Wyrok NSA oz. w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1322/97
NSA oz. w Krakowie
Data orzeczenia: 1999-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Wodne prawo
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 2 pkt 2, art. 48
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Obecne regulacje prawne w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych przewidują odrębne i szczegółowe unormowania, obowiązujące obok regulacji z zakresu prawa budowlanego. Wynika to z przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, który stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają prawa wodnego w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych.

Ustalenie, że obiekty nie stanowią budowli hydrotechnicznych pozwoliłoby na zastosowanie do obiektów tych przepisów ustawy - Prawo budowlane. W przeciwnym zaś wypadku przepisy tej ustawy mogłyby mieć zastosowanie dopiero w braku odrębnych w tym zakresie regulacji w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./..

TEZY

Obecne regulacje prawne w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych przewidują odrębne i szczegółowe unormowania, obowiązujące obok regulacji z zakresu prawa budowlanego. Wynika to z przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, który stanowi, że przepisy tej ustawy nie naruszają prawa wodnego w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych.

Ustalenie, że obiekty nie stanowią budowli hydrotechnicznych pozwoliłoby na zastosowanie do obiektów tych przepisów ustawy - Prawo budowlane. W przeciwnym zaś wypadku przepisy tej ustawy mogłyby mieć zastosowanie dopiero w braku odrębnych w tym zakresie regulacji w ustawie z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./..


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Józefa M. na decyzję Wojewody N. z dnia 16 czerwca 1997 r. (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki zabudowy potoku - uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; (...).


UZASADNIENIE

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy zabudowy potoku K. rurami betonowymi o średnicy 1,60 m oraz wykonania kamienno-betonowej jego obudowy bez wymaganego pozwolenia na budowę, Kierownik Urzędu Rejonowego w N.-T. decyzją z dnia 12.03.1997 r., (...), wydaną na podstawie art. 48 w związku z art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ oraz art. 104 Kpa, nakazał Józefowi M. "dokonać rozbiórki ww. zabudowy potoku na długości 13 metrów licząc od wlotu wód potoku do wykonanego rurociągu, oraz kamienno-betonowej obudowy potoku na odcinku 15,0 metra", w terminie do 30.06.1997 r. oraz zgłosić pisemnie fakt dokonanej rozbiórki do Urzędu Rejonowego w N.-T. W uzasadnieniu decyzji podkreślono, iż na podstawie protokołu z wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu 4.03.1997 r. ustalono, że Józef M. dokonał w 1996 r. zabudowy potoku K. rurami betonowymi o średnicy 1,60 metra na długości 13,0 metra licząc od wlotu wód potoku do wykonanego rurociągu, oraz wykonał kamienno-betonową obudowę potoku na odcinku 15,0 metra. Roboty powyższe wykonane zostały bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W tej sytuacji należało na podstawie art. 48 Prawa budowlanego nakazać rozbiórkę dokonanej zabudowy potoku.

Od decyzji tej z dnia 12.03.1997 r., odwołanie wniósł Józef M., domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa formalnego poprzez brak rozważenia i ustalenia następstw wykonania rozbiórki wzniesionych przez niego umocnień brzegu potoku. Zarzucił również, że decyzja oparta została na nieprawdziwych danych, mających istotny wpływ na orzeczenie, w szczególności przyjęcie, że potok stanowi własność Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej wraz z przynależnymi do niego gruntami, a tym samym, że umocnienia zostały wykonane na terenie tej jednostki.

W uzasadnieniu odwołania Józef M. podkreśla, iż potok K. płynie przez grunty będące własnością skarżącego. Ze względu na katastrofalny stan brzegów, poprzednicy prawni skarżącego dokonali 15 lat wcześniej częściowego uregulowania na własny koszt. Ponieważ umocnienia były częściowo przestarzałe, skarżący wyremontował je i dobudowa 13 metrów dalszych zabezpieczeń, mających chronić jego działkę siedliskową z zabudowaniami mieszkalno-gospodarczymi przed osuwaniem się skarpy. Józef M. wskazywał nadto, że umocnienia zabezpieczają również urwisko od strony drogi K.-Z. Wyjaśniał, że do prac remontowych przystąpił bez dokumentacji ponieważ sądził, iż nie jest ona potrzebna. Nie mógł sprawdzić zarzutu Okręgowej Dyrekcji Gospodarki Wodnej w K. - Inspektoratu Eksploatacji Wód w D., że teren potoku należy do ODGW, gdyż brak było odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, a w szczególności wykazów zmian dla działek, po których biegnie obecnie potok i droga K.-Z. W chwili obecnej taka dokumentacja istnieje i wynika z niej, iż teren potoku należy do skarżącego.

Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda N. decyzją z dnia 16.06.1997 r., (...), wydaną na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414/ oraz art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, utrzyma w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Wojewoda przywołał ustalenia poczynione podczas wizji przeprowadzonej w dniu 4.03.1997 r., w czasie której stwierdzono, iż Józef M. dokonał zabudowy potoku rurami na odcinku 13,0 metra i obudowy tego potoku na odcinku 15,0 m, natomiast pozostałej zabudowy dokonała poprzednia właścicielka działki, ponad 15 lat wcześniej, a więc przed 1.01.1995 r. Organ odwoławczy wskazał, że obudowa i zabudowa potoku jest budowlą w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego i na wykonanie takich prac wymagane jest pozwolenie na budowę. Ponieważ Józef M. nie posiada pozwolenia, nakaz rozbiórki jest uzasadniony.

Powyższą decyzję Wojewody N. z dnia 16.06.1997 r., (...) Józef M. zaskarżył skargą do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji jak i decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w N.-T. z dnia 12.03.1997 r., (...), jako wydanych z naruszeniem prawa poprzez błędną jego wykładnię.

Stwierdza, że do inwestycji polegającej na uregulowaniu potoku potrzebne jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, co znajduje potwierdzenie w art. 82 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego. Brak pozwolenia wodnoprawnego nie może skutkować wydaniem na podstawie przepisów Prawa budowlanego decyzji o rozbiórce urządzenia do regulacji wody śródlądowej. Zdaniem skarżącego w odniesieniu do samowolnie wybudowanego urządzenia do regulacji wód winny mieć zastosowanie przepisy Prawa wodnego, które nie są aż tak restrykcyjne w porównaniu do regulacji z zakresu Prawa budowlanego. W prawie wodnym brak jest bowiem odpowiednika art. 48 - Prawa budowlanego nakazującego w każdym przypadku rozbiórkę samowolnie wzniesionego obiektu budowlanego. Zdaniem skarżącego w przedmiotowej sprawie nie znajdują zastosowania przepisy Prawa budowlanego. W odniesieniu bowiem do budowli hydrotechnicznych, działalność inwestycyjna z nimi związana została uregulowana szczegółowo przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda N. wniósł o jej oddalenie. Zarzucił, że obudowa lub zabudowa cieku wodnego wymaga pozwolenia na budowę, jest to bowiem budowla w rozumieniu art. 3 Prawa budowlanego. Według Wojewody bezspornie skarżący samowolnie wykonał roboty budowlane przy potoku, a na wykonanie wszelkiego rodzaju budowli wymagane jest pozwolenie na budowę a nie pozwolenie wodnoprawne i rozstrzyga o tym prawo budowlane, nie zaś prawo wodne.

Rozpoznając skargę Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Obecne regulacje prawne w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych przewidują odrębne i szczegółowe unormowania, obowiązujące obok regulacji z zakresu prawa budowlanego. Wynika to z przepisu art. 2 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./, który stanowi, że przepisy tej ustawy /Prawa budowlanego/ nie naruszają prawa wodnego w odniesieniu do budowli hydrotechnicznych.

Oznacza to, że w rozpatrywanym przypadku należało wyjaśnić i ustalić czy obiekty wzniesione przez skarżącego są budowlami hydrotechnicznymi i czy następstwa wzniesienia takich budowli w sposób dokonany przez skarżącego regulowane są przepisami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo wodne /Dz.U. nr 38 poz. 230 ze zm./. Ustalenie, że sporne obiekty nie stanowią budowli hydrotechnicznych pozwoliłoby na zastosowanie do obiektów tych przepisów ustawy - Prawo budowlane. W przeciwnym zaś wypadku przepisy tej ustawy mogłyby mieć zastosowanie dopiero w braku odrębnych w tym zakresie regulacji w ustawie - Prawo wodne.

Ponieważ w tym aspekcie brak jest jednorazowych ustaleń i koniecznych rozważeń, należało uznać, że rozstrzygnięcie sprawy nastąpiło przedwcześnie i bez należytego jej wyjaśnienia. Prowadzi to do konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenia jak w sentencji wyroku na podstawie przepisów art. 22 ust. 2 pkt 3 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ w związku z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa.