Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 21/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-10-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych
Hasła tematyczne: Działalność gospodarcza
Skarżony organ: Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 i 2, art. 40 ust. 1 i ust. 4, art. 1 ust. 2, art. 25 ust. 4, art. 42 ust. 1, art. 189 ust. 2, art. 1 ust. 2, art. 15, art. 18, art. 22 ust. 2, art. 21, art. 206 ust. 1, art. 189 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1489
law: Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne - tekst jedn.
article: art. 107 par. 2 i par. 3, art. 15, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 13 par. 2, art. 96a, art. 13 par. 2, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 par. 1, art. 126, art. 138 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klmias Sędzia WSA Aneta Lemiesz Protokolant st. sekr. sąd. Eliza Mroczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do przygotowania zmiany oferty ramowej oddala skargę


UZASADNIENIE

O. S.A. z siedzibą w W. (dalej jako: "skarżąca", "O.") wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję z dnia [...] października 2017 r. nr [...] Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej: "Prezes UKE", "organ"). Organ utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] (""Decyzja I") zobowiązującą O. do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTSi (z ang. Wholesale Une Rental, Hurtowy dostęp do sieci O.), o której mowa w Części I Oferty SOR, Rozdział 9, pkt 9,6, Tabela nr 38 poz. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji (dalej "Decyzja") oraz nadającą decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 43 ust. 2 zd. 1 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (t.j.: Dz. U. z 2016 r" poz. 1489 ze zm" dalej "Pt") oraz art. 104 § 1 i art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze żm., dalej "kpa") w związku z art. 206 ust. 1 Pt.

Podstawę faktyczną stanowiły nastepujące ustalenia:

W dniu [...] sierpnia 2011 r. Prezes UKE wydal decyzję nr [...] (dalej jako "Decyzja SMP 8"), w której ustalił, że na krajowym rynku świadczenia usługi rozpoczynania połączeń w stacjonarnej publicznej sieci telefonicznej w stałej lokalizacji (dalej: "Rynek 8"2) nie występuje skuteczna konkurencja oraz wyznaczył TP, poprzednika prawnego skarżacej, jako przedsiębiorcę telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji na tym rynku.

Decyzja SMP podlegała zmianom przez Prezesa UKE. I tak, decyzją zmieniającą z [...] października 2011 r. nr [...] w zakresie wprowadzenia możliwości świadczenia Usługi BSA.i w technologii VDSL; decyzją zmieniającą z [...] marca 2014 r., nr [...] w zakresie usług informacyjno - zleceniowych udostępnianych w ramach Części IV Oferty SOR Usługa WLR.; decyzją zmieniającą z [...] maja 2014 r. nr [...] w zakresie usług o podwyższonej opłacie, udostępnianych w ramach Usługi WLR; decyzją zmieniającą z [...] maja 2014 r. Prezes UKE wydał decyzję nr [...] zmieniającą Ofertę SOR w zakresie wprowadzenia nowej opcji Usługi BSA - do 80 Mb/s; decyzją zmieniającą z [...] czerwca 2014 r. nr [...] zmieniającą Ofertę SOR w zakresie zasad świadczenia Usługi LLU& i Usługi BSA; decyzją zmieniającą z [...] czerwca 2014 r. nr [...] w zakresie postanowień dotyczących awarii, zasad odpowiedzialności oraz kar umownych; decyzją zmieniającą z [...] lutego 2015 r. nr [...] w zakresie narzędzi służących do przekazywania danych rozliczeniowo-bilingowych dla Usługi WLR; decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], w której w części uchylił i zmienił decyzję z dnia [...] maja 2014 r.; decyzją z [...] maja 2015 r. nr [...], w której w części uchylił i zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r.; decyzją zmieniającą z [...] czerwca 2015 r. nr [...] poprzez wprowadzenie Usługi BSA świadczonej w podwyższonej klasie ruchu (klasa C2) na poziomie dostępu Ethernet, w opcjach przepływności w przedziale od "DSL 250" do "DSL 15000" oraz nowej opcji Usługi BSA "DSL 20000" świadczonej w podwyższonej klasie ruchu, na poziomach dostępu ATM, Ethernet, IP Zarządzany oraz IP Niezarządzany; decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...], w której w części uchylił i zmienił decyzję z [...] czerwca 2014 r.; decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], w której w części uchylił i zmienił decyzję z [...] maja 2014 r.; decyzją zmieniającą z [...] listopada 2015 r. nr [...] w zakresie szerokopasmowego dostępu do Internetu w technologii FTTH; decyzją z [...] grudnia 2015 r. nr [...] zmieniającą Ofertę SOR w zakresie realizacji przez O. zamówień na usługi regulowane powiązane z przeniesieniem numeru, uwzględniając konieczność wykonywania komunikacji w zakresie wniosku abonenta o przeniesienie numeru z wykorzystaniem Platformy Lokalizacyjno-lnformacvjnej z Centralną Bazą Danych (daiej "Decyzja PLI CBD I"), którą utrzymał w mocy decyzją z [...] kwietnia 2016 r. nr [...]; decyzją zmieniającą z [...] maja 2016 r. nr [...] w zakresie usługi udostępnienia Ciemnego włókna Światłowodowego oraz udostępnienia i utrzymania Lokalnej Pętli Światłowodowej; decyzją zmieniającą z [...] czerwca 2016 r. nr [...] poprzez wprowadzenie w Ofercie SOR alternatywnego procesu dostarczania usług hurtowych; decyzją zmieniającą z [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w zakresie zapewnienia dostępu do urządzeń dostępu szerokopasmowego oraz dostępu do węzłów sieci telekomunikacyjnej, w związku z obowiązkami regulacyjnymi nałożonymi na O. w Decyzji SMP 5.

N., wnioskiem z [...] października 2016 r., który wpłynął do Prezesa UKE 5 października 2016 r. domagał się wydania decyzji zobowiązującej O. do przedstawienia projektu zmiany Oferty SOR w zakresie obniżenia wysokości opłat abonamentowych za Usługę WLR (dalej "Wniosek"), wskazując, że:

1. nastąpiła zmiana warunków rynkowych na rynku głosowych usług telefonicznych polegająca na świadczeniu głosowych usług telefonicznych na rynku detalicznym przez O. i pobieraniu za te usługi opłat uniemożliwiających skuteczną konkurencję na rynku detalicznym dla operatorów alternatywnych (dalej .,OA'') korzystających z Usługi WLR;

2. nastąpiła zmiana zapotrzebowania na usługi polegająca na potrzebie obniżenia opłaty abonamentowej za Usługę WLR do poziomu umożliwiającego rozwój skuteczną konkurencję na rynku stacjonarnych ushig głosowych;

3. nastąpił spadek wartości stacjonarnych usług głosowych, co wymaga interwencji Prezesa UKE;

4. nałożone na O. obowiązki regulacyjne na rynku detalicznym obowiązują O. do nieograniczania konkurencji poprzez ustalanie cen usług zaniżonych w stosunku do kosztów ich świadczenia w zakresie usługi utrzymania w gotowości do świadczenia usług telekomunikacyjnych;

5. od czasu zatwierdzenia Oferty SOR zaszło na rynku wiele zmian uzasadniających ponowne ustalenie wysokości opłaty za Usługę WLR;

6. O. świadczy usługi detaliczne po cenie uniemożliwiającej OA korzystającym z Usługi WLR stworzenie konkurencyjnej oferty. O. świadczy usługi głosowe w planie taryfowym pn. "Plan na każdą kieszeń" w cenie abonamentowej 26,31 zł netto/m-c (umowa na 24 m-ce). Porównanie ceny detalicznej O. z ww. planu taryfowego z oplata za Usługę WLR POTS, tj. 20,05 zi wskazuje, że detaliczna opłata abonamentowa jest zaledwie o 6,26 zł wyższa (czyli niecałe 24%) od opłaty abonamentowej za Usługę WLR, co uniemożliwia pokrycie kosztów OA oraz uzyskanie rozsądnego zysku;

7. Zgodnie z decyzją Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...] opust hurtowy dla Usługi W LR miał wynosić 46.99%, a opłatą referencyjną była kwota 37,83 zł netto/m-c. Zatem na potrzeby ustalenia opłaty za Usługę WLR cena referencyjna była o 44% wyższa od obecnej;

8. opłata za Usługę WLR obliczona z uwzględnieniem ceny referencyjnej wf wysokości 26,31 zł powinna wynosić 13,95 netto/m-c, przy czym opłata ta powinna być obniżona o koszy wszelkich korzyści dodatkowych jakie abonent dostaje w związku z korzystaniem z detalicznych usług głosowych O.;

9. O. posiada komercyjne oferty hurtowe, które po spełnieniu szeregu warunków oferują obniżenie opłaty abonamentowej o 25%. tj. do poziomu 15,04 zł netto/ m-c;

10. w 2011 r. O. przedstawiła OA ofertę komercyjną do świadczenia na łączach trwale nieaktywnych usług hurtowych, wr tym Usługi WLR z opłatą 10 zł netto/m-c. Obniżona opłata nie mogła być przez O. zaniżona względem kosztów, gdyż w przeciwnym razie O. naruszałaby przepisy o ochronie konkurencji;

11. usługi głosowe są kluczowymi usługami dla użytkowników w wieku 60+, a Prezes UKE powinien dbać o interesy również tych użytkowników;

12. ze względu na politykę cenową O., N. od stycznia 2014 r. zaprzestała sprzedaży stacjonarnych usług głosowych opartych na Usłudze WLR:

13. spadek liczby Usług WLR jest znacznie szybszy niż ogólny spadek usług głosowych świadczonych przez O.;

14. popularność telefonii stacjonarnej na obecnym etapie rozwoju rynku telekomunikacyjnego związana jest zc stosunkowo niską ceną;

15. Prezes UKE w ramach postępowania administracyjnego wszczętego Wnioskiem powinien dokonać analizy zapotrzebowania na usługi głosowe;

16. Novum chce wrócić do aktywnej sprzedaży ofert detalicznych dla usług głosowych świadczonych w oparciu o Usługę WLR, ale na obecnych warunkach cenowych jest to niewykonalne.

Ponadto we wniosku, Novum zwróciła się o przeprowadzenie dowodu z dokumentów na okoliczność ustalenia najniższej opłaty za Usługę WLR. pobieranej przez O. na rynku telekomunikacyjnym.

Prezes UKE zawiadomił N., O., P. z siedzibą w W. (dalej ".'), K. z siedzibą w W. (dalej "K.") oraz P. (dalej ..P.") o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zobowiązania O. do przygotowania zmiany Oferty SOR w zakresie obniżenia wysokości opłat abonamentowych za Usługę WLR.

Uwzględniając składane wnioski o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Prezes UKE dopuścił do udziału w postępowaniu:

1. P. - postanowieniem z [...] października 2016 r.

2. K. - postanowieniem z [...] października 2016 r.

3. P. - postanowieniem z [...] listopada 2016 r.

O. pismem złożonym 23 listopada 2016 r. przedstawiła stanowisko w sprawie, będące w opozycji do twierdzeń wniosku: Wskazała m.in., że:

1. obecnym celem regulacji jest zapewnienie konkurencji infrastrukturalnej, a nie usługowej;

2. wspieranie Usługi WER sprzeciwia się koncepcji "drabiny inwestycyjnej";

3. korzystanie przez OA z Usług Regulowanych umożliwiających szybką odpowiedź ofertą detaliczną na ofertę detaliczną O., miało mu zapewnić na podjęcie inwestycji we własną sieć;

4. obniżenie opłaty za Usługę WLR zwiększy wzrost presji wyłącznie na cenę detaliczną i może pozbawić przedsiębiorców inwestujących we własną infrastrukturę niezbędnych środków na innowacyjność;

5. N. od 2007 r. nie wykorzystała okresu konkurowania na rynku usług telekomunikacyjnych w oparciu o Usługę WLR dla budowania własnej sieci;

6. spadek zainteresowania Usługą WLR oznacza zdrowy objaw przechodzenia rynku z konkurencji usługowej na konkurencję infrastrukturalną;

7. promowanie Usługi WLR oznacza osłabienie bodźców inwestycyjnych;

8. zanim Prezes UKE rozważy obniżenie opłaty za Usługę WLR powinien dokonać analizy rynku właściwego z uwzględnieniem trendów europejskich i nowego zalecenia Komisji Europejskiej ws. rynków właściwych»;

9. O. przedstawiła nieprawidłowości w analizie danych N. w zakresie spadku popytu na Usługę WLR;

10. miarodajną ceną referencyjną na dzień dzisiejszy jest cena 50,70 zł netto/m-c z planu taryfowego "Na każdą kieszeń", za umowę detaliczną zawartą na czas nieokreślony;

11. sprzedaż usług telekomunikacyjnych w modelu hurtowym WLR nie jest kontraktowana przez O. dla operatora korzystającego z Usługi WLR. czyli operator może w każdej chwili zrezygnować z Usługi WLR, nie ponosząc z tego tytułu żadnych dodatkowych kosztów;

12. przez cały okres korzystania przez N. z Usługi WrLR opłata ta wynosiła 20,05 zł netto/m-c;

13. począwszy od 2008 r. N. oferowała plany taryfowe POTS w cenach znacząco niższych od cen detalicznych O., czego przykładem jest plan taryfowy pn. "[...]" w cenie 24,95 zł netto/m-c (czyli koszty własne N. to 4.90 zł netto/m-c);

14. na rynku telekomunikacyjnym pojawiają się usługi substytucyjne względem Usługi WLR, np. MVNOs i nawet N. migruje abonentów Usługi WLR na rozwiązania stacjonarne dostarczane do abonenta siecią mobilną. N. wykorzystuje tańsze technologie nie obniżając cen detalicznych pogarszając w ten sposób jakość usług dostarczanych abonentom (O. wskazała, że zdaniem N. technologie mobilne obniżają jakość świadczenia usługi głosowej);

15. O. jest zainteresowana odwróceniem trendu spadkowego oraz dalszym dostarczaniem Usług WLR, natomiast polityka przyjęta przez OA korzystających z Usługi WLR i obecny stan całej bazy klienckiej Usługi WLR nie pozwala na przecenę całej bazy przy wzrastających kosztach utrzymania własnej infrastruktury;

16. decyzja Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2008 r. wyznaczała opłatę za Usługę WLR poniżej kosztów jej świadczenia celem promowania konkurencji usługowej. O. wskazała, że na 2012 r. koszt Usługi WLR POTS wynosił 41,38 zł, na podstawie audytowanych danych (koszty uzasadnione). Ponadto, ww. decyzja, na którą powołuje się N. została wyeliminowana z obrotu prawnego, co znajduje potwierdzenie w decyzji Prezesa UKE z dnia [...] października 2008 r.

17. zgodnie z metodologią przewidzianą wr decyzjach regulacyjnych wydanych dla O. (koszty ponoszone) i przedstawianym do UKE sprawozdaniem z kalkulacji kosztów i rachunkowości regulacyjnej w 2015 r. koszt Usługi WLR POTS wyniósł 26,79 zł netto;

18. Prezes UKE badając cenniki detaliczne O., nie stwierdził by O. naruszała ciążące na niej obowiązki regulacyjne, w tym nieprawidłowego kalkulowania opłat detalicznych przy uwzględnieniu kosztów usług hurtowych, czy też utrudniania OA wejścia na detaliczny rynek usług przyłączenia do sieci stacjonarnej;

19. promocje Usługi WLR, na które powołuje się N. miały na celu nagradzanie OA, którzy wstrzymują odpływ klientów z Usług WLR, były czasowe i charakteryzowały się istotny odrębnościami i uwarunkowaniami względem oferty podstawowej;

20. promocje Usługi WLR miały uatrakcyjnić sprzedaż Usługi WLR, podczas gdy [...] nie korzystała z żadnej z ofert i sam dokonuje migracji swoich klientów na technologie mobilne;

21. utrzymywanie w ramach Oferty SOR regulowanego charakteru Usługi WLR w szczególności dalsze przecenianie opłat zdecydowanie zaszkodzi rozwojowi zrównoważonej konkurencji infrastrukturalnej.

K. w piśmie złożonym 18 stycznia 2017r. w pełni poparła żądanie wniosku wskazując na:

1. spadek zainteresowania Usługą WLR wynika ze zbyt wysokich opłat hurtowych na rzecz O.;

2. opłata abonamentowa za Usługę WLR nie uwzględnia nałożonych na O. obowiązków regulacyjnych;

3. oferty promocyjne dla Usługi WLR musiały uwzględniać co najmniej koszty ponoszone przez O.;

4. mając na uwadze porównywalność opłaty abonamentowej za Usługę WLR oraz opłaty za utrzymanie łącza dla Usługi BSA, zwróciła uwagę na nową komercyjną usługę hurtową oferowaną przez O., w ramach której obniża opłatę za utrzymanie łącza do 7,13 zł/m-c. Opłata za Usługę WLR powinna zostać obniżona co najmniej do poziomu opłaty pobieranej obecnie przez O. za utrzymanie łącza lub nawet niżej;

5. O. twierdzi, że Prezes UKE zobowiązał ją do świadczenia Usługi WLR poniżej kosztów jej wytworzenia, a jednocześnie sama świadczy te same lub analogiczne kosztowo usługi po cenach znacząco niższych.

Ponadto, K. zakwestionowała m.in. zasadność postulatu O. deregulacji rynku hurtowego w zakresie Usługi WLR. Zwróciła uwagę na kwestię jakości głosowych usług stacjonarnych względem usług mobilnych, które to porównanie jest korzystne dla usług tradycyjnej telefonii stacjonarnej.

Postanowieniami z [...] marca 2017 r. Prezes UKE ograniczył N., K., P. i P. prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie wymienionych w nim informacji przekazanych przez O. w piśmie złożonym 31 stycznia 2017 r.

Postanowieniem z [...] marca 2017 r. Prezes UKE ograniczył K., P. i P. prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie informacji przekazanych przez O. w treści załącznika nr I do pisma O. z 31 stycznia 2017 r. w zakresie, w jakim dotyczył on porozumienia międzyoperatorskiego zawartego pomiędzy O. a N., które to porozumienie O. objęła klauzulą tajemnica przedsiębiorstwa O., w części, w której porozumienie to, nie zostało ujawnione w wersji jawnej pisma O.. z dnia 27 lutego 2017 r.

Pismem z 20 marca 2017 r. e. sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła wniosek o dopuszczenie do postępowania na prawach strony. Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Prezes UKE umorzył postępowanie w sprawie z powyższego wniosku.

Pismem z złożonym 29 marca 2017 r. K. podniosła m.in.: brak wyjaśnień O. w zakresie sprzedaży Usługi WER po obniżonych cenach na podstawie promocji z 2011 r., tj, sprzedaży Usługi WLR po cenie 10,05 zł/m-c. Prezes UKE powinien doprowadzić do odpowiedniej zmiany Oferty SOR w omawianym zakresie;

konieczność włączenia do akt postępowania jako dowodów pism O. z [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz nr [...] oraz pisma Prezesa UKE z [...] lipca 2015 r. nr [...] na okoliczność ustalenia, że świadczenie Usługi WLR w cenie niższej niż wskazana w Ofercie SOR nie odbywa się poniżej kosztów ponoszonych przez O.. K. poinformowała, że poza postępowaniem zwróciła się do Prezesa UKE o weryfikację, czy O. w związku z obowiązkiem wynikającym z art. 33 ust. 1 Pt przekazała Prezesowi UKE umowy, w których ustalała inne opłaty lub sposób rozliczeń za Usługę WLR, ewentualnie inne warunki świadczenia Usługi WLR. Zdaniem K. powinno dotyczyć nie tylko tzw. promocji antychurnowej, ale również innych umów w sprawie obniżek opłat za Usługę WLR wskazanych we wniosku przez N..

Pismem z [...] kwietnia 2017 r. Prezes UKE poinformował strony o włączeniu do materiału dowodowego w sprawie kopii wymienionych w tym piśmie dokumentów.

Pismem z [...] maja 2017 r. Prezes UKE poinformował podmioty biorące udział w postępowaniu o przysługujących im na podstawie art. 10 kpa uprawnieniach.

O. pismem z 20 czerwca 201 7 r. podniosła:

1. konieczność zawieszenia postępowania z urzędu w oparciu o przesłankę z art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a. tj. do czasu zajęcia przez Komisję Europejską (dalej .,KE") stanowiska w przedmiocie analizy rynku prowadzonej przez Prezesa UKE, która to analiza jest elementem niezbędnym do zakończenia przedmiotowego postępowania (lub ewentualnie przedłużenie postępowania do czasu zajęcia stanowiska przez KE);

2. uwzględnienie wniosku w jakimkolwiek zakresie wymaga przeprowadzenia postępowania konsultacyjnego i konsolidacyjnego, o których mowa w art. 15 Pt i art. 18 Pt;

3. przedstawiła argumenty na brak przesłanek rynkowych uzasadniających zmianę Oferty SOR w zakresie opłaty abonamentowej za Usługę WLR.

4. oczekiwany rozwój konkurencji infrastrukturalnej ma wpływ na zmniejszenie popytu na stacjonarne usługi głosowe, a nie na wysokość opłaty hurtowej za Usługę WLR;

5. rozwiązania mobilne stanowiące substytut Usługi WLR wpływają na spadek zainteresowania Usługą WLR;

6. dostawcy sprzętu nie są zainteresowani wspieraniem starych technologii, na których bazuje Usługa WLR. co powoduje wzrost kosztów działalności O.;

7. brak uzasadnienia obniżenia opłaty abonamentowej za Usługę WLR w świetle nałożonych na O. obowiązków regulacyjnych;

8. czasowość promocji O. w zakresie zasad świadczenia Usługi WLR;

10. nadużycia N. w stosunku do swoich abonentów (które w szczególności dotyczyły usług detalicznych świadczonych w oparciu o Usługę WLR);

11. konieczność uwzględnienia wpływu regulacji na kreowanie zachęt inwestycyjnych, w tym w szczególności z wykorzystaniem środków z Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa.

Pismami z 21 czerwca 2017 r. O. przedstawiła załącznik do pisma O. z 20 czerwca 2017 r. zawierający kopię pisma O. zdnia 13 lipca2012r. oraz wyniki promocji Usług WLR (tzw. promocji antychurnowej), oznaczając je klauzulą "tajemnica przedsiębiorstwa O.". Załączyła jednocześnie wersje jawne wskazanych powyżej dokumentów.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Prezes UKE odmówił przeprowadzenia dowodu na wniosek K., w zakresie w jakim dotyczył on włączenia do akt jako dowodów pism O. z [...] lipca 2015 r. nr [...] oraz nr [...] oraz pisma Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] na okoliczność ustalenia, że świadczenie Usługi WLR w cenie niższej niż wskazana w Ofercie SOR nie odbywa się poniżej kosztów ponoszonych przez O..

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Prezes UKE odmówił zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 ust. 4 k.p.a.

Postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. Prezes UKE ograniczył N., K., P. i P. prawo wglądu do materiału dowodowego wr zakresie informacji przekazanych przez O..

Pismem z 23 czerwca 2017 r. P. zajęła stanowisko w sprawie przychylając się do stanowiska O..

Decyzją z [...] czerwca 2017 r. Prezez UKE rozstrzygnął wniosek zobowiązując O. do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTSi (z ang. Wholesale Une Rental, Hurtowy dostęp do sieci O.), o której mowa w Części I Oferty SOR, Rozdział 9, pkt 9,6, Tabela nr 38 poz. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania niniejszej decyzji. W ocenie Prezesa UKE, nadal istnieje potrzeba zapewnienia możliwości skorzystania przez OA z usług hurtowych takich jak Usługa WLR, która jest usługą atrakcyjną biznesowo dla wielu podmiotów prowadzących i planujących podjąć działalność telekomunikacyjną w Polsce. Wskazał m.in., że miał na względzie przede wszystkim konieczność wspierania konkurencji w zakresie tworzenia ofert detalicznych na rynku stacjonarnych usług głosowych. W aktualnej sytuacji rynkowej w zakresie świadczenia stacjonarnych usług głosowych, prawidłowym kierunkiem interwencji regulacyjnej jest zobowiązanie O. do zmiany, obecnie niekonkurencyjnej zdaniem Prezesa UKE, opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTS.

29 czerwca 2017 r. do Urzędu Komunikacji Elektronicznej wpłynęły dwa wnioski (oba z daty 26 czerwca 2017r.) o dopuszczenie do udziału w postępowaniu F. z siedzibą w W. (dalej "F." lub "Izba") oraz K. z siedzibą w G. (dalej "K.").

Pismem z 12 lipca 2017 r. O. ("O.") złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania I instancji w całości, lub ewentualnie uchylenie jej w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez odmowę zobowiązania O. do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty za Usługę WLR. Podniosła, że:

1) naruszenie przepisów postępowania polegającym na:

a) braku rozpatrzenia wniosku F. o dopuszczenie do udziału w sprawie. Prezes UKE powinien wezwać F. do usunięcia braków formalnych podania tj. pisma F.z dnia 23 czerwca 2017 r.

b) naruszeniu art. 10 kpa poprzez nieuwzględnienie w stanie faktycznym pism O. złożonych przez O. w przedmiotowej sprawie 26 czerwca 2017 r.

c) naruszeniu art. 77 kpa i 107 kpa poprzez ominięcie części materiałów dowodowych i nieuwzględnienie ich w stanie faktycznym Zaskarżonej Decyzji,

d) naruszeniu art. 10 kpa poprzez nie poinformowanie stron i uczestników postępowania o pismach O. (z 20 czerwca 2017 r. oraz z 21 czerwca 2017 r.) oraz piśmie P. z 23 czerwca 2017 r.;

e) naruszeniu art. 36 kpa poprzez niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy. sprawy.

2) Treść rozstrzygnięcia nie spełnia wymogów kpa. Sentencja zaskarżonej decyzji odbiega od literalnego brzmienia wniosku, stąd jedynym prawidłowym rozstrzygnięciem mogło być wydanie decyzji odmawiającej jego uwzględnienia. Prezes UKE powinien uchylić Zaskarżoną Decyzję w całości i umorzyć postępowanie pierwszej instancji w całości;

3) Brak merytorycznego uzasadnienia przesłanek do uwzględnienia wniosku N.. O.;

4) Błędne uznanie przez Prezesa UKE, że deregulacja rynku 8 pozostaje bez wpływu na przesłanki z art. 43. ust. 2 Pt. Jeżeli Prezes UKE rzetelnie przeprowadziłby analizę przesłanek, o których mowa w art. 43 ust. 2 Pt to powinien odmówić uwzględnienia wniosku N. oraz wszcząć postępowania w przedmiocie deregulacji rynku. Przesłanki, o których mowa w art. 43. ust. 2 Pt służą do oceny sytuacji rynkowej, a na podstawie tych przesłanek należało podjąć decyzję o deregulacji rynku. Pominięcie argumentów O. o konieczności deregulacji rynku 8 przez Prezesa UKE oznacza dopuszczenie się nieprawidłowości w ocenie materiału dowodowego i wnioskach z analizy kryteriów art. 43 ust. 2 Pt;

5) Przyczyną trudności N. w tworzeniu konkurencyjnej oferty są m.in. utrata zaufania i reputacji poprzez stosowanie nieuczciwych praktyk wobec klientów, co zostało potwierdzone karą nałożoną przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji

I Konsumentów (dalej "Prezes UOKiK") i podaniem ostrzeżenia do publicznej wiadomości;

6) Jedyna zmiana zapotrzebowania na usługi jaka wystąpiła w zakresie zasad świadczenia Usługi WLR, to wyraźny spadek zainteresowania tą usługą, co nie wynika ze zbyt wysokich cen, ale ze zmian technologiczno-rynkowych (presja konkurencyjna ze strony usług mobilnych, VolP /VoBn oraz usług OTT, przy wzrastającej roli sieci NGA). Obniżka cen nie odpowie na istniejący problem i nie spowoduje wzrostu znaczenia tej usługi. Odpowiednim działaniem w tej sytuacji jest pełna deregulacja tego rynku.

7) Obniżka stawek WLR będzie prowadzić do wsparcia nieinwestujących operatorów kosztem operatorów inwestujących wr rozwój tynku i wzrost jego wartości (O.). Obniżka taka doprowadzi również do: istotnej utraty przychodów O. wpływającej na zahamowanie inwestycji w FTTH wskutek dalszego ograniczenia przychodów na coraz mniej dochodowym rynku telekomunikacyjnym; spadku zainteresowania OA pełnym dostępem do usługi LLU; negatywnych skutków społecznych, tj. sprzeczności obniżki z polityką rządu (strategia odpowiedzialnego rozwoju), spadku wpływów z podatku VAT, potencjalnie wzrostu bezrobocia. Obniżka cen prowadziłaby zatem do uwstecznienia zasad działania rynku, który wszedł już w fazę tworzenia inwestycji, a nie wprowadzania na rynek operatorów wirtualnych korzystających z istniejących sieci; .

8) O. szczegółowo przeanalizowała sprawozdania finansowe N. za lata 2012 - 2015 celem wykazania, że wyniki te zaprzeczają inwestowaniu w rozwój własnej sieci. N. od momentu powstania inwestuje w papiery wartościowe, które konsumuje realizując wypłatę.

9) Brak podstaw kosztowych do zobowiązania do zmiany opłaty abonamentowej WLR- zarówno opłaty detaliczne, jak i opłaty hurtowe nie są sprzeczne z obowiązkami regulacyjnymi nałożonymi na O., a wręcz kształtują się poniżej skalkulowanych kosztów tej usługi. Brak jest zatem podstaw do obniżenia tych opłat ze względów o charakterze kosztowym.

10) Na rynku właściwym nie doszło do zmian zapotrzebowania usług rozumianych jako jakościowe, procesowe itp. Jedyną zmianą w zakresie zapotrzebowania na Usługę WLR, jaka miała miejsce w ostatnich latach, był wyraźny spadek popytu.

11) Rynek usług telefonicznych (na szczeblu detalicznym i tym samym szczeblu hurtowym) zamiera z powodu:

• bardzo silnej substytucji ze strony usług mobilnych, zarówno na poziomie detalicznym jak i hurtowym;.

• migracji na ALL-IP i ciągłego zwiększania zasięgu sieci szerokopasmowych, a zmiana zapotrzebowania na usługi nie jest zatem wynikiem zbyt wysokich cen, ale zmian technologicznych;

• planów rozwoju biznesu w oparciu o własną infrastrukturę przez małych operatorów;

12) Zmiana warunków rynkowych - wejście rynku w fazę schyłkową. Zaostrzenie regulacji wymaga zatem wcześniejszego uzyskania opinii KE.

13) Obniżka cen WLR jest sprzeczna z celami Regulacji 3.0. i niezrozumiałe jest wspieranie operatorów wirtualnych, kosztem operatorów infrastrukturalnych;

14) Obniżenie opłaty abonamentowej nie przełoży się na korzyści dla użytkowników końcowych (czego dowodzą efekty promocji WLR wprowadzanych przez O.), a jednocześnie nie zahamuje spadku znaczenia rynku, ponieważ spadek ten jest wynikiem zmian technologicznych, a nie wysokości cen;

15) Prezes UKE nie wykazał w treści zaskarżonej decyzji, że powstałe rezerwy finansowe po stronie OA, przy potencjalnej obniżce opłat za Usługę WLR, zostaną przeznaczone na rozwój infrastruktury OA;

16) O. dąży do migracji do sieci IP poprzez podejście komercyjne, tj. przejście przez klientów do usług IP, decyzja o obniżeniu opłat abonamentowych będzie miała efekt przeciwny do zamierzonego;

17) koszty utrzymywania zdublowanych sieci miedzianych i światłowodowych będą wyższe, gdyż O. będzie zmuszona utrzymywać sieci miedziane, których koszty utrzymania nie będą pokryte z przychodów za usługi świadczone w tych sieciach. Z drugiej strony koszty utrzymywania równolegle istniejących sieci światłowodowych również nie zostaną pokryte, bo liczba klientów korzystających z usług świadczonych na tej sieci będzie zbyt mała (brak impulsu do migracji);

18) Prezes UKE powinien skupić się na promowaniu zachęt kierowanych do grupy wiekowej 60+ skłaniających jak najwięcej osób do przejścia na usługi w nowej technologii, zamiast utrzymania wykluczenia cyfrowego tej części społeczeństwa:

19) Decyzja Prezesa UKE obniżająca opłaty za WLR stanowiłaby bardzo poważne zagrożenie dla realizacji inwestycji przez O. w drugim konkursie POPC;

20) Brak uzasadnienia kosztowego do obniżenia opłaty - ustalona w 2006 r. opłata za usługę WLR POTS w wysokości 20,05 zł/miesiąc nie pokrywa kosztów jej świadczenia, a zobowiązanie do obniżenia opłaty jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku świadczenia usługi poniżej kosztów;

21) przedsiębiorcy funkcjonujący na rynku detalicznym są w stanie wykreować konkurencyjne wobec O. oferty na rynku detalicznym, uwzględniając konieczność wspierania rozwoju konkurencji opartej na infrastrukturze. Twierdzenia UKE o niekonkurencyjności opłaty za WLR zaprzeczają akceptacji przez UKE cennika detalicznego dla "Planu na każdą kieszeń" w 2012 r.

22) w odniesieniu do wydatków N., marża w wysokości 2,25 zł/m-c stanowi 9,35%. Wskaźnik ten jest wyższy od ustalonego przez UKE wskaźnika WACC dla infrastruktury miedzianej stanowiącego bazę dla wyznaczenia rozsądnej marży dla Testów PS;

23) Na skutek działań Prezesa UKE, O. zrezygnowała z tzw. planu socjalnego i od 2008 r. oferuje plan startowy' za 48,74 zł/m-c, który był zdecydowanie niekonkurencyjny w stosunku do oferty N. i innych OA. W tym samym czasie OA mogli również swobodnie podwyższać swoje ceny na co się nie zdecydowali, co znaczy, że ich działalność była opłacalna, a ceny pokrywały koszty świadczenia usługi. Celem obowiązku świadczenia usługi WLR jest zapewnienie możliwości konkurowania wyłącznie z ofertą detaliczną O.. Jeżeli Prezes UKE uważa, iż OA powinni mieć możliwość konkurowania z ofertami detalicznymi innych podmiotów niż O., to powinien nałożyć obowiązki hurtowe na te podmioty w analogiczny sposób jak wobec O.;

24) Zaskarżona decyzja sprzyja nadużyciom na rynku telekomunikacyjnym — skoro wg Prezesa UKE spadek opłaty za Usługę WLR ma wpłynąć na obniżenie planów detalicznych OA, to w związku z tym należy spodziewać się znacznego nasilenia występującego już dziś zjawiska nieuczciwego pozyskiwania abonentów.

- nakładając rygor natychmiastowej wykonalności, Prezes UKE nie wykazał wyraźnie i wyczerpująco istnienia dobra chronionego w danej sprawie. Dodatkową przesłanką dla uchylenia rygoru natychmiastowej wykonalności jest również wysokie prawdopodobieństwo uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na rażące naruszenie prawa jakiego dopuścił się Prezes UKE wydając Zaskarżoną Decyzję.

Pismem z dnia 18 lipca 2017 r. Prezes UKE zawiadomił N., O., P., KI. oraz P. o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie ponownego rozpatrzenia sprawy.

Pismem z 25 lipca 2017 r. O. przedstawiła stanowisko - analizę rynku hurtowego Usługi WLR pod kątem zaangażowania operatorów w inwestycje na rynku telekomunikacyjnym w Polsce. O. wskazując na kwestie:

1) OA posiadający własną sieć i korzystający z Usługi WLR migrują swoich abonentów z Usługi WLR na usługę line rental z dostępem do usług transmisji danych, co nie przekłada się na możliwości wzrostu rezerw finansowych operatorów wskutek obniżenia opłaty za Usługę WLR, jak wskazano w uzasadnieniu Zaskarżonej Decyzji;

2) beneficjentami obniżonej opłaty za Usługę WLR będą operatorzy wirtualni, gdyż rozwój usług mobilnych i w konsekwencji zmniejszenie zainteresowania usługami w technologii stacjonarnej to główna przyczyna, tego że każdy z operatorów wirtualnych istotnie odczuwa zmniejszenie bazy klientów Usługi WLR;

3) operatorzy wirtualni korzystający z usług hurtowych w sieci O. dotychczas nie inwestowali w sieć telekomunikacyjną, a z analizy ich przedsięwzięć wynika, że również w przyszłości nie będą w sieć inwestować;

4) dotychczasowe zyski operatorzy konsumowali w postaci dywidend lub zakupu papierów wartościowych;

5) zarówno struktura właścicielska jak i model biznesowy wskazują na celowe działanie czerpania zysków z odsprzedaży usług w możliwie najmniej kapitałochłonny sposób oraz niechęć do ponoszenia nakładów inwestycyjnych na infrastrukturę;

6) potencjalna obniżka opłat hurtowych nie przełoży się na korzyści dla abonentów;

7) dokonując analizy sprawozdań finansowych N., O. wskazała, że działalność telekomunikacyjna N. generuje zysk netto. N. świadczy usługi z wykorzystaniem Usługi WLR od 9 lat, przez który to czas O. nie obniżała ceny detalicznej, to nieprawdziwe jest twierdzenie N., iż nie posiada przestrzeni na własne koszty detaliczne i marżę ze względu na obniżki cen detalicznych O.. Przypadek N.dowodzi, że dzisiejsza cena Usługi WLR, funkcjonująca na rynku w tej wysokości od 2006 r., zapewnia możliwość tworzenia bardzo korzystnych ofert przez operatorów korzystających z Usługi WLR, pokrywania ich kosztów oraz generowania marży;

8) dokonując analizy sprawozdań finansowych oraz zmian właścicielskich grupy kapitałowej do której należy e. sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz D. sp. z o.o z siedzibą w W., O.stwierdziła, że obniżenie opłaty za Usługę WLR nie wpłynie w żaden sposób na przeznaczenie jakichkolwiek środków finansowych na inwestycje w rozwój sieci.

O. uznała, że wszystkie okoliczności prowadzenia działalności przez operatorów korzystających z Usługi WLR wskazują na jednoznaczny wniosek, że cele obniżki opłaty za Usługę WLR wskazane przez Prezesa UKE nie zostaną spełnione. Obniżone opłaty nie przełożą się na nowe inwestycje w' sieć telekomunikacyjną, jak również nie przyczynią się do poprawy warunków świadczenia usług dla klientów.

Pismem z 21 sierpnia 2017 r. O. przedstawiła jawną wersję ww. stanowiska. Pismem z [...] września 2017 r., Prezes UKE wezwał O. do przedstawienia wyjaśnień i uzasadnienia dla nadania klauzuli "tajemnica przedsiębiorstwa O." pismu z [...] lipca 2017 r. nr [...]

W odpowiedzi O. pismem z 26 września 2017 r. przedstawiła stanowisko załączając opinię biegłego – P. M., eksperta ds. rynków telekomunikacyjnych; porozumienie O. z Ministrem Cyfryzacji z [...] marca 2017 r. dotyczące przeznaczenia środków własnych O. na podłączenie do sieci światłowodowej ponad 4,5 tysiąca jednostek oświatowych; skonsolidowany raport półroczny PSr 2017 (za I półrocze 2017 r.) dowodzący przeznaczenia środków pieniężnych z działalności operacyjnej O. na budowę światłowodowej; nowy plan strategiczny O. z 4 września 2017 r. wskazujący na kontynuację inwestycji w sieć światłowodową do roku 2020, przy jednoczesnym ograniczeniu poziomu zadłużania się spółki.

Postanowieniem z [...] sierpnia 2017 r. Prezes UKE odmówił F. dopuszczenia do postępowania na prawach strony. (dalej "Postanowienie F."). F. złożyła 5 września 2017 r. wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej ww. postanowieniem.

Postanowieniem z dnia [...]sierpnia 2017 r. Prezes UKE odmówił K. dopuszczenia do postępowania na prawach strony (dalej "Postanowienie [...]"). K. [...] września 2017 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wydaniem ww. postanowienia.

Pismem z [...] września 2017 r. Prezes UKE poinformował podmioty biorące udział w postępowaniu o przysługujących im uprawnieniach z art. 10 k.p.a. Realizując obowiązek określony w art. 79a k.p.a. Prezes UKE poinformował podmioty biorące udział w postępowaniu, że na dzień wysłania informacji nie została wykazana przesłanka zależna od strony, tj. przesłanka braku merytorycznego uzasadnienia wydania decyzji, w zakresie wykazania wpływu przychodów z Usługi WLR na wysokość środków finansowych przeznaczanych na inwestycje O. wskazane we wniosku O. z 12 lipca 2017 r. (tj. inwestycje w F.. migrację do sieci ALL IP oraz inwestycje w sieci dostępowe z wykorzystaniem środków unijnych), co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony.

Pismem z 15 września 2017 r. (złożonym 20 września 2017 r.) P. przedstawiła stanowisko w sprawie, w którym wniosła o rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z wnioskiem O..

Pismem z 15 września 2017 r. (złożonym 25 września 2017 r.) K. przedstawiła stanowisko w sprawie. M.in. stwierdziła, że argumentacja zawarta we wniosku O. ma na celu utrzymanie pozycji O., wstrzymującej rozwój rynku telekomunikacyjnego oraz szerokiego wachlarza usług dla użytkowników końcowych. Koszty OA i O. są nieporównywalne względem korzyści skali jaką wykorzystuje O.. Zmiany rynkowe, jak również zmiany zapotrzebowania na usługi uzasadniają kierunek regulacji prowadzonej przez Prezesa UKE, mający na celu dostosowanie opłaty za Usługę WLR do obecnych warunków rynkowych. Kwestia bojkotu inwestycyjnego to argument dość często wykorzystywany przez O.. Ewentualne decyzje O. w tym zakresie są decyzją autonomiczną O., która sama musi ocenić jej potencjalne skutki jej pozycji na szeroko rozumianym rynku telekomunikacyjnym Podniosła, że z Usługi WLR na szeroką skalę korzysta wiele podmiotów, w tym posiadające oraz rozbudowujące infrastrukturę telekomunikacyjną lub wykorzystujące detaliczne usługi telefonii stacjonarnej opartej na Usłudze WLR do świadczenia szeregu innych, dodatkowych usług. Promocje O. nie zapewniały stabilności opłat, uniemożliwiając ich przełożenie na opłaty abonenckie i często nie dotyczyły całej bazy abonenckiej, co również uniemożliwiło przełożenie opłat na opłaty detaliczne.

Pismem z 25 września 2017 r. (złożonym 29 września 2017 r.) N. przedstawił stanowisko w sprawie, wnosząc jednocześnie o utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy. Podniósł m.in., że Prezes UKE trafnie zdiagnozował zmianę zapotrzebowania na usługi wyrażającą się malejącą popularnością stacjonarnych usług głosowych. Obniżenie opłat mogłoby stanowić impuls dla zwiększenia popytu na tego rodzaju usługi. Warunki rynkowe uległy zasadniczym zmianom od momentu, w którym ustalono wysokość opłaty abonamentowej za Usługę WLR. Ponadto, skoro O. jest niekwestionowaną rekordzistką, jeżeli chodzi o liczbę i łączny wymiar kar wymierzonych przez Prezesa UKE oraz adresatem 19 decyzji Prezesa UOKiK, co nie upowaznia do powoływania się na kwestię reputacji i utraty zaufania, natomiast bez związku z przedmiotem postępowania są argumenty odnoszące się do wyników finansowych N.. Złozył wnioski dowodowe.

Postanowieniem z [...] października 2017 r. Prezes UKE odmówił N. przeprowadzenia dowodów wskazanych w ww. stanowisku, dotyczących zeznań świadków.

Postanowieniem z [...] października 2017 r. Prezes UKE ograniczy! N., K., P. i P.prawo wglądu do materiału dowodowego w zakresie informacji przekazanych przez O. w stanowisku z 25 lipca 2017r.

Postanowieniem z [...] października 2017 r. Prezes UKE odmówił O. przeprowadzenia dowodu polegającego na zabezpieczeniu monitoringu wizyjnego w siedzibie Urzędu Komunikacji Elektronicznej.

O. 19 października 2017 r. zwróciła się do Prezesa UKE o przeprowadzenie mediacji..

Postanowieniem z [...] października 2017 r. Prezes UKE odmówi! przeprowadzenia postępowania mediacyjnego na wniosek O. ze względu na charakter sprawy, który nie pozwala! na mediację.

Prezes UKE po dokonaniu powtórnej analizy całości materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i ponownego rozpatrzenia sprawy, z zachowaniem przytoczonych w uzasadnieniu standardów postępowania odwoławczego orzekł o .utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Wskazał na art. 206 ust. 1 Pt stanowiący podstawę postępowania przed Prezesem UKE na mocy k.p.a. ze zmianami wynikającymi z Prawa telekomunikacyjnego oraz ustawy z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1537 ze zm).

Stwierdził, że wniosek złożony w trybie art. 43 ust. 2 Pt, reguluje kwestie związane ze zobowiązaniem operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej, tj. tryb wszczęcia postępowania, przedmiot i zakres zobowiązania do przygotowania zmiany oferty ramowej oraz przesłanki uprawniające Prezesa UKE do zobowiązania operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej. Odwołał się do orzecznictwa i doktryny, które prezentują utrwalony pogląd, że w przypadku zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych, Prezes UKE może z urzędu lub na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązać operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej w całości lub w części.

Prezes UKE stwierdził, że obowiązującą ofertą ramową na dzień wydania Zaskarżonej Decyzji jest Oferta SOR. Dokonując subsumpcji stanu faktycznego w zgodzie z treścią art. 43 ust. 2 zd. 1 Pt, wskazał, że postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji zostało wszczęte na wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. N. jako przedsiębiorca telekomunikacyjny, zarejestrowany pod numerem [...] w rejestrze prowadzonym przez Prezesa UKE, posiadał legitymację do złożenia wniosku, na podstawie art. 43 ust. 2 zd. 1 Pt.

Wniosek dotyczył usługi polegającej na hurtowej odsprzedaży dostępu do sieci O.. Usługa WLR może polegać nie tylko na tzw. odsprzedaży prostej polegającej na tym, że usługi dostępowe i połączeniowe wykonywane są przez O.. Usługa WLR może być również realizowana w modelu tzw. odsprzedaży złożonej, gdzie usługi dostępowa są świadczone przez O., a usługi związane z ruchem telefonicznym, zapewnieniem przenośności numerów czy preselekcją na rzecz dostawcy usług pozostają poza kompetencjami O. wykonywanymi w ramach Usługi WLR. W przypadku, gdy dany OA w ramach Usługi WLR wykupuje od O. jedynie usługę abonamentową (tj. de facto usługę utrzymania łącza z możliwością zapewnienia wykonywania rozpoczynania połączeń), a usługi związane z ruchem telefonicznym świadczy w ramach własnych możliwości technicznych, kształtuje swoją ofertę detaliczną niezależnie od oferty detalicznej O.. Powyższe, jednoznacznie wskazuje, że w ramach Usługi WLR, OA ma możliwość podejmowania samodzielnych, niezależnych od O. działań sprzyjających kształtowaniu oferty detalicznej względem swoich abonentów. Dokonując ponownej analizy charakteru Usługi WLR i jej wartości dla polskiego rynku telekomunikacyjnego, Prezes UKE wskazał, że Usługa WLR pozwala na konkurowanie OA z O. na gruncie stacjonarnych usług głosowych, które nadal są wykorzystywane przez użytkowników końcowych. Interes tych użytkowników dotyczący zapewnienia możliwości korzystania przez nich z konkurencyjnych również cenowo ofert innych niż O. dostawców usług powinien zostać uwzględniony w działaniach podejmowanych przez Prezesa UKE, jak np. w zaskarżonej decyzji). W konsekwencji za nieuzasadnione uznał twierdzenia P. o braku wartości Usługi WLR dla polskiego rynku telekomunikacyjnego.

Podkreślił, że kluczowym dla OA elementem w przypadku korzystania z Usługi WLR jest opłata abonamentowa za tę usługę. W oparciu o tę opłatę OA buduję strategię marketingową i bada możliwość konkurowania z O. na detalicznym rynku stacjonarnych usług głosowych. Opłaty hurtowe, jakie każdy OA uiszcza na rzecz O. w związku z korzystaniem z Usługi WLR zostały ustalone jako odwzorowanie oferty detalicznej O. z zastosowaniem metody "cena detaliczna minus". Powyższe działanie, było i nadal pozostaje uzasadnione, ponieważ niezależnie od modelu świadczenia Usługi WLR, polega na odwzorowaniu oferty detalicznej O. przez OA, z wykorzystaniem sieci O.. Odwzorowanie przez OA oferty detalicznej O. powinno również umożliwiać OA konkurowanie nie tylko z ofertą detaliczną przedsiębiorców telekomunikacyjnych działających bez wykorzystania usług hurtowych O., ale również z O.. Podejmując rozstrzygnięcie Prezes UKE miał na względzie przede wszystkim konieczność wspierania konkurencji na rynku stacjonarnych usług głosowych.

Prezes UKE dokonał analizy sprawy pod kątem zaistnienia przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi, przy czym ustawodawca posłużył się tu pojęciem niedookreślonym. Tym samym pozostawił kwestię ustalenia, co należy rozumieć pod pojęciem "zmiany zapotrzebowania na usługi" w kompetencji Prezesa UKE. Tymczasem na gruncie ustawy - Prawo telekomunikacyjne możliwość nałożenia obowiązku zmiany oferty ramowej, jako środka zaradczego przewidzianego w cyt. ustawie, jest dyskrecjonalną kompetencją organu regulacyjnego wynikającą z oceny adekwatności tego środka regulacyjnego, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, celów ustawy oraz celów polityki regulacyjnej określonych m.in. w art. 1 ust. 2, art. 25 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 189 ust. 2 cyt. ustawy.

Organ ocenił, że nastąpiła zmiana w zakresie zapotrzebowania na realizację Usługi WLR przez O., co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie zgodnie z wnioskiem.

Stwierdzając wystąpienie przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi, Prezes UKE wskazał na obecną sytuację rynkową, gdy usługi telefonii stacjonarnej od kilku lat charakteryzują się malejącą popularnością (co potwierdza przedstawiony w decyzji wykres nr 1 oraz nr 2). Odwołał się do własnych, podstawowych zadań: dokonania analizy możliwości zwiększenia przez rynek stacjonarnych usług głosowych poziomu popytu, nie tylko na rynku detalicznym, ale również, a może nawet przede wszystkim, na rynku hurtowym.

Wskazał na tendencję rynkową polegającą na zmniejszającym się popycie na Usługę WLR, którą dostrzega również O.. Wskazuje bowiem, że: "Na koniec grudnia 2016 r. zgodnie z szacunkami Grupy penetracja telefonią stacjonarną w Polsce wynosiła 20,0% wśród ogółu ludności wobec 20,9% na koniec grudnia 2015 r. Główną przyczyną spadku niezmiennie pozostaje rosnąca popularność usług mobilnych. (...)Trend spadkowy dotyczy także linii oferowanych w ramach regulowanych usług hurtowych (WLR i LLU)". Podobne O. stwierdza, że: jedyna zmiana zapotrzebowania na usługi jak wystąpiła w zakresie zasad świadczenia Usługi WLR, to wyraźny spadek zainteresowania tą usługą, co wynika ze zmian technoiogiczno-rynkowych.

W konsekwencji, zmiana zapotrzebowania na usługi telefonii stacjonarnej, polegająca na malejącym zainteresowaniu tymi usługami, w tym również Usługą WLR wymagała działania Prezesa UKE poprzez podjęcie działań mających na celu uatrakcyjnienie usług stacjonarnych. Należy zapewnić wzrost konkurencji i atrakcyjności oferty stacjonarnych usług głosowych. Możliwym polem działań regulacyjnych Prezesa UKE w omawianym zakresie pozostaje rynek regulowanych usług hurtowych - Usługi WLR.

Według Prezesa UKE, realizując politykę regulacyjną polegającą na wspieraniu konkurencji na rynku telekomunikacyjnym, należało uznać za uzasadnione dążenie do zmiany wysokości opłat za Usługę WLR. Wbrew twierdzeniom O., wskazanym we wniosku, zmiana wysokości opłaty za Usługę WLR jest jedynym sposobem zwiększenia atrakcyjności stacjonarnych usług głosowych i zwiększenia wolumenu sprzedaży Usługi WLR.

Prezez UKE przyznał, że jakkolwiek następuje ewolucyjna zmiana technologiczna w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, to należy również wziąć pod uwagę obszary społeczno-gospodarcze, w których stacjonarna usługa głosowa jest nadal podstawową, a często jedyną dostępną, usługą telekomunikacyjną m.in. na obszarach wiejskich, wśród ludzi starszych. Aby oferty detaliczne OA były konkurencyjne, również względem oferty detalicznej O., poziom opłaty hurtowej powinien zapewniać OA określoną przestrzeń ekonomiczną umożliwiającą im odzyskanie w opłacie detalicznej nie tylko opłaty hurtowej, ale również kosztów detalicznych OA. Nadal najbardziej popularną technologią wykonywania tej usługi jest POTS (Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce w 2016 r.u, wykres 3 w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji).

Kierujac się zapewnieniem konkurencyjności tej usługi oraz zwiększeniem poziomu zapotrzebowania na nią, faktem nadal znaczącego udziału przychodów w działalności telekomunikacyjnej przedsiębiorców telekomunikacyjnych organ uznał, że jego zwiekszanie jest biznesowo uzasadnione. Może to nastąpić poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR, o której mowa w Części I, Rozdział 9, pkt 9.6 Tabela nr 38, poz. 1 Oferty SOR.

Według Prezesa UKE znajduje to potwierdzenie również w treści wniosku, gdzie wskazano, na potrzebę ze strony OA do obniżenia opłaty za Usługę WLR do poziomu umożliwiającego rozwój skutecznej konkurencji na rynku stacjonarnych usług głosowych, a spadek wartości stacjonarnych usług głosowych wymaga interwencji Prezesa UKE.

Zdaniem Prezesa UKE, zmiana wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR nie pozbawi OA środków na zwiększenie innowacyjności, wręcz przeciwnie, potencjalne obniżenie przedmiotowej opłaty (po przeprowadzaniu badania wysokości opłaty zaproponowanej przez O. w postępow-aniu administracyjnym w sprawie zatwierdzenia zmiany Oferty SOR w przedmiotowym zakresie) może przyczynić się do wzrostu rezerw finansowych poszczególnych OA, które będą mogły zostać przeznaczone na inwestycje w infrastrukturę czy modernizację własnej sieci lub urządzeń sieciowych, w zależności od wybranego modelu biznesowego danego OA. Analizując w tym miejscu argumentację OPL Prezes UKE podkreślił, że wypłacanie przez OA dywidend swoim inwestorom również może przyczynić się do podjęcia decyzji inwestycyjnych przez zaangażowane kapitałowo w działalność danego OA podmioty. Ponadto, zaskarżona zecyzja nie odnosi się tylko do podmiotów takich jak N. czy e. sp. z o.o. z siedzibą w W., ale wszystkich podmiotów-dostawców usług telekomunikacyjnych rozważających podjęcie działalności telekomunikacyjnej na obszarach, gdzie bardziej uzasadnione ekonomicznie jest skorzystanie z Usługi WLR niż zainwestowanie we własną infrastrukturę. Beneficjentami Usługi WLR są również, wg stanowiska K., OA podejmujący inwestycje infrastrukturalne - tj. N. S.A. z siedzibą w W..

Często lokalni dostawcy usług telekomunikacyjnych to OA działający w niewielkiej skali (gminy, osiedla), którzy nie dysponują środkami finansowymi na budowę i utrzymywanie własnej sieci telekomunikacyjnej. W Polsce, istnieją bowiem obszary, w których inwestycja w laką sieć jest nieopłacalna dla lokalnych dostawców usług, a ich modele biznesowe zakładają podejmowanie współpracy z tymi OA, którzy udostępniają własne sieci telekomunikacyjne na atrakcyjnych cenowo warunkach hurtowych. W ocenie Prezesa UKE, nadal istnieje potrzeba zapewnienia możliwości skorzystania przez OA z usług hurtowych takich jak Usługa WLR. która jest usługą atrakcyjną biznesowe dla wielu podmiotów prowadzących i planujących podjąć działalność telekomunikacyjną w Polsce, na co zwróciła uwagę również N..

Sieć stacjonarna O. jest w wielu miejscach wciąż jedyną siecią, na której można świadczyć stacjonarne usługi telefoniczne. Jakkolwiek pożądanym trendem rozwoju na rynku telekomunikacyjnym jest zwiększenie poziomu konkurencji infrastrukturalnej, to na kwestię braku ekonomicznego uzasadnienia dla inwestycji w sieci światłowodowe zwraca uwagę również O. w powołanych wywiadach prasowych: Nieuzasadnione jest stanowisko, że jakoby zaskarżona decyzja zmuszała O. do utrzymywania sieci miedzianych i oznaczała brak impulsu do migracji na sieci światłowodowe. Sama O. zauważa, że istnieją w Polsce obszary, w których taka migracja jest nieopłacalna ekonomicznie, W konsekwencji koniecznym jest podejmowanie działań regulacyjnych dbających o interesy użytkowników końcowych sieci miedzianych. Do takich w pełni uzasadnionych działań podejmowanych przez Prezesa UKE należy zaskarżona decyzja.

Mając na uwadze aktualną sytuację rynkową oraz uwzględniając wystąpienie zmiany zapotrzebowania na usługi, o których mowa powyżej. Prezes UKE stwierdził, konieczność rewizji wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR. Prezes UKE analizując sprawę uznał za słuszne twierdzenia N., dotyczące niekonkurencyjności hurtowej opłaty abonamentowej za Usługę WLR w kontekście oferty detaiicznej O. - ,.Plan na każdą kieszeń" dla kontaktu 24-miesięcznego. Jak zasadnie zauważyła N. porównując cenę detaliczną O. z ww. planu taryfowego z opłatą za Usługę WLR, otrzymana różnica uniemożliwia, a przynajmniej poważnie utrudnia, pokrycie kosztów detalicznych OA oraz uzyskanie rozsądnej marży (tj. 26,31 zł netto/m-c - 20,05 zł = 6,26 zł). W konsekwencji za słuszne uznał twierdzenia K. wskazujące, że spadek zainteresowania Usługą WLR wynika ze zbyt wysokich opłat hurtowych ponoszonych przez OA na rzecz O., zaś usługi detaliczne oparte na Usłudze WLR, jeżeli koszty ich świadczenia zostaną dostosowane do obowiązujących kosztów, z pewnością byłyby wciąż popularne.

Podkreślił, że także zapobieganie zniekształcaniu lub ograniczaniu konkurencji na rynku telekomunikacyjnym należy do celów działania Prezesa UKE (art. 189 ust. 2 pkt 2 lit b Pt).

W ocenie Prezesa UKE uzasadnione są twierdzenia N. wskazujące, że usługi głosowe są kluczowymi usługami dla użytkowników w wieku 60+, a Prezes UKE powinien dbać o interesy również tych użytkowników. Zapewnienie im różnorodności co do jakości i ceny podstawowej dla nich usługi telekomunikacyjnej, nie pozostaje w sprzeczności z działaniami na rzecz ograniczenia wykluczenia cyfrowego osób w wieku 60+.

Ponadto popularność telefonii stacjonarnej na obecnym etapie rozwoju rynku telekomunikacyjnego związana jest ze stosunkową niską ceną. Część Abonentów wybiera rozwiązania oparte o sieć stacjonarną właśnie ze względu na ich wyższą jakość i de facto wyższą niezawodność. Tym samym, obniżenie opłaty abonamentowej za Usługę WLR przełoży się na obniżenie kosztów ponoszonych przez Abonenta - co z pewnością przyczyni się do wstrzymania tempa spadku liczby Abonentów telefonicznych usług stacjonarnych.

Brzmienie Zaskarżonej Decyzji, wbrew twierdzeniom O., nie stoi w sprzeczności z celami polityki regulacyjnej. Powyższe dotyczy przede wszystkim celu związanego z koniecznością zapewnienia maksymalnych korzyści użytkownikom, także użytkownikom niepełnosprawnym, w zakresie cen oraz różnorodności i jakości usług.

Prezes UKE podkreśla, że zgodnie z obowiązującymi O. obowiązkami regulacyjnymi na Rynku 8 (tj. głównie z obowiązkiem kalkulacji opłat hurtowych w oparciu o koszty ponoszone) oraz przepisami prawa (art. 40 Pt) Prezes UKE nie ma podstaw do wskazania w niniejszym postępowaniu kierunków zmiany tej opłaty ani ustalenia metody kalkulacji opłaty abonamentowej za Usługę WLR przez O.. W Zaskarżonej Decyzji Prezes UKE uznał za uzasadnione wskazanie, że przedmiotowa opłata jest niekonkurencyjna, a jej poziom nie odpowiada zmieniającym się warunkom rynkowym w zakresie poziomu wykorzystania stacjonarnych usług głosowych. Dopiero analiza uzasadnienia kosztowego przedstawionego przez O. będzie podstawą do ustalenia wysokości opłaty za Usługę WLR.

Prezes UKE uznał za niewłaściwe uwzględnienie Wniosku w brzmieniu zaproponowanym przez N.. Wbrew twierdzeniom O. zawartym we Wniosku O., Prezes UKE nie ma obowiązku uwzględnienia wniosku w całości. Zgodnie z treścią art. 43 ust. 2 Pt Prezes UKE rozstrzygając kwestie związane z możliwością zobowiązania operatora do zmiany oferty ramowej bada tylko zasadność wniosku w kontekście spełnienia opisanych w tym przepisie przesłanek. W toku postępowania z wniosku. Prezes UKE uznał len Wniosek za uzasadniony i postanowił jak w sentencji zaskarżonej decyzji. Fakt nieuwzględnienia przez Prezesa UKE literalnego brzmienia Wniosku nie oznacza, że zaskarżona decyzja jest niezgodna z przepisami prawa. To właśnie konieczność uwzględnienia przepisów prawa zobligowała Prezesa UKE do ustalenia sentencji w sposób odmienny od treści wniosku, jednak w zgodzie z jego intencją jaką było doprowadzenie do zmiany wysokości opłaty za Usługę WLR.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów podniesionych we Wniosku O., Prezes UKE wskazał na brak rozpatrzenia wniosku F. o dopuszczenie do udziału w sprawie.

Odnosząc się do argumentacji O. przedstawionej w treści wniosku O. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes UKE stwierdził, że " Wbrew twierdzeniom O., Prezes UKE nie miał obowiązku wezwania F. do uzupełnienia braków formalnych pisma z 23 czerwca 2017 r., gdyż jako takie nie zawierało ono braków formalnych i nie stanowiło podania w rozumieniu art. 63 § 1 kpa, tj, nie stanowiło ono żądania, wyjaśnienia, odwołania, czy też zażalenia. Zgodnie zaś z omawianym z art. 63 kpa tylko takie podanie podlega konieczności uzupełnienia braków formalnych. Zgodnie z treścią pisma F., stanowiło ono uzupełnienie żądania wszczęcia postępowania w sprawie dopuszczenia F. do postępowania, którego F. nie przekazało w terminie umożliwiającym jego uwzględnienie w toku postępowania zakończonego wydaniem

Zdaniem Prezesa UKE, fakt, zarejestrowania wpływu pisma F. z 23 czerwca 2017 r. na chwilę przed wprowadzeniem w systemie elektronicznym zaskarżonej decyzji celem przekazania jej do podpisu Prezesa UKE, nie oznacza, że zostało ono zupełnie pominięte w toku analizy sprawy. Uznając pismo F. z dnia 23 czerwca 2017 r. za pismo podmiotu niedopuszczonego do postępowania na prawach strony, ani za pismo stanowiące żądanie F. takiego dopuszczenia, nie miało ono znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jako takie nie stanowiło essentialia negotii Mając powyższe na uwadze, Prezes UKE postanowił jak w sentencji decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenie art. 10 kpa, Prezes UKE wskazał że pisma O. złożone w dniu 26 czerwca 2017 r. były datowane na 23 maja 2017 r. Powyższe sugeruje oczywistą omyłkę O., albo fakt

Nawiązując do argumentacji O. o naruszeniu prawa O. do wypowiedzenia się co do stanowiska P. z 23 czerwca 2017 r., Prezes UKE uznał, że nie znajduje ona uzasadnienia. Zgodnie ze statutem P. (art. 4) jednym z jej zadań jest reprezentowanie i ochrona interesów członków w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej w szczególności wobec organów państwowych, samorządowych, organizacji krajowych i zagranicznych. Członkiem P. jest O.. W konsekwencji za pozbawione uzasadnienia należy uznać twierdzenia O. o braku możliwości zapoznania się ze stanowiskiem, które co do zasady ma za zadanie reprezentować Powyższe twierdzenia są tym bardziej uzasadnione, że w treści pisma P. z dnia 23 czerwca 2017 r. nie wskazano, by jakikolwiek członek P. zgłosił stanowisko odrębne do przedstawionego w ramach postępowania zakończonego wydaniem zaskarżoną decyzją.

Za nieuzasdniony uznał zarzut naruszenia art. 36 kpa poprzez niewyznaczenie nowego terminu załatwienia sprawy art. 43 ust. 2 Pt.

Nie zgodził się z argumentacją O., zgodnie z którą Prezes UKE na skutek analizy przesłanek z art. 43 ust. 2 Pt może wszcząć postępowanie w sprawie deregulacji rynku. Trzeba mieć na względzie brzmienie art. 43 ust. 2 Pt, który uprawnia Prezesa UKE do wydania decyzji zobowiązującej operatora do zmiany oferty ramowej, w sytuacji gdy zostaną spełnione przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych. Omawiany przepis nie wskazuje jakoby konsekwencją jego zastosowania mogło być uruchomienie postępowania, o którym mowa w art. 22 Pt, tj. analizy rynku właściwego.

Prezes UKE wskazał, że zmiana w zakresie opłaty abonamentowej za Usługę WLR będzie dotyczyć całego rynku telekomunikacyjnego - nie tylko N.. Tym samym, również argumentacja O. odnosząca się do planów taryfowych N. oraz kwestii zaufania i reputacji N., czy też zasad przeznaczania zysku netto nie dotyczy istoty sprawy jaką jest kwestia zasadności zmiany opłaty za Usługę WLR. Koszt Usługi WLR został wyznaczony w oparciu o nałożone na O. obowiązki regulacyjne, tj. art. 40 Pt, a zobowiązanie do obniżenia opłaty jest równoznaczne z nałożeniem obowiązku świadczenia usługi poniżej kosztów.

Odnoszac się do kwestii, czy zaskarżona decyzja będąc narzędziem wykorzystywanym na etapie Regulacji 2.0 (polegającej na wspieraniu operatorów wirtualnych, takich jak N.), poprzez obniżki cen hurtowych kosztem operatorów infrastrukturalnych, zdaniem Prezesa, taka argumentacja jest niezrozumiała w świetle celów Regulacji 3.017. Jego strategia regulacyjna uwzględnia zachodzące na polskim rynku telekomunikacyjnym zmiany, z zachowaniem podejścia ewolucyjnego. W swoich założeniach uwzględnia zapewnienie konkurencyjności polskiego rynku telekomunikacyjnego, dbałości o zapewnienie różnorodności co do jakości i cen usług dla konsumentów, co pozostaje w zgodzie z celami polityki regulacyjnej określonymi w art. 189 ust. 1 Pt. Cele te, w ocenie Prezesa UKE, zostały uwzględnione w zaskarżonej decyzji.

Za nieuzasadnione uznać twierdzenia O. wskazujące, że potencjalna obniżka opłaty za Usługę WLR może spowodować nasilenie się zjawiska nieuczciwego pozyskiwania abonentów. Celem nadrzędnym jest zapewnienie konkurencyjności stacjonarnych usług głosowych i dbałość o interes użytkowników końcowych.. Przychylenie się do twierdzeń O. pozostaje w sprzeczności z istotą działalności regulacyjnej Prezesa UKE nie tylko co do Usługi WLR, ale jako organu stojącego na straży konkurencyjnego rynku telekomunikacyjnego. O. pominęła przy tym kwestię nadużyć powodujących nałożenie na O. kar finansowych przez organy administracji publicznej (m.in. Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów), na co uwagę zwrócił również N..

Zgodnie z treścią pkt II sentencji Zaskarżonej Decyzji, Prezes UKE na podstawie art. 108 § 1 kpa, nadał zaskarżonej decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności było niezbędne, aby zmiany Oferty SOR mogły być jak najszybciej wprowadzone do Oferty SOR celem faktycznego wdrożenia tych zmian na rynku telekomunikacyjnym, tj. implementacji do umów między operatorskich.

W skardze O. do tut. Sądu zarzuciła następujące naruszenia prawa, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 43 ust. 2 w zw. z art. 40 ust. 4 Prawa Telekomunikacyjnego (dalej: ,.Pt"). poprzez zobowiązanie O. do przedstawienia projektu zmiany opłaty abonamentowej za usługę WLR w decyzji wydanej w ramach postępowania wszczętego w przedmiocie zmiany oferty ramowej, podczas gdy tryb ten jest niewłaściwy dla zmiany obowiązku regulacyjnego w zakresie opłat, a weryfikacja prawidłowości opłaty abonamentowej WLR - w sytuacji nałożenia na O. obowiązku z art. 40 ust. 1 Pt - może nastąpić wyłącznie w trybie kontroli opłat stosowanych przez O. na podstawie art. 40 ust. 4 Pt;

2) art. 15 oraz art. 18 Pt w zw. z art. 43 ust. 2 Pt. poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 43 ust. 2 Pt zwalniało Prezesa UKE z obowiązku przeprowadzenia procesu konsultacji i konsolidacji projektu decyzji, podczas gdy w sentencji Decyzji I Prezes UKE orzekł o zobowiązaniu do zmiany obowiązku regulacyjnego, co zobowiązuje organ do przeprowadzenia konsultacji i konsolidacji projektu rozstrzygnięcia;

3) art. 43 ust. 2 Pt poprzez zobowiązanie O. do przedstawienia projektu zmiany opłaty abonamentowej za usługę WLR. podczas gdy nie zaistniała zmiana zapotrzebowania na usługę lub zmiana warunków rynkowych, które takie zobowiązanie by uzasadniały:

4) art. 15 Kpa, tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przez Prezesem UKE poprzez rozpoznanie części stanowisk i wniosków stron - złożonych już na etapie pierwszej instancji - dopiero na etapie postępowania prowadzonego w drugiej instancji,

5) art 97 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 21 Pt poprzez odmowę zawieszenia postępowania z urzędu, podczas gdy do czasu wydania zarówno Decyzji jak i Decyzji I Komisja Europejska nie zajęła stanowiska w przedmiocie analizy rynku prowadzonej przez Prezesa UKE;

6) art. 13 § 2 w zw. z art. 96a Kpa poprzez wydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia mediacji przy założeniu, że interesy O. i N. nie stoją w sprzeczności, podczas gdy z samego wniosku N. i stanowisk O. w oczywisty sposób wynika sprzeczność stanowisk nie tylko N., ale także innych stron postępowania, co potwierdza, że charakter niniejszej sprawy pozwalał na przeprowadzenie mediacji, a Prezes UKE miał obowiązek podjęcia wszelkich czynności umożliwiających przeprowadzenie mediacji;

7) art. 7, art. 8. art. 11, art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 126 Kpa poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wszechstronny i wyczerpujący:

8) art. 189 ust 2 Pt poprzez zobowiązanie O. do zmiany opłaty abonamentowej WLR, podczas gdy cele polityki regulacyjnej przemawiają za pozostawieniem tej opłaty na dotychczasowym poziomie

9) art. 138 § 1 pkt 1 kpa przez jego bezzasadne zastosowanie i utrzymanie w mocy Decyzji I podczas, gdy ze względu na wady prawne Decyzji I należało ją uchylić i orzec o odmowie zobowiązania O. do przygotowania zmiany Oferty SOR.

Skarżaca wniosła o uchylenie Decyzji oraz utrzymanej nią w mocy Decyzji I, wydanie postanowienia o wstrzymaniu wykonania ww. obu decyzji oraz zasądzenie na rzecz O. od Prezesa UKE zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. W obszernym uzasadnieniu rozbudowała ww. zarzuty.

Prezes UKE w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie; odnosząc się do zarzutów skargi podtrzymał dotychczas zajmowane stanowisko w sprawie.

Uczestnik postepowania N. poparł stanowisko zawarte przez organ w odpowiedzi na skargę i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona, bowiem podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego nie mogą mieć wpływu na wynik sprawy.

Wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji nie usprawiedliwia w szczególności pierwszy zarzut skargi, co do niewłaściwego trybu i zastosowania art. 43 ust. 2 P.t. - stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji i twierdzenie, że weryfikacja prawidłowości opłaty abonamentowej WRL – w sytuacji nałożenia na O. obowiązku z art. 40 ust. 1 Pt - może nastąpić wyłącznie w trybie kontroli opłat stosowanych przez O. na podstawie art. 40 ust. 4 Pt.

Na wstępie należy wskazać, że Prezes UKE utrzymał w mocy zaskarżone w Decyzji I zobowiązanie skarżącej do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTSi, o której mowa w Części I Oferty SOR, Rozdział 9, pkt 9,6, Tabela nr 38 poz. 1, w terminie 30 dni od dnia otrzymania Decyzji z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności.

Art. 43 w ust. 1 P.t. stanowi, że Prezes UKE zatwierdza projekt oferty ramowej, jeżeli odpowiada on przepisom prawa i potrzebom rynku wskazanym w decyzji nakładającej obowiązek przedłożenia oferty ramowej albo zmienia przedłożony projekt oferty ramowej i go zatwierdza, a w przypadku nieprzedstawienia oferty ramowej w terminie - samodzielnie ustala ofertę ramową.

Podstawą prawną zaskarżonej decyzji dotyczącej zobowiązania skarżącej do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTSi - stanowi art. 43 ust. 2 Pt.

Przepis ten, zawierając normę prawa materialnego, wyznacza w rozpoznawanej sprawie zakres postępowania administracyjnego, w tym zakres ustaleń niezbędnych do jej rozstrzygnięcia. Mianowicie, w przypadku zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych, Prezes UKE może z urzędu lub na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązać operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej w całości lub części. W przypadku nieprzedstawienia przez zobowiązanego operatora zmiany oferty ramowej w określonym terminie, Prezes UKE samodzielnie ustala zmiany oferty ramowej w całości lub części.

Poza sporem jest, że w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie zostało wydane na wniosek uczestnika postępowania, złożony w trybie art. 43 ust. 2 Pt. Z normy zdania 1 wynikają zatem niezbędne przesłanki wymagane dla ustalenia stanu faktycznego: w przypadku zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych Prezes UKE może z urzędu lub na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego zobowiązać operatora do przygotowania zmiany oferty ramowej w całości lub w części..

Jak trafnie stwierdził Prezes UKE, na gruncie ustawy - Prawo telekomunikacyjne możliwość nałożenia obowiązku zmiany oferty ramowej, jako środka zaradczego przewidzianego w cyt. ustawie, jest dyskrecjonalną kompetencją organu regulacyjnego wynikającą z oceny adekwatności tego środka regulacyjnego, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, celów ustawy oraz celów polityki regulacyjnej określonych m.in. w art. 1 ust. 2, art. 25 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 189 ust. 2 cyt. ustawy" (v. A. Chrzanowski, Stosowanie ofert ramowych w praktyce regulacyjnej /w:/ Regulacja rynków telekomunikacyjnych, pod red. S. Piątka, Warszawa 2007, s. 312, jak i prawomocny wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 maja 2014 r. sygn. akt VI SA/Wa 2624/13, wyrok NSA z 10 maja 2016r. II GSK 2813/14 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl/doc/81F71F31E4).

Na gruncie sprawy niniejszej, wobec zmiany warunków rynkowych, Prezes UKE, w ramach przyznanych mu ustawowych kompetencji, trafnie uznał, że zostały wyczerpane przesłanki przewidziane art. 43 ust. 2 zdanie 1 Pt.

Regulacja zawarta w zdaniu pierwszym ust. 2 artykułu 43 P.t. wskazuje zatem przesłanki, zaistnienie których konieczne jest, by Prezes UKE mógł skorzystać z uprawnienia przewidzianego tym przepisem. Tak więc nałożenie na operatora obowiązku, o którym mowa w tej normie, wymaga uprzedniego ustalenia przez Prezesa UKE czy doszło do zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych. Co więcej, właśnie ten przepis może być zastosowany jedynie w przypadkach, gdy na operatora nałożono już wcześniej obowiązek stosowania oferty ramowej.

Na gruncie niniejszej sprawy zostało prawidłowo ustalone, ze obowiązującą ofertą ramową na dzień wydania zaskarżonej decyzji jest Oferta SOR. Dokonując subsumpcji stanu faktycznego w zgodzie z art. 43 ust. 2 zd. 1 Pt, organ także prawidłowo ustalił, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek N. jako przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, zarejestrowanego pod numerem [...] w rejestrze prowadzonym przez Prezesa UKE, który posiadał legitymację do złożenia wniosku w trybie art. 43 ust. 2 zd. 1 Pt.

Wniosek dotyczył usługi polegającej na hurtowej odsprzedaży dostępu do sieci O.. Usługa WLR może polegać nie tylko na tzw. odsprzedaży prostej polegającej na tym, że usługi dostępowe i połączeniowe wykonywane są przez O.. Usługa WLR może być również realizowana w modelu tzw. odsprzedaży złożonej, gdzie usługi dostępowa są świadczone przez O., a usługi związane z ruchem telefonicznym, zapewnieniem przenośności numerów czy preselekcją na rzecz dostawcy usług pozostają poza kompetencjami O. wykonywanymi w ramach Usługi WLR. W przypadku, gdy dany Operator Alternatywny ("OA"), który w ramach Usługi WLR wykupuje od O. jedynie usługę abonamentową (tj. de facto usługę utrzymania łącza z możliwością zapewnienia wykonywania rozpoczynania połączeń), a usługi związane z ruchem telefonicznym świadczy w ramach własnych możliwości technicznych, kształtuje swoją ofertę detaliczną niezależnie od oferty detalicznej O..

W ramach Usługi WLR, OA ma możliwość podejmowania samodzielnych, niezależnych od O. działań sprzyjających kształtowaniu oferty detalicznej względem swoich abonentów. W konsekwencji powyższego, zdaniem Sądu, dokonując analizy charakteru Usługi WLR i jej wartości dla polskiego rynku telekomunikacyjnego, Prezes UKE prawidłowo ocenił, że Usługa WLR pozwala na konkurowanie OA z O. na gruncie stacjonarnych usług głosowych. Są one bowiem nadal wykorzystywane przez użytkowników końcowych.

Ma zatem rację organ, że za uwzględnieniem wniosku przemawiał w istocie interes tych użytkowników końcowych, bowiem dotyczył on zapewnienia możliwości korzystania przez nich z konkurencyjnych cenowo ofert - innych niż O. - dostawców usług, co pozostawało w gestii działań Prezesa UKE w trybie art. 43 ust. 2 Pt.

Przekonywującym uzasadnieniem rozstrzygnięcia Prezesa UKE była przede wszystkim konieczność wspierania konkurencji na rynku stacjonarnych usług głosowych. Skoro kluczowym dla Operatora Alternatywnego elementem, w przypadku korzystania z Usługi WLR, jest opłata abonamentowa za tę usługę i w oparciu o tę opłatę OA buduje on strategię marketingową, bada możliwość konkurowania z O. na detalicznym rynku stacjonarnych usług głosowych, to niewątpliwie odwzorowanie przez Operatora Alternatywnego oferty detalicznej O., powinno mu umożliwiać konkurowanie nie tylko z ofertą detaliczną przedsiębiorców telekomunikacyjnych działających bez wykorzystania usług hurtowych O., ale również z O.. Jak ustalono, opłaty hurtowe, jakie każdy OA uiszcza na rzecz O. w związku z korzystaniem z Usługi WLR zostały ustalone jako odwzorowanie oferty detalicznej O. z zastosowaniem metody "cena detaliczna minus".

Sąd podziela stanowisko organu, że analiza pod kątem zaistnienia przesłanki "zmiany zapotrzebowania na usługi", słusznie odwołując się do orzecznictwa, powinna uwzględniać okoliczności dostrzeżenia przez organ występujących zniekształceń lub barier. Na gruncie niniejszej sprawy wymagały podjęcia działań celem wspierania konkurencji na rynku stacjonarnych usług głosowych, zatem organ miał możliwość zobowiązania do dokonania zmiany oferty ramowej, która wyeliminuje dostrzeżone nieprawidłowości.

W ocenie Sądu, Prezes UKE prawidłowo uznał, że nastąpiła zmiana w zakresie zapotrzebowania na realizację Usługi WLR przez O., co uzasadniało podjęcie rozstrzygnięcia w sprawie zgodnie z wnioskiem. Skoro decyzja wydana na podstawie art. 43 ust. 2 Pt ma na celu określenie zapotrzebowania na usługi łub zmiany warunków rynkowych, które uzasadniają potrzebę dokonania zmian w ofercie ramowej, to organ regulacyjny nie może poprzestać na ogólnym określeniu tych zmian, ale wskazać konkretnie, jakie usługi łub na czym polegające zmiany warunków rynkowych mogą uzasadnić potrzebę dokonania stosownych zmian oferty.

Taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej, bowiem stwierdzając wystąpienie przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi, Prezes UKE ustalił i ocenił obecną sytuację rynkową, gdy usługi telefonii stacjonarnej od kilku lat charakteryzują się malejącą popularnością, co poparł przedstawionym w decyzji wykresem nr 1 oraz nr 2, odwołując się do własnych zadań: analizy możliwości zwiększenia poziomu popytu przez rynek stacjonarnych usług głosowych, nie tylko na rynku detalicznym, ale również, a może nawet przede wszystkim, na rynku hurtowym.

Sąd przy tym zwraca uwagę na to, ze także skarżąca dostrzegała tendencję rynkową polegającą na zmniejszającym się popycie na Usługę WLR zestawiając dane na koniec grudnia 20115 i ten sam okres 20116r..ze względu rosnącą popularność usług mobilnych także w linii oferowanych w ramach regulowanych usług hurtowych. O. stwierdziła także, że: jedyna zmiana zapotrzebowania na usługi, jaka wystąpiła w zakresie zasad świadczenia Usługi WLR, to wyraźny spadek zainteresowania tą usługą, co jej zdaniem wynika ze zmian technologiczno-rynkowych.

W konsekwencji, nie można odmówić racji organowi, że zmiana zapotrzebowania na usługi telefonii stacjonarnej, polegająca na malejącym zainteresowaniu tymi usługami, w tym również Usługą WLR, wymagała jego działania w celu uatrakcyjnienia usług stacjonarnych poprzez zapewnienie wzrostu konkurencji i atrakcyjności oferty stacjonarnych usług głosowych. Takim możliwym polem działań regulacyjnych Prezesa UKE w omawianym zakresie jest rynek regulowanych usług hurtowych - Usługi WLR. Oznacza to, że realizując politykę wspierania konkurencji na rynku telekomunikacyjnym dąży do zmiany wysokości opłat za Usługę WLR.

Należy podzielić stanowisko Prezesa UKE, że zmiana wysokości opłaty za Usługę WLR jest jedynym sposobem zwiększenia atrakcyjności stacjonarnych usług głosowych i zwiększenia wolumenu sprzedaży Usługi WLR. Zgadzając się z twierdzeniem o ewolucyjnej zmianie technologicznej w zakresie świadczenia usług telekomunikacyjnych, nie można zapomnieć o tych obszarach społeczno-gospodarczych, gdzie stacjonarna usługa głosowa jest nadal podstawową, a często jedyną dostępną usługą telekomunikacyjną. W szczególności chodzi o tereny wiejskie, o niskiej gęstości zaludnienia i niewielkiej populacji w wieku produkcyjnym. Radje ma zatem organ, że zapewnienie konkurencyjności hurtowego rynku usług głosowych z wykorzystaniem Usługi WLR, może wpłynąć pozytywnie na wielość konkurencyjnych ofert detalicznych dla klientów indywidualnych, w zakresie jakości, ale przede wszystkim w zakresie ceny usług detalicznych. Aby oferty detaliczne OA były konkurencyjne, również względem oferty detalicznej O., poziom opłaty hurtowej powinien zapewniać OA określoną przestrzeń ekonomiczną umożliwiającą im odzyskanie w opłacie detalicznej nie tylko opłaty hurtowej, ale również kosztów detalicznych OA.

Powyższa argumentacja organu regulacyjnego jest przekonywująca, pomimo uwzględnienia tendencji spadkowej rynku stacjonarnych usług głosowych. Bowiem nadal najbardziej popularną technologią wykonywania tej usługi jest POTS, co potwierdza powołany przez organ Raport o stanie rynku telekomunikacyjnego w Polsce w 2016 r.(wykres 3 zamieszczony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Mimo tendencji spadkowej, wartość rynku stacjonarnych usług głosowych, stanowi nadal znaczący udział przychodów w działalności telekomunikacyjnej przedsiębiorców telekomunikacyjnych, zatem jego zwiększanie można było uznać za biznesowo uzasadnione. Jest to możliwe w ramach działalności regulacyjnej Prezesa UKE: zapewnienia konkurencyjności tej usługi i zwiększenia poziomu zapotrzebowania na nią. Tym samym znajdowało to uzasadnienie w argumentacji wnioskodawcy, który powoływał się na - wymagający interwencji Prezesa UKE - spadek wartości stacjonarnych usług głosowych, ze względu na potrzebę OA obniżenia opłaty za Usługę WLR do poziomu umożliwiającego rozwój skutecznej konkurencji na rynku stacjonarnych usług głosowych.

Sąd zgadza się zatem z argumentacją organu, ze zwiększenie wartości rynku Usługi WLR, z uwagi na charakter tej usługi, polegający na odzwierciedleniu na poziomie hurtowym usług detalicznych O., może nastąpić poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR, o której mowa w Części I, Rozdział 9, pkt 9.6 Tabela nr 38, poz. 1 Oferty SOR.

Należy podnieść, że zaistnienie przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi, wobec malejącego zainteresowania stacjonarnymi usługami głosowymi, wynikało także z presji cenowej, związanej z ofertami sieci kablowych oraz ofertami sieci ruchomych, co wymusiło obniżkę cen detalicznych nie tylko na OA, ale również na O.. Organ trafnie zauważył, że dzięki podjętym przez O. działaniom w zakresie kreowania ofert detalicznych, O. podjęła walkę o klienta detalicznego z operatorami sieci ruchomych i sieci kablowych.

Tymczasem OA, korzystający z Usługi WLR nie mogli w sposób elastyczny dostosowywać swojej oferty detalicznej do zmieniających się warunków rynkowych i zmiany zapotrzebowania na usługi z uwagi na konieczność uwzględniania w swoich działaniach marketingowych, niezmieniającej się od 2006 r. opłaty za Usługę WLR.

Zdaniem Sądu, Prezes UKE trafnie zauważył, że OA korzystający z Usługi WLR znaleźli się w gorszej sytuacji rynkowej, względem Części detalicznej O., co w konsekwencji było sprzeczne z nałożonym na O. obowiązkiem regulacyjnym w zakresie zapewnienia niedyskryminacji.

Na podstawie art. 43 ust. 2 Pt Prezes UKE nie nakłada więc obowiązków regulacyjnych, a jedynie wypowiada się w kwestii obowiązków regulacyjnych już wcześniej nałożonych na operatora, odnosząc się do sposobu ich wykonania, w przypadku zaistnienia warunków określonych tym przepisem, z tym że zmiany oferty muszą być zgodne z obowiązującymi decyzjami regulacyjnymi i powszechnie obowiązującymi przepisami prawa (tak: Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 2107/11).

Tym samym, w ocenie Sądu, uwzględniając zakres obowiązków regulacyjnych nałożonych na O. na Rynku 8, mających bezpośredni wpływ na poziom konkurencyjności usługowej i cenowej na rynku detalicznych usług głosowych, rację miał Prezes UKE utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję.

Zdaniem Sądu, w sytuacji określonej dyspozycją art. 43 ust. 2 Pt, mając na uwadze wskazany wyżej stan faktyczny, organ regulacyjny wykazał, że okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wskazały, że stosowana przez operatora dotychczasowa oferta ramowa nie uwzględniała zmiany zapotrzebowania na usługi, to uzasadniało potrzebę dokonania zmiany, skoro na operatora nałożono uprzednio stosowne obowiązki regulacyjne.

Stwierdzając wystąpienie przesłanki zmiany zapotrzebowania na usługi, gdy usługi telefonii stacjonarnej od kilku lat charakteryzują się malejącą popularnością, co poparł przedstawionym w decyzji wykresem nr 1 oraz nr 2, to nie poprzestał na ogólnym określeniu tych zmian, ale wskazał konkretnie, jakie zmiany zapotrzebowania na usługi uzasadniają potrzebę dokonania stosownej zmiany oferty poprzez zobowiązanie skarżącej do przygotowania zmiany Oferty SOR poprzez zmianę wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR POTSi, o której mowa w Części I Oferty SOR, Rozdział 9, pkt 9,6, Tabela nr 38 poz. 1.

Powyższe oznacza, że czym innym jest – podnoszona w skardze - dyspozycja art. 40 ust. 4 Pt dotycząca przypadku, gdy według przeprowadzonej oceny, o której mowa w ust. 3 (w celu oceny prawidłowości wysokości opłat ustalonych przez operatora, o którym mowa w ust. 1, Prezes UKE może zastosować sposoby weryfikacji opłat wskazane zgodnie z ust. 1a), wysokość opłat ustalonych przez operatora jest nieprawidłowa, Prezes UKE ustala wysokość opłat lub ich maksymalny albo minimalny poziom stosując sposoby ustalania opłat wskazane zgodnie z ust. 1a, biorąc pod uwagę promocję efektywności i zrównoważonej konkurencji oraz zapewnienie maksymalnych korzyści dla użytkowników końcowych. Ustalenie opłat następuje w odrębnej decyzji.

Ustawa - Prawo telekomunikacyjne nie precyzuje rodzaju uzasadnienia, które należy przedstawić, niemniej w literaturze przyjmuje się, że poza powołaniem potrzeby związanej ze zmianą zapotrzebowania rynku, uzasadnienie to może odwoływać się również do celów ustawy, wymienionych w art. 1 ust. 2 oraz celów polityki regulacyjnej, określonych w art. 189 ust. 2 Pt (vide: S. Piątek, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005 r., s. 356).

Na gruncie niniejszej sprawy zaskarżone rozstrzygnięcie umożliwi OA, korzystającym z Usługi WLR, konkurowanie poziomem cen z operatorami np. sieci kablowych, co może spowodować wzrost zainteresowania Usługą WLR, a co za tym idzie zwiększenie wykorzystania dotychczasowej infrastruktury O., a w konsekwencji przełoży się na wyższe przychody po stronie O..

Twierdzenie skarżącej, że obniżenie opłaty za Usługę WLR zwiększy wzrost presji wyłącznie na cenę detaliczną, co może pozbawić OA inwestujących we własną infrastrukturę niezbędnych środków na innowacyjność, jak trafnie ocenił organ - pozostaje bez znaczenia dla zmiany zapotrzebowania na usługi jaką jest malejące zainteresowanie stacjonarnymi usługami głosowymi.

Oznacza to, że modyfikacja oferty ramowej może dotyczyć tych postanowień oferty, które nie spełniają potrzeb rynku określonych w decyzji. Zmiany oferty powinny polegać na dostosowaniu treści oferty do wymogów ustawy. Zasadność rozstrzygnięcia znajduje także potwierdzenie w stanowisku Naczelnego Sadu Administracyjnego w wyroku z 23 stycznia 2013 r" sygn. akt II GSK 1981/11, w którym stwierdza, że nie jest do zaakceptowania taka wykładnia art. 43 ust. 2 p.t., która mimo stwierdzenia, że po wprowadzeniu oferty ramowej na rynku konkurencyjnym występują nieprawidłowości, nie daje możliwości zobowiązania przedsiębiorcy do przygotowania stosownych zmian tej oferty. (publ. LEX 1361522).

W tej sprawie, zdaniem Sądu, organ wywiązał się z obowiązku wykazania, że stan faktyczny odpowiada dyspozycji art. 43 ust. 2 zdanie 1 Pt . Prezes UKE zbadał wszystkie przesłanki wymagane przez art. 43 ust. 2 Pt przy nakładaniu na operatora obowiązku przygotowania zmiany Oferty ramowej, a zebrany materiał dowodowy w sposób niebudzący wątpliwości wykazał, że organ wydając obie sporne decyzje w sposób adekwatny zareagował na zmiany warunków rynkowych, które uzasadniają potrzebę dokonania stosownych zmian wspomnianej Oferty ramowej.

Logiczna jest także argumentacja samego wniosku wskazująca na dłuższe wykorzystanie istniejącej już sieci telekomunikacyjnej, przez wykorzystanie tej sieci przez OA do świadczenia usług detalicznych opartych na Usłudze WLR. Istnieje ryzyko, że jeżeli na tych łączach O. nie będzie świadczyć Usługi WLR łącza te staną się nieaktywne - a co za tym idzie, nie będą generować przychodu (pkt 51 uzasadnienia wniosku).

Trafna jest ocena organu, że zmiana wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR może przyczynić się również do zmniejszenia tych zasobów infrastrukturalnych sieci O., które są niewykorzystywane i sprzyjają degradacji sieci miedzianej O., który to argument ten nie został zakwestionowany przez O. w toku postępowania administracyjnego. Twierdzenia o utracie przychodów O. oraz potencjalnego wzrostu bezrobocia w związku z zaskarżonym rozstrzygnięciem organ trafnie ocenił jako nieuzasadnione, skoro Usługa WLR nie stanowi kluczowego elementu ani dla przychodów OPL, ani dla Skarbu Państwa na poziomie zwiększającym poziom bezrobocia w Polsce. Nie jest także najbardziej znaczącym czynnikiem krajowej gospodarki, wpływającym na poziom zatrudnienia w Polsce. Organ prawidłowo, jako niewykazane, ocenił twierdzenia O. wskazujące na uzależnienie inwestycji O. w sieci F., migrację do sieci ALL IP oraz zaangażowanie w budowę sieci dostępowych z wykorzystaniem funduszy europejskich od przychodów z Usługi WLR, skoro sama O. uznaje, że usługa ta jest usługą schyłkową. Rodzaje powołanych inwestycji są długoterminowe i planując przeznaczanie na nie określonych przychodów, O. nie powinna uzależniać istnienia środków na te inwestycje wyłącznie od przychodów z usług, które podlegają cyklicznym zmianom i reżimowi regulacyjnemu. O. nie przedstawiła żadnych dowodów na potwierdzenie ww. twierdzeń, że podejmuje ryzykowne z punktu widzenia biznesowego decyzje inwestycyjne w sytuacji ograniczonej wysokości przychodów z uwagi na spadkową tendencję telefonii stacjonarnej. Co więcej, w treści Stanowiska O. pominięto kwestie związane z kosztami utrzymywania niewykorzystywanej infrastruktury miedzianej O.. Skarżąca nie przeczyła, że promocyjne oferty O. w zakresie Usługi WLR, nie zapewniały stabilności oferty dla OA, co uniemożliwiało odzwierciedlenie takiej promocji w dwuletnich kontraktach dla klientów detalicznych i obniżenie cen usług dla użytkowników końcowych.

Należy uznać za trafne argumenty organu, że ewentualna obniżka opłaty za Usługę WLR może doprowadzić do wzrostu wykorzystywania tej usługi przez OA oraz pobudzenia konkurencji i konkurencyjności ofert detalicznych, co w konsekwencji może pozytywnie wpłynąć także na poziom przychodów O..

Co więcej, skarżąca nie przedstawiła żadnych konkretnych wyliczeń dotyczących przekazania przychodów z Usługi WLR na konkretne inwestycje. Dlatego twierdzenia O. o negatywnym wpływie rozstrzygnięcia na poziom inwestycji O. trafnie zostały ocenione jako nieuzasadnione.

Wbrew twierdzeniom O., wypłacanie przez OA dywidend swoim inwestorom, chociaż okoliczność ta nie ma wpływu na wynik sprawy, to również może przyczynić się do podjęcia decyzji inwestycyjnych przez zaangażowane kapitałowo w działalność danego OA podmioty.

Jak trafnie zauważył organ, zaskarżona decyzja nie odnosi się tylko do podmiotów takich jak skarżąca, ale do wszystkich podmiotów-dostawców usług telekomunikacyjnych rozważających podjęcie działalności telekomunikacyjnej na obszarach, gdzie bardziej uzasadnione ekonomicznie jest skorzystanie z Usługi WLR niż zainwestowanie we własną infrastrukturę. Wbrew twierdzeniom O., w myśl stanowiska K., beneficjentami Usługi WLR są również OA podejmujący inwestycje infrastrukturalne - tj. N. S.A. z siedzibą w W..

Poza tym, O. pomija fakt, że często lokalni dostawcy usług telekomunikacyjnych to OA działający w niewielkiej skali (gminy, osiedla), którzy nie dysponują środkami finansowymi na budowę i utrzymywanie własnej sieci telekomunikacyjnej. W Polsce, istnieją bowiem obszary, w których inwestycja w laką sieć jest nieopłacalna dla lokalnych dostawców usług, a ich modele biznesowe zakładają podejmowanie współpracy z tymi OA, którzy udostępniają własne sieci telekomunikacyjne na atrakcyjnych cenowo warunkach hurtowych. Dlatego też, racje ma organ, że nadal istnieje potrzeba zapewnienia możliwości skorzystania przez OA z usług hurtowych takich jak Usługa WLR, która jest usługą atrakcyjną biznesowo dla wielu podmiotów prowadzących i planujących podjąć działalność telekomunikacyjną w Polsce. Sieć stacjonarna O. jest w wielu miejscach wciąż jedyną siecią, na której można świadczyć stacjonarne usługi telefoniczne. Jakkolwiek pożądanym trendem rozwoju na rynku telekomunikacyjnym jest zwiększenie poziomu konkurencji infrastrukturalnej, to na kwestię braku ekonomicznego uzasadnienia dla inwestycji w sieci światłowodowe zwraca uwagę sama O. w powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wywiadach prasowych.

Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenia O., jakoby zaskarżona decyzja zmuszała O. do utrzymywania sieci miedzianych i oznaczała brak impulsu do migracji na sieci światłowodowe. Sama O. wszak zauważa, że istnieją w Polsce obszary, w których taka migracja jest nieopłacalna ekonomicznie, W konsekwencji koniecznym jest podejmowanie działań regulacyjnych dbających o interesy użytkowników końcowych sieci miedzianych i do takich uzasadnionych działań należy zaskarżona decyzja.

W ocenie Sądu nieuzasadniony jest zarzut naruszenia art. 15 oraz art. 18 Pt w zw. z art. 43 ust. 2 Pt poprzez przyjęcie, że postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy art. 43 ust. 2 Pt zwalniało Prezesa UKE z obowiązku przeprowadzenia procesu konsultacji i konsolidacji projektu decyzji podczas, gdy w sentencji decyzji pierwszoinstancyjnej organ orzekł o zobowiązaniu do zmiany obowiazku regulacyjnego, co zobowiązuje organ do przeprowadzenia konsultacji i konsolidacji projektu rozstrzygnięcia. Zdaniem O., o ile Prezes UKE uważał taką sentencje za dopuszczalną, to zgodnie z wymogami przepisów art. 15 i 18 Pt. w razie wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zmiany obowiązku regulacyjnego - tj. obecnej opłaty wynoszącej 20.05 zł - zobowiązany był, aby w ramach prowadzonego postępowania przeprowadzić odpowiednio postępowanie konsultacyjne projektu decyzji, o której mowa w art. 15 Pt,. jak również postępowanie konsolidacyjne poiegające na przekazaniu projektu decyzji do Komisji Europejskiej.

Wskazać należy zatem, że w myśl art. 15 Pt Prezes UKE przed podjęciem rozstrzygnięcia w sprawach:

1) określenia rynku właściwego, o którym mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, a także jego analizy i wyznaczenia przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji rynkowej lub przedsiębiorców telekomunikacyjnych zajmujących kolektywną pozycję znaczącą, lub uchylenia decyzji w tej sprawie,

2) nałożenia, zniesienia, utrzymania lub zmiany obowiązków regulacyjnych w stosunku do przedsiębiorcy telekomunikacyjnego o znaczącej pozycji lub nieposiadającego takiej pozycji,

3) (uchylony),

3a) decyzji dotyczących dostępu, o którym mowa w art. 139,

4) innych wskazanych w ustawie oraz w ustawie z dnia 7 maja 2010 r. o wspieraniu rozwoju usług i sieci telekomunikacyjnych

- przeprowadza postępowanie konsultacyjne, umożliwiając zainteresowanym podmiotom wyrażenie na piśmie w określonym terminie stanowiska do projektu rozstrzygnięcia.

Natomiast w myśl art. 18 Pt, jeżeli rozstrzygnięcia, o których mowa w art. 15, mogą mieć wpływ na stosunki handlowe między państwami członkowskimi, Prezes UKE, niezwłocznie po zakończeniu postępowania konsultacyjnego i rozpatrzeniu stanowisk uczestników tego postępowania, rozpoczyna postępowanie konsolidacyjne, przesyłając Komisji Europejskiej, Organowi Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej, organom regulacyjnym innych państw członkowskich projekty rozstrzygnięć wraz z ich uzasadnieniem.

Obowiązki regulacyjne, o których mowa w art. 15 Pt, są to obowiązki nakładane na podstawie przepisów wymienionych w art. 22 ust. 2. Art. 22 ust. 2 odsyła do przepisów przewidujących obowiązki regulacyjne na rynkach hurtowych i na rynkach detalicznych, tj. do art. 34, art. 36-40, art. 42, art. 44, art. 44b, art. 45, art. 46 lub art. 72 ust. 3 Pt. Pojęcie obowiązków regulacyjnych obejmuje również obowiązki nakładane na podstawie art. 45 w stosunku do przedsiębiorców nieposiadających znaczącej pozycji rynkowej.

Powyższe oznacza, ze tylko nakładanie i zmiana tych obowiązków jest objęta wymogiem przeprowadzenia konsultacji krajowych, a na podstawie art. 18 w związku z art. 15, również postępowania konsolidacyjnego. Konsultacji podlegają projekty odpowiednich rozstrzygnięć w zakresie spraw wymienionych w art. 15 pkt 2, tj. nałożenia, zniesienia, utrzymania lub zmiany obowiązków regulacyjnych. Obowiązek przeprowadzenia konsultacji z art. 15 jest powiązany z podejmowaniem rozstrzygnięć w sprawie nałożenia, zniesienia, utrzymania lub zmiany obowiązków regulacyjnych. Obowiązek ten dotyczy tylko takich decyzji, którymi w świetle ustawy można nałożyć, znieść, utrzymać lub zmienić obowiązek regulacyjny.

Tymczasem zaskarżone rozstrzygnięcie dotyczy w istocie zobowiązania do zmiany opłaty, a nie oferty ramowej. Sama dyspozycja art. 43 ust. 2 Pt odnosi się do wszystkich elementów oferty ramowej, które mogą na skutek wystąpienia zmiany zapotrzebowania na usługi lub zmiany warunków rynkowych podlegać zmianom na uzasadniony wniosek przedsiębiorcy telekomunikacyjnego.

Powoływanie się przez O. w swojej argumentacji zawartej w skardze na art. 40 ust. 1 i ust. 4 Pt nie znajduje uzasadnienia, gdyż Prezes UKE nie wskazał wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR, do której to zmiany zobowiązał O.. Tym samym, w toku postępowania zakończonego wydaniem ww. Decyzji nie dokonywał żadnej zmiany nałożonych na O. obowiązków regulacyjnych, ani nie dokonywał weryfikacji kosztów O. składających się na wysokość opłaty za Usługę WLR.

W ocenie Sądu, z powyższego wynika, że zarzut jest nieuzasadniony.

Z powołanych norm i stanu faktycznego niniejszej sprawy nie wynika zatem możliwość zastosowania do wydanej przez organ, na postawie art. 43 ust. 2 Pt decyzji obowiązku konsultacyjnego, wynikającego z art. 15 Pt oraz konsolidacyjnego, wynikającego z art. 18 Pt. Bezpodstawne należy uznać twierdzenia, jakoby Prezes UKE Decyzją I lub Decyzją II dokonywał jakiejkolwiek weryfikacji opłaty abonamentowej za Usługę WRL. Weryfikacja taka dokonuje się bowiem na mocy art. 40 ust. 4 Pt. Zaskarżone decyzje administracyjne nie stanowiły natomiast w żadnej mierze decyzji zobowiązujących do zmiany obowiązku regulacyjnego, którego modyfikacja może nastąpić w konsekwencji wydania decyzji SMP po analizie rynku właściwego. W treści obu decyzji nie zawarto żadnego rozstrzygnięcia w zakresie potencjalnej zmiany nałożonych na O. decyzją SMP dla Rynku 8, obowiązków regulacyjnych. Wskazano jedynie, że jako podmiot zobowiązany do świadczenia Usługi WLR, O. powinna ponownie dokonać analizy wysokości, ustalonej na podstawie nałożonych na O. obowiązków regulacyjnych, opłaty abonamentowej za Usługę WLR i dokonać jej zmiany z uwagi na wskazane przez Prezesa L. okoliczności sprawy. Dlatego też, zdaniem Organu, nie zaistniały żadne przesłanki i podstawy do zastosowania art. 15 Pt i art. 18 Pt w omawianej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art 43 ust. 2 Pt poprzez zobowiązanie O. do przedstawienia projektu usunięcia/wykreślenia opłaty za przeniesienie numeru, podczas gdy nie zaistniała zmiana zapotrzebowania na usługę lub zmiana warunków rynkowych, które takie zobowiązanie by uzasadniały, wskazać należy na jego bezzasadność.

Organ zarówno w zaskarżonej decyzji, jak i w decyzji pierwszej w sprawie, w sposób wyczerpujący wykazał, że nie dokonują żadnej analizy rynku właściwego i opierają się na ustaleniach, co do zakresu już nałożonych obowiązków regulacyjnych wynikających ze wskazanej w treści uzasadnienia obu ww, decyzji - Decyzji SMP dla Rynku 8 z 2008 r. Prezes UKE dokonał ustaleń, co do wystąpienia przesłanek uzasadniających uwzględnienie wniosku N. z 3 października 2016 r. Wszelkie niewiążące opinie B. nie odnoszące się wprost do aktualnej sytuacji na polskim rynku telekomunikacyjnym nie znalazły swego odzwierciedlenia w treści Decyzji I i Decyzji II. Jak wynika bowiem w dyspozycji art. 107 § 2 k.p.a. uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno zawierać tylko te fakty, które stanowiły podstawę rozstrzygnięcia w sprawie. Powyższe nie oznacza, że Prezes UKE nie pominął w swoich ustaleniach jakąkolwiek treść stanowisk O., czy innych uczestników postępowania.

Zarzut naruszenia art. 15 k.p.a., tj. naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania przed Prezesem UKE poprzez rozpoznanie części stanowisk i wniosków stron dopiero na etapie postępowania prowadzonego w drugiej instancji, podczas gdy wnioski i stanowiska zostały złożone już na etapie pierwszej instancji.

W ocenie Sądu, zarzut ten nie ma istotnego wpływu na wynik sprawy i nie zasługuje na uwzględnienie, nawet gdyby organowi zarzucić niedopełnienie obowiązku dołączenia wniosków do akt sprawy w dniu ich złożenia. Wskazane stanowiska O. wpłynęły do organu w istocie w chwili podpisania Decyzji I. Ostatecznie złożone stanowiska i wnioski zostały rozpatrzone wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Podobnie zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 21 Pt nie mają istotnego znaczenia w sprawie na skutek wydania postanowienia odmawiającego zawieszenia postępowania z urzędu, podczas gdy do czasu wydania zarówno obu decyzji, Komisja Europejska nie zajęła stanowiska w przedmiocie analizy rynku prowadzonej przez Prezesa UKE. Uzasadniając omawiany zarzut Skarżąca podnosi, że "(...) brak aktualnej analizy rynku hurtowego WLR stanowi również naruszenie przesłanki do zawieszenia prowadzonego postępowania z urzędu, o której mowa w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. - co sygnalizował O. w swoim piśmie z 20 czerwca 20 J 7 r. "

Sąd nie podziela zarzutu naruszenia art. 13 § 2 w zw. z art. 96a k.p.a. poprzez wydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia mediacji przy założeniu, że interesy O. i N. S.A. nie są sprzeczne, podczas gdy z samego wniosku N. i stanowisk O. w oczywisty sposób wynika sprzeczność stanowisk, nie tylko N., ale także innych stron postępowania. Nie potwierdza to, by charakter sprawy pozwalał na przeprowadzenie mediacji, a Prezes UKE miał obowiązek podjęcia wszelkich czynności umożliwiających przeprowadzenie mediacji.

Wbrew zarzutom skargi,, charakter sprawy nie przemawiał za przeprowadzeniem postępowania mediacyjnego w niniejszej sprawne. Prezes UKE nie rozstrzygał w toku postępowania o sprzecznych interesów stron postępowania. Inicjator postępowania – N. - zwrócił Prezesowi UKE uwagę na wystąpienie ustawowych przesłanek do zobowiązania O. do zmiany oferty ramowej w zakresie opłaty abonamentowej za Usługę WLR. Prezes UKE analizując wniosek N. nie badał sprzeczności interesów- O. i N., nie rozstrzygał również w żadnej mierze o słuszności interesu jednego bądź drugiego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego. Weryfikując zasadność wniosku N. w oparciu o ustawowe przesłanki wynikające z art. 43 ust. 2 Pt, Prezes UKE doszedł do wniosku, że dla dobra całego rynku telekomunikacyjnego, nie tylko N. i O., ale również innych operatorów alternatywnych i konsumentów właściwym rozwiązaniem będzie zobowiązanie O. do zmiany wysokości opłaty abonamentowej za Usługę WLR. Tym samym, za właściwe i w pełni uzasadnione należy uznać stanowisko Prezesa UKE zawarte ww. postanowieniu o odmowie przeprowadzenia mediacji z dnia [...] października 2017 r. Uzasadniając powyższy zarzut należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie interesy wnioskodawcy (N.) oraz O. były w sposób oczywisty sprzeczne, ponadto stan faktyczny sprawy, jest szczególnie skomplikowany, a więc spełnione zostały przesłanki do przeprowadzenia mediacji, i przemawia za tym charakter sprawy ".

Bezzasadny jest także zarzut naruszenia art. 13 § 2 k.p.a. w związku z art. 96a kpa, poprzez wydanie postanowienia odmawiającego przeprowadzenia mediacji, podczas gdy z samego wniosku spółki N. i stanowisk O. w oczywisty sposób wynika sprzeczność stanowisk stron co potwierdza, że charakter niniejszej sprawy pozwalał na przeprowadzenie mediacji, a Prezes UKE miał obowiązek podjęcia wszelkich czynności umożliwiających przeprowadzenie mediacji. Według organu natomiast charakter sprawy nie przemawiał za przeprowadzeniem postępowania mediacyjnego, w sprawie nie były rozstrzygane sprzeczne interesy stron postępowania; Prezes UKE analizując wniosek N. z dnia 16 czerwca 2016 r. nie badał sprzeczności interesów O. i N. i nie rozstrzygał o słuszności interesu jednej, bądź drugiej strony postępowania. Weryfikacja wniosku spółki N. nastąpiła bowiem poprzez zbadanie ustawowych przesłanek wynikających z art. 43 ust. 2 Pt.

Zdaniem Sądu nie ma podstaw do kwestionowania argumentacji organu w tym względzie. Mediacja jest zawsze wyrazem woli obu stron postępowania; w każdym bądź razie w okolicznościach stanu faktycznego tej sprawy brak mediacji nie podważa sam w sobie zasadności podjętego rozstrzygnięcia. Poza tym, jak stanowi art. 96a § 2 k.p.a., mediacja jest dobrowolna. Organ administracji publicznej nie ma obowiązku uczestnictwa w mediacji, gdy nie dostrzega ani samego przedmiotu, który mógłby nią zostać objęty, ani szans na powodzenie tej formy załatwienia sprawy administracyjnej. W świetle dobrowolności mediacji, trudno byłoby przyznać sądowi administracyjnemu uprawnienie do ingerencji w tę sferę działania organu. Sprowadzałaby się ona do tego, że sąd mógłby niejako przymusić organ do podjęcia mediacji ze stroną wbrew jego woli. Działanie takie z punktu widzenia istoty mediacji oraz szans na to, żeby zakończyła się ona pozytywnie dla strony postępowania byłoby wysoce wątpliwe ( tak: Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 4 lipca 2018 r. sygn. akt II OSK 1798/18).

Ustosunkowując się zarzutu naruszenia art. 189 ust. 2 Pt poprzez zobowiązanie O. do zmiany opłaty abonamentowej WLR, podczas gdy cele polityki regulacyjnej przemawiają za pozostawieniem tej opłaty na dotychczasowym poziomie jest niezasadny i bezpodstawny.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ regulacyjny, wbrew zarzutom skarżącej spółki, nie dopuścił się również naruszenia unormowań postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 107 § 3, art. 126 oraz art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. . w zw. z art. 206 ust. 1 ustawy - Prawo telekomunikacyjne w stopniu, jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy.

Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Prezesa UKE, jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu Sąd uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organ regulacyjny, wydając obie sporne decyzje, oparł się na materiale zgromadzonym w sprawie, a także na wyjaśnieniach złożonych w toku postępowania przez obie strony. Organ dokonał również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów stron dla toczącej się sprawy. W szczególności wykazał w uzasadnieniu obu spornych decyzji, że istotne zmiany rynkowe stanowiły przesłankę do ww. zmiany Oferty ramowej. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia zatem wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

Z tych wszystkich powodów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.