Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2162/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-06-02 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 16  par. 1,  art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 137
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 153,  art. 145  par. 1  pkt 1  lit. a i c,  art. 152,  art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Chaciński Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi T. Z. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz skarżącego T. Z. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o następujący stan faktyczny sprawy.

Aktem notarialnym z dnia [...] maja 1975 r., Rep. A Nr [...] J. Z. zbyła na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość, położoną w L. przy ul. [...], oznaczoną jako działka nr [...] o pow. [...] ha, w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1961 r. Nr 18, poz. 94 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] maja 1998 r., nr [...] Wojewoda [...] - po rozpatrzeniu wniosku spadkobierców J. Z. - orzekł w pkt 7 decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha i działka nr [...], o pow. [...] ha.

Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998 r., nr [...].

Następnie, po rozpatrzeniu wniosku T. Z. i M. Z. (spadkobierców J. Z.), Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r., nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998 r. w części dotyczącej odmowy zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].

Zaś decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] utrzymał w mocy w/w własną decyzję z dnia [...] grudnia 2000 r.

Orzeczenie to zostało następnie zaskarżone do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 30 września 2003 r., sygn. akt I SA 1218/03 uchylił decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2001 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 2000 r.

Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998 r. w części dotyczącej pkt 7.

Następnie decyzją z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] Minister Infrastruktury uchylił decyzję z dnia [...] lutego 2004 r. i orzekł o stwierdzeniu nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] grudnia 1998 r., [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 1998 r., nr [...] - w części dotyczącej odmowy zwrotu działek nr [...] i [...].

Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] maja 2005 r., nr [...] wyłączył ze sprawy Prezydenta Miasta L. oraz przekazał Staroście [...] prowadzenie sprawy o zwrot nieruchomości położonej w L. oznaczonej jako działki nr [...] i nr [...].

Po rozpoznaniu sprawy Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w L., [...], oznaczonej jako działki nr [...] oraz nr [...], na rzecz T. Z., Z. Z., A C. i P. Z., a także orzekł o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.

Natomiast decyzją z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...] Starosta [...] uwzględnił w całości odwołanie T. Z. i zmienił swoją decyzję z dnia [...] stycznia 2006 r. w ten sposób, że zwrot działki następuje na rzecz T. Z., A. C. i P. Z. oraz dokonał zmiany punktu dotyczącego zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania.

Decyzją z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] Wojewoda L. uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] lutego 2006 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji.

Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Lu 389/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2006 r., nr [...] oraz stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] lutego 2006 r., nr [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. i orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w L., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...] na rzecz T. Z., A. C. i P. Z. oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania, natomiast w pkt VII decyzji odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

Wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 934/06 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2006 r., w części odnośnie pkt VII - dotyczącego odmowy zwrotu działki nr [...].

Natomiast Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzekł o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w L., obręb [...], oznaczonej jako działka nr [...].

Wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 341/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. stwierdzając, że w dalszym ciągu nie zostały zrealizowane wytyczne określone w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 934/06. Dotyczyły one przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, w celu jednoznacznego ustalenia stanu faktycznego pod kątem orzeczenia o odmowie lub zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a w szczególności ustalenia, czy realizacja celu wywłaszczenia nastąpiła w ustawowych terminach tj. 7 lub 10 lat.

Rozpoznając po raz kolejny niniejszą sprawę, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2008 r., nr [...] uchylił decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzekł o zwrocie nieruchomości położonej w L., [...], oznaczonej jako działka nr [...], na rzecz spadkobierców wywłaszczonego właściciela, tj. T. Z., A. C. i P. Z., a także orzekł o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania.

Postanowieniem z dnia 6 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 832/08 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę Gminy L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r.

Gmina L. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] uchylającej decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r., nr [...] w części dotyczącej zwrotu działki nr [...] i orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w L. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], podnosząc, że w sprawie nie został rzetelnie zgromadzony materiał dowodowy, a rozstrzygnięcie zostało wydane w oparciu o materiał dowodowy powołany w poprzednich decyzjach. Jednocześnie skarżący podniósł, że działka nr [...] stanowi drogę dojazdową i zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego stanowi ciąg pieszo-jezdny.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] września 1994 r., sygn. akt [...] spadek po J. Z. nabyli Z. Z., M. Z. oraz T. Z. Następnie aktem notarialnym z dnia [...] czerwca 1997 r., Rep. A [...] Z. Z. darował cały swój udział w spadku po J. Z., T. Z. Z kolei na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w L. z dnia [...] kwietnia 2003 r., sygn. akt [...] spadek po M. Z. nabyła A. C. i P. Z.

Minister podniósł również, iż jednym ze sposobów weryfikacji decyzji ostatecznych jest stwierdzenie nieważności decyzji, a przepisy dotyczące tej instytucji pozwalają na wzruszenie decyzji ostatecznej.

Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

W niniejszej sprawie kwestionowane decyzje zostały wydane na podstawie przepisów art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603) - a zatem w aspekcie zgodności z tymi przepisami oraz stanem faktycznym i prawnym istniejącym w dacie orzekania należy ocenić zaskarżone decyzje.

Zgodnie z treścią art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami obowiązującego w dacie wydania w/w decyzji, nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

Minister dodał, że kluczowe dla oceny zwrotu jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia nieruchomości.

W akcie notarialnym z dnia [...] maja 1975 r., Rep. [...], wskazano iż celem tym była budowa osiedla mieszkaniowego, zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa. Urbanistyki i Architektury w L. z dnia [...] grudnia 1972 r., nr [...]. Zatem obowiązkiem organu było pozyskanie ww. planu realizacyjnego, w celu jednoznacznego ustalenia celu nabycia spornej nieruchomości.

Organ powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 września 2009 r., sygn. akt 1 SA/Wa 1032/09 (opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych) stwierdzający, iż w przypadku, gdy nieruchomość została nabyta pod budowę osiedla mieszkaniowego, to takie określenie celu przejęcia nieruchomości jest zbyt generalne, by można było jedynie na jego podstawie formułować wnioski dotyczące zrealizowania (lub nie) tego celu, na konkretnej nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. W sytuacji, gdy cel przejęcia nieruchomości został w umowie określony w sposób ogólnikowy, prawidłowa ocena tego celu powinna być dokonywana z uwzględnieniem dokumentacji wywłaszczeniowej. W przypadku braku dowodów jednoznacznie wskazujących, na jaki konkretnie cel w ramach budowy osiedla przeznaczone zostały sporne działki, orzeczenie o zwrocie nieruchomości uznać należy za co najmniej przedwczesne, zaś postępowanie wyjaśniające i dowodowe w tej sprawie za przeprowadzone zbyt pobieżnie i z naruszeniem przywołanych wyżej przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa.

Ponadto organ wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. - poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji - stwierdził, że w dalszym ciągu brak jest w ustaleniach faktycznych sprawy jednoznacznych ustaleń dotyczących ewentualnej realizacji celu wywłaszczenia w terminach wynikających z art. 137 ustawy. Natomiast organ wojewódzki - po otrzymaniu odpisu w/w prawomocnego wyroku - pozyskał jedynie dokumenty dotyczące aktualnego stanu prawnego działki nr [...], po czym wydał decyzję z dnia [...] października 2008 r.

W związku z powyższym organ uznał, że decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją złożył T. Z. - podnosząc brak wystąpienia przesłanki rażącego naruszenia prawa uzasadniającej stwierdzenie nieważności kwestionowanych decyzji.

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...]września 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r.

W uzasadnieniu orzeczenia organ stwierdził, że przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa.

Kontrolowane decyzje zostały wydane na podstawie przepisów art. 136 i art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - a zatem istotą postępowania w przedmiocie zwrotu nieruchomości spadkobiercom poprzedniego właściciela jest ustalenie celu wywłaszczenia nieruchomości.

Zgodnie z treścią aktu notarialnego z dnia [...]maja 1975 r., Rep. [...], celem wywłaszczenia była budowa osiedla mieszkaniowego zgodnie z planem realizacyjnym zatwierdzonym decyzją Prezydium Miejskiej Rady Narodowej Wydziału Budownictwa, Urbanistyki i Architektury w L. z dnia [...] grudnia 1972 r., nr [...].

Z tak określonego celu wywłaszczenia nieruchomości trudno jest jednoznacznie stwierdzić, jakie konkretne obiekty powinny znajdować się na wywłaszczonym gruncie. Tymczasem w postępowaniu zwrotowym niezbędne jest ustalenie, na jaki dokładnie cel nieruchomość została wywłaszczona (nabyta) oraz w jaki sposób była i jest wykorzystywana.

Minister zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. - poprzedzającym wydanie kwestionowanej decyzji Wojewody [...]z dnia [...] października 2008 r. - stwierdził, iż brak jest w dalszym ciągu w ustaleniach faktycznych tej sprawy, zgodnie z dyspozycją art. 77 § 1 i art. 80 kpa, jednoznacznych ustaleń dotyczących ewentualnej realizacji celu wywłaszczenia w terminach wynikających z art. 137 ustawy. Natomiast organ wojewódzki po otrzymaniu odpisu prawomocnego wyroku pozyskał jedynie dokumenty dotyczące aktualnego stanu prawnego działki nr [...]. Zatem organ wojewódzki, będąc związanym oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w ww. wyroku, nie ustalił jednoznacznego celu wywłaszczenia.

Niezastosowanie się przez organ administracji publicznej - przy ponownym wydaniu decyzji - do oceny prawnej wyrażonej przez sąd w wyroku, narusza zasadę związania organu oceną prawną i oznacza, że podjęty akt lub czynność są wadliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 1998 roku, sygn. akt IV SA 975/97. opubl.: LEX 43847; wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 22 marca 1999 r., sygn. akt IV SA 527/97, opubl.: LEX 47275 oraz wyrok Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1803/06 - opubl.: LEX 304101).

W związku z powyższym Minister stwierdził, że badane w niniejszym postępowaniu w trybie nadzorczym decyzje zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w związku z art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zarazem organ nie stwierdził, aby w niniejszej sprawie zachodziły negatywne przesłanki określone w art. 156 § 2 kpa dotyczące stwierdzenia nieważności badanych decyzji.

Na powyższą decyzję T. Z. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Skarżącemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 16 kpa oraz art. 156 §1 pkt 2 kpa.

W uzasadnieniu skargi stwierdził, że Minister nie wskazał jednoznacznych dowodów podważających ustalenia faktyczne organów orzekających w sprawie, a zwłaszcza podważających stwierdzone jednoznacznie przesłanki zwrotu nieruchomości określone w art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Minister w decyzji z dnia [...] września 2010 r. nie odniósł się też w żaden sposób do zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury wniósł o jej oddalenie i stwierdził, że zarzuty skargi nie stanowią nowych okoliczności w sprawie, lecz znane były organowi w przeprowadzanym postępowaniu, gdzie ustosunkowano się do nich.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że kontrola sądowo – administracyjna sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżone orzeczenie nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego orzeczenia, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Może zatem wyeliminować z obrotu prawnego zaskarżony akt także z powodów, które w skardze nie zostały podniesione, a stanowią o wydaniu aktu z naruszeniem prawa.

Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów stwierdzić należy, że skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa.

W niniejszej sprawie Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] września 2010 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]czerwca 2010 r., stwierdzającą nieważność decyzji Wojewody [...]z dnia [...]października 2008 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. orzekającej o zwrocie nieruchomości położonej w L., obręb [...] – [...], oznaczonej jako działki nr [...] oraz nr [...] na rzecz T. Z., Z. Z., A. C. i P. Z.

Postępowanie prowadzone na zasadzie art. 156 § 1 kpa, tj. postępowanie w sprawie twierdzenia nieważności decyzji jest jednym z trybów nadzwyczajnych wzruszenia decyzji ostatecznej, stanowiącym wyjątek od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, określonych w art. 16 § 1 kpa.

Właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji w przypadkach wymienionych w ww. art. jest organ wyższego stopnia, a gdy decyzja wydana została przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze - ten organ.

Przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji zostały wyczerpująco określone w art. 156 § 1 kpa, a katalog stwierdzenia nieważności decyzji ma charakter zamknięty.

Taka redakcja przepisu, zważywszy również na nadzwyczajny charakter tej instytucji, nie pozwala na stosowanie wykładni rozszerzającej tego przepisu.

Działanie organu w trybie stwierdzenia nieważności zasadniczo różni się od postępowania zwykłego, gdyż obowiązkiem organu w tym postępowaniu jest zajęcie się tylko i wyłącznie kwestiami prawnymi. W ich efekcie może, co najwyżej dojść do wydania decyzji kasacyjnej. Stąd też w postępowaniu zmierzającym do ewentualnego wydania w tym trybie decyzji nie ma proceduralnej możliwości poszerzenia materiału dowodowego sprawy. Tym samym nie wchodzi w grę poczynienie dodatkowych (uzupełniających) ustaleń faktycznych. Zatem w postępowaniu tym organ bada wyłącznie - określone w art. 156 § 1 kpa - wady kontrolowanych decyzji, nie zaś poszukuje uchybień w prowadzonym postępowaniu, zakończonym tym orzeczeniem. Organ prowadzący postępowanie w trybie stwierdzenia nieważności decyzji nie może zatem ponownie merytorycznie badać sprawy, ani jej rozstrzygać.

Natomiast zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że żaden organ administracji państwowej nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem i zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie.

Bezwzględny obowiązek zastosowania się przez organ administracji do poglądu prawnego i wynikających z niego wytycznych, co do dalszego biegu postępowania, może być wyłączony tylko w razie istotnej zmiany (po wydaniu wyroku) stanu faktycznego lub zmiany przepisów prawa, a także, po wzruszeniu wyroku w przewidzianym do tego trybie.

Ponadto znaczenie zapadłego w sprawie wyroku sądu administracyjnego polega na jego wiążącej mocy co do braku podstaw do zarzucenia decyzji nie tylko wadliwości kwalifikowanej (wady określonej w art. 156 §1 kpa), ale jakiejkolwiek wadliwości branej pod uwagę w ramach kognicji wyznaczonej sądowi administracyjnemu przez przepisy prawa Zatem ewentualne próby stwierdzenia nieważności decyzji rozpoznawanej już wcześniej przez sąd są w istocie niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu - bowiem kontrola sądu administracyjnego oparta jest na kryterium zgodności z prawem, a więc sąd z urzędu zobowiązany jest uwzględnić wszystkie okoliczności faktyczne i prawne, które mogły mieć wpływ na ocenę zgodności z prawem badanej przez niego decyzji.

Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2006 r. rozstrzygnął o zwrocie działki nr [...] i odmowie zwrotu działki nr [...].

Następnie decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który wyrokiem z dnia 7 lutego 2007 r., sygn. akt II SA/Lu 934/06 uchylił zaskarżoną decyzję w pkt VII, w zakresie dotyczącym odmowy zwrotu działki oznaczonej numerem [...]. Oznacza to zatem, że w zakresie odnoszącym się do zwrotu działki nr [...] decyzja ta zyskała walor ostateczności, jak też prawomocności. W związku z tym stwierdzenie nieważności kontrolowanej w trybie nadzorczym decyzji – w tym zakresie - narusza wskazany uprzednio art. 153 ppsa i stanowi (nieuzasadnioną okolicznościami stanu faktycznego sprawy) ingerencję w prawomocny wyrok, naruszając jednocześnie powagę Sadu.

Ponadto organ - w zaskarżonej przez T. Z. decyzji - nie dokonał ustaleń, czy w kontrolowanym postępowaniu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 uznając jedynie, że organ nie dokonał jednoznacznych ustaleń dotyczących zrealizowania celu wywłaszczenia w terminach określonych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz nie wykonał zaleceń, co dalszego postępowania wskazanych w zapadłym w sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Takie wnioski organu Sąd uznał za nieuprawnione, bowiem dotyczą one uchybień w prowadzonym postępowaniu, a nie wad kontrolowanej decyzji - o których mowa w art. 156 § 1 kpa, stanowiąc jednocześnie działanie organu nadzorczego bez podstawy prawnej i wbrew regulacji ww. art. 156 kpa.

Organ natomiast w żaden sposób nie odniósł się natomiast do kwestii z jakiego względu badane w przedmiotowym postępowaniu rozstrzygnięcia zostały wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ uwzględni fakt, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności należy badać wady decyzji, a nie wady postępowania. Przede wszystkim zaś weźmie pod uwagę fakt, że kwestia dotycząca zwrotu działki nr [...] była już rozpatrywana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny i decyzja ta - w zakresie odnoszącym się do tej działki - zyskała walor ostateczności, jak też prawomocności.

Następnie - w zależności od dokonanych ustaleń - organ podejmie stosowne działania oceniając, czy decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 2008 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. dotknięte są jedną z wad określonych w art. 156 § 1 kpa.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a i c , art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

encji wyroku.