Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SAB/Gl 197/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2,  art. 4,  art. 6,  art. 13,  art. 14
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.
article: art. 52 art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 1,  art. 2,  art. 5 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1261
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jedn.
article: art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i  pkt 3,  art. 17,  art. 19
journal: Dz.U. 2016 poz 1866
law: Ustawa z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi P. P. na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę.


UZASADNIENIE

P.P. (dalej w skrócie: "skarżąca") zwróciła się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż. z wnioskiem z dnia 31 marca 2017 r. o udzielenie informacji publicznej, w trybie art. 2 w związku z art. 14 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), poprzez udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. "Ile zostało odnotowanych niepożądanych odczynów poszczepiennych (NOP)

w Państwa urzędzie oraz w całej Polsce dotyczących szczepień dotyczących szczepień przeciwko: błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus Influenze, gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby, odrze, śwince i różyczce oraz pneumokokom?

2. Jaki charakter miały odnotowane niepożądane odczyny poszczepienne? (proszę o odpowiedź z podziałem na ilość i rodzaje)

3. Czy zostały odnotowane przypadki śmiertelne?

4. Z jakiej statystyki wynikają dane, którymi Państwo dysponują?

5. Od którego roku dane te są gromadzone?

6. Czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których Państwo wzywacie mają charakter obowiązkowy?

7. Czy w związku z przystąpieniem Polski do UE w roku 2004 i obowiązującą w ramach UE zasadą swobody przepływu osób odnotowaliście Państwo epidemie chorób, co do których w krajach UE szczepienia są dobrowolne?

8. Czy wystosowując pismo przymuszające do szczepienia jesteście Państwo świadomi ilości powikłań poszczepiennych nieodnotowanych, a który to problem z odnotowywaniem zauważa prof. Andrzej Zieliński (strona www.pzh.sov.pl), prof. Jacek Wysocki, dr Hanna Czajka (Neurologia i Neurochirurgia Polska 2004; 38, 1 (supl. 1): S 17-S 24) oraz dr Paweł Grzesiowski (wywiad z dnia 5 grudnia 2016 r., telewizja WP, program Tu i teraz)

9. Czy jest Państwu znane orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w kwestii obowiązku szczepień wskazujące, że przymus stanowi naruszenie art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności?

10. Czy jest Państwu wiadomo, czy w związku z działalnością Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w K., została skierowana już skarga do Europejskiego Trybunału Praw Człowieka?".

W piśmie z dnia 12 kwietnia 2017 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. udzielił skarżącej odpowiedzi na powyższy wniosek. Odnośnie pytania nr 1 poinformował, że definicja niepożądanego odczynu poszczepiennego (NOP) zawarta w ustawie z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 z późn. zm.) określa, że jest to niepożądany objaw chorobowy pozostający w związku czasowym z wykonanym szczepieniem ochronnym, a prowadzona przez organ statystyka odnosi się do zastosowanych preparatów szczepionkowych, a nie poszczególnych chorób, tym bardziej, że do szczepień wykorzystywane są szczepionki skojarzeniowe (wieloskładnikowe). W 2016 r. do organu zgłoszono w sumie 23 odczyny po preparatach: [...]. Dodatkowo, statystyka dotycząca ilości niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce dostępna jest w Biuletynach "Szczepienia ochronne w Polsce" (publ. w internecie na stronie http://www.pzh.gov.pl/meldunki-epidemiologiczne w zakładce EPIMELD).

W zakresie pytania nr 2 podano, że w 2016 r. zarejestrowano pełny powrót do zdrowia wszystkich dzieci zarejestrowanych jako Niepożądane Odczyny Poszczepienne i zgłoszono 22 przypadki łagodne, a poważy przypadek był tylko jeden. Objawy te polegały na reakcji miejscowej, tj. nasilony odczyn w miejscu wstrzyknięcia (12) i reakcji ogólnej, tj. gorączka powyżej 38 ⁰C (14). Obu tych liczb się nie sumuje do ogólnej liczby przypadków, ponieważ odczyny ze względu na ich charakter mogłyby zostać wykazane w więcej niż jednej kategorii. Jednocześnie statystyka dotycząca charakteru niepożądanych odczynów poszczepiennych w Polsce dostępna jest w Biuletynach "Szczepienia ochronne w Polsce" (publ. w internecie na stronie http://www.pzh.gov.pl/meldunki-epidemiologiczne w zakładce EPIMELD).

W odniesieniu do pytania nr 3 poinformowano, że w 2016 r. nie odnotowano przypadku śmiertelnego, a statystyka dotycząca niepożądanych odczynów poszczepiennychw Polsce dostępna jest w Biuletynach "Szczepienia ochronne w Polsce" (publ. w internecie na stronie http://www.pzh.gov.pl/meldunki-epidemiologiczne w zakładce EPIMELD).

Odpowiadając na pytanie nr 4 i 5 organ podniósł, że przedstawione skarżącej informacje wynikają z Rejestru Niepożądanych Odczynów Poszczepiennych, który jest prowadzony przez organ od 2003 r.

Z kolei odnosząc się do pytania nr 6 i 7 organ stwierdził, że nie posiada takich informacji, jak też nie ma informacji na temat dobrowolnych szczepień w krajach Unii Europejskiej. Podniósł również, że zagadnienia poruszone w pytaniach nr 8-10 nie mają charakteru informacji publicznej.

Pismem z dnia 9 maja 2017 r. skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na bezczynność Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż. w zakresie udostępnienia informacji publicznej, domagając się:

1) zobowiązania Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż. do udzielenia żądanej informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia akt administracyjnych;

2) orzeczenia, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 20 stycznia 2011 r. o odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa (Dz. U z 2011 r. nr 34, poz. 173, obecnie tekst jednolity: Dz. U. z 2016, poz. 1169) w związku z art 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, zwanej dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.");

3) wymierzenia organowi grzywny, na postawie art. 149 § 2 p.p.s.a., w maksymalnej wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a.;

4) zasądzenia kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazała, że Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. wykonując czynności naruszył art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (aktualnie tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej w skrócie "k.p.a."), jak i naruszył przepisy dotyczące udostępniania informacji publicznej, bowiem do dnia złożenia skargi nie udzielił wyczerpujących odpowiedzi na powyżej przytoczone pytania zawarte we wniosku skarżącej z dnia 31 marca 2017 r. Organ administracji publicznej nie udostępnił żądanej informacji ani też nie wydał decyzji odmownej, zgodnie z art. 16 ustawy o dostępie do informacji publicznej, czym naruszył 14 dniowy termin określony art. 13 ust. 1 tej samej ustawy. Na poparcie zaprezentowanego stanowiska skarżąca powołała się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, w tym wyrok WSA w Lublinie z dnia 22 sierpnia 2012 r. o sygn. akt II SAB/Lu 72/12, który w uzasadnieniu podał, że: "o bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej można zatem mówić w sytuacji, gdy zobowiązany do udzielenia tej informacji podmiot nie podejmuje w terminie wskazanym w art. 13 ustawy (przy uwzględnieniu wymienionych wyżej wyjątków) odpowiednich czynności, tj. nie udostępnia informacji publicznej w formie czynności materialno - technicznej lub nie wydaje decyzji o odmowie jej udzielenia.". Natomiast zgodnie z tezą zawartą w wyroku WSA z dnia 13 sierpnia 2015 r. o sygn. akt II SAB/Bk 36/15 "O rażącym charakterze bezczynności w udzieleniu informacji publicznej świadczy nie tylko okres oczekiwania na odpowiedź, ale również postawa pytanego organu przejawiająca lub nieprzejawiająca dobrej woli dla załatwienia wniosku.". W tej sytuacji sąd rozpoznając skargę na bezczynność organu administracji publicznej, na podstawie przepisów art. 149 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 kwietnia 2011 r., obowiązany jest dokonać z urzędu kontroli przewlekłości postępowania administracyjnego, którego dotyczy skarga (por. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2012 r. o sygn. akt II SAB/ Go 59/11). Jednocześnie NSA w wyroku z dnia 11 października 2013 r. o sygn. akt I OSK 1495/13 orzekł: "Zarzucenie w jednym piśmie bezczynności organu i przewlekłości prowadzonego przez niego postępowania nie musi zatem stanowić skumulowania dwóch skarg, o ile kwestionowana jest terminowość i sprawność postępowania w zakończeniu tej samej sprawy administracyjnej. W takiej sytuacji dopuszczalność objęcia jedną skargą obu form opieszałości organu inicjuje jedną sprawę sądowoadministracyjną, w której sąd ma obowiązek rozpoznać i rozstrzygnąć spór o legalność braku wydania aktu lub podjęcia czynności. Pozostaje to w związku z zasadą, że przedmiotem zaskarżenia w konkretnym postępowaniu może być tylko jedna decyzja, postanowienie, inny akt lub podjęta czynność. Liczba zaskarżonych aktów lub czynności determinuje zatem liczbę spraw sądowoadministracyjnych. Przedmiotem postępowania w sprawie ze skargi zarówno na bezczynność, jak i przewlekłość organu stanowi ustalenie, czy zachodzi potrzeba zobowiązania organu do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności. W obu przypadkach sąd administracyjny dysponuje tymi samymi środkami prawnymi, ich zastosowanie jest zaś obowiązkowe w razie stwierdzenie jakiejkolwiek postaci niesprawnego funkcjonowania organu, niezależnie od podniesionych w skardze zarzutów i wniosków oraz podstawy prawnej (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2012 r., akt II OSK 709/12).". Zgodnie z wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt I OSK 285/11, prawo złożenia tej skargi nie wymaga wyczerpania środków zaskarżenia. Powyższe rozważania prowadzą więc do wniosku, że skoro skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej zmierza do jak najszybszego rozpatrzenia wniosku, a ustawa nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może być ona wniesiona do sądu administracyjnego bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Stanowisko to zostało ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. postanowienie NSA z dnia 31 marca 2008 r. o sygn. akt I OSK 262/08; wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05; postanowienie NSA z dnia 03 października 2007 r. o sygn. akt I OSK 1382/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2011 r. o sygn. akt VIII SAB/ Wa 18/11). Ponadto, w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r. o sygn. akt I OPS 6/08 zawarta jest następująca wykładnia stosowania prawa: "Przepis art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności.". Zaś w tezie wyroku NSA z dnia 5 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1031/12 zauważono: "O ile wydanie przez organ administracyjny na dzień orzekania przez Sąd żądanego rozstrzygnięcia sprawy czyni z natury rzeczy niemożliwymi zobowiązanie organu do działania, o tyle nie zwalnia to Sądu z obowiązku zbadania, czy w sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania administracyjnego, a następnie oceny, czy miało ono miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz rozważania, czy zachodzą podstawy do wymierzenia organowi grzywny (art. 149 § 1 i 2 p.p.s.a.). Podjęcie przez organ czynności procesowych powoduje, iż ustaje stan ewentualnej bezczynności organu, co uzasadnia umorzenie postępowania w zakresie skargi na bezczynność organu, ale nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania sądowego dotyczącego skargi strony na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ.". Za uzasadnione w związku z tym należy uznać zobowiązanie organu do ukarania odpowiedzialnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie na podstawie art. 38 k.p.a., gdyż wnioskowane informacje są niezbędne, aby skarżąca mogła świadomie podjąć decyzję dotyczącą szczepienia dziecka.

W odpowiedzi na skargę, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Ż. wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej. Zdaniem organu, zgodnie z obowiązującą do dnia 1 czerwca 2017 r. treścią art. 52 § 3 p.p.s.a. skarżąca miała obowiązek przed złożeniem skargi, wezwać Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Ż. do usunięcia naruszenia prawa, wywołanego rzekomą jego bezczynnością. Skarżąca tego obowiązku nie dopełniła, tak więc nie jest możliwe ustosunkowanie się organu - adresata wniosku - do ewentualnych zarzutów bezczynności. Niezależnie od powyższego organ pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. udzielił skarżącej wszystkich możliwych informacji związanych ze szczepieniami ochronnymi. Dodatkowo, odpowiedź na pytanie dotyczące charakteru odnotowanych odczynów poszczepiennych (z podziałem na ilość i rodzaje) oraz przypadków śmiertelnych udzielona została w pkt 2) i 3) pisma organu z dnia 12 kwietnia 2017 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie podkreślenia wymaga, że postępowanie wszczęte skargą na bezczynność organu cechuje pewnego rodzaju specyfika, gdyż do skutecznego wniesienia skargi nie jest wymagane wcześniejsze wezwanie zobowiązanego organu do usunięcia naruszenia prawa, w rozumieniu art. 52 § 1 p.p.s.a. (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2006 r. sygn. akt II SAB/Wa 40/2006 i WSA w Gliwicach z dnia 28 listopada 2013 r. sygn. akt IV SAB/Gl 103/13, CBOSA), z tego powodu wniosek organu o odrzucenie skargi, zawarty w odpowiedzi na skargę, nie mógł być uwzględniony.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w określonym w prawie terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie lub, gdy wprawdzie prowadzi postępowanie w sprawie, jednakże, mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie kończy go wydaniem stosownego aktu lub nie podejmuje czynności.

Wniesienie skargi na bezczynność organu jest przy tym uzasadnione nie tylko w przypadku niedotrzymania terminu załatwienia sprawy, ale także w przypadku odmowy wydania aktu, mimo istnienia ustawowego obowiązku, choćby organ mylnie sądził, że załatwienie sprawy nie wymaga wydania aktu. Dla uznania bezczynności konieczne jest zatem ustalenie, że organ zobowiązany był na podstawie przepisów prawa do wydania decyzji lub innego aktu albo do podjęcia określonych czynności. Innymi słowy bezczynność organu można określić jako taki stan rzeczy, w którym zawisła przed organem sprawa nie została załatwiona, mimo upływu przewidzianych w przepisach prawa terminów, a organ nie podejmuje w tym zakresie żadnych działań. Dodatkowo, sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi i sformułowanymi w niej wnioskami, lecz ocenia ją w całokształcie okoliczności faktycznych i prawnych, o czym stanowi art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przechodząc od tych ogólnych uwag do realiów badanej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotem kontroli jest bezczynność organu związana z udostępnieniem informacji publicznej, bowiem jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1764), każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu tej ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach oraz w trybie w niej określonym. Co więcej, prawo do uzyskiwania informacji publicznej zagwarantowane jest w Konstytucji RP (art. 61).

W orzecznictwie sądowo-administracyjnym przyjęto, że informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów. Niezależnie od powyższego, aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się odnosić do sfery faktów.

W myśl art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji publicznej są zobowiązane władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, a w szczególności:

1) organy władzy publicznej;

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych;

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa;

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego;

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Podmioty dysponujące informacjami publicznymi mają obowiązek ich udostępnienia bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej). W przypadku, gdy informacja publiczna nie może zostać udostępniona w czternastodniowym terminie, należy powiadomić wnioskodawcę o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni się informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2).

Z dokonanej przez Sąd analizy akt wynika, że skarżąca wnioskiem z dnia 31 marca 2017 r., który wpłynął do zobowiązanego organu w dniu 3 kwietnia 2017 r., wystąpiła o udostępnienie informacji publicznej w zakresie problematyki szczepień ochronnych, obejmujących udzielenie odpowiedzi na 10 pytań i zagadnień, opisanych na wstępie niniejszego uzasadnienia.

Nie ulega wątpliwości, że dotyczą one przedmiotu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy o dostępie do informacji publicznej, a więc informacji o trybie działania państwowej osoby prawnej w zakresie wykonywania przez nią zadań publicznych. Taki walor mają dane odzwierciedlające realizację przez organ inspekcji sanitarnej zadań z zakresu zdrowia publicznego, w tym o prowadzeniu działalności zapobiegawczej i przeciwepidemicznej w zakresie chorób zakaźnych i innych chorób spowodowanych warunkami środowiska w zakresie obowiązkowych szczepień ochronnych, o czym stanowią przepisy art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U z 2017 r. poz. 1261) w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b) i pkt 3 oraz art. 17 i art. 19 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r. poz. 1866 z późn. zm.). Jak wynika z art. 5 pkt 3 ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej do zakresu działania Państwowej Inspekcji Sanitarnej w dziedzinie zapobiegania i zwalczania chorób, o których mowa w art. 2, należy między innymi ustalanie zakresów i terminów szczepień ochronnych oraz sprawowanie nadzoru w tym zakresie.

Przyjdzie zaznaczyć, że złożenie wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej nie nakłada na podmiot zobowiązany obowiązku automatycznego udostępnienia informacji, gdyż w pierwszej kolejności powinien on stwierdzić, czy jest w posiadaniu wnioskowanej informacji, a następnie, czy przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej znajdują zastosowanie w danej sytuacji. Dopiero w przypadku pozytywnej odpowiedzi w dalszej kolejności podmiot zobowiązany powinien ocenić, czy nie zachodzą przesłanki ograniczające dostępność informacji, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

W rozpatrywanej sprawie organ pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. odniósł się do wszystkich pytań i zagadnień zawartych we wniosku o numerach 1-5, w tym również udostępniając posiadaną informację publiczną wskazał stronę internetową Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, na której zamieszczone są dane dotyczące liczby i rodzaju niepożądanych odczynów szczepiennych (pytania numer 1-3 wniosku). Zatem w tym zakresie nie był bezczynny, ale udzielił odpowiedzi na pytania, które skarżąca sprecyzowała we wniosku i to w ustawowym terminie, tj. w terminie 14 dni od dnia jego złożenia. Natomiast co do treści pytania numer 6 i 7 organ wskazał, że nie posiada takich informacji, oraz uznał, że pytania o numerach 8-10 nie dotyczą informacji publicznej.

Zdaniem składu orzekającego, przyjdzie zauważyć, że treść pytania numer 6 (o to, czy w innych krajach Unii Europejskiej szczepienia, do których wykonania organ wzywa mają charakter obowiązkowy), dotyczy udzielenia informacji o prawie krajowym (wewnętrznym) obowiązującym w innych niż Polska krajach Unii Europejskiej, która to informacja nie mieści w się w zakresie pojęcia informacji o sprawach publicznych i nie daje się przyporządkować do żadnej z kategorii wskazanych przykładowo w art. 6 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W szczególności treść regulacji prawnych dotyczących obowiązku szczepień obowiązujących w innych krajach Unii Europejskiej w ramach ich prawa krajowego nie została wytworzona przez polskie władze publiczne i nie odnosi się do polskich władz publicznych, czy też nie jest zadaniem władzy publicznej i gospodarowaniem mieniem publicznym na terenie Polski. Powyższe oznacza, iż zakresie pytania 6 wniosek skarżącej z dnia 31 marca 2017 r. nie może być uznany za wniosek o udostępnienie informacji publicznej.

Nie sposób także uznać, że deklarowany przez organ brak informacji dotyczących danych o epidemiach chorób, co do których w krajach UE szczepienia są obowiązkowe, stanowi informację publiczną (pytanie numer 7).

Również oceniając sformułowanie pytania numer 8 i 9 oraz związanych z nim zagadnień trzeba zauważyć, iż nie mogą być one uznane za wniosek o udostępnienie publicznej, albowiem stanowią ocenę skarżącej w zakresie negatywnych dla zdrowia skutków szczepień obowiązkowych oraz wymuszają na organie ustosunkowanie się do zaprezentowanej oceny, jak też precyzują pogląd skarżącej, co do sprzeczności obowiązującego w Polsce ustawodawstwa w zakresie szczepień z normą art. 8 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności.

Tymczasem, z art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej wynika między innymi, że organy władzy publicznej obowiązane są udostępnić "oceny dokonywane", a więc takie, którymi dysponują już w dacie otrzymania wniosku, to jednocześnie z przepisu tego nie wynika, iż w trybie i na zasadach przewidzianych w ustawie o dostępie do informacji publicznej organ jest obowiązany dokonywać ocen dotyczących zgodności prawa krajowego z prawem międzynarodowym, czy też racjonalności i celowości regulacji prawnych stanowiących podstawę działania tegoż organu. Inaczej rzecz ujmując, na zasadach określonych w przepisach o dostępie do informacji publicznej nie można domagać się dokonywania przez organ oceny prawidłowości funkcjonowania tego, bądź innych organów władzy publicznej, a do czego zdaniem składu orzekającego faktycznie sprowadzało się pytanie numer 8-10 wniosku, kwestionujące bezpieczeństwo szczepień obowiązkowych dla osób im podlegających oraz zgodność działań organów inspekcji sanitarnej w tym zakresie z prawem międzynarodowym.

W tym miejscu jeszcze raz podkreślenia wymaga, iż aby konkretna informacja posiadała walor informacji publicznej, to musi się ona odnosić do sfery faktów (czyli do istniejącego już stanu rzeczy oraz do czynności dokonanych już przez organ władzy publicznej), a nie do sfery przypuszczeń, względnie poglądów co do potencjalnej szkodliwości szczepień i niezgodności regulacji dotyczących szczepień obowiązkowych z innymi przepisami. Podsumowując stwierdzić należy, iż odnośnie zagadnień i pytań numer 6-10 organ również nie pozostawał w bezczynności, albowiem żądane informacje nie stanowiły informacji publicznej, a w konsekwencji nie doszło w ogóle do skutecznego zainicjowania postępowania w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Co za tym idzie brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych dla dokonywania oceny prawidłowości i terminowości udzielonych skarżącej w tym zakresie odpowiedzi.

Podkreślić należy, iż sąd administracyjny orzekający w przedmiocie skargi na bezczynność organu władzy publicznej w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie jest uprawniony merytorycznej kontroli prawidłowości udzielonej skarżącej w odpowiedzi. Stąd też, polemizowanie z organem w skardze, że przedstawiona przez niego pisemna odpowiedź nie spełnia oczekiwań skarżącej i nie jest zgodna z jej wnioskiem, nie mogło być uznane za skuteczną formę wykazania, iż organ pozostawał w tym zakresie w bezczynności. Z bezczynnością organu w zakresie dostępu do informacji mamy bowiem do czynienia w sytuacji, gdy organ milczy wobec wniosku o udzielenie takiej informacji a nie, gdy rozpozna wniosek w sposób niezadowalający dla wnioskodawcy. Chodzi tu bowiem o niezajęcie jakiegokolwiek stanowiska w sprawie, a nie takie przedstawienie odpowiedzi, która nie satysfakcjonuje strony (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 kwietnia 2012 r. sygn. akt I OSK 191/12 i z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. I OSK 638/1, CBOS).

W tej sytuacji, w ocenie Sądu należało stwierdzić, że organ nie pozostawał w bezczynności, gdyż udzielił odpowiedzi w terminie ustawowym i udostępnił skarżącej będącą w jego dyspozycji informację publiczną, jak też nie naruszył przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej w związku z art. 6 k.p.a

W tym stanie rzeczy, Sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.