Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 172/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2008-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3 i 4, art. 39 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 64 poz 593
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Protokolant Asystent sędziego Sergiusz Leydo, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 czerwca 2008r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na rzecz adwokat A. K. kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych, w tym 52,80 (pięćdziesiąt dwa i 80/100) złotych VAT, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] znak: [...] Dyrektor Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., działając na podstawie upoważnienia Burmistrza, w oparciu o art. 3, 4, 7, 8, 17, 48, 106 i 109 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, art. 3, 5 ust.1 i art. 7 ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" oraz art. 104 k.p.a., udzielił A. K. pomocy w formie:

1. zasiłku celowego w wysokości 150 zł z przeznaczeniem na poszukiwanie pracy,

2. zasiłku celowego wysokości 150 zł z przeznaczeniem na zakup żywności w ramach programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania".

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji życiowej z uwagi na ubóstwo i bezrobocie, co uzasadnia udzielenie mu wskazanej powyżej pomocy. Natomiast ze względu na ograniczoną ilość środków finansowych niemożliwe jest przyznanie stronie zasiłku celowego w żądanej przez nią kwocie równej średniej pensji krajowej.

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania A. K., utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy wskazał, że skarżący spełnia kryteria wynikające z przepisów art. 8 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy warunkujące przyznanie zasiłków celowych na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 tej ustawy. Dlatego też zasadnie udzielono mu pomocy celowej na zakup żywności oraz na pokrycie kosztów związanych z poszukiwaniem pracy. Jej wysokość zależy jednakże nie od oczekiwań A. K., lecz od możliwości finansowych organu, które są ograniczone. Jak wynika bowiem ze sprawozdania Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w B., w miesiącu lutym 2008r. otrzymał on dotację w wysokości 25.520 zł na realizację świadczeń w postaci zasiłków celowych, których udzielono 163 rodzinom. Średnia kwota zasiłku celowego wynosiła 156,56 zł, przy czym osobom samotnie gospodarującym zasiłki przyznawane były w wysokości 100 zł. Z kolei na zasiłki celowe z programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" wydano 49.359 zł, udzielając pomocy w tej formie 219 rodzinom. Tym samym organ I instancji udowodnił, iż w niniejszej sprawie możliwe było przyznania odwołującemu zasiłków celowych w wysokości po 150 zł - stosownie do art. 3 ust. 4 cyt. ustawy. Ponadto, wraz z przyznanym zasiłkiem okresowym A. K. w miesiącu lutym 2008r. otrzymał pomoc w wysokości 538,50 zł. Wskazano także, iż orzekanie o przyznaniu zasiłków celowych następuje w ramach uznania administracyjnego, a więc wysokość tych świadczeń uzależniona jest od środków, jakimi dysponuje organ pomocy społecznej.

Odnosząc się do kwoty ok. 3.000 zł, jakiej żąda strona wskazano, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt. 1 cyt. ustawy osoby posiadające dochody w wysokości przekraczającej wysokość kryterium dochodowego (477 zł) z reguły nie mają prawa do pieniężnej pomocy społecznej. Ponadto, w myśl przepisów tej ustawy pomoc społeczna jest kierowana do ludzi. Z tego też względu nie może być przeznaczana na utrzymanie kotów, czego domaga się wnioskodawca.

W konkluzji organ odwoławczy uznał, że skoro organ I instancji nie odmówił A. K. pomocy pieniężnej, lecz przyznał ją na poziomie posiadanych i udokumentowanych możliwości, to nie ma podstaw do kwestionowania wysokości przyznanego zasiłku.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wniósł A. K., domagając się zmiany niskich kwot zasiłków na równowartość "jednej średniej krajowej" regularnie płatnej raz w miesiącu - umożliwiającej właściwe funkcjonowanie w społeczeństwie i poszukiwanie pracy w Polsce. Skarżący zarzucił także naruszenie przepisów ustawy o ochronie zwierząt. W dalszej części skargi A. K. podniósł szereg okoliczności nie dotyczących bezpośrednio treści zaskarżonej decyzji, przedstawiając krytyczne uwagi dotyczące działalności organów pomocy społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) zadaniem sądu administracyjnego jest sprawowanie kontroli zaskarżonych aktów i czynności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, obowiązującym w dniu ich wydania, nie zaś ocena ich pod względem słuszności i celowości.

Sądowa kontrola legalności orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270

ze zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a.

Rozpatrując skargę w ramach tak zakreślonej właściwości Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji organu II instancji ( art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Ustalony w niniejszej sprawie stan faktyczny nie był kwestionowany przez skarżącego i znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Bezsporne jest przy tym, iż A. K. spełnia wszelkie kryteria określone w ustawie z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64, poz. 593 ze zm.), zwanej dalej ustawą, oraz ustawie z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. nr 267, poz. 2259 ze zm.), uprawniające go do otrzymania stosownego świadczenia w postaci zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy oraz pomocy udzielanej w oparciu o art. 3 ustawy "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Natomiast kwestią wywołującą sprzeciw skarżącego jest wysokość przyznanej mu kwoty, która nie odpowiada jego żądaniom dotyczącym przyznania zasiłku w wysokości równej "średniej pensji krajowej ".

Jak słusznie podniósł organ II instancji, zapadłe w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o tzw. uznanie administracyjne, o czym przesądza art. 39 ust. 1 ustawy oraz art. 5 ust. 1 ustawy "Pomoc państwa w zakresie dożywiania". Oznacza to, że organ administracji publicznej jedynie "może" podjąć w sprawie rozstrzygnięcie, ale nie ma obowiązku wydania orzeczenia o określonej treści. Wskazać przy tym należy, iż do pomocy w zakresie dożywania, będącej świadczeniem pieniężnym, udzielanym w formie zasiłku celowego (§ 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 2006r. w sprawie realizacji programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania", Dz. U. nr 25, poz. 186 ze zm.) znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 7 ustawy "Pomoc państwa w zakresie dożywiania"). Natomiast działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza - jak wynika z art. 7 k.p.a. - załatwienie sprawy zgodnie ze słusznym interesem obywatela, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków

Ze względu na powyższe zadaniem Sądu jest zbadanie, czy zakres uznania administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie został przez organy przekroczony, a także, czy w sposób należyty i poddający się weryfikacji uzasadniono orzeczenie o przyznaniu A. K. zasiłku w określonej wysokości. Stosownie bowiem do przepisów ustawy o pomocy społecznej, które regulują tryb przyznawania zasiłków celowych, organ przy udzielaniu przedmiotowej pomocy kieruje się ogólnymi zasadami wyrażonymi na gruncie tej ustawy dotyczącymi wymogu dostosowania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy (art. 3 ust. 3). Natomiast wymóg uwzględniania potrzeb osób i rodzin korzystających z pomocy jest ograniczony do sytuacji, gdy potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4). Wszystko to ma na celu rozdzielenie funduszy, jakimi dysponuje właściwy organ w taki sposób, aby pomoc społeczna dotarła do jak największej liczby osób uprawnionych - w formie i wysokości adekwatnej do zgłaszanych przez nie potrzeb i środków finansowych ośrodka.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszej sprawie wynika, iż organ I instancji, przyznając A. K. zasiłek celowy w kwocie 150 zł - na poszukiwanie pracy oraz 150 zł - na zakup żywności nie przekroczył granic uznania administracyjnego. Zgodnie bowiem z informacją organu I instancji z dnia 3 marca 2008r., której motywy przedstawiono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji średnia kwota zasiłku celowego w lutym 2008r. wynosiła 156,56 zł i udzielono jej 163 wnioskodawcom, przy czym osobom samotnie gospodarującym zasiłki przyznawane były w wysokości 100 zł. Z kolei zasiłki celowe w ramach programu "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" przyznano 219 rodzinom w średniej wysokości 225,38 zł, przy czym najwyższe świadczenia otrzymały rodziny wielodzietne. W ten sposób wyczerpano wszystkie przeznaczone na te cele środki.

Mając na względzie powyższe okoliczności, jak również fakt, iż A. K. prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, stwierdzić należy, iż wysokość udzielonej skarżącemu pomocy nie odbiega od średniej wysokości zasiłków celowych przyznawanych w tym okresie przez organ I instancji. Natomiast przyznanie wnioskodawcy zasiłku w żądanej przez niego wysokości pozbawiłoby - z uwagi na ograniczone możliwości finansowe Ośrodka - pomocy inne osoby potrzebujące. Tym samym pozostawałoby w sprzeczności nie tylko z zasadniczymi celami ustawy o pomocy społecznej, ale także z konstytucyjną zasadą równości obywateli oraz solidaryzmu społecznego. Dlatego też w żaden sposób nie można przyjąć, iż przyznanie skarżącemu zasiłku celowego w zakresie niekorespondującym z jego oczekiwaniami nosiło znamiona dowolności lub było nieuzasadnione. Niemożność uwzględnienia wniosku w całości podyktowana była bowiem ograniczonymi środkami finansowymi, jakimi dysponował organ I instancji oraz dużą liczbą osób potrzebujących, które zamieszkują na obszarze jego właściwości.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych w skardze, wskazać należy, iż zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy pomoc społeczna skierowana jest do osób i rodzin, a zatem brak podstaw do przyznania jakichkolwiek świadczeń przeznaczonych na zaspokojenie potrzeb żywieniowych zwierząt.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w pkt I wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Orzeczenie zawarte w pkt II oparto na podstawie § 2 ust. 3, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c, § 20 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163 poz. 1348 ze zm.) oraz na podstawie art. 250 ustawy p.p.s.a.