Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 155/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3a
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 782
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jednolity
article: art. 3  par. 2 pkt 8 w zw. pkt 4
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Jezielska Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędzia WSA Adam Matuszak Protokolant specjalista Karolina Hrymowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi P. G. – redaktora na bezczynność Zarządu Związku w udzieleniu informacji prasowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu akt sprawy wynika, że w piśmie z dnia 1 sierpnia 2014 r. K. M. – wskazując, że jest dziennikarzem dziennika A i powołując się na art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r. Nr 5, poz. 24 ze zm.) zwrócił się do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w A o udostępnienie informacji poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Kto jest obecnie przewodniczącym Zarządu Okręgowego i od jakiego dnia zajmuje tę funkcję, licząc od pierwszej jego kadencji na tym stanowisku?

2. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na urlopie wypoczynkowym, urlopie bezpłatnym lub okolicznościowym w roku 2013 ?

3. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na zwolnieniu lekarskim (w tym urlop zdrowotny, sanatorium, etc.) w roku 2013 ?

4. Ile dni przewodniczący Zarządu Okręgowego przebywał na delegacjach służbowych w roku 2013 ?

5. Jakie sumarycznie koszty delegacji służbowych poniósł Polski Związek Łowiecki z tytułu delegacji służbowych przewodniczącego Zarządu Okręgowego w 2013 r. ?

W odpowiedzi na powyższe pismo, Łowczy Okręgowy Przewodniczący Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego, zwrócił się do Redaktora Naczelnego dziennika A – P. G. o przesłanie kopii legitymacji dziennikarskiej K. M. oraz upoważnienia, na które powołuje się on w swoim wystąpieniu.

Pismem z dnia 15 września 2014r. P. G. – redaktor naczelny dziennika A wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w A w udzieleniu informacji prasowej na wniosek z dnia 1 sierpnia 2014 r. Skarżący zarzucił Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego w A naruszenie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz. 782) poprzez bezczynność w udzieleniu informacji publicznej prasie. Uzasadniając skargę powołał się także na art. 3 a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984 r., Nr 5, poz. 24 ze zm.). Zdaniem skarżącego z powyższych regulacji wynika, że udostępnianie informacji publicznej prasie odbywa się w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, zatem dla wskazania właściwego trybu dostępu do określonej informacji, w sytuacji, gdy wnioskuje o nią prasa, decydujące znaczenie ma ocena charakteru tej informacji oraz charakteru adresata wniosku. W niniejszej sprawie wniosek dotyczy informacji publicznej i został skierowany do podmiotu zobowiązanego na mocy art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępniania takich informacji, a zatem właściwym dla jego załatwienia jest tryb określony w przepisach wymienionej ustawy. Skarżący wniósł o nakazanie Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego udzielenia informacji zgodnie z wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2014r. w ciągu 3 dni, a nadto o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę, Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w A wniósł o jej oddalenie, podkreślając, że w sprawie nie miała miejsca bezczynność organu, bowiem w dniu 21 sierpnia 2014r. zostało skierowane do wnioskodawcy pismo z prośbą o wyjaśnienie istotnych kwestii pisma z dnia 1 sierpnia 2014r. dotyczących danych wnioskodawcy. Było to w ocenie organu niezbędne w celu udzielenia prawidłowej odpowiedzi na wniosek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 i art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej poprzez rozpoznawanie skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Stosownie do art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 – 4a cytowanej ustawy, zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei zgodnie z § 2 tego przepisu, sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podkreślić należy przy tym, że w myśl przepisu art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem rozpoznawanej skargi jest bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w A, polegająca na niezałatwieniu wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r. - złożonego przez osobę, wskazującą, że jest dziennikarzem dziennika A – K. M., o udzielenie informacji prasowej temu dziennikowi.

Na wstępnie należy podkreślić, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. i dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2014 r., poz 782), do których odsyła art. 3a ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz.U. z 1984r., Nr 5, poz. 24 ze zm.). Kwestia ta była rozstrzygana m.in. przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r. (w sprawie o sygn. akt I OSK 89/13) uznał, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem wykonującym zadania publiczne, do którego mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Analizując kompetencje Polskiego Związku Łowieckiego wynikające z przepisów ustawy stwierdzić trzeba, że ustawodawca przekazał mu do realizacji zadania z zakresu administracji publicznej. Zdania te wynikają m.in. z art. 34 ustawy Prawo łowieckie. Tymi zadaniami są m.in.: prowadzenie gospodarki łowieckiej w obwodach wyłączonych z wydzierżawienia i w obwodach wydzierżawionych przez koła łowieckie, troska o rozwój łowiectwa i współdziałanie z administracją rządową i samorządową, jednostkami organizacyjnymi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe i parkami narodowymi oraz organizacjami społecznymi w ochronie środowiska przyrodniczego, a także w zachowaniu i rozwoju populacji zwierząt łownych i innych dziko żyjących. Związek realizuje również inne zadania powierzone mu przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (patrz. R. Stec, "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne.", Lex 2012).

O publicznoprawnym charakterze działalności Polskiego Związku Łowieckiego świadczy także konieczność odbycia, przez osoby ubiegające się o uprawnienia do polowania, szkolenia prowadzonego przez Związek (art. 42 ust. 4 -7 ustawy Prawo łowieckie). Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, że Polski Związek Łowiecki jest podmiotem, o którym mowa w art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W świetle art. 3a ustawy Prawo prasowe wniosek dziennikarza skierowany do podmiotu zobowiązanego o udostępnienie informacji, która ma charakter informacji publicznej, powinien być rozpoznany w trybie określonym w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

Zdaniem Sądu powyższe nie przesądza jednak o zasadności skargi P. G.. O ile można bowiem zgodzić się ze skarżącym, że w tym wypadku mają zastosowanie przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, w myśl których prawo dostępu do informacji publicznej przysługuje każdemu (a zatem nic nie stoi na przeszkodzie by z żądaniem udzielenia takiej informacji wystąpił K. M.), o tyle w wypadku gdy dana osoba występuje w imieniu czasopisma istotna jest także kwestia upoważnienia do takiego działania. Treść pisma z dnia 1 sierpnia 2014 r. nie budzi wątpliwości, że składający je K. M. nie działał we własnym imieniu – lecz jak wskazał – z upoważnia redaktora naczelnego dziennika A. W tej sytuacji słusznie Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego podjął działanie zmierzające do ustalenia, czy wniosek o udzielenie informacji publicznej jest prawidłowy. Niewątpliwie w sytuacji gdyby K. M. był dziennikarzem dziennika A wówczas, zważywszy na treść przepisów art. 11 i 7 ust. 2 pkt 5 ustawy Prawo prasowe, mógłby skutecznie taki wniosek złożyć. Zgodnie bowiem z cytowanymi przepisami, dziennikarz jest uprawniony do uzyskiwania informacji w zakresie, o którym mowa w art. 4 cytowanej ustawy, przy czym dziennikarzem w jej rozumieniu jest osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji.

W tej sytuacji niezbędnym było zbadanie czy osoba, która podpisała wniosek faktycznie jest dziennikarzem dziennika A (tj. czy pozostaje w stosunku pracy z redakcją lub zajmuje się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji). Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego zwrócił się w tym celu do P. G. o udzielenie stosownych informacji, jednak jego pismo zostało całkowicie przez skarżącego zignorowane.

Dostrzec w tym miejscu trzeba, że w przypadku, w którym do organu wpłynął wniosek o udzielenie informacji prasowej, organ ten musi mieć możliwość wezwania wnioskodawcy do wykazania przez niego, że posiada on stosowne uprawnienia. Wydaje się zaś naturalne, że osoba zainteresowana uzyskaniem określonych informacji podejmie współpracę z organem w celu wyjaśnienia jej statusu jako dziennikarza.

W przeciwnym wypadku pojawiają się uzasadnione wątpliwości co do jej intencji odnośnie do złożonego wniosku, wskazujące, że nie zależy jej uzyskaniu informacji ale na przykład na przyznaniu kosztów sądowych. Brak odpowiedzi strony na zapytanie organu połączony z automatycznym wywiedzeniem skargi na bezczynność do Sądu, powoduje, że podmiot zobowiązany do udzielenia żądanej informacji znajduje się w "pułapce prawnej" co do kosztów postępowania. Nawet bowiem gdyby natychmiast po wniesieniu skargi udzielił wnioskowanej informacji, to w przypadku umorzenia postępowania sądowego i tak poniósłby koszty postępowania sądowego. Nie jest to dopuszczalne. Przepisy prawa nie mogą być bowiem interpretowane w ten sposób, że stają się one pułapką dla określonego podmiotu.

W okolicznościach niniejszej sprawy zaś nie sposób było stwierdzić, czy wniosek został faktycznie złożony z upoważnienia P. G. - redaktora naczelnego dziennika A – a tylko w takim wypadku to właśnie on byłby uprawniony do złożenia skargi będącej przedmiotem rozpoznania w niniejszym postępowaniu. Należy podkreślić, że samo sporządzenie pisma na papierze firmowym dziennika A powyższej kwestii nie wyjaśnia chociażby z tego względu, że używanie takiego firmowego papieru jest możliwe nie tylko przez dziennikarzy ale także przez innych pracowników dziennika. K. M. mógł oczywiście złożyć wniosek o udzielenie informacji publicznej także we własnym imieniu, jednak wówczas to on powinien także złożyć skargę na bezczynność w jej udzieleniu, czego nie uczynił.

Tymczasem przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie była skarga - na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w A w udzieleniu informacji prasowej – złożona nie przez K. M. lecz przez P. G. – redaktora naczelnego dziennika A. Skarga ta dotyczyła bezczynności polegającej na niezałatwieniu wniosku z dnia 1 sierpnia 2014 r., złożonego przez osobę, wskazującą, że jest dziennikarzem dziennika A – K. M.. Ustalenie kto złożył wspomniany wniosek było w tym wypadku kwestią kluczową, bowiem ewentualna bezczynność dotyczyła konkretnego wniosku. Skarga P. G. dotyczy zatem konkretnej bezczynności, nie byłoby bowiem możliwe wystąpienie ze skargą na nieudzielenie informacji gdyby strona o taką informację nie wystąpiła. W niniejszej sprawie organ nie był jednak w stanie stwierdzić czy P. G. o taką informację wystąpił jako, że nie jest autorem wniosku, jak również nie wykazał on, że upoważnił osobę, która wniosek sporządziła do działania w jego imieniu.

Mając na uwadze powyższe nie sposób zarzucić Zarządowi Okręgowemu Polskiego Związku Łowieckiego bezczynności, skoro P. G. wezwany do nadesłania upoważnienia udzielonego K. M. (na które wymieniony się powoływał), wezwanie to zignorował, uznając, że nie musi kwestii upoważnienia wyjaśniać.

W ocenie Sądu wnioskodawca zwracając się o udzielenie rzeczonych informacji i powołując się przy tym na przepisy ustawy Prawo prasowe, powinien nawiązać współpracę z organem w celu wykazania swojego upoważnienia do występowania jako dziennikarz dziennika A. Jak już wspomniano, samo sporządzenie wniosku z nagłówkiem dziennika jest niewystarczające dla wiarygodnego zweryfikowania takiego statusu strony. Trzeba tu zaznaczyć, że gdyby wnioskowana informacja nie stanowiła informacji publicznej tylko samą informację prasową, podmiot nie będący dziennikarzem nie uzyskałby do niej dostępu, gdyby jednoznacznie nie wykazał swojego statusu dziennikarza. Ponadto taka weryfikacja statusu wnioskodawcy jest również niezbędna dla ustalenia podmiotu legitymowanego do wywiedzenia skargi na bezczynność, którą to skargę na gruncie niniejszej sprawy wywiódł przecież redaktor naczelny dziennika A, a nie sam wnioskodawca.

Zaznaczyć należy jednak, że redaktor naczelny dziennika A posiadał legitymację do wniesienia w niniejszej sprawie skargi, bowiem art. 3a Prawa prasowego wskazuje jedynie tryb, w jakim ma być załatwiony wniosek prasy o udostępnienie informacji publicznej, skierowany do podmiotu zobowiązanego do udostępniania takich informacji. Użyte w tym unormowaniu słowo "prasa" wskazuje jednak, że w każdej takiej sprawie to "prasa" pozostaje w roli podmiotu żądającego informacji, zaś "Prasą" w rozumieniu Prawa prasowego jest na przykład określony dziennik (art. 7 ust. 2 pkt 7). Dlatego też w sytuacji, gdy wniosek o udostępnienie informacji publicznej wnosi dziennikarz działający w imieniu określonego dziennika, interes prawny w postępowaniu zainicjowanym tym wnioskiem będzie miał dziennik, a nie dziennikarz, jako osoba fizyczna. Redaktorowi naczelnemu takiego dziennika - jako osobie kierującej na mocy art. 25 ust. 1 Prawa prasowego jego redakcją - przysługuje zatem legitymacja do wniesienia skargi w takim postępowaniu. Tak więc w przypadku gdy podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej prasie informacji tej nie udziela i nie wydaje w tym przedmiocie żadnego aktu redaktorowi naczelnemu czasopisma przysługuje skarga do sądu administracyjnego na bezczynność na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (stanowisko zawarte w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 kwietnia 2013r. w sprawie o sygn. akt I OSK 319/13).

Reasumując, redaktor naczelny dziennika A dysponował legitymacją do wniesienia skargi na bezczynność w niniejszym postępowaniu, jednakże z przytoczonych wyżej względów okazała się ona bezzasadna.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.