Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 913/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Komendant Straży Granicznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 108, art. 130 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 78 poz 462
law: Ustawa z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 10 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia uposażenia oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Główny Straży Granicznej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w dniu [...] marca 2020 r. wydał decyzję nr [...], którą utrzymał w mocy rozkaz personalny nr [...] Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej z dnia [...] stycznia 2020 r., którym organ zawiesił B.K. wypłatę uposażenia od najbliższego terminu płatności, tj. od dnia 1 lutego 2020 r.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji przytoczył za organem pierwszej instancji ustalony stan faktyczny i dokonał jego oceny i podał co następuje:

Funkcjonariusz w okresie od 18 lutego do 17 stycznia 2020 r. przebywał na ciągłym zwolnieniu lekarskim. W dniu 18 stycznia 2020 r. nie stawił się do realizacji zadań określonych przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], do których zobowiązał go Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] z [...] lutego 2018 r. Funkcjonariusz nie przedstawił zwolnienia lekarskiego, ani orzeczenia o niezdolności do służby. Wobec powyższego należało uznać, że funkcjonariusz nie podjął służby, do której był zobowiązany i nie usprawiedliwił swojej nieobecności w służbie od 18 stycznia 2020 r.

W zaistniałej sytuacji, Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej w dniu [...] stycznia 2002 r. wydał rozkaz personalny nr [...], którym potrącił funkcjonariuszowi 14/30 miesięcznego uposażenia przy najbliższej wypłacie w związku z nieusprawiedliwioną nieobecnością w służbie od 18 stycznia 2020 r. do 31 stycznia 2020 r.

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie ulega wątpliwości, że funkcjonariusz od 1 lutego 2020 r., tj. w okresie będącym przedmiotem rozpatrywanej sprawy nie podjął się realizacji obowiązków służbowych. Nieobecność w służbie nie została usprawiedliwiona, co stanowiło obligatoryjną podstawę do zawieszenia uposażenia.

B.K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z dnia [...] marca 2020 r. Pełnomocnik skarżącego we wniesionej skardze zarzucił, że organ wydając zaskarżoną decyzję naruszył następujące przepisy postępowania administracyjnego i przepisy prawa materialnego:

art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez wydanie decyzji utrzymującej w mocy zaskarżony rozkaz personalny, a więc uznanie, iż sprawa pod względem faktycznym i prawnym nie budzi wątpliwości;

art. 39a § 1 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 305), poprzez jego nie zastosowanie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej i przyjęcie, że skarżący pozostawał nadal do dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej, podczas gdy okres pozostawania funkcjonariusza w dyspozycji właściwego przełożonego nie może być dłuższy niż rok, a w niniejszej sprawie rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r. Komendant [...] Oddziału Straży przeniósł skarżącego z dniem 15 lutego 2018 r. do swojej dyspozycji z jednoczesnym wyznaczeniem do pełnienia służby, w okresie pozostawania w dyspozycji, w Placówce SG kat. II w [...], a zatem roczny okres pozostawania w dyspozycji Komendanta [...] Oddziału Straży Granicznej upłynął w dniu 15 lutego 2019 r. i w związku z tym, skarżący nie był zobowiązany do stawienia się od dnia 18 stycznia 2020 r. do realizacji obowiązków służbowych w Placówce SG kat. II w [...] i bezpodstawne było zawieszenie uposażenia skarżącego od najbliższego terminu płatności, tj. od 1 lutego 2020 r.;

art. 130 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie przez Komendanta Głównego Straży Granicznej, że skarżący po zakończeniu zwolnienia lekarskiego winien zgłosić się do realizacji obowiązków służbowych, określonych przez Komendanta Placówki Straży Granicznej w [...], do których zobowiązał go Komendant [...] Oddziału Straży Granicznej rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2018 r., a zatem zasadne jest zawieszenie uposażenia od najbliższego terminu płatności, tj. od 1 lutego 2002 r., podczas gdy okres pozostawania skarżącego w dyspozycji właściwego przełożonego nie może być dłuższy niż rok, a okres ten upłynął w dniu 15 lutego 2019 r. i w związku z tym, skarżący nie był zobowiązany do stawienia się od 18 stycznia 2020 r. do realizacji obowiązków służbowych w Placówce SG kat. II w [...].

Pełnomocnik skarżącego podnosząc powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i utrzymanego nią w mocy rozkazu personalnego organu pierwszej instancji oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

Komendant Główny Straży Granicznej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2157 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) - dalej "p.p.s.a." - sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wojewódzki sąd administracyjny, w zakresie swojej właściwości, ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną, postanowienie, czy też inny akt lub czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego aktu lub podjęcia spornej czynności. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności, czy też zgodności z zasadami współżycia społecznego.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej jako: "p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja prawa nie narusza.

Zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, funkcjonariuszowi, który samowolnie opuścił miejsce pełnienia służby albo pozostaje poza nim lub nie podejmuje służby, zawiesza się uposażenie od najbliższego terminu płatności. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już za czas nieusprawiedliwionej nieobecności uposażenie, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

2. W razie uznania nieobecności za usprawiedliwioną, wypłaca się funkcjonariuszowi zawieszone uposażenie; w przypadku nieobecności nieusprawiedliwionej funkcjonariusz traci za każdy dzień nieobecności 1/30 część uposażenia miesięcznego.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio w razie zawinionej niemożności pełnienia przez funkcjonariusza obowiązków służbowych.

4. Funkcjonariuszowi, który rozpoczyna urlop bezpłatny w ciągu miesiąca kalendarzowego, przysługuje uposażenie w wysokości 1/30 uposażenia miesięcznego za każdy dzień poprzedzający dzień rozpoczęcia urlopu bezpłatnego. Jeżeli funkcjonariusz pobrał już uposażenie za czas urlopu bezpłatnego, potrąca mu się odpowiednią część uposażenia przy najbliższej wypłacie.

Istota sporu sprowadza się wobec powyższego do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy nie stawienie się skarżącego do służby nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych, a zwłaszcza czy taką przyczynę może stanowić fakt upływu 12 miesięcznego okresu oddelegowania skarżącego, będącego w dyspozycji, do pełnienia służby w określonej jednostce organizacyjnej Straży Granicznej

W sprawie zdaniem Sądu bezspornym jest, że skarżący nie stawił się do służby, pomimo że miał taki obowiązek, który wynikał z rozkazu personalnego nr [...] Komendanta [...] Oddział Straży Granicznej z dnia [...] lutego 2018 r. Jak zasadnie podniósł organ w odpowiedzi na skargę, rozkaz ten nie został uchylony, zmieniony jak również nie stwierdzono jego nieważności. Zawarte w nim postanowienia obowiązywały skarżącego po zakończeniu okresu przebywania na zwolnieniu lekarskim, tj. od dnia 18 stycznia 2020 r., aż do dnia zwolnienia ze służby.

W ocenie Sądu, przedstawiona przez skarżącego argumentacja, że po upływie okresu pozostawania w dyspozycji nie był zobowiązany stawić się do służby nie znajduje potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.

Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 103 ust. 1 ustawy o Straży Granicznej, prawo do uposażenia powstaje z dniem mianowania policjanta, jednakże prawo powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby.

Oznacza to, że pobieranie uposażenia i innych świadczeń pieniężnych przez funkcjonariusza związane jest ściśle z pełnieniem przez niego służby. O pełnieniu służby można jednak mówić jedynie w sytuacji, gdy policjant jest uprawniony oraz zobowiązany do wykonywania obowiązków służbowych i zadania takie wykonuje. Podjęcie służby oznacza faktyczne wykonywanie zadań funkcjonariusza Straży Granicznej w ramach istniejącego stosunku służbowego.

W konsekwencji organy prawidłowo uznały, że samo pozostawanie w stosunku służbowym bez faktycznego pełnienia służby nie uprawnia skarżącego do uposażenia. Podobne stanowisko przedstawił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt II SA 94/01, gdzie jednoznacznie wskazał, iż samo pozostawanie w stosunku służbowym bez podejmowania służby nie jest wystarczające, aby domagać się za ten okres uposażenia. Prawo do uposażenia powiązane jest bowiem z faktycznym podejmowaniem służby.

W związku z powyższym skarga nie mogła zostać uwzględniona, a podniesione w niej zarzuty nie mogły mieć wpływu na niniejsze orzeczenie.

W ocenie Sądu organy przeprowadziły też postępowanie dowodowe o wystarczającym dla rozstrzygnięcia sprawy zakresie. Organy przyjęły wyjaśnienia skarżącego, nie zgodziły się jednak z jego stanowiskiem, że nie miał obowiązku stawić się do służby.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 132 i art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), orzekł jak w sentencji.