Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1379/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 26c ust. 1 pkt 1 i pkt  2, ust. 1a oraz ust. 6
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 151, art. 153 i art. 170
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Andrzej Kania (spr.), Protokolant st. specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi I. w W. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z ... maja 2016 r. wniesionej przez I. Sp. z o.o. we W. (dalej: skarżąca lub spółka) jest decyzja Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (zwanego dalej Ministrem, organem odwoławczym lub II instancji) z ... kwietnia 2016 r. nr ... utrzymująca w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Osób Niepełnosprawnych (dalej: Prezes Zarządu PFRON lub organ I instancji) z ... grudnia 2014 r., nr ... o odmowie wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj/czerwiec 2004 r.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym.

Spółka złożyła spóźniony wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący maj i czerwiec 2004 r. Wniosek ten przesłano drogą elektroniczną w dniu ... lipca 2004r. zamiast najpóźniej w dniu ... lipca 2004 r.

Postanowieniem z ... sierpnia 2004 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił spółce przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za powyższy okres. W wyniku rozpoznania zażalenia Minister postanowieniem z ... grudnia 2004r. uchylił powyższe postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Decyzją z ... grudnia 2004 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty dofinansowania za wskazany okres oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za ten okres. Rozpoznając sprawę na skutek wniesionego odwołania organ odwoławczy decyzją z ... lutego 2006r. uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Zarządu PFRON z ... grudnia 2004 r. i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia.

Organ I instancji decyzją ... grudnia 2006 r. odmówił skarżącej wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004r. oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za tenże okres.

Minister w wyniku rozpoznania odwołania decyzją z ... czerwca 2007 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z ... grudnia 2006 r. W uzasadnieniu decyzji podzielił pogląd organu pierwszej instancji odnośnie materialnoprawnego charakteru terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń osób niepełnosprawnych. Wskazał, że wniosek spółki o dofinansowanie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 26c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji). W związku z tym, że termin ma charakter materialny, to Minister uznał, że nie miała do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej: k.p.a.). Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2284/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazując na szereg nieprawidłowości donoszących się do materiału dowodowego sprawy, na podstawie, którego wydano zaskarżone rozstrzygniecie.

Ponownie rozpoznając sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z ... września 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z ... listopada 2009 r. Prezes Zarządu PFRON odmówił wypłaty dofinansowania oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z ... maja 2010 r. Organ ten powtórzył swoją argumentację, co do wykładni art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i art. 58 § 1 k.p.a. Podkreślił, że z materiału dowodowego wynikało, że skarżąca spółka wniosek o dofinansowanie wysłała po terminie zaś z dowodów przedstawionych przez stronę i ustaleń dokonanych przez organy wynikało jedynie, iż wniosek o dofinansowanie wypełniony został w ostatnim dniu do skutecznego złożenia wniosku, co nie przesądzało o jego złożeniu właśnie w tym dniu.

Sąd I instancji wyrokiem z ... maja 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1876/10 uchylił zaskarżoną decyzję Ministra z ... maja 2010r. Uwzględniając skargę wskazał w pierwszej kolejności na treść uprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z ... kwietnia 2008 r., w którym wytknięto braki materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem dowodów, na które powoływał się organ przy rozstrzyganiu sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że decyzja ta nie wypełniała wskazań zawartych w uprzednim wyroku. Sąd zwrócił uwagę, że mimo dwukrotnego uzupełniania akt administracyjnych do chwili orzekania w aktach tych brak było pisma strony z ... listopada 2004 r. wraz z oświadczeniem K. M., które to dokumenty według oświadczenia skarżącej złożone zostały przy odwołaniu od decyzji z ... grudnia 2006 r. Z tej przyczyny Sąd I instancji za zasadny uznał wniosek dotyczący przesłuchania w charakterze świadka K. M. i G. T. Sąd wskazał również, że zaskarżona decyzja nie zawierała analizy zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie gdyż organ skoncentrował się na zeznaniach tylko dwóch świadków, co także wytknięto organowi w poprzednim wyroku. Braki materiału dowodowego obejmowały, tak jak w poprzednim postępowaniu, dokument stanowiący upoważnienie do działania w imieniu skarżącej dla spółki I. Sąd I instancji stwierdził w tym zakresie, iż złożono jedynie upoważnienie dla pracownika wymienionej spółki do występowania w imieniu skarżącej z wnioskami o dofinansowanie i do kontaktów z PFRON. W ocenie Sądu z akt sprawy wywnioskować można było, że spółka I. prowadziła sprawy kadrowo – płacowe skarżącej i z tego tytułu prawdopodobnie złożony został przez nią wniosek o przywrócenie terminu. Określając wskazania, co do dalszego postępowania Sąd I instancji zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/06. Podzielił stanowisko organu odnośnie materialnego charakteru i odrębności terminów do złożenia informacji – INF- D i wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania - Wn-D. Zgodził się z organem również, że wezwanie do korekty informacji INF-D z załącznikami nie powoduje przesunięcia terminu do złożenia wniosku Wn-D.

W wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych skarżącej oraz organu Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 23 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1971/11 oddalił skargi kasacyjne.

NSA potwierdził, że termin dokonania czynności określonych w art. 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji jest terminem prawa materialnego. Dlatego też w realiach sprawy należało ustalić, czy złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione. Sąd kasacyjny wskazał, że skarżąca w trwającym ponad pięć lat postępowaniu wskazywała na dwie, w istocie wzajemnie sprzeczne, przyczyny niedochowania terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Twierdziła, że w ustawowym terminie, czyli ... lipca podejmowała bezskuteczne próby zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania (SOD) wniosku o wypłatę dofinansowania. Jednocześnie jednak prezentowała pogląd, że wobec wezwania jej do korekty informacji INF– D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego 7 dniowego terminu nastąpiło "przedłużenie" terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, "którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF- D". Sąd II instancji podkreślił odnosząc się do drugiej przyczyny, że pogląd skarżącej pozostaje w całkowitej sprzeczności i z treścią przepisu – art.26 c ust.1 ustawy o rehabilitacji i z oceną tej regulacji zawartą w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto nielogicznym jest twierdzenie, że została podjęta próba przekazania wniosku o dofinansowanie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych w terminie nakazanym ustawą, przy jednoczesnym twierdzeniu, że strona działała w przekonaniu, że termin ten został "przedłużony" w związku z wezwaniem do złożenia korekty informacji, o której mowa w art.26c ust.1 pkt 1 omawianej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że Sąd I instancji wskazując na wadliwość decyzji polegającą na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej nie podał żadnych argumentów świadczących o tym, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd kasacyjny nie podzielił stanowiska WSA w zakresie konieczności przeprowadzenia rozprawy administracyjnej. Nie miało to jednak znaczenie dla wyniku postępowania kasacyjnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy dowody zostały przeprowadzone przez organ I instancji. Ustalono, bowiem m.in. daty, w których skarżąca spółka w okresie od ... do ... lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności. Potwierdzono, że system ten nie rejestruje nieudanych prób logowania. Przesłuchano osobę upoważnioną w imieniu skarżącej spółki do sporządzania wniosków o wypłatę dofinansowania a także kierownika konsultantów systemu HR, z zeznań, których wynika, że "strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu ... lipca 2004 r. jednak bezskutecznie". Raport połączeń internetowych wskazuje, że w dniu ... lipca 2004 r. skarżąca spółka "trzy razy wchodziła na stronę (....) między godziną 9 : 49 a 11 : 40". Ustalono, w oparciu o "oświadczenia złożone do protokołu" przez osobę nadzorującą System Obsługi Dofinansowania oraz przez kierownika projektu SOD, że nie istniały przeszkody ze strony sytemu informatycznego do przesłania w dniu ... lipca 2004r. wniosku o wypłatę dofinansowania. Dokonano oceny dowodu z "Analizy poprawności wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu ... w firmie I." przedłożonej przez skarżącą spółkę. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy jest wystarczający do jego oceny i taka ocena została dokonana przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Brak jest jej natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd podkreślił, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna koncentrować się na tym, czy podnoszona przez skarżącą okoliczność nieudanych prób przesłania wniosku o wypłatę dofinansowania w ustawowym terminie została udowodniona, a zatem czy nie zaistniała sytuacja, w której transmisja danych w formie dokumentu elektronicznego była w dniu ... lipca 2004 r. obiektywnie niemożliwa lub istotnie utrudniona. Wskazał, iż uchybienie terminowi w tej sprawie jest kwestią przesądzoną już w uprzednim wyroku Sądu I instancji. Ocenić należało natomiast czy została udokumentowana próba przekazania wniosku w wymaganej formie i ustawowym terminie. Takiej oceny nie dokonał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

NSA zwrócił także uwagę na fakt, że w aktach sprawy brak było upoważnienia do działania w imieniu strony skarżącej. Podkreślił także, że już w uprzednim wyroku Sąd I instancji (V SA/Wa 2284/07) zwrócił uwagę, że osoba składające w imieniu skarżącej spółki wniosek o przywrócenie terminu nie przedłożyła pełnomocnictwa do działania. Z akt sprawy wynika, że organ wzywał do "przedłożenie dokumentu stanowiącego upoważnienie do działania w imieniu strony" jednakże, jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej "strona nie wykonała przedmiotowego wezwania". Sąd II instancji wyjaśnił, iż zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Oznacza to, że z momentem ustanowienia pełnomocnika, staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Konsekwencją tego jest badanie z urzędu przez organ administracji publicznej rodzaju udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania. Chodzi o to, aby nie dopuścić do udziału w postępowaniu osób, które nie legitymują się należytym pełnomocnictwem albo pełnomocnictwem dotyczącym innej sprawy niż rozstrzyganej w postępowaniu lub gdy pełnomocnik zamierza podjąć czynności, do których nie jest umocowany. Brak pełnomocnictwa do działania w imieniu strony rodzi określone konsekwencje prawne, a to oznacza, że nie przedłożenie pełnomocnictwa nie można traktować, tak jak to czyni autor skargi kasacyjnej organu, jako "uniemożliwienie uzupełnienia dokumentów zebranych w sprawie".

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna organu oparta na art.174 pkt 2 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionej podstawy, o której mowa w tym przepisie. Wyjaśnił także, że skarga kasacyjna skarżącej również nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.

W wyniki ponownego rozpoznania sprawy decyzją z ... lipca 2013 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 23 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2108/13, po rozpatrzeniu skargi spółki, uchylił powyższą decyzję Ministra z ... lipca 2013 r.

Sąd stwierdził, mając na względzie wskazania poczynione przez sądy administracyjne w powyżej powołanych wyrokach, że wydając zaskarżoną decyzję organ odwoławczy nie wypełnił wskazań Sądów zawartych w tych wyrokach. Mimo wyraźnego wskazania Sądów w aktach nadal brak jest jakiegokolwiek dokumentu wskazującego na możliwość działania w imieniu skarżącej przez I. Sp. z o.o. we W. Przede wszystkim brak jest imiennego upoważnienia dla G. T. (Prezes zarządu I. Sp. z o.o. we W.) do występowania w imieniu skarżącej (I. Sp. z o.o. we W.) z wnioskiem o przywrócenie terminu z ... lipca 2004 r. Sąd wyjaśnił, że czynność procesowa, podjęta przez pełnomocnika bez istnienia umocowania opartego na oświadczeniu woli reprezentowanego, nie powinna wywoływać w zasadzie żadnych skutków w sferze prawnej reprezentowanego (por. wyrok NSA z 10 listopada 1992 r., V SA/Wa 494/92, ONSA 1993, nr 4, poz. 102). Zgodnie z doktryną (zobacz Łaszczyca G., Martysz C., Matan A., Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Tom I. Komentarz do art. 1-103) w takim wypadku można przyjąć, że działania takie mogą skutkować jedynie w sferze prawnej zastępcy (a nie zastępowanego).

Sąd podkreślił, że organ administracji publicznej powinien brać pod uwagę z urzędu rodzaj udzielonego pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania i nie powinien dopuścić do udziału w postępowaniu osoby, która albo w ogóle nie legitymuje się należytym pełnomocnictwem, albo pełnomocnictwo dotyczy innej sprawy niż rozstrzygana w postępowaniu, lub pełnomocnik zamierza podjąć czynności, do których nie jest umocowany (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks..., s. 295). Przypomniał, że w myśl art. 33 § 1 k.p.a. pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych. Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (art. 33 § 2 k.p.a.). Ponadto zgodnie z art. 33 § 3 zdanie pierwsze k.p.a. pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa.

Sąd zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie mimo dwukrotnego uchylania decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej organ nie załączył pełnomocnictwa i nie zbadał stosunków łączących skarżącą z osobą, która złożyła wniosek o przywrócenie terminu i tym samym zainicjowała postępowanie w sprawie. Wskazał, że załączone przez pełnomocnika na wezwanie organu pełnomocnictwo z ... stycznia 2004 r. dotyczyło T. T., która nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu z ... lipca 2004 r. Ponadto pełnomocnictwo to upoważniało tylko do działania w imieniu skarżącej wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, w zakresie ubiegania się o dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych, a szczególności do: uzyskania certyfikatu, identyfikatora oraz hasła dostępu do systemu informatycznego "SOD", sporządzania oraz przesyłania niezbędnych informacji oraz wniosków, dokonywania uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania. Zatem dotyczyło tylko czynności związanych z ubieganiem się o dofinansowanie, a nie czynności mających charakter procesowy (proceduralny).

W tych okolicznościach Sąd stwierdził, że organ nie zrealizował w pełni wytycznych Sądu zawartych w wyżej wymienionych orzeczeniach, którymi zarówno organ administracji jak i obecnie Sąd są związani. Brak pełnego wykonania wytycznych Sądu przez organ powoduje, że doszło do naruszenia treści art. 153 p.p.s.a., a więc konieczne stało się uchylenie zaskarżonej decyzji. Brak uzyskania przez organ upoważnienia dla G. T. do zainicjowania postępowania w imieniu skarżącej, powoduje przedwczesność wydania decyzji merytorycznej.

Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ przede wszystkim ponownie wezwie do nadesłania dokumentu potwierdzającego umocowanie G. T. do występowania w imieniu skarżącej w dniu ... lipca 2004 r. z wnioskiem o przywrócenie terminu pod określonym w przepisach prawa rygorem. W przypadku nadesłania żądanego dokumentu, bądź też jego braku organ podejmie stosowne rozstrzygnięcie.

Decyzją z dnia ... maja 2014 r. Minister Pracy i Polityki Społecznej uchylił decyzję Prezesa Zarządu PFRON z ... listopada 2009 r. i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie pismem z ... czerwca 2014 r. PFRON wezwał stronę do nadesłania w terminie 7 dni pełnomocnictwa udzielonego G. T. do działania w imieniu strony w sprawie przywrócenia terminu do złożenia dokumentu o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za maj/czerwiec 2004 r. lub złożenia wniosku o przywrócenie terminu uzupełnionego o czytelny podpis wnioskodawcy bądź innej upoważnionej osoby. Wobec nie uzupełnienia wskazanych braków wniosku strony z ... lipca 2004 r. o przywrócenie terminu, pismem z ... sierpnia 2014 r. Prezes Zarządu PFRON poinformował stronę o pozostawieniu powyższego wniosku bez rozpatrzenia.

Ponownie rozpatrując wniosek strony o wypłatę dofinansowania, Prezes Zarządu PFRON decyzją z ... grudnia 2014 r. odmówił stronie wypłaty dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004 r.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż na okoliczność działań podjętych przez stronę w kwestii przekazania do PFRON wniosku o wypłatę dofinansowania za maj/czerwiec 2004 r. za pośrednictwem SOD zostało przeprowadzone protokolarne sprawdzenie historii logowania się strony w SOD wraz z dokładnym określeniem czynności przez nią podjętych. Sprawdzeniem objęty został okres od ... do ... lipca 2004 r., a więc termin, kiedy strona mogła zgodnie z przepisami ustawy o rehabilitacji skutecznie złożyć wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące za okres maj/czerwiec 2004 r. oraz dzień ... lipca 2004 r., tj. dzień faktycznego (pierwotnego) złożenia do PFRON dokumentu Wn-D za ww. okres. Organ pierwszej instancji wskazał, że konstrukcja SOD pozwala na dokładne ustalenie momentów logowania się pracodawcy do systemu, określenia podejmowanych przez niego działań. Wszystkie dane niezbędne do przeprowadzenia opisanej czynności są w sposób ciągły gromadzone i przechowywane na serwerach administrowanych przez PFRON i były znane organowi orzekającemu od dnia ich powstania. Na tej podstawie Prezes Zarządu PFRON stwierdził, że w okresie od ... do ... lipca 2004 r. I. Sp. z o.o. we W. bez przeszkód dokonywała za pośrednictwem SOD następujących czynności:

w dniu ... i ... lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i odczytywania korespondencji

w dniu ... lipca 2004 r. przeglądania dokumentów,

w dniu ... lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i generowania certyfikatu,

w dniu ... lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i złożenia przy wykorzystaniu aplikacji SOD-offline dokumentu INF-D wraz z załącznikami INF-D-P (miesięczna informacja wraz z załącznikami dotyczącymi zgłoszonych pracowników niepełnosprawnych),

w dniu ... lipca 2004 r. przeglądania dokumentów i złożenia przy wykorzystaniu aplikacji SOD-offline korekty do złożonej w dniu ... lipca miesięcznej informacji oraz złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za maj /czerwiec 2004 r.

Na podstawie logów systemu organ I instancji ustalił, iż w dniu ... lipca 2004 r. strona nie pracowała w systemie SOD. Z zeznań świadków z dnia ... grudnia 2006 r. p. T. T., która jest osobą upoważnioną do sporządzania wniosków dla I. oraz p. B. D. zatrudnionej w lipcu 2004 r. na stanowisku Kierownika Konsultantów Systemu HR wynika, że strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu ... lipca 2004 r., jednakże bezskutecznie. Strona wniosła, że podejmowała próby wysłania wniosku przez cały dzień ... lipca 2004 r. Z zebranych dowodów przedstawionych przez stronę (raport z połączeń internetowych) wynika, iż strona w dniu ... lipca 2004 r. trzy razy wchodziła na stronę www.sod.pfron.org.pl. między godziną 9:49 a 11:40. Nie można zatem uznać jako dowód zeznań świadków, którzy stwierdzili, iż próby logowania trwały cały dzień. Dowodem potwierdzającym wyjaśnienia strony nie jest również wydruk dokumentu Wn-D z systemu SOD off-line z datą wypełnienia w dniu ... lipca 2004 r. świadczy to jedynie o fakcie, iż strona sporządziła taki dokument, jednakże nie jest to równoznaczne z jego wysłaniem.

Organ I instancji wyjaśnił, że Zastępca Dyrektora Wydziału Finansowego nadzorujący funkcjonowanie SOD, w dniu ... czerwca 2006 r. złożył do protokołu oświadczenie o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego w okresie przewidzianym przepisami do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D za maj/czerwiec 2004 r. Oświadczenie o braku przeszkód uniemożliwiających złożenie w ww. okresie dokumentacji za pośrednictwem SOD, także w formie protokołu z przeprowadzonego dowodu, organ prowadzący postępowanie uzyskał również od Kierownika projektu SOD z ramienia C. S.A. w W. - twórcy systemu. Oświadczył on ponadto, że w okresie od ... do ... lipca nie były prowadzone na serwerach obsługujących SOD jakiekolwiek prace modyfikacyjne, a wszelkie dane dotyczące składanej przez pracodawców dokumentacji znajdują się w posiadaniu PFRON i są przez niego administrowane. Kierownik projektu SOD z ramienia C. S.A. w W. został ponadto - na ponowny wniosek strony - przesłuchany raz jeszcze w jej obecności w dniu ... października 2006 r. Złożone wyjaśnienia wraz z oświadczeniem dołączonym do protokołu potwierdzają uprzednio zaprotokołowane zeznania świadka.

Ze względu na nieprzydatność do ustalenia okoliczności mających znaczenie dla rozpatrywanej sprawy organ odrzucił pozostałe dowody w postaci:

dokumentu Wn-D za maj/czerwiec 2004 r. z datą sporządzenia ... lipca 2004 r.,

płyty CD z zapisem dokumentacji składanej przez stronę za pośrednictwem SOD,

raportu z połączeń internetowych w "Grupie Kapitałowej I." z dnia ... lipca 2004 r. mającego potwierdzić próby składania dokumentu Wn-D w tym dniu (na wydruku obejmującym - zgodnie z tytułem dokumentu całość ww. "Grupy" widoczna jest jedynie data, godzina oraz adres strony z którą nawiązywano połączenie, co w żadnym razie nie stanowi dowodu na składanie jakichkolwiek dokumentów za pośrednictwem SOD ani nawet na próby logowania się na tej stronie, a jedynie na fakt, że pracownik którejś ze spółek "Grupy" dokonał połączenia ze stroną główną programu SOD).

Organ I instancji przeanalizował również dowód przedstawiony przez stronę "Analiza poprawności procesu wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu e-PFRON w firmie I." sporządzona przez A. S.A. w dniu ... stycznia 2005 r. Po przeprowadzeniu tej analizy stwierdził, że:

dokument - zgodnie z tytułem - dotyczyć powinien systemu e-PFRON, używanego przez Fundusz wyłącznie do komunikowania się z pracodawcami zobowiązanymi do dokonywania rozliczeń wynikających z obowiązkowych wpłat na PFRON określonych w art. 49 ustawy o rehabilitacji, a więc w całkowicie odrębnym zakresie (podatkowym) i nie posiadającego jakiegokolwiek związku z SOD. Zdaniem Funduszu błędne używanie nazw programów służących różnym celom może świadczyć o braku dostatecznego rozeznania w kwestii korespondencji pracodawcy z PFRON po stronie podmiotu dokonującego rzeczonej analizy,

przedstawiony dokument przeczy twierdzeniom strony jakoby wniosek o wypłatę dofinansowania za maj/czerwiec 2004 r. został przekazany za pośrednictwem SOD w dniu ... lipca, a jedynie z przyczyn leżących po stronie SOD nie został przyjęty,

w dokonanej analizie stwierdza się, że badaniu nie podlegały "części systemu pozostające poza kontrolą I.", co wyklucza jej przydatność jako dowodu mającego potwierdzić błędy w SOD uniemożliwiające skuteczne złożenie dokumentu Wn-D,

we wnioskach dokonanej analizy firma A. S.A. stwierdza przede wszystkim, że "Zakres audytu uniemożliwia jednoznaczne ustalenie przyczyny zaistniałej sytuacji. (...) W trakcie analizy zespół nie spotkał się z błędami, które mogą być potencjalnie szkodliwe dla procesu wymiany danych. System wydaje się być właściwie zabezpieczony zarówno na wypadek przekłamań natury teletransmisyjnej, jak i skutecznie uniemożliwia popełnianie błędów użytkownikom. "

W następstwie rozpatrzenia odwołania strony, Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej decyzją z ... kwietnia 2016 r. utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu PFRON z ... grudnia 2014 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko przedstawione przez Prezesa Zarządu PFRON. Zwrócił uwagę na pismo z dnia ... lipca 2004 r. złożone przez I. Sp. z o.o. - reprezentującą I. Sp. z o.o. - bezpośrednio po przekazaniu do PFRON wniosku za maj/czerwiec 2004 r., o treści: "Informujemy, że otrzymaliśmy w dniu ...07.04 wezwanie do korekty dokumentu INF-D, błąd polegał na tym, że nie zostały przyjęte załączniki INF-D-P. Ponieważ system SOD nie informuje jaki dokument nie został przyjęty, zmuszeni byliśmy poszukiwać jednego z zagubionych załączników wśród 4287 wysłanych, w związku z tym nie uzgodniliśmy kwoty dofinansowania, przez co nie został wysłany dokument WN-D. W związku z powyższym zwracamy się z uprzejmą prośbą o przedłużenie terminu wysłania dokumentu WN-D." Wystąpienie zostało podpisane przez osobę upoważnioną do kontaktów z PFRON i w ocenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza ustalenia dokonane przez Fundusz.

Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenia o tym, że "w dniu ...07.2004 r. wraz z ponownie przesłanym dokumentem INF- D zawierającym wszystkie załączniki INF-D-P strona złożyła stosowny wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych" oraz, że "w dniu ...07.2004 r. Spółka otrzymała drogą elektroniczną informację, iż przedmiotowy wniosek nie może zostać uwzględniony z przyczyn formalnych, tj. z uwagi na fakt, iż został złożony po upływie terminu " zostały zawarte także we "Wniosku o przywrócenie terminu na złożenie wniosku Wn-D" z dnia ... lipca 2004 r. Z uwagi jednak na fakt, iż jak słusznie wskazała strona, do działania w imieniu spółki w zakresie dochodzenia wypłaty dofinansowania umocowana była jedynie Pani T. T., a nie Pan G. T., który złożył ww. wniosek z dnia ... lipca 2004 r. to organ oparł się na oświadczeniu zawartym w piśmie z dnia ... lipca 2004 r.

W ocenie organu odwoławczego późniejsza zmiana wyjaśnień sugeruje, iż nastąpiło to w związku z uzyskaniem przez stronę wiedzy o materialnoprawnym (a więc nieprzywracalnym) charakterze terminu do złożenia przedmiotowego wniosku. Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego materiału dowodowego organ odwoławczy nie dał wiary późniejszym wyjaśnieniom strony. Strona nie udokumentowała próby przekazania wniosku w wymaganej formie i ustawowym terminie, natomiast ustalony stan faktyczny dowodzi, iż przedmiotowy wniosek nie został wysłany w terminie z powodu nieustalenia przez Spółkę kwoty dofinansowania, a nie jak obecnie twierdzi strona - z powodu problemów technicznych, które uniemożliwiły skuteczne wysłanie wniosku w terminie przewidzianym przepisami prawa.

Odnosząc się do wyjaśnienia skarżącej, iż treść pisma I. z dnia ...07.2004r., skierowanego do Pana S. W. - Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON została napisana pod dyktando p. S. W., organ odwoławczy stwierdził, że nie może to stanowić dowodu na okoliczność, iż z innych przyczyn niż wskazane w ww. pismach wniosek Wn-D za maj/czerwiec 2004 r. nie został przesłany z zachowaniem terminu. Jak podaje strona, Pan W. udzielił Spółce informacji, że "konieczne jest złożenie stosownego wystąpienia w sprawie wraz z uzasadnieniem zaistniałej sytuacji". Powyższe nie świadczy o tym, że osoba trzecia wskazała wnioskodawcy przyczyny nieterminowego złożenia wniosku. Niezależnie od powyższego, w ocenie organu odwoławczego taka argumentacja nie zwalnia wnioskodawcy z odpowiedzialności za dokonywane czynności czy złożone oświadczenia. Natomiast zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, iż przedmiotowy wniosek Wn-D nie został przekazany w terminie z przyczyn leżących po stronie pracodawcy i od niej zależnych, tj. z powodu braku jednego z załączników i nieustalenia przez spółkę kwoty dofinansowania.

Odnosząc się do argumentu dotyczącego przesłuchania świadków organ odwoławczy wskazał, iż w dniu ... grudnia 2006 r. w siedzibie Oddziału ... PFRON odbyło się - zgodnie z żądaniem zgłoszonym przez pełnomocnika strony - przesłuchanie świadków, osób zajmujących się sporządzaniem i wysyłaniem do PFRON drogą elektroniczną dokumentacji za pośrednictwem SOD. Ustalenia dokonane podczas przeprowadzonego przesłuchania potwierdzają fakt przekazania dokumentu Wn-D za maj/czerwiec 2004 r. w dniu ... lipca 2004 r., czyli z przekroczeniem terminu, o którym mowa w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji.

Dodatkowo organ odwoławczy stwierdził, że terminy wskazane w art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji (w tym termin do składania wniosku o wypłatę dofinansowania) miały charakter materialnoprawny. Niedotrzymanie przez stronę terminu bądź formy przesyłu danych oznacza, iż nie dopełniono wymogów formalnoprawnych, co w konsekwencji wywołuje skutek polegający na nie nabyciu prawa lub obowiązku. Zauważył również, iż data wypełnienia wniosku nie jest brana pod uwagę podczas weryfikacji zachowania obowiązującego terminu na przesłanie wniosku do organu. Terminem dostarczenia do Funduszu jest data faktycznego wysłania deklaracji.

Minister wyjaśnił, że zgodnie z treścią art. 26c ust. 4a ustawy o rehabilitacji w przypadku, gdy nie został dokonany proces uzgodnienia salda przysługującego dofinansowania do końca miesiąca następującego po miesiącu złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania Fundusz zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie wypłaty dofinansowania. Niezłożenie wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania (Wn-D) za okres sprawozdawczy obejmujący maj/czerwiec 2004 r., w terminie uniemożliwia przedstawienie przez Fundusz pracodawcy informacji o wysokości salda przysługującego dofinansowania wraz z informacją o jego uzgodnieniu - w przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330 z późn. zm.) lub też przeprowadzenie procesu uzgodnienia wysokości kwoty przysługującego dofinansowania, zgodnie z treścią § 4 ust. 2 powołanego rozporządzenia gdy kwota podana we wniosku przez pracodawcę nie jest równa kwocie wyliczonej przez Fundusz.

Organ odwoławczy podkreślił, w świetle zgromadzonego materiału dowodowego, że nie można uznać by termin do złożenia wniosku został zachowany. W toku postępowania organ pierwszej instancji podjął wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Organ administracyjny jest zobowiązany do zgromadzenia dowodów w takim zakresie, w jakim jest to niezbędne do ustalenia stanu faktycznego. Oznacza to, że jeżeli organ, na podstawie zebranych w toku postępowania dowodów, może dokonać niebudzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego, wówczas dalsze prowadzenie postępowania dowodowego nie jest zasadne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona zarzuciła decyzji Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z ... kwietnia 2016 r. naruszenie:

1. art. 80 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i przyjęcie, że spółka nie podejmowała w dniu ... lipca 2004 r. prób zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowań wniosku Wn-D o wypłatę dofinansowania za okres maj/czerwiec 2004 r., podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego, a w szczególnie zeznań świadków, wynikają odmienne wnioski;

2. art. 84 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez ocenę treści i znaczenia raportu z połączeń internetowych w "Grupie Kapitałowej I." bez odwołania się do wiadomości specjalnych biegłego z zakresu informatyki, a w konsekwencji pochopne i wadliwe przyjęcie, że ww. raport obejmuje wszystkie połączenia wykonane w dniu ... lipca 2004 r. ze stroną internetową SOD;

3. art. 79 § 1 k.p.a. w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji poprzez oparcie rozstrzygnięcia na oświadczeniu do protokołu o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego do przesłania przez stronę dokumentu Wn-D, złożonym przez S. W., który to środek dowodowy został przeprowadzony zamiast przesłuchania świadka, bez zachowania stosownych dla przesłuchania gwarancji procesowych dla strony postępowania, szczególnie bez obecności strony i umożliwienia zadawania pytań;

4. art. 26a ust. 1 i 3 ustawy o rehabilitacji poprzez odmówienie pracodawcy dofinansowania mimo spełnienia przez spółkę warunków zakreślonych w tych przepisach;

5. art. 26c ust 1 pkt. 2 ustawy o rehabilitacji w związku z sentencją wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 06.02.2007 r. (sygn. akt P 25/06) poprzez odmówienie Spółce dofinansowania w sytuacji, gdy Spółka podjęła próby przesłania wniosku Wn-D w terminie, co jednak z przyczyn niezależnych i niezawinionych przez Spółkę, co nie jest wszak tożsame jedynie z przyczyną leżącą po stronie SOD, nie powiodło się na skutek braku możliwości zalogowania się do SOD.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W motywach skargi wskazano na wadliwe funkcjonowanie SOD, szczególnie w pierwszym okresie jego funkcjonowania i powołano na potwierdzenie powyższego dokumenty, składane do akt na różnych etapach postępowania:

- komunikat PFRON z dnia ... lutego 2005 r. w związku z obciążeniem systemu, z którego wynika, iż: "W związku ze zwiększonym obciążeniem systemu, wynikającym z dużej ilości pracodawców jednocześnie korzystających z systemu w trybie on-line, uprzejmie prosimy o korzystanie z możliwości złożenia dokumentu INF-D-R w trybie off-line".

- komunikat PFRON z dnia ... lutego 2004 r. w sprawie dostępy do SOD, w którym wskazano, że: "na skutek zaistniałych problemów technicznych, powodujących czasowe ograniczenie dostępu do Systemu Obsługi Dofinansowań, wynikających z przeciążenia jednego z serwerów internetowych, nie wszyscy pracodawcy ubiegający się o dofinansowanie mogli do dnia ... lutego 2004 r. skutecznie złożyć dokumenty w formie elektronicznej w drodze teletransmisji danych". Z przedmiotowego komunikatu wynika nie tylko sam fakt problemów z transmisją danych, ale także, że problemy te wywołane były przeciążeniem systemu, a ponadto, że dotyczyły tylko części wnioskodawców.

- informacja PFRON z dnia ... grudnia 2005 r. o liczbie wydanych przez Fundusz decyzji (postanowień) w sprawie przywrócenia terminów w procedurze ubiegania się o dofinansowanie. Przedmiotowa informacja obrazuje nie tylko szeroki zakres problemu po stronie wnioskodawców, ale pokazuje przede wszystkim bardzo dużą, w stosunku do złożonych środków odwoławczych, liczbę przywróconych terminów. Na 482 środki odwoławcze, aż w 201 przypadkach terminy zostały przywrócone, a więc uznano, iż ich uchybienie nastąpiło bez winy wnioskodawców. Z informacji tej wynika także, że wbrew twierdzeniom o bezproblemowym funkcjonowaniu SOD w dniu ... lipca 2004r., aż 90 wnioskodawców uchybiło terminowi za maj/czerwiec 2004r.

- do odwołania z dnia ... stycznia 2007r. Spółka załączyła "Badania dotyczące Systemu Obsługi Dofinansowań", które zostały przeprowadzone przez P. w marcu 2006 r. Spośród 585 respondentów, którzy zdecydowali się wypełnić i podpisać ankietę, większość miała problemy techniczne z logowaniem lub przesyłaniem danych za pośrednictwem SOD, co dowodzi, że fakty, na które powołuje się Spółka nie miały charakteru incydentalnego, a były powszechne.

- przekazane przez Spółkę za pismem z dnia ... grudnia 2006 r. wydruki ze stron internetowych zawierające wypowiedź Prezesa PFRON R. S. z dnia ... stycznia 2004 r., w których przyznał, iż "wdrożenie SOD-u było realizowane w warunkach produkcyjnych na działającym systemie."

- korespondencja mailowa pomiędzy K. M. informatykiem I. a Panem P. Ż. z firmy C., która realizowała wdrożenie SOD. W mailu z dnia ... marca 2004 r., zatytułowanym "problem z importem" Pan M. wskazał: "próbujemy właśnie zaimportować dużą paczkę - ok 3300 szt. i wiesza nam się program w bardzo różnych miejscach (...) przy następnej próbie obserwuję menedżer zadań i widzę, że ilość dostępnej pamięci fizycznej się zmniejsza a import idzie coraz wolniej i pewnie zaraz się powiesi. " W odpowiedzi, Pan Ż. w mailu z dnia ... marca 2004 r., wskazał: "przesyłam wersje 1.76 w której miedzy innymi poprawiony został pod katem wydajności proces importowania dokumentów proszę spróbować jak przy pomocy tej wersji udaje się import tylko prosiłbym wstrzymać się z wysyłaniem do jutra do popołudnia gdyż wersja ta jest u nas nadal testowana".

Skarżąca zakwestionowała oświadczenie S. W. – Zastępcę Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego do przesłania wniosku o dofinansowanie za maj/czerwiec 2004 r. Stwierdziła, że skoro SOD nie rejestruje nieudanych prób logowania to nie było podstaw do złożenia takiego oświadczenia. Stwierdziła, że problemy techniczne występowały przy samym logowaniu oraz, że k.p.a. nie zna instytucji pisemnego oświadczenia do protokołu. Z analogicznych powodów skarżąca zakwestionowała także oświadczenie złożone do protokołu przez P. Ż. o braku przeszkód ze strony systemu informatycznego do przesłania wniosku o dofinansowanie. Dodatkowo przywołała treść zeznań P. Ż. wskazujących, że w dniach ...-... lipca 2004 r. teoretycznie istniała możliwość przeciążenia SOD jak we wszystkich systemach informatycznych.

Zdaniem skarżącej jeżeli próba przygotowania wniosku Wn-D jeszcze w dniu ... lipca 2004 r. zakończyła się powodzeniem, to brak jest jakichkolwiek powodów, innych niż kłopoty techniczne, dla których miałaby dobrowolnie zrezygnować z wysłania go jeszcze tego samego dnia, a więc z zachowaniem terminu.

Skarżąca stwierdziła, że zeznania świadków T. T. oraz B. D. są jasne, jednoznaczne i spójne. Organy nie dały wiary świadkom i ich zeznaniom w oparciu jedynie o treść raportu z połączeń internetowych w ,,Grupie Kapitałowej I.’’. Zatem wyjaśnienie wątpliwości dotyczących znaczenia tego raportu spowoduje konieczność uwzględnienia tych zeznań, a w konsekwencji przyjęcia, że skarżąca podejmowała w dniu ... lipca 2004 r. próby zalogowania do SOD i terminowego wysłania wniosku, które jednak z przyczyn technicznych okazały się nieskuteczne.

Skarżąca podniosła, że Minister nie uwzględnił przy ocenie treści i znaczenia powyższego raportu połączeń internetowych, potrzeby wiadomości specjalistycznych z zakresu informatyki. Dokonując takiej oceny bez powołania biegłego Minister naruszył zasady prowadzenia postepowania dowodowego. Skarżąca nigdy nie twierdziła, że jej system informatyczny rejestruje i archiwizuje wszystkie połączenia. Powołała się przy tym na wyjaśnienia K. M. informatyka ze spółki I., że nie wszystkie przypadki połączeń są rejestrowane, zawarte w mailu z ... listopada 2006 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga jest niezasadna.

W myśl art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 stycznia 2013r., sygn. akt II GSK 1971/11 i prawomocnych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 23 stycznia 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 2108/13, z 30 maja 2011r., sygn. akt V SA/Wa 1876/10 oraz z 4 kwietnia 2008r., sygn. akt V SA/Wa 2108/08 oraz zaleceniami sformułowanymi w ich uzasadnieniach.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie dofinansowania za okres sprawozdawczy maj/czerwiec 2004 r. z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 26c ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, który jest terminem prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1971/11) przesądził, że wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy dowody zostały przeprowadzone przez organ I instancji. Ustalono, bowiem m.in. daty, w których skarżąca spółka w okresie od ... do ... lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności. Potwierdzono, że system ten nie rejestruje nieudanych prób logowania. Przesłuchano osobę upoważnioną w imieniu skarżącej spółki do sporządzania wniosków o wypłatę dofinansowania a także kierownika konsultantów systemu HR, z zeznań, których wynika, że "strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu ... lipca 2004 r. jednak bezskutecznie". Raport połączeń internetowych wskazuje, że w dniu ... lipca 2004 r. skarżąca spółka "trzy razy wchodziła na stronę (....) między godziną 9 : 49 a 11 : 40". Ustalono, w oparciu o "oświadczenia złożone do protokołu" przez osobę nadzorującą System Obsługi Dofinansowania oraz przez kierownika projektu SOD, że nie istniały przeszkody ze strony sytemu informatycznego do przesłania w dniu ... lipca 2004r. wniosku o wypłatę dofinansowania. Dokonano oceny dowodu z "Analizy poprawności wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu ... w firmie I." przedłożonej przez skarżącą spółkę. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy zdaniem NSA jest wystarczający do jego oceny i taka ocena została dokonana przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji. Brak takiej oceny było natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższej oceny NSA, jednoznacznie rozstrzygającej o kompletności zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wiążącej Sąd orzekający w niniejszej sprawie, niezasadne są zarzuty skargi dotyczące deficytu materiału dowodowego czy też zastosowania niewłaściwego środka dowodowego. W szczególności nie można zgodzić się ze skarżącą, że w sprawie doszło do naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. poprzez ocenę raportu z połączeń internetowych w ,,Grupie Kapitałowej I.’’ bez udziału biegłego z zakresu informatyki. Jak zostało wyjaśnione przez NSA, wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy dowody zostały przeprowadzone, a zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do dokonania ich oceny. Brak jest zatem podstaw do przyjęcia stanowiska skarżącej, by zebrany materiał dowodowy wymagał uzupełnienia o opinię biegłego z zakresu informatyki. Z tych samych powodów skarżąca nie może skutecznie kwestionować mocy dowodowej oświadczenia złożonego przez S. W. czy P. Ż. do protokołu, które zgodnie z zaleceniami NSA winny zostać ocenione (tak jak cały pozostały materiał dowodowy) w kontekście ustalenia czy podnoszone przez skarżącą okoliczności nieudanych prób przesłania wniosku o wypłatę dofinansowania w ustawowym terminie zostały udowodnione. Dowody powyższe były zatem wystarczające i istotne z punktu widzenia wymogu prawidłowego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego ciążącego na organach orzekających w sprawie. Natomiast sam fakt nie przesłuchania S. W. w charakterze świadka, podnoszony również w skardze, nie może świadczyć o naruszeniu art. 79 § 1 k.p.a., który wymaga zawiadomienia strony postępowania administracyjnego o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadka, który to przepis nie miał w ogóle zastosowania względem czynności przeprowadzonych z udziałem tej osoby. Zauważyć należy, że chociaż oświadczenie S. W. zawarte zostało w ,,protokole przesłuchania świadka’’ to zastosowany środek dowodowy nie został oceniony przez NSA (w powyższym wyroku) jako przesłuchanie świadka, lecz jako: ‘’oświadczenie złożone do protokołu’’. Niezależnie od powyższego należy przypomnieć, że w postepowaniu administracyjnym, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W przepisie tym zawarto przykładowe wyliczenie środków dowodowych, obejmujące: zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, co nie wskazuje jednak na jakąkolwiek hierarchię wartości poszczególnych środków dowodowych. W trakcie postępowania wyjaśniającego organ nie jest "skrępowany żadnymi ograniczeniami co do mocy wiążącej poszczególnych dowodów, gdyż każdy z dowodów może być w trakcie postępowania zakwestionowany innym dowodem (wyr. NSA z dnia 12 lutego 2009 r., II GSK 775/08, LEX nr 515976). Reasumując powyższe rozważania Sądu za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi podniesione w pkt 2 i 3 skargi.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi przypomnieć należy, że zgodnie z art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu wiążącym w dniu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania za okres maj/czerwiec 2004 r., pracodawca zobowiązany był do składania Funduszowi miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy, oraz do składania wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. W myśl natomiast wówczas obowiązującego art. 26c ust. 1a omawianej ustawy informacje i wniosek, o których mowa w ust.1, pracodawca zobligowany był przekazywać w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobierać drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Przepis art. 26c ust. 6 tej ustawy upoważniał ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i tryb przekazywania oraz rozliczania miesięcznych dofinansowań, wzorów informacji i wniosku, o których mowa w ust. 1, oraz rozliczenia, o którym mowa w ust. 5, trybu uzgodnienia salda, o którym mowa w ust. 4, a także warunków, jakie muszą spełniać pracodawcy przekazując dokumenty w formie elektronicznej przez teletransmisję danych, uwzględniając potrzebę zapewnienia jednolitych warunków niezbędnych dla prawidłowego przekazywania dokumentów.

Wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt P 25/06 Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności wyżej przytoczonych przepisów, w zakresie, w jakim ograniczają możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwości złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego bez zapewnienia innego sposobu dokonywania tych czynności, w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, z art. 2 w związku z art. 32 ust.1 oraz art. 69 Konstytucji RP.

Naczelny Sąd Administracyjny - w wiążącym wyroku z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 1971/11 - podkreślił, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego w rozpatrywanej sprawie powinna koncentrować się na tym, czy podnoszona przez skarżącą okoliczność nieudanych prób przesłania wniosku o wypłatę dofinansowania w ustawowym terminie została udowodniona, a zatem czy nie zaistniała sytuacja, w której transmisja danych w formie dokumentu elektronicznego była w dniu 20 lipca 2004 r. obiektywnie niemożliwa lub istotnie utrudniona. Ocenić należało czy została udokumentowana próba przekazania wniosku w wymaganej formie i ustawowym terminie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy orzekając ponownie w sposób prawidłowy zrealizował zalecenia NSA w zakresie zbadania, w oparciu o kompletny materiał dowodowy, czy nie zaistniała sytuacja, w której transmisja danych w formie dokumentu elektronicznego była w dniu ... lipca 2004 r. obiektywnie niemożliwa lub istotnie utrudniona. Ocena ta oparta została na wszechstronnej analizie prawidłowo zgromadzonego materiału dowodowego, niezbędnego dla rozstrzygnięcia spornej kwestii. Organy nie pominęły w tej analizie żadnego z zebranych dowodów i wyjaśniły szczegółowo dlaczego niektórym dowodom odmówiły wiarygodności, co znalazło odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzonej zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do uznania by ocena dowodów przeprowadzonych przez organy była dowolna i naruszała zasadę swobodnej oceny dowodów, określoną w art. 80 k.p.a.

W rozpoznawanej sprawie prawidłowo ustalono daty, w których skarżąca w okresie od ... do ... lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności co wynika z protokolarnego sprawdzenia historii logowania się skarżącej w SOD przez Wydział Informatyki PFRON. Dowód ten potwierdza, że skarżąca w dniu ... lipca 2004 r. nie pracowała w systemie SOD. Organy orzekające zasadnie odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej zeznaniom świadków T. T. oraz B. D. z kontekstu których wynikało, że w dniu ... lipca 2004 r. wielokrotnie, przez cały dzień, podejmowano próby wysłania drogą elektroniczną wniosku skarżącej o dofinansowanie za maj/czerwiec 2004 r. Organy trafnie powołały się, wyjaśniając przyczynę odmowy wiarygodności zeznaniom powyższych świadków, na dowód przedstawiony przez samą skarżącą w postaci: Raportu z połączeń internetowych w Grupie Kapitałowej I. w dniu ... lipca 2004 r., z zapisów którego wynika niespornie, że w tym dniu odnotowano wejścia na stronę www.sod.pfron.org.pl między godziną 9:49 a 11:40. Raport nie potwierdza zatem by skarżąca w dalszej części dnia ... lipca 2004 r. wchodziła na tą stronę, a tym samym by podejmowała jakiekolwiek próby logowania się do systemu SOD, który to system nie rejestruje nieudanych prób logowania. Nie może budzić wątpliwości, że próba logowania się do SOD poprzedzona musi być wejściem na właściwą stronę internetową, co w przypadku skarżącej nie miało w ogóle miejsca w dniu ... lipca 2004 r. po godzinie 11:40. Nie można było zatem przyjąć na podstawie zapisów raportu, że złożenie wniosku o dofinansowanie w dniu ... lipca 2004 r. było obiektywnie niemożliwe czy też znacznie utrudnione. Z ustaleniem tym koresponduje treść oświadczenia S. W. – Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON złożonego do protokołu w dniu ... czerwca 2006 r. oraz zeznań P. Ż. z 18 października 2006 r. - kierującego projektem realizacji Systemu Obsługi Dofinansowań z ramienia C. S.A. twórcy programu. Wskazują one bowiem na prawidłowe funkcjonowanie SOD w dniu ... lipca 2004 r. Odmiennego stanowiska skarżącej w omawianym zakresie nie może potwierdzać także wydruk dokumentu Wn-D z systemu SOD off-line z datą wypełnienia ... lipca 2004 r., który potwierdza jedynie – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – fakt sporządzenia takiego dokumentu, nie zaś próby jego wysłania w tym dniu. Zasadnie zatem organy zakwestionowały moc dowodową tego dokumentu dla wyjaśnienia spornej kwestii. Prawidłowo również organy oceniły dokument ,,Analiza poprawności procesu wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu e-PFRON w firmie I.’’ sporządzony przez A. S. A. w dniu ... stycznia 2005 r. jako nie potwierdzający nieprawidłowości w funkcjonowaniu SOD w dniach ...-... lipca 2004 r.

Zdaniem Sądu rzeczywisty powód niezłożenia przez skarżącą wniosku o dofinansowanie, w wymaganym terminie, tj. ... lipca 2004 r., najlepiej obrazuje treść pisma z ... lipca 2004 r. złożonego przez I. Sp. z o. o., reprezentującą skarżącą, skierowanego do S. W. Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON po przekazaniu wniosku o dofinansowanie za maj/czerwiec 2004 r. Z kontekstu pisma (zawierającego wniosek o przedłużenie terminu na złożenie wniosku o dofinansowanie WN-D) wynika niespornie, że przyczyną niedochowania przez skarżącą terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie było nieuzgodnienie kwoty dofinansowania, z powodu zagubienia jednego z załączników dokumentu INF-D, do korekty którego PFRON wezwał skarżącą ... lipca 2004 r. Na treść omawianego pisma prawidłowo powołał się organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślić należy, że w piśmie skarżącej z ... lipca 2004 r. brak było jakichkolwiek informacji o niemożliwości złożenia wniosku o dofinansowanie z innych przyczyn, w tym: z powodu wadliwego działania SOD uniemożliwiającego w dniu ... lipca 2004 r. wysłanie wniosku o dofinansowanie czy też innych obiektywnych okoliczności. Logicznie poprawne tym samym jest stanowisko organu odwoławczego wskazującego, że późniejsza zmiana wyjaśnień skarżącej wynika z uzyskanej wiedzy o materialnoprawnym (nieprzywracalnym) charakterze terminiu do złożenia wniosku o dofinansowanie.

Oceny Sądu w powyższym zakresie nie zmienia stanowisko skarżącej powołujące się na zeznania T. T. wskazujące na to, iż pismo z ... lipca 2004 r. złożone zostało pod dyktando S. W. Zastępcy Dyrektora Wydziału Finansowego PFRON. Jak wyjaśniono powyżej wiarygodność tego środka dowodowego została zasadnie podważona przez organ odwoławczy. Znajduje to potwierdzenie nie tylko w raporcie połączeń internetowych przedłożonym przez samą skarżącą lecz również w treści oświadczenia S. W. oraz zeznań P. Ż. Poza tym powyższe stanowisko skarżącej nie może w żadnym razie podważać faktu złożenia niekompletnych załączników do dokumentu INF-D, uniemożliwiającego uzgodnienie kwoty dofinansowania, stanowiącego powód niezłożenia przez skarżącą wniosku o dofinansowanie w wymaganym terminie, tj. dniu ... lipca 2004 r. Poza wszelkim sporem pozostaje okoliczność, że wezwanie do korekty powyższego dokumentu wysłane zostało do skarżącej w dniu ... lipca 2004 r., czyli przed wskazaną w zeznaniach T. T. datą rozmowy telefonicznej ze S. W., tj. dniem ... lipca 2004 r. Podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych wiarygodnych argumentów czy dowodów, które przeczyłyby sytuacji opisanej w piśmie z ... lipca 2004 r.

Odnosząc się do argumentów skargi (i powołanych w tym zakresie dokumentów) wskazujących na nieprawidłowe funkcjonowanie SOD szczególnie w pierwszym okresie jego funkcjonowania Sąd stwierdza, że nie odnoszą się one do sytuacji skarżącej z dnia ... lipca 2004 r. Nie mogą one zatem stanowić, że skarżąca z powodu wadliwego działania SOD w dniu ... lipca 2004 r. nie miała możliwości złożenia wniosku o dofinansowanie za maj/czerwiec 2004 r. W szczególności dokumenty te nie mogą potwierdzać prób logowania się do systemu SOD po godz. 11:40, kiedy to, jak udowodniono w sprawie, w oparciu o raport połączeń internetowych, skarżąca nawet nie wchodziła na stronę www.sod.pfron.org.pl by móc podjąć próby logowania do SOD.

W świetle powyższych rozważań, Sąd stanął na stanowisku, że kompletnie zebrany materiał dowodowy został oceniony przez organy orzekające w sposób prawidłowy. Ocena organów odniosła się do całokształtu materiału dowodowego, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji. Wnioski wysnute z tej oceny są logiczne i spójne, natomiast argumenty skargi stanowią w istocie polemikę z prawidłowymi ustaleniami organów. Zasadne w ocenie Sądu jest stanowisko organów, że powodem niezłożenia przez skarżącą wniosku o dofinansowanie za okres maj/czerwiec 2004 r. w dniu ... lipca 2004 r. nie były kwestie techniczne uniemożliwiające czy też znacznie utrudniające złożenie wniosku za pośrednictwem SOD. Zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza by w dniu ... lipca 2004 r. zachodziły jakiekolwiek przeszkody do wysłania wniosku przez skarżącą, wynikające z wadliwego funkcjonowania systemu SOD czy też spowodowane innymi czynnikami niezależnymi od skarżącej. W tej sytuacji za nieuzasadnione należało uznać zarzuty skargi podniesione w pkt ..., ... i .... Organy orzekające, zgodnie z oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, wyrażonymi w wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 2108/13, dopełniły procedury prawnej względem wniosku z ... lipca 2004 r. o przywrócenie terminu na złożenie wniosku Wn-D podpisanego przez G. T., co znalazło odzwierciedlenie w piśmie Prezesa Zarządu PFRON z ... sierpnia 2016 r. o pozostawieniu powyższego wniosku bez rozpoznania. Sąd nie dopatrzył się także innych, niż podniesione w skardze, naruszeń prawa uzasadniających uwzględnienie skargi.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.