Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 660/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Burmistrz Miasta i Gminy
Treść wyniku: stwierdzono nieważność zaskarżonego zarządzenia

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Sędzia WSA Monika Świerczak Sędzia WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu [...] listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. P. na zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie odwołania M. P. ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej im. P. w T. 1. stwierdza nieważność zaskarżonego zarządzenia; 2. zasądza od Burmistrza Miasta i Gminy na rzecz skarżącej M. P. – M. kwotę [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.


UZASADNIENIE

Zarządzeniem Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz. U. z 2020 r. poz. 910, dalej "p.o.") oraz art. 30 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia [...] marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2020 r., poz. 713, dalej "u.s.g.") odwołano M. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] roku w T. z dniem [...] maja 2021 r. bez wypowiedzenia.

W ocenie organu w sprawie skarżącej wystąpił szczególnie uzasadniony przypadek, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 p.o. – organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, (...) może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

W uzasadnieniu powyższego Zarządzenia wskazano, że Organ prowadzący tj. Burmistrz Miasta i Gminy pismem z dnia [...] kwietnia 2021 r. wystąpił do W. Kuratora Oświaty z wnioskiem o wyrażenie opinii w sprawie odwołania M. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] r w T. bez wypowiedzenia. W. Kurator Oświaty pismem z [...] maja 2021 r. wydał przedmiotową opinię. W jej treści Kurator wskazał m.in. iż ,,w dniu wydawania opinii nie upłynęły jeszcze terminy określone w § 17 ust 9 i 10 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli (Dz. U. z 2019 r poz. 502) zgodnie z którymi opinia organu sprawującego nadzór pedagogiczny w sprawie arkusza organizacji jest wydawana w terminie 10 dni roboczych od dnia otrzymania od organu prowadzącego szkołę arkusza organizacji szkoły, nie później niż do dnia 20 maja danego roku natomiast organ prowadzący szkołę po uzyskaniu opinii organu sprawującego nadzór pedagogiczny zatwierdza arkusz organizacji szkoły w terminie do dnia 29 maja danego roku. Wobec powyższego można założyć, iż obowiązki zarówno dyrektora szkoły jak i organu prowadzącego o których mowa w przytoczonych przepisach prawa zostaną jeszcze dopełnione po uprzednim uzyskaniu wzajemnego porozumienia w sprawie arkusza organizacji szkoły na rok szkolny 2021/2022".

Organ stwierdził, iż mimo upływu terminu wskazanego w powyższym przepisie tj. 20 maja dyrektor szkoły nie złożył w sposób prawidłowy arkusza organizacyjnego szkoły. Ponadto mimo wielu wcześniejszych wniosków organu prowadzącego kierowanych do dyrektora szkoły w przedmiocie dokonania zmian w arkuszu i dostosowania go do przepisów obowiązującego prawa zmiany te nie zostały przez dyrektor uwzględnione.

Organ prowadzący podkreślił, że nie może zatwierdzić arkusza organizacyjnego w ustawowym terminie ze względu na fakt iż nie dysponuje on zgodnym z przepisami arkuszem złożonym w ustawowym terminie przez dyrektora szkoły w szczególności w złożonym (w dniu [...] maja 2021) projekcie arkusza wbrew zaleceniom organu prowadzącego nadal zostało utrzymane stanowisko konserwatora – informatyka technicznego – którego stanowiska nie przewidywał już wcześniejszy arkusz organizacyjny i na które to stanowisko pracy nie wyraził zgody organ prowadzący.

Wobec takiego postępowania dyrektora szkoły istnieje konieczność zapewnienia środków finansowych na wypłatę wynagrodzenia pracownikowi, którego nie uwzględniał poprzedni arkusz i na którego zatrudnienie nie wyraził zgody organ prowadzący, co wiąże się z koniecznością wydatkowania środków budżetowych

wcześniej na ten cel nie uwzględnionych, (a więc z możliwym naruszeniem dyscypliny finansów publicznych.) Powyższe działanie jest również przedmiotem analizy właściwego rzecznika dyscypliny finansów publicznych. Wobec powyższego należy stwierdzić, iż dyrektor szkoły swoim postępowaniem doprowadziła do niemożności zatwierdzenia przez organ prowadzący arkusza organizacji szkoły co wprowadza realne zagrożenie destabilizacji funkcjonowania szkoły i powoduje całkowitą utratę zaufania do niej ze strony organu prowadzącego, wykluczając dalszą współpracę. (Nie bez znaczenia jest również fakt zaangażowania dyrektora szkoły w kampanię referendalną w sprawie odwołania organu wykonawczego gminy oraz jawne podważanie kompetencji organu prowadzącego w zakresie przysługujących mu względem placówki uprawnień co znajduje swój wyraz choćby w nieuwzględnieniu uwag i zastrzeżeń organu prowadzącego co do przedłożonego arkusza organizacji szkoły).

Powyższe uzasadnia w ocenie organu odwołanie dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w trybie art 66 ust 1 pkt 2 ustawy.

Skargę na powyższe Zarządzenie wywiodła do Sądu M. P. wnosząc o jego uchylenie oraz zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego, według norm przepisanych. Zaskarżonemu zarządzeniu zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy w niniejszej sprawie nie ziściła się przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" stanowiąca przesłankę konieczną do odwołania dyrektora w trybie natychmiastowym;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:

- nie załączenia do zarządzenia o odwołaniu skarżącej z funkcji dyrektora szkoły opinii W. Kuratora Oświaty w P. na temat odwołania skarżącej z funkcji dyrektora szkoły;

- uchybienia podstawowym zasadom postępowania administracyjnego, tj. prawa do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, swobodnego wypowiedzenia się przed rozstrzygnięciem, zasady udzielania informacji;

- wadliwego uzasadnienia odwołania z funkcji dyrektora;

- nie zawarcie w uzasadnieniu odwołania wyczerpującego wyjaśnienia, co w konsekwencji uniemożliwia skarżącej poznanie jego motywów;

- oparcie się na nierzeczywistym stanie faktycznym.

W ocenie skarżącej ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki do natychmiastowego odwołania nauczyciela ze stanowiska dyrektora, mieści się w zakresie kompetencji organu. który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze, niemniej jednak nie może ona mieć charakteru dowolnego i arbitralnego.

Z treści uzasadnienia zarządzenia Burmistrza z dnia [...] maja 2021 roku, wynika, że organ prowadzący zasięgnął opinii W. Kuratora Oświaty w P.. Niemniej jednak nie wynika z niego, czy opinia ta była pozytywna, czy negatywna. Organ prowadzący w uzasadnieniu wskazał jedynie wyrwane z kontekstu zdanie Kuratora Oświaty, z którego w żaden sposób nie wynika ażeby decyzja w zakresie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora była zasadna.

Skarżąca nie otrzymała opinii do wglądu, niemniej w momencie uzyskania informacji o wydaniu opinii przez W. Kuratora Oświaty złożyła odpowiedni wniosek o wydanie jej oryginału sporządzonej przez Kuratora opinii.

Z opinii wprost wynika, że W. Kurator Oświaty negatywnie zaopiniował odwołanie skarżącej ze stanowiska dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] r. w T. na wniosek Burmistrza Miasta i Gminy.

Następnie skarżąca przytaczając stan faktyczny sprawy wskazała, że pismem z dnia [...] marca 2021 roku Burmistrz wystosował do skarżącej jako dyrektora szkoły "założenia które należy zastosować przy opracowywaniu arkuszy organizacyjnych na rok szkolny [...]". Mimo braku obowiązku nałożonego przepisami prawa uwzględnienia założeń wystosowanych przez organ prowadzący, skarżąca wprowadziła odpowiednie zmiany w sporządzonym arkuszu organizacji szkoły.

W zakresie jednak dwóch zaleceń wystosowała w dniu [...] kwietnia 2021 roku pismo do Burmistrza celem uzasadnienia stanowiska dokonania zmiany w zakresie zmniejszenia liczby oddziałów klas czwartych oraz godzin do dyspozycji dyrektora w roku szkolnym [...].

Burmistrz nie ustosunkował się do pisma skarżącej, a jedynie pismem z dnia [...] kwietnia 2021 roku poinformował, że "arkusz organizacyjny Szkoły Podstawowej im. [...] r. w T. na rok szkolny [...] został sporządzony niezgodnie z wytycznymi organu prowadzącego i przepisami prawa" oraz jednocześnie wezwał skarżącą w terminie trzech dni do dostarczenia poprawnie sporządzonego projektu arkusza do akceptacji organu prowadzącego. Co więcej, w dniu [...] kwietnia 2021 roku pracownik referatu CUW Pani M. M. przekazała skarżącej informacje, że konieczna jest dodatkowa zmiana w arkuszu organizacyjnym w postaci wykreślenia stanowiska informatyka placówki zajmowanego obecnie przez Pana D. H.. Powyższa informacja nie została przekazana w sposób sformalizowany, ani też nie została uzasadniona w żaden sposób przez organ prowadzący.

Skarżąca ustosunkowała się do pisma i wezwania organu wskazując, że bez względu na wydane przez organ prowadzący zalecenia, skarżąca jako bezpośredni przełożony i zarazem pracodawca nie widzi podstaw do rozwiązania stosunku pracy z informatykiem szkoły za wypowiedzeniem. W piśmie uzasadniono, iż zakres obowiązków Pana H. na zajmowanym stanowisku w placówce jest stosunkowo szerszy względem informatyka zatrudnionego w pozostałych placówkach na terenie Gminy i Miasta T., bowiem w roku szkolnym [...] organ prowadzący podjął decyzję o likwidacji stanowiska pracownika audio-wizualnego i z uwagi na posiadane kompetencje wszelkie obowiązki płynące z tego tytułu przejął Pan H. .

Skarżąca podniosła, że zgodnie z treścią art. 68 ust. 5 ustawy Prawo Oświatowe z dnia [...] grudnia 2016 roku, jedynie do kompetencji dyrektora należy zatrudnianie i zwalnianie pracowników szkoły.

Skarżąca wskazała, że, mając na względzie termin wynikający z § 17 ust 9 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, a także konieczność akceptacji arkusza organizacyjnego placówki, zwróciła się w dniu [...] maja 2021 roku do Kuratora Oświaty z prośbą o interwencję w sprawie. Analogiczny wniosek skierował także organ prowadzący, co do którego w dniu [...] maja 2021 roku ustosunkował się Kurator Oświaty wskazując, że przywołane wyżej przepisy rozporządzenia z dnia [...] lutego 2019 roku zobowiązują organ prowadzący placówkę do przekazania organowi nadzoru pedagogicznego arkusza organizacji szkoły na rok szkolny 2021/2022 w celu jego zaopiniowania.

Skarżąca podkreśliła, że kilkukrotnie (tj. [...].03.2021 roku, [...].04.2021 roku, [...].04.2021 roku - wersja I., [...].04.2021 roku - wersja II., [...].04.2021 roku, [...].04.2021 roku, [...].04.2021 roku,) składała do organu prowadzącego projekt arkuszu organizacyjnego na rok 2021/2022, który za każdym razem był jej zwracany z naniesionymi przez organ prowadzący poprawkami i zastrzeżeniami. Skarżąca za każdym razem wskazywała także, że jest do dyspozycji organu prowadzącego.

Skarżąca ostatecznie na spotkaniu z Burmistrzem w dniu [...] maja 2021 roku, dostosowała projekt arkusza organizacyjnego do wszelkich zaleceń organu prowadzącego wskazanych w piśmie z dnia [...] marca 2021 roku oraz [...] kwietnia 2021 roku, w tym także tych przekazanych telefonicznie przez pracownika CUW. Nie sposób zatem zgodzić się ze stanowiskiem organu prezentowanym w uzasadnieniu zarządzenia, w zakresie braku możliwości zatwierdzenia arkusza organizacyjnego z uwagi na utrzymanie stanowiska konserwatora - informatyka technicznego, bez zgody w tym zakresie organu prowadzącego. Jak bowiem wynika z ostatniego projektu arkusza organizacyjnego sporządzonego na dzień [...] maja 2021 roku, doręczonego Burmistrzowi w dniu [...] maja 2021 r. stanowisko informatyka technicznego zostało wykreślone zgodnie z zaleceniem organu prowadzącego. Niezasadnym jest zatem twierdzenie, że organ prowadzący nie mógł zatwierdzić arkusza organizacyjnego w ustawowym terminie ze względu na działanie skarżącej.

Z niewiadomych skarżącej przyczyn, organ prowadzący mimo uwzględnienia przez skarżącą wszelkich zaleceń w arkuszu, nie przedłożył arkusza w terminie organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny celem jego zaopiniowania, tym samym to organ nadzoru nie dotrzymał terminu wynikającego z przepisów rozporządzenia i to on wprowadził realne zagrożenie destabilizacji funkcjonowania szkoły.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Kontrola legalności zaskarżonego zarządzenia, dokonana na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 – dalej "p.p.s.a.") wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W aktualnym orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się jednolicie, że akt (uchwała, zarządzenie) organu samorządu terytorialnego w sprawie odwołania ze stanowiska dyrektora szkoły jest zaskarżalnym do sądu administracyjnego "aktem podjętym w sprawie z zakresu administracji publicznej" w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. i art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a. Zostało to już przesądzone pod rządem ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2017 r. poz. 2198) na tle jej art. 38 (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (7) z 16 grudnia 1996 r., sygn. akt OPS 6/96, ONSA 1997, nr 2, poz. 48). Wejście w życie ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe z jej art. 66 stanowiącym odpowiednik art. 38 u.s.o., niczego w tej kwestii nie zmieniło.

Przedmiot skargi stanowi zarządzenie Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] maja 2021 roku nr [...] o odwołaniu M. P. ze stanowiska Dyrektora Szkoły Podstawowej im. [...] roku w T..

Podstawę odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły stanowił art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo oświatowe, zgodnie z którym organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce, w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty (...), może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Powołany przepis nie precyzuje pojęcia "przypadku szczególnie uzasadnionego" i w każdym przypadku obowiązkiem organu prowadzącego jest dokonanie oceny, czy działanie bądź zaniechanie dyrektora uniemożliwia jego pozostawanie na stanowisku.

Użyte przez ustawodawcę w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy pojęcie "przypadki szczególnie uzasadnione" jest pojęciem ogólnym, niedookreślonym, lecz analiza powyższego przepisu pozwala na stwierdzenie, że odwołanie w trybie natychmiastowym na podstawie tego przepisu nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w ust.1 pkt 1 lit. b tego artykułu, tj. w przypadku negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań w zakresie działalności finansowej i administracyjnej. Muszą to być inne, "szczególnie uzasadnione przypadki", których ustawa nie wskazuje.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że skoro przepis ten wprowadza nadzwyczajny tryb odwołania osoby, której powierzono stanowisko kierownicze w szkole - powinien być interpretowany wąsko. Szczególnie uzasadnione przypadki oznaczają tylko takie sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Zagrożenie to musi być przy tym na tyle istotne, iż nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę. Podstawą odwołania dyrektora określoną w tym przepisie nie mogą być przypadki zwyczajne, typowe - bazujące na negatywnej ocenie pracy czy wykonania bieżących zadań nauczyciela - dyrektora szkoły. Stwierdzone zaniedbania w zakresie gospodarki finansowej szkoły, czy organizacji jej pracy nie stanowią szczególnie uzasadnionych powodów odwołania osoby z funkcji dyrektora szkoły w tym trybie. (por. wyroki NSA z dnia: 9 września 2021 r., sygn. akt III OSK 2403/21; 7 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2987/14, z dnia 6 sierpnia 2015 r., CBOSA).

Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacjach zupełnie wyjątkowych, nadzwyczajnych, kiedy organ odwołujący uzna, że dalsze kierowanie szkołą stanowi istotne zagrożenie dla osiągnięcia jej celów lub z innych, obiektywnie ważnych względów jest nie do przyjęcia. Omawiana przesłanka dotyczy sytuacji, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej, a konieczność natychmiastowego przerwania jego czynności zachodzi ze względu na zagrożenie interesu publicznego, bowiem naruszenie prawa przez dyrektora jest na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę, a stwierdzone w jego pracy uchybienia mogą prowadzić do destabilizacji funkcjonowania szkoły. Chodzi tu o działanie lub zaniechanie nauczyciela, które powoduje destabilizację w realizacji funkcji dydaktycznej, wychowawczej i oświatowej szkoły, a dalsze zajmowanie stanowiska godzi w interes szkoły. Celem odwołania jest położenie kresu sytuacji drastycznie szkodzącej dobru kierowanej jednostki i jej uczniów. Okoliczności uzasadniające odwołanie ze stanowiska na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 nie muszą być zawinione przez nauczyciela; wystarczy, że zachodzi obiektywna przyczyna całkowitego braku możliwości dalszego sprawowania funkcji kierowniczej.

Szczególnie uzasadnione przypadki to takie, które powodują, że nie można czekać z odwołaniem nauczyciela ze stanowiska kierowniczego, lecz decyzja o pozbawieniu nauczyciela funkcji kierowniczej musi być podjęta natychmiast. Warto przykładowo wskazać, że w orzecznictwie za przyczyny "szczególnie uzasadnione" uznano np. błędy organizacyjne, które postawiły placówkę w stan zagrożenia likwidacją (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 czerwca 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 970/13), notoryczne nieregulowanie zobowiązań finansowych szkoły (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 maja 2006 r., sygn. akt II SA/Rz 624/05), długotrwałą chorobę uniemożliwiającą wykonywanie funkcji kierowniczej, która negatywnie wpływa na szkołę powodując jej dezorganizację (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r., sygn. I OSK 365/17).

Podkreślenia wymaga, że ustawodawca w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy posłużył się słowem "może", co oznacza, że odwołanie ze stanowiska jest fakultatywne i oparte na uznaniu, które nie może być dowolne i nieuzasadnione. Uznanie nie oznacza dowolności - organ ograniczony jest koniecznością wykazania przesłanek uzasadniających odwołanie, a przepis ma charakter gwarancyjny i jego celem jest zapewnienie stabilności zatrudnienia i wyłączenie możliwości odwołania dyrektora z błahych powodów. Proces odwołania dyrektora powinien zatem przebiegać w dwóch etapach. Pierwszym etapem winno być sformułowanie przyczyn odwołania, a kolejnym ustalenie, czy przyczyny te wyczerpują znamiona szczególnie uzasadnionego przypadku. Zarządzenie o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymaga przy tym starannego uzasadnienia stanowiska zajętego przez organ, gdyż ustalenie znaczenia pojęcia "w przypadkach szczególnie uzasadnionych" nie może być podejmowane w sposób abstrakcyjny, lecz powinno uwzględniać okoliczności faktyczne, będące podstawą wydania aktu.

Obowiązkiem organu jest zatem dokładne wskazanie przyczyn odwołania dyrektora w tym trybie i wyczerpujące uzasadnienie trafności takiego rozstrzygnięcia, bowiem określony ustawą tryb obsadzania stanowiska dyrektora świadczy o woli ustawodawcy zapewnienia cech trwałości stosunkowi pracy na tym stanowisku.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że z uzasadnienia zaskarżonego zarządzenia nie wynika, aby zaistniały przyczyny, składające się na "szczególnie uzasadniony przypadek", o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Organ prowadzący nie wykazał bowiem tego rodzaju uchybień w wykonywaniu zadań dyrektora szkoły, które wymagałyby natychmiastowego przerwania wykonywania przez skarżącą tej funkcji. Uzasadnienie zarządzenia wymienia wprawdzie kilka argumentów, jednak nie są one poparte faktami, a ponadto żadna z tych okoliczności nie stanowi przesłanki odwołania dyrektora w trybie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy. Organ prowadzący nie wykazał, aby faktycznie zachodziła konieczność odwołania dyrektora szkoły bez wypowiedzenia w związku z zagrożeniem interesu publicznego, jakim jest realizacja funkcji szkoły. Takiej przyczyny z pewnością nie stanowi odmienna wizja organizacji placówki czy też nieuwzględnienie oszczędności, zakładanych przez organ prowadzący.

Sąd wskazuje Burmistrzowi, że szczególne przypadki, o jakich mowa w przepisie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (T.j. Dz.U. z 2021 r., poz.1082), to nie takie, które jedynie w przekonaniu organu mieszczą się w tym pojęciu, tylko takie, które obiektywnie uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie szkoły, a jedyną możliwością zapobieżenia takiej sytuacji jest odwołanie dyrektora w trakcie roku szkolnego. Chodzi zatem o takie zachowania, w wyniku których nie ulega wątpliwości, że dyrektor utracił zdolność wykonywania powierzonej mu funkcji z przyczyn etycznych lub rażącej niekompetencji w realizacji spoczywających na nim obowiązków (wyrok NSA z dnia 29 września 2021 r. III OSK 1903/21, LEX nr 3239963)

Z całą stanowczością należy podkreślić, że tryb z art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy nie służy usunięciu z funkcji dyrektora szkoły, który wyraża odmienne niż organ prowadzący stanowisko w kwestii koncepcji organizacji i działania szkoły.

Przede wszystkim z przepisów ustawy Prawo oświatowe nie wynika, aby w ramach wykonywania nadzoru nad działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych organ prowadzący szkołę był upoważniony do wskazywania sposobu wypełniania arkuszy organizacyjnych czy też zatrudniania i zwalniania pracowników szkoły.

Stosownie do treści art. 57 ust. 1 ustawy, organ prowadzący szkołę lub placówkę sprawuje nadzór nad jej działalnością w zakresie spraw finansowych i administracyjnych. Przepis art. 58 zd. 1 ustawy stanowi, że organ prowadzący szkołę lub placówkę, a w zakresie działalności dydaktyczno-wychowawczej i opiekuńczej również organ sprawujący nadzór pedagogiczny, mogą ingerować w działalność szkoły lub placówki wyłącznie w zakresie i na zasadach określonych w ustawie.

Zgodnie zaś z treścią art. 68 ust. 5 u.o. Dyrektor jest kierownikiem zakładu pracy dla zatrudnionych w szkole lub placówce nauczycieli i pracowników niebędących nauczycielami. Dyrektor w szczególności decyduje w sprawach: zatrudniania i zwalniania nauczycieli oraz innych pracowników szkoły lub placówki.

Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni aprobuje pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 lutego 2021 r. sygn. akt. III SA/Gl 686/20, wedle którego przepisy ustawy nie dają organowi wykonawczemu prawa do wydawania jakichkolwiek wytycznych do opracowywania arkusza organizacji szkoły lub przedszkola przez dyrektora szkoły lub przedszkola. Czym innym jest sprawowanie nadzoru, czy też zatwierdzenie konkretnych działań (w tym arkuszy organizacji poszczególnych placówek), które zazwyczaj jest czynnością następczą, a czym innym próba uprzedniego narzucenia dyrektorom placówek konkretnych rozwiązań i związania ich wytycznymi - nieznajdującymi oparcia w przepisach prawa. Ustalanie wiążących wytycznych, poprzez określenie sposobu sporządzania arkuszy organizacyjnych wkracza w zakres ustawowych zadań realizowanych przez kierujących nimi dyrektorów. Naruszeniem prawa jest zatem nałożenie na dyrektorów szkół i przedszkoli obowiązku kierowania się założeniami prawno-organizacyjnymi do sporządzenia arkuszy organizacyjnych.

W konsekwencji skoro skierowanie pisma organu prowadzącego zawierającego wytyczne dla dyrektora szkoły pozbawione było podstawy prawnej i stanowiło nieuprawnioną ingerencję, to nie może być mowy o niewłaściwym wypełnianiu obowiązków przez dyrektora szkoły przy sporządzaniu projektu arkusza organizacyjnego, polegającym na nieuwzględnieniu tych wytycznych.

Podkreślić jednak należy, że jak wynika z akt sprawy skarżąca pod wpływem presji ze strony organu ostatecznie dostosowała projekt arkusza organizacyjnego do wszelkich zaleceń organu prowadzącego i doręczyła go Burmistrzowi w dniu [...] maja 2021 r.

Zatem to organ nie przedłożył arkusza w terminie organowi sprawującemu nadzór pedagogiczny celem jego zaopiniowania, tym samym to organ nie dotrzymał terminu wynikającego z przepisów rozporządzenia i to on wprowadził realne zagrożenie destabilizacji funkcjonowania szkoły. Brak zatwierdzenia arkusza stanowi wyłączne zaniedbanie ze strony Burmistrza Miasta i Gminy, będąc do tego zobowiązanym na mocy ustawy i pisma Kuratora Oświaty.

Należy również podkreślić, że w rozpatrywanej sprawie W. Kurator Oświaty wydał w dniu [...] maja 2021 r. opinie negatywną w przedmiocie odwołania skarżącej ze stanowiska dyrektora szkoły, a Burmistrz w uzasadnieniu zarządzenia nie ustosunkował się do tej okoliczności. Wprawdzie ustawodawca nie przewidział związania organu prowadzącego placówkę oświatową treścią opinii kuratora oświaty, jednak nie budzi wątpliwości, że zawarte w tej opinii negatywne stanowisko tym bardziej obligowało Burmistrza do wyczerpującego uzasadnienia wydawanego aktu, w szczególności przekonującego umotywowania przesłanek, które pozwoliły na odwołanie skarżącej ze stanowiska.

Sąd nie zgadza się również z zarzutem organu dotyczącym naruszenia przez skarżącą dyscypliny finansów publicznych, albowiem postanowieniem z dnia [...] lutego 2021 r. nr RD [...] Rzecznik dyscypliny finansów publicznych umorzył postępowanie wyjaśniające w sprawie naruszenia dyscypliny finansów publicznych wobec skarżącej. Z uzasadnienia postanowienia wynika, że "postępowanie należało umorzyć z uwagi na przesłankę materialnoprawną z której wynika brak faktycznej podstawy postępowania, gdyż okoliczności które w sprawie miały miejsce powodują, że w zarzucanym czynie brak jest znamion naruszenia dyscypliny finansów publicznych"

W reasumpcji stwierdzić należało, że zaskarżone zarządzenie nie może pozostać w obiegu prawnym. Dokonując oceny okoliczności stanowiących podstawę odwołania skarżącej, Sąd nie podzielił stanowiska organu, że stanowiły one szczególny przypadek w rozumieniu art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zaskarżone Zarządzenie wydane zostało z naruszeniem przez Burmistrza Miasta i Gminy prawa materialnego, tj. art. 66 ust. 1 pkt 2 Prawa oświatowego poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Mając to wszystko na uwadze Sąd, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., stwierdził nieważność zaskarżonego zarządzenia, jako wydanego z istotnym naruszeniem prawa.

O kosztach postępowania, orzeczono w pkt. 2 sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składa się zwrot kosztów zastępstwa procesowego. Z akt sprawy natomiast wynika, że wpis od skargi został skarżącej wcześniej zwrócony.

Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z późn. zm.).