Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 781/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska – Rzepecka (spr.), Asesor WSA Paweł Groński, Protokolant Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2007 r. sprawy ze skarg E. S. oraz E. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego. skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2006r. Nr [...] Prezydent [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016, ze zm.) oraz na podstawie art. 104 Kpa, oraz art. 92 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001r. Nr 142, poz. 1592 ze zm.) [...], po rozpatrzeniu wniosku o pozwolenie na budowę z dnia 15 maja 2006 uzupełnionego dnia 28 czerwca 2006r. - zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia dla Firmy S. sp. z o.o. z siedzibą w W. przy ulicy F. na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego symbolem C z garażem podziemnym w os. S. przy ul. S. [...] na działkach nr x, y, z obr. [...] w W. - kategoria obiektu XIII, według przedstawionych w załączeniu projektów budowlanych.

W uzasadnieniu wskazał, że przedmiotowa inwestycja jest zgodna ze zmianami miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego [...]. Złożone projekty są kompletne, zgodne z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, posiadają wymagane opinie, uzgodnienia i zostały sporządzone przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane. Ponadto inwestor wykazał się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane

Decyzją z dnia [...] marca 2007r. znak: [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa, po rozpatrzeniu odwołania E. S. i E. S. - umorzył postępowanie odwoławcze w sprawie dotyczącej decyzji Prezydenta [...] Nr [...].

W uzasadnieniu wskazał, że - jak wynika z akt sprawy – E. S. i E. S. – jako właścicielkom lokalu w os. S. przysługuje, udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością lokali, nie posiadają jednak interesu prawnego w myśl art. 28 Kpa. Przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się ona interesem prawnym, lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie. W chwili wszczęcia postępowania w I instancji, problem posiadania czy nieposiadania przez odwołujące się przymiotu strony nie był rozważany i doszło do faktycznego dopuszczenia E. S. i E. S. do udziału w tym postępowaniu. Status prawny w rozumieniu art. 28 Kpa musi wynikać jednak z przepisów prawa materialnego, a nie z uznania danego podmiotu za stronę przez organ administracji.

W niniejszej sprawie tylko wspólnota mieszkaniowa, zgodnie z art. 6 ustawy o własności lokali z dnia 24 czerwca 1994r. (Dz. U. z 2000r., Nr 80, poz. 903 ze zm.), może posiadać przymiot strony postępowania, a nie poszczególni jej członkowie. Sprawami wspólnoty kieruje zarząd wspólnoty, który zgodnie z art. 22 w/w ustawy podejmuje czynności zwykłego zarządu samodzielnie, a takimi niewątpliwie są powództwa sądowe czy wnioski skierowane do organów administracji publicznej. Przedmiotowa inwestycja jest kolejnym etapem budowy osiedla "S.". Działka oznaczona nr ewid. v, stanowi drogę wewnętrzną w tym osiedlu, umożliwiającą dojazd do budynku C. Współwłaścicielem w/w działki jest Firma S. II sp. z o.o. oraz firma S. sp. z o.o. i w częściach ułamkowych właściciele lokali wybudowanych już budynków przy ul. S., w tym m.in. E. i E. S..

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyły E. S. i E. S., wnosząc uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającą ją decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2006r.

Skarżące zarzuciły naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 28, 32, 34, 35 ustawy Prawo budowlane i art. 46 ustawy Prawo ochrony środowiska oraz naruszenie prawa procesowego, tj. art. 19, 20 i art. 156 § 1 Kpa, oraz zasad ogólnych zawartych w art. 6, 7, 8, 77, 107 Kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał dotychczasową argumentację oraz wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego w/w przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja z dnia [...] marca 2007r. Wojewody [...] - umarzająca postępowanie odwoławcze.

Organ administracyjny umarza postępowanie odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jeżeli stwierdzi, że odwołanie wnosi osoba nie będąca stroną w postępowaniu.

W przypadku, gdy do organu odwoławczego wpływa odwołanie, to organ ten -przed wydaniem decyzji merytorycznej w sprawie - dokonuje sprawdzenia pod względem formalnoprawnym, czy odwołanie jest wniesione prawidłowo.

Ponadto, w związku z tym, że odwołanie od decyzji organu I instancji przysługuje wyłącznie stronie postępowania, organ odwoławczy bada, czy wniesione odwołanie pochodzi od strony postępowania. Jeżeli organ odwoławczy ustali, że osoba, która wniosła odwołanie nie jest stroną postępowania obowiązany jest na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa – umorzyć postępowanie odwoławcze. W wyroku z dnia 6 listopada 2006r. o sygn. akt VII SA/Wa 575/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LexPolonica nr 419633 i Rzeczpospolita 2006/261 str. C2) wprost stwierdził, że organ orzekający, który nie uznał danego podmiotu za stronę postępowania administracyjnego, rozpatrując środek odwoławczy powinien wydać decyzję umarzającą postępowanie dotyczące wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa. Ponadto należy wskazać, że powyższe stanowisko zostało już wcześniej ugruntowane w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (por. uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999r., sygn. akt OPS 16/98 (publ. LexPolonica nr 343024, Glosa 2000/2 str. 30, ONSA 1999/4 poz. 119, Prokuratura i Prawo - dodatek 1999/10 poz. 40, Wokanda 1999/11 str. 35).

Tak więc zakres przedmiotowy niniejszej sprawy de facto sprowadza się do ustalenia, czy E. S. i E. S., jako współwłaścicielki lokalu mieszkalnego nr [...] w bloku przy ul. S., mają przymiot strony - w rozumieniu art. 28 Kpa, w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego oznaczonego symbolem C z garażem podziemnym w os. . przy ul. S. [...] na działkach nr x, y, z obr. [...] w W..

Zgodnie z art. 28 Kpa stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jednak w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę zakres stron postępowania zostaje ograniczony, bowiem art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" zostało zdefiniowane w art. 3 pkt 20 w/w ustawy. Przepis ten stanowi, że obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W wyroku z dnia 21 marca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 1221/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LexPolonica nr 1556772 i Gazeta Prawna 2007/161 str. A8) wskazał, że właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, także w trybie szczególnym nieważnościowym, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego.

W związku z powyższym, stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę są wyłącznie: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości.

Jak wynika bezspornie z aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2006r. (Repertorium A nr [...]) znajdującego się w aktach sprawy, obie skarżące uzyskały własność lokalu nr [...] w budynku przy ul. S. oraz udział w nieruchomościach wspólnych działek nr v, x, y, z – jako związanych z własnością lokalu.

Art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994r. o własności lokali (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) stanowi, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana.

A więc zgodnie z postanowieniami zawartymi w ustawie o własności lokali to właściciele poszczególnych wyodrębnionych lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową, która powołana jest do zarządzania częścią wspólną nieruchomości. Stosownie do treści art. 3 ust. 2 w/w ustawy nieruchomość wspólna obejmuje te fragmenty wspólnego budynku i gruntu, które nie służą wyłącznie do korzystania właścicielowi lokali. Tak więc w skład tej nieruchomości mogą wchodzić elementy o zróżnicowanym stopniu związania z wyodrębnionymi lokalami. W pierwszym rzędzie należą do niej te części budynku i gruntu pod budynkiem, które są niezbędne do korzystania przez wszystkich właścicieli lokali, takie jak wspólna klatka schodowa, ściany zewnętrzne lub dach (por. wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 31 stycznia 2006r., sygn. akt I ACa 741/2005, publ. LexPolonica nr 1572932, OSA 2007/8 poz. 24 str. 55).

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że udziały w nieruchomościach wspólnych działek nr v, x, y, z, związanych z własnością lokalu nr [...] przy ul S., których współwłaścicielkami są E. S. i E. S. - stanowią część wspólną nieruchomości, do której zarządzania jest powołana wyłącznie wspólnota mieszkaniowa.

Ponadto, skarżące - jako właścicielki lokalu mieszkalnego nr [...], wraz z właścicielami innych lokali tworzą wspólnotę mieszkaniową, która zgodnie z art. 6 w/w ustawy powołana jest reprezentowanie interesów swoich członków. Dlatego to wspólnota mieszkaniowa ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę, a nie skarżące. Zatem to ona może złożyć odwołanie od decyzji o pozwoleniu na budowę.

Przedstawione powyżej stanowisko zostało potwierdzone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

W wyroku z dnia 9 września 1998r. sygn. akt IV SA 2027/96 Naczelny Sąd Administracyjny (publ. LEX nr 43794) wskazał, że zgodnie z art. 6 ustawy z dnia 29 czerwca 1994r. o własności lokali wspólnotę mieszkaniową tworzy ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości. Wspólnota mieszkaniowa w myśl powyższego może nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana, a zatem jest tzw. ułomną osobą prawną. Zdolność do udziału wspólnoty mieszkaniowej w postępowaniu administracyjnym wynika z treści art. 29 Kpa.

A więc podmiotem prawa jest Wspólnota Mieszkaniowa i to ona jako ogół właścicieli nabywa wszelkie prawa i obowiązki, które stają się ich własnością w częściach ułamkowych. Konsekwencją tego jest stwierdzenie, że wspólnota mieszkaniowa posiada zdolność prawną, a w momencie, gdy posiada prawidłowo ustanowiony zarząd ma też zdolność do czynności prawnych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 lipca 2006r., sygn. akt VII SA/Wa 620/06, publ. LEX nr 243703).

Ponadto w wyroku z dnia 1 września 2005r. o sygn. akt VII SA/Wa 1833/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (publ. LEX nr 194716) przesądził, że właściciel lokalu mieszkalnego w budynku objętym wspólnotą w sprawach z zakresu prawa budowlanego dotyczących pozwolenia na budowę na sąsiedniej nieruchomości nie ma legitymacji do udziału w postępowaniu administracyjnym na prawach strony.

W związku z powyższym, należy stwierdzić, że organ odwoławczy w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, iż E. S. i E. S. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 Kpa. Dlatego rozstrzygnięcie Wojewody [...] oparte na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 Kpa jest zgodne z prawem.

Odnosząc się do wyroku z dnia 11 lipca 2007r. o sygn. akt VII SA/Wa 1851/06 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie załączonego przez stronę skarżącą do pisma stanowiącego uzupełnienie skargi, należy zauważyć, że wyrok ten wcale nie przesądził kwestii, czy skarżące mają przymiot strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę w Osiedlu S.. W wyroku tym Sąd jedynie wskazał na okoliczność, że inwestor nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Na marginesie należy wskazać, że jak wynika z akt sprawy, tj. z mapy dla celów projektowych oraz kopii zdjęcia z widokiem na aktualnie realizowaną inwestycję z kierunku mieszkania skarżących – nie wynika by sporna inwestycja w jakikolwiek sposób naruszała nawet interes faktyczny skarżących.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.