Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 643/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 145 § 1 pkt 6; art. 145a § 1; art. 145b § 1; art. 149; art. 151 § 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Sędzia WSA - Beata Blankiewicz-Wóltańska, Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] stycznia 2017 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie zwrotu dotacji; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." (dalej: "Strona" "Skarżący" lub "Stowarzyszenie") jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...) utrzymująca w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z (...) listopada 2015 r. nr (...) o odmowie uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.W.z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł wraz z odsetkami.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

W dniu 31 maja 2004 r. pomiędzy Miastem Stołecznym W. a Skarżącym została zawarta umowa nr 311/04 o udzielenie dotacji ze środków m.st. W.w kwocie 50.000,00 zł na realizację zadań w zakresie oświaty dzieci i młodzieży z przeznaczeniem na "Akcja Letnia – integracyjny obóz sportowo-rehabilitacyjny". Dotacja została przekazana w dniu 5 sierpnia 2004 r.

Pismem z 17 grudnia 2004 r. Zastępca Dyrektora Biura Edukacji Urzędu m.st. W. wezwał Stowarzyszenie do zwrotu przekazanych środków finansowych w związku z nierozliczeniem udzielonej dotacji, a następnie decyzją z dnia 9 marca 2005 r. Prezydent m.st. W. zobowiązał Skarżącego do zwrotu przedmiotowej dotacji. Decyzja organu I instancji z (...) marca 2005 r., jak i kolejne z (...) października 2006 r. i z (...) listopada 2008 r., zostały uchylone przez organ II instancji i sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kolejną decyzją z (...) czerwca 2011 r. nr (...) Prezydent m.st. W. działając na podstawie art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1241, ze zm.), art. 190 w zw. z art. 145 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5 pkt 1, art. 146 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1870, ze zm.), art. 13 § 1 pkt 1, art. 21 § 1 pkt 1 i § 3 oraz art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, ze zm.) zobowiązał Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł udzielonej z budżetu m.st. W. na podstawie umowy nr 311/04 z 31 maja 2004 r. wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Stowarzyszenie zobowiązane było do wykorzystania przyznanych środków finansowych zgodnie z celem na jaki je uzyskało i na warunkach określonych umową. Stowarzyszenie wykorzystało dotację na zakup turnusu rehabilitacyjnego, a nie organizację obozu sportowo – rehabilitacyjnego. Ponadto w akcji wzięły udział 42 osoby, a zgodnie z umową w obozie miało uczestniczyć 100 osób. Dodatkowo uczestnicy turnusu zorganizowanego przez Stowarzyszenie otrzymali dofinansowanie z Miejskiego Ośrodka Zatrudnienia i Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na pokrycie kosztów uczestnictwa w tym turnusie, co nie zostało odnotowane we wniosku o dotację.

Organ wskazał również, iż Stowarzyszenie nie przedstawiło oryginałów dokumentów księgowych, uniemożliwiając choćby częściowe rozliczenie dotacji (do 42% jej wysokości). Reasumując organ wskazał, iż przekazane środki finansowe stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem i podlegają zwrotowi do budżetu m.st. W.

Po rozpatrzeniu odwołania Strony decyzją z (...) marca 2013 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż z przeprowadzonego w sprawie postepowania dowodowego m.in. z przedstawionego poprawionego sprawozdania, wynika, iż Skarżący zorganizował wypoczynek dla 42 osób. Zgodnie z umową i przekazaną dotacją winien zorganizować wypoczynek dla 100 osób. Stąd też uznano, że zadanie zostało wykonane w 42%, gdyż 42 osoby niepełnosprawne odpowiadały warunkom umowy przyznającej dotację. Rozliczeniu mogłaby zatem podlegać kwota 21.000,00 zł. Bez znaczenia dla sprawy pozostaje podnoszona okoliczność braku możliwości zorganizowania obozu w S. J. Skoro strona zaakceptowała warunki umowy to musiała liczyć się ze wszystkimi jej warunkami. Ponadto organ II instancji podzielił stanowisko Prezydenta m.st W. co do braku możliwości rozliczenia części dotacji z uwagi na nieprzedstawienie przez stronę oryginałów dokumentów księgowych dokumentujących poniesione wydatki. Obowiązek ten wynikał natomiast z zapisów zawartej umowy i stanowił podstawę do rozliczenia dotacji.

Powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2013 r. Stowarzyszenie Pomocy Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc m.in. o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta m.st. W. jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, orzeczenia przedawnienia roszczeń w sprawie, zapoznanie się oraz dokonanie analizy prawnej przez Sąd z treścią odwołań i zgromadzonego materiału dowodowego kierowanych w sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w latach 2005-2011, które są integralną częścią niniejszej skargi.

Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2014 r. sygn. akt V SA/Wa 1294/13 WSA oddalił skargę, zaś wyrokiem z dnia 19 maja 2016 r. sygn. akt II GSK 2730/14 NSA oddalił skargę kasacyjną Stowarzyszenia.

Pismem z dnia 2 października 2015 r. Stowarzyszenie, powołując się na art. 145 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm., dalej: "k.p.a."), złożyło wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta m.st. W.z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...) zobowiązującą Stowarzyszenie Pomocy, Rehabilitacji i Turystyki Dzieci i Młodzieży Niepełnosprawnej "P." z siedzibą w W. do zwrotu dotacji udzielonej na podstawie umowy nr 311/04 udzielenia dotacji ze środków m.st. W. zawartej w dniu 31 maja 2004 r. w kwocie 50.000 zł wraz z odsetkami.

Skarżący wskazał, iż przesłanką wznowienia jest fakt, iż decyzja została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu (art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a.).

Postanowieniem z dnia 13 listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), wskazując że Strona dochowała określonego w art. 148 § 1 k.p.a. terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Decyzją z dnia (...)listopada 2015 r. nr (...) Kolegium odmówiło uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia (...) czerwca 2011 r. (...).

W dniu 24 listopada 2015 r. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wypłynął wniosek Skarżącego, wniesiony z zachowaniem ustawowego terminu, o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej decyzją z dnia (...) listopada 2015 r. nr (...).

Decyzją z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z (...) listopada 2015 r. nr (...).

Kolegium wskazało, że w myśl art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Stowarzyszenie wskazało, że decyzja Kolegium z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...), zapadła bez uzyskania opinii Ministra Finansów. W ocenie Kolegium podstawę prawną ww. decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, jak również z przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, z których w żaden sposób nie wynika, aby przed wydaniem decyzji o zwrocie dotacji niezbędna była jakakolwiek opinia innego organu, w tym w szczególności opinia Ministerstwa Finansów.

Decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) stycznia 2017 r. nr (...) Stowarzyszenie zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podnosząc m.in. wydanie orzeczenia przez SKO z naruszeniem prawa materialnego i proceduralnego, brak zastosowania art. 9 w zw. z art. 11 k.p.a. oraz art. 6, 7, 8, 10 i 12 k.p.a.

W tym miejscu wskazać należy, że skarga na decyzję SKO z dnia (...) stycznia 2017 r. zawierała szereg żądań dotyczących różnych postępowań sądowoadministracyjnych. Skarżący w obszernych zarzutach i wnioskach zawartych w tej skardze wskazywał na szereg aktów administracyjnych wydanych w różnym przedmiocie. W niniejszym podstępowaniu rozpatrywana jest jedynie skarga dotycząca postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia (...) stycznia 2017 r. w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zwrotu dotacji - skargi zostały rozdzielone i pozostałe skargi zostały wpisane pod nowe numery repertorium SA.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało swoje stanowisko w sprawie wskazując, iż w uzasadnieniu decyzji szczegółowo i obszernie wskazano na motywy, którymi kierował się organ odwoławczy, i wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Na wstępie wskazać należy, że granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066, ze zm.) i tylko naruszenie tego prawa w procesie wydawania zaskarżonej decyzji uzasadnia jej uchylenie, czyli wycofanie z obrotu prawnego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: "p.p.s.a"). W niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia takich naruszeń.

Przede wszystkim zauważyć należy, że decyzja pierwszoinstancyjna wydana została po uruchomieniu nadzwyczajnego trybu postępowania jakim jest wznowienie postępowania i zakres rozpoznania tej sprawy determinuje okoliczność, że decyzja będąca przedmiotem osądu została wydana w wyniku wznowienia postępowania. Mając na uwadze podnoszone przez skarżącą na etapie postępowania sądowoadministracyjnego zarzuty, nakierowane w istocie rzeczy na materialnoprawne aspekty rozstrzygnięcia kwestionowanego w trybie wznowienia postępowania, zwrócić należy uwagę, że jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 16 § 1 zd. 2 k.p.a. zasada trwałości decyzji. Zgodnie z tym przepisem uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznych, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Według przepisów art. 145 § 1 k.p.a., art.145a § 1 k.p.a. i art.145b § 1 k.p.a. podstawą wznowienia postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ostateczną mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w powołanych wyżej przepisach.

W punkcie wyjścia rozważań wskazać należy, iż w myśl utrwalonych w doktrynie i judykaturze poglądów wznowienie postępowania stanowi instytucję procesową mającą na celu stworzenie prawnej możliwości przeprowadzenia ponownego postępowania wyjaśniającego i ponownego rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, w której została już wydana decyzja ostateczna. Potrzeba stosowania tego rodzaju instytucji objawia się w sytuacjach, kiedy to po wydaniu decyzji ostatecznej ujawniła się wadliwość postępowania dowodowego, na którym oparto ostateczne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej albo też gdy wystąpiły później okoliczności, które pozbawiają znaczenia przesłanki, na jakich oparto rozstrzygnięcie sprawy (por. G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Tom I, Zakamycze, 2005 r., s. 295 i nast. wraz z cytowaną tam literaturą).

Dodać również należy, iż przepisy dotyczące wznowienia postępowania mają charakter szczególnej regulacji prawnej, która w drodze wyjątku i tylko w określonych sytuacjach dopuszcza możliwość wzruszenia ostatecznej decyzji. Przypadki te zostały wymienione w art. 145 § 1, art. 145a § 1 i w art. 145b § 1 k.p.a.

Zgodnie z tymi przepisami wznawia się postępowanie, jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione – art. 145 § 1 k.p.a., a ponadto można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja - art. 145a § 1 k.p.a. oraz gdy zostało wydane orzeczenie sądu stwierdzające naruszenie zasady równego traktowania, zgodnie z ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o wdrożeniu niektórych przepisów Unii Europejskiej w zakresie równego traktowania (Dz. U. Nr 254, poz. 1700, ze zm.), jeżeli naruszenie tej zasady miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną - art. 145b § 1 k.p.a.

Należy jednak zastrzec, iż samo wniesienie podania o wznowienie postępowania przez stronę nie wszczyna automatycznie postępowania. O wznowieniu bądź odmowie wznowienia postępowania rozstrzyga bowiem, stosownie do art. 149 k.p.a., właściwy organ.

Podanie takie uruchamia jedynie fazę wstępną postępowania, której celem jest ustalenie przez organ, czy nie zachodzą przedmiotowe bądź podmiotowe przesłanki niedopuszczalności wznowienia oraz czy zachowany został wymóg terminowości podania.

Organ po otrzymaniu podania jest zatem zobligowany do ustalenia czy podanie wniesione zostało przez uprawniony podmiot, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji istotnie istniejącej w obrocie prawnym oraz czy strona przywołała w podaniu którąś z podstaw wznowieniowych. Oprócz ustalenia, czy nie zachodzi niedopuszczalność wznowienia, w owej wstępnej fazie rozpatrywania podania organ administracji ma prawo i obowiązek badać również kwestię zachowania jednomiesięcznego terminu. Nie wolno mu natomiast oceniać, czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę faktycznie wystąpiły; tę kwestię organ administracji powinien rozważyć dopiero po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) - por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 września 2000 r. sygn. akt III SA 2304/99, ONSA 2001/4/179.

Postanowieniem z dnia (...) listopada 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wznowiło postępowanie w sprawie zakończonej decyzją z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., wskazując że w tym zakresie strona dochowała ustawowego terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania.

Decyzją z dnia (...) listopada 2015 r. nr (...), Kolegium odmówiło uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania, decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...).

We wniosku o wznowienie postępowania z dnia 2 października 2015 r. Skarżący wskazał, że organem, który winien wydać opinię przed rozpatrzeniem spraw przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest Ministerstwo Finansów. Stowarzyszenie poza gołosłownym stwierdzeniem, iż "organem wydającym opinię w tej sprawie powinno być Ministerstwo Finansów" nie powołało żadnych przepisów, które uzasadniłyby powyższe stanowisko.

Podstawę prawną decyzji Prezydenta m.st. W. z dnia z dnia (...) czerwca 2011 r. Nr (...) stanowiły przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych, jak również z przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych, z których w żaden sposób nie wynika, aby przed wydaniem decyzji o zwrocie dotacji niezbędna była jakakolwiek opinia innego organu, w tym w szczególności opinia Ministerstwa Finansów lub Ministra Finansów. Wobec powyższego w ocenie Sądu brak podstaw do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., gdyż decyzja nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu. Nie zachodzą też inne przesłanki do wznowienia postępowania, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a.

Konkludując, zasadnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że brak było podstaw do uchylenia w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia (...) marca 2013 r. nr (...), utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta m.st. W. z dnia (...) czerwca 2011 r. nr (...) zobowiązującą Skarżącego do zwrotu dotacji w kwocie 50.000,00 zł wraz z odsetkami. Zasadna jest zaś odmowa uchylenia dotychczasowej decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że przeprowadzona kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, iż odpowiada ona wymogom prawa. W sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych w skardze przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji, stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Również uzasadnienia decyzji odpowiadają wymogom art. 107 § 3 k.p.a.

Wskazać też należy, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, a jedynie kontroluje zgodność z prawem postępowania prowadzonego przez organy administracji.

Z powyższych względów, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.