Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 363/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 4, art. 148 par. 1 i 2, art. 79 par. 1 i 2, art. 75 par. 1, art. 86, art. 105 par. 1, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 80, art. 136, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Dudek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Sekretarz sądowy Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia wznowionego postępowania administracyjnego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. K. 240 (dwieście czterdzieści) złotych kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. Prezydent Miasta L. zatwierdził projekt budowlany i udzielił P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego nr [...] (klatka I, II, III), jako pierwszego etapu realizacji inwestycji na działkach nr [...], położonych przy ul. W. w L.

Decyzja ta została przeniesiona decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. na J. W. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "[...]" J. W.

W dniu [...] października 2011 r. J. K. złożył w Wydziale Architektury i Budownictwa Urzędu Miasta L. pismo, w którym sprzeciwił się realizacji objętej powyższą decyzją inwestycji, usytuowanej przy granicy jego działki. Zarzucił, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym udzielenia P. S. pozwolenia na budowę.

W kolejnym piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. J. K. oświadczył, że pismo z dnia [...] października 2011 r. stanowi wniosek o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r.. Jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i wyjaśnił, że o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę dowiedział się dopiero w dniu [...] września 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Prezydent Miasta L. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r., a następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...] grudnia 2008 r. z powodu braku podstawy wznowienia wymienionej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., wydaną po rozpoznaniu odwołania J. K., Wojewoda L. uchylił decyzję Prezydenta Miasta L. z dnia [...] lutego 2012 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w szczególności przedwcześnie przyjął, że powzięcie przez J. K. wiadomości o wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę miało miejsce w [...] września 2011 r.

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., wydanym po ponownym rozpoznaniu sprawy, Prezydent Miasta L. umorzył postępowanie zakończone decyzją ostateczną o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r. na podstawie art. 105 k.p.a. jako bezprzedmiotowe, gdyż uznał, że wniosek J. K. o wznowienie przedmiotowego postępowania został złożony z uchybieniem terminu.

Postanowieniem z dnia [...] września 2012 r., Wojewoda L., po rozpatrzeniu zażalenia J. K., uchylił postanowienie Prezydenta Miasta L. z dnia [...] czerwca 2012 r. w całości i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia wojewoda stwierdził, że organ pierwszej instancji błędnie orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną Nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę, zamiast o umorzeniu postępowania administracyjnego wznowionego postanowieniem z dnia [...] listopada 2011 r. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że orzeczenie o umorzeniu postępowania wznowieniowego powinno być w sposób szczegółowy uzasadnione pod względem faktycznym i prawnym, w szczególności, organ pierwszej instancji powinien wskazać, jaką datę przyjął jako dzień złożenia przez J. K. wniosku o wznowienie postępowania.

Wojewoda Lubelski wyjaśnił, że organ pierwszej instancji powinien był wziąć pod uwagę, że w zamieszczonych w aktach sprawy oświadczeniach z dnia [...] kwietnia 2012 r. i [...] czerwca 2012 r. W. W. - Prezes firmy [...] Sp. z o.o. podał dwa różne terminy, w których poinformował J. K. o decyzji o pozwoleniu na budowę (koniec sierpnia - w oświadczeniu z dnia [...].06.2012 r. i druga połowa września - w oświadczeniu z dnia [...].04.2012 r.). W ocenie organu odwoławczego, organ pierwszej instancji winien był zatem przesłuchać W. W. w charakterze świadka, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika J. K.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ pierwszej instancji pismem z dnia [...] października 2012 r. wezwał W. W. do stawienia się w celu złożenia wyjaśnień dotyczących daty spotkań z J. K. Ponadto, pismem z dnia [...] października 2012 r. organ zwrócił się do pełnomocnika J. K. o przedstawienie dowodu potwierdzającego, że J. K. dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę dopiero w dniu [...] września 2011 r.

Przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] października 2012 r. W. W. wyjaśnił, że rozmowę z J. K. przeprowadził po około trzech tygodniach od rozmowy z P. S., która odbyła się na początku sierpnia 2011 r.

W piśmie z dnia [...] października 2012 r. pełnomocnik J. K. wskazał, że jej mocodawca dowiedział się o decyzji od W. W., na którą to okoliczność W. W. został przesłuchany w charakterze świadka. Pełnomocnik wniosła jednocześnie o odebranie od J. K., na podstawie art. 75 § 2 k.p.a. oświadczenia złożonego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania lub o przesłuchanie J. K. w charakterze strony.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oświadczenia W. W. z dnia [...] kwietnia 2012 r., oświadczenia P. S. z dnia [...] czerwca 2012 r., oświadczenia W. W. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz oświadczenia W. W. z dnia [...] października 2012 r. Prezydent Miasta L. uznał, że wniosek J. K. o wznowienie postępowania wpłynął z uchybieniem ustawowego terminu, określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Mając jednak na uwadze, że w obrocie prawnym funkcjonowało postanowienie z dnia [...] listopada 2011 r. o wznowieniu postępowania, organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. umorzył wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 k.p.a.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody L. z dnia [...] lutego 2013 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że organ, który rozpatruje podanie o wznowienie postępowania musi w pierwszej kolejności sprawdzić, czy zostało ono złożone w terminie. Zachowanie terminu musi być przez stronę udowodnione, z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika bowiem, że wystarczy uprawdopodobnienie. W ocenie organu, skarżący musi zatem udowodnić, w jakiej dacie dowiedział się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia postępowania, ze ścisłością dostateczną do ustalenia, że jego podanie o wznowienie postępowania wpłynęło przed upływem jednomiesięcznego terminu od dnia, w którym dowiedział się o decyzji. Strona występująca z wnioskiem o wznowienie postępowania powinna zatem zadbać o dowody potwierdzające datę dowiedzenia się o istnieniu przesłanki do wznowienia postępowania. Obowiązkiem organu jest natomiast weryfikacja twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić.

W związku z powyższym, organ odwoławczy w całości podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż wnioskujący o wznowienie postępowania J. K. w żadnym stadium postępowania nie przedstawił dowodów na poparcie twierdzenia, że to właśnie w dniu [...] września 2011 r. dowiedział się o decyzji Prezydenta Miasta L. nr [...] z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego, przeniesionej decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. na J. W.

W dalszej części uzasadnienia wojewoda wyjaśnił, że organ pierwszej instancji, zgodnie z wnioskiem pełnomocnika J. K., przesłuchał W. W. w dniu [...] października 2012 r., aby uściślić jego oświadczenie z dnia [...] kwietnia 2012 r. i z dnia [...] czerwca 2012 r., w których podał dwa różne terminy poinformowania J. K. o decyzji o pozwoleniu na budowę (tj. koniec sierpnia 2011 r. - w oświadczeniu z dnia [...].06.2012 r. i druga połowa września - w oświadczeniu z dnia [...].04.2012 r.).

Jak wynika z protokołu przesłuchania świadka z dnia [...] października 2012 r., W. W. pierwsze rozmowy w sprawie zakupu działki od J. K. przeprowadził z zainteresowanymi po upływie około trzech tygodni od rozmowy z P. S., która odbyła się na początku sierpnia 2011 r. W. W. wyjaśnił, że w rozmowie z J. K. poinformował ich, że zakup od nich działek będzie aktualny w przypadku zakupu nieruchomości z pozwoleniem na budowę od P. S. Z uwagi jednak na odstąpienie przez P. S. od sprzedaży nieruchomości, W. W. powiadomił J. K., że zakup działek jest nieaktualny. Ta rozmowa odbyła się pod koniec września 2011 r.

W ocenie wojewody, organ pierwszej instancji słusznie zatem przyjął, że J. K. o pozwoleniu na budowę udzielonemu P. S. dowiedział się najpóźniej pod koniec sierpnia 2011 r., a więc wcześniej niż w dniu [...] września 2011 r. Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że W. W. nie był stroną prowadzonego postępowania, lecz osobą zainteresowaną ewentualnym kupnem działki po dojściu do porozumienia z inwestorem. Stroną postępowania był natomiast P. S., który uzyskał pozwolenie na budowę. Jak wynika z akt sprawy, P. S. złożył w dniu [...] czerwca 2012 r. oświadczenie, w którym stwierdził, że w 2008 i 2009 roku wielokrotnie kontaktował się z J. K. (osobiście i za pośrednictwem swego pełnomocnika), informując go o uzyskanych warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę pierwszego etapu inwestycji na działkach [...] oraz [...] przy ul. W. w L. P. S. twierdził, że deklarował chęć zakupu działki nr [...] należącej do J. K.

Wojewoda wyjaśnił następnie, że w lipcu 2011 r. P. S. zdecydował się na sprzedaż działek, na których miała być realizowana inwestycja i na przeniesienie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r. Na początku sierpnia 2011 r. propozycję kupna złożył mu W. W. z firmy [...], ale ostatecznie P. S. sprzedał inwestycję J. W.

Odnosząc się do zarzutu, iż organ pierwszej instancji nie przyjął, stosownie do art. 75 k.p.a., oświadczenia J. K. jako dowodu w sprawie ustalenia daty, w której dowiedział się o decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że strona może złożyć takie oświadczenie tylko wówczas, gdy przepis prawa to dopuszcza. W sprawie wznowienia postępowania, organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wznowienie postępowania, jest obowiązany z urzędu zbadać zachowanie terminu. Wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, pomimo uchybienia terminu do złożenia wniosku, stanowi rażące naruszenie prawa, gdyż godzi w zasadę trwałości decyzji ostatecznych. Ustalenie daty, w której wnioskodawca dowiedział się o decyzji, na podstawie oświadczenia złożonego przez zainteresowanego, w trybie art. 75 k.p.a. budziłoby zastrzeżenia co do przeprowadzenia bezstronnego postępowania i umożliwiałoby stronie wskazanie takiego terminu, aby spełniony był warunek określony w art. 148 § 2 k.p.a., tj. zachowania jednomiesięcznego terminu na złożenie wniosku.

Wojewoda nie podzielił również zarzutu, że organ pierwszej instancji przesłuchał tylko P. S., który, zdaniem pełnomocnika skarżącego, był osobiście zainteresowany wynikiem niniejszego postępowania. Ponownie rozpatrując sprawę, stosownie do wskazań zawartych w postanowieniu kasacyjnym Wojewody L. i zgodnie z żądaniem pełnomocnika J. K., organ ten przesłuchał bowiem również W. W. - osobę nie będącą stroną postępowania, od której, według stanowiska J. K., powziął on wiadomość o przedmiotowej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Według wojewody, na podstawie zebranego materiału dowodowego, w tym oświadczeń i zeznań świadków, należy podzielić stanowisko organu pierwszej instancji, że J. K. dowiedział się o decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. pod koniec sierpnia 2011 r., a nie - jak twierdzi - dopiero w dniu [...] września 2011 r., a zatem podanie o wznowienie postępowania należy uznać za złożone z uchybieniem terminu określonego w art. 148 § 2 k.p.a. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania z uchybieniem terminu do jego wniesienia powoduje konieczność wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a., a w stanie faktycznym niniejszej sprawy, umorzenia nieprawidłowo wznowionego postępowania.

Skargę na powyższą decyzję wniósł J. K., zarzucając:

I. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

1) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy - Prawo budowlanego poprzez jego niezastosowanie i nieposzanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich w postaci interesów skarżącego J. K.;

2) art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane poprzez nieustalenie obszaru oddziaływania inwestycji, który w postępowaniu o pozwoleniu na budowę wyznacza krąg stron postępowania, co w konsekwencji spowodowało, iż J. K. nie był stroną niniejszego postępowania w sytuacji, gdy posiada on legitymację do występowania w sprawie w charakterze strony;

3) art. 35 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane poprzez jego błędne zastosowanie, polegające na przyjęciu zgodności projektu budowlanego z przepisami, w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi, tj. § 31 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie;

4) § 3 pkt 17 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakimi powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy kondygnacja podziemna inwestycji jest na granicy działki skarżącego;

II. naruszenie prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. polegające na nierozważeniu wszystkich przepisów prawa, które mają zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym oraz niezbadanie i nieuwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych niniejszej sprawy, w szczególności pominięcie faktu, iż J. K. powinien być stroną w niniejszym postępowaniu;

2) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie polegające na niewzięciu pod uwagę, iż J. K. powinien być stroną w niniejszym postępowaniu, co w konsekwencji powinno spowodować wznowienie postępowania w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę;

3) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i umorzenie postępowania w niniejszej sprawie, podczas gdy skarżący dochował terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania;

4) art. 80 k.p.a. w związku z art. 7 k.p.a. i art. 75 § 2 k.p.a. poprzez oparcie ustaleń faktycznych na oświadczeniu poprzedniego inwestora P. S. (osobiście zaangażowanego w wydaniu rozstrzygnięcia na niekorzyść J. K.), podczas gdy nie był on stroną postępowania i brak było podstaw do dokonywania ustaleń faktycznych na podstawie jego oświadczenia;

5) art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. poprzez uznanie, że oświadczenie P. S. co do wielokrotnego informowania J. K. o uzyskanym pozwoleniu na budowę są prawdziwe, podczas gdy przyjęcie ich jako prawdziwe pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami logiki i doświadczenia życiowego, z których wynika, że chęć zakupu działki pod inwestycję jest aktualna jedynie do czasu uzyskania pozwolenia na budowę;

6) art 148 § 2 k.p.a. poprzez dokonanie jego niewłaściwej wykładni i przyjęcie, iż okoliczność stanowiąca podstawę do wznowienia postępowania, która nastąpiła w drugiej połowie września 2011 r., polegająca na skontaktowaniu się W. W. z J. K. i zawiadomieniu go o inwestycjach planowanych na działce nr [...] oraz [...] zgodnie z oświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2012 r. nie może zostać uznana za początek biegu terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania w rozumieniu art 148 § 2 k.p.a.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że wiadomość o wydaniu kwestionowanego pozwolenia na budowę skarżący powziął od W. W. Na tę okoliczność W. W. został przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] października 2012 r. W oświadczeniu z dnia [...] października 2012 r. W. W. zeznał, że pierwszą rozmowę z P. S. odbył na początku 2011 r., a rozmowę w sprawie zakupu działki ze skarżącym rozpoczął najprawdopodobniej w terminie około trzech tygodni po spotkaniu z P. S. Według skarżącego, nie oznacza to jednak, że powziął wiadomość o decyzji Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2008 r. w tym terminie. Ponadto, w oświadczeniu z dnia [...] kwietnia 2012 r. W. W. stwierdził, że spotkał się ze skarżącym najprawdopodobniej w drugiej połowie września 2011 r. W ocenie skarżącego, powyższe uzasadnia przyjęcie, że powziął wiadomość o przedmiotowej decyzji dopiero podczas drugiej rozmowy z W. W., która miała miejsce w drugiej połowie września 2011 r., co jest zgodne ze stanowiskiem skarżącego, że o decyzji tej dowiedział się dopiero w dniu [...] września 2011 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Organy obu instancji przyjęły bowiem, że skarżący J. K. uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r., nie wyjaśniwszy tej okoliczności w sposób dostateczny.

We wniosku o wznowienie postępowania zakończonego przedmiotową decyzją, złożonym w dniu [...] października 2012 r. i doprecyzowanym pismem z dnia [...] listopada 2011 r., J. K. jako podstawę wznowienia wskazał art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., podnosząc, że jako strona postępowania w sprawie udzielenia P. S. pozwolenia na budowę bez własnej winy nie brał w nim udziału.

W myśl art. 148 § 2 k.p.a., termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji.

Zachowanie terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania organ obowiązany jest badać z urzędu. Przystąpienie do rozpoznawania sprawy wznowieniowej w przypadku niedotrzymania przez wnioskodawcę ustalonego terminu do złożenia wniosku i wydanie decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty jest dotknięte wadą nieważności (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) wobec rażącego naruszenia art. 148 § 1 k.p.a. (wyrok NSA z 17 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 371/11).

Wprawdzie to strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do wykazania, kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, jednak jeżeli organ uzna przedstawione przez stronę na tę okoliczność dowody za niewystarczające lub niewiarygodne, to obowiązany jest przeprowadzić we własnym zakresie postępowanie dowodowe umożliwiające ustalenie, czy termin z art. 148 k.p.a. został przez stronę zachowany. Innymi słowy, wnoszący o wznowienie postępowania ma obowiązek wykazać, iż podanie wniósł przed upływem jednego miesiąca od dnia dowiedzenia się o decyzji, natomiast organ obowiązany jest do weryfikacji twierdzeń wnioskodawcy i wyjaśnienia wszelkich wątpliwości, jakie przy tej okazji mogą się pojawić (tak m. in. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 10, Warszawa 2009, s. 540 – 541, wyrok NSA z 8 grudnia 1995 r., SA/Wr 1164/95, niepubl., wyrok WSA w Warszawie z 24 maja 2007 r., I SA/Wa 115/07, Lex nr 346393).

Skarżący we wniosku o wznowienie postępowania wskazał, że o decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. S. pozwolenia na budowę dowiedział się w trakcie rozmowy z W. W., która miała miejsce w dniu [...] września 2012 r.

Organy obu instancji zakwestionowały tę okoliczność, kierując się treścią oświadczenia W. W. z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz protokołem jego przesłuchania w charakterze świadka z dnia [...] października 2012 r., a także treścią oświadczenia P. S. z dnia [...] czerwca 2012 r.

Z oświadczenia W. W. z dnia [...] czerwca 2012 r. wynika, że pierwszą rozmowę z P. S. odbył na początku sierpnia 2011 r., a rozmowy z J. K. w sprawie zakupu działki rozpoczął w terminie około trzech tygodni po spotkaniu z P. S. (k. 28 akt administracyjnych).

W związku z tym, że we wcześniejszym oświadczeniu, datowanym na [...] kwietnia 2012 r., W. W. podał inną datę poinformowania J. K. o decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. (tj. drugą połowę września 2011 r.), organ pierwszej instancji, w celu wyjaśnienia powyższej rozbieżności, wezwał go na przesłuchanie w charakterze świadka (k. 24 akt administracyjnych).

Przesłuchany w charakterze świadka W. W. zeznał, że pierwszą rozmowę z P. S. odbył na początku sierpnia 2011 r., a rozmowy w sprawie zakupu działek z J. K. rozpoczął najprawdopodobniej w terminie około trzech tygodni od spotkania z P. S. Pod koniec września 2011 r. poinformował natomiast J. K., że propozycja zakupu działki jest nieaktualna (k. 49 akt administracyjnych).

Z kolei z oświadczenia P. S. wynika, że w 2008 i 2009 roku wielokrotnie kontaktował się z J. K. (osobiście i za pośrednictwem swego pełnomocnika), informując go o uzyskanych warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę pierwszego etapu inwestycji na działkach [...] oraz [...] przy ul. W. w L. P. S. wskazał, że deklarował chęć zakupu działki nr [....] należącej do J. K.

Organy nie wyjaśniły w sposób dostateczny rozbieżności w treści powyższych oświadczeń w zakresie terminu, w jakim skarżący dowiedział się o decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r.

Wprawdzie podczas przesłuchania w charakterze świadka W. W. potwierdził datę rozmowy z J. K. wskazaną w oświadczeniu z dnia [...] czerwca 2012 r., jednak protokół z tego przesłuchania nie może stanowić podstawy ustaleń faktycznych w niniejszej sprawie z uwagi na naruszenie przez organ art. 79 § 1 i 2 k.p.a.

W myśl art. 79 § 1 i 2 k.p.a., strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem. Strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodu, może zadawać pytania świadkom, biegłym i stronom oraz składać wyjaśnienia.

W niniejszej sprawie termin przesłuchania świadka W. W. został wyznaczony na dzień [...] października 2012 r. (k. 48 akt administracyjnych). Zawiadomienie o terminie przesłuchania świadka dla pełnomocników stron: J. K. oraz J. W. zostało wysłane przez organ w dniu [...] października 2012 r. Zawiadomienie to zostało doręczone pełnomocnikom stron w dniu [...] października 2012 r. (k. 73 – 74 akt administracyjnych).

Tymczasem z adnotacji zawartej na zamieszczonym w aktach sprawy wezwaniu W. W. na przesłuchanie w charakterze świadka wynika, że w dniu [...] października 2012 r. telefonicznie ustalono z W. W. termin jego przesłuchania na dzień [...] października 2012 r. z uwagi na wyjazd świadka za granicę w pierwotnie wyznaczonym terminie.

W. W. został przesłuchany w charakterze świadka w dniu [...] października 2012 r., o czym zarówno strony, jak i ich pełnomocnicy, nie zostali powiadomieni.

Uchybienie przez organ obowiązkowi zawiadomienia stron o terminie przeprowadzenia dowodów, o których mowa w art. 79 k.p.a., stanowi, niezależnie od wagi i treści przeprowadzonego dowodu, naruszenie przepisów postępowania mające wpływ na wynik sprawy, gdyż pozbawia strony możliwości czynnego udziału w przeprowadzeniu dowodu (tak m. in. wyrok NSA z 13 lutego 1986 r., II SA 2015/85, ONSA 1986, Nr 1, poz. 13).

Wobec powyższego, jedynymi dowodami, które mogły stanowić podstawę ustaleń co do zachowania przez J. K. terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, były wyżej wskazane oświadczenia.

Jednakże, z uwagi na zawarte w nich rozbieżności, nie mogą one stanowić wystarczającego dowodu, pozwalającego na uznanie, że skarżący uchybił terminowi złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Art. 75 § 1 k.p.a. nakazuje organom administracji dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Stąd, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, dowodem mogą być również oświadczenia osób nie będących stronami w sprawie.

Wobec wspomnianych wyżej rozbieżności w oświadczeniach W. W. i P. S., należało przesłuchać w charakterze świadka również P. S., czego jednak organy w niniejszej sprawie nie uczyniły.

Ponadto, żaden z organów nie rozważył możliwości przeprowadzenia dowodu z przesłuchania J. K. w charakterze strony mimo, że wnioskował o to jego pełnomocnik. Stosownie do treści art. 86 k.p.a., jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Wprawdzie art. 86 k.p.a. pozostawia ocenę potrzeby przeprowadzenia tego postępowania organowi, jednak swoboda tej oceny jest ograniczona treścią zasady prawdy obiektywnej, z której wypływa dla organu orzekającego obowiązek skorzystania z tego środka dowodowego, jeśli nie będzie można ustalić stanu faktycznego z braku innych środków dowodowych.

Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że w niniejszej sprawie organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego, pozwalającego na jednoznaczne ustalenie daty, w której J. K. dowiedział się o decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r.

Tym samym dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 148 § 2 k.p.a., a organ drugiej instancji – dodatkowo naruszenia art. 136 k.p.a., które nakładają na nie obowiązek prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w tym obowiązek podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.

Wobec nieustalenia, czy skarżący zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organy naruszyły również dyspozycję art. 105 § 1 k.p.a., przedwcześnie uznając, że postępowanie w niniejszej sprawie jest bezprzedmiotowe. Organ drugiej instancji, utrzymując w mocy wadliwą decyzję pierwszoinstancyjną, naruszył ponadto dyspozycję art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Za przedwczesne uznać należy zawarte w skardze zarzuty naruszenia prawa materialnego, bowiem zarówno zaskarżona decyzja, jak też utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji, są rozstrzygnięciami o charakterze proceduralnym, których podstawą są wyłącznie normy prawa procesowego, dotyczące terminu złożenia podania o wznowienie postępowania oraz wynikających z niezachowania tego terminu konsekwencji prawnych.

Mając na uwadze powyższe, sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.) jako naruszające przepisy postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy.

O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni powyższe uwagi, oceny i wnioski i rozstrzygnie, czy skarżący zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] grudnia 2008 r., dopuszczając jako dowód wszystko, co może się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. W szczególności organ przesłucha w charakterze świadków W. W. i P. S., zawiadamiając strony postępowania o terminie i miejscu przesłuchania świadków. W przypadku, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostaną nie wyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ rozważy możliwość przesłuchania wnioskodawcy J. K.

Następnie – w zależności od tego, czy organ uzna, że skarżący zachował termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czy też uchybił temu terminowi – odpowiednio rozpozna wniosek o wznowienie postępowania, albo umorzy postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jak bowiem słusznie wskazały organy, wprawdzie uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania skutkuje, zgodnie z art. 149 § 3 k.p.a., obowiązkiem wydania postanowienia o odmowie wznowienia postępowania, jednak w sytuacji, gdy postępowanie zostanie wznowione mimo uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie, powinno ono zostać umorzone jako bezprzedmiotowe (wyrok NSA z 6 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 773/09).

Mając na uwadze powyższe, sąd orzekł jak w sentencji.