Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1975/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenia
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102 ust. 5 pkt 24, art. 109 ust. 5, art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e
journal: Dz.U. 2015 poz 581
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r.o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego oddala skargę


UZASADNIENIE

E. K. (dalej też jako "skarżący" lub "strona") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., który po rozpatrzeniu odwołania strony utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego Pana P. D. z tytułu wykonywania pracy na podstawie umów o świadczenie usług do których zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia na rzecz K. zwanego "płatnikiem składek" w okresach:

- od dnia 1 lutego 2012. r. do dnia 11 lutego 2012 r.,

od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r.,

od dnia 3 grudnia 2012 r. do dnia 7 grudnia 2012 r.,

od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2013 r.

Jako podstawę prawną wskazał art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 oraz art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2015 r., poz. 581 z późn. zm.), zwanej dalej "ustawą o świadczeniach" oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23). zwanej dalej "k.p.a."

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły następujące ustalenia:

Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wnioskiem z [...] sierpnia 2014 r., zwrócił się do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia o rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji dotyczącej objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym P. D., zwanego dalej "zainteresowanym", z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy cywilnoprawnej o świadczenie usług, na rzecz płatnika składek: K. w okresach:

- od dnia 1 lutego 2012. r. do dnia 11 lutego 2012 r.,

od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r.,

od dnia 3 grudnia 2012 r. do dnia 7 grudnia 2012 r.,

od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2013 r.

Rozpatrując ww. wniosek Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2014 r. ustalił obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego zainteresowanego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia na rzecz płatnika składek: K. we wnioskowanych okresach. Decyzja została doręczona Zainteresowanemu w dniu 5 grudnia 2014 r. oraz płatnikowi składek w dniu 8 grudnia 2014 r.

Od ww. decyzji płatnik składek, reprezentowany przez adwokata wniósł w terminie odwołanie.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, pismem z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] poinformował Zainteresowanego oraz płatnika składek o uprawnieniach wynikających z art. 10 k.p.a. co do prawa do czynnego udziału w każdym stadium postępowania, wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań.

W odpowiedzi pismem z 27 kwietnia 2015 r. płatnik składek podtrzymał w całości stanowisko wyrażone w odwołaniu od decyzji z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia.

Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia rozpatrując odwołanie, decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2016 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Stwierdził w uzasadnieniu, że w okresie objętym decyzją organu I instancji miały zastosowanie przepisy ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, , obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2016 poz. 380), zwanej dalej "k.c." stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osoby z nimi współpracujące. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Organ wskazał, że umowa zlecenia i umowa o świadczenie usług to umowy starannego działania, a umowa o dzieło to umowa na wykonanie (umowa rezultatu). Umowę o dzieło od umowy zlecenia odróżnia przede wszystkim to, że umowa o dzieło powinna być zawsze zwieńczona konkretnym i sprawdzalnym rezultatem (dziełem materialnym lub niematerialnym), natomiast w umowie o świadczenie usług, przyjmujący zlecenie zobowiązuje się dokonać umówionych czynności.

W trakcie kontroli przeprowadzonej u płatnika składek: K. ustalono, że Zainteresowany w ww. okresach nie został zgłoszony do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umów cywilnoprawnych nazwanych przez płatnika składek umowami o dzieło. Poinformowano, że zawarte umowy mają charakter umów o świadczenie usług, a nie umów o dzieło, a samo nazewnictwo nie pozwala na zakwalifikowanie przedmiotowych umów jako umów o dzieło. W ww. okresach Zainteresowany posiadał inny tytuł do ubezpieczeń społecznych i w związku z tym nie wydano decyzji w zakresie ubezpieczeń społecznych z tytułu wykonywania umów o świadczenie usług powinien być objęty wyłącznie obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym. Z protokołu kontroli z dnia [...] maja 2014 r., znak sprawy: [...] wynika, że płatnik składek wielokrotnie zawierał z różnymi osobami, w tym m.in. z Zainteresowanym, umowy o dzieło na wykonywanie czynności obejmujących: " naprawę (określonej ilości) palet drewnianych". Zwrócono uwagę w protokole kontroli, iż: " (...) w celu argumentacji poprawności dokonanej oceny, dla uznania w/w. umów, jako umów o świadczenie usług a nie umów o dzieło należy stwierdzić, iż obowiązki wynikające z zawartych umów rozłożone były w czasie (zawierane na miesięczne okresy w danym roku kalendarzowym), miały charakter czynności ciągłych (cyklicznych) i powtarzalnych, prace wykonywane były osobiście z należytą starannością oraz wynagrodzenia z tytułu umów płacone były co miesiąc na podstawie jedynie wystawionych rachunków. Zdaniem organu, we wszystkich cywilnoprawnych umowach ich przedmiot opisany został w sposób maksymalnie lakoniczny, co uniemożliwia oczekiwane osiągnięcie konkretnego rezultatu. Natomiast stanowiący przedmiot umowy o dzieło przyszły rezultat musi być z góry przewidziany i określony przy użyciu, w szczególności obiektywnych jednostek metrycznych (np. przez określenie na czym polega naprawa, jaki zakres obejmuje jej wykonanie czy też przez opis), czego brakowało w umowach. Oznaczenie dzieła może także nastąpić przez odwołanie się do obowiązujących norm lub standardów lecz również i tych elementów przedmiotowe umowy nie zawierały. W sytuacji gdy przedmiot pozbawiony jest cech indywidualnych nie można poddać go tak zwanej próbie na wady fizyczne dzieła co jest jednym z kryteriów oceny czy mamy do czynienia z umową o dzieło" (str. 29-30 protokołu kontroli).

W informacjach z 18 czerwca 2014 r. o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli zwrócono dodatkowo uwagę, m.in. iż: "(...) od zainteresowanych wymagano starannej naprawy palet drewnianych zgodnie z wymogami kontrahentów oraz normami cech jakości palet EUR [potwierdzają to materiały przekazane ZUS-owi przez płatnika wraz z zastrzeżeniami do protokołu kontroli], co oznacza że efekt realizacji przedmiotowych umów nie może być uznany za dzieło stanowiące konkretny, indywidualnie oznaczony rezultat.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał zapisy umów. Ustalił, że zostały zawarte pomiędzy: K. a Zainteresowanym następujące umowy o dzieło:

umowa o dzieło zawarta w dniu [...] lutego 2012 r. Na jej podstawie Wykonawca zobowiązał się na zamówienie Zamawiającego wykonać dzieło: "naprawa 211 szt. palet drewnianych". Termin rozpoczęcia wykonania dzieła strony ustaliły na dzień [...] lutego 2012 r., a zakończenie na dzień [...] lutego 2012 r. Z ww. umowy wynika m.in., iż do wykonania przedmiotu umowy Wykonawca używa materiałów będących własnością Zamawiającego (§ 2 umowy), Wykonawca nie może bez zgody Zamawiającego podzlecać wykonanie umowy osobom trzecim (§ 5 umowy), odpowiedzialność wobec osób trzecich za rezultat czynności wykonywanych oraz ich wykonywanie ponosi Zleceniobiorca, ryzyko gospodarcze za wykonywane usługi obciąża Zleceniobiorcę oraz zlecone czynności nie są wykonywane pod kierownictwem i czasie wyznaczonym przez Zleceniodawcę (§ 6 umowy), w razie niedotrzymania terminu wykonania przedmiotu umowy bądź nieterminowego usunięcia stwierdzonych wad Wykonawca zapłaci Zamawiającemu karę w wysokości 1 % wynagrodzenia za każdy dzień opóźnienia (§ 8 umowy);

Podobne regulacje obejmowały: umowa o dzieło " nr [...]" zawarta na okres od dnia 1 lipca 2012 r. do dnia 31 lipca 2012 r. obejmująca przedmiot: "naprawa 117 szt. palet drewnianych po 5 PLN brutto za szt.", umowa o dzieło "nr [...]" na okres od dnia 3 grudnia 2012 r. do dnia 7 grudnia 2012 r. – "naprawa 59 szt. palet drewnianych po 5 PLN brutto za szt.", umowa o dzieło "nr [...]" na okres od dnia 1 kwietnia 2013 r. do dnia 30 kwietnia 2013r. - " naprawa 47 szt. palet drewnianych po 5 PLN brutto za szt.". Do umów dołączono rachunki. Organ ustalił, że z ww. umów (trzy ostatnie umowy) wynika m.in., iż: Wykonawca zobowiązał się wykonać powierzone dzieło z należytą starannością (§ 4 umowy) oraz, że odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonane przez Wykonawcę dzieło przechodzi na Zamawiającego z dniem wykonania umowy (§ 5 umowy).

Zdaniem organu odwoławczego, w przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniana osoba miała do wykonania, istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy.

Zdaniem Prezesa NFZ umowa ta była nakierowana na podjęcie działań i dokonywanie określonych czynności faktycznych. Ocenił, że zgodnie z zasadami postępowania z paletami drewnianymi skarżącego, zainteresowany dysponując swoimi narzędziami takimi jak: młotek, obcęgi, łom itp., przy pomocy gwoździ i elementów palet niezwrotnych otrzymanych od skarżącego, które nie nadają się do wykorzystania - miał naprawić z należyta starannością (wykonać powierzone dzieło - paragraf 4 umowy), na terenie hurtowni należącej do płatnika składek, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami i kryteriami cech jakościowych, określoną w umowie ilość palet drewnianych. Ocenił, że czynności wykonywane przez zainteresowanego w ramach przedmiotowej umowy nie zmierzają do powstania nowego bądź zmodyfikowanego w sposób stanowiący o jego indywidualnym charakterze, samoistnego dzieła, które zostało zdefiniowane w momencie zawierania umowy w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło. Ocenił, że w przypadku wykonywanej przez zainteresowanego pracy opisany rodzaj wymaganego dzieła - rezultatu -nie występuje. Organ ocenił, że w przypadku przedmiotowej sprawy, wprawdzie czynności wykonywane przez zainteresowanego, prowadziły do powstania skutku w postaci naprawionej określonej w umowie ilości palet drewnianych, jednak ten skutek pracy był uzależniony wyłącznie od starannego działania wykonawcy umowy. Ww. czynności oraz ich skutki, jako prace zmierzające do naprawienia określonej w umowie ilości palet, nie polegały na wykonaniu jednorazowego rezultatu, lecz na następującym po sobie osiąganiu kolejnych, liczbowo wyznaczanych rezultatów w postaci naprawionych palet. Był to zatem szereg powtarzalnych czynności, który prowadził do osiągnięcia coraz większej (z dnia na dzień) ilości naprawionych palet, który nie może być jednak rozumiany jako jednorazowy rezultat i stąd kwalifikowany, jako realizacja umowy o dzieło.

Choć w analizowanej sprawie prace wykonywane w ramach przedmiotowej umowy nie stanowiły istoty bieżącej działalności firmy, która zajmuje się sprzedażą hurtową drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia sanitarnego, to materiały, których sprzedaż prowadzi skarżący, dostarczane były z reguły na paletach drewnianych, a ich koszt uwzględniany był w cenie towaru. Dlatego też charakter wykonywanych przez zainteresowanego czynności nie stanowił wykonywania określonego dzieła, a jedynie staranne działania poprzez stałe świadczenie określonych powtarzalnych czynności związanych z naprawą palet drewnianych według z góry przyjętych instrukcji i wytycznych nałożonych przez obowiązujące przepisy - świadczonych na rzecz zamawiającego, tak aby bieżąca działalność firmy była prawidłowo realizowana, poprzez co nie zmierzały one do osiągnięcia konkretnego rezultatu charakterystycznego dla umowy o dzieło. Są to elementy charakterystyczne dla umowy zlecenia, gdzie zlecone czynności faktyczne często wymagają ich powtarzalności. Z uwagi na powyższe trudno również byłoby wskazać, iż zainteresowanemu towarzyszyła swoboda w wykonywaniu przedmiotowych umów. Z ustaleń wynika, że ww. czynności nie mają cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagają od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami wyuczonymi. Praca ta może zasadniczo zostać wykonana przez każdą osobę, która nabędzie odpowiednie przygotowanie praktyczne i której zostaną wydane odpowiednie narzędzia czy materiały. W związku z powyższym ocenił, że przedmiotowa umowa nie precyzuje czego ma dokonać wykonawca, jako wynik jej realizacji w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło, w sposób który pozwalałby na weryfikowalność i mierzalność, tj. jaki rezultat w wyniku wykonania dzieła miał powstać oraz czy można wskazać wady w wykonywanych pracach i ich skutkach.

Zdaniem organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie taka możliwość nie istniała. Nie można również wskazać by zainteresowany ponosił ryzyko związane z wykonywaniem przedmiotowej umowy, oraz że ponosił odpowiedzialność za uzyskany rezultat w sposób odmienny, niż każdy inny pracownik, który odpowiada za sprawowane przez siebie obowiązki. W szerokim sensie każda osoba wykonująca dowolną pracę odpowiada w jakimś stopniu za jej efekty (jakość) - np. pracownik na produkcji odpowiada wewnętrznie wobec swojego pracodawcy za jakość wytoczonej na tokarce rzeczy, zleceniobiorca i wykonujący przewóz w jego imieniu kierowca, odpowiada za przewiezienie w stanie niepogorszonym przewożonych materiałów wobec przewoźnika, u którego jest zatrudniony lub wykonuje umowę zlecenia itd.

Organ odnosząc się do zarzutu płatnika, iż dokonując kwalifikacji prawnej przedmiotowej umowy organ nie przesłuchał wskazanych osób, poprzez co nie kierował się zgodną wolą stron i rzeczywistym charakterem. Zgodnie z art. 3531 k.c. strony zawierające umowę mogły ułożyć sobie stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego. Umowa nie nabywa atrybutów umowy o dzieło, wbrew wykonywanych w ich ramach czynnościom, poprzez to, że "taki był zgodny zamiar stron i cel umowy". Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek. Oznacza to, że nazwanie umowy umową o dzieło nie przesądza o jej charakterze. Z Narodowdo Fundusz Zdrowia nie neguje zgodnego zamiaru stron podpisania umowy o dzieło, gdyż zgodny zamiar stron obejmował niezgłoszenie do ubezpieczenia zdrowotnego i w konsekwencji nieopłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Organ nie podzielił zarzutu odwołującego, dotyczącego naruszenia art. 7, 77 § 1 czy art. 107 § 3 k.p.a. wskazując, że zgodnie z wymienionymi przepisami, podjął odpowiednie czynności zmierzające do zebrania pełnego materiału dowodowego.

Odnośnie wniosku płatnika o przeprowadzenie dowodu z jego przesłuchania organ uznał, że tego rodzaju dowód - w sytuacji, gdy możliwe jest złożenie stosownych dokumentów, nie może mieć przesądzającego znaczenia dla sprawy. Oświadczenie strony nie może zastępować dowodów z dokumentów, ponieważ ten środek dowodowy nie jest w pełni obiektywny (oświadczenie składa strona zainteresowana uzyskaniem korzystnego rozstrzygnięcia). W przedmiotowej sprawie nie przeprowadzono również dowodu z zeznań wskazanych świadków, ponieważ organ ocenił, że posiadał wystarczające środki dowodowe dla uznania, iż przedmiotową umowę należy uznać za umowę o świadczenie usług. Ocenił zatem brak uzasadnienia do bezpośredniego przesłuchania wskazanych osób na wnioskowane okoliczności. Organ uznał, że żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu dotyczyło okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami.

Od niniejszej decyzji skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzucił:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 69 ust. 1 oraz art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 i art. 13 pkt 2 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez błędne ich zastosowanie, w następstwie nieprawidłowego uznania, iż w umowa zawarta przez strony rodzi skutek określony w dyspozycji tej normy, bowiem nosi ona cechy umowy zlecenia w konsekwencji nieprawidłowego ustalenia, że jest ona umową starannego działania, a zainteresowany spełnia przesłanki wskazane w przedmiotowych normach;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miały wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

a) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z dnia 27 sierpnia 2014 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich niezastosowanie polegające na nieuwzględnieniu i nieprzeprowadzeniu wnioskowanych przez płatnika dowodów w toku postępowania kontrolnego, co skutkowało brakiem wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i uznaniem, że zainteresowany podlegać powinien obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu, bowiem świadczył usługi w ramach umowy zlecenia,

b) art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy z. dnia 27 sierpnia 2014 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez wydanie decyzji na skutek całkowicie dowolnej oceny zgromadzonego materiału przejawiającej się w przyjęciu ustaleń faktycznych i przypisaniu im rozstrzygającego znaczenia wyłącznie. w oparciu o subiektywny wybór i analizę dowodów przeprowadzonych w sprawie, podczas gdy przepis art. 80 k.p.a. wymaga, aby ocena uznania danej okoliczności za udowodnioną była oparta na całokształcie materiału dowodowego, który w tych okolicznościach należało uzupełnić i uzupełniony poddać ocenie, a które to zaniedbania polegały w szczególności na nieprzeprowadzeniu dowodów wskazanych przez płatnika, w szczególności dowodu z zeznań płatnika oraz zeznań świadków, oparciu rozstrzygnięcia na dowodach uzyskanych w wyniku błędnie przeprowadzonego postępowania przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, tendencyjną i stronniczą ocenę zgłoszonych dowodów w postaci dokumentów, które to dowody potwierdzałyby jednoznacznie że zawarta umowa miała charakter umowy o dzieło, zupełne pominięcie dowodów wskazanych przez odwołującego;

c) art. 107 § 3 k.p.a. zw. z art. 123 ustawy z dnia 27 sierpnia 2014 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

3. błędy w ustaleniach faktycznych polegające na uznaniu, iż umowy zawarte pomiędzy stronami miały charakter umów o dzieło, wynikające z błędnego uznania, że były one umowami starannego działania a nie umowami o określony rezultat, co skutkowało przyjęciem przez organ, że zainteresowany podlegać powinien obowiązkowego ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji z uwagi na słuszny interes strony i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania lub zmianę skarżonej decyzji poprzez uznanie, iż zainteresowany nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu w okresie od 1 sierpnia 2012 roku do dnia 31 sierpnia 2012 roku.

W odpowiedzi na skargę organ wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania.

Podkreślenia wymaga, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.).

Mając powyższe kryteria na uwadze Sąd uznał, że skarga nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja wydana w I instancji nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest czy umowa zawarta w dniu [...] sierpnia 2012 r. pomiędzy skarżącym a zainteresowanym, zwanym także uczestnikiem postępowania była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do której zgodnie z kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Istota sprawy sprowadza się więc do zweryfikowania stanowisk stron i udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym uczestnik postępowania podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Z akt sprawy wynika, że przedmiotem spornych umów nazwanych umowami o dzieło była "naprawa" określonej ilości – w każdej umowie - sztuk. palet drewnianych "po 5 PLN brutto za sztukę". Termin rozpoczęcia wykonania dzieła strony ustaliły na dzień tożsamy z dniem zawartej umowy, a zakończenie na dzień [...] sierpnia 2012 r.

Zgodnie z zasadami postępowania z paletami drewnianymi w firmie K., co wynika z załącznika do zastrzeżeń do protokołu kontroli opracowanego w dniu [...] stycznia 2007 r.) uczestnik postępowania, dysponując swoimi narzędziami takimi jak: młotek, obcęgi, łom itp. przy pomocy gwoździ i elementów palet niezwrotnych - otrzymanych od skarżącego -miał naprawić na terenie hurtowni należącej do płatnika składek, zgodnie z obowiązującymi wymaganiami i kryteriami cech jakościowych (załącznik: Kryteria wymiany palet EUR oraz załącznik: Cechy jakości palet EUR) - określoną w umowie ilość palet drewnianych. Umowy, podobne w treści przewidywały, że działanie skarżącego winna cechować należyta staranność. Poza tym z chwilą wykonania umowy odpowiedzialność za dzieło wobec osób trzecich przechodziła na zamawiającego.

W ocenie Sądu, organy orzekające w sprawie prawidłowo zakwalifikowały stosunek prawny łączący skarżącego i uczestnika postępowania jako umowę o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o umowie zlecenia (art. 750 kc.). Zgodnie z art. 734 § 1 kc. przez umowę zlecenia przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Natomiast zgodnie z art. 627 kc przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa zlecenia jest więc umową starannego działania zaś umowa o dzieło umową rezultatu. Zarówno w judykaturze, jak i w literaturze przyjmuje się, że kwestia prawidłowej kwalifikacji umowy może być w praktyce znacznie utrudniona, jeżeli mamy do czynienia z umowami obejmującymi złożone sytuacje faktyczne i prawne. Taka zaś sytuacja nie miała miejsca w niniejszej sprawie. Sam fakt nazwania umowy łączącej strony "umową o dzieło" nie przesądza o jej charakterze. Decydująca okazuje się treść zawartej umowy. Zatem nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o faktycznym charakterze współpracy.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organów, że stosunek prawny łączący strony nie może być zakwalifikowany jako umowa o dzieło, gdyż uczestnik postępowania zobowiązał się do dokonania czynności naprawy palet z należytą starannością. Wykonywał więc powtarzalne czynności fizyczne. Zakres tych czynności prowadzi wyłącznie do oceny o kierunku usługi a nie jak twierdzi skarżący umowy o dzieło. Praca uczestnika postępowania dotycząca naprawienia określonej w umowie ilości palet nie polegała na wykonaniu jednorazowego rezultatu, lecz na następującymi po sobie osiągami kolejnych, liczbowo wyznaczanych w poszczególnych umowach rezultatów w postaci naprawionych palet.

Z tego względu nie może być uznana jako wykonywana w ramach umowy o dzieło lecz w ramach umowy o świadczenie usług, którą definiuje obowiązek starannego i cyklicznego wykonywania umówionych czynności. Poprzez pracę uczestnika postępowania nie powstawał nowy wytwór, czynności które wykonywał miały charakter standardowy, codzienny, powtarzalny i nie odbiegały od innych powszechnych na rynku usług. Umowa skarżącego z uczestnikami postępowania nie precyzuje, czego ma dokonać wykonawca jako wynik jej realizacji w sposób charakterystyczny dla umowy o dzieło, a więc w sposób który pozwalałby na weryfikowalność i mierzalność, jaki rezultat w wyniku pracy miał powstać oraz czy można wskazać wady w wykonywanych pracach i ich skutkach. Uczestnik postępowania z tytułu wykonywanej umowy nie ponosił odpowiedzialności za wady dzieła wobec osób trzecich, co jest charakterystyczne dla umowy o dzieło. Umowa łącząca strony wyraźnie stanowiła w 5 paragrafie, że "odpowiedzialność wobec osób trzecich za wykonane przez wykonawcę dzieło przechodzi na zamawiającego z dniem wykonania umowy".

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że organy orzekające w sprawie prawidłowo uznały, że umowa łącząca strony była w istocie umową o świadczenie usług, do której odpowiednie zastosowanie znajdują przepisy o zleceniu.

Stąd też chybione są zarzuty skargi, wskazujące na naruszenie art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 123 ustawy o świadczeniach, albowiem materiał dowodowy w sprawie został prawidłowo oceniony i pozwalał na poczynienie jednoznacznych ustaleń co do charakteru umowy zawartej między skarżącym a uczestnikiem postępowania, czemu dał wyraz organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Oddalenie wniosków dowodowych skarżącego o przesłuchanie wskazanych przez niego świadków oraz jego samego jako strony nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Organ oparł się bowiem na dokumencie w postaci umowy, w której został sprecyzowany zakres obowiązków stron, termin wykonania powierzonych uczestnikowi postępowania czynności oraz zasady odpowiedzialności za wykonaną pracę.

W tej sytuacji zbędnym było przeprowadzenie kolejnych dowodów na okoliczności już potwierdzone w trakcie postępowania.

Swoim działaniem organ nie naruszył wskazanych w skardze przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e, art. 69 ust. 1, 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Skoro zarzuty skargi okazały się niezasadne Sąd na mocy art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.