Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 636/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 239 b par. 1 pkt 2,3 i par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Sędzia WSA Urszula Wiśniewska Protokolant: Referent- stażysta Katarzyna Gołda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. oddala skargę


UZASADNIENIE

Postanowieniem Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] nadano rygor natychmiastowej wykonalności decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodów z najmu lub dzierżawy w wysokości 23.380 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący złożył zażalenie, wnosząc o jego uchylenie w całości.

Po rozpatrzeniu zażalenia Dyrektor Izby Skarbowej w B.postanowieniem z dnia [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

Na wstępie organ odwoławczy wskazał okoliczności, na podstawie których ustalono, że w niniejszej sprawie zaistniały okoliczności uzasadniające nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Z akt sprawy wynika bowiem, że aktem notarialnym z dnia 23 września 2013 r. skarżący zbył nieruchomość położoną

w P. za kwotę 140.000 zł. Transakcja ta nastąpiła po wszczęciu postępowań kontrolnych dotyczących prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za 2010 r. oraz prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych

i podatku od towarów i usług za 2011 r. Mając na uwadze dokonane w tych postępowaniach ustalenia, w opinii organów podatkowych, spełniona została przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm. – dalej: "O.p."), gdyż strona dokonywała czynności polegających na zbywaniu majątku o znacznej wartości.

Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej zwrócił uwagę, że skarżący jest właścicielem kilku nieruchomości oraz gruntów ornych, a majątek ten stanowi zabezpieczenie zobowiązań wobec innych wierzycieli na kwotę przeszło 2.575.000 zł. W posiadaniu strony znajdują się pojazdów : "Honda" CIVIC, "Daimlera Chrysler", "Renault Master", "Opel VIVARO", "Ford Transie" oraz "Yamaha". Z kolei kwota zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za lata 2011 - 2012, zryczałtowanym podatku dochodowym za lata 2009 - 2012 i podatku VAT za grudzień 2009 r.

i poszczególne miesiące roku 2010, 2011 i 2012 wynikających z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynosi łącznie 1.922.265,90 zł. Mając powyższe na uwadze, organy podatkowe uznały, że posiadany przez skarżącego majątek nie pozwala na zabezpieczenie roszczeń budżetu państwa w pełnej wysokości.

Końcowo organ zwrócił uwagę, że podejmując rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie, nie można było pominąć faktu, iż zaległość podatkowa nie powstała

z przyczyn niezależnych od podatnika, w wyniku zdarzenia nagłego, losowego, czy też innego zdarzenia posiadającego nadzwyczajny charakter, lecz na skutek świadomego uczestnictwa w procederze wprowadzania przez skarżącego do obrotu nierzetelnych faktur, wystawionych przez jego kontrahenta – P. J..

Reasumując, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał oraz uprawdopodobnił, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego, skarżący świadomie i celowo zawyżał koszty prowadzonej działalności gospodarczej w celu uniknięcia zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych

i podatku od towarów i usług przez okres 4 lat. Zatem organ pierwszej instancji zasadnie nadał rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011 r. od dochodów z najmu lub dzierżawy.

W skardze skierowanej do tut. Sądu skarżący w całości zaskarżył postanowienie organu pierwszej instancji i zarzucił naruszenie:

- zasady legalności działania organów podatkowych wyrażonej w art. 120 O.p., poprzez wydanie postanowienia sprzecznego z porządkiem prawnym;

- prawa materialnego w postaci art. 239b § 2 O.p., poprzez nieuprawdopodobnienie, że zobowiązanie wynikające z nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] nie zostanie wykonane.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącego wniósł o przeprowadzenie dowodu

z treści uzasadnienia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...]. w sprawie [...], uchylającej decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w G.z dnia [...] w sprawie [...], określającą wysokość nadwyżki podatku naliczonego nad należnym wobec skarżącego, oświadczenia złożonego przez P. J. z dnia 22 kwietnia 2015 r. oraz przesłuchanie P.J. na okoliczności wskazane w tym oświadczeniu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2015 r. skarżący wniósł

o przeprowadzenia kolejnych dowodów.

W piśmie procesowym z dnia 11 stycznia 2016 r. Dyrektor Izby Skarbowej

w B. wniósł o oddalenie skargi i wskazał, że wnioskowe przez skarżącego dowody pozostają bez wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiocie nadania decyzji rygory natychmiastowej wykonalności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tym miejscu należy wskazać, że sąd administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm., dalej ustawa: "p.p.s.a.") uchyla zaskarżone postanowienie, kiedy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu jest zasadność orzeczenia o nadaniu nieostatecznej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy w wysokości 23.380 zł rygoru natychmiastowej wykonalności. Na tym tle strony spierały się o prawidłowość zastosowania w sprawie przesłanek nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności

w kontekście ustaleń faktycznych dokonanych przez organy i przyjętych jako podstawa faktyczna rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności, dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia organów, zasadne pozostaje przeanalizowanie przepisów mających zastosowanie

w sprawie. Od nowelizacji przepisów Ordynacji podatkowej, obowiązującej od 01 stycznia 2009r. decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie podlega wykonaniu, jeśli nie nadano jej rygoru natychmiastowej wykonalności (art. 239a O.p.). W art. 239b § 1 O.p. sprecyzowane zostały przesłanki, których wystąpienie uprawnia organ do nadania decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności. Jednocześnie konstrukcja tego przepisu wskazuje, że poszczególne przesłanki nie muszą zachodzić kumulatywnie, wystarczy, że zaistnieje chociażby jedna z nich, by warunek został spełniony. Do wniosków takich uprawnia przedzielenie wymienionych w pkt 1 - 4 przypadków spójnikiem "lub". Powołany przepis pozwala zastosować rygor natychmiastowej wykonalności w przypadku gdy:

1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych,

2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia,

3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości,

4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż

3 miesiące.

Z powyższymi przesłankami powiązany został dodatkowy obowiązek wykazania przez organ w postaci uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane (art. 239b § 2 O.p.).

W odniesieniu do zaistnienia przesłanek nadania nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, skarżący stoi na stanowisku, że organ w wyniku przeprowadzenia postępowania z naruszeniem zasad postępowania, wyrażonych w art. 120 i art. 239b § 2 O.p., nie uprawdopodobnił, że zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r., określone w decyzji organu kontroli skarbowej nie zostanie wykonane, naruszając art. 239b § 2 O.p., jak również wadliwie ustalił, że zachodzą przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 i 3 O.p.

Odnosząc się do zarzutu skargi o braku uprawdopodobnienia niewypłacalności skarżącego, Sąd uznał go za niezasadny. Podnieść należy, że z wykazu informacji

o czynnościach majątkowych wynika, iż skarżący jest współwłaścicielem nieruchomości położonej w K.przy ulicy R. opow. 55,43 m2 oraz nieruchomości położonej w G., ul. M.o nr [...], która obciążona jest hipoteką umowną na kwotę 510.000 zł stanowiącą zabezpieczenie wierzytelności Powszechnej Kasy Oszczędnościowej Bank Polski Spółka Akcyjna z siedzibą

w Warszawie. Ponadto jest również właścicielem nieruchomości położonych

w G. przy ul. S.nr [...], przy ulicy D. nr [...], przy

ul. D. nr [...], przy ul. C. nr [...], nieruchomości położonej w K., R. nr[...], lokalu mieszącego się

w G. przy ulicy O., gruntów ornych położonych w B. nr [...] oraz gruntów ornych położonych w M.

o powierzchni 5.300 m2, nieruchomości gruntowych położonych w M.

i R. nr [...] oraz niezabudowanej działki o powierzchni 18.300 m2 położonej w N.. Zgodnie z treścią wpisów znajdujących się w księgach wieczystych nieruchomość o numerze [...] obciążona jest hipoteką umowną na kwotę 865.140 zł i stanowi zabezpieczenie wierzytelności banku,

a nieruchomości o numerach [...] i [...] obciążone są hipoteką łączną na kwotę 1.200.000 zł i stanowią zabezpieczenie spłaty kredytu

w rachunku bieżącym.

Z powyższych danych wynika, że majątek stanowi zabezpieczenie zobowiązań wobec innych wierzycieli na kwotę przeszło 2.575.000 zł. Natomiast kwota zobowiązań podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r., 2012 r., zryczałtowanym podatku dochodowym za 2009r., 2010r., 2011r. i 2012r. i podatku VAT za grudzień 2009 r. i poszczególne miesiące 2010r., 2011r. i 2012 r. wynikających

z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. wynosi łącznie 1.922.265,90 zł. Wartość natomiast ww. nieruchomości wynosi ok. 2.900.000 zł (k.56). W świetle powyższego Sąd akceptuje stanowisko organu, że posiadany przez skarżącego majątek nie pozwala na zabezpieczenie roszczeń budżetu Państwa

w pełnej wysokości.

Wobec znaczącej różnicy między zobowiązaniami a wartością majątku nie może zmienić oceny sytuacji podatnika fakt posiadania przez stronę kilku pojazdów wymienionych w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślić należy, że większość z tych samochodów jest wieloletnia (roczniki 1992, 1997, 2000, 2001 czy 2006r.), a zatem także ich wartość nie jest znacząca.

W świetle powyższego na podstawie wszystkich informacji o majątku podatnika, na którym można ustanowić hipotekę lub zastaw skarbowy, stwierdzić należy, że nie zaspokaja on w całości wysokości zaległości podatkowych wraz z odsetkami za zwłokę, co wypełnia przesłankę wskazaną w art. 239b § 1 pkt 2 O.p.

Ponadto z ustaleń organu podatkowego wynika, że aktem notarialnym z dnia

23 września 2013 r. skarżący zbył nieruchomość położoną w P.

o powierzchni 9.300 m2 za kwotę 140.000 zł. Transakcja ta nastąpiła po wszczęciu postępowań kontrolnych dotyczących prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za 2010 r. (postanowienie z dnia 07 czerwca 2013 r.) i prawidłowości rozliczeń z budżetem podatku dochodowego od osób fizycznych i podatku od towarów i usług za 2011 r. (postanowienie z dnia 11 lipca 2013 r.). Takie działanie uszczupla majątek skarżącego, który i tak nie wystarcza na zabezpieczenie wszystkich roszczeń Skarbu Państwa. Tym samym w niniejszej sprawie zaszła przesłanka, o której mowa w art. 239b § 1 pkt 3 O.p., polegająca na zbywaniu majątku o znacznej wartości.

Zdaniem Sądu organ uprawdopodobnił również, że zobowiązanie wynikające

z decyzji nie zostanie wykonane. Wskazać należy, że dla wykazania spełnienia warunku określonego w art. 239b § 2 O.p. wystarczy jedynie uprawdopodobnienie, które jest środkiem zastępczym dowodu. Uprawdopodobnienie nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) istnienia jakiegoś faktu, a zatem nie oznacza konieczności udowodnienia danej okoliczności. Przesłanka uprawdopodobnienia niewykonania zobowiązania nie może być utożsamiana z udowodnieniem tej okoliczności, a jedynie sprowadza się do wykazania stosowną argumentacją istnienia uzasadnionej obawy (przypuszczenia), że zobowiązanie nie zostanie wykonane (por. wyrok NSA z dnia 21 października 2011 r., I FSK 1650/10).

Podkreślić należy, że ani w skardze, ani w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji skarżący nie wyjaśnił w jaki sposób zamierza uregulować zobowiązania wobec Skarbu Państwa wynikające z decyzji podatkowych, w tym

z decyzji w przedmiocie podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy. Trzeba zauważyć, że majątek skarżącego stanowi zabezpieczenie zobowiązań wobec innych wierzycieli na kwotę przeszło 2.575.000 zł, zobowiązania wynikające z decyzji podatkowych stanowią łącznie kwotę

1.922.265,90 zł, a wartość nieruchomości należących do strony wynosi ok. 2.900.000 zł. Podkreślenia wymaga, że również osiągane przez skarżącego dochody nie gwarantują zapłaty zaległości podatkowych. W złożonych w latach 2010-2013 zeznaniach rocznych PIT-36 i PIT-36L skarżący zadeklarował następujące dochody: za 2010 r. w kwocie 329.966,37 zł, za 2011 r. w kwocie 454.511,39 zł, za 2012 r. w kwocie 381.737,91 zł i za 2013 r. w kwocie 658.141,81 zł. W konsekwencji ani posiadany przez skarżącego majątek (nieruchomości, samochody), ani osiągane dochody nie zapewniają uregulowania należności wynikających z decyzji podatkowych, co uprawdopodabnia, że zobowiązania podatkowe nie zostaną wykonane, w tym także zobowiązanie wynikające z decyzji przedmiocie podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy.

Ponadto organ podatkowy zwrócił uwagę, że skarżący wziął udział w procederze obrotu "pustymi" fakturami. Potwierdził to tut. Sąd w wyroku z dnia 23 grudnia 2015 r.,

I SA/Bd 508/15 w sprawie podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy. W wyroku tym stwierdzono, że spółka z o.o. "I." wystawiła na rzecz skarżącego fakturę VAT z dnia 26 listopada 2011 r., nr 18/11/11 na kwotę netto 30.000 zł, VAT – 6.900 zł, za wymianę pokrycia dachowego z dachówki na blachodachówkę, która to faktura dokumentowała fikcyjną sprzedaż usług. Kwota z tej faktury została zaliczona przez skarżącego do kosztów uzyskania przychodów. Także

w innych wyrokach wydanych wobec A. S. przez tut. Sąd wskazano, że skarżący w rozliczeniu podatku czy to dochodowego od osób fizycznych, czy to podatku od towarów i usług (np. w sprawach I SA/Bd 507/15, I SA/Bd 511/15, I SA/Bd 512/15), ujmował fikcyjne faktury od swoich kontrahentów. Skarżący działał zatem w celach nieuczciwych, co nie daje gwarancji dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego i rodzi obawę jego niewykonania.

Powyższe wywody wskazują, iż także niezasadny jest zarzut naruszenia art. 120 O.p. W ocenie Sądu organ przeprowadził postępowanie podatkowe bez naruszenia zasady działania zgodnie z prawem, wskazując na zebrany materiał dowodowy oraz odnosząc go do zastosowanych w sprawie przepisów Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącego

w piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2015 r. na okoliczność braku wiarygodności zeznań składanych przez P. J. – prezesa spółki "I.". Kwestia wiarygodności zeznań wskazanej osoby była przedmiotem oceny w decyzja wymiarowych wydanych przez organy podatkowe w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy oraz we wskazanym wyroku z dnia 23 grudnia 2015 r., I SA/Bd 508/15. Przed wydaniem tego wyroku, na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., zostały przeprowadzone dowody, tożsame ze zgłoszonymi w piśmie procesowym z dnia 28 grudnia 2015 r. Jednak w przypadku nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2011r. od dochodów z najmu lub dzierżawy, wnioskowane przez stronę dowody związane

z oceną wiarygodności zeznań P. J. nie będą służyły, jak tego wymaga art. 106 § 3 p.p.s.a., wyjaśnieniu istotnych wątpliwości związanych z nadaniem tego rygoru. Zdaniem Sądu, zebrany w przedmiotowej sprawie materiał procesowy jest pełny, został prawidłowo zebrany i jest wystarczający do ustalenia wymaganej przez prawo podstawy faktycznej rozstrzygnięcia. Sąd za niezasadne uznał także zawieszanie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 2 p.p.s.a. i w tym zakresie także oddalił wniosek strony.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a., Sąd oddalił skargę.