Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1210/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6551
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2007 nr 109 poz 750
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozowju Wsi  z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z dnia 21  czerwca 2007 r.)
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia NSA Barbara Stukan – Pytlowany (spr.) Sędzia NSA (del.) Janusz Nowacki Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej W. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1525/10 w sprawie ze skargi W. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 18 stycznia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1525/10, oddalił skargę W. W. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2010 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, z następującym uzasadnieniem.

W. W. (dalej: skarżący) 17 sierpnia 2007 r. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR w T. wniosek o przyznanie renty strukturalnej. Jako osobę przejmującą użytki rolne na powiększenie gospodarstwa wskazał A. G.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. w 19 listopada 2007 r. wydał postanowienie o spełnieniu przez skarżącego wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej.

Następnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. wydał [...] stycznia 2008 r. decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej w wysokości 150 % kwoty najniższej emerytury, tj. 896,19 zł. Wysokość świadczenia została zmieniona decyzją z [...] marca 2008 r. w związku z waloryzacją rent i emerytur na kwotę 954,44 zł.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] marca 2009 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2008 r. i powiązanej z nią decyzji z [...] marca 2008 r.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. w dniu [...] marca 2009 r. wydał decyzję o zmianie wysokości renty strukturalnej, na mocy której zwiększył wysokość renty strukturalnej pobieranej przez skarżącego na kwotę 1012,65 zł.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego decyzją z [...] kwietnia 2009 r. stwierdził nieważność decyzji z [...] stycznia 2008 r., z [...] marca 2008 r. oraz decyzji z [...] marca 2009 r. Organ wskazał, że skarżący przekazał 29 listopada 2007 r. użytki rolne na powiększenie gospodarstwa rolnego A. G., który 18 listopada 2007 r. ukończył 50 rok życia. Tym samym przejmujący nie spełniał warunku określonego w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 109, poz. 750 ze zm., dalej: rozporządzenie).

Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wydał [...] kwietnia 2010 r. decyzję, którą utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2009 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej i w tym zakresie odmówił stwierdzenia nieważności oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2009 r. o zmianie wysokości renty strukturalnej i w tym zakresie umorzył postępowanie w I instancji. Organ wskazał, że podstawę przyznania skarżącemu renty strukturalnej stanowiło rozporządzenie zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a którego, umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład może być zawarta z osobą fizyczną, która spełnia określone warunki, tj. m.in. jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia. Skarżący przekazał gospodarstwo na rzecz A. G. i Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał skarżącemu rentę strukturalną. Ze względu na fakt, iż A. G. 18 listopada 2007 r. ukończył 50. rok życia organ stwierdził, że decyzja z [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej rażąco narusza ww. przepis zawarty w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Przedmiotowa decyzja dotknięta jest zatem – w ocenie organu – wadą określoną w art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), który stanowi podstawę uzasadniającą wydanie rozstrzygnięcia o stwierdzeniu nieważności decyzji.

Oddalając skargę Sąd I instancji wskazał, że niesporne jest, że umowa o przekazanie przez skarżącego gospodarstwa rolnego została zawarta z rolnikiem, który w dacie jej zawarcia ukończył 50 rok życia. Sporne jest natomiast czy niedopełnienie tego warunku stanowi rażące naruszenie prawa w sytuacji gdy rolnikowi przekazującemu gospodarstwo rolne została przyznana renta strukturalna.

W ocenie Sądu stanowisko organu, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej zapadła z rażącym naruszeniem § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia jest prawidłowe.

Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną, prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, który spełnia łącznie szereg ściśle określonych w rozporządzeniu warunków. Zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład, może być zawarta z osobą fizyczną, która jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia. Warunek ten winien być spełniony w dacie, w której do przekazania gospodarstwa dochodzi, jak również powinien zostać uwzględniony przez organ administracji w dacie wydawania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej. Organ administracji obowiązany jest bowiem do uwzględnienia stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji.

W rozpoznawanej sprawie wydano decyzję o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej mimo niespełnienia przesłanek wyraźnie wymienionych w rozporządzeniu i w ten sposób doszło do rażącego naruszenia prawa w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. z [...] stycznia 2008 r. W ocenie Sądu nie ma przy tym znaczenia, że umowa o przekazanie gospodarstwa rolnego została zawarta 11 dni po ukończeniu przez przejmującego rolnika 50 roku życia. Fakt ten pozostaje bowiem bez wpływu na ocenę stopnia naruszenia przepisu § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia. Na ocenę stopnia naruszenia prawa nie może mieć również wpływu naruszenie tylko jednego z szeregu warunków, wymaganych dla przyznania renty strukturalnej.

W ocenie Sądu, treść decyzji pozostaje w sprzeczności z regulacjami prawnymi określającymi warunki umożliwiające otrzymanie renty strukturalnej, a konkretnie z wymogiem wieku określonego dla rolnika przejmującego gospodarstwo. W tym kontekście istotne jest również i to, że prawodawca wspólnotowy, w art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. U. L 277 z 21 października 2005 r., str. 1) wskazał wprost, iż wymagania stawiane przejmującemu gospodarstwo to: zastąpienie przekazującego w celu podjęcia działalności jako młody rolnik albo bycie rolnikiem poniżej 50 roku życia (lub ewentualnie podmiotem prawa prywatnego) i przejęcie od przechodzącego na rentę gospodarstwa w celu powiększenia własnego gospodarstwa. Określone w art. 23 ust. 3 ww. rozporządzenia kryteria dostępu do pomocy – jak słusznie wskazał organ – są dla państwa członkowskiego wiążące.

Odnosząc się do argumentów skargi wskazujących na to, iż to z powodów niezależnych od skarżącego doszło do wydłużenia postępowania administracyjnego i w konsekwencji do ukończenia przez nabywcę gospodarstwa rolnego 50 roku życia, Sąd wskazał, że okoliczności te nie pozwalają na odstąpienie od wynikających z prawa materialnego wymogów.

Skargą kasacyjną W. W. zaskarżył powyższe orzeczenie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Wyrokowi zarzucono naruszenie:

prawa materialnego, to jest przepisu art. 2 Konstytucji w wyniku przyjęcia, iż "Decyzja o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, albowiem stoi ona w sprzeczności z ustawą i celami pomocy finansowej udzielanej w ramach działania "Renty strukturalne" obejmującego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013", podczas gdy nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a to naruszenie, do którego doszło wynika z winy państwa oraz jego organów,

przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuchylenie przez Sąd I instancji zaskarżonej decyzji Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] kwietnia 2009 r., w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji z [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, mimo braku istnienia przesłanek do stwierdzenia, iż decyzja o przyznaniu renty strukturalnej wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).

W ocenie wnoszącego skargę kasacyjna nie każde naruszenie § 7 pkt 1 lit. a) rozporządzenia jest rażącym naruszeniem prawa. Nie można zgodzić się z Sądem I instancji, że przekroczenie granicy 50 lat o zaledwie 11 dni przez rolnika przejmującego gospodarstwo rolne od skarżącego przekreśla cele pomocy. Zresztą jak wynika z § 6 przedwstępnej umowy sprzedaży z 3 września 2007 r. faktycznie przejmujący gospodarstwo rolne skarżącego zaczął je uprawiać znacznie wcześniej niż przekroczył 50 lat.

W ocenie strony Kierownik BP ARiMR nie wydał postanowienia o spełnieniu warunków, o których mowa w przepisach rozporządzenia w terminie 40 dni licząc od złożenia wniosku, jak nakazuje wskazany akt prawny, gdyż oczekiwano na wejście w życie rozporządzenia Ministra Finansów, uprawniającego Agencję płatniczą do realizacji zadań w ramach PROW 2007 – 2013. Rozporządzenie Ministra Finansów z 16 października 2007 r. w sprawie przyznania Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa tymczasowej akredytacji jako agencji płatniczej, w zakresie uruchamiania środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji oraz Europejskiego Funduszu Rolniczego Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 193 poz. 1396 ze zm.) weszło w życie 19 października 2007 r., a mimo to Kierownik BP ARiMR wydał postanowienie o spełnieniu wstępnych warunków wymaganych do uzyskania renty strukturalnej dopiero 19 listopada 2007 r.

Na rozprawie w dniu 26 września pełnomocnik Prezesa ARiMR wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z przepisem art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami, na których została oparta skarga kasacyjna.

Wnoszący skargę kasacyjną oparł ją na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a.

W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca zarzuciła Sądowi I instancji naruszenie art. 145 §1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nieuchylenie decyzji Prezesa ARiMR z dnia [...] kwietnia 2010 r. mimo braku istnienia przesłanek do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do tak postawionego zarzutu, na wstępie należy zaznaczyć, iż kontrolowany w granicach skargi kasacyjnej wyrok dotyczył rozstrzygnięcia organów, które zapadło w ramach jednego z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, tj. w trybie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.

W podstawie prawnej decyzji Prezesa ARiMR w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r., utrzymującej w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w T. z dnia [...] kwietnia 2009 r. w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika BP ARiMR w T. z dnia [...] stycznia 2008 r. o przyznaniu renty strukturalnej, wskazano przepis art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W tym miejscu wskazać należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Może zostać wszczęte na wniosek lub jak w niniejszej sprawie z urzędu. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 k.p.a., co oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym, działa jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii merytorycznej (por. wyrok NSA z 27 października 1995 r., sygn. akt III SA 829/95, niepublikowany, wyrok Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 1996 r., sygn. akt III ARN 70/95, OSNAP 1996/18/258).

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz doktrynie przyjęto, iż rażące naruszenie prawa, będące przyczyną nieważności decyzji występuje wówczas, "gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszelkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono albo też wbrew tym przesłankom obarczono stronę obowiązkiem albo uchylono obowiązek" (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz J. Borkowski, J. Jendrośka, R. Orzechowski, A. Zieliński, Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 1985 r., s. 237 ). O tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym (wyrok NSA w Warszawie z dnia 6 lutego 1995 r., sygn. akt II SA 1531/94, ONSA 1996, nr 1, poz. 37, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 grudnia 2011 r., sygn. akt V SA/Wa 1326/11).

Odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stanowiących rozwinięcie zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. należy podkreślić, że rażące naruszenie prawa stanowi kwalifikowaną formę naruszenia prawa i utożsamianie tego pojęcia z każdym naruszeniem prawa było by oczywiście niesłuszne. W związku z tym dla uznania, iż wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, nie wystarczało organom administracji samo ustalenie faktu jakiegokolwiek naruszenia prawa, lecz konieczne było stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący. Rażące naruszenie prawa zachodzi bowiem wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia prawa powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa (zob. wyrok NSA z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993, nr 1, poz. 23).

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, organy orzekające stwierdziły, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. przyznał skarżącemu decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r. rentę strukturalną mimo, nie spełnienia przez skarżącego wszystkich przesłanek objętych katalogiem warunków zawartych w przepisach prawa, jakie musi spełnić producent rolny ubiegający się o przyznanie renty strukturalnej – konkretnie nie spełnienia przez skarżącego warunku zawarcia umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego, rolnikowi który w dacie jej zawarcia nie ukończył 50 lat. Zatem w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa poprzez naruszenie dyspozycji wynikającej z § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia.

Badając zarzuty skargi kasacyjnej w powyższym kontekście, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko organów orzekających, zaakceptowane przez Sąd I instancji, że wskazana przez Prezesa ARiMR wada decyzji Kierownika BP ARiMR z dnia [...] stycznia 2008 r. będąca wynikiem naruszenia dyspozycji § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia organu administracyjnego o przyznaniu skarżącemu renty strukturalnej.

Należy przypomnieć, że podstawę prawną decyzji w przedmiocie przyznania renty strukturalnej stanowią przepisy – rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013.

W zakresie prawa unijnego w przedmiotowej sprawie zastosowanie mają z kolei przypisy Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, dalej: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005).

Rentę strukturalną przyznaje się producentowi rolnemu będącemu osobą fizyczną prowadzącą na własny rachunek działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym na terytorium RP, jeżeli łącznie spełnia warunki ściśle określone w § 4 rozporządzenia. Jednym z tych warunków jest przekazanie gospodarstwa rolnego. Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego może być zawarta z osobą fizyczną, która łącznie spełnia wszystkie określone tym rozporządzeniem warunki (§ 7 ust. 1 pkt 1). Pierwszym z warunków jest warunek wieku określony pod lit. a § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego lub użytków rolnych wchodzących w jego skład, może bowiem być zawarta z osobą fizyczną, która jest następcą albo rolnikiem, który nie ukończył 50 roku życia. Zatem przekazanie gospodarstwa rolnego osobie, która przekroczyła granicę wieku określoną w § 7 ust.1 pkt 1 lit. a rozporządzenia nawet w przypadku spełnienia pozostałych warunków stanowi przeszkodę do przyznania renty strukturalnej.

Jak słusznie zauważył Sąd I instancji, warunek wieku jest określony jasno i nie budzi wątpliwości interpretacyjnych. Powinien on być spełniony w dacie zawarcia umowy o przekazaniu gospodarstwa rolnego, jak również powinien zostać uwzględniony przez organ administracji w dacie wydania decyzji o przyznaniu renty strukturalnej, bowiem organ administracji obowiązany jest do uwzględnienia stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania decyzji.

Organ ustalając czy wskazana we wniosku osoba przejmująca gospodarstwo rolne spełnia wszystkie warunki z § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, powinien ustalenia te rozpocząć od zbadania, czy osoba ta może przejąć gospodarstwo rolne z uwagi na wiek. Jeżeli osoba ta ukończyła 50 rok życia, to dalsze prowadzenie postępowania co do posiadania kwalifikacji zawodowych przez taką osobę, czy braku ustalonego dla tej osoby prawa do emerytury lub renty, a także złożenia przez nią zobowiązania do prowadzenia osobiście działalności rolniczej na przejętych użytkach rolnych, staje się z góry bezprzedmiotowe (zob. Elżbieta Kremer "Postanowienie o spełnieniu warunków do otrzymania renty strukturalnej, a decyzja odmawiająca przyznania renty strukturalnej.", publ. ZNSA 2009/5/25 ).

Należy również zauważyć, że prawodawca unijny w art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 uzależnił udzielenie wsparcia w postaci "wcześniejszych emerytur" rolnikom, którzy decydują się na zaprzestanie działalności rolniczej w celu przekazania gospodarstwa innym rolnikom m.in. od tego czy przejmujący gospodarstwo jest rolnikiem poniżej 50 roku życia i przejmuje gospodarstwo rolne odstąpione przez przekazującego w celu zwiększenia wielkości gospodarstwa rolnego. Określone w przepisie art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 kryteria dostępu do pomocy, jak słusznie wskazał Sąd I instancji, są dla państwa członkowskiego wiążące, a zasada pierwszeństwa prawa wspólnotowego nakazuje stosować interpretacje prawa krajowego zgodnie z prawem wspólnotowym.

Mając na uwadze powyższe, wydanie decyzji o przyznaniu renty strukturalnej mimo niespełnienia przesłanki określonej w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia (co nie jest sporne w rozpoznawanej sprawie) jest działaniem sprzecznym w tym przepisem oraz z ograniczeniami wynikającymi z art. 23 ust. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005.

Skoro § 7 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia jednoznacznie wskazuje warunki, które także muszą być spełnione aby renta strukturalna mogła być przyznana, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prezes ARiMR prawidłowo uznał, a Sąd I instancji zasadnie stanowisko to zaakceptował, że treść decyzji o przyznaniu renty strukturalnej pozostaje w sprzeczności z jednoznacznymi warunkami umożliwiającymi otrzymanie tej renty.

W tej sytuacji nie stanowi naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dokonana przez sąd I instancji ocena legalności działalności organów ARiMR przyjmująca, że organy orzekające prawidłowo stwierdziły oczywistą sprzeczność pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy, a treścią przepisu co stanowi przesłankę obligującą organ do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą kwalifikowaną. Bowiem rażące naruszenie prawa to naruszenie normy prawa, która nie tylko nie budzi wątpliwości interpretacyjnej, ale która też w zapisie hipotetycznego stanu faktycznego nie pozostawia organowi swobody oceny (zob. NSA w wyroku z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 157/11, publ. na http://orzeczenia.nsa.gov.pl), co ma miejsce w rozpoznawanej sprawie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, jaki został naruszony oraz skutki rozstrzygnięcia niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności z uwagi na sprzeczność z przepisami prawa i celami przyznawania pomocy finansowej ze środków Unii Europejskiej w ramach działania "Renty strukturalne" obejmującego Program Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, w sytuacji gdy przepisy prawa nie zezwalały na przyznanie takiej pomocy, prawidłowo zostały przez Sąd I instancji i organ odwoławczy rozważone i uzasadniały podjęte przez organy administracji publicznej rozstrzygnięcie o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. w dniu [...] stycznia 2008r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do argumentacji podniesionej w skardze kasacyjnej mającej uzasadnić twierdzenie, że w sprawie doszło wprawdzie do naruszenia prawa ale nie ono miało ono formy kwalifikowanej, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, iż nie ma wpływu na ocenę stopnia naruszenia prawa akcentowane przez skarżącego naruszenie tylko jednego z szeregu warunków wymaganych do przyznania renty strukturalnej, jak i fakt, że umowa o przekazaniu gospodarstwa rolnego została zawarta 11 dni po ukończeniu przez przejmującego rolnika 50 roku życia.

Zatem zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie znajdował usprawiedliwionych podstaw, a w konsekwencji nieusprawiedliwiony też był zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Nieusprawiedliwiony też jest zarzut naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 2 Konstytucji.

Nie można skutecznie postawić Sądowi I instancji zarzutu naruszenia zasady państwa prawa, tylko z tego powodu, że w rozpoznawanej sprawie Sąd ten stwierdził, iż decyzja o przyznaniu renty strukturalnej nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa, bowiem stwierdzenie to w świetle poczynionych przez Naczelny Sąd Administracyjny wywodów, było w pełni uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że przyznanie renty strukturalnej nie jest w jakikolwiek sposób uzależnione od sytuacji materialnej wnioskującego o jej przyznanie. Przedmiotowa pomoc finansowa realizowana ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, przyznawana jest po spełnieniu ściśle sprecyzowanych warunków, określonych precyzyjnie przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z 19 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Renty strukturalne" objętej Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wśród których brak jest takiego kryterium. Organy administracji rozpoznające wnioski o przyznanie renty strukturalnej nie działają więc w jakimkolwiek stopniu w granicach uznania, w ramach którego mogłyby odstąpić od któregokolwiek z warunków.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazujących na to, że z powodów niezależnych od skarżącego doszło do przedłużenia postępowania administracyjnego i w konsekwencji ukończenia przez rolnika przejmującego gospodarstwo rolne 50 roku życia, wskazać należy, że jak słusznie zauważył Sąd I instancji, okoliczności te nie pozwalają na odstąpienie od wymogów określonych przepisami prawa materialnego.

Z wymienionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał rozstrzygnięcie Sądu I instancji za prawidłowe i na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.