Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SAB/Wa 149/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Krajowa Rada Komornicza
Powołane przepisy: article: art.4 ust.1 pkt 2, pkt 5, art. 14 ust.1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art.79 ust.2, art. 75d ust.1
journal: Dz.U. 2011 nr 231 poz 1376
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. o komornikach sądowych i egzekucji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung Sędzia WSA – Danuta Kania Sędzia WSA – Andrzej Góraj (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi T. L. na bezczynność Krajowej Rady Komorniczej w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 2. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Krajowej Rady Komorniczej na rzecz T. L. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] stycznia 2016r. T. L. zwrócił się do Krajowej Rady Komorniczej w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej z wnioskiem o następującej treści :

1-W 2014r. Krajowa Rada Komornicza wszczęła 79 postępowań dyscyplinarnych. Wnoszę o przesłanie kopii wniosków, na podstawie których je wszczęto,

2-W 2014r. Krajowa Rada komornicza wszczęła 63 postępowania dyscyplinarne, które zakończyły się prawomocnym orzeczeniem w roku 2014. Wnoszę o przesłanie kopii postanowień końcowych w tych sprawach wraz z uzasadnieniami,

3-W 2014r. Krajowa Rada komornicza wszczęła 39 postępowań dyscyplinarnych , które zakończyły się prawomocnym ukaraniem obwinionego w roku 2014. Wnoszę o przesłanie kopii postanowień końcowych w tych sprawach wraz z uzasadnieniami.

W odpowiedzi na powyższe żądanie organ pismem z dnia 19 stycznia 2016r. stwierdził, że informacje oznaczone we wniosku nie stanowią informacji publicznej.

Wnioskodawca wywiódł skargę do tut. Sądu na bezczynność organu. W uzasadnieniu, powołując przepisy Konstytucji RP. oraz ustawy o dostępie do informacji publicznej a także orzeczenia Sadów administracyjnych przekonywał, że całość żądania zawartego w spornym wniosku dotyczy materii informacji publicznej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał twierdzenie, że żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej. Podniósł ponadto, ze nie sprawuje orzecznictwa dyscyplinarnego i nie dysponuje żądanymi informacjami (wnioskami oraz kopiami orzeczeń kończących te postępowania wraz z uzasadnieniami).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługiwała częściowo na uwzględnienie.

Istota sprawy w niniejszym postępowaniu, w jego realiach faktycznych, sprowadzała się do oceny tego, czy Krajowa Rada Komornicza jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia żądanej informacji publicznej, oraz czy żądane informacje stanowią informację publiczną.

Zgodnie z art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2014.782.) obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne, oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności organy samorządów gospodarczych i zawodowych. Z przywołanej regulacji wynika, iż ustawodawca w zakresie obowiązku udzielania informacji publicznej, zrównał organy samorządów zawodowych i gospodarczych z władzami publicznymi.

Omawiany przepis wywodzi się bezpośrednio z art.61 ust.1 Konstytucji RP. zgodnie z którym, obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Przywołany przepis Konstytucji RP. potwierdza więc generalne uprawnienie obywateli do dostępu do informacji m. in. o działalności organów samorządu zawodowego.

Z art.61 ust.1 Konstytucji nie sposób skutecznie wywieść, iż dostęp do omawianych informacji uzależniony jest od kumulatywnego spełnienia przez organ samorządu zawodowego dwóch przesłanek, tj. wykonywania zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Ustawodawca spełnienie w/w wymogów połączył jedynie z uprawnieniem do uzyskiwania informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych. Nie połączył ich zaś z uprawnieniem do uzyskiwania informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego.

Materia uregulowania dostępu do informacji o działalności w/w organów samorządowych została bowiem opisana w pierwszej części drugiego zdania ust.1 art.61 Konstytucji RP. Zwrot użyty w tej części tj. "prawo to obejmuje również..." w sposób jednoznaczny wskazuje na intencję ustawodawcy zrównania problematyki dostępu do informacji o działalności organów samorządu zawodowego i gospodarczego z dostępem do informacji o działalności organów władzy publicznej.

Regulacja odnosząca się do innych osób oraz jednostek organizacyjnych, została zaś umiejscowiona w dalszej części zdania drugiego omawianego przepisu, po przecinku. Taki zabieg stylistyczny, w myśl zasad prawidłowej legislacji wskazuje w sposób nie budzący wątpliwości na wolę ustawodawcy wyodrębnienia tej regulacji od unormowań odnoszących się do organów samorządu gospodarczego i zawodowego.

Również ustawodawca tworząc ustawę o dostępie do informacji publicznej, w sposób zgodny z powyższymi konkluzjami zinterpretował art.61 ust.1 Konstytucji RP. Dopiero bowiem w pkt.5 ust.1 art.4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawarł uregulowania dotyczące innych osób lub jednostek organizacyjnych i połączył uprawnienie do uzyskania informacji o ich działalności od kumulatywnego spełnienia przesłanki wykonywania zadań publicznych i dysponowania majątkiem publicznym.

Stąd też uznać należało, że art.4 ust.1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie rozszerza ustalonego w Konstytucji RP zakresu podmiotów zobowiązanych do udzielania informacji publicznej. Ustawodawca tworząc omawianą ustawę nie przekroczył umocowania zawartego w art.61 ust.4 Konstytucji RP.

W świetle powyższego, w ocenie tut. Sądu przepis art.4 ust.1 pkt.2 ustawy z 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U.2014.782.) jest kompatybilny z uregulowaniem zawartym w przepisie art.61 ust.1 Konstytucji RP. Regulacje konstytucyjne zostały bowiem w pełni inkorporowane do ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przechodząc zaś do meritum niniejszej sprawy wskazać należało, iż okolicznością niesporną było to, że Krajowa Rada Komornicza jest organem samorządu zawodowego (art.79 ust.2 ustawy z 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji). Nadto, w myśl przepisu art.75a ust.1 w/w ustawy, Krajowa Rada Komornicza powołuje komisję dyscyplinarną, która rozpoznaje sprawy dyscyplinarne (art.75d ust.1 w/w ustawy). Wobec powyższego, Krajową Radę Komorniczą traktować należy – w myśl przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej – jako podmiot zobowiązany do jej udostępnienia.

Co zaś się tyczy samego pojęcia informacji publicznej, to w rozumieniu ustawy jest nią każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej. Zatem jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Nadto, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W dalszej części stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku.

Zatem żądana przez skarżącego informacja, jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Stwierdzić bowiem należy, że rozstrzygnięcia sądów dyscyplinarnych samorządów zawodowych nie odnoszą się do spraw organizacyjnych ani porządkowych, lecz do spraw publicznych, gdyż służą realizacji zadań publicznych, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji i ustawie, a w szczególności biorąc pod uwagę okoliczność, że Komornik sądowy, jest funkcjonariuszem publicznym działającym przy sądzie rejonowym (art.1 w/w ustawy).

Stąd też komornik, jako osoba korzystająca w związku z wykonywaniem swojego zawodu z ochrony przysługującej funkcjonariuszom publicznym, realizuje funkcje i zadania publiczne. Odpowiedzialność dyscyplinarna komorników jest formą odpowiedzialności karnej, a skoro tak, to sprawowanie władzy dyscyplinarnej przez organ samorządu zawodowego jest formą wykonywania władzy publicznej i w konsekwencji żądane przez skarżącego informacje stanowią, jak już wyżej stwierdzono, informację publiczną.

Zestawienie powyższych dywagacji z faktem braku udostępnienia wnioskodawcy żądanych informacji prowadzi do konkluzji, iż adresat wniosku dopuścił się bezczynności. Wbrew bowiem twierdzeniom organu żądane we wniosku informacje posiadały przymiot informacji publicznych. Aby więc nie narazić się na sformułowanie skutecznego zarzutu bezczynności organ administracji publicznej, lub inny podmiot o jakim mowa w art.4 ust.1 omawianej ustawy, rozpatrując wniosek skarżącego winien:

1. udostępnić żądaną informację bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1),

2. powiadomić stronę w ww. terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim informacja zostanie udostępniona, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2),

3. udostępnić informację zgodnie z wnioskiem - po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty, związanej z dodatkowymi kosztami spowodowanymi wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia, które to powiadomienie winno nastąpić w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 15 ustawy),

4. odmówić udostępnienia żądanej informacji w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy),

5. powiadomić pismem wnioskodawcę, iż nie posiada żądanej informacji.

Materiał zgromadzony w aktach administracyjnych i aktach sądowych wskazuje zaś na to, że organ pytany, powiadomił wnioskodawcę o tym, że nie posiada żądanych informacji dopiero w odpowiedzi na skargę. To zaś świadczy o tym, że na dzień wnoszenia skargi do tut. Sądu, organ pytany pozostawał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku inicjującego postępowanie.

W realiach faktycznych niniejszej sprawy brak jednak było podstaw do zobowiązania organu do rozpoznania wniosku. Materia uregulowana ustawą o dostępie do informacji publicznej znajduje odniesienie do sfery faktów. Oznacza to, że udostępnieniu może podlegać jedynie informacja, w której posiadaniu organ zobowiązany się znajduje. Złożenie do organu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie nakłada na organ pytany obowiązku poszukiwania żądanych informacji poza organem. W sytuacji więc, gdy pytany organ nie posiada żądanych informacji, winien on poinformować o tym pytającego. Taka sytuacja miała zaś miejsce w niniejszej sprawie. Organ pytany, w odpowiedzi na skargę stanowczo oświadczył, że : "nie dysponuje żądanymi informacjami (wnioskami oraz kopiami orzeczeń kończących te postępowania wraz z uzasadnieniami)". Stąd więc tut. Sąd nie miał podstaw ku temu, aby zobowiązywać organ do rozpatrzenia wniosku w sytuacji gdy ten, powiadomił zarówno Sąd jak i wnioskodawcę o tym, że nie posiada danych objętych wnioskiem.

Nadmienić zaś należy, że Sąd administracyjny nie posiada instrumentarium procesowego do badania prawdziwości oświadczeń woli adresatów wniosków w przedmiocie nie posiadania wnioskowanych informacji. Poza oceną tut. Sądu pozostaje też okoliczność braku posiadania przez Krajową Radę Komorniczą odpisów prawomocnych orzeczeń komisji dyscyplinarnych w sytuacji, gdy z treści art.75n ust.1 omawianej ustawy wynika, iż odpis prawomocnego orzeczenia komisja dyscyplinarna doręcza między innymi Krajowej Radzie komorniczej. Ewentualne nieprawidłowości w funkcjonowaniu organów będących adresatami wniosków o udostępnienie informacji publicznej pozostają poza sferą podlegającą badaniu w niniejszym postępowaniu.

Odnosząc się do kwestii oceny bezczynności organu pod kątem posiadania przez nią cech rażącego naruszenia prawa, to podkreślić należało, ze materia przyczyn leżących u podstaw braku uwzględnienia wniosku strony, ma wpływ na ocenę tego, czy bezczynność organu nosiła cechy bezczynności kwalifikowanej. W ocenie tut. Sądu, w realiach faktycznych sprawy nie sposób dopatrzyć się takiego kwalifikowanego rodzaju bezczynności po stronie organu. Nieuwzględnienie wniosku strony nie wynikało bowiem ze złej woli organu, a jedynie z odmiennej interpretacji przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W tym stanie sprawy, uznając iż organ, popadł w bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udzielenie informacji publicznej, w zakresie opisanym w wyroku, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.149 par.1 pkt.3 i art.149 par.1a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).

O kosztach rozstrzygnął zgodnie z dyspozycją art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.).