Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 894/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Komisja Lekarska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 105 par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: w zw. z art. 4
journal: Dz.U. 2018 poz 481
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, , , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi G. B. na decyzję Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Centralnej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych na rzecz G. B. kwotę 480 zł (czterysta osiemdziesiąt) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Centralna Komisja Lekarska podległa ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwanej dalej CKL) decyzją z [...] lutego 2020 r. nr [...], po uchyleniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji CKL z [...] grudnia 2018 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 2198); zwanej dalej K.p.a. w związku z art. 4 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345), utrzymała w mocy decyzję [...] Rejonowej Komisji Lekarskiej podległej ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych w [...] (zwanej dalej RKL[...]) z [...] października 2018 r. nr [...] umarzającą postępowanie wobec G. B. w sprawie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazała, że G. B. został skierowany przez Zakład Emerytalno-Rentowy MSWiA w [...] na badanie do RKL[...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby. RKL dwukrotnie wystosowała do byłego funkcjonariusza wezwanie na badanie komisyjne ([...]czerwca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r.), lecz dwukrotnie nie podjął on korespondencji. O terminach badania kontrolnego każdorazowo informowano organ kierujący (ZER MSWiA w [...]). RKL[...] nie otrzymała informacji o ewentualnej zmianie adresu zamieszkania G. B. Z powodu dwukrotnego niestawienia się strony na badanie komisyjne, RKL decyzją z [...] października 2018 r. umorzyła postępowanie w sprawie. Od powyższego rozstrzygnięcia G. B. złożył odwołanie, wyjaśniając, że nie mógł stawić się na wyznaczone terminy badań komisyjnych z powodu nierzetelnego wypełniania obowiązków przez Pocztę Polską S.A. CKL decyzją z [...] grudnia 2018 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., umorzyła postępowanie odwoławcze i utrzymała w mocy decyzję RKL[...] z [...] października 2018 r. Powyższe rozstrzygnięcie stało się przedmiotem skargi G. B. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 440/19 uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że organ odwoławczy może w wyniku rozpatrzenia odwołania jedynie umorzyć postępowanie odwoławcze. Żadne inne rozstrzygnięcie w trybie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. nie jest możliwe. W niniejszej sprawie choć CKL podała w sentencji wskazaną normę prawną co wskazywałoby na to, że podjęła tego rodzaju decyzję, to jednak dokonując lektury całej sentencji spornej decyzji należało stwierdzić, że tak naprawdę utrzymała w mocy decyzję RKL[...] z [...] października 2018 r. Tym działaniem naruszyła normę art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. W konsekwencji organ odwoławczy nie sprostał wymogom wynikającym zarówno z treści art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., jak i art. 107 K.p.a., gdyż podjęta w sprawie decyzja jest nieczytelna i nie wynika z niej jakie rozstrzygnięcie wywołane odwołaniem strony zostało podjęte. Również uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie czyni zadość wymogom z art. 107 § 3 K.p.a., ustanawiających obok innych, obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej z jej szczegółowym wyjaśnieniem. Podkreślono, że prawidłowo sporządzone uzasadnienie powinno czynić zadość zasadzie przekonywania wyrażonej w art. 11 K.p.a., która sprowadza się do wyjaśnienia adresatowi decyzji, że podjęte rozstrzygnięcie wynika z racjonalnych przesłanek i jest oparte o przepisy obowiązującego prawa, to znaczy, że w istniejącym stanie prawnym i faktycznym wydanie innej decyzji było niemożliwe. Uzasadnienie decyzji obok waloru informacyjnego powinno zawierać zatem elementy wyjaśniające i przekonujące.

Po ponownej wnikliwej analizie zebranej w toku postępowania dokumentacji orzeczniczo-lekarskiej, CKL uznała, że brak możliwości skutecznego wezwania G.B. na badanie komisyjne w siedzibie RKL[...] uniemożliwia wszczęcie procedowania i w związku z tym decyzją z [...] lutego 2020 r. utrzymała w mocy rozstrzygnięcie RKL z [...] października 2018 r.

Pismem z [...] marca 2020 r. G. B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższe rozstrzygnięcie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

a) art. 10 K.p.a. w zw. z art. 28 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., polegające na przyjęciu, że jako strona postępowania był zawiadamiany przez RKL o terminach badań kontrolnych w sposób prawidłowy, podczas gdy zgodnie z treścią uzasadnienia decyzji z [...] października 2018 r. zachodzi uzasadniona obawa, że RKL, adresowała przesyłkę poleconą zawierającą wezwanie na badanie kontrolne do A. B., podczas gdy skarżący nazywa się G. B., co w konsekwencji może stanowić podstawę do wznowienia postępowania, bowiem skarżący bez własnej winy nie brał udziału w postępowaniu,

b) art.138 § 1 pkt 1 K.p.a. w zw. z art. 105 K.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji RKL, podczas gdy na kanwie przedmiotowego postępowania, nie zachodziła okoliczność w postaci trwałej i nieusuwalnej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania administracyjnego uzasadniająca umorzenie postępowania,

c) art. 8 w zw. z art. 80 K.p.a. w zw. z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i uznanie, że okoliczność braku możliwości wezwania go na badanie kontrolne na kanwie przedmiotowego postępowania została udowodniona; nienależyte, lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji, pozostające w sprzeczności z zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa, w szczególności niewskazanie faktów które organ uznał za udowodnione oraz dowodów na których się oparł przy wydawaniu zaskarżonej decyzji,

d) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 K.p.a. w zw. z art. 136 § 1 K.p.a., poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności poprzez niezobowiązanie RKL do wskazania, czy skarżący posiada skrzynkę pocztową i czy pozostawiano w niej zawiadomienia (awiza) informujące o złożonej i oczekującej na odbiór w określonym urzędzie pocztowym przesyłce poleconej, adresowanej do niego, wraz ze wskazaniem daty pozostawienia zawiadomień w skrzynce pocztowej, podczas gdy na gruncie przedmiotowego postępowania, jak wskazała w uzasadnieniu decyzji RKL, zawiadomienia o terminie badań lekarskich organ adresował do A. B., a nie skarżącego – G. B.,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych w sprawie komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. (Dz. U......), poprzez jego niezastosowanie i przyjęcie, że brak możliwości skutecznego wezwania go na badanie komisyjne uniemożliwia wszczęcie procedowania, podczas gdy przepis ten nie wskazuje, aby organ pomimo dwukrotnego wezwania badanego na komisję lekarską nie mógł wyznaczyć kolejnego terminu badania kontrolnego.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uwzględnienie skargi

i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji RKL, a także zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty od pełnomocnictwa.

Skarżący wskazał, że CKL rozpatrując odwołanie, nie ustosunkowała się do zarzutów zawartych w jego treści, nie przeprowadziła w tym zakresie postępowania dowodowego, nie zleciła przeprowadzenia postępowania uzupełniającego RKL[...], a w szczególności nie zobowiązała RKL[...] do wskazania, czy przesyłki zawierające wezwanie na badanie lekarskie, w istocie były adresowane do G. B. czy, jak wynika z treści uzasadnienia decyzji RKL[...], adresowane były do zupełnie innej osoby – A.B., nie wyjaśniła, czy w skrzynce pocztowej faktycznie pozostawiano zawiadomienia (awiza) informujące o złożonej i oczekującej na odbiór w określonym urzędzie pocztowym przesyłce poleconej adresowanej do niego ze wskazaniem dat dokonania tych czynności, nie ustaliła w jakiej dacie awizowano przesyłki adresowane do niego, czy przesyłki były dwukrotnie awizowane i czy pomiędzy datą ich fizycznego zwrotu z adnotacją " zwrot nie podjęto w terminie" a ich pierwszą i drugą awizacją upłynęło 14 dni. Okoliczność ta jest o tyle istotna, że skarżący wskazywał w treści odwołania, iż nie był prawidłowo zawiadomiony o złożonej w urzędzie pocztowym, oczekującej na odbiór przesyłce poleconej adresowanej do niego.

Pomimo faktu, że na kanwie przedmiotowego postępowania zachodzi uzasadnione podejrzenie, iż RKL[...] zaadresowała przesyłkę skierowaną do G. B. zawierającą wezwanie na badanie kontrolne w sposób błędny, wskazując jako adresata listu inną osobę, tj. A. B., CKL uzasadniła wydaną decyzję w sposób lakoniczny, poprzestając jedynie na stwierdzeniu uznania za udowodniony fakt rzekomego braku możliwości doręczenia mu wezwania na badanie kontrolne.

W ocenie skarżącego uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia przesłanek określonych w art. 107 K.p.a. CKL nie przeprowadziła postępowania mającego na celu wyjaśnienie, czy decyzja RKL[...] została mu prawidłowo doręczona, czy była do niego zaadresowana, w jakich datach przesyłki były awizowane. Lakoniczne stwierdzenie przez organ odwoławczy, że w wyniku wnikliwej analizy zebranej w toku procedowania dokumentacji brak jest możliwości skutecznego wezwania skarżącego na badanie komisyjne w siedzibie RKL[...] uniemożliwia wszczęcie procedowania, nie spełnia wymogów rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 107 § 3 K.p.a. W związku z tym decyzja CKL utrzymująca w mocy decyzję RKL[...] o umorzeniu postępowania, wobec podniesionego w odwołaniu zarzutu nieprawidłowego wykonywania obowiązków przez pracowników Poczty Polskiej S.A., a w konsekwencji niewłaściwe doręczanie korespondencji przez operatora pocztowego, nie zasługuje na aprobatę.

Skarżący zaznaczył także, że zgodnie § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 grudnia 2014 r. w sprawie komisji lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, o wyznaczeniu terminu badania lekarskiego komisja lekarska zawiadamia osobę skierowaną na badanie przesyłką poleconą. W przypadku wyznaczenia ponownego terminu badania lekarskiego zawiadomienie może być wysłane przesyłką rejestrowaną. Tak więc § 4 ust. 1 rozporządzenia nie zakazuje wezwania osoby skierowanej na badanie kontrolne, na wypadek dwukrotnego niedoręczenia przesyłki poleconej adresowanej do badanego. Ponadto zgodnie z art. 21a ust. 2 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy służb mundurowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 723), nie przeprowadza się badań kontrolnych inwalidów po ukończeniu przez kobiety 55 lat życia, przez mężczyzn 60 lat życia lub gdy inwalidztwo trwa nieprzerwanie dłużej niż 10 lat. Skarżący po [...] sierpnia 2018 r. (istotna nie jest data wystawienia skierowania, lecz data przeprowadzenia badania, badanie, w którym stwierdzono inwalidztwo pierwszy raz przeprowadzono [...] sierpnia 2008 r.), inwalidztwo skarżącego trwałoby nieprzerwanie dłużej niż 10 lat i tym samym nie byłoby możliwości przeprowadzenia kolejnego badania kontrolnego. W okresie trwania biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji RKL o umorzeniu postępowania w sprawie uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę, decyzją z [...] listopada 2018 r. Dyrektor Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (organ kierujący go na badanie kontrolne) wydał przedwczesną decyzję [...] o ustaniu prawa do policyjnej renty inwalidzkiej o numerze [...]. Zaznaczył, że odwołał się od przedmiotowej decyzji o ustaniu prawa do renty policyjnej do Sądu Okręgowego w [...][...] Wydziału [...] (sygn. akt [...]).

W odpowiedzi na skargę CKL wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny wykonuje wymiar sprawiedliwości, poddając kontroli rozstrzygnięcia wydawane przez organy administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem, badając czy właściwie zastosowano przepisy prawa materialnego i przestrzegano przepisów proceduralnych w postępowaniu administracyjnym. Sąd jest władny wzruszyć zaskarżone rozstrzygniecie jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej P.p.s.a. określa w jakich sytuacjach decyzje lub postanowienia organów administracji podlegają uchyleniu, czy też stwierdzeniu ich nieważności.

Zgodnie z art. 170 P.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. W kwestii dopuszczalności drogi sądowej w niniejszej sprawie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wiążącym prawomocnym wyroku z 19 czerwca 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 440/19.

Przeprowadzając kontrolę zaskarżonej decyzji CKL w świetle wskazanych powyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę, iż zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345, z późn. zm.), w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730 i 1133). Ustawa o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych nie reguluje kwestii doręczeń, a zatem w tym zakresie mają zastosowanie przepisy K.p.a.

Stosownie do art. 44 § 1 K.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 (doręczenie do rąk adresata) i 43 (doręczenie zastępcze): 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ).

Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art. 44 § 2 k.p.a.). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (art. 44 § 3 k.p.a.). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 44 § 4 k.p.a.).

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, że dla uznania, iż przesyłka została doręczona stronie w trybie zastępczym, nie jest wystarczające stwierdzenie faktu pierwszego awizowania przesyłki, potwierdzonego adnotacją listonosza (doręczyciela) bez pewności, że miało miejsce kolejne awizo. Okoliczności dotyczące sposobu, w jaki adresat został zawiadomiony o nadejściu przesyłki oraz gdzie i w jakim terminie może ją odebrać, nie mogą nasuwać wątpliwości i muszą wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru dołączonego do doręczanej przesyłki, gdyż to na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich wskazanych przez powołane przepisy warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Jest to o tyle istotne, że w świetle z art. 44 § 2 k.p.a. zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru może być umieszczone - w zależności od sytuacji - w różnych miejscach, a nie tylko w oddawczej skrzynce pocztowej. By uznać doręczenie zastępcze za prawidłowo dokonane muszą zostać łącznie spełnione przesłanki określone w art. 44 k.p.a. W odmiennym przypadku, brak jest podstaw do przyjęcia domniemania doręczenia i łączenia z wadliwym doręczeniem skutków prawnych, jakie można wywodzić jedynie ze skutecznego doręczenia przesyłki stronie (patrz wyrok NSA z dnia 7 maja 2020 r. sygn., akt I OSK 920/19, publik. LEX nr 3036953).

Podkreślić należy, że sam upływ terminu określonego w art. 44 § 4 k.p.a. nie powoduje zaistnienia domniemania skutecznego doręczenia, o ile nie zaistniały określone w art. 44 § 2 i 3 k.p.a. warunki (por. R. Hauser, M. Wierzbowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2015, str. 306 i powołane tam orzecznictwo).

W niniejszej sprawie przesyłki kierowane do skarżącego, zawierające zawiadomienia o wyznaczonym terminie posiedzenia komisji lekarskiej i obowiązku stawiennictwa z dnia [...] maja i [...] czerwca 2018 r. zostały przez organ uznane za skutecznie doręczone w trybie zastępczym. Tymczasem obie zwrócone do organu przesyłki zawierają adnotacje o jednym awizowaniu przesyłki oraz ich zwrocie na skutek niepodjęcia w terminie. W świetle powyższych uwag nie można było zatem przyjąć fikcji prawnej ich doręczenia w trybie zastępczym, albowiem z adnotacji dokonanych na przedmiotowych przesyłkach nie wynika, aby zostały dopełnione warunki z art. 44 § 2 i 3 K.p.a.

Wobec tego zasadny stał się zarzut skargi mówiący o przedwczesności wydania decyzji kończącej postępowanie na podstawie art. 105 § 1 K.p.a. z powodu błędnego przyjęcia, że w sprawie zachodziła okoliczność w postaci trwałej i nieusuwalnej przeszkody uniemożliwiającej prowadzenie postępowania administracyjnego.

Niezależnie od powyższego orzeczenie organu I instancji umarzające postępowanie, jak i utrzymujące je w mocy orzeczenie, zostały wydane z naruszeniem art. 105 § 1 K.p.a. Przepis ten stanowi, że decyzję o umorzeniu postępowania w całości albo części wydaje organ administracji publicznej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części.

O bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w rozumieniu art. 105 § 1 K.p.a. możemy mówić wówczas, gdy odpadł jeden z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej, o której mowa w art. 1 pkt 1 K.p.a. Przyczyny, dla których sprawa będąca przedmiotem postępowania administracyjnego utraciła charakter sprawy administracyjnej lub nie miała takiego charakteru jeszcze przed wszczęciem postępowania, mogą być różnorodnej natury. Można je podzielić na przyczyny o charakterze podmiotowym i przedmiotowym. Bezprzedmiotowość postępowania będzie zachodziła np. w przypadku śmierci strony w toku postępowania dotyczącego praw ściśle związanych z osobą zmarłej strony, ustania bytu prawnego osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej, zmiany tytułu własności rzeczy, jej zniszczenia, zniesienia uprawnień lub obowiązków, uchylenia podstaw prawnych do działania administracji publicznej w formach władczych w określonych sprawach. Bezprzedmiotowe jest postępowanie prowadzone przez organ niewłaściwy, jak również przez organ, który nie został uznany za właściwy w sprawie w wyniku rozpoznania sporu kompetencyjnego. Postępowanie jest również bezprzedmiotowe, jeżeli nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego, tj. gdy sprawa indywidualna nie podlega i nie podlegała załatwieniu w formie decyzji administracyjnej.

Od bezprzedmiotowości postępowania należy odróżnić bezzasadność żądania strony, która wiąże się z niespełnieniem przez stronę postępowania określonych prawem przesłanek koniecznych do uzyskania uprawnienia w trybie decyzji administracyjnej.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało zainicjowane skierowaniem wystawionym przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego MSWiA w [...] na badanie do RKL[...] w celu uznania funkcjonariusza zwolnionego ze służby za inwalidę lub uznania go za niezdolnego do samodzielnej egzystencji, jak również ustalenia związku albo braku związku inwalidztwa ze służbą albo ustalenia związku albo braku związku śmierci ze służbą funkcjonariusza i funkcjonariusza zwolnionego ze służby.

Przepis art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych (Dz. U. z 2019 r. poz. 345, z późn. zm.) stanowi, że rejonowa komisja lekarska dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej na podstawie badania lekarskiego, wyników zleconych badań dodatkowych, specjalistycznych i psychologicznych, wywiadu chorobowego, dokumentacji medycznej będącej wynikiem obserwacji w podmiocie leczniczym, leczenia ambulatoryjnego i sanatoryjnego oraz innych dokumentów medycznych istotnych dla dokonania tej oceny oraz protokołów powypadkowych mogących mieć znaczenie dla treści orzeczenia.

Zgodnie natomiast z art. 38 powołanej ustawy rejonowa komisja lekarska wydaje orzeczenie niezwłocznie po przeprowadzeniu niezbędnych badań lekarskich i zebraniu niezbędnych dokumentów, w tym dokumentacji medycznej (ust. 1). Jeżeli do wydania orzeczenia są niezbędne dodatkowe dokumenty, rejonowa komisja lekarska pisemnie wzywa osobę badaną do ich dostarczenia w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania (ust. 2 ). W takim przypadku rejonowa komisja lekarska może wystąpić także do podmiotu kierującego do komisji lekarskiej o dostarczenie tych dokumentów w terminie 14 dni od dnia doręczenia wystąpienia. Po upływie terminu wyznaczonego do dostarczenia niezbędnych dodatkowych dokumentów, o których mowa w ust. 2, lub też w przypadku odmowy osoby badanej poddania się obserwacji w podmiocie leczniczym, rejonowa komisja lekarska może wydać orzeczenie na podstawie posiadanych dokumentów i oceny stanu zdrowia osoby badanej (ust. 3).

W niniejszej sprawie RKL[...] uznała, że postępowanie orzecznicze stało się bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, iż orzekany nie stawił się w wyznaczonych przez RKL[...] terminach badań i w związku z tym nie było możliwe ustalenie jego stanu zdrowia.

W ocenie Sądu stanowisko RKL[...], co do bezprzedmiotowości postępowania orzeczniczego z tej przyczyny jest nieprawidłowe.

W sytuacji gdy, orzekany nie stawił się w wyznaczonych kolejno terminach badań (pomijając kwestię prawidłowości zawiadomienia o terminie badań przed RKL[...]), zgodnie z art. 38 ust. 3 ww. ustawy, mogła wydać orzeczenie na podstawie posiadanych dokumentów i oceny stanu zdrowia osoby badanej. Mogła też wystąpić do podmiotu kierującego do komisji lekarskiej o dostarczenie posiadanej przez ten podmiot dokumentacji lekarskiej dotyczącej stanu zdrowia orzekanego. Ponadto, w świetle art. 3 ustawy o komisjach lekarskich podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych oraz wydanego na jej podstawie rozporządzenia wykonawczego Rady Ministrów, mogła zwrócić się do właściwej jednostki medycyny pracy o udostępnienie dokumentacji dotyczącej stanu zdrowia orzekanego. W przypadku skarżącego, u którego potwierdzono stan zdrowia kwalifikujący do stwierdzenia inwalidztwa, została już zgromadzona stosowna dokumentacja medyczna.

Nie sposób dostrzec trudności jakie napotyka komisja lekarska w procesie orzeczniczym w sytuacji niestawiennictwa orzekanego na badania. Nie stanowi to jednak podstawy do odstąpienia od wydania orzeczenia, gdyż skierowanie organu kierującego nie traci atrybutu aktualności w przypadku umorzenia postępowania przez komisję lekarską, albowiem w dalszym ciągu pozostaje nierozstrzygnięta kwestia nabycia, posiadania lub utraty uprawnień do świadczenia emerytalnego lub rentowego. Innymi słowy w dalszym ciągu występuje przedmiot sprawy – ocena stanu zdrowia orzekanego. W takiej sytuacji, mając na względzie treść art. 38 ust. 3 powołanej ustawy, należy sprawę rozpatrzyć na podstawie dostępnej organowi orzekającemu dokumentacji. Natomiast orzekany musi liczyć się z tym, iż zapadłe w sprawie orzeczenie, wobec niepoddania się badaniom lekarskim i nieprzedłożenia stosownych wyników badań, może być dla strony niekorzystne.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie zachodziły przyczyny, które czyniłyby postępowanie orzecznicze wszczęte na podstawie skierowania Dyrektora ZE-R MSWiA z dnia [...] kwietnia 2018 r. bezprzedmiotowym. Istniał bowiem przedmiot tego postępowania tj. sprawa administracyjna, która mogła być załatwiona orzeczeniem komisji lekarskiej oraz istniała strona tego postępowania. RKL[...] zobowiązana była zatem rozpoznać sprawę i orzec co do jej istoty.

W tej sytuacji, umarzając postępowanie, komisje lekarskie w sposób nieprawidłowy zastosowały art. 105 § 1 K.p.a., albowiem postępowanie orzecznicze dotyczące G. B., zainicjowane skierowaniem Dyrektora ZE-R MSWiA, nie stało się bezprzedmiotowe.

Rozpoznając ponownie sprawę RKL[...] winna zatem wydać orzeczenie merytoryczne w sprawie. Jeżeli orzekany nie będzie się stawiał na prawidłowe wezwania RKL[...], to organ orzeczniczy powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie posiadanych dokumentów i oceny stanu zdrowia osoby badanej.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265), zasądzając od CKL na rzecz skarżącego kwotę 480 zł, na którą składa się wynagrodzenie pełnomocnika.