Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 482/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Tomasz Wójcik sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Inne z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca do maja 2020 r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

We wniosku z [...] kwietnia 2020 r. R. K. ("Skarżący", "Strona") zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020r. do maja 2020r. na własne ubezpieczenie zdrowotne powołując się na przepisy ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 374, dalej: "ustawa o COVID").

Decyzją z [...] maja 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacania należności z tego tytułu, ponieważ na dzień 31 grudnia 2019 r. Skarżący znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych, tym samym organ nie mógł udzielić mu pomocy i zwolnić z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2020 r. odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wskazano, że zwolnienie z obowiązku opłacania należności z tytułu składek stanowi pomoc publiczną, która regulowana jest przepisami Unii Europejskiej obowiązującymi w państwach członkowskich. Zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii CON/ID-19 (Dz. Urz. UEC 911 z 20.03.2020), pomoc może być udzielona wyłącznie przedsiębiorcy, który na dzień 31 grudnia 2019 r. nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu przepisów unijnych, ale który później, z powodu epidemii COVID-19, napotkał trudności lub znalazł się w trudnej sytuacji. Organ wskazał, że w myśl rozporządzenia Komisji (UE) na 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym należy uznać, że przedsiębiorstwo znajduje się w trudnej sytuacji, gdy zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

- w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zarejestrowanego;

w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki;

podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym. Organ wyjaśnił, że zgodnie z zapisami ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1228, dalej "u.p.u."), upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny; dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonywaniu zobowiązań pieniężnych przekracza 3 miesiące. Po ponownej analizie konta Skarżącego organ ustalił, że na 31 grudnia 2019 r. zaległość z tytułu nieopłaconych składek na koncie przewyższała sumę przypisów składek w roku 2019. Zdaniem Zakładu oznacza to, że na 31 grudnia 2019 r. Skarżący znajdował się w trudnej sytuacji, z tym samym organ nie mógł udzielić pomocy i zwolnić z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek.

W skardze do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie:

art. 31 zq w zw. z art. 31 zo ustawy o COVID poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie polegające na odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pomimo spełnienia przez Stronę warunków udzielenia takiego zwolnienia;

art. 31 zq w zw. z art. 31 zo ustawy o COVID poprzez błędną ich wykładnię i zastosowanie polegające na oparciu decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne na Komunikacie Komisji Europejskiej, które nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić przesłanki odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne;

art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021r. poz. 735, dalej jako: "k.p.a."), poprzez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego, polegające na błędnym uznaniu, że Skarżący na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdował się w trudnej sytuacji uzasadniającej odmowę zwolnienia;

art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez brak wskazania podstawy prawnej, na podstawie której organ odmówił zwolnienia z opłaty składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości dotychczasową argumentację prezentowaną w sprawie.

Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 577/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił zaskarżoną decyzję i zwrócił sprawę do ponownego rozpatrzenia i usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. organ utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] maja 2020 r. W uzasadnieniu podał, że zgodnie z art. 31zo ust. 2 i ust. 4 ustawy o COVID, osobie prowadzącej pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 8 ust. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 266, z późn. zm.) przysługuje prawo do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne i rentowe oraz wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy, należnych za okres marzec 2020 r., jeżeli prowadziła działalność przed dniem 1 kwietnia 2020 r. i przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych uzyskany w pierwszym miesiącu za który jest składany wniosek o zwolnienie, nie był wyższy niż 300% prognozowanego przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia brutto w gospodarce narodowej w 2020 r. Zwolnieniu z obowiązku opłacania podlegają należności z tytułu składek ustalone od obowiązującej najniższej podstawy wymiaru składek dla osoby prowadzącej pozarolniczą działalność. Zgodnie z art. 15 zzzh ust. 1 ustawy o COVID zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek – zgodnie z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji- Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE C 91 I z 20.03.2020) stanowi pomoc publiczną, mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. Komunikat Komisji wskazuje, że pomoc może zostać przyznana przedsiębiorstwu, które nie znajduje się w trudnej sytuacji – w rozumieniu rozporządzenia komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i art. 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) – w dniu 31.12.2019 r. Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 2 pkt 18 Rozporządzenia Komisji nr 651/2014, "przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" oznacza przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z wymienionych w przepisie okoliczności. Powyższemu odpowiada treść wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. Zgodnie bowiem z punktem 4.2 wniosku ubiegający się o pomoc musi podać informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc (wg stanu na dzień 31.12.2019 r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej (2020/C 91 1/01 z 20.03.2020 r.):

Czy, w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo - akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości kapitału zakładowego? TAK NIE

Czy, w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższa 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki? TAK NIE

Czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym? TAK NIE

Spełnienie choćby jednej ze wskazanych przesłanek przesądza o uznaniu przedsiębiorstwa za znajdujące się w trudnej sytuacji.

Organ wskazał, że dla potrzeb przedmiotowej sprawy kluczowe znaczenie na tu litera c) rozporządzenia, czyli sytuacja gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli. Zapis ten stanowi odesłanie do prawa krajowego regulującego postępowanie w przypadku niewypłacalności przedsiębiorstwa. Postępowanie to w prawie krajowym zostało uregulowane ustawą Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 10 u.p.u. upadłość ogłasza się w stosunku do dłużnika, który stał się niewypłacalny. Natomiast art. 11 ust. 1a u.p.u. stanowi, że dłużnik jest niewypłacalny, jeżeli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące. W konsekwencji stwierdzenie niewypłacalności dłużnika jest podstawą do ogłoszenia jego upadłości, a tym samym do uznania, iż znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu Rozporządzenia Komisji nr 651/2014, art. 2 pkt 18.

Organ podkreślił, iż krajowy ustawodawca wprost odwołuje się do Komunikatu Komisji (art. 15 zzzh ust. 1 ustawy o COVID). Komunikat jest też potwierdzeniem regulacji prawa wspólnotowego – Rozporządzenia Komisji. Mając na uwadze wskazane zapisy przyznanie pomocy nie może być dokonywane bez poszanowania regulacji prawa unijnego. Organ dodał, że nie bez znaczenia dla sprawy jest treść wskazywanego art. 15zzzh ust. 1 o COVID stanowiącego, że wsparcie, o którym mowa w wyszczególnionych przepisach ustawy o COVID, zgodnie z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji, jest pomocą publiczną. W związku z tym rozpatrując wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia składek nie wystarczy odwołać się wyłącznie do przepisów ustawy o COVID, lecz należy stosować także przepisy prawa wspólnotowego. Zgodnie z przepisami zwolnienie z obowiązku opłacenia składek jest pomocą publiczną, która może być przyznana przedsiębiorstwu nie znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014) w dniu 31 grudnia 2019 r.

Organ podał, że na dzień 31 grudnia 2019 r. Skarżący posiadał zadłużenie z tytułu składek na wszystkie fundusze, w łącznej kwocie [...]zł. Zadłużenie to przewyższało przy tym przypis składek za rok 2019 (składki należne za ten okres), który wynosił [...] zł. Kwota zadłużenia wyższa od kwoty należności za 2019 r. oznacza istnienie zaległości również za okres przed 2019 r. Od ponad roku nie regulował na bieżąco swoich wymagalnych zobowiązań. Biorąc powyższe pod uwagę, a także okres, za jaki Skarżący zalegał z opłacaniem należnych składek na dzień 31 grudnia 2019 r., organ stwierdził, że najpóźniej z początkiem 2019 r. Skarżący stał się niewypłacalny w rozumieniu art. 11 ust. 1u.p.u., co z kolei oznacza, że w dacie złożenia wniosku o zwolnienie z obowiązku opłacania składek spełniał kryteria wszczęcia postępowania upadłościowego. W tej sytuacji organ uznał Skarżącego za podmiot znajdujący się w trudnej sytuacji w znaczeniu przyjętym z Rozporządzeniu Komisji UE, co wykluczało możliwość udzielenia mu pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacenia należnych składek.

W skardze do Sądu Skarżący wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie:

- art. 31zq w zw. z art. 31zo ustawy o COVID przez błędną ich wykładnię i zastosowanie polegające na odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne pomimo spełnienia przez Stronę warunków udzielenia takiego zwolnienia;

- art. 31zq w zw. z art. 31zo ustawy o COVID przez błędną ich wykładnię i zastosowanie polegające na oparciu decyzji o odmowie zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne na Komunikacie Komisji Europejskiej, które nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego i nie może stanowić przesłanki odmowy zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek na własne obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne;

- art. 7 i 77 k.p.a. przez dowolną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegające na błędnym uznaniu, iż R. K. na dzień 31 grudnia 2019 r. znajdował al się w trudnej sytuacji uzasadniającej odmowę zwolnienia;

- art. 107 § i pkt 4 k.p.a. przez brak wskazania podstawy prawnej, na podstawie której organ odmówił zwolnienia z opłaty składek.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją argumentację w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( t.j. Dz.U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.). Zgodne z tym przepisem, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie, zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] sierpnia 2021r. skierowano sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym. Przed wydaniem wyroku umożliwiono stronie wypowiedzenie się w sprawie.

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2107 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w rozpoznawanej sprawie była decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z utrzymująca w mocy decyzję tego organu w przedmiocie odmowy przyznania Skarżącemu prawa do zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od marca 2020 roku do maja 2020 roku. Podstawę materialnoprawną wydanej decyzji stanowi art. 31zo ustawy o COVID. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał także na treść art. 15 zzzh ust. 1 pkt. 1 ustawy o COVID oraz przepisy ustawy z 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe. Zgodnie z art. 31zo ust. 1 ustawy o COVID, na wniosek płatnika składek zwalnia się z obowiązku opłacania nieopłaconych należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, należne za okres od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] maja 2020 r., wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres, jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek:

1) przed dniem 1 lutego 2020 r. i na dzień 29 lutego 2020 r.,

2) w okresie od dnia 1 lutego 2020 r. do dnia 29 lutego 2020 r. i na dzień 31 marca 2020 r.,

3) w okresie od dnia 1 marca 2020 r. do dnia 31 marca 2020 r. i na dzień 30 kwietnia 2020 r.

- zgłosił do ubezpieczeń społecznych mniej niż 10 ubezpieczonych.

Przy czym, stosownie do art. 15 zzzh ust. 1 pkt. 1 ustawy o COVID wsparcie, o którym mowa w art. 31zo tej ustawy, zgodnie z warunkami zawartymi w Komunikacie Komisji – Tymczasowe ramy środków pomocy państwa w celu wsparcia gospodarki w kontekście trwającej epidemii COVID-19 (Dz. Urz. UE Seria C91 z 2020 r. Nr 91, s.1, dalej: "Komunikat COVID-19"), stanowi pomoc publiczną mającą na celu zaradzenie poważnym zaburzeniom w gospodarce. W sekcji 3 pt. "Tymczasowe środki pomocy państwa" pkt. 22 Komunikatu COVID-19 stwierdzono, że komisja uzna taką pomoc państwa za zgodną z rynkiem wewnętrznym na podstawie art. 107 ust. 3 lit. b TFUE, o ile spełnione zostaną wszystkie wymienione powyżej warunki (przepisy szczegółowe dotyczące produkcji podstawowej produktów rolnych oraz sektorów rybołówstwa i akwakultury określono w pkt. 23), w tym (lit. c) warunek, zgodnie z którym pomoc nie może być przyznana przedsiębiorstwom, które 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych). W art. 2 pkt. 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE Seria L z 2014 r. Nr 187, s. 1 ze zm., dalej: "rozporządzenie 651/2014") przedsiębiorstwo znajdujące się w trudnej sytuacji" zdefiniowano, jako przedsiębiorstwo, wobec którego zachodzi co najmniej jedna z poniższych okoliczności:

a) w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (innej niż małe i średnie przedsiębiorstwo "MŚP", które istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od daty pierwszej sprzedaży komercyjnej, które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej subskrybowanego kapitału zakładowego została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Taka sytuacja ma miejsce, gdy w wyniku odliczenia od rezerw (i wszystkich innych elementów uznawanych za część środków własnych przedsiębiorstwa) zakumulowanych strat powstaje ujemna skumulowana kwota, która przekracza połowę subskrybowanego kapitału zakładowego. Do celów niniejszego przepisu "spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek podanych w załączniku I do dyrektywy 2013/34/UE (w przypadku Polski, jest to spółka akcyjna, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółka komandytowo-akcyjna -przyp. tut. Sądu), a "kapitał zakładowy" obejmuje, w stosownych przypadkach, wszelkie premie emisyjne;

b) w przypadku spółki, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie (innej niż MŚP, która istnieje od mniej niż trzech lat lub, do celów kwalifikowalności pomocy na finansowanie ryzyka, MŚP w okresie siedmiu lat od pierwszej sprzedaży komercyjnej , które kwalifikuje się do inwestycji w zakresie finansowania ryzyka w następstwie przeprowadzenia procedury due diligence przez wybranego pośrednika finansowego), w przypadku gdy ponad połowa jej kapitału wykazanego w sprawozdaniach finansowych tej spółki została utracona w efekcie zakumulowanych strat. Do celów niniejszego przepisu "spółka, w której co najmniej niektórzy członkowie ponoszą nieograniczoną odpowiedzialność za jej zadłużenie" odnosi się w szczególności do rodzajów jednostek wymienionych w załączniku II do dyrektywy 2013/34/UE (w przypadku Polski jest to spółka jawna oraz spółka komandytowa – przyp. tut. Sądu);

c) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo podlega zbiorowemu postępowaniu w związku z niewypłacalnością lub spełnia kryteria na mocy obowiązującego prawa krajowego, by zostać objętym zbiorowym postępowaniem w związku z niewypłacalnością na wniosek jej wierzycieli;

d) w sytuacji gdy przedsiębiorstwo otrzymało pomoc na ratowanie i nie spłaciło do tej pory pożyczki ani nie zakończyło umowy o gwarancje lub otrzymało pomoc na restrukturyzację i nadal podlega planowaniu restrukturyzacyjnemu;

e) w przypadku przedsiębiorstwa, które nie jest MŚP, jeśli w ciągu ostatnich dwóch lat: 1) stosunek księgowej wartości kapitału obcego do kapitału własnego tego przedsiębiorstwa przekracza 7,5 oraz 2) wskaźnik pokrycia odsetek zyskiem EBITDA tego przedsiębiorstwa wynosi poniżej 1,0.

Jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołanym powyżej przepisom odpowiada treść wniosku RDZ o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za marzec - maj 2020 r. Zgodnie bowiem z punktem 4.2 wniosku ubiegający się o pomoc musi podać informacje dotyczące sytuacji ekonomicznej podmiotu, któremu ma być udzielona pomoc (wg stanu na dzień 31.12.2019 r.) zgodnie z Komunikatem Komisji Europejskiej:

A. Czy w przypadku spółki akcyjnej, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością oraz spółki komandytowo-akcyjnej, wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości kapitału zarejestrowanego? TAK / NIE / NIE DOTYCZY

B. Czy w przypadku spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej oraz spółki cywilnej wysokość niepokrytych strat przewyższała 50% wysokości jej kapitału według ksiąg spółki? TAK / NIE / NIE DOTYCZY

C. Czy podmiot spełniał kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym ? TAK / NIE

Z akt sprawy wynika, że wnioskiem, który wpłynął do organu [...] kwietnia 2020 r. Skarżący zwrócił się o zwolnienie z obowiązku zapłaty nieopłaconych należności z tytułu składek na obowiązkowe ubezpieczenia emerytalne, rentowe, wypadkowe, dobrowolne ubezpieczenie chorobowe, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy. W części 4.2 Skarżący zaznaczył: lit. A – Nie dotyczy, lit. B – Nie dotyczy, lit. C – Nie.

Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie wydane w pierwszej instancji bowiem uznano, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji, gdyż jego zaległość z tytułu nieopłaconych składek na 31 grudnia 2019r. wyniosła [...] zł i przewyższała sumę przypisów składek za rok 2019, która wyniosła [...] zł. W tym kontekście, odwołując się do art. 2 pkt 18 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014, organ stwierdził, że Skarżący znajduje się w trudnej sytuacji - podmiot spełnia kryteria kwalifikujące go do objęcia postępowaniem upadłościowym. Przywołując przepisy ustawy Prawo upadłościowe (art. 11 ust. 1 u.p.u.) ZUS wskazał, iż najpóźniej z początkiem 2019r. Strona stała się niewypłacalna co z kolei oznacza , że w dacie złożenia wniosku o zwolnienie spełniała kryteria wszczęcia postępowania upadłościowego. W tym miejscu podkreślić należy, że organ wywiązał się z zaleceń zawartych w wyroku tut. Sądu z dnia 1 grudnia 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 577/20, wyjaśniając podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia oraz wskazując na ustalenia faktyczne które pozwoliły na uznanie niewypłacalności Skarżącego.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest natomiast fakt, iż rozpoznając ponownie sprawę, organ całkowicie przeoczył fakt zmiany treści istotnego dla jej potencjalnego rozstrzygnięcia Komunikatu COVID-19. O ile bowiem w pierwotniej wersji Komunikat ten zawierał w pkt 3.1 ppkt 22 lit. c zastrzeżenie, że "pomoc nie może być przyznawana przedsiębiorstwom, które w dniu 31 grudnia 2019 r. znajdowały się już w trudnej sytuacji (w rozumieniu ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), o tyle w dacie wydawania zaskarżonej decyzji ww. Komunikat we wspomnianym punkcie zawierał już dodatkowe postanowienie "ca" stanowiące, że "w drodze odstępstwa od powyższych przepisów pomoc można przyznać mikroprzedsiębiorstwom i małym przedsiębiorstwom (w rozumieniu załącznika I do ogólnego rozporządzenia w sprawie wyłączeń grupowych), które w dniu 31 grudnia 2019r. już znajdowały się w trudnej sytuacji, pod warunkiem że nie są one objęte zbiorowym postępowaniem upadłościowym na podstawie prawa krajowego oraz nie otrzymały pomocy na ratowanie ani pomocy na restrukturyzację". Organ zatem nie rozważył, czy sytuacja Skarżącego nie podpada pod ww. wyjątek, wobec czego ustalenia organu w powyższym zakresie, pomijają obowiązujące regulacje prawne.

Sąd w składzie niniejszym uznaje, także że ustalenie samej wysokości przypisu składek za 2019r. i wysokości zaległości z tytułu nieopłaconych składek jest niewystarczające dla stwierdzenia, że Skarżący znajdował się w trudnej sytuacji na dzień 31 grudnia 2019 r. Z akt nie wynika kwota zaległości za poszczególne okresy, gdyż organ powołuje się na całkowitą zaległość na dzień 31 grudnia 2019 r. W związku z tym niewątpliwie zagadnienie istnienia zaległych składek, ich wysokości, okresów, których dotyczą - wymagałoby wyjaśnienia. Brak ustaleń i dokumentów w powyższym zakresie, jak w kontrolowanej sprawie, prowadzi do istotnego naruszenia przez organ art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Pierwsze dwa powołane przepisy nakazują organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Oznacza to, że materiał dowodowy zebrany w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczący wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie w sprawie, a zatem konieczne jest zgromadzenie i przeprowadzenie z urzędu dowodów niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy. Z kolei art. 80 k.p.a. stanowi, że organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Podkreślenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne (negatywne) lub częściowo odmowne dla wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, tak, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew zasadom logiki lub doświadczenia życiowego (wyrok NSA z dnia 25 stycznia 2011 r., II GSK 96/10).

Podsumowując, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, w ocenie Sądu, czy Strona faktycznie znajdowała się w trudnej sytuacji na dzień 31 grudnia 2019 r. Trudną sytuację wnioskodawcy ZUS ograniczył bowiem wyłącznie do porównania kwoty całkowitej zaległości z tytułu składek istniejącej na dzień 31 grudnia 2019 r. z sumą przypisów składek w 2019 r. W tym zakresie należy również wskazać, że strona we wniosku o zwolnienie z opłacania składek stwierdziła, że nie znajduje się w trudnej sytuacji w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu poprzez zaznaczenia konkretnej odpowiedzi. Z uzasadnienia nie wynika nadto, jakich konkretnie zaległości Strona nie reguluje, za jaki okres i czy przedmiotowe należności są nadal wymagalne. Nie zebrano w tym zakresie również niezbędnego materiału dowodowego. Nie uwzględniono także istotnych z punktu widzenia prawidłowego załatwienia sprawy zmian stanu prawnego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni powyższe rozważania i rozstrzygnie sprawę co do istoty, a swoje stanowisko uzasadni zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Zbierze niezbędny materiał dowodowy w zakresie zaległości Strony i wyjaśni w sposób rzetelny w uzasadnieniu decyzji, dlaczego w ocenie organu, strona jest (o ile organ podtrzyma takie stanowisko) podmiotem spełniającym kryteria kwalifikujące ją do objęcia postępowaniem upadłościowym i z jakich konkretnie ustaleń faktycznych dotyczących poszczególnych zaległości za określone okresy ma to wynikać. Jednocześnie Sąd nie przesądza, czy Skarżący ma, czy też nie ma prawa do zwolnienia z opłacenia składek. Stwierdza wyłącznie, że decyzja została wydana z naruszeniem prawa, a organ ma obowiązek ponownego rzetelnego rozpoznania wniosku.

Wobec powyższego działając na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.