Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1301/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, , Sędzia WSA Małgorzata Miron, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi A. H. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej A. H. kwotę 760 (siedemset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r po rozpatrzeniu odwołania A. H. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r., nakazującą inwestorowi – A. H. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego znajdującego się na działce oznaczonej nr. ewid. [...], położonej w miejscowości [...].

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołał się na ustalenia wynikające z protokołu czynności kontrolnych, dokonanych przez organ pierwszej instancji w dniu 7 sierpnia 2013 r.

W trakcie kontroli ustalono, że na działce oznaczonej nr. ewid. [...] znajduje się m. in. budynek gospodarczy o nieregularnym kształcie rzutu, dającym się wpisać w prostokąt o wymiarach boków 15,32 m x 8,80 m z dachem dwuspadowym, pokryty papą asfaltową. Budynek zlokalizowany jest w granicy z działką oznaczoną nr. ewid. [...]. Do protokołu czynności kontrolnych A. H. oświadczyła, że budynek gospodarczy został wybudowany przez nią i jej męża w latach 60-tych, bez pozwolenia na budowę.

Z dokonanych ustaleń wynika również, że przedmiotowy budynek gospodarczy narusza ustalenia obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]).

Przedmiotowa działka gruntu zlokalizowana jest w obszarze funkcjonalno-przestrzennym D4, na terenie oznaczonym symbolem MN, przewidzianym pod mieszkalnictwo jednorodzinne wolnostojące lub bliźniacze z dopuszczeniem usług nieuciążliwych (...) oraz zakazie realizacji zabudowy gospodarczej, z wyjątkiem garaży.

Wobec powyższych ustaleń organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji z którego wynika, iż nie jest możliwa legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego ponieważ nie została spełniona przesłanka z art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uzasadniając swoje rozstrzygniecie stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że budowa budynku została zakończona przez 1995 r. Zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r., w związku z czym w sprawie zastosowanie znajduje ustawa Prawo budowlane z 1974 r.

Zgodnie z przepisami tej ustawy organ pierwszej instancji dokonuje oceny, czy nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. (którego treść organ odwoławczy przytoczył), obligujące do wydania nakazu rozbiórki, a następnie dopiero po wykluczeniu tychże przesłanek powinien zbadać, czy istnieją podstawy do wydania decyzji w trybie art. 40 ww. ustawy, zgodnie z którym organ może nałożyć obowiązek dokonania zmian lub przeróbek, mających na celu doprowadzenie inwestycji do zgodności jej stanu z obowiązującym prawem.

Organ odwoławczy postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r. zlecił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego w zakresie ustalenia aktualnego stanu faktycznego budynku znajdującego się na działce oznaczonej nr ewid. [...], położonej w [...], w tym zakresie ustalenia funkcji tego budynku. Organ pierwszej instancji przeprowadził w dniu 24 marca 2014 r. czynności kontrolne w sprawie przedmiotowego obiektu. Organ powiatowy ustalił, że na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] znajduje się m. in. obiekt budowlany konstrukcji murowanej o wymiarze rzutu 15,38 m x 8,81 m. Wewnątrz pomieszczeń budynku znajdują się m. in. drzewo opałowe, węgiel, rowery, meble, drabina, narzędzia. Powyższe ustalenia potwierdza materiał zdjęciowy załączony do protokołu z dnia 19 lutego 2014 r. z czynności kontrolnych.

Odnosząc się do zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu organ stwierdził, że z dokonanych ustaleń jednoznacznie wynika, że sporny budynek pełni funkcję gospodarczą, nie zaś garażową.

W toku postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji odniósł się do przesłanki zawartej w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i stwierdził, że obiekt jest usytuowany na terenie, który nie przewiduje tego typu zabudowy.

Organ podkreślił, że zgodnie z aktualnym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stosując przepis art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., organ zobowiązany jest badać obecnie obowiązujące przepisy o planowaniu przestrzennym.

Jak wynika z informacji zawartych w piśmie Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] grudnia 2013 r., znak: [...] "(...) w sprawie zgodności wzniesionego budynku gospodarczego na działce gruntu nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...], z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...). Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonym uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]), obowiązującym od dnia 18 września 2004 r., opisana wyżej działka gruntu zlokalizowana jest w obszarze funkcjonalno-przestrzennym D4, na terenie oznaczonym symbolem MN, przewidzianym pod mieszkalnictwo jednorodzinne wolnostojące lub bliźniacze z dopuszczeniem usług nieuciążliwych (...) oraz zakazuje realizacje zabudowy gospodarczej, z wyjątkiem garaży".

Omawiany budynek gospodarczy jest usytuowany na terenie niedopuszczającym tego typu zabudowy oraz brak jest możliwości doprowadzenia tego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Sporny budynek narusza ustalenia obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż na działce o nr. ewid. [...] położonej w miejscowości [...] zakazano realizacji zabudowy gospodarczej.

W tej sytuacji organ utrzymał w mocy decyzję rozbiórkową organu pierwszej instancji wydaną na podstawie art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w wniosła A. H., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając jej naruszenie:

1) naruszenie przepisów proceduralnych, tj. art. 7, 8 i 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych zagadnień sprawy, w tym legalności objętego decyzją budynku gospodarczego, błędne przyjęcie przez organ, że nie ma możliwości doprowadzenia ww. obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem oraz nierozważenie, czy wykorzystywanie obiektu na cele garażowe dyskwalifikuje jego użytkowanie gospodarcze, a nadto czy przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, bo organ nie wykazał, że sytuacja ta zagraża życiu i zdrowiu ludzi oraz bezpieczeństwu środowiska;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i wadliwe uznanie, że przepis ten ma charakter bezwzględnie obowiązujący i nie ma przesłanek do zbadania czy istnieją podstawy do zastosowania treści przepisu art. 40 powołanego Prawa budowlanego, nie wskazując okoliczności, które to uniemożliwiają.

Uzasadniając swoje stanowisko skarżąca wskazała, że sporny budynek jest od kilkudziesięciu lat naniesiony na mapę (wcześniej był to teren wiejski gminy [...]), od którego corocznie opłaca podatek od nieruchomości. Z opinii technicznej stanu technicznego wykonanych robót (dołączonej do skargi), sporządzonej przez K. B., posiadającego uprawnienia budowlane, wynika, że budynek spełnia warunki techniczne i nadaje się do eksploatacji, w tym o przeznaczeniu garażowym.

Podnosząc powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenia na jej rzecz od organu kwoty 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga jest uzasadniona.

Zgodzić należy się z [...] Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Budowlanego, iż w rozpoznawanej sprawie do likwidacji samowoli budowlanej która miała miejsce w latach 60-tych zastosowanie znajdują przepisy ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed dniem 1 stycznia 1995 r., wyłączone jest stosowanie art. 48 ustawy. Oznacza to, że likwidacja samowoli budowlanej następuje na podstawie przepisów art. 37-42 Prawa budowlanego z 1974 r.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego zgodnie z którym "Obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę".

W orzecznictwie sądów administracyjnych istniały wątpliwości czy przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r – Prawo budowlane są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, czy też przepisy obowiązujące w dacie realizacji procesu budowlanego. Wątpliwości te zostały wyjaśnione w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013r, II OPS 2/13 ( LEX nr 1404021 ) z której wynika, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.

W uzasadnieniu uchwały wyjaśniono, że " wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dacie orzekania przez organ administracji, lecz w przedstawionych wyżej sytuacjach nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza z wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP) zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa, zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z obowiązującymi w dacie orzekania przez organy z przepisami o planowaniu przestrzennym z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, to jednak w przypadku bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli podczas, gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez szereg lat bardziej korzystny dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę. Należy bowiem mieć na uwadze, że przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. ma nadal zastosowanie nie tylko do obiektów samowolnie wybudowanych w okresie obowiązywania tej ustawy, lecz również do obiektów wybudowanych w okresie obowiązywania Prawa budowlanego z 1961 r. i 1928r".

W niniejszej sprawie organy nie rozpatrzyły sprawy w świetle obowiązującej uchwały lecz ograniczyły się do zbadania powstałej samowoli budowlanej z ustaleniami obecnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] uchwalonego uchwałą Rady Miasta [...] Nr [...] z dnia [...] lipca 2004 r.

Tymczasem już w odwołaniu skarżąca podnosiła, że budynek wybudowany latach 60-tych był położony na terenie wiejskim " należeliśmy do wsi [...], a później przyłączono nas do Miasta".

W skardze również wyjaśniła, że "wcześniej był to teren wiejski gminy [...]".

Podnoszona przez skarżącą okoliczność wymaga sprawdzenia i należy uwzględnić przeznaczenie terenu od daty budowy, jeżeli zakaz zabudowy wprowadzono po wielu latach.

Jeżeli przez długi czas dopuszczalna była na danym terenie zabudowa i organy nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji samowolnie wybudowanego tam budynku to te okoliczności należy rozważyć przy podejmowaniu decyzji o rozbiórce.

Z uwagi na naruszenie art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił obie zaskarżone decyzje.

Zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku na zasadzie art. 152 w/w ustawy, a orzeczenie o kosztach znajduje oparcie w art. 200 powołanej ustawy.

[pic]