Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 312/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2006-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Protokolant ref. staż. Jolanta Czarnata, po rozpoznaniu w dniu 24 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. P. i G. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie zajęcia nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty T. z dnia [...] r. oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...]/[...]/ zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. wydaną na podstawie art. 75 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. nr 14, poz. 74 z 1989 r./ Naczelnik Gminy T. zezwolił [...] Przedsiębiorstwu Wodociągów i Kanalizacji w K. na czasowe zajęcie pod budowę wodociągu działek nr [...],[...],[...] i [...] k.m. [...] położonych w N., a stanowiących własność A. P..

We wniosku z dnia [...] 1994 r. /data wpływu do Urzędu Rejonowego w T./ A. i G. małżonkowie P. domagali się od Kierownika Urzędu Rejonowego w T. ustalenia i wypłacenia na ich rzecz kwoty [...] zł tytułem odszkodowania za zajęcie pod budowę wodociągu ich działek. Uzasadniając to żądanie podnieśli, że oprócz działek wymienionych w decyzji Naczelnika Gminy T. z dnia [...] r. Zarząd Inwestycji [...] Przedsiębiorstwa Wodociągowego w K. zajął nadto samowolnie pod budowę wodociągu [...]. odcinek [...] dwie dalsze ich działki tj. nr [...] i [...] k.m. [...] T.. G. P. będąca współwłaścicielem zajętych działek na zasadzie małżeńskiej wspólności ustawowej nie brała w ogóle udziału w postępowaniu związanym z ich zajęciem ani też nie była stroną "licznych uzgodnień, ugód i umów zawartych w tej sprawie". Nikt też nie zwracał się do niej o potwierdzenie ważności tych umów /art. 37 kr i op/. Konkretyzując roszczenie małżonkowie P. wnieśli o przyznanie im odszkodowania w kwocie [...] zł na wybudowanie nowego stawu rybnego na ich nieruchomościach w innym miejscu, a to wobec zasypania ich stawu rybnego "Nr A", którego funkcjonowanie kolidowało z budową rurociągu Ø 500 mm. Hodowla [...], w tym również [...], stanowiła główne źródło utrzymania wnioskodawczyni, która hodowlę tę ma zamiar kontynuować.

Kwoty [...] zł zażądali na wybudowanie nowego spustu stawu rybnego "Nr B", a to w sytuacji gdyby spust ten nie został odbudowany przez wykonawcę wodociągu.

Za [...] m3 piasku wybranego z ich nieruchomości wnioskodawcy zażądali odszkodowania w kwocie [...] zł, natomiast za zniszczenie [...] słupków betonowych o wysokości [...] m, za złamany słup betonowy wysokości [...] m, za zniszczone [...] sztuk płytek PCV [...] cm x [...] cm, za zniszczoną stalową bramę /wrota wjazdowe/ oraz za [...] m3 kostki granitowej zasądzenia odszkodowania w łącznej kwocie [...] zł.

Nadto podnieśli, że w związku z tym, iż wodociąg biegnie środkiem ich nieruchomości na odcinku [...] m i wraz z wałami ochronnymi zajmuje szerokość od 20 do 30 m, to [...]do [...]% tych nieruchomości utraciło wartość handlową, nie jest możliwe ich gospodarcze wykorzystanie "na cele gospodarki hodowlanej" oraz na cele zabudowy. Realna wartość nieruchomości obniżyła się o [...]% i z tego tytułu żądają odszkodowania w kwocie [...] zł, natomiast dalszych [...] zł żądają z tytułu obniżenia zdolności produkcyjnej nieruchomości w ciągu 10 lat licząc od

1991 r.

Inwestor wodociągu – [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów, uznawał roszczenie jedynie w części dotyczącej odszkodowania za niemożność korzystania przez wnioskodawców z ich gruntu zajętego pod drogę /pismo z dnia [...] 1994 r. kierowane do A. P., protokół z rozprawy dnia [...] 1994 r./.

W czasie oględzin dnia [...] 1994 r. A. P. wniósł dodatkowo o wydzielenie geodezyjne terenu zajętego pod dwie studzienki odpowietrzające oraz o "uregulowanie stanu prawnego" tego terenu, a nadto o odszkodowanie w kwocie [...] zł za niemożność korzystania ze stawu rybnego nr B w okresie od 1991 r. do 1994 r.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik Urzędu Rejonowego w T. decyzją z dnia [...] r. nr [...] odmówił uwzględnienia zgłoszonego przez małżonków P. roszczenia. W uzasadnieniu decyzji podniesiono, iż z tytułu odszkodowania za zajętą pod budowę wodociągu nieruchomość wypłacono wnioskodawcom łączną kwotę [...] zł i kwota ta obejmuje całość ich roszczeń zasługujących na uwzględnienie. Nie mogą oni żądać odbudowy stawu skoro za staw ten otrzymali już odszkodowanie, które zostało uzgodnione z inwestorem. Bezpodstawnym jest również żądanie odszkodowania za piasek skoro zdjęto pod budowę nie piasek a ziemię piaszczystą. Organ orzekający stwierdził także, iż zajęcie gruntów małżonków P. miało miejsce w okresie od 1991 r. do [...] 1993 r. kiedy to został podpisany protokół ostatecznego odbioru technicznego i przekazania wodociągu do eksploatacji. Po tej dacie na gruntach tych nie były już prowadzone żadne prace związane z budową wodociągu, które uniemożliwiałyby korzystanie z nich. Podjęto jedynie próbę wykonania spustu w stawie ale prac tych nie wykonano, gdyż nie pozwalał na to A. P..

Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...]. Jako podstawę materialnoprawną swojej decyzji wskazał organ odwoławczy art. 48 i 74 w zw. z art. 70 ustawy z dnia 29 kwietnia 1995 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego G. i A. małżonkowie P. podnieśli, iż organy obu instancji nie mogły powoływać się na ugody zawarte w sprawie odszkodowań przez A. P. skoro nieruchomości stanowiły i stanowią małżeńską wspólność ustawową a przy ich zawieraniu nie brała udziału skarżąca. Zarzucili, iż przy ustalaniu uzgodnionych przez skarżącego odszkodowań nie uwzględniono cen wolnorynkowych, które zwiększałyby wysokość odszkodowania. Nadto ich zdaniem działki objęte postępowaniem powinny być traktowane jako letniskowe gdyż istnieje taka możliwość ich wykorzystania. Zdaniem skarżących otrzymanie odszkodowania za zasypanie stawu nie pozbawia ich możliwości żądania kwoty potrzebnej na wybudowanie nowego stawu. Zarzucili, iż w ogóle nie otrzymali odszkodowania za zniszczenie [...] słupów betonowych, jeden duży słup betonowy, płytki PCV i [...] m3 kostki granitowej oraz bramy metalowej, o których to uszkodzeniach zgłaszali wcześniej i co znalazło odzwierciedlenie w notatce urzędowej z dnia [...] 1991 r. Nadto podnieśli, iż dowolnie przyjęto, że nie należy im się odszkodowanie za [...] m3 piasku budowlanego. Zaprzeczyli aby nie pozwolili na wybudowanie przepustu odwadniającego staw nr B.

W następstwie rozpoznania tej skargi decyzje organów obu instancji zostały uchylone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 24 marca 1997 r. sygn. akt SA/Ka 2219/95. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd stwierdził, że sprawa nie została wyjaśniona należycie do końcowego rozstrzygnięcia. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd wskazał na potrzebę skonkretyzowania przez skarżących ich żądań w odniesieniu do poszczególnych działek objętych decyzją o pozwoleniu na czasowe ich zajęcie. Polecił też ustalić czego dokładnie dotyczyły odszkodowania wypłacone A. P. zgodnie z zawartymi z nim porozumieniami, objęte fakturami wymienionymi w decyzji organu I instancji z dnia [...] r. nr [...], a to w odniesieniu do skonkretyzowanych przez skarżących roszczeń. Przyznane tymi fakturami kwoty należy zatem odnieść również do poszczególnych numerów działek oraz czasokresu i ewentualnie obszaru nieruchomości, którego te odszkodowania dotyczą. Dopiero bowiem wówczas będzie możliwa ocena stwierdzenia, iż zostały nimi w pełni zaspokojone obecnie zgłoszone przez małżonków P. roszczenia oraz że do zaspokojenia tych roszczeń doszło zgodnie z zawartymi z A. P. porozumieniami. Ma to zdaniem Sądu również znaczenie z tego względu, że rozstrzygnięcie sporu między stronami odnośnie ewentualnej zmiany wysokości ustalonego przez nie w drodze porozumienia i wypłaconego odszkodowania, będzie należało do drogi postępowania przed sądem powszechnym. Naczelny Sąd Administracyjny przyjął przy tym, że porozumienia te zostały zawarte przez A. P. w ramach zwykłego zarządu majątkiem wspólnym i tym samym nie była wymagana dla ich skuteczności zgoda skarżącej. Dalej zwrócił NSA uwagę, że w ogóle nie zostało dotychczas wyjaśnione roszczenie skarżących o zapłatę [...] zł za zniszczone słupki betonowe, słupki PCV, kostkę granitową i stalową bramę wjazdową, o których to przedmiotach rzeczywiście jest mowa w powoływanym przez skarżących protokole urzędowym z dnia [...] 1991 r. Podobnie brak było zdaniem Sądu przekonywujących ustaleń co do roszczenia w kwocie [...] złotych za [...] m3 piasku, o którym to piasku jest rzeczywiście mowa w notatce z [...] 1992 r.

W świetle zarzutów podniesionych w skardze Sąd polecił uzupełnić także materiał dowodowy w części dotyczącej żądania skarżących wykonania spustu na stawie nr B, względnie zapłaty na ich rzecz z tego tytułu kwoty [...] zł.

Za bezpodstawne uznał Sąd żądanie skarżących wypłacenia kwoty [...] zł na odbudowę stawu w zamian za staw zasypany. W świetle treści protokołu z dnia

[...] 1993 r. należało bowiem podzielić stanowisko organów obu instancji, iż roszczenie skarżących z tego tytułu zostało zaspokojone w całości uzgodnioną tym protokołem i wypłaconą kwotą [...] złotych.

Bezpodstawne jest również zdaniem Sądu roszczenie wypłaty kwoty [...] złotych za obniżenie wartości nieruchomości. Szkody tej skarżący bowiem w żaden sposób nie udowodnili. W szczególności nie wykazali, iż z powodu zajęcia nieruchomości pod wodociąg nie mogą wykorzystać jej na cele zabudowy rekreacyjnej. Roszczenie to pozostaje przy tym w oczywistej sprzeczności z jednoczesnym żądaniem odszkodowania za obniżenie produkcyjnej zdolności tej nieruchomości. Zwrócił też Sąd uwagę, że zgodnie z treścią art. 70 ust. 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jeżeli skarżący nie mogą racjonalnie korzystać z nieruchomości na cele dotychczasowe, to mogą żądać jej wywłaszczenia.

Konkretyzacji wymagało natomiast zdaniem Sądu żądanie skarżących "uregulowania stanu prawnego terenu zajętego pod studzienki odpowietrzające", do którego to żądania organy obu instancji dotychczas się nie ustosunkowały.

W toku ponownego rozpatrywania sprawy [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów Zarząd Inwestycji w K. uznało i zaspokoiło roszczenie skarżących obejmujące dostarczenie [...] m3 piasku, [...] słupków ogrodzeniowych, jednego słupa oświetleniowego, płytek PCV, kostki granitowej i bramy ogrodzeniowej /zobacz protokół z dnia [...] 1998 r. – karta [...], teczka nr [...] akt administracyjnych/. W tym zakresie skarżący ograniczyli swoje żądania w piśmie procesowym z dnia [...] 1998 r. podtrzymując je w pozostałym zakresie. Wnieśli również o usunięcie płyt betonowych, które pozostawione zostały na ich działkach. Nadto domagali się obniżenia posadowienia wodociągu zgodnie z pozwoleniem na budowę, w taki sposób aby nie naruszał on drenażu należących do nich łąk i pastwisk oraz spustu ze stawu nr B. Wodociąg powinien się bowiem znajdować ich zdaniem od 80 do 90 cm pod powierzchnią ziemi, w sytuacji gdy odległość ta wynosi obecnie tylko 20 cm.

W piśmie procesowym z dnia [...] 2000 r. [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów Zarząd Inwestycji odmówiło zaspokojenia dalszych roszczeń małżonków P. wykazując, że wszelkie roszczenia związane z zajęciem ich działek pod budowę wodociągu zostały uregulowane w całości.

Takie też stanowisko zajął Starosta T., który decyzją z dnia [...] r. Nr [...] odmówił uwzględnienia dalszych roszczeń G. i A. małżonków P.. W następstwie wniesionego od tej decyzji przez małżonków P. odwołania została ona uchylona a sprawa przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...], który uznał, że sprawa nie została należycie rozważona i wyjaśniona do końcowego rozstrzygnięcia.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy małżonkowie P. znacznie rozszerzyli swoje żądania precyzując je w piśmie procesowym z dnia [...] 2002 r. /karta [...], teczka [...] akt administracyjnych/.

Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Starosta T. ponownie odmówił uwzględnienia dalszych roszczeń skarżących uznając je za zaspokojone.

W następstwie wniesionego przez małżonków P. odwołania również ta decyzja została uchylona a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia decyzją Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...].

W postępowaniu przed organem I instancji małżonkowie P. swoje aktualne żądania sprecyzowali w obszernym piśmie procesowym z dnia [...] 2003 r. /karta [...], teczka [...] akt administracyjnych/, złożonym do akt sprawy podczas rozprawy administracyjnej przeprowadzonej przez ten organ w dniu [...] 2003 r. /karta [...] tych akt/.

Orzekając kolejny raz Starosta T. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia wskazał art. 105 § 1 Kpa. W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z treścią art. 132 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /obecnie Dz.U. Nr 261 z 2004 r., poz. 2603 ze zm., zwanej dalej ustawą lub ustawą o gospodarce nieruchomościami/ jedynym zobowiązanym do zaspokojenia roszczeń małżonków P. może być [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów Zakład Inwestycji w K. jako podmiot, który uzyskał zezwolenie na czasowe zajęcie ich działek pod budowę wodociągu. Organ podzielił stanowisko tego podmiotu, iż wszystkie roszczenia z tego tytułu zostały w całości zaspokojone zgodnie z zawartymi z A. P. porozumieniami i wystawionymi fakturami. Przyporządkowanie wypłaconych kwot do poszczególnych roszczeń i działek zostało przedstawione w piśmie Przedsiębiorstwa z dnia [...] 2000 r. oraz w rozliczeniu sporządzonym przez jego pracownicę K. J.. Na uwzględnienie nie zasługuje zdaniem organu I instancji również żądanie "uregulowania stanu prawnego terenu zajętego pod studzienki odpowietrzające", a to w sytuacji gdy zgodnie z art. 49 Kodeksu cywilnego studzienki te nie należą do części składowych gruntu, gdyż wchodzą w skład przedsiębiorstwa. Nadto za studzienki te /dwie/, zajmujące łącznie [...] m2 gruntu, inwestor wypłacił właścicielom gruntu odszkodowanie. Bezpodstawne jest tez żądanie odszkodowania wynikającego z uszkodzenia spustu ze stawu nr B, gdyż A. P. uniemożliwił dwukrotnie odbudowanie tego przepustu wykonawcy robót budowlanych, działającemu na zlecenie inwestora. Przepust chciał on bowiem odbudować we własnym zakresie za wynagrodzeniem w kwocie [...] zł, na co [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów nie wyraziło zgody.

Organ I instancji stwierdził nadto, że ewentualne dalsze roszczenia małżonkowie P. mogą dochodzić przed sądem powszechnym.

W odwołaniu od tej decyzji G. i A. P. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej ich zdaniem z rażącym naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 6, 7, 8, 11, 13, 77, 105 § 1. 107 § 3, 138 § 2 Kpa i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a./ oraz z naruszeniem prawa materialnego – art. 124, 128 i 132 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarzucili, iż organ I instancji nie wyjaśnił istotnych dla sprawy okoliczności, nie dokonał w pełnym zakresie własnych ustaleń faktycznych, a poczynione ustalenia są sprzeczne z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem odwołujących się Starosta T. wydał swoje orzeczenie bez uwzględnienia wiążących go wytycznych zawartych w wydanym w tej sprawie wyroku NSA OZ w Katowicach z dnia 24.03.1997 r. sygn. akt SA/Ka 2219/05 oraz w decyzjach organu odwoławczego z dnia [...] r. i z dnia [...] r. W szczególności nie dokonał ustaleń na jakiej części ich nieruchomości wystąpiły szkody związane z ich czasowym zajęciem pod budowę wodociągu w latach 1990 – 1994 . Nie dopuszczono wnioskowanego dowodu z opinii biegłego /rzeczoznawcy majątkowego/ dla ustalenia wartości tego odszkodowania oraz wysokości trwałego obniżenia wartości zajętych nieruchomości. Nie wyjaśniono roszczenia wypłaty odszkodowania za zajęcie [...] m2 działki pod komorę odpowietrzającą. Odwołujący się zakwestionowali ustalenie, iż uniemożliwili oni odbudowę przepustu ze stawu nr B, oparte na oświadczeniu D. P. /Kierownika robót/ z dnia [...] 1994 r. Zarzucili, iż organ I instancji nie uwzględnił w tym względzie ich wniosku o przesłuchanie tej osoby na tę okoliczność oraz na okoliczność, że jakoby na ich żądanie pozostawione zostały w terenie żelbetonowe płyty drogowe. Zdaniem małżonków P. organy orzekające nie dokonały też oceny wiarygodności i mocy dowodowej sporządzonych w rozpatrywanej sprawie opinii biegłych. Zarzucili, iż nie było podstaw do umorzenia postępowania administracyjnego gdyż nie zrezygnowali oni z dochodzenia zgłoszonych roszczeń. Nie jest też trafne ich zdaniem stanowisko zawarte w decyzji, że roszczeń tych mogą oni dochodzić przed sądem powszechnym.

Odwołujący się stwierdzili, że spór sprowadza się do "2-ch najważniejszych spraw" to jest obszaru ich nieruchomości faktycznie czasowo zajętych w latach 1990 – 1994 r. oraz kwestii wykonania przepustu stawu rybnego nr B. O obszarze terenu zajętego przy realizacji wodociągu świadczą ich zdaniem opinie rzeczoznawców wykonane w latach 1992-1994 r. Nie zasługują natomiast na wiarę odmienne w tym względzie twierdzenia inwestora. Zwrócili też uwagę, że zgodnie z decyzją Naczelnika Gminy T. z dnia [...] r. przedmiotem czasowego zajęcia były w całości ich działki nr [...],[...],[...] i [...], a nie poszczególne ich części.

Wojewoda [...] odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną z powołaniem się na treść art. 105 i 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy orzeczenie organu I instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdził, iż Starosta T. dołożył należytej staranności i wykonał przy rozpoznaniu sprawy wytyczne zawarte w wydanym w tej sprawie wyroku NSA OZ w Katowicach z dnia 24 marca 1997 r. O zaspokojeniu wszystkich roszczeń małżonków P. o jakich mowa w tym wyroku świadczą zdaniem organu odwoławczego faktury, w oparciu o które były im wypłacane poszczególne sumy pieniędzy. Podzielił też organ odwoławczy pozostałe ustalenia faktyczne organu I instancji i ich ocenę prawną.

W skardze do sądu A. i G. P. wnieśli o uchylenie przedmiotowej decyzji Wojewody [...] jako wydanej ich zdaniem z naruszeniem przepisów prawa materialnego /ustawy o gospodarce nieruchomościami/ i przepisów postępowania, wymienionych już wcześniej w odwołaniu od decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podtrzymano też w ogólnym zarysie argumentację prezentowaną wcześniej w postępowaniu odwoławczym. Dodatkowo skarżący podnieśli, że wbrew stanowisku organów orzekających część działki zajętej pod komorę ze studzienkami odpowietrzającymi nie stanowi zgodnie z treścią art. 49 Kc własności [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów, o czym świadczą wpisy w Księdze wieczystej i w rejestrze gruntów. Kwestionując zasadność umorzenia postępowania administracyjnego zarzucili, iż takie rozstrzygnięcie uniemożliwia im dochodzenie odszkodowania przed sądem powszechnym. W tym względzie powołali się m.in. na uchwalę Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2003 r. sygn. III CZP 51/03 /OSNC nr 10 z 2004 r., poz. 156/.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz powołując motywy przytoczone wcześniej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Decyzje organów obu instancji ostać się nie mogą albowiem zasadny jest zdaniem Sądu zarzut skargi wydania tych decyzji bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej załatwienia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 Kpa.

W pierwszej kolejności należy zważyć, że w sprawie doszło do zmiany stanu prawnego, a to w związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie z art. 233 tej ustawy sprawy wszczęte, lecz niezakończone decyzją ostateczną przed dniem jej wejścia w życie, prowadzi się na podstawie jej przepisów. Zasada ta ma zastosowanie w niniejszej sprawie skoro w dniu 1 stycznia 1998 r. była ona na etapie rozpoznawania przez organ I instancji /po uchyleniu poprzednich decyzji wyrokiem NSA OZ w Katowicach z dnia 24.03.1997 r./. Sprawa podlega zatem rozpoznaniu w oparciu o treść art. 124 ust. 4 i 5, art. 128 ust. 4, art. 129 ust. 5, art. 130, art. 132 i art. 135 tej ustawy. W świetle tych przepisów na jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie na ograniczenie w przedmiocie korzystania z nieruchomości ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń /art. 124 ust. 4/. Gdyby zaś nie było to możliwe lub powodowało nadmierne trudności lub koszty jednostkę tą obciąża obowiązek wypłacenia odszkodowania, które powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód, w tym także odszkodowania odpowiadającego zmniejszeniu wartości nieruchomości /gdyby do takiego zmniejszenia doszło – art. 128 ust. 4 w zw. z art. 124 ust. 4/. Odszkodowanie to ustala starosta /art. 129 ust. 5/ według stanu i wartości nieruchomości w dniu ograniczenia praw /art. 130 ust. 1/, po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego /art. 130 ust. 2/. Obowiązek zapłaty odszkodowania obciąża jednostkę organizacyjną, która uzyskała zezwolenie na założenie lub przeprowadzenie ciągów drenażowych, przewodów lub urządzeń /art. 132 ust. 6/. Jeżeli założenie lub przeprowadzenie ciągów, przewodów i urządzeń uniemożliwia właścicielowi prawidłowe korzystanie z nieruchomości w sposób dotychczasowy albo w sposób zgodny z jej dotychczasowym przeznaczeniem, może on żądać aby starosta lub występujący z wnioskiem o zezwolenie na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości, nabył od niego na rzecz Skarbu Państwa, w drodze umowy, własność nieruchomości /art. 124 ust. 5/.

Omówione wyżej roszczenia mogą być oczywiście zaspokojone dobrowolnie przez podmiot zobowiązany, na co powołały się organy obu instancji. Roszczenie z art. 124 ust. 5 ustawy w ogóle zaś nie podlegałoby rozpoznaniu w postępowaniu administracyjnym. Już zatem w tym miejscu należy stwierdzić, że gdyby skarżący podtrzymali swoje żądanie wykupienia od nich, względnie wydzierżawienia, terenu zajętego pod studzienkę odpowietrzającą /tak do protokołu rozprawy sądowej z dnia [...] 2006 r. – karta [...] akt sądowych/ to roszczenia tego mogą dochodzić jedynie na drodze cywilnej. /zobacz w tym względzie wyrok NSA z dnia 20.10.

2000 r. sygn. IV SA 1654/98 – LEX 53397 i uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 28.02.2002 r. sygn. akt III CZP 1/02 - OSNC 2003/1/4/. Niezrozumiałe jest w tym względzie zdaniem Sądu powoływanie się przez organy obu instancji na treść art. 49 Kc. Z faktu, że przedmiotowa studzienka nie należy do części składowych gruntu nie wynika bowiem, że właścicielowi gruntu nie przysługują roszczenia o jakich mowa w art. 124 ust. 4 i 5 ustawy.

Wobec rozbieżnych stanowisk stron co do całkowitego zaspokojenia zgłoszonych roszczeń należało odpowiedzieć na pytanie czy kwestia ta została należycie wyjaśniona i czy zasadne jest stanowisko organów orzekających, że roszczenia mogące stanowić przedmiot postępowania administracyjnego zostały w całości zaspokojone. Zdaniem Sądu, jak już podniesiono, sprawa nie została w tym zakresie wyjaśniona dostatecznie do końcowego rozpoznania. Niewątpliwie szybkiemu zakończeniu sprawy nie sprzyja akcentowana już w poprzednim wyroku Sądu okoliczność, że skarżący nie zawsze precyzyjnie formułują swoje żądania, często nadając im nową treść. Jakkolwiek w decyzjach organów obu instancji nie powiedziano wyczerpująco i wprost jakie konkretnie kwoty odszkodowania, z jakiego tytułu i w odniesieniu do których roszczeń i działek skarżący otrzymali, to należy przyjąć, że organy te wykonały w tym zakresie wytyczne zawarte w poprzednim wyroku powołując się w tym zakresie na kwestionowaną w skardze notatkę służbową z dnia [...] 1997 r. /karta [...], teczka [...] akt adm./, spisaną z udziałem przedstawiciela [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów Zarząd Inwestycji w K. – K. J. oraz na pismo tego Przedsiębiorstwa z dni [...] 2000 r. /karta [...], teczka [...] akt adm./, w których to dokumentach dane te zostały przedstawione. Należało zatem przyjąć, że stanowisko organów orzekających jest zgodne z treścią tych dokumentów.

Biorąc pod uwagę całość zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz roszczenia skarżących sformułowane najszerzej w ich piśmie procesowym z dnia [...] 2003 r. /karta [...]– [...] akt organu odwoławczego/ Sąd zważył co następuje:

Z roszczeń zgłoszonych w tym piśmie związanych z wybudowaniem wodociągu na działce Nr [...] do wyjaśnienia pozostaje zdaniem Sądu jedynie roszczenie o jakim mowa w pkt [...]-[...] tj. odszkodowania z tytułu wybudowania na tej działce komory odpowietrzającej. W tym przedmiocie należy w pierwszej kolejności zważyć, że w toku tak długiego postępowania nie zostało dotychczas nawet ustalone ile dokładnie takich studzienek /komór odpowietrzających/ znajduje się na objętych postępowaniem działkach skarżących. Organy orzekające przyjmują w swoich decyzjach, że są to dwie studzienki zajmujące łącznie [...] m2 powierzchni tych działek gdy tymczasem skarżący twierdzi, że została usytuowana tylko jedna komora – na działce nr [...] zajmującą powierzchnię [...] m2, dla potrzeb której doszło też do geodezyjnego podziału tej działki i wydzielenia działki nr [...]. Z dokumentów na karcie [...] do [...] akt organu odwoławczego nie wynika w tym względzie jednoznaczny stan faktyczny, a w szczególności nie wynika czy doszło do formalnego powstania działki [...] o pow. [...] m2 przeznaczonej pod studzienkę wodociągu.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy dopuści w tym względzie organ orzekający w pierwszej kolejności dowód z oględzin, ustali ile istotnie studzienek odpowietrzających znajduje się na działkach skarżących /z podaniem numerów tych działek/, jakie są ich wymiary, wygląd /m.in. przez zrobienie fotografii/ oraz czy teren zajęty pod te studzienki jest czy też może być wykorzystywany w dotychczasowy sposób tj. rolniczo. Możliwość takiego wykorzystania byłaby wyłączona gdyby studzienki te wystawały ponad powierzchnię terenu. Wtedy też niemożliwe byłoby przywrócenie terenu pod studzienkę /studzienkami/ do stanu poprzedniego w rozumieniu art. 124 ust. 4 ustawy, jak również niemożliwe byłoby korzystanie z tego terenu w dotychczasowy sposób /art. 124 ust. 5/. Skutkowałoby to przyjęcie, że w takiej sytuacji, skarżącemu należy się odszkodowanie za niemożność korzystania z tego terenu /zajętego faktycznie pod studzienkę i wyłączonego z użytkowania rolniczego/ za okres od 1994 r. Niewątpliwie usytuowanie takiej studzienki na nieruchomości zmniejsza też w jakimś stopniu jej wartość zakładając chociażby tolerowanie potrzeby wejścia na teren działki celem okresowego sprawdzenia znajdujących się w studzience urządzeń. Odnośnie tego terenu zasadnie należy zatem uznać żądanie skarżących ustalenia odszkodowania za zmniejszenie wartości nieruchomości /z tytułu usytuowania i funkcjonowania w tym miejscu studzienki odpowietrzającej/. Zdaniem Sądu kwestia ta nie została przesądzona poprzednim wyrokiem, w którym sprawa w tym aspekcie /ewentualnego zmniejszenia wartości działki z uwagi na usytuowanie komory odpowietrzającej/ nie została rozstrzygnięta. Skoro teren zajęty pod studzienkę nie nadaje się do dotychczasowego wykorzystania to skarżący mogą też żądać jego wykupu /art. 124 ust. 5/. Jak już wyżej podniesiono, tego uprawnienia mogą oni dochodzić jednak tylko w postępowaniu cywilnym. Wtedy też mogłoby jedynie dojść do geodezyjnego prawnego wyodrębnienia oraz oznaczenia w terenie takiej działki. Należy też zważyć, że żądanie wykupu terenu zajętego pod studzienkę wyklucza jednoczesne żądanie ustalenia i wypłacenia odszkodowania z tytułu obniżenia wartości terenu, na którym studzienka ta jest usytuowana. Wbrew stanowisku zainteresowanego [...] Przedsiębiorstwa Wodociągów brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, że Przedsiębiorstwo to wypłaciło skarżącym cenę wykupu terenu zajętego zarówno pod wodociąg jak i pod studzienkę czy ewentualnie komory odpowietrzające. Twierdzenie to nie wynika z żadnych zgromadzonych w sprawie dowodów, w tym zwłaszcza z dokumentów. Nie można go też wyprowadzić ze stanowiska tego Przedsiębiorstwa /nawet gdyby odpowiadało ono rzeczywistości/, że otrzymane przez skarżących kwoty odszkodowań przekraczały wielokrotnie wartość zajętych pod inwestycję terenów. Odszkodowanie z tego tytułu, podobnie jak i odszkodowanie z tytułu zmniejszenia wartości nieruchomości powinno być wyraźnie oznaczone i wskazane, a do tego w świetle zgromadzonego materiału dowodowego nie doszło.

Zdaniem Sądu na drodze postępowania administracyjnego nie może być dochodzone roszczenie sformułowane w pkt [...] pisma skarżących z dnia [...]

2003 r. tj. roszczenie o wykonanie wodociągu zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Nie mieści się ono bowiem w żadnym z roszczeń o jakich mowa w art. 124, art. 128 i 135 ustawy.

Na uwzględnienie nie zasługują też zdaniem Sądu dalsze roszczenia o jakich mowa w pkt [...] tego pisma. Zostały one bowiem w całości zaspokojone w ramach wypłaconych skarżącym odszkodowań. Działki nr [...] dotyczy bowiem odszkodowanie objęte operatem szacunkowym [...]. K. J. z dnia [...] 1991 r. i umową ze skarżącym z dnia [...] 1991 r. /karta [...], teczka Nr [...]– na kwotę [...] złotych/. Z operatu tego wynika, że odszkodowanie to obejmowało zarówno wynagrodzenie za przegon [...] na inne pastwisko, jak i za niemożność korzystania z tej działki, w zakresie zajętym pod budowę wodociągu, przez okres 2 lat. Obejmowało ono także odszkodowanie za założenie i rekultywację nowej łąki na obszarze [...] m2. Wypłata odszkodowania z tego ostatniego tytułu wyłącza zdaniem Sądu możliwość uwzględnienia żądań z tytułu obniżenia plonowania w dalszych latach oraz z tytułu przegonu [...] w późniejszych okresach. Po otrzymaniu tego odszkodowania działkę tę /poza terenem zajętym wcześniej pod staw nr A/ należy bowiem traktować za w pełni zrekultywowaną i zdolną do produkcji rolniczej na jej wcześniejszym poziomie. Co więcej, wszystko wskazuje na to, że w ramach rekultywacji również tej działki skarżący otrzymali część kwoty z faktury Nr [...] z dnia [...]r. /na kwotę [...] złotych/, a to w związku z treścią podpisanego przez skarżącego protokołu z dnia [...] 1994 r. /karta [...], teczka nr [...]/, w którym ustalono, że nawiezienie i wyrównanie terenu do wysokości istniejącej w terenie grobli, skarżący wykona w ramach rekultywacji pasa roboczego. Z faktury tej wynika nadto, że objęte nią a wykonane przez skarżącego roboty obejmowały również rozplantowanie przywiezionej ziemi urodzajnej /humusowanie/. Po ich wykonaniu teren ten powinien się zatem nadawać w pełni do rolniczego wykorzystania. Za szkody w uprawie [...] w stawie Nr A za okres 3 lat skarżący otrzymali zaś odszkodowanie zgodnie z operatem [...]. C. S. z dnia [...] 1992 r. /karta [...], teczka nr [...]/.

O bezzasadności dalszych roszczeń odnośnie tej działki świadczy nadto jednoznaczność treści protokołu z dnia [...] 1993 r. /karta [...], teczka nr [...]/, w którym ustalono likwidację przez skarżącego stawu Nr A. Skarżący oświadczył do tego protokołu, że w przypadku zasypania stawu zrezygnuje m.in. z dochodzenia odszkodowania z tytułu uszkodzenia drenażu wokół tego stawu. Oświadczył także, że nie będzie rościł dalszych pretensji o odszkodowanie i uporządkowanie terenu związanego z wykonaniem wodociągu na jego terenie. W okolicznościach sprawy należy przy tym zdaniem Sądu przyjąć, że stanowisko to odnosiło się co do zasady do działki Nr [...]. Z powyższych względów dalsze roszczenia dotyczące tej działki należy uznać zdaniem Sądu za bezpodstawne. Jeżeli stopień możliwości rolniczego wykorzystania tej działki uległ obniżeniu to należy przyjąć, że jest to następstwem niewłaściwego wykonania jej rekultywacji przez skarżącego.

Zdaniem Sądu nie zasługują w całości na uwzględnienie żądania odnośnie działki Nr [...] /pkt [...] pisma skarżących z dnia [...] 2003 r. – karta [...] i [...] akt organu odwoławczego/. Żądania te nie zostały bowiem w żaden sposób przez skarżących wykazane. Nie wynikają one w szczególności z dokumentów, na które skarżący się powołują. Skarżący nie wykazali aby istotnie doszło przy budowie wodociągu do uszkodzenia istniejących w terenie na tej działce punktów granicznych. Dlatego też nie mogą się domagać przywrócenia tego terenu do stanu poprzedniego przez odtworzenie położenia oraz ponowne posadowienie takich punktów. Odnośnie roszczenia z pkt [...] to należy dodatkowo stwierdzić, że nie jest ono w pełni zrozumiałe. Nie wiadomo bowiem na czym skarżący opierają swoje twierdzenie, iż zajęcie części tej działki pod wodociąg uniemożliwia jej przekształcenie pod grunty uprawne. Nawet gdyby tak było w istocie to skarżący powinni wykazać, a tego nie uczynili, że istotnie chcieli i mieli realną możliwość dokonania takiego przekształcenia oraz, iż byłoby to ekonomicznie opłacalne, a prawnie dopuszczalne. Kwestie te nie wynikają też w dostateczny sposób z operatu szacunkowego [...]. J. C. z dnia [...] 1994 r. Stwierdzenie tego biegłego, że istnieje możliwość przekształcenia części tej działki stanowiącej nieużytek rolny, na użytek zielony nie zostało poparte żadnymi obiektywnymi badaniami, dowodami. Nie wyliczono również jaki byłby koszt takiego przystosowania tej części działki nr [...]. W konsekwencji żądania dotyczące tej działki jako bezzasadne powinny zostać oddalone.

Odnośnie roszczeń dotyczących działek Nr [...] i Nr [...] należy stwierdzić, że w tym zakresie sprawa nie została wyjaśniona zdaniem Sądu prawie w ogóle. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego można jedynie stwierdzić, że skarżący otrzymali odszkodowanie za niemożność korzystania z tych działek /wykorzystywania ich jak dotychczas rolniczo – w częściach zajętych pod budowę wodociągu/ w latach 1990 – 1992. Odszkodowanie to zostało wypłacone zgodnie z operatem szacunkowym biegłego [...]. C. Z. z [...] 1993 r. i umową z dnia [...] 1993 r. /karta nr [...], teczka nr [...]/. Z przedłożonych akt administracyjnych nie wynika zdaniem Sądu w dostateczny sposób jaka część tych działek była zajęta pod budowę. W szczególności nie wynika twierdzenie zawarte w notatce służbowej z dnia [...] 1997 r. spisanej z udziałem przedstawicielki inwestora – K. J. /karta [...], teczka nr [...]/, że z działki [...] zabrano pod budowę [...] m2 łąki kl. [...], a z działki nr [...] zabrano [...] m2 pastwiska kl. [...]. Nie wynika także czy przeprowadzono rekultywację tego terenu, kiedy i w jaki sposób, przez kogo, jak teren ten wygląda obecnie, jak jest wykorzystywany, czy znajdują się na nim pozostawione przez wykonawcę płyty betonowe, w jakiej ilości i w którym miejscu. Organy orzekające nie odniosły się też w ogóle do twierdzeń skarżących, że część tych działek w następstwie wykonania wodociągu została zawodniona. Do zawodnienia tego miało przy tym dojść w następstwie przerwania wodociągiem naturalnego spływu wód gruntowych z tych działek. Okoliczności te nie wynikają zdaniem Sądu również w protokołu oględzin przeprowadzonych w dniu [...] 1994 r. z udziałem biegłego [...]. M. W., do którego biegły ten odwołuje się w swojej opinii z dnia [...] 1994 r. /karta [...], teczka nr [...]/. Z protokołu tego nie wynika nawet, które konkretnie działki /z podaniem ich numerów/ były przedmiotem oględzin. Z opinii tej wynika jedynie, że na części działki [...] powstał nieużytek rolny o powierzchni [...] m2 w następstwie zawodnienia tego terenu. Zawodnienie to było zdaniem biegłego następstwem ułożenia rurociągu w sposób uniemożliwiający grawitacyjny spływ nadmiaru wód gruntowych do pobliskiego cieku oraz następstwem uszkodzenia ciągów drenarskich. W nawiązaniu do tej opinii i żądania skarżących objęcia rekultywacją i odszkodowaniem za niemożność dotychczasowego wykorzystania terenów o powierzchni [...] ha należy już w tym miejscu stwierdzić, iż żądanie w tym rozmiarze nie zasługuje na uwzględnienie. Już tylko z tej opinii wynika bowiem, że z działek [...] i [...] odszkodowanie za niemożność użytkowania gruntu powinno dotyczyć łącznie terenu o powierzchni [...] m2 /[...]m2 z działki nr [...] i [...] m2 z działki [...]/, a nie [...] ha. W toku dalszego postępowania również ta powierzchnia powinna ulec sprawdzeniu w oparciu o inne jeszcze dowody, a w szczególności w następstwie konfrontacji z danymi wyjściowymi do opinii biegłego [...]. C. Z. z dnia [...] 1993 r. /karta nr [...], teczka nr [...]/.

Ponownie rozpoznając sprawę w zakresie żądań dotyczących działek nr [...] i Nr [...] dopuści organ I instancji dowód z oględzin tych działek, w czasie których ustali jak działki te są obecnie zagospodarowane i wykorzystywane, głównie w pasie, który był objęty robotami budowlanymi przy realizacji wodociągu. Ustali też organ czy na tym terenie znajdują się żelbetowe płyty drogowe, w którym miejscu, ile i jaką zajmują powierzchnię. Ustali też organ czy istotnie część tych działek i jaka uległa zawodnieniu. Należy też ustalić, czy teren zajęty pod budowę wodociągu z określeniem jego rozmiarów – ustalonych w miarę możliwości w najbardziej obiektywny sposób, został zrekultywowany, kiedy, w jaki sposób i przez kogo. Do protokołu z oględzin dołączy organ szkic polowy, na którym zaznaczy w miarę możliwości elementy mające wpływ na ustalenie w/w danych. W miarę możliwości oględziny te przeprowadzi organ z udziałem biegłych, którzy w przeszłości dokonywali ustaleń co do zakresu terenu zajętego pod wodociąg i niemożności korzystania z tego terenu tj. [...]. C. Z. i [...]. M. W., od których odbierze oświadczenia co do ustaleń /w zakresie powierzchni terenów wyłączonych z użytkowania, wymagających rekultywacji oraz zawodnionych/ stanowiących podstawę ich opinii. Gdyby przesłuchanie tych biegłych na te okoliczności nie było możliwe to przeprowadzi organ oględziny z udziałem innego biegłego do spraw rolnych. Dopuści też organ dowód z przesłuchania w charakterze świadka przedstawiciela wykonawcy – D. P.. Świadka tego przesłucha przede wszystkim na okoliczność jego oświadczenia z dnia [...] 1994 r. /karta [...], teczka nr [...]/ i zawartego tam stwierdzenia, że skarżący uniemożliwił wykonanie przepustu ze stawu nr B oraz iż to na jego żądanie zostawione zostały na terenie skarżącego płyty żelbetowe, a nadto, że skarżący uniemożliwił zabranie rur przywiezionych na budowę przepustu. Należy też przesłuchać świadka na okoliczność czy może powołać jakieś inne dowody dla potwierdzenia jego twierdzeń. Świadka tego należy też przesłuchać na okoliczność jaki teren był zajęty z działek [...] i [...] pod budowę wodociągu, czy w czasie tej budowy doszło na tych działkach do uszkodzenia drenażu odprowadzającego wodę z tych działek do cieku wodnego oraz czy posadowienie wodociągu uniemożliwia naturalny spływ wód z tych działek do tego cieku.

W miarę możliwości dopuści też organ dowód z przesłuchania innych świadków wskazanych przez strony lub dopuszczonych z urzędu, mogących mieć wiadomości na przedstawione wyżej okoliczności. Dokonując w tym względzie ustaleń będzie miał organ na uwadze, że na inwestorze, który nie kwestionował ciążącego na nim obowiązku odbudowy przepustu ze stawu Nr B, ciąży obowiązek jednoznacznego wykazania iż do wykonania tego obowiązku nie doszło wyłącznie z winy skarżącego. Przy ocenie przedstawionych w tym przedmiocie przez strony dowodów weźmie też organ pod rozwagę, że [...] Przedsiębiorstwo Wodociągów zawodowo trudni się wykonaniem inwestycji realizowanych przeważnie na cudzych gruntach i dlatego powinno należycie zabezpieczyć swoje interesy w zakresie możliwości jednoznacznego wykazania, iż zrealizowało obciążające je roszczenia związane z zajęciem nieruchomości.

Gdyby się okazało, że również teren na tych działkach został zrekultywowany za wynagrodzeniem przez skarżącego to za bezzasadne należałoby uznać roszczenia wymienione w pkt [...] ppkt [...],[...],[...] i [...] pisma skarżących z dnia [...] 2003 r. Jak już podniesiono wcześniej skarżący ponosiłby konsekwencję niewłaściwie wykonanej rekultywacji. Gdyby rekultywacja nie została w ogóle przeprowadzona to roszczenia z ppkt [...],[...] i [...] należałoby uznać za uzasadnione. Prawidłowa rekultywacja i odszkodowanie za utratę plonów winno objąć wówczas także teren, o którym mowa w ppkt [...]. Brak jest natomiast podstaw prawnych do żądania w ramach odszkodowania, przekwalifikowania gruntu na nieużytek /ppkt [...]/. Gdyby się bowiem okazało, że niemożliwe jest doprowadzenie tych działek do stanu poprzedniego względnie powodowałoby to nadmierne trudności lub koszty, to skarżącym przysługuje roszczenie o wypłatę odszkodowania odpowiadającego wartości poniesionych szkód /z tytułu utraty dotychczasowych plonów/ oraz z tytułu zmniejszenia wartości tej nieruchomości. Dotyczy to także tej części działki, która została trwale zawodniona – gdyby się okazało, że odwodnienie jest niemożliwe, zbyt kosztowne lub nadmiernie utrudnione. Wypłacone w tej materii odszkodowanie obejmowałoby jednocześnie roszczenia o jakich mowa w ppkt [...] i [...] pkt [...], które wówczas nie posiadałyby też samodzielnego, oddzielnego bytu.

Za bezzasadne należy uznać zdaniem Sądu roszczenia o jakich mowa w ppkt [...] i [...], pkt [...] omawianego pisma. Skarżący nie wykazali bowiem, że ponieśliby jakąkolwiek szkodę z tego tytułu, że zrekultywowany teren użytkowaliby rolniczo a nie jako teren leśny.

Od wyniku ustaleń co do przyczyn, z powodu których nie doszło do odtworzenia przepustu ze stawu Nr B oraz ewentualnego pozostawienia płyt żelbetowych na działkach nr [...] i nr [...] zależeć będzie natomiast los roszczeń o jakich mowa w ppkt [...],[...],[...] i [...] pkt [...]. Gdyby organ ustalił, iż nie doszło do odtworzenia przepustu z winy inwestora, to roszczenia opisane w ppkt [...],[...] i [...] zasługiwałyby co do zasady na uwzględnienie. Podobnie byłoby w przypadku gdyby to nie na żądanie skarżącego zostawiono na jego działkach płyty żelbetowe. Należałoby też wyjaśnić wówczas kwestię (powinien to uczynić biegły stosownej specjalności) czy staw Nr B z uwagi na jego położenie w stosunku do cieków wodnych, mogących zasilać go w wodę, nadawał się do prowadzenia ekonomicznej hodowli ryb (która to okoliczność była kwestionowana przez uczestnika postępowania).

Gdyby organ uznał za zgodne z prawem żądania skarżących wypłacenia poszczególnych w/w odszkodowań, /których zasadność nie została przez Sąd zakwestionowana/, a strony nie doszły do porozumienia co do ich wysokości, to wysokość tę ustali organ orzekający po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego – zgodnie z treścią art. 130 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

W części, w której organ uzna roszczenia skarżących za bezpodstawne wyda decyzję o odmowie ich ustalenia. W tym względzie należy dodatkowo stwierdzić, że powołana w skardze uchwała Sądu Najwyższego z dnia 21 sierpnia 2003 r. sygn. III CZP 51/03 dotyczyła innego stanu prawnego i dlatego też nie mogła przesądzać o treści wydanego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i c, art. 134 i art. 135 ustawy p.p.s.a. W przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 a w przedmiocie kosztów sądowych, stosownie do wyniku postępowania na podstawie art. 200 i 202 § 2 tej ustawy.