Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 365/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 92a, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. Nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 104 § 1 i 107 § 1 kpa i art. 92a ust. 1 i 6, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym (tj. Dz. U z 2013 r poz. 1414), rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.Urz.WE L 1985 nr 370) w związku z art. 46 i art. 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U. UE L 2014 nr 60) nałożył na przedsiębiorcę J.S. T karę pieniężną w kwocie 5000 zł za wykonywanie przewozu drogowego w dniu [...] października 2014 r pojazdem marki [...] o nr rej. [...] wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączono niedozwolone elektroniczne urządzenie dodatkowe sterowane pilotem wpływające na jego niewłaściwe funkcjonowanie polegające na nierejestrowaniu wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi. Przedmiotowa decyzja została wydana na podstawie następującego stanu faktycznego.

W dniu [...] października 2014r. o godz. 23:38 na wyjeździe z TTOC na drogę krajową [...] został zatrzymany do kontroli przez uprawnionych funkcjonariuszy celnych pojazd marki [...] o nr rej. [...] wraz z naczepą ciężarową o nr rej. [...], prowadzony przez T.K..

W toku kontroli ustalono, że zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony firma J.S. T realizowała międzynarodowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, przewożąc towar z Holandii do Polski.

W toku czynności kontrolnych ujawniono, że kierowca wykonywał przewóz pojazdem wyposażonym w cyfrowe urządzenie rejestrujące, do którego podłączone zostało niedozwolone elektroniczne urządzenie dodatkowe sterowane pilotem, wpływające na niewłaściwe funkcjonowanie tachografu.

Kierowca przesłuchany w charakterze świadka przyznał się, że tachograf cyfrowy, który jest zamontowany w ciągniku siodłowym, którym jedzie, jest przerobiony, czyli ma zamontowane i podpięte urządzenie dodatkowe, które po naciśnięciu pilota zmienia aktywność kierowcy na odpoczynek. Opisał także jego działanie poprzez wyłączenie zapłonu, następnie włączenie zapłonu i przycisnięcie przycisku w pilocie, i po krótkiej chwili, gdy rusza to tachograf rejestruje odpoczynek a nie jak powinien rejestrować jazdę. Urządzenie to zamontował mu nieznajomy mężczyzna, który ogłaszał się przez radio SB w okolicach [...] na jednym

z parkingów w maju 2014r. Kierowca zeznał, iż nie był obecny przy montażu tego urządzenia, a po zamontowaniu osoba ta udzieliła mu krótkiego instruktażu, jak obsługiwać tachograf z tym urządzeniem oraz dała pilot. Za tą usługę zapłacił 600 zł. Zamontowanie urządzenia dodatkowego sterowanego pilotem miało na celu umożliwienie nie przerywania odpoczynków, czy też przerw, podczas odpraw towarów, odjazdów czy podjazdów do ramp w celu rozładunku, załadunku towaru. Jak podał T.K., wykroczenie to popełnił na własną odpowiedzialność, nikt z firmy nie wie o zamontowaniu tego urządzenia. W dniu kontroli użył tego urządzenia, bo nie chciał przerywać już zaczętego o godzinie 20:31 (odpoczynku dobowego 9-cio godzinnego), a chciał tylko przejechać z TTOC na parking [...], bo nie jest płatny. Na włączonym dodatkowym urządzeniu, które było podłączone do tachografu i fałszowało aktywność kierowcy z jazdy na odpoczynek jechał od godziny 23:35 do momentu zatrzymania do kontroli tj. do ok. 23:40.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2014r. J.S. złożył wniosek o umorzenie v postępowania oraz wskazał, iż T.K. jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę na stałe, a jego uposażenie nie jest zależne od liczby przejechanych kilometrów i ilości przewiezionego towaru. Kierowca posiada stałe miesięczne wynagrodzenie, podczas zatrudnienia odbył szkolenie z zakresu czasu pracy, brał udział w szkoleniach podnoszących wiedzę, kompetencje oraz mających na celu uświadomienie skutków i konsekwencji kierowców z nieprzestrzegania przepisów i norm. Transporty drogowe organizowane są w taki sposób, aby kierowca mógł trasę wykonywać swobodnie nie naruszając przepisów, z uwzględnieniem czasu jazdy, odpoczynków dobowych oraz zdarzeń losowych. Przedsiębiorca wskazał także, że nie miał wiedzy o zamontowaniu w pojeździe urządzenia zakłócającego pracę tachografu, a dowiedział się dopiero o powyższym, po kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy celnych. Po przeprowadzonej rozmowie z kierowcą skarżący dopiero ustalił, iż kierowca urządzenie zakłócające pracę tachografu zamontował samowolnie, z nadzieją, iż pracodawca nie dowie się o powyższym, będąc w trasie na jednym z parkingów, przez co mógłby zatrzymać się u znajomych. Kierowca został ukarany karą nagany. Podniósł także, iż jako właściciel firmy nie jest w stanie sprawdzić, czy kierowca będąc w trasie wykonuje polecenia i przestrzega przepisów.

Od orzeczenia organu I instancji Przedsiębiorca złożył odwołanie wnosząc

o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego mając na względzie art. 93c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W toku postępowania odwoławczego organ II instancji zobowiązał Przedsiębiorcę o przedstawienie dokumentów dotyczących planowania w dniu [...] października 2014r. przewozu drogowego zespołem pojazdów o nr rej. [...] (wskazanie trasy przejazdu, jazdy (ilości godzin, kilometrów), odpoczynków (przerw), załadunku, rozładunku itd.) oraz realizacji zadania przewozowego, umowy potwierdzającej zatrudnienie kierowcy T.K., dokumentacji dotyczącej przeprowadzonych szkoleń ww. kierowcy z zakresu transportu drogowego, dokumentacji dotyczącej przeprowadzania przez Przedsiębiorcę kontroli w zakresie przestrzegania przez kierowców przepisów o czasie pracy kierowców, systemu motywacyjnego i innego rodzaju środków dyscyplinujących kierowców do przestrzegania przepisów w ww. zakresie, dowodów potwierdzających, że przedsiębiorca przed wysłaniem kierowcy w zadanie przewozowe sprawdzał, czy pojazd nie miał podłączonych żadnych niedozwolonych urządzeń. Ponadto organ zobowiązał odwołującego się o udzielenie informacji czy i jak często kierowca T.K. w okresie zatrudnienia naruszał normy czasu pracy kierowców, czy w trakcie realizacji w dniu [...] października 2014r. zadania przewozowego kontraktował się z pracodawcą (np. telefonicznie).

W odpowiedzi na ww. zobowiązania skarżący poinformował, iż kierowca jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę ze stałym miesięcznym wynagrodzeniem. Dodatkowo jest premiowany za przestrzeganie czasu pracy, dbałość o powierzony ładunek oraz dbałość o powierzony sprzęt. Tachograf zainstalowany

w kontrolowanym pojeździe posiadał ważne sprawdzenie okresowe wykonane

w profesjonalnym warsztacie. Przedsiębiorca wskazał, iż nie posiadając wiedzy specjalistycznej ani uprawnień do sprawdzeń tachografu może jedynie podczas okresowych kontroli pojazdów sprawdzić, czy zainstalowany w pojeździe tachograf nie ma widocznych uszkodzeń oraz czy posiada plombę na impulsatorze. Jednakże dokładnego sprawdzenia może dokonać jedynie wyspecjalizowany serwis. Odnośnie planowania przewozu w dniu [...] października 2014r. wskazał, iż zestaw pojazdów miał wykonać transport z [...] do [...]. Zgodnie ze zleceniem rozładunek był zaplanowany na [...] października 2014 o godz. 6:00, czyli kierowca miał 4 doby na przejechanie 900 km. Strona w załączeniu przesłała kserokopie dokumentów dotyczących szkolenia kierowców w dniu [...] sierpnia 2014, kserokopie dokumentów dotyczących analizy czasu pracy kierowcy za okres od dnia [...] maja 2014r. do [...] września 2014r., kserokopię umowy o pracę, kserokopie dokumentów dotyczących planowania trasy w dniu [...] października 2014r.

Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie strony wziął pod uwagę następujące okoliczności: sprawa, która jest przedmiotem postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie sprawą strony postępowania, ale przede wszystkim sprawą administracji państwowej, stąd też organ odwoławczy nie jest skrępowany ani żądaniem odwołania, ani też ustaleniami czy też treścią rozstrzygnięcia organu I instancji, bowiem po raz drugi rozpoznaje tę samą sprawę administracyjną.

Podstawową regulację prawną ustanawiającą przepisy dotyczące użytkowania i kontroli urządzenia rejestrującego, jego konstrukcji oraz instalacji, w dniu wydania zaskarżonej decyzji, stanowiło rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985r.) w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz.U.UE L.1985.370.8). Rozporządzenie to zostało z dniem 1 marca 2014r. uchylone art. 47 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz.U.UE L 60/1 z 28.02.2014r.). Jednakże na mocy przepisów przejściowych, art. 46 tego aktu prawnego, przepisy rozporządzenia (EWG) nr 3821/85, w tym przepisy załącznika IB do tego rozporządzenia nadal obowiązują do daty wejścia w życie aktów wykonawczych wspomnianych w rozporządzeniu (UE) nr 165/2014. Zgodnie z art. 47 rozporządzenia (UE) 165/2014 zdanie drugie, odesłanie do uchylonego rozporządzenia uznaje się za odesłanie do niniejszego rozporządzenia.

W dalszej części uzasadnienia organ II instancji przywołał przepisy

ww. rozporządzenia rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 mające zastosowanie

w sprawie.

Nieprzestrzeganie norm i warunków ustanowionych przepisami omawianego rozporządzenia, z mocy art. 92a ust. 1 w związku z art. 4 pkt 22 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym sankcjonowane jest karami pieniężnymi. Zgodnie bowiem z art.92a) ust. 1 ww. ustawy, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, wynikających z przepisów wymienionych w art. 4 pkt 22 cytowanej ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10000 zł za każde naruszenie, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (ust.6).

Następnie Dyrektor IC przywołał ustalenia stanu faktycznego dotyczące kontroli przeprowadzonej w dniu [...] października 2014r.

W związku z ujawnieniem podczas kontroli drogowej zamontowanego dodatkowego urządzenia, które wpływa na niewłaściwe funkcjonowanie urządzenia rejestrującego, w tym przypadku tachografu cyfrowego, organ kontrolujący polecił zatwierdzonemu warsztatowi firmie L przeprowadzenie szczegółowych badań służących zbadaniu obecności urządzeń manipulacyjnych, włączonych za pomocą pilota, które zmieniają dane aktywności kierowcy w tachografie cyfrowym. Przeprowadzone zgodnie ze zleceniem oględziny potwierdziły nieprawidłowe działanie tachografu, polegające na zakłócaniu zewnętrznym sygnału prędkości oraz aktywności kierowcy od impulsatora do jednostki rejestrującej . W związku z tym tachograf I w kontrolowanym pojeździe, w obecnym stanie technicznym nie mógł przyjść pozytywnie kalibracji tachografu. Ponadto zlecono wymianę przewodu łączącego tachograf z impulsatorem.

T.K. przesłuchany w charakterze świadka przyznał się do zlecenia zamontowania i podpięcia urządzenia dodatkowego i wyraził zgodę na ukaranie go za zarzucany czyn bez przeprowadzania rozprawy karą grzywny w wysokości 2000,00 zł .

W tym miejscu organ wskazał, że odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenia obowiązków wynikających z art. 87 ust. 1, 2 ustawy o transporcie drogowym, a także za naruszenia przepisów, o których mowa w art.92b ust. 1 w związku z ust. 2) odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania

w sprawach o wykroczenia (art. 92 ust. 1 i 5) i jest odpowiedzialnością odrębną

w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, który ponosi odpowiedzialność za ewentualne skutki działań osób, którymi w wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje.

Ukaranie pracownika dopuszczającego się naruszeń określonych w przepisie art. 92b ust. 2, art. 92 ust 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym, bądź też zakończenie takiego postępowania w jakikolwiek inny sposób, nie prowadzi do sytuacji, w której przedsiębiorca zostaje zwolniony z odpowiedzialności prawnoadministracyjnej, ponieważ przebieg postępowania wykroczeniowego prowadzonego wobec kierowcy nie ma wpływu na ewentualne wszczęcie i przebieg postępowania administracyjnego względem przedsiębiorcy, na rzecz którego wykonywał on czynności prowadzenia pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 2 kwietnia 2007r. VI SA/Wa 1966/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 14 października 2009r. VI SA/Wa 787/09, opubl. Lex).

Skarżący wnosząc odwołanie wskazał, iż kierowca dokonał naruszenia samowolnie, bez jego wiedzy. Podniósł, iż jako właściciel firmy nie jest w stanie sprawdzić, czy kierowca będąc w trasie wykonuje polecenia i przestrzega przepisów. Zatem osobą odpowiedzialną za powstanie naruszenia jest wyłącznie kierowca T.K..

Odnosząc się do powyższego organ wskazał, że odpowiedzialność przedsiębiorcy za naruszenia jakich dopuścił się kierowca wynika z art. 10 ust.3 rozporządzenia (WE) 561/2006 (który stanowi, że prowadzący przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim), art. 13 rozporządzenia (EWG) 3821/85 (pracodawca oraz kierowcy zapewniają poprawne działanie i odpowiednie stosowanie urządzeń rejestrujących i karty kierowcy) oraz z art. 92a) ust.l ustawy o transporcie drogowym (który stanowi, że to podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej).

Naruszenie wskazanych wyżej przepisów wywołuje ten skutek, że po stronie organu administracji publicznej powstaje obowiązek nałożenia na podmiot wykonujący przewóz drogowy kary pieniężnej, określonej w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym (art. 92a ust. 1 i ust. 6), chyba że zachodzą okoliczności wyłączające odpowiedzialność tego podmiotu, wymienione w art. 92b ust. 1 lub 92c ust. 1 i 2 oraz art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym.

Stosownie natomiast do ustawy o transporcie drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący i przewozy nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Dyrektor podkreślił, iż art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym dotyczy sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy przy zachowaniu należytej staranności i przezorności nie był w stanie racjonalnie przewidzieć. Wskazał nadto, że ww. przepis stanowiący ogólną klauzulę wyłączającą odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie może być interpretowany w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy

z obowiązków określonych w art.92b tej ustawy. To wypaczałoby bowiem sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy

z odpowiedzialności w każdej sytuacji.

Ponadto mając na uwadze podniesione przez stronę w odwołaniu okoliczności organ II instancji wezwał ją do przedstawienia dokumentów dotyczących planowania i wykonywania w dniu [...] października 2014r. usług transportowych,

a w szczególności: wskazania trasy przejazdu oraz realizacji zadania przewozowego, wskazania godzin załadunku towaru oraz planowanego czasu jego dostarczenia, przedstawienia zleceń na wskazane zadanie przewozowe.

Z przedłożonej przez przedsiębiorcę umowy o pracę z dnia [...] września 2006r. i aneksu do umowy o pracę wynika, iż pracownik T.K. otrzymuje wynagrodzenie minimalne krajowe i dodatek nocny 20% oraz jest zatrudniony na czas nieokreślony. W piśmie z dnia [...] stycznia 2015r. i z dnia [...] marca 2015r. strona wskazuje, iż zatrudniony kierowca ma stałe miesięczne wynagrodzenie, a dodatkowo jest premiowany za przestrzeganie czasu pracy, dbałość o powierzony ładunek oraz dbałość o powierzony sprzęt. Natomiast z protokołu przesłuchania kierowcy (k.29) w toku kontroli wynika, iż T.K. w charakterze kierowcy we wskazanej firmie transportowej pracuje od 2006 roku i ma umowę na czas nieokreślony. Jego wynagrodzenie składa się z podstawy ok.1600 zł. brutto plus diety lub delegacje (nie pamiętał dokładnie) i wpływa na jego osobiste konto.

J.S. w odwołaniu z dnia [...] stycznia .2015r. (k.61) wskazał, iż uposażenie kierowcy nie jest uzależnione od liczby przejechanych kilometrów, a także od ilości przewiezionego towaru. Kierowcy za naruszenie stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu [...] października 2014r. została wymierzona kara porządkowa w postaci nagany. Do pisma z dnia [...] marca 2015r. Przedsiębiorca załączył kopię oświadczenia kierowcy o zapoznaniu się z organizacją i porządkiem pracy (zagadnieniami BHP). Ponadto przedłożył kopię dokumentów: dane o warunkach zatrudnienia i oświadczenie na wyrażenie zgody na potrącenie z wynagrodzenia za pracę swoich zobowiązań wobec Pracodawcy z tytułu m.in. opłat poniesionych w związku z realizacją przewozu, w szczególności kar z tytułu przekroczenia czasu pracy kierowcy oraz nieterminowej realizacji przewozu spowodowanej jego winą oraz innych nieuzasadnionych działań podjętych przez kierowcę na niekorzyść Pracodawcy.

Organ stwierdził, iż fakt zabezpieczenia się Strony karą umowną przed skutkami niewykonywania lub nienależytego wykonywania przez pracownika obowiązków nie może skutkować uznaniem skutecznego wykazania zaistnienia przesłanki zwalniającej Stronę z odpowiedzialności za stwierdzone naruszenie. Oznaczałoby to przerzucenie ryzyka działalności gospodarczej obciążającego Przedsiębiorcę na kierowców, którymi się on posługuje przy wykonywaniu transportu drogowego. T.K. podczas kontroli zeznał, że o podjęciu towaru z punktu A i przewiezieniu do punktu B dostaje informację bezpośrednio od spedytora J.H., który zajmuje się w firmie przewozami kontenerów. Jest to informacja telefoniczna o podjęciu towaru i przewiezieniu go w dane miejsce, a po rozładunku dzwoni i pyta o dalsze dyspozycje. Przedsiębiorca podniósł, iż wszystkie transporty drogowe, które wykonują kierowcy zatrudnieni w firmie są organizowane w ten sposób, aby kierowca jadąc w trasę mógł swobodnie przejechać, nie naruszając żadnych przepisów. Uwzględniany jest tutaj czas jazdy jak również odpoczynki dobowe, różne zdarzenia losowe. Z przedłożonego przez kierowcę podczas kontroli drogowej międzynarodowego samochodowego listu przewozowego (CMR- k.6), wynika, że załadunek towaru nastąpił dnia [...] października 2014r. w [...], a w kopii dokumentu z A wskazano, że załadunek nastąpił dnia [...] października 2014r. o godz. 19:35 a wyjazd o godzinie 20:50. Natomiast w zleceniu transportowym wskazano datę rozładunku: [...] października godzina 6:00.

Zatem analizując powyższe naruszenia oraz zgromadzony materiał dowody uznać należy, że J.S. jako przedsiębiorca organizujący przewozy drogowe nie wykazał w postępowaniu administracyjnym, że zaplanował w dniu [...] października 2014r. transport w sposób gwarantujący kierowcy rzeczywiste warunki do przestrzegania wymogów określonych w przepisach rozporządzenia (WE) 561/2006 oraz rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85. Z wyjaśnień strony oraz z akt sprawy nie wynika kiedy i gdzie zaplanowano kierowcy postoje w celu odebrania wymaganych przerw i odpoczynków, w jakich godzinach kierowca miał zaplanowane dzienne okresy prowadzenia pojazdu i o której godzinie miał nastąpić rozładunek towaru. Ponadto z okazanego podczas kontroli dokumentu CMR jak i wskazania w kopii dokumentu z A, przekazanego wraz z pismem z dnia [...] marca 2014r., wynika, że załadunek nastąpił dnia [...] października 2014r. o godz. 19:35, to czynność taka winna być zapisana na karcie kierowcy jako inna praca. Natomiast jak wynika z zapisów, kontrolowany kierowca, inną pracę w dniu [...] października 2014r. wykonywał tylko raz w wymiarze 2 minut, od godziny 19:33 do godziny 19:35, czyli w nierealnie krótkim czasie.

Dyrektor IC wskazał, iż organizacja logistyczna to główny element planowania wykonania zadania z uwzględnieniem takich elementów jak: odpowiednia rezerwa czasowa, rodzaj ładunku, zaplecze parkingowe na trasie przewozu, uwzględnienie zobowiązań dostarczenia towaru, godzin załadunku i rozładunku, możliwości techniczne pojazdu, wykonywanie innych czynności związanych z transportem drogowym oraz właściwa ocena umiejętności i posiadanej wiedzy kierowcy, któremu powierza się wykonanie zadania. Fakt przeniesienia na kierowcę decyzji w sprawie planowania trasy przejazdu, dziennych okresów prowadzenia pojazdu i planowania przerw w jeździe świadczą o nieprawidłowościach w organizacji pracy w przedsiębiorstwie.

W odwołaniu Strona wskazała, iż kierowca podczas zatrudnienia odbył szkolenie z zakresu czasu pracy, którego powinien przestrzegać. W późniejszych terminach regularnie uczestniczył w szkoleniach odbywających się w siedzibie firmy, mających na celu podnoszenie wiedzy i kompetencji kierowców, a przede wszystkim uświadamiania o skutkach i konsekwencjach nieprzestrzegania przepisów czasu pracy i wynikających z tego konsekwencjach. Że z T.K. niejednokrotnie przeprowadzono rozmowy na temat przestrzegania przepisów czasu pracy i kategorycznie zabroniono przekraczania norm zawartych w Rozporządzeniu (WE) nr 561/2006, zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) 3821/85 i (WE) 2135/98, uchylającego rozporządzenie rady (EWG) nr 3820/85. Umowy Europejskiej dot. pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowa przewozy drogowe ARTR. Przed każdym rozpoczęciem wykonywania przewozu drogowego kierowca jest pouczany o przestrzeganiu obowiązujących przepisów, ze szczególnym uwzględnieniem czasu pracy kierowców. Na potwierdzenie tego faktu Strona jako załącznik do pisma z dnia [...].03.2015r. przedstawiła kopię harmonogramu szkolenia: czas pracy , kierowców zawodowych; listę obecności ze szkolenia z czasu pracy kierowców zawodowych, obsługi tachografów; oświadczenie z dnia [...] października 2010r. o zapoznaniu się z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o czasie pracy kierowców i zobowiązaniem do jego przestrzegania, a w przypadku naruszenia czasu pracy zobowiązania się do pokrycia w całości wszelkich kar z tego tytułu. W przedstawionych kopiach dokumentów o kontroli wykresówek, kart kierowcy i danych z tachografu za okres od [...] maja 2014r. do [...] września 2014r. jest zapis, iż [...] sierpnia 2014r., [...] września 2014r., [...] września 2014r., kierowca dokonał naruszenia typu skrócenie dziennego czasu odpoczynku. W związku ze zidentyfikowaniem naruszeń kierowcy udzielono upomnienia/ nagany.

Sam kierowca w toku kontroli zeznał, iż w szkoleniach dotyczących czasu pracy i odpoczynków kierowców uczestniczył w 2006 r. w Ośrodku Szkolenia Zawodowego, nie pamiętając dokładnej daty. Jak podał kierowca, dane z karty kierowcy sczytywane są co 30 dni, a niekiedy co ok. 35 dni, uzależnione to jest tym, iż nie zjeżdżam często na firmę, bo samochód jest na jego prywatnym podwórku.

Podpis pracownika zawierający oświadczenie o znajomości omawianych zasad i zobowiązanie do ich przestrzegania nie może zastąpić dowodu o faktycznym szkoleniu kierowców w omawianym zakresie. Prowadzenie szkolenia należy uznać jednak za niewystarczające jeżeli przedsiębiorca nie egzekwuje od pracowników przestrzegania ustanowionych zasad. Przedsiębiorca ma wpływ na to, czy zatrudnieni przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń, nawet jeśli są one przez nich umyślnie zawinione. Przestrzeganie przepisów ustala przedsiębiorca przez system kontroli i jako jej następstwo, stosowanie właściwych środków dyscyplinujących".

Gdyby kierowca przyswoił potrzebną wiedzę, to wówczas zdawałby sobie sprawę, że podłączenie niedozwolonego elektronicznego urządzenia dodatkowego sterowanego pilotem, które zakłócało pracę tachografu jest bardzo poważnym naruszeniem, za które odpowiedzialność ponosi nie tylko on, ale i przedsiębiorca przewozowy, w imieniu którego wykonuje transport drogowy.

Nielegalne podłączenie do tachografu niedozwolonego urządzenia fałszuje dokumenty określające czas pracy kierowcy. W konsekwencji kierowca może przekraczać dozwolony czas pracy, a to ma bezpośredni wpływ na jego możliwości prawidłowego prowadzenia pojazdu, co niewątpliwie zagraża bezpieczeństwu mchu drogowego.

Przedsiębiorca podał również, iż pojazd jest na stanie kierowcy T.K., on jest za niego odpowiedzialny, a w związku z tym, iż jest kierowcą z wieloletnim stażem, otrzymał zezwolenie na parkowanie pojazdu podczas odpoczynków w miejscu zamieszkania. Także w trakcie wykonywania zadania przewozowego przedsiębiorca nie jest w stanie sprawdzić, czy kierowca będący w trasie wykonuje jego polecenia i przestrzega wszystkich przepisów, możliwe jest weryfikowanie tego dopiero po powrocie do bazy, co regularnie jest sprawdzane. Za użycie niedozwolonego elektronicznego urządzenia dodatkowego sterowanego pilotem, powodującego zmianę wskazań tachografu, została wymierzona mu kara nagany. Kierowca pytany o motywy zamontowania niedozwolonego elektronicznego urządzenia dodatkowego sterowanego pilotem, nie był w stanie jednoznacznie wyjaśnić swojego działania, wskazał, że nie chciał przerywać już zaczętego o godz. 20:31 odpoczynku 9-cio godzinnego, a chciał tylko przejechać z TTOC na parking [...].

Organ odwoławczy podał, że nawet w sytuacji, gdy naruszenie wynika z zawinionego działania kierowcy, którym posługuje się przedsiębiorca przy wykonywaniu transportu drogowego, a nie jest działaniem nadzwyczajnych, niemożliwych do przewidzenia okoliczności i na które przedsiębiorca nie ma wpływu, wyłączenie odpowiedzialności tego przedsiębiorcy nie może mieć miejsca, albowiem prowadziłoby to w istocie do możliwości każdorazowego uniknięcia sankcji przez ten podmiot za błędy w szkoleniu, nadzorze i doborze pracowników. Przedsiębiorca poza stanowczym odrzuceniem swojej winy nie przedstawił i nie udokumentował żadnych form rozwiązań organizacyjnych wyprowadzonych w firmie, wskazujących na regularne kontrole, których wyniki wpływają na dyscyplinę pracy.

Wykonywanie czynności kierowania pojazdem z reguły odbywa się z wyłączeniem możliwości sprawowania bezpośredniej kontroli przez przedsiębiorcę, niemniej jednak wynikający z art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006 obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem czasu pracy kierowcy nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą. Przepisy art. 92b ust. 1 lub 92c ustawy o transporcie drogowym zawierające ogólne klauzule wyłączające odpowiedzialność administracyjną przedsiębiorcy nie mogą być interpretowane w sposób, który dopuszczałby zwolnienie przedsiębiorcy z obowiązków określonych w art. 10 rozporządzenia (WE) 561/2006. To wypaczałoby sens wskazanego obowiązku i oznaczałoby w istocie zwolnienie przedsiębiorcy z odpowiedzialności administracyjnej w każdej sytuacji.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł J.S..

Zarzucił w niej naruszenie:

1. przepisów prawa materialnego tj.,

– art. 15 ust. 2,ust. 3 i ust. 8 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 poprzez błędna wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji uznanie przez organ II instancji, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 5000 zł z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi

– art. 92 b i c ustawy o transporcie drogowym poprzez błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie a w konsekwencji uznanie przez organ II instancji, że zasadne jest wymierzenie kary w wysokości 5000 zł z tytułu nierejestrowania za pomocą urządzenia rejestrującego lub cyfrowego urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy i przebytej drogi

2. naruszenie przepisów postepowania administracyjnego które mogły mieć wpływ na wynik postepowania tj. art. 7, art..8 kpa poprzez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w szczególności poprzez niewyjaśnienie czy opisane w przedmiotowej decyzji zachowanie kierowcy wynikało z samowolnej decyzji czy też było wynikiem czynników zależnych od przedsiębiorcy i na tej podstawie wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania wg norm przypisanych.

W uzasadnieniu skargi podał ,że postępowanie kierowcy odbiegało od zasad przyjętych w jego firmie i było tylko własna inwencją kierowcy i w żadnej mierze nie miał skarżący wiedzy o jego działaniach. Jako przedsiębiorca dokonał wszelkiej należytej staranności aby do opisanej sytuacji nie dopuścić poprzez wprowadzanie odpowiednich rozwiązań organizacyjnych oraz w zakresie postępowania

z kierowcami. W momencie zatrudniania kierowcy skarżący zapoznawał ich

z zasadami jakie wiążą się z przestrzeganiem przepisów dotyczących czasu pracy kierowcy oraz prawidłowego użytkowania tachografów. Nadto dokonywał regularnych szkoleń z zakresu czasu pracy. Kierowca w przedmiotowej sprawie nie miał żadnej presji czasowej. Miał on wystarczająco dużo czasu aby w zgodzie w normami czasu pracy kierowcy dostarczyć przewożony ładunek. Sam też kierowca decydował

o miejscu odebrania odpoczynku. Przedsiębiorca jako organizator przewozu mając na uwadze liczne okoliczności drogowe, braki parkingów publicznych nie może

z wyprzedzeniem planować kierowcy dokładnych miejsc odbierania odpoczynków. Systematycznie analizuje czas pracy kierowcy sporządzając raporty kontrolne

a w przypadku naruszeń z zakresu czasu pracy stosowane są kary nagany

i upomnienia. To wyłącznie kierowca ponosi winę za powstanie zarzucanego mu naruszenia. Dlatego też zdaniem skarżącego w sprawie winien mieć zastosowanie art. 92 b ustawy z dnia 6 września 2001 r o transporcie drogowym i postepowanie wobec skarżącego winno być umorzone a organ winien odstąpić od nałożenia kary pieniężnej.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm., dalej ppsa) sprawowana jest

w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w związku z jego wydaniem do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada, czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.

Kierując się przedstawionymi wyżej kryteriami, należy uznać skargę J.S.

za nieuzasadnioną.

Zgodnie ze znowelizowanym art. 92a ustawy z dnia 6 września 2001r.

o transporcie drogowym (Dz.U. z 2013r., poz. 1414 ze zm.) podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem

z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej.

Istotą kary administracyjnej jest przede wszystkim działanie prewencyjne przymuszające do respektowania nakazów i zakazów. Sam proces wymierzania kary pieniężnej należy rozumieć jako instrument władztwa administracyjnego. Kara administracyjna nie jest konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego,

lecz skutkiem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem. Jej istotę stanowi wymuszenie na przedsiębiorcy przestrzegania prawa i jest jednocześnie zapowiedzią negatywnych konsekwencji, które nastąpią w przypadku naruszenia obowiązków wynikających z zapewnienia wykonywania transportu w sposób gwarantujący bezpieczeństwo na drogach, ochronę życia i zdrowia.

W przedmiotowej sprawie kwestią sporną dla skarżącego była odpowiedzialność skarżącego przedsiębiorcy jako podmiotu odpowiedzialnego za działania kierowcy, który wykonywał przewóz z niedozwolonym narzędziem.

Skarżący zarzucał naruszenie art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym.

W myśl tego przepisu nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenie przepisów

o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku, jeżeli podmiot wykonujący przewóz zapewnił:

1) właściwą organizację i dyscyplinę pracy ogólnie wymaganą w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiającą przestrzeganie przez kierowców przepisów:

a) rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85,

b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym,

c) umowy europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe (AETR), sporządzonej w Genewie dnia 1 lipca 1970 r. (Dz. U. z 1999 r. Nr 94, poz. 1086 i 1087);

2) prawidłowe zasady wynagradzania, niezawierające składników wynagrodzenia lub premii zachęcających do naruszania przepisów rozporządzenia, o którym mowa w pkt 1 lit. a, lub do działań zagrażających bezpieczeństwu ruchu drogowego.

Analiza treści tego przepisu prowadzi do wniosku, że swoim zakresem obejmuje

on przypadek, gdy naruszono normy dotyczące przestrzegania przez kierowców przepisów:

– o czasie prowadzenia pojazdów,

– wymaganych przerw i okresów wypoczynku.

Ustawodawca w tych wypadkach wskazał na możliwość wyłączenia odpowiedzialności przedsiębiorcy, o ile zostanie wykazane, że organizował

on i zdyscyplinował pracę przedsiębiorstwa w sposób, który zapewniał osobom wykonującym na jego rzecz transport drogowy wykonywanie go zgodnie z przepisami prawa.

Zauważyć należy, że w zakresie norm wynikających z przepisu art. 92b ust. 1 cyt. ustawy nie mieszczą się przypadki związane z niewłaściwym użytkowaniem tachografu, wszelkie ingerencje w jego działanie, w tym również nierejestrowanie

za pomocą urządzenia rejestrującego na wykresówce lub karcie kierowcy wskazań

w zakresie prędkości pojazdu, aktywności kierowcy czy przebytej drogi.

W przypadkach zaistnienia takich naruszeń przedsiębiorca może zwolnić się od odpowiedzialności jedynie w wyniku wskazania przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 ustawy, tj. w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie powstało w skutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć.

Organ II instancji co prawda wezwał skarżącego do przedstawienia przesłanek, o których mowa w art. 92b ust. 1 ustawy o transporcie drogowym i w tym zakresie prowadził postępowanie dowodowe, głównie w postaci dowodów

z dokumentów, to jednak nie można mieć wątpliwości, że przepis ten w niniejszej sprawie nie mógł mieć zastosowania.

Należy mieć na uwadze, że wpływ przedsiębiorcy na pracę kierowców polega nie tylko na prowadzonych szkoleniach czy odbieraniu od nich oświadczeń

o zobowiązaniu się do przestrzegania przepisów czy też karach umownych, lecz przede wszystkim na doborze kadry w taki sposób, aby do naruszeń nie dochodziło.

T.K. przed [...] października 2014r. był karany karami porządkowymi, lecz uległy one zatarciu, co może wskazywać, że mimo karania nadal był zatrudniony, a tym samym świadczy o pobłażliwości przedsiębiorcy w zakresie doboru pracowników.

Przesłanki z art. 92 c ust. 1 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym odnoszą się do okoliczności o charakterze obiektywnym, a nie takich, których przy najdalej idących staraniach przedsiębiorca nie mógł przewidzieć.

Nie można się skutecznie powoływać na treść tego przepisu w sytuacji, gdy to działający w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy kierowca, działający w ramach powierzonych mu zadań, za które ustawa przewiduje nałożenie kary.

Zgodnie z przepisami pracodawca i kierowca odpowiadają za prawidłowe i właściwe funkcjonowanie urządzeń kontrolnych (rejestrujących). Oznacza to, że obowiązek nadzoru przedsiębiorcy nad przestrzeganiem przez kierowcę zasad używania urządzeń rejestrujących nie jest ograniczony do tych przypadków, kiedy możliwe jest sprawowanie bezpośredniej kontroli nad kierowcą.

Takie rozumienie tego obowiązku powodowałoby, że przedsiębiorca mógłby powołać się na okoliczność "braku wpływu" czy "okoliczności, których nie mógł przewidzieć w każdej sytuacji naruszenia przepisów przez kierowcę.

Brak wykazania nadzwyczajnych lub niespodziewanych okoliczności, które miały wpływ na powstanie stwierdzonego naruszenia i których profesjonalny podmiot gospodarczy przy zachowaniu najstaranniejszej przezorności nie mógł przewidzieć, spowodowały, że Sąd nap odstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.