Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 732/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-10-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 34 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 27 października 2011 r. sprawy ze skargi W.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] po rozpoznaniu zażalenia W.G. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr: [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Z uzasadnienia postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego wynika,

że Prezydent Miasta S., występując w przedmiotowej sprawie w roli wierzyciela, wystawił wobec W.G. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w kwocie [...]zł w okresie od dnia 28.04.2006 r. do dnia 05.12.2008 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...]zł.

Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia

21 marca 1985 r. o drogach publicznych i uchwały Rady Miasta Szczecin: nr XIII/269/03

z dnia 1 grudnia 2003 r., nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r., nr XV/411/07 z dnia

19 listopada 2007 r. i nr XVI/438/07 z dnia 21 grudnia 2007r.

Pismem z dnia 29 lipca 2010 r. W.G. zgłosiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., występującego w przedmiotowej sprawie w roli organu egzekucyjnego, zarzuty: nieistnienia obowiązku, braku wymagalności obowiązku, błędu co do osoby zobowiązanego, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej i niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niespełnienie wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wniosła z tych powodów o umorzenie postępowania egzekucyjnego, uchylenie zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego oraz z ubezpieczenia społecznego u dłużnika zajętej wierzytelność będącego organem rentowym, a także o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego oraz wszystkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia zarzutów.

Uzasadniając swoje zarzuty podniosła, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym nie istnieje wierzyciel wskazał w przedmiotowym tytule wykonawczym, iż opłata dodatkowa dotyczy okresu o 28.04.2006 r. do 05.12.2008 r.. Określając zatem w poz. 32 tytułu wykonawczego rodzaj należności wierzyciel wskazał jedną opłatę, gdy tymczasem kwota dochodzonej należności wskazuje, iż wierzyciel dochodzi wielu opłat dodatkowych. W ocenie zobowiązanej nie je dopuszczalne ogólnikowe stwierdzenie, iż opłata dodatkowa dotyczy dłuższego okresu bez sprecyzowania poszczególnych dat parkowania samochodu; opłata dodatkowa odnosi się do zdarzenia w konkretnym dniu co ma zdaniem zobowiązanej prowadzić do wniosku, że wierzyć zaniechał wystawienia odrębnych tytułów wykonawczych na opłaty dodatkowe dotyczące nieopłaconych postojów w poszczególnych dniach.

Podniosła dalej, iż została pozbawiona możliwości zaskarżenia wymiaru opłaty - kary

w postępowaniu administracyjnym lub sądowym, wobec czego obowiązek nie jest wymagalny. Nadmieniła, że nie parkowała w S. w okresie objętym tytułem wykonawczym i nie otrzymała prawidłowego upomnienia, zaś wierzyciel i organ egzekucyjny błędnie przyjmują, iż jest zobowiązaną w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym. Podała w tym zakresie, że w okresie od 28.04.2006 do 05.12.2008 r. nie kierowała pojazdem i nie parkowała go w S., gdyż mieszka i pracuje w B., gdzie prowadzi aptekę. We wskazanym wyżej okresie pojazd marki [...] o nr [...] znajdował się w posiadaniu zięcia zobowiązanej – J.O. zamieszkałego w S. Uznała zatem, iż obciążanie Jej opłatami dodatkowymi jest w tych okoliczność całkowicie bezzasadne.

Następnie stwierdziła, iż egzekucja oraz zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne bowiem nie została prawidłowo zawiadomiona o zastosowaniu środka egzekucyjnego. Uznała, że wierzyciel zaniechał wystosowania prawidłowego upomnienia, wskazującego konkretne daty nieopłaconych postojów w Strefie Płatnego Parkowania na terenie miasta S. i nie załączył do odpisu tytułu wykonawczego upomnienia wraz z dowodem jego doręczenia. Upomnienia tego nie otrzymał także J.O.

Na zakończenie podniosła, iż do odpisu tytułu wykonawczego nie dołączono dowodu doręczenia upomnienia, tak więc tytuł wykonawczy nie spełnia wymogów określonych przepisem art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Pismem z dnia 3 sierpnia 2010 r. znak: [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w B., działając na podstawie art. 34 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwrócił się do Prezydenta Miasta S. o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych zarzutów.

Pismem z dnia 12 sierpnia 2010 r. znak: [...] wierzyciel zwrócił się do W.G. o wskazanie osoby lub osób, które kierowały pojazdem marki [...] o nr rej. [...] w okresie objętym tytułem wykonawczym, poprzez przesłanie potwierdzonej za zgodność z oryginałem umowy najmu lub użyczenia pojazdu bądź oryginalnego oświadczenia osoby (osób) korzystających z tego pojazdu, ze wskazaniem imienia, nazwiska, nr PESEL, adresu oraz podaniem dokładnego okresu użytkowania, celem ewentualnego przeniesienia odpowiedzialności na innych użytkowników.

W odpowiedzi na wezwanie W.G. pismem z 20 sierpnia 2010 r. poinformowała, iż nie kierowała i nie parkowała opisanego wyżej samochodu w S.

w okresie objętym tytułem wykonawczym, bowiem mieszka i pracuje na stałe w B. Stwierdziła, że pojazd ten użytkowany jest przez zięcia – J.O., mieszkającego w S., natomiast w okresie od 28.04.2006 r. do 05.12.2008 r. jedynymi użytkownikami pojazdu byli jej nieżyjący mąż oraz Jej zięć. Podała przy tym adres zamieszkania zięcia nadmieniając, że nie zna Jego numeru PESEL. Wskazała nadto, iż z obowiązującego prawa nie wynika konieczność sporządzania umowy najmu czy użyczenia pojazdu w formie pisemnej, szczególnie zaś pomiędzy najbliższymi członkami rodziny. Wobec tego nie może dostarczyć takiej umowy, gdyż nigdy nie była ona w formie pisemnej zawierana.

Postanowieniem z dnia [...] znak: [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, Prezydent Miasta S. uznał podniesione zarzuty za bezzasadne.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że przedmiotem rozpatrzenia były zarzuty:

1) nieistnienia obowiązku,

2) błędu co do osoby zobowiązanego,

3) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1,

4) niespełnienia wymogów określonych w art. 27 uegz.

Uzasadniając swoje stanowisko organ w zakresie zarzutu nieistnienia obowiązku organ stwierdził, że zobowiązana zgłaszając ten zarzut powinna okazać dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn. W ocenie organu zobowiązana dowodów takich nie przedstawiła. Dodał w tym zakresie, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika wprost z przepisów obowiązującego prawa. Z treści art. 13 ust. 1 i art. 13f ustawy o drogach publicznych wywiódł, że obowiązek uiszczenia określonych w tych przepisach opłat powinien być realizowany niezwłocznie po wystąpieniu stanu faktycznego (zaparkowaniu pojazdu w strefie, nieziszczeniu opłaty), z wystąpieniem którego powstaje obowiązek uiszczenia danej opłaty. Organ zauważył również, że fakt obecności pojazdu został zarejestrowany przez wykonujących swoje obowiązki inspektorów Strefy Płatnego Parkowania, poprzez umieszczenie za szybą samochodu zawiadomienia. Zawiadomienia nie są przy tym mandatem karnym, lecz dokumentują jedynie fakt nieziszczenia opłaty a zarazem informują korzystającego z miejsca parkingowego w Strefie o powstałym obowiązku dokonania opłaty. Zawiadomienia nie nakładają natomiast tego obowiązku, którego termin wykonania upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia konkretnego zdarzenia, udokumentowanego takim właśnie zawiadomieniem. Organ wskazał nadto, iż żaden przepis prawa nie nakazuje doręczenia zawiadomienia "za potwierdzeniem odbioru", przywołując w tym zakresie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 25.10.2006 r. (sygn. akt II SA/Sz 612/06).

Odnośnie zgłoszonego zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego Prezydent Miasta S. wskazał, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego

w Warszawie, wyrażonym w wyroku z dnia 10 grudnia 1998 r. (sygn. akt III SA 1418/97), zarzut ten dotyczy kontroli formalnej tożsamości osoby, co do której prowadzi się egzekucję. Błąd co do osoby zobowiązanego ma miejsce wówczas, gdy osoba, przeciwko której wystawiono tytuł wykonawczy jest inną osobą, niż adresat decyzji (aktu normatywnego), stanowiącego podstawę prawną egzekwowanego obowiązku. W tym kontekście organ uznał, iż W.G. była właścicielem opisanego wyżej pojazdu, wobec czego błąd co do osoby zobowiązanego nie zachodzi. Stwierdził nadto, że mimo wezwania zobowiązana nie przedstawiła żadnego dowodu na to, że przedmiotowy pojazd użytkował J.O. Wierzyciel uznał, że po jego stronie nie istnieje obowiązek podejmowania czynności wyjaśniających, jednak brak tego obowiązku nie wyłącza możliwości ich podjęcia. Wskazał więc swoje wezwanie skierowane do zobowiązanej oraz opisał udzieloną przez Nią odpowiedź uznając, że nie można na jej podstawie w sposób jednoznaczny ustalić innej osoby zobowiązanej, gdyż W.G. żadnego dowodu na poparcie swojego twierdzenia nie przedstawiła.

Rozpatrując zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia,

o którym mowa w art. 15 § 1 uegz, organ stwierdził, że upomnienie nr [...] z dnia 15.03.2010 r. zostało doręczone w dniu 17.03.2010 r. zgodnie z art. 43 kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazał przy tym, iż zgodnie z art. 27 § 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wierzyciel do tytułu wykonawczego dołącza dowód doręczenia upomnienia, a jeżeli doręczenie upomnienia nie było wymagane, podaje w tytule wykonawczym podstawę prawną braku tego obowiązku, co w ocenie organu niewątpliwie zostało spełnione. Dalej uznał, że wbrew twierdzeniom zobowiązanej, ustawodawca nie wymaga doręczenia wraz z tytułem wykonawczym dowodu doręczenia upomnienia.

Odnosząc się na koniec do zgłoszonego przez zobowiązaną zarzutu niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ze względu na zbiorcze wykazanie należności podlegających egzekucji, Prezydent Miasta S. stwierdził, że w tytule wykonawczym podana została kwota należności z tytułu opłaty dodatkowej i okres, w jakim powstała należność. Wykaz nieopłaconych postojów (z podaniem dat, godzin i miejsc) zawiera uprzednio doręczone zobowiązanej upomnienie, natomiast tytuł wykonawczy jest konsekwencją nieopłaconego upomnienia i zawiera oznaczenie rodzaju należności, kwotę należności (stanowiącą sumę poszczególnych opłat dodatkowych wymienionych w upomnieniu) oraz okres, w jakim należność powstała. Opłaty dodatkowe są należnościami jednego rodzaju, od których nie pobiera się odsetek, a więc nie ma konieczności wyodrębniania w tytule wykonawczym każdej z nich.

Na powyższe postanowienie Prezydenta Miasta S. W.G.

w zakreślonym prawem terminie złożyła zażalenie, w którym wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 33 pkt 1, 2, 4, 6, 7 i 10 oraz art. 124 § 1 i 2 KPA w zw. z art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] nr [...] po rozpoznaniu zażalenia W.G. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] nr: [...] w sprawie stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż w aktach sprawy znajduje się upomnienie nr [...] z dnia 15.03.2010 r. Wysłane zostało ono na znany organowi adres zobowiązanej (wyżej wskazany) i odebrane w dniu 17.03.2010 r. przez Jej męża. Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w zgromadzonym w aktach sprawy dowodzie w postaci druku "Potwierdzenie odbioru przesyłki listowej", oznaczonym numerem [...].

A zatem zarzut naruszenia art. 15 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji prawidłowo organ I instancji uznał za niezasadny.

W odniesieniu do zarzutu błędu, co do osoby zobowiązanego organ drugiej instancji również uznał go za bezzasadny. Zwrócił uwagę na utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisko, zgodnie z którym to na właścicielu ciąży obowiązek udowodnienia, kto był użytkownikiem samochodu. Właściciel jest bowiem na ogół korzystającym z drogi, chyba że udowodni, że pojazd użyczył innej osobie. Organ odwoławczy wskazał, iż z oświadczeń Zobowiązanej wynika, że nie zamieszkuje w S. A co więcej jej centrum życiowe znajduje się w B, to jednak nie wyklucza możliwości parkowania w S. Postoje pojazdu w Strefie były w zasadzie sporadyczne (jeden w kwietniu 2006 r., po jednym w lipcu, wrześniu i październiku 2007 r., jeden w maju 2008 r. oraz wprawdzie dwa, ale w jednym dniu: 5 grudnia 2008 r.) poza sześcioma postojami w listopadzie 2007 r. Te z kolei następowały w krótkich odstępach czasu (dni: 5, 6, 8, 13, 14 i 16.11.2007 r.). To z kolei skłania do przyjęcia, że samo wskazanie jako centrum życiowego miejscowości B. nie wyklucza jeszcze, iż w okresie objętym tytułem wykonawczym Zobowiązana nie przebywała na terenie S. i nie parkowała pojazdu w Strefie płatnego parkowania. A nadto organ wskazał,

że wprawdzie Zobowiązana podała, kto był użytkownikiem przedmiotowego pojazdu, jednakże na poparcie swoich twierdzeń nie przedstawiła żadnego dowodu, ograniczając się w piśmie zawierającym zarzuty jedynie do wskazania jako użytkownika pojazdu swojego zięcia.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż uzasadnienie faktyczne powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej, z przytoczeniem przepisów prawa. W tym zakresie wskazał na potrzebę szczególnie wnikliwej oceny dwu spośród zgromadzonych w sprawie zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu marki [...]:

1) zawiadomienie [...] z dnia 05.12.2008 r.,

2) zawiadomienie [...] z dnia 05.12.2008 r.

Są to zawiadomienia sporządzane w formie wydruków (inaczej, niż pozostałe zawiadomienia załączone do akt sprawy, w których znaczna część tekstu, w tym marka i nr rej. pojazdu, ulica postoju, data wystawienia zawiadomienia, numer służbowy i podpis inspektora, wpisana jest ręcznie), przy czym na każdym z nich w części "uwagi" widnieje adnotacja o treści "b.b.", natomiast w polu przeznaczonym na podpis osoby wystawiającej zawiadomienie podpisu takiego na obu zawiadomieniach brakuje. Dalej organ nakazał ocenić wartość dowodową tych dwóch zawiadomień. Organ zauważył, iż brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy w opisanym wyżej zakresie czyń zarzut nieistnienia obowiązku niewłaściwie rozpatrzonym.

Zarzut niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów określonych w art. 27 organ uznał za bezzasadny podzielając w tym zakresie stanowisko organu I instancji.

Jednak podstawową przyczyną dla której organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie jest okoliczność, że organ I instancji nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów. Skoro zatem organ I instancji nie rozpatrzył wszystkich zarzutów podniesionych przez zobowiązaną, to zaskarżone postanowienie jest wadliwe i podlega uchyleniu.

W skardze na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów:

1. art. 138 § 2 w zw. z art. 144 Kodeksu postępowania administracyjnego

2. art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 33 pkt 1, 2, 4, 6, 7 i 10 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji

3. art. 124 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji poprzez niewłaściwe zastosowanie.

W konsekwencji Strona wniosła o uchylenie w całości postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia [...] oraz

o zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz Skarżącej zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, iż zaskarżone postanowienie narusza przepisy art. 138 § 2 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające

na nieprawidłowej ocenie części zarzutów oraz sformułowaniu nieprawidłowych wskazań,

co dalszego postępowania dla organu I instancji.

Skarżąca podzieliła pogląd organu odwoławczego, co do tego iż organ I instancji nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.

Strona uznała za trafny pogląd Samorządowego Kolegium Odwoławczego, iż Prezydent Miasta S. niewłaściwie rozpatrzył zarzut nieistnienia obowiązku, gdyż nie dokonał wyczerpującego omówienia wszystkich uchwał Rady Miasta Szczecina dotyczących stref płatnego parkowania, choć taki obowiązek wynikał z postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. nr [...] z dnia [...], ani nie odniósł się wyczerpująco do zgromadzonych w aktach sprawy 13 zawiadomień o nieopłaconym postoju pojazdu w strefie płatnego parkowania, w szczególności do dwóch zawiadomień: [...] z dnia [...],[...] z dnia [...].

Strona natomiast nie zgadza się z oceną SKO w S. dotyczącą pozostałych zarzutów. Szczegółowo prezentując własne stanowisko, co do poszczególnych kwestii.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako u.p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 u.p.p.s.a). Realizując swoje uprawnienia kontrolne, sąd dokonuje badania, czy zaskarżony akt organu wydany został w sposób zgodny z przepisami postępowania oraz, czy nie doszło do naruszenia prawa materialnego. Zaznaczyć przy tym należy, że ocena prawno-materialnej prawidłowości zaskarżonego aktu (decyzji lub postanowienia) możliwa jest tylko po stwierdzeniu, że nie doszło do istotnych naruszeń przepisów postępowania. W szczególności badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów dotyczących zasad ogólnych postępowania, właściwości organów, postępowania dowodowego, formalnych wymogów dotyczących aktu organu i jego uzasadnienia. Postępowanie egzekucyjne uregulowane zostało w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.)- zwanej dalej u.p.e.a). Jednakże na mocy art. 18 tej ustawy, jeżeli jej przepisy nie stanowią inaczej, odpowiednie zastosowanie mają także przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie organu drugiej instancji wydane w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym egzekucji należności powstałych z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki [...] nr rej. [...] w kwocie [...] w okresie od dnia 28.04.2006 r. do dnia 05.12.2008 r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...].

Zaskarżonym postanowieniem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S.orzekło o uchyleniu wyrażonego w formie postanowienia stanowiska wierzyciela odnośnie zarzutów zgłoszonych przez zobowiązanego i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Istota sporu sprowadza się do dwóch zasadniczych kwestii. Pierwszej, czy organ odwoławczy wydał takie postanowienie zgodnie z prawem, czy też - jak twierdzi skarżący-naruszył art. 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. i art. 18 u.p.e.a oraz czy stanowisko organu odwoławczego w zakresie zarzutów, co do których Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie podzieliło poglądów skarżącego jest dla organu I instancji wiążące.

Podstawą formalnoprawną wydanego postanowienia jest art. 138 § 2 k.p.a. Stanowi on,

że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę

do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Na mocy art. 144 k.p.a. przepis ten ma odpowiednie zastosowanie w postępowaniu na skutek zażalenia.

Jak wyżej wskazano rozpatrywana sprawa dotyczy zarzutów wniesionych przez skarżącego

w toku prowadzonego wobec niego postępowania egzekucyjnego. Postępowanie w powyższym zakresie toczyło się w trybie określonym w art. 34 § 1 u.p.e.a. Stosownie do tego przepisu, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 pkt 1-7, 9, 10, a przy egzekucji obowiązków

o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym, że w zakresie zarzutów o których mowa w art. 33 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Regułą wynikającą z powyższego przepisu, jest obowiązek udzielenia przez wierzyciela merytorycznej wypowiedzi odnośnie podnoszonych przez zobowiązanego okoliczności i opartych na nich zarzutów. Jak podniosło Kolegium, to właśnie wierzyciel jest zwykle najlepiej zorientowany w dotychczasowym przebiegu sprawy i to on ma najczęściej odpowiednią wiedzę pozwalającą na właściwą ocenę i wyjaśnienie organowi egzekucyjnemu kwestii materialnoprawnych związanych ze zgłoszonymi zarzutami. Od powyższej reguły, istnieje jednak wyjątek przewidziany w art. 34 § 1a. Przepis ten stanowi, że jeżeli zarzut zobowiązanego jest lub był przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu administracyjnym, podatkowym lub sądowym albo zobowiązany kwestionuje w całości lub w części wymagalność należności pieniężnej z uwagi na jej wysokość ustaloną lub określoną w orzeczeniu, od którego przysługują środki zaskarżenia, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu. Z przywołanych przepisów wynika zatem, że wierzyciel w rozstrzygnięciu wydanego postanowienia w sprawie zajęcia stanowiska odnośnie zgłoszonych zarzutów, może: uznać zgłoszone zarzuty za uzasadnione w całości lub w części; uznać zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione; a wreszcie na postawie art. 34 § 1 lit. a u.p.e.a. może uznać zarzuty za niedopuszczalne. Podstawową przyczyną dla której organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie jest okoliczność, że organ I instancji nie rozpatrzył wszystkich zgłoszonych przez zobowiązaną zarzutów.

Zdaniem składu orzekającego, przedstawione w tym miejscu stanowisko organu odwoławczego wymaga aprobaty ze względu na zasadę dwuinstancyjności.

W zaprezentowanych warunkach procesowych dopiero po rozstrzygnięciu przez organ

I instancji wszystkich zarzutów podniesionych przez Stronę organ drugiej instancji będzie mógł zweryfikować zasadność i poprawność podjętego przez Prezydenta Miasta S. rozstrzygnięcia. W innym przypadku podjęte przez niego rozstrzygniecie mogłoby być wydane z obrazą zasady dwuinstancyjności.

Odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. uznać trzeba, że podejmując zaskarżone rozstrzygnięcie organ drugiej instancji nie uchybił przywołanemu przepisowi. Prawidłowo ustalił, że organu pierwszej instancji nie rozpatrzył wszystkich zarzutów, w tym miejscu podkreślenia wymaga, iż Strona w skardze podziela tą ocenę, w konsekwencji w świetle art. 138 § 2 k.p.a organ w zaskarżonym postanowieniu nie mógł podjąć innego rozstrzygnięcia.

Organ nakazał ocenić wartość dowodową zawiadomienia [...] z dnia 05.12.2008 r., oraz zawiadomienia [...] z dnia 05.12.2008r. bowiem brakuje na nich podpisu osoby wystawiającej zawiadomienie. Organ uznał, iż brak wnikliwego rozpatrzenia sprawy w opisanym wyżej zakresie czyni zarzut nieistnienia obowiązku niewłaściwie rozpatrzonym. Oczywiście zasadniczym powodem uchylenia postanowienia organu I instancji był brak rozpatrzenia wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę przez wierzyciela.

Takie działanie organu pierwszej instancji naruszało zasady określone w art. 7 i art. 8 oraz

w art. 77 § 1 k.p.a. Prowadzenie postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w przepisie

art. 138 § 2 k.p.a. nie można utożsamiać wyłącznie z postępowaniem dowodowym w ścisłym tego słowa znaczeniu, jako przeprowadzenie dowodu. Należy mieć na względzie,

że postępowanie wyjaśniające ma niewątpliwie szerszy zakres i powinno być postrzegane

w świetle takich uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego jak art. 7, art. 77

i art. 80. Zgodnie ze wskazanymi normami w toku postępowania organy podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy

(art. 7 k.p.a.), a powinnością organu prowadzącego postępowanie jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), jak też dokonać oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a. - por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Go 493/09). Ponadto podnieść należy, że podjęte przez Kolegium rozstrzygnięcie znajduje podstawę prawną w art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. Wskazując tę podstawę godzi się pamiętać, że odesłanie unormowane w art. 18 u.p.e.a. wprowadza dyrektywę odpowiedniego stosowania Kodeksu postępowania administracyjnego i to wtedy, jeżeli przepisy ustawy egzekucyjnej nie stanowią inaczej. Sformułowanie zawarte w art. 18 u.p.e.a. o odpowiednim stosowaniu Kodeksu oznacza zatem różne opcje co do jego stosowania: pełne i wprost, z modyfikacjami wynikającymi ze specyfiki postępowania egzekucyjnego, a w końcu także niemożliwość stosowania k.p.a. ze względu na inne unormowanie postępowania przez ustawę egzekucyjną. Mając na względzie powyższe można stwierdzić, że zasadę odpowiedniości należy odnieść także do przyjętego w art. 138 § 2 k.p.a. sformułowania, z którego wynikają przesłanki przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji (organ egzekucyjny) w postaci wymogu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części.

Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia podaje motywy, jakimi kierował się organ drugiej instancji wydając postanowienie kasacyjne, które w ocenie Sądu są właśnie wskazaniem, że organ drugiej instancji rozpatrując zażalenie strony dostrzegł konkretne braki postępowania egzekucyjnego. Charakter uchybień, jakich dopuścił się organ pierwszej instancji przesądził o uchyleniu postanowienia i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Dodać wypada, że rozpoznanie zarzutów przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, spowodowałoby sytuację, w której organ drugiej instancji zastąpiłby - w istocie - organ pierwszej instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające w znacznym zakresie. To natomiast - jak już sygnalizowano - prowadziłoby do przekroczenia jego kompetencji (art. 136 k.p.a.) a w konsekwencji do naruszenia zasady dwuinstancyjności.

Rozpatrując zażalenie na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 144 k.p.a. organ nie mógł uchylić zaskarżonego postanowienia w części. Przepis ten bowiem wyraźnie wskazuje, że postanowienie kasacyjne tego typu może wyłącznie uchylić zaskarżony akt

w całości i wobec tego przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w orzekającym składzie, w sytuacji zaistniałej w niniejszej sprawie, w kontekście aprobaty przez Skarżącą oceny w uzasadnieniu skargi stanowiska, że nie wszystkie zarzuty zostały rozpoznane przez organ pierwszej instancji, to organ odwoławczy nie mógł wydać innego rozstrzygnięcia.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zauważa się, że istotą postępowania egzekucyjnego, podobnie jak postępowania administracyjnego jest to, że toczy się ono w jednej sprawie administracyjnej (art. 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 k.p.a., art. 66 § 1 k.p.a., art. 18 u.p.e.a.). Przyjmuje się zasadę "jedna sprawa - jeden tytuł egzekucyjny", podobnie jak w postępowaniu administracyjnym "jedna sprawa - jedna decyzja" (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 10 marca 2010 r. II SA/Go 16/10). Sytuacji tej nie zmienia także to, że na podstawie art. 33 u.p.e.a. istnieje możliwość zgłoszenia szeregu odmiennych od siebie zarzutów - zarówno dotyczących nieistnienia obowiązku objętego egzekucją administracyjną (art. 33 pkt 1 u.p.e.a.), jak i uchybień o naturze ściśle procesowej np. w postaci braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. (art. 33 pkt 17 u.p.e.a.) (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie). Niezależnie od powyższego, godzi się zauważyć, że przyjęcie konstrukcji wielu rozstrzygnięć w znaczeniu materialnoprawnym objętych jednym postanowieniem, z których niektóre mogłyby być uchylane przez organ odwoławczy, byłoby źródłem nierozwiązalnych problemów lub trudnych do usunięcia skutków. Przede wszystkim związane jest to z szeregiem zagadnień dotyczących wpływu uchylenia niektórych odrębnych stanowisk wierzyciela na podejmowane w trakcie toczącego się postępowanie egzekucyjnego czynności egzekucyjne. Daleko idące problemy powstawałyby w przypadku wzruszenia któregoś z takich odrębnych rozstrzygnięć.

Ze względu na przedstawione we wcześniejszej części uzasadnienia braki postępowania prowadzonego przez wierzyciela, organ odwoławczy nie mógł w niniejszej sprawie skorzystać z kompetencji merytoryczno-reformacyjnych, ani też z możliwości przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego w trybie art. 136 k.p.a.

W myśl art. 136 k.p.a. organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub

z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję.

Z treści art. 136 k.p.a. wynika zatem w sposób nie budzący wątpliwości, że organ odwoławczy może przeprowadzić we własnym zakresie albo zlecić przeprowadzenie postępowania dowodowego, ale tylko wyłącznie o uzupełniającym charakterze. Natomiast

w wypadku stwierdzenia przez organ odwoławczy, że prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części, organ ten winien zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, co też w niniejszej sprawie nastąpiło. Wyjaśnić w tym miejscu również trzeba, że konwalidowanie przez organ odwoławczy wadliwie przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji postępowania w wypadku stwierdzenia konieczności poczynienia dalej idących ustaleń, aniżeli tylko mających charakter uzupełniający, naruszałoby zawartą w art. 15 k.p.a. zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Zgodnie z tą zasadą każda sprawa powinna być nie tylko rozstrzygnięta, ale rozpoznana przez dwa organy administracji różnych stopni. Z treści art. 138 § 2 k.p.a., w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, wynika możliwość wskazania przez organ odwoławczy, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Zalecenia, o jakich mowa w zdaniu drugim art. 138 § 2 k.p.a., wiążą organ pierwszej instancji jedynie, co do obowiązku wyjaśnienia okoliczności w nich wskazanych, zaś sposób przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do istnienia tych okoliczności i ocena dowodów w tym celu uzyskanych należy do wyłącznej kompetencji organu pierwszej instancji. O treści rozstrzygnięcia może jednak w przypadku tego rodzaju decyzji decydować wyłącznie organ pierwszej instancji (vide: wyroki NSA z dnia 11 lutego 1998 r., III SA 1679/96 - Lex nr 35460 i z dnia 22 marca 2007 r., II OSK 502/06 - Lex nr 339485).

Powyższe oznacza, iż w razie wydania tego rodzaju rozstrzygnięcia strona ma pełną możliwość dochodzenia swoich racji przed organem pierwszej instancji.

Gdyby w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy przez ten organ zapadło rozstrzygnięcie, które nie satysfakcjonuje strony, może ona wnieść środek zaskarżenia do organu odwoławczego. Ten zaś winien wówczas ponownie rozważyć, mając na względzie ustalenia poczynione przez organ pierwszej instancji oraz przeprowadzone przez ten organ postępowanie, jak należy daną sprawę rozstrzygnąć zgodnie z zasadą praworządności i prawdy obiektywnej.

Z tego punktu widzenia, jak również z uwagi na fakt braku związania organu rozpatrującego ponownie sprawę poglądem prawnym wyrażonym w postanowieniu kasacyjnym Sąd uznał, za przedwczesne odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi. Zasadność bądź jej brak, zarzutów skargi w tym zakresie, nie mogła więc zmienić oceny Sądu, że zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza przepisów w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy, w oparciu o art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę na zaskarżone postanowienie.