Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 843/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Walentek (spr.), Sędzia NSA Szczepan Prax, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 1 kwietnia 2016 r. P.P. zwrócił się do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o udzielenie pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego m.in. na opłaty mieszkaniowe w wysokości 146 zł.

Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Burmistrz Miasta C., działając m.in. na podstawie art. 2, art. 3, art. 8, art. 41 pkt 1 i art. 106 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 163 ze zm.), odmówił wnioskodawcy pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w wysokości 146 zł.

W uzasadnieniu organ ustalił, że P.P. (dalej strona, skarżący) jest osobą niepełnosprawną i długotrwale chorą, prowadzącą samotnie gospodarstwo domowe, a jego dochód za miesiąc marzec 2016 r., na który składa się renta inwalidzka 592, 65 zł, dodatek mieszkaniowy 162,00 zł i dodatek energetyczny 11, 09 zł, wyniósł łącznie 766,95 zł, co stanowi 121% kryterium dochodowego dla osoby samotnie gospodarującej. Ponadto w miesiącu marcu otrzymał jednorazowy dodatek pieniężny w kwocie 400 zł, którego, jak stwierdził organ, nie wlicza się do dochodu. Dalej, na podstawie wywiadu środowiskowego, organ ustalił, że wydatki strony w miesiącu marcu kształtowały się następująco: opłata za mieszkanie 308, 96 zł, opłata za energię elektryczną 54,62 zł, koszty zakupu: leków 326,48 zł, biletu miesięcznego 40,50 zł, żywności w stołówce 191,10 zł. Organ wskazał, że dochód nie wystarczył na pokrycie wydatków niemniej jednak strona regularnie otrzymuje pomoc na zakup posiłku lub żywności w wysokości 160 zł, dofinansowanie do opłat za mieszkanie w wysokości 140 zł oraz do zakupu leków 125 zł na łączną kwotę 425 zł. Na podstawie powyższych ustaleń organ oszacował, że do dyspozycji strony w marcu pozostała kwota 270 zł. Mając na względzie analizę budżetu, systematyczne korzystanie z pomocy MOPS, a nadto okoliczność dysponowania jednorazowym dodatkiem w kwocie 400 zł, organ stwierdził, że przy właściwym gospodarowaniu budżetem domowym strona w pełnym zakresie powinna uregulować wszelkie płatności za mieszkanie.

Następnie organ wyjaśnił, że celem pomocy społecznej jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia ich niezbędnych potrzeb i przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są w stanie pokonać wykorzystując własne możliwości, a nadto, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Organ wskazał, że MOPS w C. w miesiącu marcu 2016 r. wydatkował na specjalne zasiłki celowe kwotę 4208,33 zł, a z pomocy tej skorzystały 24 rodziny. Średnia wysokość tego zasiłku wyniosła 175,35 zł na rodzinę, natomiast strona otrzymała taki zasiłek, jako osoba samotnie gospodarująca, w kwocie 265 zł. Końcowo organ wskazał, że wydając rozstrzygnięcie miał na uwadze sytuację życiową strony oraz możliwości finansowe Ośrodka a także starał się respektować zasadę równości obywateli wobec prawa.

Od wyżej opisanej decyzji P.P. wniósł odwołanie, w którym wyraził niezadowolenie z odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. W jego uzupełnieniu podkreślił, że przy niższym kryterium dochodowym otrzymywał świadczenie w wyższej wysokości wynoszące 475 do 500 zł, zaś przy wyższym kryterium kwota świadczeń wynosi 425 zł. Uważa nadto, że niesłusznie doliczono do dochodu jednorazowe świadczenie w kwocie 400 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. decyzją z dnia [...]r. nr [...], wydaną na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 63 ze zm., dalej k.p.a.), zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że przyznawanie specjalnego zasiłku celowego odbywa się w ramach tzw. "uznania administracyjnego", które daje organowi możliwość przyznania bądź odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej, w granicach wyznaczonych przez prawo. Uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Dalej organ podniósł, że orzekając w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy, a także to, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej. Kolegium dodało, że udzielenie zasiłku celowego specjalnego uzależnione jest również od zaistnienia dodatkowej przesłanki, tj. szczególnie uzasadnionego przypadku, który pozwala na jego przyznanie osobom przekraczającym kryterium dochodowe, jednak znajdującym się w wyjątkowej sytuacji życiowej.

Następnie Kolegium podzieliło ustalenia dokonane przez organ I instancji na podstawie wywiadu środowiskowego co do sytuacji życiowej strony, a także w kwestii jej dochodów i ponoszonych wydatków. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że strona regularnie otrzymuje pomoc na: zakup posiłku lub żywności, dofinansowanie do opłat za mieszkanie oraz do zakupu leków w łącznej kwocie 425 zł. Wskazał, że po uregulowaniu płatności, biorąc pod uwagę otrzymywana pomoc, do bezpośredniej dyspozycji strony pozostaje kwota ponad 270 zł. Zatem analizując budżet strony oraz udzielaną jej pomoc z MOPS Kolegium uznało, że przy właściwym gospodarowaniu strona mogła w pełni uregulować wszelkie płatności za mieszkanie.

Następnie odnosząc się do zarzutów odwołania Kolegium zaznaczyło, że jednorazowy dodatek w kwocie 400 zł nie został wliczony do dochodu w rozumieniu art. 8 ust. 3 – ustawy o pomocy społecznej, jednak niewątpliwie stanowił źródło utrzymania strony, z którego w pierwszej kolejności powinna była uregulować opłaty mieszkaniowe.

W ostateczności Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że wnioskowana pomoc nie przysługuje. Zdaniem Kolegium w przedmiotowej sprawie nie wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, od którego zależy przyznanie specjalnego zasiłku celowego. Zaspokojenie wnioskowanej potrzeby bytowej, której sfinansowania żąda strona nie należy do niezbędnych potrzeb bytowych, a organ I instancji ma ograniczone możliwości finansowe, które nie pozwalają na zabezpieczenie wszystkich żądań wnioskodawcy. Odmowa wnioskowanej pomocy nie powoduje, że strona pozostaje w warunkach nie odpowiadających godności człowieka

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skardze P.P. ponownie akcentował, że jednorazowy dodatek pieniężny jaki otrzymał w kwocie 400 zł nie powinien być zaliczony do dochodu. Podniósł, że organ I instancji zawsze będzie miał ograniczenia finansowe. Ponadto oświadczył, że terminowe regulowanie czynszu należy do niezbędnych potrzeb życiowych, gdyż jego niepłacenie skutkuje wstrzymaniem dodatku mieszkaniowego, co powoduje powstanie długów, a w konsekwencji prowadzi do eksmisji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie.

Pismem z dnia 20 marca 2017 r. ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik z urzędu sprecyzował skargę żądając uchylenia decyzji organu I i II instancji.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. art. 41 pkt 1 oraz art. 8 ust. 3 w zw. z art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej poprzez ich nieprawidłowe zastosowanie i wskazanie z przekroczeniem zasad uznania administracyjnego, że nie zachodzi przypadek szczególny uzasadniający przyznanie zasiłku celowego w sytuacji, w jakiej znalazł się skarżący; oraz poprzez pośrednie uwzględnienie przy ocenie zasadności wniosku świadczenia jednorazowego otrzymanego przez skarżącego w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku. Ponadto zarzucił naruszenie przepisów postępowania tj. art. 9 i 11 w związku z art. 77 § 1 k.p.a., a to przez niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia, poprzez ograniczenie się jedynie do argumentów zaprezentowanych przez organ I instancji i przyznanie im racji oraz naruszenie przepisów postępowania oraz art. 8 k.p.a. poprzez brak pogłębiania zaufania obywateli do organów publicznych wskutek wydawania rozstrzygnięć bez kompletnego zbadania indywidualnego stanu faktycznego odnoszącego się do konkretnego wniosku o przyznanie zasiłku.

W uzasadnieniu pisma podniesiono, że organy niesłusznie zaliczyły skarżącemu do dochodu kwotę 400 zł jednorazowego zasiłku, który otrzymał w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku o specjalny zasiłek celowy. Wskazano, że z treści uzasadnienia odpowiedzi na skargę wynika, że jednorazowy dodatek "nie został wliczony do dochodu, jednak niewątpliwie stanowił źródło utrzymania strony, z którego w pierwszej kolejności winna była uregulować opłaty mieszkaniowe". Tymczasem ustawodawca posługuje się we wszystkich przytoczonych przepisach stanowiących podstawę decyzji w przedmiocie udzielenia specjalnego zasiłku celowego pojęciem dochodu, nie zaś "źródeł utrzymania", podobnie jak art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej stanowiący podstawę udzielenia zasiłku. Zatem organ, celem podtrzymania decyzji, tworzy dodatkowe, nierelewantne kryterium oceny. Zdaniem pełnomocnika organ posiadał swobodę w stosowaniu art. 41 ustawy, jednakże stosowanie to nie mogło na żadnej płaszczyźnie odnosić się do 400 zł otrzymanych przez skarżącego. Ponadto zaznaczono, że nawiązując do uznaniowości w przyznaniu świadczenia specjalnego organ powinien wziąć pod uwagę całą sytuację, w której znajduje się skarżący. W szczególności nie powinien pomijać, że wniosek dotyczył świadczenia cechującego się pewną regularnością, podobnie jak potrzeby mieszkaniowe, podczas gdy jedną z przyczyn odmowy była doraźna i przemijająca poprawa sytuacji finansowej skarżącego wynikająca z jednorazowego pieniężnego zasiłku.

Ponadto nie podzielono rozważań organu, jakoby potrzeba mieszkaniowa nie należała do niezbędnych potrzeb życiowych człowieka, gdyż brak regularnego uiszczania opłat mieszkaniowych prowadzi ostatecznie do pozbawienia lokalu mieszkalnego. Wskazano, że organ winien był zwrócić w swojej ocenie uwagę, że konsekwencje utraty dachu nad głową osoby niepełnosprawnej, schorowanej i doznającej poważnych ograniczeń w codziennym funkcjonowaniu nie przystają do normalnych następstw u osoby zdrowej. Dodatkowo wskazano na niewielką kwotę wnioskowanego świadczenia, oraz, że jej przyznanie nie mogłoby naruszyć interesów innych osób korzystających z budżetu opieki społecznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stosownie do dyspozycji art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm. – dalej w skrócie P.p.s.a.).

Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy decyzja wiąże się z negatywnymi skutkami dla strony, czy narusza zasady współżycia społecznego i im podobnych.

Zaskarżona decyzja może zatem ulec uchyleniu wówczas, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Natomiast zgodnie z art. 134 § 1 ww. ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a zatem ocenia legalność decyzji również z urzędu.

Dokonując kontroli w tak zakreślonych ramach Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa materialnego, ani prawa procesowego w taki sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na jej wynik. Sąd nie dopatrzył się bowiem nieprawidłowości w działaniu organów, które mogłyby stanowić podstawę uchylenia decyzji, zarówno gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak i jego ocenę prawną w świetle mających zastosowanie przepisów.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji o odmowie przyznania P.P. specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych w kwocie 146 zł

Podstawę materialno prawną obu wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1058 ze zm.), zwanej dalej "u.p.s.". W przedmiotowej sprawie skarżący wnosił bowiem o przyznanie mu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego.

Nie ulega żadnym wątpliwościom, że w świetle regulacji tej ustawy świadczenia pieniężne z pomocy społecznej, w tym zasiłek celowy, który przyznawany jest na zaspokojenie niezbędnych potrzeb bytowych (art. 39 u.p.s.), co do zasady wymagają spełnienia kryterium dochodowego, o jakim mowa w art. 8 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, które dla osoby samotnie gospodarującej w dacie wydania decyzji wynosił 634 zł. W przypadku przekroczenia kryterium dochodowego ustawodawca przewidział możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego. Przesłanki przyznania tegoż świadczenia uregulowane zostały w art. 41 u.p.s. Przepis ten stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi.

W treści cyt. wyżej art. 41 użyto sformułowania, iż omawiane świadczenie "może być przyznane". Oznacza, to, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania specjalnego zasiłku celowego wydawane jest w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Jak słusznie wskazało Kolegium uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Uznanie administracyjne, choć jest uprawnieniem organu administracyjnego do wyboru rozstrzygnięcia sprawy, nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki, co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym pamiętając, że pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w przezwyciężaniu trudnych sytuacji życiowych, które nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (art. 2 ust. 1 u.p.s.), że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy (art. 3 ust. 3 u.p.s.), a także o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 u.p.s.). Powołane przepisy wskazują, że ustawodawca określił ogólne zasady pomocy społecznej, z których wynika, że przyznanie pomocy społecznej jest zależne od całokształtu sytuacji życiowej osoby bądź rodziny, a także od zakresu środków przeznaczanych na ten cel.

Uznanie administracyjne nie pozwala zatem organowi na dowolność w załatwieniu sprawy, ale też nie nakazuje mu spełnienia każdego zgłoszonego żądania osoby potrzebującej. Zasadę uznania administracyjnego podkreśla także charakter zasiłku specjalnego celowego przyznawanego "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Ten szczególny przypadek, o jakim mowa w art. 41 cyt. ustawy, musi być na tyle wyrazisty i odbiegający od sytuacji innych osób znajdujących się w trudnej sytuacji, że uzasadnia przyznanie tej formy pomocy z uwagi na okazjonalność, nadzwyczajność występującego zdarzenia (por. wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2012 r. sygn. akt I OSK 1623/ 11 i podane tam orzecznictwo, Lex nr 1113249).

Sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ogranicza się natomiast wyłącznie do sprawdzenia, czy nie zostały przekroczone jego granice. Tymczasem w niniejszym przypadku taka okoliczność nie wystąpiła. W ocenie Sądu organy orzekające w omawianej sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od których uzależnione jest udzielenie wnioskowanej pomocy. Nie można postawić im zarzutu naruszenia postępowania i dowolności orzekania (art. 7 k.p.a.), jak i naruszenia art. 41 u.p.s.

W rozpoznawanej sprawie okolicznością bezsporną jest, że skarżący jest osobą niepełnosprawną z orzeczonym umiarkowanym stopniem niepełnosprawności i długotrwale chorą, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz, że jego dochód w miesiącu poprzedzający złożenie wniosku, na który składa się renta w kwocie 592,84 zł, dodatek mieszkaniowy w kocie 162,02 zł i energetyczny 11.09 zł - wyniósł 766,95 zł a więc przekroczył kryterium dochodowe w kwocie 634 zł miesięcznie dla osoby samotnie gospodarującej. Natomiast wydatki ponoszone przez skarżącego w miesiącu marcu wyniosły 921 zł (czynsz, leki, energia elektryczna, bilet miesięczny, żywność), a tym samym dochód nie wystarczył na ich pokrycie. Z ustaleń organów wynika, że strona regularnie otrzymuje pomoc w postaci zasiłku celowego specjalnego na leki 125 zł oraz dopłaty do czynszu 140 zł, tj. w łącznej wysokości 265 r., a także pomoc pieniężną na zakup posiłku lub żywności w kwocie 160 zł. Otrzymuje zatem pomoc w kwocie 425 zł. W aktach sprawy znajdują się decyzje przyznające ww. świadczenia każdego miesiąca od stycznia 2016 r. we wskazanej wyżej wysokości. Taką pomoc otrzymał skarżący również w miesiącu marcu 2016 r. Zresztą skarżący nie kwestionuje tych ustaleń. W związku z tym mając na względzie, iż w miesiącu marcu wydatki wyniosły 921 zł, dochód 766 zł oraz pomoc z MOPS 425 zł, do dyspozycji skarżącego w miesiącu marcu pozostawała kwota 270 zł. Jednocześnie skarżący w tym samym miesiącu otrzymał jednorazowy dodatek w wysokości 400 zł. Na tej podstawie organy uznały, mając na względzie uzyskiwane z pomocy społecznej środki finansowe i możliwości skarżącego, iż jest on w stanie zaspokoić potrzebę w postaci dopłaty do czynszu w kwietniu w kwocie 146 zł tym bardziej, że w miesiącu kwietniu otrzymał także pomoc na zakup żywności w kwocie 160 zł oraz specjalny zasiłek celowy na zakup leków w kwocie 119, 90 zł o jaką wnioskował. Zdaniem Sądu w tych okolicznościach prawidłowe jest stanowisko organów, że przy założeniu racjonalizacji wydatków strona jest w stanie zrealizować wnioskowaną potrzebę.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego co do nieuprawnionego uwzględnienia w zakresie jego sytuacji dochodowej kwoty jednorazowego dodatku w wysokości 400 zł stwierdzić z całą stanowczością należy, iż rolą pomocy społecznej – zgodnie z art. 2 ust. 1 u.p.s. nie jest niesienie pomocy w takim zakresie, by doprowadzić do zaspokojenie wszystkich zgłaszanych potrzeb osób i rodzin. Zgodnie z art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 1 u.p.s., pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Pomoc społeczna ma zatem wspierać osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwiać życie w warunkach odpowiadających godności człowieka, jednakże rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Powyższe przepisy wyrażają zatem zasadę, że pomoc państwa ma charakter jedynie subsydiarny, tj. dopuszcza się interwencję organów państwa jedynie w takich przypadkach, w których osoba lub rodzina nie ma możliwości samodzielnego przezwyciężenia trudności życiowych. Zatem osoba w pierwszej kolejności w ramach własnych środków i możliwości jest zobowiązania do zaspokojenia podstawowych potrzeb. Skoro więc strona dysponowała własnymi dodatkowymi środkami pieniężnymi to, jak słusznie wskazały organy, winna je w pierwszej kolejności przeznaczyć na pokrycie opłat mieszkaniowych. Natomiast jak wykazano, środki te były wystarczające na uregulowanie dopłaty do czynszu.

Także, wbrew zarzutom skargi, w kontekście stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz kluczowej w pomocy społecznej zasady pomocniczości nie można uznać za nieuzasadnione stwierdzenie Kolegium, że przyznanie zasiłku celowego specjalnego skarżącemu jako dopłaty do czynszu mieszkalnego nie mieści się w granicach niezbędnej potrzeby bytowej. Jak już wskazano organy pomocy społecznej zobowiązane są wspierać osoby w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb, jednak wspieranie nie może przybierać formy stałego utrzymywania i zaspokajania wszystkich potrzeb życiowych w zakresie wynikającym z żądania strony. W ocenie Sądu objęcie skarżącego wnioskowaną pomocą w formie dopłaty do czynszu stałoby w sprzeczności z zasadami przyznawania pomocy społecznej, prowadziłoby bowiem do ugruntowania w skarżącym przekonania i postawy, że pomoc społeczna służyć ma stałemu dostarczaniu środków do życia, bez względu na możliwości i zasoby osób z niej korzystających. Oceniając zatem czy dana potrzeba ma charakter niezbędnej nie można abstrahować od okoliczności sprawy, natomiast w sprawie organy wykazały, że skarżący objęty jest regularnym wsparciem finansowym ze strony organów pomocy społecznej. Jednakowoż wykładnia art. 41 u.p.s., która statuuje przyznanie pomocy w szczególnie uzasadnionych przypadkach nie może prowadzić do wniosku o dopuszczalności uczynienia z pomocy społecznej stałego źródła utrzymania. Skarżący nie powoływał się na jakieś nagłe, nadzwyczajne okoliczności, lecz wniosek odnosił do regularnych wydatków związanych z utrzymaniem, czyli takich z którymi boryka się większość osób i rodzin, zwłaszcza tych, które nie osiągają ustawowego kryterium dochodowego. Niemniej jednak zważywszy na trudną sytuację życiową skarżącego, czego organy nie kwestionowały, jest on objęty stale pomocą mimo przekroczenia kryterium dochodowego.

Oczywistym jest natomiast, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona. Zatem tylko w tak wyznaczonych granicach muszą i mogą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Z uwagi zaś na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych są upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń, które to świadczenia muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Na tę okoliczność wielokrotnie zwracano uwagę w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 19 czerwca 2007 r. sygn. akt I OSK 1464/2006, Lex nr 299415; z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07).

Tymczasem organ pierwszej instancji wskazał, że w miesiącu marcu ze względu na posiadane środki finansowe oraz ilość ubiegających się osób średnia wysokość specjalnego zasiłku celowego wynosiła 175 zł, natomiast skarżący otrzymał pomoc w tym zakresie, tak jak i w miesiącach poprzednich, w kwocie 265 zł. Jednocześnie, jak wynika z akt administracyjnych, skarżący, mimo przekroczenia kryterium dochodowego, jest objęty systematyczną pomocą Ośrodka, korzysta z jego świadczeń otrzymując potrzebne mu wsparcie materialne i pomoc.

W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organy obu instancji dokonały prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy, który nie uzasadniał przyznanie specjalnego zasiłku celowego na dofinansowanie do opłat mieszkaniowych. Zgodnie z regułami procedury administracyjnej, organy przeanalizowały sytuację materialną i życiową wnioskodawcy.

W związku z powyższym nie można uznać za zasadne, by organy orzekające w niniejszej sprawie dopuściły się przekroczenia granic uznania administracyjnego, a także by naruszyły przepisy art. 41 u.p.s. Zatem w świetle całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego i wyżej wskazanych okoliczności, należy uznać podjęte w sprawie rozstrzygnięcie za prawidłowe. Dlatego Sąd, wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie z treścią art. 151 P.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.