Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 348/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
659
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce bez rażącego naruszenia prawa
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1 i 3, art. 132, art. 200, art. 205 par. 1, art. 209
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Sędzia WSA – Piotr Borowiecki Sędzia WSA – Janusz Walawski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 listopada 2018 r. sprawy ze skargi R. Z. na przewlekłość Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych w przedmiocie rozpoznania skargi z dnia [...] listopada 2015 r. 1. zobowiązuje Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych do rozpoznania skargi R. Z. z dnia [...] listopada 2015 r. w terminie 1 miesiąca od dnia otrzymania prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2. stwierdza, że przewlekłość organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącego R. Z. kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżący R. Z. skargą z dnia 24 listopada 2015 r. zwrócił się do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych o usunięcie jego danych osobowych z wyników wyszukiwania wyszukiwarki [...] w zakresie następujących adresów URL:

1.[...]

2.[...]

3.[...]

4. [...]

5. [...]

6. [...]

7. [...]

8. [...]

Pismem z dnia 30 stycznia 2015 r. rozszerzył zakres złożonej skargi o adresy:

9. [...]

10. [...]

Następnie pismem z dnia 8 stycznia 2016 r. skarżący wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z [...] stycznia 2016 r. zwrócił się do [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] o złożenie wyja śnień i potwierdzających je dowodów, o czym poinformował skarżącego.

Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. [...] sp. z o. o. złożyła wyjaśnienia w niniejszej sprawie wraz ze stosownymi dowodami (data wpływu do organu 26 stycznia 2016 r.).

Z kolei Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismami z [...] lutego 2016 r. powiadomił [...] sp. z o. o. oraz skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na podstawie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 k.p.a.

Natomiast skarżący pismem z 16 kwietnia 2016 r. ponownie wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], nakazał spółce zaprzestanie przetwarzania danych osobowych skarżącego, poprzez usunięcie danych osobowych z wyników wyszukiwarki [...] odnośnie adresów:

1. [...],

2. [...],

natomiast w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.

W dniu [...] czerwca 2016 r. [...] sp. z o. o. (data wpływu: 14 czerwca 2016 r.) złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Pismami z [...] lipca 2016 r. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych poinformował [...] sp. z o. o. oraz skarżącego o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, na podstawie art. 10 § 1 w zw. z art. 73 k.p.a.

Następnie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] września 2016 r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2016 r.

W dniu [...] października 2016 r. do Biura Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych wpłynęła skarga [...] sp. z o. o. na decyzję z [...] września 2016 r. i Generalny Inspektor pismem z [...] listopada 2016 r. przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie powyższą skargą, odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie 29 sierpnia 2017 r. wydał wyrok w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 2015/16, którym uchylił decyzję z [...] września 2016 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] maja 2016 r. nr [...] i prawomocne orzeczenie wraz z aktami administracyjnymi sprawy zostało doręczone organowi 1 grudnia 2017 r. W uzasadnieniu wyroku podano, że organ ponownie rozpatrując sprawę zwróci się o wyjaśnienia do [...] z siedzibą w [...] (obecnie: [...]) w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącego oraz rozważy, który podmiot ([...] sp. z o. o. czy [...] [obecnie [...]]) jest administratorem danych osobowych skarżącego i ma kontrolę nad tym, jakie dane skarżącego są przetwarzane w wyszukiwarce [...] oraz posiada techniczną i organizacyjną możliwość usuwania (zablokowania wyników wyszukiwania), jak tego żądał skarżący.

Skarżący pismem z [...] marca 2018 r. wezwał Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do usunięcia naruszenia prawa.

Natomiast Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych pismem z [...] kwietnia 2018 r. Generalny Inspektor zwrócił się do [...], jako podmiotu świadczącego usługi korzystania z wyszukiwarki [...] o wyjaśnienia, wraz z pouczeniem o treści art. 40 § 4 i § 5 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2018 r., skarżący R. Z. wniósł o zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zakończenia postępowania administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wydanego w wyniku przedmiotowej skargi, stwierdzenie przewlekłości postępowania administracyjnego przez organ, stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie Generalnemu Inspektorowi Ochrony Danych Osobowych grzywny i zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania, zarzucając naruszenie art. 6, art. 10, art. 35 § 1 i 2, art. 8, art. 12 § 1, art. 36 § 1 i 2 oraz art.. 37 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu podniósł, że celem skargi na przewlekłość nie jest tylko zmuszenie organu do zakończenia postępowania w terminach przewidzianych przez ustawodawcę, ale także efektywne sprawdzenie, czy organ terminów tych oraz ustawowych zasad prowadzenia postępowania wyrażonych w k.p.a. przestrzegał.

W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie, a wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne oraz prawne podał, że obecnie oczekuje na odpowiedź pisma skierowanego do [...] i w tej sytuacji nie sposób uznać, aby niniejsze postępowanie było prowadzone przez organ w sposób przewlekły, bowiem w żadnym razie nie można przypisać organowi, by w sprawie podejmował czynności w sposób nieefektywny lub pozorny, nie przekraczając jednocześnie terminu załatwienia sprawy.

W piśmie procesowym z dnia 13 listopada 2018 r. skarżący zażądał sumy pieniężnej w zamian za wymierzenie organowi grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Natomiast kognicja sądów administracyjnych do rozpoznania skarg na przewlekłość wynika z art. 3 § 2 pkt 4 i 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018, poz. 1302). Stosownie do treści art. 149 § 1a ustawy, sąd uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 - 4a stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

W rozpoznawanej sprawie skarga jest dopuszczalna, bowiem przed jej wniesieniem skarżący wystąpił z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23).

Analizując rozpoznawaną sprawę doszedł Sąd do przekonania, że do dnia wniesienia skargi, organ prowadził postępowania w sposób przewlekły, bowiem pojęcie przewlekłego prowadzenia postępowania obejmuje takie działanie organu, które nacechowane jest opieszałością i nieskutecznością. Ma ono miejsce także w sytuacji, gdy organ nie podejmuje działań, mimo że nie istnieją przeszkody do prowadzenia postępowania i rozpatrzenia wniosku strony. Niepodejmowanie przez organ działań prowadzi w konsekwencji do braku możliwości realizacji przez stronę jej praw. Instytucja skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej, tak jak skarga na bezczynność organu, ma na celu zasadniczo doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Kontrola Sądu zmierza zatem do ustalenia, czy istotnie organ administracji publicznej postępowanie w sprawie prowadzi przewlekle i bezpodstawnie nie kończy go wydaniem rozstrzygnięcia.

Wyjaśnić również należy, że celem skargi na przewlekłość organu administracji publicznej jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności skargi na przewlekłość organu administracji nie ma znaczenia z jakich powodów określony akt czy czynność nie została dokonana przez organ, przy czym Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy.

Jak wynika z akt sprawy, skarżący wystąpił do organu ze skargą z dnia [...] listopada 2015 r. na odmowę usunięcia jego danych osobowych.

Z kolei zgodnie z art. 12 k.p.a., organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Zasada szybkości postępowania wyrażona we wskazanym przepisie ściśle związana z regulacjami zawartymi w art. 35 – 38 k.p.a., nie może jednak pozostawać w sprzeczności z obowiązkiem organu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dokładnego wyjaśnienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywatela. Niekiedy może to się wiązać z koniecznością dłuższego prowadzenia postępowania i wówczas, stosownie do treści art. 36 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest zawiadomić o tym strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy. W art. 35 k.p.a. określone zostały terminy do załatwienia sprawy przez organ administracji publicznej. Przepis ten zobowiązuje organy administracji publicznej do załatwiania spraw bez zbędnej zwłoki, co stanowi realizację zasady zawartej w art. 12 k.p.a. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od daty wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Ponadto w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w ustawowym terminie, organ powinien podać stronom przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co wynika z art. 36 § 1 k.p.a., zaś ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 k.p.a.). Podkreślić należy również, że samo informowanie o niezałatwieniu sprawy w terminie nie chroni organu przed zarzutem przewlekłości postępowania, ponieważ działania organu w tym zakresie również podlegają kontroli sądu administracyjnego. W sprawach ze skargi na przewlekłość postępowania administracyjnego sąd administracyjny bada, czy podejmowane przez organ czynności zmierzają do należytego i szybkiego załatwienia sprawy. Natomiast z bezczynnością organu mamy do czynienia wtedy, gdy organ w ogóle nie podejmuje żadnych czynności.

Chociaż zgodnie z treścią art. 35 § 1 k.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, to przedmiotowa sprawa do dnia wniesienia skargi do Sądu i dalej do dnia rozpoznania jej na rozprawie, nie została zakończona poprzez wydanie decyzji.

W rozpoznawanej sprawie czynność zwrócenia się do [...], została podjęta prawie po 5 miesiącach od doręczenia organowi prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Wa 2015/16, zatem zwłoka i nieefektywność organu co do tego faktu, nie może budzić żadnych wątpliwości w świetle art. 35 § 1 k.p.a.

W świetle powyższego jest bezsporne, że organ kwestię tę rozpoznał przewlekle, bowiem nie sposób tu się dopatrzyć efektywności w jego działaniu przy uwzględnieniu faktu przekroczenia terminu.

Jednakże owa przewlekłość – w ocenie Sądu – nie była kwalifikowana, a zatem nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, bowiem trudno tu się dopatrzyć, przy całościowym ocenianiu terminowości rozpatrzenia sprawy, lekceważenia skarżącego. Z tego zatem powodu oddalono skargę w zakresie przyznania od organu sumy pieniężnej.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1) i 3) w zw. z art. 132 , a w sprawie kosztów na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 i art. 209 cytowanej już wyżej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji wyroku.