Postanowienie WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1397/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-12-30 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Zwolniono od uiszczenia wpisu w części
Powołane przepisy: article: art. 258 par. 1 i  par. 2  pkt 7 w zw. z  art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Leszek Wolny po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług w kwestii wniosku o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. zwolnić skarżącą z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi w części przekraczającej kwotę 300 (trzysta) zł; 2. w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wraz ze skargą na powyższą decyzję strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Wniosek ten obejmował żądanie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku skarżąca oświadczyła, że nie posiada środków na opłacenie kosztów sądowych, ponieważ jej zarobki mieszczą się w granicach minimum socjalnego. Z tego względu w utrzymaniu pomagają skarżącej jej rodzice.

Strona posiada na utrzymaniu syna M.K.(6 lat).

Na miesięczny dochód wnioskodawcy składa się wynagrodzenie w kwocie 1.386 zł brutto oraz alimenty na małoletniego syna w kwocie 250 zł.

Strona nie posiada żadnych nieruchomości, ruchomości, ani oszczędności i zasobów pieniężnych, czy przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 Euro.

W tym stanie rzeczy, referendarz sądowy pismem z dnia 25 października 2011 r. wezwał skarżącą do uzupełnienia i uprawdopodobnienia danych zawartych we wniosku poprzez nadesłanie szeregu dokumentów, mających zobrazować jej rzeczywisty i aktualny stan majątkowy. Wezwanie to miało na celu uzupełnienie i udokumentowanie danych zawartych we wniosku o prawo pomocy.

Wnioskodawca w odpowiedzi na powyższe wezwanie nadesłała jedynie; zaświadczenie o zameldowaniu na pobyt stały, z którego wynika, że skarżąca zamieszkuje pod wskazanym adresem razem ze swoim ojcem J.G. oraz ze swoją matką K.G.; zeznania podatkowe za 2009 i 2010 r.; wyciąg z rachunku bankowego skarżącej; zaświadczenia o zatrudnieniu oraz o wysokości zarobków (wynagrodzenie netto wynosi 1.032 zł); kserokopie dowodu wpłaty kwoty 243,39 zł tytułem składki na ubezpieczenia społeczne oraz kwoty 218,69 tytułem opłaty za przedszkole. Wnioskodawca nadesłała również kserokopię protokołu ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Z., z której wynika, że ojciec małoletniego syna strony płaci na jego utrzymanie alimenty, których miesięczna rata zamyka się w kwocie 250 zł.

Wraz z tymi materiałami, strona nadesłała pismo przewodnie z dnia [...] r., w którym stwierdziła, że "mieszka w domu ojca J.G." i nie jest na utrzymaniu rodziców. Jednocześnie stwierdziła, że mieszkając w domu ojca, nie płaci opłat za media, a pieniądze, które uzyskuje ze stosunku pracy w ciągu miesiąca przeznacza na: przedszkole syna (200 zł), składkę zdrowotną na ZUS (około 250 zł), oraz zakup jedzenia, ubrań dla syna i środków czystości (830 zł).

Jeżeli brakuje jej pieniędzy, to stara się pożyczać pieniądze od rodziców albo od ojca swojego syna. Odnośnie prowadzonej firmy, skarżąca stwierdziła, że aktualnie nie prowadzi działalności gospodarczej, a z żądanych dokumentów posiada jedynie ewidencję sprzedaży. Strona nie posiada raportów kasowych, gdyż nie ma kasy fiskalnej oraz nie posiada żadnych środków trwałych, gdyż pracuje na pożyczonym sprzęcie.

W tym stanie rzeczy, strona została ponownie wezwana pismem z dnia [...] r. o wykazanie stanu majątkowego swojego ojca, J.G., ponieważ z pisma przewodniego skarżącej wynika wyraźnie, że prowadzi z nim jednak wspólne gospodarstwo domowe. Wezwano ją również o nadesłanie stosownych oświadczeń jej rodziców o udzielanej jej przez nich miesięcznej pomocy finansowej.

W odpowiedzi na to wezwanie, wnioskodawca nadesłała wydruk z rachunku emerytury ojca (3.144,50 zł); zaświadczenie o zatrudnieniu ojca na podstawie umowy zlecenia w okresie od maja do końca grudnia bieżącego roku (honorarium wynosi 856,92 zł) oraz rachunki: opłata za mieszkanie (628,79 zł); opłata za energię elektryczną (około 150 zł w okresie dwóch miesięcy); wyrok orzekający rozwód pomiędzy rodzicami skarżącej; zeznania podatkowe ojca skarżącej.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje:

Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a. – stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Z kolei zgodnie z art. 245 § 1 P.p.s.a., prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.).

Z kolei prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub części (...) lub obejmuje ustanowienie fachowego pełnomocnika w osobie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 P.p.s.a.).

Na wstępie należy zaznaczyć, że skarżąca składając wniosek o prawo pomocy, zażądała przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, tj. w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Mając to na uwadze, odnosząc się do wniosku A.G. należy przywołać zasadę wyrażoną w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., zgodnie z którą, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (czyli na zasadzie art. 245 § 3 P.p.s.a., mogącym obejmować zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika w osobie radcy prawnego lub adwokata) następuje wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

O ewentualnym przyznaniu prawa pomocy przesądza zatem przesłanka zobiektywizowana, o czym świadczy słowo "wykazanie", które nakłada na stronę nie tylko powinność uprawdopodobnienia ale więcej, formułuje obowiązek wskazania przez nią obiektywnie zaistniałych przesłanek stanu rzeczywistego (por. P. Dobosz, Procedury administracyjne, model sądownictwa administracyjnego a "prawo pomocy" [w:] praca zbiorowa pod red. J. Stelmasiaka, J. Niczyporuka, S. Fundowicza, Polski model sądownictwa administracyjnego, Oficyna Wydawnicza VERBA s. c., Lublin 2003, s. 120). Oznacza to, że inicjatywa dowodowa w stosunku do okoliczności, z których strona wnioskująca zamierza wywieść skutki prawne leży po stronie wnioskodawcy, a nie rozpoznającego wniosek. Nie budzi zatem wątpliwości, że rozstrzygnięcie wniosku zależy od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (por.: J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, s. 319).

Przechodząc do merytorycznego rozpoznania wniosku należy stwierdzić, że skarżąca nie wykazała, aby spełniała przesłanki uzasadniające uwzględnienie jej wniosku w całości.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że skarżąca oświadczyła, że prowadzi działalność gospodarczą, jednak w ciągu ostatnich trzech miesięcy "w ogóle nie robiła paznokci, ponieważ nie ma czasu". Pomimo wezwania o udokumentowanie faktu prowadzenia tej działalności, strona w żaden sposób niczego w tym zakresie nie wykazała. Strona stwierdziła, że posiada tylko ewidencję sprzedaży. Jeżeli nawet nie było żadnego obrotu w ciągu ostatnich trzech miesięcy, to fakt ten jednak należało wykazać i przedstawić taką ewidencję.

Należy również podkreślić, że strona nie prowadzi jednak samodzielnie gospodarstwa domowego ze swoim małoletnim synem M.. Mieszka ona mianowicie razem ze swoim synem u swoich rodziców J.G. i K.G.. Jak sama stwierdziła, nie ponosi opłat związanych z utrzymaniem mieszkania, a poza tym niejednokrotnie, w razie potrzeby, pożycza pieniądze od swoich rodziców.

Jeżeli wnioskodawca pozostaje we wspólnocie rodzinnej i majątkowej z inną osobą – w tym przypadku strona bezsprzecznie pozostaje w takiej wspólnocie ze swoimi rodzicami – to właśnie łączne wydatki i potrzeby finansowe tych osób bezsprzecznie kształtują status majątkowy wnioskodawcy. W dalszej kolejności fakt ten bezpośrednio przesądza o tym, czy wnioskodawca może ponieść koszty postępowania, czy też nie jest w stanie ich ponieść.

Strona w ogóle nie nadesłała żadnego oświadczenia złożonego przez jej rodziców, określającego zakres, rodzaj oraz wysokość udzielanej jej miesięcznie pomocy. w tym zakresie wezwania referendarza pozostały w ogóle bez odpowiedzi.

Skarżąca osiąga miesięczny zarobek w wysokości 1.032 zł netto. Prowadzi działalność gospodarczą, która w ciągu ostatnich trzech miesięcy nie przynosi żadnego dochodu, ponieważ nie jest faktycznie wykonywana. Fakt ten jednak nie został przez stronę wykazany. Z kolei ojciec strony pobiera świadczenie emerytalne w wysokości 3.144, 50 zł a do grudnia bieżącego roku był zatrudniony na podstawie umowy zlecenia w firmie "A" Sp. z o.o. w K.. Jego miesięczne honorarium wynosiło 856,92 zł. Daje to łączny dochód w kwocie 4.000 zł miesięcznie. Strona nie nadesłała jednocześnie wyciągu z rachunku bankowego ojca, ani w żaden sposób nie ustosunkowała się do tej kwestii. Nie można wiec wykluczyć, że ojciec strony, osiągając relatywnie wysokie dochody ma zgromadzone na swoim koncie bankowym określone środki finansowe. Nie należy również tracić z pola widzenia faktu, że we strona skarżąca mieszka razem ze swoją matką, która również może osiągać określony dochód. Wnioskodawca oświadczyła przecież, że w razie potrzeby pożycza pieniądze od rodziców (a nie tylko od swojego ojca J.G.).

Podsumowując dochody miesięczne tylko skarżącej i jej ojca, należy stwierdzić, że łączny, miesięczny dochód zamyka się w kwocie 5.300 zł. Dysponując tylko częściowymi danymi, należy stwierdzić, że jest to relatywnie wysoki dochód i to przy uwzględnieniu obciążeń finansowych związanych z prowadzeniem wspólnego gospodarstwa domowego (opłaty za korzystanie z mieszania, opłaty za "media", koszty zakupu żywności, odzieży i środków czystości).

Wpis sądowy od skargi w przedmiotowej sprawie wynosi 943 zł. W ocenie rozpoznającego wniosek strona jest w stanie uiścić w przedmiotowej sprawie wpis sądowy w kwocie 300 zł. Należy jednak mieć na względzie fakt, że przed tutejszym Sądem toczą się równocześnie jeszcze cztery sprawy sądowoadministracyjne, zainicjowane skargami wniesionymi przez wnioskodawcę (III SA/Gl 1394 – 1398/11). Łączny wpis sądowy od skarg w pięciu sprawach wyniósłby 5.952 zł.

Uwzględniając fakt, że strona będzie zobowiązana uiścić wpis sądowy w takiej samej wysokości w czterech pozostałych sprawach należy stwierdzić, że łączny wpis sądowy zamknie się w kwocie 1.500 zł. De facto strona uiści więc łączny wpis, którego kwota wyniesie więc jedynie 25 % kwoty, którą poniosłaby, gdyby jej wniosek o prawo pomocy w ogóle nie zostałby uwzględniony.

Uiszczenie łącznej kwoty wpisów sądowych w pięciu sprawach jest w granicach możliwości finansowych strony i nie narazi samej strony, ani jej rodziny na uszczerbek w ich koniecznym utrzymaniu.

W ocenie rozpoznającego przedmiotowy wniosek, strona spełnia jedynie przesłankę częściowego zwolnienia od kosztów sądowych, ale tylko od wpisu sądowego od skargi inicjującej postępowanie sądowoadministracyjne. Nie należy bowiem przesądzać tego, jak będzie w przyszłości kształtowała się sytuacja finansowa skarżącej. Odnosi się to szczególnie do prowadzonej przez nią działalności gospodarczej. W przyszłości strona może faktycznie wykonywać czynności związane z prowadzeniem swojej działalności gospodarczej i osiągać również z tego źródła określony dochód. Tak więc w razie potencjalnego powstania obowiązku uiszczania kosztów sądowych na dalszym etapie postępowania sądowoadministracyjnego (np. wpis od skargi kasacyjnej, zażalenia), nie można obecnie zakładać, że strona nie będzie w stanie wygenerować stosownych środków finansowych, które umożliwią jej poniesienie stosownych, potencjalnych opłat sądowych w przyszłości.

Mając powyższe na uwadze, postanowiono jak w sentencji, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.