Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 427/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 7, art. 10, art. 11
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz, /współsprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Protokolant Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. spraw ze skarg J.M., J.M., R.M., Z.M., K.I., A.I., K.K., J.Ł. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów wsi R. oddala skargi: J.M., J.M., R.M., Z.M., K.I., A.I., K.K., J.Ł.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2005 r. Nr [...] Starosta K. wszczął na podstawie art. 3 ust. 1 i 2, art. 7 ustawy z dnia 26 marca 1982r. o scalaniu i wymianie gruntów (Dz. U. z 2004 r. Nr 116, poz. 1206 ze zm. dalej jako: "ustawa") postępowanie scaleniowe obejmujące grunty wsi R. gmina K. o powierzchni około [...] ha.

W dniu [...] września 2005 r. na zebraniu zwołanym przez Starostę uczestnicy scalenia wybrali spośród siebie Radę uczestników scalenia w liczbie 8 osób, o czym świadczy protokół z zebrania. Następnie zgodnie z art. 10 ustawy Starosta K. zarządzeniem Nr [...] z dnia [...] maja 2006 r. powołał komisję pełniącą funkcję doradczą przy scaleniu gruntów obiektu R.. Dnia [...] czerwca 2006 r. (w drugim terminie) podjęto uchwałę w sprawie ustalenia zasad szacunku gruntów. W wyniku przeprowadzenia szacunku porównawczego gruntów wyodrębniono wartości szacunkowe określone w punkcie trzecim protokołu z przeprowadzonego szacunku porównawczego scalanych gruntów we wsi R. z dnia [...] czerwca 2006 r., a także wyodrębniono 324 kontury szacunkowe, które zostały uwidocznione na mapie, stanowiącej integralną część w/w protokołu. Z wynikami szacunku porównawczego gruntów i ich części składowych uczestnicy scalenia gruntów we wsi R., gmina K. zostali zaznajomieni w dniu [...] czerwca 2006 r. Następnie uczestnicy scalenia wyrazili zgodę na dokonanie szacunku gruntów w podjętej na zebraniu w dniu [...] czerwca 2006 r. (w drugim terminie) uchwale w sprawie akceptacji szacunku porównawczego gruntów, budynków i drzewostanu leśnego wsi R.. W dniach [...] października 2006r. projekt scalenia gruntów został okazany uczestnikom scalenia. Po rozpatrzeniu zastrzeżeń do projektu scalenia gruntów obiektu R. w dniu [...] lutego 2007 r. Starosta K. wydał decyzję Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu tego scalenia.

Po rozpoznaniu wniesionych odwołań Wojewoda M. decyzją z dnia [...] września 2007 r. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej gruntów należących do 54 uczestników scalenia i w projekcie scalenia gruntów wsi R. wprowadził zmiany, motywując swoje stanowisko wnikliwym rozpatrzeniem wszelkich zarzutów i roszczeń uczestników scalenia. Organ odwoławczy uznał również, że projekt scalenia gruntów wsi R. po wprowadzeniu powyższych zmian został opracowany prawidłowo pod względem gospodarczym, a także z zachowaniem w tym zakresie obowiązujących przepisów prawa.

Powyższa ostateczna w administracyjnym toku postępowania decyzja była przedmiotem skargi uczestników scalenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 572/07 uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody M. z dnia [...] września 2007 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że decyzja Wojewody nie była skutecznie doręczona do trzech nieżyjących uczestników scalenia. W związku z powyższym organ w toku postępowania nie ustalił, czy w miejsce dotychczasowych stron wstępują ich następcy prawni lub czy też nieruchomości były w dyspozycji innych podmiotów, którzy winni być uczestnikami tegoż postępowania. Ponadto wskazał, że brak było w postępowaniu scaleniowym uchwały w sprawie ustalenia zasad szacunku wsi R..

Ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, Wojewoda M. postanowieniem z dnia [...] września 2008 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze, które następnie po wyeliminowaniu przesłanek dotyczących doręczeń decyzji do następców prawnych osób nieżyjących, podjął z urzędu w dniu [...] grudnia 2008 r.

Analizując ponownie wniesione odwołania od decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2007 r. zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wsi R., Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2009 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako: "k.p.a.") uchylił wskazaną decyzję Starosty K. w części dotyczącej gruntów należących do 55 uczestników scalenia i wprowadził zmiany z zachowaniem zasad zawartych w ustawie o scaleniu i wymianie gruntów. Organ wskazał, iż uczestnicy scalenia za grunty poddane scaleniu otrzymali równowarte grunty zamienne.

Zmiany wynikające z odwołania J. Ł. szczegółowo opisano w punkcie 2 sentencji i uzasadnienia decyzji Wojewody M.. Organ wskazał m.in., iż z działki nr [...] zaprojektowanej w poz. rej. nr [...] - współwłaściciele Ł. J. s. A. do 4/9 cz., Ł. M. s. A. do 1/9 cz. i O. G. c. A. do 4/9 cz. o pow. [...] ha i wartości 143,32 jednostek szacunkowych (dalej: "j. sz.") wydzielono część gruntu o pow. [...] ha i wartości 12,71 j. sz. od punktu załamania wschodniej granicy działki do drogi nr [...].

Natomiast z działki nr [...] zaprojektowanej w poz. rej. nr [...] – Ł. M. A. S. J. odprojektowano część gruntu o pow. [...] ha i wartości 3,99 j. sz. wzdłuż zachodniej granicy całą jej długością. Pozostałą część gruntu o pow. [...] ha i wartości 133,13 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] – Ł. J. S. A. do 4/9 cz., Ł. M. s. A. do 1/9 cz. i O. G. c. A. do 4/9 cz.

Z działki nr [...] zaprojektowanej w poz. rej. nr [...] – D. E. c. W. wydzielono część gruntu o pow. [...] ha i wartości 18,00 j. sz. od strony drogi nr [...] całą jej szerokością, oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] - współwłaścicieli Ł. J. S. A. do 4/9 cz. , Ł. M. S. A. do 1/9 cz. i O. G. C. A. do 4/9 cz.

Działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 20,00 j. sz. wykreślono z poz. rej. nr [...] - współwłaścicieli Ł. J. s. A. do 4/9 cz., Ł. M. s. A. do 1/9 cz. i O. G. c. A. do 4/9 cz. i wpisano w poz. rej. nr [...] – D. E. c. W..

W uzasadnieniu organ podniósł także, iż współwłaściciele Ł. J., O. G. i Ł. M. wnieśli do scalenia między innymi [...] ha lasu, a otrzymali w wyniku scalenia [...] ha lasu. Ponadto z działki nr [...] zaprojektowanej w wyniku scalenia w poz. D. E. za jej zgodą wydzielono las w miejscu jego posiadania przez współwłaścicieli przed scaleniem i wpisano w ich pozycję.

Zmiany wynikające z odwołania K. i A. małż. I. szczegółowo opisano w pkt 7 sentencji i uzasadnienia decyzji Wojewody M.. Organ wskazał m.in., iż w kompleksie działek o nr: [...] i [...] wydzielono ekwiwalent należny I. A. s. M. za działkę [...] wniesioną do scalenia i zaprojektowano wzdłuż zachodniej granicy nowo zaprojektowanej działki nr [...] całą długością tj. od drogi nr [...] do drogi nr [...]. Tak nowo zaprojektowaną działkę o pow [...] ha i wartości 70,36 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] – I. A. s. M., jednocześnie wykreślono z niej działkę nr [...] o pow. [...] ha i wartości 70,38 j.sz.

Zmiany wynikające z odwołania J. i J. małż. M. szczegółowo opisano w pkt 8 sentencji i uzasadnienia decyzji. Organ wskazał m.in., że ekwiwalent za działkę nr [...] figurującą przed scaleniem na M. J. s. M. wydzielono z działki nr [...] zaprojektowanej dla T. P. s. J. od drogi nr [...] wzdłuż wschodniej granicy całą jej długością. Tak utworzoną działkę o pow. [...] ha i wartości 34,98 j. sz. oznaczono numerem [...] i wpisano w poz. rej. nr zm. [...] – M. J. s. M., jednocześnie wykreślając z tej poz. działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 50,54 j. sz. oraz działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 14,74 j. sz.

Na działkach nr [...], [...] zaprojektowanych uprzednio w poz. rej. zm. [...] – M. J. s. M. zaprojektowano całą szerokością od strony drogi nr [...] ekwiwalent M. Z. s. M. o pow. [...] ha i wartości 24,20 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w jego pozycji kosztem części działki nr [...] zaprojektowanej w pozycji M. Z. s. M..

Z działki nr [...] zaprojektowanej w poz. rej. nr [...] – M. B. c. H. do 3/24 cz., M. B. c. H. do 3/24 cz., M. K. c. H. do 3/24 cz., M. T. c. H. do 3/24 cz., M. W. c. J. do 6/24 cz., M. J. s. H. do 3/24 cz., M. K. s. H. do 3/24 cz. wydzielono część gruntu o pow. [...] ha i wartości 40,40 j. sz. wzdłuż wschodniej granicy całą jej długością. Tak nowo utworzoną działkę oznaczono numerem [...] i wpisano w poz. rej. nr zm. [...] – M. J. s. M..

Działkę nr [...] zaprojektowaną w poz. rej. nr [...] – M. J. c. J. powiększono o część gruntu odprojektowanego z działki nr [...]. Tak nowo utworzoną działkę oznaczono nr [...] o pow. [...] ha i wartości 154,33 j. sz. i wpisano do poz. rej. nr 119 – K. G. c. J., wykreślając z niej jednocześnie działkę nr [...] o pow. [...] ha i wartości 154,97 j. sz. Pozostałą część gruntu w działce nr [...] o pow. [...] ha i wartości 142,68 j. sz. oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] – M. J. c. J., wykreślając z niej jednocześnie działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 142,04 j. sz.

Zmiany wynikające z odwołania R. i Z. małż. M. opisano w pkt 10 sentencji i uzasadnienia decyzji. Organ wskazał m.in., że w kompleksie działek nr [...] i [...] zaprojektowano ekwiwalent o pow. [...] ha i wartości 108,76 j.sz. wzdłuż północnej granicy działki [...] całą jej długością. Tak zaprojektowaną działkę oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. zm. [...] – M. Z. i R., wykreślając z niej jednocześnie działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 108,75 j. sz.

Z poz. rej. zm. [...] - małż. M. Z. s. A. i M. R. c. H. wykreślono działkę nr [...] o pow. [...] ha i wartości 6,33 j. sz. i wpisano ją w poz. rej. nr zm. [...] – M. Z. s. A..

W uzasadnieniu organ stwierdził, iż za grunty wniesione w tym gospodarstwie do scalenia tj. w poz. małż. M. Z. i R. za 34 działki o pow. [...] ha i wartości 777,81 j. sz. wydzielono ekwiwalent w 7 działkach o pow. [...] ha i wartości 781,91 j. sz., natomiast M. Z. za 11 działek o pow. [...] ha i wartości 263,10 j. sz. otrzymał ekwiwalent w 3 działkach o pow. [...] ha i wartości 254,17 j. sz., co spełnia wymogi ustawy o scalaniu i wymianie gruntów.

Zmiany wynikające z odwołania K. K. i H. G. szczegółowo opisano w pkt 11 sentencji i uzasadnienia decyzji. Organ podniósł m.in., iż w kompleksie działek nr [...], [...] i [...] wydzielono od strony północnej ekwiwalent dla O. J. c. F. o pow. [...] ha i wartości 86,19 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. Nr [...], wykreślając z niej jednocześnie działkę nr [...] o pow. [...] ha i wartości 88,81 j. sz. Następnie całą długością wydzielono grunt o pow. [...] ha i wartości 42,83 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. Nr [...] - O. K. c. F., wykreślając z niej jednocześnie działkę nr [...] o pow. [...] i wartości 41,86 j. sz. Pozostałą części gruntu o pow. [...] ha i wartości 42,96 j. sz., oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] - dla K. K. B. c. J..

Następnie z poz. K. K. B. c. J., z działki nr [...] wydzielono część gruntu wzdłuż południowej granicy na wysokości działki nr [...] o pow. [...] ha i wartości 39,93 j. sz. Nowo utworzoną działkę oznaczono nr [...] i wpisano w poz. rej. nr [...] – M. L. s. M.. Pozostałą część gruntu o pow. [...] ha i wartości 234,31 j. sz. oznaczono nr [...] i pozostawiono w poz. rej. nr [...] – K. K. B. c. J..

W uzasadnieniu organ podniósł także, iż K. K. otrzymała ekwiwalent w działce [...] w rejonie posiadanej działki przed scaleniem nr [...]. Pozostały ekwiwalent otrzymała w miejscu posiadania przed scaleniem działek nr: [...], jak również w pobliżu posiadanych przed scaleniem działek nr: [...]. Łącznie za 19 działek o pow. [...] ha i wartości 332,80 j. sz., przy ekwiwalencie należnym po potrąceniach na cele użyteczności publicznej 326,14 j. sz. otrzymała 3 działki o pow. [...] ha i wartości 320,64 j.sz. Natomiast w poz. G. H. w zamian za wniesione do scalenia grunty stwierdzono, że uczestniczce scalenia za posiadane przed scaleniem dwie działki o pow. [...] ha i wartości szacunkowej 91,34 jednostek szacunkowych (wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej) wydzielony został w wyniku scalenia ekwiwalent również w dwóch działkach o pow. [...] ha i wartości 92,51 j. sz. Grunty te wydzielone zostały w rejonie ich posiadania przed scaleniem w działkach znacznie szerszych , co poprawiło warunki gospodarowania tymi gruntami.

Od decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2009 r. wpłynęły do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wniesione przez: J. Ł., K. i A. małż. I., J. i J. małż. M., R. i Z. małż. M., K. K. i H. G..

W skardze do sądu administracyjnego J. Ł. podniósł zarzuty dotyczące:

– działki nr [...] przed scaleniem, która to działka, jego zdaniem, powinna po scaleniu pozostać przy gruntach zaprojektowanych po scaleniu w pozycji syna M. Ł. przy działce nr [...],

– nie przydzielenia w scaleniu lasu znajdującego się na działkach o nr [...] i [...].

W skardze do sądu administracyjnego K. i A. małż. I. zaskarżonej decyzji zarzucili brak przeprowadzenia ponownego postępowania administracyjnego po wniesieniu przez nich skargi i po wyroku sądu administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r. oraz pominięcie faktu, iż działka nr [...] jest ich własnością od [...] sierpnia 2006 r. Jednocześnie podnieśli zarzuty dotyczące pogorszenia warunków gospodarowania poprzez znaczne utrudnienie wjazdu na odcinku ekwiwalentu S. B., jak i pogorszenie struktury obszarowej ich gospodarstwa.

W skardze do sądu administracyjnego J. i J. małż. M. podnieśli zarzuty dotyczące:

– pogorszenia warunków gospodarowania w wyniku przeprowadzonego scalenia poprzez nieprawidłowe zaprojektowanie gruntów w pozycji skarżących, a także nierówne traktowanie uczestników postępowania scaleniowego,

– braku w postępowaniu scaleniowym uchwały w sprawie ustalenia zasad szacunku gruntów oraz nie zwołano zebrania uczestników scalenia w celu ogłoszenia wyników oszacowania gruntów wsi R.,

– nieudzielania przez uprawnionego geodetę informacji o przebiegu postępowania scaleniowego.

W skardze do sądu administracyjnego R. i Z. małż. M. zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 1 ustawy o scalaniu i wymianie gruntów poprzez jego niezastosowanie i w efekcie wydzielenie działek pozostających w stosunku do siebie w znacznej odległości, co utrudnia warunki gospodarowania w rolnictwie.

W skardze do sądu administracyjnego K. K. i H. G. zaskarżonej decyzji zarzuciły pogorszenie warunków gospodarowania w wyniku przeprowadzonego scalenia, a także nieokreślenie zasad szacunku porównawczego gruntów objętych scalenie.

Skarżący w konkluzji skarg wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody M. z dnia [...] maja 2009 r..

W odpowiedzi na skargę J. Ł. Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że za wniesione do scalenia w pozycji nr [...] współwłaścicieli: J. Ł., G. O., M. Ł. grunty o pow. [...] ha i wartości 252,84 j.sz / wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej/ położone w 9 działkach ewidencyjnych został zaprojektowany w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 248,23 j.sz w 3 działkach. Natomiast za wniesioną do scalenia w pozycji nr [...] działkę o pow. [...] ha i wartości 10,10 j.sz został zaprojektowany w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny na działce nr [...] o pow. [...] ha i wartości 9,90 j.sz. Jednocześnie za wniesione do scalenia w pozycji M. Ł. grunty o pow. [...] ha oraz wartości 300,81 j.sz położone w 4 działkach został wydzielony w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 300,28 j.sz w 3 działkach. W ocenie organu z powyższego wynika, że wskazanych pozycjach zarówno ekwiwalent powierzchniowy, jak i wartościowy zostały wydzielone prawidłowo. Natomiast w odniesieniu do zarzutów dotyczących działki nr [...] (w odniesieniu do jej stanu ewidencyjnego) organ wyjaśnił, że w momencie wszczęcia postępowania scaleniowego działka nr [...] była zapisana w rejestrach na s-ców M. M. tj. J. Ł., G. O., M. Ł. i taki stan prawny został utrzymany zgodnie z art. 29 ustawy scaleniowej dla działki nr [...] zaprojektowanej w wyniku scalenia jako ekwiwalent zamienny. A więc zarzuty skarżącego dotyczące nieprawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków odnośnie działki nr [...] są bezzasadne. Natomiast zarzuty dotyczące nie przydzielenia w scaleniu lasu znajdującego się na działkach nr [...] i nr [...] w ocenie organu są również bezpodstawne, bowiem przed scaleniem działkę nr [...] zakwalifikowano jako grunty rolne które to grunty zostały zaprojektowane także w działce nr [...] jako zamiennej. Natomiast działka nr [...] przed scaleniem stanowiła grunty rolne klasy V i VI które to grunty zostały zaprojektowane w działce nr [...] stanowiące łąkę klasy IV.

W odpowiedzi na skargę K. i A. małż. I., organ wnosząc o jej oddalenie, uznał za niezasadny zarzut braku postępowania po uchyleniu poprzedniej decyzji wyrokiem sądu administracyjnego, gdyż postępowanie zostało najpierw zawieszone a następnie po wyeliminowaniu przeszkód podjęte, o czym strony w tym skarżący zostali powiadomieni stosownymi pismami. W odniesieniu do zarzutu pogorszenia warunków ich gospodarstwa po scaleniu organ wskazał, iż w odniesieniu do działki nr [...], po scaleniu skarżący otrzymali grunt na działce o zbliżonym kształcie i powierzchni /działce nr [...] o pow. [...] ha i wartości 70,36 j.sz co opisano szczegółowo w pkt.7 sentencji uzasadnienia/. Niezasadny jest także zarzut dotyczący nieuwzględnienia w decyzji nabycia przez skarżących gruntów od J. i D. J., gdyż przeniesienie własności gruntów przez zbywców J. na rzecz małż. I. nastąpiło w trakcie prowadzenia postępowania scaleniowego bez zgody starosty k.. Stosownie do art. 21 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów, sąd właściwy do prowadzenia ksiąg wieczystych na wniosek starosty czyni w Kw wzmiankę o wszczęciu postępowania scaleniowego. Wzmianka ta ma ten skutek, że wszystkie późniejsze zmiany stanu własności jak i obciążeń pozostają bez wpływu na przebieg postępowania scaleniowego, chyba że dokonane zostaną za zgodą starosty. Ponieważ powyższa zmiana własnościowa została dokonana w trakcie postępowania scaleniowego i to bez zgody starosty, grunty figurujące przed scaleniem w pozycji małż. J. zgodnie z obowiązującymi przepisami w wyniku scalenia zostały zaprojektowane także w ich pozycji.

W odpowiedzi na skargę J. i J. małż. M. Wojewoda M. wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że za wniesione do scalenia w pozycji J. M. grunty o pow. [...] ha i wartości 166,40 j.sz. (wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej) położone w 4 działkach ewidencyjnych został zaprojektowany w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 171,37 j.sz. w 3 działkach. Natomiast za wniesione do scalenia w pozycji J. M. grunty o pow. [...] ha i wartości 245,49 j.sz. (wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej) położone w 7 działkach ewidencyjnych został wydzielony w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 238,64 j.sz. w 2 działkach. Ponadto odnosząc się do kwestii przydzielenia w zamian za obszar "łąk" o pow.[...] ha terenu na "górze" stanowiącego nieużytek organ wskazał, że zarzuty te dotyczą działki nr [...] zaprojektowanej w pozycji J. M., a grunty te zostały wydzielone zgodnie z jej życzeniem w gruntach rolnych klasy IVb i użytkach zielonych klasy V. Jednocześnie organ podniósł, iż działka nr [...] podzielona została z urzędu na działki nr [...] i [...] w celu wydzielenia działki nr [...] o pow. [...] ha pod poszerzenie drogi gminnej R. – W. G.. Podział ten został zatwierdzony decyzją Burmistrza Gminy K. z dnia [...] marca 2005 r.

W odpowiedzi na skargę R. i Z. małż. M. organ wnosząc o jej oddalenie, wskazał, iż za wniesione do scalenia w pozycji R. i Z. małż. M. grunty o pow. [...] ha i wartości 762,25 j.sz. (wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej) położonych w 34 działkach ewidencyjnych został zaprojektowany w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 781,91 j.sz. w 7 działkach. Natomiast za wniesione do scalenia w pozycji Z. M. grunty o pow. [...] ha i wartości 257,84 j.sz. (wartość po potrąceniach na cele użyteczności publicznej) położone w 11 działkach ewidencyjnych został wydzielony w wyniku scalenia ekwiwalent zamienny w gruntach o pow. [...] ha i wartości 254,17 j.sz. w 3 działkach. W związku z powyższym organ podniósł, iż w pozycji R. i Z. małż. M. zaprojektowane zostały grunty w wyniku scalenia o pow. [...] ha większej od wniesionej do scalenia, a w pozycji Z. M. – o pow. [...] ha większej od wniesionej do scalenia.

W odpowiedzi na skargę K. K., Wojewoda M. wnosząc o jej oddalenie za niezasadny uznał zarzut pogorszenia warunków gospodarowania w związku z tym, że za wniesione do scalenia grunty w pozycji K. K. o pow. [...] ha i wartości 326,14 j.sz. położone w 19 działkach ew. wydzielony został ekwiwalent zamienny w 3 działkach o pow. [...] ha i wartości 320,64 j.sz. w gruntach zbliżonych do scalenia. Jednocześnie jako niezasadny uznał również zarzut nieokreślenia zasad szacunku porównawczego gruntów, gdyż stosowne uchwały zostały podjęte przez zebranie uczestników scalenia i znajdują się w aktach sprawy.

Ponadto Wojewoda M., w odniesieniu do wszystkich skarg podniósł, że występująca różnica w powierzchni oraz wartości gruntów wniesionych do scalenia i wydzielonych w wyniku scalenia jako ekwiwalent zamienny mieści się w granicach tolerancji projektowania gospodarstw stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy, zgodnie z którym przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia bez zgody uczestnika scalenia różnica powierzchni wydzielonych mu gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 20% powierzchni gruntów objętych scaleniem i 10% dotychczas posiadanych gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej. Zaś stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, za równą wartość szacunkową uważa się wartość o różnicy nie przekraczającej 3%. Powyższe zasady w odniesieniu do skarżących zostały zachowane.

Wojewoda M. wychodząc poza granice skarg poinformował, że w aktach sprawy znajdują się uznane w poprzednim postępowaniu sądowym za niewykonane, dokumenty dotyczące uchwał w sprawie ustalenia i zatwierdzenia zasad szacunku gruntów wsi R. przez uczestników scalenia.

Na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2010 r. pełnomocnik skarżących: J. i J. M., R. i Z. M., K. K. podniósł dodatkowe zarzuty (sformułowane wcześniej jedynie w skardze J. i J. M.) dotyczące nieprawidłowości w postępowaniu, to jest naruszenie art. 26 i art. 23 ust. 2 ustawy poprzez nieudzielanie informacji przez geodetę w trakcie postępowania, w tym nieokazanie wprowadzonych zmian na gruncie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych, (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Na wstępie należy wskazać, iż skarga H. G. została odrzucona prawomocnym postanowieniem tutejszego Sądu z dnia 10 września 2009 r.

Rozpoznając pozostałe wniesione w niniejszej sprawie skargi zarówno pod kątem podniesionych przez poszczególnych skarżących zarzutów, jak również dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Wojewody M. z urzędu, Sąd uznał, że wniesione skargi nie mają usprawiedliwionych podstaw, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza w sposób istotny zarówno przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i zastosowanych w kontrolowanych sprawach przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności Sąd poddał badaniu procedurę przeprowadzania postępowania scaleniowego i stwierdził, że scalenie gruntów we wsi R., jeśli chodzi o realizację poszczególnych czynności zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów. Jednocześnie Sąd stwierdza, że organ administracji - Wojewoda M. wyeliminował uchybienia, które były podstawą uchylenia poprzedniej jego decyzji wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 31 marca 2008 r.

Stosownie do art. 1 ustawy, celem scalania gruntów jest tworzenie korzystniejszych warunków gospodarowania przez poprawę struktury obszarowej gospodarstw, racjonalne ukształtowanie rozłogów gruntu oraz dostosowanie granic nieruchomości do systemu urządzeń melioracji wodnych, dróg oraz rzeźby terenu.

Podkreślić należy, że scalenie gruntów cechują rozwiązania mające charakter techniczny. Stanowi ono zbiorowy zabieg urządzeniowo - rolny przy opracowywaniu projektu, którego organy administracyjne korzystają z pewnej swobody. Jest ona niezbędna dla wybrania optymalnego w danych warunkach rozwiązania, przy jednoczesnym uwzględnieniu - w miarę możliwości - interesów i wniosków wszystkich uczestników scalenia. Rozstrzygnięcie organów w tym zakresie ma niewątpliwie charakter uznaniowy. Powoduje to, że kontrola Sądu ograniczać się może jedynie do oceny czy nie posiadają one cech dowolności. W szczególności czy należycie zostały wyważone interesy społeczne i uzasadnione interesy poszczególnych osób (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 listopada 2005 r., sygn. akt: II OSK 125/08, lex 196671).

Z treści znajdującego się w aktach sprawy postanowienia Starosty K. z dnia [...] lutego 2005 r. wynika, iż postępowanie scaleniowe w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte m.in. na podstawie art. 3 ust. 2 ustawy o scaleniu i wymianie gruntów tj. na wniosek właścicieli gruntów, których łączny obszar przekraczał połowę powierzchni projektowanego obszaru scalenia. Postępowaniem scaleniowym objęto grunty wsi R. o powierzchni około [...] ha. Postanowienie o wszczęciu postępowania zostało odczytane na zebraniu ogólnym mieszkańców wsi w dniu [...] marca 2005 r. i wywieszone na tablicy ogłoszeń Urzędu Miejskiego w K. w dniach [...] – [...] kwietnia 2005 r., oraz na tablicy ogłoszeń we wsi Ryczywół w dniach [...] kwietnia 2005 r., co wypełnia przesłankę art. 7 ust. 3 ustawy. Po upływie w/w terminu postanowienie uważa się za doręczone (art. 7 ust. 4 ustawy). Wśród wnioskodawców o dokonanie scalenia byli m.in.: J. i J. M., Z. M. i J. Ł..

Zgodnie zaś z art. 31 ustawy m.in. o terminach zebrań uczestników scalenia starosta zawiadamia uczestników postępowania przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego ogłaszania. Z akt sprawy wynika, iż w rozpoznawanej sprawie organ przy doręczaniu postanowienia o wszczęciu postępowania oraz przy zawiadamianiu uczestników scalenia o terminach zebrań (tj. [...] czerwca 2006 r., [...] czerwca 2006 r., [...] czerwca 2006 r., [...] lutego 2007 r.) zastosował się do wymogów określonych we wskazanych przepisach.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 9 ust. 2 ustawy w zakresie wyboru Rady uczestników scalenia, które odbyło się na zebraniu ogólnym we wsi R. w dniu [...] września 2005 r. Członkami Rady zostali m.in.: R. M. i J. Ł..

Stosownie do treści art. 10 ustawy wybrano komisję pełniącą funkcje doradcze. Komisja została powołana przez Starostę K. w dniu [...] maja 2006 r. zarządzeniem nr [...]. W skład komisji z mocy art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy weszła także Rada uczestników scalenia.

Należy zauważyć, że skarżący nie podnosili, aby Rada bądź komisja nie wykonywały albo miały uniemożliwiane wykonywanie ustawowych zadań przy scalaniu gruntów. Natomiast z akt administracyjnych (protokołów poszczególnych czynności) wynika, że Rada, jak i komisja realizowały swoje ustawowe zadania, a skarżący: R. M. i J. Ł. bardzo aktywnie uczestniczyli w ich pracach.

W dniu [...] czerwca 2006 r. uczestnicy scalenia zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy podjęli uchwałę określającą zasady szacunku porównawczego gruntów. Na zebraniu tym byli obecni m.in.: R. M. i J. Ł..

Następnie wyniki oszacowania gruntów ogłoszono w dniu [...] czerwca 2006 r. W imieniu Rady protokół z tej czynności podpisała m.in. R. M..

Kolejne zebranie uczestników scalenia w dniu [...] czerwca 2006 r. podjęło uchwałę wyrażającą zgodę na dokonany szacunek porównawczy gruntów. Uchwałę podjęto jednogłośnie. W zebraniu uczestniczył m.in. Z. M..

Co do zarzutu naruszenia art. 23 i art. 26 ustawy, należy zauważyć, że zarzut ten był podnoszony w skardze jedynie przez J. i J. M., a dopiero na rozprawie został podniesiony przez pełnomocnika pozostałych skarżących. Ponadto J. i J. M. nie podnosili tego argumentu we wcześniejszej skardze, złożonej w sprawie VIII SA/Wa 572/07. Podobnie, pozostali skarżący w postępowaniu o sygn. akt VIII SA/Wa 572/08 nie podnosili tych zarzutów.

W ocenie Sądu zarzuty te zostały przez skarżących sformułowane na użytek niniejszego postępowania. Nie zostały wykazane przez skarżących, a w materiale dowodowym nie znajdują potwierdzenia.

Zdaniem Sądu prawidłowy był też sposób ogłoszenia decyzji Starosty K. z dnia [...] lutego 2007 r. o zatwierdzeniu projektu scalenia gruntów, wynikający z regulacji szczególnej wprowadzonej w art. 28 ust. 1 ustawy. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu I instancji została odczytana na zebraniu uczestników scalenia w dniu [...] lutego 2007 r., a następnie wywieszono ją na tablicy informacyjnej Sołectwa wsi R. (w dniach [...] luty – [...] marca 2007 r.) oraz tablicy ogłoszeń w Urzędzie Miasta K., także na stronie internetowej Starostwa Powiatowego w K..

W ocenie Sądu postępowanie opisane powyżej zostało przeprowadzone prawidłowo.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w poszczególnych skargach, Sąd po ich skontrolowaniu stwierdził, że są one niezasadne. Organ bowiem wykazał, że skarżący w toku postępowania scaleniowego za wniesione do scalenia grunty otrzymali ekwiwalenty równoważne tak pod względem powierzchniowym, jak i wartościowym. Występująca różnica w powierzchni oraz wartości gruntów wniesionych do scalenia i otrzymanego ekwiwalentu mieści się w granicach tolerancji projektowania gospodarstw stosownie do art. 14 ust. 2 ustawy. Stosownie do niego przy zachowaniu wartości gruntów sprzed scalenia, bez zgody uczestnika scalenia różnica powierzchni wydzielonych gruntów w stosunku do powierzchni gruntów objętych scaleniem nie może przekraczać 20% powierzchni gruntów objętych scaleniem i 10% gruntów o szczególnie wysokiej przydatności rolniczej lub gruntów przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania na cele nierolnicze. Przydzielone skarżącym ekwiwalenty gruntowe nie naruszają także art. 8 ust. 1 ustawy, stosownie do którego uczestnicy scalenia otrzymują grunty o równej wartości szacunkowej w zamian za dotychczas posiadane, a za równą wartość szacunkową uważa się wartość o różnicy nie przekraczającej 3%. Zasadę tę zachowano w odniesieniu do wszystkich skarżących.

Natomiast ustosunkowując się do zarzutu większości skarżących dotyczącego pogorszenia warunków gospodarowania w wyniku przeprowadzonego scalenia poprzez nieprawidłowe zaprojektowanie gruntów w ich pozycji, należy go uznać za bezzasadny. Grunty zaprojektowane w wyniku scalenia zostały wydzielone prawidłowo z zachowaniem przepisów zawartych w ustawie o scalaniu i wymianie gruntów, natomiast dokonywane przez organ zmiany spowodowane zostały słusznymi zarzutami uczestników scalenia. Jednakże nie pogorszyło to warunków gospodarowania tymi gruntami w stosunku do posiadanych przed scaleniem.

Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że postępowanie w przedmiocie scalenia gruntów jest zabiegiem kompleksowym a przy tym skomplikowanym i z tego względu nie zawsze istnieje możliwość uwzględnienia wszystkich życzeń poszczególnych uczestników scalenia, zwłaszcza w sytuacji, gdy uczestnicy w trakcie postępowania zmieniają swoje żądania. Organ bowiem brać musi pod uwagę uzasadnione interesy i wnioski wszystkich stron, w tym również innych uczestników scalenia. Organy prowadzące scalenie gruntów uprawnione są do przyjęcia jednego z kilku możliwych rozwiązań dotyczących przyznania działek i w związku z tym nie popadają w kolizję z prawem w przypadku niezadowolenia uczestnika scalenia, o ile dokonana przez nie ocena nie jest dowolna i nie zawiera błędów logicznych. Zaskarżonej decyzji w częściach dotyczących poszczególnych skarżących, w ocenie Sądu nie można zarzucić dowolności i przekroczenia uznania administracyjnego.

Analiza akt postępowania administracyjnego i wydana w tej sprawie decyzja wskazuje, że organy administracji publicznej prowadząc postępowanie w sposób właściwy zastosowały przepisy procedury administracyjnej, jak również przepisy prawa materialnego.

Mając na uwadze te okoliczności Sąd uznał, że zaskarżona decyzja w części dotyczącej wszystkich skarżących nie narusza prawa i dlatego z mocy art. 151 p.p.s.a. wniesione skargi oddalił.