Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 865/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 273 § 2, art. 282 § 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Szumilas Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Adam Jutrzenka –Trzebiatowski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Stanisława Maciejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2015 r. sprawy ze skargi M.H. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 143/14 w sprawie ze skargi M.H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ( określany dalej jako PINB ) - powołując się na przepisy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm. – określanej dalej jako u.p.b. ) w zw. z art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1070 ze zm.- określanej dalej jako k.p.a. ), nakazał E sp. z o.o. (Oddział Dystrybucji) doprowadzenie - usytuowanego na stanowiącej własność M.H., działce nr [...] - obiektu budowlanego tj. sieci napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15kV o symbolu L-405, na odcinku o numeracji słupów nr [...] do stanu zgodnego z prawem przez "wypionowanie" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenie z korozji i zabezpieczenie farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowanie na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej w terminie 99 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

W wyniku odwołania M.H. - działającego przez pełnomocnika G.D. - Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (określany dalej jako WINB ) decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Od decyzji organu odwoławczego skargę do WSA w Gorzowie wnieśli M.H. i - w imieniu własnym – G.D..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia

6 listopada 2012 r., w sprawie sygn. akt II SA/Go 600/12, po rozpoznaniu obu skarg – w wyniku uwzględnienia skargi M.H. uchylił zaskarżoną decyzję WINB, natomiast skargę G.D. oddalił.

Sąd za trafne uznał stanowisko organów, że obowiązujące w ustalonej dacie wymiany słupów przepisy prawa tj. art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 9 ust. 1 pkt 4 i § 19 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48 ze zm.), nakładały na inwestora obowiązek uzyskania dla tego typu inwestycji pozwolenia na budowę, którego następca prawny inwestora w toku niniejszej sprawy nie przedstawił. Stąd też prawidłowo organy przyjęły, że zastosowanie w sprawie ma art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r.

Oddalając skargę G.D. Sąd stwierdził, iż w sprawie nie ma sporu, że nieruchomość (działka nr [...]) na której znajdują się słupy o jakich mowa w decyzji organu I instancji, stanowi własność M.H., wobec czego G.D., występujący w postępowaniu administracyjnym jako jego pełnomocnik stosownie do art. 33 k.p.a., nie wykazał żadnego tytułu prawnego do wskazanej nieruchomości, wobec czego nie wykazał swojego interesu prawnego we wniesieniu skargi do sądu administracyjnego.

Co do skargi M.H., posiadającego legitymację skargową jako właściciel nieruchomości na której znajduje się samowolnie wzniesiony obiekt budowlany, Sąd stwierdził, że oceniając możliwość legalizacji, organ II instancji prawidłowo zbadał, czy obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, tj. przesłanki rozbiórki z art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd wywiódł, iż postępowanie, prowadzone w razie stwierdzenia samowoli budowlanej, nakierowane jest na przywrócenie stanu zgodności danego przedsięwzięcia z ładem architektoniczno-budowlanym. Następuje to albo poprzez zalegalizowanie samowolnie wybudowanego obiektu, albo też poprzez orzeczenie nakazu jego rozbiórki. W sytuacji, w której nie można ustalić dokładnej daty wykonania samowoli (jej zakończenia), choć wiadomo, że miało to miejsce w latach 80-tych XX wieku przyjąć należy pogląd, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych, że przywrócenie porządku prawnego w zakresie zagospodarowania przestrzeni może nastąpić tylko w odniesieniu do obecnie istniejącego stanu prawnego. Organ zasadnie zatem przyjął, że przewidziana w przepisie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. zgodność inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji. Prawidłowo uznał również, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie musi przewidywać lokalizacji na działkach konkretnych słupów, stanowiących element linii energetycznej. Wystarczy bowiem, że zapisy planu miejscowego ustalają dla linii elektroenergetycznych korytarze techniczne, w których muszą być zlokalizowane wszystkie elementy sieci, a więc także należące do ich części składowych słupy.

Analizując kolejny element podlegający ocenie tj. czy obiekt budowlany winien podlegać ewentualnej rozbiórce ze względu na inne przesłanki wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., Sąd podzielił ustalenia i wnioski organów. Stwierdził, iż organy zasadnie oparły się na ekspertyzie technicznej biegłego E.W., który jednoznacznie stwierdził, że linia napowietrzna na odcinku przebiegającym przez nieruchomość M.H. nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, czy to w zakresie poziomu pól elektromagnetycznych, czy też hałasu oraz zachowuje warunki bezpiecznego użytkowania, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego, wskazując jednakże na konieczność "wypionowania" słupów przelotowych o nr [...], oczyszczenia z korozji i zabezpieczenia farbami antykorozyjnymi elementów konstrukcyjnych słupów oraz zamontowania na słupie nr [...] tabliczki ostrzegawczej, które to zalecenia stały się podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W ocenie Sądu, sporządzona ekspertyza określa jasno i precyzyjnie stan techniczny obiektu. Została sporządzona przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, załączone do akt administracyjnych. Twierdzenia skarżącego, dotyczące niezgodności obiektu z normami technicznymi, Sąd uznał za ogólnikowe i nie podważające żadnej z stwierdzonych w ekspertyzie okoliczności, stwierdzając, iż z tych względów trafnie organy uznały je za nieuzasadnione.

Sąd zarzucił natomiast, iż uwadze organów umknęła inna kwestia, a mianowicie to, że przepis art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga ustalenia i wykazania, czy wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia". Stwierdził, iż sens powołanego przepisu nie ogranicza się bowiem jedynie do kwestii technicznych, lecz związany jest z funkcjonalnym oddziaływaniem obiektu budowlanego na otoczenie. Zatem pod pojęciem niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia należy rozumieć także sytuacje, w których samowolnie wzniesiony obiekt budowlany został zrealizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość wykorzystania sąsiedniej działki, w tym jej zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na nieruchomości nie stanowiącej własności inwestora. Obowiązkiem organów pozostawało więc ustalenie i wyjaśnienie, czy odcinek linii przebiegający na nieruchomości skarżącego M.H. uniemożliwia lub ogranicza możliwość zabudowy nieruchomości skarżącego. Stwierdził, iż wbrew stanowisku organów dla wykluczenia, że przesłanki wymienione w art. 37 ust.1 pkt. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. nie występują, nie jest wystarczające jedynie stwierdzenie, że przyłącze zostało wykonane zgodnie z warunkami technicznymi, co potwierdza ekspertyza techniczna. Mimo, że w ekspertyzie tej jest mowa o braku zagrożeń dla warunków użytkowych otoczenia, z jej treści wynika, że chodzi o kwestie techniczne, nie zaś oddziaływanie linii na przyszłą zabudowę nieruchomości w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę. Zarzucił, iż w tym kontekście organ, z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nie zbadał, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych, obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, przedstawionych w koncepcji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez stronę. Do zastosowania przepisu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., nie jest - zdaniem Sądu - wystarczające wykazanie jedynie, że obiekt lub jego część został wzniesiony z naruszeniem przepisów techniczno – budowlanych. Przez "niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia" należy rozumieć tylko takie naruszenie wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skład orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 opowiedział się też za poglądem, wedle którego, w świetle art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r., brak legitymowania się inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Rozstrzyganie sporów wynikłych na tle prawa własności nie należy bowiem do kompetencji organów administracji publicznej, ale podległe jest kognicji sądów powszechnych. Jednak oceniając, czy sporny obiekt może powodować pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia należy mieć na uwadze, że i przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. chroniły prawo własności, dopuszczając możliwość zabudowy określonej nieruchomości jedynie w przypadku wykazania się przez inwestora prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane ( art. 29 ust. 5 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz § 21 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego ).

Wyrok WSA w sprawie II SA/Go 600/12 stał się prawomocny z dniem 6 listopada 2012 r.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, WINB decyzją z dnia [...] marca 2013r. nr [...], uchylił decyzję PINB z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w części dotyczącej określenia numeru ewidencyjnego działki gruntowej, na której usytuowana jest linia elektroenergetyczna SN 15kV o symbolu L-405 i określił w tym zakresie lokalizację linii energetycznej na działkach o numerach ewidencyjnych gruntu: [...], a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W skardze na decyzję WINB M.H. zarzucił, iż organ ten w sposób rażący nie wykonał zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie w zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. o sygn. akt II SA/Go 600/12. Ponadto nie rozpatrzył innych kwestii wynikłych później.

W kierowanych do Sądu w toku postępowania pismach procesowych M.H. podnosił, że nowym faktem w sprawie pozostaje przedłożona ocena techniczna jaką na jego zlecenie wykonał mgr inż. Z.R., wskazująca na niemożność naprawy słupów oraz że roboty nakazane zaskarżoną decyzją podlegają ścisłej reglamentacji Prawa budowlanego i nie są ani konserwacją, ani bieżącym utrzymaniem linii energetycznej, wobec czego zasadne pozostaje żądanie uchylenia decyzji WINB z [...] marca 2013 oraz decyzji PINB z dnia [...] maja 2012r. (pismo z dnia [...] sierpnia 2013r.); zarzucał, że ekspertyza i ocena techniczna, na które powołał się organ w zaskarżonej decyzji są niezgodne z prawdą i przekłamujące rzeczywistość, nie mogą więc być dowodem w sprawie ( pismo z dnia [...] września 2013 r.); wnosił o przeprowadzenie dowodu w postaci zobowiązania PINB do dokonania odkrywki (odkopania) słupów w celu sprawdzenia, czy w słupach tych są zamontowane zakotwienia (elementy ustojowe), jako niezbędnego w celu ustalenia, czy słupy są wybudowane zgodnie ze sztuką budowlaną, co ma znaczenie w kwestii legalizacji samowoli budowlanej ( pismo z dnia [...] kwietnia 2014r.). W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] maja 2014 r. M.H. podniósł zarzut "braku ostateczności decyzji PINB nr [...]" ze względu na fakt, iż została ona doręczona G.D., który, zdaniem skarżącego, nie był jego pełnomocnikiem w postępowaniu administracyjnym, poprzedzającym wydanie decyzji PINB z dnia [...] maja 2012 r.

Wyrokiem z dnia 9 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Go 143/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił zaskarżoną decyzję. Za kluczowe dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego skargą rozstrzygnięcia w postaci decyzji WINB z dnia [...] marca 2013 r. uznał Sąd konsekwencje prawne płynące z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie, wydanego w tej samej sprawie administracyjnej w wyniku rozpatrzenia skargi M.H. na decyzję organu II instancji z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] (sprawa o sygn. akt II SA/Go 600/12). Rozstrzygając ponownie tę sprawę WINB - zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a. ) - pozostawał bowiem związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania, zawartymi w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., wobec którego nie zostało skutecznie wszczęte postępowanie o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

Mając na uwadze podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Sąd dokonał analizy uzasadnienia powołanego wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. w celu sprecyzowania zakresu związania organu ponownie orzekającego w sprawie i Sądu kontrolującego to rozstrzygnięcie dokonaną oceną prawną.

Jej wyniki prowadzą do wniosku, że Sąd w sposób jednoznaczny uznał, iż organy prawidłowo przyjęły jako materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia przepisy prawa budowlanego z 1974 r. oraz, że inwestor jak i jego poprzednicy prawni nie legitymowali się wymaganym w świetle tej ustawy, dla takiej inwestycji jak wymiana słupów energetycznych linii średniego napięcia, pozwoleniem na budowę wobec czego w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego wybudowanego nielegalnie przed datą 1 stycznia 1995 r. znajduje zastosowanie art. 37 oraz - w określonych okolicznościach - również art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r.

Po drugie przesądzone zostało przez Sąd, że wobec treści znajdującego w sprawie zastosowanie przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974r., WINB zasadnie uznał, że nie zachodzi okoliczność o jakiej mowa w art. 37 ust.1 pkt 1 tej ustawy bowiem organ prawidłowo przyjął, iż ocena zgodności inwestycji z przepisami o planowaniu przestrzennym dotyczy daty podejmowania decyzji, czyli powinna być dokonywana w odniesieniu do obowiązującego w tym momencie planu zagospodarowania przestrzennego tj. badanego przez organ, a przyjętego uchwałą Rady Miejskiej nr XXX/9/98 z dnia 13 listopada 1998 r. w sprawie uchwalenia zmiany nr V miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy ( Dz. Urz. Woj. z dnia 16 grudnia 1998 r., nr 24, poz. 271 ).

Odnosząc się do stanowiska WINB w kwestii podlegania przez sporny obiekt budowlany ewentualnej rozbiórce ze względu na inne przesłanki tj. wskazane w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Sąd uznał, iż zasadnie organy obu instancji oparły się na ekspertyzie technicznej jednoznacznie stwierdzającej, że linia napowietrzna na odcinku przebiegającym przez nieruchomość skarżącego nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych, czy to w zakresie poziomu pól elektromagnetycznych, czy też hałasu oraz zachowuje warunki bezpiecznego użytkowania, ochrony środowiska, bezpieczeństwa pożarowego. Sąd podzielił stanowisko w zakresie oparcia się organów na tej ekspertyzie, jako jasno i precyzyjnie określającej stan techniczny obiektu, w zakresie poczynionych w niej ustaleń i wniosków, które stały się podstawą nałożenia na inwestora obowiązku wykonania określonych robót w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. Zarzuty skarżącego do tej ekspertyzy uznał za ogólnikowe i nie podważające żadnej ze stwierdzonych w niej okoliczności. Co więcej, Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 jednoznacznie stwierdził, iż ekspertyza ta wydana została przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia, załączone do akt administracyjnych. Zważywszy na powyżej ustalony zakres tego, co zostało "przesądzone" w powołanym wyroku oraz zarzut postawiony organom orzekającym w pkt 8 uzasadnienia wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. tj. braku ustalenia i wykazania, czy wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia" należy uznać, iż w zakresie okoliczności o jakich mowa w art. 37 ust.1 pkt 2 ustawy, Sąd uznał, iż organ II instancji prawidłowo przyjął, iż ich wybudowanie nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, zaś dla możliwości zastosowania art. 40 ustawy konieczne jest jedynie podjęcie prac o jakich mowa w ekspertyzie.

Sąd stwierdził też jednoznacznie, iż brak legitymowania się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest - w świetle art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. - podstawą do wydania decyzji o nakazie rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu, a okoliczność ta powinna być rozważana przez organ w ramach badania, czy samowolne wykonanie robót budowlanych nie skutkuje "niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych dla otoczenia".

Sąd wskazał, iż z wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 wynika, iż w ramach obowiązującego go związania wskazaniami, na WINB ciążył obowiązek zbadania, czy ewentualnej legalizacji słupów linii średniego napięcia, wybudowanych na działce skarżącego nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że wybudowanie przedmiotowych słupów stanowiło "niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia", co wymagało ustalenia i oceny, czy samowolnie wzniesiony obiekt budowlany został zrealizowany w sposób uniemożliwiający lub istotnie ograniczający możliwość wykorzystania działki, w tym jej zabudowy, zwłaszcza w sytuacji, gdy budowa została zrealizowana na nieruchomości niestanowiącej własności inwestora. Zgodnie ze wskazaniem wynikającym z wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 w omawianym kontekście ocenie podlegać powinno oddziaływanie linii na przyszłą zabudowę nieruchomości w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę. Sąd zobligował też jednoznacznie organ do zbadania, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych, obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji, przedstawionych w koncepcji złożonej w toku postępowania administracyjnego przez stronę.

Analiza uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazuje - zdaniem Sądu - iż WINB nie zrealizował tego jednoznacznego wskazania Sądu co do oceny powyższej okoliczności w odniesieniu do koncepcji programowo-przestrzennej działki nr [...]. W decyzji z dnia [...] marca 2013 r. organ bowiem jedynie wskazał, że uznawany za pełnomocnika strony, G.D. złożył do akt administracyjnych taką koncepcję. Z akt wynika, że złożona została w mało czytelnej formie graficznej, ale też w formie elektronicznej na płycie CD. W sporządzanych przez Burmistrza na żądanie strony i organu wypisach z planu miejscowego jest mowa o takiej koncepcji jako materiale pomocniczym, określającym dyspozycję terenową różnych form zainwestowania rekreacyjnego w sytuacji skoncentrowanej działalności inwestycyjnej obejmującej cały teren o symbolu 154-UT, stanowiący działkę [...]. Organ nie powołał się bowiem na jakiekolwiek okoliczności, które powodowałyby upadek związania wynikającego z art. 153 p.p.s.a., co do udzielonych przez Sąd wskazań. Za okoliczność taką nie może być z pewnością uznana, zaistniała po wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., zmiana stanu faktycznego wynikająca z dokonania podziału działki nr [...], bo jej podział zakładała przedstawiona przez stronę koncepcja programowo-przestrzenna. Brak odniesienia się organu do tej koncepcji nie pozwala ocenić czy dokonany już podział stanowił, a jeżeli tak to w jakim zakresie realizację koncepcji skarżącego jako właściciela działki. Taką okolicznością, zwalniającą organ z obowiązku realizacji wiążących go wskazań Sądu, nie mogła być także okoliczność wyrażenia przez Burmistrza, w skierowanym do strony piśmie z dnia [...] listopada 2011 r. oceny o braku umocowania koncepcji programowo – przestrzennej w obecnie obowiązującej ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Natomiast w ramach dokonywania badania zaistnienia okoliczności "niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych dla otoczenia" w rozumieniu wyjaśnionym przez sąd, organ powinien odnieść się do celu w jakim podział działki nr [...] został na wniosek strony dokonany oceniając go w całokształcie okoliczności sprawy oraz odnieść się do argumentacji strony, iż istnienie linii energetycznej na podzielonych już działkach rzutuje nie tylko na możliwość zabudowy ( wyłączając z niej co najmniej pas o szerokości 20 m, co zważywszy na 700 m odcinek tej linii daje 1,4 ha), ale i ceny działek jako gruntów budowlanych.

Dokonując powołanym wyrokiem nakazanej oceny, czy na nieruchomości nr [...], biorąc pod uwagę jej powierzchnię i istniejący stan, możliwa jest dalsza zabudowa - z zachowaniem przepisów techniczno-budowlanych - obiektów lub budowli przeznaczonych do rekreacji w sposób planowany i wstępnie realizowany przez stronę, organ II instancji posiłkował się wyłącznie – jak stwierdził – "przepisami" Polskiej Normy PN-E-05100-1:2000 "Elektroenergetyczne linie napowietrzne – Projektowanie i budowa – Linie prądu przemiennego z przewodami roboczymi gołymi". Tymczasem nie można jej przypisać charakteru normatywnego ( przepisu prawa). Zgodnie z art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. z 2002 r., Nr 169, poz. 1396 ze zm.) przez normę - rozumie się dokument przyjęty na zasadzie konsensu ( tj. ogólnego porozumienia charakteryzującego się brakiem trwałego sprzeciwu znaczącej części zainteresowanych w odniesieniu do istotnych zagadnień, osiągnięte w procesie rozpatrywania poglądów wszystkich zainteresowanych i zbliżenia przeciwstawnych stanowisk - pkt 5 ) i zatwierdzony przez upoważnioną jednostkę organizacyjną, ustalający - do powszechnego i wielokrotnego stosowania - zasady, wytyczne lub charakterystyki odnoszące się do różnych rodzajów działalności lub ich wyników i zmierzający do uzyskania optymalnego stopnia uporządkowania w określonym zakresie. W myśl art. 5 ust. 3 tej ustawy stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne, zaś stosownie do ust. 4, Polskie Normy mogą być powoływane w przepisach prawnych po ich opublikowaniu w języku polskim. Przywołana przez organ norma nie została powołana w załączniku pt "Wykaz polskich norm powołanych w rozporządzeniu" do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz 690 ze zm.).

Zdaniem Sądu odniesienie do Polskiej Normy w akcie prawnym niższego rzędu niż ustawa, nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia obowiązku jej stosowania. Przesądzają o tym zasady rządzące hierarchią źródeł polskiego prawa. Treść Polskich Norm - aktualnych lub archiwalnych wpisana jest w zakres wiedzy, jaką winna posiadać każda osoba posiadająca uprawnienia budowlane w zakresie projektowania. Stosownie do art. 12 ust. 6 u.p.b. , osoby te są odpowiedzialne za wykonywanie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo i jakość. W kwestii możliwości oceny istnienia ograniczeń co do zabudowy działek, powstałych w wyniku podziału, powinna być zatem spożytkowana wiedza fachowa wskazanych osób, o co zresztą wnosił powołujący się na tę normę skarżący ( por. wniosek o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego z dnia [...] marca 2013r.). Wniosek ten zdaniem Sądu organ powinien był rozważyć nie w kontekście spełniania przez linię wymogów technicznych (co zostało już przesądzone), ale dla oceny ograniczeń w możliwościach zabudowy podzielonej działki nr [...], zwłaszcza w sytuacji, gdy odmiennie od strony ocenia skutki zastosowania omawianej normy ( po ustaleniu czy nie została wycofana bez zastąpienia) co do wielkości terenu wyłączonego z zabudowy ze względu na parametry techniczne tej linii. Powinna zostać też dokonana analiza pełnego tekstu obowiązującego planu miejscowego – mającego charakter prawa miejscowego - celem ustalenia, czy nie wprowadza on ogólnych zakazów lub ograniczeń w możliwościach zabudowy terenów, przez które przebiegają linie energetyczne średniego napięcia ( w szczególności zaś napięcia 15kV).

Sąd wskazał również , iż stanowiący materialnoprawną podstawę decyzji PINB i WINB art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. może znaleźć zastosowanie dopiero w sytuacji stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego, iż nie zachodzi żaden z przypadków z art. 37 tej ustawy, a zatem także z ust. 2 tej normy. Decyzja o rozbiórce wydawana na podstawie tego przepisu ma charakter uznaniowy, co zobowiązuje organ administracyjny do podania przyczyn wyboru określonego rozstrzygnięcia i ze wskazaniem istnienia wymaganej przez ten przepis ważnej przyczyny, czy ważnych przyczyn. Obowiązkiem organu, przed zastosowaniem przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., pozostaje zatem obligatoryjne rozważenie, czy orzeczenie przymusowej rozbiórki nie jest uzasadnione ważnymi przyczynami innymi niż wskazane w ust.1. Niezbędną przesłanką zastosowania omawianego przepisu jest wykazanie, że obiekt został wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy. Z natury rzeczy chodzi tu o przepisy Prawa budowlanego, a więc o przepisy zawarte w ustawie - Prawo budowlane z 1974 r. Z uwagi jednakże na wskazany wyżej uznaniowy charakter powyższej normy nie można też pominąć wartości chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Ważne przyczyny w takim rozumieniu muszą przy tym wynikać z przepisów powszechnie obowiązujących w dacie popełnienia samowoli budowlanej. Zatem dla możliwości zastosowania przepisu art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oprócz wyjaśnienia kwestii wskazanej w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., dotyczącej przesłanki z art. 37 ust.1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r., obowiązkiem organu pozostawało, także rozważenie i danie temu wyrazu w uzasadnieniu decyzji podjętej na podstawie art. 40, że wydanie decyzji o rozbiórce nie jest też uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1 art. 37. Kwestia ta została zaś przez organy orzekające całkowicie pominięta. Nie można przy tym uznać, zważywszy na jednoznaczne brzmienie art. 40, iż "milczenie" organu w kwestii innych ważnych przyczyn w rozumieniu art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974r. może być równoznaczne z uznaniem, że "nie zachodzą okoliczności określone w art. 37" jak to stanowi ten przepis.

Zdaniem Sądu zarzut nierozpatrzenia przez organ "innych kwestii wynikłych później" ze względu na brak jego uzasadnienia nie poddawał się weryfikacji. Wiążąc go jednak z treścią pisma procesowego strony z dnia [...] sierpnia 2013 r., iż nowym faktem w sprawie pozostaje sporządzona na jego zlecenie opinia mgr inż. Z.R, to godzi się zauważyć, iż organ nie mógł się do niej odnieść ze względu na fakt, iż datowana jest na maj 2013 r. Także Sąd orzekający, nie mógł jej uwzględnić bowiem zgodnie z przepisem art. 133 § 2 p.p.s.a. orzeka on na podstawie akt sprawy administracyjnej, czyli wg stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie rozstrzygania przez organ administracyjny.

Opinia ta nie mogła też być przedmiotem dowodu prowadzonego w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. Uznając, iż złożenie jej do akt sądowych i powoływanie się na nią stanowi w istocie wniosek dowodowy skarżącego wskazać należy, iż strona przypisuje jej charter opinii biegłego zaś taki dowód jest w postępowaniu sądowym niedopuszczalny. Gdyby zaś opinię tę traktować jako dokument to dowód z niego – zważywszy na stanowisko skarżącego - nie zmierza do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, jak to dopuszcza przepis art. 106 § 3 p.p.s.a., ale nakierowany jest na zwalczanie oceny technicznej przedłożonej w sprawie przez inwestora. Podobny cel miał realizować, niedopuszczalny co do zasady w postępowaniu przed sądem administracyjnym, wniosek dowodowy o przeprowadzenie "odkrywki słupów". Wskazane wnioski dowodowe zatem podlegały oddaleniu.

Sąd zwrócił uwagę, iż powiązane z nimi zarzuty skarżącego odnoszące się do ekspertyzy technicznej E.W. dotyczyły w istocie ustalonego już stanu faktycznego i "przesądzonego" w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12. W kontekście jednoznacznej oceny wyrażonej w tym wyroku co do wskazanej ekspertyzy technicznej nie miało również znaczenia to, co skarżący zamierzał wykazywać za pomocą wniosków dowodowych, czy to w postępowaniu administracyjnym czy sądowym. Środkiem służącym zwalczaniu tego zakresu ustaleń, przyjętych przez organ w oparciu o uzyskaną ekspertyzę, była bowiem skarga kasacyjna, której skarżący od wyroku w sprawie sygn. akt II SA/Go 600/12 nie wywiódł. Na tym etapie sprawy odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Nie mógł też odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku zarzut, że decyzja organu I instancji z dnia [...] maja 2012 r. nie weszła do obrotu bowiem doręczona została osobie (G.D.), która nie posiadała pełnomocnictwa udzielonego mu przez stronę skarżącą. Sąd zauważył, iż status prawny G.D. jako pełnomocnika procesowego strony w postępowaniu administracyjnym, toczonym w kontrolowanej sprawie został jednoznacznie określony w wyroku z dnia 6 listopada 2012 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12. Tym samym, to czemu skarżący poświęca szczegółową uwagę i co podkreślał w swoich pismach składanych w postępowaniu sądowym zostało już wcześniej "przesądzone" w wyroku wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12, który stał się wiążący dla organu nadzoru budowlanego i Sądu.

Powyższy wyrok uprawomocnił się dnia 16 października 2014 r. ( k. 471 v akt II SA/Go 143/14 ) .

Pismem z dnia [...] grudnia 2014 r. M.H. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 9 lipca 2014 r., II SA/Go 143/14. Jako podstawę wznowienia postępowania skarżący wskazał art. 273 § 2 p.p.s.a. Nową okolicznością, o której mowa w tym przepisie powołaną przez skarżącego stanowił brak odpowiednich uprawnień do sporządzenia przez inż. E.W. ekspertyzy dotyczącej stanu technicznego napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15kV o symbolu L-405 w miejscowości [...], na której to ekspertyzie - jak podał skarżący - Sąd oparł się w swoich rozważaniach. Na tę okoliczność skarżący przytoczył fragment uzasadnienia do wyroku, w którym Sąd odniósł się do ekspertyzy technicznej dotyczącej stanu linii napowietrznej na odcinku przebiegającym przez nieruchomość skarżącego oraz stanowiska Sądu uprzednio wyrażonego w tym zakresie w uzasadnieniu wyroku z dnia 6 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Go 600/12.

Jako dowód potwierdzający powyższe stwierdzenie skarżący wskazał na pismo Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2014 r. wydane na wniosek G.D.. W tym piśmie wyrażona została opinia, iż ekspertyza dotycząca elementów konstrukcyjnych jakimi są słupy energetyczne żelbetonowe winna zostać sporządzona przez inżyniera z uprawnieniami konstrukcyjnymi, podczas gdy sporządzająca ją osoba w przedmiotowej sprawie jest inżynierem elektrykiem. W ocenie skarżącego Sąd został w ten sposób wprowadzony w błąd przez organy I i II instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Zdaniem WINB okoliczność wskazana w skardze o wznowienie postępowania, dotycząca wprowadzenia w błąd Sądu orzekającego w sprawie decyzji tutejszego organu wydanych w postępowaniach odwoławczych w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem obiektu budowlanego - napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15kV o symbolu L-405 w miejscowości [...], w kwestii dotyczącej ustaleń organów obu instancji w zakresie uprawnień budowlanych autora ekspertyzy technicznej wyżej wymienionej linii złożonej w toku postępowania powiatowego organu nadzoru budowlanego, została już przesądzona w wydanym w sprawie prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 6 listopada 2012r. sygn. akt II SA/Go 600/12. Organ wskazał, iż środkiem służącym zwalczaniu wyniku ustaleń organów zaakceptowanych przez Sąd I instancji była skarga kasacyjna, której skarżący od wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 nie wywiódł. Nadto zdaniem WINB wskazany w przedmiotowej skardze o wznowienie postępowania dokument w postaci pisma Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa w żadnym razie nie stanowi aktu prawnego i nie posiada mocy wiążącej dla organów administracyjnych orzekających w zakresie swojej właściwości.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2014r. skarżący dodatkowo podniósł w stosunku do organów zarzut całkowitego pominięcia oceny stanu technicznego części podziemnej słupów. Skarżący zwrócił uwagę, iż 1/3 słupów znajduje się pod ziemią. Stan techniczny w części podziemnej można zdaniem skarżącego sprawdzić tylko przez rozkopanie słupów i sprawdzenie ich stanu. W związku z brakiem odkrywki nie ustalono następujących kwestii, które mają wpływ na wynik sprawy tj.: nie ustalono przyczyn przechyłów słupów, nie ustalono rodzaju gruntów, na którym posadowione są słupy, nie ustalono, czy istnieją belki ustojowe, nie ustalono stanu technicznego belek ustojowych, nie ustalono pochodzenia belek ustojowych i czy są dopuszczone do powszechnego stosowania w budownictwie. Skarżący zwrócił ponadto uwagę, iż belki ustojowe również muszą być certyfikowane, nie dokonano oceny erozji betonu w części podziemnej słupów, nie dokonano oceny stanu skorodowania prętów stalowych w części podziemnej słupów. Ponadto skarżący podniósł, iż E do dzisiaj nie udowodniła pochodzenia słupów oraz ich dopuszczenia do powszechnego stosowania w budownictwie.

W kolejnym piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący wskazał na dodatkową okoliczność – brak skutecznego doręczenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] stronie postępowania tj. M.H., co zdaniem skarżącego oznacza, iż powyższa decyzja nigdy nie była ostateczna. Zdaniem skarżącego w aktach sprawy brak było oryginału pełnomocnictwa udzielonego G.D., wobec czego organ odwoławczy wprowadził Sąd w błąd. Ponadto skarżący zwrócił uwagę, iż pełnomocnictwa nie są pełnomocnictwami w rozumieniu art. 33 k.p.a. informując, iż o powyższych okolicznościach dowiedział się w dniu [...] października 2014 r. od G.D..

W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2015 r. skarżący powiadomił, iż wiedzę na temat okoliczności, na które wskazał w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r., powziął w dniu [...] grudnia 2014 r., gdy złożył skargę o wznowienie postępowania, jednakże kwestie objęte nowymi zarzutami uzmysłowił sobie około [...] grudnia 2014 r.

Natomiast wiedzę na temat okoliczności wskazanych w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. powziął w dniu [...] grudnia 2014 r. Jednocześnie skarżący podkreślił, iż swą skargę o wznowienie w odniesieniu do wszystkich zarzutów podniesionych w powyższych trzech pismach opiera na podstawie określonej w art. 273 § 2 p.p.s.a., domagając się zmiany wyroku, przy czym analiza tych pism wskazuje , iż nie tyle kwestionuje skarżący samo rozstrzygnięcie Sądu uchylające zaskarżoną przez niego decyzję , a jedynie jego uzasadnienie w odniesieniu do zaakceptowania przez Sąd ustaleń poczynionych na podstawie opinii inż. E.W., a w konsekwencji same również zalecenia co do dalszego toku postępowania. Wprawdzie skarżący w odniesieniu do skargi w jej pierwotnym brzmieniu spóźnił się ze sformułowaniem wniosków skargi, jednakże sąd nie znalazł podstaw do odrzucenia z tego powodu skargi, uznając , iż nie jest to brak uniemożliwiający nadanie jej biegu, zwłaszcza w sytuacji, gdy Sąd nie jest związany tym wnioskiem, a intencje skarżącego można było wywieść z treści samego pisma. Odmienne stanowisko byłoby przejawem nadmiernego formalizmu.

Skarga o wznowienie została dodatkowo uzupełniona przez M.H. pismem z dnia [...] marca 2015 r., do którego załączył wydruki fotografii słupów stojących na jego nieruchomości, zrobionych w dniu [...] marca 2015r. Zdaniem skarżącego powyższe dokumentuje zły stan techniczny przedmiotowych słupów i całkowicie zaprzecza uwzględnionej w postępowaniu administracyjnym ekspertyzie. Ponadto skarżący dosłał jeszcze jedno pismo Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] marca 2015 r. potwierdzające te same okoliczności jak wskazane w powołanym powyżej piśmie z dnia [...] września 2014 r.

Ustosunkowując się do dalszych zarzutów podnoszonych przez skarżącego organ w piśmie procesowym z dnia [...] marca 2015 r. uznał je za nieuzasadnione, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Przepisy działu VII p.p.s.a. na szczególnych zasadach dozwalają na wznowienie postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Znaczenie instytucji wznowienia postępowania sprowadza się do stworzenia możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej już prawomocnym orzeczeniem sądu, o ile zachodzą enumeratywnie wyliczone w ustawie przyczyny wznowienia postępowania. Wznowienie postępowania sądowego jest instytucją nadzwyczajną, której celem jest stwierdzenie, czy postępowanie zwykłe nie było dotknięte, którąś z kwalifikowanych ściśle określonych wad wymienionych w art. 271 p.p.s.a. (przyczyny nieważności), stwierdzonej przez Trybunał Konstytucyjny lub kompetentnego organu międzynarodowego niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 p.p.s.a.) oraz tzw. przyczyn restytucyjnych wymienionych w art. 273 p.p.s.a. Jest to zatem postępowanie szczególne, stanowiące odstępstwo od zasady stabilności i prawomocności orzeczeń sądowych. Istnienie przyczyn restytucyjnych, bo do nich należą wskazywane przez stronę skarżącą, podstawy uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia tylko wówczas, gdy zostanie stwierdzony związek przyczynowy zachodzący między nimi, a treścią orzeczenia.

Stosownie do treści przepisu art. 273 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a.) lub też orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2 p.p.s.a. ), a także w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy. Zgodnie z art. 279 p.p.s.a. skarga o wznowienie postępowania powinna zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia, podstawę wznowienia i jej uzasadnienie, okoliczności stwierdzające zachowanie terminu do wniesienia skargi oraz żądanie o uchylenie lub zmianę zaskarżonego orzeczenia. Zgodnie z art. 277 p.p.s.a., skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym, liczonym od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia.. Ustalenie, że skarga o wznowienie została wniesiona z uchybieniem terminu, wyklucza możliwość badania podstawy wznowienia wskazanej w skardze, z kolei brak ustawowej podstawy wznowienia stanowi obowiązek odrzucenia wniosku o wznowienie postępowania, bez potrzeby czynienia ustaleń w zakresie zachowania terminu.

W niniejszej sprawie skarżący w kolejnych trzech pismach ([...] grudnia 2014, [...] grudnia 2014 r. i [...] stycznia 2015 r. ) powołuje się na podstawę wznowienia wskazaną w art. 273 § 2 p.p.s.a., a mianowicie na nowe okoliczności faktyczne oraz dowód, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu tj.

- brak uprawnień do sporządzenia opinii przez inż. E.W., co jego zdaniem wynika z pisma Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2014 r. – pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. ( k. 3 ), nadane w tym samym dniu ( k. 9 ) ;

- brak odkopania słupów i sprawdzenia ich stanu w części podziemnej oraz brak dopuszczenia słupów do powszechnego stosowania w budownictwie - pismo z dnia [...] grudnia 2014 r. ( k. 29 ) , nadane w dniu [...] grudnia 2014 r. ( k. 30 ) ;

- brak oryginałów pełnomocnictwa udzielonego G.D., które nie jest pełnomocnictwem w rozumieniu art. 33 k.p.a., co skutkowało nieskutecznym doręczeniem decyzji PINB nr [...], a w konsekwencji brakiem jej ostateczności – pismo z dnia [...] stycznia 2015 r. ( k. 31 ), nadane w dniu 5 stycznia 2015 r. ( k. 42 )

Zgodnie z art. 270 p.p.s.a. można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Termin trzymiesięczny zakreślony do złożenia skargi o wznowienie postępowania nie może więc zacząć swojego biegu wcześniej niż od dnia uprawomocnienia się orzeczenia kwestionowanego w trybie wznowienia. Dopiero po zaistnieniu tego właśnie zdarzenia (uprawomocnienia się orzeczenia), złożenie skargi o wznowienie postępowania jest dopuszczalne ( por. postanowienie NSA z dnia 7 października 2011 r. , I OSK 1722/11 ). Wyrok objęty skargą o wznowienie uprawomocnił się dnia 16 października 2014 r. Zderzając tą tylko datę – abstrahując od prawdziwości twierdzeń zawartych przez skarżącego co do daty dowiedzenia się o nowych okolicznościach – z datą wniesienia pism, zawierających poszczególne zarzuty, należało uznać, iż skarga została wniesiona z zachowaniem terminu.

Stosownie do art. 281 p.p.s.a. na rozprawie sąd rozstrzyga przede wszystkim o dopuszczalności wznowienia i odrzuca wniosek, jeżeli brak ustawowej podstawy wznowienia albo termin do wniesienia skargi nie został zachowany. Sąd może jednak po rozważeniu stanu sprawy połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy. Zgodnie z tym przepisem pozytywne ustalenie, że zostały spełnione niezbędne przesłanki skutecznego wniesienia skargi o wznowienie postępowania (złożenie wniosku o wznowienie z zachowaniem terminu określonego w art. 277 p.p.s.a. oraz powołanie we wniosku przyczyny mieszczącej się w kategorii podstaw wznowienia) powoduje w dalszej kolejności konieczność zbadania, czy wskazana przez wnioskodawcę podstawa wznowieniowa jest merytorycznie uzasadniona. Negatywny zaś wynik wspomnianej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie postępowania. Istnienie natomiast przyczyny wznowienia postępowania uzasadnia uchylenie lub zmianę prawomocnego orzeczenia, o ile treść zapadłego orzeczenia jest niewłaściwa, a jego zmianę lub uchylenie uzasadniają okoliczności będące podstawą wznowienia. Odrzucenie skargi o wznowienie postępowania może nastąpić tylko wtedy, gdy nie opiera się ona na ustawowej podstawie wznowienia, a nie wtedy, gdy podstawa ta nie jest merytorycznie zasadna. Podkreślić należy, że badanie dopuszczalności skargi o wznowienie nie jest badaniem zasadności skargi, lecz jedynie badaniem warunków umożliwiających rozpatrywanie samej skargi. Oceny dokonuje się wyłącznie na podstawie twierdzeń zawartych w skardze. Na tym etapie sąd nie bada trafności powołanych podstaw wznowienia postępowania, ale tylko fakt ich powołania. Z kolei na rozprawie sąd bada merytoryczne występowanie ustawowej podstawy wznowienia. Negatywny wynik tej oceny powoduje oddalenie skargi o wznowienie, a nie jej odrzucenie ( por. postanowienie NSA z dnia października 2012 r. , II OSK 2577/12 , wyrok NSA z dnia 8 października 2013 r. , II OSK 337/13 , postanowienie NSA z dnia 15 stycznia 2015 r., I OSK 3284/14 , postanowienie NSA z dnia 14 listopada 2014 r., II GSK 2607/14, wyrok WSA w Gorzowie z dnia 15 grudnia 2010 r., II SA/Go 722/10 oraz powołane w uzasadnieniu powyższych orzeczeń piśmiennictwo ) .

Przy czym w orzecznictwie podkreśla się, iż samo sformułowanie podstawy w sposób odpowiadający przepisom art. 271-274 p.p.s.a. (powołanie się na te przepisy) nie oznacza, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia, jeżeli już z samego uzasadnienia skargi wynika, że podnoszona podstawa nie zachodzi. Taka skarga, jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia, podlega odrzuceniu na podstawie art. 280 § 1 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 kwietnia 2005 r., sygn. akt GSK 1242/04 – Lex nr 176988; z dnia 21 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 45/06 – niepubl.; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK 607/06 – Lex nr 341337; analogiczne stanowisko prezentowane jest w orzecznictwie Sądu Najwyższego – por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 stycznia 1999 r., sygn. akt II UKN 417/98 - OSNAPiUS 2000/6/254; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 lutego 1969 r., sygn. akt III PZP 63/68 - NC 1969/12/208).

Mając na uwadze samą treść pism skarżącego składających się na skargę o wznowienie postępowania nie można było uznać, iż nie opiera się ona na ustawowej przesłance wznowienia. Konieczna była bowiem konfrontacja twierdzeń skarżącego z dokumentami znajdującymi się w aktach administracyjnych oraz sądowoadministracyjnych, a to wiąże się już z oceną merytoryczną ich trafności i prawdziwości. Stąd też z tej perspektywy należy uznać, że powołane przez skarżącego wykrycie nowych okoliczności faktycznych lub środków dowodowych , z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu odpowiada art. 273 § 2 p.p.s.a. , a jedynie pozostała ocena ich zasadności.

W piśmiennictwie wskazuje się, że w art. 273 § 2 p.p.s.a. chodzi o takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały w czasie trwania postępowania, którego wznowienia strona się domaga, ale nie były znane stronom i z tego tylko względu nie mogły one z nich skorzystać. Środek dowodowy, który powstał po uprawomocnieniu się wyroku nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania (por. H. Knysiak-Molczyk w T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005,.s 671, A. Kabat t. 6 do art. 273 w Komentarz do art. 273 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, publ. baza LEX). Teza ta jest w pełni aprobowana w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego ( por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2011r., II FSK 976/10 i powołane w nim orzecznictwo, publ. LEX nr 1070021). Ze zwrotu "z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu" wynika, że chodzi tutaj o wykrycie okoliczności i środków dowodowych w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i wówczas nieujawnialnych, bo nie znanych stronom. Nie dotyczy to zatem takich okoliczności i dowodów, które były w poprzednim postępowaniu jawne, a tylko strona ich nie dostrzegła. W przeciwnym bowiem razie skarga o wznowienie postępowania służyłaby naprawianiu błędów strony popełnionych przy prowadzeniu poprzedniej sprawy ( por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wyd. LexisNexis, Warszawa 2010, s. 624).

Z art. 273 § 2 p.p.s.a. wynika zatem, iż podstawą wznowienia postępowania mogą być tylko takie okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały już przed zakończeniem sprawy, a strona nie mogła z nich skorzystać w poprzednim postępowaniu, gdyż nie były one jej znane. Rozumieć przez to należy, iż niemożność skorzystania z określonych środków dowodowych zachodzi wtedy, kiedy brak jest obiektywnej możliwości powołania się na nie ( por. postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2009 r., II FSK 837/09). Należy zaznaczyć, że postępowanie wznowieniowe nie jest kolejnym etapem postępowania kontrolnego przed sądem administracyjnym.

Okolicznością faktyczną jest zdarzenie, fakt lub wydarzenie zaistniałe w sensie fizycznym lub ich niewystąpienie ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2004 r. , FS 170/04 ) .

W niniejszej sprawie skarżący powołał się na brak uprawnień do sporządzenia opinii przez inż. E.W., co jego zdaniem wynika z pisma Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2014r. (powieleniem tego pisma jest kolejne pismo tej Izby z dnia [...] marca 2015r.). Odnosząc się do tej podstawy wznowieniowej przede wszystkim należy zauważyć, iż w aktach sprawy administracyjnej ( k. 41.10 akt PINB) znajduje się kopia dokumentu wydanego przez Urząd Wojewódzki z dnia [...] lutego 1975r. (nr ewid. upraw. [...]), określającego zakres uprawnień budowlanych inż. E.W.. Tym samym zarówno organom, jak sądowi administracyjnemu rozpoznającym sprawę znany był zakres uprawnień budowlanych, jakim dysponował wspomniany powyżej autor ekspertyzy technicznej. Co więcej skarżący w toku postępowania administracyjnego podnosił zarzut braku stosowanych uprawnień inż. E.W. do sporządzenia ekspertyzy w zakresie konstrukcyjnym (por. pismo z dnia [...] czerwca 2012 r. pkt B.1 k. 5 akt WINB oraz pismo z dnia [...] marca 2012 r. pkt 2 k. 44 akt PINB). Co do tej kwestii odniósł się zarówno organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji z [...] marca 2013r. ( k. 29. akt WINB) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w sprawie II SA/Go 600/12 ( k. 131 akt ), jak i w sprawie II SA/Go 143/14 (k. 486 akt). Powyższej oceny nie mogło zmienić wspomniane pismo Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa z dnia [...] września 2014 r., a tym samym pozostawało ono bez wpływu na zakwestionowane rozstrzygnięcie. Zważyć bowiem należy, iż kwestia czy uprawnienia jakimi dysponował inż. E.W. są wystarczające do wykonania ekspertyzy w konkretnej sprawie należy do sfery oceny prawnej, którą dokonuje organ administracyjny, a następnie sąd administracyjny oceniając legalność zaskarżonej decyzji. Zakres posiadanych uprawnień przez osobę wykonującą samodzielną funkcję w budownictwie należy bowiem odczytywać zgodnie z treścią decyzji o nadaniu uprawnień budowlanych oraz w oparciu o przepisy będące podstawą jej wydania ( por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 października 2007 r., VII SA/Wa 1197/07 ). Polska Izba Inżynierów Budownictwa - zgodnie z ustawą z dnia [...] grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa ( Dz. U z 2014 r. , poz. 1946 – określanej dalej jako u.s.a.i.b.) - nie jest uprawniona do ferowania wiążących organy administracji oraz sądy administracyjne ocen, czy określone uprawnienia budowlane upoważniają do wykonywania czynności podjętych w konkretnych sprawach . W myśl bowiem art. 8 pkt 4 u.s.a.i.b. do zadań samorządu zawodowego inżynierów należy nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach o których mowa w art. 14 ust. 1 u.p.b. Stąd też znaczenie mogłaby mieć dla sprawy okoliczność, iż wspomniany biegły został pozbawiony uprawnień przez powyższy samorząd zawodowy przed sporządzeniem ekspertyzy, o czym organ administracji ani strona , a następnie sąd administracyjny nie miał wiedzy. Jednakże z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie.

Jeśli chodzi o nowe okoliczności wskazywane w piśmie z dnia [...] grudnia 2014 r. to należy zwrócić uwagę, iż są to również okoliczności podnoszone przez skarżącego wcześniej już na etapie postępowania administracyjnego, względnie również postępowania sądowoadministracyjnego . Na brak dopuszczenia słupów do powszechnego stosowania w budownictwa wskazywał jego pełnomocnik chociażby w pkt A.4, B. 2 pisma z dnia [...] czerwca 2012 r. ( k. 5 akt WINB ), oświadczeniu z dnia [...] lutego 2013 r. ( k. 16 akt WINB ), piśmie z dnia [...] marca 2013 r. ( k. 20 akt WINB ), pkt 1 pisma z dnia [...] marca 2012 r. ( k. 44 akt PINB ) , w zażaleniu z dnia [...] listopada 2011 r. ( k. 32 akt PINB ), ale również sam skarżący w skardze z dnia 16 lipca 2012 r. ( k. 3 akt II SA/Go 600/12 ), a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp odniósł się do tych kwestii w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12 ( k. 131-132 akt ) wskazując, iż twierdzenia skarżącego odnoszące do niezgodności obiektu z normami za ogólnikowe i nie podważające żadnej z okoliczności stwierdzonych w ekspertyzie), jak i w sprawie II SA/Go 143/14 ( k. 485-486, 492), powołując się na zakres związania wyrokiem wydanym w sprawie II SA/Go 600/12 ). Jeśli chodzi natomiast o okoliczność braku odkopania słupów – wykonania tzw. odkrywek, a w konsekwencji niepoczynienia szeregu dalszych ustaleń, co do których jednakże skarżący nie formułuje , iż są to okoliczności, które miały bądź nie miały miejsca ( stwierdzając, iż tego jedynie nie ustalono ), podnoszona była ona w postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawie II SA/Go 143/14. Mianowicie na okoliczność tą skarżący wskazywał w piśmie z dnia 30 kwietnia 2014 r. ( k. 405 akt ), zawierającym wniosek o przeprowadzenie dowodu polegającego na odkopaniu słupów. Ponadto okoliczności, na które powołuje się skarżący w pkt 1 pisma [...] grudnia 2014 r. wynikają z ekspertyzy inż. Z.R. – wykonanej na zlecenie G.D., załączonej do powyższych akt sądowoadministracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wypowiedział się również co do tych kwestii w uzasadnieniu swego wyroku ( k. 491 akt ), a które już wyżej zostały przytoczone. Ponadto należy zwrócić uwagę, iż nie mogły stanowić nowego dowodu w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. załączone do pisma z dnia [...] marca 2015 r. zdjęcia mające na celu wykazanie trafności zarzutów podnoszonych w skardze. Zdjęcia bowiem zostały wykonane w dniu [...] marca 2015r., a więc już po uprawomocnieniu się zakwestionowanego wyroku.

Również okoliczności podnoszone przez skarżącego w piśmie z dnia [...] stycznia 2015 r. dotyczące wadliwości pełnomocnictwa i braku ostateczności decyzji PINB nr [...] nie są żadnymi nowymi okolicznościami, które nie były wcześniej znane. Były one bowiem wskazywane przez skarżącego na etapie postępowania odwoławczego tj. w piśmie z dnia [...] marca 2013 r. ( k. 36 akt WINB), a następnie w toku postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie o sygn. akt II SA/Go 143/14 tj. w pismach z dnia [...] maja 2014 r. ( k. 411 ) i [...] maja "2013 r." – data wpływu 27 maja 2014 r. ( k. 442 ). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wypowiedział się co do tych okoliczności w uzasadnieniu wyroku (k. 492 akt ), wskazując, iż kwestia doręczenia decyzji i statusu prawnego G.D. jako pełnomocnika została już wcześniej przesądzona w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12.

Mając na uwadze powyższe należało uznać, iż w skardze o wznowienie postępowania sądowadministracyjnego skarżący w istocie wdaje się w polemikę z zakwestionowanym wyrokiem, a w zasadzie również z wyrokiem wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Go 600/12, która jednak powinna być zawarta w skargach kasacyjnych od powyższych orzeczeń, starając się jedynie swoje zarzuty sformułować jako nowe okoliczności, choć w rzeczywistości nimi nie są, gdyż – jak wykazała powyższa analiza - były one znane zarówno samemu skarżącemu, jak i organom (organowi) oraz sądowi administracyjnemu, a jedynie w skardze – w sprzeczności z tym co wynika za akt – skarżący podnosił, iż dowiedział się o nich już po uprawomocnieniu zakwestionowanego wyroku.

Stad też Sąd na podstawie art. 282 § 2 p.p.s.a. oddalił skargę.