Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 12/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-05-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 61 § 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński, Sędziowie WSA Ewa Marcinkowska, Ewa Grochowska-Jung (spraw.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 maja 2013 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji w S. działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2012 r. poz. 576) decyzją z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] cofnął M. W. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej. Organ uznał, że skarżącego można zaliczyć do grupy osób ujętych w dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, tj. do grupy osób stanowiących zagrożenie dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego: skazanych prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo.

W rozpatrywanej sprawie istnienie zagrożenia dla porządku lub bezpieczeństwa publicznego wynika – zdaniem organu – z faktu skazania skarżącego prawomocnym orzeczeniem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...] za czyn z art. 183 § 4 Kk w zw. z art. 12 Kk. Wobec powyższego dowody świadczące o skarżącym pozytywnie nie mają żadnego wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił niezasadne oparcie jej na przepisie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, a więc w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r., podczas gdy postępowanie wyjaśniające wszczęto – jego zdaniem – już w dniu 21 grudnia 2010 r., o czym świadczy sygnatura akt ([...]) zamieszczona m.in. w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, jak też wystąpienie pod tą sygnaturą przez organ w dniu [...] lutego 2011 r. w ramach postępowania wyjaśniającego (przywołanego w uzasadnieniu decyzji) o opinię do koła łowieckiego i właściwego komendanta powiatowego Policji.

Zdaniem skarżącego błędne było przyjęcie, że datą wszczęcia postępowania z urzędu jest dzień następny po doręczeniu stronie zawiadomienia o wszczęciu postępowania, gdy w istocie datą tą jest dzień podjęcia pierwszej czynności urzędowej, czyli wystąpienie w dniu [...] grudnia 2010 r. do Krajowego Rejestru Karnego, względnie kolejne zewnętrzne czynności podjęte z urzędu w dniu [...] lutego 2011 r.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a., art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji, decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji obligatoryjnie cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. W rozpoznawanej sprawie zastosowano pkt 6 lit. a ww. przepisu, tj. uznano skarżącego za osobę stanowiącą zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego z uwagi na skazanie prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe lub skazane prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo umyślne.

Organ podkreślił, że z treści tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca z góry rozstrzygnął, iż przesłankę zagrożenia uzasadnia sam fakt skazania za przestępstwo umyślne. Do oceny, czy w danej sprawie istnieją podstawy do cofnięcia pozwolenia na broń wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana za przestępstwo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Organ odwoławczy zauważył, że przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust.l pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji ma charakter obligatoryjny, a zatem ustawodawca nie tylko związał organy Policji w sposobie rozstrzygnięcia sprawy, ale także przyznał w ten sposób pierwszeństwo interesowi społecznemu przed słusznym interesem strony w posiadaniu prawa do broni.

W związku z powyższym organ zważył, że popełnione przez posiadacza broni przestępstwo nie musi mieć z nią związku, a organ Policji nie jest zobowiązany w takich przypadkach uzasadniać istnienia zagrożenia, o którym mowa w powyższym przepisie, w drodze postępowania dowodowego wykazującego związek pomiędzy faktem skazania, a tym właśnie zagrożeniem, o ile przestępstwo nawet incydentalne – jak w przypadku skarżącego – ma charakter umyślny.

Komendant wyjaśnił, że skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...] za umyślne przestępstwo z art. 183 § 4 kk popełnione w warunkach czynu ciągłego.

Wyrok ten ma moc wiążącą organy Policji w zakresie ustalenia prawnych i faktycznych przesłanek cofnięcia stronie pozwolenia na broń palną myśliwską. Oznacza to, że dyspozycja art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji bezsprzecznie została spełniona – strona została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za popełnienie przestępstwa umyślnego, a w takim wypadku nie jest już konieczne przeprowadzenie dodatkowych dowodów, ponieważ zgodnie z wolą ustawodawcy taka osoba – do czasu zatarcia skazania – broni posiadać nie może. Żadne, nawet korzystnie świadczące o stronie dowody, nie eliminują z obrotu prawnego wskazanego powyżej wyroku i nie są w stanie zmienić sposobu rozstrzygnięcia sprawy.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu Komendant Główny Policji wskazał, że organ I instancji w okresie od [...] grudnia 2010 r. do [...] marca 2011 r., kiedy otrzymał z komisariatu Policji w M. materiały dotyczące M. W., dokonywał jedynie czynności przygotowawczych, które nie spowodowały jeszcze wszczęcia postępowania. Natomiast datą wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie jest data [...] kwietnia 2011 r., a więc data wskazana w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, które zostało doręczone stronie. W tej bowiem dacie organ określił, że postępowanie administracyjne ma być wszczęte w sprawie cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.

Dlatego też, ustalając podstawę prawną decyzji w przedmiotowej sprawie, organ winien był brać pod uwagę przepisy ustawy o broni i amunicji w ich brzmieniu obowiązującym od dnia 30 marca 2011 r., co też uczynił powołując się na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zarzucił jej:

1. naruszenie art. 15 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie zarzutów odwołania odnoszących się do kwestii ustalenia daty wszczęcia postępowania i celowego opóźnienia zredagowania i przesłania przez organ I Instancji zawiadomienia o wszczęciu postępowania, tak by uczynić to po dniu 10 marca 2011 r. oraz spowodować umożliwienie stosowania w sprawie znowelizowanych przepisów ustawy o broni i amunicji, gdyż przepisy dotychczasowe nie pozwalały cofnąć skarżącemu pozwolenia na broń myśliwską,

2. niezasadne użycie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym po dniu 10 marca 2011 r., gdyż postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte już w dniu [...] grudnia 2010 r., o czym świadczy sygnatura akt zamieszczona m.in. w zawiadomieniu z dnia [...] kwietnia 2011 r. o wszczęciu postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń, a było ono kontynuowane pod tą sygnaturą w dniu [...] lutego 2011 r. , gdy w ramach postępowania wyjaśniającego organ I instancji wystąpił o opinie do koła łowieckiego i właściwego Komendanta Powiatowego Policji, które to wystąpienia powołane zostały wyraźnie w uzasadnieniu decyzji organu I instancji, jako element tego postępowania, co by oznaczało, że organ I instancji po przesłaniu zawiadomienia o wszczęciu postępowania nie wykonał żadnej innej czynności poza wydaniem decyzji,

3. błędne przyjęcie daty zawiadomienia wystosowanego w trybie art. 61 § 4 k.p.a. o wszczęciu postępowania, jako daty wszczęcia postępowania (podjęcia pierwszej czynności w sprawie), gdy należałoby przyjąć, że postępowanie wyjaśniające zostało wszczęte najpóźniej w dniu [...] lutego 2011 r. wystąpieniami do koła łowieckiego i właściwego Komendanta Powiatowego Policji, a zakończone zostało w istocie w dniu [...] marca 2011 r., czyli jeszcze przed przesłaniem zawiadomienia, stąd data zredagowania zawiadomienia nie może być uznawana za datę wszczęcia postępowania, a tym samym doszło do niewłaściwego zastosowania art. 3 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym poprzez zastosowanie przepisów nowych zamiast dotychczas obowiązujących.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym.

Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie narusza ona prawa.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195), tj. od dnia 10 marca 2011 r.

Zgodnie z tymi przepisami właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano stanowi zagrożenie dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego: została skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo skarbowe.

Powołana powyżej ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym w art. 3 zawiera przepis międzyczasowy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie 10 marca 2011 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.

Rację ma skarżący, że od ustalenia daty wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie zależy określenie przepisów prawa materialnego, na podstawie których winna być ona rozpatrywana.

Sąd nie podziela jednak jego stanowiska, że data ta przypada przed dniem 10 marca 2011 r. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego – nie budzi to sporu – nie określają daty wszczęcia postępowania z urzędu, a w orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że jest nią dzień pierwszej czynności urzędowej dokonanej w sprawie, której postępowanie dotyczy, przez właściwy organ działający w granicach przysługujących mu kompetencji, pod warunkiem, że o czynności tej powiadomiono stronę (warunek ten spełnia czynność podjęta wobec strony) – zob. postanowienie NSA z dnia 4 marca 1981 r., sygn. akt SA 654/81, ONSA 1981/1/15 (pełnomocnik błędnie wskazała sygn. SA 678/81), wyrok NSA z dnia 8 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA/Lu 1262/98 (LEX nr 40366).

W niniejszej sprawie postępowanie administracyjne w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do M. W. zostało wszczęte w dniu [...] kwietnia 2011 r. W tej bowiem dacie została dokonana pierwsza czynność organu, o której zawiadomiono stronę postępowania. Skarżący zarzuca, iż do wszczęcia postępowania doszło wcześniej – w dniu [...] grudnia 2010 r., o czym świadczyć ma sygnatura akt zamieszczona m.in. w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania z dnia [...] kwietnia 2011 r., pod którą organ odejmował wcześniejsze czynności przygotowawcze.

Odnosząc się do powyższego stwierdzić należy, iż fakt błędnego oznaczenia sygnatury w zawiadomieniu o wszczęciu postępowania (wskazania sygnatury, pod którą prowadzone były wcześniej czynności przygotowawcze), nie ma wpływu na oznaczenie momentu uznawanego za datę wszczęcia postępowania. Również fakt prowadzenia przez organ czynności przygotowawczych nie oznacza, iż prowadzą one automatycznie do wszczęcia postępowania. Organ może bowiem w stosunku do posiadacza broni podejmować określone czynności w celu ustalenia czy istnieją przesłanki do wszczęcia postępowania w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń.

W niniejszej sprawie organ uzyskał informację o skazaniu skarżącego za czyn z art. 183 § 4 Kk w zw. z art. 12 Kk. W stanie prawnym obowiązującym w dacie uzyskania informacji przez organ skazanie za wyżej opisany czyn nie stanowiło samoistnej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń. Czyn ten nie jest również związany z faktem posiadania broni. Biorąc jednak pod uwagę, iż stanowi naruszenie porządku prawnego organ podjął kolejne czynności w celu ustalenia, czy zasadnym jest wszczynanie w stosunku do skarżącego postępowania w zakresie uprawnienia do posiadania broni. Podkreślić przy tym należy, iż odpis wyroku Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. wpłynął do Komendy Wojewódzkiej Policji w S. w dniu [...] lutego 2011 r. W dniu [...] lutego 2011 r., a więc bez zbędnej zwłoki, organ zwrócił się do Sądu o nadesłanie akt przedmiotowej sprawy, do Zarządu Koła Łowieckiego w S. o wydanie opinii o skarżącym oraz do Komendanta Powiatowego Policji w P. o udzielenie informacji o skarżącym. Informacje z właściwego komisariatu Policji zostały przekazane do organu Policji w dniu [...] marca 2011 r., a więc już po wejściu w życie nowej regulacji prawnej. Trudno zatem uznać za zasadny zarzut, iż organ celowo zwlekał z doręczeniem formalnego zawiadomienia o wszczęciu postępowania, by zastosować w niniejszej sprawie nową regulację prawną.

W sprawie bezspornym jest, że M. W. wyrokiem Sądu Rejonowego [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., sygn. akt [...] został skazany za czyn z art. 183 § 4 Kk w zw. z art. 12 Kk. Poza sporem jest również, iż przestępstwa tego można dopuścić się jedynie umyślnie.

W tej sytuacji organ zasadnie uznał, że stan faktyczny sprawy wypełnia dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. nr 52, poz. 525 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 10 marca 2011 r., w związku z czym cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską.

Należy dodać, że prawomocne wyroki sądu karnego, skazujące osoby ubiegające się o pozwolenie na broń lub je posiadające za popełnienie przestępstwa mają dla organów Policji wiążący charakter w zakresie ustalania przesłanek rozstrzygnięć spraw administracyjnych. Dlatego organ nie mógł pominąć okoliczności przywołanego skazania strony, nawet jeśli dotyczy ono czynów popełnionych przez nią przed zmianą ustawy o broni i amunicji dokonaną ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. nr 38, poz. 195).

Wskazać również należy, iż przytoczona przez pełnomocnika strony sygnatura akt [...] nie świadczy o wszczęciu postępowania w roku 2010 r., a jedynie stanowi kontynuację (niepotrzebną, skoro w 2011 r. organ zainicjował nową sprawę administracyjną) numeryczną czynności przygotowawczych, o których była mowa wyżej, a podejmowanych jeszcze z końcem 2010 r. Nie oznacza to jednak – jak wyżej wyjaśniono – wszczęcia postępowania procesowego, które winno zakończyć się decyzją merytoryczną.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ dyspozycji art. 10 § 1 k.p.a. wskazać należy, zdaniem Sądu, iż może on odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, iż zarzucane uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych (post. NSA w Warszawie z dnia 22 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 431/12 (LEX nr 1145527). W przypadku strony nie można tego stwierdzić. Otrzymała ona bowiem zawiadomienie o wszczęciu postępowania, w którym pouczono ją o przysługujących jej uprawnieniach oraz wyraźnie wskazano, że po upływie wyznaczonego jej terminu zostanie wydana decyzja kończąca sprawę. Omawiany zarzut jest więc niezasadny.

Reasumując, decydujące znaczenie dla sposobu rozpatrzenia niniejszej sprawy miał obowiązujący w dacie podjęcia decyzji stan prawny sprawy, w którym obowiązywał już (i obowiązuje nadal) wskazany w podstawie prawnej niniejszej decyzji przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy o broni i amunicji. Z tych względów, oceniając sytuację prawną M. W. na dzień wydania decyzji i obowiązywania nowych przepisów, organy Policji nie mogły pominąć skutków wynikających z jego skazania za przestępstwo umyślne.

W tym stanie sprawy, nie podzielając argumentów zawartych w złożonej skardze oraz uznając iż organ w sposób prawidłowy zebrał i ocenił materiał dowodowy, jak również, że przy wykonywaniu tych czynności nie naruszył przepisów prawa, a także dokonał prawidłowej wykładni przepisów ustawy o broni i amunicji mających zastosowanie wobec ustalonych okoliczności faktycznych sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).