Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 589/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151,  art. 3 par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi F. sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 8 czerwca 2022 r. nr 2401-IOA.48.32.2022.HI w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 8 czerwca 2022 r. nr 2401- IOA.48.32.2022.HI Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. z 18 marca 2022 r. nr [...], nakładającą na skarżącą F. Sp. z o.o. - jako podmiot odbierający - karę pieniężną w kwocie 35 781 PLN.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że 20 lutego 2021 r. w godzinach 9:15 do 11:30 w Z. na autostradzie A4, funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę przewozu drogowego towarów, obejmującą przestrzeganie obowiązków wynikających z ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 859 z późn. zm.), określanej dalej jako ustawa SENT.

W trakcie kontroli dokumentacji udostępnionej przez kierującego pojazdem stwierdzono, że przedmiotem przewozu były środki przeciwstukowe klasyfikowane do kodu CN 3811 w ilości 3344 kg, podlegające obowiązkowej rejestracji w systemie. Kierujący zespołem pojazdów przedstawił numer referencyjny zgłoszenia [...]. Po sprawdzeniu w systemie SENT, kontrolujący stwierdzili, że zgłoszenie to zostało zamknięte 19 lutego 2021 r. o godz. 19:09. Ustalili również, że pojazd wjechał do Polski przez przejście graniczne w O. 20 lutego 2021 r. o godz. 3:49, co oznacza że towar wjechał na terytorium kraju bez zgłoszenia jego przewozu w systemie SENT.

Z przedstawionej w trakcie kontroli dokumentacji wynikało, iż nadawcą przewożonego towaru był podmiot z B. i, a podmiotem odbierającym była skarżąca.

Skarżąca jako podmiot odbierający - w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy SENT - zobowiązana była, przed rozpoczęciem przewozu ww. towarów na terytorium kraju, do przesłania w systemie SENT zgłoszenia, uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia i przekazania tego numeru przewoźnikowi. W przedmiotowej sprawie obowiązku tego jednak nie wypełniła. Przewożony towar kontrolujący zwolnili do dalszego przewozu po dokonaniu przez podmiot odbierający zgłoszenia przewozu i podaniu kontrolującym (około godz. 11:00) numeru referencyjnego tego zgłoszenia [...].

Szczegółowe ustalenia z kontroli zawarto w protokole kontroli z 20 lutego 2021r., którego integralną część stanowi formularz przewozu towarów rejestrowany podczas kontroli na drodze (wydruk z rejestru zgłoszeń) dla zgłoszenia [...] w statusie "zamknięte", formularz przewozu towarów rejestrowany podczas kontroli na drodze (wydruk z rejestru zgłoszeń) dla zgłoszenia [...] w statusie "kompletne", zarejestrowanego po rozpoczęciu kontroli (k. 1- 15).

W oparciu o powyższe ustalenia Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K., postanowieniem z 13 sierpnia 2021 r. wszczął z urzędu wobec skarżącej postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w związku z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy SENT.

Jednocześnie pismem z tego samego dnia (k. 32) Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K. poinformował ww. Spółkę o przepisach art. 21 ust. 3 oraz 26 ust. 3 ustawy SENT wzywając jednocześnie do wskazania czy występują okoliczności potwierdzające ważny interes podmiotu odbierającego, które uzasadniałyby odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Wezwał także do przedłożenia faktury potwierdzającej nabycie przewożonych w dniu kontroli drogowej towarów oraz dokumentu bankowego dotyczącego płatności za ten towar.

W odpowiedzi strona nadesłała wniosek z 25 sierpnia 2021 r. o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, w którego uzasadnieniu przedstawiła swoje stanowisko dotyczące naruszenia przepisów ustawy SENT. Do wniosku dołączyła kopię faktury nr [...] z 18 lutego 2021 r., kopię faktury transportowej nr [...] z 26 lutego 2021 r., zbiorcze potwierdzenie przelewu oraz sprawozdania finansowe za lata 2018-2020 i II kwartał 2021 r. (k. 33-57).

Pismem z 18 października 2021 r. (k. 124) organ pierwszej instancji zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Z. z pytaniem, czy Spółka posiada zaległości w składkach ZUS oraz czy wobec niej jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w okresie ostatnich pięciu lat. Pismem z tego samego dnia (k. 125) organ ten zwrócił się również do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w W. o informacje, czy Spółka posiada zaległości w podatkach lub innych należnościach publicznoprawnych oraz czy wobec niej jest lub było prowadzone postępowanie egzekucyjne w ciągu ostatnich pięciu lat.

Pismem z 28 października 2021 roku Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w W. przekazał informacje, że skarżąca nie posiada zaległości w podatkach oraz że nie jest prowadzone postępowanie egzekucyjne. Również Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. w piśmie z 29 listopada 2021 r. (k. 129) poinformował o braku zaległości oraz nieprowadzeniu w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego.

Po przeprowadzeniu postępowania Naczelnik Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K., decyzją z 18 marca 2022 r. (k. 140—147) wymierzył stronie jako podmiotowi odbierającemu, karę pieniężną w kwocie 35 781 PLN z tytułu niewykonania obowiązku przesłania do rejestru zgłoszenia, uzyskania numeru referencyjnego dla tego zgłoszenia i przekazania tego numeru przewoźnikowi przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, tj. obowiązku, o którym mowa w art. 6 ust. 1 ustawy z 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.

Pismem z 1 kwietnia 2022 r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, zaskarżoną decyzją z 8 czerwca 2022 r. nr 2401- IOA.48.32.2022.HI (k. 175-186) utrzymał w mocy ww. decyzję Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w K.

Organ odwoławczy stwierdził, że art. 6 ust. 1 ustawy SENT określa zasady postępowania w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Z treści tego artykułu wynika, że podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi. Art. 21 ust. 1 ustawy SENT przewiduje zaś, że w przypadku gdy podmiot odbierający nie wykona obowiązku określonego w art. 6 ust. 1 nakłada się na niego karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł. Kierujący zespołem pojazdów przedstawił co prawda w trakcie kontroli drogowej 20 lutego 2021 r. numer referencyjny zgłoszenia [...], które obejmowało ww. towar, jednakże po sprawdzeniu w systemie SENT okazało się, że zgłoszenie to zostało zamknięte 19 lutego 2021 r. o godz. 19:09. Kontrolujący ustalili również, że pojazd wjechał do Polski przez przejście graniczne w O. 20 lutego 2021 r. o godz. 3:49, co oznacza że towar wjechał na terytorium kraju bez dokonania zgłoszenia w systemie SENT, a co w konsekwencji oznacza konieczność nałożenia kary pieniężnej. Wysokość kary została ustalona z uwzględnieniem wartości przewożonego towaru wskazanej na fakturze nr [...] z 18 lutego 2021 r. oraz zapisów w [...] VAT za luty 2021 r. Spółka w pliku [...] VAT za luty 2021 roku, wykazała ww. fakturę w kwocie netto 63.240,36 zł i VAT w wysokości 14.545,29 zł. A zatem wartość brutto przewożonego towaru wynosiła 77.785,65 zł. 46% z otrzymanej wartości brutto towaru stanowi 35 781,39 PLN, co w zaokrągleniu do pełnych złotych daje kwotę 35 781 PLN.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, że cała sytuacja z przedwczesnym zamknięciem zgłoszenia była wynikiem błędu operatora systemu, organ wskazał na sztywny charakter przepisów o karach zawartych w ustawie SENT, która wiąże sankcje z różnymi naruszeniami przepisów ustawy niezależnie od przyczyn tych naruszeń. Przepisy uzależniają nałożenie kary jedynie od stwierdzenia samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków i bez znaczenia są okoliczności, z powodu których podmiot odbierający dopuścił się nieprawidłowości.

Dalej organ stwierdził, że w art. 24 ust. 1a ustawy SENT, wprowadzonym ustawą z 10 maja 2018r. o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018r. Nr 1039) ustawodawca wyłączył możliwość uznania za oczywisty błąd i w konsekwencji zastosowania niższej kary pieniężnej (2000 zł) nieprawidłowości związanych ze zgłoszonym towarem czy numerem rejestracyjnym środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a ustawy SENT. Zdaniem organu, nie można uznać za "oczywisty błąd" niewypełnienia obowiązku nałożonego na podmiot odbierający w ustawie. Poza tym możliwość zastosowania tego przepisu wyłączają błędy dotyczące towaru.

Co do kwestii braku wpływu zaistniałej nieprawidłowości na uszczuplenia należności podatkowych, organ zauważył, że ustawa SENT zawiera instrumenty służące m. in. "uszczelnianiu" systemu podatkowego, nie zawiera natomiast przepisów kreujących jakiekolwiek obowiązki podatkowe. Podkreślił też, iż w sprawie nie jest negowana legalność obrotu przewożonym towarem.

Organ stwierdził także, że nie znajduje zastosowania również art. 30 ust. 4 ustawy SENT. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 1 (tj. w przypadku stwierdzenia w trakcie postępowania podatkowego, kontroli podatkowej albo kontroli celno-skarbowej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o Krajowej Administracji Skarbowej, prowadzonych wobec podmiotu kontrolowanego lub strony postępowania, naruszeń podlegających zgodnie z ustawą karze pieniężnej) ustalono, że nie doszło do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego, nie wszczyna się postępowania w sprawie o nałożenia kary pieniężnej. Treść tego przepisu wskazuje więc, iż ograniczenie możliwości nakładania przedmiotowych kar pieniężnych odnosi się wyłącznie do sytuacji, gdy nieprawidłowości ujawniono w wyniku czynności kontrolnych ex-post, o których mowa w ust.1 i nie dotyczy sytuacji, gdy do ujawnienia nieprawidłowości doszło w trakcie kontroli na drodze.

Organ podkreślił, że dokonanie zgłoszenia a następnie jego zamknięcie przed samym rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium Polski nie spełniło celu ustawy i uniemożliwiło monitorowanie przewozu towarów wrażliwych.

Organ omówił też przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary, przewidziane w art. 26 ust. 3 i 4 ustawy i stwierdził, że one nie zachodzą.

Badając sytuację finansową Spółki organ ustalił, że skarżąca nie posiada zaległości w podatkach oraz że nie jest wobec niej prowadzone postępowanie egzekucyjne.

Również Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G. poinformował o braku zaległości oraz nieprowadzeniu w stosunku do Spółki postępowania egzekucyjnego. Rok 2018 Spółka zakończyła z zyskiem netto w wysokości 41 172 494,37 PLN, rok 2019 - 42 873 840,90 PLN, a rok 2020 - 46 693 401,71 PLN. Również nadesłane wraz z pismem z 25 sierpnia 2021 r. sprawozdanie o przychodach, kosztach i wyniku finansowym oraz o nakładach na środki trwałe za drugi kwartał 2021 r. (F-01/1-01) potwierdza te tendencję - wypracowany zysk netto w tym okresie wyniósł 23 543 000 PLN. Z tych danych organ wywiódł wniosek, że sytuacja finansowa Spółki jest dobra, nie zachodzi zatem ważny interes podmiotu odbierającego, uzasadniający odstąpienie od nałożenia kary.

Co do przesłanki interesu publicznego organ stwierdził, że nie występują w niniejszej sprawie przesłanki "interesu publicznego" na płaszczyźnie ekonomicznej, gdyż nie zachodzi ryzyko, że na skutek nałożenia kary pieniężnej Spółka będzie zmuszona do sięgania po pomoc ze środków budżetu państwa.

W zakresie oceny przesłanek "interesu publicznego" na gruncie pozaekonomicznym zwrócił uwagę, iż zadaniem organów jest skuteczne monitorowanie rynku towarów wrażliwych. Z tego też względu, ustawodawca nie przewidział możliwości odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej, nawet jeśli nieprawidłowości w rejestrze powstały wskutek nieumyślnego błędu ludzkiego.

Zdaniem organu nie doszło do naruszenia zasady proporcjonalności, bo ustawa SENT przewiduje kary pieniężne w różnej wysokości za poszczególne uchybienia. Podkreślił też, że stwierdzone podczas kontroli drogowej uchybienie nie wiązało się z zaistnieniem nadzwyczajnej, nieprzewidzianej okoliczności spowodowanej działaniem czynników, na które podmiot odbierający nie miał wpływu, która uniemożliwiała mu dopełnienie obowiązków wynikających z ustawy SENT. W związku z tymi ustaleniami stwierdził, że nie ma podstaw do odstąpienia od wymierzenia kary.

Decyzja ta stała się przedmiotem skargi do sądu administracyjnego.

W skardze strona zarzuciła naruszenie:

1. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy:

- "art. 120 i art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa, poprzez brak dążenia do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz do załatwienia sprawy i takie interpretowanie przepisów na niekorzyść skarżącej by móc nałożyć karę pieniężną;

- art. 121 Ordynacji podatkowej, przez przeprowadzenie przez organ postępowania w sposób niepogłębiający zaufania do organów państwa;

- art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez brak zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego w sprawie, w tym nieuwzględnienie zgłoszonego przez skarżącą w toku postępowania dowodu z przesłuchania świadka w osobie pracownika skarżącej, który dokonał zamknięcia zgłoszenia.

2. przepisów prawa materialnego:

- art. 21 ust. 1 w zw. z art. 26 ust. 1 i 5 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy SENT, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i nałożenie na skarżącą kary pieniężnej, mimo iż nie było ku temu podstaw, gdyż skarżąca dokonała zgłoszenia;

- art. 21 ust. 3 w zw. z art. 26 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie, a który to przepis mógł i powinien organ zastosować z urzędu, gdyż ziściły się wszystkie przesłanki do jego zastosowania, a organ pominął podnoszone w piśmie skarżącej z 23 sierpnia 2021r. fakty i okoliczności, które w jednoznaczny sposób potwierdzały, że zaistniała sytuacja nie miała wpływu na prawidłowość rozliczenia podatkowego, jak i nie pozwalały stwierdzić, że nie zachodził ważny interes publiczny uzasadniający odstąpienie od naliczenia kary;

- art. 24 ust. 3 ustawy SENT, poprzez jego niezastosowanie, podczas gdy w sprawie występuje ważny interes publiczny uzasadniający zastosowanie przepisu i skarżąca złożyła stosowny wniosek o odstąpienie od nałożenia przez organ kary pieniężnej;

- art. 10 i art. 11 ustawy z 6 marca 2018r. - Prawo przedsiębiorców, przez dokonanie wykładni przepisów i rozstrzygnięcia wątpliwości na niekorzyść skarżącej jako przedsiębiorcy tak, by nałożyć na niego możliwie wysoką karę pieniężną;

- art. 5 Traktatu o Unii Europejskiej - zasady proporcjonalności - przejawiającym się niewspółmiernością zastosowanych środków (kary) względem celu jaki ma osiągnąć ustawa SENT i nie uwzględnieniem innych mniej uciążliwych dla skarżącej rozwiązań przewidzianych przez wskazany akt prawny;

- art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, przez wydanie decyzji naruszającej zasadę sprawiedliwości społecznej".

Powołując się na powyższe zarzuty, strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania i rozpoznanie sprawy na rozprawie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej podniósł, że skarżąca dokonuje ok. 35 tys. zgłoszeń rocznie. Przedwczesne zamknięcie zgłoszenia wynikało z pomyłki pracownika, co przy takiej ilości zgłoszeń powinno stanowić okoliczność ekskulpującą. Firma jest solidnym przedsiębiorcą, co także powinno być brane pod uwagę przez organ.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej także: p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Tylko zatem stwierdzenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b, c ustawy).

Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest zasadność nałożenia na skarżącą kary pieniężnej w kwocie 35 781 zł z tytułu niedokonania zgłoszenia przewozu towarów objętych monitorowaniem na podstawie ustawy z 9 marca 2017r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2020r., poz. 859) – dalej powoływana jako ustawa lub ustawa SENT.

Uściślając powyższe wskazać należy, że co prawda Spółka dokonała zgłoszenia, jednak zostało ono zamknięte zanim pojazd, którym odbywał się transport wjechał na terytorium kraju. Zgłoszenie zostało bowiem zamknięte 19 lutego 2021r., podczas gdy pojazd wjechał do Polski 20 lutego 2021r. o godz. 3:49. Zatem w tym znaczeniu, przejazd od miejsca przekroczenia granicy Polski do miejsca kontroli nie obywał się na podstawie otwartego zgłoszenia.

To wskazuje na niezasadność zarzutu skargi zawartego w tiret pierwszym części skargi dot. naruszenia prawa materialnego, co miało nastąpić poprzez nałożenie kary mimo, że skarżąca dokonała zgłoszenia.

Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy, w przypadku niewykonania obowiązku określonego w art. 5 ust. 1 albo art. 6 ust. 1, odpowiednio na podmiot wysyłający albo podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 46% wartości brutto towaru przewożonego podlegającego obowiązkowi zgłoszenia, nie niższej niż 20 000 zł.

Natomiast stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towaru z terytorium państwa członkowskiego albo z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju podmiot odbierający jest obowiązany, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, przesłać do rejestru zgłoszenie, uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia i przekazać ten numer przewoźnikowi.

Powyższe regulacje są jasne i mają charakter związany: w sytuacji spełnienia przesłanek nałożenia kary organ nie tyle ma możliwość wymierzenia kary, lecz jest do tego zobowiązany; również wysokość kary jest określona sztywno i nie ma możliwości jej miarkowania. Podkreślić należy i to, że kara administracyjna ma charakter obiektywny i jest niezależna od winy, nie mogły zatem wpłynąć na rozstrzygnięcie podnoszone przez skarżącą okoliczności takie jak błąd czy oczywista pomyłka pracownika, który przedwcześnie zamknął zgłoszenie.

Natomiast przesłanki nałożenia kary zostały w sprawie spełnione. Przedmiotem przewozu były środki przeciwstukowe, klasyfikowane do kodu CN 3811w ilości 3 344kg, podlegające obowiązkowi zgłoszenia. Towar nadany został w Belgii, a skarżąca była podmiotem odbierającym, zatem to na niej ciążył obowiązek dokonania zgłoszenia stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy, którego jednak skarżąca nie dopełniła. Dlatego wobec spełnienia przesłanek ustawowych, nałożenie kary na stronę było zasadne.

Również wysokość kary została ustalona prawidłowo. Wartość brutto przewożonego towaru została ustalona w oparciu o fakturę jego zakupu (63 240,36 zł netto) oraz [...] VAT, gdzie wykazano VAT w kwocie 14 545,29 zł. Zatem 46% z sumy ww. kwot wynosi 35 781,39 zł, co po zaokrągleniu do pełnych złotych daje kwotę 35 781 zł.

Jak wynika z uzasadnienia projektu ustawy SENT, ma ona za zadanie chronić legalny handel towarami uznanymi w wyniku przeprowadzonych analiz przez krajowego prawodawcę za "wrażliwe", ułatwić walkę z "szarą strefą" oraz ograniczyć poziom uszczupleń w kluczowych dla budżetu państwa podatkach, tj. podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, a także zwiększyć skuteczność kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. W uzasadnieniu projektu argumentowano, że obecnie wyspecjalizowane grupy przestępcze działające na rynkach towarów wrażliwych nie płacą należnych podatków oraz dokonują wyłudzeń nienależnych zwrotów, wykorzystując do tego sfałszowane dokumenty (faktury). Istnieje więc konieczność powiązania przepływu dokumentów oraz faktycznego przepływu towarów. Dzięki danym z rejestru możliwe ma być dokonywanie analiz schematów działań podmiotów biorących udział w przewozie towarów. Z drugiej strony łatwiejsze będzie ujawnianie przewozów towarów niedeklarowanych jako opodatkowane. Wprowadzany projektowaną ustawą obowiązek dokonywania zgłoszenia przewozu towaru do rejestru nakłada na podmioty prowadzące działalność gospodarczą dodatkowe obowiązki. Oceniono je jednakże jako w pełni uzasadnione i proporcjonalne w stosunku do obszarów, które będą podlegały ochronie, ponieważ przedmiotem monitorowania przewozu towarów będą towary określane jako "wrażliwe", należące do grupy najwyższego ryzyka w kraju ze względu na naruszenia przepisów prawa podatkowego oraz negatywny wpływ na konkurencję (druk nr 1244 rządowy projekt ustawy o systemie monitorowania drogowego przewozu towarów; publ. sejm.gov.pl, prace sejmu, druki sejmowe).

Natomiast zamknięcie zgłoszenia zanim towar, którego przewóz podlegał monitorowaniu wjechał na terytorium kraju miało ten skutek, że transport ten był niewidoczny dla Służby Celno – Skarbowej. Tym samym wykluczone zostało osiągnięcie celu ustawy.

Wobec powyższego konieczne stało się rozstrzygnięcie, czy prawidłowo organy rozważyły przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej określonej w art. 21 ust. 1 ustawy.

Zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego, przewoźnika, podmiotu sprzedającego, zużywającego podmiotu olejowego albo pośredniczącego podmiotu olejowego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3.

Z powyższego wynika, że odstąpienie od nałożenia kary jest możliwe, jeśli przemawia za tym ważny interes podmiotu, który jest zagrożony nałożeniem kary lub interes publiczny.

Ustawa SENT nie zawiera nie tylko definicji legalnych tych pojęć, ale także jakichkolwiek norm prawnych pozwalających ustalić, jak należy wykładać te nieostre zwroty. Zatem Sąd posiłkował się w tym względzie poglądami wyrażanymi w orzecznictwie sądowym.

Analizując powołane dwie przesłanki Sąd stwierdził, że za odstąpieniem od nałożenia kary nie przemawia ważny interes strony, która znajduje się w dobrej sytuacji finansowej i nie zachodzi niebezpieczeństwo, że odmowa udzielenia ulgi spowoduje upadłość Spółki lub konieczność sięgania do pomocy państwa w celu zapobieżenia tej sytuacji. Użycie słowa "ważny" wskazuje, że nie każdy interes uzasadnia odstąpienie od wymierzenia kary, bo taki interes posiada każdy podmiot dążący do ograniczenia obciążeń finansowych, ale jedynie szczególnie istotny, wyjątkowy, ważniejszy, niż właściwy wszystkim pozostałym przedsiębiorcom, spełniającym przesłanki do wymierzenia kary. Co prawda pojęcia tego nie można ograniczać tylko do interesu ekonomicznego, jednak w sprawie nie zachodziły jakieś sytuacje nadzwyczajne czy zdarzenia losowe, które takie odstąpienie by uzasadniały. Sąd orzekający podziela pogląd WSA w Kielcach, że kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 20 kwietnia 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 33/17).

W ocenie Sądu takich wyjątkowych okoliczności w sprawie nie było. To strona nie wywiązała się z ciążącego na niej obowiązku dokonania zgłoszenia. Natomiast fakt, że było to wynikiem błędu nie może usprawiedliwiać strony, skoro błąd ten uczynił przewóz niewidocznym dla służb zobowiązanych do monitorowania przewozu towarów wrażliwych. W ocenie Sądu odstępowanie od kary w takim przypadku z pewnością nie leży w interesie publicznym, gdyż godzi w sens przyjętych w ustawie rozwiązań, a tym samym niweczy jej cel.

Natomiast przy wykładni pojęcia "interes publiczny" na gruncie art. 21 ust. 3 SENT nie można stracić z pola widzenia celu, jaki przyświecał ustawodawcy we wprowadzeniu ustawy SENT, a o którym była już mowa powyżej.

Skoro zaś cel ten polega na uszczelnieniu obrotu towarami wrażliwymi, to odstępowanie od nałożenia kary winno mieć charakter wyjątkowy. Brak konsekwencji i nadmierny liberalizm w nakładaniu i egzekwowaniu kar mógłby prowadzić do wypaczenia sensu ustawy i spowodować lekceważenie nałożonych nią obowiązków. Wreszcie należy wziąć pod uwagę, że w interesie publicznym jest płacenie kar, a nie odstępowanie od nich.

Powyższe wskazuje, że zarzut skargi wyrażony w jej tiret drugim i trzecim w części dot. zarzutu naruszenia prawa materialnego są nieuzasadnione.

Odnośnie tiret trzeciego można wskazać dodatkowo, że fakt złożenia wniosku o odstąpienie od wymierzenia kary sam przez się nie stanowi dostatecznego uzasadnienia dla jego uwzględnienia. W tym celu konieczne jest spełnienie określonych w ustawie przesłanek, a co nie miało miejsca w sprawie.

Sąd podzielił także stanowisko organu co do niemożności zastosowania w sprawie art. 24 ust. 1a ustawy SENT, aczkolwiek z innych powodów, niż podniósł organ.

Stosownie do wskazanego przepisu, w przypadku gdy towar był przewożony ze składu podatkowego w rozumieniu ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym i podatek akcyzowy oraz należny podatek od towarów i usług zostały wpłacone przez podmiot wysyłający a ujawnione nieprawidłowości są wynikiem oczywistego błędu i dotyczą zgłoszonych przez podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika danych innych niż dotyczące towaru, z wyjątkiem numeru rejestracyjnego środka transportu, o którym mowa w art. 2 pkt 11 lit. a, odpowiednio, na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 2000 zł.

Podnosząc niemożność jego zastosowania organ wskazał, że wyklucza to fakt, że oczywisty błąd nie może dotyczyć towaru. W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy zgłoszenie nie zostało dokonane w ogóle, nie można mówić o błędzie dotyczącym towaru, lecz całego przewozu. Zastosowanie cytowanego przepisu wykluczają zaś dwie inne przyczyny: fakt, że doszło do zamknięcia systemu nie może być oceniany w kategoriach błędu oczywistego w rozumieniu ustawy SENT oraz okoliczność, że dla skorzystania z niego konieczne jest dokonanie zgłoszenia, aczkolwiek wadliwego, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca.

Rozwijając zagadnienie błędu oczywistego stwierdzić należy, że pojęcie to dotyczy charakteru błędu. Jest to pomyłka widoczna na pierwszy rzut oka, dotycząca błędnej pisowni, "czeskiego błędu", pomyłka pisarska czy rachunkowa. Niedokonanie zgłoszenia nie ma takiego waloru, gdyż oczywistość pomyłki wynika raczej z przyczyny zamknięcia zgłoszenia, jaką był błąd pracownika, a nie charakteru pomyłki. W tym przypadku oczywistość błędu jest znana tylko i wyłącznie stronie i zupełnie niemożliwa do stwierdzenia przez osoby trzecie. Nie jest to zatem błąd oczywisty w rozumieniu ustawy SENT.

Natomiast co do kwestii konieczności dokonania zgłoszenia jako warunku dopuszczalności powołania się na błąd wskazać należy, że wynika on wprost z treści art. 24 ust. 1a, który stanowi o nieprawidłowościach dotyczących zgłoszonych danych, którego to zgłoszenia strona nie dokonała.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi Sąd uznał je za nieuzasadnione.

Trudno zarzucić organowi naruszenie przepisów postępowania dot. prowadzenia postępowania dowodowego, gdyż stan faktyczny jest oczywisty i właściwie niesporny. Strona nie zakwestionowała bowiem ani rodzaju przewożonego towaru i faktu, że podlega obowiązkowi zgłoszenia do systemu SENT, ani jego wartości, ani tego, że zgłoszenie zostało zamknięte prze wjazdem pojazdu na terytorium kraju. Jej zarzuty odnosiły się do powodów takiego stanu rzeczy (błąd pracownika) a nie tego, że faktycznie miał on miejsce. Nie było zatem dowodów, które winny być przeprowadzone dla ustalenia faktów relewantnych dla sprawy, a których przeprowadzenia organ zaniechał. Ocena ta dotyczy także nieprzeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka pracownika skarżącej, który zamknął przedmiotowe zgłoszenie. Zgodnie z art. 122 O.p., w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Stosownie zaś do art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z powyższego wynika, że organ winien jako dowód dopuścić to wszystko, co przyczyni się do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, a zatem w granicach faktów istotnych dla rozstrzygnięcia. Natomiast przesłuchanie pracownika nie mogło takich faktów wykazać. Jak już bowiem Sąd wskazał, odpowiedzialność administracyjna jest niezależna od winy. Zatem skoro przyczyny naruszenia przepisów ustawy są prawne obojętne dla potrzeb wymierzenia kary, ich ustalenie jest irrelewantne dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet zatem gdyby – zakładając hipotetycznie – pracownik w swych zeznaniach potwierdził stanowisko skarżącej, że zamknięcie zgłoszenia było wynikiem jego pomyłki, to nie zmieniłoby to w żaden sposób sytuacji, że przewóz towaru po terytorium kraju nie był objęty zgłoszeniem.

Odnośnie zarzutów naruszenia prawa materialnego, do których Sąd dotąd się nie odniósł, Sąd stwierdza, że zarzuty naruszenia art. 10 i 11 ustawy Prawo przedsiębiorców nie są uzasadnione.

Stosownie do powołanych przepisów:

Art. 10. 1. Organ kieruje się w swoich działaniach zasadą zaufania do przedsiębiorcy, zakładając, że działa on zgodnie z prawem, uczciwie oraz z poszanowaniem dobrych obyczajów.

2. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy.

3. Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli:

1) w postępowaniu uczestniczą podmioty o spornych interesach lub wynik postępowania ma bezpośredni wpływ na interesy osób trzecich;

2) odrębne przepisy wymagają od przedsiębiorcy wykazania określonych faktów;

3) wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego.

Art. 11. 1. Jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeśli wymaga tego ważny interes publiczny, w tym istotne interesy państwa, a w szczególności jego bezpieczeństwa, obronności lub porządku publicznego.

Z powyższego wynika, że wskazane przepisy nakazują kierowanie się przyjazną interpretacją przepisów i rozstrzygnie wątpliwości co do treści normy prawnej na korzyść przedsiębiorców, podczas gdy w przedmiotowej sprawie tego rodzaju wątpliwości nie powstały, jako że przepisy dot. przesłanek nakładania kar pieniężnych za naruszenie przepisów ustawy SENT są jasne i nie nastręczają wątpliwości co do ich treści.

Odnośnie natomiast naruszenia zasady proporcjonalności i art. 2 Konstytucji Sąd wyraża pogląd, że w istocie jest to zarzut skierowany pod adresem ustawodawcy, bo to on ustalił wysokość kar za poszczególne naruszenia ustawy. Natomiast, jak już Sąd wskazał na wstępie części zważeniowej uzasadnienia, sąd administracyjny bada jedynie zgodność decyzji z prawem, a nie zasadami słuszności, sprawiedliwości etc. Zatem z tego powodu i ten zarzut nie mógł odnieść skutku.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd skargę oddalił.