Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 348/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Budżetowe prawo
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 70 par. 1, art. 70 par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 18
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 43
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jerzy Rypina (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Dariusz Rosiak, po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 17 listopada 2011 r., sygn. akt I Sa/Ke 482/11 w sprawie ze skargi P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 10 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowych 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od P. S. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 17 listopada 2011 r., I SA/Ke 482/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę P. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach z dnia 10 sierpnia 2011 r., nr [...] w przedmiocie zaliczenia nadpłaty na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

P.S. w zeznaniu PIT-37 o wysokości osiągniętego dochodu w 2009 r. wykazał nadpłatę w wysokości 1 040 zł. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w K. postanowieniem z dnia 20 maja 2011 r., nr [...] zaliczył tę kwotę zwrotu na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za okres 12/2003. Zdaniem podatnika zobowiązanie, na poczet którego dokonano zaliczenia, przedawniło się.

Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach postanowieniem z dnia 10 sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, przywołując treść przepisów art. 70 § 1 i 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), powoływanej dalej jako: "O.p.", regulujących kwestię terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych i okoliczności warunkujących przerwanie biegu tego terminu wskazał, że nominalny termin przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r., którego termin płatności przypadał na 30 kwietnia 2004 r., upływał w dniu 31 grudnia 2009 r.

Postanowieniem z dnia 19 października 2009 r. nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika [....] Urzędu Skarbowego w K. z dnia 1 września 2009 r., określającej podatnikowi zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. W dniu 13 listopada 2009 r. został wystawiony tytuł wykonawczy na zaległość podatnika w ww. podatku za 2003 r. w wysokości 49 669,30 zł wraz z odsetkami. Organ egzekucyjny zastosował środki egzekucyjne: zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego podatnika w I. S.A (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2009 r. nr [...], ponowne zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009 r.); zajęcie prawa majątkowego podatnika w ZUS (zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009 r. [...]). W trakcie postępowania podjęto czynności mające na celu wyjaśnienie okoliczności doręczenia przesyłek, mających wpływ na skuteczność zastosowanego środka egzekucyjnego:

– wystąpiono do Poczty Polska S.A. o podanie szczegółowych okoliczności doręczeń przesyłek z 16 listopada 2009 r., 27 listopada 2009 r. i 1 grudnia 2009 r.;

– wezwano podatnika do złożenia ustnych wyjaśnień w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego obejmującego zaległość z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r.;

– wezwano A. S. do osobistego zgłoszenia się w charakterze świadka i złożenia wyjaśnień odnośnie odebranych przesyłek wysłanych w ww. postępowaniu i adresowanych do podatnika.

Organ podatkowy ustalił, że zawiadomienie z dnia 27 listopada 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego podatnika w ZUS, dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 30 listopada 2009 r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru tego zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje zapis, że w dniu 2 grudnia 2009 r. adresat był nieobecny i nie było możliwości doręczenia przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 2 grudnia 2009 r. na okres 14 dni w UP M.. Jednocześnie, w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata, pozostawiono zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia. Na pierwszej stronie potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o odbiorze tej przesyłki: "A. S. 15.12.2009 r.". Zawiadomienie (ponowne) z dnia 1 grudnia 2009 r. o zajęciu prawa majątkowego podatnika w I. S.A. w K. (zawiadomienie z dnia 16 listopada 2009 r. nie zostało uznane do realizacji przez dłużnika zajętej wierzytelności, gdyż na zawiadomieniu brak było podpisu osoby upoważnionej do jego wystawienia), dłużnik zajętej wierzytelności odebrał w dniu 3 grudnia 2009 r. Natomiast na potwierdzeniu odbioru powyższego zawiadomienia skierowanego do podatnika widnieje zapis, że w dniu 4 grudnia 2009 r. adresat był nieobecny i nie było możliwe doręczenie przesyłki z powodu nieobecności adresata, pełnoletniego domownika, sąsiada lub dozorcy. W związku z tym przesyłkę pozostawiono w dniu 4 grudnia 2009 r. na okres 14 dni w UP M., zawiadomienie o pozostawieniu przesyłki w UP wraz z informacją o możliwości jej odbioru w terminie 7 dni od daty pozostawienia zawiadomienia w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. Na druku tego potwierdzenia odbioru widnieje adnotacja o doręczeniu przesyłki pełnoletniemu domownikowi, a w rubryce data i czytelny podpis odbiorcy widnieje data 18 grudnia 2009 r. i podpis żony podatnika. Ponadto z pisma Poczty Polskiej z dnia 21 marca 2011 r. wynika, że zawiadomienie z dnia 1 grudnia 2009 r. zostało pobrane do doręczenia przez listonosza w dniu 4 grudnia 2009 r. Z uwagi na nieobecność osób uprawnionych do odbioru pod adresem wskazanym na przesyłce, nie została ona doręczona, powód – zamknięte mieszkanie. Listonosz dokonał jej awizacji i pozostawił przesyłkę do odbioru w placówce pocztowej. Przesyłka ta została, na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty, ponownie pobrana do doręczenia w dniu 18 grudnia 2009 r. i wydana pod adresem Węgrzynów 40 osobie wspólnie zamieszkałej z adresatem A. S. (żonie). W odniesieniu do doręczenia zawiadomienia z dnia 27 listopada 2009 r. na podstawie powołanego powyżej pisma Poczty Polskiej ustalono, iż w dniu 2 grudnia 2009 r. przesyłka ta została pobrana do doręczenia w rejon przez listonosza. Z powodu nieobecności osób uprawnionych do jej odbioru, listonosz dokonał jej awizacji. Na wniosek adresata przedstawiony w rozmowie telefonicznej pracownikom Poczty została ponownie pobrana do doręczenia w dniu 15 grudnia 2009 r. przez asystenta UP M., który zamieszkuje w sąsiedztwie adresata i wydana pod adresem W. 40 – osobie zamieszkałej z adresatem A. S. (żonie).

Organ odwoławczy wskazał, że doręczanie pism w postępowaniu egzekucyjnym podlega regułom określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego, omawiając szczegółowo uregulowania zawarte w art. 39 oraz art. 42 i 43 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako: "k.p.a.", a także wskazał na możliwość przyjęcia fikcji doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. W tym kontekście organ odwoławczy wskazał, iż z treści art. 43 k.p.a. wynika, że w przypadku doręczenia zastępczego dorosłemu domownikowi, podjęcie się oddania pisma adresatowi jest rozumiane jako podjęcie przesyłki adresowanej do strony przez dorosłego domownika i złożenie podpisu na zwrotnym potwierdzeniu odbioru. Doręczenie zastępcze poprzez dorosłego domownika wywiera takie same skutki prawne, co doręczenie bezpośrednio do rąk adresata. Ponadto wskazał, że na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie można stwierdzić, że odbiór uprzednio awizowanej przesyłki winien odbyć się w tylko w placówce (lokalu) operatora pocztowego. Ustalenie możliwości odbioru awizowanej przesyłki tylko w tej placówce byłoby niejednokrotnie istotnym ograniczeniem dla adresatów przesyłek. Ponadto organ odwoławczy podniósł, iż dla skuteczności doręczenie ważne jest, aby awizowaną wcześniej przesyłkę odebrała osoba uprawniona do jej odbioru. Przywołując treść art. 26 Prawa pocztowego wskazał, iż zgodnie z tym przepisem dorosły domownik nie musi posiadać żadnego pełnomocnictwa do odbioru przesyłki, a jedynym ograniczeniem uprawnień dorosłego domownika w tym zakresie może być zastrzeżenie adresata przesyłki złożone w placówce operatora.

Reasumując organ odwoławczy wskazał, że doręczenie wszystkich przesyłek nastąpiło pod adresem W. 40, Gm. M., tj. pod adresem zamieszkania podatnika i zamieszkałej wspólnie z nim małżonki A. S.. Fakt wspólnego zamieszkania obojga małżonków pod wyżej wymienionym adresem stwierdzony został w piśmie Poczty Polskiej z dnia 23 marca 2011 r., jak również w notatce służbowej sporządzonej przez poborcę skarbowego Urzędu na okoliczność doręczenia A. S. pisma z dnia 21 kwietnia 2011 r. Podatnik nie udowodnił, że przysługujące jego małżonce ustawowe uprawnienie do odbioru tych przesyłek, przez niego samego, jako adresata, zostało ograniczone. Żona podatnika prawidłowo wezwana do osobistego zgłoszenia się w charakterze świadka w celu złożenia wyjaśnień w sprawie potwierdzenia odebrania przesyłek skierowanych do podatnika, w związku z prowadzonym wobec niego postępowaniem egzekucyjnym, odmówiła składania zeznań. Sam podatnik, wezwany do złożenia wyjaśnień, nie stawił się. W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, że bieg terminu przedawnienia został skutecznie przerwany.

Na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach P. S. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach, wnosząc o jego uchylenie oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji. Zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i zasad postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na jego wynik. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ze zwrotnych potwierdzeń odbioru obu zawiadomień o dokonanych czynnościach egzekucyjnych wynika, iż nie były one doręczone, z powodu nieobecności adresata, a następnie awizowane (dwukrotnie). Poza sporem jest, że w obu wypadkach przesyłki odebrała żona zobowiązanego, A. S.. W ocenie skarżącego ze zwrotnych potwierdzeń odbioru wynika więc, iż przesyłki te zostały wydane domownikowi w placówce pocztowej, choć odnotowano w nich wydanie domownikowi pod nieobecność adresata. Z akt sprawy nie wynika też by żona podatnika była upoważniona do działania w postępowaniu egzekucyjnym, albo by posługiwała się pełnomocnictwem do odbioru przesyłek do niego skierowanych. Zdaniem skarżącego wyjaśnienie, że adresat telefonicznie spowodował ponowne podjęcie przesyłek przez doręczyciela i doręczenie ich w miejscu zamieszkania jest niewiarygodne. W ocenie strony nieprawdopodobnym jest uzyskanie od funkcjonariusza lub przedstawiciela instytucji takiej jak choćby Poczta Polska jakiegokolwiek odstępstwa od ustalonych procedur za pomocą ustnie zgłoszonego zapotrzebowania, w drodze rozmowy telefonicznej, zaś obowiązujące procedury nie przewidują instytucji ponownego podjęcia przesyłki przez doręczyciela celem jej doręczenia adresatowi w miejscu zamieszkania. Następnie skarżący powołał się na treść przepisów regulujących kwestię doręczeń, tj. art. 39, art. 42 § 1, art. 43 i 44 k.p.a. podkreślając, iż kodeks nie przewiduje "ponownego podjęcia pisma" przez pracownika poczty na życzenie adresata. Zdaniem strony z powyższych przepisów wynika, iż warunkiem stwierdzenia, że doręczenie zostało dokonane jest odbiór przechowywanego w placówce pocztowej pisma przez adresata (lub osobę upoważnioną), a taki odbiór przesyłki w sprawie nie nastąpił.

W zakresie postępowania skarżący zarzucił, że nie podjęto czynności dowodowej, jaką mogło być przesłuchanie podpisanej na zwrotnych potwierdzeniach odbioru żony podatnika. Wprawdzie wezwano ją w charakterze świadka, ale w innym postępowaniu niż zakończone zaskarżoną decyzją. Ustalenie czy żona zobowiązanego dysponowała jego umocowaniem do odbioru przesyłek pocztowych miałoby dla sprawy istotne znaczenie.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Kielcach wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. W początkowej części uzasadnienia wskazał, iż kwestią sporną w niniejszej sprawie jest skuteczność doręczenia skarżącemu będącemu jednocześnie zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym zawiadomień o zastosowanych wobec niego środkach egzekucyjnych, a tym samym kwestia przedawnienia zaległości ciążących na stronie. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji wskazał, iż skuteczne przerwanie biegu terminu przedawnienia uzależnione jest od spełnienia dwóch przesłanek: zastosowania środka egzekucyjnego i zawiadomienia o tym podatnika. Zdaniem składu orzekającego w sprawie, wbrew zarzutom skargi, w stosunku do przedmiotowych zaległości za 2003 r. zastosowano środki egzekucyjne, skutecznie zawiadamiając o tym skarżącego. Zawiadomienia o zastosowanych środkach egzekucyjnych doręczono w miejscu zamieszkania adresata jego żonie, jako dorosłemu domownikowi, a więc wyczerpane zostały przesłanki skutecznego doręczenia określone w art. 43 k.p.a., odpowiednio stosowanego w postępowaniu egzekucyjnym. Dla uznania skutku doręczenia na podstawie art. 43 k.p.a. bez znaczenia pozostaje okoliczność, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uprzedniego awizowania doręczanych przesyłek, a także nie mają znaczenia również dla uznania skutku doręczenia z art. 43 k.p.a. nieprawidłowości w realizacji przez pocztę trybu z art. 44 k.p.a.

W dalszej części uzasadnienia Sąd pierwszej instancji podniósł, iż nie odnajdują potwierdzenia w materiale dowodowym wskazania skarżącego jakoby jego żona nie będąc do tego umocowana odebrała awizowaną korespondencję w placówce pocztowej. Nawet zaś przyjmując, że tak było, to fakt ten nie niweczyłby skutków doręczenia. Jak wskazano, w orzecznictwie sądowym utrwalone zostało bowiem stanowisko, że w świetle art. 43 i 44 k.p.a. oraz art. 26 ust. 2 pkt 3 lit. b/ i ust. 3 ustawy – Prawo pocztowe osobą uprawnioną do odbioru pisma awizowanego, a doręczanego w postępowaniu administracyjnym, może być również osoba pełnoletnia zamieszkująca z adresatem pod warunkiem, że adresat nie złożył w placówce operatora zastrzeżenia w zakresie doręczenia przesyłki rejestrowanej lub przekazu pocztowego pod adresem wskazanym na przesyłce, przekazie pocztowym lub umowie o świadczenie usługi pocztowej, lub w placówce operatora. Przeprowadzone przez organ postępowanie wyjaśniające jednoznacznie wskazuje na odbiór korespondencji przez dorosłego domownika w miejscu zamieszkania adresata (zobowiązanego), tj. jego żonę. Skutek doręczenia, czemu służą obowiązujące w tym zakresie i prawidłowo przywołane przez organ przepisy, został zrealizowany. W związku z tym, w ocenie składu orzekającego w sprawie, bez znaczenia jest postulat skarżącego o konieczności ustalenia czy żona zobowiązanego dysponowała jego umocowaniem do odbioru przesyłek pocztowych, zaś materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził skuteczność doręczenia skarżącemu zawiadomień o zastosowanych środkach egzekucyjnych. Należy zatem uznać, zdaniem Sądu pierwszej instancji, iż doszło do skutecznego przerwania biegu przedawnienia.

Na powyżej powołane rozstrzygnięcie strona wniosła skargę kasacyjną, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. W przypadku uwzględnienia skargi wniesiono o zasądzenie na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów sądowych, kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Stosowanie do art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", skargę kasacyjną oparto na naruszeniu przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 pkt 2 oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 122 w zw. z art. 191 O.p. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 oraz art. 9 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 6 ust. 7 w zw. z art. 14 ust. 1 i 3 oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (tekst jedn. Dz.U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681 ze zm.) w zw. z art. 81 ust. 1 pkt 1 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (tekst jedn. Dz.U. z 2007 r. Nr 111, poz. 765 ze zm.) powoływanej dalej jako: "k.k.s." i w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 w zw. z art. 4 pkt 1, art. 10 ust. 1 oraz art. 44a ust. 1 i art. 44h ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) poprzez niestwierdzenie naruszenia, oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonego postanowienia;

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 oraz art. 134 p.p.s.a. w zw. z art. 216 § 1 i 2 oraz art. 180 § 1 w zw. z art. 187 § 1, art. 188 i 191 w zw. z art. 122 O.p. w zw. z art. 43 k.p.a. w zw. z błędnym zastosowaniem art. 26 ust. 2 pkt 2 lit. b/ w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. – Prawo pocztowe (Dz.U. Nr 130, poz. 1188) poprzez niestwierdzenie naruszenia, oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i art. 151 w zw. z art. 3 § 1 i 2 oraz art. 134 p.p.s.a. poprzez poprzedzone błędnymi ustaleniami stanu faktycznego wadliwe niezastosowanie art. 70 § 1 O.p. i zastosowanie art. 70 § 4 O.p. i oddalenie skargi i nieuchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona wskazała, iż nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, iż z urzędowych zbiorów zawierających informację o miejscu zamieszkania małżonki skarżącego wynika jednakowy, znany organom i sądowi adres zamieszkania małżonki skarżącego, różny od adresu zamieszkania skarżącego. Ponadto podniesiono, iż Kodeks postępowania administracyjnego nie nadaje pojęciu "domownik" szczególnego znaczenia, więc zgodnie z zasadami wykładni należy mu przypisać znaczenie potoczne. Skarżący zakwestionował również skuteczność doręczenia spornych przesyłek "domownikowi" w kontekście miejsca dokonania tego doręczenia. W tym kontekście ponownie podniesiono, iż obowiązujące procedury, zarówno te wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i z przepisów resortowych nie przewidują instytucji ponownego podjęcia przesyłki przez doręczyciela celem jej doręczenia adresatowi w miejscu zamieszkania, a tym bardziej w celu doręczenia jej domownikowi adresata.

Organ nie skorzystał z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i wobec tego podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upływał termin płatności podatku. Termin ten nie może być odroczony przez organ podatkowy ani przedłużony przez Ministra Finansów. Nie znajduje również zastosowania do niego instytucja przywrócenia terminu. Może natomiast nastąpić przerwanie bądź zawieszenie jego biegu w sytuacjach określonych w art. 70 § 2–4, 6, 7 Ordynacji podatkowej.

Przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania oznacza, że czas, jaki upłynął od początku terminu przedawnienia do zaistnienia przyczyny powodującej jego przerwanie, uważa się za niebyły, a przedawnienie rozpoczyna swój bieg na nowo. Jednym z przypadków z jakim ustawodawca wiąże przerwanie biegu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony (art. 70 § 4 O.p.).

W art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) ustawodawca zawarł katalog środków egzekucyjnych odnoszących się do należności pieniężnych, którymi są miedzy innymi należności podatkowe. Powyższy katalog środków egzekucyjnych, których zastosowanie – w myśl art. 70 § 4 O.p. – przerywa bieg terminu przedawnienia, ma charakter zamknięty.

Z literalnego brzmienia art. 70 § 4 O.p. wynika, że czynnością powodującą przerwanie biegu terminu przedawnienia jest zastosowanie środka egzekucyjnego. Natomiast zawiadomienie podatnika o zastosowaniu środka egzekucyjnego, aczkolwiek niezbędne dla wypełnienia wymogów z art. 70 § 4 O.p., nie musi nastąpić przed tym zastrzeżeniem, jednakże musi być spełnione przed upływem terminu, o którym mowa w art. 70 § 1 O.p.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaległości podatkowej podatnika, w stosunku do której zastosowano środek egzekucyjny stanowi zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r. Termin przedawnienia powyższego zobowiązania upływał w dniu 31 grudnia 2009 r.

Zgodnie z art. 43 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., w przypadku nieobecności adresata pismo doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi.

Z powyższego przepisu wynika jednoznacznie, że doręczenie wywołuje skutek prawny, jeżeli jest dokonane za pokwitowaniem do rąk dorosłego domownika. Podjęcie się przez domownika doręczenia adresatowi przesyłki nie musi być potwierdzone na piśmie, jak też okoliczność, że domownik któremu wręczono pismo za pokwitowaniem, nie odda pisma adresatowi – nie ma wpływu na skuteczność doręczenia.

Za domownika należy uznać osoby zamieszkujące z adresatem pisma w jednym mieszkaniu lub domu będący jego krewnymi lub powinowatymi, niezależnie od tego, czy równocześnie prowadzą z nim wspólne gospodarstwo domowe.

Doręczenie pisma w sposób określony w art. 43 k.p.a. stwarza domniemanie prawne, że pismo zostało doręczone adresatowi.

W rozpoznawanej sprawie, awizowane przesyłki z dnia: 16 i 27 listopada 2009 r. oraz 1 grudnia 2009 r. stanowiące zawiadomienia podatnika o zastosowanym środku egzekucyjnym zostały doręczone dorosłemu domownikowi – żonie podatnika A. S. w dniu 15 grudnia 2009 r., która to data jest dniem doręczenia pisma adresatowi.

Wobec tego, że pisma te doręczono przed dniem 31 grudnia 2009 r. zasadnie stwierdzono w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Kielcach, jak też w zaskarżonym wyroku, że nastąpiło przerwanie terminu biegu przedawnienia zobowiązania podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003 r.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty zawarte w skardze kasacyjnej za całkowicie bezzasadne i na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.