Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 566/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2020-10-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celnych
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 56 ust. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), asesor sądowy WSA Marcin Kojło, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 października 2020 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia powstania długu celnego w odniesieniu do towaru nieunijnego w postaci oleju napędowego wprowadzonego na obszar celny Unii oddala skargę


UZASADNIENIE

w dniu [...] grudnia 2018 r. A. S.(dalej powoływany jako: "Skarżący" bądź "strona") przekraczając na wjeździe przejście graniczne w P. dokonał ustnego zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu ze zwolnieniem z należności celnych przywozowych paliwa w postaci 92 litrów oleju napędowego znajdującego się w zbiorniku samochodu marki [...].

W związku z przeprowadzoną weryfikacją powyższego zgłoszenia celnego w trybie art. 188 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego unijny kodeks celny (Dz. U. UE. L. z 2013 r. poz. 269.1, dalej: "UKC"), funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej powzięli wątpliwości co do zasadności udzielenia zwolnienia paliwa z należności przywozowych.

Po przeanalizowaniu elektronicznego systemu odpraw celnych organ celny ustalił, że w okresie od dnia 13 listopada 2018 r. do dnia 11 grudnia 2018 r. Skarżący złożył 9 ustnych zgłoszeń celnych deklarując przywóz w pojeździć marki V. oleju napędowego w ilości od 90 do 100 litrów (w łącznej ilości 828 litrów). Wwożone w baku przedmiotowego pojazdu paliwo korzystało każdorazowo ze zwolnienia z należności przywozowych.

W związku z powyższym, organ celny wezwał stronę do udzielenia wyjaśnień dotyczących celu podróży, sposobu wykorzystania przywożonego paliwa, czy i gdzie dokonał zakupu paliwa na Białorusi oraz podania, ile płacił za litr zakupionego paliwa. W odpowiedzi na powyższe wezwanie Skarżący wyjaśnił, iż nie zgadza się z organem co do podanej ilości paliwa, bowiem był na stacji białoruskiej 9 razy i zatankował do samochodu 560 litrów. Strona wyjaśniła, że celem wyjazdu na Białoruś były odwiedziny znajomych i rodziny oraz wskazała, że jest emerytem i nie prowadzi działalności gospodarczej w Polsce oraz na Białorusi, a zakupione paliwo wykorzystała do jazdy samochodem spełniając swoje hobby.

Za pismem z dnia [...] września 2019 r. organ wezwał stronę do złożenia wyjaśnień jakich krewnych posiada na Białorusi, jak często ich odwiedza oraz w jakiej miejscowości zamieszkują. W odpowiedzi wyjaśniono, że na Białorusi zamieszkuje rodzina brata ojca oraz rodzina babki (kolejne pokolenie), którzy mieszkają miejscowościach takich jak: B., K., W., P., M.

W toku prowadzonego postępowania organ ustalił również, na podstawie dostępnych baz elektronicznych, że Skarżący podróżował na Białoruś 9 razy w kontrolowanym okresie, a jego podróże, odbywające się co 3-4 dni, włączając przebywanie na przejściu granicznym (w tym kontrole paszportowe i celne) po stronie białoruskiej i polskiej, były bardzo krótkie i w większości czas przejazdów nie przekraczał 3 godzin.

Po zakończeniu postępowania celnego, Naczelnik P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., stwierdził, że w stosunku do 828 litrów oleju napędowego powstał z mocy prawa na podstawie art. 79 ust. 1 lit. c UKC dług celny w przywozie. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w toku przeprowadzonego postępowania zbadał oba warunki udzielonego zwolnienia paliwa z należności przywozowych, tj. wykorzystanie go na potrzeby własne podróżnego oraz okazjonalność przywozu. Ocena, czy przywóz ma charakter niehandlowy została dokonana z uwzględnieniem zwłaszcza ilości i charakteru przywozu, jego częstotliwości oraz rzeczywistych potrzeb podróżnego i możliwości zużycia paliwa w przedmiotowym pojeździć. W decyzji stwierdzono, że aktywność podróżnego w zakresie przywozu na obszar celny Unii paliwa narusza definicję "towarów pozbawionych charakteru handlowego", których obejmowanie procedurą celną powinno mieć charakter sporadyczny. Poczynione w sprawie ustalenia nie potwierdziły turystycznego i towarzyskiego charakteru wyjazdów na Białoruś, co skutkowało odmową udzielenia zwolnienia z cła w odniesieniu do oleju napędowego w ilości 826 litrów oraz w konsekwencji powstaniem długu celnego na podstawie art. 79 ust. 1 lit. c UKC.

Od powyższej decyzji strona złożyła odwołanie, po rozpatrzeniu którego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w B. (dalej: "DIAS") decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca a 2020 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, strona wywiodła skargę do tut. Sądu wnosząc o jej uchylenie, jako wydanej z naruszeniem prawa. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów art. 96 pkt. 5 oraz art. 77 pkt. 1 ustawy o podatku o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2017 r., poz. 2491 z późn. zm., dalej: "ustawa o VAT"), Dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz. U. UE. L. z 2007 r., poz. 346.6) oraz Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE. L. z 2009 r., nr 324 poz. 23).

Zdaniem skarżącego, zaskarżona decyzja jest sprzeczna z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości z 4 czerwca 2002 r. (w sprawie C-99/00 Keimy Roland Lyckeskog), w którym stwierdzono, że instrukcje opracowywane przez organy celne nie mogą być prawem skutecznym, sposobem dokonywania niepodważanych stwierdzeń w charakterze przewozu i nie mogą być źródłem nakładu ciężaru podatkowego na podatnika. Strona powołała się na opinię prof. dr hab. H. Dzwonkowskiego z dnia 1 sierpnia 2013 r., która została opublikowana na stronach Zeszytów Prawniczych nr 3 (39) 2013 r., z której wynika, że obecne rozwiązania nie zakładają istnienia instrukcji, mogących dokonać prawnych ustaleń dotyczących słowa okazjonalne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W dniu [...] lipca 2020 r. wpłynęło do Sądu pismo Skarżącego, w którym wskazał, że jego podróże na Białoruś w kontrolowanym okresie odbywały się cyklicznie, gdyż od roku 2006 r. jest osobą niepełnosprawną i rodzina "załatwiła" mu prywatne zabiegi rehabilitacyjne. Do pisma załączono orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Pismem z dnia 19.10.2020 r. skarżący wniósł o odroczenie rozprawy, gdyż obecnie choruje na grypę i pozostaje pod opieką lekarza rodzinnego. Chciałby uczestniczyć osobiści w rozprawie, gdyż w skardze nie ujął wszystkich okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019, poz. 2167, dalej: p.u.s.a.), sąd administracyjny przeprowadza kontrolę pod względem zgodności z prawem aktów wydawanych przez organy administracji publicznej. Z przepisu art. 1 p.u.s.a. wynika, że sądowoadministracyjna kontrola administracji publicznej zawsze powinna uwzględniać trzy aspekty, a mianowicie: 1) ocenę zgodności rozstrzygnięcia z prawem materialnym; b) ocenę dochowania wymaganej procedury; c) ocenę respektowania reguł kompetencji. Kontrola ta polega więc na wszechstronnym zbadaniu stanu faktycznego i prawnego sprawy, a sąd powinien poddać szczególnie gruntownej ocenie i analizie te wszystkie aspekty sprawy, w odniesieniu do których istnieją wątpliwości, a ustalenia organów są odmienne od wniosków i twierdzeń strony. Należy również dodać, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. 2019 poz. 2325, dalej: p.p.s.a.).

Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji według wyżej wymienionych kryteriów sąd doszedł do wniosku, że skarga jest bezzasadna.

Zasadniczym przedmiotem sporu było to, czy w okresie od dnia13.11.2018r. do dnia 11.12.2018r. (9 wyjazdów na Białoruś wykonywanych zazwyczaj co 3-4 dni) skarżący dokonał zwykłego importu paliwa z Białorusi, czy też dokonał niehandlowego przywozu o charakterze okazjonalnym, korzystającego ze zwolnień celnych i podatkowych. Paliwo przywiezione w ramach importu podlega bowiem procedurze celnej i podatkowej, gdyż taki import paliwa, na terytorium Wspólnoty, nie korzysta ze zwolnienia z należności celnych i podatkowych. W drugim przypadku, przywiezione w bagażu osobistym paliwo, podlega zwolnieniu warunkowemu.

Zwolnieniu z należności celnych przywozowych, zgodnie z art. 41 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE. L. z 2009 r., poz. 324.23, dalej: rozporządzenie 1186/2009), podlegają towary znajdujące się w bagażu osobistym podróżnych przyjeżdżających z państw trzecich, jeżeli przywożone towary są zwolnione z podatku od wartości dodanej (VAT) na mocy przepisów prawa krajowego, przyjętych zgodnie z przepisami dyrektywy Rady 2007/74/WE z dnia 20 grudnia 2007 r. w sprawie zwolnienia towarów przywożonych przez osoby podróżujące z państw trzecich z podatku od wartości dodanej i akcyzy (Dz. U. UE. L. z 2007 r., poz. 346.6, dalej: Dyrektywa). Zgodnie natomiast z art. 110 rozporządzenia 1186/2009 paliwo zwolnione z należności celnych przywozowych nie może być wykorzystywane w pojazdach innych niż te, w których zostało przywiezione, ani nie może zostać usunięte z tych pojazdów. Nie może też zostać odpłatnie lub nieodpłatnie zbyte przez osobę korzystającą ze zwolnienia.

Państwa członkowskie zwalniają z podatku VAT i akcyzy, w przypadku dowolnego pojazdu silnikowego, paliwo znajdujące się w standardowym zbiorniku paliwa oraz ilość paliwa nieprzekraczającą 10 litrów w przenośnym kanistrze (art. 11 Dyrektywy).

Do celów stosowania zwolnień za przywóz, który nie ma charakteru handlowego, uważa się przywóz, który spełnia następujące warunki:

a) odbywa się okazjonalnie;

b) obejmuje wyłącznie towary na własny użytek podróżnych lub ich rodzin lub towary przeznaczone na prezenty.

Charakter lub ilość tych towarów nie może wskazywać na przywóz w celach handlowych (art. 6 powołanej Dyrektywy).

Stosownie do treści art. 56 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku import towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego przybywającego z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, jeżeli ilość i rodzaj tych towarów wskazuje na przywóz o charakterze niehandlowym, a wartość tych towarów nie przekracza kwoty wyrażonej w złotych odpowiadającej równowartości 300 euro.

Według art. 56 ust. 5 ustawy o VAT bagaż osobisty obejmuje paliwo znajdujące się w standardowym zbiorniku dowolnego pojazdu silnikowego oraz paliwo znajdujące się w przenośnym kanistrze, którego ilość nie przekracza 10 litrów, z zastrzeżeniem art. 77. Zgodnie zaś z treścią art. 77 ust. 1 ustawy o VAT zwalnia się od podatku import: paliwa przewożonego w standardowych zbiornikach. Towary, o których mowa w ust. 1, są zwolnione od podatku, jeżeli są wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, w którym zostały przywiezione. Towary te nie mogą zostać usunięte z tego środka transportu ani być składowane, chyba że jest to konieczne w przypadku jego naprawy, oraz nie mogą zostać odpłatnie lub nieodpłatnie odstąpione przez osobę korzystającą ze zwolnienia. W przypadku naruszenia warunków, o których mowa w ust. 3, wysokość podatku określa się według stanu i wartości celnej towaru w dniu naruszenia tych warunków oraz według stawek obowiązujących w tym dniu (art. 77 ust. 3 i 4 powołanej ustawy).

W przedmiotowej sprawie, powracając z wyprawy na Białoruś, skarżący złożył ustne zgłoszenia celne deklarując przywóz, w pojeździe marki V. oleju napędowego w ilości od 90 do 100 litrów (w łącznej ilości 828 litrów). Podróże za granicę odbywały się regularnie, w kontrolowanym okresie 9 razy, zazwyczaj co 3-4 dni.

Z uzyskanego z Izby Administracji Skarbowej w B. Rejestru Dokumentów "ZWROT VAT DLA PODRÓŻNYCH" - ZAOiL wynika(k. 17 akt administracyjnych), że w kontrolowanym okresie skarżący przekraczał granicę polsko-białoruską 9 razy, za każdym razem przez przejście graniczne w P. – P.. Podróże te, liczone od przekroczenia granicy w stronę Białorusi do przekroczenia granicy Polski w drodze powrotnej trwały bardzo krótko, najczęściej od godziny do dwóch godzin maksymalnie 3 i pół godziny, ale zdarzały się też pobyty trwające zaledwie 66 minut. Zestawienie powyższe czyni wyjaśnienia skarżącego, jakoby odwiedzał tam znajomych, lub licznych członków rodziny mało wiarygodnymi. Wyjazdy odbywały się w zdecydowanej większości w godzinach wczesnorannych. Trudno uznać, aby wynikający z ewidencji przejazdów, czas pozostawania skarżącego na Białorusi, był wystarczający na załatwienie deklarowanych przez niego spraw – zakupy towarów spożywczych, czy wizyta u znajomego lub znajomych trwa zazwyczaj dłużej niż czas, przez jaki skarżący przebywał na Białorusi. Jednakże czas ten idealnie wpisuje się w schemat ustalony przez organy, że wizyty na Białoruś miały na celu zatankowanie paliwa, na najbliższej granicy stacji tankowania paliw.

Skarżący w toku postępowania podał, że jest emerytem, nie prowadzi działalności gospodarczej ani w Polsce ani na Białorusi, zamieszkuje w Hajnówce i jest współwłaścicielem pojazdu V. o numerze rejestracyjnym [...], w którym wwoził na terytorium kraju olej napędowy. Na Białoruś w kontrolowanym okresie wyjeżdżał w celach osobistych oraz celem odwiedzin rodziny i znajomych. Zakupione paliwo było wykorzystywane w samochodzie osobowym, zużywane na własny użytek. W ocenie skarżącego organ nietrafnie uważa, że paliwo wywiezione na Białoruś z Polski jest paliwem białoruskim Zdaniem skarżącego, w przypadku wwozu paliwa na terytorium kraju o jakim mowa w jego przypadku, nie można mówić o handlowym charakterze tego towaru. Zakupił faktycznie 560 litrów paliwa, na co przedłożył kopie paragonów ze stacji CPN Pograniczna, a nie 826 litrów- jak wskazał organ w decyzji.

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, nie można było jednak dać wiary argumentom prezentowanym w toku całego postępowania przez skarżącego. Wskazać w tym miejscu należy, że w celu potwierdzenia wiarygodności tak dużego zapotrzebowania na paliwo przez skarżącego P. Urzędu Celno-Skarbowego w B., w uzasadnieniu decyzji dokonał analizy przeciętnego zużycia paliwa w pojeździe takim jakim dysponował skarżący Z analizy dokonanej przez organ wynika, że w okresie od 13.03.2018 r. do 11.03.2019 r. samochód należący do skarżącego przejechał 16864 km, co daje średnio w skali miesiąca 1405 km. Przy zużyciu paliwa 6,7 l. na 100 km zapotrzebowanie na paliwo kształtuje się na poziomie ok. 94 litrów miesięcznie. W okresie 13.11. – do 11.12.2018 r. skarżący sprowadził do kraju 826 litrów oleju napędowego, co stanowi – za wyliczeniami organu ośmiokrotność zapotrzebowania na cele własne. Wprowadzone na obszar celny Unii paliwo w ilości 826 litrów jest niewspółmiernie wysokie w stosunku do zapotrzebowania skarżącego w powyższym okresie. Okoliczność tą trafnie ocenił organ wskazując, że podstawowym celem podróży skarżącego na Białoruś był zakup paliwa, który nie nosił cech okazjonalnego, tj., wykonywanego przy okazji podróży mającej inny cel niż zaopatrzenie się w paliwo.

Podkreślenia również wymaga, że odległość od przejścia granicznego w P. do najbliższej stacji CPN po stronie białoruskiej wynosi 13 km. Zauważyć należy, że jak wynika z opisanej powyżej, szczegółowej analizy godzin wyjazdów za granicę i wjazdów z powrotem do kraju – w kontrolowanym okresie skarżący zaledwie 1 raz przebywał na Białorusi przez czas około trzech godzin. W pozostałych wypadkach czas podróży nie przekroczył dwóch godzin. Pokonanie wskazywanych odległości, jakie dzielą odwiedzaną przez stronę miejscowość, z przejściem granicznym w P., przeczy jego twierdzeniom o turystycznym celu podróży oraz odwiedzinach u znajomych tudzież rodziny – wątpliwym jest w ocenie sądu, aby czas niespełna dwóch godzin był wystarczający na wizytę u znajomych, wypoczynek oraz zatankowanie paliwa do pojazdu. Tezie tej sprzeciwia się także okoliczność, że połowa tych wyjazdów odbywała się w godzinach porannych, całkowicie oderwanych od zwyczaju towarzyskich odwiedzin. Podobnie ocenił Sąd twierdzenia skarżącego zawarte w piśmie z dnia [...].07.2020 r. z którego wynika, że jeżdżąc na Białoruś okresowo korzystał z rehabilitacji prywatnej załatwionej mu przez rodzinę. Twierdzenia te nie dość, że gołosłowne, to zgłoszone zostały w okresie po złożeniu skargi do Sądu i nie zostały w żaden sposób udokumentowane. Z dokumentów zgromadzonych w przedmiotowej sprawie wynika natomiast, że skarżący każdorazowo deklarował zakup znacznej ilości paliwa. Z powyższego można zatem wysnuć wniosek, że to właśnie zatankowanie paliwa było głównym celem podróży skarżącego.

Bardzo krótki czas wizyt na Białorusi, ale także ich częstotliwość (co trzy lub cztery dni) w sposób oczywisty przeczy wyjaśnieniom skarżącego o odwiedzinach u znajomych lub rodziny. Potwierdza natomiast wnioski, do jakich doszły organy - tak krótkie wyjazdy byłyby możliwe i racjonalne jedynie w wypadku, w którym skarżący udawał się na Białoruś tylko po to, aby zatankować tam tańsze niż w kraju paliwo i zaraz potem wracać z powrotem do Polski (najkrótszy pobyt strony na Białorusi trwał zaledwie 66 minut). Ponadto wyjaśnienia skarżącego jako strony (k. 11 akt administracyjnych), złożone do protokołu w dniu [...].12.2018 r. jednoznacznie wskazują , iż czasami skarżący "jeździł tylko zatankować" paliwo do pojazdu.

Z przedstawionej prezentacji przepisów prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego wynika, że importowane z Białorusi paliwo zostało przywiezione w standardowym zbiorniku pojazdu silnikowego – samochodu V., którym podróżował skarżący. Zbiornik ten jest standardowy, a wielkość wwożonego na terytorium Unii paliwa skarżący każdorazowo podawał podczas odprawy celnej zaznaczając, iż paliwo przewożone jest zarówno w baku, jaki i w kanistrze. Paliwo w postaci oleju napędowego przywiezione w ww. pojeździe w okresie od dnia 13.11. do 11.12.2018r. zostało zwolnione z należności celnych przywozowych. Z danych, udostępnionych przez Oddział Celny w P. wynika, że w trakcie kontroli skarżący deklarował każdorazowo przywóz 90-100 litrów paliwa. Przywożone paliwo zostało zakwalifikowane jako bagaż osobisty przywieziony okazjonalnie.

W przedmiotowej sprawie zostały zgromadzone dowody, które nie pozwalają na stwierdzenie, że paliwo zostało wykorzystane na użytek własny przez pojazd w którym zostało wwiezione na terytorium RP.

Odnosząc się do kwestii ilości wwiezionego na teren Unii paliwa Sąd zauważa, że wyliczenia organu są prawidłowe. Istotnie paliwo, które opuszcza teren Unii traci status unijnego i staje się paliwem "pozaunijnym"( art. 154 unijnego kodeksu celnego). Skrótem myślowym jest twierdzenie, że jest ono białoruskie. Prawidłowo natomiast winno być określane jako nieunijne. Skarżący w czasie odprawy sam deklarował ilość wwożonego paliwa. Informacje znajdujące się w zgłoszeniu celnym pochodzą od niego samego, a nie zostały arbitralnie umieszczone przez funkcjonariuszy celnych. To skarżący – jako osoba deklarująca – odpowiada za prawdziwość i rzetelność podawanych w deklaracji ilości. Nie można postawić znaku równości pomiędzy ilością paliwa zakupionego na Białorusi, a ilością paliwa wwożonego w baku pojazdu. Pamiętać trzeba bowiem o tym, że w baku znajdowała się jakaś część paliwa, która utraciwszy status unijnego została ponownie wprowadzona na teren Unii. Sąd już jedynie marginalnie zauważa , że podczas przesłuchania w dniu [...].12.2018 r. skarżący do protokołu wyjaśnił, iż deklaruje 90 litrów oleju napędowego zakupionego po 2,8 zl za litr. Późniejsze twierdzenia skarżącego, iż posiada w pojeździe standardowy zbiornik na paliwo, w którym mieści się 70 litrów paliwa stoją zatem w oczywistej sprzeczności z deklaracjami samej strony. Te okoliczności powodują , iż zarzuty skargi Sąd ocenił jako bezzasadne.

Możliwość częstego przekraczania granicy w ramach tzw. "małego ruchu granicznego" wynika z przepisów rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1931/2006 z dnia 20 grudnia 2006 r. ustanawiające przepisy dotyczące małego ruchu granicznego na zewnętrznych granicach lądowych państw członkowskich i zmieniające postanowienia Konwencji z Schengen (Dz.U. UE L 2006 r. Nr 405, s. 1). W interesie rozszerzonej Wspólnoty leży zapewnienie, aby granice z państwami sąsiadującymi nie stanowiły barier dla handlu, wymiany społecznej i kulturalnej czy współpracy regionalnej. W tym celu powinien zostać opracowany skuteczny system dla potrzeb małego ruchu granicznego (ust. 2 preambuły powołanego Rozporządzenia). Wspólnota powinna ustanowić kryteria i warunki, które mają zostać spełnione przy wprowadzaniu ułatwień dla mieszkańców strefy przygranicznej przy przekraczaniu zewnętrznej granicy lądowej w ramach zasad małego ruchu granicznego. Takie kryteria i warunki powinny zapewnić równowagę pomiędzy ułatwianiem przekraczania granicy mieszkańcom strefy przygranicznej działającym w dobrej wierze, mającym uzasadnione powody do częstego przekraczania zewnętrznej granicy lądowej, z jednej strony, a potrzebą zapobiegania nielegalnej imigracji oraz potencjalnym zagrożeniom dla bezpieczeństwa, jakie stanowi działalność przestępcza, z drugiej strony (ust. 4 prambuły).

Oczywistym jest, że z przekraczaniem zewnętrznej granicy lądowej w ramach zasad małego ruchu granicznego, wiąże się prawo do przywozu towarów na obszar Wspólnoty, a w tym i prawo do przywozu paliwa w bagażu osobistym. Korzysta ono na mocy powołanych przepisów prawa materialnego ze zwolnień przywozowych i podatkowych, jednakże charakter lub ilość tych towarów nie może wskazywać na przywóz w celach handlowych (art. 6 powołanej Dyrektywy).

W wyroku z dnia 4 czerwca 2002 r., w sprawie C-99/00, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że narzędziem mającym na celu ułatwienie procedur celnych są instrukcje opracowane przez organy celne, które pozwalają na ograniczenie wyjazdów, które będzie można uznać za okazjonalne.

Podsekretarz stanu w Ministerstwie Finansów z upoważnienia ministra, w odpowiedzi z dnia 24 kwietnia 2012 r. na interpelację nr 3436 w sprawie nielegalnego importu paliwa do Polski podał, że "kierując się wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 4 czerwca 2002 r. w sprawie C-99/00, w którym Trybunał stwierdził, że narzędziem mającym na celu ułatwienie procedur celnych są instrukcje opracowane przez organy celne - dyrektorzy izb celnych granicznych wprowadzili uregulowania wewnętrzne, a pod pojęciem okazjonalności należy rozumieć przejazd wykonywany nie częściej niż raz na dobę".

Z powyższych rozważań wynika, że za przywóz o charakterze okazjonalnym, nie można uznać podróży w celu zaopatrzenia się poza obszarem Wspólnoty, w paliwo znajdujące się w standardowym zbiorniku dowolnego pojazdu silnikowego, gdyby odbywały się one z częstotliwością większą niż wynikającą z instrukcji opracowanych przez organy celne – dyrektorów izb celnych granicznych. Importowane paliwo w bagażu osobistym może zostać wykorzystywane wyłącznie przez środek transportu, w którym zostały przywiezione.

W ocenie sądu, organ odwoławczy prawidłowo uznał, że przywóz paliwa będący przedmiotem zaskarżonej decyzji, nie spełnia warunku przywozu o charakterze niehandlowym. Za tym, że wyjazdy po paliwo miały charakter handlowy, przemawia to, że odbywały się często, z częstotliwością średnio co 3-4 dni i trwały krótko, łącznie z czasem niezbędnym na dojazd i powrót, odprawy celne i paszportowe po stronie białoruskiej oraz czas oczekiwania w kolejce na odprawę celną i paszportową najczęściej od około półtorej godziny do maksymalnie 3 godzin. Ponadto twierdzenia skarżącego dotyczące celu wyjazdów na Białoruś nie zostały potwierdzone żadnymi dowodami. Dowody zebrane w sprawie wskazują natomiast na fakt, iż każdorazowo przejazdowi towarzyszył zakup znacznej ilości paliwa.

Częstotliwość wyjazdów na Białoruś oraz brak uwiarygodnienia przyczyn tych podróży, a także krótkie, maksymalnie godzinne pobyty za granicą wskazują, że skarżący nie dokonywał zakupu paliwa "przy okazji pobytu" na terytorium Białorusi, ale udawał się tam tylko po to, aby je nabyć. Istotne jest przy tym i to, że ilość importowanego paliwa była jedynie częściowo zużywana na potrzeby związane z przemieszczaniem się przedmiotowym samochodem. Część wwiezionego paliwa stanowiła swoistą nadwyżkę ponad własne potrzeby i nie zostało ustalone w jaki sposób zostało zużyte, zmagazynowane (lub wypompowane z oryginalnego zbiornika). Jest to okoliczność bez znaczenia.

Zużycie paliwa wprowadzonego na obszar celny Unii w ilości 826 litrów na bieżąco na przestrzeni miesiąc pozwala Sądowi na wniosek, że skarżący nie mógł go wykorzystać na swoje własne potrzeby. Wniosek ten oparty jest o zasady doświadczenia życiowego Skarżący tej kwestii nie wyjaśnił, nie wskazał bowiem i nie uprawdopodobnił, by wwiezione na obszar celny Unii paliwo wyczerpywało jego potrzeby przemieszczania się.

W świetle powyższych ustaleń prawidłowe jest stanowisko organu, że przedmiotem obrotu był przywóz o charakterze handlowym. Taki import paliwa podlega opłatom przywozowym i podatkowym. W związku z tym organy nie musiały wykazać, czy i w jakim zakresie przywiezione paliwo zostało usunięte spod dozoru celnego. Tylko w przypadku przywozu paliwa w bagażu osobistym paliwa, które nie miało charakteru handlowego, procedurze celnej i podatkowej podlegałaby tylko ta część paliwa, która została usunięta spod dozoru celnego. Przedmiotem tego postępowania był przywóz paliwa, który nie podlegał zwolnieniu od należności przywozowych i podatkowych (por. Wyrok WSA w Olsztynie z dnia 2014-01-09, sygn. I SA/Ol 825/13, LEX nr 146663).

Przywóz odbywający się okazjonalnie oznacza, iż nie jest on powtarzany w sposób ciągły czy częsty. Okazjonalny przywóz towarów w bagażu podróżnego będzie miał miejsce, gdy przejazdy odbywają się sporadycznie, których częstotliwość, jak i łączna liczba w dłuższym okresie nie wskazują na charakter handlowy. Kwestia, czy przywóz ma charakter niehandlowy, okazjonalny, musi być rozpatrywana dla każdego przypadku indywidualnie, na podstawie ogólnej oceny okoliczności, z uwzględnieniem co najmniej ilości i charakteru przywozu oraz jego częstotliwości w odniesieniu do takich samych produktów przez danego podróżnego.

Skarżący na poparcie swoich twierdzeń odnośnie celu, długości oraz częstotliwości przyjazdów na Białoruś nie przedłożył żadnych dowodów, a jego wywody stanowią jedynie polemikę z wnioskami wysnutymi przez organy. Są to dowolne twierdzenia skarżącego nie znajdujące potwierdzenia w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym ani zgromadzonym w przedmiotowej sprawie materiałem dowodowym, a co za tym idzie – nie mogły stanowić podstawy do uznania kreowanego przez niego stanu faktycznego niniejszej sprawy i okazjonalności zagranicznych podróży oraz wzruszenia słusznie wydanych, przez organy administracji publicznej, decyzji. Skarżący nie wskazał również na żadne konkretne błędy organów celnych, które doprowadziły do błędnych – jego zdaniem – ustaleń. Skarżący przywoził towar regularnie i systematycznie, co kłóci się to z przesłanką okazjonalności. Przywóz przedmiotowego paliwa wypełnia natomiast definicję charakteru handlowego. Głównym celem wyjazdów za granicę był jego zakup. W tej sytuacji nie można uznać, że wielokrotny przywóz przedmiotowego paliwa miał niehandlowy charakter, gdyż nie został spełniony warunek okazjonalności, do którego odwołują się powoływane wyżej przepisy.

Z powyższego wynika, że organy celne prawidłowo przyjęły, że w sprawie niniejszej nie mamy do czynienia z przywozem okazjonalnym. Trzeba też zwrócić uwagę, że zgodnie ze zdaniem ostatnim art. 6 dyrektywy 2007/74/WE: "Charakter lub ilość tych towarów nie może wskazywać na przywóz w celach handlowych". Tymczasem, jak ustaliły to organy celne, w kontrolowanym okresie strona skarżąca dokonała 9 przywozów paliwa w ilości po 90-100 litrów za każdym razem, a podróże odbywały się regularnie, średnio co parę dni. Taka częstotliwość przejazdów i przywożonej ilości paliwa w sposób jednoznaczny wskazuje na przewóz w celach handlowych.

W konsekwencji powyższych rozważań sąd nie uznał zarzutów skargi. Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy został ustalony prawidłowo. Organ odniósł się do wszystkich zgromadzonych w aktach dowodów, ocenił je zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Ocena ta, aczkolwiek swobodna, nie jest oceną dowolną. Sąd ją w całej rozciągłości podziela i nie znajduje argumentów za jakąkolwiek potrzebą uzupełniania materiału dowodowego Pamiętać bowiem trzeba, że na zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji ocenę składa się całokształt dowodów, a nie dowód wybiórczy.

Uzasadnienie decyzji w sposób jasny, klarowny i zupełny omawia zarówno stan faktyczny ustalony w oparciu o ocenę dowodów , jak tez analizuje przepisy prawa – materialnego i procesowego, które legły u podstaw wydania decyzji. Sąd nie dostrzega w takim działaniu organu nieprawidłowości Uzasadnienie pozwala bowiem prześledzić tok rozumowania organu, prawidłowość argumentacji i wnioskowania. W okolicznościach przedmiotowej sprawy mamy do czynienia z nieokazjonalnym przywozem paliwa, a w związku z tym nie było ono zwolnione z należności przywozowych, co skutkowało powstaniem z mocy prawa długu celnego w przywozie.

W tym stanie rzeczy uznać należy, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu. Skargę należało zatem oddalić, o czym Sąd orzekł na podstawie art. 151 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, a podstawę ku temu stanowił art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) i wydane na jego podstawie w dniu 19 października 2020 r. zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I w zw. z § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w NSA działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym. Tym samym wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy celem umożliwienia mu wzięcia osobistego udziału w rozprawie Sąd uznał za bezprzedmiotowy i sprawę rozpoznał na posiedzeniu niejawnym uznając, że zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy jest wystarczający do skontrolowania legalności decyzji.