Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 356/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2012-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 17 ust. 1 i ust. 1 a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Robert Sawuła /spr./ Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Krystyna Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi R. S. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej "SKO" lub "Kolegium") z [...] stycznia 2012 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z [...] grudnia 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego.

Z akt sprawy wynika, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego R. S. złożyła w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej (GOPS) 21 listopada 2011 r. Po jego rozpatrzeniu decyzją z [...] grudnia 2011 r. działając przez upoważnionego Kierownika GOPS Wójt Gminy [...] odmówił wnioskodawczyni przyznania żądanego świadczenia w związku z opieką nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności dziadkiem – S. K. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołano przepisy art. 3 pkt 11, art. 17 ust. 1 - 4, art. 20 ust. 3, art. 48 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm., dalej zwana "Uśr") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej zwana "K.p.a."). Wymieniono też rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze zm.) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 11 sierpnia 2009 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. Nr 129 poz. 1058).

Organ I instancji ustalił, że S. K. jest osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, natomiast R. S. jest jego wnuczką. Wobec tego w rozumieniu przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego ciąży na niej obowiązek alimentacyjny, od którego w świetle przepisów art. 17 ust. 1 Uśr uzależnione jest prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednak zgodnie z art. 17 ust. 1a cyt. ustawy należy ona do osób zobowiązanych alimentacyjnie w późniejszym stopniu, a w pierwszej kolejności zobowiązanymi są jej ojciec K. K. oraz siostra ojca. Ta ostatnia z uwagi na stały pobyt w USA nie może sprawować opieki nad S. K., jednak w ocenie organu I instancji może ją sprawować K. K., albowiem praca, którą wykonuje w ramach stosunku pracy nie stanowi podstawy do zwolnienia go z obowiązku alimentacyjnego względem swego ojca.

W odwołaniu od tej decyzji R. S. zakwestionowała stanowisko organu I instancji. Fakt pozostawania K. K. w stosunku pracy w jej ocenie nie może stanowić podstawy odmowy przyznania jej żądanego świadczenia, a stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji uznała za nadinterpretację przepisu art. 17 Uśr i art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Dziadek wymaga bowiem stałej opieki, a ojciec opiekuje się nim w czasie, kiedy nie jest w pracy – w godzinach wieczornych i nocnych. Natomiast podczas nieobecności ojca to ona zajmuje się dziadkiem.

Po rozpatrzeniu w/w odwołania powołaną na wstępie decyzją z [...] stycznia 2012 r. SKO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. oraz art. 17 ust. 1a Uśr utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Powołując treść art. 17 ust. 1 Uśr Kolegium przedstawiło katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, a jednocześnie – mając na uwadze przepis art. 17 ust. 1a Uśr – stwierdziło, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. Podzielając ustalenia faktyczne organu I instancji organ odwoławczy uznał, że fakt pozostawania K. K. w zatrudnieniu nie mógł zostać uznany za okoliczność wyczerpującą przesłankę z art. 17 ust. 1a Uśr, która aktualizowałoby uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego wnioskodawczyni ( wnuczki S. K. Przyczyna niemożności sprawowania opieki powinna mieć bowiem charakter obiektywny, niezależny od woli osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, na co wskazywać mają powołane przez organ wybrane orzeczenia sądów administracyjnych. Kolegium podkreśliło też, że nie można dokonywać rozszerzającej wykładni przepisu art. 17 ust. 1a Uśr, ponieważ świadczenie pielęgnacyjne mogłoby być traktowane wówczas wyłącznie jako źródło dochodu dla osób mających problem ze znalezieniem zatrudnienia.

Z decyzją Kolegium nie zgodziła się R. S. wnosząc skargę sądowoadministracyjną. Skarżąca nie zgadza się z kierunkiem rozstrzygnięć wydanych w sprawie oraz podaną przez organy argumentacją. Wyjaśnia, że ojciec ma 54 lata, nie może zrezygnować z zatrudnienia, ponieważ utrzymuje dom i uczącego się syna. Zrezygnowanie z zatrudnienia mogłoby stanowić poważne trudności w znalezieniu przez niego zatrudnienia w przyszłości w powodu wieku i pogorszyłoby sytuację majątkową rodziny. Dlatego na prośbę ojca po ukończeniu studiów zaopiekowała się dziadkiem, rezygnując przez to z podjęcia zatrudnienia, które mogłaby z łatwością znaleźć. Nie ma w rodzinie innych osób, które mogłyby się nim zaopiekować, ponieważ starszy brat również pracuje, a młodszy jeszcze się uczy. Skarżąca nie określiła żądanego kierunku kontroli sądowoadministracyjnej.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną z wyrażoną w skarżonej decyzji.

W trakcie rozprawy przed Sądem R. S. podtrzymała wniesioną skargę, wyjaśniając iż jej ojciec w przeszłości leczył się, a dalsze pozostawanie jego w zatrudnieniu ma znaczenie nie tylko z punktu widzenia zabezpieczenia potrzeb finansowych rodziny, ale także ma znaczenie dla jego rehabilitacji oraz stanu zdrowia. Skarżąca zarzuciła, że te okoliczności nie zostały wzięte pod uwagę, organ I instancji nie przeprowadził prawidłowego postępowania wyjaśniającego, w szczególności w aspekcie sprawowania przez nią rzeczywistej opieki nad swym dziadkiem, wobec uzasadnienia zaskarżonej zaś decyzji R. S. uznała za krzywdzącą sugestię, jakoby uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego miało być sposobem na brak możliwości uzyskania przez nią zatrudnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (por. art. 1 § 2 ustawy z 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn. 30.08.2002 r., Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwana dalej Ppsa). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie: 1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania; c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Zgodnie z art. 134 § 1 Ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, zaś w myśl art. 135 Ppsa sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W ocenie Sądu skarga jest zasadna.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej stanowiły przepisy ustawy o świadczeniach rodzinnych (Uśr). Skarżąca ubiegała się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym dziadkiem oraz rezygnacji z zatrudnienia i jego niepodejmowania w związku z tą opieką. W dacie orzekania, jak i złożenia wniosku przez skarżącą prawo do świadczeń pielęgnacyjnych przysługiwało: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59, z późn. zm.), ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (art. 17 ust. 1 Uśr). Z akt administracyjnych wynika, że S. K. jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym i wymaga stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Syn S. K., a ojciec skarżącej – K. K. jest zatrudniony w A. S.A. Córka K. K. przebywa w USA. Niesporne jest, że R. S. nie pracuje, a wedle jej oświadczenia opiekuje się swym dziadkiem. Zasadniczym powodem, dla którego skarżącej odmówiono przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, a decyzję taką utrzymało w mocy SKO było dokonanie przez organy obu instancji określonej wykładni art. 17 ust. 1a Uśr. Cyt. przepis stanowi, że "Osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1". W przekonaniu organu I instancji zatrudnienie K. K. nie jest podstawą do zwolnienia do z obowiązku alimentacyjnego wobec swej ojca i zapewnienia mu opieki. SKO wspierając tę argumentację poprzez odwołanie się do wybranych orzeczeń sądów administracyjnych prezentuje pogląd, wedle którego "sam fakt pozostawania Pana K. K. nie może być uznany za okoliczność wyczerpującą przesłankę określoną w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, aktualizującą uprawnienie wnuczki do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad dziadkiem". Wprawdzie w cyt. zdaniu zabrakło wyrażenia "w zatrudnieniu", ale nie ulega wątpliwości, że organy prezentują w istocie stanowisko, które sprowadzić można do stwierdzenia: skoro jest osoba zobowiązana do alimentacji w pierwszym stopniu wobec osoby niepełnosprawnej (syn wobec ojca), która nie rezygnuje z zatrudnienia, to osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji (wnuczka wobec dziadka) nie ma podstaw do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Innymi słowy pozostawanie w zatrudnieniu osoby zobowiązanej do alimentacji w pierwszym stopniu i brak rezygnacji z takiego zatrudnienia, w ocenie organów administracyjnych wykluczać ma, w świetle art. 17 ust. 1a Uśr możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie zobowiązanej do alimentacji w stopniu dalszym. Zdaniem Sądu taka wykładnia cyt. przepisu abstrahująca od realiów konkretnej sprawy administracyjnej nie jest uprawniona.

Przede wszystkim podkreślić należy, że art. 17 ust. 1a Uśr istotnie wprowadza pewną kolejność, gdy chodzi o możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Dokonując jednak wykładni cyt. przepisu należy zwrócić uwagę, że ustawodawca odwołał się w nim do zwrotu "osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1". Taki zwrot niedookreślony wymaga, w ocenie Sądu, dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych, których na gruncie prowadzonego postępowania administracyjnego nie dokonano. Uzasadniony przeto jest zarzut naruszenia przez orzekające organy art. 7 i 77 K.p.a. nakazujących wyjaśnić wszechstronnie stan faktyczny sprawy przed podjęciem rozstrzygnięcia, brak takich ustaleń prowadził zaś do nietrafnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 17 ust. 1a Uśr, co miało niewątpliwie wpływ na wynik sprawy.

Wykładnia art. 17 ust.1a Uśr była przedmiotem uwagi Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (NSA) w wyroku z 12.01.2012 r. I OSK 1672/11 (Baza Orzecz. LEX nr 1109580). Zdaniem NSA ustawodawca dopuszczając możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie na której ciąży obowiązek alimentacyjny, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki, nie wskazał żadnych ustawowych desygnatów, co do rozumienia przesłanki "nie jest w stanie sprawować opieki". Formułując tę przesłankę ustawodawca nie odwołał się ani do przeszkód natury prawnej, ani do przeszkód natury faktycznej, zajście których pozwalałoby na przyjęcie, lub wykluczenie, że osoba nie jest w stanie sprawować opieki. Sąd kasacyjny nie podzielił wykładni, zgodnie z którą brak możliwości sprawowania opieki nie może być utożsamiany z każdą przeszkodą, a jedynie z taką przeszkodą, która jest równoznaczna ze zwolnieniem z wykonywania obowiązku alimentacyjnego wobec najbliższego krewnego", uznając ją za contra legem. W jego ocenie w przepisie tym in fine jest mowa o sytuacji, gdy osoba spokrewniona w pierwszym stopniu nie jest w stanie sprawować opieki, a nie wykonać obowiązku alimentacyjnego. NSA uznał w cyt. wyroku, że organy administracyjne właściwe w sprawie świadczeń pielęgnacyjnych nie mogą czynić samodzielnych ustaleń co do tego, czy doszło do "zwolnienia z wykonywania obowiązku alimentacyjnego". Proponując własną wykładnię art. 17 ust. 1a Uśr wskazano, że należy przede wszystkim zwrócić uwagę na treść i zakres pojęcia obowiązek alimentacyjny. Przy analizie treści uprawnień i obowiązków wierzyciela i dłużnika alimentacyjnego warto zwrócić uwagę na tzw. przedmiot świadczenia. Świadczenie dłużnika alimentacyjnego może polegać tylko na działaniu tzn. na dostarczaniu środków utrzymania w celu zaspokojenia bieżących potrzeb konsumpcyjnych uprawnionego w zakresie, wyżywienia, odzieży, mieszkania, higieny osobistej, czy też potrzeb leczenia. Obowiązek alimentacyjny może polegać zarówno na świadczeniach pieniężnych jak i mieć postać świadczeń w naturze, wybór postaci obowiązku alimentacyjnego zależy od okoliczności konkretnego przypadku, możliwa jest sytuacja że obowiązek alimentacyjny będzie w części realizowany w formie świadczenia pieniężnego, a w części w formie świadczeń w naturze. Istotnym zagadnieniem jest zakres obowiązku alimentacyjnego, zakres ten wyznaczają dwa czynniki: usprawiedliwione potrzeby uprawnionego oraz możliwości zarobkowe i majątkowe zobowiązanego. Jeżeli uprawniony do świadczenia alimentacyjnego wymaga zapewnienia opieki w tym opieki z uwagi na orzeczoną niepełnosprawność, opieka ta zawiera się w treści obowiązku alimentacyjnego. Przepisy art. 129, 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego określają kolejność obowiązku alimentacyjnego. Zgodnie z art. 132 tej ustawy obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy gdy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami. Istota regulacji zawartej w art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego polega na tym, że jeżeli zobowiązany w pierwszej kolejności nie może wykonać w całości ciążącego na nim obowiązku, obowiązek ten przechodzi w części niezaspokojonych potrzeb na zobowiązanego w dalszej kolejności. A zatem na zobowiązanego w dalszej kolejności przechodzi obowiązek alimentacyjny zarówno wtedy, gdy zobowiązany w pierwszej kolejności nie może w ogóle wykonać zobowiązania jak i wtedy, gdy zobowiązany w pierwszej kolejności wykonuje obowiązek alimentacyjny, ale tylko w części. W ocenie NSA możliwa zatem jest sytuacja, że obowiązek alimentacyjny wobec osoby uprawnionej będzie w części realizowany przez zobowiązanego w pierwszej kolejności i w części przez zobowiązanego w dalszej kolejności. Za dopuszczalną NSA uznał sytuację, w której w części obowiązek alimentacyjny będzie wykonywany przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu, a w części dotyczącej sprawowania opieki przez osoby na których ciąży obowiązek alimentacyjny w dalszej kolejności, jeżeli osoby spokrewnione w pierwszym stopniu nie są w stanie sprawować opieki. W jego przekonaniu osoba spokrewniona w pierwszym stopniu, która nie jest w stanie sprawować opieki, to osoba która nie jest w stanie wykonać ciążącego obowiązku alimentacyjnego w części dotyczącej sprawowania opieki. Zdaniem NSA dokonując wykładni przepisu art. 17 ust. 1a Uśr, należy mieć na uwadze nie tylko taką sytuację, w której na osobie sprawującej opiekę ciąży w całości obowiązek alimentacyjny, ale również taką, gdy ten obowiązek dotyczy tylko części obowiązku alimentacyjnego, a w pozostałym zakresie obowiązek alimentacyjny wykonuje zobowiązany w pierwszej kolejności.

Pogląd zaprezentowany w cyt. wyroku I OSK 1672/11 Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela całkowicie, zauważając ponadto, że wyrok ten zapadł w sprawie ze skargi kasacyjnej od wyroku wydanego przez WSA w Rzeszowie. Przekładając te poglądy na sprawę zawisłą do sygn. II SA/Rz 356/12 Sąd uznaje, że organy nie przeprowadziły dokładnego postępowania wyjaśniającego w aspekcie charakteru pracy K. K., uzyskiwanego przez niego wynagrodzenia za pracę, stopnia wywiązywania się z alimentacji wobec swego ojca – S. K. (np. zapewnianie wyżywienia, zamieszkania, pokrywania opłat) oraz sprawowania rzeczywistej opieki nad S. K. przez R. S. Wymaga to zatem uzupełnienia na etapie postępowania przed organem I instancji, z tych względów uzasadnione było uchylenie nie tylko zaskarżonej decyzji, ale i na zasadzie art. 135 Ppsa decyzji ją poprzedzającej. O ile w wyniku tych ustaleń organ uzna, że K. K. wywiązuje się w części ze swego obowiązku alimentacyjnego dostarczając np. środków finansowych na zaspokajania potrzeb życiowych, zaś R. S. faktycznie sprawuje opiekę nad S. K., to przyzna jej świadczenie pielęgnacyjne.

Sąd podkreśla, że wykładnia art. 17 ust.1a Uśr wymaga dokonania ustaleń na tle konkretnej sprawy, zaś przywoływanie na wsparcie swego stanowiska tez zaczerpniętych z judykatury, wymaga pewnej wstrzemięźliwości i oceny, czy zapadły one na tle zbliżonych stanów faktycznych i prawnych. W przywołanej przez SKO sprawie II SA/Rz 864/11 skarżąca, która ubiegała się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu sprawowania opieki nad swą babcią odbywała studia, nadto byli inni pełnoletni członkowie rodziny zobowiązani do alimentacji. Z tej przyczyny przytaczanie wyrażonych na tle innych spraw pod względem faktycznym poglądów Sądu wymaga ostrożności i rozwagi. Sąd ponadto zwraca uwagę organowi odwoławczemu, aby przez dokonywanie uogólniających sformułowań wobec osób ubiegających się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego (vide – s. 3 zaskarżonej decyzji), nie narażać się na subiektywnie słuszne posądzenia stron postępowania o działania mające na celu obchodzenie prawa.

Z powyższych względów i działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 135 Ppsa orzeczono jak w sentencji.