Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 955/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-03-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 255(8) ust. 1 pkt 7, art. 256
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
journal: Dz.U. 2003 nr 212 poz 2076
law: Rozporządzenie MInistra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych
article: art. 100, art. 98 par. 1, 3 i 4, art. 109, art. 99
journal: Dz.U. 1964 nr 43 poz 296
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
article: art. 77 (5) par 1 i 2
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2013 poz 167
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Opieki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r. w sprawie należności przysługujących pracownikowi  zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Wdowiak Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Protokolant st. sekr. sąd. Karolina Pilecka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 marca 2013 r. sprawy ze skargi P. Sp. j. z siedzibą w L. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie kosztów określonych w pkt 3 decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny "[...]" [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej w pkt. 1 unieważnił prawo ochronne na znak towarowy [...] w części dotyczącej towarów zawartych w klasie 30 w zakresie: wyrobów cukierniczych, słodyczy, pieczywa cukierniczego, lodów, deserów lodowych oraz sorbetów, a także w zakresie wszystkich usług zawartych w klasie 43 Klasyfikacji Nicejskiej, w pkt. 2 oddalił wniosek w zakresie unieważnienia prawa ochronnego na w/w znak towarowy w części dotyczącej towarów w klasie 30: kawa, herbata, kakao, cukier, produkty zbożowych, pieczywo. Nadto w pkt. 3 organ przyznał P. Sp. J. z siedzibą w L. (dalej skarżący) od Z. (M.) Sp. z o.o. z siedzibą w M. (dalej uczestnik) kwotę 2129 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Urząd Patentowy wydając powyższą decyzję działał na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 132 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r. Nr 119, poz. 1117 ze zm.; dalej: p.w.p.) oraz art. 100 K.p.a. w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Dnia [...] kwietnia 2010 r. wpłynął do Urzędu Patentowego RP sprzeciw skarżącego wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na znak towarowy [...] w części dotyczącej towarów zawartych w klasach 30 i 43 Klasyfikacji Nicejskiej. Uprawnionym do powyższego prawa ochronnego na sporny znak towarowy jest Z. (M.) Sp. z o.o. z siedzibą w M. Przedmiotowy znak towarowy przeznaczony został do oznaczania w kasie 30: kawy, herbaty, kakao, cukru, produktów zbożowych, wyrobów cukierniczych, słodyczy, pieczywa, pieczywa cukierniczego, lodów, deserów lodowych oraz sorbetów, a w klasie 43 do oznaczania usług zaopatrzenia w żywność i w napoje, cateringu, lodziarni, barów szybkiej obsługi, restauracji, kawiarni, przygotowania dań i deserów na zamówienie.

Uprawniony do znaku towarowego uznał sprzeciw za bezzasadny, wskutek czego Urząd Patentowy RP działając w trybie postępowania spornego, po rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2011 r., [...] grudnia 2011 r. ogłosił ustnie wymienioną na wstępie decyzję.

Podczas rozprawy, która odbyła się [...] listopada 2011 r. został złożony przez pełnomocnika skarżącego spis kosztów, który obejmował:

1. opłatę od sprzeciwu 1000 zł,

2. wynagrodzenie pełnomocnika za prowadzenie postępowania sprzeciwowego i spornego (400 zł plus 1200 zł) 1600 zł,

3. koszty dojazdu na rozprawę w Urzędzie Patentowym RP, wyznaczoną na dzień [...] listopada 2011 r. 244,68 zł w tym:

R. – N., samochód własny (18 km, a’ 0,8358 zł) – 15,04 zł,

N. – W., PKS posp. 50 zł,

W. K., PKP ekspres 119 zł

K. – N., PKP posp. 18 zł

N. – R. samochód własny (18 km, a’ 0,8358 zł) 15,04 zł

Ryczałt za dojazdy i przejazdy ( w W. ) 4,60 zł,

Strawne (dieta) 23 zł,

4. opłatę skarbową od pełnomocnictwa 17 zł.

Jako łączna kwotę skarżący podał w zaokrągleniu 2861 zł.

Uzasadniając rozstrzygnięcie o kosztach zawarte w decyzji organ wskazał, iż wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania organ ustalił w oparciu o przepisy art. 100 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych z dnia 2 grudnia 2003 roku (Dz.U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2076). Organ wskazał, iż art. 100 k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na częściowe uwzględnienie żądania wnioskodawcy, a obowiązek zwrotu kosztów może nastąpić po stosunkowym ich rozdzieleniu. W ocenie Urzędu Patentowego RP wnioskodawca skutecznie podnosił żądanie unieważnienia prawa ochronnego w zakresie ¾ towarów z klasy 30 Klasyfikacji Nicejskiej oraz usług zawartych w klasie 43, natomiast zostały oddalone żądania wnioskodawcy w części (¼): kawa, herbata, kakao, cukier, produkty zbożowych, pieczywo. Przyznana kwota 2129 zł stanowi równowartość ¾ kwoty przedstawionej w spisie kosztów pomniejszonej o wysokość strawnego/diet (23 zł). Organ podkreślił, iż wnoszący sprzeciw wygrał proporcjonalnie w zakresie ¾ żądania, w pozostałej części ¼ wniosek został oddalony. Organ przyznał wnoszącemu sprzeciw koszty proporcjonalnie do unieważnionego zakresu żądania. Organ wskazał, iż nie uwzględnił podczas obliczania kosztów "strawnego" diety w wysokości 23 zł, bowiem w świetle judykatury równowartość diet nie podlega zwrotowi, przepisy stanowią o zwrocie kosztów przejazdu, a w tym pojęciu mieszczą się jedynie koszty przejazdu (wyrok VI SA/Wa 1030/11).

Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. wniósł o sprostowanie pouczenia o środkach odwoławczych od orzeczenia z [...] grudnia 2011 r., wskazując iż ogólną zasadą postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność, wyjątkiem wyłączającym dwuinstancyjność jest art. 256 ust. 3 p.w.p., wobec czego rozstrzygnięcie o kosztach podlega zaskarżeniu w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie, a dopiero w drugiej kolejności skardze do WSA. Nadto skarżący zaznaczył, iż kwestię zaskarżania orzeczeń w zakresie samych kosztów podobnie reguluje k.p.c., do którego odsyła art. 256 ust. 2 p.w.p. Zgodnie z art. 394 § 1 pkt 9 k.p.c. w sprawie zwrotu kosztów przysługuje zażalenie, jeśli strona nie składała środka zaskarżenia co do istoty sprawy.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Urząd Patentowy RP, po rozpoznaniu wniosku skarżącego o sprostowanie pouczenia o środkach odwoławczych zawartych w decyzji z [...] grudnia 2011 r., odmówił uzupełnienia wskazanej decyzji w zakresie środków odwoławczych, nadto pouczył, iż na postanowienie nie przysługuje środek zaskarżenia.

Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, wskazując iż skarży postanowienie z dnia [...] grudnia 2011 r. w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania (ujęte jako pkt 3 w osnowie decyzji) oraz postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. odmawiające uzupełnienia pouczenia o środkach odwoławczych. Skarżący zarzucił:

- naruszenie art. 256 ust 3 p.w.p poprzez jego niewłaściwe zastosowanie ( w zw. z ust. 1 powołanego artykułu i art. 107 § 3 k.p.a.) przejawiające się w pominięciu pouczenia o środkach odwoławczych w razie zaskarżenia samego postanowienia o zwrocie kosztów, a także przejawiające się w odmowie sprostowania pouczenia w tej kwestii.

Skarżący wskazał, iż postanowieniu w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania spornego, zawartemu w osnowie decyzji w pkt 3 zarzuca:

- naruszenie art. 98 § 1 w związku z art. 100 k.p.c. ( w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie – przejawiające się w stosunkowym rozdzieleniu kosztów, mimo iż uprawniony do spornego znaku towarowego nie żądał zwrotu kosztów postępowania,

- naruszenie art. 100 zdanie drugie k.p.c. (w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.) poprzez jego niezastosowanie – w sytuacji gdy zakres oddalenia wniosku o unieważnienie był nieznaczny w świetle faktycznej działalności gospodarczej stron postępowania, a ponadto zakres ten podlegał płynnej ocenie Kolegium Orzekającego w Urzędzie Patentowym RP,

- naruszenie art. 8 oraz 107 § 3 K.p.a. poprzez brak wyjaśniania w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia motywów zmiany stanowiska co do rozliczenia kosztów w porównaniu ze sprawą [...],

- naruszenia art. 98 § 3 k.p.c. poprzez jego błędna wykładnię, a co najmniej art. 107 § 3 k.p.a. ( w zw. z art. 256 ust. 1 i 2 p.w.p. przejawiające się w odmowie zaliczenia do wydatków pełnomocnika strawnego (diety) za czas przejazdu na rozprawę, a co najmniej w braku wskazania przepisu prawa, który uzasadniałby taką odmowę.

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi poprzez:

- uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] grudnia 2011 r. o kosztach postępowania spornego i przekazanie organowi do rozpatrzenia kwestii kosztów postępowania, wg wytycznych Sądu,

- uchylenie zaskarżonego postanowienia z dnia [...] lutego 2012 r. oraz odrzucenie skargi w zakresie postanowienia z [...] grudnia 2011 r. o kosztach postępowania spornego oraz przekazanie Urzędowi Patentowemu do rozpatrzenia kwestii kosztów w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie (dla wyczerpania trybu administracyjnego),

- przyznanie skarżącemu zwrotu kosztów postępowania przed Sądem, wg. spisu kosztów a gdyby go nie złożono – wg. norm przypisanych – również w razie odrzucenia skargi z powodu niewyczerpania trybu administracyjnego.

W uzasadnieniu decyzji skarżący wskazał, iż jedną z ogólnych zasad postępowania administracyjnego jest jego dwuinstancyjność (art. 15 k.p.a.), realizowana w niektórych organach administracyjnych w formie wniosku o ponowne rozpatrzenie. Jednym z wyjątków od zasady dwuinstancyjności jest zaskarżanie decyzji Urzędu Patentowego, wydanych w trybie spornym, art. 257 p.w.p. stanowi o przysługującej skardze do Sądu, zaś art. 256 ust. 3 wyłącza zaskarżenie w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie, przy czym przepis wyraźnie wskazuje, że dotyczy on "decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty i wydanej po przeprowadzeniu rozprawy". Skarżący wskazał, iż przepisów ustanawiających wyjątki od zasad ogólnych nie można interpretować rozszerzająco. Zdaniem skarżącego, skoro powołany art. 256 ust 3 p.w.p. znosi dwuinstancyjność:

- wobec decyzji, a nie postanowień,

- wobec decyzji rozstrzygającej co do istoty, a nie rozstrzygnięć wpadkowych (np. kosztów postępowania) należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie o kosztach podlega zaskarżeniu w trybie wniosku o ponowne rozpatrzenie, a dopiero w drugiej kolejności skarga do WSA.

W ocenie skarżącego nieprawidłowe jest postanowienie z [...] lutego 2012 r. odmawiające sprostowania (uzupełnienia) pouczenia o środkach odwoławczych, dlatego też postanowienie to jest objęte skargą.

Skarżący wskazał, iż zdaje sobie sprawę, że pierwszy zarzut skargi może doprowadzić do jej odrzucenia z uwagi na niewyczerpanie administracyjne środki zaskarżenia. Skarżący w przypadku odrzucenia skargi z tej przyczyny, wnosi o przyznanie od organu zwrotu kosztów postępowania administracyjnego. Jeśli Sąd odrzuciłby skargę z powodu niewyczerpania trybu administracyjnego, to pouczenie w decyzji okazałoby się błędnym, co zdaniem skarżącego ma miejsce, skutki dostosowania się do niego nie mogą obarczać strony, która do błędnego pouczenia się zastosowała (art. 112 K.p.a.). Ponadto wobec zaskarżenia również postanowienia z [...] lutego 2012 r., zdaniem skarżącego, podlegałoby ono w razie konieczności wyczerpania drogi administracyjnej, uchyleniu – częściowe uwzględnienie skargi.

Skarżący wskazał, iż organ rozstrzygając o kosztach postępowania naruszył art. 98 § 1 k.p.c., gdyż rozdzielając koszty między stronami, zwolnił uprawnionego do znaku z obowiązku zwrotu kosztów wnioskodawcy, mimo iż uprawniony tego nie żądał. W myśl art. 98 § 1 k.p.c. (w zw. z odesłaniem z art. 256 ust. 2 p.w.p) Urząd Patentowy zasądza zwrot kosztów stronie sporu na jej żądanie. Skarżący stwierdził, że uprawniony do spornego znaku w odpowiedzi na sprzeciw, jak również w trakcie postępowania, w tym na rozprawie [...] listopada 2011 r. nie zgłosił żądania zwrotu kosztów. W ocenie skarżącego, nie było podstaw do zastosowania art. 100 k.p.c, czyli stosunkowego rozdzielania kosztów między stronami, skoro uczestnik nie żądał zwrotu kosztów. Dla potwierdzenia swego stanowiska skarżący powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego (postanowienia sygn. I PZ 65/72 oraz II PZ 53/70), wskazując, iż z ww. postanowień wynika, że wobec braku wniosku o zasądzenie kosztów złożonego przez przeciwnika, organ nie miał podstaw do zniesienia stosunkowego rozdzielenia kosztów między stronami, nawet w sytuacji częściowego tylko uwzględnienia tylko żądań wniosku. Skarżący wskazał, iż w wyroku WSA w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 2359/05 (i dołączonej VI SA/Wa 2363/05) uchylono postanowienia o kosztach zawarte w decyzjach.

Skarżący stwierdził, iż stosowanie odpowiednie zdania drugiego w art. 100 k.p.c. do postępowań spornych (art. 256 ust. 2 p.w.p.) oznacza, że "ocena sumy" dokonywana przez sąd, odnosi się także do oceny podobieństwa towarów, w postępowaniu przed Urzędem Patentowym, skoro brak podobieństwa niektórych towarów był podstawą oddalenia wniosku o unieważnienie dla tych towarów, jak i rozdzielenia kosztów. Z uzasadnienia nie wynika, czy urząd badał sprawę pod tym kątem. Strona stwierdziła, iż stosunkowe rozdzielenie kosztów przeprowadzono licząc na sztuki towary i usługi objęte unieważnieniem i odmową unieważnienia, bez wniknięcia w ocenę znaczenia tych towarów dla obu stron sporu. Skarżący wskazał, iż faktem powszechnie znanym jest, że zarówno skarżący, jak i uczestnik, są znanymi na polskim rynku producentami lodów, również spór rozstrzygany w sprawie dotyczy lodów, bo znakowi towarowemu [...] wnioskodawca przeciwstawił swój znak słowny [...]. Skarżący wskazał, że towary dla których organ odmówił unieważnienia ochrony znaku, to kawa, kakao, cukier, produkty zbożowe, pieczywo, są to asortymenty, których zdaniem skarżącego uczestnik raczej nie zamierza produkować, ani sprzedawać, lecz zgłoszono je dla rozszerzenia ochrony na towary w pewnym sensie podobne. Zdaniem skarżącego, nie można traktować ich jako równoważnych dla każdej ze stron sporu, z lodami, bądź innymi towarami dla których znak unieważniono.

Skarżący wskazał, iż kolejnym błędem zaskarżonej decyzji jest zmienność poglądów Urzędu Patentowego, bez podania przyczyny zmiany stanowiska, w porównaniu z podobną sprawą toczącą się między tymi samymi stronami sporu, sprawa była przedmiotem postępowania przed WSA sygn. akt VI SA/Wa 631/11, zakończona wyrokiem z 13 czerwca 2011 r., dotyczącym także zwrotu kosztów postępowania. Z porównania decyzji wynika, iż jedynym towarem, dla którego unieważniono ochronę znaku [...], a odmówiono unieważnienia dla znaku [...] jest pieczywo. W porównywanej sprawie organ nie zastosował stosunkowego rozdzielenia kosztów, wskazując w uzasadnieniu, iż zgodnie z art. 100 k.p.c. przyznał całość kosztów, ponieważ wnioskodawca uległ jedynie w nieznacznej części swego żądania. Natomiast w niniejszej sprawie gdzie zakres odmowy unieważnienia obejmuje tylko jeden towar więcej, organ zastosował stosunkowe rozdzielenie kosztów, uznał że zakres nieuwzględnienia wniosku był w istotnym stopniu większy. Orzekanie przez Urząd Patentowy RP inaczej niż poprzednio w podobnej sprawie wymaga starannego uzasadnienia odnośnie zmiany poglądów, brak uzasadnienia narusza zasadę ogólną z art. 8 K.p.a. Organ przyznając zwrot kosztów postępowania pominął zwrot "strawnego" (diet) za okres podróży pełnomocnika na rozprawę, przytaczając jako przykład orzeczenie o kosztach postępowania w sprawie VI SA/Wa 1030/11. Zdaniem skarżącego, przykład ten jest nietrafny, gdyż powołany pogląd dotyczy kosztów postępowania przed WSA, gdzie obowiązuje p.p.s.a., natomiast przed Urzędem Patentowym RP zgodnie z art. 256 ust. 2 p.w.p. stosuje się k.p.c. Nadto ocena prawna i zalecania Sądu wiążą organ administracyjny co do zasady w sprawie, w której je wydano. W innych sprawach można wzorować się na rozstrzygnięciu takich kwestii, o ile mają one charakter oceny prawnej działań organu, dokonanej przez Sąd, co zdaniem skarżącego w powyższej sprawie nie ma miejsca. Skarżący stwierdził, iż w sprawie VI SA/Wa 1030/11 Sąd oceniał zasadność odmowy przyznania zwrotu "strawnego" (diet) w postępowaniu spornym, ale ocena była odmienna od wniosków jakie organ wysnuł z powołanego przez siebie fragmentu rozstrzygnięcia. Wskazując jakie składniki wydatków pełnomocnika należy uwzględnić w zwrocie kosztów, Sąd zalecił skorzystać z art. 5 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. 2010, Nr 90, poz. 594).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podkreślając, iż w świetle art. 2558 ust. 1 pkt 7 p.w.p. rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania stanowi integralną część decyzji wydanej po przeprowadzeniu postępowania spornego. Zdaniem organu, skargę należy traktować jako skargę na decyzję administracyjną z dnia [...] grudnia 2012 r. – w zakresie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie 3. Urząd Patentowy RP zaznaczył, iż w myśl art. 257 p.w.p. na powyższą decyzję przysługuje skarga do sądu administracyjnego (zob. wyrok VI SA/Wa 1030/11). Nadto organ wskazał, iż skarga na postanowienie z dnia [...] lutego 2012 r. (a nie jak błędnie wskazał skarżący z [...] lutego 2011 r.) w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji z [...] grudnia 2011 r. w zakresie środków odwoławczych, jest bezprzedmiotowa. W ocenie organu, w pozostałym zakresie skarga na postanowienie w zakresie kosztów także nie zasługuje na uwzględnienie.

Zdaniem Urzędu Patentowego RP, ewentualne naruszenie art. 98 k.p.a. w zw. z art. 100 k.p.c. poprzez zastosowanie tego ostatniego w decyzji, w żaden sposób nie wpłynęło na wynik sprawy w zakresie kosztów, gdyż zostały one prawidłowo obliczone i przyznane. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych tylko naruszenie prawa, w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, jest naruszeniem uzasadniającym uchylenie decyzji (wyroki WSA sygn. akt VI SA/Wa 1530/11, VI SA/Wa 1528/11, VI SA/Wa 598/11).

Zdaniem Kolegium, w skarżonej decyzji nie przyznano kosztów stronie przeciwnej, ponieważ nie składała ona wniosku o zwrot kosztów, przez co nie doszło do zwolnienia uprawnionego do znaku z obowiązku zwrotu kosztów wnioskodawcy (a taki zarzut skarżący podnosi). Zdaniem organu, gdyby doszło do przyznania kosztów stronie przeciwnej to organ uznając, iż skarżący wygrał w zakresie 3/4 (co odpowiada 2129 zł żądania minus 23 zł strawnego) musiałby tę kwotę pomniejszyć jeszcze o 1/3 kosztów jakie przyznałoby stronie przeciwnej (a więc o 1/4 z 1600 zł = 400 zł) i przyznać skarżącemu 1729 zł. Zatem gdyby doszło do przyznania uprawnionemu kosztów, to wnioskowana przez skarżącego kwota 2861 zł (bez strawnego 23 zł) musiałaby być pomniejszona nie tylko o 1/4 z uwagi na wygranie sprawy w 3/4, ale dodatkowo musiałby być pomniejszona o 1/4 kosztów strony przeciwnej 400 zł, gdyż ten ostatni wygrał sprawę w 1/4.

Odnosząc się do zarzutu, iż Kolegium nie przyznało kwoty 23 zł "strawnego" (diety), organ wskazał, iż w świetle stanowiska WSA, równowartość diet nie podlega zwrotowi, albowiem przepisy stanowią o zwrocie kosztów przejazdu (zob. wyrok VI SA/Wa 1030/11). Stosując analogię, należy uznać, że skoro "strawne" nie jest częścią zwrotu kosztów pełnomocnika w postępowaniu przed WSA, to nie jest także częścią zwrotu kosztów w postępowaniu administracyjnym. Nadto organ podkreślił, iż każda sprawa jest sprawą odrębną, a powoływanie się na uchyloną w zakresie kosztów odmienną decyzję z [...] lipca 2010 r. jest bezprzedmiotowe, bowiem decyzja ta została wyeliminowana z obrotu prawnego w zakresie kosztów przez WSA, a następnie uzupełniona przez organ, w tym zakresie nieprawomocnym postanowieniem z dnia [...] stycznia 2012 r. Urząd Patentowy podkreślił, iż skarżący w dniu [...] maja 2012 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie postanowienia z [...] stycznia 2012 r, wskazując, iż się z nim nie zgadza. Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie można mówić o zmianie zdania, gdyż skarżona decyzja w zakresie kosztów rozstrzyga prawidłowo jako pierwsza kwestię kosztów, zaś powołana decyzja analogiczna nie jest w tym zakresie prawomocna.

Nadto organ zaznaczył, iż skarżący uległ w niniejszej sprawie w zakresie 1/4 żądania a nie jak twierdzi "nieznacznie", gdyż żądanie unieważnienia dotyczyło zakresu ochrony w postaci:

1. wyrobów cukierniczych, słodyczy, pieczywa cukierniczego, lodów, deserów lodowych, sorbetów, usługi zaopatrzenia w żywność i napoje, catering, lodziarnie, bary, bary szybkiej obsługi, restauracje, kawiarnie, przygotowanie dań i deserów na zamówienie (zakres w którym skarżący wygrał),

2. kawa, herbata, kakao, cukier, produkty zbożowe, pieczywo (zakres w którym skarżący przegrał).

Zarządzeniem z dnia 17 maja 2012 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozdzielił skargi rejestrując skargę w przedmiocie kosztów zawartych w pkt. 3 decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno –graficzny [...] pod sygn. akt VI SA/Wa 955/12, natomiast skargę w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno –graficzny [...] w zakresie środków odwoławczych pod sygn. akt VI SA/Wa 956/12.

Zarządzeniem z dnia 17 maja 2012 r. Przewodniczący Wydziału VI Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego rozdzielił skargi rejestrując skargę w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno – graficzny [...] w zakresie środków odwoławczych pod sygn. akt VI SA/Wa 956/12 natomiast skargę w przedmiocie kosztów zawartych w pkt. 3 decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno –graficzny [...] pod sygn. akt VI SA/Wa 955/12.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a odrzucił skargę na postanowienie Urzędu Patentowego z dnia [...] lutego 2012 r. w przedmiocie odmowy uzupełnienia decyzji o częściowym unieważnieniu prawa ochronnego na znak towarowy słowno-graficzny [...] w zakresie środków odwoławczych. Sąd wskazał, iż na postanowienie o odmowie uzupełnienia decyzji nie służy zażalenie, bowiem nie stanowi samoistnego aktu administracyjnego, co oznacza, że zakwestionowane rozstrzygnięcie jest niezaskarżalne i nie podlega kontroli sądów administracyjnych, skoro ten kontroluje działalność administracji publicznej w zakresie określonym w ustawie(art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a.).

Wobec powyższego skarżący złożył skargę kasacyjną, jednocześnie zaskarżając zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 maja 2012 r., którym to zarządzeniem skargę dotyczącą kosztów postępowania spornego [...] rozdzielono na dwie odrębne sprawy o sygn. VI SA/Wa 955/12 oraz VI SA/Wa 956/12. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz umorzenie postępowania w zakresie wydzielonym do sygn. akt VI SA/Wa 956/12 z uwagi na bezprzedmiotowość odrębnego procedowania w tym zakresie. Nadto wniósł o rozpoznanie kwestii odmowy sprostowania postanowienia o środkach odwoławczych od postanowienia o kosztach postępowania spornego w Urzędzie Patentowym oraz trybu wyczerpania drogi administracyjnej – w ramach postępowania objętego sygn. akt VI SA/Wa 955/12, ponieważ są ze sobą związane.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 3 października 2012 r. uchylił zaskarżone postanowienie, wskazują iż analiza treści skargi strony prowadzi do wniosku, że skarżący wskazał wprawdzie jako zaskarżone dwa akty administracyjne, jednakże wydane w jednym, a nie w dwóch postępowaniach administracyjnych. NSA uznał, za wadliwe rozdzielenie skarg na akty dotyczące jednego postępowania administracyjnego w jednej sprawie administracyjnej, tak jak to miało miejsce w okolicznościach sprawy. W sytuacji, gdy strona wskazuje jako zaskarżone rozstrzygnięcia organu wydane w jednym postępowaniu administracyjnym, choćby pierwsze miało charakter merytoryczny a drugie procesowy, NSA uznał, iż strona wnosi jedną skargę, kwestionując ostateczne rozstrzygnięcie podjęte przez organ (por. postanowienie NSA sygn. akt II GSK 2390/11).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Jak wynika z przedstawionego stanu sprawy, przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] grudnia 2011 r. którą w pkt. 1 Urząd unieważnił prawo ochronne na znak towarowy [...] w części dotyczącej towarów zawartych w klasie 30 w zakresie określonych wyrobów cukierniczych, a także w zakresie wszystkich usług zawartych w klasie 43 Klasyfikacji Nicejskiej, w pkt. 2 oddalił wniosek w zakresie unieważnienia prawa ochronnego na w/w znak towarowy w części dotyczącej towarów w klasie 30, a w pkt. 3 organ przyznał skarżącemu – P. Sp. j. z siedzibą w L. od uczestnika – Z. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 2129 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W szczególności pkt 3 przedmiotowej decyzji – rozstrzygnięcia co do kosztów postępowania.

Zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 7 p.w.p. rozstrzygnięcie co do kosztów postępowania stanowi integralną część decyzji Urzędu Patentowego RP wydanej po przeprowadzeniu postępowania spornego (wspomniany przepis mieści się w Tytule VII p.w.p., regulującym postępowanie sporne). Tym samym zasadnie Urząd Patentowy uznał w odpowiedzi na skargę, że skargę z dnia [...] kwietnia 2012 należy traktować jako skargę na decyzję administracyjną z dnia [...] grudnia 2012 r. – co do rozstrzygnięcia zawartego w pkt 3.

Punkt 3 wspomnianej decyzji ma następujące brzmienie:

"3. przyznać P. Sp. J. z siedzibą w L. od Z. Sp. z o.o. z siedzibą w M. kwotę 2129 zł (...) tytułem zwrotu kosztów postępowania."

Uzasadniając rozstrzygnięcie w zakresie odnoszącym się do kosztów Urząd Patentowy stwierdził, co następuje:

"Wysokość zwrotu niezbędnych kosztów postępowania Kolegium Orzekające ustaliło w oparciu o przepisy art. 100 k.p.c. i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 roku w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz. U. z 2003 r., Nr 212, poz. 2076). Art. 100 k.p.c. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie z uwagi na częściowe uwzględnienie żądania wnioskodawcy. Zgodnie z treścią tego przepisu obowiązek zwrotu kosztów może nastąpić po stosunkowym ich rozdzieleniu. W ocenie Kolegium Orzekającego sytuacja taka zachodzi w niniejszej sprawie, gdyż wnioskodawca skutecznie podnosił żądanie unieważnienia prawa ochronnego w zakresie trzech czwartych towarów z klasy 30 Klasyfikacji Nicejskiej oraz usług zawartych w klasie 43. Żądania wnioskodawcy zostały oddalone w części (jedna czwarta): kawa, herbata, kakao, cukier, produkty zbożowych, pieczywo.

Przyznana kwota 2129 zł, stanowi zatem równowartość trzech-czwartych kwoty przedstawionej w spisie kosztów (2861zł) pomniejszonej o wysokość strawnego/diet (23zł). Należy podkreślić, iż wnoszący sprzeciw wygrał proporcjonalnie w zakresie trzech czwartych żądania, zaś w pozostałej części jednej-czwartej wniosek (wszczęty na skutek sprzeciwu) został oddalony. Tym samym zgodnie z treścią art. 100 k.p.c. organ przyznał wnoszącemu sprzeciw koszty proporcjonalnie do unieważnionego zakresu żądania.

Warto także wskazać, iż wnoszący sprzeciw w zestawieniu kosztów przedstawił punkt "strawne (dieta)" w wysokości 23 zł, który nie został uwzględniony podczas obliczania kosztów. W świetle judykatury równowartość diet nie podlega zwrotowi, albowiem przepisy stanowią o zwrocie kosztów przejazdu, a w pojęciu tym mieszczą się jedynie koszty przejazdu (zob. wyrok WSA z dnia 6 września 2011 r. – sygn. akt VI SA/Wa 030/11)."

W ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie podstawowe znaczenie ma przepis art. 256 p.w.p., rozstrzygający o właściwości prawa – pomocniczym stosowaniu przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie (tzn. p.w.p.) oraz odpowiednim stosowaniu przepisów obowiązujących w postępowaniu cywilnym – w kwestii kosztów postępowania (ust. 2). Tak więc w myśl art. 256 ust. 2 p.w.p. w kwestii kosztów w postępowaniu spornym stosuje się odpowiednio przepisy obowiązujące w postępowaniu cywilnym.

Zgodnie z art. 98 § 1, 3 i 4 k.p.c. strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu). Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez Sąd osobistego stawiennictwa strony. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Zgodnie z zasadą stosunkowego rozdzielenia kosztów, uregulowaną w art. 100 k.p.c., "W razie częściowego tylko uwzględnienia żądań koszty będą wzajemnie zniesione lub stosunkowo rozdzielone. Sąd może jednak włożyć na jedną ze stron obowiązek zwrotu wszystkich kosztów, jeżeli jej przeciwnik uległ tylko co do nieznacznej części swego żądania albo gdy określenie należnej mu sumy zależało od wzajemnego obrachunku lub oceny sądu."

Na tym też tle powstało żądanie skarżącego, w ocenie którego "..zakres oddalenia wniosku był nieznaczny w świetle faktycznej działalności stron postępowania, a ponadto zakres ten podlegał płynnej ocenie Kolegium Orzekającego w Urzędzie Patentowym RP." Skarżący upatruje w tym naruszenie art. 100 k.p.c. – poprzez jego niezastosowanie.

Sąd podziela w tej kwestii przedstawioną wyżej ocenę Kolegium Orzekającego, które stwierdziło, że żądania wnioskodawcy zostały oddalone w jednej czwartej części: kawa, herbata, kakao, cukier, produkty zbożowe, pieczywo, i odpowiednio do tego dokonało stosunkowego podziału kosztów. Należy przy tym zauważyć, że podział kosztów zależy zawsze od oceny sądu (w rozpatrywanym przypadku – Urzędu Patentowego RP).

W myśl art. 109 k.p.c. roszczenie o zwrot wygasa, jeżeli strona najpóźniej przed zamknięciem rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydane orzeczenie nie złoży Sądowi spisu kosztów albo nie zgłosi wniosku o przyznanie kosztów według norm przepisanych. Jednakże o kosztach należnych stronie działającej bez adwokata, radcy prawnego lub rzecznika patentowego Sąd orzeka z urzędu. Orzekając o wysokości przyznanych stronie kosztów procesu, sąd bierze pod uwagę celowość poniesionych kosztów oraz niezbędność ich poniesienia z uwagi na charakter sprawy.

Przy ustalaniu wysokości kosztów poniesionych przez stronę reprezentowaną przez pełnomocnika będącego adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, Sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika oraz czynności podjęte przez niego w sprawie, a także charakter sprawy i wkład pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 99 k.p.c. stronom reprezentowanym przez radcę prawnego lub rzecznika patentowego oraz Skarbowi Państwa reprezentowanemu przez Prokuraturę Generalną Skarbu Państwa zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.

Odnosząc się do odmowy przyznania rzecznikowi przez Urząd Patentowy RP kosztów opisanych w spisie kosztów jako strawne (dieta) Sąd zauważa, co następuje.

W żadnym przepisie k.p.c. dotyczącym zwrotu kosztów procesu nie ma bezpośredniego odniesienia do obowiązku wypłaty diety. Takiego przepisu nie ma również w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie opłat za czynności rzeczników patentowych (Dz.U Nr 212, poz. 2076, z późn. zm.), którego przedmiotem jest głównie ustalenie stawek minimalnych rzeczników za różne czynności przez nich podejmowane.

Tylko szczątkowo do kwestii tych odnosi się ustawa z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz.U. 2010 r. Nr 90, poz. 594, z późn. zm.), która w dziale 2 odnosi się do należności świadków, biegłych, tłumaczy i stron w postępowaniu cywilnym, uznając w art. 85 ust. 3, że na określonych zasadach świadkowi przysługuje zwrot kosztów noclegu oraz utrzymania w miejscu wykonywania czynności sądowej. W ocenie Sądu, zasad tych, wyraźnie odnoszących się do świadków, nie można stosować, na zasadach określonych w art. 256 p.w.p., do rzeczników patentowych, pełniących przecież w określonych sprawach funkcję profesjonalnych pełnomocników, pobierających za swoje czynności stosowne wynagrodzenie.

Sądu nie przekonuje również twierdzenie, że zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. stronie reprezentowanej przez adwokata, a w zw. z art. 99 k.p.c. także przez rzecznika patentowego, należy się zwrot nie tylko wynagrodzenia, ale i wydatków pełnomocnika, na które składają się koszty transportu oraz diety. W ocenie Sądu, żadne sformułowanie zawarte w powołanych przepisach nie daje podstaw do takiej interpretacji.

Natomiast zasadnicze znaczenie ma w tej kwestii, w ocenie Sądu, art. 775 § 1 i 2 Kodeksu pracy, który niejako "sprzęga" pojęcie i konstrukcję diet z instytucją podróży służbowych, co zresztą odnosi się również do świadków. Przepis ten stwierdza, że pracownikowi wykonującemu na polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy przysługują należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową (§ 1), a m.in. wysokość diet powinien określić minister właściwy do spraw pracy, w drodze rozporządzenia (§ 2). Obowiązek ten został spełniony przez wydanie rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2013 r.(które zastąpiło dwa rozporządzenia tegoż ministra z dnia 19 grudnia 2012 r. regulującemu te kwestie - co do zasady - podobnie) w sprawie należności przysługujących pracownikowi zatrudnionemu w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej z tytułu podróży służbowej (Dz.U. z 2013, poz. 167). W myśl § 2 tego rozporządzenia z tytułu podróży krajowej oraz podróży zagranicznej, odbywanej w terminie i miejscu określonym przez pracodawcę, pracownikowi przysługują m.in. diety. Paragraf 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że dieta w czasie podróży krajowej jest przeznaczona na pokrycie zwiększonych kosztów wyżywienia, zaś zgodnie z 13 rozporządzenia, dieta w czasie podróży zagranicznej jest przeznaczona na pokrycie kosztów wyżywienia i inne drobne wydatki. Podobnie, tzn. w związku z różnego rodzajami podróży służbowych, regulują kwestie diet przepisy dotyczące radnych (por. np. rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2000 r. w sprawie sposobu ustalania należności z tytułu zwrotu kosztów podróży służbowych radnych województwa), pracowników regionalnych izb obrachunkowych i pozaetatowych członków kolegiów izb (rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 lutego 2004 r. ), czy nauczycieli polskich skierowanych lub delegowanych do pracy za granicą (rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 września 2009 r.), sędziów (por. art. 77 § 6 pkt 4 pusp), żołnierzy (rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 grudnia 2009 r.), policjantów (rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 października 2002 r.) i innych. Wchodzą tu w grę różni pracownicy, zatrudnieni na podstawie umowy o pracę, ale także stosunku prac na podstawie powołania, wyboru czy mianowania, ale też i m.in. radnych. Generalnie można zatem powiedzieć, że dieta łączy się pełnieniem funkcji określonych w przepisach prawnych i delegowaniem – z zasady pracownika - do odbycia podróży służbowej; jest to, ocenie Sądu, instytucja właściwa dla prawa pracy i nie mająca odpowiednika w przepisach postępowania cywilnego regulujących zwrot kosztów procesu (inaczej wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2011 r., sygn. akt VI SA/Wa 631/11).

Obowiązek zwrotu przeciwnikowi kosztów procesu został oparty na dwóch podstawowych zasadach: a) zasadzie odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca sprawę zobowiązana jest zwrócić stronie przeciwnej poniesione przez nią koszty procesu, oraz b) zasadzie kosztów niezbędnych i celowych, wedle której zwrotowi podlegają jedynie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw lub celowej obrony.

W ocenie Sądu, przedmiotowe orzeczenie Urzędu Patentowego RP, przyznające pełnomocnikowi firmy K. proporcjonalny zwrot kosztów (3/4), z wyłączeniem zwrotu diet (strawnego), odpowiada powyższym zasadom.

Ponadto oceniając zaskarżoną decyzję Sąd nie stwierdził żadnych innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.