Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 27/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art 4,6
journal: Dz.U. 2016 poz 1764
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. H. na bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej I. zobowiązuje Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] do rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej w zakresie punktu 8 w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt; II. stwierdza, że Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w [...] dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku M. H. o udzielenie informacji publicznej w pozostałej części; III. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. zasądza od Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w [...] na rzecz skarżącego M. H. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi jest bezczynność Dyrektora Gminnego Ośrodka Kultury w przedmiocie udostępnienia informacji w zakresie :

- skanu faktury za usługę cateringową na kwotę 290 zł,

- skanu umowy, zlecenia dotyczącego poniesionego kosztu obsługi muzycznej na kwotę 1.000 zł,

-skanu umowy o dzieło Z. F.- 4.400 zł,

- skanu umowy o dzieło D. 2.921 zł,

-wyjaśnienie kosztu w kwocie 32.970 zł ( EV/7/2017) wraz ze skanem zamówienia umowy,

- skanu dokumentu sprzedaży usługi cateringowej na kwotę 2.262 zł,

-skanu faktury za zakup art. spożywczych na kwotę 1.785,73 zł,

-skanu protokołu potwierdzającego uszkodzenia stadionu oraz skanu dokumentu z odbioru robót po naprawie,

- wyjaśnienie pozycji dotyczącej wynagrodzenia autorskiego FM.M/2017/10/0428 na kwotę 4.858,99 zł oraz dołączenie skanu umowy i faktury zapłat,

- skanu umów na usługi związane z atrakcjami dla dzieci,

- specyfikację kosztów występu zespołów: C., K. R., R., G.

Z wnioskiem o udzielenie tej informacji drogą elektroniczną – platformą ePUAP zwrócił się M. H. w dniu 24 stycznia 2018 r., na dowód czego przedłożył Urzędowe Poświadczenie Przedłożenia.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że pomimo upływu trzech tygodni organ nie udzielił żądanej informacji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie wskazując, że z przyczyn od siebie niezależnych nie dysponował możliwością dostępu do konta ePUAP i nie miał możliwości dotarcia do złożonego wniosku. Celem umożliwienia faktycznego korzystania ze skrzynki złożył do Ministerstwa Cyfryzacji wniosek o interwencyjne nadanie uprawnień administratora lokalnego konta na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej.

Wobec powyższego obok wniosku o oddalenie żądania zawartego w pkt 1 skargi wniósł o nieuwzględnienie żądania wymierzenia grzywny i zasądzenia kosztów postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (jeżeli ustawy nie stanowią inaczej). Kontrola ta – w myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. – obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 tego przepisu. Stosownie zaś do art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 (albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a):

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a).

Należy również podkreślić, że w myśl art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Dodatkowo, w przypadku rozpoznawania skargi na bezczynność organu, sąd bierze pod uwagę sytuację istniejącą w dniu orzekania.

Jakkolwiek przepisy P.p.s.a. nie określają, na czym polega stan bezczynności organów administracji publicznej, to w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że ze stanem tym mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie, lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale - mimo istnienia ustawowego obowiązku - nie zakończył go wydaniem decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności (por. T. Woś (w:) T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 109).

Podkreślić należy, że bezczynność w zakresie wniosku o udostępnienie informacji, złożonego w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej u.d.i.p.), może być skutecznie zarzucona wyłącznie podmiotowi, na którym – zgodnie z art. 4 u.d.i.p. - ciąży ustawowy obowiązek udostępniania informacji publicznej, i tylko wówczas, gdy informacja objęta skierowanym do takiego podmiotu wnioskiem stanowi informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p..

Zgodnie z w/w przepisem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. "Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności:

1) organy władzy publicznej,

2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych,

3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa,

4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego,

5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

2. Obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są organizacje związkowe i pracodawców reprezentatywne, w rozumieniu ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o Trójstronnej Komisji do Spraw Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego (Dz. U. Nr 100, poz. 1080, z późn. zm.), oraz partie polityczne.

3. Obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji".

Lektura w/w przepisu art. 4 ust. 1 u.d.i.p. wskazuje, że obowiązek udostępnienia informacji publicznej nałożony został na "władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne". Wynika stąd, że ustawodawca wyodrębnia podmioty zobowiązane do udzielania informacji publicznej według dwóch kryteriów. Pierwsze kryterium ma charakter ustrojowo-organizacyjny i dotyczy każdego, kto podmiotowo stanowi władzę publiczną lub sprawowanie władzy publicznej stanowi przedmiot jego działania. Drugie kryterium posiada charakter funkcjonalny i w związku z tym sama funkcja wykonywania zadań publicznych kwalifikuje dany podmiot prawa do obowiązku udzielania informacji publicznej.

Przy takiej wykładni prawa istotne jest zatem znaczenie pojęcia zadań publicznych. Zadania publiczne są to przedsięwzięcia określone ustawą, które służą ogółowi, dobru ogółu, z zasady efekty ich realizacji są dostępne publicznie, i z uwagi na swoje znaczenie dla ogółu są realizowane w sposób ciągły. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela w całości pogląd wyrażony w wyrokach: NSA z 18. 08. 2010 r., sygn. akt l OSK 851/10, Lex 737513, w wyroku WSA w Krakowie z 15. 01. 2013 r. , sygn. akt SAB 184/12 i wyroku WSA z 27. 02. 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 5/13, że termin "zadania publiczne" jest pojęciem szerszym od terminu "zadań władzy publicznej" (art. 61 Konstytucji RP). Pojęcia te różnią się przede wszystkim zakresem podmiotowym, bowiem zadania władzy publicznej mogą być realizowane przez organy tej władzy lub podmioty, którym zadania te zostały powierzone w oparciu o konkretne i wyrażone unormowania ustawowe. Pojęcie "zadanie publiczne" użyte w art. 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej zamiast pojęcia "zadanie władzy publicznej" użytego w art. 61 Konstytucji RP ignoruje element podmiotowy i oznacza, że zadania publiczne mogą być wykonywane przez różne podmioty niebędące organami władzy i bez konieczności przekazywania tych zadań. Tak rozumiane "zadanie publiczne" cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie. Wykonywanie zadań publicznych oznacza bowiem realizację podstawowych publicznych praw podmiotowych obywateli.

Dom Kultury jest samorządową osobą prawną działającą na podstawie ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz.U. 2012. 406 t.j., ze zm.).

Zgodnie z art. 9 ust. 1 i 2 tej ustawy jednostki samorządu terytorialnego organizują działalność kulturalną, tworząc samorządowe instytucje kultury, dla których prowadzenie takiej działalności jest podstawowym celem statutowym.

Prowadzenie działalności kulturalnej jest zadaniem własnym jednostek samorządu terytorialnego o charakterze obowiązkowym.

Z art. 10 wynika, że podmioty tworzące instytucje kultury, o których mowa w art. 8 i 9, zwane są dalej organizatorami, zaś ilekroć w ustawie jest mowa o instytucji kultury bez bliższego określenia - należy przez to rozumieć zarówno państwową, jak i samorządową instytucję kultury.

Organizator wydaje akt o utworzeniu instytucji kultury, w którym określa jej przedmiot działania, nazwę oraz siedzibę (art. 11 omawianej ustawy).

Jej art. 13 i 14 stanowią:

Art. 13. 1. Instytucje kultury działają na podstawie aktu o ich utworzeniu oraz statutu nadanego przez organizatora.

2. Statut zawiera:

1) nazwę, teren działania i siedzibę instytucji kultury;

2) zakres działalności;

3) organy zarządzające i doradcze oraz sposób ich powoływania;

4) określenie źródeł finansowania;

5) zasady dokonywania zmian statutowych;

6) postanowienia dotyczące prowadzenia działalności innej niż kulturalna, jeżeli instytucja zamierza działalność taką prowadzić.

3. Organizację wewnętrzną instytucji kultury określa regulamin organizacyjny nadawany przez dyrektora tej instytucji, po zasięgnięciu opinii organizatora oraz opinii działających w niej organizacji związkowych i stowarzyszeń twórców.

Art. 14. 1. Instytucje kultury uzyskują osobowość prawną i mogą rozpocząć działalność z chwilą wpisu do rejestru prowadzonego przez organizatora.

2. Organizator nie odpowiada za zobowiązania instytucji kultury, z zastrzeżeniem art. 24 i 25.

3. Instytucja kultury z urzędu podlega wpisowi do rejestru.

4. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia i udostępniania rejestru instytucji kultury, w tym zakres danych zamieszczanych w rejestrze, tryb dokonywania wpisów, zmian i wykreśleń wpisów oraz wzór księgi rejestrowej, mając na uwadze zapewnienie bezpieczeństwa danych zamieszczanych w rejestrze i bezpieczeństwa czynności prawnych dokonywanych przez te instytucje.

Dyrektor Domu Kultury zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu działalności kulturalnej zarządza instytucją i reprezentuje ją na zewnątrz.

Oznacza to, że Dom Kultury jest samorządową instytucją kultury o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.

Z kolei, jak wynika to z art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Jest nią treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej, treść wystąpień i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie, do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą (vide: wyrok NSA z dnia 28 lutego 2013r. w sprawie sygn. akt I OSK 2904/12; wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 17 stycznia 2013r. w sprawie sygn. akt II SAB/Rz 48/12 – dostępne, jak i pozostałe przywołane w uzasadnieniu, na internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Udostępnieniu podlega zatem treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej bądź w jakikolwiek sposób dotyczących organu, bez względu na to, co jest ich przedmiotem. W pojęciu informacji publicznej mieści się zarówno treść dokumentów bezpośrednio wytworzonych przez organ, jak i tych, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, nawet gdy nie pochodzą wprost od niego. Przykładowy katalog informacji publicznych zawiera art. 6 ustawy. Użycie słów "w szczególności" w treści przedmiotowego przepisu wskazuje, że nie jest to katalog zamknięty. Zgodnie z jego treścią udostępnieniu podlega między innymi informacja o podmiotach obowiązanych do udostępniania informacji publicznej, w tym o przedmiocie działalności i kompetencjach oraz majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. c i f); o zasadach ich funkcjonowania, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a); jak również o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego oraz samorządów zawodowych i gospodarczych (art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c).

Uwzględniając powyższe uznać należy, że żądane przez skarżącego informacje dotyczące pełnego rozliczenia zorganizowanych w 2017 r. Dni Jedlicza, zawierające specyfikację dochodów imprezy oraz specyfikację wydatków (w tym skany dokumentów) mają co do zasady charakter informacji publicznej. Stanowią bowiem istotną informację o działalności podmiotu publicznego, w tym sposobie wydatkowania majątku publicznego i przestrzeganiu zasady jawności gospodarowania środkami publicznymi (vide: wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014r. w sprawie I OSK 1741/13, wyroki WSA: we Wrocławiu z dnia 2 kwietnia 2015r. w sprawie IV SAB/Wr 12/15).

Reasumując, w niniejszej sprawie mamy do czynienia z podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji, zaś sama informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy. Oznacza to, iż organ zobowiązany był rozpoznać wniosek o udostępnienie wskazanych we wniosku informacji w trybie ustawy poprzez udzielenie żądanej informacji lub odmowę jej udostępnienia, ewentualnie w innych formach przewidzianych przez przepisy ustawy. Na gruncie ustawy udostępnienie informacji publicznej następuje bowiem co do zasady bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w tym terminie, podmiot obowiązany powiadamia o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p..). Z kolei, jeśli podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku albo wycofa wniosek (art. 15 ust. 2 ustawy).

Z akt sprawy wynika, że wniosek o udostępnienie informacji publicznej skarżący złożył w dniu 24 stycznia 2018 r. Zdaniem Sądu wniosek ten został złożony prawidłowo.

W ustawie o dostępie do informacji publicznej nie ma wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku (poza utrwaleniem go w formie pisemnej) a w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ustalono, że za wniosek pisemny uznać również należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną (e- mail) i to nawet wtedy, gdy do jego autoryzacji nie zostanie użyty podpis elektroniczny (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1277/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec prawnej dopuszczalności wnoszenia podań drogą elektroniczną do obowiązków organów administracji publicznej należy zapewnienie prawidłowego funkcjonowania systemów służących do komunikacji z tymi organami.

Art. 16 ust. 1a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (DZ.U. z 2014 r., poz. 1114) wskazuje, że podmiot publiczny (Wójt należy do kręgu podmiotów z art. 2 ust. 1 pkt 1 tej ustawy) udostępnia elektroniczną skrzynkę podawczą, spełniającą standardy określone i opublikowane na ePUAP przez ministra właściwego do spraw informatyzacji, oraz zapewnia jej obsługę. Zgodnie z art. 3 pkt 17 powołanej ustawy elektroniczna skrzynka podawcza to dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego a stosownie do art. 3 pkt 13 elektroniczna platforma usług administracji tj. ePUAP to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet. System ePUAP, stanowi bezpieczne środowisko przekazywania dokumentów w ramach systemu, którego administratorem jest minister właściwy ds. informatyzacji – a przekazywanie danych i dokumentów odbywa się między kontami użytkowników tego systemu (zob. G. Szpor, K. Wojsyk, Komentarz do art. 16 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, LexOnline). Elektroniczna skrzynka podawcza zapewnia, że proces przekazywania dokumentów, potwierdzeń ich przedłożenia i przesyłania potwierdzeń doręczenia odbywa się w bezpiecznym środowisku. Elektroniczna skrzynka podawcza nie jest kontem pocztowym, a pewnym kompleksowym, konfigurowalnym podsystemem, posiadającym indywidualną, unikatową nazwę tworzoną przez podmiot zakładający konto na Epuap (zob. G. Szpor, K. Wojsyk, Komentarz do art. 16 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, LexOnline).

Od grudnia 2013 r. Elektroniczna Platforma Usług Administracji Publicznej (ePUAP) jest wyposażona w niezbędne mechanizmy pozwalające na automatyczną instalację skrzynki oraz formularza pisma ogólnego, tworzącego się na podstawie wzoru numer [...] (zob. G. Szpor, K. Wojsyk, Komentarz do art. 16 ustawy o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne, LexOnline).

Z kolei, do obowiązków organu administracji publicznej, który pomimo istniejącego obowiązku, nie posiada elektronicznej skrzynki podawczej na platformie ePUAP należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej organu aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 września 2015 r., sygn. akt I OSK 1968/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Tym bardziej, że z § 9 ust. 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 września 2011 r. w sprawie sporządzania i doręczania dokumentów elektronicznych oraz udostępniania formularzy, wzorów i kopii dokumentów elektronicznych podmiotom publicznym (DZ.U. nr 206, poz. 1216 ze zm.) wynika, że przesyłki skierowane na adres poczty elektronicznej podmiotu publicznego traktuje się jako przesyłki złożone w trybie niewymagającym potwierdzenia wniesienia podania. Podanie bowiem do powszechnej wiadomości adresu poczty elektronicznej przez organ należy traktować jako jego zobowiązanie, że wiadomości wysłane na ten adres będą odbierane (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15, orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednostka ma prawo działać w zaufaniu do władzy publicznej i oczekiwać, że skoro organ podaje do publicznej wiadomości adres swojej poczty elektronicznej to będzie odbierał listy skierowane na ten adres, w tym także trafiające do "skrzynki SPAM" (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 2897/15, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wadliwe działanie systemu komputerowego skutkujące błędnym zakwalifikowaniem wiadomości zawierającej wniosek skarżącego jako "SPAM", nie usprawiedliwia organu. Jak bowiem podkreśla się w orzecznictwie sądowym, do obowiązków organu administracji publicznej, jak też i innych podmiotów wykonujących zadania publiczne, należy taka konfiguracja poczty elektronicznej, w tym filtrów antyspamowych, oraz takie zorganizowanie obsługi technicznej poczty elektronicznej, aby zapewnić bezproblemowy i niezwłoczny odbiór przesyłanych na ten adres podań, wobec prawnej dopuszczalności ich wnoszenia także drogą elektroniczną. Jednostka ma bowiem prawo działać w zaufaniu do podmiotu podającego publicznie adres i oczekiwać, że skoro podany zostaje do publicznej wiadomości adres poczty elektronicznej, to kierowana na ten adres poczta będzie odbierana, w tym także trafiająca do "skrzynki SPAM" (czy przekierowana automatycznie na inne konto). Odmienne zapatrywanie czyniłoby w praktyce prawo do wnioskowania o informację publiczną za pomocą poczty elektronicznej (e-mail) iluzorycznym, którego skuteczność zależna byłaby od arbitralnej woli organu (por. postanowienia NSA z dnia 10 września 2015 r., sygn. I OSK 1968/15 i z dnia 3 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 1940/15 – dostępne w CBOSA).

Skutki trudności, błędów czy nieprawidłowości w zakresie kształtowania i obsługiwania przez organy administracji publicznej oficjalnych systemów służących do komunikacji z tymi organami (np. poczty elektronicznej, systemu ePUAP) nie mogą być przerzucane na korzystających z tych systemów (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 1876/15).

Zdaniem Sądu to nie nadawca poczty elektronicznej ma udowodnić, że organ ją otrzymał, ale to organ powinien zorganizować odbiór maili z serwera elektronicznego poczty, żeby nie umknęła organowi żadna wiadomość wpływająca z zewnątrz.

W kontrolowanej sprawie odpowiedź na prawidłowo złożony wniosek została udzielona skarżącemu pisemnie 28 lutego 2018 r., a więc z uchybieniem 14 – dniowego terminu z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., po wniesieniu skargi na bezczynność i z wyjątkiem żądania sformułowanego w pkt 8 odpowiada ona treści wniosku.

Udzielone odpowiedzi na żądania zawarte we wniosku zalegają w aktach organu i tak:

- pkt 1 – k. 33;

- pkt 2 – k. 32 i k. 31;

- pkt 3 – k. 30 i k. 29;

- pkt 4 – k. 28 i k. 27;

- pkt 5 – k. 26 i k. 20;

- pkt 6 – k. 19;

- pkt 7 – k. 18;

- pkt 9 – k. 26, k. 12 i k. 13;

- pkt 10 – k. 26;

- pkt 11 i 12 – k. 26 i k. 11 i k. 10.

Wbrew stanowisku organu żądanie sprecyzowanie w pkt 8 wniosku z dnia 24 stycznia 2018 r. następującej treści – "w związku z poniesionym kosztem naprawy uszkodzonego stadionu na kwotę 4 000 zł proszę o skan protokołu potwierdzającego w/w uszkodzenia oraz skan dokumentu z odbioru robót po naprawie".

W odpowiedzi na to żądanie organ nadesłał skarżącemu notę księgową wystawioną przez ZKS N.J. dla Gminnego Ośrodka Kultury na kwotę 4 000 zł tytułem zwrotu kosztów naprawy uszkodzeń na stadionie po dniach [...] 2017 r. (k. 17) oraz umowę z ZKS N. J. z dnia 27 czerwca 2017 r. (k. 16). Z umowy tej wynikało:

- § 4, że " odbiór przedmiotu umowy nastąpi najpóźniej w dniu 14 lipca 2017 r., po sporządzeniu stosownego protokołu odbioru. Protokół odbioru potwierdza, że odbiór rzeczy, o których mowa w § 1 niniejszej umowy, dokonany został po zapoznaniu się przez ZKS N.z ich stanem faktycznym i że nie wnosi on w tym zakresie żadnych zastrzeżeń",

- w § 7 umowy stwierdzono, że po 14 lipca 2017 r. "GOK J. obowiązany jest zwrócić ZKS N. rzeczy w stanie niepogorszonym, jednakże GOK J. nie ponosi odpowiedzialności za zużycie będące następstwem prawidłowego używania, tj. używania zgodnie z celem niniejszej umowy. Zwrot rzeczy wymaga sporządzenia odpowiedniego protokołu odbioru".

Sama nota księgowa i umowa z dnia 27 czerwca 2017 r. nie zawierają odpowiedzi na żądanie wniosku w tej części. Organ nie poinformował skarżącego czy w ogóle żądane dokumenty istnieją, czy zostały sporządzone.

W sytuacji, gdyby ich nie sporządzono, organ nimi nie dysponował, właściwą formą załatwienia wniosku byłoby poinformowanie skarżącego o tych okolicznościach.

W wypadku posiadania żądanych dokumentów należałoby je skarżącemu udostępnić, chyba że zachodziłyby przesłanki do wydania decyzji administracyjnej.

Zaniechanie organu oznacza, że zarówno na datę złożenia skargi jak i wyrokowania organ pozostawał w części dotyczącej żądania wniosku w pkt 8 w bezczynności – w związku z czym do jego załatwienia w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a.).

W pozostałej części odpowiedź na wniosek został udzielona po wniesieniu skargi, z oczywistym uchybieniem terminu z art. 13 u.d.i.p.

Żądanie dotyczące zatwierdzenia żądanych dokumentów przez głównego księgowego organu Sąd uznał za niedopuszczalny element uzupełniający wniosku, nie mający wpływu na możliwość jego rozpoznania. Organ udostępnia informację w sytuacji braku podstaw do odmowy, czy braku informacji najczęściej w formie dokumentu, którym dysponuje. Nie prowadzi żadnego postępowania mającego za cel uwiarygodnienie udzielonej informacji. W tym znaczeniu Sąd uznał, że udostępnione skarżącemu dokumenty odpowiadały treści wniosku (za wyjątkiem żądania z pkt 8).

Przepis art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. przyznaje sądowi administracyjnemu kompetencje do stwierdzenia, że wystąpiła bezczynność lub przewlekłość, jeżeli z uwagi na zakończenie postępowania nie ma już potrzeby wydawania aktu lub dokonania czynności. Ta forma rozstrzygnięcia będzie miała miejsce wówczas, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ załatwi sprawę. W tym przypadku sąd, rozstrzygając sprawę, uwzględni stan istniejący w chwili wniesienia skargi.

Dlatego też Sąd na podstawie powołanego przepisu orzekł jak w pkt II wyroku.

Zgodnie z art. 149 § 1a P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę, jednocześnie stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Przepis § 1a obejmuje wszystkie formy uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, także formę określoną w art. 149 p 1 pkt 3 P.p.s.a., a więc gdy orzeczenie sądu ograniczy się do stwierdzenia, że miała miejsce bezczynność lub przewlekłość postępowania. W ujęciu w/w przepisu obowiązek sądu ustalenia, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa ma zatem szeroki zakres.

Uwzględnienie skargi na bezczynność (pkt I i II wyroku) wiązało się z orzeczeniem w pkt III wyroku, tj. stwierdzeniem, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa.

W sprawie organ nie miał faktycznej możliwości zapoznania się z treścią złożonego w sprawie wniosku w systemie elektronicznym. Na chwilę bowiem tak składania przez skarżącego wniosku o udzielenie, jak i sporządzenie niniejszej odpowiedzi, nie dysponował on możliwością kontroli nad w/w skrzynką. Wobec powyższego, celem umożliwienia faktycznego korzystania z w/w, został złożony do Ministerstwa Cyfryzacji wniosek o interwencyjne nadanie uprawnień administratora lokalnego konta na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej dla Zastępcy Dyrektora GOK (dowód: kserokopia wniosku do Ministerstwa Cyfryzacji o interwencyjne nadanie uprawnień administratora lokalnego konta na elektronicznej Platformie Usług Administracji Publicznej dla Zastępcy Dyrektora GOK wraz z dowodem nadania), co w kontrolowanej sprawie nie miało miejsca. Działania podjęte przez organ, mające na celu umożliwienie korzystania z systemu e – puap i niezwłoczne udzielenie odpowiedzi na wniosek po faktycznym zapoznaniu się z jego treścią, wykluczają możliwość kwalifikowania pozostałej bezczynności jako mającej cechy rażącego naruszenia prawa.

Z powyższych przyczyn Sąd nie wymierzył organowi grzywny, o którą wnioskował skarżący.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.