Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2243/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 173
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich - tekst jednolity.
article: art. 168 ust. 4 i ust. 5; art. 169 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Izabella Janson (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Marek Krawczak, Protokolant st. specjalista - Anna Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nadmiernie pobranej dotacji celowej na realizację operacji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] października 2017 r., nr [...] Minister Rozwoju

i Finansów (dalej: "Minister", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji"),

po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez Marszałka Województwa [...] (dalej: "Marszałek", "Skarżący" "Beneficjent" lub "Strona"), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda" lub "organ I instancji") z dnia

[...] sierpnia 2017 r. znak: [...] wydaną w sprawie zwrotu nadmiernie pobranej dotacji celowej na realizację operacji "[...] ".

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym:

Działając na podstawie art. 10a ust. 7 ustawy z dnia 22 września 2006 r.

o uruchamianiu środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przeznaczonych na finansowanie wspólnej polityki rolnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 187, poz. 1381 ze zm.); dalej: "u.u.s.p.b.UE", Województwo [...] zawarło porozumienie z Wojewodą [...] w sprawie przekazywania środków z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów ogólnych ponoszonych na realizację operacji "[...] " (dalej: operacja), realizowanej w ramach Działania "Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 – 2013 (dalej: Porozumienie).

Zgodnie z Porozumieniem, planowane koszty całkowite operacji ustalono na kwotę 7.561.229,50 zł, w tym planowane koszty ogólne na kwotę 302.459,02 zł. Przedmiotowe Porozumienie było zmieniane następującymi aneksami:

z dnia 9 sierpnia 2011 r., 9 marca 2012 r., 5 lutego 2013 r., 31 lipca 2013 r.

oraz 8 listopada 2013 r., przy czym aneks z dnia 8 listopada 2013 r. dotyczył przesunięcia terminu wykonania dokumentacji projektowej na grudzień 2013 r.

Ostatecznie, w związku z podpisanymi pięcioma aneksami do Porozumienia, koszty całkowite zostały ustalone na kwotę 7.560.120,48 zł, przy planowanych kosztach ogólnych – 553.153,26 zł, w tym kosztach wykonania dokumentacji projektowej: 301.350,00 zł.

W dniu 12 marca 2014 r., Marszałek Województwa [...] wydał decyzję nr [...] w sprawie współfinansowania z publicznych środków wspólnotowych operacji. Przedmiotową decyzję zmieniono następującymi decyzjami: z dnia [...] lipca 2014 r. (nr [...] ), z dnia [...] maja 2015 r.

(nr [...] ) oraz z dnia [...] lipca 2015 r. (nr [...] ). Treść powyższych decyzji była uzgadniana z Wojewodą [...] , który w dniach [...] lutego 2014 r., [...] lipca 2014 r., [...] maja 2015 r. i [...] czerwca 2015 r. wydał stosowne postanowienia. Zgodnie z powyższymi decyzjami, operacja była realizowana przez Wojewódzki Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...] (WZMiUW). W wyniku zmian decyzji, całkowity koszt szacunkowy realizacji urządzeń melioracji wodnych podstawowych wyniósł 4.830.025,73 zł, w tym koszty kwalifikowane 3.831.835,97 zł.

W dniu 12 marca 2014 r. Marszałek, na podstawie art. 20 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r., o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r., poz. 173, z późn. zm.), dalej: u.w.r.o.w., oraz § 2 i § 12 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 25 czerwca 2008 r.

w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej

w ramach działania "Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem

i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 122, poz. 791, z późn. zm.) wydał decyzję nr [...] . Decyzja ta została zmieniona trzykrotnie, tj.: w dniu [...] lipca 2014 r., [...] maja 2015 r.

i [...] lipca 2015 r. Decyzją tą Marszałek przyznał pomoc na w/w operację

w ramach działania "Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem

i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi". W rezultacie zmian w/w decyzji wyniosła ona 3.831.835,97 zł, w tym

z krajowych środków publicznych w kwocie 957.958,99 zł, natomiast ze środków EFRROW w kwocie 2.873.876,97 zł.

Wojewoda [...] uruchomił dotację w następujących kwotach:

1) w 2012 r. - w kwotach:

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6517 – 56.250,00 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6519 – 18.750,00 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6510 – 17.250,00 zł

3) w 2013 r. — w kwotach:

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6517 – 130.200,00 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6519 – 43.400,00 zł

w dziale 010, rozdziale 01008, §6510 – 39.928,00 zł.

4) w 2014 r. — w kwotach:

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6517 – 1.792.964,64 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6519 – 597.654,89 zł

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6510 – 552.396,49 zł.

5) w 2015 r. — w kwotach:

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6517 – 894.905,38 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6519 – 298.301,80 zł

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6510 – 272.229,65 zł.

W ramach drugiej z w/w transz, w grudniu 2013 r. Wojewoda uruchomił kwotę 4.428,00 zł, z przeznaczeniem na zapłatę za wykonanie operatów szacunkowych,

w następującym podziale:

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6517 – 2.700,00 zł,

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6519 – 900,00 zł

w dziale 010, rozdziale 01008, § 6510 – 828,00 zł.

W dniu 26 czerwca 2015 r. Beneficjent złożył w Urzędzie Marszałkowskim Województwa [...] wniosek o płatność, zgodnie z którym, koszty całkowite realizacji operacji wyniosły 4.714.230,85 zł, koszty kwalifikowalne 3.828.826,71 zł,

a wnioskowana kwota pomocy 2.871.620,03 zł. Zwrot środków w wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW dokonany przez Samorząd Województwa na rachunek dochodów Urzędu Wojewódzkiego w trybie art. 10a ust. 5 u.u.s.p.b.UE wyniósł 2.871.620,03 zł.

Kwota dotacji na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych

(§ 6517, § 6519) wyniosła 3.832.426,71 zł. Koszty kwalifikowalne we wniosku

o płatność zostały określone na kwotę 3.828.826,71 zł, zatem różnica pomiędzy kwotą przekazaną na finansowanie kosztów kwalifikowalnych w ramach wyprzedzającego finansowania a kwotą wykazaną we wniosku o refundację wyniosła 3.600,00 zł. Do tej kwoty dodano wartość podatku VAT: 828,00 zł,

w związku z czym, łączna kwota wyprzedzającego finansowania pobranego

w nadmiernej wysokości wyniosła 4.428,00 zł. Z tytułu otrzymanej refundacji Województwo [...] zwróciło kwotę 2.871.620,03 zł, która to kwota była wyższa od przekazanej na wyprzedzające finansowanie zrefundowanych wydatków kwalifikowanych o 0,01 zł, zatem należna kwota do zwrotu pomniejszona o tę wartość, w ostatecznym rozrachunku wyniosła 4.427,99 zł.

Zawiadomieniem z 5 lipca 2017 r. Wojewoda powiadomił Marszałka

o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie zwrotu środków w kwocie 4.427,99 zł, a 29 sierpnia 2017 r. wydał decyzję, w której orzekł o zwrocie przez Samorząd Województwa [...] kwoty 4.427,99 zł wraz z odsetkami

w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia stwierdzenia nadmiernego pobrania dotacji, tj. od dnia 30 listopada 2015 r. będącego datą wpływu na konto dysponenta części budżetowej refundacji

w niepełnej wysokości ze środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, że dotacja na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej niż niezbędna na sfinansowanie dotowanego zadania, a co za tym idzie, część dotacji przewyższająca "wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie art. 169 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r.,

poz. 885, z późn. zm.); dalej także "u.f.p.".

W dniu 5 września 2017 r. Strona złożyła do Ministra Finansów odwołanie, wnosząc o uchylenie w/w decyzji w całości i o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Po rozpatrzeniu odwołania, w dniu [...] października 2017 r. Minister Finansów wydał obecnie kontrolowaną decyzję nr [...] utrzymującą

w mocy decyzję Wojewody z [...] maja 2016 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Minister wskazał, że w świetle

art. 10a u.u.s.p.b.UE dotacje na wyprzedzające finansowanie są formą quasi-pożyczki dla jednostek samorządu terytorialnego. Spłata tej "pożyczki" powinna nastąpić w trybie art. 10a ust. 5 u.u.s.p.b.UE co oznacza, że warunkiem prawidłowego rozliczenia wyprzedzającego finansowania jest zwrot całości kwoty przewidzianej do zrefundowania ze środków EFRROW. Brak całkowitego zwrotu do budżetu państwa kwoty refundacji oznacza brak całkowitego rozliczenia dotacji na wyprzedzające finansowanie przez samorząd.

Minister wskazał, że na podstawie art. 168 ust. 4 oraz ust. 5 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja została udzielona. Przekazanie środków na rachunek Beneficjenta nie oznacza przy tym wykorzystania dotacji (ust. 4). W przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych w tych przepisach (ust. 5). Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że w przypadku wyprzedzającego finansowania należy zastosować

art. 168 ust. 5 u.f.p., ponieważ o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji stanowią odrębne przepisy regulujące finansowanie Wspólnej Polityki Rolnej (w szczególności u.u.s.p.b.UE). Tym samym wykorzystanie dotacji celowej na wyprzedzające finansowanie następuje nie przez zapłatę za zrealizowane zadania, lecz przez realizację celów wskazanych w u.u.s.p.b.UE, które należy rozumieć jako zrealizowanie w całości operacji, na którą dotacja została przyznana lub otrzymanie przez samorząd pełnej kwoty refundacji kosztów kwalifikowalnych zadania.

Minister podkreślił, że w przedmiotowej sprawie dotacja na wyprzedzające finansowanie została udzielona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

w wysokości określonej w odrębnych przepisach. W sytuacji, w której Beneficjent nie otrzymał całości refundacji, a przyczyną tego był brak kwalifikowalności określonych wydatków, dotacja udzielona na wyprzedzające finansowanie była w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania,

a co za tym idzie - część dotacji przewyższająca "wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p. Zdaniem organu odwoławczego powyższa zasada obejmuje zarówno środki przeznaczone na wyprzedzające finansowanie części "europejskiej", jak i środków współfinansowania krajowego.

W przypadku, gdy właściwy organ - stosując zasady realizacji danego programu - uznał dany wydatek za niekwalifikowalny i odmówił udzielenia refundacji, należało uznać, że cel - o którym mowa powyżej - nie został zrealizowany, a zatem środki współfinansowania krajowego w wysokości odpowiadającej udziałowi tego współfinansowania w danym wydatku należy uznać za pobrane w nadmiernej wysokości.

Odnosząc się do argumentacji Strony w zakresie wykładni art. 49 ust. 1 ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 513, z późn. zm.) Minister powołał art. 72 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 P.w. i na podstawie wskazanych przepisów stwierdził, że dotacja na wyprzedające finansowanie, o której mowa w art. 10a u.u.s.p.b.UE jest funkcjonalnie powiązana ze wsparciem udzielanym z EFRROW na podstawie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zaś zasady jej rozliczania są szczegółowo określone w u.u.s.p.b.UE. Brak refundacji określonych wydatków ze środków EFRROW z powodu ich niekwalifikowalności skutkuje koniecznością zwrotu nadmiernie pobranej części dotacji na wyprzedzające finansowanie.

Odnosząc się do zarzutów Strony dotyczących uznania określonych wydatków za niekwalifikowalne organ II instancji podkreślił, że ocena ta nie należy ani do Wojewody, ani do Ministra Finansów, lecz do skarżącego Marszałka Województwa, a także ARiMR oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

W skardze na decyzję Ministra Skarżący wniósł o jej uchylenie w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

art. 168 ust. 4 i 5 oraz 169 ust. 2 u.f.p. w związku z art. 10a ust. 1, 2 i 5 u.u.s.p.b.UE poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji błędne zastosowanie polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Wojewody

z [...] sierpnia 2017 r. orzekającej obowiązek zwrotu przez Samorząd Województwa [...] kwoty 4.427,99 zł wraz z odsetkami z tytułu nadmiernie pobranej dotacji celowej z budżetu państwa przyznanej Samorządowi na realizację operacji, gdy tymczasem cel dla którego przyznano pomoc został osiągnięty i zachowany;

2) przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, iż w sprawie przepis znajdował zastosowanie;

- art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niedopełnienie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy w kontekście zawartej w art. 11 k.p.a. zasady przekonywania, zgodnie z którą organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób

w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony określonego obowiązku, bez potrzeby stosowania środków przymusu.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasową argumentację z zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 2261) w związku z art. 135 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 z późn. zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2, § 2a i § 3 cytowanej ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku

z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, co oznacza, iż Sąd zobowiązany jest dokonać oceny legalności zaskarżonego aktu niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze.

W sprawie będącej przedmiotem niniejszego postępowania Sąd nie stwierdził, że doszło do naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź by dopuszczono się naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem rozpoznania Sądu jest decyzja Ministra Finansów utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] nakładającą na Stronę obowiązek zwrotu środków dotacji celowej na realizację operacji "[...] " w zakresie wydatków uznanych za niekwalifikowalne.

Strona kwestionując podjęte rozstrzygnięcie argumentowała, że dotowana inwestycja została zrealizowana, a cel operacji, o którym mowa w ustawie

o finansach publicznych został osiągnięty. Tym samym otrzymana dotacja celowa została wykorzystana zgodnie z przeznaczeniem, nie została pobrana w nadmiernej wysokości, a także nie przekracza kwot dotacji, o których mowa w Porozumieniu na wyprzedzające finansowanie kosztów ogólnych. W konsekwencji, zdaniem strony skarżącej, organy przeprowadziły błędną wykładnię oraz błędnie zastosowały

art. 168 ust. 4 i 5 oraz 169 ust. 2 u.f.p. oraz art. 10a ust. 1, 2 i 5 u.u.s.p.b.UE.

Mając na uwadze powyższe wskazać należy, że na podstawie art. 10a

ust. 1 u.u.s.p.b.UE samorządy województw realizujące zadania z zakresu pomocy technicznej z udziałem środków EFRROW i krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z EFRROW oraz jednostki samorządu terytorialnego realizujące działanie: poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów i gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi, w ramach programu rozwoju obszarów wiejskich, z udziałem środków EFRROW i krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z EFRROW mogą otrzymywać środki z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie kosztów kwalifikowalnych, ponoszonych na realizację tych zadań. Stosownie do art. 10a ust. 2 u.u.s.p.b.UE w przypadku działania: poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów i gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi, jednostki samorządu terytorialnego je realizujące mogą otrzymać również środki na sfinansowanie kosztów przygotowania dokumentacji technicznej niezbędnej do realizacji operacji w ramach tego działania.

Na podstawie art. 10a ust. 5 u.u.s.p.b.UE jednostka samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 1, dokonuje zwrotu środków, o których mowa

w ust. 3 pkt 2 oraz z zakresu pomocy technicznej, do wysokości udziału refundowanego ze środków EFRROW, na rachunek dochodów właściwego dysponenta, ze środków otrzymanych z agencji płatniczej tytułem refundacji kosztów kwalifikowalnych ze środków EFRROW, w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania tych środków.

Z przywołanych przepisów wynika, że konsekwencją udzielenia samorządowi dotacji celowej na wyprzedzające finansowanie operacji jest konieczność dokonania zwrotu środków tej dotacji w całości, a źródłem zwrotu są środki otrzymane z agencji płatniczej tytułem refundacji kosztów kwalifikowalnych ze środków EFRROW. Realizacja przez samorząd województwa [...] inwestycji

w ramach Działania "Poprawianie i rozwijanie infrastruktury związanej z rozwojem

i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013 była współfinansowana środkami z budżetu Unii Europejskiej. Rozpoczęcie inwestycji było możliwe dzięki środkom z budżetu państwa na wyprzedzające finansowanie. Dotacja podlegała zwrotowi do budżetu państwa dzięki środkom unijnym uzyskanym na współfinansowanie inwestycji i powinna zostać rozliczona (zwrócona w całości) nawet jeśli kwota refundacji była niższa od kwoty dotacji.

W rozpoznawanej sprawie różnica pomiędzy uzyskaną kwotą dotacji, a kwotą środków refundowanych, tj. kwota 4.427,99 zł była wynikiem uznania części wydatków za niekwalifikowalne (takie koszty nie podlegają refundacji).

Na podstawie art. 72 ust. 1 P.w. urządzenia melioracji wodnych podstawowych stanowią własność Skarbu Państwa i są wykonywane na jego koszt, z zastrzeżeniem ust. 2. Zgodnie z art. 72 ust. 2 P.w. urządzenia melioracji wodnych podstawowych mogą być wykonywane na koszt innych osób prawnych lub osób fizycznych, a także współfinansowane:

1) z publicznych środków wspólnotowych w rozumieniu przepisów ustawy

z dnia 20 kwietnia 2004 r. o Narodowym Planie Rozwoju (Dz. U. z 2014 r. poz. 1448 i 1856) oraz

2) z innych środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r.

poz. 1649), w ustawie z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz. U. z 2013 r. poz. 173) oraz w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych

w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. poz. 1146);

3) ze środków jednostek samorządu terytorialnego na podstawie porozumienia, do którego zawarcia upoważnione są podmioty, o których mowa

w art. 11 ust. 1 pkt 2 i 4.

Wskazać należy, że na podstawie art. 72 ust. 2 P.w. współfinansowanie wykonania urządzeń wodnych podstawowych w trybie ust. 2, czyli m. in. ze środków publicznych na zasadach określonych w u.w.r.o.w. pociąga za sobą konieczność przestrzegania wspomnianych w tym przepisie zasad, do których należą kryteria kwalifikowalności wydatków. Oznacza to, że wydatek uznany za niekwalifikowalny nie może zostać sfinansowany w trybie art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w. Wydatek niekwalifikowalny musi zatem zostać pokryty ze środków innych, niż te, do których odwołuje się art. 72 ust. 2 pkt 2 P.w.

Należy ponadto zwrócić uwagę, że na podstawie z art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 zadania instytucji zarządzającej w zakresie wdrażania działań objętych programem, w tym przyznawania pomocy, wykonuje jako zadania delegowane zgodnie z art. 75 ust. 2 rozporządzenia nr 1698/2005: (...) samorząd województwa - w przypadku działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6, tj. poprawiania i rozwijania infrastruktury związanej z rozwojem i dostosowywaniem rolnictwa i leśnictwa przez scalanie gruntów, gospodarowanie rolniczymi zasobami wodnymi, podstawowych usługi dla gospodarki i ludności wiejskiej, odnowy i rozwoju wsi, wdrażania lokalnych strategii rozwoju, wdrażania projektów współpracy, funkcjonowania lokalnej grupy działania, nabywania umiejętności i aktywizację, z zastrzeżeniem pkt 3, który dotyczy działań Agencji jako instytucji zarządzającej.

Na podstawie art. 168 ust. 4 u.f.p. wykorzystanie dotacji następuje przez zapłatę za zrealizowane zadania, na które dotacja była udzielona, natomiast zgodnie z ust. 5, w przypadku, gdy odrębne przepisy stanowią o sposobie udzielenia

i rozliczenia dotacji, wykorzystanie następuje przez realizację celów wskazanych

w tych przepisach.

Odnosząc się do zasadniczego argumentu Strony, zgodnie z którym

w rozpoznawanej sprawie brak podstaw do zwrotu przez jednostkę samorządu terytorialnego części dotacji, ponieważ "dotowana inwestycja została zrealizowana, a cel operacji, o którym mowa w ustawie o finansach publicznych został osiągnięty" zaznaczyć należy, że istotą niniejszego postępowaniu jest zbadanie legalności decyzji, na podstawie których organy administracji nałożyły na Stronę obowiązek zwrotu dotacji w określonej wysokości. Organy administracji wszczynając postępowanie w sprawie zwrotu dotacji w związku z przeznaczeniem jej części na wydatki niekwalifikowalne, a więc nie podlegające refundacji z środków unijnych nie oceniały – i słusznie - czy są to koszty kwalifikowalne, czy nie posiadają takiego przymiotu. Ocena taka została przeprowadzona w innych postępowaniach,

tj. w sprawie zasadności przyznania pomocy finansowej i w sprawie współfinansowania operacji z publicznych środków wspólnotowych, a więc postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Marszałka [...] lipca 2015 r.

nr [...] , zmieniającą decyzję własną z [...] marca 2014 r. nr [...] . Wskazać przy tym należy, że powołane decyzje zostały wydane po przeprowadzeniu postępowań uzgadniających zakończonych stosownymi postanowieniami.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2014 r. poz. 1438, z późn. zm.), właściwym w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w decyzji, (...), jest organ właściwy do rozstrzygnięcia

w sprawie przyznania płatności lub pomocy finansowej ze środków publicznych,

o których mowa w ust. 1, tj. pochodzących z funduszy Unii Europejskiej

i wymienionych tam środków krajowych, czyli - zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 3 u.w.r.o.w. - marszałek województwa.

"Merytoryczna" kontrola poprawności wykorzystania środków PROW

(czyli ocena ich kwalifikowalności w świetle przepisów europejskich, krajowych

i dokumentów wydanych przez MRiRW) należy zatem nie do Wojewody, ani do Ministra Finansów, którzy w systemie realizacji PROW nie posiadają takich kompetencji, ale do Marszałka Województwa, a także - w zakresie określonym

w u.w.r.o.w. - do ARiMR jako agencji płatniczej oraz Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako Instytucji Zarządzającej PROW. Uznanie określonych kategorii wydatków za kwalifikowalne należy zatem do oceny powyższych organów.

W realiach sprawy to ostateczna i funkcjonująca w obrocie prawnym decyzja wydana przez samego Skarżącego przesądza o uznaniu kwestionowanych wydatków za niekwalifikowalne.

Jak wynika z przywołanych powyżej przepisów, rolą "właściwego dysponenta", który - zgodnie z art. 10a ust. 3 u.u.s.p.b.UE - udzielił dotacji na wyprzedzające finansowanie projektu było jedynie ustalenie faktu otrzymania przez Beneficjenta refundacji z EFRROW, wysokości tej refundacji i ewentualne dochodzenie zwrotu środków dotacji w kwocie niezrefundowanej. Podkreślić należy, że w świetle powyższego Wojewoda miał obowiązek wydania przedmiotowej decyzji określającej zwrot dotacji.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie dotacja na wyprzedzające finansowanie została udzielona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa,

w wysokości określonej w odrębnych przepisach. Należy jednak uznać, że

w sytuacji, w której Beneficjent nie otrzymał całości refundacji, a przyczyną tego był brak kwalifikowalności określonych wydatków, dotacja udzielona na wyprzedzające finansowanie została udzielona w wysokości wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania, a co za tym idzie - część dotacji przewyższająca "wysokość niezbędną" podlega zwrotowi w trybie

art. 169 ust. 1 u.f.p.

Brak realizacji obowiązków nałożonych przez u.u.s.p.b.UE, która zawiera "odrębne przepisy stanowiące o sposobie udzielenia i rozliczenia dotacji" na wyprzedzające finansowanie oznacza, że nie nastąpiło pełne wykorzystanie udzielonej dotacji i pociąga za sobą obowiązek zwrotu niewykorzystanej części dotacji jako pobranej w nadmiernej wysokości (art. 169 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Przy czym, jak trafnie wskazał organ odwoławczy, powyższą zasadę należy odnieść zarówno do środków przeznaczonych na wyprzedzające finansowanie części "europejskiej", jak i środków współfinansowania krajowego. Pod pojęciem współfinansowania krajowego należy rozumieć zarówno środki na wydatki kwalifikowalne, jak i na wydatki niekwalifikowalne odpowiadające wydatkom kwalifikowalnym (podatek VAT).

Zaznaczyć także należy, że fakt, iż "dotowana inwestycja została zrealizowana, a cel operacji (...) został osiągnięty" nie oznacza, że zrealizowany został w całości cel, dla którego przyznana została dotacja celowa na wyprzedzające finansowanie tej operacji, nie oznacza także, że jakikolwiek wydatek w ramach operacji nie może zostać zakwestionowany jako niekwalifikowalny.

Należy ponadto wyjaśnić, iż w świetle art. 10a ust. 6 u.u.s.p.b.UE analiza przyczyny braku refundacji ze środków EFRROW została ograniczona, poprzez odesłanie do treści ust. 3 pkt 1, do dotacji celowej przeznaczonej na finansowanie zadań z zakresu pomocy technicznej.

W ocenie Sądu nie jest zatem zasadny zarzut naruszenia art. 7 w zw. z art. 11 k.p.a. poprzez niedopełnienie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Minister zasadnie ocenił

w postępowaniu odwoławczym, iż dokumentacja zawarta w aktach sprawy w sposób wyczerpujący dowodzi brak zwrotu przez Skarżącego przedmiotowej kwoty dotacji

w pełnej wysokości, co samo w sobie, jak wynika z argumentacji przytoczonej powyżej, stanowi podstawę do żądania zwrotu środków pobranych w nadmiernej wysokości w trybie przewidzianym w art. 169 u.f.p.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.