Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 535/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 i ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 114
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków, Sędziowie sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Aleksandra Wysocka, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 19 marca 2019 r. sprawy ze skargi R.D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] września 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. po rozpatrzeniu odwołania R. D. (dalej: skarżąca, odwołująca się strona) reprezentowanej przez pełnomocnika od wydanej z upoważnienia Burmistrza Gminy M., decyzji Kierownika Wydziału Świadczeń Rodzinnych w Urzędzie Miejskim w M. z dnia [...] czerwca 2018 r. ([...]) odmawiającej przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką J. K., decyzją z dnia [...] września 2018 r. (nr [...]) utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję.

Kolegium odwoławcze rozstrzygnięcie swe oparło na następujących ustaleniach faktycznych i prawnych sprawy:

Organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] czerwca 2018 r. ([...]) odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką.

Od decyzji tej odwołała się skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika. Zarzucając decyzji naruszenie prawa materialnego, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) oraz ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1952 z późn. zm.; zwanej dalej "ustawą"), bez uwzględnienia okoliczności, że małżonek J. K. - ze względu na wiek i stan zdrowia - nie może sprawować opieki nad żoną. W odwołaniu wskazano również, że na skutek wydania wyroku TK z dnia 21 października 2014 r., K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b ustawy.

Odwołująca się wniosła o uchylenie zakwestionowanej decyzji i przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego od dnia złożenia wniosku.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zważyło, co następuje (zaczynając od przedstawienia kluczowych dla sprawy uwarunkowań prawnych):

Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (dalej "k.r.o.") ciąży obowiązek alimentacyjny,

z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

– jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby

w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Zgodnie z art. 3 pkt 21 ustawy, ilekroć w tym akcie jest mowa o znacznym stopniu niepełnosprawności oznacza to:

a) niepełnosprawność w stopniu znacznym w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,

b) całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,

c) stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy

w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,

d) posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,

e) niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów

o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów

o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Według art. 17 ust. 1b ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Przyznania świadczenia pielęgnacyjnego Stronie nie uniemożliwia art. 17 ust. 1 b ustawy. Stanowisko organu pierwszej instancji w tym zakresie nie zasługuje na akceptację. Trybunał Konstytucyjny, wyrokiem z dnia 21 października 2014 r. (sygn. akt K 38/13), orzekł bowiem, że art. 17 ust. 1b ustawy w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Wyrok ten nie wywołuje wprawdzie skutku określonego w art. 190 ust. 1 i 3 Konstytucji RP, tj. utraty mocy obowiązującej zakwestionowanego aktu normatywnego, ale powoduje jednak konieczność takiej wykładni przepisów ustawy, aby jej wynik nie był sprzeczny ze stanowiskiem wyrażonym w wyroku Trybunału. NSA - w wyroku z dnia 4 listopada 2016 r., I OSK 1578/16, CBOSA, wskazał, że:

"jest niewątpliwe, że w myśl art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, to Trybunał Konstytucyjny orzeka o zgodności ustaw i umów międzynarodowych z Konstytucją [...]. Niezależnie jednak od unormowania art. 188 pkt 1 Konstytucji RP, obowiązuje wynikająca z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP zasada ustrojowa bezpośredniego stosowania przepisów Konstytucji. Jedną z form bezpośredniego stosowania Konstytucji przez sądy jest oparcie wyroku na stanowisku wyrażonym w orzeczeniu Trybunału Konstytucyjnego".

Stosując zatem wskazany wyżej sposób wykładni w odniesieniu do art. 17 ust. 1b ustawy należy stwierdzić, że w stosunku do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych, których niepełnosprawność powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia, przepis art. 17 ust. 1b jest zgodny z Konstytucją RP i nie ma przeszkód prawnych do jego stosowania. Natomiast w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności, a skoro tak - w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.

W orzecznictwie NSA wielokrotnie wyrażono już pogląd, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP (zob. - np. - wyroki: z dnia 6 lipca 2016 r.,

I OSK 223/16, z dnia 2 sierpnia 2016 r., I OSK 923/16, z dnia 7 września 2016 r.,

I OSK 755/16, czy z dnia 4 listopada 2016 r., CBOSA).

Dalej wskazania wymaga, że zgodnie z art. 17 ust. 5 ustawy, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia

4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym, z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o którym mowa

w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

5) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Zwrot zawarty w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy: "ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego" wskazuje moment, w którym przepis ten ma znaleźć zastosowanie, tj. wówczas, gdy w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja

o przyznaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. W tym kontekście zauważyć trzeba, że w przeciwieństwie do ww. regulacji, przepis art. 27 ust. 5 pkt 2 i 3 ustawy dotyczy odmiennego momentu, tj. jednoczesnego ubiegania się zarówno o świadczenie pielęgnacyjne, jak i o specjalny zasiłek opiekuńczy. Tylko jeszcze przed ostatecznym rozstrzygnięciem wniosków o przyznanie świadczeń, o których mowa w zdaniu poprzednim, strona może dokonać wyboru między tymi świadczeniami. Wykładnia literalna art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych.

Koncentrując uwagę na ustalenia bezpośrednio już dotyczących przyczyn,

z powodu których Kolegium utrzymało w mocy orzeczoną w tym przypadku odmowę, należy stwierdzić, co poniżej:

Skarżąca sprawuje opiekę nad matka, która legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] lutego 2016 r. ([...]) o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym na stałe. Odwołującej się wypłacany jest aktualnie specjalny zasiłek opiekuńczy. Świadczenie to przyznał - do dnia 31 października 2018 r. – Burmistrz Gminy M., decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]).

Stwierdzić należy zatem, mając na uwadze treść art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy, że odwołującej się - na dzień wydania orzeczenia przez Kolegium - nie może być przyznane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji lub niepodejmowania zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką – J. K., gdyż jako osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego. Dopóki decyzja o przyznaniu Stronie specjalnego zasiłku opiekuńczego będzie obowiązywać, stanowić to będzie przeszkodę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przepisy prawa, w tym ustawy, nie przewidują bowiem trybu "zamiany" świadczeń. Dlatego ewentualne przyznanie Stronie świadczenia pielęgnacyjnego musi być poprzedzone ostateczną decyzją eliminującą z obrotu prawnego decyzję przyznającą jej specjalny zasiłek opiekuńczy - albo upływem okresu obowiązywania tej decyzji - tj. z dnia [...] grudnia 2017 r. (nr [...]).

Co znamienne, pełnomocnik Strony nie zarzucił, że organ pierwszej instancji odmawiając przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, naruszył art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b) ustawy. Nie można przyznać specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego na ten sam okres.

Kolejnym argumentem uzasadniającym to, że w analizowanym przypadku należało utrzymać w mocy zaskarżony akt administracyjny jest to, iż mąż osoby, nad którą sprawowana jest opieka, tj. mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności [stosownie do art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy], czego Odwołująca się nie zakwestionowała. WSA w Bydgoszczy - w wyroku z dnia

13 listopada 2014 r., II SA/Bd 966/14, CBOSA, stwierdził: "[...] zgodzić należy się

z organami obu instancji, że skarżąca nie spełniała wszystkich przesłanek warunkujących możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji również zasiłku dla opiekuna, gdyż obowiązek sprawowania opieki nad matką skarżącej spoczywa w pierwszej kolejności na jej mężu, który z woli ustawodawcy może - na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku dla opiekuna - być zwolniony z tego obowiązku tylko w razie legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności

a nie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności. Z przepisu tego jasno wynika, że dopóki matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim z R. P., przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, mogłoby nastąpić wyłącznie wtedy, gdyby mąż H. P. posiadał również orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych w sposób jednoznaczny określają przesłanki nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, nie pozostawiając organom w tym zakresie żadnej uznaniowości, przy czym ustawa ta nie reguluje kwestii opieki nad niepełnosprawnym i nie obliguje do sprawowania takiej opieki żadnego z członków rodziny. Ustala natomiast w sposób precyzyjny, które z osób sprawujących opiekę i po spełnieniu jakich przesłanek mogą otrzymać rekompensatę finansową ze strony państwa za rezygnację z zatrudnienia lub podjęcia pracy w celu sprawowania takiej opieki".

W kontekście argumentacji podniesionej w odwołaniu wyjaśnić trzeba, że zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą, podmiot dokonujący wykładni przepisów, mających zastosowanie w określonej sprawie, ma obowiązek dokonywać wykładni prokonstytucyjnej. Jednakże tego rodzaju zabieg interpretacyjny musi odpowiadać założeniu, że przyjęte jako zgodne z Konstytucją RP rozumienie określonego zwrotu mieści się w granicach tzw. możliwego znaczenia językowego (T. Spyra, Granice wykładni prawa, Kraków 2006, s. 39). Próba dokonania wykładni, która byłaby sprzeczna z językowym znaczeniem przepisu prawa byłaby naruszeniem zasady praworządności. "Formuła słowna jest [...] granicą wszelkiego dopuszczalnego sensu, jakiego możemy poszukiwać w tekście przepisów prawa" - wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2000 r., III SA 3055/09, "Monitor Podatkowy" 2001, nr 4. Granicą wykładni prokonstytucyjnej, w ramach stosowania prawa, jest więc dopuszczalne znaczenie językowe interpretowanego zwrotu czy przepisu. Nie można dokonywać wykładni, która byłaby sprzeczna z językowym sensem. Owa granica istnieje zarówno wówczas, gdy wykładni prawa dokonuje organ administracji, jak i sąd administracyjny. Co ważne, organem władzy publicznej powołanym do badania zgodności ustawy z Konstytucją RP jest Trybunał Konstytucyjny, a nie podmioty wskazane w zdaniu poprzednim (art. 188 pkt 1 Konstytucji RP). Respektowanie powyżej wskazanych uwarunkowań, pierwotnie determinowanych zasadą podziału i równowagi trzech klasycznych sfer władzy publicznej (zob. 10 ust. 1 Konstytucji RP), wymaga zatem wykluczenia dopuszczalność przekraczania granic legalnej wykładni. W orzecznictwie obecny jest pogląd, że stosowanie prawa nie powinno wypełniać istniejących instytucji zupełnie nowymi treściami wbrew jasno zadeklarowanej woli i intencji ustawodawcy. Nie ulega przy tym wątpliwości, że przeciwne stanowisko nie tylko nie znajduje umocowania

w obowiązujących przepisach, ale i też nie jest legitymowane normami prawnymi, których dekodowanie jest możliwe w warunkach prawidłowego stosowania prawa. Przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy nie można pominąć i odmówić jego zastosowania. Regulacja ta korzysta bowiem z domniemania konstytucyjności i dopóki nie zostanie zmieniona - przez ustawodawcę - należy stosować ją wprost, zgodnie z jej literalnym brzmieniem.

Co równie ważne, zarówno Kolegium, jak i organ pierwszej instancji nie są władne do czynienia ustaleń, czy dana osoba kwalifikuje się do orzeczenia znacznego stopnia niepełnosprawności. Do tego ustawodawca powołał inne organy.

Wolą racjonalnego ustawodawcy jest, aby jedynie posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności (orzeczone w stosownym trybie) przez małżonka osoby, nad którą jest sprawowana opieka, umożliwiało przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zstępnemu osoby, nad którą sprawowana jest opieka. Gdyby wola prawodawcy miałaby być inna, to dałby temu wyraz w ustawie, a tego nie uczynił. Kolegium i organ pierwszej instancji nie są uprawnione dokonywać oceny, czy mąż J. K. jest w stanie sprawować opiekę nad żoną. Według powołanych wyżej regulacji, stan zdrowia współmałżonka osoby, nad którą jest sprawowana opieka, uniemożliwiający jemu sprawowanie opieki nad żoną (mężem), musi być potwierdzony właściwym (kwalifikowanym) dokumentem, na podstawie badania lekarskiego pozwalającego określić stopień niepełnosprawności, dlatego o pozytywnym załatwieniu sprawy przez Kolegium nie mogły przesądzić takie okoliczności jak wiek, stan zdrowia czy rodzaj schorzeń męża J. K. Poza tym, organy orzekające w sprawie - nie posiadając wiadomości specjalnych z zakręci medycyny - nie są w stanie ocenić stanu niepełnosprawności i ogólnego stanu zdrowia męża J. K., a nie można tego dokonać kierując się zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.

Gdyby Strona przedstawiła orzeczenie o znaczonym stopniu niepełnosprawności męża J. K., przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy nie uzasadniałby odmowy przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego.

W tym miejscu warto jeszcze powołać następujące poglądy judykatury:

1) "Z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne wystąpiła córka J. S., który pozostaje

w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W pierwszej kolejności zatem omawiane świadczenie pielęgnacyjne przysługuje żonie J. S. Dopiero bowiem w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji, tj. małżonek osoby wymagającej opieki nie może podjąć się opieki z uwagi na swój stan zdrowia, o świadczenie pielęgnacyjne wystąpić może osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z tym, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że współmałżonkiem, który nie może podjąć się opieki jest jedynie ten, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. J. S. pozostaje w związku małżeńskim z J. S., która ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zatem nie jest małżonkiem, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżącej N. J. nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad ojcem J. S., skoro do świadczenia tego uprawniona jest w pierwszej kolejności J. S. Stanowisko Sądu I instancji broni się

z punktu widzenia zasad słusznościowych, jednakże niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych, o czym wypowiadał się już NSA w uchwale z dnia 9 grudnia 2013 r. sygn. akt I OPS 5/12 (...). Jak wskazano w powołanej uchwale: «uzupełniając lub pomijając niektóre z przesłanek ustawowych z powołaniem się na zasady konstytucyjne, sąd administracyjny faktycznie wchodzi w rolę Trybunału Konstytucyjnego». Uznając, że powołane przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych są sprzeczne z zasadami konstytucyjnymi, «sąd administracyjny może, zgodnie z art. 193 Konstytucji RP, przedstawić Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne, co do zgodności tego przepisu z Konstytucją RP. Nie może natomiast przez zabiegi interpretacyjne przepisów ustawowych nadawać im znaczenia sprzecznego z ich brzmieniem, skoro sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki

i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa nie powinno, bowiem wypełniać istniejących instytucji zupełnie nowymi treściami wbrew jasno zadeklarowanej woli i intencji ustawodawcy». Mając na względzie powyższe należy wskazać, że WSA w Poznaniu dokonał błędnej wykładni przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 w związku z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a ustawy" - wyrok NSA z dnia 12 września 2014 r., I OSK 918/13, CBOSA;

2) "Ograniczenie zatem prawa do otrzymania przez, wymienione w art. 17 ust. 1 lub ust. 1a) u.ś.r., osoby świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim wyłącznie do sytuacji, w której współmałżonek takiej osoby legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności stanowi swego rodzaju, niemogący podlegać wykładni rozszerzającej, wyjątek, uzasadniony, wynikającym z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru, istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Nie można więc, w świetle powyższego, uznać za prawidłowe twierdzenia skarżącej, że zawarta w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. norma prawna została wyłożona przez Sąd Wojewódzki w sposób niewłaściwy. Nie można było zatem

w analizowanym przypadku wykładać, wyrażonej w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, zasady równości wobec prawa, w ten sposób, iż nakazuje ona identyczne traktowanie wszystkich osób, zobligowanych do alimentacji. Więź istniejąca pomiędzy małżonkami ma bowiem zupełnie inny wymiar od powiązań rodzinnych występujących pomiędzy krewnymi. Nie można było również zgodzić się ze skarżącą, iż w niniejszym przypadku doszło do naruszenia art. 18 ustawy zasadniczej, który stanowi ogólną ramę obligującą państwo do zapewnienia rodzinie pomocy i ochrony nie konkretyzując warunków jej przyznania i pozostawiając tym samym ustawodawcy określenie form i przesłanek jej świadczenia. Okoliczność bowiem wprowadzenia przez ustawodawcę określonej kolejności dla członków rodziny w prawie do ubiegania się przez nich o przyznanie świadczenia socjalnego, nie oznacza, że państwo nie wywiązuje się z obowiązku ochrony związku małżeńskiego, macierzyństwa i rodzicielstwa" - wyrok NSA z dnia 27 listopada

2014 r., I OSK 1219/13, CBOSA;

3) "Z wnioskiem o świadczenie pielęgnacyjne wystąpiła córka A. K., która pozostaje

w związku małżeńskim, a jej maż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W pierwszej kolejności zatem omawiane świadczenie pielęgnacyjne przysługuje wspomnianemu mężowi. Dopiero bowiem w sytuacji, gdy osoba zobowiązana

w pierwszej kolejności do alimentacji, tj. małżonek osoby wymagającej opieki nie może podjąć się opieki z uwagi na swój stan zdrowia, o świadczenie pielęgnacyjne wystąpić może osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Z tym, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że współmałżonkiem, który nie może podjąć się opieki jest jedynie ten, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. A. K. pozostaje w związku małżeńskim z H. K., który ma ustalony umiarkowany stopień niepełnosprawności, a zatem nie jest małżonkiem, o którym mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżącej nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką, skoro do świadczenia tego uprawniony jest w pierwszej kolejności H. K. Stanowisko skarżącej być może broni się z punktu widzenia zasad słusznościowych, jednakże niedopuszczalne jest sądowe uzupełnianie ustawowego katalogu uprawnień socjalnych. Nie może bowiem sąd administracyjny przez zabiegi interpretacyjne przepisów ustawowych nadawać im znaczenia sprzecznego z ich brzmieniem, skoro sędziowie w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jaki i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa nie powinno, bowiem wypełniać istniejących instytucji zupełnie nowymi treściami wbrew jasno zadeklarowanej woli i intencji ustawodawcy. W ocenie Sądu wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie budzi żadnych wątpliwości. W takiej sytuacji stosowanie innych reguł wykładni prawa nie znajduje uzasadnienia, nie istnieje bowiem potrzeba odczytania przepisu jasnego i oczywistego w swej treści.

W orzecznictwie i w piśmiennictwie powszechnie jest akceptowana zasada pierwszeństwa wykładni językowej i subsydiarności wykładni systemowej

i funkcjonalnej. Zasada pierwszeństwa wykładni językowej, choć nie ustala absolutnego porządku preferencji, to jednak dopuszcza odstępstwa od wyniku jej zastosowania tylko wówczas, gdy wynik ten prowadzi albo do absurdu, albo rażąco niesprawiedliwych lub irracjonalnych konsekwencji. Nie zawsze więc zachodzi konieczność posłużenia się kolejno wszystkimi rodzajami wykładni; nie ma w szczególności potrzeby sięgania po dyrektywy celowościowe wówczas, gdy już po zastosowaniu dyrektyw językowych albo językowych i systemowych uda się uzyskać właściwy wynik wykładni, tj. ustalić pozbawione cech absurdalności znaczenie interpretowanej normy (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 8 maja 1998 r., I CKN 664/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 7)" - wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 grudnia 2014 r., II SA/Go 821/14, CBOSA.

Co warte podkreślenia, uwarunkowanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego istnieniem obiektywnych kryteriów i zasad ich udzielania, pozbawia organ administracji możliwości przyznawania tego świadczenia z uwzględnieniem zasad współżycia społecznego, czy słuszności, nawet w sytuacji wystąpienia trudnych sytuacji życiowych dotyczących rodziny wnioskodawcy. Żadne inne, niż określone w ustawie, kryteria nie mogą decydować o przyznaniu prawa do tego świadczenia, a ich niespełnienie nakłada na organ obowiązek wydania decyzji odmownej.

Na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącej wniósł skargę zarzucając:

1) naruszenie prawa materialnego mającego istotny wpływ na wynik sprawy poprzez:

a) zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie,

w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP;

b) nie zastosowanie art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy

o świadczeniach rodzinnych i przez to nie uwzględnienie, iż w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku dla opiekuna osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego ze świadczeń jak wynika z treści art. 27 ust. 5;

c) błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, polegającą na pominięciu celów ustawy o świadczeniach rodzinnych i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna przyznanego

w oparciu o przepisy ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2016 r. poz. 162 ze zm.) stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a w konsekwencji błędne uznanie, że fakt pobierania przez skarżącą zasiłku dla opiekuna ma przesądzające znaczenie dla oceny jej wniosku o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego a powyższe w okolicznościach złożenia przez oświadczenia o rezygnacji z zasiłku opiekuńczego w przypadku przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

d) art. 17 ust. 1 pkt 1 oraz pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1a pkt 1 cyt. ustawy poprzez błędną wykładnię prowadzącą do odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie spełniającej kryteria z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., podczas gdy zastosowanie właściwej wykładni prowadziłoby do uznania, że skarżącej, która jest córką i faktyczną opiekunką matki wobec niemożności sprawowania opieki przez męża przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego;

2) naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 6, art. 9, art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy przez przyjęcie,

iż skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów pozwalających na ustalenie kiedy zaistniała niepełnosprawność u J. K., oraz że przedłożenie przez skarżącą orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony;

b) art. 6 , art. 8 , art. 9 , art. 77 § 1, art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, przyjmując, iż sam fakt pobierania zasiłku dla opiekuna przez odwołującą się skutkuje brakiem prawa do świadczenia pielęgnacyjnego

i zwalnia organy rozstrzygające w sprawie z podejmowania działań zmierzających do wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, pozwalającego na wydanie rozstrzygnięcia z uwzględnieniem słusznego interesu strony, nieuwzględnienie deklaracji o rezygnacji z zasiłku opiekuńczego przez skarżącą, brak przeprowadzenia postępowania dowodowego odnośnie niemożności sprawowania opieki przez W. K. nad żoną, nieuwzględnienie dokumentacji znajdującej się w posiadaniu Wydziału Świadczeń Rodzinnych w Urzędzie Miejskim w M., odnośnie sytuacji zdrowotnej - rodziców, w szczególności raportów z wizyt u rodziców skarżącej;

c) art. 75, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nierozpoznanie i nieprzeprowadzenie wniosków dowodowych złożonych przez skarżącą w zakresie dokumentacji medycznej ojca skarżącej;

d) art. 19 § 1 i 2 ustawy o Samorządowych Kolegiach Odwoławczych, poprzez zaniechanie przeprowadzenia postępowania zgodnie z przepisami kpa, a nadto poprzez niezażądanie niezbędnych dla wydania orzeczenia informacji

i dokumentów dotyczących stanu zdrowia ojca skarżącej.

Wskazując na powyższe zarzuty wnioskowano o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej oraz "na mocy art. 153 p.p.s.a. zobowiązanie organów I i II instancji do przyjęcia oceny prawnej Sadu i wskazań co do dalszego postępowania

w zastosowaniu u.ś.r. w zgodzie z sentencja wyroku TK z 21 października 2014 r. ze sprawy K 38/13 tj. zobowiązanie organów do przyznania skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w zgodzie ze złożonym wnioskiem.

Przywołane zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując poczynione w zaskarżonej decyzji ustalenia i towarzysząca im argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Problematyka przyznania rozważanego świadczenia pielęgnacyjnego unormowana została przez ustawodawcę w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych – dalej ustawa.

W myśl art. 17 ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

-jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji

i edukacji.

Według art. 17 ust. 1b ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała:

1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia

lub

2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia.

Przesłanki negatywne, wyłączające prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, ustawodawca określił w art. 17 ust. 5 ustawy, zgodnie z którymi świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli:

1) osoba sprawująca opiekę:

a) ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku

i przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego,

b) ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, świadczenia pielęgnacyjnego lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia

4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

2) osoba wymagająca opieki:

a) pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

b) została umieszczona w rodzinie zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej spokrewnionej, rodzinnym domu dziecka albo, w związku z koniecznością kształcenia, rewalidacji lub rehabilitacji, w placówce zapewniającej całodobową opiekę, w tym w specjalnym ośrodku szkolno-wychowawczym,

z wyjątkiem podmiotu wykonującego działalność leczniczą, i korzysta w niej

z całodobowej opieki przez więcej niż 5 dni w tygodniu;

3) na osobę wymagającą opieki inna osoba ma ustalone prawo do wcześniejszej emerytury;

4) (uchylony);

5) na osobę wymagającą opieki jest ustalone prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego, prawo do świadczenia pielęgnacyjnego lub prawo do zasiłku dla opiekuna, o których mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu

i wypłacie zasiłków dla opiekunów;

6) na osobę wymagającą opieki inna osoba jest uprawniona za granicą do świadczenia na pokrycie wydatków związanych z opieką, chyba że przepisy

o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego lub dwustronne umowy

o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.

Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którą odmówiono skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w związku

z faktem, iż nie zostały spełnione przesłanki, o których mowa w art. 17 ust. 5 pkt 1b i pkt 2a ustawy.

Uzasadniając decyzję Kolegium Odwoławcze wskazało, że powodem odmowy przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad matką jest fakt, iż jako osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego (decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. – obowiązująca do 31 października 2018 r.). Zdaniem Kolegium Odwoławczego ewentualne przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego musi być poprzedzone ostateczną decyzją eliminującą z obrotu prawnego decyzję przyznającą jej specjalny zasiłek opiekuńczy – albo z upływem okresu obowiązywania. Nie można przyznać specjalnego zasiłku opiekuńczego i świadczenia pielęgnacyjnego na ten sam okres.

Ponadto mąż osoby nad którą sprawowana jest opieka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Według powołanych regulacji, współmałżonek, którego stan zdrowia uniemożliwia sprawowanie opieki nad żoną (mężem) musi być potwierdzony właściwym (kwalifikowanym) dokumentem określającym stopień niepełnosprawności. Wobec powyższego Kolegium Odwoławcze podniosło, że organy administracyjne nie są uprawnione dokonywać oceny czy mąż J. K. jest w stanie sprawować opiekę nad żoną, stąd o pozytywnym załatwieniu sprawy nie mogły przesądzić takie okoliczności jak wiek, stan zdrowia czy rodzaj schorzeń. Organy orzekające w sprawie nie posiadają wiadomości w zakresie medycyny. Nie mogą oceniać stanu niepełnosprawności i ogólnego stanu zdrowia męża J. K., a nie można tego dokonać kierując się zasadami logiki oraz doświadczenia życiowego.

Odnosząc się do argumentacji Kolegium Odwoławczego w kwestii wystąpienia w sprawie negatywnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy w tym miejscu należy przywołać wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 stycznia 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 974/18 (LEX 2617518) w którym wskazano, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych należy wykładać w ten sposób, że wprawdzie istotnie, jak twierdzi organ, wyklucza on możliwość pobierania dwóch świadczeń jednocześnie, jednakże nie uniemożliwia wyboru przez uprawnionego świadczenia także wówczas, gdy jedno z nich jest już przyznane wcześniejszą decyzją. I aby ten wybór, o którym mowa w art. 27 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zagwarantować stronie, to nie zachodzi konieczność rezygnacji z przyznanego już świadczenia przed otrzymaniem zapewnienia organu, że drugie z tych świadczeń rzeczywiście zostanie przyznane. Wymaganie organu, aby strona w pierwszej kolejności zrezygnowała z przyznanego jej decyzją świadczenia przed zbadaniem czy spełnia pozostałe warunki do otrzymania świadczenia wybranego i korzystniejszego dla niej stawia ją w dość trudnej sytuacji, wprowadza stan niepewności i zrozumiałą obawę co do tego czy uzyska wybrane ze świadczeń w miejsce już otrzymywanego. Trudno się dziwić, że strona nie chce zrezygnować z otrzymywanego świadczenia przed uzyskaniem pewności, że spełnia warunki do otrzymania świadczenia korzystniejszego.

W niniejszym orzeczeniu Sąd podniósł, że organy administracji mają różne możliwości załatwienia sprawy przy uwzględnieniu prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych, np. te wskazane w powyższych wyrokach WSA w Łodzi i NSA. A więc organy w tej sprawie powinny rozważyć zawieszenie postępowania w sprawie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego do czasu wyeliminowania decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna lub też rozważyć możliwość jednoczesnego (tego samego dnia) przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i uchylenia decyzji przyznającej zasiłek dla opiekuna, czy też nawet rozstrzygnięcia

o tych uprawnieniach w jednej decyzji.

Sąd orzekający w sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W realiach niniejszej sprawy złożona przez skarżącą deklaracja, iż "w przypadku otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego (...) zrezygnują z otrzymywanego zasiłku dla opiekuna" mogłaby stanowić podstawę do rozpoznania przedmiotowego wniosku.

Natomiast zgodzić się należy z Kolegium Odwoławczym, że w sprawie występuje negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, uniemożliwiająca przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, przywołanym przez organ, stwierdzono, że "nie może sąd administracyjny przez zabiegi interpretacyjne przepisów ustawowych nadawać im znaczenia sprzecznego z ich brzmieniem, skoro sędziowie

w sprawowaniu swego urzędu podlegają zarówno Konstytucji, jak i ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji RP). Stosowanie prawa nie powinno, bowiem wypełniać istniejących instytucji zupełnie nowymi treściami wbrew jasno zadeklarowanej woli i intencji ustawodawcy. W ocenie Sądu wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. nie budzi żadnych wątpliwości. W takiej sytuacji stosowanie innych reguł wykładni prawa nie znajduje uzasadnienia, nie istnieje bowiem potrzeba odczytania przepisu jasnego

i oczywistego w swej treści."

"W sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do alimentacji tj. małżonek osoby wymagającej opieki nie może podjąć się opieki z uwagi na swój stan zdrowia o świadczenia pielęgnacyjne wystąpić może osoba spełniająca kryteria wskazane w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. Z tym, że ustawodawca wyraźnie wskazał, że współmałżonkiem, który nie może podjąć się opieki jest jedynie ten, który legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności".

Sąd w kontrolowanej sprawie aprobuje zacytowany pogląd.

Bezspornym w sprawie jest, że matka skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jej mąż nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zważyć należy, że organy administracyjne nie mogą przyjmować odmiennych ustaleń stanu zdrowia od wynikających z orzeczenia właściwej jednostki orzeczniczo-lekarskiej (powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności lub wojewódzkiego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności), która ocenia stan zdrowia strony w oparciu o dokumentację medyczną dotyczącej jej zdrowia. Jednocześnie trzeba zauważyć, że ustawa nie reguluje kwestii opieki nad niepełnosprawnym natomiast ustala krąg osób sprawujących opiekę, które mogą ubiegać się o przyznanie świadczeń na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych

i otrzymać rekompensatę finansową ze strony państwa z tytułu rezygnacji

z zatrudnienia lub podjęcia pracy w celu sprawowania opieki.

Wskazana okoliczność pozwalała organom orzekającym w sprawie na odmowę przyznania świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej.

Odnośnie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie

art. 17 ust. 1b ustawy organ odwoławczy jednoznacznie stwierdził, że "przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego stronie nie uniemożliwia art. 17 ust. 1b ustawy", wskazując, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano już pogląd, zgodnie z którym nie jest dopuszczalne oparcie decyzji odmawiającej przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na tej części przepisu art. 17 ust. 1b ustawy, która została uznana za niezgodną z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP.

Powyższe oznaczałoby dla skarżącej, że organ administracyjny rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką, powinien pominąć kryterium powstania niepełnosprawności, o którym mowa w wyżej powołanym przepisie.

Wobec nie spełnienia w kontrolowanej sprawie ustawowej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit a ustawy, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.