Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1138/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-03-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Administracyjne postępowanie
Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 i art. 148 ust. 4, art. 156 ust. 3 i 4
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.
article: art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50
journal: Dz.U. 2007 nr 173 poz 1218
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak Sędzia WSA Jakub Zieliński Protokolant st. sekr. sąd. Ewa Wąsik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] sierpnia 2011 r. Nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] 2009 r. Nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu na rzecz skarżącej kwotę 100,- zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana .


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2009 r. Wójt Gminy R. ustalił opłatę adiacencką w wysokości [...] zł z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, stanowiącej własność A. G., położonej w [...] oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] o powierzchni [...]m² (KW nr [...]) na skutek stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej.

Z uzasadnienia wynika, iż od dnia [...] 2006 r. Gmina stworzyła warunki do podłączenia opisanej nieruchomości do sieci kanalizacyjnej, wybudowanej w miejscowości [...] w 2006 r. Organ I instancji wskazał na treść art. 144, art. 145 ust. 1 i art. 146 ust. 1a i ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomości (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 ze zm.) oraz art. 40 ust. 1 rozporządzenia z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości. Organ wyjaśnił, iż wartość nieruchomości zarówno przed, jak i po wybudowaniu sieci kanalizacyjnej została określona w operacie szacunkowym rzeczoznawcy majątkowego z dnia [...] maja 2009 r. Organ wyjaśnił także, iż zawarte w operacie szacunkowym (bliżej opisanym w uzasadnieniu) procedury obliczeniowe, wykazały wzrost wartości nieruchomości kształtujący się na średnim poziomie [...] zł/m² dla nieruchomości objętych opłatą adiacenką z tytułu wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej. W ocenie organu operat szacunkowy został sporządzony w sposób rzetelny i wiarygodny; przedmiotowy dowód nie wzbudził pod względem formalnym zastrzeżeń organu; zawiera wszystkie elementy wymagane przepisami prawa, pozbawiony jest niejasności i braków, które winny być sprostowane lub uzupełnione, aby operat miał wartość dowodowa, a zawarte w nim wnioski logicznie wynikają z opisu stanu faktycznego. Na podstawie sporządzonego operatu organ ustalił, iż przed wybudowaniem sieci kanalizacyjnej wartość nieruchomości wynosiła [...] zł, a po wybudowaniu wartość nieruchomości wzrosła i wynosi [...] zł, a różnica pomiędzy tymi wartościami wynosząca 12 975 zł stanowiła podstawę do naliczenia opłaty adiacenckiej, zgodnie z art. 148 ust. 3 powołanej ustawy. Dalej organ wyjaśnił, iż opłata partycypacyjna w kosztach zrealizowanej inwestycji wynosiła 2 500 zł, wobec czego kwotę wzrostu wartości nieruchomości wynoszącą 12 975 zł należało pomniejszyć kwotę partycypacji 2 500 zł, w ten sposób podstawę obliczenia przedmiotowej opłaty wynosiła kwota [...] zł, która wynosi 50% wzrostu wartości nieruchomości [w związku z § 1 uchwały Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. (Dz.U. Woj. Wlkp. Nr 139, poz. 3865 z dnia 22 września 2005 r.)], to jest [...] zł.

Odwołanie od tej decyzji wniosła A. G., która zarzuciła organowi, iż w uzasadnieniu nie zostało wskazane na jakiej podstawie organ przyjął wzrost wartości nieruchomości o kwotę [...] zł, która jest znacznie zawyżona, bowiem został przyjęta zbyt wysoka wartość metra kwadratowego przedmiotowej nieruchomości, znacznie odbiegająca od ceny rynkowej. Strona zarzuciła także, iż ustalenie opłaty nastąpiło na podstawie art. 148 ust. 4 powołanej ustawy, w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. Dalej podniosła, iż nastąpiło to z naruszeniem zasady lex retro non agit, bowiem obowiązek zapłaty opłaty adiacenckiej w niniejszej sprawie powstał w momencie wybudowania urządzeń infrastruktur technicznej (końcowego ich odbioru), to jest od dnia [...] listopada 2006 r., podczas obowiązywania przepisu art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w poprzednim brzmieniu. Wobec tego wniesiona opłata partycypacyjna w kwocie 2 500 zł winna być według przepisu obowiązującego w dniu [...] listopada 2006 r. odjęta od prawidłowo wyliczonej kwoty opłaty adiacenckiej, a nie według przepisów wprowadzonych po tej dacie - od ustalonego wzrostu wartości nieruchomości. Zdaniem strony zakaz nadawania prawu mocy wstecznej dotyczy zwłaszcza przepisów normujących prawa i obowiązki obywateli, jeżeli prowadzi do pogorszenia ich sytuacji w stosunku do stanu poprzedniego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z art. 148 ust. 4 ustawy dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r. Nr 261, poz. 2603 z późn. zm.), przy ustalaniu opłaty adiacenckiej różnicę między wartością jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości. Dalej organ wyjaśnił, iż wysokość stawki procentowej opłaty adiacenckiej, która zgodnie z powołanym przepisem nie może wynosić więcej niż 50% powyżej określonej różnicy wartości nieruchomości, została określona w uchwale Rady Gminy R. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2005 r. w wysokości 50%. Organ odwoławczy podzielił ocenę poprawności operatu szacunkowego poczynioną przez organ I instancji i przydatność tego dowodu do poczynienia ustaleń w sprawie, jak również podtrzymał ustalenia faktyczne co do wzrostu wartości nieruchomości o kwotę [...] zł i podstawy naliczenia opłaty adiacenckiej.

Zdaniem Kolegium opłata adiacencka została prawidłowo pomniejszona przez organ I instancji o kwotę 2 500 zł opłaty partycypacyjnej (udziału strony w kosztach budowy sieci kanalizacyjnej), wobec czego zarzut odwołania w tym zakresie jest niezasadny.

W skardze na decyzję organu II instancji A. G. domagała się uchylenia tej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie art. 7 i art. 107 kpa poprzez nieuwzględnienie słusznego interesu strony oraz nieodniesienie się do wszystkich zarzutów sformułowanych w odwołaniu.

W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła argumentację wcześniej podniesioną w odwołaniu co do podstaw obliczenia opłaty adiacenckiej według przepisów prawa obowiązującego w momencie wybudowania urządzeń infrastruktury technicznej (ich odbioru końcowego), to jest w dniu [...] listopada 2006 r. W ocenie strony wartość świadczeń wniesiona przez nią na poczet "kanalizacji" wysila 2 500 zł i kwota ta według przepisu obowiązującego w dniu [...] listopada 2006 r. winna zostać prawidłowo odjęta od wyliczonej kwoty opłaty adiacenckiej, a nie według przepisów wprowadzonych po dniu 22 października 2007 r. od ustalonego wzrostu wartości nieruchomości. Zdaniem strony Kolegium nietrafnie stwierdziło, iż organ I instancji pomniejszył opłatę adiacencką o kwotę 2 500 zł, bowiem organ ten odjął kwotę 2 500 zł od kwoty stanowiącej wzrost wartości nieruchomości, to jest od kwoty [...] zł i od tak ustalonej kwoty wyliczył wartość opłaty adiacenckiej na kwotę [...] zł. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji sprzeczność uzasadnienia zaskarżonej decyzji z jej osnową i brak odniesienia się do punktu 3 odwołania co do zarzutu zastosowania przepisu mniej korzystnego dla strony, przez co nie sposób dociec, czy organ odwoławczy podzielił argumentację odwołania. Ponadto podniosła, iż ustawa z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych (Dz.U. z dnia września 2007 r.), nie zawiera norm intertemporalnych wskazujących regulacje, które należy stosować do stanów fatycznych sprzed zmiany tej ustawy. W ocenie strony, która w tym zakresie powołała się na stanowisko doktryny, zmianę stanu prawnego, która następuje po nawiązaniu stosunku administarcyjnoprawnego należy uwzględnić tylko wówczas, gdy nie pogarsza ona sytuacji adresata, wobec czego prawo obowiązujące w momencie, kiedy powstał obowiązek uiszczenia opłaty [...] ([...] listopada 2006 r.) jest dla skarżącej zdecydowanie korzystniejsze od prawa obowiązującego w dniu wydania decyzji przez organ I instancji z dnia [...] 2009 r. W ocenie strony nie powinny obciążać jej skutki zwłoki Wójta Gminy R. w wydaniu decyzji o opalcie adiacenckiej (po blisko trzech latach od powstania okoliczności pozwalających na jej wydanie), bowiem w przypadku wydania decyzji ustalającej przedmiotową opłatę do dnia 21 października 2007 r. jej wysokość byłaby o blisko 1 300 zł niższa wskutek innego sposobu jej naliczania.

W odpowiedzi na skargę Kolegium, podtrzymując dotychczasową argumentację, wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie tych decyzji z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja z dnia [...] listopada 2010 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy R. z dnia [...] 2009 r. ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek wybudowania urządzenia infrastruktury technicznej w postaci kanalizacji sanitarnej.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że ustawą z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 173, poz. 1218) zmieniono art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami (art. 1 pkt 50 ustawy nowelizującej). Zmiana ta polegała na modyfikacji metody uwzględniania nakładów właściciela (użytkownika wieczystego) nieruchomości na rzecz budowy urządzeń infrastruktury. Do dnia 21 października 2007 r. nakłady te były zaliczane na poczet opłaty adiacenckiej. Z kolei według nowego brzmienia art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami o wartość tych nakładów pomniejsza się różnicę między wartością, jaką nieruchomość ma po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed ich wybudowaniem. Tym samym obecnie nakłady na rzecz budowy urządzeń infrastruktury są uwzględniane nie, jak poprzednio, w pełnej wysokości, lecz w ułamku swej istocie równym stawce opłaty adiacenckiej. Dotychczasowy sposób ich uwzględniania mógł prowadzić do sytuacji, w której opłata adiacencka nie była należna, co miało miejsce gdy nakłady na rzecz budowy urządzeń infrastruktury były wyższe niż procent (ułamek) wzrostu wartości nieruchomości odpowiadający stawce opłaty adiacenckiej. Obecny sposób rozliczania nakładów prowadzi zaś do tego, że są one uwzględniane tylko w części, której rozmiar zależy od stawki opłaty adiacenckiej (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w wyroku z dnia 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II SA/Ol 351/10, dostępny w centralnej bazie orzeczeń pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Na gruncie przedmiotowej sprawy organy administracji publicznej zastosowały art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. W sposób dorozumiany odwołały się zatem do zasady bezpośredniego działania ustawy nowej. W ocenie Sądu stanowisko to nie jest zasadne.

Warto w tym miejscu odwołać się do na poglądów wyrażonych w analogicznej sprawie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 lutego 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 634/08 (wyrok dostępny w bazie orzeczeń jw.), jak również wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 czerwca 2010 r., wyżej już przywołanego. Poglądy te skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni aprobuje. W wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 634/08 wskazano, że w licznych orzeczeniach Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych przyjmuje się, że brak stanowiska ustawodawcy w kwestii intertemporalnej czyli stosowania nowych przepisów w czasie nie przesądza o bezpośrednim działaniu ustawy nowej. I tak w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2001 r. sygn. akt OPS 14/00, wskazano, powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, że Trybunał optuje - w razie wątpliwości - za zasadą stosowania ustawy dawnej, w imię ochrony praw nabytych jednostki. Podobnie w uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt I OPS 1/06 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w sytuacji gdy sam ustawodawca wyraźnie nie rozstrzyga w ustawie problemów intertemporalnych nie ma jednoznacznej reguły mającej uniwersalne zastosowanie we wszystkich przypadkach. Z pewnością taką regułą nie może być też automatyczne stosowanie przepisów nowej ustawy do stanów prawnych (zdarzeń) mających miejsce i zakończonych przed datą wejścia w życie nowej ustawy. W uzasadnieniu ostatniej z przywołanych uchwał wskazano również, że to, czy dać pierwszeństwo zasadzie dalszego działania przepisów dotychczasowych, czy też zasadzie bezpośredniego działania ustawy nowej, musi każdorazowo wynikać z konkretnej sprawy i charakteru przepisów podlegających zmianie, przy czym jednocześnie należy brać pod uwagę skutki, jakie może wywołać przyjęcie jednej lub drugiej zasady. Powołując się na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 2 marca 1993 r. w sprawie K 9/92, sygn. akt OTK 199 i z dnia 19 października 1993 r. w sprawie K 14/92 sygn. akt OTK 1993, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na bezpośrednie działanie ustawy nowej do zdarzeń mających miejsce przed jej wejściem w życie powinien zdecydować się ustawodawca tylko w sytuacji, gdy za tym przemawia ważny interes publiczny, którego nie można wyważyć z interesem jednostki oraz zauważył, że bezpośrednie działanie prawa nowego, chociaż wygodne dla ustawodawcy z punktu widzenia porządku prawnego, w praktyce niesie liczne zagrożenia w postaci naruszenia zasady zaufania obywatela do państwa, zasady ochrony praw nabytych czy też zasady nieretroakcji prawa, które to zasady wynikają z konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji). Wskazał też, że przyjęte przez ustawodawcę ustalenia w zakresie przepisów intertemporalnych czy też przyjęte przez organ w drodze wykładni reguły intertemporalne (w przypadku braku regulacji ustawowych) nie mogą naruszać podstawowych zasad konstytucyjnych.

Jak powszechnie przyjmuje się w nauce prawa i orzecznictwie, jedną z podstawowych zasad państwa prawnego jest zasada niedziałania prawa wstecz (zakaz retroakcji). Przy czym przyjmuje się, że z retroaktywnym działaniem prawa mamy do czynienia wtedy, gdy nowe prawo stosuje się do zdarzeń zamkniętych w przeszłości, zakończonych przed wejściem w życie nowych przepisów. Tak rozumianą retroaktywność odróżnia się od retrospektywności prawa, która występuje wówczas, gdy przepisy nowego prawa regulują zdarzenia bądź stosunki prawne o charakterze otwartym, ciągłym, takie, które nie znalazły jeszcze swojego zakończenia (stosunki w toku), które rozpoczęły się, powstały pod rządami dawnego prawa i trwają dalej, po wejściu w życie przepisów nowej ustawy (tak przyjęto w uzasadnieniu powołanej już uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r.). Podobnie ujmuje się to zagadnienie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, wskazując, iż naruszenie zasady nieretroaktywności następuje wtedy, gdy aktowi normatywnemu nadano moc obowiązującą wobec stosunków prawnych zaistniałych i trwających w czasie do wejścia tego aktu w życie. Retrospektywność prawa polega zaś na tym, że prawodawca stanowi akty normatywne mające zastosowanie do sytuacji trwających po wejściu w życie tych aktów (tak Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 18 października 2006 r. sygn. akt P 27/05, OTK-A nr 9 z 2006 r., poz. 124).

Odnosząc wyżej sformułowane uwagi orzecznictwa do opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek budowy urządzeń infrastruktury technicznej należy stwierdzić, że skoro zgodnie z art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami można ustalić opłatę adiacencką ze wskazanego tytułu po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi, to w tym momencie następuje zamknięcie zdarzenia, które winno być miarodajne dla określenia prawa nim rządzącego. W ocenie Sądu nie ma żadnych istotnych powodów do uznania, iż z chwilą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi powstaje zdarzenie lub stosunek prawny o charakterze ciągłym, które mogłyby być objęte nową regulacją. W szczególności za uznaniem tego zdarzenia za ciągłe lub za stosunek o takim charakterze nie przemawia możliwość wydania decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej w czasie trzech lat od stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi. Ciągłego charakteru zdarzenia lub stosunku prawnego nie można łączyć z istniejącą w czasie kompetencją organu administracji publicznej do wydania decyzji w oparciu o spełniony w określonym momencie stan faktyczny. A to z tej przyczyny, że taka sytuacja jest właściwa każdemu działaniu organu administracji publicznej w formie decyzji administracyjnej, zatem nie może być to kryterium rozróżnienia zdarzeń i stosunków prawnych o charakterze ciągłym od zamkniętych (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku sygn. akt II SA/Gd 634/08). W konsekwencji należy przyjąć, że art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym od dnia 22 października 2007 r. nie może być stosowany do ustalenia opłaty adiacenckiej z tytułu budowy urządzeń infrastruktury technicznej, jeżeli warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo do korzystania z wybudowanej drogi zostały stworzone przed dniem wejścia w życie tej ustawy.

W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje, iż warunki do korzystania przez skarżącą z wybudowanego odcinka kanalizacji sanitarnej wystąpiły w dniu [...] listopada 2006 r., na co wskazał organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] 2009 r. powołując się na protokół odbioru końcowego robót z dnia [...] listopada 2006 r. realizowanej inwestycji pod nazwą "[...]" i przekazanie odcinka tej sieci do eksploatacji. Zdarzenie to nastąpiło zatem przed dniem wejścia w życie znowelizowanego art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wobec tego należało zastosować wskazane przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym do dnia 21 października 2007 r. Do takiego wniosku prowadzą wyniki wykładni art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustawy w zgodzie z Konstytucją RP.

Wspomnieć również warto, że skarżąca, jak wynika z całokształtu okoliczności, dokonała wpłaty na rzecz budowy drogi jeszcze przed zmianą wynikającego z art. 148 § 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami algorytmu wyliczania kwoty opłaty adiacenckiej. Trzeba zgodzić się z argumentacją strony, że sposób wyliczenia opłaty adiacenckiej w stosunku do niej na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po dniu 21 października 2007 r. byłby dla niej krzywdzący. Stosując znowelizowaną metodologię obliczania wspomnianej opłaty skarżąca winna ponieść, jak wskazały organy obydwu instancji, koszt [...] zł. Według poprzedniej metody, kwotę 2500 zł opłaty partycypacyjnej należałoby odjąć od opłaty adiacenckiej w kwocie [...] zł stanowiącej 50% z kwoty [...] zł wzrostu wartości nieruchomości, a zatem opłata adiacencka wyniosłaby [...] zł, co stanowi kwotę o 1 250 zł niższą od ustalonej kwoty opłaty adiacenckiej według nowej metody jej obliczania.

W kontekście wyżej przedstawionych poglądów prawnych stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji naruszają prawo materialne przez błędną wykładnię art. 10 w zw. z art. 1 pkt 50 ustawy z dnia 24 sierpnia 2007 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw, która doprowadziła do niewłaściwego zastosowania art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu ustalonym powołaną ustawą. Wskazane naruszenie prawa miało oczywisty wpływ na wynik sprawy, gdyż doprowadziło do ustalenia opłaty adiacenckiej w wyższej wysokości niż przy właściwym zastosowaniu art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu obowiązującym przed dniem 22 października 2007 r.

Poza powyższym naruszeniem prawa materialnego Kolegium naruszyło również art. 156 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem orzekało w sprawie na podstawie operatu, którego aktualność pomimo upływu 12 miesięcy od jego sporządzenia nie została potwierdzona. Operat szacunkowy w niniejszej sprawie został sporządzony w dniu [...] maja 2009 r. i uzupełniony aneksem z dnia [...] maja 2009 r. Kolegium rozpatrując sprawę w II instancji w dniu [...] sierpnia 2011 r. uczyniło to już po upływie okresu ważności (aktualności) operatu, który to termin dotyczy również organu odwoławczego.

Przyjmując, że data [...] maja 2009 r. wyznacza początek biegu 12-miesięcznego terminu ważności operatu, o jakim mowa w art. 156 § 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, możliwość powołania się na zawarte w tym dokumencie dane upłynęła zatem z dniem [...] maja 2010 r. Kolegium nie podjęło działań co do potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego przez jego autora (por. wyrok tutejszego Sądu z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Po 455/11, dostępny w bazie orzeczeń jw.).

Zatem sama zaskarżona decyzja podlegałaby uchyleniu nawet gdyby nie zawierała wyżej wskazanego błędu co do zastosowanego przepisu prawa materialnego - art. 148 ust. 4 omawianej ustawy. Podstawą ustalenia wzrostu wartości nieruchomości w związku z ponownym rozpatrzeniem sprawy przez organy administracyjne może być tylko operat szacunkowy, którego aktualność zostanie należycie potwierdzona przez rzeczoznawcę majątkowego, względnie nowy operat, gdyby biegły nie potwierdził aktualności poprzedniego operatu.

Decyzja Kolegium narusza również art. 8, art. 11, art. 15 i art. 107 § 3 kpa, bowiem wprawdzie pozwala na stwierdzenie, że organ zastosował przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami w brzmieniu po 21 października 2007 r., jednakże nie wyjaśnił zasadności takiego stanowiska, mimo że strona zarzucała decyzji organu I instancji błędne zastosowanie przepisów w nowym brzmieniu, zamiast dotychczas obowiązujących przepisów dotyczących ustalenia opłaty adiacenckiej. Działanie takie nie pozwala na uznanie, że postępowanie było prowadzone w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, a zasadność przesłanek, którymi kierował się organ odwoławczy przy załatwianiu sprawy została stronie wyjaśniona. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera zatem istotne braki w części dotyczącej rozważań prawnych, nie pozwalając na rozstrzygnięcie. Dodać należy[...] iż również odpowiedź na skargę oceny stanowiska organu odwoławczego w tym zakresie nie objaśnia. Naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem pogłębione rozważenie zarzutów odwołania i zbadanie tego, w jakim brzmieniu przepisy winny znaleźć zastosowanie w sprawie, mogło doprowadzić organ do podjęcia odmiennego rozstrzygnięcia, niż to, które zapadało w sprawie.

Reasumując tę część rozważań Sąd stwierdza, iż w wyniku uwzględnienia skargi sprawa winna być ponownie rozpatrzona przez organ I instancji. Rozstrzygając ponownie sprawę organy administracji zobowiązane są uwzględnić wykładnię prawa przyjętą przez Sąd, a dotyczącą stosowania art. 148 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami w odpowiednim brzmieniu. Ponadto winny ustalić wartość nieruchomości na podstawie aktualnego operatu i przestrzegać podstawowych wymogów formalnych stawianych decyzjom administracyjnym.

Na potrzeby ponownego rozpatrzenia sprawy Sąd wskazuje też, że [...] nie będzie podstawą do umorzenia postępowania fakt, iż upłynął już termin 3 lat wyznaczony w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Termin ten nie może być stosowany w sprawie, w której sąd administracyjny uchylił decyzje wydane z jego zachowaniem. W przekonaniu Sądu funkcją terminu określonego w art. 145 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest ograniczenie w czasie niepewności co do możliwości ustalenia opłaty adiacenckiej, co wynika z fakultatywnego charakteru przepisu art. 145 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W konsekwencji, jeżeli już raz w tym terminie decyzja została doręczona - przy czym, jak się przyjmuje, wystarczy doręczenie decyzji organu pierwszej instancji (tak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 23 maja 2007 r. sygn. akt II SA/Gd161/07 , dostępny w bazie orzeczeń jw.), to ustaje stan niepewności co do skorzystania przez właściwy organ ze swoich uprawnień. Ponadto za taką wykładnią przemawia również potrzeba zapewnienia, aby kontrolna w stosunku do administracji publicznej funkcja sądu administracyjnego nie była wykorzystywana do uniemożliwienia realizacji zadań tej administracji. To wszystko skłania to do przyjęcia tezy, że działanie sądu administracyjnego, będące nawet skutkiem wadliwego działania organów administracji (wyrok uwzględniający skargę), nie może pozbawiać tych organów przyznanych im przez ustawę kompetencji, w tym także pośrednio, poprzez upływ czasu wyznaczonego przez ustawę do załatwienia sprawy (por. wyżej przywołany wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 634/08).

W tym stanie rzeczy Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, o czym orzekł w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania Sąd rozstrzygnął w punkcie II na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy, mając na uwadze wysokość kosztów sądowych uiszczonych przez skarżącą. Na podstawie art. 152 tej ustawy Sąd określił w punkcie III, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.