Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 204/93
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1993-04-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 615  Sprawy zagospodarowania przestrzennego
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 2
journal: Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99
law: Obwieszczenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 28 lutego 1989 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym.
Teza: Organ uchwalający miejscowy plan ogólny, określając warunki przestrzennego zagospodarowania oraz cele i zasady polityki przestrzennej /art.  26 ust.  2 ustawy z dnia 12 lipca 1983 r. o planowaniu przestrzennym - Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./, nie jest uprawniony do określania kręgu podmiotów mogących realizować przewidzianą w planie zabudowę terenu.

TEZY

Organ uchwalający miejscowy plan ogólny, określając warunki przestrzennego zagospodarowania oraz cele i zasady polityki przestrzennej /art.  26 ust.  2 ustawy z dnia 12 lipca 1983 r. o planowaniu przestrzennym - Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./, nie jest uprawniony do określania kręgu podmiotów mogących realizować przewidzianą w planie zabudowę terenu.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny uznał zasadność skargi Marka Cz. na decyzję Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa C-kiego z dnia 12 stycznia 1993 r. w przedmiocie odmowy ustalenia lokalizacji przechowalni owoców i warzyw i na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 Kpa uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta C., a także - zgodnie z art. 208 Kpa - zasądził od Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa C-kiego kwotę pięćdziesiąt tysięcy złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 1 grudnia 1992 r. Prezydent Miasta C., po ponownym rozpoznaniu sprawy w wyniku uchylenia poprzedniej decyzji przez Naczelny Sąd Administracyjny, nie wyraził zgody na lokalizację na działce nr 4323/1, położonej w C. przy ul. P., stanowiącej własność Marka Cz., przechowalni owoców i warzyw. W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że zgodnie z ustaleniami aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. teren ten jest przeznaczony na cele upraw polowych. Dodał, że zgodnie z opinią Wojewódzkiego Biura Planowania Przestrzennego w C. jest możliwość zabudowy tego terenu w okresie perspektywicznym wielorodzinnym budownictwem mieszkaniowym. Wybudowanie przechowalni owoców stworzyłoby w przyszłości konieczność wykupu obiektu.

W piśmie z dnia 14 grudnia 1992 r., skierowanym do Kolegium Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa C-kiego, zwrócił ponadto uwagę na fakt, że z tekstu planu ogólnego wynika, iż na terenie oznaczonym jako 020-RP i przeznaczonym pod uprawy polowe dopuszcza się możliwość zabudowy wyłącznie przez rolników /ogrodników/ posiadających na własność co najmniej 1 ha gruntów, czyli nie będzie to dotyczyć użytkowników ani dzierżawców. Stwierdził również, że wniosek złożony przez Marka Cz. w dniu 2 grudnia 1992 r. o przekwalifikowanie w planie zagospodarowania przestrzennego działki nr 4323/1 na cele nie związane z produkcją rolną, w związku z zamiarem realizacji zakładu wulkanizacyjnego, świadczy o tym, iż nie zamierza on prowadzić gospodarstwa rolnego.

W odwołaniu od powyższej decyzji Marek Cz. podniósł, że zamierzona przez niego inwestycja nie jest sprzeczna z założeniami aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, ponieważ faktycznie użytkuje on areał o powierzchni 1 ha. Zgodnie więc z poglądem wyrażonym przez Sąd w wyroku z dnia 29 września 1992 r., będąc rolnikiem i uprawiając grunt o powierzchni przeszło 1 ha, nie zmieni on charakteru gruntu przez realizację zamierzonej inwestycji.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa C-kiego decyzją z dnia 12 stycznia 1993 r. nr KO/474/I3/92 utrzymało w mocy zaskarżoną odwołaniem decyzję, stwierdzając, iż jest ona zgodna z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C., zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej w C. z dnia 29 września 1986 r. nr XV/79/86 oraz uchwałą Rady Miasta C. z dnia 9 września 1991 r. nr 47NIII/92 - w części dotyczącej zmian w tym planie. Organ odwoławczy uznał, że Marek Cz. nie spełnia zasadniczego warunku określonego w planie zagospodarowania przestrzennego, gdyż nie jest właścicielem 1 ha gruntu. Nie ulega bowiem wątpliwości, że posiada on na własność jedynie 3 422 m2 gruntu, resztę natomiast dzierżawi /8 400 m2/.

W skardze na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Marek Cz. podniósł zarzut naruszenia art. 7 Kpa, ponieważ organy administracji, rozpatrując sprawę, nie uwzględniły jego słusznego interesu. Ponadto wskazał na nierówne traktowanie przez Prezydenta Miasta C. obywateli tego miasta. W dniu 17 września 1990 r. bowiem wydano decyzję lokalizacyjną na budowę stacji paliw w odległości 100 m od jego działki. Zmiany planu w tym zakresie dokonano dopiero w dniu 9 września 1991 r.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W związku z argumentacją przedstawioną w uzasadnieniu decyzji organu I instancji konieczne staje się przypomnienie, że Rzeczpospolita Polska, będąca demokratycznym państwem prawnym, chroni własność /art. 1 i 7 Konstytucji RP/. Prawo właściciela do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią może podlegać jedynie ograniczeniom określonym przez ustawy /należy przez to rozumieć również przepisy wydane na podstawie upoważnienia ustawowego/ i zasady współżycia społecznego /art. 140 Kc/. Takim ograniczeniem są między innymi postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, określające przeznaczenie terenu. Niedopuszczalne natomiast jest powoływanie się na nie przewidziane w planie możliwości innego zagospodarowania terenu w tak zwanym "okresie perspektywicznym".

Podanie skarżącego podlegało ocenie wyłącznie w kontekście postanowień aktualnego planu zagospodarowania przestrzennego miasta C. z dnia 29 września 1986 r. /uchwała MRN w C. nr XV/79/86/.

Z wyciągu tego planu /cz. II  ust. 3/ wynika, "że istnieje możliwość lokalizacji obiektów, które nie wymagają zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych, również poza terenami wyznaczonymi w planie pod tego rodzaju zabudowę". Możliwość ta nie dotyczy jedynie terenów położonych na południe od ulic Pł. i P. Wyłączenie to nie odnosi się do działki skarżącego, skoro - jak wynika z dołączonej do akt mapy - jest ona położona na północ od ulicy P.

Już w poprzednim wyroku z dnia 29 września 1992 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że gdy skarżący jest rolnikiem i uprawia grunt o powierzchni przeszło 1 ha, zrealizowanie zamierzonej inwestycji, służącej prowadzeniu gospodarstwa rolnego, nie spowodowałoby zmiany przeznaczenia gruntu. Grunt ten pozostałby gruntem rolnym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych /Dz.U. nr 11 poz. 79 ze zm./.

Pozostaje do rozważenia kwestia ograniczenia możliwości realizacji omawianej zabudowy wyłącznie do rolników /ogrodników/ "posiadających na własność" minimum 1 ha użytków rolnych. Chodzi tu zapewne o osoby, które są właścicielami /a nie posiadaczami/ nieruchomości. Należy jednak zwrócić uwagę, że ograniczenie to ma zastosowanie do terenów upraw polowych /ogrodniczych/. Powstaje w związku z tym uzasadniona wątpliwość, czy można je stosować do nieruchomości znajdujących się "poza terenami wyznaczonymi w planie", o których była mowa w poprzednim akapicie cz. II ust. 3 planu.

Przede wszystkim jednak należy stwierdzić, że organ uchwalający miejscowy plan ogólny, określając warunki przestrzennego zagospodarowania oraz cele i zasady polityki przestrzennej, o których mowa w art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym /Dz.U. 1989 nr 17 poz. 99 ze zm./, nie jest uprawniony do określania kręgu podmiotów mogących realizować przewidzianą w tym planie zabudowę terenu. W tej sytuacji powyższy warunek należy uznać za nie obowiązujący.

Wobec konieczności dokonania oceny podania skarżącego w kontekście postanowień planu ogólnego, z uwzględnieniem zamieszczonych wyżej uwag, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 207 par. 1 i 2 pkt 1 oraz art. 208 Kpa orzekł jak w sentencji.