Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 373/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-04-04 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6123 Zasób geodezyjny i kartograficzny
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Odmówiono przyznania prawa pomocy co do całości wniosku
Powołane przepisy: article: art. 245 par. 2 art. 246 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym Przewodniczący: Sędzia WSA Ireneusz Dukiel po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 4 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie ze skargi D. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem o stwierdzeniu nieważności postanowienia przekazującego według właściwości wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej postanowieniem o przekazaniu zażalenia na postanowienie o przekazaniu wniosku o wydanie kserokopii mapy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II o uiszczeniu wpisu od opisanej w sentencji skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w J. G. z dnia 19 marca 2012 r. nr [...] w kwocie 200 zł skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. W uzasadnieniu podniosła, że łączny miesięczny dochód brutto jej i męża, z którym prowadzi gospodarstwo domowe wynosi 1849 zł oraz że posiada udziały we własności działek gruntu o łącznej pow. 2.500 m². Wskazała także na fakt swojego zadłużenia.

Pismem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, doręczonym w dniu 4 lutego 2013 r., wezwano wnioskodawczynię do sprecyzowania i udokumentowania w terminie 7 dni danych dotyczących jej dochodów, zobowiązań i miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem siebie i domu, a także wyjaśnienia m.in. czy korzysta z pomocy osób trzecich, w jakiej wysokości byłaby w stanie uiścić wpis sądowy, z jakich źródeł czerpała środki na ponoszenie dotychczasowych kosztów postępowania oraz przedstawienia dokumentów potwierdzających fakt zadłużenia oraz jego wysokość

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżąca wskazała, że nie jest w stanie uiścić żadnego wpisu oraz załączyła kserokopię tzw. odcinka emerytalnego, z którego wynika, że przyznane jej świadczenie emerytalne wynosi 1.425 zł, a otrzymuje je wysokość 840,71 zł. netto. Oświadczyła także, że swoją trudną sytuację majątkową wykazała we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Postanowieniem z dnia 20 lutego 2013 r., doręczonym wnioskodawczyni w dniu 15 marca 2013 r., referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu odmówił skarżącej przyznania prawa pomocy.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem w dniu 19 marca 2013 r. D. W. złożyła skutecznie sprzeciw, w wyniku czego postanowienie referendarza utraciło moc. W jego uzasadnieniu wskazała, że nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych, a wszystkie prośby i oświadczenia są interpretowane na jej niekorzyść.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.p.s.a. (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Mając na uwadze powyższe regulacje Sąd ponownie rozpoznał na podstawie zebranego materiału dowodowego wniosek strony o przyznanie prawa pomocy.

Zgodnie z postanowieniami art. 245 § 1 p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Prawo pomocy w zakresie częściowym, obejmuje zaś zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków lub tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę powyższe uregulowania normatywne, należy zauważyć, że w sytuacji gdy osoba fizyczna spełnia przesłanki określone w powyższym przepisie obowiązkiem Sądu jest przyznanie prawa pomocy. Na podmiocie ubiegającym się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, spoczywa jednakże ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zadaniem więc strony, jest niejako przekonanie Sądu, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala uczynić zadość wymogom opłaty kosztów postępowania. W tym celu powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. W gestii Sądu znajduje się już ocena czy strona w sposób należyty uargumentowała zasadność przyznania niniejszej pomocy (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005). Zadaniem Sądu jest zatem dokonanie wszechstronnej i rzetelnej oceny wskazanych we wniosku okoliczności uzasadniających przyznanie niniejszego prawa, z uwzględnieniem zasad logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy.

Prawidłowe rozpatrzenie słuszności przyznania prawa pomocy wymaga uwzględnienia z jednej strony obciążeń finansowych wnioskodawcy, a z drugiej strony - jego możliwości finansowych. Przy ustalaniu możliwości finansowych wnioskodawcy należy mieć na uwadze jego realną sytuację materialną, biorąc pod uwagę dochód w przeliczeniu na członków rodziny oraz obciążenia finansowe w zakresie faktycznie ponoszonych wydatków.

Odnosząc się do wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym stwierdzić należy, że w stanie faktycznym istniejącym w rozpatrywanej sprawie brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie, tym samym wniosek ten nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd przede wszystkim zwrócił uwagę, że w uzasadnieniu złożonego wniosku strona nie wskazała udokumentowanych okoliczności motywujących niemożność poniesienia kosztów postępowania. Nie przedłożyła także stosownych dokumentów na skutek wezwania w tym przedmiocie czy też na etapie złożenia sprzeciwu, chociaż to na wnioskodawcy ciąży obowiązek nie tylko rzetelnego i wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego, ale także poparcia powoływanych okoliczności środkami dowodowymi. W realiach niniejszej sprawy, podniesione przez wnioskodawczynię okoliczności, na których oparła swój wniosek o przyznanie prawa pomocy (niemożność uiszczenia żadnych kosztów postępowania, fakt zadłużenia), zostały w istocie jedynie zasygnalizowane, ale nie wykazane, czyli, dowiedzione, udokumentowane, udowodnione (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt I FZ 189/11, Lex 948866). Podany natomiast we wniosku łączny dochód miesięczny brutto skarżącej oraz jej męża w wysokości 1849 zł, wskazuje, że wnioskodawczyni posiada stały miesięczny dochód, z którego może pokryć koszty postępowania. Natomiast korzystanie z instytucji prawa pomocy powinno mieć miejsce jedynie w wypadkach uzasadnionych szczególnymi okolicznościami, a więc wtedy, gdy wnioskodawca rzeczywiście nie posiada żadnych lub wystarczających możliwości sfinansowania kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy znajduje zatem zastosowanie tylko w przypadkach osób charakteryzujących się wyjątkowo trudną sytuacją materialną np. osób żyjących w ubóstwie, które są pozbawione środków do życia, a pozyskanie przez nie kwot na sfinansowanie kosztów udziału w sporze sądowym jest obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2011 r., sygn. akt I OZ 759/11, Lex nr 964732).

Mając zatem powyższe na względzie, stosownie do postanowień art. 245 § 2 w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzeczono jak w sentencji postanowienia.