Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 399/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt II SA / Kr 399/ 04 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 27 marca 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja WSA Barbara Pasternak ( spr. ) Protokolant: Karina Lutyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 marca 2007 r. sprawy ze skargi Ligi Obrony Kraju Zarządu Głównego na decyzję Wojewody M. z dnia [...] 2004 r. , nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala


UZASADNIENIE

Organ I instancji – Prezydent Miasta decyzją z dnia [...] 2003 r. nr [...] , na podstawie art. 4 pkt. 9b1, art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 138 ust. 1, art. 139, art. 140, art. 142, art. 216 i art. 233 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 z późn. zm.), art. 104 kpa, po rozpatrzeniu wniosku M. T. i W. T. o zwrot działek nr : 85/47 i 85/48, obr. [...] jed. ewid. N., m. K.;

orzekł:

• w pkt 1 o zwrocie działki nr 85/63 o pow. 0,0735 ha, położonej w obr. [...] jednostka ewidencyjna N. m. K., objętej Kw nr [...] na rzecz M. T. w ½ części i W. T. w 1/2 części;

• w pkt 2 o zobowiązaniu wymienionych osób do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa kwoty 12 431,50 złotych ( t.j. po 6 215, 75 zł każdy) tytułem zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, powiększonego o kwotę wzrostu wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po wywłaszczeniu, w tym: M. T. do zwrotu kwoty 6 215, 75 zł i W. T. do zwrotu kwoty 6 215, 75 zł,

• w pkt 3 o terminie i sposobie zapłaty kwoty wymienionej w pkt 2;

• w pkt 4 – iż ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania stosownych wpisów w operacie ewidencji gruntów dla Obr.[...], jedn. ewid. N., m. K.;

• w pkt 5 - iż ostateczna decyzja o zwrocie nieruchomości stanowi podstawę do dokonania na wniosek współwłaścicieli stosownych wpisów w dziale II księgi wieczystej Kw nr[...];

• w pkt 6 - iż prawo użytkowania ustanowione na działce nr 85/63, poł. w obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. wygasa z dniem, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości stanie się ostateczna.

• w pkt 7 o odmowie zwrotu działki 85/64 o pow. 0,4221 ha, położonej w obr.[...], jedn. ewid. N., m. K. na rzecz M. T. i W. T.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji ustalił :

W dniu [....] 1997 roku do byłego Urzędu Rejonowego w K. wpłynął wniosek M. T. o zwrot działek ewidencyjnych nr 85/47 i 85/48, położonych w obrębie[...], jednostka ewidencyjna N. m. K. Do powyższego wniosku przyłączył się W. T. Na podstawie zgromadzonej w przedmiotowej sprawie dokumentacji geodezyjnej ustalono, że część zawnioskowanych do zwrotu działek ewidencyjnych stanowi była parcela katastralna l.kat.[...], gmina katastralna C., będąca przed wywłaszczeniem własnością J. T.

Wnioskodawcy przedstawili następujące postanowienia o stwierdzeniu nabycia praw do spadku:

- postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 1980 roku, sygn. akt [...], na podstawie którego spadek po J. T. nabyli E. T., M. T. i W. T. po 1/3 części;

- postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] 1999 roku, sygn. akt. [...], na podstawie którego spadek po E. T. nabyli M. T. i W. T. po 1/2 części.

Organ I instancji wskazał, że w stosunku do działki 85/47, w części odpowiadającej wywłaszczonej parceli l.kat. [...] C. wydana już została decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2001 roku nr [...] orzekająca o odmowie zwrotu przedmiotowej nieruchomości na rzecz M. T. i W. T., która stała się ostateczną 21 grudnia 2001 r.

Orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] 1952 roku nr [...] wywłaszczona została część parceli l.kat. [...] o pow. 0,1571 ha, b. gm. kat. C. pod budownictwo przemysłowe. Następnie orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] 1952 roku nr [...] wywłaszczona została z przeznaczeniem pod budownictwo przemysłowe część parceli katastralnej l.kat. [...] o pow. 0,2893 ha. Kolejnym orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] 1956 roku Nr [...] wywłaszczona została część parceli katastralnej l. kat. [...] o powierzchni 0,0450 ha, b. Gm. kat. C. na cele Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych.

Organ w oparciu o zgromadzoną w sprawie dokumentację geodezyjną ustalił, że była parcela l. kat. [...] C. stanowi część działki nr 85/48, obr.[...], jedn. ewid. N. m. K.

Zgodnie z wypisem z Kw nr [...], działka nr 85/48 o pow. 0,4956 ha, obr.[...], jedn. ewid. N. stanowi własność Skarbu Państwa w użytkowaniu do dnia 31 grudnia 2017 r., Stowarzyszenia Ligi Obrony Kraju, na podstawie umowy z dnia [...]1998 roku, Rep.[...].

Część byłej parceli l. kat. [...] b. gm. kat. C., która została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budownictwo przemysłowe a część na cele Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych. Część parceli l.kat. [...] wywłaszczona na rzecz Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych została oddana w zarząd i użytkowanie Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów .

Następnie decyzją Wojewody z dnia [...] 1991 r. Nr. [...] ustanowiono m.in. na działce nr 85/46 o pow. 1,2014 ha Obr. [...] jedn. ewid. N. prawo użytkowania wieczystego na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów.

Ostateczną decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia[...].1994 roku nr [...] orzeczono o wygaśnięciu prawa użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów w stosunku do działki nr 85/46 o pow. 1,2014 ha, która następnie operatem podziałowym z dnia [...] 1996 r. nr [...] została podzielona na działki nr 85/47 o pow. 0,7058ha i 85/48 o pow. 0,4956 ha.

Przeprowadzona przez organ I instancji w dniu [...] 1999 roku rozprawa administracyjna pozwoliła na ustalenie, iż na zawnioskowanej do zwrotu części działki nr 85/48, obr. 54, jedn. ewid. N. znajduje się fragment budynku Ligi Obrony Kraju wraz z podjazdem z kostki brukowej oraz częścią placu manewrowego dla samochodów nauki jazdy. Przedmiotowa działka zabudowana została na podstawie decyzji nr[...], wydanej przez Urząd Miasta, Wydział Architektury w dniu [...]. 1997 r. Nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji pod nazwą: plac nauki jazdy wraz z parkingiem i budynkiem administracyjnym z zapleczem technicznym.

Podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomości, wobec treści art. 136 ust. 3 u.g.n jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W postępowaniu o zwrot nieruchomości należy zatem ustalić, czy przesłanka ta zaistniała, bowiem determinuje to rozstrzygnięcie sprawy. Przez zbędność nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, należy rozumieć nierozpoczęcie w ogóle ( art.137 ust.1 pkt 1 ustawy) lub niezrealizowanie (art.137 ust.1 pkt 2 w/w ust.) celu, dla realizacji którego nieruchomość została wywłaszczona.

Kluczowym elementem jest zatem jest ustalenie tego celu, poprzez pryzmat konkretnych prac i nakładów inwestycyjnych, przewidzianych do zrealizowania w decyzji o zatwierdzeniu planu realizacyjnego.

Mimo przeprowadzonych poszukiwań organ I instancji nie odnalazł ani planów realizacyjnych obiektów przemysłowych, ani dokumentów świadczących o tym, iż na działce 85/48 w okresie 7 lat po wywłaszczeniu zostały wybudowane jakiekolwiek obiekty przemysłowe. Również Przedsiębiorstwo Przemysłu Betonów (następca prawny Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych) pismem z dnia [...] 2001 roku poinformowało, że nie posiada dokumentów stwierdzających fakt wybudowania na działce nr 85/48 jakichkolwiek obiektów przemysłowych.

Z umowy użyczenia Nr [...], zawartej w dniu [...]1997 r. na okres od 1.04.1997 r. do 31. 03. 1998 r. między Skarbem Państwa a Ligą Obrony Kraju, Zarządem Okręgowym w K. wynika, że w momencie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości działka nr 85/48 stanowiła obszar niezabudowany.

W tym stanie rzeczy Prezydent Miasta przyjął, iż zabudowa działki nastąpiła wyłącznie na podstawie decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia[...].1997 roku Nr [...], co oznacza, iż na zawnioskowanej do zwrotu części działki nr 85/48 nie został zrealizowany cel wywłaszczenia.

W związku z powyższym organ zlecił wykonanie podziału przedmiotowej działki w celu wydzielenia części przeznaczonej do zwrotu. Zgodnie z projektem podziału wykonanym przez uprawnionego geodetę, działka nr 85/48 o pow. 0,4956 ha, Obr. 54, jedn. ewid. Nowa Huta została podzielona na działki: nr 85/63 o pow. 0,0735 ha i 85/64 o pow. 0,4221 ha. Podział ten został zatwierdzony decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. Nr[...], która stała się ostateczna[...] 2002 r.

W kwestii zwrotu wypłaconego odszkodowania organ, opierając się na regulacji art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w oparciu o wskaźniki cen towarów i usług konsumpcyjnych, ogłaszanych przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego zwaloryzował kwoty wypłaconego odszkodowania, a następnie uwzględniając fakt, iż zwrotowi podlega jedynie fragment wywłaszczonej nieruchomości o pow. 0,0735 ha ustalił odszkodowanie proporcjonalnie do zwracanej powierzchni, które w niniejszym przypadku wyniosło 238,50 zł.

Po wywłaszczeniu przedmiotowa nieruchomość została zabudowana, co oznacza, iż nastąpiło zwiększenie jej wartości. W tej sytuacji zastosowany został art. 140 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi, że w razie zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu zwaloryzowane odszkodowanie podlega odpowiednio zwiększeniu o kwotę równą różnicy

wartości ustalanej na dzień zwrotu. Ustalenie różnicy wartości polega na porównaniu stanu nieruchomości z dnia wywłaszczenia z jej stanem na dzień zwrotu.

Na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, a mającego na celu określenie stopnia zmniejszenia albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na nieruchomości po jej wywłaszczeniu ustalono, iż wartość działki nr 85/63 zwiększyła się w stosunku do stanu na dzień wywłaszczenia o 12 193 zł. Na podstawie powyższego ustalono kwotę zwaloryzowanego odszkodowania powiększoną o kwotę zwiększenia wartości nieruchomości, wyniosła 12431,50 zł. Zwrot zwaloryzowanego odszkodowania następuje na rzecz Skarbu Państwa, ponieważ jest on zgodnie z odpisem z Kw nr [...] właścicielem działki nr 85/63.

Organ pierwszej instancji, stosując regulację art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stwierdził, iż prawo użytkowania Ligi Obrony Kraju ustanowione na działce nr 85/63, obr. [...], jedn. ewid. N., m. K. wygaśnie z dniem, w którym decyzja o zwrocie stanie się ostateczna.

Ponadto organ I instancji orzekł o odmowie zwrotu pozostałej części działki 85/48, obr. 54, jedn. ewid. N., m. K., oznaczonej po podziale jako działka nr 85/64 z uwagi na fakt, iż nie stanowiła ona przed wywłaszczeniem własności J. T., co oznacza, że wnioskodawcom nie przysługuje roszczenie o zwrot tej nieruchomości.

Mając na uwadze wyżej opisany stan faktyczny organ pierwszej instancji orzekł jak wyżej.

Od powyższej decyzji, w zakresie punktów 1-6, odwołanie złożyła Liga Obrony Kraju-Zarząd Główny w W. Odwołująca wniosła o zmianę decyzji w zaskarżonym zakresie, poprzez orzeczenie o odmowie zwrotu działki 85/63 lub uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Odwołująca zarzuciła, że organ prowadzący postępowanie nie odniósł się do kwestii rozliczeń nakładów poniesionych przez użytkownika terenu na budowę obiektów. Według odwołującego pominięto również kwestię istnienia na przedmiotowej działce prawa użytkowania, jako ograniczonego prawa rzeczowego do nieruchomości. Ponadto zwrócono uwagę na potrzebę rozróżnienia instytucji użytkowania uregulowanej w kodeksie cywilnym, od instytucji użytkowania określonej w ustawie o gospodarce nieruchomościami. Odwołująca podniosła, iż wobec

braku precyzyjnego określenia celu wywłaszczenia jak również braku dokumentów archiwalnych, określających sposób zagospodarowania terenów wywłaszczonych

niemożliwe jest jednoznaczne ustalenie, że nieruchomość stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Kolejnym przedstawionym zarzutem było pominięcie udziału odwołującego w postępowaniu dotyczącym podziału nieruchomości, znajdującej się w jego użytkowaniu przez czas trwania postępowania administracyjnego.

Ponadto Liga Obrony Kraju wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji twierdząc, że pominięcie Ligi Obrony Kraju w postępowaniu o podział przedmiotowej nieruchomości jest wadą kwalifikowaną tej decyzji.

Organ II instancji – Wojewoda decyzją z dnia [...] 2004 r., nr:[...] , na podstawie art. 9 a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (w skrócie ugn )oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy pkt 1, 2, 3, 4, 5 i 6 zaskarżonej decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r. nr [...].

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, iż przedmiotem postępowania kontrolnego są pkt 1-6 decyzji organu I instancji, bowiem tylko od tych punktów wniesiono odwołanie do Wojewody. Decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] 2003 r. nr [...] zawiera rozstrzygnięcia dotyczące dwóch spraw administracyjnych tj. sprawy zwrotu działki nr 85/63 o pow. 0,0735 ha na rzecz M. T. i W. T. oraz odmowy zwrotu działki nr 85/64 o pow. 0,4221 ha położonych w obr. [...] jedn. ewid. N. m. K. W takim wypadku organ ma do czynienia z dwoma odrębnymi stosunkami prawnymi (sprawami administracyjnymi), co do których mogły być wydane odrębne decyzje administracyjne.

Wniesienie odwołania przez Ligę Obrony Kraju tylko od punktów 1-6 decyzji organu I instancji, orzekających o zwrocie działki nr 85/63 o pow. 0,0735 ha na rzecz M. T. i W. T. nie powoduje skutku prawnego zaskarżenia decyzji w pozostałym zakresie tj. w pkt 7 orzekającym o odmowie zwrotu działki nr 85/64 o pow. 0,4221 ha na rzecz wyżej wskazanych osób. Organ II instancji decyzja organu I instancji w zakresie odmowy zwrotu działki nr 85/64, tj. w pkt 7 stała się ostateczna z upływem 14 dni od dnia jej doręczenia stronom postępowania.

Wojewoda przedstawił przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji począwszy od dnia złożenia wniosku o zwrot, oraz poczynił ustalenia dotyczące stanu prawnego nieruchomości zawnioskowanej do zwrotu, począwszy od lipca 1952 r. tożsame z ustaleniami organu pierwszoinstancyjnego.

Organ II instancji wskazał, iż składając wniosek o zwrot nieruchomości M. T. twierdził, że wywłaszczone nieruchomości nie zostały wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem, tj. z celem wywłaszczenia. Stosownie do przepisu art. 136 ust. 3 u. g. n. - podstawową materialnoprawną przesłanką zwrotu nieruchomościami jest zbędność tej nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości, obowiązany jest ustalić, czy przesłanka ta zaistniała, bowiem poczynione ustalenia determinują rozstrzygnięcie sprawy. Uznanie nieruchomości za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu następuje - w świetle art. 137 ust. 1 u.g.n.- w dwóch płaszczyznach: pierwsza wiąże się ze zbędnością w sensie faktycznym, druga - ze zbędnością w sensie prawnym.

Zbędność w sensie faktycznym ocenia się uwzględniając łącznie dwa kryteria:

1) upływ czasu (7 lat licząc od daty, kiedy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna),

2) rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Faktyczną zbędność nieruchomości charakteryzuje stan faktyczny zaistniały na nieruchomości, natomiast przesłanka zbędności w sensie prawnym odnosi się do prawnego stanu możliwości realizacji celu wywłaszczeniowego. Zbędność w sensie prawnym występuje wówczas, gdy utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zbędność w sensie prawnym jest samodzielną przesłanką do oceny. Jej powiązanie ze stanem faktycznym realizacji inwestycji następuje poprzez wprowadzenie warunku zrealizowania celu wywłaszczenia. Oznacza to, że nieruchomość nie może być uznana za zbędną, mimo utraty mocy decyzji, o których mowa w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy, jeżeli cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany.

Norma zawarta w przepisie art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 swoją formą, wprowadza poprzez alternatywę rozłączną dwie ustawowe przesłanki zbędności, w kontekście których należy oceniać zasadność zwrotu. Zdaniem organu odwoławczego, wobec takiej konstrukcji art. 137 ust. 1, do ustalenia zbędności wywłaszczonej nieruchomości wystarczy wystąpienie jednej z przesłanek w nim określonych.

Odnosząc powyższe rozważania do zawartego w zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia, Wojewoda wskazał: wnioskowana do zwrotu nieruchomość została wywłaszczona z przeznaczeniem pod budownictwo przemysłowe, a część przedmiotowej parceli na cele Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych. Organ pierwszej instancji odnalazł jedynie plan sytuacyjny Rowu Odwadniającego w gm. kat. C. wraz z mapą załącznikiem. Jak poinformowało Przedsiębiorstwo Przemysłu Betonów (następca prawny Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych) – tylko część parceli katastralnej l.kat. [...] o pow. 450 m2 zostało zużyte na budowę rowu odwadniającego (pismo z dnia [...] 2001 roku). W kolejnym zaś piśmie (z dnia 25 października 2001 roku) Prefabet jednoznacznie stwierdza, iż nie posiada dokumentacji stwierdzającej fakt wybudowania jakichkolwiek obiektów przemysłowych na działkach o nr 85/47 i nr 85/48, położonych w obr. [...] jedn. ewid. N.. Jednocześnie informuje, że potok Ł. obejmuje działki nr 85/33, 85/39, 85/44, 85/45. Organ pierwszej instancji, mimo przeprowadzonych poszukiwań, nie znalazł ani planów realizacyjnych obiektów przemysłowych, ani też dokumentów świadczących o tym, iż na działce 85/48 w okresie 7 lat po wywłaszczeniu zostały wybudowane jakiekolwiek obiekty przemysłowe. Także przeprowadzona rozprawa administracyjna w terenie pozwala na ustalenie, iż obszar spornej nieruchomości zabudowany jest budynkiem Ligi Obrony Kraju wraz z podjazdem z kostki brukowej oraz częścią placu manewrowego dla samochodów nauki jazdy. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika ponadto, iż zabudowanie przedmiotowej nieruchomości nastąpiło na podstawie decyzji Prezydenta Miasta o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] 1997 roku nr [...] dla inwestycji o nazwie: plac nauki jazdy wraz z parkingiem i budynkiem administracyjnym z zapleczem technicznym. Również z umowy użyczenia z dnia [...] 1997 r. [...] wynika, iż w czasie składania wniosku o zwrot nieruchomość stanowiła obszar niezabudowany. Ani z treści decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ani umowy użyczenia nie wynika, aby stanowiły one kontynuację będącego podstawą nabycia w trybie wywłaszczenia nieruchomości na rzecz Państwa celu, jakim było budownictwo przemysłowe.

Wojewoda uznał zatem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi przesłanka określona w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n., zgodnie z którą nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji wywłaszczeniowej, jeżeli nie rozpoczęto prac związanych z jego realizacją pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja stała się ostateczna, dlatego zasadnym jest rozstrzygnięcie zawarte w pkt 1 zaskarżonej decyzji organu I instancji. Wojewoda wskazał, iż mimo upływu odpowiednio 52 i 48 lat od wywłaszczenia, na nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, określony jako budowa obiektów przemysłowych, jak również realizacja celów Zakładów Betoniarskich i Żelbetonowych. Zabudowania zaś w 1997 roku placem nauki jazdy wraz z parkingiem i budynkiem administracyjnym z zapleczem technicznym nie można uznać za realizację celu wywłaszczenia.

Wojewoda wskazał, że zasady rozliczeń między Skarbem Państwa lub jednostką samorządu terytorialnego, a osobami, na których rzecz następuje zwrot nieruchomości, regulują przepisy art. 139-141 oraz art. 217 ust. 2 i art. 227 u.g.n. Regulacje art. 140 i 142 ustawy pozwalają na stwierdzenie, iż sprawa zwrotu wywłaszczonych nieruchomości zawiera dwa elementy: uregulowanie stosunków własnościowych nieruchomości oraz rozstrzygnięcie sprawy zwrotu wypłaconego odszkodowania. Oba te elementy stanowią, z punktu widzenia materialnoprawnego, samodzielne sprawy administracyjne, które jednak zgodnie z brzmieniem powołanych przepisów muszą być rozstrzygane łącznie. Nie można w związku z tym rozpatrzyć odwołania od decyzji orzekającej o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania odnosząc się jedynie do jednego z jej elementów, zasadności zwrotu, gdyż oba wymienione elementy tej decyzji stanowią jej nierozerwalną całość, a organ administracji publicznej prowadząc postępowanie odwoławcze opiera swoje orzeczenie na całości materiału dowodowego.

W przedmiotowej sprawie wywłaszczono łącznie nieruchomość o pow. 0,4914 ha, za którą zwaloryzowane do chwili obecnej odszkodowanie wyniosło 1594,49 zł. Uwzględniając, iż przedmiotem zwrotu jest działka 85/63 o pow. 0,0735 ha, która odpowiada jedynie fragmentowi wywłaszczonej nieruchomości, odszkodowanie obliczyć należy w odpowiedniej proporcji do zwracanej powierzchni, które w niniejszym przypadku wynosi 238,50 zł.

Zgodnie z art. 140 ust. 1 ugn., zwrot nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercy oznacza obowiązek zwrotu Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego, (w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu), wypłaconego odszkodowania. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych na niej po wywłaszczeniu, również kwota podlegająca zwrotowi ulega zmianie. Jeżeli wartość nieruchomości ulegnie zmniejszeniu, wówczas wartość odszkodowania podlegającego zwrotowi ulega odpowiedniemu zmniejszeniu. W przypadku zaś zwiększenia się wartości nieruchomości, właściciel zwraca odszkodowanie powiększone o kwotę równą przyrostowi wartości nieruchomości. Przy ustalaniu różnicy wartości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz jej stan z dnia zwrotu (art. 140 ust. 3 u.g.n.). Ustalenie stopnia zwiększenia albo zmniejszenia wartości nieruchomości następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego (art. 140 ust. 4 u.g.n.). Aktualnym właścicielem przedmiotowej nieruchomości, tj. nieruchomości oznaczonej jako działka nr 85/63 o pow. 0,0735 ha, obr.[...], jedn. admin. N. jest Skarb Państwa, tak więc na jego rzecz nastąpi zwrot zwaloryzowanego odszkodowania. Ponadto przedmiotowa działka pozostaje w nieodpłatnym użytkowaniu Stowarzyszenia Ligi Obrony Kraju w W. (odpis z księgi wieczystej z dnia [...] 2003 roku).

Organ odwoławczy podał, iż w wyniku przeprowadzonych przez organ pierwszej instancji oględzin oraz rozprawy administracyjnej w terenie w dniu [...] 1999 roku stwierdzono, że zawnioskowana do zwrotu działka nr 85/48 stanowi część placu manewrowego dla samochodów oraz podjazd z kostki brukowej wraz z zadaszeniem blaszanym. Ponadto na przedmiotowej działce umieszczona jest część budynku Ligi Obrony Kraju. Przedstawiony stan pozwala na stwierdzenie, że wartość przedmiotowej nieruchomości mogła ulec zmianie od dnia wywłaszczenia. Z tytułu zwrotu działki nr 193/4 należałoby więc zwrócić kwotę składającą się ze zwaloryzowanych odszkodowań za wywłaszczone części nieruchomości w odpowiedniej proporcji, powiększoną o stopień zwiększenia się wartości przedmiotowej nieruchomości po dacie wywłaszczenia. W tym celu sporządzony został przez rzeczoznawcę majątkowego A. E. operat szacunkowy (z daty [...] 2003 roku). Określa on stopień zwiększenia wartości zwracanej nieruchomości wskutek podjętych na nieruchomości działań po jej wywłaszczeniu, a który wynosi w niniejszym przypadku 12193 zł. Prezydent Miasta ustalił w powyższy sposób, iż kwota zwaloryzowanego odszkodowania powiększona o kwotę zwiększenia wartości nieruchomości wynosi 12431,50 zł i w takim zakresie orzekł o zwrocie wyżej wymienionej kwoty na rzecz Skarbu Państwa.

W odpowiedzi na zarzuty odwołującego się, który podnosił, że nie brał udziału w postępowaniu dotyczącym podziału przedmiotowej nieruchomości Wojewoda wskazał, iż przedmiotem postępowania kontrolnego jest decyzja o zwrocie nieruchomości oraz rozliczeniach pieniężnych i innych aspektach ściśle łączących się z zagadnieniem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Kwestie podziału są natomiast odrębnym rodzajem postępowania administracyjnego, na które przysługują właściwe w tamtym postępowaniu środki zaskarżenia. Organ odwoławczy nie może ingerować w zakres żadnych odrębnych postępowań administracyjnych, chociażby nawet pośrednio łączyły się z przedmiotowym postępowaniem (jak ma to miejsce w niniejszym przypadku).

Organ II instancji podał, iż nie ma wątpliwości co do zapewnienia prawidłowej reprezentacji Ligi Obrony Kraju w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Wojewoda ustalił, iż odwołujący był zawiadamiany o czynnościach postępowania, jak również otrzymywał wszelkie pisma dotyczące przedmiotowego postępowania.

Wojewoda nie podzielił zarzutu odwołania, iż zwrot nieruchomości nastąpił bez zbadania w wystarczającym stopniu kwestii zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Uznał, że organ pierwszej instancji zgromadził niezbędne materiały i oparł się na wystarczających dowodach, aby wydać decyzję w takim brzmieniu. Zdaniem organu odwoławczego zasadnie uznano, iż nie doszło do realizacji celu wywłaszczenia, bowiem mimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu.

Organ II instancji nie podzielił także zarzutu odwołującej, że organ pierwszej instancji nie odniósł się do kwestii rozliczeń nakładów poniesionych przez użytkownika terenu na budowę obiektów wzniesionych przez niego na przedmiotowej działce, powołując się w tym zakresie na treść przepisu art. 140 ugn., zgodnie z którym "w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, wypłacone odszkodowanie...". Oznacza to ustawowy obowiązek zwrotu wypłaconego odszkodowania na rzecz obecnego właściciela nieruchomości, którym w niniejszej sprawie jest Skarb Państwa. Całkowicie zaś odrębną od postępowania administracyjnego jest kwestia rozliczeń między dotychczasowym właścicielem a użytkownikiem nieruchomości z tytułu nakładów poniesionych przez użytkownika. Wszelkich roszczeń wynikających z umowy użyczenia, a w niniejszym przypadku z faktu zabudowania przedmiotowej nieruchomości budynkiem przez użytkownika dochodzić należy na drodze cywilnej. Ewentualne późniejsze rozliczenia nie należą do zakresu ani oceny organu administracji publicznej w postępowaniu o zwrot nieruchomości.

Odnośnie natomiast zarzutu pominięcia kwestii istnienia prawa użytkowania jako ograniczonego prawa rzeczowego organ odwoławczy stwierdził, iż prawidłowe jest ustalenie organu pierwszej instancji w zakresie wygaśnięcia prawa użytkowania, poczynione na gruncie art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, zgodnie z którym, prawo użytkowania nieruchomości podlegającej zwrotowi wygasa z dniem, z którym decyzja o zwrocie stała się ostateczna. Prawo użytkowania określone w ustawie o gospodarce nieruchomościami nie jest żadną szczególną instytucją, a ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu art. 252 i nast. kodeksu cywilnego. Obecnie istnieje tylko jedno pojęcie użytkowania jako prawa unormowanego w kodeksie cywilnym. Odmienność w stosunku do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego polega jedynie na konieczności

zachowania określonego w art 35 ust. 1 i 2 pkt 8 u.g.n. trybu, przy czym samo ustanowienie użytkowania wymaga zachowania takiej samej formy (czyli zawarcia umowy w formie aktu notarialnego), jak przy ustanowieniu użytkowania pozostałych nieruchomości. Podobne stanowisko prezentuje Sąd Najwyższy (wyrok z 25 czerwca 1998 roku Sygn. akt. III CKN 566/97, publ. OSNC 1999/1/17), który wskazuje, że użytkowanie w zakresie uregulowanym przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami jest ograniczonym prawem rzeczowym w rozumieniu art. 244 Kodeksu cywilnego.

Decyzję Wojewody z dnia [...] 2004 r. znak [...] zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Liga Obrony Kraju Zarząd Główny w W. Skarżąca zakwestionowała prawidłowość decyzji organu odwoławczego z następujących powodów :

- braku odniesienia się do kwestii rozliczeń nakładów poniesionych przez użytkownika na przedmiotową nieruchomość, błędnej kwalifikacji prawa użytkowania (potraktowanie go na równi z prawem zarządu lub użytkowania uregulowanym w u.g.n., przysługującego jednostkom nie posiadającym osobowości prawnej), bezpodstawnego zastosowania art. 137 u.g.n. oraz błędnego ustalenia przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Strona skarżąca twierdzi, że kwota 12 431, 50 zł wyliczona przez biegłego, mająca odpowiadać zwiększeniu wartości oddanej nieruchomości wskutek działań podjętych nie niej po jej wywłaszczeniu przez skarżącego, nie została ustalona wg stanu na dzień wydania decyzji przez organ I instancji, lecz wg. stanu na okres dużo wcześniejszy i jest rażąco zaniżona. Strona skarżąca podaje, iż opinia biegłego obejmuje jedynie wartość wiaty, nie obejmuje zaś wartości strzelnicy sportowej i części budynku biurowego oraz części placu manewrowego wybudowanych przez skarżącą zgodnie z otrzymanym pozwoleniem na budowę w wysokości 180.000 zł, przy czym dokładne wyliczenie tej rzeczywistej zwiększonej wartości działki nr 85/63 i podanie jej w decyzji, ma dla skarżącego podstawowe znaczenie dla dalszego dochodzenia roszczeń na drodze postępowania cywilnego o zwrot poniesionych nakładów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), w skrócie ppsa. Zgodnie z art. 3 ustawy sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 ppsa.

Skargę należało uznać za nieuzasadnioną.

Na mocy przepisu art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. nr 115, poz. 741 ze zm.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu, albo utraciła moc decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Ziszczenie się warunku zbędności może wynikać zarówno z woli właściciela wywłaszczonej nieruchomości, jak i być spowodowane warunkami niezależnymi od niego. Kluczowym zagadnieniem oraz najbardziej istotną z okoliczności decydujących o możliwości uwzględnienia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest więc ustalenie, że stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ustalenie takie musi być więc poprzedzone ustaleniem celu wywłaszczenia nieruchomości, ponieważ niewykorzystanie nieruchomości na ten cel stanowi przesłankę jej zwrotu. Nieruchomość podlegająca zwrotowi, stanowiąca obecnie działkę nr ewid. 85/63 (powstałą z w wyniku podziału działki nr. ewid. 85/48 powstałej z kolei w wyniku podziału działki 85/46, stanowiącej część byłej parceli l. kat [...] wywłaszczona została częściowo /1571 m2/ orzeczeniem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z [...] 1952 r. nr [...] dla realizacji narodowych planów gospodarczych pod budownictwo przemysłowe, częściowo zaś /450 m2/ orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej z [...] 1956 r. [...] na cele Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych. Kserokopie powyższych orzeczeń (potwierdzone za zgodność) znajdują się w aktach administracyjnych. Obydwa te orzeczenia wydane zostały w oparciu o przepisy dekretu dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. R.P. nr 4 z 1952 r. poz. 31). Oprócz powyższych dokumentów w aktach sprawy znajduje się orzeczenie o przyznaniu odszkodowania za nieruchomość – działkę l. kat. [...] o pow. 2893 m2 wywłaszczoną orzeczeniem z [...] 1952 r. Z dokumentów tych wynika, że cała nieruchomość l. kat. [...] stanowiąca własność J. T. wywłaszczona została na podstawie przepisów wyżej powyższego dekretu. Brak w aktach sprawy wniosku o wywłaszczenie, a także jakichkolwiek innych dokumentów poprzedzających wydanie orzeczeń o wywłaszczeniu. Brak także planów realizacyjnych obiektów przemysłowych, których to planów organy prowadzące postępowanie nie zdołały odnaleźć. W aktach sprawy znajduje się nadto pismo Państwowej Komisji Planowania Gospodarczego z dnia [...] 1955 r. skierowane do Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych, którego treścią jest zezwolenie Zakładom jako wykonawcom narodowych planów gospodarczych na nabycie pod budowę rowu odwadniającego nieruchomości położonych w C., Ł. i M. oznaczonych na załączonych planach sytuacyjnych, o łącznej pow. ok. 2,0150 ha , zgodnie przepisami wskazanego wyżej dekretu z 26 kwietnia 1949 r. Z kopii mapy stanowiącej załącznik do pisma (karta tytułowa planu sytuacyjnego z zapisem: Inwestor: Zakłady betoniarskie i Żelbetowe Budownictwa Przemysłowego w K.,( k. 125, 124 akt) wynika, że na nieruchomości oznaczonej nr [...] zaznaczono przebieg planowanego rowu. W takiej sytuacji cel wywłaszczenia można było ustalić jedynie w oparciu o istniejące dokumenty- orzeczenia o wywłaszczeniu, orzeczenie o przyznaniu odszkodowania, oraz powyższe dokumenty- pismo PKPG wraz załącznikami. Z dokumentów tych jednoznacznie wynika, że nieruchomość należąca do J. T. wywłaszczona została częściowo pod budownictwo przemysłowe a częściowo na cele Zakładów Betoniarskich i Żelbetowych. Odnosząc zatem ustalony przez organy cel wywłaszczenia nieruchomości do kwestii zaistnienia przesłanek uzasadniających żądanie jej zwrotu należało dokonać ustaleń, czy nieruchomość wywłaszczona stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Prowadzące sprawę orany ustaleń tych- niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o zwrot nieruchomości – dokonały. Wynika z tych ustaleń jednoznacznie, że cel wywłaszczenia polegający na wykorzystaniu wywłaszczonej nieruchomości pod budownictwo przemysłowe nie został zrealizowany, natomiast na części parceli l. kat. [...] o pow. 450 m2 wybudowano rów odwadniający. Na nieruchomości znajdują się natomiast obiekty zrealizowane przez Ligę Obrony Kraju –część budynku wraz z podjazdem, oraz część placu manewrowego do nauki jazdy. Świadczą o tym ustalenia poczynione podczas rozprawy administracyjnej na terenie przedmiotowej nieruchomości, stwierdzające aktualny stan nieruchomości, plan sytuacyjny rowu odwadniającego w gm. kat. C. wraz z mapą, treść pisma Przedsiębiorstwa Przemysłu Betonów (k. 159), oraz treść postanowień umowy użytkowania z dnia [...] 1977 r. zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a Zarządem Okręgowym LOK (k. 47-49 akt). Z par. 1 tej umowy wynika, że nieruchomość oznaczona jako działka ewidencyjna nr 85/48 obr. [...] b. d. adm. N. w dacie zawarcia umowy była nieruchomością niezabudowaną. Z powyższych dowodów wynika, że część nieruchomości l. kat. [...] o pow. 450 m2 przeznaczona została pod budowę rowu odwadniającego , natomiast na pozostałej części nie zostały wybudowane żadne obiekty przemysłowe. Treść pisma Przedsiębiorstwa znajduje odzwierciedlenie w stwierdzonym podczas rozprawy administracyjnej brakiem jakichkolwiek obiektów budownictwa przemysłowego, oraz jakichkolwiek innych obiektów-poza zrealizowanymi przez użytkownika nieruchomości- Ligę Obrony Kraju. Zasadnie i prawidłowo zatem Wojewoda ustalił, że na przedmiotowej nieruchomości nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, skoro pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia. Co więcej- realizacja ta nie nastąpiła pomimo upływu odpowiednio – 48 i 52 lat od wywłaszczenia. Bezdyskusyjne jest, że zabudowanie nieruchomości stanowiącej obecnie działkę nr 85/48 przez Ligę Obrony Kraju obiektami, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie stanowi realizacji celu wywłaszczenia. Żaden z uczestników postępowania administracyjnego twierdzenia takiego zresztą nie zgłaszał na żadnym etapie postępowania. Ustalenia organów w powyższym zaistnienia przesłanki z art. 137 u.g.n. uznać należy więc za prawidłowe. Do skutecznego wystąpienia z żądaniem zwrotu nieruchomości wystarcza bowiem zrealizowanie się chociażby jednej z przesłanek wymienionych w art. 137 ust. 1- albo pkt. 1 , albo pkt. 2 ugn. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka w postaci braku realizacji celu wywłaszczenia. Zarzut skarżącego, że organy prowadzące postępowanie ustaliły zbędność nieruchomości na cel wywłaszczenia mimo braku precyzyjnego określenia tego celu, oraz pomimo braku dokumentów archiwalnych określających sposób zagospodarowania terenów wywłaszczonych nie może odnieść skutku. Nie może zdaniem sądu świadczyć o nieustaleniu celu wywłaszczenia szczupłość materiałów pochodzących z okresu poprzedzającego wywłaszczenie, oraz brak dokumentów świadczących o sposobie zagospodarowania terenu, skoro na wywłaszczonej nieruchomości brak jakichkolwiek śladów zagospodarowania zgodnie z określonymi w decyzjach o wywłaszczeniu celami. W sprawie nie zachodzi sytuacja, w której brak jest możliwości określenia celu wywłaszczenia. Wobec braku śladu budownictwa przemysłowego, oraz niewykorzystania nieruchomości przez Zakłady Betoniarskie stwierdzić należy, że nie została zrealizowana tam żadna inwestycja ani nie nastąpiło wykorzystanie terenu w jakikolwiek inny sposób przez podmioty, na rzecz których nieruchomość została wywłaszczona. Brak dokumentów świadczących o sposobie zagospodarowania wywłaszczonych terenów także świadczy- odwrotnie niż chciałaby tego skarżąca- o niewykorzystaniu wywłaszczonej nieruchomości nie tylko zgodnie z treścią decyzji o wywłaszczeniu, ale w jakikolwiek inny sposób. Zrealizowanie bowiem obiektów przez użytkownika, który stał się podmiotem prawa użytkowania na mocy umowy zawartej stosownie do treści art.13 ugn nie jest zrealizowaniem celu wywłaszczenia. Pozostałe zarzuty skargi odnoszą się do kwestii związanych z wykonywaniem przez skarżącego uprawnień płynących z zawartej w dniu [...] 1998 r. Rep. [...] umowy o oddanie terenu w użytkowanie. Stosownie do art. 138 § 1 ugn dla zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie stanowi przeszkody oddanie jej trwały zarząd, bądź istnienie ustanowionego na niej ograniczonego prawa rzeczowego jakim jest użytkowanie. Istnienie tych praw nie stanowi negatywnej przesłanki –przeszkody w zwrocie wywłaszczonej, a zbędnej nieruchomości ( por. na ten temat T. Woś, wywłaszczanie i zwrot wywłaszczonych nieruchomości, Wyd. prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, roz. VI.4., str. 224 i nast.). Zgodnie z regulacją zawartą w przepisie art. 138 pkt. 1 u.g.n. trwały zarząd oraz prawo użytkowania wygasają z dniem, w którym decyzja o zwrocie stała się ostateczna. Regulację tę uznaje się powszechnie za prawidłową i wobec jej kategorycznego i jednoznacznego brzmienia nie nastręcza ona wątpliwości interpretacyjnych, jeżeli chodzi o prawa wymienione w tym przepisie. (choć uznawana jest za niewystarczającą jeżeli chodzi o pozostałe prawa rzeczowe ograniczone-por. T,. Woś, op.cit.) . Zgodnie z art. 13 pkt. 1 u.g.n. nieruchomość Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego może być obciążona prawami rzeczowymi ograniczonymi na ogólnych zasadach. Art. 13 pkt. 1 u.g.n nie zawiera żadnego rozróżnienia jeżeli chodzi o rodzaje podmiotów, na rzecz których następuje obciążenie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa ograniczonym prawem rzeczowym, ani żadnej regulacji, z której miałaby wynikać odmienność praw rzeczowych ograniczonych ustanawianych w wyniku realizacji uprawnień Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego wynikających z przepisów u.g.n. od regulacji zawartych w przepisach kodeksu cywilnego. Powszechnie przyjmuje się, że użytkowanie ustanowione na podstawie przepisów u.g.n. jest prawem rzeczowym uregulowanym w kc. i jego treść polega na prawie używania nieruchomości i pobierania z niej pożytków. Przepis art. 138 pkt. 1 u.g.n. wprowadza kolejny przypadek wygaśnięcia użytkowania z mocy prawa, co następuje z dniem, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości staje się ostateczna. Kwestie rozliczeń nakładów dokonanych przez użytkownika regulują przepisy art. 260, art. 262 i art. 263 k.c. Z regulacji powyższej – zawartej w ustawie o g.n. a także w k.c. wynika, że organy prowadzące postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości nie posiadają żadnych kompetencji do rozliczania nakładów poniesionych przez użytkownika na nieruchomość podlegająca zwrotowi zgodnie z przepisami u.g.n. Rozliczeń takich nakładów dokonuje się na drodze cywilnej. Kwestie te nie wchodzą w zakres sprawy administracyjnej , której przedmiotem jest rozpatrzenie wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej, oraz związanym z orzeczeniem o zwrocie nieruchomości- zwrotem odszkodowania, przewidzianym w art. 140 u.g.n. Ustalenie przez organ wysokości należnego do zwrotu odszkodowania powiększonego o ewentualny wzrost wartości nieruchomości w wyniku działań podjętych na niej po wywłaszczeniu nie jest rozliczeniem nakładów poniesionych przez użytkownika na tę nieruchomość. Użytkownik wywłaszczonej nieruchomości, będący uczestnikiem postępowania w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na własny interes prawny w stwierdzeniu istnienia bądź nieistnienia przesłanek zwrotu nieruchomości, nie może domagać się rozliczenia nakładów, jakie poniósł na nieruchomość, ani nie może domagać się stwierdzenia wysokości tych nakładów. Kwestia ta nie należy do zakresu orzekania organów administracyjnych w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Rozliczenie to dokonuje się bowiem ( w przypadku gdy decyzja o zwrocie stanie się ostateczna) między tym użytkownikiem a dotychczasowym właścicielem nieruchomości , na zasadach określonych w powołanych wyżej przepisach k.c. , nie zaś na drodze postępowania administracyjnego. Wynika to m. in. z faktu, że źródłem użytkowania jest umowa cywilno-prawna ustanawiająca prawo rzeczowe ograniczone z wszystkimi tego konsekwencjami, które rodzą przepisy kodeksu cywilnego. Przepisy ustawy o g.n. przewidują jedynie możliwość ustanowienia takiego prawa na wywłaszczonej nieruchomości oraz stanowią o jego wygaśnięciu w przypadku wydania ostatecznej decyzji o zwrocie nieruchomości. Za nieuzasadnione uznać należało również zarzuty skarżącej dotyczące rażącego zaniżenia wartości odszkodowania podlegającemu zwrotowi przez uczestników na rzecz Skarbu Państwa. Opinia biegłego sporządzona została w dniu [...] 2003 r. , zaś decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dniu [...] 2003 r. Wobec całkowitego braku sprecyzowania przez skarżącego konkretnych zarzutów w kwestii "rażącego zaniżenia wartości odszkodowania" należało uznać, że ustalenia zaskarżonej decyzji w kwestii wysokości odszkodowania są prawidłowe. Raz jeszcze podkreślenia wymaga, że celem opinii biegłego nie było wyliczenie nakładów skarżącej na nieruchomość podlegającą zwrotowi, ale wyliczenie wysokości odszkodowania podlegającego zwrotowi stosownie do wymogów art. 140 u.g.n. Nie znajduje także uzasadnienia zarzut skarżącej dotyczący braku udziału LOK w postępowaniu mającym na celu podział wywłaszczonej nieruchomości celem wyodrębnienia jej części, wobec której nastąpiło spełnienie się przesłanek zwrotu. W tej kwestii sąd w całości podziela stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zauważyć przy tym należy, iż strona skarżąca nie była pozbawiona możliwości kwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] 2002 r. znak [...]. Ze znajdującego się w aktach sprawy administracyjnej oryginału w/w decyzji wynika, że została ona doręczona skarżącej, a zatem skarżąca miała możliwość kwestionowania rozstrzygnięcia zawartego w tej decyzji w drodze uruchomienia postępowania odwoławczego, czego nie uczyniła. Organ prowadzący postępowanie w sprawie zwrotu nieruchomości oparł się na decyzji, która stała się ostateczna w dniu [...] 2002 r.

Z uwagi na powyższe Sąd uznał, że przeprowadzone postępowanie, wszczęte na skutek wniosku uczestników o zwrot nieruchomości przeprowadzone zostało w sposób uwzględniający normy i nakazy wynikające z przepisów kpa, a zaskarżona decyzja oraz jej uzasadnienie nie naruszają przepisów prawa materialnego i odpowiadają wymogom przewidzianym w przepisie art. 107 kpa.

Wobec nieuwzględnienia zarzutów skargi, oraz niestwierdzenia naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy, ani też istnienia innych podstaw do uwzględnienia skargi określonych w przepisie art. 145 ustawy ppsa , w oparciu o przepis art. 151 ppsa należało orzec jak w sentencji.