Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 196/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6262 Radni
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5 pkt 9, art. 10 § 1 pkt 3 lit. a, art. 11 § 1 pkt 5, art. 383 § 1 pkt 2, § 2, § 6, art. 492 § 2 i § 5,
journal: Dz.U. 2022 poz 1277
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t. j.)
article: art. 25
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.
article: art. 98 ust. 1, art. 98a ust. 1, ust. 2 i ust. 3,  art. 91 ust. 5,
journal: Dz.U. 2022 poz 559
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.)
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędzia WSA Beata Kozicka Protokolant St. inspektor sądowy Joanna Szyndrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi M. K. na zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr PN.III.4131.6.4.2021.DD w przedmiocie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez M. K. (zwanego dalej także: "skarżącym") - działającego przez adwokata K. P., jest zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego (zwanego dalej także: "Wojewodą", "organem nadzoru") z dnia 29 kwietnia 2022 r., nr PN.III.4131.6.4.2021.DD, stwierdzające wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...]

Wydanie zarządzenia zastępczego zostało poprzedzone następującym postępowaniem nadzorczym.

Działając na podstawie art. 88 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2022 r. poz. 559, z późn. zm.) - zwanej dalej: "u.s.g.", Wojewoda Opolski wystąpił do Przewodniczącego Rady Gminy [...] o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego miejsca zamieszkania radnego Gminy [...]. M. K. Organ nadzoru podniósł, że powziął wiadomość, jakoby M. K. nie zamieszkiwał na terenie Gminy [...], w której został wybrany radnym (a jedynie był tam zameldowany), lecz w [...]. W tym mieście jest zatrudniony w [...] w [...] i zamieszkuje pod adresem: ul. [...]. Także jego dzieci uczęszczają do szkół w [...].

W odpowiedzi na powyższe, Przewodniczący Rady Gminy [...] w piśmie z dnia 19 lutego 2019 r., nr [...], podniósł, że po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego ustalono, że M. K. od [...] jest zameldowany na terenie Gminy [...] we wsi [...] nr [...], gdzie znajduje się jego dom rodzinny. Od 22 lat jest członkiem [...] we wsi [...], a od 8 lat jest jej [...]. Przez cały czas członkowstwa w [...] bierze czynny udział w [...] i szkoli młodych[...]. Sąsiedzi radnego zgodnie oświadczają, że stale widują go w domu rodzinnym, gdzie pomaga rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, a także udziela się społecznie. Radny ten oświadczył także, że w swoim mieszkaniu w [...] nocuje jedynie wtedy, gdy ma służbę w [...] w [...], gdzie pracuje zawodowo. Radny oświadczył także, że fakt posiadania przez niego mieszkania w [...] związany jest jedynie z pracą zawodową i uczęszczaniem dzieci do szkół w tym mieście. Oświadczenie M. K. dołączono do odpowiedzi z dnia 19 lutego 2019 r.

Kolejnym pismem z dnia 20 września 2021 r. (nr PN.III.4131.6.4.2021.AP), Wojewoda ponownie zwrócił się o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, wobec pojawienia się nowych okoliczności sprawy, a to wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 8 września 2021 r., sygn. akt [...], z którego miało wynikać że radny M. K. jest mieszkańcem [...], a nie Gminy [...] Wojewoda Opolski wskazał w tym zakresie na art. 383 § 2 w zw. z § 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2022 r. poz. 1277, z późn. zm.) - zwanej dalej: "Kodeks wyborczy", stosownie do którego wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów, co stwierdza rada gminy w drodze uchwały w terminie miesiąca od dnia wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu.

W odpowiedzi na pismo z dnia 20 września 2021 r., Przewodniczący Rady Gminy [...] w piśmie z dnia 28 września 2021 r., nr [...], poinformował, że podtrzymuje poprzednio wskazane argumenty i stwierdził, że radny M. K. mieszka nadal we wsi [...], w dalszym ciągu uczestniczy w działaniach [...], a nawet został ponownie wybrany w dniu [...] 2021 r.[...] tej [...] na 5-letnią kadencję. Wobec powyższego, w ocenie Przewodniczącego Rady Gminy, radny ten ma prawo nadal pełnić swoją funkcję. Do pisma dołączono: potwierdzenie udziału w działaniach [...] od stycznia 2019 r. do września 2021 r., protokół z Walnego Zebrania [...] w [...], oświadczenia sąsiadów.

Wystąpieniem z dnia 4 marca 2022 r., Wojewoda Opolski wezwał Radę Gminy [...] do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego M. K. w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania. Wskazując na przepisy art. 10 § 1 pkt 3 lit. a) Kodeksu wyborczego, Wojewoda Opolski podniósł, że M. K. zamieszkuje wraz z rodziną w [...]. w mieszkaniu przy ul. [...], które stanowi współwłasność i należy do radnego i jego małżonki J. K. Oświadczenie o zamieszkiwaniu w [...]. złożył także radny w postępowaniu karnym przez Sądem Rejonowym w [...] [...] Wydział Karny w sprawie o sygn. akt [...], co wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy protokołów rozpraw, a także - co stanowiło podstawę do uniewinnienia radnego od postawionego zarzutu wobec ustalenia przez sąd karny o jego zamieszkaniu w [...]. Podane okoliczności - w ocenie Wojewody Opolskiego - stanowią o zaistnieniu przesłanek do podjęcia przez Radę Gminy uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego. Wojewoda podniósł, że miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest w świetle art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1360) - zwanej dalej: "Kodeks cywilny", miejscowość, w której ta osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu, a można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania (art. 28 Kodeksu cywilnego).

Zarządzeniem zastępczym z dnia 29 kwietnia 2022 r., Wojewoda Opolski działając na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g., po powiadomieniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania takiego zarządzenia, stwierdził wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...] M. K.

Uzasadniając wydane zarządzenie organ nadzoru powtórzył argumentację zawartą w poprzednich pismach w sprawie. Powołał przepisy art. 10 § 1 pkt 3 lit. a) i art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, regulujące czynne i bierne prawo wyborcze. Wojewoda Opolski wskazując na przepis art. 98a ust. 1 u.s.g. i art. 383 § 2 i 6 Kodeksu wyborczego, wykazał prawo organu nadzoru do wydania zarządzenia zastępczego w sytuacji, gdy organ gminy - pomimo zaistnienia przesłanek do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego - nie podejmuje stosownej uchwały.

W ocenie Wojewody, w sprawie radnego M. K. zaistniały takie przesłanki, albowiem ww. nie mieszka na terenie Gminy [...], w której sprawuje mandat radnego. Przywołując w tym zakresie art. 25 Kodeksu cywilnego i zawartej tam definicji miejsca zamieszkania, a także art. 28 Kodeksu cywilnego stanowiący, że można mieć tylko jedno miejsce zamieszkania. Wskazując na ustalenia poczynione w toku postępowania wyjaśniającego, Wojewoda powtórzył okoliczności mające potwierdzać zamieszkiwanie radnego w [...], a nie w [...], co podniesione zostało w przywołanym powyżej piśmie z dnia 20 września 2021 r. i wezwaniu z dnia 4 marca 2022 r.

Odpis zarządzenia został doręczony M. K. w dniu 27 maja 2022 r. (por. k. 291 akt administracyjnych), a Przewodniczącemu Rady Gminy i Wójtowi Gminy [...] w dniu 16 maja 2022 r. (por. k. 295 i 289 akt administracyjnych).

Nie godząc się z wydanym zarządzeniem zastępczym M. K., działając przez swojego pełnomocnika - adwokata K. P., wniósł skargę z dnia 13 czerwca 2022 r. żądając uchylenia wydanego zarządzenia zastępczego oraz zasądzenia kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę, pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przez Wojewodę Opolskiego art. 383 § 1 pkt 2 w zw. z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a) w zw. z art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego przez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie i bezpodstawne uznanie, że radny M. K. utracił prawo wybieralności, a z materiału dowodowego to nie wynika. W tym kontekście zarzucił Wojewodzie nieprzeprowadzenie postępowania dowodowego na potwierdzenie, że radny zamieszkuje w [...] i stale tam przebywa. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, organ nadzoru powinien zbadać, czy pod tym adresem koncentrują się interesy życiowe radnego, czy posiada tam rzeczy osobiste. Zarzucił organowi, że jedyną próbą ustalenia stałego miejsca zamieszkania radnego było zwrócenie się do Sądu Rejonowego w [...]. o przesłanie protokołów z rozpraw ze sprawie karnej.

W ocenie pełnomocnika, organ nie mógł jednak czynić ustaleń faktycznych na podstawie tych materiałów, bowiem oskarżony w sprawie karnej może składać wyjaśnienia o dowolnej treści bez widma ponoszenia odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, bowiem nie ma obowiązku dostarczać dowodów przeciwko sobie. Organ nie powinien opierać się także na zeznaniach innych osób, które składały zeznania w sprawie, bowiem mogły one zeznawać w sposób odmienny od rzeczywistości, a także zeznania te pozostają w opozycji do oświadczeń sąsiadów, zebranych na skutek postępowania wyjaśniającego Przewodniczącego Rady Gminy [...].

W odpowiedzi na skargę, Wojewoda Opolski wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, powtarzając argumentację zawartą w zarządzeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a.

Przedmiotem kontroli Sądu jest zarządzenie zastępcze Wojewody Opolskiego z dnia 29 kwietnia 2022 r., wydane na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g., w którym organ nadzoru stwierdził w stosunku do M. K. wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...], w związku z naruszeniem przepisów art. 383 § 1 pkt 2 i § 2 Kodeksu wyborczego.

W ocenie Sądu skarga jest niezasadna, bowiem zaskarżone rozstrzygnięcie zastępcze jest prawidłowe, a przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

W pierwszej kolejności Sąd zważył, że zaistniały formalne warunki do wydania przedmiotowego zarządzania zastępczego, na które była dopuszczalna skarga do sądu administracyjnego.

Przepis art. 98a ust. 1 u.s.g. stanowi, że jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi wynikającemu m.in. z przepisów art. 383 § 2 i 6 oraz art. 492 § 2 i 5 ustawy, o której mowa w art. 24b ust. 6 (tj. Kodeksu wyborczego), w zakresie dotyczącym odpowiednio wygaśnięcia mandatu radnego nie podejmuje uchwały, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. Natomiast w razie bezskutecznego upływu terminu określonego w ust. 1 wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 2 u.s.g.). Przepis art. 98 stosuje się odpowiednio, z tym że uprawniona do złożenia skargi jest również osoba, której interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy zarządzenie zastępcze (art. 98a ust. 3 u.s.g.). Zgodnie z art. 98 ust. 1 u.s.g. rozstrzygnięcia organu nadzorczego dotyczące gminy podlegają zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem, w terminie 30 dni od dnia ich doręczenia. Przy tym, do postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 i 2, stosuje się odpowiednio przepisy o zaskarżaniu do sądu administracyjnego decyzji w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej (art. 98 ust. 4 u.s.g.).

W niniejszej sprawie Wojewoda Opolski przed wydaniem zaskarżonego aktu wezwał, na podstawie art. 98a ust. 1 u.s.g., Radę Gminy w [...] do podjęcia w terminie 30 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem skutków określonych w art. 98a ust. 2 u.s.g., uchwały w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego M. K. (pismo z dnia 4 marca 2022 r.). Niespornym jest, że Rada Gminy nie podjęła takiej uchwały w wyznaczonym terminie. Ponadto Wojewoda, na podstawie art. 98a ust. 2 u.s.g., zawiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zamiarze wydania zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego Rady Gminy [...], w stosunku do M. K., co uczynił pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r.

W świetle powyższego organ nadzoru był formalnie uprawniony do wydania zarządzenia zastępczego, na które radnemu przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Skarga ta została natomiast wniesiona w odpowiednim trybie i terminie i w konsekwencji podlegała merytorycznemu rozpatrzeniu.

Jak stanowi art. 383 § 1 pkt 2 Kodeksu wyborczego, wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w chwili wyboru. Istotą sporu w niniejszej sprawie powstałą na tle przywołanego przepisu prawa jest kwestia spełnienia przez M. K. warunku prawa wybieralności na radnego Gminy [...], wynikającego z art. 10 § 1 pkt 3 lit. a) Kodeksu wyborczego, tj. stałego zamieszkiwania na terenie gminy, z której ubiegał się on o mandat radnego. Ocena zastosowanego przez Wojewodę Opolskiego środka nadzorczego powinna zatem skupić się na rozstrzygnięciu, z którym miejscem zamieszkania, czyli tym w [...]. czy tym w [...] (Gmina [...]) związane jest centrum życiowe M. K.

Podstawą dla Wojewody Opolskiego do wydania zarządzenia zastępczego były ustalenia dokonane w postępowaniu wyjaśniającym oparte m.in. na orzeczeniu sądowym wydanym w procesie karnym, a także materiale dowodowym złożonym przez Przewodniczącego Rady Gminy [...]. W związku z tym zważyć należy, że zarządzenie zastępcze jest szczególnym aktem prawnym wydawanym w postępowaniu nadzorczym, który nie ma charakteru decyzji.

Już zatem ta cecha zarządzenia przesądza o niezasadności zarzutu skargi jakoby Wojewoda Opolski powinien przeprowadzić "własne" postępowanie dowodowe. Podkreślenia wymaga, że możliwość wydania zarządzenia zastępczego stanowi wyłączną i odrębną kompetencję wojewody realizowaną w ramach powierzonej mu funkcji nadzoru nad jednostkami samorządu terytorialnego.

W postępowaniu nadzorczym nie mają zatem zastosowania przepisy K.p.a., o ile przepis w sposób wyraźny nie odsyła do ich stosowania. Odesłanie takie znajduje się wprawdzie w art. 91 ust. 5 u.s.g., jednak przepis ten reguluje wydawanie rozstrzygnięć nadzorczych, których nie można utożsamić z zarządzeniem zastępczym. Różnica polega na tym, że rozstrzygnięcie nadzorcze negatywnie ocenia akt, który został już uprzednio wydany przez organ gminy, natomiast zarządzenie zastępcze zostaje wydane z powodu braku aktu organu gminy (tak: NSA w wyroku z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 784/17, dostępny w CBOSA na stronie internetowej orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Jak słusznie przyjmuje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, prawodawca nie przewidział w postępowaniu nadzorczym dotyczącym wydania zarządzenia zastępczego stosowania (nawet w sposób odpowiedni) K.p.a. Stosowanie przepisów K.p.a. w innych zakresach działania organów administracji publicznej, niż wynika to z jego art. 1 i art. 2, wymaga natomiast stosownej regulacji odsyłającej do ich mocy obowiązującej zawartej w ustawach szczególnych. Tym samym postępowanie w sprawie wydania zarządzenia zastępczego nie jest postępowaniem prowadzonym na podstawie przepisów K.p.a. wprost, ani nawet odpowiednio (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2022 r., sygn. akt III OSK 4480/21).

Z tych względów za niezasadny należy uznać zarzut skarżącego o konieczności przeprowadzenia przez organ nadzoru dodatkowego, czyli odrębnego postępowania dowodowego.

Kluczowym dla przyjętego przez organ nadzoru wniosku o zaistnieniu w sprawie przesłanek z art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego jest interpretacja przywołanych wyżej przepisów art. 10 § 1 pkt 3 lit. a) Kodeksu wyborczego w zw. z art. 25 Kodeksu cywilnego. Art. 383 § 1 Kodeksu wyborczego wskazuje przyczyny wygaśnięcia mandatu radnego, a wśród nich wymienioną w pkt 2 przesłankę utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów. Zgodnie z art. 11 § 1 pkt 5 Kodeksu wyborczego, prawo wybieralności (bierne prawo wyborcze) w wyborach do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego posiada osoba mająca prawo wybierania tych organów. Czynne prawo wyborcze reguluje art. 10 Kodeksu wyborczego, które w odniesieniu do wyborów do rady gminy posiada obywatel polski oraz obywatel Unii Europejskiej niebędący obywatelem polskim, który najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat oraz stale zamieszkuje w tej gminie (art. 10 § 1 pkt 3 lit. a). Natomiast "stałe zamieszkanie" definiuje art. 5 pkt 9 Kodeksu wyborczego, który rozumie to pojęcie jako zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu. Definicja ta nie różni się znacznie od pojęcia miejsca zamieszkania osoby fizycznej występującego w art. 25 Kodeksu cywilnego, a mianowicie jest to miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu. Czynnikiem ją wyróżniającym jest pobyt stały i wskazanie adresu miejsca zamieszkania rozumianego zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2022 r. poz. 1191).

Podkreślić przy tym jednak należy, że Kodeks wyborczy nie wiąże stałego zamieszkiwania z zameldowaniem dla potrzeb określenia praw wyborczych, bowiem stałe zameldowanie jest okolicznością o charakterze administracyjnoprawnym. O miejscu zamieszkania zasadniczo decydują natomiast dwa czynniki: zewnętrzny (faktyczne przebywanie) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). Ponieważ miejsce zamieszkania zależne jest od zamiaru, a więc od woli konkretnej osoby, to o tej woli decydują nie tylko deklaracje, ale obiektywne okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar oczywisty. Pojęcie "zamieszkiwanie" musi być oceniane zatem w kategoriach konkretnych wyborów i oceny czynnego oraz biernego prawa wyborczego danej osoby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Po 447/15).

W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że codzienne życiowe czynności faktyczne i zachowania, w tym praca zawodowa i życie rodzinne mają w jego przypadku miejsce w Gminie [...] i potwierdzają fakt zamieszkiwania w [...] z zamiarem stałego w nim pobytu.

Ocena ta dokonana została w oparciu o dokumenty i oświadczenia, które zostały zweryfikowane. Pobytowi radnego w miejscowości [...], w której jest zameldowany na pobyt stały pod adresem [...] nr [...] i gdzie mieszkają jego rodzice, brakuje cech koncentracji życia osobistego i rodzinnego. Podkreślenia wymaga, że Sąd niniejszym stwierdzeniem nie zaprzecza, że skarżący w tej miejscowości często przebywa i nawet wykonuje określone funkcje i działania społeczne.

Jednakże w ocenie Sądu, charakter obecności w tej miejscowości jest uboczny i bardziej związany jest z dodatkowymi sferami życia skarżącego (udzielaną przez skarżącego pomocą rodzicom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego, działalnością w [...] [...]) niż głównym celem życiowym, tj. obowiązkami związanymi z założoną rodziną i wykonywaną pracą zarobkową, które skoncentrowane są w [...]. Skarżący jest żonaty, jest ojcem [...] dzieci, a z akt sprawy nie wynika, aby małżonkowie byli w rzeczywistej czy formalnej separacji i rodzina nie mieszkała wspólnie. Rodzina skarżącego zamieszkuje w mieszkaniu stanowiącym współwłasność skarżącego i jego małżonki w [...]. (przy ulicy [...]), a ich dzieci uczęszczają do szkół w [...]. Obecność w miejscu zamieszkania całej rodziny potwierdzają również świadkowie, którzy złożyli stosowne oświadczenia.

Oświadczenia te legły również u podstaw ustaleń co do miejsca zamieszkania skarżącego i jego małżonki w toku procesu zakończonego wyrokiem sądu karnego, w którym uniewinniono małżonków od zarzutu wyłudzenia świadczenia pieniężnego w ramach tzw. [...] wypłacanego przez Gminę [...]. jej mieszkańcom. U podstaw takiego rozstrzygnięcia było przyjęcie, że skarżący i jego małżonka wykazali, że mieszkają w [...]. W przeciwnym wypadku skarżący i jego żona zostaliby uznani winnymi popełnienia przestępstwa.

Nie zasługuje przy tym na aprobatę argument skargi, że Wojewoda Opolski nie mógł czynić ustaleń faktycznych opierając się na materiałach zebranych w sprawie karnej o sygn. akt [...], a to z uwagi na treść art. 6 K.p.k. i wynikającą z niej zasadę prawa do obrony. Miałaby ta zasada - w ocenie pełnomocnika skarżącego - niejako uwolnić M. K. od odpowiedzialności za składanie oświadczeń dowolnej treści - niekoniecznie zgodnej z rzeczywistością - od perspektywy ponoszenia odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń, albowiem podejrzany nie ma obowiązku w takim procesie karnym dostarczać dowodów przeciwko sobie. Od osób sprawujących ważne funkcje państwowe (w tym też radnych), wymaga się wiarygodności w każdej dziedzinie życia, zwłaszcza w kontekście składanych oświadczeń pod rygorem odpowiedzialności karnej wynikającej z art. 233 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2022 r. poz. 1138).

Dodatkowo, odnosząc się do zarzutów skargi, podkreślić trzeba, że wyrok sądu karnego jest wypowiedzią sądu orzekającego o charakterze władczym. Wynika z tego, że sąd karny rozpoznaje sprawę i wydając wyrok, wykonuje w tym konkretnym przypadku funkcję wymiaru sprawiedliwości, czego nie można przypisać radzie gminy. Nie budzi zatem wątpliwości, że ustalenia dokonane przez Przewodniczącego Rady Gminy [...] (bądź ogólnie przez tę Radę) nie posiadają mocy prawnej tego rodzaju, co wydany wyrok Sądu Karnego w [...] i dokonane w tym procesie karnym ustalenia.

W rozpoznawanej sprawie okoliczności ujawnione przez organ nadzoru i opisane w zarządzeniu zastępczym, przeczą treści deklaracji radnego o zamieszkiwaniu w miejscu zameldowania. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują jedynie na czasowe miejsce pobytu skarżącego w [...], co jest związane z jego aktywnością społeczną i udzielaną rodzicom pomocą. Podnoszona okoliczność zameldowania na pobyt stały w tej miejscowości, nie ma wpływu - co wykazano wyżej - na ocenę miejsca faktycznego zamieszkania skarżącego i ustalenia centrum jego aktywności życiowej, którym jest miasto [...].

W związku z powyższym skarga podlegała oddaleniu, co Sąd orzekł na podstawie art. 151 P.p.s.a. w sentencji.