Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1745/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Służba celna
Skarżony organ: Szef Służby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 223  ust. 2  pkt 3
journal: Dz.U. 2009 nr 168 poz 1323
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Andrzej Kołodziej Sędzia WSA – Joanna Kube Sędzia WSA – Stanisław Marek Pietras (spraw.) Protokolant – specjalista Marek Kozłowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej – oddala skargę –


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w [...] aktem mianowania z dnia [...] listopada 2009 r., działając na podstawie art. 223 ust. 1 i 4 oraz art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b) ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, z dniem [...] listopada 2009 r. mianował W.S. na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.

Skarżący w dniu [...] kwietnia 2011 r. złożył od powyższego mianowania odwołanie do Szefa Służby Celnej.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] września 2011 r. nr [...], utrzymał w mocy akt mianowania Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia [...] listopada 2009 r.

W wyniku skargi wniesionej przez skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 lutego 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 2706/11, stwierdził nieważność powyższej decyzji.

Po złożeniu przez skarżącego wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania nadanym w dniu [...] marca 2012 r. i załączając odwołanie z dnia [...] marca 2012 r., Szef Służby Cywilnej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...], przywrócił termin do wniesienia odwołania.

W odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy, poprzez mianowanie na stopień służbowy nadkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenia zaskarżonej decyzji w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ze wskazaniem, iż przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ winien wziąć pod uwagę dyspozycję wynikająca z treści przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, zarzucając jej naruszenie art. 6 i 7 k.p.a. oraz bezpośrednio art. 7 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej oraz wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a nadto naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez nieprawidłową wykładnię w zakresie terminu "zajmowania stanowiska związanego z wykonywaniem funkcji kierownika. W uzasadnieniu zaś podał, że spełnia warunki, o których mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i wskazał, iż w trakcie pełnienia służby zajmował stanowiska służbowe związane z wykonywaną funkcją kierownika, a mianowicie [...]. Ponadto podniósł, iż Dyrektor Izby Celnej w [...] nie przyjął za podstawę decyzji przepisu powszechnie obowiązującego, gdyż dokonał rozstrzygnięcia sprawy w oparciu o interpretację Dyrektora Departamentu Służby Celnej Ministerstwa Finansów zawartą w piśmie nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r. nakazującą wykładnię art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w ten sposób, że stanowisko, którego zajmowanie wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy lub pracowników, to stanowisko należące do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisko kierownicze wymienione w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy.

Szef Służby Celnej decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], mając za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...]. W uzasadnieniu podał, że obowiązek nadania nowego stopnia służbowego funkcjonariuszom Służby Celnej w terminie do dnia 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323), stanowiącego, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe i regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej w zakresie stopnia służbowego na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami dotychczasowej ustawy. Z kolei mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach uregulowany został w art. 223 ust. 2 – 6 ustawy i w świetle powyższych przepisów, zadaniem organu było umieścić danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Zgodnie natomiast z art. 223 ust. 7 ustawy, określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6, uzależnione było od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej. Zgodnie z treścią art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, na podstawie którego skarżący domaga się mianowania na stopień służbowy nadkomisarza celnego w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 ustawy - określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Jednakże przepis ten nie mógł mieć zastosowania wobec niego, bowiem dotyczy on funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Tymczasem z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że przed dniem wejścia w życie ustawy W. S. zajmował stanowisko inspektora celnego i posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego, a zgodnie z art. 223 ust. 4 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego, określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. Natomiast fakt, że od dnia [...] kwietnia 2005 r. do chwili wejścia w życie ustawy kieruje [...], nie uzasadnia żądania skarżącego, bowiem takiej kategorii stanowisk (w tym kierowniczych), nie przewidywały przepisy zarówno poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i obecnie obowiązującego aktu prawnego. Podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, niewątpliwie dotyczy stanowisk należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej wymienionych odpowiednio w art. 17 ust. 1 i ust. 13 ustawy z dnia 24 lipca 1999r. o Służbie Celnej, przy czym do stanowisk kierowniczych wymienionych w art. 17 ust. 13 ustawodawca zaliczył kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Jednocześnie zwrócono uwagę na załącznik nr 1 (tabela stanowisk służbowych oraz wymaganych kwalifikacji do ich zajmowania) do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U nr 25, poz. 301, z póz. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r., który zawiera pełen katalog stanowisk służbowych w Służbie Celnej i w akcie tym nie wyszczególniono stanowiska kierującego [...], czy też [...]. Nie ulega zaś wątpliwości, że w kontekście uregulowań zawartych tak w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i w powyższym rozporządzeniu, źródłem podporządkowania służbowego jest zajmowane stanowisko. Wobec powyższego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy mógł mieć zastosowanie wyłącznie do funkcjonariuszy zajmujących stanowiska kierownicze wymienione w załączniku do wyżej wymienionego rozporządzenia, które normuje zamknięty katalog stanowisk, na których zgodnie z art. 7 ust. 1 uchylonej ustawy mogą pełnić służbę funkcjonariusze celni. Wskazano dalej, że kwestie związane ze stanowiskami kierowniczymi w Służbie Celnej unormowane zostały w Rozdziale 4 poprzednio obowiązującej ustawy o Służbie Celnej. W przepisie art. 17 zamieszczonego w powyższym Rozdziale uregulowane zostało zagadnienie hierarchii między funkcjonariuszami celnymi zajmującymi różne stanowiska służbowe, jak i problematyka związana z istnieniem i funkcjonowaniem organu, jakim jest Szef Służby Celnej. Ustawodawca w art. 17 ust. 13 ustawy zdefiniował pojęcie stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, przez które rozumiane są stanowiska wiążące się z podporządkowaniem służbowym innych funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej. Podkreślono przy tym, że w art. 17 ust. 14 ustawy przewidziano, iż do obsadzania i zwalniania stanowisk kierowniczych, tj. stanowisk o których mowa w art. 17 ust. 13 ustawy, stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące powoływania i odwoływania zastępcy naczelnika urzędu celnego i powyższe wskazuje w sposób jednoznaczny, że stanowiska kierownicze w Służbie Celnej, to stanowiska obsadzane w drodze powołania. Natomiast skarżący W. S. nie został powołany na stanowisko "kierującego [...]", czy też "kierującego [...]", gdyż takiej kategorii stanowisk, w tym kierowniczych, nie przewidywały przepisy poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. I nie przewidują również przepisy obecnie obowiązującego aktu prawnego. Dokumentu przemawiającego za zasadnością mianowania skarżącego na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej nie może również stanowić Karta Zakresu Obowiązków i Uprawnień, przyjęta do wiadomości i stosowania przez skarżącego, określająca zadania stanowiska pracy inspektora celnego wymienionego, w której to ujęto m. in. zapisy odpowiednio:

1.1 .Określenie zadań stanowiska pracy-

- [...]

Wskazano, że nie kwestionuje się faktu [...], lecz obowiązki te wykonuje w ramach zleconych czynności faktycznych na stanowisku inspektora celnego. Niemniej jednak wyznaczenie funkcjonariusza przez naczelnika urzędu na [...] nie może być utożsamiane z objęciem przez niego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnieniem obowiązków na takim stanowisku, do czego wprost nawiązuje przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Gdyby bowiem ustawodawca zamierzał rozszerzyć, poza osoby formalnie pełniące służbę na stanowisku związanym z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników krąg podmiotów, które winny być mianowane do wyżej wymienionego korpusu, to unormowałby taką sytuację stosownym zapisem i to wprost, a wobec braku takowej regulacji, brak też jest podstaw do zastosowania rozszerzającej wykładni art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Reasumując, skarżący – jak wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach osobowych – w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy o Służbie Celnej, pełnił służbę na stanowisku inspektora celnego w stopniu służbowym dyspozytora celnego i w zaistniałej sytuacji Dyrektor Izby Celnej w [...] związany ustawowym mechanizmem przypisania funkcjonariusza do danego korpusu, który wprost wynika z treści odpowiedniego dla konkretnego funkcjonariusza ustępu (2 – 6) art. 223 dokonał mianowania go na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej. Tym samym zarzut skarżącego odnośnie naruszenia przepisu art. 6, jak i art. 7 k.p.a., należy uznać za niezasadny. Ponadto zgodnie z art. 223 ust. 7 ustawy, określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6, uzależnione jest od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej. Zatem mając na uwadze powyższe kryteria, Dyrektor Izby Celnej w [...] dokonując mianowania skarżącego na stopień służbowy aspiranta celnego, wziął pod uwagę okres służby funkcjonariusza, jego doświadczenie, wykształcenie oraz studia podyplomowe związane z zakresem działania Służby Celnej, zajmowane stanowisko i posiadany dotychczas stopień służbowy i wobec powyższego, mianowania na stopień służbowy aspiranta celnego dokonano prawidłowo, z uwzględnieniem przesłanek zawartych w tym przepisie. Ponadto akt mianowania z dnia [...] listopada 2009 r. został podpisany przez Dyrektora Izby Celnej w [...] z upoważnienia Szefa Służby Celnej. Natomiast zgodnie natomiast z art. 223 ust. 1 ustawy, mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe dokonuje kierownik urzędu, a kierownikiem urzędu dla funkcjonariuszy pełniących służbę w izbie celnej jest dyrektor izby celnej (art. 24 ust. 3 ustawy). Zapis "z upoważnienia Szefa Służby Celnej" zawarty w akcie mianowania stanowił zatem błąd pisarski i nie miał wpływu na treść rozstrzygnięcia, co wyjaśniono przez Dyrektora Izby Celnej w [...] w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skarżący W. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji w całości oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając:

1. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, poprzez jego błędną wykładnię w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy

2. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez:

a. naruszenie art. 2 i art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. nr 78, poz. 483 ze zm.), poprzez działanie organu wbrew zasadzie demokratycznego państwa prawnego, a także zasadzie działania organu państwa na podstawie i w granicach prawa oraz art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 nr 98, poz. 1071 t.j. ze zm.), tj. wyrażonej w tym przepisie zasady praworządności poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego tj. art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej i rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o interpretacje Szefa Służby Celnej zawarte w pismach [...] oraz [...] i o pisemne polecenie [...] i [...];

b. naruszenie przepisu art. 7 i 77 § 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem funkcjonariuszy celnych lub pracowników;

c. naruszenie przepisu art. 138 § 1 k.p.a., poprzez wydanie rozstrzygnięcia nieprzewidzianego w tym przepisie i rozstrzygnięcie sprawy tylko w zakresie korpusu, nie rozstrzygając w zakresie stopnia funkcjonariusza celnego,

d. naruszenie przepisów prawa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia wobec funkcjonariusza na podstawie niedostosowania struktury organizacyjnej Urzędu Celnego w [...] w zakresie stosowania "[...]"

W uzasadnieniu powołał się na opisany powyżej stan faktyczny i wskazał na zajmowane przez siebie stanowiska służbowe, a przytoczone już wyżej oraz podał przebieg służby. W dalszej części stwierdził, że zaskarżoną decyzję wydano z rażącym naruszeniem prawa, poprzez pominięcie przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, bowiem obowiązek uwzględnienia powyższego przepisu, jako podstawy prawnej mianowania, wynika wprost ze stanu faktycznego niniejszej sprawy, gdzie w okresie od [...] października 2005 r. do chwili obecnej pełni obowiązki [...]. W związku z tym, że powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2009 r., nr 168, poz. 1323), mianowanie na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne. W myśl bowiem art. 223 ust. 3 pkt 2 o Służbie Celnej, "funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2, określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej", a pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", powinno być rozumiane zgodnie z wykładnią językową, jako dowolny okres poprzedzający wejście ustawy w życie. Natomiast zastosowanie wykładni przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej, opartej na pisemnych wskazówkach Szefa Służby Celnej, prowadzi do interpretacji rozszerzającej pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy". Dalej wskazał, że działanie organu w niniejszej sprawie narusza konstytucyjną zasadę praworządności (art. 2 i 7 Konstytucji RP), wzmocnioną w ramach postępowania administracyjnego przepisem art. 6 k.p.a. Art. 2 Konstytucji RP wprowadza fundamentalną zasadę demokratycznego państwa prawa. Zasada ta ujmuje prawo, jako podstawę i granicę wszystkich działań państwa, a więc zwłaszcza działań organów administracji państwowej (w tym organów celnych). Zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa i powyższa zasada jest powtórzeniem treści art. 7 Konstytucji RP. Stąd też zaskarżona decyzja (akt mianowania) narusza art. 6 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie przepisu prawa powszechnie obowiązującego w postaci art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, a przyjęta przez organ podstawa rozstrzygnięcia jest niedopuszczalna. Dyspozycja art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy została sformułowana w sposób dyskrecjonalny i nie dopuszcza możliwości pominięcia przez organ określający stopnie służbowe kryterium mianowania wskazanego w tym przepisie, zaś on sam w okresie od [...] października 2005 r. zajmuje stanowisko [...]. W związku z tym, iż powyższa okoliczność miała miejsce przed dniem 31 października 2009 r., tj. przed datą wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, mianowanie odwołującego na stopień w korpusie oficerów młodszych było obligatoryjne i treść art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy nie pozostawia w tym zakresie wątpliwości, a jego brak w podstawie prawnej aktu mianowania wskazuje na pominięcie przez Dyrektora Izb Celnej przepisu prawa materialnego, którego zastosowanie było obowiązkowe. Zgodnie z art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej, Szef Służby Celnej zapewnia sprawne i efektywne wykonywanie jej zadań, w szczególności przez kształtowanie polityki kadrowej i szkoleniowej. Wskazany przepis nie nadaje Szefowi Służby Celnej jednoznacznych uprawnień, lecz jest normą o charakterze ogólnym, która wymaga konkretyzacji w przepisie szczególnym. Takim przepisem jest np. art. 24 ust. 3, który powierza Szefowi Służby ściśle oznaczone zadania wobec określonej kategorii funkcjonariuszy (zadania kierownika urzędu wobec funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych w urzędzie obsługującym ministra wykonuje Szef Służby Celnej). Ogólna dyspozycja art. 10 ust. 3 pkt 3 ustawy, w świetle braku przepisu szczególnego, wyklucza wydawanie przez Szefa Służby konkretnych wytycznych w zakresie zadań powierzonych przez ustawę Dyrektorowi Izby. Art. 223 ust. 1 ustawy wskazuje jednoznacznie, że kierownik urzędu (Dyrektor Izby Celnej, zob. art. 24 ust. 3 w zw. z art. 22 pkt 2-3 ustawy) dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Powyższy przepis wskazuje wyłączną kompetencję Dyrektora Izby Celnej. Z tego względu wykluczone jest wydawanie w tym zakresie poleceń służbowych i wiążących interpretacji prawnych przez Szefa Służby Celnej. Podkreślono, że interpretacja prawna narzucona Dyrektorowi Izby Celnej spowodowała niezastosowanie przepisu prawa powszechnie obowiązującego, którego zastosowanie w niniejszej sprawie było obligatoryjne. Niezależnie od powyższego podał, że przepis art. 7 k.p.a. wyraźnie wskazuje, iż to na organie administracji publicznej spoczywa ciężar wyczerpującego i obiektywnego zebrania materiałów niezbędnych do wydania prawidłowego pod względem merytorycznym rozstrzygnięcia, zaś Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję w przedmiocie jego mianowania bez niezbędnego wyjaśnienia stanu faktycznego w postaci zajmowania przed dniem 31 października 2009 r. stanowiska kierownika. Pominięcie tego faktu przy wydaniu aktu mianowania, art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej spowodowało wyłączenie z zakresu postępowania administracyjnego stanu faktycznego, który winien być obowiązkowo wzięty pod uwagę. On sam legitymuje się okresem służby na stanowisku kierownika, zatem pominięcie dyspozycji art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy świadczy o niewyjaśnieniu, jakie stanowisko zajmował w trakcie pełnienia służby w Służbie Celnej. Ponadto zgodnie z art 138 § 1 k.p.a., organ II instancji nie ma swobody co do sposobu określania skutków prawnych będących następstwem wniesienia odwołania, lecz władny jest podjąć takie tylko rozstrzygnięcia, jakie są przewidziane w art. 138 k.p.a., przy uwzględnieniu ograniczenia zawartego w art. 139 k.p.a., czyli zakazu reformationis in peius. Ponadto Szef Służby Celnej, wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] sierpnia 2012 r., nie wypowiedział się co do stopnia służbowego funkcjonariusza celnego i organ II instancji nie może ograniczać się w sentencji wyłącznie do korpusu, skoro decyzja Dyrektora Izby Celnej dotyczyła dwóch elementów tj. korpusu i stopnia służbowego.

W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m. in., poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem podlega oddaleniu, bowiem zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem. Stosownie do treści art. 223 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.), funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy zajmował stanowisko, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, bądź pełnił obowiązki na tym stanowisku oraz pełnił służbę w służbie stałej w stopniu innym niż wymieniony w pkt 1 i w ust. 2 – określa się stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej. Umieszczenie powołanego przepisu w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe" świadczy o szczególnej regulacji, która miała na celu dokonanie przejrzystej oraz "łagodnej" zmiany stosunków służbowych z poprzednio obowiązującej ustawy pragmatycznej i było podyktowane potrzebą pozostawienia pozostających do tego czasu w służbie osób ze statusem funkcjonariusza. Nowa ustawa pragmatyczna wprowadziła też nowy katalog stopni służbowych oraz nieobowiązujące wcześniej korpusy osobowe z przypisaniem do nich stopni służbowych i co do zasady nadanie "nowego" stopnia służbowego w określonym korpusie uzależnione było od posiadanego, bezpośrednio przed wejściem w życie ustawy, stopnia służbowego, zaś wyjątek w stosunku do art. 223 ust. 2, jak i w art. 223 ust. 3 pkt 1 oraz ust. 4, 5 i 6, gdzie następowało takie mianowanie, stanowił cytowany już wyżej przepis art. 223 ust. 3 pkt 2, uzależniający mianowanie od poprzednio zajmowanego stanowiska służbowego. Analizując w dalszym ciągu powyższy przepis stwierdzić należy, że oczywistą i niewymagającą żadnej dodatkowej wykładni przesłanką skorzystania z mianowania na jego podstawie, było zajmowanie do czasu wejścia w życie ustawy stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, albo pełnienie obowiązków na takim stanowisku. Z kolei użytego tam sformułowania "stanowisko" i jego znaczenia należy poszukiwać w poprzedniej pragmatyce, tj. w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Mimo jednak, że brakowało w niej legalnej definicji "stanowiska", to z drugiej strony w art. 7 ust. 1 stanowiło się, że funkcjonariusze pełnią służbę na stanowiskach służbowych. Ponadto w art. 7 ust. 3 ustawodawca przewidział dla ministra właściwego do spraw finansów delegację do określenia w drodze rozporządzenia stanowisk służbowych mających funkcjonować w strukturach Służby Celnej i w konsekwencji w załączniku nr 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 marca 2000 r. w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni (Dz. U. nr 25, poz. 301 z późn. zm.), zawarto tabelę wszystkich stanowisk występujących w izbach celnych i urzędach celnych wraz z wyszczególnieniem kwalifikacji wymaganych do zajmowania takich stanowisk. Zatem były to stanowiska w rozumieniu cytowanego już wyżej art. 7 ust. 1 "starej" ustawy pragmatycznej, zaś obsadzanie stanowisk służbowych przewidywano w drodze decyzji administracyjnej, a pełnienie przez funkcjonariusza innych obowiązków, bądź wykonywanie innych zadań służbowych nie prowadziło do zmiany stanowiska służbowego i wobec powyższego nie można było stawiać znaku równości z zajmowaniem stanowiska służbowego lub pełnieniem obowiązków na tym stanowisku służbowym. Skoro tak, to odnosi się to również do stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym w myśl art. 223 ust. 3 pkt 2 "nowej" ustawy pragmatycznej i powoduje odniesienie się do "starej" ustawy pragmatycznej. Zatem w myśl art. 17 ust. 13 tejże ostatniej ustawy, stanowiska, które wiążą się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, w szczególności stanowiska: kierownika zmiany, referatu, oddziału oraz naczelnika wydziału w izbie celnej, są stanowiskami kierowniczymi w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, zaś zwrot "w szczególności" oznacza, iż nie jest to katalog zamknięty. Z drugiej strony jednak świadczy, że za stanowisko kierownicze uznać należy każde stanowisko związane z podporządkowaniem funkcjonariuszy lub pracowników, jednakże nie oznacza to, iż każde podporządkowanie służbowe rodzi skutki zawarte w art. 223 ust. 3 pkt 2 "nowej" ustawy, bowiem – podobnie jak w art. 17 ust.13 "starej" ustawy – mowa jest wyłącznie o stanowisku związanym z podporządkowaniem innych osób.

Reasumując, źródłem przyporządkowania służbowego może być wyłącznie stanowisko służbowe, a zatem "art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej ma zastosowanie tylko do osób, które zajmowały stanowisko lub pełniły obowiązki na stanowisku służbowym w rozumieniu art. 17 ust. 13 w zw. z art. 7 ust. 1 z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej i skoro pełen katalog stanowisk w Służbie Celnej zawierało wspomniane rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie stanowisk służbowych funkcjonariuszy celnych oraz szczegółowego trybu nadawania im stopni, to bezsporne dla Sądu jest, że w kontekście uregulowań zawartych w ustawie z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej, jak i rozporządzeniu z dnia 30 marca 2000 r., w rachubę mogą także wchodzić inne stanowiska kierownicze niewyszczególnione w art. 17 ust. 13 cyt. ustawy, ale wymienione w załączniku nr 1 do powołanego rozporządzenia" (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 1775/11).

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie skarżący do chwili wejścia w życie ustawy kierował [...], jednakże w świetle powyższej analizy i dodatkowo w zestawieniu z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2000 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego w Służbie Celnej oraz szczegółowych zasad przyznawania i wypłacania dodatków do uposażenia zasadniczego (Dz. U. nr 36, poz. 408 ze zm.), w którym nie wyszczególniono takich stanowisk, uznać należy, że wykonywanych przez niego zadań nie można utożsamiać z zajmowanym stanowiskiem służbowym lub pełnieniem obowiązków na stanowisku kierowniczym w omawianym znaczeniu, mimo ewentualnego podporządkowania służbowego innych funkcjonariuszy lub ze zmianą dotychczasowego stanowiska służbowego i powołaniem na stanowisko lub powierzeniem obowiązków na stanowisku, które wiązało się z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników.

Skoro zatem skarżący W. S. kierując wprawdzie – jak już wyżej opisano – [...], to jednakże do dnia 31 października 2009 r., tj. do dnia wejścia ustawy w życie posiadał stopień służbowy dyspozytora celnego na stanowisku inspektora celnego. Tymczasem zgodnie z treścią art. 223 ust. 4 ustawy, funkcjonariuszowi celnemu, który przed dniem wejścia w życie ustawy pełnił służbę w stopniu młodszego aspiranta celnego, starszego dyspozytora celnego albo dyspozytora celnego określa się stopień w korpusie aspirantów Służby Celnej. W tej sytuacji zatem mianowanie go na stopień służbowy aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej uznać należy za zgodne z prawem.

W tym stanie rzeczy, w konsekwencji, żaden ze wskazanych przez skarżącego przepisów nie został naruszony i dodać należy, że – wbrew jego zarzutowi – Szef Służby Celnej utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wypowiedział się co do stopnia służbowego.

W tym stanie rzeczy, na mocy art. 151 w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.