Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 434/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6369 Inne o symbolu podstawowym 636
6401 Skargi organów nadzorczych na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 93 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Prawo miejscowe
Oświata
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: *Stwierdzono nieważność aktu prawa miejscowego w części
*Oddalono skargę w części
Powołane przepisy: article: art. 13
journal: Dz.U. 2001 nr 13 poz 123
law: Ustawa z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej - tekst jednolity.
article: art. 13 ust. 7, art. 14
journal: Dz.U. 1997 nr 85 poz 539
law: Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 r. o bibliotekach.
article: art. 147, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Julia Szczygielska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Sędzia WSA - Lidia Serwiniowska Protokolant : Aleksandra Markiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Wojewody Dolnośląskiego na uchwałę Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012 r. nr XXI/100/2012 w przedmiocie zmiany uchwały w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury – Ośrodka Kultury w Zawidowie I. stwierdza nieważność § 15 załącznika do zaskarżonej uchwały; II. dalej idącą skargę oddala; III. orzeka, że zaskarżona uchwała nie podlega wykonaniu w zakresie określonym w pkt I ; IV. zasądza od Gminy Miejskiej Zawidów na rzecz strony skarżącej kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 4 kwietnia 2012r. Rada Miejska w Zawidowie podjęła, na podstawie art. 13 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej /Dz.U. z 2001r. Nr 13, poz.123 ze zm./ - uchwałę Nr XXI/100/2012 zmieniającą uchwałę w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury – Ośrodka Kultury w Zawidowie. W § 1 tej uchwały postanowiono, że w uchwale Nr XVII/99/99 w Zawidowie z dnia 17 grudnia 1999r. w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury w Zawidowie w miejsce dotychczasowego Statutu Ośrodka Kultury w Zawidowie wprowadza się nowy Statut w brzmieniu nadanym załącznikiem do niniejszej uchwały.

Wojewoda Dolnośląski w skardze na ww. uchwałę, wniesionej na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. z 2001 r., Dz. U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.), zażądał stwierdzenia nieważności § 7 ust.3, § 10 i § 15 załącznika do przedmiotowej uchwały oraz zasądzenia kosztów postępowania. Uzasadniając swe żądanie organ nadzoru wskazał, iż w toku badania legalności przedmiotowej uchwały ustalono, że w skład Ośrodka Kultury w Zawidowie wchodzi Miejska Biblioteka Publiczna w Zawidowie, co zostało potwierdzono w piśmie Przewodniczącego Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 15 maja 2012 r. Potwierdzają to również n/w postanowienia załącznika do uchwały nr XXI/100/2012. Według § 7 ust. 3 załącznika do uchwały: "Wymienione w § 6 zadania Ośrodka realizuje poprzez prowadzenie Miejskiej Biblioteki Publicznej.". W § 10 załącznika do uchwały postanowiono: "Miejska Biblioteka Publiczna realizuje swoje zadania poprzez:

1. Gromadzenie, opracowywanie materiałów bibliotecznych, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów dotyczących własnego regionu;

2. Udostępnienie zbiorów bibliotecznych na miejscu, wypożyczanie do domu oraz prowadzenie wypożyczeń międzybibliotecznych ze szczególnym uwzględnieniem potrzeb dzieci, młodzieży oraz osób niepełnosprawnych;

3. Prowadzenie działalności informacyjno-bibliograficznej;

4. Popularyzacja książek i czytelnictwa;

5. Współdziałanie z bibliotekami innych sieci, instytucjami upowszechniania kultury, organizacjami i stowarzyszeniami i fundacjami w rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb czytelniczych i kulturalnych;

6. Doskonalenie form i metod pracy bibliotecznej.".

Natomiast § 15 załącznika do uchwały stanowi: "Biblioteka Miejska może prowadzić działalność gospodarczą według ogólnych zasad określonych odrębnymi przepisami. Dochód z tej działalności przeznacza się na cele statutowe biblioteki".

Powołany w podstawie prawnej uchwały art. 13 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej w ust. 1 stanowi, iż instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora. Wydane na podstawie tego przepisu regulacje nie mogą zdaniem organu nadzoru pozostawać w sprzeczności z innymi przepisami prawa, regulującymi w sposób szczegółowy funkcjonowanie tych jednostek.

Zgodnie z art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach, biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami kultury oraz bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi. Przykładowe wyliczenie instytucji kultury wymienia przepis art. 2 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Mocą zaś art. 2 ustawy o bibliotekach w zakresie nie uregulowanym ustawą do bibliotek stosuje się odpowiednio przepisy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.

Z powyższego wynika kategoryczny zakaz łączenia biblioteki z ośrodkiem kultury. Z normy wyrażonej w art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach wynika nakaz prowadzenia bibliotek przez gminy w postaci odrębnych instytucji kultury, a więc w sposób zapewniający im niezależność organizacyjną, własne środki i osobowość prawną. Odseparowanie bibliotek od innych struktur funkcjonujących w ramach instytucji kultury, np. gminnych ośrodków kultury, ma zapewnić środki budżetowe na zakupy, etaty, pomieszczenia itp. bezpośrednio dla bibliotek i zapobiec dowolnemu przesuwaniu środków przeznaczanych obligatoryjnie przez samorządy na kulturę do wykorzystania w inny sposób przez ośrodki kultury. Daje to bibliotekom większą niezależność i samodzielność (wyrok WSA w Lublinie z dnia 21 lutego 2008 r., sygn. akt III SA/Lu 11/08).

Stosownie do art. 14 ust. 1 i 3 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora. Instytucja kultury z urzędu podlega wpisowi do rejestru. Biblioteka jest zatem podmiotem posiadającym osobowość prawną działającym samodzielnie poprzez powołane w tym celu organy i dysponującym własnym majątkiem, pod warunkiem wpisu do rejestru. Powinna być zatem zorganizowana jako odrębna instytucja kultury. Jako instytucja kultury będąca osobą prawną nie może wchodzić w skład struktury organizacyjnej innej instytucji kultury. Gminna biblioteka publiczna winna działać jako samorządowa jednostka organizacyjna, funkcjonująca w formie instytucji kultury, finansowana z budżetu gminy jedynie za pomocą dotacji /wyrok z dnia 24 czerwca 2002 r.,sygn. akt SA/Gd 479/02/.

W dalszej części uzasadnienia skargi organ nadzoru podkreślił, że w myśl art. 11 ust. 1 ustawy o bibliotekach, biblioteka stanowiąca samodzielną jednostkę organizacyjną działa na podstawie aktu o utworzeniu biblioteki oraz statutu nadanego przez organizatora. Regulacji tych nie może zatem zawierać statut ośrodka kultury.

W niniejszej sprawie istotnym jest w ocenie organu nadzoru, że art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach został dodany mocą art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. o zmianie ustawy o bibliotekach (Dz. U. nr 149, poz. 1440). Ustawa ta weszła w życie z dniem 31 grudnia 2001 r. Zatem od tego momentu Rada Miejska powinna mieć na uwadze prawną niedopuszczalność łączenia bibliotek publicznych (w tym tych, dla których organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego) z innymi instytucjami kultury.

Zdaniem organu nadzoru działaniem prawnie niedopuszczalnym jest umożliwienie bibliotekom publicznym prowadzenia działalności gospodarczej, o czym stanowi § 15 załącznika do uchwały.

Zgodnie z cyt. wyżej art. 2 ustawy o bibliotekach: "W zakresie nie uregulowanym ustawą do bibliotek, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej". Jednym z przepisów ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej mającym zastosowanie do bibliotek jest art. 2, według którego formami organizacyjnymi działalności kulturalnej są w szczególności biblioteki i domy kultury. Do działalności kulturalnej tych placówek odnosi się z kolei art. 3 ust. 2 tej ustawy: "Działalność kulturalna określona w art. 1 ust. 1 nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu odrębnych przepisów".

Organ nadzoru cyt. przepis art. 14 ustawy o bibliotekach stwierdził, że z przepisu tego wynika, że działania bibliotek, dla których organizatorem jest jednostka samorządu terytorialnego, nie mogą być zakwalifikowane jako działalność gospodarcza. Wprawdzie według art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej dopuszcza się uregulowanie w statucie instytucji kultury postanowień dotyczących prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli instytucja zamierza taką działalność prowadzić. Przepis ten jednak stanowi lex generalis mający zastosowanie do wszystkich instytucji kultury, natomiast przepisy ustawy o bibliotekach wprowadzają szczegółowe regulacje dotyczące rodzaju i charakteru usług świadczonych przez biblioteki (art. 14 - świadczone bezpłatnie poza wymienionymi w ustawie wyjątkami) stanowiące lex specialis wobec m.in. art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej. Zgodnie więc z zasadą lex specialis derogat legi generali, wspomniany wyżej przepis art. 13 ust. 1 pkt 6 ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej nie ma zastosowania do statutu instytucji kultury jaką jest biblioteka prowadzona przez jednostkę samorządu i terytorialnego.

Zdaniem organu nadzoru Rada Miejska w Zawidowie przekroczyła swoje kompetencje umożliwiając w § 15 załącznika do przedmiotowej uchwały prowadzenie działalności gospodarczej gminnej jednostce organizacyjnej jaką jest biblioteka wobec wynikającego z przytoczonych przepisów zakazu.

W związku z powyższym zasadnym jest w ocenie organu nadzoru stwierdzenie nieważności § 7 ust. 3, § 10 i § 15 załącznika do zaskarżonej uchwały.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o oddalenie skargi w części dot. § 7 ust.3 i § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały oraz nieobciążanie kosztami zastępstwa procesowego. Uzasadniając powyższy wniosek, stwierdzono, że organ nadzoru błędnie przyjął, iż mocą uchwały nr XXI/100/2012 Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012 r. nadano statut instytucji kultury, jaką jest Ośrodek Kultury w Zawidowie. Ośrodek ten utworzono z dniem 01 stycznia 2000 r., mocą uchwały nr XVII/99/99 Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 17 grudnia 1999 r. i na mocy zapisów § 4 tej uchwały nadano statut Ośrodkowi Kultury w Zawidowie. Uchwałą nr XXI/100/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. Rada Miejska w Zawidowie dokonała tylko zmian statutu Ośrodka.

Rada Miejska w Zawidowie przyznała, że od 31 grudnia 2001 r. nie można łączyć bibliotek z innymi instytucjami, jednakże ustawa nowelizująca z 27 lipca 2001 r. nie zawiera przepisów o jej wstecznym działaniu, jak również brak jest w niej przepisów rozstrzygających o stanach prawnych powstałych przed jej uchwaleniem. Nie zawiera także przepisów intertemporalnych, w tej sytuacji zdaniem organu gminy brak jest obowiązku wyłączenia biblioteki publicznej z innej instytucji w warunkach, gdy takie połączenie miało miejsce przed wejściem w życie nowelizacji. Tworząc jednostkę organizacyjną organizator wydaje dwa akty prawne: akt o utworzeniu jednostki oraz nadaje jej statut. W przypadku łączenia jednostek zasadnicze znaczenie ma akt założycielski, którym dokonuje się połączenia jednostek. Taki akt został wydany przez organizatora przed nowelizacją ustawy o bibliotekach, a tym samym włączenie biblioteki w strukturę organizacyjną Ośrodka zgodne było z obowiązującym prawem. Nadto w strukturze organizacyjnej ośrodka dokonano wyraźnego organizacyjnego i funkcjonalnego wyodrębnienia biblioteki w celu zapewnienia warunków pełnego wykonywania zadań nałożonych przepisami. Środki finansowe na poszczególne lata przyznawane uchwałą budżetową są wyodrębnione, osobno jako dotacja dla Ośrodka Kultury i dotacja dla biblioteki, czego przykładem jest zapis § 8 uchwały nr XVII/78/2011 Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 22 grudnia 2011 r. w sprawie budżetu miasta Zawidowa na rok 2012. Regulamin korzystania ze zbiorów, zasobów Miejskiej Biblioteki Publicznej w Zawidowie w § 1 stanowi, iż Miejska Biblioteka Publiczna w Zawidowie jest wyodrębnioną komórką organizacyjną Ośrodka Kultury w Zawidowie.

Mocą uchwały nr XXI/100/2012 Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniającej uchwałę w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury - Ośrodka Kultury w Zawidowie nie został utworzony nowy podmiot - gminna jednostka, organizacyjna. Treść przedmiotowej uchwały jednoznacznie potwierdza, iż nie przewiduje powołania do życia nowej gminnej jednostki organizacyjnej, lecz tylko wprowadza się zmiany w statucie już istniejącej jednostki organizacyjnej. Potwierdzeniem tego jest również podstawa prawna przyjęta w uchwale nr XXI/100/2012 Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012 r.

W świetle takiego stanu faktycznego strona przeciwna Rada Miejska w Zawidowie stoi na stanowisku, iż należy uznać, że w stosunku do tej uchwały nie ma zastosowania ograniczenie wynikające z brzmienia nowelizacji do ustawy o bibliotekach. Tym samym podnoszony przez organ nadzoru zarzut naruszenia postanowień art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach nie może zostać uwzględniony. Na poparcie swego stanowiska, strona przeciwna powołała się na wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 lipca 2009 r., sygn. IV SA/Gl 65/08.

Rada Miejska w Zawidowie podzieliła natomiast zakwestionowanie przez organ nadzoru § 15 załącznika do opisanej wyżej uchwały z dnia 4 kwietnia 2012 r., Nr XXI/100/2012..

Z powodów zatem jak wyżej, Rada wniosła jak we wstępie, zgłaszając jednocześnie, na podstawie art. 119 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniosek o rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -zwanej dalej p.p.s.a. (/Dz. U. z 2012 r. poz. 270 t.j./, sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, podejmowanych w sprawach z zakresu administracji publicznej. Akty te są zgodne z prawem, jeżeli są zgodne z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Z treści art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j. z 2001r. Dz.U. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) wynika, że uchwała organu gminy sprzeczna z prawem jest nieważna. Granicą nieważności jest ustalenie, że jest to istotne naruszenie prawa. Powołana ustawa o samorządzie gminnym nie określa rodzaju naruszeń prawa, które należy zakwalifikować do istotnego naruszenia prawa. W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, iż chodzi o tego rodzaju nieprawidłowości jak np.: naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania tych aktów, naruszenie podstawy prawnej ich podjęcia, naruszenie przepisów prawa ustrojowego i prawa materialnego przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów dotyczących procedury podejmowania tych aktów.

W niniejszej sprawie przedmiotem oceny Sądu jest uchwała Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012 r., Nr XXI/100/2012 , podjęta na podstawie art.13 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej /Dz.U. z 2001r. Nr 13, poz.123 ze zm./. Z brzmienia § 1 zaskarżonej uchwały jednoznacznie wynika, że uchwałą tą wprowadzono nowe brzmienie statutu nadanego Ośrodkowi Kultury w Zawidowie uchwałą Nr XVII/99/99 z dnia 17 grudnia 1999r. w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury – Ośrodka Kultury w Zawidowie.

Z akt sprawy niewątpliwie wynika, że mocą w/w uchwały Nr XVII/99/99 z dnia 17 grudnia 1999r. Rada Miejska w Zawidowie z dniem 1 stycznia 2000r. utworzyła z Zawidowie gminną instytucję kultury, pod nazwą Ośrodek Kultury w Zawidowie (§ 1 ust.1 uchwały). Ośrodek ten zgodnie z § 2 tejże uchwały posiada osobowość prawna i wpisany jest do rejestru samorządowych instytucji kultury prowadzonego przez Urząd Miasta w Zawidowie. Ośrodkowi temu nadano Statut w brzmieniu stanowiącym załącznik nr 1 do uchwały ( § 4 uchwały). Zgodnie zaś z § 1 pkt.3 w/w Statutu – Ośrodek Kultury w Zawidowie działa w oparciu o ustawę z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach ( Dz.U. Nr 85, poz.539). Istotny jest przy tym także przepis § 6 ust.3 Statutu , którego brzmienie jest następujące: " Integralną częścią Ośrodka Kultury jest Biblioteka, która służy rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb czytelniczych społeczeństwa oraz upowszechnianiu wiedzy rozwojowi kultury, gdy nadto w § 9 Statutu określono szczegółowy zakres działania Biblioteki.

Niewątpliwe jest w sprawie, że przywołany w podstawie prawnej skarżonej uchwały z dnia 4 kwietnia 2012r. przepis art. 13 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej, przyznaje radzie gminy kompetencje tak do nadania instytucji kultury statutu (ust.1), jak i do dokonywania zmian w owym statucie (ust.2 pkt.5) .

Jednakże przyznana radzie gminy powyższa kompetencja nie oznacza jednak dowolności w zakresie ustalania postanowień Statutu dla utworzonej mocą opisanej wyżej uchwałą z dnia 17 grudnia 1999r. gminnej instytucje kultury, pod nazwą Ośrodek Kultury w Zawidowie.

Podejmując bowiem akt prawa miejscowego w oparciu o normę ustawową, organ stanowiący musi ściśle działać na podstawie i w granicach upoważnienia zawartego w danej ustawie (art. 96 Konstytucji RP) i niedopuszczalne jest dokonywanie wykładni rozszerzającej przepisów kompetencyjnych. Norma kompetencyjna musi być tak realizowana aby nie naruszała innych przepisów ustawy, w tym niedopuszczalne jest wkraczanie w materię uregulowaną ustawą (w niniejszej sprawie w szczególności chodzi o unormowania zawarte w ustawie z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach -Dz.U. z 2012r., 642 ). Zakres upoważnienia winien być zawsze ustalany przez pryzmat zasad demokratycznego państwa prawnego, działania w granicach i na podstawie prawa oraz innych przepisów regulujących daną dziedzinę (art. 7 Konstytucji RP).

W świetle powyższego zasadne są zarzuty oraz argumentacja Wojewody wskazujące, iż Rada Miejska postanowieniami § 15 załącznika do zaskarżonej uchwały, zwanym Statutem, dopuściła się istotnych naruszeń prawa.

Sąd w pełni podzielił zarzut Wojewody, że zapis zaskarżonego § 15 Statutu nie znajduje umocowania w obowiązującym stanie prawnym, a właściwie podjęty został z istotnym naruszeniem przepisu art. 14 ust.1 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach, zgodnie z którym, usługi bibliotek, których organizatorami są podmioty określone w art. 8 ust. 2, czyli jednostki samorządu terytorialnego - są ogólnie dostępne i bezpłatne, z zastrzeżeniem ust. 2. Przepis zaś art.14 ust.2 tejże ustawy stanowi, że opłaty mogą być pobierane:

1) za usługi informacyjne, bibliograficzne, reprograficzne oraz wypożyczenia międzybiblioteczne;

2) za wypożyczenia materiałów audiowizualnych;

3) w formie kaucji za wypożyczone materiały biblioteczne;

4) za niezwrócenie w terminie wypożyczonych materiałów bibliotecznych;

5) za uszkodzenie, zniszczenie lub niezwrócenie materiałów bibliotecznych.

Podobny pogląd prezentowany jest w orzecznictwie, gdzie przyjęte zostało, że zgodnie z treścią art. 13 ust. 2 pkt 6 ustawy o działalności kulturalnej statut instytucji kultury (w tym biblioteki) może, co prawda zawierać postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jednak ta regulacja nie ma zastosowania, wobec szczegółowych uregulowań zawartych w ustawie o bibliotekach, a dotyczących rodzaju (art. 20) i charakteru świadczonych usług przez biblioteki (art. 14) - świadczone nieodpłatnie poza wymienionymi w ustawie wyjątkami /por. wyrok z dnia 9 kwietnia 2008r., sygn.akt III S.A./Wr 114/08 ,publ. Lex nr 507846/.

Przedstawione powyżej naruszenia prawa, uznane przez Sąd za istotne, obligowały do wyeliminowania zaskarżonego aktu w określonym w wyroku zakresie z obrotu prawnego. Jak już bowiem wskazano wyżej, rada gminy obowiązana jest przestrzegać zakresu upoważnienia udzielonego jej przez ustawę w zakresie tworzenia aktów prawa miejscowego. Uchwała rady gminy, będąca aktem prawa miejscowego, jest jednocześnie źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze danej gminy (art. 87 ust. 2 Konstytucji), co oznacza, że musi respektować unormowania zawarte w aktach prawnych wyższego rzędu - w rozstrzyganej sprawie zawartych w ustawie o bibliotekach. Tam więc gdzie przepisy ustawy, stanowiące podstawę do stanowienia przepisów prawa miejscowego, zakreślają granice dopuszczalnej regulacji stosunków prawnych przez przepisy prawa miejscowego, nie jest dopuszczalne wykraczanie poza owe granice ustawowe.

Tym samym Sąd zobligowany był, stosownie do zapisu art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi do wyeliminowania z obrotu prawnego zapisu § 15 Statutu - załącznika do zaskarżonej uchwały.

Sąd nie podzielił natomiast zarzutów Wojewody dot. stwierdzenia nieważności § 7 ust.3 i § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały z dnia 4 kwietnia 2012 r., Nr XXI/100/2012 , albowiem nie można przyjąć by w/w postanowieniami uchwały nastąpiło istotne naruszenie przepisów prawa, a tylko w takiej sytuacji zachodziłaby podstawa do uwzględnienia skargi Wojewody w tym zakresie.

Otóż niesporne jest w sprawie, że na dzień podejmowania zaskarżonej uchwały, przepis art.13 ust.7 ustawy z dnia 27 czerwca 1997r. o bibliotekach /Dz.U. z 2012r., 642 / posiadał następujące brzmienie : " Biblioteki publiczne nie mogą być łączone z innymi instytucjami oraz z bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi".

Niesporne jest także i to, że stan taki zaczął obowiązywać od dnia 31 grudnia 2001r. tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o zmianie ustawy o bibliotekach /Dz.U. Nr 129, poz.1440/.

Istotne jest przy tym, że w/w ustawa z 27 lipca 2001r. nie zawierała tak przepisów przejściowych, jak i przepisów intertemporalnych. Przepis ten także nie zawierał żadnych zakazów, jak i nakazów dokonywania zmian w ramach już funkcjonujących podmiotów /jednostek organizacyjnych/. Podobny pogląd wyraził WSA w Gliwicach w wyroku z dnia 3 lipca 2008r., sygn.akt IV S.A./GL 65/08 /pub.LEX nr 519070/.

Wprawdzie, jak to już wyżej Sąd zauważył, zaskarżona uchwała z dnia 4 kwietnia 2012r. podjęta została w stanie prawnym, w którym bibliotek publicznych nie można było łączyć z innymi instytucjami oraz bibliotekami szkolnymi i pedagogicznymi, jednakże w niniejszej sprawie "przedmiotowe połączenie" miało niewątpliwie miejsce przed wejściem w życie w/w nowelizacji z 2001r., jako, że uchwałę Nr XVII/99/99 w sprawie utworzenia samorządowej instytucji kultury – Ośrodka Kultury w Zawidowie, w skład której weszła biblioteka - Rada Miejska w Zawidowie podjęła już 17 grudnia 1999r., czyli niewątpliwie przed 31 grudnia 2001r..

Istotne jest przy tym, że § 6 ust.3 Statutu - załącznik do w/w uchwały z dnia 17 grudnia 1999r. stanowi, że : "integralną częścią Ośrodka Kultury jest Biblioteka, która służy rozwijaniu i zaspakajaniu potrzeb czytelniczych społeczeństwa (...)", gdy nadto w § 9 i § 10 tegoż Statutu Rada uchwaliła zakres działania Biblioteki. Zważyć przy tym także należy, że w podstawie prawnej opisanej wyżej uchwały z dnia 17 grudnia 1999r., uchwałodawca powołał przepis art.9 ust.1, art.11 i art.13 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 października 1991r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej /Dz.U. z 1997r., Nr 110, poz.721 ze zm./.

W skardze na opisaną wyżej uchwałę Rady Miejskiej w Zawidowie z dnia 4 kwietnia 2012r. , Nr XXI/100/2012 - organ nadzoru zakwestionował jedynie ściśle określone postanowienia uchwalanego (zmienianego) Statutu, a odnoszące się jedynie do funkcjonowania biblioteki w ramach utworzonego z dniem 1 stycznia 2000r. Ośrodka Kultury w Zawidowie.

Jak zaś zostało to już powyżej zaznaczone, nowelizacja ustawy o bibliotekach z 2001r. wprowadziła wprawdzie zakaz łączenia bibliotek publicznych z innymi instytucjami, jednakże wskazany przepis nie zawierał żadnych zakazów dokonywania jakichkolwiek zmian w ramach już istniejących podmiotów, a w których funkcjonuje biblioteka .

W tej sytuacji nadanie skarżoną uchwałą z dnia 4 kwietnia 2012r., Nr XXI/ 100/2012 Ośrodkowi Kultury w Zawidowie (w skład którego zgodnie z w/w uchwałą z dnia 17 grudnia 1999r. wchodzi biblioteka) - Statutu w nowym brzmieniu, nie stanowi w ocenie Sądu istotnego naruszenia cyt.wyżej art. 13 ust. 7 ustawy o bibliotekach. Zatem zarzuty organu nadzoru sformułowane w skardze a dot. § 7 ust.3 i § 10 załącznika do zaskarżonej uchwały - nie znajdują umocowania w obowiązującym stanie prawnym.

Wprawdzie przedmiot /tytuł/ zaskarżonej uchwały z dnia 4 kwietnia 2012r., Nr XXI/100/2012 - mógłby wskazywać, że uchwałą tą dokonuje się zmiany w strukturze organizacyjnej instytucji kultury – Ośrodka Kultury w Zawidowie, lecz z postanowienia § 1 tejże uchwały jednoznacznie wynika, że uchwałą tą nadaje się jedynie nowy Statut w brzmieniu określonym w załączniku.

Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia w tym zakresie skargi, to stosownie do przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę w tej części oddalić. Orzeczenie zawarte w pkt III znajduje swoją podstawę w art. 152 p.p.s.a., zaś o kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 p.p.s.a.