Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 267/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-09-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1397
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska (spr.), Protokolant specjalista Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2021 r. znak [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z [...] stycznia 2021 r. znak [...], którą orzeczono o wymeldowaniu B. D. z miejsca pobytu stałego w B. przy ulicy [...] w B..

Decyzje wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Z wnioskiem o wymeldowanie wystąpił P. G. jako właściciel nieruchomości przy ulicy [...] w B. zabudowanej budynkiem mieszkalnym. Wskazał, że nieruchomość nabył [...] lipca 2020 r., od kilku lat nikt w niej nie przebywa, przed rokiem została odłączona woda. B. D., który jest prawdopodobnie zameldowany na nieruchomości, mieszka w noclegowni przy ulicy [...] .

W trakcie postępowania Prezydent Miasta B. ustalił, że B. D. zameldowany jest na pobyt stały przy ulicy [...] w B. od urodzenia (od [...] r. do 1977 r. w lokalu nr [...], następnie w lokalu nr [...] i od [...] czerwca 1980 r. ponowie w lokalu nr [...]). Toczyły się wcześniej postępowania o wymeldowanie spod ww. adresu: na wniosek B. D. z [...] sierpnia 2019 r. dotyczący innych osób umotywowany zamiarem sprzedaży nieruchomości przez jego dzieci będące współwłaścicielami nieruchomości (zakończone decyzją o wymeldowaniu) oraz na wniosek J. D. z [...] października 2019 r. o wymeldowanie ojca B. D. (zakończone decyzją z [...] stycznia 2020 r. o umorzeniu postępowania z uwagi na wycofanie wniosku). Materiały dowodowe z ostatnio wskazanej sprawy, w tym protokoły przesłuchania stron (J. D. i K. D.) i świadków (sąsiadów małżonków E. i J. K. oraz B. D.), organ włączył do akt przedmiotowej sprawy na zasadzie art. 75 § 1 K.p.a.

Natomiast w toku przedmiotowego postępowania organ pierwszej instancji przeprowadził dowody z: pisemnych wyjaśnień obecnego właściciela nieruchomości P. G. (pisma z [...] lipca 2020 r. i [...] sierpnia 2020 r.) oraz informacji Wodociągów B. o wykonanym [...] listopada 2019 r. na wniosek współwłaściciela zdjęciu wodomierza i zakręceniu wody, zdjęć nieruchomości według stanu na sierpień 2020 r., pisemnych wyjaśnień K. D. i J. D. z [...] lipca 2020 r. informujących, iż w budynku przy ul. [...] w B. nikt nie mieszka od 11 lat, w momencie sprzedaży nieruchomości budynek był niezamieszkały, odcięta była woda, nieodbierane śmieci; przesłuchania B. D. z [...] sierpnia 2020 r., który odmówił podpisania protokołu przesłuchania a [...] września 2020 r. złożył wnioski dowodowe (o dołączenie do akt nagrań fonicznych i video poprzez ich skopiowanie z jego nośników), które rozpoznano odmownie postanowieniem z [...] października 2020 r.; zeznań świadków – E. i J. K.(właścicieli nieruchomości sąsiedniej) oraz P. K., T. J. i J. R. (pośredników w obrocie nieruchomościami, którzy jesienią 2019 r. uczestniczyli w czynnościach zmierzających do sprzedaży nieruchomości); informacji z [...] września 2020 r. od C. Archidiecezji B., zgodnie z którą B. D. przebywa w Noclegowni Mężczyzn [...] na pobyt całodobowy od października 2019r. z przerwami na pobyt w szpitalach; informacji z [...] września 2020 r. od Spółki PGE Obrót S.A. Oddział w B., zgodnie z którą umowa kompleksowa sprzedaży energii elektrycznej i świadczenia usług dystrybucji zawarta z B. D. w punkcie poboru przy ul. [...] w B. obowiązywała w okresie [...] stycznia 2018 r. – [...] marca 2020 r., a od [...] lipca 2020 r. zawarta jest umowa z P. G.; informacji z Wodociągów B. z [...] września 2020 r., zgodnie z którą z B. D. zawarta była [...] kwietnia 2008 r. umowa o zaopatrzenie w wodę, która obowiązywała w okresie [...] kwietnia 2008 r. – [...] listopada 2019 r., a na pisemny wniosek dokonano zamknięcia wody i demontażu wodomierza, natomiast [...] sierpnia 2020 r. dokonano otwarcia dopływu wody do przedmiotowej nieruchomości, a obecnie umowa zawarta jest od [...] lipca 2020 r. z P. G.; dwóch postanowień Prokuratury Rejonowej B. o odmowie wszczęcia postępowania wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia, tj. postanowienia z [...] stycznia 2020 r. [...] w sprawie zaboru w celu przywłaszczenia cudzej rzeczy ruchomej, w okresie od bliżej nieustalonego dnia czerwca 2019 r. do [...] grudnia 2019 r. w domu jednorodzinnym przy ul. [...] w B. w postaci sprzętów oraz mebli na szkodę B. D. nie mniejszą niż 500 zł, tj. o czyn z art. 278 § 1 Kodeksu karnego oraz postanowienia z [...] sierpnia 2020 r. o odmowie wszczęcia dochodzenia PR [...] w sprawie zmuszania B. D. do określonego zachowania w okresie od bliżej nieustalonego dnia listopada 2019 r. do [...] maja 2020 r. w B. przy ul. P. przez zmuszanie do opuszczenia zajmowanej dotychczas nieruchomości przy ul. [...] w B. polegające na pozbawieniu dostępu do mediów, wywiezieniu rzeczy oraz przedmiotów niezbędnych do normalnej egzystencji, a następnie sprzedaniu nieruchomości bez jego wiedzy i zgody, tj. o czyn z art. 191 § 1a Kodeksu karnego - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynu; informacji z Komisariatu IV Policji w B. z [...] grudnia 2020 r. według której na nieruchomości przy ulicy [...] odnotowano interwencje Policji w dniach [...] października 2019 r. (J. D. zgłosiła podejrzenie włamania do domu przez B. D.), [...] maja 2020 r. (B. D. zgłosił fakt niewpuszczania go do domu); [...] lipca 2020 r. (P. G. zgłosił, że nietrzeźwy mężczyzna nie chce opuścić jego posesji).

W toku postępowania w piśmie z [...] stycznia 2020 r. B. D. drogą elektroniczną wniósł o zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. w związku z zawisłą w sądzie sprawą o przywrócenie naruszonego posiadania i zasiedzenie nieruchomości. Postanowieniem organ odmówił zawieszenia ustalając brak ku temu podstaw.

Zdaniem Prezydenta Miasta B., wystąpiły przesłanki do wymeldowania wynikające z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r. poz. 1397ze zm.), bowiem opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego miało charakter trwały i dobrowolny, co uzasadniało wydanie decyzji z [...] stycznia 2021 r. o wymeldowaniu. B. D. nie mieszka przy ul. [...] w B., nieruchomość [...] lipca 2020 r. została sprzedana a budynek jest remontowany przez aktualnego właściciela. Fakt niezamieszkiwania w budynku przez B. D. potwierdzają ustalenia z wcześniejszych postępowań o wymeldowanie innych osób ze spornej nieruchomości oraz dowody zgromadzone w przedmiotowym postępowaniu. Zeznania jego dzieci (J. D. i K. D.) wskazują, że ww. nie mieszka w budynku od około 30 lat, a budynek jest niezamieszkały od 2009 r. czyli od śmierci brata B. D. Jak wskazał Prezydent Miasta, B. D. miał swobodny dostęp do posesji, ale na niej nie zamieszkiwał, a jedynie był to dla niego adres do odbierania korespondencji. Dom był przechowalnią niepotrzebnych rzeczy rodzinnych, nie było warunków do zamieszkiwania, w tym: przygotowywania posiłków (brak kuchenki i mikrofalówki), nocowania (brak koców, pościeli i ogrzewania), higieny osobistej (zakręcona woda). Ze względu na wiek budynku i jego stan tj. przebyty pożar, brak prowadzonych remontów (brak ocieplenia, niewykończenie strychu i pomieszczeń mieszkalnych) budynek nie był też technicznie przystosowany do stałego zamieszkiwania. Według zeznań sąsiadów brak było oznak użytkowania budynku np. dymu z komina czy światła na posesji, jak też typowych przedmiotów użytkowych np. pieców, wanny, umywalki lub mebli wskazujących na to, że ktoś tam mieszka. Organ pierwszej instancji dał wiarę zeznaniom świadków, które to zeznania – w jego ocenie - tworzą spójny, logiczny i wzajemnie uzupełniający się obraz okoliczności, w których B. D. opuścił miejsce stałego pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Zdaniem Prezydenta Miasta, przesłuchani świadkowie ze względu na powiązania rodzinne, bliskość zamieszkiwania lub zawodowe zajmowanie się kwestią nieruchomości dysponują najlepszą wiedzą na temat stanu faktycznego i uwarunkowań przedmiotowej sprawy, a ich uwagi i spostrzeżenia znajdują potwierdzenie w informacjach od dostawców mediów. Z kolei wyjaśnienia B. D. nie są konsekwentne i nie odzwierciedlają rzeczywistości. Organ przypomniał, że po raz pierwszy budynek został wystawiony na sprzedaż w lipcu 2019 r. i na tę transakcję B. D. wyraził zgodę lub był nią zainteresowany, o czym świadczy żądanie wymienionego z [...] sierpnia 2019 r. o niezwłoczne wymeldowanie osób zameldowanych, a zwłaszcza jego zachowanie podczas okazywania nieruchomości, kiedy to sam informował współwłaścicieli agencji nieruchomości, że dom jest niezamieszkały. Zdaniem organu, nie można twierdzić o zamieszkaniu na spornej nieruchomości przy jednoczesnym przebywaniu w innych miejscach, tj. w domu przy ul. I. [...] oraz na nieruchomości spółki D., zlokalizowanej w miejscowości L. gm. J. Organ nie podzielił stanowiska B. D., iż jego dzieci podjęły szereg działań aby go z nieruchomości usunąć. Mające potwierdzać te okoliczności postępowania karne nie doszły do skutku z uwagi na odmowę ich wszczęcia ze względu na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie popełnienia czynów. Zmiana właściciela powoduje też, że brak jest podstaw do przyjęcia, aby B. D. miał obecnie jakąkolwiek możliwość realizacji woli przebywania w budynku na nieruchomości przy ulicy [...]. Jeżeli nawet, w toku prowadzonych przez sąd powszechny postępowań o przywrócenie naruszonego posiadania i zasiedzenie nieruchomości, wymieniony uzyska korzystne rozstrzygnięcie i powróci na stałe do przedmiotowego lokalu, wówczas będzie mógł dokonać ponownego zameldowania, o ile spełni przesłanki wymienione w przepisach ustawy o ewidencji ludności. Jak wskazał organ pierwszej instancji, nie podważa to jednak ustaleń i wyniku przedmiotowej sprawy.

Odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji złożył B. D., który w stanowczych słowach wyraził sprzeciw wobec treści decyzji oraz oddalenia zgłoszonych wniosków dowodowych. Zakwestionował, aby nieruchomość opuścił dobrowolnie, zarzucił nieuwzględnienie faktu pozostawania w toku sprawy o zasiedzenie nieruchomości oraz naruszenie art. 7-12 K.p.a. Wskazał, że do [...] października 2019 r. ze względu na pracę, zainteresowania i pragmatyczne potrzeby, dysponował równolegle trzema ośrodkami życiowymi: przy ulicy [...] w B., w L. oraz przy ulicy [...].

W toku postępowania odwoławczego B. D. nadesłał pisma: "uzupełnienie do odwołania - część I (...)" - opatrzone datą [...] marca 2021 r. wraz z załącznikami w postaci pozwu o alimenty, pozwu o ochronę naruszonego posiadania i wniosku o zasiedzenie nieruchomości.

W kolejnym piśmie zatytułowanym "uzupełnienie do odwołania - część II (...)"- z [...] marca 2021 r. B. D. wniósł m.in. o "dwutygodniowe odroczenie rozpatrzenia odwołania" z uwagi na zamiar sprecyzowania stanowiska.

Postanowieniem z [...] marca 2021 r. Wojewoda P. odmówił zawieszenia postępowania. Wskazał, że postępowanie o wymeldowanie nie toczy się z wniosku B. D. zatem nie może on wnosić o zawieszenie (art. 98 § 1 K.p.a.). Nie wystąpiły również podstawy do zawieszenia postępowania z urzędu, gdyż sprawy zainicjowane w sądzie powszechnym nie stanowią zagadnień wstępnych w postępowaniu o wymeldowanie.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o wymeldowaniu. Organ odwoławczy ustalił stan faktyczny sprawy i dokonał jego oceny prawnej identycznie jak Prezydent Miasta. Sformułował tożsame wnioski o wystąpieniu przesłanek wymeldowania wynikających z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, tzn. o tym, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez B. D. miało charakter trwały i dobrowolny (strona przestała koncentrować interesy życiowe na nieruchomości przy ulicy [...]). Wojewoda podkreślił wyłącznie rejestracyjny charakter ewidencji ludności, który polega na odnotowaniu stanu faktycznego a nie stanu prawnego. Zdaniem organu odwoławczego, B. D. od wielu lat nie mieszka w B. przy ulicy [...], co wynika z zeznań jego dzieci (poprzednich właścicieli nieruchomości) złożonych zarówno podczas obecnie jak i wcześniej prowadzonego postępowania o wymeldowanie B. D. (protokoły z [...] listopada 2019 r. oraz pismo z [...] września 2020 r.). Stwierdziły one, że ojciec od kilkudziesięciu lat nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, gdzie do 2009 r. mieszkał Z. D. (nieżyjący brat B. D.), a później nie zamieszkiwał tam nikt. Potwierdzają ten stan rzeczy zeznania sąsiadów, którzy wskazali na brak oznak zamieszkiwania i jedynie przebywanie strony na nieruchomości od czasu do czasu, co nie wyczerpuje znamion pobytu stałego (protokoły z [...] września 2020 r.) oraz zeznania pośredników nieruchomości, którzy wskazali, że w 2019 r. B. D. osobiście okazywał im lokal twierdząc, że od czasu pożaru nikt w lokalu nie mieszka, jak również którzy stwierdzili brak jakichkolwiek rzeczy (osobistych, żywości, środków higieny osobistej, sprzętów RTV i AGD, stołu, łóżka czy szafy) świadczących o przebywaniu w lokalu kogokolwiek na stałe. Wojewoda ocenił zeznania tych świadków jako wiarygodne z uwagi na brak ich zainteresowania wynikiem postępowania (są osobami obcymi dla stron), a nadto korespondowanie treści tych zeznań z zeznaniami dzieci B. D.. Zdaniem organu odwoławczego, twierdzenia strony o dewastacji lokalu i zmuszenia go w ten sposób do jego opuszczenia nie znajdują potwierdzenia i nie podważają ustalenia o dobrowolnym jego opuszczeniu, bowiem miało ono miejsce kilkadziesiąt lat wcześniej. Nadto odmówiono wszczęcia postępowań karnych dotyczących tych czynów z uwagi na brak danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie ich popełnienia, co wynika z dokumentów przesłanych przez Prokuratora Rejonowego B. oraz informacje od Policji. Wojewoda ocenił jako niemający wpływu na rozstrzygnięcie fakt wytoczenia przez B. D. powództwa o przywrócenia naruszonego posiadania oraz złożenia wniosku o zasiedzenie lokalu, co powoduje brak podstaw do zawieszenia postępowania. Wskazał, że ustalenie okoliczności opuszczenia konkretnego lokalu należy wyłącznie do obowiązków organów meldunkowych, a instytucja zawieszenia postępowania przewidziana w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. opiera się na założeniu, że organ rozstrzygający sprawę nie jest w stanie prowadzić postępowania administracyjnego, gdyż rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. W sprawie nie wystąpiło zagadnienie wstępne, bowiem obowiązek meldunkowy nie wiąże się z ustaleniem stanu prawnego, w tym tytułu do lokalu ale z zarejestrowaniem przebywania określonej osoby w danym miejscu. Wojewoda wyjaśnił, że choć wytoczenie powództwa posesoryjnego przez osobę, w stosunku do której toczy się postępowanie o wymeldowanie, może mieć znaczenie jako element stanu faktycznego, który organ ma obowiązek wziąć pod uwagę oceniając zaistnienie przesłanek z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, to nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. i nie przesądza o braku podstaw do wymeldowania. Utrzymywanie meldunku B. D. przy ulicy [...] byłoby utrzymywaniem fikcji prawnej.

Wojewoda zaakceptował w całości stanowisko organu pierwszej instancji o braku podstaw do uwzględnienia wniosków dowodowych wymeldowywanego dotyczących przesłuchania stron postępowania; umieszczenia w aktach wyrysu geodezyjnego posesji przy ulicy [...] w B.; włączenia akt sprawy sądowej związanej z ustanowieniem właściciela posesji przy ul. [...] w B. oraz dołączenia nagrań audio i wideo przez ich skopiowanie z nośników B. D.. Zdaniem Wojewody, tytuł własności P. G. w postaci aktu notarialnego zakupu znajduje się w aktach sprawy, także brak było podstaw do ponownego przesłuchiwania stron, które składały w sprawie wyjaśnienia (P. G. uczynił to pisemnie, nadto jako zamieszkujący na terenie gminy S. nie byłby zobowiązany do osobistego stawiennictwa poza obszarem własnej gminy – art. 51 § 1 i 2 K.p.a.). B. D. wnosząc o skopiowanie danych z przedłożonych przez niego nośników danych nie wskazał w jaki sposób nagrania te miałyby wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy a nie umożliwił organowi sprawdzenia nośników tych danych we własnym zakresie.

Skargę na decyzję Wojewody P. złożył do sądu administracyjnego B. D.. Wskazał, że decyzja jest "ułomna", oparta na tendencyjnie zgromadzonym ale i niepełnym materiale dowodowym, pominięto okoliczności wskazane w odwołaniu oraz istotne elementy stanu faktycznego. Zweryfikowano materiał dowodowy z naruszeniem rzetelności i procesowej przydatności, z naruszeniem zasad współżycia społecznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko z uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z 12 lipca 2021 r. ustanowiony z urzędu pełnomocnik skarżącego sformułował zarzuty:

naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.:

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. przez bezzasadne utrzymanie w mocy decyzji o wymeldowaniu w sytuacji, gdy należało uchylić tę decyzję i orzec o odmowie wymeldowania;

- art. 7, art. 76 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. przez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego oraz jego dowolną ocenę wyrażające się w: oddaleniu wniosków dowodowych, braku uwzględnienia okoliczności usunięcia przedmiotów osobistych skarżącego z lokalu, a tym samym podstępnego wyeksmitowania strony z lokalu i braku samodzielnego podjęcia przez niego decyzji o jego opuszczeniu, nieuwzględnieniu silnego konfliktu pomiędzy poprzednimi właścicielami nieruchomości (dziećmi skarżącego) a skarżącym oraz skarżącym a sąsiadami, które to konflikty przekładają się na treść zeznań świadków, nieuwzględnienie stanu zdrowia skarżącego oraz pominięcie przebywania przez niego w zakładach opiekuńczych i leczniczych, co nie daje podstaw do wymeldowania;

- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. przez niezawieszenie postępowania z uwagi na toczące się sprawy o zasiedzenie i przywrócenie naruszonego posiadania, podczas gdy ich wynik dotyczy okoliczności niezamieszkiwania skarżącego w lokalu;

naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 35 ustawy o ewidencji ludności przez wydanie decyzji o wymeldowaniu przy braku przesłanki dobrowolności opuszczenia lokalu, bowiem nie wynika z akt sprawy, aby skarżący dobrowolnie podjął decyzję o rezygnacji z przebywania w lokalu oraz by fakt niezamieszkiwania miał wynikać z jego nieskrępowanej woli.

Podczas rozprawy w dniu 26 sierpnia 2021 r., wobec obszernej wypowiedzi ustnej skarżącego, sąd zobowiązał go do przedłożenia wyjaśnień na piśmie wraz opisem zdjęć okazanych na rozprawie – jako załączników do protokołu.

Przy piśmie procesowym z 30 sierpnia 2021 r. pełnomocnik skarżącego przedłożyła plik zdjęć obrazujących, jak wskazała, możliwość zamieszkiwania nieruchomości na dzień jej opróżnienia przez nowego właściciela oraz na okoliczność stanu sąsiedniej nieruchomości, a także wykazania podłoża konfliktu pomiędzy skarżącym a sąsiadami, co dowodzi nieprawdziwości zeznań tych świadków.

W piśmie procesowym z 31 sierpnia 2021 r. oraz z 2 września 2021 r. wyjaśnienia złożył skarżący załączając plik zdjęć.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga podlega oddaleniu. Kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą uzasadniającą jej uchylenie. Została podjęta na podstawie stanu faktycznego wyczerpująco ustalonego mając na względzie ustawowe przesłanki orzeczenia o wymeldowaniu, jak również nie narusza przepisów materialnoprawnych. Zarzuty skargi są bezskuteczne, a sąd nie stwierdził również uchybień, które jest w obowiązku wziąć pod uwagę z urzędu nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.).

Zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2019 r., poz. 1397 ze zm.), dalej: u.e.l., organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Stosownie do treści art. 25 ust. 1 u.e.l., pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przesłankami wymeldowania są więc: opuszczenie miejsca pobytu stałego lub czasowego oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Sposób rozumienia tych przesłanek doprecyzowało orzecznictwo sądów administracyjnych, w którym przyjmuje się, że opuszczenie prowadzące do wymeldowania powinno mieć cechę trwałości i dobrowolności. Opuszczenie miejsca pobytu stałego musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, lokalu bądź na nieruchomości, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla ustalenia, że opuszczenie miejsca pobytu stałego jest trwałe konieczne jest ustalenie, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego towarzyszyło trwałe zerwanie związków z dotychczasowym miejscem pobytu, rezygnacja z koncentrowania w nim interesów życiowych, co może wynikać nie tyle z deklaracji strony co z okoliczności obiektywnych. Dla ustalenia przesłanki dobrowolności opuszczenia miejsca pobytu stałego niezbędne jest albo ustalenie, że opuszczenie nastąpiło w własnej woli strony, albo też dobrowolność można ustalić w sytuacji, gdy niezależnie od okoliczności opuszczenia w sposób wyraźny nastąpiła rezygnacja z przebywania w danym miejscu, tzn. gdy strona nie podejmuje prób powrotu do niego dostępnymi jej prawnie środkami i akceptuje stan niezamieszkiwania w danym miejscu na stałe (por. wyroki w sprawach II OSK 297/17, II OSK 802/17, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Innymi słowy, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewoda, przesłanki do orzeczenia o wymeldowaniu ustala się także na podstawie okoliczności obiektywnych, wynikających z całokształtu materiału dowodowego, a nie wyłącznie na podstawie deklaracji strony.

W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości opuszczenie przez skarżącego nieruchomości przy ulicy [...] w B. mające cechy trwałości i dobrowolności w wyżej wskazanym rozumieniu oraz niedopełnienie obowiązku wymeldowania się. Okoliczności te zostały ustalone przez organy bez naruszenia prawa, w szczególności bez naruszenia przepisów o postępowaniu wyjaśniającym, tj. art. 7 K.p.a. (zasada prawdy obiektywnej), zgodnie z którym w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli; art. 77 § 1 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy oraz art. 80 K.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Kontrola sądowa obejmuje również ocenę, czy organ odniósł się do zgromadzonego materiału dowodowego oraz przekonująco wyjaśnił przyczyny rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 107 § 3 K.p.a. Nie każde przy tym naruszenie przepisów procesowych powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji ale wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: P.p.s.a.

Sąd w całości akceptuje jako nienaruszającą prawa ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, w szczególności zeznania świadków, tj. dzieci skarżącego i jego sąsiadów (zeznających tak w poprzednio prowadzonym postępowaniu o wymeldowanie na przełomie 2019/2020 jak i obecnie) oraz pośredników w sprzedaży nieruchomości, natomiast nie podziela stanowiska skarżącego podważającego wiarygodność tych dowodów. Powyższe dowody, uwzględnione w całokształcie (art. 80 K.p.a.) uprawniają do wniosku, że skarżący opuścił miejsce dotychczasowego pobytu jeśli nie kilkadziesiąt lat wstecz (córka skarżącego wskazała, że odkąd ona się urodziła ojciec nie mieszkał przy ulicy [...]; sąsiadka skarżącego zeznała, że nie mieszka on w tym miejscu od około 30 lat, a sąsiad, że od około 20 lat, k. 111, 63 i 64 akt adm.), to z całą pewnością nie mieszkał pod tym adresem od śmieci brata w 2009 r. (zeznania k. 26, 113, 120 akt adm.). Świadkowie wskazują wyłącznie na doraźne przebywanie na nieruchomości, np. organizowanie przez J. D. imprez okolicznościowych około trzech lat wstecz przed przesłuchaniem, koszenie trawy w okresie letnim itp. Co prawda skarżący podważa wiarygodność zeznających dzieci i sąsiadów, ale okoliczność długotrwałego niezamieszkiwania kogokolwiek na nieruchomości przy ulicy [...] w B. potwierdzają również zeznania osób trzecich niezaangażowanych w sprawę, tj. pośredników w sprzedaży nieruchomości. Podaje to w wątpliwość zarzuty skarżącego, jakoby zeznania dzieci i świadków miały być motywowane wyłącznie trwającym z nim konfliktem, przez co nie są wiarygodne. Wskazani pośrednicy jednoznacznie i spójnie zeznali, że jesienią 2019 r. B. D. osobiście oprowadzał ich po nieruchomości przygotowywanej wówczas do sprzedaży i wskazywał, że nikt włącznie z nim na nieruchomości nie mieszka (k. 99, 101, 102 akt adm.), bowiem on przebywa w noclegowni. Nadto, jak zeznali pośrednicy, nieruchomość wyglądała na niezamieszkaną, widoczne były ślady pożaru oraz brak było systemu ogrzewania, pieców czy innych elementów (przedmiotów osobistych, użytkowych, żywności) wskazujących na stałe przebywanie i zamieszkiwanie jakiejś osoby. Zwrócić też należy uwagę, że [...] listopada 2019 r. została odcięta woda, która była również i wcześniej zakręcana na zimę (informacja z Wodociągów k. 107 akt adm., zeznania K. D., k. 113 akt adm.). Zdaniem sądu, powyższe dowody są wystarczające do ustalenia, że B. D. na stałe opuścił miejsce pobytu stałego przy ulicy [...] w B., opuszczenie to ma charakter trwały co wynika z długotrwałości nieprzebywania w tym miejscu z zamiarem koncentracji w nim interesów życiowych, a także braku obiektywnych możliwości przebywania na nieruchomości (brak warunków umożliwiających zamieszkiwanie bezpieczne i zapewniające zaspokojenie podstawowych potrzeb w postaci chociażby ciepła i wody). Spójność odebranych zeznań wyklucza też przyjęcie, że konflikt między skarżącym a dziećmi i sąsiadami wykluczał oparcie ustaleń na tych zeznaniach. Wręcz przeciwnie, okoliczności wynikające z wszystkich tych zeznań ujmowanych we wzajemnym powiązaniu dają jednoznaczny i całościowy obraz sytuacji.

Skarżący wskazuje, iż nie opuścił miejsca pobytu stałego, co wywodzi z częstych i długotrwałych hospitalizacji począwszy zwłaszcza od IV kwartału 2019 r. i niewykazania przez organy w jakie miejsce przeniósł centrum swoich interesów życiowych (vide przesłuchanie z [...] sierpnia 2020 r. oraz pismo procesowe z [...] sierpnia 2021 r., k. 99 akt sądowych). Zdaniem jednak sądu, istnieje wyraźna różnica między nieprzebywaniem w miejscu stałego pobytu wynikającym z hospitalizacji a nieprzebywaniem wynikającym z trwałego opuszczenia lokalu. Nieobecność w wyniku hospitalizacji pozostawia miejsce dotychczasowego pobytu w stanie użytkowym umożliwiającym powrót, z dostępnością podstawowych mediów i przedmiotów codziennego użytkowania oraz osobistych, zaś z taką sytuacją nie mamy do czynienia w sprawie niniejszej. Budynek na nieruchomości przy ulicy [...] nie umożliwiał zamieszkiwania już przed rozpoczęciem deklarowanych hospitalizacji. Materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że budynek był niezamieszkiwany przez nikogo permanentnie a nie okresowo i to z powodu jego długotrwałego opuszczenia a nie opuszczenia okresowego z zamiarem powrotu. Istotnie natomiast w sprawie nie doszło do ustalenia gdzie skarżący koncentrował przez ostatnich kilkadziesiąt lat swoje centrum interesów życiowych. Nie było to jednak niezbędne do orzeczenia wymeldowania, bowiem nie jest przesłanką takiego orzeczenia wynikającą wprost z art. 35 u.e.l. Jak wynika z akt, nawet dzieci skarżącego nie były w stanie wskazać takiego miejsca pobytu stałego (J. D. zeznała, że ojciec nigdy nie miał miejsca stałego zamieszkania, w jej dzieciństwie mieszkali przy ulicy [...] a następnie przy ulicy [...] , gdzie ojciec czasem bywał, k. 111 akt adm.). Natomiast z informacji C. w B. z [...] września 2020 r. wynika, iż B. D. od października 2019 r. przebywa na pobyt całodobowy w tamtejszej noclegowni dla mężczyzn, z przerwami na pobyt w szpitalach (k. 85 akt adm.). Dodatkowo zdjęcia znajdujące się w aktach sprawy jednoznacznie potwierdzają powyższe ustalenia o trwałym opuszczeniu przez B. D. nieruchomości przy ulicy [...]. Zdjęcia datowane na listopad 2019 r. (k. 116-118 akt adm.) wskazują, że w budynku znajdują się przedmioty użytkowe takie jak meble i firanki, ale w pomieszczeniach panuje nieporządek i brak jest cech właściwych stałemu zamieszkiwaniu kogokolwiek (należy przypomnieć, że 5 listopada 2019 r. została odcięta woda). Zdjęcia z lipca-sierpnia 2020 r. (k. 27-36 akt adm.) wskazują, że doszło do zerwania podłóg, brak jest ogrzewania, stan budynku jest zbliżony do surowego, nie ma fizycznych możliwości, aby ktoś w budynku zamieszkiwał.

Reasumując tę część rozważań wskazać trzeba, że nie budzi wątpliwości ustalenie organów o trwałym opuszczeniu przez skarżącego dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Ustalenie to znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy, który – wbrew zastrzeżeniom strony skarżącej – został w tym aspekcie oceniony prawidłowo, bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, w całokształcie i z rozważeniem stanowiska skarżącego, którego organ trafnie nie podzielił.

Zdaniem sądu, podobnie w sposób niebudzący wątpliwości została wykazana przesłanka dobrowolności opuszczenia miejsca dotychczasowego pobytu skarżącego. Jak wyżej wskazano, dobrowolność nie jest cechą, którą ustala się wyłącznie na podstawie deklaracji osoby, co do której toczy się postępowanie o wymeldowanie. Może być ustalona na podstawie okoliczności, które towarzyszą nieprzebywaniu osoby w danym lokalu czy na nieruchomości. Nieprzebywanie zaś przez skarżącego trwa od wielu lat, co wyklucza ustalenie o braku dobrowolności.

W sprawie niniejszej skarżący podkreśla siłowe usunięcie jego rzeczy z budynku, pozbawienie władztwa nad miejscem zamieszkania w dniu [...] października 2019 r. o godz. 16.15 podczas interwencji Policji, wytoczenie powództwa posesoryjnego, złożenie wniosku o zasiedzenie i powództwa o alimenty przeciwko dzieciom. Żadna jednak z tych okoliczności nie podważa ustalenia organów, zgodnie z którym przesłanka dobrowolności wystąpiła.

Przede wszystkim zachowanie skarżącego jesienią 2019 r., dowiedzione zeznaniami pośredników w sprzedaży nieruchomości, nie wskazuje aby czuł się siłowo usunięty wraz z osobistymi rzeczami z budynku przy ulicy [...] w B. lub też by komukolwiek wówczas sugerował takie siłowe usunięcie. Wręcz przeciwnie, wskazał na niezamieszkiwanie kogokolwiek na nieruchomości. Z kolei z zeznań K. D. wynika, że [...] października 2019 r. wraz z siostrą przekazał ojcu rzeczy w postaci ubrań i leków, jednak tego dnia ojciec został aresztowany (k. 113 verte akt adm.). Według informacji IV Komisariatu Policji w B. z [...] grudnia 2020 r. (k. 152 akt adm.), 24 października 2019 r. była współwłaścicielka nieruchomości J. D. zgłosiła włamanie ojca do domu. Następnie K. D. i J. D. przekazali ojcu klucze do domu, aby go nie demolował, jednak ojciec w budynku na stałe nie przebywał a jedynie odbierał korespondencję (k. 113 oraz 111 verte). Odnośnie tych okoliczności skarżący interweniował u organów ścigania w ten sposób, że złożył zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstw na jego szkodę polegających: na zmuszeniu do opuszczenia zajmowanej nieruchomości przy ulicy [...] w B., zaboru rzeczy osobistych, odcięcia dostępu do mediów i odebrania przedmiotów niezbędnych do normalnej egzystencji w okresie listopad 2019 r. - maj 2020 r. (czyn z art. 191 §1a Kodeksu karnego) oraz na zaborze w celu przywłaszczenia rzeczy ruchomych w okresie czerwiec 2019 r. – [...] grudnia 2019 r. w postaci sprzętów oraz mebli powodując stratę nie mniejszą niż 500 zł na szkodę skarżącego (art. 278 § 1 Kodeksu karnego). W stosunku do obydwu zawiadomień wydano postanowienia o odmowie wszczęcia dochodzenia na podstawie art. 17 § 1 pkt 1 K.p.k., tzn. z powodu braku danych dostatecznie uzasadniających jego popełnienie. Brak jest więc podstaw do podzielenia stanowiska skarżącego o jego przymusowym usunięciu z nieruchomości oraz zaborze rzeczy wbrew jego woli i z zamiarem pozbawienia go władztwa umożliwiającego zamieszkiwanie.

Nie narusza również prawa ocena organów, iż zainicjowane przez skarżącego sprawy przed sądem powszechnym nie mają wpływu na wynik sprawy o wymeldowanie. Z oczywistych względów bez znaczenia dla legalności zaskarżonej decyzji pozostaje wytoczone przez skarżącego powództwo o alimenty, bowiem obowiązek alimentacyjny nie ma związku z kwestią zameldowania określonej osoby w określonym miejscu. Żaden przepis prawa nie uzależnia też wydania decyzji o wymeldowaniu od sposobu zakończenia postępowania posesoryjnego (o ochronę naruszonego posiadania – art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego) czy postępowania o zasiedzenie. Nie występuje tutaj zagadnienie wstępne, o którym mowa w art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

W kwestii wpływu wyniku sprawy o ochronę posesoryjną na postępowanie o wymeldowanie należy wskazać, że stosownie do treści art. 344 § 1 Kodeksu cywilnego przeciwko temu, kto samowolnie naruszył posiadanie, jak również przeciwko temu, na czyją korzyść naruszenie nastąpiło, przysługuje posiadaczowi roszczenie o przywrócenie stanu poprzedniego i o zaniechanie naruszeń. Celem postępowania o ochronę naruszonego posiadania jest odzyskanie przez dotychczasowego posiadacza władztwa nad rzeczą, bowiem jest to powództwo skierowane do stanu faktycznego a nie do prawa. Obowiązek meldunkowy ma natomiast charakter rejestracyjny. Jego celem jest ustalenie zgodności ewidencji ludności ze stanem rzeczywistym, m.in. związanym z miejscem przebywania obywateli (art. 1 pkt 4 i art. 2 u.e.l.). Zdaniem sądu, nie może być automatyzmu w zawieszaniu postępowania o wymeldowanie na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. zawsze w sytuacji gdy osoba, której ono dotyczy, wytoczy powództwo posesoryjne. Nie zawsze bowiem wytoczenie takiego powództwa oznacza, że powód nie opuścił lokalu dobrowolnie a na skutek bezprawnego działania osób trzecich, czy inaczej że nie miał woli ani zamiaru opuszczenia lokalu. Wniesienie pozwu posesoryjnego następuje zazwyczaj po opuszczeniu lokalu i nie jest samo w sobie dowodem okoliczności, w jakim lokal został opuszczony. Te bowiem stanowią element stanu faktycznego podlegający ustaleniu w postepowaniu wyjaśniającym. Innymi słowy, wytoczenie powództwa posesoryjnego może wskazywać, że skoro strona inicjuje taki proces to nie opuściła lokalu dobrowolnie i chce do niego wrócić, ale wnioskowanie to nie może pomijać całokształtu okoliczności sprawy. Okoliczność toczącego się przed sądem powszechnym sporu posesoryjnego podlega każdorazowo ocenie organów w toku postępowania o wymeldowanie i stanowi element stanu faktycznego, który organ powinien wziąć pod uwagę przy ocenie zaistnienia przesłanek z art. 35 u.e.l., nie zaś traktować takiej okoliczności jako "zagadnienie wstępne", stanowiące przesłankę do obligatoryjnego zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. Jak wskazał WSA w Gdańsku w sprawie III SA/Gd 1186/20, "Żaden szczególny przepis nie uzależnia bowiem wydania decyzji w sprawie wymeldowania od zakończenia równolegle toczącego się postępowania posesoryjnego w sądzie powszechnym. Jeżeli wyrok sądu powszechnego rozstrzygający sprawę przywrócenia naruszonego posiadania został wydany przed rozstrzygnięciem sprawy o wymeldowanie, organ administracji jest niewątpliwie zobowiązany wziąć to orzeczenie pod uwagę, oceniając zaistnienie przesłanek z art. 35 u.e.l., natomiast w sytuacji, gdy sprawa o przywrócenie posiadania nie została zakończona przed wydaniem decyzji w sprawie o wymeldowanie, samo żądanie przez daną osobę udzielenia jej przez sąd cywilny ochrony posesoryjnej danego lokalu może mieć wpływ na ocenę przez organ meldunkowy przesłanki dobrowolności opuszczenia przez nią tego lokalu. Wytoczenie powództwa posesoryjnego (art. 344 § 1 k.c.) może bowiem wskazywać na fakt, iż dana osoba, korzystając z tego środka prawnego, stara się powrócić do lokalu, z którego wbrew swojej woli została usunięta (por. wyrok NSA z dnia 10 stycznia 2019 r. sygn. akt II OSK 297/17, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 września 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 480/20). Okoliczność, że wytoczenie powództwa posesoryjnego może wskazywać na taką wolę, nie oznacza, że każdorazowo fakt wystąpienia z takim pozwem należy interpretować jako wskazujący na brak uprzedniej woli opuszczenia lokalu" (vide także wyrok NSA w sprawie II OSK 297/17).

Uwzględniając powyższe w świetle okoliczności sprawy niniejszej wskazać trzeba, że pozew posesoryjny został złożony w sądzie powszechnym [...] listopada 2020 r. (sygnatura sprawy [...], k. 219 akt adm.), a więc w trakcie niniejszego postępowania o wymeldowanie zainicjowanego wnioskiem z [...] lipca 2020 r. Z akt zaś wynika, co wyżej przedstawiono, że skarżący nie mieszkał przy ulicy [...] w B. od kilkudziesięciu lat (świadkowie wskazują 30 lat, 20 lat), a z pewnością nikt na nieruchomości nie mieszkał od 2009 r. (śmierć brata skarżącego), nadto w 2019 r. – co zostało bezspornie, zdaniem sądu, wykazane – nie było fizycznych możliwości stałego, bezpiecznego i zapewniającego normalną egzystencję (dostępność wszystkich mediów) tam przebywania. Skarżący sam uczestniczył w czynnościach przygotowania nieruchomości do sprzedaży (rozmowy z pośrednikami w sprzedaży nieruchomości), deklarował fakt niemieszkania na nieruchomości, nie deklarował zamiaru powrotu, nie czuł się przymuszony do uczestniczenia w sprzedaży. Okoliczność udostępnienia kluczy do budynku przez dzieci skarżącego w październiku 2019 r. wynikała z chęci zapewnienia dogodnych warunków sprzedaży nieruchomości i uniknięcia jej zniszczenia, a nie w celu zamieszkania skarżącego, do czego nie było warunków. Żadne z zawiadomień o podejrzeniu popełnienia przestępstwa nie skutkowało wszczęciem postępowania o zmuszanie do opuszczenia lokalu, czy o zabór rzeczy. Co istotne, od lipca 2020 r., a więc kilka miesięcy przed datą wytoczenia powództwa posesoryjnego, doszło do sprzedaży nieruchomości przez dzieci skarżącego, nowy właściciel wymienił zamki i rozpoczął remont oświadczając o zamiarze zamieszkania w budynku. Niezależnie więc od szans powodzenia powództwa posesoryjnego, które oceni sąd powszechny, całokształt okoliczności wynikających ze zgromadzonego materiału dowodowego dawał podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu i wykluczał ocenę o tym, że bez uzyskania wyroku w sprawie posesoryjnej niemożliwe jest wydanie takiej decyzji. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd (zagadnienie wstępne). Zależność ta musi być tego rodzaju, że nierozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego uniemożliwia wydanie rozstrzygnięcia w sprawie głównej. Okoliczność, że wynik innego postępowania może mieć wpływ na treść decyzji, nie przesądza o istnieniu zagadnienia wstępnego. Skoro więc w sprawie niniejszej opuszczenie przez skarżącego posesji przy ulicy [...] w B. miało miejsce znacznie wcześniej niż wytoczenie powództwa posesoryjnego, nie ma dowodów na siłowe usunięcie strony z nieruchomości, natomiast istnieją dowody (i zostały przeprowadzone) odnośnie przyznania się skarżącego do niezamieszkiwania na posesji i niedeklarowania zamiaru powrotu na nią, co świadkowie odebrali jako akceptację takiego stanu rzeczy (vide zeznania pośredników), a wreszcie zmienił się właściciel, który nie akceptuje obecności skarżącego na posesji w charakterze mieszkańca – nie wystąpiło zagadnienie wstępne w postaci braku możliwości wydania decyzji o wymeldowaniu z uwagi na sprawę posesoryjną. Zdaniem sądu, sprawa posesoryjna w rozpoznawanym przypadku jest przyjętą przez skarżącego linią obrony a nie zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.

Tym bardziej takim zagadnieniem nie jest sprawa o zasiedzenie. Nie ma ona żadnego wpływu na istnienie obowiązku rejestracyjnego jakim jest meldunek. Jak wyżej wielokrotnie wskazywano, ewidencja ludności jest rejestracją stanu faktycznego a nie stanu prawnego. Jeśli skarżący uzyska wyrok stwierdzający zasiedzenie przez niego nieruchomości przy ulicy [...] w B., będzie mógł podjąć dalsze kroki prawne, natomiast dla sprawy o wymeldowanie okoliczność wyniku sprawy o zasiedzenie nie miała znaczenia.

Z wyżej wskazanych powodów, jak również z uwagi na treść art. 98 § 1 K.p.a. (co organ wyjaśnił), postanowienie Wojewody P. z [...] marca 2021 r. o odmowie zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a. nie narusza prawa.

Organ właściwie ocenił również wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego, a swej ocenie dał wyraz na s. 9 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Argumenty tam wskazane należy podzielić w całości, co zwalnia sąd od szczegółowego ich powtarzania. Dodać natomiast należy, że zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Stosownie do treści art. 78 § 1 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. Organ nie ma zatem obowiązku uwzględnić każdego wniosku dowodowego strony, w szczególności nie jest zobowiązany przeprowadzać dowodu na okoliczność niesporną, wynikającą z pozostałego materiału dowodowego (w sprawie niniejszej co do tytułu prawnego do nieruchomości, wyrysu geodezyjnego i opisu granic), jak też nie ma obowiązku wykonywać czynności za stronę (przegrywanie danych z nośników), bowiem to obowiązkiem strony jest dostarczenie dowodu. Z kolei notatki z interwencji Policji z okresu [...] października 2019 r. – [...] września 2020 r. nie stanowiłyby dowodu na okoliczności istotne w sprawie a wyłącznie na okoliczność przebiegu interwencji. Nadto, spis tych interwencji organ od Policji uzyskał (k. 152 akt adm.), zaś okoliczności z ww. okresu zostały ocenione w postanowieniach o odmowie wszczęcia dochodzenia, wyżej omówionych. Podobnie dowód z przesłuchania stron organ może (ale nie ma takiego obowiązku) przeprowadzić w określonych warunkach, tj. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy (art. 86 K.p.a.). Trafnie organ ocenił, że dowód z przesłuchania wnioskodawcy (obecnego właściciela nieruchomości) jest zbędny z uwagi na wykazanie przesłanek wymeldowania pozostałym materiałem dowodowym.

Zdaniem sądu, zdjęcia przesłane przez skarżącego oraz jego pełnomocnika jako załączniki do protokołu rozprawy z [...] sierpnia 2021 r. nie podważają oceny materiału dowodowego sformułowanej w zaskarżonej decyzji, a tym samym nie podważają jej legalności. Nie dowodzą przebywania skarżącego z zamiarem stałego pobytu przy ulicy [...] w B., a jedynie wynika z nich, że na nieruchomości tej znajdowały się różne przedmioty następnie wyniesione. W szczególności zdjęcia stanowiące załączniki nr 1-4 do pisma pełnomocnika skarżącego z [...] sierpnia 2021 r. obrazują – jak wskazał pełnomocnik – stan na dzień opróżnienia nieruchomości przez nowego nabywcę. Widoczny jest na nich wyłącznie stan domu z zewnątrz wraz z podwórkiem, na którym znajdują się przedmioty niewskazujące na przedmioty użytku codziennego (np. deski, płyty) oraz wypełnione czarne worki z niewiadomą zawartością, co w żaden sposób nie dowodzi istnienia warunków umożliwiających zamieszkiwanie wewnątrz budynku oraz zamieszkiwania w nim samego skarżącego. Z kolei załączniki nr 5-9 do tego pisma obrazują stan sąsiedniej nieruchomości, w tym – jak wywodzi skarżący – stanowiący jeden z przyczyn konfliktów z sąsiadami przewód odprowadzający nieczystości sąsiadów na jego nieruchomość. Jak jednak oceniono, deklarowany konflikt z sąsiadami nie podważa wiarygodności ich zeznań, które były spójne co do wystąpienia przesłanek wymeldowania skarżącego z pozostałym zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym. A nie wykazał skarżący ani jego pełnomocnik, w jaki sposób stan nieruchomości sąsiedniej widoczny na zdjęciach mógłby świadczyć w inny sposób o niezgodności z prawem decyzji o wymeldowaniu. Zdjęcia przedłożone przez skarżącego częściowo się pokrywają ze zdjęciami przedłożonymi przez pełnomocnika, poza tym przedstawiają interweniujących policjantów, osoby trzecie oraz wnętrze domu z zapakowanymi rzeczami. Sąd jednak wskazuje, że materiał dowodowy sprawy nie podważa twierdzeń skarżącego o znajdowaniu się różnych rzeczy w budynku przy ulicy [...] (dzieci skarżącego także zeznały, że w październiku 2019 r. przywiozły mu rzeczy, np. leki, następnie – aby uniknąć zniszczenia – udostępniły mu klucze do budynku). Natomiast materiał dowodowy wskazuje, że te różne rzeczy znajdujące się w budynku nie były związane z codziennym, równoznacznym z zamieszkiwaniem, przebywaniem w budynku, nie były bowiem przedmiotami codziennego użytku i nie nadawały nieruchomości (budynkowi) cech obiektu zamieszkiwanego na stałe. Jak wynika z akt, "dom był przechowalnią niepotrzebnych rzeczy" (k. 121 verte akt adm.).

Zdaniem sądu, nie stanowi uchybienia procesowego mającego wpływ na wynik sprawy nieprzeprowadzenie przez organ oględzin budynku i nieruchomości. Wniosek o wymeldowanie złożono [...] lipca 2020 r. już po sprzedaży nieruchomości i zmianie właściciela, zatem wynik oględzin nie byłby wiarygodny, zwłaszcza że w dniu [...] lipca 2020 r. nowy właściciel zadeklarował prowadzenie remontu (k. 22 akt adm.).

Końcowo wskazać należy, że w literaturze przedmiotu wskazuje się, iż choć brak zgody właściciela na pobyt zameldowanego w lokalu nie jest przesłanką wymeldowania, a decydujące powinny być okoliczności związane z fizycznym wymiarem opuszczenia, to jednak ocena charakteru opuszczenia lokalu nie może odrywać się od realiów konkretnej sprawy. Może wystąpić sytuacja, gdy nieruchomością lokalową lub budynkową rozporządza podmiot mający do niej tytuł prawny, który wyraża brak woli dalszego przebywania zameldowanego lub dalszego trwania meldunku. Brak zgody nabywcy lokalu lub budynku na dalsze zameldowanie osoby oraz niemożność przeciwstawienia nabywcy przez zameldowanego prawa (roszczenia) do przebywania w lokalu musi być traktowane jako opuszczenie lokalu dające podstawę do wymeldowania. Wniosek taki jest naturalną konsekwencją wynikającą z prawa szerszego, np. własności lub innego prawa rzeczowego. Zameldowany nie może zatem twierdzić, że nie opuścił miejsca zameldowania, jeżeli lokal lub budynek został sprzedany przez właściciela, a on nie miał do niego tytułu prawnorzeczowego lub obligacyjnego o rozszerzonym skutku, np. najmu, natomiast nabywca nie wyraża zgody na dalsze zameldowanie (vide C. Czarnik, W. Maciejko. P. Zaborniak, Ustawa o ewidencji ludności. Komentarz, tezy do art. 35 ustawy).

Biorąc pod uwagę całokształt powołanych wyżej okoliczności oraz niezaprzeczalny fakt, że skarżący opuścił sporny lokal mieszkalny kilkadziesiąt lat wstecz, a od 2009 r. nikt w lokalu nie mieszkał, nie można zgodzić się z wywodem pełnomocnika skarżącego i samego skarżącego, jakoby opuszczenie lokalu nie miało charakteru trwałego i dobrowolnego. W ocenie sądu, przedstawione okoliczności uprawniają do jednoznacznego stwierdzenia, że spełniona została przesłanka do wymeldowania skarżącego z pobytu stałego na opisanej wyżej nieruchomości. Skoro skarżący nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, to konieczne było doprowadzenie do stanu, w którym zapis ewidencyjny będzie odpowiadał stanowi faktycznemu. Żadne z licznie przedstawionych przez skarżącego dowodów i okoliczności konkluzji o wystąpieniu przesłanek do wymeldowania nie podważają.

W tym stanie sąd skargę oddalił, o czym orzeczono w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).