Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 908/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 134
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.) Sędziowie NSA Barbara Adamiak Joanna Runge-Lissowska Protokolant Urszula Radziuk po rozpoznaniu w dniu 12 maja 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1107/07 w sprawie ze skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1107/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) października 2007 r. nr (...).

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd pierwszej instancji wskazał, iż Prezydent Miasta Krakowa decyzją z dnia (...) lutego 2007 r., znak: (...)przyznał M. O. zasiłek stały na okres od dnia 1 lutego 2007 r. do dnia 29 lutego 2008 r. w kwocie 98,20 zł miesięcznie. Skarżąca w dniu 12 lutego 2007 r., odebrała osobiście przedmiotową decyzję co potwierdziła własnoręcznym podpisem w obecności pracownika socjalnego.

W dniu 27 lipca 2007 r. skarżąca złożyła odwołanie od powyższej decyzji. W uzasadnieniu wskazała na swoją trudną sytuację osobistą, zdrowotną i dochodową oraz nieprawidłową interpretację przepisów prawa przez organ pierwszej instancji przy wydawaniu przedmiotowej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie (dalej SKO) postanowieniem z dnia 17 września 2007 r., (...)stwierdziło, że odwołanie M. O. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa zostało wniesione z uchybieniem terminu.

W uzasadnieniu SKO podkreśliło, iż skarżąca złożyła odwołania osobiście w siedzibie tutejszego Kolegium, w 151 dniu po upływie dopuszczalnego terminu odwołania i nie podała przyczyny uchybienia terminu.

Tym samym zdaniem SKO, skarżąca nie wniosła odwołania w terminie przewidzianym w art. 129 § 2 k.p.a., tzn. w terminie 14 dni od daty otrzymania decyzji. Ponadto nie złożyła również wniosku o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, zgodnie z art. 58 k.p.a. W związku z powyższym zdaniem SKO skarżąca wniosła odwołanie z uchybieniem terminu.

Na powyższe postanowienie M. O. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podnosząc, że Kolegium rozpoznając sprawę w następstwie wniesionych odwołań, nie uwzględniło nadzwyczaj złego stanu zdrowia skarżącej i znacznych wydatków finansowych związanych z zakupem lekarstw i leczenia się, oraz braku pieniędzy na zakup żywności, opłat za prąd i opłat mieszkaniowych. W związku z powyższym zasiłek stały otrzymywany przez skarżącą nie powinien być zmniejszany.

W odpowiedzi na skargę SKO potrzymało w całości swoje stanowisko w sprawie, powtarzając w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji drugoinstancyjnej.

Wydając zaskarżony wyrok Sąd pierwszej instancji podniósł, iż w sprawie skarżąca osobiście odebrała decyzję, co potwierdziła własnoręcznym podpisem na oryginałach decyzji. Jak wynika z treści decyzji skarżąca została przez organ prawidłowo pouczona o sposobie wniesienia odwołania. Wynika to także z kopii decyzji dołączonej przez skarżącą do odwołania. Wniesienie zatem przez odwołania w 151 dniu po upływie dopuszczalnego terminu i bez podania przyczyn uchybienia uzasadnia odmowę merytorycznego rozpatrzenia odwołania przez SKO jak i przez sąd. Przywołał także stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 listopada 2006 r., sygn. I SA/Wa 426/06 (opubl. Legalis), zgodnie z którym, uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania i w konsekwencji ostateczność decyzji, której to odwołanie dotyczy. Rozpatrzenie odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła M. O. , zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez obrazę przepisu art. 145 § 1 ust 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 58 § 1, oraz art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez oddalenie skargi, pomimo naruszenia przez organ administracyjny przy wydaniu zaskarżonego postanowienia przepisów art. 7, 58 § 1 oraz art. 107 k.p.a.

W oparciu o przytoczone podstawy skargi kasacyjnej strona skarżąca wniosła o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi I instancji celem rozpoznania skargi M. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia (...) października 2007 r. nr (...),

2) zasądzenie na rzecz adw. H. G. kosztów pomocy prawnej z urzędu według norm przepisanych wraz z oświadczeniem, iż nie zostały one uiszczone w żadnej części.

W motywach skargi kasacyjnej skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji, że nie dokonał żadnych ustaleń dotyczących złożenia przez skarżącą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. Tym samym w sposób błędny odniósł się co do meritum niniejszej sprawy, poprzestając jedynie na ustaleniu wniesienia przez skarżącą odwołania od decyzji Prezydenta Miasta Krakowie po upływie ustawowego terminu, w ogóle nie poruszając istoty sprawy, a mianowicie kwestii skuteczności wniesienia przez skarżącą wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania.

Skarżąca podniosła, iż na gruncie obowiązujących przepisów prawa nie jest istotne, czy skarżący wraz z odwołaniem złoży wniosek o przywrócenie uchybionego terminu, czy dokona tego odrębnym pismem. Okoliczność, że skarżąca nie złożyła odrębnego pisma nie oznacza, że jej odwołanie nie może zawierać wniosku o przywrócenie terminu. Organ administracyjny winien był rozpoznać, czy skarżąca wnosząc odwołanie od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa, wnosi równocześnie o przywrócenie uchybionego terminu.

Z treści odwołania skarżącej z 27 lipca 2007 r., jednoznacznie wynika, że zostało ono wniesione przez nią niezwłocznie po tym, jak dowiedziała się o różnicy wysokości pomiędzy przyznanym, a faktycznie należnym jej zasiłkiem. Mając na uwadze okoliczności dotyczące skarżącej wskazane w odwołaniu wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, organ administracyjny zobowiązany był rozważyć, czy z jego treści nie wynika, że skarżąca w sposób dorozumiany nie wnosi o przywrócenie jej terminu do zaskarżenia decyzji Prezydenta Miasta Krakowa.

Wskazała, iż organ administracyjny winien był rozważyć powyższą kwestię w pierwszej kolejności i wydać postanowienie o przywróceniu, względnie o odmowie przywrócenia uchybionego terminu, na które to postanowienie przysługiwałoby skarżącej zażalenie. W sytuacji, w której organ ustaliłby, że skarżąca uchybiła terminowi bez swej winy, powinien był przywrócić jej termin do złożenia odwołania i rozpoznać je merytorycznie.

W konsekwencji skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisu art. 107 k.p.a. w zawiązku z art. 145 § 1 ust 1a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez nieuwzględnienie faktu, że uzasadnienie postanowienia organu administracyjnego nie zawiera dostatecznego uzasadnienia faktycznego, w szczególności nie wynika z niego by organ administracyjny rozważył, czy z treści odwołania nie wynika, że skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do wniesienia odwołania. W ten sam sposób skarżąca sformułowała zarzut nieuwzględnienia przez Sąd, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze z obrazą art. 7 k.p.a. nie dokonało wyżej wymienionych ustaleń stanu faktycznego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione.

Z akt sprawy wynika i okoliczności te nie są kwestionowane, że skarżąca w dniu (...) lutego 2007 r. odebrała decyzję z dnia (...) lutego 2007 r., wobec czego od dnia (...) lutego 2007 r. rozpoczął bieg 14-dniowy termin do wniesienia odwołania. Nie budzi w tej sytuacji wątpliwości, że odwołanie od decyzji złożone w dniu (...) lipca 2007 r. wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego dla tej czynności. Z treści odwołania nie wynika przy tym aby skarżąca w jakikolwiek sposób nawiązywała do uchybienia terminu i konieczności jego przywrócenia. Nie sposób w tej sytuacji zgodzić się ze skarżącą, że organ z urzędu powinien rozważyć możliwość, że taki wniosek został jednak złożony, a następnie wniosek ten rozpoznać. O treści pisma decyduje bowiem jego autor i dopiero w przypadku niedających się usunąć wątpliwości organ administracji publicznej ma obowiązek podjęcia działań zmierzających do ich wyjaśnienia.

Wspomnieć również należy o kolejności działań organu odwoławczego zainicjowanych odwołaniem, nie zawierającym wniosku o przywrócenie uchybionego terminu. Po pierwsze organ powinien zbadać odwołanie wnoszone przez stronę pod kątem jego dopuszczalności i terminowości. Po drugie, w razie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania organ powinien wydać postanowienie, o którym mowa w art. 134 k.p.a. Trzeba przy tym dodać, że stwierdzenie uchybienia terminu do wniesienia odwołania nie zależy od uznania organu odwoławczego, jest to bowiem okoliczność obiektywna i w razie jej stwierdzenia organ ma obowiązek zachować się zgodnie z dyspozycją art. 134 k.p.a.

Za nietrafne uznać należy w tej sytuacji zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przede wszystkim należy wskazać, że art. 145 § 1 ust. 1 lit. a dotyczy naruszenia prawa materialnego, podczas gdy uregulowania zawarte w art. 7, 58 § 1 i 107 kodeksu postępowania administracyjnego są przepisami procesowymi. Zaskarżona do sądu I instancji decyzja spełniała wymogi, o których mowa w art. 107 kpa, a art. 58 § 1 k.p.a. stosuje się do wniosków o przywrócenie terminu, które zostały złożone.

Z tych wszystkich względów zarzuty skargi kasacyjnej uznać należy za nieusprawiedliwione.

Mając to na uwadze na podstawie art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i art. 210 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 w/w ustawy) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach 258-261 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ( Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenia, o jakim mowa w tym przepisie.