Wyrok NSA oz. w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 355/98
NSA oz. w Rzeszowie
Data orzeczenia: 1998-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 626  Ustrój samorządu terytorialnego, w tym referendum gminne
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1
journal: Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 grudnia 1995 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o samorządzie terytorialnym.
Teza: Z art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ wynika, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i gmina w celu realizacji tych zadań może zawierać umowy z innymi podmiotami.

TEZY

Z art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ wynika, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i gmina w celu realizacji tych zadań może zawierać umowy z innymi podmiotami.


SENTENCJA

oddala skargę Miasta J. na uchwałę Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (...) w przedmiocie stwierdzenia niezgodności z prawem części uchwały Rady Miasta J. (...) w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Miasta na 1997 rok.


UZASADNIENIE

Rada Miasta J. w uchwale (...) w sprawie wprowadzenia zmian w budżecie Miasta na 1997 rok zamieściła m.in. następujące postanowienia:

- w dziale 79 - "Oświata i wychowanie", w rozdziale 7911 - "Szkoły podstawowe", w par. 73 zwiększyła dotacje na finansowanie inwestycji innych jednostek organizacyjnych i przeznaczyła kwotę 100.000 zł na dofinansowanie budowy sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej SS Niepokalanek w J.;

- w dziale 89 - "Różna działalność", w rozdziale 8995 - "Pozostała działalność", w par. 48 przeznaczyła kwotę 10.000 zł na dofinansowanie działalności "Gazety J."

Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej (...) z 27 stycznia 1998 r. stwierdziło, że przeznaczenie kwoty 10.000 zł na dofinansowanie działalności "Gazety J." narusza art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./, gdyż dofinansowuje działalność podmiotu, który nie realizuje zadań publicznych ciążących na gminie. Natomiast wydatek w kwocie 100.000 zł na dofinansowanie budowy sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej SS Niepokalanek w J. powinien być zaklasyfikowany do par. 48 - "Pozostałe dotacje", a nie do par. 73 - "Dotacje na finansowanie inwestycji innych jednostek organizacyjnych", i z tej przyczyny doszło do naruszenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 kwietnia 1991 r. w sprawie klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych oraz innych przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 39 poz. 169ze zm./.

W uzasadnieniu tej uchwały Kolegium przytoczyło, że z umowy zawartej 29 grudnia 1997 r. pomiędzy Zarządem Miasta J. a Redakcją "Gazety J." wynika, że dofinansowanie dotyczy bieżącej działalności tej gazety Z umowy tej nie wynika, aby "Gazeta J." zobowiązała się do wykonywania jakichkolwiek zadań publicznych o znaczeniu lokalnym, związanych z zaspokajaniem zbiorowych potrzeb wspólnoty. Na podstawie art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym, gmina może w celu wykonywania swoich zadań zawierać umowy z innymi podmiotami. Z uwagi jednak na brak powiązania wydatku na dofinansowanie "Gazety J." z wykonywaniem zadań gminy, takie dofinansowanie zostało podjęte z naruszeniem prawa.

Budżety gmin, zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 5 stycznia 1991 r. Prawo budżetowe /t.j. Dz.U. 1993 nr 72 poz. 344 ze m./, uchwala się na rok kalendarzowy, brakuje zatem podstaw prawnych do wszczęcia przez organ nadzoru postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały w ww. części w trybie art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 października 1992 r. o regionalnych izbach obrachunkowych /Dz.U. nr 85 poz. 428 ze zm./. Szkoła Podstawowa SS Niepokalanek w J. nie stanowi jednostki organizacyjnej gminy, zatem wydatki na dofinansowanie takich jednostek powinny być zaklasyfikowane do par. 48. Wskazane uchybienie stanowi nieistotne naruszenie prawa.

Rada Miasta J. 27 lutego 1998 r. powzięła uchwałę (...) w sprawie wniesienia skargi na rozstrzygnięcie nadzorcze Regionalnej Izby Obrachunkowej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Rada Miasta podniosła, iż podstawowym obowiązkiem samorządu jest zaspokajanie zbiorowych potrzeb społeczności lokalnej. Działania te są kierowane na zewnątrz do różnych podmiotów. Katalog obowiązków gminy w tym zakresie zawiera art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Ponadto art. 9 ust. 1 tej ustawy daje gminie uprawnienia, aby w celu wykonywania zadań własnych mogła zawierać umowy z innymi podmiotami. Przeznaczając dotacje na dofinansowanie gazety lokalnej, Rada Miasta działała w granicach prawa. "Gazeta J." jest na terenie Miasta jedynym cyklicznym wydawnictwem prasowym, które podnosi aktualne problemy lokalnej społeczności, a także informuje o działaniach i przedsięwzięciach władz miejskich. Wykonuje ona zadania głównie z zakresu oświaty i wychowania oraz kultury przez:

- informowanie mieszkańców o działaniach gminy oraz jej organów i jednostek organizacyjnych,

- propagowanie przedsięwzięć w zakresie utrzymania porządku i czystości w mieście oraz ochrony środowiska,

- informowanie i zachęcanie do udziału w imprezach kulturalnych i sportowych organizowanych przez gminę i inne jednostki.

Z przytoczonych argumentów wynika, że taka gazeta /tygodnik/ jest bardzo potrzebna na rynku lokalnym, choćby z tego względu, że w zastępstwie władz gminnych informuje społeczeństwo o ich pracach i zamierzeniach.

Jest to czasopismo niskonakładowe i z trudem pokonuje problemy finansowe.

Dotacja udzielona na koniec roku 1997 miała na celu pokrycie poniesionych strat.

W redagowaniu tej gazety biorą udział pracownicy Wydziału Kultury Urzędu Miasta oraz młodzież z miejscowych szkół średnich. Praca w redakcji tej gazety ma charakter społeczny

Odnosząc się do dofinansowania budowy sali gimnastycznej przy Szkole Podstawowej SS Niepokalanek z par. 73 - "Dotacje na finansowanie innych jednostek organizacyjnych" Rada Miasta J. wyraźnie podkreśliła, iż jest to dofinansowanie inwestycji. Wprawdzie niepubliczna placówka oświatowa nie jest jednostką organizacyjną gminy, lecz w jej zastępstwie wykonuje zadania ustawowe i dlatego nie można zgodzić się z interpretacją Regionalnej Izby Obrachunkowej, iż ten wydatek powinien być zaklasyfikowany do par. 48.

Regionalna Izba Obrachunkowa wniosła o oddalenie skargi i w replice na zarzuty w niej podniesione przytoczyła, że z wystąpienia zespołu redakcyjnego "Gazety J." z grudnia 1997 roku wynika, że zespołowi chodziło o środki na wyposażenie techniczne, szczególnie reporterów, fachowe prowadzenie księgowości, wynajem lokalu, opracowanie graficzne gazety, a więc o wydatki administracyjne wydawcy W protokole z obrad sesji Rady Miasta J. zanotowano wypowiedź burmistrza, składającego wniosek Zarządu o przeznaczenie kwoty 10.000 zł dla Redakcji "Gazety J.", z którego wynika, iż chodzi o dofinansowanie działalności gazety.

Wskazane dowody nie potwierdzają podnoszonego przez Radę Miasta w skardze faktu wykonywania zadań gminy w zakresie oświaty, wychowania i kultury Wydatek na ten cel nie służy zaspokajaniu zbiorowych potrzeb wspólnoty, a jedynie wspiera. spółkę wydawniczą. Jest też faktem powszechnie znanym, iż "Gazeta J." nie jest na rynku prasowym J. jedyną gazetą poruszającą problemy lokalne. Udzielanie dotacji jest szczególną. formą finansowania określonych zadań z budżetu i może nastąpić jedynie wówczas, gdy zezwala na to przepis ustawy o samorządzie terytorialnym lub inny przepis rangi ustawowej.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 18 kwietnia 1991 r. w sprawie klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych oraz innych przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 39 poz. 169 ze zm./, wydatki na finansowanie inwestycji własnych jednostek organizacyjnych gminy są klasyfikowane w par. 71 - "Wydatki na finansowanie inwestycji jednostek budżetowych" i par. 73 - "Dotacje na finansowanie inwestycji innych jednostek organizacyjnych".

Szkoła SS Niepokalanek nie jest jednostką organizacyjną gminy, dlatego właściwy do zaklasyfikowania wydatku na dofinansowanie inwestycji tej Szkoły jest par. 48, dotyczący dotacji nie objętych innymi paragrafami.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, nazywanej dalej ustawą o NSA, Sąd ten kontroluje zaskarżone decyzje lub uchwały organu nadzoru tylko pod względem zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Sąd w przedmiotowej sprawie nie dopatrzył się niezgodności zaskarżonej uchwały z prawem. Przedstawione przez Regionalną Izbę Obrachunkową argumenty zasługują na aprobatę i z tej racji wystarczy je tylko powtórzyć.

Z art. 7 ust. 1 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym /t.j. Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ wynika, że do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty i gmina w celu realizacji tych zadań może zawierać umowy z innymi podmiotami.

Z pisma Redaktora Naczelnego "Gazety J." z 4 grudnia 1997 r., skierowanego do Burmistrza Miasta J., w sprawie wsparcia finansowego tej gazety wynika, iż ubiegającemu się o pomoc finansową chodziło o pokrycie wydatków związanych z fachowym prowadzeniem księgowości, wynajmem lokalu, opracowaniem graficznym gazety. Natomiast w umowie z 29 grudnia 1997 r. zawartej między Zarządem Miasta J. a Redakcją "Gazety J." przytoczono, że kwota 10.000 zł będzie przeznaczona na pokrycie bieżącej działalności tej gazety.

W umowie tej nie ma żadnego zobowiązania gazety do realizacji zadań własnych gminy, jest to de facto umowa zbliżona do darowizny, gdyż zawiera jedynie obowiązek gminy do świadczenia na rzecz gazety kwoty 10.000 zł, bez żadnego świadczenia wzajemnego.

W takim stanie rzeczy nie jest to umowa w rozumieniu art. 9 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Argumentacja zawarta w skardze, iż w rzeczywistości gazeta realizuje zadania gminy, jest oderwana od dokumentów źródłowych, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie.

Należy też podzielić stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej, iż paragraf 73 załącznika do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 18 kwietnia 1991 r. w sprawie klasyfikacji dochodów i wydatków budżetowych oraz innych przychodów i rozchodów /Dz.U. nr 39 poz. 169/ dotyczy dotacji na finansowanie inwestycji jednostek organizacyjnych podporządkowanych gminie. Niesporny jest fakt, że Szkoła Podstawowa SS Niepokalanek w J. nie jest jednostką podporządkowaną Gminie Miastu J. i z tej racji wydatek z budżetu w kwocie 100.000 zł na dofinansowanie budowy sali gimnastycznej powinien być sklasyfikowany w paragrafie 48. Okoliczność, iż ww. jednostka realizuje zadania gminy w zakresie oświaty, nie może wpływać na zmianę paragrafów budżetu gminy.

Z przedstawionych względów, na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o NSA, należało skargę oddalić.