Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 104/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 151,  art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 87 ust. 1,  art. 92a ust. 1 i  ust. 6
journal: Dz.U. 2012 poz 1265
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel (spr.),, Sędzia NSA Elżbieta Makowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 września 2014r. sprawy ze skargi H.B. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...], nr

[...], wydaną na podstawie 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1265), art. 1, art. 2, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1 i ust. 3 umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. z 1984 r. Nr 49, poz. 254), zwanej dalej "Umową ATP", utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], nr [...] orzekającą o nałożeniu na H.B., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą Przedsiębiorstwo A., kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Powyższa decyzja organu odwoławczego zapadła w następującym stanie faktycznym.

W dniu [...] funkcjonariusze celni Oddziału Celnego

[...] dokonali kontroli ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy o numerze rejestracyjnym [...] (rejestracja szwedzka), którym przewożony był towar w postaci ryby świeżej (łosoś) z Norwegii do Polski.

Z kontroli sporządzono protokół, w którym stwierdzono naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu drogowego bez świadectwa wymaganego zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) - Lp. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Kierowca bowiem nie okazał ważnego świadectwa ATP, a nadto kontrolujący nie stwierdzili na naczepie tabliczki potwierdzającej przeprowadzenie ważnych wymaganych badań.

Decyzją z dnia [...], Naczelnik Urzędu Celnego, zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli, nałożył na H.B., karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tej decyzji organ, powołując się na zebrany materiał dowodowy wskazał, że w dniu kontroli wykonywany był międzynarodowy transport drogowy z Norwegii do Polski, na który to przedsiębiorca posiadał wymaganą licencję. Przewożonym towarem była ryba świeża chłodzona (łosoś), która jako artykuł żywnościowy powinna być transportowana w temperaturze do plus 2 stopni Celsjusza, co wynika ze wskazań zawartych w załączniku nr 3 umowy ATP oraz międzynarodowego listu przewozowego CRM. Umowa ATP wymaga, aby przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, izotermicznymi środkami transportu, chłodniami, ogrzewanymi środkami transportu, legitymować się świadectwem zgodności na pojazd, potwierdzającym spełnienie norm wymaganych do takiego przewozu. Tymczasem w dniu kontroli kierowca nie posiadał ważnego świadectwa zgodności na naczepę typu chłodnia, co stanowi o naruszeniu Umowy ATP, które sankcjonowane jest karą pieniężną na podstawie pkt 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.

Od opisanej decyzji Naczelnika Urzędu Celnego, odwołanie wniosła H.B. W odwołaniu podkreśliła, że nie kwestionuje wymogu transportowania ryb świeżych schłodzonych w temperaturze do plus 2 stopni Celsjusza, jednakże zaznaczyła, że w dniu [...] obowiązek zapewnienia odpowiedniego środka transportu do przewożenia tego towaru okazał się całkowicie zbędny, albowiem przewidywana temperatura otoczenia w tym dniu nie przekraczała plus 2 stopni Celsjusza. Na potwierdzenie swojego stanowiska przytoczyła treść art. 4 ust. 1 zd. 1 Umowy ATP (zawierającego nakaz, aby do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załącznikach 2 i 3 do Umowy, stosowane były środki transportu wymienione w artykule 1 Umowy, z wyjątkiem wypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazał się całkowicie zbędny) oraz wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2007 r. (I OSK 980/06), w którym stwierdzono, że nie fakt utrzymania temperatur produktu, ale przewidywana temperatura podczas przewozu ma zapewnić prawidłowe utrzymanie temperatur produktu. Ponadto, powołując się na art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym wskazała, że zebrane w sprawie dowody i okoliczności nie potwierdzają, aby miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia. Wyjaśniła, że kierowca poinformował ją o kontroli dokonanej w dniu [...] i niezwłocznie po tym uzyskała odpowiedni certyfikat ATP, ważny od dnia [...].

W toku postępowania toczącego się przed organem odwoławczym, strona nadesłała dodatkowe dokumenty (CMR, rozładunku, zgłoszenia celnego, "Booking" rezerwacja), poświadczające, w jej ocenie, że towar dostarczono w prawidłowej temperaturze, skoro w dokumentach tych brak jest zastrzeżeń odbiorców. Następnie przedłożyła także: umowę o współpracę zawartą z firmą B, dokument potwierdzający przejęcie przez firmę A. naczepy na okres współpracy, korespondencję mailową z prośbami skierowanymi do firmy B. o przesłanie stosownego dokumentu ATP (która pozostała bez pozytywnej odpowiedzi).

Dyrektor Izby Celnej, w motywach wymienionego na wstępie rozstrzygnięcia, uznając odwołanie za nieuzasadnione, podzielił stanowisko organu

I instancji co do istnienia podstaw prawnych do nałożenia na stronę kary pieniężnej.

W pierwszej kolejności organ podniósł, że zarówno podmiot wykonujący przewóz, jak i rodzaj przewozu drogowego, zostały określone prawidłowo. Z niekwestionowanych podczas kontroli ustaleń wynika, że H.B., prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą: Firma A., dokonywała w dniu [...] przewozu towaru między firmą norweską, a firmą polską, co oznacza, że w dniu kontroli był wykonywany przez nią międzynarodowy transport drogowy, na wykonywanie którego posiadała licencję. Zdaniem organu, przewóz ten podlegał Umowie ATP, a obowiązek przestrzegania postanowień art. 4 ust. 1, czyli zachowania na całej trasie przewozu ściśle określonej temperatury, zgodnie z treścią art. 4 ust. 3 Umowy ATP, spoczywał na przewoźniku, tj. H.B., prowadzącej działalność gospodarczą. Materiał dowodowy zebrany w sprawie potwierdza, że kontrolowany przewóz wykonywany był naczepą ciężarową typu chłodnia udostępnioną przewoźnikowi, który podjął się zapewnienia utrzymania jej w stanie zgodnym z uregulowaniami prawnymi, przez co należy rozumieć również odpowiedzialność za wykonywanie tą naczepą przewozów artykułów szybko psujących się zgodnie z normami umowy ATP. H.B. nie przedstawiła natomiast w niniejszym postępowaniu administracyjnym jakiegokolwiek dowodu, który wskazywałby, że to organizator transportu (Firma B.) przejął na siebie na czas wykonywania ww. przewozu obowiązki wynikające z Umowy ATP.

Ponadto z akt sprawy wynika, że kierowca wykonujący przewóz nie okazał ważnego świadectwa ATP (okazane świadectwo ATP było ważne do grudnia 2012 r.), a na naczepie brak było tabliczki potwierdzającej wykonanie odpowiednich badań zgodności naczepy z odpowiednimi normami, w związku z tym nie można było stwierdzić, czy naczepa jest utrzymana w stanie technicznym gwarantującym bezpieczny transport łososia w odpowiedniej temperaturze.

Zgodnie z art. 87 ust.1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, dokumenty związane z przewożonym ładunkiem, a także świadectwo wymagane zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r.

Do dnia wydania decyzji strona nie nadesłała ważnego na dzień kontroli świadectwa ATP na naczepę ciężarową typu chłodnia, która wchodziła w skład kontrolowanego zespołu pojazdów, gdyż za wypełnienie takiego obowiązku nie sposób uznać przedłożenie świadectwa wystawionego w dniu [...]. Brak ważnego świadectwa oznacza, że międzynarodowy transport był wykonywany niezgodnie z przepisami umowy międzynarodowej, co obligowało organ do nałożenia za to naruszenie, na podmiot wykonujący przewóz drogowy, kary pieniężnej.

Organ odwoławczy mając na uwadze, że w protokole kontroli podano treść naruszenia z Lp.3.3 załącznika nr 3 do ustawy według brzmienia poprzednio obowiązującego (do dnia 31.12.2011 r.), zaś w postanowieniu o wszczęciu postępowania wskazano na wykonywanie przewozu bez ważnego świadectwa ATP, z kolei w decyzji organu I instancji podano jako naruszenie wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodowa lub warunkami określonymi w zezwoleniu uznał, że nie doszło do zmiany kwalifikacji naruszenia. Organ I instancji bowiem prawidłowo uznał, że w dniu kontroli był wykonywany międzynarodowy przewóz drogowy niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, a w definicji tej mieści się wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez aktualnego świadectwa ATP.

Ustosunkowując się do twierdzeń odwołania, organ II instancji wyjaśnił, że wyjątek przewidziany w art. 4 ust. 1 zd. 1 Umowy ATP ma związek jedynie z warunkami atmosferycznymi, które gwarantują odpowiednio niską temperaturę. Natomiast nie ma żadnego znaczenia, jaka rzeczywiście temperatura panowała podczas przewozu wewnątrz naczepy. Z wpisu funkcjonariusza celnego zawartego w załączniku do protokołu kontroli wynika, iż w trakcie kontroli faktyczna temperatura otoczenia wynosiła plus 4 stopnie Celsjusza (co nie zostało zakwestionowane ani przez kierowcę, ani przez H.B.). Poza tym, na dzień kontroli oraz w dniu ją poprzedzającym, prognozowane były dla Polski temperatury maksymalne znacznie przekraczające dopuszczalną, tj. nawet 5-6 stopni Celsjusza (dowód: wydruk z internetowej strony portalu www.mojapogoda.com). Powyższe dowody przeczą, twierdzeniu skarżącej, że właściwa temperatura została zachowana. Poza tym strona nie nadesłała żadnych dowodów, które uzasadniałyby konieczność zastosowania tego przepisu.

Odnosząc się do kwestii zastosowania w niniejszej sprawie wersji umowy ATP opublikowanej w Dzienniku Ustaw Nr 49 z 1984 r. pod pozycją 254, nie zaś wersji aktualnej na dzień kontroli, lecz nieopublikowanej w Polsce, organ wyjaśnił, że ogólną zasadą jest, iż organy państwa mogą dochodzić tylko tych obowiązków, które zostały nałożone przez akty prawa międzynarodowego prawidłowo opublikowane. Niezależnie od powyższego podkreślił, że zarówno w opublikowanej umowie, jak i w wersji nieopublikowanej, obowiązującej w dniu kontroli, ww. przepisy umowy ATP, dotyczące obowiązku stosowania odpowiednich środków transportu przy przewozie artykułów szybko psujących się oraz wyjątku od tej zasady, nie zmieniły się.

Organ wskazał także, że w sprawie nie zaistniała możliwość zwolnienia przedsiębiorcy z odpowiedzialności w trybie art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, albowiem strona nie wykazała, że naruszenie powstało wskutek zdarzeń

i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Poza tym miała wpływ na stwierdzone podczas kontroli drogowej naruszenia, gdyż wykonywała przewóz naczepą pomimo upływu ważności świadectwa ATP oraz pomimo tego, że temperatury przewidywane na czas przewozu nie pozwalały na odejście od tego obowiązku. W tym wypadku mogła zatem przewidzieć, że podjęcie się przewozu towarów bez ważnego świadectwa ATP jest naruszeniem, które w przypadku kontroli, skutkować będzie nałożeniem kary pieniężnej. Powoływany przez stronę fakt niepoinformowania przedsiębiorcy przez pracownika o wcześniejszej kontroli z dnia [...] nie jest okolicznością wyłączającą odpowiedzialność, lecz świadczy o niewłaściwym nadzorze nad swoim pracownikiem. Dyrektor Izby Celnej podkreślił także, że przedsiębiorca powinien dochować należytej staranności przy doborze pracowników oraz powinien znać i stosować przepisy dotyczące przewozów drogowych.

Decyzja Dyrektora Izby Celnej została przez H.B. zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzuciła naruszenie:

- art. 4 ust. 1 zd. 1 Umowy ATP poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że przewidywana temperatura podczas przewozu przekraczała + 2 stopnie Celsjusza,

- art. 92a ust. 7 ustawy o transporcie drogowym poprzez uznanie, że strona miała wpływ i godziła się na powstanie naruszenia,

- art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z załącznikiem nr 3 (Lp.3.3) do ustawy wobec nałożenia kary za naruszenie nieprzewidziane w ustawie w chwili jego popełnienia.

Skarżąca podniosła, że w świetle Umowy ATP nie ma znaczenia faktyczna temperatura otoczenia, lecz przewidywana temperatura otoczenia, która to nie może przekraczać plus 2 stopni Celsjusza, zaś temperatura ta powinna zostać ustalona

w momencie rozpoczęcia przewozu, a nie dokonania kontroli, jak to miało miejsce

w niniejszej sprawie. Podniosła także, że miarodajnym dowodem potwierdzającym temperaturę otoczenia nie może być wydruk z komercyjnego portalu zamiast ze strony internetowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, tym bardziej, że w innej sprawie organ powołał się na inne źródło informacji pogodowej. Ponadto wpis w protokole kontroli, nie może być uznany za dowód w sprawie, skoro w decyzji brak jest jakichkolwiek informacji w jaki sposób i przy pomocy jakich urządzeń funkcjonariusz dokonał pomiaru temperatury. Podkreśliła, że wbrew twierdzeniom organu, w trakcie postępowania administracyjnego, tj. w odwołaniu i składanych przez nią pismach, kwestionowała wskazaną przez organ temperaturę otoczenia. Za nieuprawnione uznała również stanowisko organu, że fakt niepoinformowania przez pracownika o kontroli, nie stanowi okoliczności wyłączającej jej odpowiedzialność za stwierdzone naruszenie, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ nie wykazał, aby miała wpływ lub godziła się na powstanie tego naruszenia. Niezależnie od powyższego skarżąca zwróciła uwagę, że jeżeli w protokole kontroli podano nieobowiązującą treść naruszenia z Lp.3.3 załącznika nr 3 do ustawy, to tym samym jej wynik nie mógł stanowić podstawy do nałożenia kary. Powyższe, jej zdaniem, przesądza o tym, że w rezultacie kara została nałożona za naruszenie nieprzewidziane w ustawie, a niedopuszczalne jest, aby strona ponosiła odpowiedzialność za brak znajomości aktualnych przepisów przez funkcjonariuszy celnych.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Ustosunkowując się do zarzutów skargi podkreślił, że w sposób prawidłowy dokonał wykładni i zastosowania przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz Umowy ATP uznając, że skarżąca obowiązana była do posiadania świadectwa ATP w dniu kontroli drogowej, co skutkowało naruszeniem określonym pod Lp.3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, gdyż nie została spełniona przewidziana w Umowie ATP przesłanka do zwolnienia z tego obowiązku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Badając legalność zaskarżonego orzeczenia sąd administracyjny ocenia czy jest ono zgodne z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej, przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.".

Przedmiotem kontroli sądu w sprawie niniejszej jest decyzja o nałożeniu kary pieniężnej z tytułu wykonywania transportu drogowego bez wymaganego świadectwa zgodnie z umową o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów. Podstawę prawną tego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1265) oraz przepisy umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP), sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r.( Dz.U. z 1984 r. Nr 49., poz. 245).

Nie budzą wątpliwości sądu dokonane przez organ ustalenia (nie kwestionowane przez skarżącą), że podczas kontroli drogowej w dniu [...] kierowca - wykonujący na rzecz skarżącej międzynarodowy przewóz towaru w postaci ryby świeżej ( łosoś) - nie posiadał ważnego świadectwa wymaganego zgodnie z Umową ATP, albowiem dokument przedłożony funkcjonariuszom celnym ( świadectwo ATP nr [...]), dotyczący naczepy o numerze rejestracyjnym [...] (rejestracja szwedzka), był ważny do [...].

W myśl art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy kierowca winien mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu, oprócz innych dokumentów wymienionych w art. 87, także świadectwo wymagane zgodnie z Umową ATP. Stosownie zaś do treści art. 92a ust. 1 powołanej wyżej ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie, przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 87 ust. 6 powołanej ustawy). Stąd też, wysokość kary pieniężnej ustalono, kwalifikując przedmiotowe naruszenie jako wykonywanie międzynarodowego przewozu niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, określone w pkt 3.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Za takie naruszenie przepisów o transporcie drogowym kara pieniężna wynosi [...] zł.

Zdaniem sądu, ustalenia organu co do faktu popełnienia naruszenia przez skarżącą, jak i co do wysokości kary pieniężnej, nie budzą wątpliwości. Nie można bowiem podzielić stanowiska skarżącej, że z punktu widzenia przepisów Umowy ATP, z odpowiedzialności za brak ważnego na datę przewozu świadectwa ATP może zwolnić przewoźnika przeświadczenie, że ze względu na przewidywaną temperaturę otoczenia zastosowanie środka transportu wymienionego w art. 1 Umowy ATP, posiadającego ważne świadectwo ATP, było zbędne.

Z przepisów Umowy ATP wynika, że zasadą przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do umowy ( art. 1), to znaczy, że chodzi o takie środki transportu, które posiadają ważne świadectwa ATP.

Z przepisu art. 3 powołanej umowy wynika, że postanowienia art. 4 umowy stosuje się do każdego przewozu wykonywanego na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek transportem samochodowym artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 do umowy, nawet gdy nie są one głęboko zamrożone lub zamrożone, jeżeli miejsce załadowania ładunku lub środka transportu, w którym jest on przewożony, na drogowy środek transportu, i miejsce wyładowania ładunku lub środka transportu, w którym jest on przewożony, z drogowego środka transportu znajduje się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium jednej z umawiających się stron. Z kolei art. 4 określa obowiązki związane z tego rodzaju przewozem, w tym m.in. obowiązek wykonywania przewozu środkami transportu wymienionymi w art. 1 umowy. Z przepisów tych wynika zatem jednoznacznie, że za pojazd określony w umowie ATP może być uznany tylko taki pojazd, który posiada stosowne świadectwo. Nie mieści się zatem w zakresie uprawnień funkcjonariuszy służby celnej ustalenie, czy pojazd który takiego świadectwa nie posiada, spełnia wymogi określone w umowie ATP. Zatem brak stosownego świadectwa wyklucza możliwość uznania, że przewóz jest dokonywany środkiem transportu określonym w umowie ATP, a tym samym, że jest wykonywany zgodnie z wymogami tej umowy.

Skarżąca usprawiedliwiając brak wymaganego świadectwa ATP powołuje się na okoliczność zwalniającą przewoźnika z obowiązku stosowania środka transportu określonego w art. 1 Umowy ATP, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach do umowy.

Tak jak przewóz szybko psujących się artykułów żywnościowych środkiem transportu certyfikowanym (wyposażonym w świadectwo ATP) stwarza domniemanie wykonywania przewozu zgodnie z Umową ATP, tak brak świadectwa wymaga od przewoźnika wykazania (udowodnienia), że przewóz ww. artykułów odbywał się w temperaturze, która - zgodnie z art. 4 ust. 1 Umowy ATP - nie wymagała stosowania środka transportu określonego w art. 1. Organ nie ma obowiązku przeprowadzania takiego dowodu z urzędu.

Skarżąca skupiając się jedynie na werbalnym kwestionowaniu w skardze do sądu ustaleń organu co do wysokości temperatury w dniu przewozu oraz źródeł informacji, na których ustalenia te opierały się, nie wykazała żadnym dostępnym w procedurze administracyjnej środkiem dowodowym, że decydując się na przewóz ryb świeżych środkiem transportu nie wyposażonym w ważne świadectwo ATP, dokonywała jakichkolwiek ustaleń co do przewidywanej temperatury w dniu [...]. W skardze wskazała, że przewidywana temperatura powinna być ustalona w momencie rozpoczęcia przewozu, a nie dokonania kontroli. Nie wykazała jednak, by takie ustalenia w tej materii poczyniła.

W rozpoznawanej sprawie, wbrew twierdzeniu skargi, nie ma znaczenia ukrycie faktu kontroli przed pracodawcą przez kierowcę. To pracodawca ponosi odpowiedzialność za wyposażenie pracownika w kompletne, odpowiednie i ważne dla danego przewozu dokumenty. W razie, gdy jest przekonany (tak jak w niniejszej sprawie), że dany dokument, ze względu na istnienie w przepisach prawa przesłanek zwalniających z jego posiadania, jest zbędny, to winien legitymować się dowodami na okoliczność zachowania przesłanek zwalniających. W takiej sytuacji nie ma znaczenia, czy pracownik (kierowca) w odpowiednim czasie informował pracodawcę o fakcie kontroli, czy też uczynił to w późniejszym czasie. Ta okoliczność, na gruncie przepisu art. 92a ust. 7 może stanowić jedynie o niewłaściwej organizacji pracy w przedsiębiorstwie transportowym, czy braku właściwego nadzoru nad pracownikami.

Zauważyć także należy, że organ prowadził postępowanie w celu ustalenia, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającego odpowiedzialność przedsiębiorcy, w sytuacji wystąpienie zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć. Jednakże dla zwolnienia się z odpowiedzialności to przedsiębiorca musi wykazać, że organizując przewóz dołożył należytej staranności, czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie została przez skarżącą wykazana. Podkreślić jeszcze raz należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tą ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który winien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa transportowego tak, aby przestrzegać przepisów mających zastosowanie w przypadku danego rodzaju przewozu.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że nałożono na nią karę nie przewidzianą w ustawie w chwili popełnienia naruszenia stwierdzić należy, że w dniu [...] w [...] załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym ustawodawca przewidział karę [...] zł za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Skoro skarżąca wykonywała usługę przewozu pojazdem nie posiadającym ważnego świadectwa ATP, jak też nie wykazała, iż spełniła przewidziane w Umowie ATP wymogi, zwalniające ją z legitymowania się w dniu kontroli tym świadectwem, to nałożenie kary za wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego niezgodnie z umową międzynarodową było uzasadnione.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga H.B. jest niezasadna i na podstawie art.151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę oddalił.