Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 248/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2022-06-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust.2 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 1212
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Dnia 29 czerwca 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Paweł Dańczak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2022 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi P. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 4 stycznia 2022 roku nr KO.481.65.2021 w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z 4 stycznia 2022 r. nr KO.481.65.2021 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: k.p.a.), utrzymało w mocy decyzję Starosty Bełchatowskiego z 18 listopada 2021 r. znak: KD.5430.1444.2021; z. 333/20 w przedmiocie odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim z 22 września 2020 r. zatrzymano P.M. prawo jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE, T nr [...] wydane przez Starostę Bełchatowskiego 9 listopada 2017 r. na druku S0961731. Prawo jazdy przekazane zostało do depozytu organu.

17 sierpnia 2021 r. wpłynął do Starostwa Bełchatowskiego wyrok Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 1024/20 orzekający wobec P.M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego kat. B na okres 7 lat.

W oparciu o powyższy wyrok Starosta Bełchatowski decyzją z 14 września 2021 r. znak: KD.5430.1084.2021; z. 333/20 orzekł o cofnięciu P.M. uprawnień do kierowania w ruchu lądowym pojazdami mechanicznymi, do których prowadzenia wymagane jest prawo jazdy kat. B, na okres 7 lat z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy od 15 września 2020 r. do 15 grudnia 2020 r.

4 listopada 2021 r. P.M. złożył w siedzibie organu I instancji wniosek o zwrot prawa jazdy w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, tj. części kategorii nie objętych zakazem Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim. Do wniosku dołączył pokwitowanie wniesienia opłaty za wydanie prawa jazdy oraz orzeczenie lekarskie Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w Łodzi z 27 października 2021 r. nr PK/W/701/2021/A o braku przeciwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami mechanicznymi w zakresie kategorii AM, A1, A2, A, B1, B, B+E, T.

Decyzją z 18 listopada 2021 r. znak: KD.5430.1444.2021; z. 333/20 Starosta Bełchatowski odmówił zwrotu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, odwołując się do treści art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej: u.k.p.), wskazał, iż prawo jazdy nie może być wydane osobie ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, C1, C, D1 i D w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienia w zakresie prawa jazdy kat. B.

Od powyższej decyzji P.M. wniósł odwołanie. Odwołujący podkreślił, że wyrokiem Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 1024/20 orzeczono względem niego zakaz prowadzenia wyłącznie pojazdów kat. B. Odmowa wydania prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A utrudnia mu życie rodzinne, codzienne kontynuowanie terapii i wykonywanie nakazanych prac społecznych.

Wskazaną na wstępie decyzją z 4 stycznia 2022 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Piotrkowie Trybunalskim utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ II instancji wskazał, że w art. 12 u.k.p. ustawodawca uregulował kwestię wydania prawa jazdy określonej kategorii w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B. Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie, w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Z kolei stosownie do art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. - przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: - AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B.

W ocenie Kolegium ze względu na orzeczony wobec P.M. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym w kat. B na okres siedmiu lat nie można zarzucić organowi I instancji błędnego zastosowania art. 12 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.k.p., które obligują organ do odmowy wydania prawa jazdy, ale też do odmowy zwrotu prawa jazdy, z uwagi na orzeczony zakaz w okresie i zakresie jego obowiązywania. Decyzja o odmowie zwrotu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A ma swoje źródło w przepisach ustawy o kierujących pojazdami, tj. w art. 12 ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Organ II instancji podkreślił, że wprowadzony w ustawie zakaz wydania prawa jazdy/odmowa zwrotu prawa jazdy nie stanowi rozszerzenia dolegliwości spowodowanej orzeczonym środkiem karnym. Wyrok karny orzekający o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych wywiera skutki w sferze prawa administracyjnego. Zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B pozbawia wszelkich kategorii praw jazdy wymienionych w ustawie. Z wyroku sądu karnego wynika dla skarżącego bezpośredni zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych kategorii B, a pośrednio również zakaz prowadzenia pojazdów kat. AM, A1, A2, A, gdyż ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o prawo jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim prawem jazdy.

Podsumowując Kolegium stwierdziło, że decyzja organu I instancji jest uzasadniona, bowiem konkretyzuje jedynie swą treścią obowiązujące wobec skarżącego zakazy z uwzględnieniem przepisów u.k.p, nie modyfikując przy tym w żaden sposób środka karnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję P.M., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, a to art. 12 ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 pkt 1 u.k.p. z powodu odmowy zwrotu prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, C1, C, C1E, CE, T, pomimo prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 1024/20, mocą którego sąd orzekł wobec P.M. środek kamy w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym kat. B na okres siedmiu lat;

2. przepisów postępowania, a to art. 6, 7 i 8 § 1 k.p.a. poprzez działanie w sprzeczności z przepisami prawa, nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, co doprowadziło do wydania decyzji stojącej w sprzeczności z interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a nadto podważającej zaufanie do organów państwowych, polegającej na odmowie zwrotu prawa jazdy pomimo wykazania niekonstytucyjności przepisu art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p

W oparciu o powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zobowiązanie właściwego Starostwa Powiatowego do zwrotu prawa jazdy. Ponadto wniósł o zasądzenie na swą rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego, powołując się na wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Poznaniu z 8 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Po 1034/16 oraz w Kielcach z 18 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Ke 695/20, podniósł, że stanowiący materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia organu art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. jest niezgodny z art. 2, art. 10 ust.1, art. 45 ust. 1 i art. 175 Konstytucji RP w zakresie, w jakim pozbawia osoby uprzednio posiadające uprawnienia do kierowania konkretnymi rodzajami pojazdów prawa do odzyskania dokumentu potwierdzającego posiadanie tego rodzaju uprawień odnośnie pojazdów mechanicznych, co do których nie orzeczono wobec nich środka karnego w postaci zakazu ich prowadzenia.

W skardze podkreślono również, że brak posiadania dokumentu stwierdzającego posiadanie uprawnienia do kierowania pojazdem stanowi dla skarżącego przeszkodę do legalnego kierowania pojazdem mechanicznym na drogach publicznych położonych w strefach zamieszkania oraz w strefach ruchu, zarówno w Polsce, jak i za granicą, a zatem uniemożliwia skarżącemu wykonywanie zawodu kierowcy, a ponadto utrudnia mu uczęszczanie na terapię indywidualną oraz wykonywanie kary ograniczenia wolności w postaci świadczenia prac społecznych. Interpretacja art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. zastosowana przez organy w niniejszej sprawie powoduje, że skarżący jest w sytuacji takiej jakby sąd powszechny orzekł wobec niego zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych.

W ocenie strony skarżącej zaskarżona decyzja narusza zasadę ne bis in idem, gdyż za czyn, za który skarżący został już prawomocnie skazany, został de facto ukarany po raz drugi. Naruszona została także zasada prawidłowej legislacji, prowadząca do tego, że obywatele są wprowadzani w błąd co do ich sytuacji prawnej. Zarówno w art. 42 k.k., jak i w art. 29 k.w. ustawodawca pozostawił sądowi rozstrzygnięcie, czy wobec sprawcy, w konkretnym stanie faktycznym, należy orzec zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych, czy też z uwagi na określone okoliczności ograniczyć zakres tego zakazu. Z taką konstrukcją uprawnień sądu powszechnego powinien zgadzać się zakres uprawnień oskarżonego.

Nadto strona podkreśliła, że wyprowadzanie z art. 12 ust. 2 pkt 1 i 2 u.k.p. obligatoryjnego i nieprzewidującego jakichkolwiek wyjątków zakazu zwracania osobom, wobec których orzeczono środek kamy zakazu prowadzenia pojazdów określonego rodzaju, dokumentów potwierdzających posiadanie przez nich uprawnienia do kierowania innymi pojazdami, należy uznać za oczywiste naruszenie zasady podziału i równowagi władz, w tym władzy ustawodawczej i sądowniczej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej Sąd uznał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o odmowie zwrotu P.M. zatrzymanego prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy jest bezsporny. Z ustaleń organów orzekających wynika, iż dokument prawa jazdy kat. AM, A1, A2, A, B1, B, BE, C1, C, C1E, CE, T nr [...] wydany przez Starostę Bełchatowskiego został zatrzymany P.M. na mocy postanowienia Prokuratury Rejonowej w Starogardzie Gdańskim z 22 września 2020 r. sygn. akt PR Ds. 2799.2020 w związku z podejrzeniem popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. z 2020 r. poz. 1444 ze zm., dalej: k.k.), tj. prowadzeniem pojazdu w stanie nietrzeźwości. Następnie Sąd Rejonowy w Starogardzie Gdańskim wyrokiem z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 1024/20 na podstawie art. 42 § 2 k.k. orzekł wobec P.M. środek karny w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w strefie ruchu lądowego kat. B na okres 7 lat z zaliczeniem okresu zatrzymania prawa jazdy. Powyższe stało się podstawą cofnięcia P.M. uprawnień do kierowania pojazdami wynikających z prawa jazdy kategorii B na ww. okres oraz odmowy zwrotu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, o które wnioskował skarżący.

Podstawę materialnoprawną kwestionowanego skargą rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U. z 2021 r., poz. 1212 ze zm.; dalej: "u.k.p."). Zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 2 u.k.p. prawo jazdy nie może być wydane osobie w stosunku do której został orzeczony prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych - w okresie i zakresie obowiązywania tego zakazu. Stosownie natomiast do art. 12 ust. 2 u.k.p. przepis ust. 1 pkt 2 stosuje się także wobec osoby ubiegającej się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy, a także o przywrócenie uprawnienia w zakresie prawa jazdy kategorii: 1) B1 lub B - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 lub A; 2) AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B; 3) B+E, C1+E, C+E, D1+E lub D+E - w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych obejmującego uprawnienie w zakresie prawa jazdy kategorii B lub odpowiednio kategorii C1, C, D1 lub D.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego organy dokonały właściwej subsumcji i wykładni wyżej wskazanych przepisów prawa. Słusznie uznały, że w okolicznościach sprawy zaistniały przesłanki z art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p., skoro wobec strony orzeczono prawomocnym wyrokiem sądu zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych, do prowadzenia których uprawnia prawo jazdy kategorii B. Ze względu na brzmienie art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. negatywna przesłanka zwrotu skarżącemu prawa jazdy rozciągała się także na prawo jazdy kategorii m.in. AM, A1, A2, A. Zgodnie z treścią wymienionego przepisu organ nie może uwzględnić wniosku o wydanie lub zwrot prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A, C1, C, D1 lub D w okresie obowiązywania orzeczonego przez sąd zakazu prowadzenia pojazdów w zakresie kategorii B. W sytuacji gdy wobec skarżącego zastosowano tego rodzaju środek karny nie jest dopuszczalne wydanie orzeczenia o zwrocie wnioskowanych przez stronę kategorii prawa jazdy. Podkreślić należy, że na mocy art. 12 ust. 2 u.k.p. skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzenia pojazdów, przy czym skutki te dotyczą zarówno ubiegającego się o wydanie prawa jazdy określonej kategorii, jak i dysponującego już takim dokumentem. Sam fakt skazania strony i orzeczenie wobec niej środka karnego może wywoływać różne, niezależne od siebie skutki prawne na gruncie innych, niż prawo karne, gałęzi prawa. Z przepisu art. 12 ust. 2 u.k.p. jasno wynika, że wolą ustawodawcy było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej poprzez uniemożliwienie osobie z orzeczonym zakazem prowadzenia pojazdów podstawowych kategorii, odzyskania dokumentu umożliwiającego kierowanie pojazdami innych kategorii i to nawet wówczas, gdy sąd karny nie pozbawił skazanego uprawnień do kierowania nimi.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że za taką interpretacją, jak i zastosowaniem w sprawie wymienionych przepisów, przemawia nie tylko wykładnia językowa oraz rygoryzm przepisów i zasad ruchu drogowego, które służą zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochronie w szczególności wartości nadrzędnych, takich jak życie i zdrowie ludzkie, ale również art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, dopuszczający ustanowienie w ustawie ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw w sytuacji, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, przy czym ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw. Bez systemu sankcjonowania działań, godzących w te wartości, ich ochrona nie byłaby możliwa. Ponadto regulacja zawarta w art. 12 ust. 2 u.k.p. ma bardzo istotne uzasadnienie celowościowe. Jej celem jest (czasowe) wykluczenie z ruchu drogowego tych kierowców, którzy swoim zachowaniem wykazali, że zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji, zwłaszcza jeżeli uczynili to znajdując się w stanie nietrzeźwości. Na mocy nowelizacji z 26 czerwca 2014 r. ustawodawca w treści art. 12 ust. 2 u.k.p. wyraził w sposób jednoznaczny zamiar ograniczenia, w sferze administracyjnej, możliwości wydawania, zwracania dokumentu prawa jazdy i przywracania uprawnień w tym zakresie osobom, które prowadząc pojazd zagrażają bezpieczeństwu w komunikacji. Z punktu widzenia racjonalności ustawodawcy, jak również chronionej konstytucyjnie wartości bezpieczeństwa publicznego, nie da się bowiem zaakceptować sytuacji, w której osoba naruszająca w bardzo poważnym stopniu zasady ruchu drogowego, mogłaby nadal być użytkownikiem tego ruchu, prowadząc bez ograniczeń pojazdy wymagające innych kategorii uprawnień, niż te, których czasowo została pozbawiona (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2412/16; z 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2109/16; z 15 lipca 2016 r. sygn. akt I OSK 2514/14; z 29 października 2015 r. sygn. akt I OSK 382/14; z 3 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 603/14; z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 678/14 i z 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 888/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych po adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Wobec powyższego w stanie faktycznym niniejszej sprawy nałożony na skarżącego na mocy wyroku Sądu Rejonowego w Starogardzie Gdańskim z 15 grudnia 2020 r. sygn. akt II K 1024/20 środek karny wywołał konsekwencje administracyjnoprawne przewidziane przez w ustawę o kierujących pojazdami. Na gruncie ustawy o kierujących pojazdami prawomocne orzeczenie sądu karnego wywołało ten skutek, że skarżącemu nie można zwrócić nie tylko prawa jazdy kategorii B, a także kategorii AM, A1, A2, A, o które się ubiegał. Tym samym skoro ustawodawca rozciągnął skutki orzeczenia karnego w zakresie prawa jazdy kategorii B także na inne uprawnienia do prowadzenia pojazdów, to organy administracji publicznej nie mogły uwzględnić wniosku skarżącego i zwrócić mu dokumentu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A.

Nie można zgodzić się ze skarżącym, że przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia są niezgodne z art. 2, art. 10 ust. 1, art. 45 ust. 1 i art. 175 ust. 1 Konstytucji RP. Niewątpliwe w treści art. 12 ust. 2 pkt 2 u.k.p. ustawodawca rozszerzył skutki orzeczenia sądu karnego zakazującego prowadzenia w ruchu lądowym pojazdów określonego rodzaju. Decyzja wydawana przez organ administracji wydana na podstawie wskazanego przepisu nie ingeruje jednak w prawomocny wyrok sądu powszechnego, jak również nie narusza właściwości sądu powszechnego oraz konstytucyjnej zasady podziału władz i równowagi między władzą ustawodawczą, wykonawczą oraz sądowniczą. Nie pozbawia też obywatela prawa do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy przez niezależny, bezstronny i niezawisły sąd. Nie stanowi również naruszenia zasad demokratycznego państwa prawnego. Jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, art. 12 ust. 2 u.k.p. nie podważa orzeczonego wyrokiem sądu powszechnego jako środek karny zakazu prowadzenia pojazdów i nie prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia tego zakazu. Prawomocny wyrok sądu karnego, orzekający zakaz prowadzenia pojazdów danej kategorii leży u podstaw możliwości zastosowania przez organ art. 12 ust. 2 u.k.p. Adresatem tego przepisu jest organ administracji publicznej, a sfera jego stosowania nie dotyczy sprawy sankcji karnej, o której rozstrzygał sąd karny. Choć zatem obie sfery są ze sobą w tym przypadku funkcjonalnie powiązane, sprawa, rozstrzygana przez organ administracyjny jest sprawą odrębną od sprawy zakończonej wyrokiem karnym. Treść art. 12 ust. 2 u.k.p. nie prowadzi do nieuprawnionego rozszerzenia zakazu orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądowym, albowiem skutek zdarzenia prawnego, jakim jest skazanie prawomocnym wyrokiem, w którym orzeczono wobec danej osoby zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie danej kategorii, może być rozciągnięty na inne jej uprawnienia do prowadzania pojazdów. Źródłem ograniczenia uprawnień osób ubiegających się o wydanie lub zwrot zatrzymanego prawa jazdy nie jest sam wyrok karny, lecz norma ustawowa, która podlega konkretyzacji za pośrednictwem decyzji o odmowie wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. Wolą ustawodawcy ustanawiającego art. 12 ust. 2 u.k.p. było wywołanie w tym wypadku dodatkowej, niezależnej od sankcji karnej, sankcji administracyjnej. Decyzja wydawana na podstawie wskazanego przepisu służy konkretyzacji wynikających z ustawy zakazów będących dalszym skutkiem orzeczonego wobec strony środka karnego (por. wyroki NSA: z 18 grudnia 2015 r. sygn. akt I OSK 888/14; z 14 września 2017 r. sygn. akt I OSK 2715/16, z 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt I OSK 2412/16; z 23 marca 2017 r. sygn. akt I OSK 2109/16, dostępne w CBOSA). Warto również zaznaczyć, że ustawodawca dysponuje znaczną swobodą regulacyjną w zakresie wyboru form, metod oraz drogi prawnego sankcjonowania tych nielegalnych zachowań adresatów norm, które ze względu na przyjęte założenia i cele polityki państwa oraz zasady i wartości konstytucyjne wymagają odpowiedniej i nierzadko skumulowanej reakcji prawodawczej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 2015/9A, poz. 148). Konstytucja RP nie statuuje uprawnienia do posiadania prawa jazdy jako prawa podstawowego (por. uchwała NSA z 1 lipca 2019 r., sygn. akt I OPS 3/18, dostępna w CBOSA). Zasady nabywania, utraty i zawieszenia uprawnień do kierowania pojazdami są regulowane przez ustawodawcę w ustawie o kierujących pojazdami. W ocenie Sądu w przypadku unormowania zawartego w art. 12 ust. 2 u.k.p. przyjęte rozwiązania ustawodawcze nie naruszają norm, zasad i wartości konstytucyjnych, tym samym brak podstaw do podważania regulacji ustawowej wprowadzonej powołanym przepisem.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, art. 12 ust. 2 u.k.p. nie narusza zakazu podwójnego karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego. W tym względzie Sąd podziela stanowisko przyjęte w orzecznictwie sądów administracyjnych, że na podstawie art. 12 ust. 2 u.k.p. nie dochodzi do ponownego rozstrzygania o odpowiedzialności sprawcy czynu zabronionego. Powołany przepis określa sankcję administracyjną, której zastosowanie jest warunkowane uprzednim orzeczeniem środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w ruchu lądowym, do których prowadzenia wymagane jest posiadanie prawa jazdy określonej kategorii. Sposób orzekania sądu karnego w sprawie zagrożonej sankcją zakazu prowadzenia pojazdów jest determinowany specyfiką sankcji karnej, która musi być bardzo ściśle powiązana z zachowaniem sprawczym. Natomiast stosowanie art. 12 ust. 2 u.k.p. przez organy administracji publicznej opiera się natomiast na innych przesłankach, gdyż chodzi tu nie o sankcję karną, lecz - jak już wcześniej wspomniano - o ochronę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Organ administracyjny nie prowadzi własnych ustaleń dotyczących faktu popełnienia czynu zabronionego i nie wymierza kary. Decyzja organu administracji konkretyzuje jedynie obowiązujące zakazy, wynikające z przepisów ustawy o kierujących pojazdami, a które to dolegliwości są jedynie dalszym skutkiem orzeczonego wobec strony przez sąd karny środka karnego. W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego przyjmuje się, że zakaz ne bis in idem w sensie ścisłym ma zastosowanie wtedy, gdy w stosunku do osoby uprzednio ukaranej za popełnienie czynu zabronionego przez prawo karne, wszczyna się postępowanie karne dotyczące tego samego czynu. Z kolei szersze rozumienie zasady ne bis in idem obejmuje nie tylko wypadki ponownego wymierzenia sankcji stricte karnej za ten sam czyn, lecz także te wypadki, w których dochodzi do zbiegu sankcji karnej i sankcji administracyjnej, która ma charakter wybitnie represyjny, pełniąc de facto funkcję sankcji karnej. Stwierdzenie naruszenia zakazu ne bis in idem wymaga ustalenia, czy mamy do czynienia z tym samym czynem, dwukrotnie (wielokrotnie) nakładaną sankcją karną lub sankcją o charakterze represyjnym stanowiącą w istocie sankcję karną oraz dwoma niezależnymi od siebie postępowaniami w tej samej sprawie (por. wyroki TK: z 21 października 2015 r., sygn. akt P 32/12, OTK ZU 9A/2015, poz. 148 i z 3 listopada 2004 r., sygn. akt K 18/03, LEX nr 133746). Należy również zaznaczyć, że przedmiot sankcji karnej i administracyjnej jest zupełnie odmienny. O ile wyrok karny obejmujący środek karny zakazu prowadzenia pojazdu odnosi się wprost do uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych określonych kategorii, o tyle decyzja o odmowie wydania prawa jazdy lub o odmowie zwrotu zatrzymanego prawa jazdy ma za przedmiot jedynie uprawnienie do uzyskania lub odzyskania dokumentu potwierdzającego uprawnienie do kierowania pojazdami określonej kategorii. W tym zakresie brak tożsamości sankcji o identycznym (represyjnym) i skierowanym na te same uprawnienia charakterze (por. wyrok NSA z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt I OSK 192/19, dostępny w CBOSA).

Odmiennie niż twierdzi skarżący w rozpatrywanej sprawie nie doszło do wydania rozstrzygnięcia wbrew treści art. 42 Kodeksu karnego. Organy nie rozszerzyły bowiem orzeczonej wyrokiem kary (środka karnego) za popełniony czyn zabroniony, bowiem nie są do tego uprawnione. Wydając decyzję o odmowie zwrotu prawa jazdy organy zastosowały konstrukcję przewidzianą w u.k.p., jako skutek orzeczenia przez sąd karny odpowiedniego zakazu. Podkreślić należy ponownie, że sankcja karna zakazu prowadzenia pojazdu nie jest tożsama z sankcją administracyjną odmowy zwrotu prawa jazdy. Obydwie sankcje wynikają wprawdzie z tego samego czynu zabronionego, jednakże posiadają oddzielne podstawy prawne i wywołują niezależne od siebie skutki na gruncie przepisów odrębnych gałęzi prawa.

Wobec powyższego przyjąć należy, że kumulacja sankcji karnej w postaci zakazu prowadzenia pojazdów określonych kategorii oraz sankcji administracyjnej w postaci zakazu wydania lub zwrotu zatrzymanego prawa jazdy w odniesieniu do prawa jazdy kategorii odmiennych niż objęte zakazem wynikającym z wyroku sądu karnego nie stanowi naruszenia zasady ne bis in idem, zarówno w ujęciu wąskim, jak i szerokim. Sankcja administracyjna odnosi się bowiem do tych kategorii prawa jazdy, które nie były objęte prawomocnym wyrokiem karnym, a ponadto realizuje ona odmienne funkcje i cele. Nie są to zasadniczo cele represyjne, jak w przypadku sankcji karnej, lecz prewencyjne i zabezpieczające.

Podniesiona w treści skargi argumentacja odnosząca do negatywnych konsekwencji w zakresie codziennego funkcjonowania skarżącego na skutek pozbawienia go uprawnień do kierowania pojazdami nie zasługuje na uwzględnienie. Okoliczności te nie podlegają ocenie w postępowaniu administracyjnych toczącym się na podstawie art. 12 ust. 2 u.k.p. W postępowaniu tym organ ustala jedynie spełnienie przesłanek wskazanych w powołanym przepisie, tj. faktu obowiązywania wobec strony postępowania zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych w zakresie prawa jazdy określonych kategorii.

Wobec zaaprobowania przez skład orzekający w niniejszej sprawie stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego co do oceny art. 12 ust. 2 u.k.p. wyrażonego w treści przywołanych w niniejszym uzasadnieniu wyroków, Sąd nie podziela odmiennego podglądu w zakresie interpretacji ww. przepisu zawartego we wskazanych w treści skargi wyrokach WSA w Poznaniu w sprawie II SA/Po 1034/16 oraz WSA w Kielcach sygn. akt II SA/Ke 695/20. Przedstawione w ww. wyrokach stanowisko co do sprzeczności art. 12 ust. 2 u.k.p. z Konstytucją RP należy uznać za odosobnione w orzecznictwie sądów administracyjnych. Za przyjętą w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz w rozpoznawanej sprawie wykładnią przepisów u.k.p. przemawia wykładnia językowa oraz charakter przepisów i zasad ruchu drogowego, których celem jest zapewnieniu bezpieczeństwa wszystkim uczestnikom ruchu drogowego i ochrona wartości nadrzędnych chronionych Konstytucją RP, jakimi są życie i zdrowie ludzkie.

Ponadto, wbrew zarzutom skargi, organy administracji dokładnie wyjaśniły stan faktyczny, w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy oraz prawidłowo dokonały subsumcji ustalonego stanu faktycznego do odpowiednich norm prawa materialnego. Motywy wydanego rozstrzygnięcia przedstawione zostały w uzasadnieniu odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji wydały trafne rozstrzygnięcie o odmowie zwrotu skarżącemu prawa jazdy kategorii AM, A1, A2, A w okresie obowiązywania zakazu prowadzenia pojazdów kategorii B orzeczonego prawomocnym wyrokiem sądu karnego. Z tej przyczyny nieuzasadnione są zarzuty postawione w skardze dotyczące naruszenia art. 6, art. 7 i art. 8 § 1 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.

is