Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 157/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 348 pkt I lit. b, 348 pkt. 3, art. 18 ust. 1, art. 38 ust. 2 pkt. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 1836
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant spec. Iwona Hoga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi N.K. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym aktem, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", uchylono decyzję Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...] z [...] maja 2017 r. o zobowiązaniu cudzoziemki oraz jej małoletniego syna – p. N. K. i V. K., obywateli [...] – do powrotu, oraz zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru [...], w zakresie określenia terminu dobrowolnego wyjazdu i okresu zakazu wjazdu oraz w danym zakresie orzeczono ponownie, z uwzględnieniem terminu wydania decyzji organu odwoławczego. W pozostałym zakresie orzeczenie organu I. instancji utrzymano w mocy.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy przywołał następujące uwarunkowania prawne i okoliczności faktyczne sprawy:

- zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz.U. z 2016 r. poz. 1990) orzeczenie o zobowiązaniu do powrotu wydaje się, gdy wydano decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej, o uznaniu wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej za niedopuszczalny, o umorzeniu postępowania w sprawie udzielenia ochrony międzynarodowej a cudzoziemiec nie opuścił terytorium Polski w terminie; art. 299 ust. 6 pkt 2 wskazanej ustawy stanowi, że cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium kraju w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o odmowie nadania mu statusu uchodźcy lub udzielenia ochrony uzupełniającej stała się ostateczna, zaś - w przypadku orzekania przez organ wyższego stopnia - od dnia doręczenia mu decyzji ostatecznej,

- stosownie do art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia orzeczenia.; art. 318 ust. 1 powołanej ustawy przewiduje, że w decyzji o zobowiązaniu do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Polski lub na terytorium Polski i innych państw obszaru [...] oraz określa się okres tego zakazu; zgodnie z art. 318 ust. 2 pkt 2 tej samej ustawy zakaz ponownego orzeka się jeżeli cudzoziemiec w wyznaczonym terminie: nie opuści terytorium Polski lub przekroczy lub będzie usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa; art. 319 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1, określa się od 6 miesięcy do 3 lat m.in. w przypadku, o którym mowa w art. 302 ust. 1 pkt 16,

- art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, wskazuje, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się,

- [...] kwietnia 2016 r. funkcjonariusze Placówki Straży Granicznej w [...] przeprowadzili kontrolę legalności pobytu Cudzoziemki na terytorium Polski; w jej wyniku stwierdzono, że - po otrzymaniu ostatecznej decyzji w sprawie odmowy udzielenia ochrony międzynarodowej - nie opuściła ona terytorium Polski w ustawowym terminie; tym samym przebywa na tym terytorium nielegalnie; wypełnia to obligatoryjną przesłankę z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach do wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu; w trakcie kontroli stwierdzono również, że wraz z Cudzoziemką. na terytorium Polski przebywa jej małoletni syn; wobec niego również zachodzą przesłanki wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu,

- [...] czerwca 2013 r. Cudzoziemka wystąpiła z wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej jej oraz swoim synom: (drugi z nich to p. S. K. urodzony w 1996 roku); decyzją z [...] października 2014 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił nadania tym Cudzoziemcom statusu uchodźcy i odmówił im udzielenia ochrony uzupełniającej; rozstrzygnięcie to utrzymała w mocy - [...] kwietnia 2015 r. - Rada do Spraw Uchodźców; decyzja została doręczona Cudzoziemce [...] kwietnia 2015 r.; wobec wniesionej skargi na ten akt do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wyrokiem z 14 stycznia 2016 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1639/15) skargę na powyższą decyzję oddalono a wyrok stał się prawomocny 16 lutego 2016 r.,

- [...] kwietnia 2015 r. Cudzoziemka wystąpiła z kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej; decyzją z [...] czerwca 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił jej nadania stronie statusu uchodźcy oraz udzielenia ochrony uzupełniającej; orzeczenie zostało doręczona Stronie [...] lipca 2015 r.; pismem z [...] listopada 2015 r, Rada do Spraw Uchodźców poinformowała Cudzoziemkę o pozostawieniu odwołania od tej decyzji bez rozpoznania,

- [...] kwietnia 2016 r. Cudzoziemka wystąpiła z kolejnym wnioskiem o udzielenie ochrony międzynarodowej; decyzją z [...] sierpnia 2016 r. stwierdzono niedopuszczalność tego wniosku; na dzień orzekania w danej sprawie, przed Radą do Spraw Uchodźców toczyło się postępowanie odwoławcze w tej sprawie,

- [...] kwietnia 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] wszczął z urzędu postępowanie sprawie zobowiązania Cudzoziemki do powrotu, a następnie wydano skarżoną decyzję,

- Cudzoziemka została przesłuchana do protokołu [...] kwietnia 2016 r.; ze złożonych zeznań wynika, że przebywa na terytorium Polski wraz z siedmiorgiem swoich dzieci oraz ich rodzinami (p. O. K., V. K., I. K., A. K., V. K., S. K. i V. K.); wspólnie z nimi zamieszkuje; jej kontakt z osobami mieszkającymi w Polsce, ogranicza się do członków jej rodziny; głównym źródłem jej utrzymania - oraz członków rodziny - są świadczenia, wynikające z toczących się postępowań o udzielenie ochrony międzynarodowej; jako przyczynę opuszczenia kraju pochodzenia Cudzoziemka wskazała zagrożenie, wynikające z toczącego się w miejscu jej zamieszkania konfliktu zbrojnego; nadal obawia się powrotu do kraju pochodzenia; w szczególności jej obawy dotyczą losu synów, którzy mogą być powołani do służby wojskowej; są to też obawy dotyczące braku poczucia bezpieczeństwa fizycznego i finansowego; Cudzoziemka wskazała, że wewnętrzne przesiedlenie do zachodniej części kraju pochodzenia budzi jej obawy, co do przyjęcia przez innych obywateli [...]; podniosła również kwestię obawy przed brakiem możliwości ukończenia szkoły przez jej synów; w czasie przesłuchania zeznała, że w kraju pochodzenia nie była zatrzymywana, poddawana przemocy, aresztowana lub skazana wyrokiem sądu; nie należy do organizacji politycznej, społecznej lub partii politycznej; nie miała problemów z uzyskaniem paszportu, opuszczeniem kraju pochodzenia oraz poruszaniem się po jego terytorium; nie udzielono jej ochrony międzynarodowej oraz zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany; nie jest żoną obywatela Polskiego lub cudzoziemca, któremu udzielono zezwolenia na pobyt stały lub pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej; zapytana, czy jej powrót do kraju pochodzenia mógłby spowodować zagrożenie dla wolności i bezpieczeństwa osobistego, czy mogłaby być poddana torturom, nieludzko traktowana, poniżająco traktowana lub karana, odpowiedziała: powrót do kraju pochodzenia zagraża jej życiu; może być bowiem aresztowana i posądzona o ucieczkę z ojczyzny; obawia się też o los najmłodszego syna,

- zapisy w prowadzonym przez organ odwoławczy zbiorze rejestrów, ewidencji i wykazu w sprawach cudzoziemców stanowiły podstawę następujących ustaleń, dotyczących pełnoletnich dzieci Cudzoziemki:

- wobec p. O. K., wraz z jej małoletnim synem, toczy się czwarte postępowanie w sprawie o udzielenie im ochrony uzupełniającej; obecnie jest rozpatrywane przez Radę do Spraw Uchodźców odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o niedopuszczalności wniosku; ponadto - decyzją z [...] września 2015 r. - Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał ją do powrotu wraz z małoletnim synem; [...] grudnia 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał w mocy powyższą decyzję w części zobowiązania cudzoziemców do powrotu; wyrokiem z 3 sierpnia 2016 r. (sygn. akt IV SA/WA 402/16) Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję; Strona wniosła skargę kasacyjną na to rozstrzygnięcie do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie; sprawa jest w toku;

- decyzją z [...] lipca 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o zobowiązaniu do powrotu p. V. K.; nie wniósł on odwołania, a [...] lipca 2016 r. opuścił terytorium Polski;

- wobec p. I. K., wraz z jej małoletnią córką toczy się trzecie postępowanie w sprawie o udzielenie im ochrony uzupełniającej; obecnie jest rozpatrywane przez Radę do Spraw Uchodźców odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o niedopuszczalności wniosku; ponadto decyzją z [...] czerwca 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał ją do powrotu wraz z małoletnią córką; przed organem II. instancji toczy się w tej sprawie postępowanie odwoławcze;

- decyzją z [...] lipca 2016 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] orzekł o zobowiązaniu do powrotu p. O. K.; Cudzoziemiec nie wniósł odwołania a [...] lipca 2016 r. opuścił terytorium Polski;

- wobec p. V. K., toczy się trzecie postępowanie w sprawie o udzielenie mu ochrony uzupełniającej; obecnie rozpatrywane jest przez Radę do Spraw Uchodźców odwołanie od decyzji z [...] października 2016 r. o niedopuszczalności wniosku; ponadto, decyzją z [...] sierpnia 2015 r., Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał go do powrotu; decyzja została doręczona [...] września 2016 r.; brak jest informacji o opuszczeniu przez Cudzoziemca terytorium Polski;

- wobec p. S. K., toczy się trzecie postępowanie w sprawie o udzielenie mu ochrony uzupełniającej; obecnie jest rozpatrywane przez Radę do Spraw Uchodźców odwołanie od decyzji z [...] sierpnia 2016 r. o niedopuszczalności wniosku; ponadto decyzją z [...] kwietnia 2015 r. Komendant Placówki Straży Granicznej w [...] zobowiązał go do powrotu; obecnie przed organem II. instancji toczy się w tej sprawie postępowanie odwoławcze,

- Cudzoziemka - oraz jej małoletni syn - nie opuścili terytorium Polski w ustawowym terminie 30 od dnia otrzymania ostatecznej decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej; tym samym zachodziła wobec nich przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach; organ prowadzący postępowanie był zobligowany do wydania decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemki do powrotu,

- w sprawie nie zachodzą jednocześnie okoliczności z art. 303 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, kiedy decyzji o zobowiązaniu do powrotu nie wydaje się,

- badając przesłanki do udzielenia Cudzoziemce zgody na pobyt ze względów humanitarnych, zarówno organ I instancji, jak i organ odwoławczy wykorzystał materiał zgromadzony wtoku postępowania o udzielenie jej ochrony międzynarodowej,

- zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. z 2012 r. poz. 680 ze zm.), zwanej dalej ustawą "o udzielaniu ochrony", cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju; natomiast - zgodnie z art. 15 tej ustawy - cudzoziemcowi, który nie spełnia warunków do nadania statusu uchodźcy, udziela się ochrony uzupełniającej, gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić go na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji; tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie; poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia,

- organy obu instancji, prowadząc postępowanie w sprawie udzielenia cudzoziemce ochrony międzynarodowej, uwzględniając powyższe przesłanki nie stwierdziły istnienia zindywidualizowanego zagrożenia dla Cudzoziemki w kraju jej pochodzenia; w związku z tym odmówiły jej nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej; jednocześnie badając przesłankę z art. 348 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach (podstawy uzyskania zgody na pobyt ze względów humanitarnych) organ w danej sprawie oparł się na ustaleniach dokonanych przez organy obu instancji podczas postępowania w sprawie udzielenia cudzoziemce ochrony międzynarodowej - zakończonych odmową jej udzielenia; odnosząc się do zarzutu Cudzoziemki - błędnej oceny sytuacji w kraju pochodzenia, co miało skutkować stwierdzeniem, że może zamieszkać w części [...] nieobjętej konfliktem - oraz jej obaw, co do wewnętrznego przesiedlenia w kraju pochodzenia, powołano opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC z [...] sierpnia 2016 r. i [...] września 2016 r., dotyczące osób wewnętrznie przesiedlanych; wskazują one na brak obiektywnie uzasadnionych przyczyn obaw Cudzoziemki; jak z nich wynika, władze [...] podjęły działania, pozwalające zarówno uregulować prawnie sytuację osób zmuszonych do opuszczenia swojego miejsca zamieszkania z uwagi na toczący się konflikt, jak i zapewnienia pomocy tym osobom; działania te nie pozwalają wprawdzie zaspokoić całkowicie oczekiwań osób przesiedlanych wewnętrznie, jak i eliminować wszelkie potencjalne napięcia, mogące powstawać pomiędzy obywatelami [...]znajdującymi się w odmiennych sytuacjach życiowych (wewnętrznie przesiedlani i osoby zamieszkujące obszar, na który następują przesiedlenia); sytuację osób wewnętrznie przesiedlanych należałaby jednak uznać jako raczej poprawną; tym samym nie należy przyjmować, że zmiana miejsca zamieszkania wewnątrz kraju pochodzenia Cudzoziemki spowoduje zagrożenie dla jej praw, określonych w Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej dnia 4 listopada 1950 r. w Rzymie (Dz.U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 i 285 ze zm.), zwanej dalej "Konwencją Rzymską",

- oceniając przesłankę określoną w art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach a dotyczącą prowadzenia życia prywatnego i rodzinnego podkreślono, że Cudzoziemka nie wskazała na prowadzenie życia rodzinnego lub prywatnego niezwiązanego z jej pełnoletnimi dziećmi, które już opuściły terytorium Polski (synowie – p. O. K. i V. K.) lub przebywają na tu nielegalnie (p. V. K., S. K., I. K., O. K., V.K.); dzieci Cudzoziemki są w większości pełnoletnie i są w stanie samodzielnie zatroszczyć się o swoje potrzeby; los ich matki nie jest ściśle z nimi związany, zwłaszcza gdy cześć z nich wyjechała już do kraju pochodzenia; istotne jest, że - pomimo deklarowanego wspólnego zamieszkania - każdy z pełnoletnich członków rodziny, jako źródło utrzymania w Polsce deklarował świadczenia w podobnej wysokości; nie można zatem uznać, że któryś z członków rodziny utrzymuje Cudzoziemkę lub ona utrzymuje któreś ze swoich pełnoletnich dzieci; relacje i zależności pomiędzy Cudzoziemką a jej pełnoletnimi dziećmi oraz ich rodzinami należałoby określić zatem, jako silne więzi rodzinne; nie jest to natomiast zależność ekonomiczna; jednocześnie - jak wynika z materiału dowodowego - nie są to relacje powodujące niemożność funkcjonowania każdego pełnoletniego członka rodziny wraz z małoletnimi, pozostającymi pod jego opieką, samodzielnie; potwierdzeniem tego jest opuszczenie Polski przez dwoje dzieci Cudzoziemki i powrót do kraju pochodzenia,

- wydanie przedmiotowej decyzji nie będzie stanowiło naruszenia praw małoletniego syna Cudzoziemki; został objęty przedmiotową decyzją; pozostając pod opieką matki jest od niej zależny; powrót wraz z nią do kraju pochodzenia, gdzie wcześniej wyjechało jego dwóch braci, nie powinien prowadzić do rozerwania więzi rodzinnych, nawet jeśli część członków rodziny nadal będzie pozostawała w najbliższej przyszłości w Polsce; nie można uznać obawy Cudzoziemki, dotyczącej ukończenia szkoły przez syna, jako naruszenie jego praw; na [...] zostanie on również objęty obowiązkiem szkolnym; nie bez znaczenia jest właśnie rozpoczęcie pobierania nauki przez małoletniego w kraju pochodzenia; nie jest zatem zasadnym przyjęcie, że nie jest możliwe kontynuowanie edukacji w kraju pochodzenia,

- wobec powyższego wydanie przedmiotowej decyzji nie będzie stanowiło naruszenia art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach,

- stwierdzenie, że w sprawie zachodzi przesłanka z art. 302 ust. 1 pkt 16 lit. a ustawy o cudzoziemcach i nie zachodzą okoliczności z jej art. 303 ust. 1, obligowało rozpatrujący sprawę organ do utrzymania w mocy orzeczenia wydanego w I. instancji; z uwagi na kategoryczne sformułowanie użyte w dyspozycji normy art. 302 ust. 1 wskazanej ustawy ("Decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy...") podjęcie niniejszego rozstrzygnięcia jest obligatoryjne; wobec tego, wynikająca z art. 7 K.p.a. zasada - załatwiania sprawy zgodnie z wnioskiem strony, o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, uwzględniając słuszny interes strony - jest istotnie ograniczona; nie może to bowiem prowadzić do naruszenia przepisów prawa materialnego; pogląd ten opiera się na założeniu, że powyższa zasada ma zastosowanie tylko do decyzji opartych na zasadzie uznania administracyjnego; w niniejszym postępowaniu o treści rozstrzygnięcia rozstrzyga zaś wprost przepis prawa materialnego,

- organy orzekające w sprawie dysponują jedynie pewną swobodą określenia zakazu wjazdu przez cudzoziemca do Polski (lub na jej terytorium i innych państw obszaru [...]) oraz określeniu okresu tego zakazu; uwzględniając zgromadzony materiał dowodowy i okoliczności faktyczne sprawy, kwestionowana decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego i proceduralnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie; materiał dowodowy był zgromadzony w stopniu wystarczającym do rozstrzygnięcia kwestii zasadności wydania decyzji o zobowiązaniu Cudzoziemki i jej małoletniego syna do powrotu.

W skardze zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 K.p.a. poprzez:

- brak wyczerpującego postępowania dowodowego w sprawie - nie przeprowadzenie badania wpływu, jaki wywrze wykonanie decyzji na dobro małoletniego syna Cudzoziemki;

- błędne ustalenie stanu faktycznego w zakresie sytuacji osób przesiedlonych w Ukrainie i nie zbadanie indywidualnych - odnoszących się do Cudzoziemki i jej małoletniego syna - przesłanek możliwości zamieszkania w części terytorium [...] kontrolowanej przez rząd w K. i związanego z tym zagrożenia nieludzkim lub poniżającym traktowaniem w przypadku powrotu na [...],

- art. 348 pkt I lit. b oraz art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach poprzez nie udzielenie zgody na pobyt humanitarny, pomimo że powrót na [...] spowoduje, że Cudzoziemka będzie (razem z synem) poddana nieludzkiemu lub poniżającemu traktowaniu, poprzez:

- brak odpowiednich warunków życiowych i środków do życia;

- spowodowanie naruszenia praw dziecka wobec małoletniego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że organ administracji nie zbadał, jaki jest stan psychiczny syna Cudzoziemki – w kontekście skutków, jakie mogą dlań wynikać z powrotu do kraju pochodzenia.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko, wyrażone w zaskarżonym akcie.

W trakcie rozprawy (k. 151) Pełnomocnik skarżącego wskazywał na trudną sytuację przesiedleńców na [...]. Zwracał uwagę, że - wedle dostępnych materiałów - połowa z nich ma trudności z uzyskaniem miejsca zamieszkania.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga została oddalona. Nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa.

Generalnie trafnie organ administracji scharakteryzował stan faktyczny, jaki wynika z akt sprawy (opisany w uzasadnieniu), w następstwie wyczerpującego ustalenia istotnych okoliczności, oraz przywołał większość kluczowych uwarunkowań prawnych. Wobec poprzedniego szczegółowego zreferowania stanowiska organu, jego powtarzanie byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje je za własne, z zastrzeżeniem, sformułowanym w dalszej części uzasadnienia.

Odnosząc się do zarzutów skargi wypada dodać jedynie, co następuje:

Należy odnotować na wstępie, że w rozpoznawanej sprawie nie kwestionowano w procedurze uchodźczej pochodzenia Cudzoziemki i jej syna z terenów, na których ewentualna konieczność pozostawania (powrotu) mogłoby stanowić podstawę objęcia ochroną międzynarodową w formie statusu uchodźcy bądź ochrony uzupełniającej, w myśl ustawy o udzielaniu ochrony. Ochrona. nie została im jednak udzielona. Ustalono bowiem, że realna jest możliwość relokacji Cudzoziemki oraz ówcześnie dwu jej synów do innej, bezpiecznej części [...] i tam osiedlenie. Ustaleń tych dokonano mimo twierdzeń Cudzoziemki, że - po powrocie na [...] – ich osiedlenie się nie będzie możliwe. Orzeczenie w tym zakresie, na dzień wydawania zaskarżonej do Sądu decyzji, było bezspornie ostateczne. Z kolei zmiana okoliczności istotnych dla wstępowania warunków udzielenia ochrony międzynarodowej - w tym zakresie realnych możliwości relokacji, skoro kwestia ta była istotna - mogłaby stanowić przesłankę złożenia kolejnego wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej oraz ewentualnie jej uzyskanie. Wynika to a cotrario z treści art. 38 ust. 2 pkt 3 ustawy o udzielaniu ochrony.

Przepisy z zakresu udzielania ochrony międzynarodowej nie zakreślają z kolei szczegółowych kryteriów, w ramach których należy oceniać, czy możliwa jest relokacja wewnętrzna cudzoziemca. W art. 18 ust. 1 ustawy o udzielaniu ochrony posłużono się zwrotem "istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej", przy czym "bierze się pod uwagę osobiste uwarunkowania cudzoziemca" (art. 18 ust. 2 wskazanej ustawy). Nie może budzić wątpliwości, że przeszkodą dla uznania możliwości relokacji byłoby ustalenie, iż prowadziłoby to do naruszenia prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego, w zakresie gwarantowanym Konwencją Rzymską bądź dana osoba mogłaby zostać poddana nieludzkiemu bądź poniżającemu traktowaniu (to przesłanki ochrony humanitarnej, zakreślone art. 348 pkt 1 lit. a i b ustawy o cudzoziemcach).

Powyższe uwagi uzasadniają konstatacje, że - w przypadku osoby ubiegającej się o ochronę międzynarodową, gdzie ostatecznie orzeczono o odmowie w tym przedmiocie, analizując także możliwość relokacji - zmiana oceny wyrażonej w danym zakresie, możliwa byłaby wyłącznie:

- po wyeliminowaniu z obrotu stosownego aktu w przedmiocie ochrony bądź

- w drodze wydania późniejszej decyzji o udzieleniu ochrony, wobec zmiany stanu faktycznego, czy ujawnienia nowych faktów.

Odmienna ocena tych samych okoliczności - możliwości zamieszkiwania na nieobjętym konfliktem zbrojnym terenie [...], z uwzględnieniem prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz wykluczeniem poniżającego traktowania - w kontekście relokacji wewnętrznej albo powrotu do kraju pochodzenia z innego, byłaby w państwie prawnym, jakim jest Rzeczpospolita Polska (art. 2 Konstytucji) niedopuszczalna. Godziłaby to bowiem w zasadę pewności prawa.

W niniejszym postępowaniu organy obu instancji, oceniające możliwość powrotu Cudzoziemki (i jej syna) do kraju pochodzenia, musiały mieć na uwadze skutki prawne pozostawania w obrocie orzeczenia w przedmiocie ochrony międzynarodowej. W kwestii tej zajęto w nich stanowisko, wydając w następstwie tego konkretne rozstrzygnięcie. Chodzi więc o uwzględnienie tzw. prawomocności materialnej danego orzeczenia. Procedując w przedmiocie wydania decyzji o zobowiązanie do powrotu organ był związany w takiej sytuacji oceną, że konieczność osiedlenia się przez Cudzoziemkę (wraz z synem – ówcześnie dwoma nieletnimi synami) na terytorium [...], nieobjętym konfliktem zbrojnym, nie może prowadzić do naruszenia gwarancji z Konwencji Rzymskiej, w kontekście prawa do życia, wolności i bezpieczeństwa osobistego oraz nie prowadzi do nieludzkiego bądź poniżającego traktowania. W danym zakresie nie zachodzą więc stosowne przeszkody dla wydania decyzji, w związku z art. 303 ust. 1 pkt 2, wobec art. 348 pkt 1 lit. a ustawy o cudzoziemcach.

Organ podkreślał, że możliwość osiedlenia się na nieobjętym konfliktem zbrojnym terytorium [...], była przedmiotem rozważań w postępowaniu uchodźczym. Nie wyciągnął jednak stąd stosownie daleko idących wniosków. Sformułował przy tym własną ocenę w danym zakresie, powołując zgromadzony materiał dowodowy. Ponieważ jednak sformułowane przezeń wnioski były tożsame z wyrażonymi w wiążących, prawomocnych orzeczeniach uchybienie to nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy.

Wobec powołanych wcześniej uwarunkowań formalnych bezzasadne są więc zarzuty skargi oraz podniesione na rozprawie, jakoby nie wyjaśniono - na gruncie aktualnych i rzetelnych informacji o kraju pochodzenia - w wystarczającym zakresie, czy możliwy jest powrót Cudzoziemki i jej syna na [...], w kontekście przesłanek negatywnych wymienionych w art. 348 pkt 1 lit. a, jakie mogłyby się z tym wiązać - np. sytuacja socjalna, zagrożenie ze strony konkretnych osób, społeczności lokalnej, czy ryzyko powołania do służby wojskowej, wobec reguł Konwencji Rzymskiej. Kwestie te mogą być - w realiach przedmiotowej sprawy - przedmiotem oceny wyłącznie w ramach procedowania w związku z postępowaniami w zakresie uzyskania ochrony międzynarodowej (tryby nadzwyczajne lub ponowny wniosek).

Odniesienie się do zarzutu naruszenia Konwencja o Prawach Dziecka przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz.U. z 1991 r., Nr 120, poz. 526 ze zm.), wobec treści art. 348 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, w kontekście sytuacji syna Cudzoziemki wymaga przeprowadzenia wpierw wywodu natury ogólnej. Obecne życie społeczne charakteryzuje się znaczną migracją osób dorosłych, w dużej mierze ze względów ekonomicznych - poszukiwanie pracy, delegowanie przez pracodawcę itp. Konsekwencją tego zjawiska jest przenoszenie się całych rodzin, wraz z małoletnimi dziećmi. Nie oznacza to negacji faktu, że zmiana środowiska może wiązać się dla dziecka także z poważnymi, przykrymi przeżyciami. Sytuacja tego rodzaju jest jednak społecznie akceptowana. Pozostaje bowiem w związku z ochrona innej wartości, jaką jest jedność rodziny i możliwość sprawowania opieki nad dziećmi przez ich rodziców, którzy decydują się na zmianę miejsca zamieszkania.

Nie sposób uznać, aby konieczność zmiany miejsca pobytu małoletnich dzieci, które z natury integrują się intensywnie ze środowiskiem rówieśniczym, a ich wrażliwość na rozstania jest znacznie większa niż u osób dorosłych, automatycznie godziła w ich prawa, chronione Konwencją o Prawach Dziecka.

Powyższe uwagi należy odnieść wprost do sytuacji syna Cudzoziemki. Zadecydowała ona o poszukiwaniu lepszych warunków osiedlenia za granicą. Jednakże - wobec braku wystąpienia warunków objęcia ochroną międzynarodową – zobowiązana jest wraz z synem do powrotu. Rodzić to będzie określone reperkusje dla życia jej niepełnoletniego syna - także negatywne, w tym konieczność pozostawienia środowiska rówieśników, zmiana szkoły i krajowego sytemu edukacji. Nie sposób jednak uznać, aby stanowiło to ingerencję w chronione prawo. Podlega ono bowiem ograniczeniu, wobec ochrony innych wartości, takich jak porządek i bezpieczeństwo publiczne. W tym segmencie trzeba bowiem postrzegać regulacje administracyjne, dotyczące reglamentacji migracji przez granice.

Nie znaczy to, aby nie mogły wystąpić szczególne sytuacje, gdy zmiana miejsca zamieszkania przez małoletnie dziecko nie mogłaby zostać zaakceptowana, w kontekście ochrony podstawowych praw człowieka. Nie można wykluczyć przypadku, gdy szczególny stan psychiczny dziecka przemawia przeciw zmianie miejsca pobytu np. w przypadku określonych zaburzeń chorobowych.

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju uwarunkowania nie zostały jednak zasygnalizowane przez Skarżącą na żadnym etapie postępowania. Nie sposób z kolei uznać, aby zadaniem organów administracji było badanie w każdym przypadku – np. w drodze zasięgania opinii psychologa lub psychiatry – czy w sprawie zachodzą szczególne zaburzenia emocjonalności dzieci. Sama zmiana miejsca zamieszkania i, co za tym idzie środowiska, jakkolwiek może powodować różne reakcje dziecka, nie jest okolicznością szczególną, uzasadniającą pozostawienie cudzoziemców na terytorium kraju ze względów humanitarnych. Nie ma w sprawie podstaw do twierdzenia, że małoletni syn Skarżącej nie odnajdzie się w rzeczywistości ukraińskiej równie dobrze, a nawet lepiej, niż udało im się to uczynić w Polsce. Stosunkowo krótki okres pobytu synu Cudzoziemki w Polsce (na dzień orzekania przez organ nie całe 4 lata) również nie przemawia za uznaniem a priori, że zobowiązanie do powrotu naruszałoby prawa dziecka w stopniu istotnie zagrażającym jego rozwojowi psychofizycznemu. Ponadto decyzja o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium kraju odnosi się do skarżącej i jej jedynego małoletniego syna, przy czym część jej pełnoletnich dzieci powróciło na [...], zaś pozostałe nie mają uregulowanego statusu pobytu w Polsce. Nie zachodzi tu zatem problem rozdzielenia dziecka od rodzica, co istotnie mogłoby mieć negatywny wpływ na jego rozwój, czy niezasadna ingerencja w prawo do życia rodzinnego, w myśl Konwencji Rzymskiej, wobec art. 348 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach.

Stąd nie jest zasadny zarzut nieprzeprowadzenia przez organ dodatkowego postępowania wyjaśniającego. Okoliczności sprawy nie wskazywały bowiem na zasadność podejmowania dalszych czynności. W takiej sytuacji ich przeprowadzenie godziłoby w zasadę ekonomii postępowania, wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a.

Jednocześnie Cudzoziemka nie podnosiła nawet w toku postępowania, aby zachodziły inne przeszkody dla wydania decyzji o zobowiązaniu do powrotu w kontekście innych przesłanek humanitarnych, wskazanych w art. 348 ustawy o cudzoziemcach – np. szczególnych uwarunkowań, wynikających z jej stanu zdrowia, co wykluczałoby podróż, więzi rodzinnych z innymi osobami niż pozostające w Polsce dorosłe jej dzieci itd.

Chybione są więc także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego, zakreślających warunki uzyskanie zgody na pobyt ze względów humanitarnych. Wadliwość oceny sformułowanej przez organ upatrywano w błędnej konkluzji, co do możliwości osiedlenia się Cudzoziemki z synem na terenie [...] w razie orzeczenia o ich powrocie, w kontekście przesłanek ochrony humanitarnej z art. 348 pkt 1 lit a i b wobec treści Konwencji Rzymskiej. Jak już wskazano, w danym postępowaniu organ był związany sformułowanymi wcześniej w ostatecznych orzeczeniach ocenami. Trafnie też skonstatowano, że konieczność powrotu małoletniego syna Cudzoziemki na [...] nie stanowi naruszenia chronionych konwencyjnie praw dziecka.

Zasadne są wyłącznie zarzuty, co do wadliwości fragmentów uzasadnienia, jednak nie w tym zakresie, w jakim upatrywano tego w skardze. Jak wskazano wcześniej, organ nie odnotował w treści uzasadnienia wprost, w jakim obszarze sprawa nie podległa jego ponownym ocenom, jako już przesądzona. Sformułował też własną argumentację. Uchybiono więc treści art. 107 §. 3 w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. (obowiązek prawidłowego uzasadnienia orzeczenia). Nie mogło to mieć jednak istotnego wpływu na wynik sprawy. Nie może być więc podstawą uchylenia zaskarżonej decyzji. Wynika to a contrario z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).

W świetle powyższych rozważań Sąd uznał, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy, nie ujawniły wad tego rodzaju, które mogłyby prowadzić do jej uchylenia.

Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono, jak w sentencji wyroku.