Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 20/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 165, art. 167 i 53 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Wojciech Chróścielewski po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2008 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1092/06 o odrzuceniu skargi A. Z. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...], nr [...] w przedmiocie przejęcia majątku na cele reformy rolnej postanawia: oddalić skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

A. Z. w dniu 9 maja 2005 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] w przedmiocie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości ziemskiej na podstawie dekretu o reformie rolnej. W skardze tej, kwestionując rozstrzygnięcia organów administracji, skarżący wskazał, że w dniu 15 kwietnia 2005 r. doręczone zostało mu pismo adw. W. S. - pełnomocnika następców prawnych byłego właściciela nieruchomości przejętej na rzecz Skarbu Państwa - informujące go o istnieniu prawomocnej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...].

Pismem z dnia 20 czerwca 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na zasadzie art. 98 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) przekazał wniesioną bezpośrednio do Sądu skargę właściwemu organowi, którym w niniejszej sprawie jest Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W dniu 6 czerwca 2006 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w trybie art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. dalej p.p.s.a.) przekazał skargę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami administracyjnymi sprawy. Wobec treści oświadczenia skarżącego zawartego w skardze oraz braku pełnych akt administracyjnych Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na korzyść skarżącego, początkowo uznał, iż skarga została wniesiona w terminie. W dniu 27 marca 2007 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przesłał do Sądu całość akt administracyjnych dotyczących niniejszej sprawy, po zwrocie ich przez Prokuratora Okręgowego w K. Z akt tych wynika, że zaskarżonej decyzji nie doręczono skarżącemu, pozostałym stronom postępowania została natomiast doręczona w dniu 9 lutego 2004 r. Mając to na względzie Sąd uchylił swe zarządzenie z dnia 31 sierpnia 2006 r., w którym przyjęto, że skarga została wniesiona w terminie.

Następnie wobec powyższego, zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. Z. podnosząc, iż zgodnie z art. 53 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Określając termin wniesienia skargi, powyższy przepis wyznacza początek jego biegu jedynie w wypadkach doręczenia rozstrzygnięcia skarżącemu. Nie wskazuje natomiast wprost, od kiedy termin ten biegnie w sytuacji, gdy skarżącemu, będącemu stroną postępowania administracyjnego, rozstrzygnięcia tego nie doręczono. Pomimo braku w tym zakresie wyraźnego uregulowania ustawowego Sąd uznał za aktualny w tej materii pogląd prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym skarżący, który nie brał udziału w postępowaniu i któremu nie doręczono zaskarżonej decyzji, może skorzystać z uprawnienia złożenia skargi przed upływem 30 dni od daty doręczenia decyzji innej stronie tego postępowania. W niniejszej sprawie, jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, najpóźniejszym terminem, w jakim zaskarżona decyzja z dnia [...] została doręczona jednej ze stron biorących udział w postępowaniu, był dzień 9 luty 2004 r. Sąd uznał, że trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi upłynął w dniu 10 marca 2004 r., natomiast skarżący wniósł skargę dopiero w dniu 9 maja 2005 r., czyli z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 53 § 1 ustawy. Mając zatem na uwadze, że skarga A. Z. została wniesiona po upływie terminu przewidzianego do jej wniesienia, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd orzekł o odrzuceniu skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył A. Z., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie celem rozpoznania skargi. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 165 w zw. z art. 167 p.p.s.a. polegające na uchyleniu zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2006 r. w którym przyjęto, że skarga została wniesiona w terminie i wydanie w dniu 10 października 2007 r. postanowienia o odrzuceniu skargi jako wniesionej po upływie terminu do jej wniesienia, pomimo braku zmiany okoliczności sprawy uzasadniających uchylenie zarządzenia z dnia 31 sierpnia 2006 r.

Jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, analiza postanowienia będącego przedmiotem niniejszej skargi prowadzi do uznania, że w okresie pomiędzy dniem 31 sierpnia 2006r., to jest datą wydania zarządzenia, a dniem 10 października 2007r. czyli datą wydania postanowienia, nie nastąpiła żadna zmiana okoliczności sprawy, w szczególności nie nastąpiła jakakolwiek zmiana okoliczności faktycznych przyjętych za podstawę zarządzenia. Co więcej, Sąd w uzasadnieniu postanowienia potwierdził, iż z akt administracyjnych dotyczących sprawy, które zostały w całości przesłane do Sądu w dniu 27 marca 2007 r. przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi po ich zwrocie przez Prokuratora Okręgowego w K. wynika, że decyzji nie doręczono skarżącemu. Tym samym stwierdzić należy, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 października 2007r. wydane zostało z naruszeniem przepisów postępowania, a mianowicie art. 165 p.p.s.a. w związku z art. 167 p.p.s.a. i z uwagi na treść rozstrzygnięcia w postaci odrzucenia skargi ma istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem skarżącego, podnieść również należy, że wydanie przez Sąd dwóch całkowicie różnych rozstrzygnięć przy istnieniu niezmienionego stanu faktycznego i prawnego godzi w konstytucyjną zasadę demokratycznego państwa prawnego wyrażoną w art. 2 Konstytucji. Nie do pogodzenia z tą zasadą jest sytuacja, w której Sąd uznaje, że skarga została wniesiona w terminie, wyznacza termin rozprawy i przeprowadza ją w dniu 11 maja 2007 r. a następnie, w dniu 10 października 2007r., postanawia o odrzuceniu skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. - rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie spełnia wymienione wyżej wymagania choć nie oznacza to, że opiera się na usprawiedliwionych podstawach.

Zgodnie z art. 165 p.p.s.a. postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociaż były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przepis powyższy na mocy art. 167 p.p.s.a. ma odpowiednie zastosowanie do zarządzeń przewodniczącego. W doktrynie podkreśla się, iż przez pojęcie "odpowiednie stosowanie" należy rozumieć stosowanie wprost bez jakichkolwiek zmian oraz stosowanie z koniecznymi modyfikacjami, a także wyłączenie stosowania na przykład ze względu na szczególny charakter instytucji. Mając powyższe na uwadze należy przyjąć, iż stosując w sposób zmodyfikowany przepis art. 165 p.p.s.a. do zarządzeń przewodniczącego mogą one być w szczególnych okolicznościach zmieniane lub uchylane także wtedy, gdy przewodniczący poweźmie nowe informacje o stanie sprawy odmienne od tych, które stały się podstawą wydania zarządzenia. Podkreślić tutaj należy także odmienny, z reguły wewnętrzny i mniej sformalizowany charakter zarządzeń różniący ich od postanowień wydawanych przez Sąd. W szczególności dotyczy to zarządzenia, w którym przewodniczący stwierdza, iż określony środek prawny został wniesiony w ustawowym terminie. W takim przypadku, jeżeli później, na przykład na podstawie akt administracyjnych, okaże się, iż środek prawny nie został jednak wniesiony w terminie - tak jak w sprawie niniejszej, przewodniczący może uchylić tego typu zarządzenie. Należy przy tym wskazać, iż bez względu na zarządzenie tego rodzaju Sąd jest bezwzględnie związany przepisami p.p.s.a. i nie może rozpoznać skargi w sytuacji, gdy została ona złożona z przekroczeniem ustawowego terminu określonego w art. 53 § 1 p.p.s.a. W takiej bowiem sytuacji doszłoby do niedopuszczalnego naruszenia przez Sąd powyższego przepisu. Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucają zaskarżonym postanowieniem z dnia 10 października 2007 r. skargę A. Z. nie naruszył tym samym art. 165 w zw. z art. 167 p.p.s.a. Zarzuty podniesiono w skardze kasacyjnej wskazujące na naruszenie powyższych przepisów są więc niezasadne.

Z tego względu na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną należało oddalić.