Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 89/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Inspekcja weterynaryjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7 ust. 1, art. 9 ust. 1 pkt 2, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 17 poz 127
law: Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 54 ust. 1, ust. 2
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 1 art. 8, art. 12
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące  produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002  (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant St. insp. sądowy Katarzyna Stec po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2014 r. sprawy ze skargi A Spółka z o.o. S.K.A. w [...] na decyzję Opolskiego Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii w Opolu z dnia 27 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie zakazu zużywania do dalszej produkcji oraz wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego oddala skargę.


UZASADNIENIE

A Sp. z o.o. S.K.A. w [...] (dalej: Spółka), reprezentowana przez pełnomocnika - adw. B. P., wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na decyzję [...], utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w Opolu z dnia 21 września 2013 r., nr [...].

Wydanie zaskarżonej decyzji poprzedziło postępowanie o następującym przebiegu:

Decyzją z dnia 21 września 2013 r., nr [...], Powiatowy Lekarz Weterynarii w Opolu zakazał zużywać do dalszej produkcji oraz wprowadzania na rynek produktów pochodzenia zwierzęcego będących w Zakładzie A Spółka z o. o. S. K. A. Oddział w [...] lub będących w jego dyspozycji, pozyskanych z tuszek drobiowych pochodzących z kurcząt poddanych ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r., a dostarczonych z fermy będącej własnością B. D., zlokalizowanej w [...] (pkt 1) oraz wprowadzania na rynek wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego, do wytworzenia których użyto powyższego surowca, w przypadku braku możliwości bezspornego ustalenia identyfikowalności partii produkcyjnej (pkt 2). Ponadto nakazał ustalenie listy odbiorców (listy dystrybucyjne) wszystkich produktów pochodzenia zwierzęcego wyprodukowanych z tego surowca, o którym mowa w pkt 1 lub do produkcji których użyto surowiec, o których mowa w pkt 2 i wycofanie z obrotu wszystkich tych produktów, jak również właściwe zagospodarowanie produktów wycofanych z obrotu oraz produktów określonych w pkt 1 i 2, poprzez przekazanie ich podmiotom uprawnionym, jako produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, zgodnie z rozporządzeniem (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r.

Jako podstawę prawną tej decyzji organ wskazał przepisy art. 3 ust. 2 pkt 5 lit. a, art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. nr 122, poz. 744, z późn. zm.), art. 6 ust. 1 i ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17 poz. 127, z późn. zm.) zwanej dalej ustawą, § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 28 lipca 2006 r. w sprawie sposobu postępowania z substancjami niedozwolonymi, pozostałościami chemicznymi, biologicznymi, produktami leczniczymi i skażeniami promieniotwórczymi u zwierząt w produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. nr 147, poz. 1067, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem z dnia 28 lipca 2006 r., art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a, b, c, h rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. U. UE L z 2004 r., nr 165, s. 1, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 882/2004, oraz art. 108 K.p.a., a także przy uwzględnieniu art. 8 i art. 12 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) - zwane dalej rozporządzeniem nr 1069/2009 (Dz. U. UE L z 2009 r., nr 300, s. 1, z późn. zm.).

Przedstawiając okoliczności faktyczne uzasadniające wydanie decyzji Powiatowy Lekarz Weterynarii w Opolu wyjaśnił, że pismem z dnia 19 września 2013 r. (uzupełnionym następnie pismem i dokumentami przesłanymi dnia 20 września 2013 r.) został poinformowany przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Namysłowie, że w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. do zakładu Spółki w [...] dostarczony został drób (odpowiednio w ilościach 5376 sztuk i 12180 sztuk) pochodzący z fermy B. D., zlokalizowanej w miejscowości [...]. Zgodnie natomiast z informacją otrzymaną od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gnieźnie, na teren powiatu namysłowskiego trafiła partia paszy finiszer (2% mieszanki paszowej uzupełniającej mineralnej finiszer dla kurcząt brojler) skażonej chloramfenikolem i została ona wykorzystana do skarmiania kurcząt brojlerów w gospodarstwie B. D. W wyniku przeprowadzonego postępowania Powiatowy Lekarz Weterynarii w Namysłowie ustalił, że podmiot nabył od firmy B Sp. z o.o. Odział w [...] 2% mieszankę paszową uzupełniającą mineralną finiszer dla kurcząt brojler - kod 359050, nr partii 334778 i w całości skarmił w trakcie prowadzonego tuczu. Z informacji przekazanej przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gnieźnie i dokumentacji zakupu mieszanki paszowej wynika, że jest to ta sama partia paszy w ilości 1000 kg - kod 359050, nr partii 334778. Do ubojni Spółki odstawiona zatem została część brojlerów z partii zwierząt żywionych skażoną chloramfenikolem paszą finiszer. Dalej organ wskazał, że podczas kontroli w zakładzie Spółki w dniu 20 września 2013 r. przeprowadzono analizę dokumentów przesłanych przez Powiatowy Inspektorat Weterynarii w Namysłowie w postaci: sprawozdania z badania paszy z dnia 12 września 2013 r. ZHW w Olsztynie, atestu jakości paszy z dnia 19 lipca 2013 r., dokumentu WZ z dnia 19 lipca 2013 r., nr [...] - potwierdzającego odbiór paszy przez B. D. i faktury nr [...] z dnia 19 lipca 2013 r. za zakup tej paszy oraz protokołu pobrania próbek paszy do badania z dnia 4 września 2013 r., nr [...]. Na tej podstawie ustalono, że B. D. zakupił paszę o symbolu towaru A, o nazwie "2% mieszanka paszowa uzupełniająca mineralna finiszer dla kurcząt brojlerów", o numerze partii 334778 (co podano w dokumentacji towarzyszącej przesyłce - Atest Jakości dla numeru zamówienia [...]), której symbol, jako kod produktu podany został w sprawozdaniu z badań Nr [...]. Stwierdzony w trakcie badania chloramfenikol dotyczy zatem paszy o numerze partii 334778 zakupionej w dniu 19 lipca 2013 r. przez B. D. Skarmienie stada kurcząt brojlerów paszą zawierającą chloramfenikol potwierdza z kolei protokół z kontroli przeprowadzonej na Fermie Drobiu B. D. Z zapisów w protokole wynika bowiem, że podmiot zakupił 1000 kg 2% mieszanki paszowej uzupełniającej mineralnej finiszer dla kurcząt brojler - kod 359050 nr partii 334778 z firmy B Sp. z o.o. Oddział w [...] i nie stwierdzono u niego obecności tej mieszanki paszowej oraz paszy wyprodukowanej z jej udziałem, odstawił natomiast do zakładu Spółki w [...] całą partię kurcząt brojlerów żywionych skażoną paszą. Wskazując, że drób z fermy B. D. został poddany ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. organ zaznaczył, że do ubojni został on dostarczony wraz z dokumentami w postaci informacji dotyczących łańcucha żywieniowego zwierząt do uboju. Uwzględniając dokonane ustalenia i powołując art. 16 ust. 1 ustawy organ podał, że chloramfenikol jako substancja wymieniona w załączniku IV do rozporządzenia 2377/90 z dnia 26 czerwca 1990 r. ustanawiającego wspólnotową procedurę dla określenia maksymalnego limitu pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE L z 1990 r., nr 224, s. 1), dalej zwanego rozporządzeniem nr 2377/90, znajduje się w załączniku nr 1 do rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. Zgodnie z procedurą wewnątrzzakładową Spółki niemożliwym jest jednak ustalenie ilości i rodzaju produktów pochodzenia zwierzęcego wyprodukowanych z partii surowca, którego dotyczy postępowanie. Z tego powodu postanowieniom decyzji podlegać muszą wszystkie produkty pochodzenia zwierzęcego pochodzące z produkcji, do której użyto brojlerów ubitych w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r., a także produkty pochodzenia zwierzęcego wyprodukowane z użyciem surowca tej partii produkcyjnej, z wyłączeniem partii produkcyjnych, co do których istnieje gwarancja, że do ich wyprodukowania użyto surowca bez udziału mięsa pochodzącego z tuszek pozyskanych od kurcząt pochodzących z fermy należącej do B. D. Organ stwierdził, że zgodnie z § 11 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. koniecznym jest natomiast nakazanie właściwego zagospodarowania produktów wycofanych z obrotu oraz produktów, których dotyczą zakazy określone w decyzji, przez przekazanie ich podmiotom uprawnionym, jako produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, o których mowa w art. 8 lit. c i d rozporządzenia nr 1069/2009. Z tej też przyczyny, zgodnie z art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 nakazano ustalenie i przygotowanie listy odbiorców, wycofanie z obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego oraz właściwe ich zagospodarowanie. Końcowo organ wskazał, że z uwagi na konieczność ochrony zdrowia i życia konsumentów, nadano decyzji rygor natychmiastowej wykonalności, a także odstąpiono od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

W dniu 24 września 2013 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii w Opolu wydał decyzję nr [...], opartą o przepis art. 162 § 1 K.p.a., którą stwierdził wygaśnięcie powyższej decyzji z dnia 21 września 2013 r. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że w dniu 24 września 2013 r. otrzymał wyniki badań laboratoryjnych paszy pełnoporcjowej wyprodukowanej przy użyciu preparatu enzymatycznego, w którym stwierdzono obecność chloramfenikolu. Do produkcji pasz pełnoporcjowych użyto kwestionowanych preparatów enzymatycznych jako komponentu w ilości 2,5 lub 5 kg na tonę, do produkcji mieszanek mineralnych uzupełniających, a następnie dopiero te mieszanki mineralne zużyto do produkcji pasz pełnoporcjowych, w których to badanych próbkach paszy pełnoporcjowej nie stwierdzono obecności chloramfenikolu. W świetle przeprowadzonych badań, zdaniem organu, należało przyjąć, że stężenie chloramfenikolu w żywności kształtuje się na poziomie niewykrywalnym stosowanymi metodami badawczymi. Organ uznał, że powstały nowe przesłanki faktyczne, z powodu których decyzja z dnia 21 września 2013 r. nie odpowiada rzeczywistości, a zatem przestaje istnieć stosunek prawny.

Na skutek odwołania wniesionego od tej decyzji przez Spółkę, kwestionującą prawidłowość zastosowania art. 162 §1 K.p.a., Opolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Opolu decyzją z dnia 27 grudnia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i umorzył w całości postępowanie pierwszej instancji dotyczące wygaszenia decyzji z dnia 21 września 2013 r.

Spółka wniosła również odwołanie od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w Opolu z dnia 21 września 2013 r., w którym zarzuciła, że decyzja ta wydana została z naruszeniem § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r., przez jego nieprawidłowe zastosowanie, będące konsekwencją błędnego i arbitralnego ustalenia przez organ pierwszej instancji, że w badanych próbkach paszy pełnoporcjowej stwierdzono obecność substancji niedozwolonej, a także naruszenie art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i § 3 K.p.a., polegające na zaniechaniu wnikliwego rozpoznania sprawy i wyjaśnienia całokształtu okoliczności faktycznych oraz prawnych istotnych dla jej rozstrzygnięcia i w konsekwencji wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o materiał dowodowy oceniony arbitralnie oraz selektywnie, co potwierdza nazbyt ogólnikowe uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w tym co do zawartego w treści decyzji podstawowego ustalenia, iż kurczęta dostarczone do Spółki przez hodowcę B. D. karmione były skażoną paszą. Spółka wskazała, że z przekazanej jej w dniu 24 września 2013 r. informacji organu wynika, iż w badanych próbkach paszy pełnoporcjowej nie stwierdzono obecności substancji niedozwolonej (chloramfenikolu), a organ nie powołał w decyzji jakiegokolwiek dowodu, z którego miałoby wynikać, że w produktach pochodzenia zwierzęcego pozyskanych z kurcząt poddanych ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r., jak i w samych kurczętach wykryto jakiekolwiek substancje niedozwolone. Wywodziła też, że skoro nie stwierdzono obecności substancji niedozwolonych w kurczętach dostarczonych do uboju przez B. D., jak również nie stwierdzono występowania takich substancji w produktach wytworzonych przez Spółkę, a nadto nie stwierdzono obecności substancji niedozwolonych w badanych próbkach paszy, którą skarmiane były dostarczone kurczęta, to nakazanie wycofania z obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego pozyskanych z kurcząt poddanych ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. nastąpiło z oczywistym naruszeniem przywołanych w decyzji przepisów prawa materialnego, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów przewidzianych w art. 107 § 3 K.p.a. Spółka zarzuciła, że organ ograniczył się do przytoczenia poszczególnych przepisów prawa, jednak nie poddał ich analizie na gruncie ustalonego stanu faktycznego. Jako dowolną i nie opartą na żadnych obiektywnych okolicznościach Spółka uznała przy tym ocenę odnośnie kwalifikacji opisanych w decyzji produktów pochodzenia zwierzęcego, jako podlegających wycofaniu z obrotu, zaznaczając, że w świetle informacji organu przekazanej w dniu 24 września 2013 r. nie odpowiada ona rzeczywistości.

W wyniku rozpatrzenia tego odwołania Opolski Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Opolu decyzją z dnia 27 grudnia 2013 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 21 września 2013 r. W uzasadnieniu, wskazując na ustalenia organu pierwszej instancji przedstawione w zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy podał, że dokonał analizy zebranych w sprawie dokumentów i na ich podstawie ustalił, że: próbka paszy do badania, pobrana pod bezpośrednim nadzorem i przy udziale urzędowego lekarza weterynarii, nabiera cech próby urzędowej; z całą pewnością w materiale do badań stwierdzono obecność chloramfenikolu; jednoznacznie nabywcą 2% mieszanki paszowej uzupełniającej mineralnej o symbolu A, w której stwierdzono obecność chloramfenikolu, był B. D., który w informacjach dotyczących łańcucha żywieniowego zwierząt do uboju zadeklarował dodatki paszowe i wymienił koncentrat LNB. Odnosząc się do argumentu dotyczącego niestwierdzenia w próbkach paszy pełnoporcjowej obecności substancji niedozwolonej organ odwoławczy wskazał, że B. D. użył 2% mieszanki paszowej uzupełniającej mineralnej, w której stwierdzono obecność chloramfenikolu, do wytworzenia w swoim gospodarstwie paszy pełnoporcjowej, którą skarmiał kurczęta, podczas gdy przepisy prawa nie dopuszczają obecności chloramfenikolu (antybiotyków) w paszy ani w żadnym składniku tworzącym paszę. To, że w paszy pełnoporcjowej wynik będzie negatywny, pomimo dodania do niej składników zawierających chloramfenikol, nie ma zatem znaczenia dla sprawy. Fakt niewykrycia chloramfenikolu w paszy pełnoporcjowej wynika z tego, że mieszanka paszowa uzupełniająca dodawana jest w niewielkim procencie w czasie wytwarzania mieszanki paszowej pełnoporcjowej i może nastąpić rozcieńczenie chloramfenikolu w paszy poniżej progu wykrywalności w badaniu. Nie zmienia to jednak faktu, że w przypadku wykrycia w jakimkolwiek składniku paszy substancji zabronionej nie może być ona podawana zwierzętom. Z tego też powodu nie ma znaczenia dla sprawy brak chloramfenikolu w badanych próbkach paszy pełnoporcjowej, o których była mowa w decyzji z dnia 24 września 2013 r. Na podstawie art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach oraz art. 3 ust. 4 rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. U. UE L z 2002 r., nr 31, s. 1, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 178/2002, organ odwoławczy stwierdził, że niezależnie od fazy przetworzenia wszystkie substancje lub preparaty służące do karmienia zwierząt są "paszą" i muszą odpowiadać szczegółowym wymaganiom w tym zakresie. W kwestii takich wymagań organ wskazał na regulacje art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o paszach, art. 5 ust. 4 i art. 11 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 sierpnia 2003 r. w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt (Dz. U. UE L z 2003 r., nr 268, s. 29, z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem nr 1831/2003, i zaznaczył, że antybiotyki inne niż kokcydiostatyki lub histomonostatyki nie są dopuszczone jako dodatki paszowe, a chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) jest antybiotykiem o działaniu bakteriostatycznym. Wywołuje silne działania niepożądane, szczególnie dotyczące układu krwiotwórczego. Zmiany te są nieodwracalne i źle rokujące. Negatywny wpływ leku na szpik kostny nie jest przy tym zależny od dawki, a objawy niepożądane pojawić się mogą nawet po kilku miesiącach od zakończenia terapii. Podkreślając, że w żadnym składniku paszy nie mogą być obecne substancje niedozwolone, nie posiadające dopuszczalnego progu występowania (a tak jest w przypadku chloramfenikolu) organ uznał, że stwierdzenie obecności chloramfenikolu w "paszy" na jakimkolwiek etapie jej produkcji i przetwarzania czyni tę paszę nieprzydatną do skarmiania zwierząt. Odnosząc się do zarzutu odwołania, że nie stwierdzono obecności substancji niedozwolonych w kurczętach, w produktach wytworzonych przez stronę i badanych próbkach paszy, którą skarmiane były dostarczone kurczęta, organ wskazał, że kurczęta poddane ubojowi były skarmiane paszą wyprodukowaną z udziałem mieszanki paszowej uzupełniającej skażonej chloramfenikolem. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy nie mogą być wprowadzane na rynek produkty pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt które karmione były paszami niespełniającymi wymagań określonych w przepisach o paszach. Uwzględniając regulacje art. 16 ust. 1 i ust. 3 tej ustawy oraz § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. organ za prawidłowe uznał nakazanie właściwego zagospodarowania produktów wycofanych z obrotu oraz produktów, których dotyczy ustalony decyzją zakaz, przez przekazanie ich podmiotom uprawnionym, jako produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, zgodnie z rozporządzeniem nr 1069/2009, w tym art. 8 lit. c i d tego rozporządzenia. Zwrócił przy tym uwagę na zapis art. 2 dyrektywy Rady 96/23/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie środków monitorowania niektórych substancji i ich pozostałości u żywych zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz uchylającą dyrektywy 85/358/EWG i 86/469/EWG oraz decyzje 89/187/EWG i 91/664/EWG (Dz. U. UE L z 1996 r., nr 125, s. 10, z późn. zm.). Zauważył też, że przywołane przez organ pierwszej instancji rozporządzenie nr 2377/90 jest aktem prawnym nieobowiązującym, gdyż zostało ono zastąpione rozporządzeniem Komisji (UE) nr 37/2010 z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie substancji farmakologicznie czynnych i ich klasyfikacji w odniesieniu do maksymalnych limitów pozostałości w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE L z 2010 r., nr 15, s. 1, z późn. zm.). Zdaniem organu odwoławczego, w rozporządzeniu tym chloramfenikol został jednak umieszczony w tabeli 2 "Substancje zakazane", dla których nie można określić maksymalnego limitu pozostałości, ponieważ pozostałości tych substancji w każdej ilości stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzkiego, stąd przywołanie nieprawidłowego aktu prawnego nie miało wpływu na rozstrzygnięcie decyzji, albowiem znajdowało ono oparcie w obowiązujących przepisach. W związku z dokonaną oceną organ odwoławczy uznał za nieuprawnione zarzuty odwołania dotyczące naruszenia przepisów postępowania administracyjnego. Stwierdził, że materiał dowodowy był wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia, został rozpatrzony w sposób wyczerpujący i wyciągnięte zostały z niego logiczne wnioski. Natomiast ewentualne uchybienie w zakresie niewystarczającej szczegółowości uzasadnienia nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy i nie mogło mieć wpływu na ważność i prawidłowość wydanej decyzji. Z uwagi na zagrożenie zdrowia i życia ludzi decyzji nadano z kolei rygor natychmiastowej wykonalności i odstąpiono od zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Na zakończenie organ odwoławczy wyjaśnił, że dążenie do wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i zwierząt jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, określonego w rozporządzeniu nr 178/2002 ustanawiającym ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego oraz procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności. Organ wskazał, że wspólnotowe prawo paszowe i żywnościowe opiera się przy tym na zasadzie, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w ramach działalności pozostającej pod ich kontrolą są odpowiedzialne za zapewnienie, aby pasze i żywność spełniały wymagania prawa paszowego i żywnościowego, które są właściwe dla ich działalności, zatem w świetle obowiązujących przepisów prawa decyzja mająca na względzie ochronę zdrowia jest w pełni zasadna.

We wniesionej skardze Spółka domagała się uchylenia decyzji obydwu instancji. Skarżąca powtórzyła podnoszone wcześniej w odwołaniu zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a., a także naruszenia § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. Ponadto zarzuciła naruszenie przepisu § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. c tego rozporządzenia i art. 8 rozporządzenia nr 1069/2009, przez ich nieprawidłowe zastosowanie, będące konsekwencją błędnego i arbitralnego zakwalifikowania przez organy produktów będących przedmiotem zaskarżanej decyzji, jako produktów pochodzących od zwierząt, którym podawano substancje niedozwolone, lub które poddawano nielegalnym zabiegom, w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d Dyrektywy Rady 96/23/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r., a więc jako produktów ubocznych kategorii pierwszej. Zarzuciła również naruszenie art. 16 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, przez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na uznaniu, że mimo niewykrycia substancji niedozwolonych w tkankach produktów pochodzenia zwierzęcego ani w paszy, zaistniały przesłanki do wszczęcia postępowania określonego w § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r.

Uzasadniając zarzuty w zakresie naruszenia prawa materialnego skarżąca Spółka w świetle § 14 ust. 1 pkt. 1 lit. b i c rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. wskazała, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika jednoznacznie, iż w próbkach tusz i narządów wewnętrznych zwierząt, pobranych na potrzeby prowadzonego postępowania, nie stwierdzono obecności substancji niedozwolonych, w tym chloramfenikolu. Wywiodła, że wyklucza to możliwość zaliczenia przedmiotowych produktów pochodzenia zwierzęcego do produktów kategorii 1. Ponadto, stosownie do § 11 ust. 1 rozporządzenia dopiero w przypadku potwierdzenia obecności substancji niedozwolonych w powtórnie pobranych próbkach można nakazać przekazanie tusz i narządów wewnętrznych zwierząt do zakładu przetwarzającego surowiec kategorii 1. Z zebranego materiału dowodowego wynika natomiast, że w żaden sposób nie potwierdzono obecności chloramfenikolu w paszy podawanej przedmiotowym zwierzętom, ani tym bardziej w tuszach lub narządach wewnętrznych tychże zwierząt. Ponadto Spółka argumentowała, że z literalnego brzmienia § 11 ust. 1 rozporządzenia wynika, iż wskazany przepis odnosi się do sytuacji, w której laboratorium powiadamia właściwego powiatowego i wojewódzkiego lekarza weterynarii o stwierdzeniu substancji niedozwolonych, podczas gdy w sprawie zdarzenie takie nie miało miejsca, gdyż informację o zakupie mieszanki paszowej uzupełniającej z zawartością substancji niedozwolonej organ pierwszej instancji uzyskał od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Namysłowie, a ten z kolei od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Gnieźnie. Przedstawione stanowisko skarżąca uznała za uprawnione również na gruncie rozporządzenia nr 1069/2009, wywodząc, że z powodu niewykazania w badanych próbkach zwierząt poddanych ubojowi żadnych substancji niedozwolonych nie została spełniona podstawa zakwalifikowania produktów pochodzenia zwierzęcego do kategorii 1 z art. 8 lit. d tego aktu. Natomiast przesłanka z art. 8 lit. c nie zaistniała z uwagi na to, że przeprowadzone badania nie wykazały środków niedozwolonych, w tym chloramfenikolu, zarówno w paszy, jak i w zwierzętach poddanych ubojowi. Zdaniem Spółki, brak jest przy tym dostatecznych dowodów na to, że substancje te byty stosowane do karmienia zwierząt, które następnie zostały poddane ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. Skarżąca zaznaczyła, że wniosek przeciwny nie może być wyciągany z samego faktu dostarczenia do fermy B. D. mieszanki paszowej, która skażona była chloramfenikolem. Spółka zauważyła, że w dokumentach odnoszących się do łańcucha żywieniowego zwierząt do uboju właściciel fermy zawarł zapis (stosowanie koncentratu LNB), który nie rozstrzyga, czy w karmieniu zwierząt użyto mieszanki paszowej skażonej chloramfenikolem. Stosownie do tego skarżąca zarzuciła organowi, że zignorował wątpliwości w tej kwestii i nie przeprowadził żadnego dowodu, który by ją ostatecznie rozstrzygnął. Wskazała ponadto, że przepisy prawa krajowego oraz prawa unijnego, które nie mogą być stosowane oddzielnie, nie dają podstaw do wydania nakazów oraz zakazów nałożonych decyzją i zakwalifikowania przedmiotowych produktów pochodzenia zwierzęcego do materiału kategorii 1 w rozumieniu rozporządzenia nr 1069/2009. Na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego Spółka stwierdziła, że nie zaistniała żadna z sytuacji wskazanych w tej regulacji. Zaakcentowała, że w decyzjach dotyczących stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 21 września 2013 r. organy obydwu instancji stwierdziły przy tym jednoznacznie, że obarczona jest ona wadą, gdyż badania nie potwierdziły obecności substancji niedozwolonych w paszy oraz w tkankach badanych zwierząt. Według skarżącej, sam fakt nabycia przez właściciela fermy mieszanki, w której wykryto obecność chloramfenikolu, nie przesądza o jej podaniu zwierzętom poddanym ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. Organ w żaden sposób nie wykazał, że mimo braku obecności chloramfenikolu w tkankach lub narządach zwierząt, a także w paszy im podawanej, substancję taką zwierzęta mimo wszystko przyjmowały. W szczególności organ zaniechał przeprowadzenia dowodu np. z przesłuchania właściciela fermy, a także z powtórnych badań w zakresie zwierząt i podawanej im paszy.

W obszernej odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii w Opolu wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, w szczególności argumentację w kwestii wykazania obecności chloramfenikolu w paszy zużytej do skarmienia zwierząt poddanych ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. Dodatkowo wskazał, że zakład musi liczyć się z tym, iż w przypadku braku możliwości na podstawie obowiązujących procedur wewnątrzzakładowych pełnej identyfikacji produktów pochodzenia zwierzęcego, do wytworzenia których użyto surowca z fermy B. D., wycofywane są wszystkie produkty uzyskane z całej partii produkcyjnej, z wyłączeniem tych jedynie partii, co do których istnieje gwarancja, że do ich produkcji nie użyto surowca objętego niezgodnością. Organ podkreślił, że również z uwagi na brak możliwości identyfikacji nie było możliwe pobranie próbek produktów wytworzonych z udziałem surowca, którego dotyczy niezgodność. Ponadto zauważył, że w protokole kontroli przeprowadzonej na fermie, który został podpisany przez B. D. stwierdzono, iż podmiot odstawił do zakładów ubojowych całą partię zwierząt żywionych skażoną paszą. Powołując się na przepisy art. 5 ust. 4 i art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1831/2003 organ odwoławczy stwierdził, że w żadnym składniku paszy nie mogą być obecne antybiotyki i dlatego wykrycie w paszy chloramfenikolu czyni ją nieprzydatną do skarmiania. Paszą są natomiast wszystkie substancje lub preparaty służące do karmienia zwierząt, niezależnie od fazy przetworzenia. Organ uznał, że ustalone w sprawie okoliczności spowodowały konieczność zastosowania art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, a z uwagi na art. 16 ust. 1 tej ustawy produkty nie mogły być wprowadzone na rynek. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wyjaśnił, że pobranie próbek z surowców i produktów pochodzenia zwierzęcego w zakładzie skarżącej Spółki nie wniosłoby nic do wyjaśnienia sprawy, skoro wcześniej udowodniono, że drób był żywiony paszą zawierająca substancję niedozwoloną i nie mógł być wprowadzony do obrotu. Otrzymanie informacji o skażeniu mieszanki paszowej gdy drób został już dostarczony do ubojni, przy braku możliwości jego identyfikacji w zakładzie Spółki wymagało podjęcia natychmiastowej decyzji o wycofaniu produktów z rynku oraz ich zniszczeniu, stąd zasadny był nakaz ich właściwego zagospodarowania, zgodnie z art. 8 lit. c i lit. d rozporządzenia nr 1069/2009. Organ wskazał, że inne rozstrzygnięcie nie było możliwe wobec ustalonych faktów i posiadanej wiedzy, iż dawki podprogowe są również szkodliwe dla ludzi i zwierząt. Organ zwrócił uwagę na przepis art. 14 rozporządzenia nr 178/2002 i wyjaśnił, że w świetle ustalonych faktów zaaprobowanie stanowiska skarżącej, że ze względu na nie wykrycie substancji zakazanej należałoby uznać, iż produkty są właściwej jakości i pozostawić je na rynku, dawałaby przyzwolenie producentom zwierząt na stosowanie antybiotyków (substancji niedozwolonych) u zwierząt jako stymulatorów wzrostu. Ich stosowanie w dawkach podprogowych powoduje natomiast narastanie lekooporności bakterii, z powodu której spada skuteczność leczenia antybiotykowego ludzi. Taka sytuacja prowadzi więc, choć nie wprost, do zagrożenia zdrowia i życia ludzi na jeszcze innym poziomie niż spożywanie nieodpowiednio przygotowanej żywności. Dostrzegając odpowiedzialność producenta w zakresie bezpieczeństwa żywności organ wskazał poza tym na powinność stosowania przez zakład Spółki art. 19 rozporządzenia nr 178/2002 i podkreślił, że wspólnotowe prawo paszowe i żywnościowe opiera się bowiem na zasadzie, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w ramach działalności pozostającej pod ich kontrolą są odpowiedzialne za zapewnienie, aby pasze i żywność spełniały wymagania prawa paszowego i żywnościowego, które są właściwe dla ich działalności. Z art. 95 ustawy z o bezpieczeństwie żywności i żywienia z dnia 25 sierpnia 2006 r. wynika natomiast, że odpowiedzialnym za wprowadzenie na rynek żywności niewłaściwej jakości jest jej producent. Organy nadzoru kontrolują jedynie produkcję i podejmują kroki prawne w przypadkach stwierdzenia produkcji w warunkach niezgodnych z przepisami. W rozpatrywanym przypadku organ nadzoru takie kroki podjął zapobiegając wprowadzeniu na rynek żywności, która stanowiłaby zagrożenie zdrowia publicznego. Odnośnie zarzutu skarżącej, że informację o zakupie mieszanki paszowej organ uzyskał nie od laboratorium, a od Powiatowego Lekarza Weterynarii w Namysłowie, organ stwierdził, że świadczy on o błędnym zrozumieniu przepisów, gdyż w przypadku stwierdzenia obecności substancji niedozwolonych laboratorium niezwłocznie powiadamia powiatowego i wojewódzkiego lekarza, ale właściwego terytorialnie dla miejsca pobrania próbki. Laboratorium nie ma wiedzy, kto jest nabywcą badanej paszy, stąd nie może przesłać informacji o nabyciu mieszanki paszowej oraz wyniku z badań na teren innego powiatowego lekarza weterynarii.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącej Spółki wnosił i wywodził jak w skardze akcentując, że brak pozytywnych wyników badań zarówno paszy, jaki i drobiu spowodował wątpliwości co do zasadności i prawidłowości zaskarżonych decyzji, w szczególności przy braku szerszego postępowania dowodowego. Wskazał też na decyzję nr [...] o stwierdzeniu wygaśnięcia decyzji z dnia 21 września 2013 r., wyjaśniając przy tym, że Spółka nie składała skargi na decyzję z dnia 27 grudnia 2013 r. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi wskazując, że decyzja nr [...] została uchylona jako wadliwa. Przyznał, że ani w paszy, ani w kurczakach nie wykryto szkodliwych substancji. Odwołując się do protokołu kontroli z dnia 18 września 2013 r., z treści którego jednoznacznie wynika, że partia kurcząt żywiona była skażoną paszą stwierdził, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i brak było podstaw do jego rozszerzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, z późn. zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury.

Uwzględnienie skargi, skutkujące uchyleniem zaskarżonego aktu, następuje w przypadku, gdy przy wydawaniu decyzji lub postanowienia organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a., tj. w razie stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). Podstawą do uwzględnienia skargi w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. nie będzie zatem każde naruszenie przepisów postępowania lecz jedynie takie, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naruszenie takie wyraża się w tym, że gdyby do tego naruszenia nie doszło, to najprawdopodobniej zapadłoby rozstrzygnięcie odmiennej treści. Nie chodzi zatem w tym przypadku o naruszenie przepisów procesowych w ogólności, ale o ich naruszenie w sposób istotny.

W przypadku, gdy uchybienia wskazane w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. nie występują, jak również gdy brak jest przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Kontrola przeprowadzona przez Sąd według wskazanych powyżej kryteriów wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa w sposób uzasadniający jej wzruszenie na podstawie art. 145 § 1 P.p.s.a.

W niniejszej sprawie zasadnicza kwestia jaka podlegała ocenie Sądu dotyczyła prawidłowości przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz stwierdzenia zaistnienia przesłanek do zastosowania przepisów art. 54 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004.

W przekonaniu Sądu, w rozpoznawanej sprawie przeprowadzono prawidłowo postępowanie wyjaśniające i w następstwie tego dokonano prawidłowych ustaleń faktycznych znajdujących potwierdzenie w materiale dowodowym. Wydając na ich podstawie rozstrzygnięcie nie naruszono też przepisów prawa materialnego.

Przechodząc do rozważań w zakresie dokonanej oceny, w pierwszej kolejności wskazać należy, że wbrew stanowisku skarżącej Spółki, na podstawie zebranego materiału dowodowego organy prawidłowo stwierdziły, że kurczęta pochodzące z hodowli B. D., poddane w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. ubojowi w zakładzie skarżącej Spółki, karmione były paszą zawierająca niedozwoloną substancję, tj. chloramfenikol, będącą antybiotykiem. Uznać przy tym trzeba, że ustalenia dokonane w tym zakresie były wystarczające do podjęcia merytorycznego rozstrzygnięcia.

Dostrzec należy, że podstawę stwierdzonego faktu obecności w paszy chloramfenikolu stanowiły m.in. dokumenty potwierdzając zakup paszy przez B. D., protokoły z kontroli przeprowadzonej na fermie B. D. oraz w zakładzie skarżącej Spółki, a także dokumenty urzędowe w postaci protokołu pobrania próbki paszy do badania oraz sprawozdania z badania. Podkreślenia wymaga, że wobec braku wiarygodnego przeciwdowodu organ nie mógł odrzucić faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym, który to dowód na zasadzie art. 76 § 1 K.p.a. korzysta z tzw. "zwiększonej mocy dowodowej". Tym samym brak było podstaw do kwestionowania wyniku przeprowadzonego badania próbki paszy. Z protokołu pobrania próbki, oznaczonego numerem [...] wynika natomiast, że do badania pobrano próbkę paszy z partii nr 334778, wyprodukowanej dnia 18 lipca 2013 r., kod produktu A. Wprawdzie w sprawozdaniu z badania nie wskazano numeru partii paszy z której pobrano próbkę, na co skarżąca Spółka zwróciła uwagę w postępowaniu, niemniej jednak w sprawozdaniu tym wskazano, że próbkę pobrano w dniu 4 września 2013 r., a pobranie dokumentuje protokół nr [...]. Podano także ten sam kod produktu, jaki został uwidoczniony w protokole pobrania, tj. A. Bezspornie zatem badanie stwierdzające obecność chloramfenikolu dotyczyło partii paszy wyprodukowanej w dniu 18 lipca 2013 r., o kodzie A oraz numerze identyfikacyjnym 334778. Z faktury zakupu paszy przez B. D. i dokumentu nr [...], potwierdzającego jej wydanie kupującemu, wynika z kolei, że na podstawie zamówienia B. D. z dnia 17 lipca 2013 r., wydano mu w dniu 19 lipca 2013 r. paszę o kodzie produktu A (2% mieszanka paszowa uzupełniająca mineralna finiszer dla kurcząt brojlerów). Numer partii, z której pochodziła ta pasza, oznaczony został w wydanym do zakupionego towaru ateście jakości, w którym jednoznacznie wskazano, że dotyczy on towaru wydanego na podstawie dokumentu nr [...], nr partii 334778. Nie można zatem mieć wątpliwości co do tego, że B. D. w dniu 19 lipca 2013 r. (data sprzedaży wynikająca z faktury) zakupił partię paszy o kodzie A i o numerze 334778, a wiec paszę, która poddana została badaniu i w której wykryto obecność chloramfenikolu.

W wyniku kontroli przeprowadzonej na fermie drobiu u B. D. ustalono z kolei, że pasza została zużyta do karmienia kurcząt, a kurczęta które były nią karmione zostały przewiezione do ubojni skarżącej Spółki. Z harmonogramu załadunku oraz protokołu kontroli w zakładzie Spółki wynika, że kurczęta od B. D. trafiły do skarżącej i w jej zakładzie poddane zostały ubojowi w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. Z ustaleń dokonanych w trakcie kontroli, dotyczących wewnątrzzakładowej procedury identyfikowalności wynika jednak, że nie można ustalić, który surowiec i produkty z dnia 28 i 30 sierpnia 2013 r. pochodzą z kurcząt dostarczonych z fermy B. D.

W odniesieniu do zarzutu skarżącej Spółki, że w toku postępowania nie ustalono bezspornie tego, iż skażona pasza została zużyta do karmienia kurczaków, gdyż w dokumentacji hodowcy nie określono czym dokładnie były karmione i jedynie wskazano na "koncentrat LNB", uznać należy, że dokonanie ustaleń w kwestionowanym zakresie potwierdza protokół z kontroli przeprowadzonej u hodowcy. Stwierdzono w nim bowiem jednoznacznie, że hodowca odstawił do ubojni cała partię kurcząt karmionych skażoną paszą. Hodowca podpisał protokół, stąd brak było podstaw do kwestionowania tej okoliczności i przeprowadzania wnioskowanego dodatkowego dowodu z zeznań B. D.

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, wbrew twierdzeniu skarżącej Spółki należy zatem uznać, że brak jest podstaw do podważania ustaleń co do okoliczności karmienia paszą skażoną chloramfenikolem kurcząt z fermy B. D., poddanych ubojowi w zakładzie skarżącej Spółki w dniach 28 i 30 sierpnia 2013 r. W konsekwencji brak jest też podstaw do stwierdzenia, że prowadząc postępowanie organy naruszyły zasady wynikające z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 oraz art. 80 K.p.a. Skoro pobrano próbki paszy, którą karmiono zwierzęta, a badanie potwierdziło obecność w niej chloramfenikolu, pozwalało to przyjąć, że zwierzęta karmione były paszą zawierającą tę substancję. Nie można czynić organom zarzutu, że nie ustalono jednoznacznie, iż kurczęta karmiono skażoną paszą, gdyż okoliczność ta potwierdzona została przez hodowcę, który podpisał protokół z kontroli na jego fermie. Podczas tej kontroli nie stwierdzono ponadto obecności na fermie skażonej paszy, co według zasad logiki należy traktować jako skutek zużycia jej do karmienia kurcząt.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji uznać należy, że ujawnione w postępowaniu okoliczności, jak i ustalenia dokonane przez organy na ich podstawie, uzasadniały zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów art. 54 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004, które stanowią umocowanie do nakładania nakazów i zakazów określonych w zaskarżonej decyzji.

Należy mieć na względzie, że rozstrzygnięcie podjęte w rozpoznawanej sprawie dotyczy zakazu zużycia do dalszej produkcji i nakazu wycofania z obrotu produktów pochodzenia zwierzęcego. Kompetencja do zastosowania przez organy w niniejszej sprawie przepisów art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 wynika z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2006 r. nr 17, poz. 127, z późn. zm.) - zwanej nadal ustawą, zgodnie z którym powiatowy lekarz weterynarii albo urzędowy lekarz weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii wydają decyzje administracyjne lub wykonują czynności w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia nr 853/2004, rozporządzenia nr 854/2004 i rozporządzenia nr 882/2004 lub z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tych rozporządzeń. Ponadto, przepis § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2006 r. w sprawie określenia spraw rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych przez powiatowego lekarza weterynarii albo urzędowego lekarza weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii (Dz. U. z 2012 r., poz. 1367, z późn. zm.) - wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy - stanowi, że powiatowy lekarz weterynarii, w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia nr 882/2004, wydaje decyzje administracyjne w sprawie zastosowania środków, o których mowa w art. 54 ust. 2 oraz cofnięcia środków, o których mowa w art. 54 ust. 2. Kompetencja Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, jako organu wyższego stopnia wynika natomiast z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz. U. z 2010 r. nr 112, poz. 744, z późn. zm.).

W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że kompetencje organów inspekcji sanitarnej do stosowania środków określonych w art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 określają również przepisy art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. nr 144, poz. 1045, z późn. zm.) i § 2 rozporządzenia wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 tej ustawy, niemniej jednak dotyczą one zastosowania zakazów i nakazów w odniesieniu do paszy, a nie do produktów pochodzenia zwierzęcego; nie określają zatem kompetencji organów w niniejszej sprawie.

Zgodnie z przepisem art. 54 ust. 1 rozporządzenia nr 882/2004, w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Stosownie do ust. 2 tego przepisu, działanie o którym mowa w ust. 1 zawiera, gdzie jest to stosowne, następujące środki:

a) nałożenie procedur sanitarnych lub podjęcie wszelkich innych działań uważanych za niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa paszy lub żywności lub zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, zasadami dotyczącymi zdrowia zwierząt lub dobrostanem zwierząt;

b) ograniczenie lub zakaz wprowadzania do obrotu, przywozu lub wywozu paszy, żywności lub zwierząt;

c) monitorowanie, oraz w razie konieczności, nakazanie wycofania i/lub zniszczenia paszy lub żywności;

d) upoważnienie do wykorzystania paszy lub żywności do celów innych niż te, do których były początkowo przeznaczone;

e) zawieszenie działania lub zamknięcie całego lub części danego przedsiębiorstwa na właściwy okres czasu;

f) zawieszenie lub wycofanie zatwierdzenia zakładu;

g) środki określone w art. 19 dotyczące przesyłek z państw trzecich;

h) wszelkie inne środki jakie właściwy organ uznaje za właściwe.

Dostrzec należy, że z preambuły do rozporządzenia nr 882/2004 wynika, że pasze i żywność powinny być bezpieczne i zdrowe, a prawodawstwo wspólnotowe zawiera zestaw reguł mających na celu zapewnienie osiągnięcia tego celu, przy czym reguły te obejmują produkcję i wprowadzanie do obrotu zarówno pasz jak i żywności (pkt 1). Podstawowe reguły w odniesieniu do prawa paszowego i żywnościowego określone są w rozporządzeniu nr 178/2002 ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, oraz procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (pkt 2). W uzupełnieniu do tych podstawowych reguł, bardziej szczegółowe prawo paszowe i żywnościowe obejmuje natomiast m.in. takie dziedziny jak żywienie zwierząt, w tym pasze z zawartością substancji leczniczych, higienę paszową i żywnościową, dodatki paszowe i żywnościowe (pkt 3). Wspólnotowe prawo paszowe i żywnościowe opiera się przy tym na zasadzie, że podmioty prowadzące przedsiębiorstwa paszowe i żywnościowe na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w ramach działalności pozostającej pod ich kontrolą są odpowiedzialne za zapewnienie, aby pasze i żywność spełniały wymagania prawa paszowego i żywnościowego, które są właściwe dla ich działalności (pkt 4). Państwa Członkowskie powinny zaś egzekwować prawo paszowe i żywnościowe, reguły dotyczące zdrowia zwierząt i ich dobrostanu oraz monitorować i sprawdzać, czy właściwe wymagania w tym zakresie są spełniane przez podmioty gospodarcze na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji (pkt 5). Naruszenia prawa paszowego i żywnościowego oraz reguł dotyczących zdrowia zwierząt i ich dobrostanu mogą stanowić zagrożenia dla zdrowia ludzkiego, zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. Dlatego, naruszenia takie powinny w całej Wspólnocie podlegać efektywnym, odstraszającymi i proporcjonalnym środkom na poziomie krajowym (pkt 41).

W świetle powyższego wskazać przyjdzie, że w okolicznościach faktycznych zaistniałych w niniejszej sprawie, kompetencje organu wynikające z art. 54 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia nr 882/2004, w sensie materialnym, na gruncie prawa wspólnotowego związane są z zakazem wynikającym z art. 5 ust. 4 i art. 11 ust. 2 rozporządzenia nr 1831/2003, a na gruncie prawa krajowego - z wymogiem określonym w art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy oraz zakazem wynikającym z art. 16 ust. 1 ustawy. Prawidłowo zatem przepisy te wskazane zostały w zaskarżonej decyzji jako podstawa prawna oceny dokonanej przez organ.

Jak ustalono, substancja, której obecność w niniejszej sprawie została stwierdzona w paszy, jest antybiotykiem. W zaskarżonej decyzji organ wyjaśnił, że chloramfenikol (chloromycetyna, detreomycyna) to antybiotyk o działaniu bakteriostatycznym. Wywołuje silne działania niepożądane, szczególnie dotyczące układu krwiotwórczego. Zmiany te są nieodwracalne i źle rokujące. Negatywny wpływ leku na szpik kostny nie jest przy tym zależny od dawki, a objawy niepożądane pojawić się mogą nawet po kilku miesiącach od zakończenia terapii. Zgodnie natomiast z art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 1831/2003 antybiotyki inne niż kokcydiostatyki lub histomonostatyki nie są dopuszczone jako dodatki paszowe. Przepis ten wprost określa zakaz w zakresie wymogów paszowych dla zwierząt, dotyczący stosowania antybiotyków jako dodatków paszowych, przy czym w myśl art. 11 ust. 2 tego rozporządzenia obowiązuje on od dnia 1 stycznia 2006 r. Oznacza to, że w przypadku każdej paszy dla zwierząt antybiotyk jest substancją niedozwoloną. Obecność tego rodzaju składników w paszy podawanej zwierzętom hodowlanym powoduje, że pasza nie odpowiada wymaganiom określonym w powołanych przepisach, a w konsekwencji właściwy organ upoważniony jest do zastosowania środków zaradczych, mających na celu wyeliminowanie stwierdzonych nieprawidłowości. W prawie krajowym zakaz podawania substancji niedozwolonych zwierzętom, z których uzyskuje się produkty pochodzenia zwierzęcego, ustalony został wprost w art. 16 ust. 1 ustawy. Przepis ten stanowi, że niedopuszczalne jest podawanie zwierzętom, z których lub od których pozyskuje się produkty pochodzenia zwierzęcego, substancji niedozwolonych oraz pozyskiwanie takich produktów od zwierząt lub ze zwierząt, w których tkankach lub narządach stwierdzono obecność tych substancji. Zgodnie natomiast z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy, produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które były karmione paszami spełniającymi wymagania określone w przepisach o paszach. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu do projektu ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o zmianie ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. nr 81, poz. 528), na mocy której przepis art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy został dodany, jego wprowadzenie argumentowano tym, że pasze, które nie spełniają powyższych wymagań, np. zawierają niedozwolone białko zwierzęce, metale ciężkie, mikotoksyny, antybiotyki, podawane zwierzętom, od których lub z których pozyskuje się żywność, mogą w poważny sposób wpłynąć na jakość zdrowotną pozyskanego od tych zwierząt mięsa czy mleka. To z kolei w pełni koresponduje z założeniami wskazanymi w preambule do rozporządzenia nr 882/2004.

Z przytoczonych przepisów wynika zatem wprost zakaz karmienia zwierząt hodowlanych paszami zawierającymi antybiotyk oraz zakaz wprowadzania na rynek zwierząt karmionych takimi paszami. Tym samym, skoro w niniejszej sprawie ustalono, że pasza użyta do karmienia kurczaków zawierała substancję niedozwoloną w postaci antybiotyku (chloramfenikolu), a więc nie spełniała wymogów określonych w przepisach prawa, konieczne i uzasadnione było wydanie decyzji określającej nakazy i zakazy związane z wprowadzeniem do obrotu produktów pochodzących od zwierzą karmionych paszą zawierającą niedozwoloną substancję, stosowanie do art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Za prawidłowe uznać przy tym należy określenie skarżącej Spółki jako adresata takiej decyzji. Oczywistym jest bowiem, że możliwość zrealizowania środków zapobiegających wprowadzeniu produktów do obrotu posiada jedynie ten podmiot, który faktycznie nimi włada. Możliwość ich zastosowania przez organ istnieje natomiast na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności. Dlatego w przypadku stwierdzenia, że produkty pochodzenia zwierzęcego zostały pozyskane ze zwierząt karmionych paszą zawierającą substancję niedozwoloną do stosowania w paszach na obszarze gospodarczym Wspólnoty Europejskiej organy uprawnione są do stosowania środków zaradczych także wobec producenta produktów pochodzenia zwierzęcego.

Nie można przy tym zgodzić się z poglądem prezentowanym przez skarżącą Spółkę, że dla zastosowania w niniejszej sprawie przepisów art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 i nałożenia na ich podstawie nakazów i zakazów określonych w zaskarżonej decyzji konieczne było pobranie do badania próbek z produktów uzyskanych ze zwierząt karmionych paszą niespełniającą ustalonych wymogów i następnie stwierdzenie obecności substancji niedozwolonych w tych próbkach. Jak wcześniej wykazano, dla określenia obowiązków związanych z nałożeniem zakazu wprowadzenia produktów pochodzenia zwierzęcego do obrotu wystarczające było samo ustalenie, że pochodzą one od zwierząt, które karmione były niezgodnie z wymogiem określonym w art. 9 ust. 1 pkt 2 oraz zakazem wynikającym z art. 16 ust. 1 ustawy. W takiej sytuacji nie istniała konieczność prowadzenia dodatkowych badań dotyczących samych produktów pochodzących ze zwierząt. Wprawdzie w przepisach przewidziano kontrole i prowadzone w ich zakresie badania samych produktów pod kątem obecności w nich substancji niedozwolonych, niemniej jednak podstawę działań organów w tym zakresie stanowią inne przepisy niż te znajdujące zastosowanie w niniejszej sprawie. Związane jest to z ustaleniami w zakresie spełnienia warunku określonego w art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy, zgodnie z którym produkty pochodzenia zwierzęcego mogą być wprowadzane na rynek, jeżeli zostały pozyskane od zwierząt lub ze zwierząt lub są zwierzętami, które spełniają wymagania weterynaryjne określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Ponadto, ma to związek z monitorowaniem substancji niedozwolonych w produktach pochodzenia zwierzęcego, o którym mowa w art. 16 ust. 3 ustawy oraz w wydanym na podstawie art. 16 ust. 5 ustawy rozporządzeniu z dnia 28 lipca 2006 r. Jak wynika natomiast z art. 1 pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004, prowadzone przez organy kontrole urzędowe, mieszczące się w zakresie właściwości organów Inspekcji Weterynaryjnej (na mocy art. 1 ust. 2 ustawy) w zakresie urzędowych kontroli produktów pochodzenia zwierzęcego, mają na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na zapobieganie, eliminowanie lub ograniczanie dopuszczalnych poziomów zagrożenia ludzi i zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne (lit. a) oraz gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom (lit. b). Zgodnie natomiast z art. 2 pkt 1 rozporządzenia nr 882/2004, kontrola urzędowa oznacza każdą formę kontroli, którą właściwy organ lub Wspólnota wykonuje do celów sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. W zakresie dokonywanych kontroli organy mają zatem uprawnienia do sprawdzania spełnienia wielkiego rodzaju wymagań określonych w przepisach prawa, na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji w ramach działalności pozostającej pod ich kontrolą, w celu zapewnienia tego, aby żywność spełniały wymagania prawa paszowego i żywnościowego.

Przepisy prawa dopuszczają tym samym wydanie, w odniesieniu do produktów pochodzenia zwierzęcego, decyzji w trybie art. 54 rozporządzenia nr 882/2004 zarówno w sytuacji, gdy stwierdzona zostanie obecność substancji niedozwolonych w próbkach produktów pochodzenia zwierzęcego, jak również - niezależnie od tego - także w sytuacji, gdy ustalona zostanie obecności substancji niedozwolonej w paszy, którą karmione były zwierzęta poddane ubojowi. Jednym z zasadniczych celów działań podejmowanych przez organy w odniesieniu do reguł prawa żywnościowego, zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002, jest bowiem zapewnienie wysokiego poziomu ochrony zdrowia i życia ludzi oraz ochrony interesów konsumentów. Dostrzec należy, że w preambule do rozporządzenia nr 178/2002 określono między innymi, że w kontekście prawa żywnościowego należy wziąć również pod uwagę wymagania dla pasz, łącznie z ich produkcją i używaniem, tam gdzie pasze są przeznaczone dla zwierząt służących do produkcji żywności (pkt 7). Wskazano też na konieczność przyjęcia środków, których celem jest zagwarantowanie, aby niebezpieczna żywność nie była wprowadzana do obrotu i zagwarantowanie istnienia systemów, które identyfikują i odpowiadają na problemy bezpieczeństwa żywności w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania rynków wewnętrznych oraz, aby chronić zdrowie ludzkie (pkt 10). Ponadto zaznaczono, że konieczne jest uwzględnienie wszystkich aspektów łańcucha produkcji żywności począwszy od produkcji podstawowej i produkcji pasz, aż do sprzedaży lub dostawy żywności do konsumenta, ponieważ każdy element może mieć potencjalny wpływ na bezpieczeństwo żywności (pkt 12).

W kontekście omówionych założeń i celów Wspólnoty dotyczących prawa żywnościowego, a także służących ich realizacji reguł i działań przewidzianych w przepisach obowiązującego prawa wspólnotowego i krajowego, ponownie zatem wskazać należy, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola i dokonane ustalenia dotyczące wymogu z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy, w związku z ujawnieniem, że zwierzęta poddane ubojowi w zakładzie skarżącej karmione były paszą zawierającą niedozwolone substancje, stanowiły wystarczającą podstawę do zastosowania art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Innymi słowy, samo ustalenie, że kurczęta karmione były paszą z antybiotykiem dawało podstawę do określenia obowiązków w zakresie zakazu wprowadzenia produktów do obrotu. Organy nie muszą ustalać za pomocą badań jaki wpływ na stan zdrowia zwierząt miało spożycie paszy oraz wykazywać związku pomiędzy potencjalnym zagrożeniem dla życia i zdrowia ludzi, a obecnością w paszy zwierząt niedozwolonych składników.

W tym miejscu zauważyć jednak trzeba, że na pogląd skarżącej co do konieczności stwierdzenia substancji niedozwolonej w próbkach produktów pochodzenia zwierzęcego, mogło mieć wpływ powołanie się przez organy w decyzjach na przepisy § 11 ust. 1 i § 14 ust. 1 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r., wydanego na podstawie upoważnienia z art. 16 ust. 5 ustawy, jak też na zapis pkt 1.6 załącznika nr 1 do tego rozporządzenia.

W tej kwestii wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 16 ust. 3 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego, w celu zapewnienia bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego prowadzi się monitorowanie substancji niedozwolonych, pozostałości chemicznych, biologicznych, produktów leczniczych i skażeń promieniotwórczych u zwierząt, w ich wydzielinach i wydalinach, w tkankach lub narządach zwierząt, w produktach pochodzenia zwierzęcego, w wodzie przeznaczonej do pojenia zwierząt oraz środkach żywienia zwierząt. Jak wynika z tego przepisu, monitorowanie dotyczy substancji niedozwolonych w produktach zwierzęcych, jak również w środkach żywienia zwierząt. Zgodnie z definicją sformułowaną w art. 2 pkt 8 rozporządzenia nr 882/2004, przez monitorowanie rozumieć należy prowadzenie zaplanowanej sekwencji obserwacji i pomiarów w celu uzyskania obrazu stanu zgodności z prawem paszowym i żywnościowym, regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i ich dobrostanu. W art. 16 ust. 5 ustawy przewidziano kompetencję do określenia w drodze rozporządzenia: wykazu substancji niedozwolonych objętych monitorowaniem, zakresu badań przeprowadzanych w ramach monitorowania, rodzaju wielkość i sposobu pobierania próbek, sposobu postępowania w przypadku stwierdzenia obecności substancji niedozwolonych lub przekroczenia dopuszczalnego poziomu pozostałości, o których mowa w ust. 3, sposobu dokumentowania wykonywanych czynności oraz sposobu postępowania w zakładach lub w gospodarstwach w związku z monitorowaniem substancji niedozwolonych lub pozostałości, o których mowa w ust. 3. W § 3 ust. 1 i 3 rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r., wydanego na podstawie tej delegacji wskazano, że badaniom na obecność substancji niedozwolonych, pozostałości chemicznych, biologicznych i produktów leczniczych poddaje się nie tylko zwierzęta i produkty pochodzenia zwierzęcego, ale także środki żywienia zwierząt, a badania prowadzi się w przypadku substancji określonych w załączniku nr 1 do omawianego rozporządzenia. Zgodnie z pkt 1.6 tego załącznika, na co organy zwróciły uwagę, za substancję niedozwoloną objętą monitorowaniem należy uznać chloramfenikol. Jako substancja zakazana został on bowiem wskazany w tabeli 2 Rozporządzenia Komisji (UE) nr 37/2010 z dnia 22 grudnia 2009 r. w sprawie substancji farmakologicznie czynnych i ich klasyfikacji w odniesieniu do maksymalnych limitów pozostałości w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE L z 2010 r., nr 15 s. 1), które to rozporządzenie - jak zasadnie zauważył organ odwoławczy - zostało wydane w związku z uchyleniem rozporządzenia nr 2377/90 z dnia 26 czerwca 1990 r. ustanawiającego wspólnotową procedurę dla określenia maksymalnego limitu pozostałości weterynaryjnych produktów leczniczych w środkach spożywczych pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. UE L z 1990 r., nr 224, s. 1, z późn. zm.).

Dostrzeżenia jednak wymaga, co umknęło uwadze organów, że zarówno poprzednio obowiązujące rozporządzenie nr 2377/90, jak i aktualnie obowiązujące rozporządzenie nr 37/2010, odnoszą się do wykrywania substancji niedozwolonych w produktach pochodzenia zwierzęcego. W niniejszej sprawie substancja niedozwolona została natomiast wykryta w paszy co oznacza, że na podstawie załącznika nr 1 do rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r., chloramfenikol wykryty w paszy nie mógł być uznany za substancję niedozwoloną, o której mowa w tym załączniku. Jak już wcześniej wyjaśniono, stanowi on substancję niedozwoloną w związku z zakazem stasowania antybiotyków jako dodatku do paszy. Ponadto wskazać należy, że powołane przez organy przepisy rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. regulują kwestie związane z pobieraniem do badania próbek od zwierząt oraz z mięsa poubojowego. Przepis § 11 ust. 1 tego rozporządzenia odsyła bowiem wprost do próbek powtórnie pobranych, o jakich mowa w § 10 ust. 2 pkt 1 lit. e, który z kolei stanowi, że po otrzymaniu powiadomienia z laboratorium o stwierdzeniu obecności substancji niedozwolonych w mięsie zwierząt, w ramach postępowania wyjaśniającego pobiera się próbkę od reprezentatywnej grupy zwierząt oraz środków żywienia zwierząt, i to tylko w przypadku postępowania prowadzonego w gospodarstwie, a nie w zakładzie. Dopiero też po powtórnych badaniach, w razie potwierdzenia obecności substancji niedozwolonych w powtórnie pobranych próbkach, na podstawie § 11 ust. 1 pkt 3 lit b omawianego rozporządzenia organ może wydać nakaz zniszczenia produktów pochodzących od zwierząt lub ze zwierząt. Związane jest to jednak nadal z prowadzeniem postępowania wyjaśniającego w gospodarstwie, a nie w zakładzie. Do podstępowania wyjaśniającego prowadzonego w rzeźni odnosi się natomiast przepis § 14 tego rozporządzenia, niemniej jednak również w zakresie tego przepisu chodzi o postępowanie dotyczące potwierdzenia obecności substancji niedozwolonych w próbkach pobranych od zwierząt.

Mając na uwadze zakres zastosowania przepisów rozporządzenia z dnia 28 lipca 2006 r. uznać zatem należy, że przepisy § 11 ust. 1 i § 14 ust. 1 tego rozporządzenia nie znajdowały zastosowania w niniejszej sprawie i brak było podstaw do powoływania się na zapis załącznika nr 1 do tego rozporządzenia. Wskazanie przez organy w decyzji tych przepisów nie stanowiło jednak naruszenia, które mogło mieć jakikolwiek wpływ na wynik sprawy. Wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia nie miało również powołanie w zaskarżonej decyzji przepisu art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 22 lipca 2006 r. o paszach (Dz. U. nr 144, poz. 1045 z późn. zm.), dotyczącego substancji zwanych "substancjami niepożądanymi" w ilości przekraczającej ich dopuszczalną zawartość, które to ilości określa rozporządzenie wydane na podstawie art. 15 ust. 4 ustawy o paszach. Obecność w paszy dla zwierząt każdej ilości antybiotyków jest bowiem niedopuszczalna, a we wskazanym rozporządzeniu nie zostały określone żadne dopuszczalne ilości chloramfenikolu.

Mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania jeszcze raz wskazać należy, że prawidłowo zaskarżoną decyzją nałożono na skarżąca Spółkę nakazy i zakazy w trybie art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Podstawą do wydania w niniejszej sprawie decyzji bezpośrednio w oparciu o art. 54 ust. 1 i ust. 2 wskazanego rozporządzenia, była kompetencja organów Inspekcji Weterynaryjnej wynikająca z § 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 października 2006 r., wydanego na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy, w związku z ustaleniem, że w paszy był antybiotyk, którego stosowanie jako dodatku paszowego jest niedozwolone, co wynika z art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 1831/2003. Wykrycie w paszy niedozwolonej substancji prowadziło bowiem do uznania, że kurczaki były karmione paszą niespełniającą wymogu dotyczącego pasz dla zwierząt określonego w prawie wspólnotowym. To z kolei, stosownie do art. 16 ust. 1 i zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy powodowało, że kurczęta i powstałe z nich produkty nie mogą być wprowadzone na rynek, a tym samym wykryta niezgodność powodowała konieczność zastosowania art. 54 rozporządzenia nr 882/2004. Określone przez organy w decyzji nakazy i zakazy mieszczą się w granicach kompetencji wynikających z regulacji art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. a, b, c i h tego rozporządzenia i służą zapobieżeniu wprowadzenia na rynek konsumencki produktów, które nie mogą być przeznaczone do spożycia. Ponadto, prawidłowo organy zakwalifikowały produkty wycofane z rynku na mocy decyzji, do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kategorii 1, o których mowa w art. 8 rozporządzenia nr 1069/2009. Zgodnie z art. 3 pkt 1 tego rozporządzenia, w granicach jego stosowania produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego oznaczają całe zwierzęta martwe lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, w tym komórki jajowe, zarodki i nasienie. Stosownie natomiast do art. 7 ust. 1 omawianego rozporządzenia zostały one sklasyfikowane w specjalnych kategoriach odzwierciedlających poziom zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt stwarzanego przez takie produkty, zgodnie z wykazami ustanowionymi w art. 8, art. 9 i art. 10. W myśl art. 8 lit. c materiał kategorii 1 obejmuje produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego pochodzące ze zwierząt, które zostały poddane nielegalnym zabiegom, w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d dyrektywy Rady nr 96/22/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. dotyczącej zakazu stosowania w gospodarstwach hodowlanych niektórych związków o działaniu hormonalnym, tyreostatycznym i ß-agonistycznym i uchylająca dyrektywy 81/602/EWG, 88/146/EWG oraz 88/299/EWG (Dz. U. UE L z 1996 r., nr 125, s. 3, z późn. zm.) lub w art. 2 lit. b dyrektywy Rady nr 96/23/WE z dnia 29 kwietnia 1996 r. w sprawie środków monitorowania niektórych substancji i ich pozostałości u żywych zwierząt i w produktach pochodzenia zwierzęcego oraz uchylająca dyrektywy 85/358/EWG i 86/469/EWG oraz decyzje 89/187/EWG i 91/664/EWG (Dz. U. UE L z 1996 r., nr 125, s. 10, z późn. zm.). Zgodnie z art. 1 ust. 2 lit. d dyrektywy Rady nr 96/22/WE, przez nielegalne zabiegi rozumieć natomiast należy używanie niedozwolonych substancji lub produktów, albo używanie substancji lub produktów dozwolonych w ustawodawstwie Wspólnoty do celów lub w warunkach innych niż te określone w ustawodawstwie Wspólnoty. Nielegalne leczenie, w myśl art. 2 lit. b dyrektywy Rady nr 96/23/WE oznacza z kolei stosowanie niedozwolonych substancji bądź produktów lub używanie substancji bądź produktów dozwolonych przez ustawodawstwo Wspólnoty do innych celów lub w innych warunkach, niż to zostało przewidziane w ustawodawstwie Wspólnoty, albo, gdzie jest to właściwe, w różnych ustawodawstwach krajowych. Skoro w stanie faktycznym niniejszej sprawy zwierzęta były karmione paszą, która nie spełniała wymogów określonych w przepisach prawa, to nie mogły być one przeznaczone do spożycia przez ludzi i stanowiły produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego pochodzące ze zwierząt, które zostały poddane nielegalnym zabiegom w rozumieniu art. 1 ust. 2 lit. d dyrektywy Rady nr 96/22/WE, tj. produkty o których mowa w art. 8 lit. c rozporządzenia nr 1069/2009. Wprawdzie przy dokonywaniu klasyfikacji produktów organy powoływały też art. 8 lit. d rozporządzenia nr 1069/2009, jednak ten przepis nie mógł znajdować w tym zakresie zastosowania. Dotyczy on bowiem produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego zawierających pozostałości innych substancji i substancji skażających środowisko wymienionych w wykazie grupy B 3 w załączniku I do dyrektywy 96/23/WE, jeżeli takie pozostałości występują w ilościach przekraczających dozwolony poziom określony w przepisach wspólnotowych lub w przypadku ich braku, w przepisach krajowych. W niniejszej sprawie nie stwierdzono natomiast obecności substancji niedozwolonych w produktach pochodzenia zwierzęcego. Skoro jednak produkty pochodzące z uboju zostały prawidłowo zakwalifikowane do kategorii 1, to naruszenie w zakresie błędnego wskazania na przepis art. 8 lit. d rozporządzenia nr 1069/2009 także nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy i podjęte rozstrzygnięcie.

Ponadto, bez znaczenia dla dokonanej oceny i prawidłowości kontrolowanej decyzji pozostaje zarówno fakt, że skażona pasza była jedynie mieszanką paszową uzupełniającą, jak też ujawniona okoliczność, że w próbkach paszy pełnoporcjowej nie stwierdzono obecności chloramfenikolu. Zgodzić należy się z poglądem organu odwoławczego, że skoro 2% mieszanka paszowa uzupełniająca, w której stwierdzono obecność chloramfenikolu, użyta została do wytworzenia paszy pełnoporcjowej, a przepisy prawa nie dopuszczają obecności chloramfenikolu (antybiotyków) w paszy ani w żadnym składniku tworzącym paszę, to sam fakt niewykrycia chloramfenikolu w paszy pełnoporcjowej nie zmienia tego, że stwierdzenie obecności substancji zabronionej w jakimkolwiek składniku paszy skutkuje tym, że pasza ta nie może być podawana zwierzętom, a zatem fakt niestwierdzenia chloramfenikolu w badanych próbkach paszy pełnoporcjowej nie ma znaczenia dla sprawy. Jak już wcześniej wskazano, przepis art. 5 ust. 4 rozporządzenia nr 1831/2003 wprowadza zakaz stosowania antybiotyków jako dodatków paszowych, przy czym w art. 2 ust. 2 lit. a tego aktu określa, że dodatki paszowe są to substancje, drobnoustroje lub preparaty, inne niż materiał paszowy i premiksy, które są celowo dodawane do paszy lub wody w celu pełnienia, w szczególności, jednej lub więcej funkcji wymienionych w art. 5 ust. 3. W odniesieniu do zakazu ustanowionego w art. 5 ust. 4, rozporządzenie nr 1831/2003 nie wskazuje przy tym, że dotyczy on określonych mieszanek paszowych. Dlatego też należy przyjąć, że zakaz dotyczy stosowania antybiotyków we wszystkich paszach, bez względu na rodzaj mieszanki paszowej. Na gruncie ustawy o paszach, a także rozporządzenia (WE) nr 1831/2003 oraz rozporządzenia (WE) nr 1069/2009, zgodnie z art. 3 ust. 4 rozporządzenia nr 178/2002 pasza oznacza substancje lub produkty, w tym dodatki, przetworzone, częściowo przetworzone lub nieprzetworzone, przeznaczone do karmienia zwierząt. W pkt 3 preambuły rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 767/2009 z dnia 13 lipca 2009 r. w sprawie wprowadzania na rynek i stosowania pasz, zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1831/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady i uchylającego dyrektywę Rady 79/373/EWG, dyrektywę Komisji 80/511/EWG, dyrektywy Rady 82/471/EWG, 83/228/EWG, 93/74/EWG, 93/113/WE i 96/25/WE oraz decyzję Komisji 2004/217/WE (Dz. U. UE L z 2009 r., nr 229, s. 1, z późn. zm.) - do której odsyła ustawa o paszach m.in. w zakresie definicji materiału paszowego, mieszanki paszowej, mieszanki paszowej pełnoporcjowej i uzupełniającej - wskazano, że pasze mogą występować w formie materiałów paszowych, mieszanek paszowych, dodatków paszowych, premiksów lub pasz leczniczych. Zasady wprowadzania na rynek dodatków paszowych zostały wyszczególnione natomiast w rozporządzeniu nr 1831/2003 w sprawie dodatków stosowanych w żywieniu zwierząt, a w odniesieniu do pasz leczniczych - w dyrektywie Rady 90/167/EWG z dnia 26 marca 1990 r. ustanawiającej warunki przygotowania, wprowadzania do obrotu i użycia pasz leczniczych we Wspólnocie. Stosownie do powołanych regulacji, mieszanka paszowa - niezależnie od tego czy jest pełnoporcjowa, czy też uzupełniająca - stanowi niewątpliwie paszę, do której zabronione jest dodawanie antybiotyków.

Skoro zatem w niniejszej sprawie ustalono, że w mieszance paszy uzupełniającej, wchodzącej w skład mieszanki pełnoporcjowej, był obecny antybiotyk (chloramfenikol), to bezspornie należało przyjąć, że zwierzęta karmione były paszą zawierającą niedozwoloną substancję.

Reasumując należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie podjęte w niniejszej sprawie znajduje umocowanie prawne i nie narusza przepisów prawa materialnego. Brak jest zatem podstaw do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. Wprawdzie uzasadnienia decyzji organów obarczone było wadami, gdyż powołano w nich również przepisy prawa, które w sprawie nie znajdowały zastosowania, co mogło rodzić wątpliwości strony w kwestii zasadności i prawidłowości rozstrzygnięcia, niemniej jednak dostrzeżone przez Sąd i omówione wyżej wadliwości, choć uchybiające zasadom wynikającym z art. 8 i art. 11 K.p.a., nie były istotne i nie mogły mieć żadnego wpływu na wynik sprawy. Prawidłowo dokonano bowiem ustaleń i oceny w zakresie stanu faktycznego, a rozstrzygnięcie podjęte zostało w ramach posiadanych przez organy kompetencji i na podstawie przepisów prawa materialnego zastosowanych prawidłowo. Z uwagi na zagrożenie zdrowia ludzkiego, którego ochrona jest jednym z zasadniczych celów wskazanych powyżej regulacji prawnych, istniała również podstawa do odstąpienia od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału na każdym etapie postępowania i zastosowania rygoru natychmiastowej wykonalności na podstawie art. 108 § 2 K.p.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd z urzędu nie dopatrzył się innych uchybień stanowiących naruszenie prawa materialnego bądź przepisów postępowania, które mogłoby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a tym samym skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w trybie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.