Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt I SA/Bk 40/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-04-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 123 par. 1; art. 178; art. 179
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Andrzej Melezini,, sędzia WSA Jacek Pruszyński, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 kwietnia 2017 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego B. i Spółka komandytowa w B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...] wyłączył z akt postępowania kontrolnego prowadzonego wobec Przedsiębiorstwa W. "B." Spółki komandytowej w B. (dalej: "Spółka") pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] oraz protokół kontroli podatkowej.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. pełnomocnik Spółki wniósł o udostępnienie wglądu do akt sprawy, tj. ww. dokumentów otrzymanych od Naczelnika Urzędu Skarbowego w K.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. Nr [...] odmówił uwzględnienia wniosku Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2016 r., nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ przywołał treść przepisów art. 178 § 1 i art. 179 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., dalej: "o.p.") i stwierdził, że odmowa prawa do wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów, może dotyczyć dokumentów zawierających informacje niejawne lub dokumentów, które organ podatkowy wyłączył z akt sprawy ze względu na interes publiczny.

Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie jawność dokumentów, o których udostępnienie wnioskował pełnomocnik Spółki, została postanowieniem Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] maja 2016 r. wyłączona ze względu na interes publiczny, wyrażający się w konieczności zachowania poufności danych objętych tajemnicą skarbową. Stwierdził, że przedmiotowe dokumenty objęte tajemnicą skarbową, a dotyczące innego podatnika, nie mogą być udostępnione Spółce. Wskazano, że wyłączone z akt sprawy materiały są dokumentami dotyczącymi innego podmiotu (firmy P.P.H.U. "G.").

Dodatkowo organ wyjaśnił, że organ może w postępowaniu dowodowym wykorzystać informacje dotyczące dodatkowo i innych podatników, jednakże ma obowiązek utrzymać w tajemnicy te dokumenty, które pozwoliłyby osobom nieuprawnionym na wgląd w transakcje osób trzecich. Interesem publicznym jest tu ochrona danych podatników, które ujęte były w wyłączonych materiałach. W interesie publicznym leży bowiem, aby organy podatkowe prowadząc postępowanie wobec określonego podmiotu nie ujawniły danych innych podmiotów, jakie uzyskały

w trakcie czynności służbowych.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej

w B., pełnomocnik Spółki złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, żądając jego zmiany jak też go poprzedzającego postanowienia organu I instancji. Zarzucił naruszenie przepisów:

- art. 179 § 2 i § 3 poprzez błędne zastosowanie i błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż w sprawie występuje przesłanka interesu publicznego, uzasadniająca wydanie zaskarżonego postanowienia, podczas gdy w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka uzasadniająca ograniczenie prawa strony dostępu do akt sprawy;

- art. 123 w zw. z art. 178 o.p., poprzez naruszenie prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu.

- art. 123 § 1 o.p. poprzez jego niezastosowanie i w konsekwencji dołączenie do akt postępowania materiału dowodowego w postaci pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...] czerwca 2016 r. oraz protokołu kontroli podatkowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. (wraz z załącznikami), które to dokumenty zostały wydane w postępowaniu, w którym nie mogła brać udziału strona skarżąca, przez co nie miała żadnego wpływu na to postępowanie, przy czym przedmiotowe naruszenie prawa miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm., dalej "P.p.s.a."), sprawowana jest o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy). Jeśli zaś Sąd nie dopatrzy się niezgodności decyzji lub postanowienia z przepisami powszechnie obowiązującymi prawa materialnego bądź procesowego, to skargę oddala na zasadzie art. 151 P.p.s.a. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając niniejszą sprawę na podstawie opisanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w stopniu dającym podstawę do jego uchylenia. Sąd nie dopatrzył się także innych uchybień powodujących obowiązek wycofania z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia.

Zgodnie z art. 179 § 1 o.p., przepisu art. 178 o.p. (dającego stronie uprawnienie wglądu do akt sprawy) nie stosuje się do znajdujących się w aktach sprawy dokumentów zawierających informacje niejawne, a także do innych dokumentów, które organ podatkowy wyłączy z akt sprawy ze względu na interes publiczny. Zgodnie z § 2 tego przepisu odmowa umożliwienia stronie zapoznania się z dokumentami, o których mowa w § 1, sporządzania z nich notatek, kopii i odpisów, uwierzytelniania odpisów i kopii lub wydania uwierzytelnionych odpisów następuje w drodze postanowienia. Natomiast zgodnie z § 3 tego przepisu, na postanowienie, o którym mowa w § 2, służy zażalenie.

Podkreślić należy, że wyrażone w art. 178 § 1 o.p. prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, kopii lub odpisów stanowi jeden z aspektów zasady jawności postępowania podatkowego (art. 129 o.p.) i zasady czynnego udziału strony w tym postępowaniu (art. 123 § 1 o.p.). Przepis ten nie ma jednak charakteru absolutnego i doznaje określonych ograniczeń, o których mowa w cyt. powyżej art. 179 § 1 o.p. (por. wyrok NSA z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt II FSK 2300/13, LEX nr 1915587).

Analiza przepisów art. 178 i 179 o.p. wykazuje, iż na postanowienie wydane na podstawie art. 178 § 1 o.p. nie przysługuje zażalenie. Brak dopuszczalności zażalenia nie oznacza braku możliwości kontroli wykonywania administracji publicznej w omawianym zakresie. Otóż zaskarżalność postanowień w sprawach incydentalnych gwarantuje przepis art. 237 o.p. stanowiący, że stronie służy prawo wniesienia zarzutów w odwołaniu od decyzji na postanowienie organu, na które nie służy zażalenie. To Konstytucja RP przewiduje możliwość wprowadzenia w drodze ustawy wyjątków od zaskarżalności postanowień organów w sytuacji gdy tego rodzaju orzeczenia mogą być zaskarżone w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej o prawach i obowiązkach strony postępowania podatkowego (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 2005 r., sygn. akt FSK 690/04, niepubl., wyrok NSA z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt I FSK 1070/05, LEX nr 254935).

Sąd zgadza się ze stanowiskiem panującym w judykaturze, z którego wynika, że w sytuacji, gdy organ wyłącza z akt sprawy poszczególne dokumenty z powodu objęcia ich tajemnicą państwową lub ze względu na interes publiczny, ograniczając tym samym uprawnienia strony postępowania, określone w art. 178 o.p., postanowienie w tym przedmiocie podlega kontroli instancyjnej lub sądowej w ramach badania prawidłowości decyzji kończącej postępowanie w danej sprawie (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 20 lutego 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 800/07, LEX nr 598173).

W przypadku, gdy strona postępowania oświadczy organowi chęć zapoznania się z aktami sprawy, w tym także z dokumentami wyłączonymi z akt, organ w drodze postanowienia odmawia dokonania tej czynności, co wynika z treści art. 179 § 2 o.p., ale jest to postanowienie odrębne od postanowienia o wyłączeniu dokumentów z akt sprawy. Jest to również postanowienie, na które przysługuje zażalenie, a w konsekwencji zgodnie z art. 217 § 2 o.p. winno zawierać ono uzasadnienie faktyczne i prawne.

W ocenie Sądu po pierwsze w sprawie kontrolowanego postanowienia nie może być badana zasadność włączenia, czy też dopuszczenia do materiału dowodowego dokumentów z innych postępowań kontrolnych. Taka weryfikacja może nastąpić tylko i wyłącznie podczas kontroli sądowej, wydanej przez organ decyzji. Na marginesie można jedynie stwierdzić, że to organ winien w decyzji uzasadnić związek przyczynowy danego i włączonego dokumentu ze sprawą, w przypadku gdy będzie wywodził z tego dokumentu wnioski dla strony postępowania.

Po drugie zarówno postanowienie Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z dnia [...] września 2016 r., w którym odmówił umożliwienia zapoznania się z dokumentem wyłączonym z akt sprawy jak też postanowienie organu odwoławczego, który utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszoinstancyjnego spełniają wymogi formalne wynikające z art. 217 o.p. Nie zasługują również na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 123 § 1, art. 178 oraz art. 179 § 2 i 3 o.p.

W skarżonym postanowieniu szczegółowo i wyczerpująco, a także zasadnie podano podstawy prawne oraz uzasadnienie faktyczne odmowy umożliwienia zapoznania się z dokumentami wyłączonymi z akt sprawy. Nawet gdyby uznać konieczność weryfikacji zasadności merytorycznej postanowienia w przedmiocie wyłączenia dokumentów w ramach kontroli postanowienia dotyczącego odmowy uwzględnienia wniosku o umożliwienie zapoznania się z przedmiotowym dokumentem należy stwierdzić, że organ prawidłowo go wyprowadził z akt postępowania kontrolnego. Należy zgodzić się z organem, że interesem publicznym w rozumieniu art. 179 o.p. była w tym przypadku konieczność dbania organów państwa o przestrzeganie zasady ochrony danych osobowych i ochrony danych objętych tajemnicą śledztwa. Organ miał na uwadze dobro i prawa podmiotu trzeciego. Trzeba też dodać, że nawet gdyby uznać zasadność animizacji wyłączonego dokumentu, tak jak w sytuacji na którą powołuje się skarżąca Spółka, organ musiałby wydać dokument o pustych kartach co jest irracjonalne z punktu widzenia procedury kontrolnej.

Reasumując w ocenie Sądu należy podkreślić, że ostateczny walor dowodowy wyłączonych dokumentów będzie mógł być skonfrontowany w odwołaniu od decyzji rozstrzygającej sprawę podatkową i w skardze sądowoadministracyjnej i to na tym etapie powinny być ewentualnie podnoszone zarzuty pozbawienia czynnego udziału strony w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę, jako niezasadną.