Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1678/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.109 ust.1,3 i 6, art.66 ust.1 pkt 1 lit.e,85 ust.4,82
journal: Dz.U. 2020 poz 1398
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.
article: art.134,145,200,205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art.627,750,628,734, 645
journal: Dz.U. 2020 poz 1740
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Aneta Lemiesz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2021 r. sprawy ze skargi U. w [...] na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia na rzecz U. w [...] kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...].10.2020r. do [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia z siedzibą w [...], zwanego dalej [...]OW NFZ wpłynął wniosek ZUS z dnia [...].10.2020 r., o wydanie decyzji w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania umowy cywilnoprawnej przez E. R. (obecnie R.) w okresie od [...].11.2016r. do [...].11.2016r. Wraz z wnioskiem ZUS przesłał kserokopie następujących dokumentów:

- umowa o dzieło nr [...] zawarta pomiędzy płatnikiem składek,

a E. R.;

- załącznik nr 1 do umowy o dzieło "[...]";

- załącznik nr 2 do umowy o dzieło "protokół odbioru dzieła z dnia [...].11.2016 r.";

- załącznik nr 3 do umowy o dzieło "rachunek z dnia [...].11.2016 r.";

- protokół kontroli ZUS z dnia [...].04.2020 r. znak sprawy [...] wraz z potwierdzeniem odbioru przez płatnika;

- aneks do protokołu kontroli z dnia [...].05.2020 r. wraz z potwierdzeniem odbioru przez płatnika.

Z wniosku ZUS wynika, że E. R. zawarła z płatnikiem składek,

tj. [...] w [...], zwanym dalej Płatnikiem, umowę cywilnoprawną nazwaną ,.urnowa o dzieło", a noszącą znamiona umowy o świadczenie usług i nie została zgłoszona z tego tytułu w ZUS do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego we wnioskowanym okresie.

Prezes NFZ zgodnie z art. 10 k.p.a., skierował do stron postępowania pismo

z dnia [...].10.2020r. zawierające informację o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia obowiązku ubezpieczenia zdrowotnego oraz pouczenie o prawie stron do zapoznania się ze zgromadzonymi dowodami i do złożenia wyjaśnień.

W odpowiedzi na niniejsze zawiadomienie pełnomocnik płatnika składek przesłał do organu pismo z dnia [...].11.2020 r, w którym zwrócił się o wydłużenie terminu oraz przesłanie w sposób elektroniczny skanów dokumentów zgromadzonych w sprawie.

Organ prowadzący postępowanie pismem z dnia 24.11.2020 r., zawiadomił strony o wydłużeniu terminu oraz poinformował pełnomocnika, że płatnik składek jest w posiadaniu wszystkich zgromadzonych w sprawie dokumentów, ponieważ zostały one dostarczone przez ZUS płatnikowi lub też zostały sporządzone przez płatnika bądź dołączone przez niego wraz z pismami kierowanymi do ZUS, zatem zbędne jest przesłanie ich skanów w sposób elektroniczny.

Następnie pismem z dnia 15.12.2020 r. pełnomocnik płatnika składek zwrócił się do organu z wnioskiem o zawieszenie postępowania, do czasu wydania przez ZUS ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2021 r. organ prowadzący postępowanie odmówił zawieszenia postępowania.

Organ prowadzący postępowanie pismem z dnia [...].02.2021 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego i o prawie stron m.in. do złożenia oświadczenia końcowego.

W dniu 22.02.2021 r. do [...]OW NFZ w [...] wpłynęło pismo pełnomocnika płatnika z dnia 17.02.2021 r. wraz z kopiami: decyzji ZUS Oddział w [...] z dnia [...].10.2020 r. nr [...], opinii prawnej prof. U. dr hab., M. W. z dnia [...].10.2020 r. oraz recenzji tekstu złożonego do monografii "[...]".

Pismem z dnia 01.03.2021r. organ poinformował E. R. o prawie do zapoznania się z aktami sprawy, do złożenia skarg i uwag oraz złożenia oświadczenia końcowego, jednak strona nie skorzystała ze swoich praw.

Ponadto pismem z dnia 01.03.2021 r. organ poinformował pełnomocnika płatnika o przedłużeniu terminu na wydanie decyzji.

Decyzją z dnia [...] marca 2021r. nr [...] Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia działając na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, ze zm.), zwanej dalej k.p.a., art. 109 ust. 1, 3 i 6, art. 66 ust. 1 pkt 1, lit. e, ustawy z dnia 27 sierpnia 2004r. oświadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1398, ze zm.), zwanej dalej ustawą - po rozpoznaniu wniosku Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...], ustalił,

że E. R., była objęta obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług na rzecz płatnika składek, tj. [...] w [...] w okresie od [...].11.2016 r. do [...].11.2016 r.

W uzasadnieniu organ wskazał, że pomiędzy E. R., a płatnikiem składek została zawarta umowa cywilnoprawna nazwana "umowa o dzieło". Przedmiotem umowy zgodnie z jej treścią była: [...]. Za wykonane dzieło wykonawcy przysługiwało wynagrodzenie.

W toku przeprowadzonej kontroli przez ZUS ustalono, iż charakter zawartej umowy pomiędzy płatnikiem, a E. R. świadczy o tym, że jest to umowa zlecenia. Zgodnie z ustaleniami ZUS wykonywanie czynności będących częścią konkretnego procesu edukacyjnego typowego dla usług dydaktycznych nie są dziełem w rozumieniu art.627 KC.

Organ prowadzący postępowanie podzielił powyższe ustalenia pokontrolne ZUS. W ocenie organu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala na przyjęcie, iż ww. praca była realizowana w ramach umowy o świadczenie usług. Wskazać w tym miejscu należy, że dla oceny czy strony zawarły określoną umowę badaniu podlega nie tylko wola stron, ale również cechy konkretnej umowy cywilnoprawnej.

Organ dysponuje kopiami recenzji, które są przedmiotem spornej umowy z E. R. Z analizy oceny końcowej recenzowanych tekstów wynika, że strona dokonała oceny tekstu pod kątem sprecyzowanych kryteriów takich jak zgodność tytułu tekstu z jego treścią, zasadność wyboru pozycji bibliograficznych, czy też spełnienie przez tekst wymogów formalnych. Opracowanie recenzji wymagało od E. R. określonej wiedzy, jednak sporządzenie jej nie jest przejawem twórczości, lecz starannego działania. Każde działanie ludzkie prowadzi do jakiegoś rezultatu i wiąże się ze zmianą otaczającej rzeczywistości, powstaniem, unicestwieniem lub przerobieniem czegoś, nie oznacza to jednak, że zawsze rezultat działania człowieka odpowiada cechom dzieła w rozumieniu przepisów o umowie o dzieło.

Biorąc powyższe pod uwagę, zdaniem organu brak jest podstaw do uwzględnienia umowy dotyczącej przygotowania recenzji, za umowę o dzieło. Analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego wskazuje, że sporna umowa ma charakter umowy o świadczenie usług, ponieważ jest nakierowana na podjęcie działań i dokonywanie określonych czynności przez osobę ją realizującą,

a przedmiotem tych umów było staranne działanie.

Organ przeanalizował wyjaśnienia płatnika składek wyrażone w piśmie z dnia 15.12.2020 r. oraz z dnia 17.02.2021 r. dotyczące charakteru umowy cywilnoprawnej zawartej z E. R., która to według niego została błędnie zakwalifikowane przez ZUS jako umowa o świadczenie usług, jednak nie podziela jego stanowiska. Argumenty płatnika nie dowodzą że ww. umowa jest umową o dzieło. W kontekście powyższego, organ doszedł do wniosku, iż przedmiotowa umowa nie jest umową o dzieło. Ponadto, ustalony stan faktyczny i prawny wyczerpuje hipotezę art. 66 ust. 1 pkt. 1 lit. e) ustawy, na podstawie którego osoba wykonująca pracę na podstawie innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy KC dotyczące zlecenia podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego.

Organ prowadzący postępowanie ustalił, że E. R. w okresie wymienionym, w sentencji decyzji podlegała obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy o świadczenie usług na rzecz płatnika.

Pismem z dnia 15 czerwca 2021r. U. w O., skierował do WSA w Warszawie skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

I. prawa procesowego tj.:

1. art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie materiału dowodowego, a w konsekwencji nieustalenia stanu faktycznego sprawy, przejawiającego się:

a) prowadzeniem postępowania jedynie w oparciu o treść kserokopii akt sprawy przekazanych przez inny organ administracji publicznej, podczas gdy kserokopie mogą stanowić dowód, wyłącznie w wyjątkowych okolicznościach;

b) brakiem zweryfikowania, czy kserokopie przekazane przez inny organ stanowią wierne odwzorowanie oryginalnych dokumentów (brak zapoznania się z oryginałami dokumentów);

c) brakiem ustalenia, jaki był rzeczywisty zakres postępowania toczącego się przed Zakładem Ubezpieczeń Społecznych Oddział w [...] i jakie jest ostateczne stanowisko ww. organu, co do zasadności prowadzenia postępowania;

d) zaniechaniem zapoznania się treścią dzieła stanowiącego przedmiot umowy;

e) brakiem ustalenia zgodnego zamiaru stron umowy, co do jej charakteru prawnego;

f) nieumożliwieniem skarżącemu wyrażenia stanowiska w przedmiocie toczącego się postępowania na żadnym jego etapie, mimo próśb skarżącego w tym zakresie (zebranie jedynie częściowego materiału dowodowego);

g) brakiem zapoznania się z treścią raportu NIK tj. nieprzeprowadzeniem wszelkich dowodów, które mogłyby przyczynić się do wyjaśnienia sprawy;

- co w konsekwencji skutkowało błędną interpretacją zawartej pomiędzy stronami umowy i w konsekwencji przyjęcie, że w niniejszej sprawie zawarta została umowa zlecenia, (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy

w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

2. naruszenie art. 8, 9 k.p.a. i 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie pogłębiający zaufania obywateli do organów państwa i zaufania do prawa, przejawiający się:

a) wydaniem merytorycznego rozstrzygnięcia bez zapoznania się przez organ

z oryginałami dokumentów dotyczących sprawy i bez zebrania całokształtu materiału dowodowego;

b) nieumożliwieniu skarżącemu zapoznania się z aktami sprawy, przedłożenia dodatkowych wniosków dowodowych oraz wyrażenia swojego stanowiska;

c) nieuwzględnieniu okoliczności konkretnej sprawy (prowadzenie postępowania pod z góry założoną tezę);

d) dokonaniem oceny zawartej między stronami umowy bez zapoznania się

z wykonanym dziełem, co stanowi szczególnie istotny dowód w zakresie umowy

o dzieło;

b) nadmiernym dążeniem do szybkiego zakończenia postępowania, z pominięciem obowiązku organu co do wnikliwego i wszechstronnego rozpoznania sprawy (nieuwzględnienie prymatu zasady prawdy materialnej);

- co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że w niniejszej sprawie zawarta między stronami umowa miała charakter umowy zlecenie (od której nalicza się składki na ubezpieczenie zdrowotne), podczas gdy w istocie umowa ta stanowi umowę o dzieło (od której nie nalicza się składek na ubezpieczenie zdrowotne);

3. art. 10 k.p.a. w zw. z 81 k.p.a. przejawiające się:

a) wyznaczeniem skarżącemu rażąco krótkiego terminu na zapoznanie się z aktami sprawy i wypowiedzenie się, co do zgromadzonego materiału dowodowego;

b) odmową udostępnienia akt sprawy w formie elektronicznej, ewentualnie przesłania skarżącemu i ich kserokopii;

c) wydaniem decyzji merytorycznej przed końcem upływu terminu wyznaczonego skarżącemu na zapoznanie się z aktami sprawy oraz zajęcie końcowego stanowiska, co do zgromadzonego materiału dowodowego,

- co w konsekwencji uniemożliwiło mojemu mocodawcy czynny udział w toczącym się postępowaniu, skutkowało błędnym ustaleniem stanu faktycznego sprawy i przełożyło się na treść wydanej decyzji;

4. 79a k.p.a. przejawiające się brakiem poinformowania skarżącego, jakie dokumenty winien przedłożyć i jakich informacji udzielić, celem uzyskania dla siebie korzystnego rozstrzygnięcia;

5. art. 107 § 1 pkt. 6 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. art. 6 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP poprzez nienależyte sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji przejawiające się:

a) brakiem wskazania, jakie cechy przesądzają o charakterze umowy zawartej między stronami;

b) brakiem wskazania, z jakich przyczyn zawarta między stronami umowa nie może mieć charakteru umowy o dzieło,

c) brakiem odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, do konkretnych okoliczności sprawy i konkretnych postanowień umownych (lakoniczność, ogólnikowość uzasadnienia);

6. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 734. § 1 oraz art. 627 Kodeksu Cywilnego w zw. art. 66 ust. 1 pkt lit. e ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r.

o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, poprzez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadne uznanie, że zawarta między stronami umowa ma charakter umowy do której stosujemy przepisy dotyczące umowy zlecenie, podczas gdy umowa ta stanowi umowę o dzieło (nieobjętą obowiązkową składką na ubezpieczenie zdrowotne] oraz przyjęcie, że E. R. podlegała w okresie [...] listopada 2016 r. do [...] listopada 2016 r. obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania,

w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu strona skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, podkreślając że zawarta między stronami umowa miała charakter umowy o dzieło, nie zaś umowy zlecenie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym

w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym

i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 r. poz. 2325; dalej jako "p.p.s.a.").

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że jest ona zasadna.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest charakter prawny umowy zawartej przez skarżącego z uczestniczką postępowania. Spór dotyczy kwestii czy zawarta pomiędzy stronami umowa była umową o dzieło, czy też inną umową o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia i czy w związku z tym uczestniczka podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu wykonywania pracy na podstawie tej umowy.

Przedmiotem spornej umowy była: [...]. Za wykonane dzieło wykonawcy przysługiwało wynagrodzenie. Do umowy załączono oświadczenie wykonawcy dla celów podatkowych i ubezpieczeniowych, z których wynika m.in. że objęte umową dzieło jest przedmiotem prawa autorskiego oraz, że wykonawca nie jest pracownikiem płatnika zatrudnionym na umowę o pracę bądź mianowania, a także protokół odbioru dzieła.

Kwestią sporną w sprawie był charakter prawny umowy, w związku z czym istota sprawy sprowadza się do zweryfikowania treści postanowień umownych

i stanowisk stron, a następnie udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy przedmiotowa umowa zawiera essentialia negotii, pozwalające na uznanie ich, zgodnie z nazewnictwem przyjętym przez strony, za umowę o dzieło czy też stanowiła, zgodnie ze stanowiskiem organu, inny typ umowy - umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego, stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Konsekwencją stanowiska organu było stwierdzenie, że ubezpieczona podlega obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego z tytułu zawartej umowy.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu stanowił m.in. art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach. Zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 tej ustawy - obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, które zostały wymienione w tym przepisie. Należą do nich m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące zlecenia lub osoby z nimi współpracujące (lit. e). Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych stwierdza wprost w art. 6 ust. 1 pkt 4 rozdziału 2, regulującego "Zasady podlegania ubezpieczeniom społecznym", że obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym podlegają (...) osoby fizyczne, które na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej są m.in. osobami wykonującymi pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia (...). Brzmienie tego przepisu jednoznacznie wskazuje, że chodzi tu o tę samą kategorię osób, podlegających ubezpieczeniu społecznemu, a tym samym kwalifikujących się do objęcia ubezpieczeniem zdrowotnym.

W myśl art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach, za osobę wykonującą pracę na podstawie umowy zlecenia, umowy agencyjnej lub innej umowy o świadczenie usług oraz za osobę z nią współpracującą składkę jako płatnik oblicza, pobiera z dochodu ubezpieczonego i odprowadza zamawiający. Wyjaśnienia też wymaga, że zgodnie

z art. 82 ust. 1 ustawy o świadczeniach, w przypadku gdy ubezpieczony uzyskuje przychody z więcej niż jednego tytułu do objęcia obowiązkiem ubezpieczenia zdrowotnego, o którym mowa w art. 66 ust. 1, składka na ubezpieczenie zdrowotne opłacana jest z każdego z tych tytułów odrębnie.

Uznanie, iż sporna umowa nie stanowiła umowy o dzieło (art. 627 i nast. K.c.), lecz umowę świadczenia usług, do której stosuje się przepisy o zleceniu (art. 750 K.c.) oznacza, że skarżący był obowiązany, jako płatnik składek, do obliczania i pobrania składki z dochodu ubezpieczonego oraz jej odprowadzenia – na podstawie art. 85 ust. 4 ustawy o świadczeniach.

Zgodnie z art. 627 K.c., przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Elementami przedmiotowo istotnymi umowy o dzieło jest określenie dzieła, do którego wykonania zobowiązany jest przyjmujący zamówienie, a także,

z uwzględnieniem regulacji art. 628 w zw. z art. 627 K.c., wynagrodzenia, do którego zapłaty zobowiązany jest zamawiający. Umowa o dzieło jest umową o "rezultat usługi". Rezultat, o który umawiają się strony, musi być obiektywnie osiągalny

i w konkretnych warunkach pewny. Celem umowy o dzieło nie jest bowiem czynność (samo działanie) lub zaniechanie, które przy zachowaniu określonej staranności prowadzić ma do określonego w umowie rezultatu. Przy umowie o dzieło chodzi

o osiągnięcie określonego rezultatu, niezależnie od rodzaju i intensywności świadczonej w tym celu pracy i staranności. Odpowiedzialność przyjmującego zamówienie, w wypadku nieosiągnięcia celu umowy, jest więc odpowiedzialnością za nieosiągnięcie określonego rezultatu, a nie za brak należytej staranności. Przedmiotem umowy o dzieło, w ujęciu Kodeksu cywilnego, jest więc przyszły, z góry określony, samoistny, materialny lub niematerialny, lecz obiektywnie osiągalny

i w danych warunkach pewny rezultat pracy i umiejętności przyjmującego zamówienie, którego charakter nie wyklucza możliwości zastosowania przepisów

o rękojmi za wady.

Z kolei, jak stanowi przepis art. 750 K.c., do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Istota umowy zlecenia, w świetle art. 734 K.c. i nast., wyraża się w tym, że przyjmujący zlecenie zobowiązuje się do dokonania określonej czynności prawnej dla dającego zlecenie. Umowę zlecenia zalicza się przy tym do zobowiązań tzw. starannego działania, a nie zobowiązań rezultatu.

Podsumowując powyższe uwagi, należy stwierdzić, że cechami szczególnymi umowy o dzieło jest jej konkretny, z góry określony rezultat, za którego osiągnięcie przyjmujący zamówienie odpowiada. Ponadto, wynagrodzenie z tytułu tej umowy przysługuje za jej wykonanie w sposób wskazany w umowie, a nie za samo staranne działanie podjęte w celu osiągnięcia określonego rezultatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, sąd uznał,

że stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji odnośnie charakteru zawartej przez skarżącego i uczestniczkę postępowania umowy jest nieprawidłowe.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że sporna umowa zakłada osiągnięcie przez uczestniczkę postępowania konkretnego rezultatu, w postaci recenzji tekstów

z monografii wieloautorskiej "[...]". Rezultatem określonym w umowie była zatem recenzja wydawnicza. Rezultat miał charakter osiągalny i pewny. Już w momencie zawierania umowy określono efekt, jaki ma zostać osiągnięty.

Powyższe prowadzi do wniosku, że przedmiot spornej umowy wskazuje na wolę stron zawarcia umowy o dzieło, w rozumieniu w art. 627 K.c. Nie można bowiem uznać, że istotą umowy pozostawało jedynie staranne dążenie ubezpieczonej do osiągnięcia pewnego rezultatu. W przypadku, gdyby uczestniczka nie wykonała dzieła w postaci recenzji, a jedynie czyniła starania o ich sporządzenie, wówczas wynagrodzenie nie zostałoby wypłacone, niezależnie od okoliczności, czy przy realizacji umowy działał z należytą starannością (wynagrodzenie za rezultat). Gdyby bowiem ubezpieczona nie sporządziła dokumentu końcowego

z przeprowadzonej pracy, nie wykonałaby tej umowy, choćby wykonała pracę z najwyższą starannością.

Wobec tego należy uznać, że to określony rezultat, a nie czynności do niego prowadzące, stanowił przedmiot umowy stron, zawartej i ukształtowanej w granicach zakreślonych przez prawo i naturę (właściwość) danego stosunku prawnego.

Wskazać ponadto trzeba, że z art. 645 K.c. wynika, że w przypadku umowy

o dzieło istotne są często osobiste przymioty wykonawcy. Przedmiotową recenzję mogła wyłącznie osoba o określonych kwalifikacjach zawodowych i umiejętnościach.

Kolejną cechą charakterystyczną umowy o dzieło, która występuje w umowach dotyczących opinii naukowych, jest sposób zapłaty, o jakim jest mowa w art. 632 § 1 K.c. Z postanowień spornej umowy wynika, że wynagrodzenie przysługiwało ubezpieczonej jedynie za wykonanie dzieła i – co wymaga podkreślenia - było wypłacone dopiero po odbiorze dzieła. Wynagrodzenie to było określane kwotowo. Wynika z tego, że wynagrodzenie przysługiwało ubezpieczonej nie za samo podejmowanie określonych czynności, ale za wytworzenie jednoznacznie określonego rezultatu, w postaci wyników analizy.

Podkreślić należy, że samo podjęcie przez ubezpieczoną działań zmierzających do opracowania recenzji ale bez jej wykonania lub skończenia, niezależnie od przyczyn niewykonania dzieła, nie jest podstawą do wypłacenia wynagrodzenia. Ubezpieczona ponosiła więc całkowite i wyłączne ryzyko wykonania dzieła. Tymczasem przy umowie zlecenia zleceniobiorca takiego ryzyka nie ponosi, a wynagrodzenie należy mu się już za samo podejmowanie czynności zmierzających do wytworzenia określonych dokumentów, niezależnie od tego, czy sam wynik prac prowadziłby do powstania oczekiwanego rezultatu. Zleceniobiorcy należy się zwykle wynagrodzenie nawet wówczas, gdy żaden rezultat jego pracy nie został osiągnięty, o ile działał dostatecznie starannie.

Powyższe argumenty prowadzą do wniosku, że recenzja wydawnicza posiada wszelkie istotne elementy dzieła, gdyż stanowi efekt badań, co przesądza o jego oryginalnym charakterze.

Sąd doszedł do przekonania, że wadliwe zakwalifikowanie spornej umowy skutkowało wadliwym zastosowaniem przepisu art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e) ustawy

o świadczeniach. Ponieważ wadliwość rozstrzygnięcia wynika z odmiennej oceny umowy z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, Sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umorzył jednocześnie to postępowanie.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) oraz art. 145 § 3 ppsa. O zwrocie kosztów postępowania Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200 p.p.s.a., w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 209 p.p.s.a., w związku z § 14 ust.1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.