Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 89/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-09-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyznaczenie organu właściwego do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz Sędziowie: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 7 września 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Burmistrza Gminy i Miasta R. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta R. a Głównym Geodetą Kraju w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku T. M. o wstrzymanie podziału nieruchomości nr (...) obręb Radłów, jednostka ewidencyjna R. postanawia: oddalić wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta Raszków wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy nim, a Głównym Geodetą Kraju przez wskazanie Wojewody Wielkopolskiego jako organu właściwego do rozpatrzenia wniosku T. M. z dnia 17 kwietnia 2009 r. w sprawie wstrzymanie podziału nieruchomości nr [...] obręb R., jednostka ewidencyjna R.

W uzasadnieniu wniosku podał, że Główny Geodeta Kraju postanowieniem z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylił postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] i na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. przekazał sprawę Burmistrzowi Miasta i Gminy Raszków do rozpoznania według właściwości. Wskazał, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2004r., Nr 261, poz. 2601 ze zm.) podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji burmistrza jak organu wykonawczego gminy. A zatem jeżeli przedmiotem niniejszej sprawie jest część nieruchomości nr [...] obręb R., jednostka ewidencyjna R.w, stanowiącą drogę powiatową, której zarządcą jest Powiatowy Zarząd Dróg w O., to organem właściwym w sprawie jest Burmistrz Miasta i Gminy Raszków.

Wnioskodawca nie zgadzając się z tym stwierdzeniem wskazał, że nie znajduje ono żadnego uzasadnienia w stanie faktycznym i prawnym niniejszej sprawy. Przy czym, w jego ocenie stan faktyczny tej sprawy nie został przez Głównego Geodetę Kraju wyjaśniony w sposób należyty.

Podkreślił, że nie prowadzi żadnego postępowania administracyjnego w tej sprawie i nie został złożony żaden wniosek w sprawie podziału w/w działki. Burmistrz Gminy i Miasta Raszków nie może natomiast wstrzymać postępowania, którego nie prowadzi. Podał, że Wojewoda Wielkopolski z wniosku T. M. z dnia 18 września 2008 r. prowadzi postępowanie administracyjne w przedmiocie potwierdzenia na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) przejścia na własność Powiatu Ostrowskiego, z dniem 1 stycznia 1999 r. części nieruchomości położonej w miejscowości R., gm. R., oznaczonej geodezyjnie: obręb R., arkusz mapy [...], projektowana działka nr [...] o pow. 0,0021 ha (dawniej działka [...]), zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...] Sądu Rejonowego w Ostrowie Wielkopolskim, jako gruntu zajętego pod drogę publiczną - drogę powiatową i w ramach tego postępowania następuje ustalenie granic przejmowanej nieruchomości. Natomiast zgodnie z ust. 3 powołanego przepisu nie wydaje się decyzji o podziale nieruchomości, gdyż w tej sytuacji decyzja Wojewody zastępuje decyzję podziałową.

Z tych względów, uznał, że w przedmiotowej sprawie organem właściwym do rozpatrzenia niniejszego wniosku jest Wojewoda Wielkopolski.

Główny Geodeta Kraju w odpowiedzi na powyższy wniosek wniósł o jego oddalenie. Wskazał, że w związku z przekazaniem Powiatowemu Zarządowi Dróg w O. przez Zarząd Powiatu [...] kompetencji w zakresie zarządzania drogami powiatowymi w granicach powiatu ostrowskiego, stosownie do art. 21 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.), Powiatowy Zarząd Dróg w O. jest zarządem drogi publicznej, której dotyczy wniosek o wstrzymanie podziału nieruchomości w przedmiotowej sprawie. Dodatkowo wyjaśnił, że ze znajdującego się w aktach sprawy pisma T. M. i D. M. z dnia 1 marca 2010 r. wynika, że nie doręczono im postanowienie Głównego Geodety Kraju z dnia [...] września 2009 r. nr [...]. Natomiast po doręczeniu powyższego postanowienia T. M. i D. M. wnieśli na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Główny Geodeta Kraju przekazał postanowienie z dnia [...] września 2009 r. nr [...] wraz z aktami przedmiotowej sprawy Burmistrzowi Miasta i Gminy Raszków, który z kolei wystąpił z wnioski o rozstrzygnięcie w/w sporu kompetencyjnego.

Główny Geodeta Kraju wskazując na powyższe okoliczności wywiódł, że w przedmiotowej sprawie nie istnieje spór kompetencyjny pomiędzy nim, a Burmistrzem Miasta i Gminy Raszków, gdyż warunkiem jego wystąpienie jest istnienie materialnoprawnej podstawy do załatwienia przez organ sprawy administracyjnej.

W związku z powyższym wyjaśnił, że przedmiotem niniejszej sprawy jest kwestia kompetencji do wydania rozstrzygnięcia dotyczącego wstrzymania podziału nieruchomości, a nie rozpatrzenie zażalenia na postanowienie Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu o przekazaniu według właściwości Powiatowemu Zarządowi Dróg w O. pisma T. M. w sprawie wstrzymania podziału nieruchomości stanowiącej jego własność, oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków na arkuszu nr [...] jako działka nr [...], obręb R., jednostka ewidencyjna R. A zatem skoro Główny Geodeta Kraju jako organ wyższego stopnia nad Wielkopolskim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu był właściwy do rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w/w organu, a co więcej uprawniony był do przekazania tej sprawy według właściwości, to nie można przyjąć, że było on właściwy w sprawie wstrzymania podziału nieruchomości. W okolicznościach przedmiotowej sprawy można mówić jedynie o negatywnym sporze kompetencyjnym pomiędzy Wielkopolskim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu, Powiatowym Zarządem Dróg w O. oraz Burmistrzem Gminy i Miasta Raszków. Natomiast odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego stwierdził, że spór kompetencyjny musi mieć charakter rzeczywisty, gdyż w przeciwny wypadku podlega oddaleniu.

Co więcej wyjaśnił, że jego postanowienie o przekazaniu sprawy nie miało charakteru ostatecznego, a zatem sprawa ta nie mogła stać się przedmiotem wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, skoro T. M. i D. M. wnieśli na nie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (sygn. akt I SA/Wa 1045/10).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 166 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. – spory kompetencyjne miedzy organami samorządu terytorialnego i administracji rządowej rozstrzygają sądy administracyjne.

Zgodnie zaś z postanowieniami art. 4 i 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem właściwym do rozstrzygania sporów kompetencyjnych pomiędzy organami jednostek samorządu terytorialnego a organami administracji rządowej i stosuje w tych sprawach odpowiednio przepisy o postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, rozstrzygając spór na wniosek w drodze postanowienia poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga sprawy, o których mowa w art. 4 w związku z art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko w sytuacjach wystąpienia rzeczywistego sporu kompetencyjnego bądź sporu o właściwość.

O sporze natomiast w rozumieniu ww. przepisów, można mówić dopiero wtedy, kiedy organy zainteresowane w sprawie w drodze wszelkich dostępnych metod wykładni prawa, analizując wszystkie obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa, dojdą do przekonania, że nie są w stanie jednoznacznie określić, który z nich jest właściwy w sprawie. Generalnie zaś przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy ( spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy ( spór negatywny ) przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy .

Natomiast mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do sporu kompetencyjnego pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta Raszków a Głównym Geodetą Kraju jak wynika to z treści złożonego wniosku Burmistrza Gminy i Miasta Raszków. Niewątpliwie z treści w/w wniosku jak też analizy przesłanych akt sprawy wynika, że Główny Geodeta Kraju nie posiada jakichkolwiek kompetencji do wydania rozstrzygnięcia w sprawie wstrzymania podziału nieruchomości w związku z wnioskiem T. M. z dnia 17 kwietnia 2009 r. W rozpoznawanej sprawie organ ten występuje wyłącznie jako organ odwoławczy uprawniony do rozpoznania zażalenia Powiatowego Zarządu Dróg w O. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjno - Kartograficznego w Poznaniu z dnia [...] kwietnia 2009 r. Nr [...] przekazujące na podstawie art. 65 § 1 K.p.a. według właściwości Powiatowemu Zarządowi Dróg w Ostrowie Wielkopolskim pismo T. M. w sprawie wstrzymania dokonania podziału nieruchomości stanowiącej jego własność, oznaczonej jako działka nr [...], obręb R. jednostka ewidencyjna R.

Ponadto nie można w tej sprawie mówić o sporze kompetencyjnym pomiędzy Burmistrzem Gminy i Miasta Raszków a Wojewodą Wielkopolskim albowiem ten ostatni organ administracji rządowej wszczął i prowadzi postępowanie w sprawie przejęcia na własność Powiatu Ostrowskiego z dniem 1 stycznia 1999 r. części nieruchomości położonej w miejscowości R., gm. R. projektowana działka nr [...]o pow. 0,0021 ha ( dawniej działka nr [...]) i brak jest uzasadnionych przesłanek by uznać, iż ten właśnie organ administracji rządowej pozostaje w sporze kompetencyjnym z jakimkolwiek organem w ramach opisanego wyżej postępowania.

Niezależnie od powyższego wskazać należy, iż z istoty sporu kompetencyjnego wynika, że spór może mieć miejsce w takiej sytuacji, kiedy istnieje materialnoprawna podstawa do załatwienia konkretnej sprawy administracyjnej przez organ administracji publicznej w postępowaniu jurysdykcyjnym ( najczęściej w drodze decyzji administracyjnej). W takiej sytuacji podstawowe znaczenie dla wskazania przez Naczelny Sąd Administracyjny organu właściwego w sprawie ma wyjaśnienie przez organ co jest przedmiotem sprawy. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że dopiero jednoznaczne ustalenie przez organ co jest przedmiotem sprawy objętej podaniem strony, może być podstawą oceny, że organ do którego wniesiono podanie nie jest właściwy do załatwienia określonej sprawy z zakresu administracji publicznej a wobec tego są podstawy do przekazania takiej sprawy innemu organowi, a następnie, w przypadku gdy ten organ uzna się za niewłaściwy, wystąpienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygniecie sporu. Obowiązek ustalenia, co jest przedmiotem sprawy spoczywa głównie na tym organie administracji publicznej, do którego strona wniosła podanie o załatwienie określonej sprawy ( porównaj postanowienie NSA z dnia 30 września 2004 r. sygn. akt OW 110/04, ONSAiWSA 2005, nr 2, poz. 46).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie w istocie nie ustalono czego dotyczy postępowanie z wniosku T. M. zawartego w piśmie z dnia 17 kwietnia 2009 r., z którym zwrócił się tenże do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa Wielkopolskiego. W piśmie tym ogólnie wniósł o wstrzymanie podziału nieruchomości nr [...] obręb R., jednostka ewidencyjna R. do czasu uzyskania informacji z Powiatowego Zarządu Dróg w O. odnośnie sposobu regulacji stanu prawnego części działki zajętej pod chodnik. Przede wszystkim nie wiadomo czy toczy się postępowanie w sprawie podziału w/w działki a wniosek T. M. dotyczy zawieszenia tego postępowania czy też dotyczy innej kwestii a w szczególności wskazanego wyżej postępowania prowadzonego przez Wojewodę Wielkopolskiego. Już z treści wniosku o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego wynika, że stan faktyczny w tej sprawie nie został prawidłowo ustalony. Przede wszystkim nie ustalono w sposób nie budzący wątpliwości co jest przedmiotem żądania strony zawartego we wniosku z dnia 17 kwietnia 2009 r. a w konsekwencji zgłoszony wniosek o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego nie zawiera wskazania jednoznacznej podstawy materialnoprawnej w oparciu, o którą należy rozstrzygnąć spór kompetencyjny. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny nie może domniemywać zakresu żądania strony jak też prawdopodobnego przepisu prawa materialnego w oparciu, o który należy wskazać uprawniony organ do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie.

Tym samym skoro w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie wyjaśniono w jakiej sprawie T. M. zwrócił się do Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, nie wskazano podstawy materialnoprawnej w oparciu, o którą należy rozstrzygać spór w tej sprawie, to wniosek o rozstrzygniecie sporu nie może być rozpoznany i podlega oddaleniu.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 w zw. z art. 64 § 3 i art. 15 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 , poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji postanowienia.