Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 639/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2016-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1438
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Małgorzata Malinowska - Grakowicz, , Protokolant starszy asystent sędziego Marcin Kuliś, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 23 listopada 2016 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2016 r. (nr [...]) Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR we W., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, dalej k.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 i art. 29 ust. 1, 1a, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 roku o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz.1438 ze zm., dalej ustawa o ARiMR), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. (nr [...]) w sprawie ustalenia J. P. kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że decyzjami kierownika Biura Powiatowego ARMiR z dnia [...] stycznia 2011 r., [...] grudnia 2011 r., [...] grudnia 2012 r ., [...] października 2013 r. przyznano J. A. płatności rolnośrodowiskowe, a określone tam środki zostały przekazane na rachunek bankowy wskazany przez producenta rolnego we wniosku o wpis do ewidencji producentów. Jednocześnie organ wskazał, iż wnioski o przyznanie powyższych płatności składał działający jako pełnomocnik J. A. – J. P. Także na adres pełnomocnika wysyłane były i odbierane przez niego ww decyzje.

Podczas badania prawidłowości realizacji zobowiązań rolnośrodowiskowych Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. ustalił, iż J. A. zmarła w dniu [...] kwietnia 2005 r. Tym samym powyższe decyzje nie mogły zostać skutecznie doręczone wnioskodawcy z powodu jej śmierci.

W wyniku prowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J. P., pełnomocnik zmarłej wnioskodawczyni w latach 2010-2013 składał wystawione na nią wnioski o przyznanie płatności oraz w latach 2011-2013 i pobierał przyznane płatności z rachunku bankowego.

W tak kształtujących się okolicznościach w dniu [...] lipca 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności przekazanych na rachunek bankowy J. A. w latach 2010-2013. W toku postępowania – tj. w dniu [...] września 2015 r. pełnomocnik J. P. złożył pismo procesowe. W jego treści wskazał, że w dniu [...] marca 2003 r. J. A. udzieliła J. P. pełnomocnictwa do reprezentowania jej we wszystkich sprawach przed wszystkimi organami administracji państwowej i samorządowej, instytucjami publicznymi i osobami trzecimi i sądami, a także do zarządzania i prowadzenia wszystkich spraw związanych z całym jej majątkiem, ruchomościami, nieruchomościami i zasobami pieniężnymi. W dokumencie tym stwierdzono, że przedmiotowe pełnomocnictwo nie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy i zamieszczenie takiej klauzuli było koniecznym ze względu na zapewnienie ciągłości działania w zleconych J. P. sprawach. Niniejsze pełnomocnictwo zostało przedłożone organowi.

Ponadto w przedmiotowym piśmie wskazano, iż zachowanie strony wynikało z błędnych informacji udzielonych przez organ, co w rezultacie spowodowało ujemne konsekwencje. W konkluzji pełnomocnik wskazał, iż brak jest podstaw do wydania wobec J. P. decyzji administracyjnej na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR z powodu braku istnienia podstawy w postaci nawiązanego skutecznie stosunku administracyjnoprawnego.

Decyzją nr [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR we W. ustalił J. P. kwotę nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych wypłaconych na podstawie ww. decyzji w łącznej wysokości [...] zł, powiększonej o odsetki w wysokości określonej jak dla zalęgłości podatkowych naliczane od dnia następującego po upływie terminu [...] dni od daty doręczenia niniejszej decyzji do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Odwołanie od powyższej decyzji złoży J. P. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie, ewentualnie uchylenie kwestionowanej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 14, 7, 77 § 1 kpa w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2, art. 25, art. 21 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich realizowanego na lata 2007 – 2013 poprzez niesporządzenie protokołu ze złożonego organowi przez stronę oświadczenia o śmierci wnioskodawczyni i w konsekwencji niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego w sprawie, co skutkowało niepoinformowaniem spadkobiercy o możliwości jego wstąpienia do toczącego się postępowania pomimo, że strona pytała o konsekwencje takiego stanu rzeczy, a także zaniechanie zweryfikowania z urzędu oświadczenia złożonego przez stronę i tym samym niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, czego konsekwencją było wydanie decyzji wobec zmarłej wnioskodawczyni.

Ponadto zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie art. 6, 8 kpa oraz art. 3 ust. 2 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez przyjęcie, że do strony w niniejszej sprawie ma zastosowanie znowelizowany art. 29 ust. 1 a ustawy o ARiMR, a także naruszenie przepisów postępowania poprzez przyjęcie, że strona jako pełnomocnik nie mogła działać w imieniu wnioskodawczyni po jej śmierci podczas gdy art. 101 § 2 kodeksu cywilnego stanowi, iż odpowiednia klauzula powoduje niewygaśnięcie pełnomocnictwa pomimo śmierci mocodawcy.

W treści odwołania strona podniosła także, iż w sprawie zachodzą przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 49 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2011, art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009.

Nie uwzględniając odwołania i utrzymując w mocy – zaskarżoną decyzją – rozstrzygnięcie Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. organ odwoławczy wskazał, iż zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w drodze decyzji administracyjnej następuje ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej,

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Dalej organ wskazał, iż kwestia zdolności do czynności prawnych nie znalazła swojego uregulowania w przepisach o postępowaniu administracyjnym i k.p.a. odsyła w tej kwestii do przepisów kodeksu postępowania cywilnego w rozumieniu, których zdolność prawną osoba fizyczna nabywa wraz z urodzeniem (art. 8 ), natomiast z chwilą śmierci zdolność prawna wygasa. Oznacza to, że nie można orzec o jej prawach i obowiązkach w postępowaniu administracyjnym, zatem nie tylko nie można wszcząć ani wydać w stosunku do osoby zmarłej decyzji, ale także nie może ona z powodu braku możliwości fizycznego doręczenia takiej decyzji wywołać odpowiednich skutków prawnych. Stąd przyjąć należy, iż nie wywołały skutków prawnych - z uwagi na brak strony postępowania – wszczęte, na skutek złożenia wniosków przez pełnomocnika J. P. postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowych w latach 2010-2013 na rzecz J. A.

Organ nie podzielił twierdzenia strony, iż J. P. jako pełnomocnik mógł działać w imieniu wnioskodawczyni po jej śmierci, bowiem art. 101 § 2 k.c. stanowi, że odpowiednia klauzula powoduje niewygaśnięcie pełnomocnictwa pomimo śmierci mocodawcy, a kopia pełnomocnictwa z taką klauzulą została przedłożona organowi. W tym kontekście organ wyjaśnił, iż zgodnie z treścią art. 101 § 2 k.c. umocowanie wygasa z chwilą śmierci mocodawcy, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Aby pełnomocnictwo nie wygasło ze śmiercią mocodawcy muszą istnieć łącznie dwa warunki: po pierwsze musi trwać stosunek podstawowy mimo śmierci tego, kto powierzył spełnienie czynności prawnej i po drugie ta czynność prawna musi być czynnością osoby, która ją powierzyła, bo wtedy trwanie pełnomocnictwa jest warunkiem koniecznym wykonania zobowiązania.

Niniejsze uregulowania nie mają jednak zastosowania na gruncie przedmiotowej sprawy ze względu na charakter postępowania w sprawie o przyznanie płatności, które jak już wskazano wyżej przyznawane są w drodze decyzji administracyjnej w wyniku postępowania wszczętego na wniosek strony. Skoro więc wnioski o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na lata 2010-2013 zostały złożone przez J. P. w imieniu J. A. już po jej śmierci, to należy uznać iż skarżący utracił prawo do reprezentowania strony, a dokonane w ramach pierwotnego umocowania czynności nie mogły wywołać skutku w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie przyznania płatności, a następnie nawiązania się stosunku publicznoprawnego realizowanego na podstawie decyzji administracyjnej.

Dalej organ podkreślił, iż w sytuacji, gdy wskazane na wstępie decyzje przyznające płatności nie mogły zostać skutecznie doręczone stronie z uwagi na jej śmierć, uznać należy, że takie decyzje nie wywołują skutków prawnych. Zatem Kierownik Biura Powiatowego we W. - w myśl art. 110 Kpa - nie był nimi związany. Oznacza to tym samym, że bez podstawy prawnej przekazano na podstawie tych decyzji na rachunek bankowy środki pieniężne, a ich podjęcie przez skarżącego było nienależne i podlega zwrotowi.

Organ – odwołując się do poglądów literatury – wyjaśnił też, iż decyzję administracyjną wydaną wobec osoby zmarłej należy uznać za decyzję nieistniejącą, wydaną w nieistniejącym postępowaniu administracyjnym. Przywołując z kolei wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II GSK 129/13) podał, iż w rozpatrywanej sprawie prawo do płatności w ogóle nie powstało, gdyż nie mogło powstać na podstawie decyzji nieistniejącej. Zmarły nie stał się bowiem beneficjentem płatności i związanych z nią obowiązków dotyczących jej zwrotu. Przekazana więc przez organ na konto zmarłej wnioskodawczyni kwota pieniężna nie była płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Stanowiła wydatkowanie środków publicznych bez podstawy prawnej na rzecz podmiotu, niebędacego strona postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej.

Odnosząc się do zarzutu pełnomocnika strony, iż przepis art. 29 ust. 1a ustawy o ARiMR nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, organ odwoławczy zauważył, iż postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności obszarowych przez J. P. zostało wszczęte w dniu [...] lipca 2015 r., a więc w dacie kiedy obowiązywał przepis art. 29 ust. 1a ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższy przepis w brzmieniu "przepis ust. 1 stosuje się również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. V" dodany bowiem został na mocy ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2014, poz. 341). Jego wprowadzenie do obrotu prawnego miało zaś na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności przez osobę, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej.

Natomiast w odniesieniu do kwestii rzekomego poinformowania organu przez J. P. o śmierci J. A., a także błędnych informacjach przekazanych stronie przez pracowników ARiMR, iż skarżący winien w dalszym ciągu składać wnioski o przyznanie płatności w imieniu zmarłej organ stwierdził, iż wywody te nie znajdują potwierdzenia w stanie faktycznym. W aktach sprawy brak jest bowiem dowodów na tę okoliczność.

Organ wyjaśnił także, iż skarżący jako spadkobierca gruntów zadeklarowanych we wniosku na rok 2010-2013 mógł ubiegać się o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na zasadach ogólnych spełniając niezbędne warunki do uzyskania przedmiotowych płatności. Nie mógł natomiast ubiegać się o płatności na podstawie wniosku, gdzie jako stronę postępowania wskazywał zmarłą J. A.

W dalszej części organ wyjaśnił i szeroko opisał, iż w realiach niniejszej sprawy nie wystąpiły prawem przewidziane przesłanki do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. złożył J. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania administracyjnego, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Nadto strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Kwestionowanej decyzji zarzucono:

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 29 ustawy o ARiMR poprzez wydanie decyzji o nienależnie pobranym świadczeniu, podczas gdy świadczenie to zostało przyznane prawomocną decyzją, która nie została wzruszona, przez co doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych, wynikającej z art. 16 k.p.a.;

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a to art. 29 ust. 1a ustawy o ARiMR w zw. z art. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. poz. 341) poprzez błędne zastosowanie tego przepisu w stanie faktycznym sprawy, będące skutkiem wyrażenia wadliwego poglądu, iż miarodajny jest stan prawny istniejący w chwili wszczęcia postępowania w sprawie o ustalenie kwot nienależnie pobranych płatności podczas gdy, wobec braku przepisów przejściowych, prawidłowy dla oceny istnienia i zakresu obowiązku skarżącego jest stan prawny istniejący w momencie przyznania i wypłaty dochodzonych płatności;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego wbrew ciążącemu na organie II instancji na mocy art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz dowolne ustalenie, iż skarżący nie został błędnie pouczony o sposobie wypełniania wniosków o przyznanie płatności w kontekście obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a., w sytuacji gdy organ nie przeprowadził w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez brak wypowiedzenia się orzekających organów do przesłanek zwrotu płatności rolnośrodowiskowych uregulowanych w § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007 – 2013 (Dz.U. z 2013 r., poz. 361 ze zm.), które miały zastosowanie w niniejszej sprawie na podstawie § 46 rozporządzenia oraz przepisów art. 3 ust. 1 i 3 i art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE,EUROATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. regulujących kwestię przedawnienia mimo iż regulacje ww. aktów mają zastosowanie w niniejszej sprawie, a w konsekwencji nałożenia obowiązku zwrotu płatności. Mimo braku ustalenia przesłanek określonych w powyższych przepisach;

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 80 k.p.a. poprzez brak wypowiedzenia się orzekających organów wobec odesłania w przepisie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących przedawnienia uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, w zakresie tego zagadnienia, mimo, że w myśl ust. 8 art. 29 ustawy o ARiMR uprawnienia organu podatkowego określone w ustawie, o której mowa w ust. 7, przysługują organowi, o którym mowa w ust. 2.

Rozwijając w uzasadnieniu powyższe zarzuty strona skarżąca w pierwszej kolejności wskazała, iż w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym dopuszczono dwutorowość trybu wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie ustalenia wysokości nienależnie pobranych płatności (i ich zwrotu): 1) po uprzednim wyeliminowaniu z obrotu decyzji przyznającej płatność lub 2) bez takiej powinności. Zastosowanie jednego z dwóch wymienionych trybów uzależnione jest jednak od okoliczności konkretnego przypadku, a zdaniem strony skarżącej w niniejszej sprawie nie mógł być stosowany autonomiczny tryb orzekania o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności, bez uprzedniego usunięcia z obrotu ostatecznej decyzji przyznającej taką płatność. W tej sytuacji, orzeczenia organów obu instancji ferowane w przedmiocie kwoty nienależnie pobranej płatności przypadającej do zwrotu, należy uznać za przedwczesne i z tego tytułu podlegające uchyleniu, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 16 k.p.a.

W dalszej kolejności strona skarżąca podniosła, iż ustawa z dnia 14 stycznia 2014 r. o zmianie ustawy o ARiMR, którą powołano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i która dodała do art. 29 tej ustawy przepis ust. 1a, weszła w życie dopiero z dniem 4 kwietnia 2014 r. Ustawa nowelizująca nie zawiera przy tym przepisów przejściowych, co też – zdaniem strony skarżącej oznacza, iż w niniejszej sprawie powinna znajdować zastosowanie reguła tempus regit factum zgodnie, z którą w razie braku przepisów przejściowych w materialnym prawie miarodajny dla oceny istnienia i zakresu obowiązku jest stan prawny istniejący w momencie powstania obowiązku.

W ocenie skarżącego organy obu instancji niewłaściwie zastosowały art. 29 ust. 1a ustawy o ARIMR według którego ustalenie kwoty nienależnie pobranych środków publicznych w drodze decyzji administracyjnej może nastąpić również w stosunku do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne. Skarżący podkreślił przy tym, iż w stanie prawnym sprzed nowelizacji w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmowano, że przyjęcie lub pobranie nienależnych środków publicznych nie jest wystarczającą przesłanką żądania ich zwrotu na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Inaczej mówiąc, przyznanie płatności osobie zmarłej nie daje podstaw do wydania decyzji ustalającej obowiązek zwrotu w oparciu o art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR w stosunku do osoby trzeciej (na której konto środki zostały przekazane). Nienależne lub nadmierne pobranie środków publicznych nie powoduje bowiem z mocy prawa powstania obowiązku podatkowego w rozumieniu art. 21 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ żaden przepis prawa, w tym art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, nie przewiduje takich następstw bezpodstawnego przyjęcia środków publicznych przez osobę trzecią. Nadto skarżący wskazał, iż stanowisko organów jest sprzeczne z konstytucyjną zasadą niertroaktywności prawa.

W związku z powyższym skarżący podniósł, iż nie jest podmiotem zobowiązanym w postępowaniu o ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności po zmarłej J. A., a prowadzone wobec niego postępowanie jest bezprzedmiotowe.

Niezależnie od powyższego strona skarżąca podniosła również, iż organy obu instancji dowolnie ustaliły, że skarżący nie został błędnie pouczony o sposobie wypełniania wniosków o przyznanie niniejszych płatności przez pracowników organu w kontekście obowiązku wynikającego z art. 9 k.p.a. Organy te nie przeprowadziły w tym zakresie żadnego postępowania dowodowego. Nie przesłuchały na tę okoliczność świadków lub co najmniej stron postępowania. Nadto w rozpatrywanej sprawie organ błędnie poinformował skarżącego o postępowaniu w przypadku śmierci rolnika, na którego sporządzono wniosek o przyznanie wparcia bezpośredniego. Zdaniem skarżącego nie powinien on ponosić negatywnych konsekwencji uzyskania od organu administracyjnego nierzetelnych informacji na temat stanu prawnego.

Strona zauważyła, iż wyrażona przez spadkobiercę w jakikolwiek sposób, choćby dorozumiany, wola kontynuowania postępowania o przyznanie płatności wszczętego uprzednio wnioskiem poprzednika prawnego, jako okoliczność niewątpliwie mająca znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, powinna zostać przez organ administracyjny załatwiający tę sprawę odnotowana w sposób przewidziany prawem.

Dalej skarżący podniósł, iż organ nie odniósł się do uregulowanych w § 39 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Rolnośrodowiskowy" przesłanek zwrotu płatności jak również zauważył, iż dla płatności realizowanych od roku 2010 i lat kolejnych w przepisach sektorowych brak jest regulacji szczególnych dotyczących okresów przedawnienia, i tym samym dla płatności tych znajduje zastosowanie art. 3 ust. 1 i 3 w zw. z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. Tymczasem w niniejszej sprawie organ nie odniósł się do podniesionego zarzutu przedawnienia.

Wreszcie skarżący nadmienił, iż uszło także uwadze orzekających organów to, że zgodnie z ust. 7 wskazanego już art. 29 ustawy o ARiMR do należności, o których mowa w ust. 1 stosuje się odpowiednio przepisy Działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.), z wyjątkiem dotyczącym umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności z tym, że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, wynosi 60 dni. W Dziale III Zobowiązania podatkowe w Rozdziale 8 art. 68 ww. ustawy uregulowano instytucję przedawnienia. Brak zaś wypowiedzenia się orzekających organów w tym zakresie, wobec odesłania w przepisie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR, do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących przedawnienia, jest uchybieniem przepisom prawa procesowego tj. – art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ drugiej instancji podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. zważył, co następuje:

Należy przede wszystkim wyjaśnić, że w przepisie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) ustawodawca zastrzegł, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej), formułując w ten sposób generalne kryterium wiążące sądy administracyjne w pełnym zakresie ich kognicji. Jednoznaczność tej zasady sprawia, że wojewódzki sąd administracyjny w toku podjętych czynności rozpoznawczych dokonuje oceny co do zgodności kontrolowanej decyzji, postanowienia (innego aktu lub czynności) z przepisami prawa materialnego, które mają zastosowanie w sprawie oraz z przepisami prawa procesowego, regulującymi tryb ich wydania lub tryb podjęcia aktu albo czynności będącej przedmiotem zaskarżenia. Wiążące są przy tym przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Jego uchylenie albo stwierdzenie nieważności następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny po poddaniu ocenie ustalonych w sprawie w toku administracyjnego postępowania instancyjnego okoliczności faktycznych i istniejących wówczas okoliczności prawnych nie znalazł podstaw dla stwierdzenia naruszenia prawa w rozpoznawanej sprawie, mimo rozważenia w toku dokonywanych czynności przepisu art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej p.p.s.a.), z którego wynika, że Sąd przy rozstrzyganiu sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli tut. Sądu podlegała decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we W. z dnia [...] marca 2016 r. (Nr [...]) utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. z dnia [...] grudnia 2015 r. w sprawie ustalenia wobec skarżącego kwoty nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych w łącznej wysokości [...] zł.

Materialnoprawną podstawę spornych rozstrzygnięć stanowiły przede wszystkim odpowiednie przepisy ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm., dalej ustawa o ARiMR). Dlatego to w świetle normatywnych rozwiązań tego aktu oceniać należy zasadność licznych zarzutów, zwłaszcza natury procesowej, sformułowanych w skardze. Rozwiązania zawarte w przywołanych ustawach wyznaczają bowiem zakres okoliczności koniecznych do podjęcia niewadliwego rozstrzygnięcia przez organy administracji publicznej w tej sprawie.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy oARMiR ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej

- następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Stosownie zaś do ust. 1a tej ustawy powyższy przepis znajduje zastosowanie również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.

W świetle tej regulacji, zwrotowi podlegają dwa rodzaje należności: kwoty nienależnie pobranych środków publicznych oraz kwoty nadmiernie pobranych środków publicznych. Kwota nadmiernie pobranych środków publicznych jest kwotą wypłaconą w wysokości wyższej niż należna. Z kolei, kwota nienależnie pobranych środków publicznych, to kwota wypłacona przez organ w sytuacji, gdy nie było ustawowego obowiązku jej wypłacenia (albo obowiązek ten wygasł).

Stosownie zaś do ust. 1a tej ustawy powyższy przepis znajduje zastosowanie również do podmiotów niebędących stronami postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, które nienależnie lub nadmiernie pobrały środki publiczne, o których mowa w ust. 1.

Zaznaczyć trzeba, że obowiązek odzyskiwana kwot nienależnie zapłaconych, pochodzących z funduszy Unii Europejskiej nakładają na państwo członkowskie przepisy unijne. Wskazać w tym kontekście trzeba na rozporządzenie Rady (WE) nr 1290/2005 z dnia 21 czerwca 2005 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zastąpione następnie rozporządzeniem Nr 1306/2013. Zgodnie z art. 58 rozporządzenia 1306/2013:

1. Państwa członkowskie przyjmują, w ramach Wspólnej Polityki Rolnej, wszystkie przepisy ustawowe, wykonawcze i administracyjne, a także podejmują wszelkie inne środki niezbędne do zapewnienia skutecznej ochrony interesów finansowych Unii, w szczególności w celu:

a) kontroli zgodności z prawem i prawidłowości operacji finansowanych przez fundusze;

b) zapewnienia skutecznego zapobiegania nadużyciom finansowym, w szczególności w obszarach o zwiększonym poziomie ryzyka, które będzie miało charakter odstraszający, z uwzględnieniem kosztów i korzyści, jak również proporcjonalności takich środków;

c) zapobiegania nieprawidłowościom i nadużyciom finansowym, ich wykrywania i usuwania;

d) nakładania skutecznych, odstraszających oraz proporcjonalnych kar zgodnie z prawem unijnym, a w przypadku braku stosownych przepisów - zgodnie z prawem krajowym oraz, w razie konieczności, wszczynania w tym celu postępowań sądowych;

e) odzyskiwania nienależnych płatności wraz z odsetkami oraz, w razie konieczności, wszczynania w tym celu postępowań sądowych.

2. Państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii.

Tak więc powołany wyżej art. 29 ustawy o ARMiRi wypełnia powyższe zalecenia, formułując procedurę zwrotu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych tytułem pomocy finansowej, wypłacanej przez Agencję.

Mając na uwadze powyższe, przedmiotem postępowania toczącego się przed organem administracji publicznej w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków jest ustalenie, czy w danej sprawie istotnie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z funduszy wskazanych w art. 29 ustawy o ARMiR, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków.

Zdaniem Sądu w realiach kontrolowanej sprawy właściwe instancyjnie organy zasadnie ustaliły skarżącemu kwotę nienależenie pobranych płatności w latach 2010 – 2013, kiedy to działając jako pełnomocnik, w imieniu zmarłej w dniu [...] kwietnia 2005 r. J. A. składał wnioski o przedmiotowe płatności i pobierał przekazane na rachunek bankowy środki z tytułu przyznania wnioskowanych płatności, opisanymi w stanie faktycznym decyzjami Kierownika Biura Powiatowego ARiMR we W. Bezsporne i niekwestionowane przy tym przez strony jest to, iż J. A. zmarła w dniu [...] kwietnia 2005 r., a skarżący powołując się na udzielone mu w dniu [...] marca 2003 r. pełnomocnictwo występował w imieniu skarżącej z wnioskami o płatności, które to były systematycznie decyzjami zapadłymi w latach 2011 – 2013 przyznawane. W oparciu o to pełnomocnictwo pobierał także przekazane na rachunek bankowy środki.

Kwestię sporną stanowi już jednak to, czy pobrane przez skarżącego środki uznać należy za rzeczywiście pobrane nienależnie w świetle zawartej w przywołanym wyżej pełnomocnictwie klauzuli, iż stosownie do brzmienia art. 101 § 2 k.c. pełnomocnictwo udzielone skarżącemu przez J. A. m.in. do jej reprezentowania przed wszystkimi organami administracji publicznej oraz sądami oraz zarządzania i prowadzenia wszystkich spraw związanych z jej całym majątkiem, ruchomości, nieruchomości i zasobów pieniężnych nie wygasa w chwili śmierci mocodawcy, gdyż przedsiębrane przez pełnomocnika czynności wymagają ciągłości działania, co może być zniweczone przez działanie osoby drugiej.

W powyższym zakresie Sąd podziela stanowisko organów, iż nawet wobec zawarcia w niniejszym pełnomocnictwie klauzuli z art. 101 § 2 k.c. skarżący nie był uprawniony do składaniu w imieniu J. A. wniosków o przyznanie płatności po jej śmierci. Zgodnie bowiem z niniejszą regulacją umocowanie wygasa ze śmiercią mocodawcy lub pełnomocnika, chyba że w pełnomocnictwie inaczej zastrzeżono z przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego będącego podstawą pełnomocnictwa. Regulacja ta stanowi swoisty wyjątek od zasady związku pełnomocnictwa z osobami mocodawcy i pełnomocnika, przewidując możliwość zastrzeżenia, że pełnomocnictwo nie wygasa na skutek śmierci mocodawcy bądź pełnomocnika. Jednakże aby możliwe było skuteczne powoływanie się na nią konieczne jest nie tylko istnienie stosunku podstawowego pełnomocnika z mocodawcą, ale także uzasadniona musi być treścią stosunku prawnego będącego podstawą takiego pełnomocnictwa. Musi wiec znajdować uzasadnienie w charakterze istniejącego stosunku prawnego i niezbędności kontynuacji w jego ramach działań. Przyczyną taką może być np. potrzeba wykonania umowy, która nie wygasa w razie śmierci strony będącej mocodawcą (por. A. Kidyba, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, opublikowany w wersji elektronicznej LEX). Nadto w praktyce zastrzeżenie niewygasalności ma zastosowanie przy istniejącym stosunku zlecenia, jak również w przypadku konieczności zabezpieczenie podlegających dziedziczeniu praw i obowiązków wynikających ze stosunku podstawowego, istniejącego w interesie pełnomocnika, albo o możliwość kontynuowania bieżącej lub rozpoczętej działalności w interesie spadkobierców mocodawcy (por. J. Ciszewski, Komentarz do Kodeksu Cywilnego, opublikowany w wersji elektronicznej LEX). W żadnej jednak mierze – jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 24 stycznia 2008 r., ICSK 362/07 (OSNC 2009, nr 3, poz. 46) - nie można przyjąć, że przepis ten przedłuża zdolność prawną mocodawcy i przyznaje mu ją także po śmierci, pozwalając pełnomocnikowi działać w sytuacjach określonych w tym przepisie w jego imieniu i ze skutkiem dla niego.

W niniejszej sprawie nie sposób więc przyjąć, iż coroczne wnioskowanie w imieniu zmarłej J. A. przez skarżącego o przyznanie płatności i pobieranie przyznanych świadczeń mieści się w dyspozycji art. 101 § 2 k.c. Czynności te nie wynikają bowiem przyczyn uzasadnionych treścią stosunku prawnego i potrzeby zachowania jego ciągłości, jak również nie były podyktowane koniecznością działania pełnomocnika w celu ochrony praw spadkobierców. Stąd zasadnie przyjął organ, iż wraz ze śmiercią skarżący utracił prawo do występowania z wnioskami o przyznanie płatności w ramach pierwotnego umocowania do dokonania tejże czynności. Nie doszło zarazem w sprawie do skutecznego przeniesienia uprawnień zmarłej z tytułu dopłat na rzecz spadkobiercy, nie wystąpił on także o przyznanie płatności we własnym imieniu. Tym samym pobrane przez skarżącego w imieniu J. A. środki były wypłacone bez podstawny prawnej.

Wobec powyższego Sąd nie miał wątpliwości, iż pobierane przez skarżącego środki stanowią środki publiczne nienależne i podlegają zwrotowi na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR. Kwalifikacji tej nie mogą przy tym zmienić podnoszone przez skarżącego twierdzenia co do błędnego jego pouczenia przez organy o możliwości dalszego wnioskowania w imieniu zmarłej o płatności i tym samym składanie wniosków w dobrej wierze. Okoliczność ta nie znajduje bowiem żadnego potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym, jak też nie została przyznania przez organy. Co – więcej również skarżący nie przedstawił jakichkolwiek dowód uprawdopodobniających zasadność podnoszonych w tym zakresie twierdzeń.

Nie zasługuje także na uwzględnienie sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji w sytuacji, gdy płatność została przyznana prawomocną decyzją, która nie została wzruszona przez co doszło do naruszenia zasady trwałości decyzji ostatecznych wynikającej z art. 16 k.p.a. W tym kontekście rację ma organ, że wydawane w latach 2011 – 2013 decyzje o przyznaniu płatności rolnodrodowiskowych J. A. są decyzjami nieistniejącymi, a Sąd, w składzie orzekającym, podziela stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że decyzja administracyjna wydana wobec osoby zmarłej jest uznawana za decyzję nieistniejącą. Powyższe oznacza, że nie wywołuje żadnych skutków prawnych, nie wchodzi bowiem ona do obrotu prawnego. W tej sytuacji prawo do płatności w ogóle nie powstaje (nie mogło powstać na podstawie decyzji nieistniejącej). Zmarły nie staje się, co oczywiste, beneficjentem płatności i związanych z nią obowiązków dotyczących jej zwrotu. Przekazana przez organ kwota pieniężna nie jest płatnością we właściwym, prawnym tego słowa znaczeniu, zrealizowaną w ramach powstałego na podstawie decyzji administracyjnej stosunku publicznoprawnego. Stanowi wydatkowanie środków publicznych bez podstawy prawnej (np.: wyrok NSA z 16 kwietnia 2014 r., II GSK 129/13, wyrok WSA w Kielcach z 27 sierpnia 2015 r. I SA/Ke 305/15, dostępne w CBOSA).

W zaistniałych wiec w sprawie okolicznościach uznać należy, iż przekazanie na rachunek bankowy środków pieniężnych na podstawie decyzji nieistniejących nastąpiło w istocie bez podstawy prawnej, gdyż decyzje takie nie mogą być źródłem prawa. Stąd pobranie kwestionowanych płatności przez skarżącego nastąpiło nienależnie.

Wobec szeroko opisanego w skardze zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 29 ust. 1a ustawy o ARiMR, który adresatem decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności statuuje również podmiot niebędący stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej przychodzi zauważyć, iż przepis ten został wprowadzony do obrotu prawnego ustawą z dnia 14 stycznia 2014 r. (Dz. U. z 2014 r. poz. 341) o zmianie ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, która weszła w życie w terminie 14 dni od dnia jej ogłoszenia, tj. - w dniu 2 kwietnia 2014 r. Stąd w dacie wszczęcia kontrolowanego postępowania – tj. w dniu [...] lipca 2015 r. przepis ten był już w obrocie prawnym i stanowił podstawę do ustalenia płatności nienależnie pobranej wobec innego, niż strona podmiotu. Ambiwalentna dla jego stosowania pozostaje z kolei podniesiona w treści skargi okoliczność, iż w latach 2005 – 2013, kiedy przyznawano i pobierano niniejsze płatności przepis ten nie obowiązywał. Niniejszy przepis stanowi bowiem samodzielną podstawę do ustalenia kwoty nienależnie pobranej dopłaty, także w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć. Pogląd ten koresponduje ze wskazanym w uzasadnieniu rządowego projektu o zmianie ustawy ratio legis dodania ust. 1a, gdzie wskazano, iż przepis ten "ma na celu uregulowanie kwestii zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności pochodzących ze środków funduszy unijnych oraz krajowych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej na rachunek osoby, która nie była stroną postępowania w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej, w tym również pobrania środków z rachunku zmarłego rolnika przez jego spadkobierców, w przypadku, gdy decyzja o przyznaniu płatności nie mogła być doręczona stronie z uwagi na jej śmierć, a tym samym nie wywołuje ona skutków prawnych. W takiej sytuacji płatności przekazane na rachunek zmarłego powinny zostać zwrócone przez podmiot, który je pobrał" (szerzej: WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 9 sierpnia 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 429/16, CBOSA).

Odnosząc się z kolei do podniesionego w skardze zarzutu zaniechania wypowiedzenia się przez organ odwoławczy w kwestii przedawnienia, wobec odesłania w przepisie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR do odpowiedniego stosowania przepisów dotyczących przedawnienia należności uregulowanych w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa, tj. jej działu III, trzeba przede wszystkim zauważyć, iż w zaskarżonej decyzji organ przytoczył brzmienie art. 29 ust. 7 ustawy o ARiMR. Ponadto należy dodać, iż przepisy działu III Ordynacji, w zakresie powołanego przez stronę art. 68 tej ustawy, mają zastosowanie wobec nienależnie pobranych płatności, które już zostały ustalone w drodze ostatecznej decyzji, a nie do terminu przedawnienia prawa do wydania takiej decyzji w efekcie postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Stąd próżno szukać powodów, z których organ miałby być zobligowany do szerszego wypowiadania się w kwestii stosowania tej regulacji, zważywszy, że decyzję nakładające na stronę obowiązek zwrotu pobranych płatności zapadły i zostały skarżącemu doręczone w grudniu 2015 r. Ograniczenia czasowe dotyczące wydania decyzji o zwrocie nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności znajdują się w przepisach unijnych i zostały obszernie omówione w zaskarżonej decyzji. Sąd w pełni podziela wywód prawny i stanowisko organu w tym zakresie. Jak prawidłowo wskazano w tej decyzji, w odniesieniu do należności pobranych w okresie pomiędzy 2005 a 2009 r., przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności (a więc także możliwość wydania decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 i 1a ustawy o ARMiR) zostały zawarte w art. 73 rozporządzenia (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 str. 18 z późn.zm.). Wedle ust. 5 tego przepisu, obowiązek zwrotu płatności uznanej za nienależną lub nadmierną ulega przedawnieniu jeżeli okres pomiędzy datą płatności pierwszej pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeśli beneficjent działał w dobrej wierze. W rozpoznawanej sprawie pierwsze płatności zostały przekazane na rachunek wskazany przez skarżącego [...] kwietnia 2006 r., natomiast postepowanie w sprawie zwrotu tych płatności toczyło się już w roku 2015, wobec czego nie może być mowy o naruszeniu terminu, o jakim mowa w art. 73 ust. 5 ww. rozporządzenia. Skarżący świadomie pobierał płatności przyznane na nazwisko innej, zmarłej, osoby i nie mógł być wobec tego uznany również za beneficjenta działającego w dobrej wierze. W pełni zgodzić należy się też z organem co do tego, że w ustalonych okolicznościach faktycznych sprawy nie sposób przyjąć, by zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności, wskazane w art. 73 ust. 4 ww. rozporządzenia Komisji – nie można bowiem mówić w tym przypadku o pomyłce właściwej władzy, przy czym błąd ten nie mógł być zauważony przez rolnika. Z kolei w odniesieniu do płatności pobranych przez skarżącego za lata 2010-2013 kwestie dotyczące przedawnienia regulował art. 80 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L 316 str. 65 z późn.zm.), który nieco odmiennie uregulował powyższe kwestie, tym niemniej nadal aktualne pozostawało stanowisko organu, że nie doszło do spełnienia przesłanek zawartych w ust. 3 art. 80 tego rozporządzenia, wykluczających obowiązek zwrotu płatności pobranej nienależnie.

Sąd chciałby też wskazać, iż wbrew twierdzeniom skarżącego w niniejszej sprawie nie znajdują zastosowanie regulacje § 39 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zakresie określonych tam przesłanek zwrotu płatności. Jego bowiem zastosowanie uzależnione jest od uprzedniego podjęcia przez producenta rolnego zobowiązania rolnośrodowiskowego, o którym mowa w art. 39 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW). Tymczasem w niniejszej sprawie nie sposób przyjąć aby skarżący składając wnioski w imieniu zmarłej J. A. takie zobowiązanie skutecznie podjął we własnym zakresie.

Mając powyższe na względzie Sąd podziela stanowisko organów, iż w realiach niniejszej sprawy wystąpiły podstawy do ustalenia skarżącemu kwoty nienależnie pobranych płatności, a wbrew jego twierdzeniom nie okazały się zasadne zarzuty naruszenia prawa procesowego mających na celu zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, który następnie powinien znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do art. 107 § 3 k.p.a. W realiach niniejszej sprawy postępowanie zostało bowiem przeprowadzone w sposób prawidłowy, a podjętym decyzjom nie można zarzucić wadliwości, uzasadniającej ich wyeliminowanie z obrotu prawnego. Organy w toku prowadzonego postępowania w sposób należyty wyjaśniły okoliczności stanu faktycznego oraz dokonały prawidłowego ustalenia mającej zastosowanie normy. Sporządzone natomiast uzasadnienia wyjaśniają podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia w sposób wyczerpujący, tak aby strona mogła zrozumieć przesłanki i argumenty, którymi organ ten kierował się przy załatwianiu sprawy, nie naruszając tym samym wyrażonej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania.

Wobec powyższego, uznać należy, iż w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, czy też innego naruszenia przepisów postępowania mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko takie uchybienia uprawniają sąd administracyjny do wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego.

W tej sytuacji mając powyższe na względzie i kierując się dyspozycją z art. 151 p.p.s.a. Sąd oddalił skargę w całości.