego Związku Działkowców w [...] o udostępnienie im ww. danych osobowych (...). Okręgowy Zarząd Polskiego Związku Działkowców w [...] w piśmie z dnia [...] września 2011 r. (...) odmówił udostępnienia danych osobowych ww. osób na rzecz Skarżących, powołując się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych, tj. brak zgody działkowców na przetwarzanie powyższych danych (...). Skarżący są właścicielami nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy dla [...] w [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą KW nr [...], nr działki [...] o powierzchni 1,2582 ha (...). Na przedmiotowej nieruchomości po II wojnie światowej w 1945 r. został bezprawnie posadowiony Pracowniczy Ogród Działkowy im. [...]. Od tego czasu Skarżący nie mają możliwości korzystania ze swojej własności, pomimo, że Sąd Grodzki w [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1948 r. (...) nakazał przywrócić ówczesnej właścicielce J. P. posiadanie przedmiotowej nieruchomości (...)"; Wnioskodawcy wskazali ponadto: "(...) właściciele domagali się ochrony prawa własności pozywając organ PZD jako reprezentanta poszczególnych członków PZD korzystających z przedmiotowej działki. Sąd Okręgowy w [...] wyrokiem z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], odmówił im ochrony powołując się na konieczność pozwania przed Sąd poszczególnych osób fizycznych z imienia i nazwiska wskazanych, korzystających z tej części ogrodu, która stanowi prywatną własność Skarżących (...)",

- Wnioskodawcy przedłożyli do akt sprawy zdjęcie Planu sytuacyjnego Ogrodu Działkowego, który "w oryginale" znajduje się przy wejściu do tego obiektu; podnosili, że plan ten: "(...) sporządzony został na kopii mapy ewidencyjnej terenu, na którym usytuowany jest ww. Ogród (...)"; przedstawili także mapę, z której - w ich ocenie – wynika: "(...) że nawet, jeśli rzeczywiście nie istnieje ww. zbiór danych to są one możliwe do wysegregowania w zakresie określonym w skardze (...)" oraz wydruk z Biuletynu Informacyjnego Krajowej Rady Polskiego Związku Działkowców [...],

- w postępowaniu przeprowadzonym przez organ ustalono następujący stan faktyczny:

- wedle odpisu zwykłego księgi wieczystej współwłaścicielami Działki są Wnioskodawcy;

- [...] września 2011 r. wystąpili oni (przez pełnomocnika) do Zarządu Ogrodów o udostępnienie imion i nazwisk użytkowników działek Ogrodu Działkowego położonych na Działce - wraz z ich adresami zamieszkania, oznaczeniem i powierzchnią zajmowanych działek oraz zapisów graficznych Ogrodu Działkowego w zakresie dotyczącym Działki;

- pismem z [...] września 2011 r. Zarząd Ogrodów poinformował Wnioskodawców, że nie dysponuje zgodą użytkowników działek na przetwarzanie ich danych oraz wskazał: "(...) PZD nie ma wiedzy ile i które działki rodzinne znajdują się na działce geodezyjnej oznaczonej numerem wyżej";

- Zarząd Ogrodów - w piśmie z [...] stycznia 2012 r. skierowanym do organu oświadczył, że: "(...) posiada tylko zbiór danych osobowych wszystkich działkowców użytkujących działki rodzinne w Rodzinnym Ogrodzie Działkowym im. [...] w [...]. Ogród ten, o powierzchni 16,3 ha, założony w 1945 r. liczy 326 działek rodzinnych i położony jest na kilkudziesięciu działkach geodezyjnych. (...) nie posiada zbioru danych według kryterium położenia działek rodzinnych na działkach geodezyjnych. Zatem Okręgowy Zarząd [...] nie może spośród posiadanych danych wysegregować danych żądanych w skardze. Okręgowy Zarząd [...] Polskiego Związku Działkowców im. [...] w [...] nie posiada także zapisów graficznych na mapie ewidencyjnej poszczególnych działek Rodzinnego Ogrodu Działkowego im. [...] w [...] położonych na działce nr [...] (...)";

- w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych przez organ w siedzibie Zarządu Ogrodów dodatkowo ustalono:

Zarząd Ogrodów dysponuje danymi użytkowników Ogrodu Działkowego w zakresie ich imion, nazwisk, adresów zamieszkania, oznaczenia i powierzchni działek, nie dysponuje natomiast mapą ewidencyjną z zapisem graficznym poszczególnych działek - położonych na Działce,

Zarząd Ogrodów nie posiada dokumentów (map, planu zagospodarowania przestrzennego ROD), na podstawie których możliwe byłoby ustalenie, które z działek - według numeracji przyjętej przez ten ogród - położone są na Działce,

Ogród Działkowy jest położony na dwóch działkach geodezyjnych - nr [...], której właścicielem jest Skarb Państwa oraz na Działce, której współwłaścicielami są Wnioskodawcy,

"Rejestr członków PZD użytkowników działek ROD" - aktualny na 31 grudnia 2011 r. - zawiera następujące informacje: numer działki np.: 1,2,3..., powierzchnia w m2, nazwisko, imię, adres zamieszkania, data podjęcia uchwały, zbiorcza, informacja o powierzchni gruntów zajmowanych przez członków oraz liczba członków,

na podstawie posiadanych przez Zarząd Ogrodów dokumentów - rejestrów członków oraz wypisów z ewidencji gruntów - nie jest możliwe przyporządkowanie poszczególnych użytkowników do Działki; nie jest możliwe również wskazanie (przyporządkowanie) numerów działek, podawanych przez Ogród Działkowy, do numerów działek geodezyjnych,

Zarząd Ogrodów ma również mapy, z których jednak nie jest możliwe odczytanie jakichkolwiek numerów działek (powstały one prawdopodobnie w związku z budową w sąsiedztwie ogrodu Szpitala [...] przy ul. [...]),

- w tym stanie faktycznym - decyzją z [...] listopada 2012 r. - odmówiono uwzględnienia żądania Wnioskodawców,

- wobec wniesienia odwołania sprawa była rozpatrywana ponownie; opisano, jaki był dalszy przebieg sprawy – stanowiska stron,

- [...] listopada 2012 r. organ wydał decyzję, którą utrzymał w mocy orzeczenie z [...] listopada 2012 r.,

- wobec zaskarżenia tego ostatecznego orzeczenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 4 kwietnia 2013 r. (sygn. akt: II SA/Wa 189/13) je uchylił – dotyczyło to także utrzymanej nim w mocy decyzji z [...] lipca 2012 r.; w uzasadnieniu powołanego wyroku wskazano, że organ – nie rozpoznając sprawy jednego z Wnioskodawców, bez jego winy - uniemożliwił mu udział w postępowaniu; stanowi to przesłankę wznowieniową, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.; stwierdzenie z kolei wady, będącej przyczyną wznowienia postępowania administracyjnego skutkuje uwzględnieniem skargi bez względu na to, czy ma, bądź nie ma to wpływu na wynik sprawy; wskazany wyrok stał się prawomocny, wobec oddalenia skargi kasacyjnej – tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 października 2014 r. (sygn. akt I OSK 1663/13),

- organ ponownie przeanalizował materiał zgromadzony w sprawie – przy zapewnieniu udziału w sprawie wszystkim Wnioskodawcom - i decyzją z [...] stycznia 2016 r. odmówił uwzględnienia ich żądania; w kwestii merytorycznego rozpatrzenia sprawy w pełni podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w decyzji z [...] listopada 2012 r.,

- wobec wniesienia środków odwoławczych przez Wnioskodawców sprawa jest rozpatrywana ponownie,

- opisano sformułowaną w odwołaniu argumentację Wnioskodawców oraz jakie było wobec tego stanowisko Zarządu Ogrodów,

- z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2018 r., poz. 1000), zwanej dalej "ustawą o danych" – na podstawie jej art. 160 - postępowania prowadzone przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, prowadzone są przez Prezesa Urzędu (ust. 1) na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 922), zwanej dalej "ustawą o danych z 1997 toku", zgodnie z zasadami określonymi w K.p.a. (ust. 2); dokonane wcześniej w postępowaniach czynności pozostają skuteczne (ust. 3),

- stosownie do art. 57 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz.Urz. UE L. nr 119. str. 1, ze zm.), zwanego dalej "RODO", bez uszczerbku dla innych określonych na mocy tego rozporządzenia zadań, każdy organ nadzorczy na swoim terytorium monitoruje i egzekwuje jego stosowanie (lit. a) oraz rozpatruje skargi wniesione przez osobę, której dane dotyczą, lub przez podmiot, organizację lub zrzeszenie zgodnie z art. 80, w odpowiednim zakresie prowadzi postępowania w przedmiocie tych skarg i w rozsądnym terminie informuje skarżącego o postępach i wynikach tych postępowań, w szczególności jeżeli niezbędne jest dalsze prowadzenie postępowań lub koordynacja działań z innym organem nadzorczym (lit. f),

- wydając decyzję administracyjną organ jest zobowiązany do orzekania w oparciu o stan faktyczny, istniejący na dzień rozstrzygania sprawy; jak podniesiono w doktrynie: "organ administracji publicznej ocenia stan faktyczny sprawy według chwili wydania decyzji administracyjnej. Reguła ta odnosi się także do oceny stanu prawnego sprawy, co oznacza, że organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną na podstawie przepisów prawa obowiązujących w chwili jej wydania (...). Rozstrzyganie w postępowaniu administracyjnym polega na zastosowaniu obowiązującego prawa do ustalonego stanu faktycznego sprawy administracyjnej. W ten sposób organ administracji publicznej realizuje cel postępowania administracyjnego, jakim jest urzeczywistnienie obowiązującej normy prawnej w zakresie stosunków administracyjno-prawnych, gdy stosunki te tego wymagają" (Komentarz do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego M. Jaśkowska, A. Wróbel, Lex., el/2012); również Naczelny Sąd Administracyjny - w wyroku z 7 maja 2008 r. (sygn. akt I OSK 761/07) - stwierdził: "badając bowiem legalność przetwarzania danych osobowych, GIODO ma obowiązek ustalenia, czy na datę wydawania rozstrzygnięcia w sprawie dane konkretnego podmiotu są przetwarzane oraz czy czynione to jest w sposób zgodny z prawem",

- dla rozstrzygnięcia, jakie należy wydać w przedmiotowej sprawie, ma znaczenie decydujące, że przetwarzanie danych osobowych Wnioskodawców rozpoczęło się w okresie obowiązywania ustawy o danych z 1997 roku i obecnie jest kontynuowane; właściwe jest zatem w przedmiotowej sprawie zastosowanie przepisów obowiązujących w czasie wydawania rozstrzygnięcia sprawy – RODO; organ musi bowiem ocenić, czy kwestionowany proces przetwarzania danych osobowych na dzień wydania decyzji administracyjnej jest zgodny z prawem,

- zgodnie z art. 6 ustawy o ochronie z 1997 roku, obowiązującej w okresie, którego dotyczyła skarga Wnioskodawców, w rozumieniu ustawy za dane osobowe uważa się wszelkie informacje, dotyczące zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osoby fizycznej (ust. 1); osobą możliwą do zidentyfikowania jest taka, której tożsamość można określić bezpośrednio lub pośrednio, w szczególności przez powołanie się na numer identyfikacyjny albo jeden lub kilka specyficznych czynników określających jej cechy fizyczne, fizjologiczne, umysłowe, ekonomiczne, kulturowe lub społeczne (ust. 2); informacji nie uważa się za umożliwiającą określenie tożsamości osoby, jeżeli wymagałoby to nadmiernych kosztów, czasu lub działań (ust. 3),

- w myśl przepisów obowiązujących obecnie - od 25 maja 2018 r. (dnia rozpoczęcia stosowania RODO) - "dane osobowe" - zgodnie z art. 4 pkt 1 RODO - oznaczają wszelkie informacje o zidentyfikowanej lub możliwej do zidentyfikowania osobie fizycznej ("osobie, której dane dotyczą"); możliwa do zidentyfikowania osoba fizyczna to osoba, którą można bezpośrednio lub pośrednio zidentyfikować, w szczególności na podstawie identyfikatora takiego jak imię i nazwisko, numer identyfikacyjny, dane o lokalizacji, identyfikator internetowy lub jeden bądź kilka szczególnych czynników określających fizyczną, fizjologiczną, genetyczną, psychiczną, ekonomiczną, kulturową lub społeczną tożsamość osoby fizycznej; ponadto - w myśl motywu 57 RODO - jeżeli dane osobowe przetwarzane przez administratora nie pozwalają mu zidentyfikować osoby fizycznej, nie powinien on mieć obowiązku uzyskania dodatkowych informacji w celu zidentyfikowania osoby, której dane dotyczą, wyłącznie po to, by zastosować się do przepisów danego rozporządzenia,

- z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie - w szczególności z ustaleń dokonanych w toku czynności kontrolnych – wynika, że na podstawie posiadanych przez Zarząd Ogrodów dokumentów - rejestrów członków oraz wypisów z ewidencji gruntów - nie jest możliwe przyporządkowanie poszczególnych użytkowników do Działki; nie jest możliwe również wskazanie (przyporządkowanie) numerów działek podawanych przez Ogród Działkowy do numerów działek geodezyjnych; również z przedłożonego przez Wnioskodawców zdjęcia "Planu sytuacyjnego ROD", jak i przedłożonych map, nie wynika, by było możliwe zlokalizowanie, które z działek - według numeracji przyjętej przez Ogród Działkowy - znajdują się na Działce, której współwłaścicielami są Wnioskodawcy; dalej sformułowano szerszą argumentację danej konstatacji, odnosząc się też do składanych przez Wnioskodawców wniosków dowodowych,

- biorąc powyższe pod uwagę Zarząd Ogrodów nie jest zobowiązany do udostępnienia Wnioskodawcom danych osobowych; nie jest bowiem w ich posiadaniu,

- na organie ochrony danych osobowych nie spoczywa obowiązek prowadzenia postępowania w sprawie sposobu dokonywania przydziałów ogródków działkowych oraz postępowania w sprawie ustalania osób odpowiedzialnych za prowadzenie ewidencji użytkowników działek w oparciu o przepisy dotyczące ogródków działkowych - tym bardziej przesłuchiwania wszystkich działkowców na okoliczność czy posiadają ogródki działkowe zlokalizowane na terenie Działki,

- nie ma również uzasadnienia dla żądania Wnioskodawców, aby organ zwrócił się do Urzędu Miasta [...[ o udzielenie informacji, czy jest on w posiadaniu danych osobowych użytkowników działek w Ogrodzie Działkowym; organ prowadzi postępowanie wobec podmiotu, na który wniesiono doń skargę; podmiotem tym nie jest Urząd Miasta [...]; uprawnienie do takiego żądania mają natomiast sami Wnioskodawcy,

- nie ma podstaw do stwierdzenia, że żądane dane osobowe - zarówno przed 25 maja 2018 r" jak i po tym dniu - powinny zostać udostępnione; skarżony proces znajdował oparcie w art. 6 ustawy o osobowych z 1997 roku. danych; obecnie natomiast Zarząd Ogrodów, nie udostępniając Wnioskodawcom danych, legitymuje się przesłanką określoną w art. 4 pkt 1 RODO,

- biorąc pod uwagę powyższe, nie zaistniała żadna przesłanka do wydania decyzji o nakazaniu przywrócenie stanu zgodnego z prawem; nie jest uzasadnione wydanie jakiegokolwiek z nakazów, o których mowa w art. 18 ustawy o ochronie danych osobowych z 1997 roku oraz w art. 58 RODO.

W skardze dwojga spośród Wnioskodawców, reprezentowanych przez pełnomocnika – radcę prawnego, zarzucono naruszenie przepisów prawa:

- materialnego:

- art. 4, 9 pkt. f i art. 23 RODO, poprzez brak nakazania Zarządowi Ogrodów udostępnienia danych osobowych właścicielom Działki, w celu dochodzenia przez nich roszczeń cywilnoprawnych, wynikających z konstytucyjnie chronionego prawa własności - zabezpieczonego także w Karcie Prawa Podstawowych; w konsekwencji – zdaniem Wnioskodawców - nie zastosowano zasady proporcjonalności i uniemożliwiono prawowitym właścicielom (od ponad 10 lat) realizacji ich prawa podstawowego - ochronę ich naruszanej w dalszym ciągu własności,

- art. 18 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt.1 ustawy o danych z 1997 roku, w zw. z art. 160 ust. 1-3 ustawy o danych, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie lub niezastosowanie; polegało to na:

uznaniu, że nie jest dopuszczalne przetwarzanie danych osobowych, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia Właścicieli gruntu, wynikającego z przepisu prawa;

ustaleniu, że nie jest możliwe - bez nadmiernych kosztów, czasu lub działań, w rozumieniu art. 6 ust. 3 ustawy - określenie tożsamości osób działkowiczów użytkujących działki Ogrodu Działkowego, jakie są oznaczone na Działce, której współwłaścicielami są Wnioskodawcy; w konsekwencji odmówiono nakazania ich udostępnienia, przy czym ze stanowiska Zarządu Ogrodów wyprowadzono legitymacje tegoż podmiotu do odmowy udostępnienia danych z uwagi na art. 4 pkt. 1 RODO, bez wyjaśnienia treści regulacji i uzasadnienia; tymczasem Zarząd Ogrodów nie wskazywał tej przesłanki a powoływał się m.in. na brak zgody działkowców,

- procesowego (rażące):

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez sporządzenie wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia a nadto niewskazanie w nim faktów, które organ ustalił w toku niemalże 4.5 letniego zbierania materiału dowodowego i uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn odmowy innym dowodom wiarygodności; w szczególności nie wskazano przyczyn, dla których organ:

błędnie uznał, że Zarząd Ogrodów nie ma zgody działkowców na udostępnienie danych w celach dochodzenia roszczeń przez właścicieli gruntu oraz powołał się na legitymację z art. 4 pkt. 1 RODO a jednocześnie - na podstawie posiadanych przez Zarząd Ogrodów dokumentów, ustaleń w wyniku kontroli inspektorów (dokonanej bez powiadomienia o kontroli i zawiadomienia o możliwości wzięcia w niej przez Wnioskodawców udziału a nadto przeprowadzonej ponad 8 lat temu, w postępowaniu zniesionym orzeczeniem sądu administracyjnego) - wskazał, że:

nie jest możliwe przyporządkowanie poszczególnych użytkowników do Działki ani przyporządkowanie numerów działek podawanych przez Ogród Działkowy do numerów działek geodezyjnych,

z przedłożonego przez Wnioskodawców dowodu - w postaci zdjęcia Planu sytuacyjnego Ogrodu Działkowego, jak i przedłożonych map - nie wynika, by było możliwe zlokalizowanie, które z działek (według przyjętej przez Ogród Działkowy numeracji), znajdują się na Działce;

nie wyjaśniono też przesłanki nadmierności kosztów (ile by czynności kosztowały), czasu (ile to miałoby trwać) lub działań (jakie działania byłyby konieczne, żeby określić krąg użytkowników) z art. 6 ust. 3 ustawy o danych z 1997 roku; poprzestano na zacytowaniu tego przepisu - bez dokonania jego wykładni w odniesieniu do okoliczności niniejszej sprawy; zaniechano ustalenia, czy użytkownicy - zapytani przez Zarząd Ogrodów - faktycznie nie wyrazili zgody na udostępnienie ich danych; nie wskazano, który z powołanych elementów przywołanej "nadmierności" uniemożliwia określenie tożsamości użytkowników działek Ogrodu Działkowego na Działce, mimo że Zarząd Ogrodów dysponuje danymi osobowymi członków ogrodu,

- art. 75 § 1 i art. 78, w zw. z art. 84 i 85 i 136 K.p.a., poprzez odmowę przeprowadzenia dowodów, mających znaczenie dla sprawy - wnioskowanych w piśmie z [...] lipca 2019 r.: m.in. dowodu z opinii biegłych z zakresu geodezji oraz dowodu z oględzin opisanej nieruchomości, wobec nieprawidłowego uznania przez organ, że okoliczności, na które wnioskowane były te dowody stwierdzono innymi dowodami lub zachodzi niemożność ich przeprowadzenia;

- art. 7, 8, 77 § 1 i art. 80, w zw. z art. 136 i 140 K.p.a., poprzez oparcie rozstrzygnięcia na niepełnym materiale dowodowym, nieobiektywnej, jednostronnej i pobieżnej ocenie materiału dowodowego, która w przedmiotowej sprawie przybrała charakter całkowicie dowolny; w konsekwencji tego, organ dopuścił się nieuzasadnionego przyjęcia, że nie jest możliwe - na podstawie posiadanych przez Zarząd Ogrodów dokumentów - przypisanie poszczególnych użytkowników do Działki; nie jest tym samym możliwe również ustalenie danych osobowych osób użytkujących Działkę oraz przyporządkowanie numerów działek, podawanych przez Ogród Działkowy do numerów działek geodezyjnych; również z przedłożonego przez Wnioskodawców zdjęcia Planu sytuacyjnego Ogrodów Działkowych, jak i przedłożonych map miałby wynikać brak możliwości zlokalizowania, które z działek - według przyjętej tam numeracji - znajdują się na Działce; sprowadziło to kontrolę odwoławczą organu do niepełnej i zupełnie dowolnej - oderwanej od zarzutów podnoszonych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy; tymczasem sam Zarząd Ogrodów twierdził, że użytkownicy działek nie wyrazili zgody na udostępnienie ich danych ale danymi dysponuje,

- art. 15 w zw. z art. 127 § 3 K.p.a., poprzez jedynie niepełną kontrolę w postępowaniu odwoławczym zasadności argumentów podniesionych w stosunku do rozstrzygnięcia poprzedniego - w miejsce wymaganego prawem, ponownego, merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy; przez 4.5 roku przeprowadzono jeden dowód,

- art. 11 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie zasadności przesłanek, którymi kierował się organ przy załatwieniu przedmiotowej sprawy - niekorzystnie dla Wnioskodawców; pozbawiono tym właścicieli możliwości skorzystania z uprawnień, wynikających z ustawy o danych z 1997 roku i RODO; naruszono tym zasadę proporcjonalności i słuszny interes oraz prawa Wnioskodawców; zamyka im się skutecznie drogę do dochodzenia konstytucyjnych i podstawowych praw przed sądami powszechnymi,

- art. 7 K.p.a., poprzez:

nie podjęcie - w postępowaniu, dotyczącym rozstrzygnięcia, które może wpłynąć na treści i wykonywanie prawa własności - wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy,

zaniechanie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów oraz innych, zmierzających do wykazania rzeczywistego braku zgód, nadmiernych kosztów itd.,

załatwienie sprawy wbrew słusznemu interesowi strony, mimo że organ administracji nie może pomijać konstytucyjnej zasady całkowitej ochrony własności.

W szerokim uzasadnieniu skargi rozwinięto powyższe zarzuty. Wniesiono o zwrot kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 90 akt sądowych.

Sąd zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie z przyczyn w niej podniesionych. Sąd - w związku z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi.

Sąd miał na uwadze następujące okoliczności faktyczne oraz prawne uwarunkowania danej sprawy.

W rozpatrywanym przypadku jest poza sporem, że przedmiotem żądania Wnioskodawców - skierowanego przez nich do organu właściwego w sprawie ochrony danych osobowych - było wydanie orzeczenia o nakazaniu Zarządowi Ogrodów udostępnienia danych osób trzecich, innych niż inicjujące postępowanie - użytkowników działek, położonych na terenie Ogrodu Działkowego w granicach Działki, której współwłaścicielem są właśnie Wnioskodawcy. W sprawie nie chodziło więc o zapewnienie dostępu do własnych danych osobowych Wnioskodawców – dla umożliwienia wglądu co do celu czy zakresu ich przetwarzania - lecz tych, dotyczących osób trzecich.

Wobec takiego stanu faktycznego sprawy rozpoznający obecnie wniosek organ, winien był mieć na uwadze aktualne regulacje normatywne determinujące zakres jego kompetencji (tak zresztą stanowisko organu w uzasadnieniu). Na dzień orzekania w sprawie zakreślało je wyczerpująco bezpośrednio RODO.

Należy odnotować, że - w myśl art. 58 ust. 2 lit. c tego aktu – dany wyspecjalizowany organ jest uprawniony do "nakazanie administratorowi lub podmiotowi przetwarzającemu spełnienia żądania osoby, której dane dotyczą, wynikającego z praw przysługujących jej na mocy niniejszego rozporządzenia". Co precyzyjnie wyrażono w danym przepisie, kompetencje organu w zakresie nałożenia obowiązku – np. udostępnienia danych osobie, której one dotyczą - obejmuje wyłącznie sytuacje, gdy określona powinność spełnienia żądania wynika bezpośrednio z samego RODO. Dotyczy to więc przykładowo możliwości żądania informacji o własnych danych, gromadzonych o określonej osobie przez administratora danych (tak art. 15). RODO zakreśla też warunki, gdy przetwarzanie danych osobowych - więc również ich udostępnianie - jest dopuszczalne (tak np. zasady ogólne 5 czy 6). Z treści tego aktu nie wynika jednak ogólna reguła obowiązku przetwarzania przez udostępnianie wszelkich danych w zakresie, gdy nie zakazuje tego rozporządzenie - możliwości żądania wszelkich danych osobowych osób trzecich, gdy nie zabrania tego RODO. Nie przewidziano więc także dla organu nadzorczego w sprawie ochrony danych uprawnia do badania w sprawach indywidualnych skarg, czy określone osoby mają stosowne podstawy czy interes prawny dla udostępnienia określonych danych osób trzecich, w celu nakazania ich udostępnienia. Postępowanie w przedmiocie legalności udostępnienia danych organ może wprawdzie podjąć na wniosek lub z urzędu, lecz gdy istnieje groźba udostępnienia danych z naruszeniem ograniczeń zawartych w RODO, nie zaś w przedmiocie nakazania ich udostępnienia, gdy RODO tego nie zabrania. Jedynie na marginesie należy odnotować w tym kontekście, że - z woli prawodawcy krajowego - wyspecjalizowany organ w Polsce - jak wskazuje sama jego nazwa - ma za zadanie ochronę danych osobowych w ramach ich przetwarzania nie jest zaś ogólnie - w danym zakresie - organem regulacyjnym.

Reasumując, analiza regulacji normatywnych RODO nie uzasadnia wniosku, aby akt ten upoważniał organ wyspecjalizowany w zakresie ochrony danych osobowych do rozstrzygania kwestii spornych, co do powinności udzielenia określonych informacji w tym zawierających dane osobowe - poza przypadkami, gdy obowiązek ich udostępnienia wynika z regulacji samego rozporządzenia.

W rozpatrywanej sprawie jest poza sporem, że tego rodzaju sytuacja nie występowała. Wnioskodawcy żądali nakazania udostępnienia im danych osobowych (to okoliczność bezsporna) osób trzecich. Wyspecjalizowany organ był wprawdzie upoważniony do przeprowadzenia kontroli zakresu bądź sposobu przetwarzania danych osobowych użytkowników działek przez Zarząd Ogrodów - pozostaje to w kompetencjach organu. Nie był jednak upoważniony do orzekania w przedmiocie nakazania ich przekazania osobom trzecim - wobec przykładowo ustalenia interesu prawnego Wnioskodawców w ich uzyskaniu oraz posiadania danej informacji przez administratora.

W treści wywodów uzasadnienia skarżonego aktu, mówi się wprawdzie raz, wprost - choć ogólnikowo - o przetwarzaniu danych osobowych Wnioskodawców - w kontekście określenia, jakich przepisów reguły stosować (sprzed, czy po wejścia w życie RODO i ustawy o danych). Należy to jednak uznać za oczywisty brak precyzji – wobec faktu, że w żadnym fragmencie opisu stanu faktycznego takiego zdarzenia nie przywoływano.

Organ nie był więc uprawniony do badania sprawy, co do meritum, np. w kontekście:

- faktycznej możliwości udostępnienia danych (posiadania przez Zarząd Ogrodów informacji umożliwiających przyporządkowanie działek poszczególnych użytkowników do Działki objętej wnioskiem) czy

- dysponowania przez Zarząd Ogrodów zgodą osób, których dane dotyczą ich udostępnienia.

To ostatnia kwestia mogłabym mieć znaczenie o ile prowadzonoby kontrolę następczą - wobec udostępnienia danych - zaś zgoda taka, w myśl regulacji szczególnych RODO, byłaby w tym przypadku niezbędna - nie występowałyby przesłanki włączające konieczność jej uzyskania.

Powyższej oceny nie może podważyć sama ogólna argumentacja skargi, gdzie wywodzono, że odmowa nakazania w drodze decyzji udostępnienia żądanych danych osobowych zamyka Wnioskodawcom w danym przypadku możliwość dochodzenia roszczeń w zakresie ochrony własności, chronionej normami rangi konstytucyjnej czy umowami międzynarodowymi. Prawodawca nie powołał dotąd wyspecjalizowanego organu administracji, do którego właściwości należałoby przesądzanie, jakie - dotyczące osób trzecich - informacje (w tym dane osobowe), przydatne dla dochodzenia roszczeń przed sądami, powinny być przekazane. Kwestie te regulowane są natomiast szczegółowo w przepisach procesowych, dotyczących procedowania przed sądami.

Uwzględniając wskazane uwarunkowania organ winien był - wobec treści samego wniosku - odmówić wszczęcia postępowania (w myśl art. 61a § 1 K.p.a.) bądź - po dokonaniu stosownych ustaleń wstępnych, w kontekście braku swojej właściwości dla realizacji żądania Wnioskodawców - je umorzyć (tak art. 105 §. 1 K.p.a.).

W realiach rozpoznawanej sprawy nie zmienia powyższej oceny to, że przedmiotowe postępowanie zainicjowano pod rządami ustawy o danych z 1997 roku. Także bowiem w myśl ówczesnych regulacji dany organ nie miał ogólnej kompetencji do nakazania udostępnienia danych w zakresie, gdzie nie służyło to realizacji obowiązków ustanowionych daną ustawą (patrz art. 18 ust. 1 pkt 2 wobec np. art. 32). Akt ten wskazywał również ramy, gdy udostępnienie danych osobowych jest dopuszczalne. Nie zawierał jednak normatywnego nakazu udostępniania wszelkich danych w innych przypadkach, zaś właściwym do nadzoru realizacji takiej powinności nie ustanawiał organu ochrony danych osobowych. Zakres kompetencji, wynikających z art. 18 ust. 1 pkt 2 wcześniej obowiązującej ustawy, należy wykładać z uwzględnieniem reguł ogólnych.

Niezależnie więc od tego, wedle których regulacji normatywnych ocenić kompetencje - wobec wszczęcia danej sprawy przed dniem 15 maja 2018 r. - organ nie był właściwy do przesądzania w przedmiocie żądania Wnioskodawców.

W takiej sytuacji zaskarżone orzeczenie jak i je poprzedzające należało wyeliminować z obrotu prawnego zaś postępowanie przed organem umorzyć.

Sąd miał na uwadze, że rozstrzygnięcie o odmowie uwzględnienia wniosku ma zbliżony skutek procesowy do orzeczenia przedmiocie umorzenia postępowania - żądania Wnioskodawców w istocie nie zrealizowano. W danym jednak przypadku uchybienie przepisom postępowania - przez wydanie decyzji odmownej (w myśl art. 104 K.p.a.) miast orzeczenie o umorzeniu postępowania, może mieć wpływ na sytuację prawną Wnioskodawców. Pozostawanie w obrocie ostatecznego orzeczenia w przedmiocie ich żądania, gdzie wyrażona ocenę, co do braku przesłanek jego realizacji przez Zarząd Ogródków, czyniłoby daną kwestię ostatecznie przesądzoną.

Zaskarżonym orzeczeniem uchybiono równocześnie przepisom prawa materialnego, zakreślającym zakres kompetencji organu - odpowiednio w myśl art. 18 ust. 1 ustawy o danych z 1997 roku, w zw. z art. 160 ustawy o danych oraz art. 58 RODO. Wydano bowiem rozstrzygnięcie wykraczające poza kwestie, gdzie uprawnionym był dany, wyspecjalizowany organ.

Wobec powyższych uwarunkowań chybione są zarzuty skargi w kwestii naruszenia powołanych tam przepisów prawa materialnego - ustawy o danych z 1997 roku bądź RODO - wobec braku kompetencji organu do orzekania w myśl tych regulacji w przedmiocie żądania Wnioskodawców - jak i przepisów prawa procesowego, w kontekście braku właściwego wyjaśnienia sprawy, w tym nie przeprowadzenia wnioskowanych dowodów. Kwestionowane skargą ustalenia organu nie mają bowiem istotnego znaczenia dla wyniku sprawy. Zasadnym jest wyłącznie zarzut niewłaściwego uzasadnienia rozstrzygnięcia, lecz tylko w kontekście sformułowania ocen, gdzie dany organ nie był właściwy w sprawie - czy faktycznie Zarząd Ogrodów dysponuje danymi osobowymi, których żądają Wnioskodawcy.

Zaskarżonym do Sądu aktem odmówiono Wnioskodawcom realizacji ich żądania. W tej sytuacji wyrok Sądu, którym umorzona postępowanie, w następstwie którego wydano kwestionowany akt oraz go poprzedzający, nie jest rozstrzygnięciem na niekorzyść skarżących, w myśl art. 134 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W obiegu prawnym nie pozostanie żadne ostateczne orzeczenie danego organu w tym przedmiocie. Sytuacja prawna bądź faktyczna Wnioskodawców nie ulegnie więc pogorszeniu.

Reasumując, z rozpatrywanej sprawie nie zachodziły przesłanki prowadzenia postępowania przed danym organem i winno być ono umorzone, co Sąd uwzględnił w orzeczeniu.

Z przytoczonych wyżej przyczyn - na podstawie art. 135, 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł jak w pkt 3 i 4 sentencji, w myśl art. 200 w zw. z art. 205 § 2 powyższej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.). Do kosztów tych Sąd zaliczył wynagrodzenie pełnomocnika Wnioskodawców w kwocie 2 x 480 zł oraz wpisy sądowe od skargi w kwocie 2 x 200 zł.

-----------------------

2