Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1271/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 144, art. 145 par. 1 i par. 2, art. 150
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 3 pkt 20, art. 26 ust. 2 pkt 3 i ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 130 poz 1188
law: Ustawa z dnia 12 czerwca 2003 r. Prawo pocztowe

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia NSA Jerzy Płusa, Sędzia WSA (del.) Lidia Ciechomska- Florek, Protokolant Dorota Żmijewska, po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 marca 2010 r. sygn. akt I SA/Gl 131/10 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 17 marca 2010 r., I SA/GL 131/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 28 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym przyjętym przez sąd pierwszej instancji.

Postanowieniem z 28 maja 2007 r. Dyrektor Izby Skarbowej w K. stwierdził, że odwołanie skarżącego z 7 maja 2007 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 kwietnia 2007 r. zostało wniesione z uchybieniem 14 - dniowego terminu określonego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: "o.p.").

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, iż zaskarżona decyzja wysłana została do podatnika listem poleconym za potwierdzeniem odbioru w dniu 20 kwietnia 2007 r. Wobec nieobecności adresata w mieszkaniu w dniu 23 kwietnia 2007 r. stosownie do art. 150 § 1 pkt 1 o.p. przesyłka została pozostawiona na okres 14 dni do dyspozycji adresata w Urzędzie Pocztowym w M., zaś zawiadomienie o tym umieszczono w skrzynce pocztowej adresata. W dniu 25 kwietnia 2007 r. żona podatnika odebrała przedmiotową przesyłkę za pokwitowaniem potwierdzając to własnoręcznym podpisem. W dniu 10 maja 2007 r. podatnik złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał za bezsporne, że odwołanie to zostało wniesione po upływie ustawowego czternastodniowego terminu, który upłynął z dniem 9 maja 2007 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach podatnik wyjaśniał, że w okresie od 23 kwietnia 2007 r. do 9 maja 2007 r. przebywał poza miejscem zamieszkania. Podczas jego nieobecności żona odebrała przesyłkę poleconą z przedmiotową decyzją. Natychmiast po powrocie w dniu 10 maja 2007 r. podatnik złożył w urzędzie skarbowym odwołanie od tej decyzji będąc pewnym, że odwołanie składa w terminie, albowiem jego żona była przekonana, iż decyzję odebrała 27 kwietnia 2007 r. Zdaniem podatnika, w tej sytuacji należało uznać, że uchybienie terminowi do złożenia odwołania nastąpiło bez jego winy i w związku z tym jego odwołanie powinno być rozpatrzone merytorycznie przez Dyrektora Izby Skarbowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, po ponownym rozpoznaniu sprawy, oddalił skargę. Na wstępie sąd pierwszej instancji wskazał, że na zasadzie wyrażonej w art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." przy wydaniu rozstrzygnięcia jest on związany wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 października 2009 r., II FSK 841/08. W uzasadnieniu powołanego wyroku NSA wyraził stanowisko, zbieżne ze stanowiskiem prezentowanym w sprawie przez dyrektora izby skarbowej, iż wydanie przesyłki awizowanej uprzednio w miejscu zamieszkania podatnika zgodnie z art. 150 o.p. jest dopuszczalne nie tylko do rąk jej adresata lub osoby upoważnionej, ale stosownie do art. 26 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188 ze zm.) oraz § 35 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 9 sierpnia 2004 r. w sprawie wykonywania powszechnych usług pocztowych (Dz. U. Nr 5, poz. 34 ze zm.) może ono nastąpić również do rąk osoby pełnoletniej, zamieszkałej razem z adresatem, jeżeli adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego: a) pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub w umowie o świadczenie usługi pocztowej, b) w placówce operatora. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że ogólne zasady doręczania przesyłek pocztowych, uregulowane w Prawie pocztowym oraz przepisach wykonawczych stosuje się zawsze wtedy, gdy sposobu, zasad i trybu doręczania tych przesyłek nie regulują ściśle przepisy innych ustaw, w tym Ordynacji podatkowej.

Odnosząc wywody Naczelnego Sądu Administracyjnego do realiów rozpoznawanej sprawy sąd pierwszej instancji stwierdził, że bezspornie skarżący nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej. W sytuacji zatem, gdy organ nie miał możliwości doręczenia przesyłki rejestrowanej zawierającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. 20 kwietnia 2007 r. w sposób uregulowany w art. 148 lub w art. 149 o.p. uznać należy, że nastąpiło doręczenie zastępcze w trybie art. 150 ustawy. Sąd zauważył, że jak wynika z akt administracyjnych wymieniona wyżej decyzja organu podatkowego wysłana została na adres miejsca zamieszkania skarżącego, a wobec jego nieobecności doręczyciel pocztowy w dniu 23 kwietnia 2007 r. w miejscu zamieszkania pozostawił zawiadomienie w skrzynce pocztowej o przesyłce ze wskazaniem, iż można ją odebrać w Urzędzie Pocztowym w M. W dniu 25 kwietnia 2007 r. J. S. odebrała przedmiotową przesyłkę potwierdzając to czytelnym podpisem na potwierdzeniu odbioru. Potwierdzenie odbioru wymienionej przesyłki listowej zawiera zarówno datę odbioru jak i czytelny podpis odbiorcy.

Wskazane okoliczności spowodowały w ocenie sądu, że za nie budzące wątpliwości należało uznać doręczenie skarżącemu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w M. z 20 kwietnia 2007 r. w dniu 25 kwietnia 2007 r. Zatem gdy w dniu 10 maja 2007 r. podatnik złożył odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, za prawidłowe należało uznać stwierdzenie organu odwoławczego, że odwołanie to zostało wniesione po upływie ustawowego czternastodniowego terminu, który upłynął z dniem 9 maja 2007 r.

W skardze kasacyjnej podatnik zaskarżył wyrok w całości, zarzucając mu:

- w oparciu o art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 150 w zw. z art. 144, art. 145 § 1 i 2, art. 148 i art. 149 o.p. poprzez przyjęcie, że decyzja organu pierwszej instancji została skarżącemu skutecznie doręczona,

- w oparciu o art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 3 pkt 20, art. 26 § 1 pkt 3, a w szczególności art. 26 § 3 Prawa pocztowego poprzez przyjęcie, że w zakresie nieuregulowanym w Ordynacji podatkowej do doręczeń dokonywanych przez pocztę stosuje się przepisy Prawa pocztowego.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obydwie instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ podatkowy wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna.

W świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i dokonuje oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania. Zatem oceniając zasadność skargi kasacyjnej we wskazanych wyżej granicach, trzeba stwierdzić, że zarzuty są chybione. Kwestia sporna przedstawiona w środku zaskarżenia sprowadza się do oceny wpływu rozstrzygnięcia podjętego przez sąd administracyjny w sprawie i kwestionowania dokonanej przez sąd pierwszej instancji wykładni.

Przede wszystkim należy zaznaczyć, że zaskarżony wyrok został wydany w wyniku uchylenia przez NSA wyroku Wojewódzkiego Sądu w Gliwicach z 6 grudnia 2007 r., I SA/Gl 633/07 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (wyrok NSA z 27 października 2009 r., II FSK 841/08).

W świetle, art. 190 p.p.s.a sąd, któremu została przekazana sprawa, związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Ponadto nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia sądu pierwszej instancji wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach, które sprzeczne są z wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Kwestia stosowania przepisów Prawa pocztowego w zakresie nieuregulowanym w O.p. została już w sposób jednoznaczny i ostateczny rozstrzygnięta w powołanym wyroku NSA zawierającym wykładnię przepisów powołanych w skardze kasacyjnej: w szczególności: art. 150 w zw. z art. 144, art. 145 § 1 i 2, o.p. oraz art. 3 pkt. 20, art. 26 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 Prawa pocztowego. W powyższym orzeczeniu NSA stwierdził, że w Prawie pocztowym "uregulowane zostały zasady doręczania przesyłek pocztowych, które stosuje się zawsze wtedy gdy sposobu i zasad i trybu doręczania tychże przesyłek nie regulują przepisy innych ustaw.[...] Jeżeli więc stwierdzono, że art. 150 o.p. nie reguluje zasad i sposobu doręczania przesyłek pocztowych awizowanych a rejestrowanych, to stosuje się do nich uregulowani zawarte w ustawie – Prawo pocztowe."

Z uwagi na powyższe, zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej, stanowiące w istocie polemikę ze stanowiskiem przedstawionym w orzeczeniu NSA, okazały się bezpodstawne.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 190 p.p.s.a., a w zakresie kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. art. 204 pkt 1 art. 205 § 2.p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).