Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1738/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-04-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 5 i 10
journal: Dz.U. 2016 poz 195
law: Ustawa z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędziowie: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Aleksandra Tokarczyk po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej K. Z. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 1 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 654/16 w sprawie ze skargi K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy K. z dnia [...] maja 2016 r. znak: [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz K. Z. kwotę 800 (osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 1 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 654/16, oddalił skargę K. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...].

Wyrok ten wydany został w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Wójt Gminy K. decyzją z dnia [...] maja 2016 r., odmówił przyznania skarżącej świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego na osobę w rodzinie.

Uzasadniając wydaną decyzję Wójt wskazał, że dochód rodziny skarżącej w przeliczeniu na osobę wyniósł [...] zł, a zatem przekroczył kryterium dochodowe wynoszące [...] zł. Wójt wyjaśnił przy tym, że przy obliczaniu wysokości dochodu uwzględnił dotacje unijne przyznane skarżącej w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za rok 2013 (płatność cukrowa i obszarowa). Dotacje te, jak wskazał, stanowiły część dochodu osiągniętego w roku bazowym. Stanowią one bowiem środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, o których mowa w art. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Kolegium poparło przy tym stanowisko organu I instancji, który uznał, że do dochodu należy doliczyć dochody z tytułu otrzymywanych środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, o których mowa w art. 2 w zw. z art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. W związku z tym dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie skarżącej w wysokości [...] zł przekroczył kryterium ustawowe, tj. [...] zł.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. skarżąca zarzuciła, że Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, w której dokonano nieprawidłowej wykładni art. 3 ust. 1 i ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, błędnie wyliczając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę, bowiem dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej nie powinny być zaliczane do dochodów rolników. W ocenie skarżącej, dopłaty stanowią formę rekompensaty za zmniejszenie dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstw rolnych po wejściu Polski do Unii Europejskiej, a więc są dochodami z gospodarstwa rolnego zgodnie z art. 8 ust. 9 ustawy o pomocy społecznej. Skarżąca wskazała, że do obliczania dochodu rolnika przyjmuje się dochód z 1 ha przeliczeniowego podanego przez GUS i kwota ta uwzględnia już tzw. dopłaty bezpośrednie wypłacane rolnikom. Podniosła, że sposób obliczania dochodu z gospodarstwa rolnego winien wyglądać następująco: ilość ha przeliczeniowych, wykazanych w zaświadczeniu, razy stawka ogłoszona przez Prezesa GUS, podzielić przez 12 miesięcy, podzielić przez ilość osób, równa się dochód na osobę w rodzinie. W związku z tym zarzuciła, że bezzasadne jest ponowne wliczanie do dochodu rodziny, kwoty wynikającej z tzw. dopłat bezpośrednich, skoro jest ona już zawarta w kwocie dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłoszonego przez GUS. Z uwagi na powyższe skarżąca zarzuciła jednocześnie, że decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. a także art. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), skargę K. Z. wskazał, że decyzja organu odwoławczego oraz decyzja organu I instancji zostały wydane zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego oraz w wyniku prawidłowej wykładni i zastosowania prawa materialnego.

Uzasadniając zajęte stanowisko Sąd wskazał, że art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195), świadczenie wychowawcze przysługuje na pierwsze dziecko osobom, o których mowa w art. 4 ust. 2, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty [...] zł. Zgodnie zaś z art. 2 pkt 1 tej ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie – oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. W art. 3 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.), wśród innych dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, zostały wymienione środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc.

W związku z treścią powyższego przepisu, jak wskazał Sąd, bezpodstawny jest zarzut skargi, według którego, dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw, pochodzące z budżetu Unii Europejskiej nie powinny być zaliczane do dochodów rolników. Cytowany przepis, jak wyjaśnił Sąd, nie pozostawia bowiem wątpliwości co do tego, że środki te stanowią dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych, mającej zastosowanie z mocy art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Nie ma przy tym znaczenia przekonanie, według którego dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych, stanowią formę rekompensaty za zmniejszenie dochodów z tytułu prowadzenia gospodarstw rolnych po wejściu Polski do Unii Europejskiej. Przytoczony przepis nie pozostawia wątpliwości co do tego, że środki te stanowią dochód w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dochód ten podlega zatem uwzględnieniu przy obliczaniu dochodu rodziny, obok dochodu ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Wynika to wprost z treści przepisów tej ustawy.

Jednocześnie, Sąd ocenił, jako całkowicie pozbawione podstaw prawnych argumenty skargi sprowadzające się do tego, że kwoty wynikające z tzw. dopłat bezpośrednich są już zawarte w kwocie dochodu z 1 ha przeliczeniowego ogłoszonego przez GUS. Wymienione bowiem wyżej przepisy, jak wyjaśnił Sąd, nie zawierają żadnych unormowań, które mogłyby stanowić podstawę do przyjęcia takiej oceny.

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że prawidłowe było ustalenie organów, iż dochód skarżącej w 2014 r. przekroczył określone w ustawie kryterium dochodowe, a tym samym, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia są prawidłowe.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. Z. wniosła skargę kasacyjną, domagając się jego uchylenia i jednocześnie uchylenia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r., ewentualnie jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Wyrokowi Sądu I instancji skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj.:

- art. 7 pkt 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci – przez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie i przyjęcie, że dochód uzyskany z dopłat bezpośrednich ma charakter dochodu pozarolniczego;

- art. 3 pkt 1 lit c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych – poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji zastosowanie z pominięciem faktu, że przepis ten odwołuje się do dochodów niepodlegających opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, a więc wymaga analizy art. 21 ust. 1 pkt 46, 47d i 116 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie, w pełni podtrzymując dotychczasowe stanowisko i argumentację w sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369; zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami.

Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając wniesioną w niniejszej sprawie skargę kasacyjną Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zawiera ona usprawiedliwione podstawy.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela bowiem stanowiska Sądu I instancji, który uznał, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej powinny być doliczane, obok dochodu z gospodarstwa rolnego, do dochodu rodziny, ustalanego w celu przyznania świadczenia wychowawczego, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowaniu dzieci (Dz.U. z 2016 r., poz. 195).

Niewątpliwie, art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci wskazuje, że ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 114 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361, z późn. zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne, b) deklarowany w oświadczeniu dochód z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, pomniejszony o należny zryczałtowany podatek dochodowy i składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, c) inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych, w tym m.in.: środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc (tiret 9) oraz dochody uzyskane z gospodarstwa rolnego (tiret 23).

Jednocześnie, przepis art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci stanowi, że w przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz dochody pozarolnicze, dochody te sumuje się. Z powołanego przepisu wynika, że osoba prowadząca gospodarstwo rolne do dochodu rodziny, ustalanego w celu przyznania świadczenia wychowawczego, o jakim mowa w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, wlicza dochód z gospodarstwa rolnego i dochód pozarolniczy.

Ustalenie dochodu z gospodarstwa rolnego określone przy tym zostało konkretnie w art. 7 ust. 5 i 6 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 5 w przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia, przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym. Ponadto, stosownie do treści art. 7 ust. 6 ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę, z wyjątkiem: 1) oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu rodziny gospodarstwa rolnego; 2) gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną; 3) gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej oraz w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie ustalono, że przepis art. 7 ust. 5 określa tzw. ryczałtowy tryb ustalania dochodu osiąganego z gospodarstwa rolnego i nie przewiduje on wyjątków od przyjętej w nim zasady (zob. wyrok NSA z dnia 19 października 2017 r., sygn. akt I OSK 640/17, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca przyjął zatem domniemanie, że z gospodarstwa rolnego uzyskuje się dochód niezależnie od tego, czy się na nim rzeczywiście pracuje. Z punktu widzenia powołanego przepisu bez znaczenia jest okoliczność, czy gospodarstwo rolne jest uprawiane, czy też nie i z jakiego powodu oraz czy rzeczywiście przynosi ono dochody (zob. wyrok NSA z dnia 26 września 2018 r., sygn. akt I OSK 785/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). O włączeniu dochodów z gospodarstwa rolnego do uzyskanych w danym okresie dochodów nie przesądza rzeczywista wartość osiąganych z niego pożytków ale wyłącznie fakt umieszczenia gruntów w ewidencji, jako gruntów o stosownym przeznaczeniu (zob. L. Zacharko, J. Glumińska – Pawlic, J. Blicharz, Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Komentarz, LEX/el 2019). Przepis ten nie mówi o dochodzie rzeczywistym, faktycznie osiągniętym z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego, lecz zawiera założenie, że określona kwota jest dochodem miesięcznym przyjętym do ustalenia prawa do świadczenia (zob. wyrok NSA z dnia 14 maja 2018 r., sygn. akt I OSK 587/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca na potrzeby stosowania przepisów ustawy przyjął więc domniemanie, że z gospodarstwa rolnego jego właściciel uzyskuje ściśle określony dochód (zob. wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I OSK 321/07, LEX nr 401679). Organ rozpoznający wniosek o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego nie prowadzi więc żadnego postępowania wyjaśniającego (zob. L. Zacharko, J. Glumińska – Pawlic, J. Blicharz, Ustawa o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Komentarz, LEX/el 2019).

Z uwagi na powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, mimo, że ściśle związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, nie mogą być dodatkowo doliczane do dochodu z gospodarstwa rolnego, wyliczanego na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Powyższe stanowisko potwierdza dodatkowo dołączona do akt sprawy przez skarżącą "notatka informacyjna n.t. metody szacowania dochodów do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie dla potrzeb określenia dochodu z pracy na 1 ha przeliczeniowy" sporządzona przez Główny Urząd Statystyczny. W notatce tej GUS wyjaśnił bowiem, że wysokość przeciętnego dochodu z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie za 1 ha przeliczeniowy, ogłaszanego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, jest wielkością uśrednioną w skali całego kraju z wyników indywidualnych gospodarstw rolnych objętych badaniami statystycznymi i stanowi wpadkową wielkość dochodów z jednostkowych gospodarstw rolnych zarówno takich, które osiągają w przybliżeniu podobny, jak i mniejszy lub większy dochód. Wyjaśniono przy tym, że wysokość przeciętnego dochodu z pracy w gospodarstwach indywidualnych obliczana jest na podstawie dochodu do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie. Wysokość dochodu do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie stanowi zaś wartość dodana brutto powiększona o inne przychody związane z produkcją oraz od 2004 r. o wypłaty faktycznie dokonane z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej w ramach funduszy UE dla rolnictwa i pomniejszoną o sumę obciążeń podatkowych i innych zobowiązań finansowych. Schemat liczenia dochodu do dyspozycji brutto z pracy w gospodarstwach indywidulanych w rolnictwie przedstawiono jako: rolnicza produkcja globalna + uzupełniająca płatność obszarowa - zużycie pośrednie (w tym FISIM) – wartość dodana brutto + inne przychody związane z produkcją + Jednolita Płatność Obszarowa – obciążenia podatkowe i inne zobowiązania finansowe = dochód do dyspozycji brutto. Jak podkreślono, tak oszacowany dochód do dyspozycji brutto jest dochodem wyłącznie z pracy w gospodarstwach indywidualnych w rolnictwie i nie obejmuje dochodów uzyskiwanych przez rolników z innych źródeł np. z tytułu emerytur, rent i innych świadczeń socjalnych. Wyjaśniono ponadto, że w obliczeniach wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego uwzględniane są wypłaty środków unijnych i krajowych w ujęciu kasowym tj. faktyczne dokonane w roku, za który wskaźnik ten jest obliczany. Informację o wysokości dopłat GUS pozyskuje z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Naliczane przez tę agencję kwoty są wprost przyjmowane do rachunków narodowych.

Wyjaśnienia te, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazują, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej uwzględnione są, w ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym, przeciętnym dochodzie z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, a tym samym uwzględnione są de facto "już z góry" w dochodzie z gospodarstwa rolnego, wyliczanym na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

Również z uwagi na powyższe, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, jako ściśle związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego i uwzględnione w dochodzie z gospodarstwa rolnego, wyliczanym na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, nie stanowią dochodu pozarolniczego, o którym mowa w art. 7 ust. 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci.

W świetle art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uznać bowiem należy, że dochód pozarolniczy to dochód, o którym mowa w powołanej powyżej lit a, b i c art. 3 pkt 1, który jednocześnie nie stanowi dochodu z gospodarstwa rolnego, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit c tire 23, a który wyliczany jest konkretnie na podstawie art. 7 ust. 5 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci. Ponieważ dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej związane są z posiadaniem gospodarstwa rolnego nie mogą stanowić dochodu pozarolniczego.

Tym samym uznanie przez Sąd I instancji i orzekające w sprawie organy, że dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej stanowią inne dochody niepodlagające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych tj. środki bezzwrotnej pomocy zagranicznej otrzymywane od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe, w tym również w przypadkach, gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy zagranicznej na rzecz podmiotów, którym służyć ma ta pomoc, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit c tiret 9 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie zasługuje na akceptację. Przepis ten dotyczy bowiem dochodu pozarolniczego, a takim nie są dopłaty bezpośrednie do gospodarstw rolnych tzw. jednolita płatność obszarowa oraz płatności uzupełniające do powierzchni niektórych upraw pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, bez względu na ich kwalifikację na podstawie ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Dodatkowe doliczenie dopłat bezpośrednich do gospodarstw rolnych tzw. jednolitej płatności obszarowej oraz płatności uzupełniającej do powierzchni niektórych upraw pochodzących z budżetu Unii Europejskiej do dochodu rodziny, ustalanego w celu przyznania świadczenia wychowawczego, świadczy więc o naruszeniu art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 5 i 10 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, które to naruszenie miało oczywisty wpływ na wynik sprawy.

Wobec naruszenia tych przepisów zarówno przez Sąd I instancji, jak i przez orzekające w sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. oraz Wójta Gminy K., Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 wydanego wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną wyrażone w niniejszym wyroku stosownie do art. 188 w zw. z art. 153 p.p.s.a.

Wobec uwzględnienia zarówno skargi kasacyjnej, jak i skargi, zostało podjęte rozstrzygnięcie o kosztach postępowania na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.