Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 70/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-08-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: par. 4 ust. 2 pkt 2, par. 38 ust. 8
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2011 nr 25 poz 8 art. 5 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1
law: Rozporządzenie Komisji (UE) Nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr  1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju  obszarów wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski (sprawozdawca), Sędzia WSA Iwona Owsińska – Gwiazda, Protokolant Specjalista Ilona Obara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi Z. G. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty i obowiązku zwrotu pobranych płatności z programu rolnośrodowiskowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...],

po rozpatrzeniu odwołania Z. G. (dalej: "skarżąca"), Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor ARiMR" lub "organ odwoławczy") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w L. (dalej: "Kierownik ARiMR" lub "organ I instancji") z dnia [...] października 2014 r.

Nr [...]. Przedmiotem tych rozstrzygnięć było ustalenie nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego w łącznej wysokości [...] zł.

Uzasadniając decyzję organ odwoławczy przedstawił przebieg postępowania

w sprawie. Wyjaśnił, że skarżąca w dniu [...] maja 2012 r. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR w L. wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2012.

W oparciu o materiał zgromadzony w sprawie, Kierownik ARiMR na mocy decyzji

Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r. przyznał skarżącej płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł. Płatności przyznane ww. decyzją zostały w dniu [...] kwietnia 2013 r. przekazane na rachunek bankowy strony podany we wniosku o wpis do ewidencji producentów.

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2013 r. Dyrektor ARiMR wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji [...] z dnia [...] lutego 2013 r., a następnie w dniu [...] grudnia 2013 r. na mocy decyzji

Nr [...] stwierdził nieważność ww. decyzji Kierownika ARiMR. W konsekwencji powyższego, Kierownik ARiMR decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2014 r. przyznał skarżącej płatności rolnośrodowiskowe w łącznej wysokości [...] zł.

Następnie dnia [...] maja 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR w L. wpłynął wniosek o przyznanie skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013. W trakcie weryfikacji ww. wniosku, w oparciu o raport z kontroli na miejscu przeprowadzonej

w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu [...] lipca 2013 r., stwierdzono iż skarżąca m.in. nie prowadzi Rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Z uwagi na powyższe, zgodnie z brzmieniem § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia

13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361), na mocy decyzji nr [...] z dnia [...] marca 2014 r., wydanej przez Kierownika ARiMR, płatność rolnośrodowiskowa na rok 2013 została beneficjentowi odmówiona.

Mając na uwadze stwierdzone w roku 2013 nieprawidłowości w realizacji programu rolnośrodowiskowego, Kierownik ARiMR zawiadomieniem Nr [...] z dnia [...] października 2014 r. poinformował skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych z tytułu programu rolnośrodowiskowego przyznanych na podstawie decyzji [...] z dnia [...] lutego 2013 r. za 2012 r.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r. Kierownik ARiMR działając na podstawie art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 29 ust. 1, 2 i 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U.

z 2008 r. Nr 98, poz. 634, ze zm.) w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013, poz. 173), art. 5 ust. 1 i 2, art. 18 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011

z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm.), art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. Nr 64, poz. 427 ze zm.), art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE)

Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina

(Dz. Urz. L 316 z 02.12.2009 r., str. 65) ustalił skarżącej do zwrotu kwotę płatności

w wysokości [...] zł.

W odwołaniu wniesionym od ww. decyzji, skarżąca wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, podniosła, iż nastąpiło nieporozumienie, a rejestr zabiegów agrotechnicznych prowadzi od 2008 r. (w zeszycie A4, na kartach upraw oraz

w rejestrze otrzymanym z agencji rolnej).

Organ odwoławczy, wskazaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją

z dnia [...] listopada 2014 r. orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji Kierownika ARiMR. Uzasadniając Dyrektor ARiMR wskazał, że wypłacone nienależnie skarżącej środki publiczne za rok 2012 z tytułu realizacji programu rolnośrodowiskowego pochodzą ze środków z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz ze środków krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie tj. z funduszy,

o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. a ustawy o Agencji.

Podniósł także, iż skarżąca składając w dniu [...] maja 2012 r. wniosek

o przyznanie płatności rolnośrodowiskowych na rok 2012 zobowiązała się do realizacji

5 - letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w L. Nr [...] dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, (wydanej

w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.), zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5 - letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2012 r. Zgodnie zaś z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie

z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

W przedmiotowej sprawie skarżąca zobowiązała się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, do powierzchni za którą otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2012.

Zgodnie zaś z § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku. W realiach niniejszej sprawy, w związku ze stwierdzoną w trakcie kontroli na miejscu z dnia [...] lipca 2013 r. nieprawidłowością tj. nieprowadzeniem rejestru działalności rolnośrodowiskowej, płatność rolnośrodowiskowa za rok 2013 został skarżącej odmówiona (100% sankcji).

Z uwagi na powyższe, w przedmiotowej sprawie znajduje zastosowanie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L

z dnia 28 stycznia 2011 r., ze zm.). Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu prawa, w sytuacji stwierdzenia braku spełnienia odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września

2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21.10.2005, str. 1) oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już

z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Dyrektor ARiMR podniósł, iż w realiach niniejszej sprawy, w związku ze stwierdzonym w 2013 r. uchybieniem w realizacji programu rolnośrodowiskowego płatność rolnośrodowiskowa została odmówiona. Powyższe skutkuje obowiązkiem zwrotu, w trybie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., płatności rolnośrodowiskowych przyznanych skarżącej w 2012 r.

w wysokości [...] zł.

Jednocześnie Dyrektor ARiMR wyjaśnił, iż zgodnie z dokumentacją zgromadzoną w sprawie ustalenie, iż skarżąca nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej zostało stwierdzone w dniu [...] lipca 2013 r. w trakcie przeprowadzonych w gospodarstwie strony czynności kontrolnych. Beneficjent był obecny podczas kontroli, otrzymał z niej raport oraz decyzję nr [...] z dnia [...] marca 2014 r odmawiającą mu przyznania płatności rolnośrodowiskowej z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości. Do treści otrzymanego raportu z kontroli na miejscu beneficjent nie wniósł zastrzeżeń. Również od ww. decyzji organu I instancji skarżąca, w ustawowo określonym terminie, nie wniosła odwołania, zatem, w ocenie organu odwoławczego, uznać należy, iż skarżąca zaakcentowała ustalenia organu, jak również wynikające z tego faktu konsekwencje.

Nadto Dyrektor ARiMR wskazał, iż twierdzenia skarżącej zawarte w odwołaniu pozostają bez znaczenia. Jak wynika bowiem z protokołu z czynności kontrolnych

Nr [...] w dniu [...] lipca 2013 r. skarżąca nie prowadziła rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Organ odwoławczy przypomniał, iż skarżąca była obecna przy ww. kontroli i nie zanegowała ustaleń inspektorów terenowych w przedmiotowym zakresie. W uwagach do protokołu wpisano, iż "Producent posiada rejestr działalności rolnośrodowiskowej lecz go nie prowadzi. Zabiegi agrotechniczne wpisywane są w kartę upraw na 2013 r.". Zgodnie z § 4 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencję rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego. Zatem fakt prowadzenia przez skarżącą "(..) w zeszycie A4 jak również na kartach upraw" rejestru podejmowanych działań agrotechnicznych na gruncie pozostaje bez znaczenia dla sprawy. Przepis precyzyjnie bowiem wskazuje, iż rejestr działań agrotechnicznych beneficjent zobowiązany jest prowadzić na określonym formularzu.

Dyrektor ARiMR odnosząc się do kwestii odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności zauważył, iż kwota nienależnie pobranych płatności, na którą składa się kwota płatności rolnośrodowiskowej w wysokości [...] zł przyznanej za rok 2012, przekracza kwotę stanowiącą równowartości 100 euro, przeliczoną na złote według kursu euro, ustalonego zgodnie z art. 7 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia Komisji (WE) nr 883/2006. Tym samym w odniesieniu do ww. płatności nie zachodzą przesłanki uzasadniające odstąpienie od ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności.

Nadto organ odwoławczy podniósł, iż płatność rolnośrodowiskowa przekazana

w dniu [...] kwietnia 2013 r. na rachunek bankowy wskazany przez skarżącą we wniosku o wpis do ewidencji producentów, nie wynikała z pomyłki ARiMR. Przedmiotową płatność skarżąca uzyskała na mocy decyzji Kierownika ARiMR w L. Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r., wydanej na podstawie złożonego przez skarżącą wniosku o przyznanie płatności. Ww. płatność stała się płatnością nienależną w wyniku ujawnienia, że skarżąca nie dotrzymała zobowiązania do przestrzegania wymogu uczestnictwa w programie rolnośrodowiskowym wynikającego z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia rolnośrodowiskowego. Fakt ten miał miejsce po wydaniu przez Kierownika ARiMR ww. decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za rok 2012

i po realizacji przedmiotowych płatności na rachunek bankowy wskazany przez skarżącą.

W konsekwencji Dyrektor ARiMR uznał, iż w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu przez skarżącą kwoty nienależnie pobranych płatności za rok 2012, określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011.

Stosownie do treści art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011

w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną

o odsetki. Na podstawie art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji do należności z tytułu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ustalonych niniejszą decyzją stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym, że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej, wynosi 60 dni. Stosownie zatem do art. 47 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 29 ust. 7 ustawy o Agencji termin płatności kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności wynosi 60 dni od daty doręczenia decyzji ustalającej wysokość tej kwoty. Tym samym doręczenie w dniu [...] października 2014 r. zaskarżonej decyzji Kierownika ARiMR Nr [...] z dnia [...] października 2014 r., skutkuje obowiązkiem zwrotu przez skarżącą ustalonej kwoty nienależnie pobranych środków publicznych wraz z odsetkami, naliczonymi w terminie 60 dni od dnia doręczenia zaskarżonej decyzji, tj. od dnia następującego po upływie ww. terminu do dnia zwrotu nienależnie pobranych płatności.

Konkludując Dyrektor ARiMR podniósł, iż stosowanie ulg w spłacie należności,

w tym ich umarzanie, odraczanie lub rozkładanie na raty, uregulowane jest przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 grudnia 2010 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłaty należności przypadających agencjom płatniczym w ramach Wspólnej Polityki Rolnej (Dz. U. Nr 258, poz. 1747). Powyższe wymaga jednak złożenia odrębnego wniosku,

a postępowanie w sprawie umorzenia, odroczenia bądź rozłożenia na raty nienależnych płatności jest postępowaniem odrębnym od postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodziła się skarżąca, która pismem z dnia

[...] grudnia 2014 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję z dnia

[...] listopada 2014 r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego,

w szczególności art. 39 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. WEL

z 21 października 2005) oraz § 38 ustęp 4 i ustęp 8 Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi

z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczególnych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program Środowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2013 r., poz. 361) poprzez uznanie, że skarżąca nie prowadziła rejestru działalności rolnośrodowiskowej i odmowę przyznania w 100% płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r., które miało wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając skarżąca podniosła m.in., iż prowadziła rejestr wymaganych prawem działań środowiskowych zapisując zabiegi agrotechniczne w karcie upraw. Sposób ten stosowała zarówno w latach wcześniejszych jak też i w 2014 r., czego Agencja ARiMR nie kwestionowała mimo prowadzonych kontroli. Nadto nigdy nie zwrócono uwagi skarżącej na konieczność dokonywania zapisów dotyczących działań środowiskowych na formularzu, co utwierdzało ja w przekonaniu, że działa prawidłowo. Zauważyła, iż w instrukcji wypełnienia rejestru działalności środowiskowych wydanej przez ARiMR (k-2 zdanie 6) wyraźnie jest zapisane, że rolnik może dokonywać zapisów na dowolnych kartkach pod warunkiem, ze zakres informacji będzie identyczny

z zakresem informacji określonych we wspomnianym wyżej formularzu.

W ocenie skarżącej, zapisy, które dokonywała zawierały wszystkie wymagane dane dotyczące działań rolno środowiskowych. Wniosła zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne kontrolują legalność zaskarżonych decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd, naruszenia przepisów prawa w stopniu mającym wpływ na rozstrzygnięcie – art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Przedmiotem zaskarżenia do Sądu jest decyzja Dyrektora M. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w L. z dnia [...] października 2014 r. Nr [...]

o ustaleniu nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego

w łącznej wysokości [...] zł.

Oceniając zaskarżoną decyzję organu odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, zgodnie z kryterium legalności, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa. Organy orzekające w zakresie niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy zebrały materiał dowodowy, który wnikliwie oceniły w kontekście prawidłowo przywołanego stanu prawnego, zaś wyciągniętym wnioskom nie sposób zarzucić dowolności.

Na wstępie należy przypomnieć, iż płatność rolnośrodowiskowa podlega zwrotowi w trybie i na zasadach określonych w przepisach o Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634), Kierownik biura powiatowego Agencji, w drodze decyzji administracyjnej, ustala kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych:

1) pochodzących z funduszy Unii Europejskiej;

2) krajowych, przeznaczonych na:

a) współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej,

b) finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej.

Do należności, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r. poz. 749 ze zm.; dalej: "Op"), z wyjątkiem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności, z tym że termin, o którym mowa w art. 47 § 1 Op, wynosi 60 dni (art. 29 ust. 7 Op). W dziale III ustawy Ordynacja podatkowa w rozdziale 6 uregulowano sposób i wysokość określenia odsetek.

Podstawą materialnoprawną mającą zastosowanie do zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności rolnośrodowiskowych jest art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki. Należy zaznaczyć, że środki przeznaczone na wypłaty z tytułu m.in. płatności rolnośrodowiskowych podlegają zaostrzonemu reżimowi w zakresie zwłaszcza ich wydatkowania oraz zwrotu jako wydatki ze środków publicznych (por, np. art. 5 ust. 3 lit, a, art. 202 ust. 2 pkt 3, art. 212 ustawy o finansach publicznych).

Płatność nienależna jest to płatność przyznana niezgodnie z przepisami unijnymi i wbrew warunkom przewidzianymi dla danej płatności. Ponieważ przepisy nie definiują płatności nienależnej, jej znaczenia należy poszukiwać w ustaleniu warunków do płatności należnej. Ustalenie, że dokonano wypłaty z uchybieniem któregokolwiek

z warunków, będzie oznaczało nieprawidłowe wydatkowanie kwot pomocy, których zwrotu jako płatności nienależnej należy dochodzić w oparciu o przyjęte przez dane państwo procedury.

W kontrolowanej sprawie skarżąca zobowiązała się do realizacji programu rolnośrodowiskowego w pakiecie 2 - Rolnictwo ekologiczne, do powierzchni za którą otrzymał płatność na podstawie wniosku złożonego na rok 2012. Powyższe zobowiązanie zostało określone w decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR

w L. Nr [...] dnia [...] stycznia 2014 r. o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, (wydanej w konsekwencji stwierdzenia nieważności decyzji Nr [...] z dnia [...] lutego 2013 r.), zgodnie z którą jako termin rozpoczęcia 5-letniego okresu zobowiązania przyjęto dzień 15 marca 2012 r. Zgodnie natomiast z brzmieniem § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r., płatność rolnośrodowiskowa jest udzielana producentowi rolnemu, który realizuje 5 - letnie zobowiązanie rolnośrodowiskowe, o którym mowa w art. 39 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 WE z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. Urz. UE L 277 z 21 października 2005 r., str. 1, ze zm.), obejmujące wymogi wykraczające ponad podstawowe wymagania, w ramach określonych pakietów i wariantów, zgodnie z planem działalności rolnośrodowiskowej, na gruntach, na których rolnik zadeklarował realizację tego zobowiązania we wniosku o przyznanie pierwszej i kolejnych płatności rolnośrodowiskowych.

W tym względzie podkreślić należy, iż przeprowadzona dnia [...] lipca 2013 r.

w gospodarstwie skarżącej kontrola na miejscu wykazała, iż skarżąca nie prowadziła Rejestru działalności rolnośrodowiskowej. Skarżąca, obecna przy ww. kontroli, nie zanegowała powyższych ustaleń. Z kolei, § 38 ust. 8 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361) stanowi, że jeżeli rolnik nie prowadzi rejestru działalności rolnośrodowiskowej, o którym mowa w § 4 ust. 2 pkt 2, rolnikowi temu nie przysługuje płatność rolnośrodowiskowa w danym roku. Przepis ten w jednoznaczny sposób formułuje skutek naruszenia obowiązku w zakresie prowadzenia rejestru wskazując na pozbawienie uprawnienia do uzyskania płatności w danym roku. Kategorycznie przy tym określa sankcję. Z woli ustawodawcy brak jest w tym zakresie możliwości jej miarkowania, przez pomniejszanie płatności w zależności od winy, przyczyny, czy okoliczności naruszenia oraz w zależności od jego charakteru i zakresu. Ustawodawca nie przewidział w ogóle możliwości pomniejszenia płatności za wskazane naruszenie.

Zgodnie natomiast z § 4 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. rolnik realizujący zobowiązanie rolnośrodowiskowe prowadzi na formularzu udostępnionym przez Agencie rejestr działalności rolnośrodowiskowej zawierający wykaz wypasów zwierząt oraz działań agrotechnicznych, w tym zastosowania nawozów i wykonania zabiegów przy użyciu środków ochrony roślin, przy czym rejestr ten w zakresie zastosowania nawozów prowadzi się dla całego gospodarstwa rolnego.

W konsekwencji dokonanych ustaleń pokontrolnych prawidłowo stwierdzono, iż płatność rolnośrodowiskowa za 2013 r. została skarżącej odmówiona. To zaś skutkowało powstaniem obowiązku zwrotu, w trybie art. 18 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania, rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE L z dnia 28 stycznia 2011 r., ze zm.), nienależnie pobranych płatności rolnośrodowiskowych przyznanych skarżącej w 2012 r. w wysokości [...] zł.

Zgodnie z brzmieniem ww. przepisu prawa, w sytuacji stwierdzenia braku spełnienia odpowiednich norm obowiązkowych, a także minimalnych wymogów dotyczących stosowania nawozów i środków ochrony roślin, innych odpowiednich wymogów obowiązkowych, o których mowa w art. 39 ust. 3, art. 40 ust. 2 oraz art. 47 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz.U. L 277 z 21.10.2005, str. 1), oraz zobowiązań wykraczających poza takie normy i wymogi; lub kryteriów kwalifikowalności innych niż kryteria związane z wielkością obszaru lub liczbą zwierząt zadeklarowanych w przypadku zobowiązań wieloletnich, zmniejszenia pomocy, wykluczenia

i odzyskiwanie mają zastosowanie również do kwot wypłaconych już z tytułu tego zobowiązania w latach wcześniejszych.

Prawidłowo zatem organy orzekające rozstrzygnęły o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego za 2012 r.

Mając na uwadze powyższe, Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty naruszenia prawa materialnego, gdyż pozostają one bez znaczenia dla prawidłowości kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż organy pomocowe zbadały w wystarczający sposób przesłanki zwalniające beneficjenta z konieczności zwrotu kwoty nienależnie pobranych płatności określone w art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 65/2011

z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE Nr L 25, str. 8 z 28.1.2011 z późn. zm.), co znalazło odzwierciedlenie w wydanych rozstrzygnięciach.

Wobec braku stwierdzenia w sprawie uchybień procesowych, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jak i naruszeń przepisów prawa materialnego, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.