Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 328/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-07-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 132, art. 132 a, art. 132 e, art 135 e,art. 135 g
journal: Dz.U. 1990 nr 30 poz 179
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Pauter (spr.) Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lipca 2015 r. sprawy ze skargi G.K. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej I. uchyla zaskarżone orzeczenie oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...]r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżone orzeczenie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji na rzecz skarżącego G.K. 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest orzeczenie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] marca 2015 roku nr [...], którym to orzeczeniem na podstawie art. 135 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji ( Dz.U. z 2011r., nr 287, poz. 1687 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania st. sierż G.K. od orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji nr [...] z dnia [...] lutego 2015 roku w przedmiocie uznania w/w winnym popełnienia zarzucanego przewinienia dyscyplinarnego wyczerpującego znamiona art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U z 2012r., poz. 488) i odstąpieniu wymierzenia kary, utrzymano zaskarżone orzeczenie w mocy.

Powyższa skarga została złożona w następującym stanie faktycznym sprawy:

Zgodnie z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego policjant, który zastosował postępowanie mandatowe lub prowadzi postępowanie w sprawie o naruszenie przepisów ruchu drogowego, niezwłocznie rejestruje mandat lub prowadzenie tych czynności na formularzu, którego wzór został określony w załączniku nr 3 do w/w rozporządzenia tj. karcie rejestracyjnej określanej mianem karty PRD 5/1, występującej również pod nazwą karta rejestracyjna MRD 5/1). Na podstawie tej karty są naliczane m.in. kierowcy punkty karne za popełnione wykroczenie. W Komisariacie Policji, gdzie skarżący pełni służbę, po zdaniu karty informacyjnej PRD 5/1 przez funkcjonariusza były one odnotowywane w prowadzonym w komendzie wykazie, który następnie z tym kartami był przekazywany do Wydziału Ruchu Drogowego Komendy Miejskiej Policji. W wydziale tym karta była wprowadzana do systemu zwanego KSIP, naliczającego punkty karne za popełnione przez kierowcę wykroczenie.

W dniu 30 lipca 2014 roku do Komendy Miejskiej wpłynęło pismo Komendant Wojewódzkiego Policji noszące datę [...] lipca 2014 roku, dotyczące ujawnienia rozbieżności i braku kart rejestracyjnych PRD 5/1 zarejestrowanych w systemie KSIP, co zostało ustalone na podstawie bloczków mandatowych wykorzystywanych przez funkcjonariuszy Komendy Miejskiej Policji, nadesłanych do Komendy Wojewódzkiej Policji z Urzędu Wojewódzkiego. W przesłanym piśmie wykazano 44 takie przypadki. W piśmie tym wskazano imiennie funkcjonariuszy oraz serie i numery nałożonych przez nich mandatów karnych, w których stwierdzono brak sporządzenia kart rejestracyjnych PRD 5/1. Odnośnie wnoszącego skargę G.K. stwierdzono jeden taki przypadek. Miał on miejsce w dniu [...] lutego 2014 roku. W tym dniu skarżący pełnił służbę od godziny 15.00 do 23.00. Podczas pełnienia służby zatrzymał do kontroli R.G. kierującego samochodem osobowym marki [...]. Po stwierdzeniu, że w/w nie posiada przy sobie prawa jazdy i ustaleniu w systemie informatycznym Policji, że posiada uprawnienia do kierowania pojazdami, skarżący nałożył na niego mandat w wysokości 50 zł. przy jednoczesnym nie naliczaniu zgodnie z obowiązującym taryfikatorem punktów karnych za w/w wykroczenie. W tym dniu skarżący zakończył służbę faktycznie o godzinie 1.00 w nocy w związku z przeprowadzaną inną interwencją. Dokumenty związane z przebiegiem służby w dniu [...] lutego 2014 roku zdał następnego dnia tj. [...] lutego 2014 roku, przed rozpoczęciem następnej służby o godz. 15.00.

Powyższe okoliczności nałożenia mandatu organ ustalił na podstawie oświadczenia, jakie złożył G.K. w piśmie noszącym datę [...] września 2014 roku. Nadto w oświadczeniu tym skarżący stwierdził, że wypełnił kartę informacyjną PRD 5/1. Zdał ją kierownikowi ogniwa patrolowo-interwencyjnego lub kierownikowi rewiru dzielnicowego – jednak z uwagi na upływ czasu już nie pamięta, której z tych osób. Wypełnił nową kartę informacyjną PRD 5/1 dotyczącą nałożenia mandatu kierowcy za naruszenie przepisów ruchu drogowego w grudniu 2014 roku. Nastąpiło to po wydaniu przez przełożonych takiego polecenia dotyczącego wszystkich funkcjonariuszy, odnośnie których stwierdzono brak wypełnienia w/w dokumentów, mimo nałożenia mandatu kierowcy.

Postanowieniem Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] października 2014 roku na podstawie art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o Policji wszczęto przeciwko funkcjonariuszowi G.K. postępowanie dyscyplinarne i przedstawiono mu zarzut , że w okresie od [...] lutego 2014 roku do [...] sierpnia 2014 roku dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego pojazdem mechanicznym R.G., nie zarejestrował nałożenia mandatu karnego seria [...] na karcie rejestracyjnej MRD 5/1 tj. przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustaw z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego.

W trakcie tego postępowania przeprowadzono postępowanie dowodowe m. in. poprzez przesłuchanie w charakterze świadków funkcjonariuszy Policji A.S., G.W., R.G., E.W., K.F., A.F., S.S., S.W., L.K., P.D., T.W., E.K. oraz pracowników cywilnych Komisariatu Policji W.H. i I.K.. Został również przesłuchany w charakterze obwinionego G.K., który nie przyznał się do popełnienia zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego. Wyżej wymienionych świadków przesłuchiwano na okoliczność sposobu rozliczania funkcjonariuszy z zakończonej służby, w tym na okoliczność związaną z trybem zdawania bloczków mandatowych i wypełnionych kart rejestracyjnych PRD 5/1 w okresie od stycznia 2014 roku do sierpnia 2014 roku, trybu nadawania im dalszego biegu, a nadto czy świadkom znane są okoliczności związane z nie wypełnieniem i nie zdaniem przez obwinionego spornej karty rejestracyjnej dotyczącej nałożenia mandatu w dniu [...] lutego 2014 roku. Te same okoliczności były przedmiotem przesłuchania skarżącego. Nadto do akt postępowania dyscyplinarnego dołączono pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] lipca 2014 roku adresowane do Komendanta Miejskiego Policji, zawierające informację o ujawnionych przypadkach nie wypełnienia kart informacyjnych PRD 5/1, odpowiedź na powyższe pismo Komendanta Komisariatu Policji, pismo Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] września 2014 roku zawierającego m.in. polecenie ustalenia osób odpowiedzialnych za zaginięcie kart PRD 5/1. Do akt sprawy złożono nadto odpis z notatnika służbowego G.K. w którym odnotowano przebieg służby w dniu [...] lutego 2014 roku oraz wykaz mandatów karnych nałożonych przez funkcjonariuszy policji zatrudnionych w Komendzie Policji i wykaz kart rejestracyjnych PRD 5/1 przekazanych do rejestracji w systemie KSIP w okresie styczeń – luty 2014 roku. Z powyższego wykazów wynika, że funkcjonariusz G.K. faktycznie w dniu [...] lutego 2014 r. nałożył mandat na kierowcę R.G. i jednocześnie nie odnotowano w wykazie kart PRD 5/1 dotyczącej tej czynności, przekazanych z Komisariatu Policji do Komendy Miejskiej Policji, celem odnotowania w systemie KSIP. Jednocześnie dołączono sprawozdanie z przeprowadzonych czynności wyjaśniających w sprawie niedopełnienia obowiązków służbowych przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji w zakresie sporządzania kart rejestracyjnych PRD 5/1. W sprawozdaniu tym stwierdzono między innymi, że w żadnym z komórek i jednostek organizacyjnych Komendy Miejskiej Policji, w tym przez operatora KSIP nie był przestrzegana procedura przyjmowania, sprawdzania i przekazywania składanych przez funkcjonariuszy kart rejestracyjnych PRD 5/1 w oparciu o § 10 i § 11 instrukcji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego wprowadzonej do życia w oparciu o decyzję nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 roku w sprawie eksploatacji Krajowego Systemu Informacyjnego Policji przez jednostki Policji województwa. Zgodnie z postanowieniami tej instrukcji wypełniona karta rejestracyjna PRD 5/1 przed zarejestrowaniem w systemie KSIP podlegać winna sprawdzeniu oraz akceptacji przez bezpośredniego przełożonego lub osobę przez niego upoważnioną, która potwierdza to na formularzu karty podając swój stopień , imię, nazwisko, pełnioną funkcję oraz składając podpis. Zweryfikowaną w ten sposób kartę należało wpisać do rejestru i przekazać za pokwitowaniem operatorowi w celu zarejestrowania. Zgodnie natomiast z § 6 tejże instrukcji funkcjonariusz, który ujawnił czyn podlegający rejestracji w trybie art. 130 ust. 1 i 1a ustawy o Policji i nałożył grzywnę w drodze mandatu karnego lub prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia, obowiązany był sporządzić kartę rejestracyjną, informującą o nałożeniu mandatu lub prowadzeniu tych czynności bezpośrednio po zakończeniu służby i przekazuje ją za pokwitowaniem swojemu przełożonemu, dyżurnemu jednostki organizacyjnej Policji, w której pełni służę lub innej osobie uprawnionej.

Z akt sprawy wynika, że skarżącego G.K. i innych funkcjonariuszy policji w Komisariacie Policji zapoznano z treścią tej instrukcji w okresie od września do listopada 2014 roku tj. już po ujawnieniu brakujących kart. Fakt zapoznania się z powyższą instrukcją funkcjonariusze potwierdzali na sporządzonym w tym celu wykazie.

Po zapoznaniu się przez skarżącego z aktami postępowania dyscyplinarnego oraz sporządzeniu sprawozdania z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego przez rzecznika dyscyplinarnego w dniu [...] lutego 2013 roku Komendant Miejski Policji wydał orzeczenie, w którym uznał G.K. winnym popełnienia przewinienia dyscyplinarnego określonego w art. 132 ust. 3 pkt 3 ustaw z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w zw. z art. § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego i odstąpił od jego ukarania. W uzasadnieniu orzeczenia organ I instancji po przedstawieniu przebiegu postępowania dyscyplinarnego, zeznań świadków, obwinionego i dołączonych dokumentów stwierdził, iż G.K. nie złożył niezwłocznie po zakończeniu służby w dniu [...] lutego 2014 roku wypełnionej karty rejestracyjnej PRD 5/1, mimo nałożenia mandatu karnego na kierowcę co stanowi naruszenie obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa, a tym samym wyczerpuje znamiona wykroczenia przewinienia dyscyplinarnego określonego w/w wymienionych przepisach. Jednocześnie organ uznał, że zarzucane policjantowi przewinienie dyscyplinarne ma charakter zawiniony, albowiem nie wypełniając karty PRD 5/1 przewidzieć winien, iż nie zostanie ona wprowadzona do systemu KSIP, a tym samym kierowcy winnemu popełnienia wykroczenia nie zostanie naliczona stosowna liczba punktów karnych z tym, że w niniejszym przypadku nie zostanie zarejestrowane wykroczenie. Nie sporządzając wymaganego dokumentu, obwiniony godził się na przestawiony stan rzeczy. Ponieważ miał on świadomość ciążącego na nim w tym zakresie obowiązków brak jest podstaw do przypisania obwinionemu winny nieumyślnej. Uzasadniając orzeczenie w części dotyczącej odstąpienia od ukarania organ podniósł, że obwiniony ma pozywaną opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany, osiągał bardzo dobre wyniki w służbie. Nie znaleziono okoliczności mogące mieć wpływ na zaostrzenie kary.

Skarżący wniósł odwołanie od powyższego orzeczenia dyscyplinarnego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że organ I instancji oparł się jedynie na przypuszczeniu, że popełnił przewinienie dyscyplinarne polegające na niedopełnieniu obowiązku służbowego poprzez nie wypełnienie karty rejestracyjnej PRD 5/1 i na tej podstawie został uznany winnym jego popełnienia. Podniósł, że w trakcie całego postępowania dyscyplinarnego podnosił, że zawsze sporządzał karty PRD 5/1 i niezwłocznie je przekazywał wraz z kopią mandatu przełożonemu. W jednostce gdzie pełnił służbę, przełożeni którym zdawano karty, nigdy nie potwierdzali tej czynności. Jednak nigdy nie przyjmowano mandatu karnego bez sporządzonej karty rejestracyjnej PRD 5/1. Obowiązek kwitowania zdania karty PRD 5/1 wprowadzono dopiero z dniem 1 września 2014 roku. Sposób przyjmowania kart rejestracyjnych obowiązujący w jednostce przed 1 września 2014 roku stwarzał możliwość jej zaginięcia, co potwierdzają między innymi zeznania złożone przez funkcjonariuszy przesłuchanych w charakterze świadków. Nadto świadkowie ci nie byli w stanie stwierdzić, że obwiniony nie zdał faktycznie wypełnionej karty. Nie jest zasadny stawiony mu zarzut, że nie posiada potwierdzenia złożenia wraz z mandatem wypełnionej spornej karty, skoro obowiązek domagania wydania takiego potwierdzenia został nałożony na funkcjonariuszy dopiero po 1 września 2014 roku. Nadto skarżący podniósł w złożonym odwołaniu zarzut naruszenia art. 135g pkt 1 i 2 ustawy o Policji zgodnie z którym przełożony i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego. Nadto powołał się na wynikającą z art. 5 § 1 i 2 kodeksu postępowania karnego zasadę domniemania niewinności.

Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] marca 2015 roku Komendant Wojewódzki Policji po rozpatrzeniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie. W uzasadnieniu orzeczenia na wstępie organ przytoczył treść art. 132 ustawy o Policji, określającego podstawowe zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariuszy policji, art. 134g dotyczącego obowiązku badania przez organ okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i niekorzyść obwinionego oraz 134h określającego kryteria wymierzania kary. Stwierdził, że orzeczenie dyscyplinarne organu I instancji odpowiada prawu. Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu podniesiono, że zwrot "mógł" nie sporządzić karty PRD 5/1, jakim posłużył się organ I instancji odnośnie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, dotyczy wniosków zawartych w sprawozdaniu z przeprowadzonych przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego czynności wyjaśniających w trybie art. 134 ustawy o Policji. Zarzut, że przełożeni nigdy nie przyjmowali nałożonych mandatów bez wypełnionej karty rejestracyjnej pozostaje w sprzeczności z zebranym materiałem dowodowym – zaprzeczyli temu przesłuchani świadkowie jak i zeznań samego obwinionego, który zeznał, że w spornej sprawie zdał mandat bez karty rejestracyjnej w obawie przed, że może zaginąć. Organ nie podzielił również oceny odwołującego się odnośnie postanowienia Prokuratora Rejonowego, którym odmówiono wszczęcia śledztwa w sprawie, wobec stwierdzenia braku w czynie zarzucanego skarżącemu znamion czynu zabronionego (art. 17 § 1 pkt 2 kodeksu postępowania karnego), powołując się na art. 132 ust. 2 ustawy o Policji zgodnie z którym stwierdzenie iż dany czyn nie jest przestępstwem, nie przesądza ostatecznie o tym że nie jest on naruszeniem dyscypliny służbowej. Ustosunkowując się do zarzutu nie udowodnienia obwinionemu winny podniesiono, iż udowodnieniem winy jest brak pokwitowania karty PRD 5/1, którą skarżący stosownie do § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego miał obowiązek wypełnić. Obwiniony jak to podniósł organ II instancji "nie legitymuje się namacalnym dowodem w postaci pokwitowania odbioru rzekomo wypełnionej karty PRD 5/1, wystawionym przez uprawnioną osobę, a uzyskanie takiego pokwitowania jak słusznie zauważył organ I instancji, leżało w interesie obwinionego. Uznając jednocześnie, że odwołujący nie przywołał w odwołaniu żadnych innych istotnych faktów skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego, odwołanie uznano za pozbawione podstaw prawnych i orzeczono o utrzymaniu jego w mocy.

G.K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. skargę na powyższe orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Wojewódzkiego Policji podnosząc zarzut naruszenia:

a) przepisów prawa materialnego tj.;

- art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego poprzez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie tych przepisów, a w konsekwencji błędne przyjęcie, iż materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, że obwiniony dopuścił się popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, opisanego w zaskarżonym orzeczeniu,

- art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji w zw. z § 4 ust. 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 roku przez niewłaściwe zastosowanie w/w przepisów przez uwzględnienie w toku postępowania wyłącznie dowodów przemawiających wyłącznie na niekorzyść skarżącego, jak również rozstrzygnięcie na niekorzyść skarżącego niedających się usunąć w toku postępowania wątpliwości, a w konsekwencji poprzez uznanie skarżącego winnym tego, że w okresie od [...] lutego 2014 roku do [...] sierpnia 2014 roku dopuścił się przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej poprzez niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku służbowego wynikającego z przepisów prawa w ten sposób, że po ujawnieniu wykroczenia w ruchu drogowym i zastosowaniu postępowania mandatowego wobec kierującego R.G., nie zastosował nałożenia mandatu karnego Seria [...] na karcie rejestracyjnej PRD 5/1 (MRD 5/1), podczas gdy nie dające się usunąć wątpliwości należało rozstrzygnąć na korzyść obwinionego, w szczególności dotyczy to wątpliwości, jakie pojawiły się w związku z tym, że skarżący nie został zapoznany z przepisami prawa wewnętrznego oraz brakiem procedury obiegu dokumentów PRD 5/1,

b) przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. polegające na zaniechaniu podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia sprawy i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego oraz na dokonaniu jednostronnej i wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, a co za tym idzie naruszenia zasad swobodnej oceny dowodów, poprzez przyjęcie, iż zgromadzony materiał dowodowy pozwala na przyjęciu, iż nie ma wątpliwości co do winy skarżącego w zakresie przedstawionego zarzutu.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego z dnia [...] marca 2015 roku wydanego przez Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz uchylenie poprzedzającego je orzeczenie dyscyplinarne z dnia [...] lutego 2015 roku Komendanta Miejskiego Policji oraz o zasadzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.).

Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy merytorycznie, a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 14 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.) – powoływanej dalej również jako p.p.s.a. – uchyla go lub stwierdza jego nieważność, albo stwierdza wydanie go z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1 p.p.s.a.), nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p,p,s,a,).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je orzeczenie dyscyplinarne Komendanta Miejskiego Policji zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do treści art. 132 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnione przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzegania zasad etyki zawodowej, zaś naruszenie dyscypliny służbowej stanowi czyn policjanta polegającym na zawinionym przekroczeniu uprawnień lub niewykonaniu obowiązków wynikających z przepisów prawa lub rozkazów i poleceń wydanych przez przełożonych uprawnionych na podstawie tych przepisów. Natomiast w myśl art. 132 a ustawy o Policji, przewinienie dyscyplinarne jest zawonione wtedy gdy policjant :

1) ma zamiar jego popełnienia, to jest chce je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godzi:

2) nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć.

Zatem przypisanie skarżącemu naruszenia dyscypliny służbowej z art. 132 ust. 3 pkt 1 i 2 ustawy o Policji, może mieć charakter umyślny (z zamiarem bezpośrednim lub ewentualnym), albo nieumyślnym, zaś w obu tych przypadkach przełożony dyscyplinarny jest zobowiązany ustalić w sposób bezsporny m. in. popełnienie samego czynu wyczerpującego znamiona przewinienia i rodzaj zawinienia. Wynika to z tego, że postępowanie dyscyplinarne wobec policjanta rządzi zasada prawdy obiektywnej i oficjalność, które kładą nacisk na aktywną rolę organu dyscyplinarnego (przełożonego dyscyplinarnego i rzecznika dyscyplinarnego) w postępowaniu, gdyż na organie spoczywa obowiązek zebrania materiału dowodowego i podejmowania czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy ( art. 135e, ust. 1, art. 135a ust. 1, art. 135j ust. 3 ustawy o Policji ). W odniesieniu do oceny zgromadzonego w taki sposób materiału dowodowego należy zwrócić uwagę na unormowanie zawarte w art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem przełożony dyscyplinarny i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionego. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki wina jego nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym orzeczeniem. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

Należy się zgodzić ze stwierdzeniami skargi dotyczącymi w szczególności naruszenia art. 135g ust. 1 i 2 ustawy o Policji, dotyczących braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oceny zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o kryteria zawarte w/w przepisach.

W związku z treścią uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia dyscyplinarnego rozważania należy zdaniem Sądu rozpocząć od kwestii związanych z sporządzaniem przez funkcjonariuszy policji wypełnionej karty rejestracyjnej PRD 5/1, procedury obowiązującej przy jej zdawaniu i obowiązków w tym zakresie funkcjonariusza przy jej zdawaniu. Punktem wyjścia do jakichkolwiek ustaleń istotnych w związku z postępowaniem dyscyplinarnym prowadzonym przeciwko skarżącemu powinno być jednoznaczne wskazanie procedur określających organizację i porządek w tej części procesu służby oraz wynikające stąd obowiązki ciążące na jednostce policji oraz funkcjonariuszu. Zakres wymaganych zachowań wskazanych podmiotów w związku z czynnością zdawania dokumentacji rozliczającej służbę, stanowiący integralną część stosunku służby konkretyzuje jeden z elementów przedmiotu świadczenia i wyznacza granicę powinności stron oraz ich odpowiedzialność z tytułu nienależytego wykonania obowiązków w tym obszarze procesu służby.

Istotne znaczenie interpretacyjne dotyczące określenia zasad postępowania w rozważanym zakresie należy przypisać postanowieniom zawartym w aktach o charakterze wewnętrznym obowiązującym w stosunku do jednostek organizacyjnych podległych organowi, który je wydał. Mowa o obowiązkach wynikających dla stron z decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2013 roku wraz z instrukcją, która stanowi załącznik do tej decyzji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostek organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, przy uwzględnieniu jednocześnie regulacji zawartych w Zarządzeniu nr 768 Komendanta Głównego Policji z dnia 14 sierpnia 2007 roku w sprawie form i metod wykonywania zadań przez policjantów pełniących służbę patrolową oraz koordynacji działań o charakterze prewencyjnym (Dz. Urz. KGP. 2007.15.119 ze zm.) i Zarządzenia Komendanta Głównego Policji z dnia 10 listopada 2004 r. w sprawie organizacji służby dyżurnej w jednostkach organizacyjnych Policji (tj. Dz.Urz. KGP. 2013.73). W przepisie § 37 ust. 1 pkt 2 pierwszego z powołanych aktów wydanych przez Komendanta Głównego Policji (Zarządzenie nr 768) postanowiono się że policjanci każdorazowo po zakończeniu służby patrolowej przekazują bezpośrednio przełożonemu niezbędne dokumentu z wykonywanych czynności. Zgodnie z § 38 ust. 3 i4 w zw. z § 37 ust. 1 pkt 2 cytowanego aktu, przyjęcie dokumentacji służbowej kwituje się w notatniku służbowym policjanta, jeżeli odrębne przepisy nie stanowią inaczej. Jeżeli rozliczenie ze służby nie może być dokonane przez bezpośredniego przełożonego policjanta lub inną osobę wyznaczoną przez kierownika jednostki, dyżurny jednostki za zgodą kierownika jednostki Policji potwierdza w notatniku służbowym fakt zakończenia służby oraz przekazania niezbędnych dokumentów z wykonanych czynności. Drugi z powołanych aktów wydanych Przez Komendanta Głównego Policji (Zarządzenie nr 1173) określa m.in. obowiązki dyżurnego w jednostce organizacyjnej Policji obligując służbę dyżurną do bieżącego dokumentowania wykonywania czynności, podjętych decyzji, wydanych i otrzymanych poleceń w książce przebiegu służby i rejestrze interwencji Policji zgodnie z zasadami dokumentowania określonymi w załączniku nr 3 do Zarządzenia nr 1173 (§ 11 ust. 2 i 5). Z przedstawionego zestawienia przepisów zawartych w Zarządzeniu Nr 768 i 1173 Komendanta Głównego Policji wynika, że przepisy wewnętrzne ogólnie określają obowiązki funkcjonariuszy Policji i służby dyżurnej w związku czynnościami zdawania służby. O ile przepisy te nakładają na służbę dyżurną obowiązek kwitowania przez służbę dyżurną w notatniku policjanta przyjęcie służbowej dokumentacji, o tyle nie nakładają one na funkcjonariusza Policji zdającego służbę żądania od służby dyżurnej lub przełożonego pokwitowania za zdawaną kartę rejestracyjną informującą o nałożeniu mandatu lub prowadzeniu tych czynności. Taki obowiązek został nałożony na funkcjonariuszy policji dopiero skutecznie w niniejszej sprawie we wrześniu 2014 roku (a więc kilka miesięcy po zajściu stanowiącym przedmiot niniejszego postępowania) w oparciu o § 6 instrukcji w sprawie szczegółowych zasad prowadzenia w Komendzie Wojewódzkiej Policji i podległych jednostkach organizacyjnych ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego stanowiącej załącznik do decyzji nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] sierpnia 2013 roku. Wynika to jednoznacznie z załączonego do akt sprawy tzw. karty zapoznania funkcjonariuszy policji z treścią polecenia Komendanta Komisariatu Policji dotyczącej obiegu kart PRD 5/1 oraz z decyzją Komendanta Wojewódzkiego Policji nr [...]. Tym samym bezzasadne jest stwierdzenie organu I jak i II instancji, jako okoliczności wskazującej na nie sporządzenie przez skarżącego karty PRD 5/1, brak pokwitowania odbioru rzekomo wypełnionej przez niego karty PRD 5/1 przez osobę upoważnioną do jej odbioru. Nie może stanowić podstawy egzekwowania od funkcjonariusza Policji obowiązku nałożonego przepisami wewnętrznymi przed uprzednim zapoznaniem go z tymi regulacjami. Z zeznań przesłuchanych świadków jak i zeznań samego obwinionego wynika, że w okresie, w którym skarżący miał się dopuścić przewinienia dyscyplinarnego, nie obowiązywały w jednostce gdzie skarżący pełnił służbę, żadne szczególne procedury dotyczące sprawdzania i potwierdzania przez służbę dyżurną lub przełożonych zdania przez funkcjonariusza spornej karty PRD 5/1. Zarówno skarżących jak i przesłuchani świadkowie zeznali, że tamtym okresie nie potwierdzono policjantom zdania karty rejestracyjnej PRD 5/1 i nie wydawano im pokwitowania. Zdane karty przekazywali oficerowie dyżurni do kierownika Rewiru Dzielnicowych lub OPI gdzie były rejestrowane, a następnie przekazywane do Komendy Miejskiej Policji – Wydział Drogowy. Z zeznań świadków wynika również, że karty rejestracyjne PRD 5/1 w przypadku gdy funkcjonariusz zdawał je nie bezpośrednio po zakończone służbie, były wkładane do teczki zawierającej pocztę kierowaną do komendanta jednostki, a ten nadawał dalszy bieg poszczególnym dokumentom. O ile świadkowie potwierdzili fakt, że były sytuacje, że sporne kary PRD 5/1 były zdawane w terminie późniejszym, organ nie wyjaśnił w jaki sposób powyższe dokumentowano, czy obowiązywała w jednostce procedura (system ewidencji) umożliwiająca sprawdzenie czy dany funkcjonariusz zdał lub nie zdał wypełnioną kartę. Obwiniony konsekwentnie twierdził, że kartę rejestracyjną PRD 5/1 wypełnił i zdał następnego dnia przed rozpoczęciem następnej służby. Fakt, że w sierpniu 2014 roku ponownie wypełnił kartę PRD 5/1 w związku z nałożeniem mandatu w dniu [...] lutego 2014 roku wynikał nie jego zdaniem w związku, że takiej karty nie wypełnił, a jedynie z uwagi na fakt poinformowania go przez przełożonych, że takiej karty brakuje a on ją sporządził ponownie. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na obecnym etapie rozstrzygnąć jednoznacznie czy skarżący wypełnił i zdał kartę rejestracyjną PRD 5/1, czy też tak jak twierdzi organ, że nie. Wypada zauważyć, że przełożony dyscyplinarny jak i rzecznik dyscyplinarny są obowiązani badać oraz uwzględnić okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i niekorzyść obwinionego, a niedające się usunąć wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obwinionego co wynika z treści art. 135g ust. 2 ustawy o Policji. Powyższa zasada procedury dyscyplinarnej (in dubio pro reo), jest nadzwyczaj ważna z punktu określenia pozycji procesowej obwinionego i odnosi się w praktyce do zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, nie wolno jednak rozumieć jej jako reguły swoistego, uproszczonego traktowania wątpliwości. Wszelka wątpliwość w zakresie ustaleń faktycznych powinna być wyjaśniana i usunięta przez wszechstronną inicjatywę dowodową organu procesowego i gruntowną analizę całego dostępnego materiału dowodowego. Dopiero wtedy, gdy przy wykorzystaniu wszelkich istniejących możliwości wątpliwość nie zostanie usunięta, należy ją wytłumaczyć w sposób korzystny dla obwinionego.

Wobec tego organ dyscyplinarny winien ponownie przeanalizować sprawę pod kątem wypełnienia przez poszczególne podmioty nałożonych na nich obowiązków dotyczących zdania przez skarżącego wymaganej dokumentacji, w tym spornej karty rejestracyjnej PRD 5/1 biorąc pod uwagę wskazane w niniejszym uzasadnieniu przepisy organizacyjne i porządkowe, jak i ewentualnie, ukształtowaną w tym względzie praktykę i zwyczaje. Należy przy tym pamiętać, że ukształtowana praktyka i zwyczaj nie mogą być kontratypem uchylającym skutki naruszenia obowiązków lub procedur ujętych w formie zarządzeń, instrukcji nakazującej funkcjonariuszom określony sposób postępowania w zakresie danych spraw, oczywiście pod warunkiem, że zainteresowane osoby zostały w odpowiednim czasie w odpowiedniej formie poinformowane o wprowadzanych procedurach np. obiegu dokumentów, sposobu dokumentowania ich zdania.

W związku z tym należy uznać, że konstatacja organu, zgodnie z którą podbicie notatnika służbowego przez dyżurnego lub przełożonego nie przesądza w żaden sposób o tym, że skarżący wypełnił i zdał kartę rejestracyjną PRD 5/1 nie tylko abstrahuje od treści przedstawionych regulacji zawartych w wyżej przedstawionych Zarządzeniach nr 756 i 1173 Komendanta Głównego Policji, ale i wymyka się spod reguły swobodnej oceny dowodów, gdyż nie przesądza również, że skarżący nie zdał przedmiotowej dokumentacji. Twierdzenie organu jest zatem oparte na całkowicie dowolnych domniemaniach i przypuszczeniach, z których nie wynika, dlaczego dał on wiarę zeznaniom tych świadków, z których wynika, że skarżący nie zdał spornej dokumentacji, a odmówił zeznaniom innych świadków których treść pozwala przyjąć przeciwstawne ustalenie. Organ może poszczególnym dowodom odmówić wiarygodności, ale dopiero po wszechstronnym ich rozpatrzeniu, wyjaśniając przyczyny takiej oceny, kierując się przy tym wiedzą oraz zasadami życiowego doświadczenia, odnosząc je do realiów danej sprawy. Naruszenie wskazanych powyżej reguł oceny materiału dowodowego stanowi przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W rozpoznawanej sprawie przełożony dyscyplinarny orzekając o popełnieniu przez skarżącego zarzucanego mu przewinienia dyscyplinarnego nie uczynił zadość powyższym zasadom dotyczącym gromadzenia materiału dowodowego i jego oceny. Rozpoznając ponownie sprawę organ winien podjąć czynności mające w szczególności na celu ustalenie czy i w jaki sposób sprawdzano fakt wypełnienia i zdania przez funkcjonariusza kary rejestracyjnej PRD 5/1, czy odnotowywano fakt nie wywiązania się z tego obowiązku przez funkcjonariusza i w jaki sposób rozliczano funkcjonariusza z wywiązania się z tego obowiązku, jakie znaczenie w przyjętej praktyce miało pokwitowanie w notatniku służbowym policjanta przyjęcie dokumentacji ze służby, czy i w jaki sposób odnotowywano fakt nie przekazania wypełnionego formularza PRD 5/1, czy w ogóle powyższe odnotowywano. Po dokonaniu powyższy ustaleń organ winien dokonać oceny całości zgromadzonego materiału dowodowego w oparciu o kryteria wyżej wskazane. Tak zgromadzony materiał dowodowy winien ocenić mając na uwadze między innymi kryteria wynikające z art. 135g ustawy o Policji.

Sąd uznał natomiast za bezzasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, a w szczególności art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Postępowanie dyscyplinarne policjantów jest szczególnego rodzaju postępowaniem. Nie jest to indywidualna sprawa rozpatrywana w formie decyzji. Ustawodawca zdecydował się na kompleksowe uregulowanie kwestii postępowania dyscyplinarnego policjantów w rozdziale 10 ustawy o Policji , w którym to oprócz materialnoprawnych regulacji zawarł także regulacje procesowe, kompleksowo regulujące tok postępowania. W związku z tym do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów postępowania administracyjnego. Podstawy do stosowania do tego postępowania dyscyplinarnego nie zawiera również kodeks postępowania administracyjnego w przepisie art. 1 pkt 1 i 2. (wyrok NSA z dnia 1 sierpnia 2007 r., sygn. akt I OSK 1518/06 lex 447371, wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2013r., sygn. akt I OSK 1155/12, lex 1298297).

Uznając skargę za zasadną w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji pkt 1 wyroku. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiocie zasądzenia od organu na rzecz skarżącego zwrotu poniesionych kosztów postępowania sądowego w wysokości 257 zł stanowił przepis art. 200 p.p.s.a. Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącego będącego radcą prawnym w wysokości 240 złotych oraz uiszczona opłata skarbowa od udzielonego pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Wysokość wynagrodzenia pełnomocnika ustalono na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2015 r., poz. 507). W oparciu o art. 239 pkt 1d p.p.s.a skarżący korzystał z mocy ustawy z zwolnienia z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych.