Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1829/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana, Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka (sprawozdawca), Protokolant Magdalena Nowacka, po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Spółka z o.o. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] przedmiocie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości od [...] do [...] 2005 r. w wysokości [...] zł.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu I instancji, Spółka "A" posiadała w wieczystym użytkowaniu grunty o powierzchni [...] m2, które (zgodnie z wypisem z rejestru gruntów) stanowiły terenem zabudowy przemysłowej i podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki za "grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej". Wyjaśniono dalej, iż podatnik złożył korektę deklaracji podatkowej na 2005 r. z uzasadnieniem, że część nieruchomości (tj. grunty w pozycji E.1 pkt 5) jako przeznaczona na cmentarz dla Parafii [...], nie może być wykorzystywana na prowadzenie działalności ze względów technicznych i dlatego winna podlegać opodatkowaniu stawką dla "gruntów pozostałych".

Organ I instancji wyraził jednak przekonanie, iż brak możliwości wykorzystywania przedmiotu opodatkowania ze względów technicznych, powinien zostać potwierdzony przez właściwy organ administracji np. powiatowego inspektora nadzoru budowlanego.

W toku postępowania podatkowego podatnik nie kwestionował obowiązku podatkowego, lecz domagał się opodatkowania przedmiotowego gruntu stawką dla "gruntów pozostałych" wobec zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym grunty te przeznaczone zostały na cmentarz dla Parafii św. [...] w B.. Uznano, iż w tej sytuacji omawiane grunty nie są i nie mogą być wykorzystywane na prowadzenie działalności gospodarczej przez jakiegokolwiek przedsiębiorcę.

Ustosunkowując się do tych argumentów, organy odwoławczy wyjaśnił, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy związany z faktem jej posiadania. Organ wskazał dalej, iż definiując pojęcie "związania z działalnością gospodarczą" ustawodawca wprost uzależnił opodatkowanie nieruchomości wysoką stawką od faktu ich posiadania przez przedsiębiorcę, co dotyczyło także nieruchomości pośrednio związanych z działalnością, a nawet czasowo niewykorzystywanych do jej prowadzenia. Zakładając racjonalność ustawodawcy i celowość użycia pojęcia "względy techniczne", organ odwoławczy wyraził pogląd, iż trudności z uzyskaniem pozwoleń na realizację na danym gruncie inwestycji, są względami natury formalnoprawnej i nie mieszczą się z zakresie analizowanego pojęcia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze zwróciło uwagę na dualizm w oznaczeniu przedmiotowego gruntu w urzędowych rejestrach tzn. oznaczenie w planie zagospodarowania przestrzennego jako teren nie przeznaczony na cele przemysłowe, a w ewidencji gruntów i budynków – jako teren przemysłowy. Wskazało jednak na wagę zapisu w ewidencji jako podstawy danych dla ustalenia przedmiotu opodatkowania - zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086).

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego Spółka z o.o. "A" w B. wniosła o jej uchylenie jako naruszającej art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych i art. 122 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi strona powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu podkreślając, iż stanowisko organu odwoławczego odnoszące pojęcie "względy techniczne" jedynie do sfery fizycznej gruntu stanowi niedopuszczalne uproszczenie i jest oderwane od istoty problemu. Strona skarżąca wyraziła przekonanie, iż skoro nie jest możliwe pełne i jednoznaczne zdefiniowanie pojęcia "względy techniczne", to adresat normy prawnej nie może być narażony na obciążenia fiskalne na skutek błędnej definicji zaprezentowanej przez organy podatkowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumenty zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Polemizując z zarzutami skargi organ odwoławczy dodatkowo zwrócił uwagę, iż niezasadne jest czynienie zarzutu o różnym traktowaniu przedmiotowego gruntu z punktu widzenia prowadzenia ewidencji gruntów oraz dopuszczania możliwości jego wykorzystywania w świetle zapisów planu zagospodarowania miejscowego, gdyż powyższe zakresy służą różnym celom. Wskazano też, iż w stosunku do zbywcy gruntu, od którego strona nabyła nieruchomość (pozostającego w tej samej sytuacji prawnej uwidocznionej w ewidencji i planie zagospodarowania przestrzennego) Wojewódzki Sąd Administracyjny nie podważył zasadności przyjęcia najwyższej stawki podatkowej, oddalają skargę na decyzję Kolegium wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. sygn. akt I SA/Ka 1308/03.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem, Sąd zważył, co następuje:

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie stanowi kwestia interpretacji przepisu art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. Nr 9, poz. 84 z 2002 r. z późn. zm.), a w szczególności ustalenia zakresu stosowania tej normy w sytuacji, gdy przedmiot opodatkowania posiadany przez przedsiębiorcę przeznaczony został w planie zagospodarowania przestrzennego na cmentarz dla parafii katolickiej.

Wyjaśnić zatem należy, iż przywołany przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 cyt. ustawy stanowi, iż grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej są to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit.b, chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.

Stwierdzić więc trzeba, że podstawowym kryterium związku z działalnością gospodarczą jest samo posiadanie gruntów (budynków i budowli) przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą oraz, że zasada ta ulega wyłączeniu w stosunku do przedmiotu opodatkowania, który choć znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy – nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności (gospodarczej) ze względów technicznych.

Odnosząc się do pojęcia "względy techniczne" zwrócić należy uwagę, że nie zostało ono w cytowanej ustawie zdefiniowane, jednakże ustawodawcy z całą pewnością chodziło o zaistniałe przyczyny techniczne związane z danym przedmiotem opodatkowania, a zatem obiektywne okoliczności natury technicznej uniemożliwiające wykorzystanie go do celów konkretnej działalności prowadzonej przez dany podmiot gospodarczy. Względy techniczne to takie, które mają związek ze stanem technicznym nieruchomości gruntowej (lub budowlanej), powodujące, że dany przedmiot opodatkowania nie tylko nie jest, ale i nie może być wykorzystywany do prowadzenia konkretnej działalności przez przedsiębiorcę. Dotyczą więc one jedynie możliwości wykorzystania konkretnego przedmiotu opodatkowania i są okolicznością faktyczną niezależną od woli przedsiębiorcy, wynikającą bezpośrednio ze stanu technicznego tego przedmiotu, powodującego "zerwanie" jego związku z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Pojęciem tym nie mogą być z kolei objęte okoliczności lub zdarzenia faktyczne i prawne prowadzące do niewykorzystywania nieruchomości, a będące skutkiem świadomego niewykorzystania przedsiębiorcy, który z różnych "względów" innych niż "techniczne" zaprzestał czasowo lub trwale użytkowania w celach gospodarczych danej nieruchomości, pozostającej nadal w jego posiadaniu (podobnie w wyroku tut. Sądu z dnia 17.06.2005 r. sygn. akt I S.A./Gl 760/04).

W przedmiotowej sprawie części posiadanych przez stronę skarżącą gruntów przeznaczona została w miejskim planie zagospodarowania przestrzennego na cmentarz dla sąsiadującej parafii.

W tej sytuacji racjonalnie postępujący przedsiębiorca powinien ocenić potrzebę istnienia umowy użytkowania wieczystego tej części gruntów, jeżeli zamierzał je zabudować (a wynika z akt, że takie starania podatnik podejmuje) bądź też wykorzystać je w inny odpowiedni sposób np. na składowisko towarów, parking, komunikację itp. (nie naruszając przy tym postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego).

Podkreślenia wymaga fakt, iż powoływany przez stronę skarżącą plan zagospodarowania przestrzennego dotyczy w rzeczywistości jedynie prawnych zamierzeń i planów przyszłej gospodarki terenów położonych w obrębie danego terytorium. Stanowi więc niejako hipotezę wykorzystania gruntów w przyszłości, przez co ukierunkowuje rozeznanie ich posiadaczy co do ich przyszłego zagospodarowania. Plan taki stanowi zatem jedynie formalnoprawne ograniczenie zagospodarowania gruntu, gdyż faktyczne jego wykorzystanie (w granicach planu) nadal pozostawione jest swobodnemu uznaniu przedsiębiorcy.

Trafnie też twierdzą organy podatkowe, iż dla celów ustalenia podstawy opodatkowania istotne znaczenie mają zapisy w ewidencji gruntów i budynków wobec treści art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. w Dz. U. Nr 100, poz. 1086 z 2000 r.). Zatem, podatnik może skutecznie powoływać się na ograniczenia w wykorzystywaniu posiadanych przez siebie gruntów ze względów technicznych jedynie po dokonanie zmian w ewidencji gruntów, co należy przeprowadzić w odrębnym (od postępowania podatkowego) trybie administracyjnym.

Reasumując należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała by zaskarżona przez nią ostateczna decyzja naruszała prawo materialne bądź uchybiała normom proceduralnym.

Skoro więc prawidłowy w niniejszej sprawie jest wymiar podatku, a decyzja określająca jego wysokość skierowana została do podmiotu, na którym ciąży obowiązek podatkowy - skarga jako niezasadna podlega oddaleniu w oparciu o przepis 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).