Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 204/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 1 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: Art. 3, art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: Art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 47
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Grażyna Danielec (spr.) Sędziowie NSA Krystyna Kutzner WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Bernadetta Szczypka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi I. P. na decyzję Wojewody z dnia 22 grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata M. L. - Kancelaria Adwokacka K ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2011 r. znak sprawy [...] Prezydent Miasta na podstawie:

- art. 47 ust 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U nr 139 z 2006 r. poz. 993 ze zm.);

- art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98. poz. 1071 z 2000 r. ze zm.);

po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego orzekł o odmowie zameldowania skarżącej – I. P. na pobyt stały w lokalu przy ul. A w K.

W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że w dniu 16 sierpnia 2011r. zostało wszczęte postępowanie administracyjne w związku ze złożeniem przez skarżącą wniosku o zameldowanie na pobyt stały w K przy ul. A. Do wniosku dołączony został druk meldunkowy "zgłoszenie pobytu stałego" .

W związku z powyższym organ I instancji w toku prowadzonego postępowania wyjaśniającego badał fakt zamieszkania osoby w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że sytuacja ta w niniejszej sprawie nie ma miejsca tj. stwierdzono że skarżąca nie zamieszkuje obecnie w lokalu przy ul. A w K z zamiarem pobytu stałego.

We wniosku o wszczęcie postępowania zmierzającego do wydania decyzji o zameldowaniu skarżąca podnosi, iż w przedmiotowej nieruchomości "zamieszkuje na pobyt stały ".

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w postępowaniu o wymeldowanie skarżącej z lokalu przy ul. A w K, wszczętym na wniosek byłego męża A. A., organ I instancji wydał decyzję o wymeldowaniu skarżącej. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że I. P. i A. A. od wielu lat nie są już małżeństwem, a skarżąca założyła nową rodzinę i w lokalu przy ul. A nie zamieszkuje, lecz koncentruje swoje sprawy życiowe w domu obecnego małżonka w miejscowości Z. Organ II instancji, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżąca nie koncentruje swojego życia w lokalu przy ul. A w K, jedynie przychodzi do niego w odwiedziny do syna i wnuków, a także utrzymuje finansowo rodzinę syna.

Organ wskazał, że w sprawie o zameldowanie, wszczętej z wniosku skarżącej, ustalono, że nadal nie zamieszkuje ona i nie wprowadziła się do lokalu przy ul. A. Organ podkreślił, że stan faktyczny na dzień wydania decyzji o odmowie zameldowania skarżącej w przedmiotowej nieruchomości nie uległ zmianie w stosunku do decyzji organu I instancji orzekającej o jej wymeldowaniu z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. A w K.

Powyższe organ ustalił na podstawie wyjaśnień samej skarżącej i A. A. Skarżąca słuchana do protokołu oświadczyła cyt.:"od czasu prowadzenia postępowania o wymeldowanie mnie z pobytu stałego z przedmiotowego lokalu, nie zaistniały nowe okoliczności, przy czym chcę dodać, że moim zdaniem ja nigdy nie wyprowadziłam się z lokalu nr [...] przy ul. A w K".

Organ I instancji nie dał wiary wyjaśnieniom jakie składała skarżąca w toku całego postępowania, w ocenie organu były one niespójne i dostosowane do sytuacji, w której się znajdowała. Organ meldunkowy dał wiarę wyjaśnieniom A. A., iż skarżąca nie zamieszkuje w spornym lokalu.

Organ wyjaśnił, iż odstąpił od przesłuchania zawnioskowanych świadków, ponieważ na podstawie wyjaśnień skarżącej i A. A. ustalił, że nie zamieszkuje ona na stałe w lokalu przy ul. A w K.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, która wskazała, że pomimo, iż zawarła nowy związek małżeński, to nie opuściła nigdy lokalu jako miejsca swego stałego pobytu. Jest to bowiem miejsce, z którym łączy ją zamiar stałego pobytu.

Zdaniem skarżącej w jej przypadku mamy do czynienia jedynie z chwilowym, trwającym kilka dni lub tygodni opuszczeniem miejsca pobytu, a zatem nigdy trwale nie doszło do utraty rzeczywistego miejsca pobytu. Skarżąca ma także zamiar stałego pobytu w lokalu.

Zdaniem skarżącej chwilowa nieobecność spowodowana była jedynie krótkoterminowymi wyjazdami służbowymi, leczeniem poza K lub urlopem. Niejednokrotnie opuszczała lokal gdy były małżonek zachowywał się w sposób agresywny. Bała się o własne zdrowie i życie. Dochodziło z jego strony do rękoczynów, obelżywych wyzwisk i wolała unikać dalszego konfliktu.

Skarżąca ponownie zawarła związek małżeński, jednak mąż pracuje poza granicami kraju na kontraktach i w Polsce przebywał w okresach świątecznych i wtedy i tylko wtedy opuszczała chwilowo lokal by spędzić ten czas z obecnym mężem.

Skarżąca podniosła, iż jest osobą chorą, ma upośledzony wzrok i wymaga na co dzień pomocy osób trzecich. Tę opiekę otrzymuje od syna, z którym pod adresem A mieszka. Skarżąca posiada dostęp do lokalu, klucze, a wszelkie osobiste rzeczy i majątek (meble, sprzęt) znajdują się przez cały czas pod tym adresem.

Decyzją z dnia 27 grudnia 2011 r. nr [...] Wojewoda na podstawie:

- art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w związku z art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, po rozpatrzeniu odwołania skarżącej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Na uzasadnienie organ odwoławczy podniósł, że skarżąca w dniu 5 października 2011 r. składając wyjaśnienia do protokołu przed organem I instancji poinformowała, że w lokalu przy ul. A skupia się jej centrum życiowe przy dzieciach. W przedmiotowym lokalu posiada swoje rzeczy osobiste, nocuje w nimi pomimo, iż jest tam ciasno bowiem lokal składa się tylko z pokoju i kuchni i zamieszkują w nim były mąż oraz synowie z rodzinami. Dodała, że prawdą jest, iż pozostaje w głębokim konflikcie z byłym mężem A. A. jednak to nie przeszkadza, aby przebywała w tym lokalu. Stwierdziła ponadto, że obecny mąż A. P. zabronił jej przebywania w Z. Nie zabrała stamtąd wszystkich rzeczy, przyjeżdża tam, opiekuje się zwierzętami. Pod tamtym adresem posiada swoje rzeczy. Ponadto nadal posiada klucze do tamtego budynku i swobodny dostęp.

A. A. słuchany do protokołu przed organem I instancji w dniu 13 września 2011 r. wyjaśnił, że skarżąca nie mieszka w lokalu przy ul. A w K od 2000 r., kiedy to zamieszkała z mężem w Z. Dodał, że faktem jest, że przez kilka dni mieszkała w lokalu przy ul. A w K, ale było to przed rozprawą administracyjną w sprawie o zameldowanie.

Organ podkreślił, że zamieszkiwanie skarżącej w lokalu przy ul. A w K nie ma charakteru pobytu stałego, ponadto organ administracji wydając decyzję o zameldowaniu bierze pod uwagę stan faktyczny istniejący w dacie jej wydawania. Zameldowanie ma charakter ewidencyjny i ma wskazać faktyczne miejsce pobytu danej osoby, tym samym wydanie decyzji o zameldowaniu osoby na pobyt stały nie może prowadzić do takiej sytuacji, iż już w dacie jej wydania będzie ona niezgodna z istniejącym stanem faktycznym.

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję złożyła skarżąca, domagając się jej uchylenia.

Podkreśliła, że w materiale dowodowym stwierdzono jednoznacznie iż posiada klucze do przedmiotowego lokalu oraz że znajdują się tam jej rzeczy osobiste, co świadczy o tym, iż nie zrezygnowała z uprawnienia do przebywania w tym lokalu i zamierza w nim zamieszkiwać. Nadto stwierdziła, iż opuszczenie lokalu na okres kilku tygodni nie nosi znamion stałego opuszczenia lokalu.

Skarżąca nie zaprzecza, iż chciała zamieszkiwać wraz z mężem w miejscowości Z, gdzie wielokrotnie przebywała, ale nigdy na stałe. Były to krótkie okresy: przez okres 3-4 dni w miesiącu, sprawując opiekę nad nieruchomością męża. Skarżąca stwierdziła, że miała również zamiar opuszczenia obecnego miejsca pobytu stałego i zamieszkania wraz z mężem w miejscowości Z. Do takiej sytuacji jednak nie doszło, gdyż jej związek rozpadł się. Drugi mąż I. P. nie chce i nie wyraził zgody na jej zamieszkiwanie w miejscowości Z, nie chce jej pod tym adresem zameldować, a szansy na poprawienie stosunków małżeńskich w zasadzie nie istnieją. W ocenie skarżącej wyjazdy kilkudniowe skarżącej poza K nie mogły stanowić podstawy do jej wymeldowania, a później wydania zaskarżanej decyzji o odmowie zameldowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Organ podniósł, że organy podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego rozpatrzyły i dokonały oceny całego materiału dowodowego w tym również wyjaśnień skarżącej. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art.15 ust. 2, ust.3 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy stwierdzić, że przepisy te regulują sprawy wymeldowania. Przedmiotem niniejszego postępowania było natomiast zarejestrowanie bądź odmowa zarejestrowania pobytu skarżącej w lokalu przy ul. A w K dokonana na podstawie art. 47 ust.2 ustawy. Rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o wymieniony przepis wymagało więc zastosowania art. 10 ust. 1 oraz 6 ust. 1 ustawy, a nie art.15 ust.2, ust.3, których naruszenie zarzuca skarżąca.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, nr 270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Powyższa kontrola, zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2012 Nr 269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd sprawując tę kontrolę rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Obowiązek zameldowania na pobyt stały, wynikający z ogólnego obowiązku meldunkowego, obejmującego zameldowanie oraz wymeldowanie, określony został w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, w myśl którego osoba przebywająca w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Stosownie do tego przepisu, uznanie pobytu za stały uzależnione jest zatem od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z zamiarem koncentracji w nim swoich spraw życiowych.

Zgodnie z art. 47 ust. 1 ustawy, zameldowanie jest z zasady rejestracją danych o osobie i miejscu jej pobytu, nie wymagającą wydania decyzji. Istotą natomiast postępowania unormowanego w art. 47 ust. 2 ustawy jest rozstrzygnięcie czy zaistniały przesłanki zameldowania. W toku tego postępowania, które kończy się wydaniem decyzji, podstawę rozstrzygnięcia wątpliwości w przedmiocie zameldowania stanowi tym samym wyjaśnienie materialnoprawnych przesłanek. Tą materialnoprawną przesłanką meldunku jest właśnie faktyczne zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego pobytu.

W niniejszej sprawie organy słusznie oceniły, że w kwestii zameldowania I. P. winna być wydana decyzja poprzedzona postępowaniem administracyjnym w trybie art. 47 ust. 2 skoro skarżąca przedłożywszy druk "zgłoszenia pobytu stałego", nie udokumentowała podpisu potwierdzającego fakt przebywania jej w mieszkaniu tzn. sama podpisała zarówno zgłoszenie pobytu stałego jak i sama podpisała się w miejscu w którym podpisuje się właściciel lokalu lub podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu.

W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy, a następnie zgodnie z art. 80 k.p.a. dokonały jego oceny, dochodząc do prawidłowego wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanki koniecznej do zameldowania jej w przedmiotowym lokalu, gdyż faktycznie w nim nie mieszka, a jedynie okresowo w nim przebywa.

W ocenie Sądu w istocie postępowanie dowodowe daje podstawy do stwierdzenia, że skarżąca nie zamieszkuje na co dzień w lokalu przy ul. A w K. Faktem niespornym jest, że posiada klucze do mieszkania oraz w nim bywa, natomiast w nim nie zamieszkuje w pojęciu które nadała ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Stałe zameldowanie musi łączyć się z określeniem miejsca stałego pobytu tj. zamieszkiwania pod konkretnym adresem z zamiarem stałego tam pobytu. W orzecznictwie sądowym uznaje się, że miejscem pobytu stałego danej osoby jest miejsce, w którym osoba ta stale realizuje swoje podstawowe czynności życiowe, a w szczególności mieszka, nocuje, przygotowuje i spożywa posiłki, wypoczywa, przechowując rzeczy niezbędne do bytowania, przyjmuje wizyty gości, przyjmuje korespondencję. Jest to więc miejsce koncentracji życiowych interesów danej osoby (patrz. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 31 grudnia 2007 r., sygn. akt III SA/Lu 465/07 (LEX nr 460737).

Skarżąca nie koncentruje swoich życiowych interesów w przedmiotowym mieszkaniu. Odwiedza to miejsce, gdyż mieszkają tam jej dzieci, z przedmiotowego mieszkania wyprowadziła się po rozpadzie małżeństwa z A. A.

Powszechnym jest stanowisko, że instytucja zameldowania nie przesądza o prawie do lokalu, ani o uprawnieniu do przebywania w nim, które to uprawnienie jest pochodną tytułu do lokalu. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, która potwierdza jedynie fakt zamieszkiwania w lokalu, a nie rozstrzyga o prawie do lokalu. Wyjaśnił to wyczerpująco wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. w sprawie sygn. akt K 20/01 (OTK - A 2002/3/34). Dla zameldowania istotne są jedynie dwie kwestie: czy dana osoba zamieszkuje w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem i czy zamieszkuje tam z zamiarem stałego przebywania. Jedynie te dwie przesłanki podlegają badaniu w postępowaniu w przedmiocie zameldowania. Niniejsze postępowanie sądowe zakresem kontroli obejmuje tylko i wyłącznie kwestie zameldowania skarżącej w oparciu o powołane na wstępie decyzje.

Ponadto kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie ma oświadczenie samej skarżącej, iż od czasu prowadzenia postępowania o wymeldowanie jej z pobytu stałego nie zaistniały nowe okoliczności. Skoro postępowanie o wymeldowanie skarżącej zakończyło się ostateczną decyzją o jej wymeldowaniu, a od tego czasu nie zaistniały nowe okoliczności brak było podstaw do zameldowania skarżącej.

Powyższe uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a w zw. z § 2 ust. 1 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.)