Wyrok NSA, sygn. akt III SA 722/94
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1995-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 14 ust. 2, art. 48
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Podatnik oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku VAT-6 złożył na ręce pełnomocnika, który podjął się przekazania go do Urzędu Skarbowego.

Faktycznie oświadczenie to nie wpłynęło do Urzędu Skarbowego.

Przedstawienie przez pełnomocnika dowodów nadania na Poczcie przesyłek poleconych adresowanych do Urzędu Skarbowego bez wskazania jakie dokumenty przesyłki te zawierały, nie zobowiązywało Urzędu Skarbowego do przyjęcia, że wśród tej korespondencji znajdowało się oświadczenie VAT-6. Przedstawienie kopii oświadczenia nie noszącej żadnych cech jego wysłania czy doręczenia Urzędowi Skarbowemu również nie stanowiło dowodu złożenia go w tym urzędzie.

TEZY

Podatnik oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku VAT-6 złożył na ręce pełnomocnika, który podjął się przekazania go do Urzędu Skarbowego.

Faktycznie oświadczenie to nie wpłynęło do Urzędu Skarbowego.

Przedstawienie przez pełnomocnika dowodów nadania na Poczcie przesyłek poleconych adresowanych do Urzędu Skarbowego bez wskazania jakie dokumenty przesyłki te zawierały, nie zobowiązywało Urzędu Skarbowego do przyjęcia, że wśród tej korespondencji znajdowało się oświadczenie VAT-6. Przedstawienie kopii oświadczenia nie noszącej żadnych cech jego wysłania czy doręczenia Urzędowi Skarbowemu również nie stanowiło dowodu złożenia go w tym urzędzie.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 stycznia 1994 r. Urząd Skarbowy w O. ustalił Barbarze i Lechowi K. właścicielom Przedsiębiorstwa Produkcyjno-Handlowo-Usługowego "L." w O. podatek od towarów i usług za okres 5 lipca do 31 października 1993 r. w wysokości 154.495 tys. zł. W uzasadnieniu tej decyzji Urząd Skarbowy podał, że podatnicy nie złożyli w terminie określonym w art. 48 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług (...) /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku na podstawie art. 14 ust. 2 ustawy. Według oświadczeń złożonych przez pełnomocnika podatników K. D., prowadzącego Biuro Rachunkowe, oświadczenie o wyborze zwolnienia zostało przesłane pocztą na przełomie sierpień-wrzesień 1993 r. Na potwierdzenie tego przedstawiono 24 dowody nadania przesyłek pocztowych nie wskazując jednak, w której przesyłce znajdowało się przedmiotowe oświadczenie. Po sprawdzeniu wpływu korespondencji oraz akt podatnika Urząd Skarbowy stwierdził, że oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatków nie wpłynęło. W związku z powyższym Urząd Skarbowy nie dał wiary wyjaśnieniom, że ww. oświadczenie zostało wysłane. W tym stanie uznał, ze firma stała się w 1993 r. podatnikiem podatku od towarów i usług.

W odwołaniu od decyzji Urzędu Skarbowego pełnomocnik podatników K. D. stwierdził, że w sierpniu lub wrześniu 1993 r. oświadczenie podatników o wyborze zwolnienia od podatku VAT-6 wysłał do Urzędu Skarbowego przesyłką poleconą za dowodem nadania. Oświadczeń takich dot. innych podatników w tym samym okresie wysłał łącznie 9 z czego 3 nie "dotarły" do Urzędu Skarbowego. W sekretariacie Urzędu Skarbowego przeglądał dziennik korespondencyjny w celu odszukania wpływu jego pism i odnalazł tam wpływ tylko 5 przesyłek, podczas gdy w okresie lipiec-wrzesień wysłał ich 24, na co posiada dowody nadania. Wobec powyższego odmówienie wiarygodności jego wyjaśnieniom nie było trafne. Za niedopatrzenia pracowników Urzędu lub błędy organizacyjne nie może ponosić ujemnych skutków podatnik. W konsekwencji w odwołaniu wniesiono o uchylenie decyzji Urzędu Skarbowego lub zaniechanie poboru podatku na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 19 grudnia 1980 r. o zobowiązaniach podatkowych.

Izba Skarbowa w O. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego stając na stanowisku, że podatnicy nie przedstawili dowodu na to, że złożyli w przewidzianym terminie w Urzędzie Skarbowym oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku, jak wymagały tego przepisy. Wskazane przez pełnomocnika podatników 24 dowody nadania przesyłek poleconych nie mogły stanowić dowodu złożenia przez podatników przedmiotowego oświadczenia, gdyż:

- dotyczyły one korespondencji przesyłanej przez Biuro Rachunkowe K. D.,

- żaden z dowodów nadania nie wskazuje, że przesyłki zawierały oświadczenie VAT-6 Firmy "L.",

- dowody nadania przesyłek zbiorczych, gdy nie zawierają oznaczenia jakie dokumenty zostały w nich przesłane nie stanowią dowodu nadania konkretnego dokumentu.

Również przedstawiona przez pełnomocnika kopia oświadczenia VAT-6 /załączona do odwołania/ nie stanowi dowodu złożenia tego oświadczenia, gdyż nie posiada cech jej doręczenia do Urzędu Skarbowego. Jeżeli chodzi natomiast o żądanie zaniechania poboru podatku, Izba Skarbowa poinformowała, że w tej sprawie podatnicy winni zwrócić się do Urzędu Skarbowego według właściwości.

W skardze na decyzję Izby Skarbowej Barbara i Lech K. zarzucili, że jest ona niezgodna z art. 7 i 8 Kpa. Stwierdzili, że Krzysztof D. został przez nich umocowany do reprezentowania ich przed organami podatkowymi i na jego ręce w dniu 10 marca 1993 r. złożyli oświadczenie o wyborze zwolnienia od podatku VAT-6. Pełnomocnik zgodnie z umocowaniem wysłał to oświadczenie do Urzędu Skarbowego za dowodem nadania w terminie określonym w art. 48 ustawy. Zgodnie z wiedzą strony była to przesyłka polecona z 10 sierpnia 1993 r. W okresie od 10 sierpnia do 30 września 1993 r. pełnomocnik nadał do Urzędu Skarbowego łącznie 13 listów poleconych zawierających m.in. oświadczenia VAT-6 swoich mocodawców. Tym samym zgodnie z art. 57 par. 5 Kpa zachował w imieniu strony termin wynikający z art. 48 ustawy o podatku od towarów i usług. Brak odnotowania wpływu przesyłek poleconych w Urzędzie Skarbowym w okresie między 10 sierpnia a 5 września 1993 r., a więc w okresie pomiędzy podpisaniem przez stronę oświadczenia, a upływem terminu z art. 48 powołanej ustawy sprawia, że zachodzi domniemanie dochowania tego terminu. Ewentualne wątpliwości nie powinny być tłumaczone na niekorzyść podatnika. Skarżący zarzucili, że organ I instancji nie podał przyczyn, dla których odmówił wiarygodności dowodom nadania przesyłek, zaś organ odwoławczy odrzucił te dowody bez wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w O. wniosła o jej oddalenie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Art. 48 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50/ zobowiązywał podatników, którzy wybrali zwolnienie od podatku do złożenia w Urzędzie Skarbowym w terminie do 3 września 1993 r. oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatków. Ustawa ta opublikowana została w ogólnie dostępnym Dzienniku Ustaw z dnia 15 lutego 1993 r. i wchodziła w życie z dniem 5 lipca 1993 r. Podatnicy mieli więc wystarczającą ilość czasu na zapoznanie się z treścią ustawy i podjęcie decyzji co do wyboru zwolnienia od podatku i związanymi z tym obowiązkami. Skarżący nie składali osobiście w Urzędzie Skarbowym ani nie wysyłali do tego Urzędu oświadczenia o wyborze zwolnienia od podatku VAT-6, co pozostawało poza sporem. Jak twierdzili - oświadczenie to złożyli na ręce pełnomocnika, który podjął się przekazania tego oświadczenia do Urzędu Skarbowego i w postępowaniu podatkowym próbował wykazać, że z obowiązku tego się wywiązał jednakże Urząd Skarbowy przyjął, że oświadczenie nie zostało złożone.

Kwestia sporna sprowadzała się więc do tego, czy takie stanowisko Urzędu Skarbowego, podzielone następnie przez Izbę Skarbową, naruszało zasady wyrażone w art. 7 i art. 8 Kpa, co zarzucono w skardze. Zarzut ten mógłby okazać się uzasadniony, gdyby były podstawy do stwierdzenia, że organy podatkowe przekroczyły zakres tzw. swobodnej oceny dowodów przyznanej im przez art. 80 Kpa w wyniku czego ocenę materiału dowodowego należałoby uznać za dowolną. Do takiego stwierdzenia Sąd nie znalazł jednak podstaw. Jak wynika z akt pełnomocnik skarżącego prowadził Biuro Rachunkowe i w związku z tym prowadził liczną korespondencję z Urzędem Skarbowym w sprawach swoich klientów. Przedstawienie więc przez niego dowodów nadania na poczcie dwudziestu kilku przesyłek poleconych adresowanych do Urzędu Skarbowego bez wskazania jakie dokumenty przesyłki te zawierały nie zobowiązywało Urzędu Skarbowego do przyjęcia, że wśród tej korespondencji znajdowało się oświadczenie VAT-6 skarżących. Przedstawienie kopii oświadczenia nie noszącej żadnych cech jego wysłania czy doręczenia Urzędowi Skarbowemu również nie stanowiło dowodu złożenia go w Urzędzie Skarbowym. Skoro więc strona skarżąca nie potrafiła wykazać, że omawiane oświadczenie zostało wysłane do Urzędu Skarbowego, a z drugiej strony Urząd ten ani na podstawie ewidencji wpływu korespondencji ani w aktach podatnika nie stwierdził, aby oświadczenie to do niego wpłynęło, to przyjęcie, że oświadczenie nie zostało złożone mieściło się w granicach uprawnień do oceny wiarygodności i mocy dowodowej zebranego materiału przewidzianych w art. 80 Kpa.

Z tych względów na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzeczono jak w sentencji.