Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 317/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 ust 1 i ist. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1121
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jedn.
article: w zw. z art. 545
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk,, Sędzia WSA Renata Siudyka, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi M. F. i J. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Bielsku-Białej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 5 stycznia 2014 r. M. F. oraz J. F. (dalej również jako skarżące lub współwłaścicielki działki nr 1 ) zwróciły się o przywrócenie poprzedniego stanu wody na gruncie działek nr 2 i nr 3 obręb [...] w B., należących do K. L. i J. K. (dalej również jako uczestniczki). W piśmie wskazano, że wymienione działki stanowiły w przeszłości pola uprawne, a wzdłuż nich przebiegał rów, do którego spływały wody opadowe. W ocenie skarżących wobec zlikwidowania dawnego rowu wody opadowe zaczęły spływać na ich posesję położoną przy ul. [...] [...] w B.

W toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego nie stwierdzono naruszenia stanu wody na gruncie wskazanych działek, w związku z czym Prezydent Miasta B. (dalej jako Prezydent), decyzją z dnia [...] r., nr

[...], odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie w/w działek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Bielsku- Białej (dalej SKO lub Kolegium) wskutek rozpatrzenia odwołania wniesionego przez skarżące, utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji (decyzja z dnia [...] r., nr [...]).

Kolejno, od wskazanego orzeczenia SKO skarżące wniosły skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach (dalej również jako WSA), który wyrokiem z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1171/14, uchylił decyzję SKO oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta. W uzasadnieniu wyroku wskazano na niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy, w tym w szczególności podkreślono konieczność ustalenia charakteru wodnicy (bruzdy), jej związku z istniejącym polem uprawnym oraz tego, czy w chwili jego likwidacji utraciła ona swój charakter i znaczenie. W ocenie WSA w toku postępowania administracyjnego nie określono też w dostatecznym stopniu tego, dokąd bruzda odprowadzała spływające do niej wody opadowe, jak również nie ustalono jej położenia względem wskazanego przez organ rowu melioracyjnego oraz ewentualnego połączenia bruzdy ze wspomnianym rowem.

W rezultacie przeprowadzenia kolejnych czynności przez organy ustalono, iż brak bruzdy nie wpływa na aktualny stan wody na gruncie, a ogrodzenie wykonane na granicy działek nr 3, nr 4 blokuje spływ wód opadowych w kierunku nieruchomości skarżących. W związku z tymi ustaleniami Prezydent, decyzją z dnia [...] r., nr ponownie odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie w/w działek. Rozstrzygnięcie to zostało jednak uchylone przez organ II instancji decyzją z dnia [...] r., nr [...], w związku z czym Prezydent postanowił o powołaniu biegłego w celu sporządzenia ekspertyzy dotyczącej zmiany stanu wody na gruncie działek nr 2, 3, nr 4, nr 5.

W oparciu o ustalenia i zalecenia zawarte w ekspertyzie, Prezydent decyzją z dnia [...] r., nr [...] nakazał uczestniczkom wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na działkach nr 1 , nr 5. Orzeczenie to zostało jednak uchylone przez SKO decyzją z dnia [...] r., nr [...] a sprawa została przekazana Prezydentowi do ponownego rozpoznania. Organ II instancji wskazał przy tym na konieczność ustalenia, czy na zlewanie nieruchomości skarżących mają wpływ wody opadowe spływające z ul. [...] w B.

Nadto, w celu eliminacji spływu wód ze wskazanej ulicy na drogę dojazdową do posesji skarżących, Miejski Zarząd Dróg w B. zobowiązał się do wykonania wpustu liniowego przy zjeździe z ul. [...] na działkę nr 4. Pismem z dnia 5 kwietnia 20ł8 r. poinformowano o zabudowaniu wskazanego urządzenia odwadniającego, a w wyniku przeprowadzonych w dniach 17 i 20 lipca 2018 r. wizji terenowych stwierdzono, że wykonane odwodnienie skutecznie zapobiega spływowi wód opadowych z ul. [...] na działki usytuowane poniżej. Skarżące wykonały natomiast odwodnienie liniowe przy zjeździe na teren swojej posesji.

W związku z poczynionymi ustaleniami, organ I instancji, decyzją z dnia

[...] r., nr. [...], nakazał uczestniczkom wykonanie odwodnienia liniowego w drodze dojazdowej przy działce nr 6 i odprowadzanie wody opadowej przez studzienkę zbiorczą do zarurowanego cieku wodnego na działce nr 1 . Jednakże również to rozstrzygnięcie zostało uchylone przez SKO decyzją z dnia [...] r., nr [...]. Sprawa, z uwagi na konieczność poczynienia dodatkowych ustaleń, została przekazana Prezydentowi do ponownego rozpoznania.

Organ I instancji, celem sporządzenia dodatkowej ekspertyzy w przedmiocie zmiany stanu wody na gruncie działek nr 2, 3, nr 4, postanowił o powołaniu biegłego (W. O.). W związku z jej przygotowaniem biegły przeprowadził trzykrotnie oględziny terenu, w tym jedne z udziałem stron postępowania. Na podstawie oględzin, jak również w oparciu o mapy archiwalne, mapę zasadniczą terenu oraz obliczenia hydrologiczne, ustalił w szczególności, iż wskutek wybudowania budynku na działce nr 2 na terenie dawnych pól uprawnych i częściowego utwardzenia terenu doszło do jedynie nieznacznej zmiany stanu wody na gruncie, co jednak nie wpływa negatywnie na bezpośrednio sąsiadującą działkę nr 3. Okoliczność ta wyklucza tym samym negatywny wpływ tej zmiany na działki nr 4, nr 5, nr 7, usytuowane poniżej działki nr 3. Natomiast wjazd na działkę nr 2 znajduje się w kierunku posesji, a woda spływa do kratki ściekowej, co wyklucza z kolei spływ na działkę drogową nr 4.

Biegły stwierdził ponadto, że kierunek nachylenia działki nr 3 nie uległ, zmianie. Wskutek wybudowania budynku i utwardzenia terenu doszło do zmiany stanu wody na gruncie tej działki oraz do skierowania wód opadowych z jej terenu do niedostatecznie sprawnej studni chłonnej, z której podczas intensywnych opadów woda opadowa przelewa się górą a następnie spływa powierzchniowo zgodnie z istniejącym w tym rejonie ukształtowaniem terenu, w kierunku działek nr 1 , 5 i 7. Biegły stwierdził też, że wbrew twierdzeniom skarżących brak jest na tej działce drenu, który odprowadzałby wody opadowe z tej działki na działkę nr 4.

Generalnie wskazał też, że zalewanie, działek nr 1 , nr 5 i nr 7 spowodowane jest naturalnym napływem w ich kierunku wód opadowych, na który składa się woda opadowa bezpośrednio spływająca na te działki oraz woda opadowa spływająca zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu z działki drogowej nr 4. Ponadto, są to wody bezpośrednio spadające na tę działkę - napływ wód z wjazdu na działkę nr 3 to zaledwie 2,67 % całkowitego bilansu wód. Zdaniem biegłego, na gruncie działki nr 4 nie doszło więc do zmiany stanu wody. Dodatkowy napływ wód stanowi woda opadowa przesączająca się pod podmurówką ogrodzenia działki nr 3, jednak jest to zaledwie 12-15 % w stosunku do całości wód opadowych spływających w kierunku działek skarżących.

Biegły stwierdził też, że odwodnienie liniowe wykonane na działce nr 7 jest poprawne, aczkolwiek nie wyeliminowało ono całości wód spływających drogą dojazdową w kierunku nieruchomości skarżących.

Na skutek złożonych przez skarżące pisemnych uwag do w/w opinii biegłego, podtrzymał on swoje stanowisko. Podkreślił w szczególności, że ilość wody opadowej i kierunek jej spływu jest taki sam jak przed zabudową posesji J. K. (działki nr 2). Zmiana na działce nr 2 polega zaś jedynie na szybszym spływie wód opadowych do studni chłonnej, co jednak, z uwagi na znaczne jej oddalenie od działek skarżących, nie ma negatywnego wpływu na ich nieruchomość. Brak jest również oddziaływania tej zmiany na działkę nr 4, ponieważ z uwagi na konfigurację terenu, wjazd jest ze spadkiem w kierunku posesji przy ul. [...] [...].

W związku powyższym Prezydent decyzją z dnia [...] r., nr

[...], nakazał K. L. (jako właścicielce działki nr 3) wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom na działkach nr 1 , nr 5, nr 7 w postaci wykonania odwodnienia liniowego i kanalizacji deszczowej zgodnie ze schematem określonym w załączniku do ekspertyzy biegłego z marca 2020 r.

Decyzją z dnia [...] r., nr [...], SKO uchyliło wskazane rozstrzygnięcie i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Organ odwoławczy uznał, że stan sprawy został wprawdzie wyjaśniony w sposób wyczerpujący, jednakże wydana decyzja stoi w sprzeczności z poczynionymi ustaleniami, w tym z wnioskami zawartymi w ekspertyzie biegłego.

W związku z powyższym Prezydent dokonał ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, na skutek czego, decyzją z dnia [...] r,. nr [...], odmówił wydania K. L. i J. K. nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wody na gruncie działek nr 2, nr 3 i nr 4 obręb [...] w B. lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom.

Wydając wskazaną decyzję, organ orzekł m.in. na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r.- Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r., poz. 1121 ze zm.; dalej również jako ustawa lub Prawo wodne z 2001 r.), ponieważ zgodnie z art. 545 ust. 4 obecnie obowiązującej ustawy - Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r., do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie, stosuje się przepisy Prawa wodnego z 2001 r.

Zatem, w myśl przytoczonego art. 29 ust. 1 ustawy, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich, jak również odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie z ust. 2 wskazanego przepisu, na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Natomiast art. 29 ust. 3 stanowi, że jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

Powołując się na sporządzoną przez biegłego W. O. ekspertyzę podkreślił, że wody opadowe spływające z działki nr 3 stanowią znikomą część całości wód opadowych spływających na nieruchomość skarżących, przy czym w trakcie długotrwałych opadów deszczu stan ten nie odbiega od stanu pierwotnego. Ponadto zmiany te nie są skutkiem zmiany stanu wody na gruncie w rozumieniu w/w art. 29 ust. 1 ustawy, ale wynikiem niedostatecznie sprawnej usytuowanej na tej działce studni chłonnej, natomiast kierunek spływu tych wód na działki stanowiące własność skarżących wynika z istniejącego w tym rejonie, znacznego nachylenia terenu. Organ podkreślił także, że zgodnie z orzecznictwem sądowym za zmianę stanu wody na gruncie w rozumieniu w/w art. 29 ust. 1 ustawy nie mogą być uznane zmiany będące następstwem legalnie wykonanych robót budowlanych i w tym zakresie podlegają rozpatrzeniu przez organy nadzoru budowlanego.

W ocenie organu również na działkach nr 4 i nr 2 nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie, a spływ z nich wód opadowych został wyeliminowany poprzez wykonanie odwodnienia liniowego. Największa zaś ilość wód opadowych spływających na działki skarżących to wody opadowe bezpośrednio spływające na działkę nr 4, zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu.

W konkluzji Prezydent uznał więc, że zalewanie działek skarżących nie wynika ze zmiany stanu wody na gruncie działek sąsiednich, ale z położenia nieruchomości należących do skarżących. W związku z tym organ przyjął, że zastosowanie w/w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r. w niniejszej sprawie nie jest zasadne.

Od rozstrzygnięcia tego skarżące wniosły odwołanie do SKO, zarzucając wydanej przez organ I instancji decyzji:

- naruszenie przepisów postępowania, a to art. 7, art. 8, art. 77, art. 79 i art. 80 Kpa poprzez zaniechanie przez Prezydenta wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie całkowicie dowolnej i sprzecznej ze stanem faktycznym oceny zebranego materiału dowodowego, sprzecznego z zasadą prawdy obiektywnej, w szczególności opinii biegłego W. O.;

- naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 29 ust. 1 i ust. 3 Prawa wodnego z 2001 r., poprzez ich błędną interpretację i niezastosowanie.

W związku z podniesionymi zarzutami, skarżące wniosły o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz o wydanie nakazu przywrócenia stanu wody na gruncie działek nr 2, nr 3 i nr 4 lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W uzasadnieniu odwołania skarżące powołały się przede wszystkim na sprzeczność działań organu I instancji, który na podstawie tej samej ekspertyzy biegłego najpierw nakazał K. L. wykonanie urządzenia zapobiegającego szkodom, a następnie decyzją wydaną 4 miesiące później - odmówił wydania nakazu przywrócenia poprzedniego stanu wód. Na tej podstawie -skarżące stwierdziły, że opinia biegłego W. O. jest wewnętrznie sprzeczna i nie może być traktowana jako wiarygodny, spójny i logiczny dowód w sprawie. W związku z tym konieczne było w ocenie skarżących przeprowadzenie dowodu z opinii innego biegłego, czego jednak organ I instancji nie uczynił.

Zaskarżona decyzja z dnia [...] r., nr [...], SKO utrzymało w mocy zaskarżone odwołaniem rozstrzygnięcie Prezydenta. Organ II instancji podkreślił okoliczność rozpatrywania przedmiotowej sprawy po raz kolejny i powołując się na swoją w/w decyzję z dnia [...] r. stwierdził, iż organ I instancji w wystarczającym stopniu wywiązał się z zawartych w tej decyzji zaleceń w zakresie uzupełnienia materiału dowodowego.

Przytaczając ustalenia biegłego, W. O., SKO oceniło sporządzoną przez niego ekspertyzę jako wiarygodną uznając, iż wyczerpująco opisuje ona stan stosunków wodnych na gruntach będących przedmiotem postępowania oraz szczegółowo wyjaśnia przyczyny zalewania nieruchomości skarżących.

Organ II instancji, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 36/11) podkreślił również charakter postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 29 Prawa wodnego z 2001 r. - ma ono bowiem za zadanie wykazać zasadność nakazania właścicielowi danego gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodzie. Organ prowadzący postępowanie nie ma natomiast obowiązku ustalenia wszystkich przyczyn danego stanu wody na gruncie.

Kolegium podtrzymało stanowisko, że wskazywana w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1171/14 wodnica (bruzda) istniała, gdy sąsiednie działki stanowiły pole uprawne. Została zlikwidowana z chwilą zmiany ich przeznaczenia na działki budowlane i postawienia na nich budynków. Podkreśliło też, że za zmianę stanu wody na gruncie w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy nie mogą być uznane zmiany będące następstwem legalnie wykonanych robót budowlanych. Odniosło się również do budowy budynków na działkach uczestniczek, których zabudowa jest wskazywana przez skarżące jako źródło zalewania ich działek.

W skardze do sadu administracyjnego na powyższą decyzję SKO skarżące wniosły o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją Prezydenta oraz o zlecenie wydania decyzji nakazującej wykonania przez uczestniczki urządzeń zapobiegających szkodom albo przywrócenie stanu poprzedniego. Wniosły również o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania.

Zarzuciły, że decyzja została wydana z naruszeniem:

1) przepisów postępowania mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj.; art. 7, art. 8, art, 77 i art. 80 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu z opinii kolejnego biegłego, wskutek czego oparto się na opinii W. O. z dnia 26 marca 2020 r., która zawiera ustalenia niezgodne z prawdą i innymi dowodami w sprawie, a także zawiera wzajemnie sprzeczne wnioski oraz poprzez zaniechanie przez SKO w Bielsku-Białej wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie całkowicie dowolnej i sprzecznej ze stanem faktycznym oceny zebranego materiału dowodowego sprzecznego z zasadą prawdy obiektywnej, w szczególności sprzecznego z treścią protokołu Społecznej Komisji Pojednawczej z dnia 1 maja 1985 r. i zeznań skarżących co do istnienia rowu (wodnicy),

2) przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, w zw. z art. 11 i w zw. z art. 107 § 3 Kpa poprzez nieodniesienie się przez SKO w Bielsku-Białej w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do formułowanych przez stronę zarzutów, w szczególności względem opinii biegłego, braku ustaleń w zakresie likwidacji rowu (wodnicy), podniesienia poziomu działki 3 przez uczestniczki,

3) art. 79 § 1 i 2 Kpa poprzez niedopuszczenie skarżących do udziału w przeprowadzeniu dowodu, a to oględzin dokonanych przez biegłego W. O. na działkach uczestników nr 2 i 3 w dniu 5 marca 2020 r.,

4) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w prawomocnym wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. II SA/Gl 1171/14,

5) przepisów prawa materialnego tj. art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne poprzez ich błędną interpretację (poprzez przyjęcie, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie oddziałującej na grunt skarżących) i niezastosowanie (brak nakazania właścicielowi gruntu przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom).

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu swojej decyzji.

Po rozpoznaniu sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów, a to zgodnie z treścią art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem wbrew sformułowanym w niej zarzutom brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wyeliminowania jej z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lub pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze z., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.).

Podstawą materialnoprawną żądań skarżących oraz wydanych przez organy w postępowaniu decyzji stanowi art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne w zw. z art. 545 ust. 1 ustawy Prawo wodne z dnia 20 lipca 2017 r. Zgodnie z tym przepisem konieczną przesłanką wydania właścicielowi danego gruntu nakazów przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na gruntach sąsiednich, czego domagają się w odniesieniu do uczestniczek skarżące, jest wcześniejsze wykazanie, że właściciel gruntu dokonał na nim niezgodnej z prawem zmiany stanu wody oraz, iż zmiana ta wpływa niekorzystnie na grunty sąsiednie powodując na nich określone szkody. W tym względzie skarżące podnoszą, że do niedozwolonej zmiany na działkach uczestniczek nr 20 i 4 miało dojść w związku z ich zabudową m.in. poprzez ich podwyższenie oraz wybudowanie na nich utwardzonych wjazdów z działki drogowej nr 4, w związku z czym doszło też do likwidacji istniejącej wcześniej pomiędzy tymi działkami bruzdy (wodnicy). W konsekwencji wody opadowe z tych działek uczestniczek spływają na działki skarżących powodując szkodliwe zalewanie. Skarżące nie kwestionują przy tym, co wynika też w jednoznaczny sposób ze sporządzonych w sprawie ekspertyz mgr inż. I. K. z dnia 31 października 2015 r. oraz mgr inż. W. O. z dnia 26 marca 2020 r., w tym stanowiących ich część map, że naturalne nachylenie działek uczestniczek zarówno obecnie jak i przed ich zabudową jest w kierunku ich działek oraz działki drogowej nr 4, po której przebiega też służebność dojazdu do działek skarżących. Naturalną tego konsekwencją jest spływ wód opadowych z tych działek w kierunku działek skarżących. To zaś oznacza, że ten naturalny napływ tych wód nie może być traktowany jako następstwo niedopuszczalnej zmiany stanu wody na działkach uczestniczek.

W tym względzie wymaga też podkreślenia, że w świetle analizowanego art. 29 ustawy za niedopuszczalną zmianę stanu wody nie może być też uznana zmiana dokonana legalnie w oparciu m.in. o pozwolenie na budowę. Jak wynika bowiem z § 29 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) zabronione jest przy realizacji robót budowlanych dokonywanie zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości. Ewentualne wynikające z robót budowlanych w tym względzie zmiany powinny być niwelowane przez nakazanie wykonania w pozwoleniu na budowę odpowiednich urządzeń budowlanych. W konsekwencji zmiany stanu wody na gruncie spowodowane robotami budowlanymi nie mogą być brane pod uwagę przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji. To zaś oznacza, że pod uwagę nie mogą być też brane ewentualne zmiany polegające na podwyższeniu terenu działek uczestniczek tj. działek nr 2 i 3 w następstwie legalnie wykonanych robót budowlanych w oparciu o wydane pozwolenia na budowę. Dotyczy to też ewentualnej likwidacji w związku z tymi robotami usytuowanej wcześniej wzdłuż tych działek, "wodnicy – bruzdy", na którą konsekwentnie powołują się skarżące. Jak wynika przy tym z zalegającej w aktach administracyjnych kserokopii postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] oraz z decyzji tego Inspektora z dnia [...] r. nr [...], problem odprowadzania wód opadowych z budynków na działkach uczestniczek został rozstrzygnięty w postępowaniach przed tym organem. Ewentualnie istniejące w tym względzie w dalszym ciągu nieprawidłowości, dotyczące m.in. pojemności studni chłonnych, mogą być przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego i nie mogą wpływać na ocenę legalności zaskarżonej decyzji, tym bardziej gdy nie zostało wykazane, aby w następstwie wykonanych robót budowlanych doszło do zmiany kierunku spływu wód z tych działek, względnie do intensyfikacji tego spływu ze szkodą dla działek skarżących. Jak wynika bowiem z w/w ekspertyzy W. O., niedostateczna chłonność studni na działce nr 2 może mieć negatywny wpływ, ale tylko na działkę uczestniczki K. L. nr 3.

Brak jest też podstaw do przyjęcia, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Kolegium dopuściło się naruszenia treści art. 153 ustawy p.p.s.a., a to w związku z treścią zapadłego w tej sprawie prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 27 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Gl 1171/14. Wbrew zarzutom skarżących w wyroku tym Sąd nie przesądził jednoznacznie, że ewentualna likwidacja istniejącej wcześniej na działkach uczestniczek przy działce drogowej nr 4 bruzdy – wodnicy stanowi naruszenie stosunków wodnych w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy. wbrew zarzutom skarżących organy starały się ustalić, zgodnie w wytycznymi Sądu, jaki był charakter owej bruzdy i jaki wpływ na zalewanie działek skarżących miała jej likwidacja. Kwestia ta była m.in. przedmiotem w/w ekspertyzy I. K. z października 2016 r. Również z niej wynika, że funkcją tej bruzdy było odwodnienie pola rolnego na obecnych działkach uczestniczek. Taki charakter straciła ona w związku z przekształceniem tego terenu pod zabudowę, co spowodowało zmianę charakteru zlewni poprzez pogorszenie przepuszczalności gruntu. Taka zaś zmiana nie może być uznana za naruszenie stosunków wodnych objętych dyspozycją art. 29 ust. 1 ustawy. wbrew twierdzeniom skarżących, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na poczynienie ustaleń, aby przedmiotowa bruzda posiadała inny charakter, a w szczególności aby zbierała wody z działki drogowej nr 4, stanowiącej dojazd do nieruchomości skarżących. W szczególności nie wynika to w jakikolwiek sposób z powoływanego przez skarżące protokołu Komisji Pojednawczej z dnia 16 grudnia 1985 r., a to biorąc pod uwagę jego lakoniczną treść. Zgodnie zaś z w/w ekspertyzą z października 2016 r. "możliwość odwodnienia drogi dojazdowej przez bruzdę nie byłaby możliwa z uwagi na jej obecny stan techniczny oraz profil ("aby bruzda mogła skutecznie odwodnić drogę dojazdowa powinna mieć ona profil z nieznacznym nachyleniem w kierunku północnym tak, aby wody opadowe spływały do bruzdy)". W konsekwencji jak stwierdzono też w tej opinii "Przywrócenie bruzdy (rowu) w tej sytuacji byłoby bezzasadne i nie poprawiłoby sytuacji hydrologicznej na działkach nr 1 i 5" (działkach skarżących).

W odniesieniu do wytycznych Sądu zawartych w w/w wyroku należy tez podnieść, że w późniejszym czasie zostało wybudowane wzdłuż działki drogowej nr 4, na działce nr 3 ogrodzenie na betonowej podmurówce, uniemożliwiające (poza wyjątkowymi opadami) spływ wód opadowych na drogę z działek uczestniczek. Doszło zatem do zmiany stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do sytuacji w jakiej w/w wyrok został wydany. Z wyroku tego nie wynika też, aby przy wydawaniu zawartej w nim oceny i wytycznych była brana pod uwagę okoliczność związana z ewentualną zmianą ukształtowania działek uczestniczek w następstwie realizacji na nich legalnie przeprowadzonych robót budowlanych (o czym była mowa wyżej).

Biorąc powyższe pod uwagę organy obu instancji zasadnie uznały, że na działkach uczestniczek nie doszło niezgodnie z prawem, w rozumieniu art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa wodnego, do zmiany stanu wód na gruncie ze szkodą dla nieruchomości skarżących. W tej sytuacji uczestniczki nie mogą ponosić konsekwencji okresowego zalewania działek skarżących wodami opadowymi spływającymi na nie, czy to w następstwie naturalnego ukształtowania terenu, czy też w następstwie zmiany stanu wody na innych, niestanowiących własność uczestniczek nieruchomościach. W szczególności skarżące nie mogą żądać, aby uczestniczki miały być zobowiązane na podstawie art. 29 ust. 2 ustawy do wykonania urządzeń zapobiegających zalewaniu działek skarżących, w tym do wykonania odwodnienia przejmującego, o jakim mowa w pkt Ad. 6 części ustaleń ekspertyzy W. O. z 20 marca 2020 r. (czego domagają się skarżące), a to w sytuacji, gdy jak wynika to z całości materiału dowodowego miałoby ono obejmować wody spływające z działki nr 3 w następstwie naturalnego ukształtowania jej terenu, a nie w następstwie dokonania na niej zmiany stanu wody na gruncie.

Jak to trafnie stwierdziło przy tym SKO z powołaniem się na wyrok WSA w Szczecinie z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Sz 36/11, organy orzekające nie były zobowiązane zbadać w niniejszej sprawie wszystkich przyczyn stanu wody na gruncie skarżących, lecz tylko wyjaśnić, czy stan jest następstwem zgłaszanej przez skarżące zmiany stanu wody na wskazanych działkach uczestniczek.

Wbrew zarzutom skarżących sprawa została dostatecznie wyjaśniona do końcowego jej załatwienia, zgromadzony w niej materiał dowodowy nie wymagał uzupełnienia, m.in. poprzez dopuszczenie dowodu z kolejnej ekspertyzy hydrologicznej. Zdaniem Sądu ocena tego materiału nie narusza treści art. 80 Kpa, a podjęte przez organy obu instancji rozstrzygnięcia zostały uzasadnione zgodnie z treścią art. 107 § 3 Kpa.

Skarga jako nieuzasadniona podlegała zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

mr