Wyrok NSA, sygn. akt III FSK 3706/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Stanisław Bogucki, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA (del.) Mirella Łent (sprawozdawca), Protokolant Agata Grabowska, po rozpoznaniu w dniu 21 września 2022 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 122/20 w sprawie ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r., nr SKO.41/2807/P/2019 w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2003 r. 1) oddala skargę kasacyjną, 2) zasądza od J. A. na rzecz Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie kwotę 360 (słownie: trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 25 sierpnia 2020 r. I SA/Lu 122/20 po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. A. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 11 grudnia 2019 r. nr SKO.41/2807/P/2019 w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 15 lipca 2019 r. nr SKO.41/1516/P/2019. Za przedwczesne Sąd uznał ustalenie organu, że sprawa, w której skarżący wnosił o wznowienie postępowania, nie została zakończona decyzją ostateczną. Kolegium, wykonując wskazania WSA w Lublinie zawarte w uzasadnieniu wyroku z 23 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Lu 712/18 poprzestało bowiem na ustaleniu, że nie wydało decyzji utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta Lublin z 7 lipca 2003 r. a także na odnalezieniu swojej decyzji ostatecznej z 22 października 2003 r., która, uchylając decyzję organu I instancji, nie kończyła sprawy. Takie ustalenie, zdaniem Sądu, oznacza, że sprawa podatkowa skarżącego powinna być ponownie rozpatrywana przez organ I instancji. Kolegium zaniechało ustalenia w jaki sposób, po wydaniu przez Kolegium decyzji kasacyjnej, została zakończona sprawa, w której skarżący wnosił o wznowienie postępowania, w szczególności który organ i kiedy wydał decyzję kończącą sprawę. Sąd podkreślił, że jedynie w razie ustalenia, iż w sprawie nie wydano decyzji ostatecznej kończącej sprawę, a więc gdyby rzeczywiście ostatnią decyzją ostateczną w sprawie była decyzja kasacyjna Kolegium, wówczas organ będzie miał podstawę do odmowy wznowienia postępowania na podstawie art. 243 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.; dalej jako: "O.p.") z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. Natomiast, jeżeli okaże się, że decyzja ostateczna kończąca sprawę została wydana, to w pierwszej kolejności organ powinien rozstrzygnąć kwestię swojej właściwości, biorąc pod uwagę treść art. 244 O.p. i w razie potrzeby stosując przepis art. 170 § 1 tej ustawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł skarżący. Zaskarżonemu wyrokowi, na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 9, 77 § 1 oraz 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. 2017 r., poz. 1257; dalej jako: "k.p.a.") przejawiające się w tym, że WSA w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że w sprawie jako oczywiste jawiło się to, iż decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie została wydana z następującymi uchybieniami przepisom k.p.a.:

całkowite pominięcie przez WSA w procesie kontroli decyzji wydanych przez SKO faktu, że skarżący w postępowania działał bez profesjonalnego pełnomocnika, a zatem organ powinien udzielać skarżącemu niezbędnych pouczeń oraz kierować postępowaniem mając na uwadze słuszny interes strony, czego w tym postępowaniu organ nie zrobił;

naruszenie art 106 § 3 p.p.s.a. przez procedowanie przez WSA na niepełnym materiale dowodowym, co w konsekwencji spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego przez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które miały bezpośredni wpływ na jej wynik;

całkowity brak skontrolowania przez WSA decyzji SKO w zakresie pochylenia się przez organ nad merytoryczną zawartością wniosku skarżącego podczas, gdy z argumentacji tam przytoczonej jaskrawo widać, że decyzja Prezydenta Miasta Lublin - nakazu płatniczego za 2003 rok została wydana z rażącym naruszeniem przepisów prawa i jest oczywiście niesprawiedliwa;

wyrok WSA nie uwzględnił tego, że decyzja SKO została wydana

z bezpodstawnym zaniechaniem sporządzenia uzasadnienia, które

zawierałoby wszystkie niezbędne elementy. Zaniechano wykazania w uzasadnieniu z jakich powodów odmówiono relewantności tym wszystkim podnoszonym przez skarżącego okolicznościom; autorzy uzasadnień zarówno wyroku WSA jak i decyzji SKO zamiast wskazać dlaczego wg nich argumenty skarżącego nie uzasadniają uznania jego żądań pominęli w zupełności merytoryczną ich zawartość, a jedynie odnoszą się do uchybień proceduralnych, które de facto przy pogłębionej analizie nie zostały wykazane.

Wobec tak postawionych zarzutów skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku w ten sposób, żeby w sentencji orzec o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 15 lipca 2019 r. dotyczącą zobowiązania podatkowego J. A. w podatku od nieruchomości za 2003 r. zobowiązać organ do dokonania określonych czynności wnioskujących przez skarżącego ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, według norm prawem przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2022 r., poz. 329, powoływanej dalej w skrócie "p.p.s.a." Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te są wyznaczone wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), a także naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny bada bowiem legalność wyroku sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienia, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (por. wyrok NSA z 19 lutego 2009 r., II FSK 1688/07). Naczelny Sąd Administracyjny nie może bowiem domniemywać granic skargi kasacyjnej. Sąd ten jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą.

Strona skarżąca zarzuciła w skardze kasacyjnej naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, który nie miał zastosowania w sprawie zakończonej decyzją wydaną przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie, która następnie została zaskarżona do Sądu I instancji. Postępowanie podatkowe zakończone wydaniem tej decyzji było prowadzone w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej, a nie Kodeksu postępowania administracyjnego. Skoro przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie miały zastosowania w postępowaniu podatkowym i Kolegium nie rozpoznawało wniosku o wznowienie postępowania na ich podstawie, to podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów tej ustawy należało uznać za niezasadne.

Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a. polegający, zdaniem autora skargi kasacyjnej na tym, że Sąd I instancji procedował w oparciu o niepełny materiał dowodowy, co spowodowało błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez pominięcie istotnych okoliczności faktycznych sprawy, które miały bezpośredni wpływ na jej wynik. Zgodnie z przywołanym przepisem, sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie.

Z cytowanego przepisu wynika, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, którego celem jest ustalenie stanu faktycznego, a jedynie weryfikuje legalność wydanych przez organy administracji aktów. Przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu, na podstawie cytowanego powyżej art. 106 § 3 p.p.s.a. może mieć miejsce wyjątkowo, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości. Przywołany przepis wyraźnie stanowi o przeprowadzeniu dowodu, a nie o prowadzeniu postępowania dowodowego.

Strona skarżąca nie wskazała w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jaki dowód z dokumentu Sąd powinien był przeprowadzić i jakie istotne wątpliwości przy jego pomocy wyjaśnić. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Odnosząc się natomiast do zgłoszonego w skardze kasacyjnej wniosku pełnomocnika o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, wskazać należy, że wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a.

s. NSA Jacek Brolik s. NSA Stanisław Bogucki s. WSA Mirella Łent