Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 842/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: 116 par. 1 i 2 , art 122
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Chorzępa, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.),, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 4 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe wraz z odsetkami i kosztami postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w S. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S. z dnia[...] . nr[...] , orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej K. G. (z H. S. i U.K P. Z.) jako członka zarządu Spółki z o.o. H. z siedzibą w K. przy ul. [...] za zaległości tej Spółki z tytułu:

-podatku dochodowego od osób prawnych za 2008 r. w kwocie należności głównej [...] zł, odsetek za zwłokę od tej zaległości w wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego – [...] zł,

-odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty, kwiecień, czerwiec - wrzesień 2008r. w łącznej kwocie [...] zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego – [...] zł,

-podatku dochodowego od osób fizycznych ( zobowiązanie Spółki jako płatnika) za luty-lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2008r. oraz styczeń - maj 2009r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł, odsetek za zwłokę w sumie [...] zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego – [...] zł,

-podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2008r. oraz styczeń- kwiecień 2009r. w łącznej kwocie należności głównej [...] zł, odsetek za zwłokę od tych zaległości, w łącznej wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego – [...] zł,

-podatku od czynności cywilnoprawnych (od zawartej umowy pożyczki z dnia 14 kwietnia 2009r.) w kwocie należności głównej [...] zł, odsetek za zwłokę w wysokości [...] zł oraz kosztów postępowania egzekucyjnego-[...] zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, Spółka z o.o. H. została zawiązana na mocy umowy podpisanej w formie aktu notarialnego Rep. A

nr [...] w dniu [...] . W skład pierwszego, dwuosobowego zarządu Spółki weszli H.S. L. i U. K.P. Z.. W dacie 25 sierpnia 2004r. do zarządu powołany został K. G., jako wiceprezes. W dniu [...] . odbyło się Zgromadzenie Wspólników Spółki z o.o. H., na którym K. G. złożył rezygnację z zajmowanej funkcji, z dniem 1 lipca 2009 r.

W toku działalności Spółka nie wywiązała się z obowiązku zapłaty zobowiązań

z tytułu: podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r., odsetek od niezapłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób prawnych za luty, kwiecień, czerwiec - wrzesień 2008r., podatku dochodowego od osób fizycznych ( zobowiązanie Spółki jako płatnika) za luty - lipiec, wrzesień, listopad i grudzień 2008r. oraz styczeń - czerwiec i listopad 2009r., podatku od towarów i usług za sierpień, wrzesień i grudzień 2008r. oraz styczeń-kwiecień 2009r. a także zadeklarowanego podatku od czynności cywilnoprawnych od zawartej umowy pożyczki z dnia 14 kwietnia 2009r.

W tym stanie sprawy, organ podatkowy pierwszej instancji podjął czynności, zmierzając do przymusowej realizacji przez Spółkę powołanych zobowiązań

i zobowiązania te objął administracyjnymi tytułami egzekucyjnymi.

Działania podjęte przez organ, w tym zajęcie rachunków bankowych Spółki

w Banku [...] oraz Banku [...] okazały się bezskuteczne, z uwagi na brak środków pieniężnych na rachunkach. Ponadto do rachunków tych nastąpił zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej. Z informacji tego Komornika z dnia 27.06.2011r. wynika, iż egzekucja wobec Spółki jest bezskuteczna. Ponadto Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. jako wierzyciel, zwrócił się - wnioskiem z dnia 12 sierpnia 2010r.- do Sądu Rejonowego w Koszalinie o nakazanie Spółce z o.o. H. jako dłużnikowi, złożenia wykazu posiadanego majątku z przyrzeczeniem, iż wykaz ten jest prawdziwy i zupełny.

Realizacja tego nakazu dokonana została przez H. S. L., który w oświadczeniu z dnia 20 stycznia 2011r. (złożonym w Sądzie w Strasuberg- Niemcy) stwierdził, iż Spółka nie posiada żadnych nieruchomości, papierów wartościowych czy też praw do wynalazków autorskich. Prowadzoną działalność zawiesiła w 2009r., a jej majątek został przejęty przez inną firmę za długi czynszowe.

Organ egzekucyjny ustalił również na podstawie danych z Centralnego Rejestru Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, iż Spółka nie posiada jakichkolwiek nieruchomości i środków transportowych.

Z uwagi na obiektywny brak możliwości prowadzenia skutecznego postępowania egzekucyjnego do majątku Spółki z o.o. H., Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] r. wszczął postępowanie w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności K.G. za zaległości wymienionej Spółki i opisaną na wstępie decyzją z dnia 14 kwietnia 2011 r. organ podatkowy orzekł o Jego solidarnej (z H.S. i U.K. P.Z.) odpowiedzialności, jako członka zarządu Spółki z o.o. H. z siedzibą w K., przy ul. [...] za zaległości tej Spółki.

Odrębnymi decyzjami z dnia[...] . organ podatkowy pierwszej instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej pozostałych dwóch członków zarządu Spółki z o.o. "H.", tj. H. S. (decyzja nr [...] ) i U. K. P. (decyzja nr[...] ).

K.G., działając przez pełnomocnika, złożył w dniu 2 maja 2011r. odwołanie do Dyrektora Izby Skarbowej w S.

Decyzji organu pierwszej instancji zarzucił naruszenie przepisów ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (tj. Dz.U. Nr 6, z 2005 r., poz. 80 ze zm.): art. 108 § 4 poprzez przyjęcie, iż egzekucja zobowiązań z majątku Spółki z o.o. H. okazała się bezskuteczna, art. 116 § 2 w związku z art. 116 § 1 za sprawą uznania, iż w sprawie nie występują przesłanki egzoneracyjne, wyłączające odpowiedzialność Zobowiązanego, art. 122, art. 197 oraz art. 191 na skutek przekroczenia zasady swobodnej oceny dowodów poprzez pominięcie istotnych w sprawie twierdzeń i zarzutów Strony oraz dowolną interpretację przeprowadzonych dowodów.

W uzasadnieniu odwołania, Zobowiązany zakwestionował zaistnienie

w sprawie bezskuteczności egzekucji do majątku podatnika zasadniczego. Wskazał, iż dowodem na bezskuteczność egzekucji jest postanowienie o umorzeniu postępowania w tym zakresie (z uwagi właśnie na jego bezskuteczność). Akta przedmiotowej sprawy nie zawierają natomiast takiego postanowienia, tym samym nie zaistniała jedna z podstawowych przesłanek do orzekania o jego solidarnej odpowiedzialności. Zdaniem Odwołującego również druga z przesłanek (tzw. pozytywnych) została zastosowana wadliwie, bowiem Strona nie pełniła funkcji członka zarządu Spółki z o.o. H. już od lipca 2009r. a więc nie ponosi odpowiedzialności za płatność podatku dochodowego od osób fizycznych za listopad 2009r. W ocenie strony, decyzja nie spełnia również podstawowych warunków formalnych albowiem nie wskazuje konkretnych zaległości podatkowych, a jedynie ogólniki, co uniemożliwia weryfikację stanu zadłużenia Spółki i tym samym Zobowiązanego. Wskazuje na rozbieżności w kwotach zaległości.

Nadto, odwołujący wskazał, iż w niniejszej sprawie wystąpiły dwie przesłanki negatywne, wyłączające Jego odpowiedzialność za zaległości Spółki z o.o. H.,

tj. brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość tej Spółki oraz wskazanie jej mienia umożliwiającego egzekucję zobowiązań. Powołując się na treść uchwały zarządu Spółki z dnia 5 grudnia 2007r. K.G.. wskazał dalej, iż do jego zadań należało jedynie podejmowanie decyzji personalnych, natomiast kompetencje związane z szeroko rozumianymi kwestiami majątkowymi i finansowymi Spółki leżały w gestii dwóch pozostałych członków zarządu, wobec czego nie miał On jakiejkolwiek wiedzy na temat kondycji ekonomicznej Spółki.

Druga z przesłanek wyłączających (według Strony) jej odpowiedzialność podatkową polega na wskazaniu majątku Spółki, z którego możliwe jest faktyczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. K.G. wskazał, iż majątkiem tym jest mienie Spółki z o.o. H. znajdujące się w H. w K.

Odwołujący podniósł również okoliczność nieprzeprowadzenia egzekucji z majątku Spółki, znajdującego się w magazynie w Z. koło K. (gdzie znajdowały się m.in. lady chłodnicze o wskazywanej wartości ok. [...] zł).

Strona stwierdziła ponadto, iż decyzja organu pierwszej instancji dotknięta jest wadą nieważności, gdyż nie obejmuje wszystkich członków zarządu Spółki z o.o. H.. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, uzasadniała konieczność prowadzenia jednego postępowania do wszystkich członków zarządu (m.in. ze względu na prawa regresowe).

W kolejnym piśmie z dnia 21czerwca 2011 r. Strona przedłożyła kopię wyciągu z rozprawy z dnia 2 lutego 2011r. przed Sądem Rejonowym w Kołobrzegu. podnosząc, iż ze złożonych zeznań świadka, M.A. wynika, iż cały majątek Spółki z o.o. H. zmagazynowany w Z. zabrał i wywiózł P.Z. .

Realizując wezwanie organu odwoławczego w zakresie przedstawienia przesłanek egzoneracyjnych, w dniu 25 lipca 2011r. Zobowiązany przesłał do organu pismo z wnioskiem o przesłuchanie świadków: M.A., J. M., J. W., D. M. i H. H. na okoliczność wykazania braku bezskuteczności egzekucji do majątku Spółki z o.o. H. oraz na okoliczność braku faktycznego (i czynnego) sprawowania funkcji członka zarządu w w.w Spółce. W piśmie tym Strona wniosła o przeprowadzenie dowodów

z dołączonych do niego dokumentów: protokołu z rozprawy przed Sądem Rejonowym w Gryficach z dnia 28 października 2009r., postanowienia Sądu Rejonowego w Koszalinie VII Wydziału Gospodarczego ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 20 kwietnia 2009r. oraz zażalenia na to postanowienie, postanowienia Sądu Okręgowego w Koszalinie Wydziału VI Gospodarczego z dnia 4 maja 2009r., postanowienia Sądu Rejonowego w Koszalinie VII Wydziału Gospodarczego ds. Upadłościowych i Naprawczych z dnia 19 czerwca 2009r., umowy najmu lokalu pomieszczenia magazynowego z dnia 1 lipca 2008r. wraz

z aneksem nr 1 do tej umowy oraz zestawienia bieżących zobowiązań publiczno- prawnych Spółki z o.o. H. z podpisem P.Z. datowanym na 1 marca 2009r. Wniosła także o przeprowadzenie dowodów z dokumentów zawartych już w aktach sprawy (wymienionych w omawianym piśmie) mających świadczyć o tym, iż faktyczny zarząd nad Spółką prowadził P.Z. .

Dyrektor Izby Skarbowej w S. odmówił przeprowadzenia wnioskowanych dowodów w postaci przesłuchania wymienionych osób, z uwagi na to, iż przedmiotem dowodzenia miałyby być okoliczności udowodnione już w sprawie innymi dowodami, bądź okoliczności nie mające znaczenia dla sprawy.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S., przytoczył treść przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej, że okoliczność pełnienia przez K.G. funkcji członka zarządu Spółki z o.o. H. zarówno w momencie powstania przedmiotowych zobowiązań jak i w chwili przekształcenia się tych zobowiązań w zaległości podatkowe nie budzi zdaniem organu wątpliwości. Strona funkcję tę pełniła bowiem w okresie od 25 sierpnia 2004r. do 1 lipca 2009r. Decyzja ta nie obejmuje wspomnianej przez Zobowiązanego w odwołaniu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za listopad 2009r.

W zakresie okoliczności bezskuteczności egzekucji do majątku Spółki z o.o. H. organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż została ona dowiedziona, powołując się przy tym na treść uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08, według której stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczonego dowodu.

Z protokołu o stanie majątkowym dłużnika z dnia 15 marca 2011r., a wcześniej z adnotacji pracownika organu egzekucyjnego (poborcy skarbowego) z dnia 17 kwietnia 2009r. wynika, iż w dacie 23 marca 2009r. zostało podpisane porozumienie czynszowe pomiędzy Spółką z o.o. H. i Spółką z o.o. H. a właścicielem H. I. Spółka z o.o. i I. Spółka z o.o. M. tego porozumienia Spółki H. i H. wyraziły zgodę na przejęcie wynajmowanych powierzchni użytkowych (w H. w K. i G.) i znajdujących się w ich granicach rzeczy ruchomych przez Spółki H. I. i I., w przypadku nieuregulowania zaległości czynszowych do dnia 10 kwietnia 2009r. Na dzień 17 kwietnia 2009r. Spółka z o.o. H. posiadała zaległość z tego tytułu wobec Spółki z o.o. H. w kwocie [...] zł.

Organ odwoławczy nie podzielił zatem oceny Zobowiązanego co do możliwości przeprowadzenia egzekucji w tym zakresie. W jego ocenie, z akt sprawy wynika, iż mienie Spółki z o.o. H. (określone w powołanym porozumieniu) zostało faktycznie przejęte przez wierzycieli Spółki. Z pisma Spółki z o.o. H. (dawniej H. I.t) z dnia 1 kwietnia 2010r. stanowiącego odpowiedź na zawiadomienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia 23 marca 2010r. o zajęciu prawa majątkowego wynika, iż Spółka ta dokonała wyceny (poprzez rzeczoznawcę) zajętych składników majątku, wedle której ich wartość stanowiła kwotę [...] zł wobec nieuregulownej przez Spółkę z o.o. H. wierzytelności wraz z odsetkami i karami umownymi w łącznej wysokości [...] zł. Wobec pozostającej nadal, pomimo przejęcia majątku, nieuregulowanej wierzytelności w kwocie [...] zł zajęcie organu egzekucyjnego nie mogło być zrealizowane.

Co do powoływanego przez Stronę majątku Spółki, który mógłby być przedmiotem egzekucji (zmagazynowanego w Z. koło K.) organ wskazał na obiektywnie istniejący brak możliwości dokonania zajęcia okazanych wówczas rzeczy. Według raportu poborcy skarbowego z dnia 29 kwietnia 2009r., opatrzonego dokumentacją fotograficzną, znajdujące się w tym magazynie ruchomości zostały zeskładowane w stanie uniemożliwiającym jakiekolwiek ich opisanie oraz wycenę. Strona zobowiązała się uporządkować ruchomości i przekazać dokumentację (rysunki) wskazującą na przeznaczenie składowanych elementów. Z deklaracji tej jednak się nie wywiązał, wskazując natomiast w obecnym postępowaniu, iż ruchomości te zostały wywiezione z magazynu przez innego z członków zarządu.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej kierowanie egzekucji do nieidentyfikowalnych składników majątku spółki, z których zaspokojenie jest dalece niepewne i wiąże się -w praktyce- jedynie z generowaniem dodatkowych kosztów egzekucyjnych jest sprzeczne z zasadą celowości egzekucji wyrażoną w art. 7 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Organ odwoławczy wskazał dalej, iż treść przepisów art. 116 Ordynacji podatkowej nakazuje przeprowadzenie oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy nie zachodzą przesłanki zwalniające członka zarządu z odpowiedzialności za dług podatkowy Spółki. Wykazanie jednak okoliczności uwalniającej od odpowiedzialności, spoczywa na członku zarządu.

Odnosząc się do zarzutu Strony, iż nie miała ona wiedzy o sytuacji finansowej Spółki, co oznacza brak jej winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, iż nie neguje ustaleń wynikających z akt sprawy, iż szczególnie czynny udział w zarządzaniu Spółką miał U. K. P.Z., jednak ta okoliczność nie może być podstawą zwolnienia Strony - jako członka zarządu- z odpowiedzialności podatkowej za długi Spółki, którą zarządzał wspólnie z innymi członkami tego zarządu. Wskazał przy tym na orzecznictwo sądowe wyrażające podobne stanowisko.

Nadto organ odwoławczy wskazał, iż na karcie wzorów podpisów osób upoważnionych do rachunku Spółki w Banku [...] S.A. z dnia 16 czerwca 2005r. widnieją dane osobowe i podpis K.G. Ponadto z informacji nadesłanej przez Spółkę Naczelnikowi [...] Urzędu Skarbowego w S. w trybie art. 31 Ordynacji podatkowej, wynika, iż osobą odpowiedzialną za terminową wpłatę organowi podatkowemu pobranych kwot podatków od dnia 29 listopada 2006r. jest K.G.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów podniesionych w odwołaniu. Wyjaśnił zatem, iż zsumowanie kwot zaległości Spółki w zakresie danego rodzaju podatku (bądź odsetek za zwłokę) nie świadczy o wadliwości decyzji, tym bardziej, iż szczegółowe kwoty zaległości za odpowiednie miesiące (okresy rozliczeniowe) wykazane zostały w aktach sprawy w postaci wydruków z ewidencji księgowej organu, jak i dokumentów źródłowych w postaci zeznań i deklaracji podatkowych.

Organ odwoławczy za bezpodstawny uznał zarzut pominięcia w skarżonej decyzji pozostałych członków zarządu Spółki z o.o. "H.". Z sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej wynika bowiem wprost, iż za zobowiązania Spółki odpowiedzialni są również H.S. L. i U. K. P.Z. . Wobec wymienionych członków- zarządu, organ pierwszej instancji wydał w dacie [...] r. odrębne decyzje na podstawie art. 116 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej: nr [...] (dot. Pana Z.) i nr [...]l 1 (dot. Pana L.).

Co do prowadzenia odrębnych postępowań podatkowych wobec poszczególnych członków zarządu Spółki, Dyrektor Izby Skarbowej w S. odwołał się do uchwały NSA z dnia 9 marca 2009r. sygn. akt I FPS 4/08 (publ. LEX 486211).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie., K.G.. reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w S. oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w S.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1.prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 108 § 4 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, że egzekucja zobowiązań podatkowych z majątku Spółki okazała się bezskuteczna,

-art. 116 § 2 w związku z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie, iż nie zachodzi żadna z przesłanek egzoneracyjnych w nich wymieniona ,

2. przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj:

- art. 122, art. 187 i art. 191 Ordynacji podatkowej wskutek przekroczenia zasady

swobodnej oceny dowodów przeprowadzonych w niniejszej sprawie poprzez bezpodstawne pominięcie istotnych w sprawie twierdzeń i zarzutów skarżącego oraz

dowolną i nieuzasadnioną interpretację przeprowadzonych dowodów,

-art. 6,7,8 i 12 kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 18 ustawy

z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w wyniku czego doszło do przeniesienia przez organ podatkowy odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki na skarżącego bez spełnienia przesłanek określonych w cytowanym przepisie.

W uzasadnieniu skargi, skarżący wyraża sprzeciw wobec stwierdzenia, iż całokształt zebranych w sprawie dowodów stanowi o bezskuteczności egzekucji do podatnika zasadniczego - Spółki z o.o. H. Jak wskazał skarżący, o ile nie budzi zastrzeżeń przyjęcie przez organy skarbowe, iż egzekucja z rachunków bankowych spółki faktycznie była bezskuteczna, o tyle analogiczne stwierdzenie

o bezskuteczności egzekucji z ruchomości jest absolutnie nieuprawnione.

Uzależnianie przez organ egzekucyjny prowadzenia egzekucji z ruchomości Spółki H. znajdujących się w magazynie w Z. od "uporządkowania ruchomości i przekazania dokumentacji (rysunków) wskazujących na przeznaczenie składowanych elementów stanowi w ocenie skarżącego, ewidentne naruszenie prawa. Za takie samo należy uznać bezczynność organu w prowadzeniu egzekucji z ruchomości Spółki znajdujących się w H i to nie (tylko) dlatego, że organ ich nie zajął po dacie podpisania porozumienia o ich przekazaniu spółce H. I., (a więc w kwietniu 2009r), ale dlatego, że organ nie zajął ich wcześniej (tj. we wrześniu 2008r). Postępowanie egzekucyjne wobec Spółki H. zastało wszczęte w sierpniu 2008r. Skarżący wywodzi dalej, iż celem każdego postępowania egzekucyjnego jest zaspokojenie należności wierzyciela. W świetle art.7 § 2 ustawy egzekucyjnej, organ egzekucyjny powinien zająć wszystkie ruchomości znajdujące się w prowadzonych przez Spółkę lokalach gastronomicznych, a nie poprzestawać na oświadczeniu Jej reprezentanta (Pana Z.), iż dłużnik nie posiada majątku, a wyposażenie lokali zakupiono w systemie ratalnym w drodze leasingu. Zajęcie tych ruchomości spowodowałoby, iż czynności podjęte przez dłużnika celem ich zbycia, jako sprzeczne z prawem byłyby nieważne (art. 58 K.c). Tym samym późniejsze przekazanie tych ruchomości (których wartość wyniosła [...] zł - choć zdaniem Skarżącego została zaniżona) Spółce H. I.nie miałoby wpływu na dalszą egzekucję.

Nadto, skarżący wskazał, iż do bezskuteczności egzekucji przyczyniły się działania Pana Z., którego oświadczenie o braku majątku Spółki było nieprawdziwe, skoro w marcu 2009r. zawarł porozumienie o przekazaniu wierzycielom wszelkich rzeczy ruchomych należących do Spółki z o.o. H..

Dalej skarżący wskazuje, iż w myśl art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w postępowaniu takim mają zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, a tym samym wynikające z tej ustawy zasady: praworządności i celowości działania administracji państwowej (art. 6 K.p.a.), uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 K.p.a.), pogłębiania zaufania obywateli do organów państwowych (art. 8 K.p.a.) oraz szybkości i prostoty postępowania (art. 12 K.p.a.). Przytacza następnie szereg orzeczeń sądów administracyjnych, dotyczących powyższych zasad postępowania. Konkluduje, iż niedopuszczalne jest przerzucanie na Zobowiązanego skutków zaniedbań i nieprawidłowości popełnionych (w Jego ocenie) przez organ egzekucyjny.

Na koniec stwierdza, iż fakt posiadania przez Spółkę majątku o wartości ok. [...] zł potwierdza bilans sporządzony na dzień 31 grudnia 2008r. (załączony do skargi). Wobec wymienionych okoliczności twierdzenie o bezskuteczności egzekucji do majątku Spółki z o.o. H. jest nieuprawnione.

Strona kwestionuje również stanowisko organu odwoławczego, co do nie wystąpienia w przedmiotowej sprawie przesłanek wyłączających odpowiedzialność podatkową. Ponownie wskazuje, iż w myśl podjętej uchwały, przedmiotem jego działania były sprawy związane z polityką kadrową i personalną Spółki oraz monitorowaniem i wspieraniem procesu przygotowywania ofert sprzedaży. Wszelkie sprawy dotyczące szeroko rozumianych spraw ekonomicznych (finansowych) Spółki- w tym reprezentowanie jej przed organami podatkowymi- należały do kompetencji innego członka zarządu - P. Z.. Strona wiedzę na temat sytuacji finansowej Spółki czerpała jedynie z bilansów oraz rachunków zysków i strat. Z dokumentu tego za rok 2008r, wynika, iż na dzień 31 grudnia 2008r. spółka osiągnęła zysk [...] zł. Nadto, w przeciwieństwie do P. Z. i H. L.- skarżący nie posiadał upoważnienia do dysponowania rachunkami bankowymi Spółki (zarówno w Banku [...] S.A. jak i Banku [...] S.A.).

Strona podtrzymała ponadto zarzut, o wadliwości decyzji pierwszoinstancyjnej, wynikającej z nie wykazania konkretnych kwot poszczególnych zaległości oraz nie objęcia nią wszystkich członków zarządu. Natomiast organowi odwoławczemu zarzuciła naruszenie przepisu art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej, z uwagi na odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez Nią dowodów w zakresie bezskuteczności egzekucji do majątku Spółki oraz braku winy w niezgłoszeniu wniosku o Jej upadłość.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Skarbowej w S. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Sprawa będąca przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej dotyczy odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej - członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością.

Stosownie do treści art. 116 § 1 i 2 Ordynacja podatkowa za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciwko spółce okaże się bezskuteczna, chyba że członek zarządu wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości bądź wszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie z jego winy, bądź też wskaże on mienie, z którego egzekucja jest możliwa. Odpowiedzialność członków zarządu obejmuje zobowiązania podatkowe, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków.

Jednocześnie zwrócić trzeba uwagę, że przywołanym przepisem ustawodawca ustanowił przesłanki odpowiedzialności członków zarządów spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tychże spółek.

Przesłanki te dzieli się na pozytywne i negatywne. Do pozytywnych zalicza się bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowej oraz powstanie zobowiązania podatkowego w okresie pełnienia funkcji przez członka zarządu, o którego odpowiedzialności się orzeka. Natomiast wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości spółki lub wszczęto postępowanie zapobiegające upadłości (postępowanie układowe) albo, że niezgłoszenie wniosku

o ogłoszenie upadłości oraz niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło nie

z jego winy, bądź też, że wskazał on mienie spółki, z którego egzekucja jest możliwa, traktuje się jako przesłanki negatywne. Zaistnienie którejkolwiek z przesłanek negatywnych wyłącza odpowiedzialność członka zarządu za zaległości podatkowe spółki.

Jeżeli chodzi o pierwszą z przesłanek pozytywnych, czyli fakt pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w okresie, którego dotyczy decyzja, w ocenie Sądu, organy podatkowe wykazały to w sposób nie budzący wątpliwości. Kwestie związane z zaistnieniem tej przesłanki zostały w obszerny sposób omówione

w zaskarżonej decyzji, Sąd podziela stanowisko organu podatkowego ugruntowane w tym zakresie w przywołanym przez organ orzecznictwie sądowo-administracyjnym.

Dla ustalenia istnienia przesłanek pozytywnych z art. 116 Ordynacji podatkowej niezbędne jest ustalenie, czy dana osoba w określonym czasie pełniła obowiązki członka zarządu, dla tej odpowiedzialności nie ma znaczenia fakt podziału czynności pomiędzy członkami zarządu.

Znajdujące się w aktach sprawy oświadczenie o rezygnacji z funkcji członka zarządu zawarte w protokole ze Zgromadzenia Wspólników w dniu 30 czerwca

2009 r. z dniem 1 lipca 2009 r., potwierdza dodatkowo fakt, że w okresie powstania zaległości podatkowej Skarżący pełnił funkcję członka zarządu Spółki. Ustalenia stanu faktycznego jednoznacznie potwierdzają tę okoliczność.

W świetle art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej podstawowe znaczenie dla odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki ma także ustalenie bezskuteczności egzekucji z majątku spółki. Należy zauważyć, że zgodnie z uchwałą NSA z dnia 8 grudnia 2008r. sygn. akt II FPS 6/08 stwierdzenie bezskuteczności egzekucji ustala się na podstawie każdego prawnie dopuszczalnego dowodu.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawił podejmowane w tym zakresie wobec Spółki działania i wynikające stąd wnioski. Ponadto w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zgodnie z nakazem Sądu Rejonowego w Koszalinie według oświadczenia H. S. L. nie ustalono majątku, z którego można by prowadzić egzekucję. Poszukiwania majątku ruchomego a także nieruchomego w tym w oparciu o Centralny Rejestr Ksiąg Wieczystych oraz Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, nie przyniosły również żadnych rezultatów. Próba zajęcia rachunku bankowego w Banku [...], Banku [...] również okazała się nieskuteczna – w ostateczności komornik sądowy uznał, że egzekucja przeciwko Spółce H. z o.o. jest bezskuteczna.

Odnosząc się z kolei do sygnalizowanej przez Skarżącego możliwości zaspokojenia się Skarbu Państwa z majątku Spółki H. tj. ruchomości w lokalach gastronomicznych spółki H. których wartość zdaniem skarżącego wynosiła [...] zł., majątek Spółki znajdujący się w magazynie w Z. - m.in. lady chłodnicze o wskazywanej wartości ok. [...] zł, mienie Spółki znajdujące się w .H w K., a tym samym do trzeciej z przesłanek w tym przypadku egzoneracyjnej, należy podkreślić, że strona wskazała mienie Spółki, które w przypadku G. H. w K. na skutek porozumienia z dnia 23 marca 2009 r. zawartego ze Spółką H.I. zostało przejęte, stało się jej własnością w zamian za zaległości Spółki H. z tytułu czynszu za lokal w tym kompleksie, przy czym wartość przejętych składników wyniosła [...] zł wobec zaległości [...] zł zatem poborca skarbowy 17 kwietnia 2009 r. nie mógł dokonać stosownego zajęcia.

Natomiast wobec pozostałej części majątku ruchomego składowanego

w magazynie w Z., które Skarżący okazał w dniu 29 kwietnia 2009 r.

poborcy skarbowemu, który na tę okoliczność sporządził raport

i dokumentację fotograficzną ruchomości, odnotowując zeskładowanie części regałów sklepowych, lad urządzeń chłodniczych ale w stanie uniemożliwiającym ich opisanie, zajęcie i wycenę- organ wskazał na zobowiązanie Skarżącego do uporządkowanie rzeczy umożliwiające ich zajęcie. Organ ponowił wezwanie co do ww ruchomości złożonych w magazynie w Zielenienie 17 marca 2010 r.

W ostateczności organ pierwszej instancji uznał, że Skarżący nie wskazał mienia

z którego egzekucja doprowadziłaby do zaspokojenia Skarbu Państwa a organ odwoławczy uznał, że kierowanie egzekucji do niezidentyfikowanych składników majątku spółki, z których zaspokojenie jest dalece niepewne i wiąże się w praktyce jedynie z generowaniem dodatkowych kosztów egzekucyjnych jest sprzeczne

z zasadą celowości egzekucji.

Mając na uwadze te okoliczności organ odwoławczy stanął na stanowisku, iż uzasadniona jest ocena ziszczenia się przesłanki bezskuteczności egzekucji i braku wskazania majątku przez Skarżącego do egzekucji.

Przypomnieć zatem należy w tym miejscu, że o bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, w rozumieniu art. 116 Ordynacji podatkowej, nie musi przesądzać wyłącznie umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz wydanie, w jego konsekwencji, postanowienia w sprawie umorzenia tego postępowania. Mogą za tym przemawiać inne działania organu egzekucyjnego, niekoniecznie zakończone postanowieniem o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Muszą one jednak nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do tego, że egzekwowana wierzytelność nie może być zaspokojona z jakiejkolwiek części majątku spółki (wyrok NSA z dnia 20 lutego 2007 r., II FSK 233/06, LEX nr 364426).

Możliwość uwolnienia się członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o., poprzez wskazanie mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowych, wymaga wskazania takiego mienia, z którego egzekucja faktycznie jest możliwa" (wyrok WSA w Warszawie

z dnia 20 września 2006 r., III SA/Wa 3277/05, M. Pod. 2007, nr 2, s. 45).

W przepisie art. 116 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej chodzi o mienie istniejące

w chwili jego wskazania, które realnie umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

W ocenie Sądu mając na uwadze powyższe, bezspornie z takim wskazaniem majątku mamy do czynienia w niniejszej sprawie przy czym w decyzji organu pierwszej instancji brak jest w ogóle odniesienia się do możliwości egzekwowania zaległości podatkowych wobec majątku Spółki H. składowanych w magazynie

w Z., stanowisko zaś organu odwoławczego, sprowadza się do gołosłownego powołania się na brak celowości egzekucji w sytuacji gdy

z dokumentacji fotograficznej oraz z zeznań wskazanych przez Skarżącego Świadków w osobie M.A. (pracownik wynajmującego magazyn w Z.) i J.J. (kierowca) wynika, że obok jak wskazuje organ części regałów –nieidentyfikowalnych- były lady chłodnicze, lodówki itp. wyposażenie lokalu gastronomicznego, a ponadto jak wynika to z informacji przedstawionej organowi odwoławczemu przez organ pierwszej instancji wobec którego nie nastąpił zbieg innych egzekucji.

Ponadto również uznanie bezskuteczności egzekucji wobec Spółki wobec informacji płynących z załączonych do odwołania Postanowienia Sądu Rejonowego

w Koszalinie z dnia 20 kwietnia 2009 r., zażalenia na to postanowienie z dnia 24 kwietnia 2009 r., Postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 4 maja 2009 r.

a dotyczących wierzytelności przysługujących Spółce H. z o.o. od K.G. z tytułu podnajmowania lokalu w E. a przekazywanych następnie do Spółki H. z o.o. jest przedwczesne.

Ponadto Skarżący powołuje się na fakt, że bilans za 2008 r. (w aktach administracyjnych) wykazywał zysk w kwocie [...] zł, Spółka dokonywała płatności w ciągu pierwszego półrocza 2009 r., na co wskazuje również analiza zgromadzonych przez organ dokumentów – organ pierwszej instancji zaś, uznał, że dłużnik jest niewypłacalny po uzyskaniu informacji z Sądu Rejonowego w Koszalinie wskazał, że nie doszło do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, zaś organ odwoławczy w rozstrzygnięciu w ogóle pominął te okoliczności, natomiast w odpowiedzi na skargę wskazał, że Spółka nie regulowała swoich zobowiązań już w 2008 r. a okoliczność ta miała charakter trwały zatem wniosek o ogłoszenie upadłości winien być złożony już w 2008 roku nie wskazując na podstawie jakich okoliczności taki wniosek formułuje.

Mając zatem powyższe okoliczności na uwadze organ winien podjąć niezbędne czynności po pierwsze celem wykazania jakie okoliczności faktyczne przemawiają za tym, że ze wskazanych rzeczy ruchomych składowanych

w Zielenienie nie była możliwa egzekucja oraz czy faktycznie istnieje wierzytelność Spółki H. z o.o. wobec K.G. i w jakiej wysokości.

Przypomnieć bowiem należy, że równocześnie art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej wskazuje na możliwość uchylenia się od odpowiedzialności za zobowiązania Spółki przez członków zarządu w przypadku wskazania, iż we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe, wykazania, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiły bez winy członka zarządu, a także wskazanie mienia spółki z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części. W tym miejscu należy wskazać na ciężar dowodu obciążający w określonej sytuacji raz organ podatkowy, w innym wypadku podatnika. Ta pierwsza sytuacja ma miejsce w przypadku podejmowania przez organ podatkowy wszelkich działań w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie

z regułą opisaną w art. 122 Ordynacji podatkowej oraz stwierdzenia w oparciu o te ustalenia istnienia przesłanek o odpowiedzialności członka zarządu. Natomiast zgodnie z treścią mającego zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej to na podatniku spoczywa ciężar wskazania przesłanek uwalniających go od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki (wyrok NSA z dn.14.09.2005r. sygn. akt FSK 2062/04, Lex 173087,wyrok WSA w Gliwicach z dn.25.01.2010r. sygn. akt I SA/GI 313/09 LEX nr 559421, wyrok WSA w Olsztynie

z dn.24.03.2005r. I SA/OI 345/04, ZNSA 2005/1/98).

W stanie faktycznym niniejszej sprawy oznacza to, że organ winien wykazać istnienie zaległości podatkowej, bezskuteczność egzekucji, fakt sprawowania przez K.G. funkcji członka zarządu w okresie, w którym powstało zobowiązanie podatkowe, które następnie stało się zaległością. Natomiast to członek zarządu, w celu uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości spółki winien wykazać, że wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego został złożony w czasie właściwym albo że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło bez jego winy, ewentualnie wskazać mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Członek zarządu wskazuje okoliczności, inicjatywę dowodową, ale to organ podatkowy prowadzi postępowanie dowodowe.

Przenosząc treść powołanego przepisu na stan faktyczny rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, iż ustalenia organu podatkowego co do bezskuteczności egzekucji oraz braku możliwości zaspokojenia zaległości ze wskazanego mienia spółki są na obecnym etapie, wobec poczynionych spostrzeżeń Sądu przedwczesne.

W ponownym postępowaniu organ uwzględni wskazania Sądu co do konieczności podjęcia czynności celem ustalenia czy istnieje wierzytelność Spółki H. z o.o. wobec K.G., tj. czy istnieje majątek z którego może nastąpić zaspokojenie Skarbu Państwa oraz czy i dlaczego wskazane mienie ruchome składowane w magazynie w Z. nie mogło stanowić zaspokojenia należności Skarbu Państwa.

Uznając w tych warunkach skargę za uzasadnioną stosownie do przepisu

art. 145 § pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzec należało

o uchyleniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do art. 152 ww ustawy orzeczono

o niewykonalności uchylonej decyzji.

O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz Skarżącego orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy oraz § 14 pkt 2 ppkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm. ).