Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1045/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Mirosław Wincenciak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia N.B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 606/20 o odrzuceniu skargi N.B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...] z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z 7 września 2020 r., sygn. akt II SA/Wa 606/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dalej również jako "WSA", odrzucił skargę N.B. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Politechniki [...], dalej jako "OKS", z dnia [...] stycznia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora.

W uzasadnieniu WSA wskazał, że zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z 20 marca 2020 r., skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi. Wezwanie zostało skutecznie doręczone skarżącej 8 maja 2020 r. Mając przy tym na uwadze sposób obliczania terminów w trakcie pandemii, okres wstrzymania biegu terminów procesowych rozpoczyna się 14 marca 2020 r., a kończy 24 maja 2020 r., należało stwierdzić, że siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków upływał 1 czerwca 2020 r. Sąd pierwszej instancji podkreślił przy tym, że do dnia wydania postanowienia (7 września 2020 r.), skarga nie została opatrzona podpisem skarżącej, wobec czego podlegała odrzuceniu stosownie do treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325), dalej jako "p.p.s.a.".

Na powyższe postanowienie skarżąca wniosła zażalenie, wnosząc o jego uchylenie. Wskazała w nim, że 12 maja 2020 r., przesłała do WSA skargę uzupełnioną o podpis. Dołączyła przy tym potwierdzenie nadania listu poleconego ekonomicznego, wskazując na monitoring przesyłek poczty polskiej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Takim brakiem formalnym jest brak podpisu strony pod złożonym w sprawie pismem procesowym, przy czym w świetle art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. każde pismo strony – a zatem również skarga – powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Wniesiona do sądu pierwszej instancji skarga powinna bowiem czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. Jeżeli braki skargi nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie skarga podlega odrzuceniu w oparciu o art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Z treści art. 49 § 1 p.p.s.a. wynika, że istota braków formalnych skargi polega na tym, że uniemożliwiają one nadanie skardze dalszego biegu. To ocena okoliczności w danej sprawie umożliwia stwierdzenie, czy ewentualnie mamy do czynienia z takim brakiem formalnym skargi, który uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu. Wykładnia art. 49 § 1 p.p.s.a. powinna być dokonana przez pryzmat konstytucyjnej zasady prawa strony do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP).

W niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarga na etapie jej składania była obarczona brakiem formalnym, z uwagi na brak podpisu skarżącej. Zatem sąd pierwszej instancji słusznie podjął kroki w celu umożliwienia skarżącej uzupełnienia dostrzeżonych braków. Jak wskazano powyżej skarżąca została wezwana do usunięcia braku formalnego skargi, w terminie 7 dni od daty doręczenia zarządzenia o wezwaniu pod rygorem jej odrzucenia, poprzez podpisanie skargi, a wezwanie to zostało jej skutecznie doręczone 8 maja 2020 r., o czym świadczy znajdujące się w aktach zwrotne potwierdzenie odbioru. W momencie wydawania zaskarżonego postanowienia, tj. 7 września 2020 r., zdaniem WSA skarga złożona przez skarżącą nadal obarczona była brakiem – tj. brakiem podpisu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżącą uczyniła zadość wezwaniu, jednakże z niewiadomych przyczyn przesyłka zawierająca podpisaną skargę została dołączona do akt II SPP/Wa 160/20 dotyczących wniosku skarżącej o udzielenie prawa pomocy, który był zawarty w przedmiotowej skardze. W aktach tych na k. 2 znajduje się informacja o nadesłanej przez skarżącą przesyłce, z zaznaczeniem, że przesyłka ta nie zawierała pisma przewodniego. Znajduje się tam także zarządzenie z adnotacją "Do akt" oraz "Brak usunięty w terminie", opatrzone datą 26 maja 2020 r., oraz podpisem sędziego WSA. Dalej akta te zawierają podpisaną skargę, a na k. 7 znajduje się koperta w której nadano przesyłkę. Data stempla pocztowego tej przesyłki oraz numer przesyłki pokrywają się z dokumentami, które skarżącą nadesłała przy zażaleniu. Dopiero od k. 8 zaczyna się właściwy tok rozpoznania wniosku o prawo pomocy (w tym wypadku przesłanie formularza ppf). Nie ulega zatem wątpliwości, że skarżąca w istocie dołożyła wszelkich starań i zastosowała się do wezwań sądu. Przy czym korespondencja zawierająca uzupełnienie braków omyłkowo znalazła się w aktach II SPP/Wa 160/20 (należy domniemywać, że powinna tam się znaleźć kopia skargi zawierającej wniosek o prawo pomocy).

Zaakcentować też należy, że NSA ma na uwadze treść art. 15 zzs ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem CoVlD-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 374 ze zm.), dalej jako "ustawa covidowa" oraz art. 68 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r., poz. 875), dalej jako "ustawa zmieniająca", jednakże w piśmie z dnia 5 maja 2020 r., w którym wezwano skarżącą do uzupełnienia braków skargi, jak też zawartych w nim pouczeniach nie ma informacji o powyższych przepisach. Mimo szczególnego stanu pandemii, skarżąca niebędąca profesjonalnym pełnomocnikiem, zastosowała się do wezwania, wobec czego wszelkie wątpliwości w tej kwestii należy rozstrzygnąć na jej korzyść.

Reasumując skarga nie mogła zostać odrzucona z przyczyny wskazanej w postanowieniu sądu pierwszej instancji, gdyż skarżąca uczyniła zadość wezwaniu i uzupełniła braki skargi.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.