Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1620/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.73 ust.1-4
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędziowie NSA Janina Antosiewicz del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant asystent sędziego Piotr Baryga po rozpoznaniu w dniu 29 września 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miejskiej Kraków od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 maja 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 450/10 w sprawie ze skargi Polskiej Prowincji Zakonu [...] oraz Klasztoru Ojców [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Gminy Miejskiej Kraków na rzecz Polskiej Prowincji Zakonu [...] oraz Klasztoru Ojców [...] solidarnie kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Kr 450/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie ze skargi Polskiej Prowincji Zakonu [...] i Klasztoru [...] w K. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] stycznia 2010 r., nr [...], w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.

Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.

Decyzją z dnia [...] października 2008 r. znak: [...] na podstawie art. 128 ust. 1, art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. nr 261 poz. 2603 ze zm.) Prezydent Miasta K. orzekł:

1. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz Polskiej Prowincji Zakonu [...] za nieruchomość oznaczoną jako działka nr A o pow. 0,0276 ha obr. [...] jedn. ewid. K. – P., obj. [...], zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej ul. [...] w K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Gminy K., zgodnie z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...],

2. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz Klasztoru [...] w K. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr A o pow. 0,0276 ha obr. [...] jedn. ewid. K. P. obj. [...], zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej ul. [...] w K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Gminy K. zgodnie z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...].

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Polską Prowincję Zakonu [...] oraz Klasztor [...] w K., Wojewoda Małopolski decyzją z dnia [...] grudnia 2008 r. znak [...] uchylił decyzję organu I instancji uznając, że Prezydent Miasta K. (pełniący funkcję Starosty) był wyłączony od orzekania o odszkodowaniu za grunt, który przeszedł na własność Gminy K. Jednocześnie postanowieniem z tej samej daty, znak [...], na podstawie art. 26 § 2 w zw. z art. 26 § 3 k.p.a. Wojewoda Małopolski wyznaczył Starostę K. do załatwienia tej sprawy.

Starosta K., decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r., znak [...], na podstawie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz. 872 ze zmianami), art. 129 ust. 5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami i art. 104 K.p.a. orzekł:

1. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz Polskiej Prowincji Zakonu [...] za nieruchomość oznaczoną jako działka nr A o pow. 0,0276 ha obr. [...] jedn. ewid. K. – P., obj. [...], zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej - ul. [...] w K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Gminy K., zgodnie z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...],

2. o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania na rzecz Klasztoru [...] w K. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr A o pow. 0,0276 ha obr. [...] jedn. ewid. K. P. obj. [...], zajętą pod drogę publiczną o kategorii drogi gminnej - ul. [...] w K., przejętą z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. na własność Gminy K. zgodnie z decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. znak [...].

Po rozpoznaniu odwołania wniesionego od powyższej decyzji przez Polską Prowincję Zakonu [...] oraz Klasztor [...] w K., Wojewoda Małopolski decyzją z [...] stycznia 2010 r., znak [...], utrzymał w mocy pkt 1 decyzji Starosty K. oraz uchylił jej pkt 2 i w tym zakresie orzekł o umorzeniu postępowania przed organem I instancji. Wojewoda ustalił, że w dniu [...] grudnia 2005 r. wniosek o wypłatę odszkodowania m. in. za nieruchomość oznaczoną jako działka nr A/1 o pow. 0,6663 ha obr. [...] jedn. ewid. K. – P., zajętą pod drogę gminną - ul. [...] w K. w imieniu Polskiej Prowincji Zakonu [...] złożył O. E. B. - Prowincjał Polskiej Prowincji Zakonu [...]. Decyzją z dnia [...] października 2006 r., nr [...], Prezydent Miasta K. orzekł o wprowadzeniu zmiany w operacie ewidencji gruntów dla obr. [...] jedn. ewid. K. – P. polegającej na rozdzieleniu odrębnych nieruchomości błędnie połączonych w działce ewidencyjnej nr A o pow. 0,663 ha, w wyniku czego powstały nowe działki ewidencyjne nr A/3 o pow. 0,0294 ha i A/4 o pow. 0,6369 ha. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] listopada 2008 r. Działka nr A/5 o pow. 0,0276 ha, będąca przedmiotem postępowania, powstała w wyniku podziału działki nr A/3 o pow. 0,0294 ha obr. [...] jedn. ewid. K. P. Działka nr A/3 odpowiada działce nr B/4 o pow. 0,0294 ha obr. [...] jedn. ewid. K. P.

Wojewoda Małopolski, decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r., znak [...], stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę K. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr A o pow. 0,0276 ha obr. 53 jedn. ewid. K. – P., objętej księgą wieczystą nr [...], stanowiącej w dniu 31 grudnia 1998 r. własność Klasztoru [...] w K., zajętej pod drogę gminną - ul. [...] w K. Decyzja ta stała się ostateczna z dniem [...] czerwca 2007 r.

Oceniając tak ustalony stan faktyczny Wojewoda Małopolski zwrócił uwagę, że w świetle art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania winien złożyć podmiot, któremu w dniu 31 grudnia 1998 r. przysługiwało prawo własności przejętej nieruchomości drogowej. Nabycie przez Skarb Państwa bądź właściwe jednostki samorządu terytorialnego własności nieruchomości zajętej pod określoną kategorię drogi publicznej następuje z mocy prawa. Ze zdarzeniem prawnym, którym jest odjęcie prawa własności nieruchomości z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. powiązane zostało powstanie po stronie właściciela nieruchomości w tej samej dacie roszczenia odszkodowawczego, wynikającego z utraty prawa podmiotowego, którego realizacja została jednakże odroczona i ograniczona w czasie oraz uzależniona od złożenia wniosku. Taka konstrukcja omawianego przepisu wskazuje jednoznacznie, że podmiotem uprawnionym do realizacji roszczenia odszkodowawczego jest podmiot tracący własność nieruchomości z dniem 1 stycznia 1999 r. Właścicielem przedmiotowej nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej nr [...], wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r., był Klasztor [...] w K., który na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego z dnia [...] września 2000 r., Rep. A Nr [...], darował działkę nr C o pow. 0,0294 ha obr. [...] jedn. ewid. K. – P., Polskiej Prowincji Zakonu [...] z siedzibą w K.

Kluczową kwestią dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy było - zdaniem Wojewody - ustalenie, czy Prowincjał Polskiej Prowincji Zakonu [...] O. E. B. składając w dniu [...] grudnia 2005 r. wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania za przedmiotową nieruchomość tj. w wymaganym przez ustawodawcę terminie (od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.) działał tylko w imieniu Polskiej Prowincji Zakonu [...], czy też może również w imieniu Klasztoru [...] w K. Zdaniem Wojewody, wniosek ten został złożony nie w imieniu Klasztoru [...], a w imieniu Polskiej Prowincji Zakonu [...]. Skoro w dniu [...] grudnia 1998 r. Prowincja nie była właścicielem przedmiotowej nieruchomości, należało orzec o odmowie ustalenia i wypłaty odszkodowania za działkę nr A o pow. 0,0276 ha obr. [...] jedn. ewid. K. P., pomimo, iż Prowincjał Polskiej Prowincji Zakonu [...] o. E. B. złożył wniosek o odszkodowanie w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Nabycie przez Polską Prowincję Zakonu [...] w drodze umowy zawartej po dniu 1 stycznia 1999 r. prawa własności przedmiotowej nieruchomości nie uprawnia bowiem tego podmiotu do uzyskania odszkodowania w trybie art. 73 cytowanej ustawy.

Z uwagi na to, iż Klasztor [...] w K. nie złożył stosownego wniosku o ustalenie i wypłatę odszkodowania, żądanie Klasztoru z mocy prawa wygasło, co oznacza, iż nie mogło zostać uwzględnione przez organy orzekające w sprawie. Termin na składanie wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania wyznaczony przez ustawodawcę ma charakter materialnoprawny, co oznacza, iż skutkiem jego uchybienia jest wygaśnięcie roszczenia o przyznanie odszkodowania.

Decyzja Wojewody Małopolskiego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przez Klasztor [...] w K. oraz Polską Prowincję Zakonu [...]. W skardze powołano się na dokumenty zebrane w trakcie postępowania administracyjnego, z których wynika, że osobą uprawnioną do złożenia wniosku o odszkodowanie z grunt zajęty pod drogę publiczną był Prowincjał, co też miało miejsce w niniejszej sprawie. Podniesiono, że Wojewoda Małopolski nie chce przyjąć udokumentowanych zasad postępowania w Zakonie [...] i obowiązku Prowincjała podejmowania takich działań i reprezentacji, wynikających z reguł postępowania kościelnej osoby prawnej. Taką autonomię postępowania kościelnej osobie prawnej do wewnętrznej regulacji zasad działania i kompetencji zapewnia art. 1 konkordatu zawartego między Stolicą Apostolską i Rzeczpospolitą Polską.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Uczestnik postępowania - Gmina Miejska K., na rozprawie w dniu 19 maja 2010 r., wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji I i II instancji ze względu na rozpoznawanie sprawy w I instancji przez Starostę, podczas gdy organem właściwym do jej rozpoznania był Prezydent Miasta K.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo w sposób, który powoduje konieczność ich uchylenia. Według Sądu pierwszej instancji, Wojewoda Małopolski prawidłowo ustalił, że Polska Prowincja Zakonu [...] oraz Klasztor [...] w K. to dwa odrębne podmioty prawne oraz że O. E. B. jest legitymowany do reprezentacji obu tych podmiotów, jednakże wydając zaskarżoną decyzję naruszył prawo materialne, co miało wpływ na wynik sprawy. Za kluczowe Sąd uznał ustalenie, czy osobą uprawnioną do złożenia wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną i z mocy prawa przejęty przez Skarb Państwa albo stosowną jednostkę samorządu terytorialnego jest wyłącznie osoba, która była właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r., czy także osoba, która po dniu 1 stycznia 1999 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, nabyła taką nieruchomość w drodze umowy w formie aktu notarialnego i została wpisana jako właściciel nieruchomości w księdze wieczystej. Wojewódzki Sąd Administracyjny nawiązał do wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. I OPS 3/09, i przypomniał sformułowaną w tym wyroku, według której: "Uprawnionym do złożenia wniosku o ustalenie i wypłacenie odszkodowania, o którym mowa w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) może być także osoba, która po dniu 31 grudnia 1998 r., ale przed wydaniem decyzji na podstawie art. 73 ust. 3 tej ustawy, zawarła umowę nabycia nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w formie aktu notarialnego z osobą, która była właścicielem tej nieruchomości w dniu 31 grudnia 1998 r. i została wpisana jako właściciel tej nieruchomości do księgi wieczystej". Sąd pierwszej instancji podzielił rozważania zawarte w w/w wyroku NSA. Uznał, że znajdują one oparcie w przepisach Konstytucji RP oraz w treści Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, który - jako umowa międzynarodowa ratyfikowana w drodze ustawy - ma pierwszeństwo przed ustawą na mocy art. 91 ust. 2 Konstytucji RP.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wskazał, iż przy ponownym rozpoznaniu wniosku o odszkodowanie organy administracji winny uwzględnić powołane wyżej uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W szczególności należy przyjąć, że dopuszczalne było złożenie wniosku o odszkodowanie za grunt zajęty pod drogę publiczną przez Polską Prowincję Zakonu [...].

Odnosząc się do zarzutu podniesionego przez Gminę Miejską K., iż zaskarżona decyzja jest nieważna, bowiem w I instancji został wydana przez organ niewłaściwy, Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez Wojewodę Małopolskiego w decyzji z dnia [...] grudnia 2008 r. i postanowieniu z tej samej daty. Podkreślił, że podmiotem zobowiązanym do ewentualnej wypłaty odszkodowania za działkę nr A jest Gmina Miejska K., a zatem Prezydent Miasta K. powinien być wyłączony od orzekania o zobowiązaniach majątkowych gminy, którą reprezentuje.

Skargę kasacyjną wniosła Gmina Miejska K. Zaskarżyła wyrok w całości. Wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania. Zarzuciła:

I. naruszenie przepisów postępowania, skutkujących nieważnością decyzji, tj.:

Art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy poprzez jego niezastosowanie i pominięcie faktu, iż decyzja Wojewody Małopolskiego, z dnia [...] stycznia 2010 r., Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Starosty K. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...], jest dotknięta wadą nieważności, wskazaną w przepisie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a., na skutek naruszenia przez organ I instancji przepisów o właściwości,

2. Powyższe wynikało z błędnej wykładni art. 19 w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. poprzez przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie Prezydent Miasta K. podlega wyłączeniu a zatem istnieją podstawy do wyznaczenia Starosty K. jako organu właściwego w sprawie.

II. Naruszenie prawa materialnego, a to:

Art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.115 ze zm.) poprzez jego niezastosowanie i uznanie, ze dopuszczalny jest cywilnoprawny obrót nieruchomością stanowiącą gminną drogę publiczną, mogącą być wyłącznie własnością Gminy Miejskiej K., a co za tym idzie, że dopuszczalne było przeniesienie własności przedmiotowej nieruchomości na rzecz Polskiej Prowincji Zakonu [...] po dniu 1 stycznia 1999 r.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Gmina przedstawiła argumentację odnoszącą się do stanowiska zajętego w podstawach skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Polska Prowincja Zakonu [...] w K. i Klasztor [...] w K. wnieśli o oddalenie skargi kasacyjnej. Wskazali na okoliczności związane z własnością nieruchomości, przeniesieniem własności, wnioskiem o odszkodowanie oraz ostatecznością decyzji Wojewody stwierdzającej nabycie nieruchomości z mocy prawa przez Gminę Miejska w K. i stwierdzili, że odpowiedź na zarzuty przedstawione w skardze kasacyjnej znajduje się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku i w wyroku NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zarzutów wyartykułowanych w podstawie skargi kasacyjnej.

W sprawie chodzi o odszkodowanie za nieruchomość, która została zajęta pod drogę publiczną i stała się, na mocy art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz.872 ze zm.) z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, własnością Gminy Kraków. W myśl art. 73 ust.2 pkt 1, odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust.1, wypłaca gmina – w odniesieniu do dróg będących w dniu 31 grudnia 1998 r. drogami gminnymi. Zgodnie zaś z art. 73 ust.4 tej ustawy, odszkodowanie, o którym mowa w art. 73 ust.1 i 2, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r.

Odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości są przedmiotem regulacji Rozdziału 5 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz.651 – w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2004 r. Nr 261, poz.2603 ze zm.). Zgodnie z art. 129 ust.1 tej ustawy, odszkodowanie ustala starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości, z zastrzeżeniem ust.5. Jedna z hipotez tego zastrzeżenia odnosi się do niniejszej sprawy. Przepis art. 129 ust.5 pkt 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu, gdy nastąpiło pozbawienie praw do nieruchomości bez ustalenia odszkodowania, a obowiązujące przepisy przewidują jego ustalenie. Przepisy Rozdziału 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie przewidują wyjątku od takiej właściwości organu. Wprowadzony zaś z dniem 22 października 2007 r. przepis art. 142 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stanowiący, iż w sprawach, w których stroną postępowania jest gmina lub powiat, prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty podlega wyłączeniu na zasadach określonych w rozdziale 5 działu I Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczy spraw, o których mowa w ust.1. Chodzi zatem o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, zwrot odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, rozliczenia z tytułu zwrotu i termin zwrotu. Do spraw tych nie należy ustalenie odszkodowania.

W sprawach o ustalenie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość organem jest więc starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Stronami są zaś: wnioskodawca domagający się odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania. W sprawie o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę gminną, w myśl art. 73 ust.2 pkt 1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, odszkodowanie wypłaca gmina. Gmina jest z mocy prawa właścicielem nieruchomości zajętej pod drogę i jest zobowiązana do wypłaty odszkodowania. Przysługuje jej zatem rola strony w tym postępowaniu. Ta procesowa rola strony nie może być kwestionowana tylko dlatego, że organ gminy, tj. prezydent miasta, na podstawie art. 92 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1492 ze zm.), wykonuje zadania starosty. Powierzenie bowiem organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza co do zasady możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy sądowoadministracyjnego (patrz: uchwała NSA z dnia 9 października 2000 r., sygn. akt OPK 14/00, ONSA 2001/1/17; postanowienie NSA z dnia 24 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 466/10, niepublikowane, treść [w:] System Informacji Prawnej LEX nr 643302). W konsekwencji przyjąć trzeba, że w sprawie o ustalenie i wypłacenie odszkodowania za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, które na podstawie art. 73 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U Nr 133, poz.872 ze zm.) stały się własnością miasta na prawach powiatu, prezydent tego miasta jako organ wykonawczy miasta i reprezentujący je na zewnątrz oraz także jako pracownik urzędu miasta, jednocześnie sprawujący funkcję starosty, podlega wyłączeniu na podstawie art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a. (por. uchwała 7 sędziów NSA z dnia 19 maja 2003 r., sygn. akt OPS 1/03, ONSA 2003/4/115; wyrok NSA z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1093/10, niepublikowany, treść [w:] Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://cbois.nsa.gov.pl/).

Odnotować można, iż stanowisko, według którego brak jest podstaw do wyprowadzenia obowiązku wyłączenia organu samorządu terytorialnego (prezydenta miasta na prawach powiatu) w drodze wykładni, prowadzącej w następstwie do pozbawienia kompetencji, wyrażana jest w sprawach lokalizacji dróg publicznych (patrz: m. in. wyrok NSA z dnia 30 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 88/10; wyrok NSA z dnia 5 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1829/10). W sprawach tych miasto na prawach na prawach powiatu nie ma jednak interesu prawnego – nie jest stroną. Występuje zatem jedynie w roli organu administracji publicznej.

Jak wynika z powyższych uwag, nie jest więc usprawiedliwiona proceduralna podstawa skargi kasacyjnej. Zaskarżony wyrok nie narusza powołanych przepisów postępowania, tj. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 1 i 2 K.p.a. Wyrokowi temu nie można także postawić zarzutu błędnej wykładnia art. 19 w związku z art. 24 § 1 pkt 1 i 4 K.p.a.

Nie jest usprawiedliwiona również materialna podstawa kasacyjna. Przepis art. 2a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz.115 ze zm.) nie był w niniejszej sprawie stosowany. Stanowisko Sądu pierwszej instancji nie sprowadza się zaś do zaakceptowania rzeczowych skutków umowy zawartej między byłym właścicielem a nabywcą. Z uwagi na brzmienie art. 73 ust.1 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczną, czynność prawna zbycia nieruchomości nie jest skuteczna, tzn. nie skutkuje przeniesieniem własności nieruchomości na osobę występującą w akcie notarialnym jako nabywca. Nie oznacza to jednak, że osoba ta nie nabyła, pod pewnymi warunkami, prawa do wystąpienia z wnioskiem o ustalenie i wypłatę odszkodowania (por. wyrok 7 sędziów NSA z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt I OPS 3/09, ONSA i wsa 2010/3/44). Przyjęcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, że Polska Prowincja Zakonu [...] miała prawo do złożenia wniosku o odszkodowanie, nie stanowiło zatem naruszenia art. 2a ustawy o drogach publicznych.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Orzeczenie o zasądzeniu kosztów postępowania kasacyjnego oparto na przepisie art. 204 pkt 2 P.p.s.a.