Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3151/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6, art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.
article: art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 3 lipca 2015 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jerzy Stelmasiak sędzia NSA Małgorzata Miron sędzia del. WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski /spr./ Protokolant asystent sędziego Michał Zawadzki po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej U.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 22 sierpnia 2013 r. sygn. akt IV SA/Po 423/13 w sprawie ze skargi U.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 22 sierpnia 2013 r. – wydanym w sprawie o sygn. akt IV SA/Po 423/13 – Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę U.S. na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] lutego 2013 nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał, iż decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r., nr [...] Wójt Gminy Kotlin - działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm. – określanej dalej jako u.e.l.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – określanej dalej k.p.a.) - orzekł o wymeldowaniu U.S. z pobytu stałego, z budynku położonego w T. pod nr [...].

Postępowanie administracyjne zakończone w I instancji powyższą decyzją zostało wszczęte na wniosek T.S. (właściciela budynku). W wyniku przeprowadzonego postępowania Wójt ustalił, że właściciel budynku położonego w T. pod nr [...] w piśmie z dnia 4 grudnia 2011 r. oświadczył, że U.S. nie przebywa w miejscu stałego zameldowania od około maja 2011 r. Obecnie zamieszkuje w W. przy ul. B. nr [...]. Natomiast U.S. przesłuchana w dniu 14 grudnia 2012 r. zeznała, że budynku położonego w T. pod nr [...] nie opuściła dobrowolnie. Przymusowo wyszła z domu dnia 6 września 2011 r., ponieważ jej życie było zagrożone ze strony państwa B. (rodzina zamieszkująca w spornym budynku). Strona twierdziła, że pozostawiła cały swój dobytek w opuszczonym domu. Przesłuchana w tym samym dniu w charakterze świadka E.B. zeznała, że strona ostatni raz w budynku przebywała we wrześniu 2011 r. Ponadto dom opuściła dobrowolnie zabierając część rzeczy i przedmiotów ze sobą, a niewielką jedynie część pozostawiając na miejscu. Przesłuchana również w tym samym dniu w charakterze świadka A.Z. zeznała, że U. S. przyjeżdża ją odwiedzać. Ponadto zdarza się, że nocuje w budynku położonym w W. przy ul. B. nr [...]. Przeprowadzone w dniu 11 stycznia 2013 r. oględziny budynku położonego w T. pod nr [...] nie potwierdziły faktu by strona zamieszkiwała w nim. Znaleziono część rzeczy należących do wyżej wymienionej osoby, które określić należy jako zbędne do życia codziennego. Strona przyznała, że od ponad roku nie zamieszkuje w spornym budynku.

Zdaniem organu I instancji, przeprowadzone postępowanie wyjaśniające potwierdziło w sposób niebudzący wątpliwości fakt, że U. S. nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Oceny stanu faktycznego dokonano na podstawie zebranych materiałów dowodowych. Dowody te uznane zostały przez organ orzekający za wiarygodne, ponieważ w pełni odzwierciedlają stan faktyczny. W ocenie organu wypełnione zostały przesłanki zawarte w art. 15 ust. 2 u.e.l.

Odwołanie od powyższej decyzji pismem z dnia 31 stycznia 2013 r. wniosła U. S. wskazując, że w budynku położonym w T. pod nr [...] znajduje się jej centrum życiowych interesów, ponieważ dom położony w W. sprzedała, przeznaczając uzyskane środki na wspólne życie z mężem. Decyzja z dnia [...] stycznia 2013 r. – w ocenie odwołującej – skazuje ją na bezdomność. Odwołująca opisała również swoją sytuację rodzinną, akcentując zaistniały pomiędzy nią a rodziną jej męża konflikt.

Wojewoda Wielkopolski wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Wójta Gminy Kotlin z [...] stycznia 2013 r.

W uzasadnieniu organ II instancji opisując stan faktyczny sprawy podkreślił, że za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania albo o eksmisję, umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne.

Za niesporne w rozpatrywanej sprawie organ II instancji uznał, że odwołująca wyprowadziła się z mieszkania w T. w 2011 r. i od tego czasu w nim nie zamieszkuje, a zatem doszło do opuszczenia miejsca stałego pobytu. Odwołująca po wyprowadzeniu się ze spornego mieszkania, nigdy już w nim nie zamieszkała, nie skorzystała też z przysługujących jej środków zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, jak powództwo posesoryjne, czy żądanie eksmisji z należnego jej lokalu zajmujących go osób. Nie wykazała też w sposób przewidziany prawem, tj. orzeczeniem właściwego organu, że została zmuszona do opuszczenia spornego lokalu. Sytuacja ta jest zatem równoznaczna z dobrowolnym opuszczeniem miejsca stałego pobytu.

Wojewoda zwrócił również uwagę na wyjaśnienia złożone przez odwołującą do protokołu w dniu 14 grudnia 2012 r. z których wynika, że wystąpiła ona do Wójta o przydział mieszkania, co może dowodzić, że nie zamierza powrócić do miejsca stałego zameldowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyżej wskazaną decyzję Wojewody z dnia [...] lutego 2013 r. wniosła U. S. pismem z dnia 25 marca 2013 r. , domagając się jej uchylenie jako naruszającej prawo oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca zanegowała stan faktyczny przedstawiony w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji podkreślając, że nie opuściła dobrowolnie miejsca zamieszkania. Skarżąca zwróciła również uwagę, że Wojewoda wskazał w wydanej decyzji nieobowiązujący od 1 stycznia 2013 r. art. 15 ust. 2 u.e.l.

Oddalając powyższą skargę Sąd podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez organy obu instancji, przyjmując je za własne oraz czyniąc podstawą prowadzonych rozważań. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy organy ustaliły w sposób niewątpliwy, że skarżąca nie koncentruje swojego życia we wskazanym powyżej lokalu mieszkalnym. Sama skarżąca podczas oględzin budynku znajdującego się pod nr [...] w T., które miały miejsce 11 stycznia 2013 r. przyznała, że nie przebywała w nim od ponad roku. Tak samo w skardze skarżąca przyznała, że w powyżej wskazanym domu nie zamieszkuje, podkreślając jednocześnie, iż dzieje się tak ze względu na agresywne zachowanie rodziny męża.

Następnie Sąd I instancji powołał przepisy prawa materialnego będące podstawą rozstrzygnięcia, a mianowicie art. 15 ust. 1 u.e.l. zgodnie z którym na osobie, która opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące, spoczywa obowiązek wymeldowania się w organie gminy, właściwym ze względu na dotychczasowe miejsce jej pobytu, najpóźniej w dniu opuszczenia tego miejsca. W przypadku zaniechania tego obowiązku, stosownie do art. 15 ust. 2 u.e.l. organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego.

W ocenie Sądu I instancji w rozpoznawanej sprawie wykazane zostało w sposób niewątpliwy, że skarżąca nie koncentruje centrum swoich życiowych interesów w lokalu mieszkalnym położonym w T. pod nr [...], tzn. nie przebywa w nim regularnie, nie nocuje, nie spożywa posiłków. Jak trafnie zauważył organ II instancji, fakt posiadania w lokalu mieszkalnym swoich rzeczy oraz innych ruchomości, nie prowadzi automatycznie do wniosku, że przesłanka opuszczenia lokalu nie została spełniona. Jeżeli całokształt zachowania skarżącej wskazuje, że lokal w którym jest na stałe zameldowana przestał być tego rodzaju miejscem koncentracji jej interesów życiowych, wówczas przesądzającego znaczenia nie można nadawać okoliczności pozostawienia w tym lokalu niektórych przedmiotów należących do skarżącej. Z kolei akcentowany przez skarżącą konflikt z właścicielem budynku nie mógł mieć przesądzającego znaczenia dla uznania, że skarżąca nie opuściła miejsca stałego pobytu. Jeżeli skarżąca nie skorzystała z przysługujących jej w trybie cywilnoprawnym środków zmierzających do swobodnego dostępu do mieszkania, to dla postępowania prowadzonego w przedmiocie wymeldowania nie mógł odegrać przesądzającego znaczenia ewentualny konflikt jaki zaistniał pomiędzy nią a pozostałymi mieszkańcami. Sąd I instancji podzielił wyrażony w orzecznictwie pogląd, że za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 u.e.l. należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu, ale także sytuację w której osoba dotychczas zameldowana została usunięta z lokalu i nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do niego ( por. wyrok NSA z 9 maja 2012 r., sygn. akt II OSK 299/11, lex nr 1252007, wyrok NSA z 19 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 771/11, lex nr 1252181, wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1369/11, lex nr 1291933). W niniejszej sprawie skarżąca nie skorzystała z takich środków przyznając dodatkowo, że postępowanie w sprawie znęcania się nad nią przez krewnych męża zostało umorzone.

Sąd I instancji odnosząc się do sformułowanego w skardze zarzutu dotyczącego naruszenia art. 15 ust. 2 u.e.l. uznał, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. Skarżąca błędnie wskazała, że przepis ten nie obowiązuje od 1 stycznia 2013 r. Ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz niektórych innych ustaw ( Dz.U. 2012 r., poz. 1407), z dniem 31 grudnia 2012 r. uzyskał on nowe brzmienie. Nowelizacja art. 15 ust. 2 u.e.l. nie miała wpływu na treść decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. oraz z dnia [...] lutego 2013 r., które zostały podjęte na podstawie nowego stanu prawnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd I instancji - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm. – określanej dalej jako p.p.s.a.) - oddalił skargę.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła U. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając jednocześnie :

1. naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 15 ust. 2 u.e.l. poprzez błędne przyjęcie, że dobrowolnie opuściła mieszkanie w T. pod nr [...] i spełnione zostały ustawowe przesłanki do wymeldowania jej z tego mieszkania przez organ administracyjny;

2. naruszenie przepisów postępowania tj.:

a) przepisu art. 135 p.p.s.a. w związku z pkt. 1 skargi, z uwagi niepodjęcie działań mających na celu usuniecie stanu niezgodnego z prawem przez utrzymanie w mocy decyzji wydanej z naruszeniem prawa;

b) przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i oddalenie skargi w całości w sytuacji, gdy organy administracyjne naruszyły przepisy postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7 k.p.a. i nie wyjaśniły dokładnie wszystkich okoliczności przedmiotowej sprawy oraz w sposób wyczerpujący nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego oraz dokonanie błędnej oceny przez WSA prowadzonego przez organy administracyjne postępowania o wymeldowaniu i dokonanej przez organy administracyjne oceny zebranego w sprawie materiału, z uwagi na błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 15 ust. 2 u.e.l., a naruszeń tych WSA nie dostrzegł rozpoznając sprawę.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie i uwzględnienie skargi, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego, z uwzględnieniem nieopłaconych nawet w części kosztów zastępstwa procesowego pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca podkreśliła, iż organy administracji nie przeprowadziły w sposób pełny i kompleksowy postępowania dowodowego zgodnie z art. 7 k.p.a., nie wyjaśniając, czy rzeczywiście opuszczenie zajmowanego lokalu w T. nr [...] przez nią było dobrowolne, a oceniając materiał dowodowy nie odniesiono się np. do dowodu z jej zeznań w części wskazującej na zawiadomienie organów ścigania o jej "wyrzuceniu" z lokalu w T. nr [...] przez krewnych jej męża, jak również o znęcaniu się nad skarżącą przez członków rodziny męża i groźbach kierowanych pod jej adresem. Organy obu instancji przyjęły, iż brak ze strony skarżącej skorzystania ze środków prawnych w postaci powództwa o przywrócenie utraconego posiadania, czy powództwa o eksmisję osób zagrażających życiu i zdrowiu skarżącej, a przebywających w mieszkaniu w T. nr [...] należy interpretować jako zachowanie skarżącej zrównane z "dobrowolnym" opuszczeniem mieszkania. Z takim stanowiskiem w ocenie skarżącej nie sposób się zgodzić, gdyż nie poczyniła powyższych kroków prawnych wyłącznie z braku świadomości prawnej w tym zakresie. Na poparcie stanowiska, iż skarżąca nie godziła się z wyrzuceniem jej z mieszkania, a także, że okazywała zamiar powrotu do niego świadczy fakt, iż skarżąca skorzystała z jedynego dostępnego dla niej w tym momencie środka i zawiadomiła o całej sytuacji związanej z wyrzuceniem jej z mieszkania organy ścigania. Pominięcie tej części zeznań skarżącej i niewyjaśnienie kwestii podejmowania przez nią działań zmierzających do wprowadzenia jej do mieszkania powoduje, że w ocenie skarżącej naruszone zostały zarówno przepis art. 7 k.p.a., jak i art. 15 ust. 2 u.e.l. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie oraz przyjęcie, że U. S. dobrowolnie opuściła mieszkanie w T. pod nr [...] i spełnione zostały ustawowe przesłanki do wymeldowania jej z tego mieszkania przez organ administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Podkreślić przy tym należy, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. ( a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarżąca formułuje zarzuty wskazujące zarówno na naruszenie prawa materialnego, jak też na naruszenie przepisów postępowania. Przedmiot obu rodzajów zarzutów, jak i kierunek ich argumentacji pozostaje jednak w ścisłym związku, koncentrując się zasadniczo wokół postanowień art. 15 ust. 2 u.e.l., których błędna wykładania i zastosowanie doprowadziło do nieprawidłowej oceny przez Sąd I instancji dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Mając zatem na względzie powyższy związek treściowy, sformułowane w niniejszej skardze kasacyjnej zarzuty poddane winny zostać kontroli kasacyjnej łącznie, w kontekście naruszenia prawa materialnego. Dopiero wynik tego aspektu kontroli kasacyjnej może zostać nałożony na ocenę zarzutu naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy.

Podstawę wydania decyzji o wymeldowaniu osoby zameldowanej na pobyt stały lub czasowy stanowi art. 15 ust. 2 u.e.l. , zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania.

Zasadniczym elementem decydującym o możliwości wymeldowania jest trwałość oraz dobrowolność opuszczenia miejsca pobytu stałego ( por. wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 476/08, wyrok NSA z dnia 2 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 67/08, wyrok NSA z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1569/07, wyrok NSA z dnia 11 kwietnia 2008 r. , sygn. akt II OSK 389/07).

Opuszczenie lokalu można uznać za dobrowolne i trwałe, jeżeli wynikało ono z nieskrępowanej woli przeniesienia swoich interesów życiowych w inne miejsce. Przepis art. 6 ust. 1 u.e.l. stanowi bowiem, że pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Przesłanki te winny być stwierdzone na podstawie obiektywnie istniejących okoliczności faktycznych, z których taki wniosek da się logicznie wyprowadzić, nie jest tu zatem wystarczające subiektywne formułowanie woli przez osobę zainteresowaną.

Przez dobrowolność rozumie się nie tylko opuszczenie lokalu z własnej woli, tj. bez przymusu, ale także sytuację, w której, niezależnie od okoliczności opuszczenia lokalu, opuszczający lokal nie podejmuje żadnych działań zmierzających do przywrócenia możliwości przebywania w lokalu (por. wyrok NSA z 6 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 401/06, wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 389/07, wyrok NSA z 7 grudnia 2005 r., sygn. akt II OSK 302/05 ). Stąd też za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu wbrew swej woli, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Takimi środkami są roszczenia cywilnoprawne. Nieskorzystanie z nich we właściwym czasie, jak również sytuacja, gdy nie odniosły one zamierzone skutku powoduje, że zachodzą podstawy do wymeldowania, skoro jego przesłanką jest fakt niezamieszkiwania w lokalu ( por. wyrok NSA z dnia 10 maja 2007 r. , sygn. akt II OSK 722/06, wyrok NSA z dnia 12 kwietnia 2001 rok, sygn. akt V SA 3078/00; wyrok NSA z dnia z dnia 15 lutego 2002 roku, sygn. akt II SA/Po 1942/00 , wyrok NSA z dnia 25 października 2005 r. , sygn. akt II OSK 127/05 ).

W kontekście powyższych rozważań należało uznać, iż Sąd I instancji właściwie zinterpretował art. 15 ust. 2 u.e.l. i prawidłowo zastosował ten przepis do ustalonego stanu faktycznego, przy czym zakres niezbędnych ustaleń wyznaczył powołany przepis prawa materialnego. Ponadto ustalenia te zostały poczynione z zachowaniem zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 k.p.a., który stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Z tych ustaleń wynika bowiem w sposób jednoznaczny, iż skarżąca – co sama przyznała - w chwili wydawania decyzji o wymeldowaniu od ponad roku nie zamieszkiwała w spornym lokalu, ani też nie skorzystała ze środków prawnych umożliwiających jej przywrócenie utraconego posiadania. Przy czym w tym zakresie skarżąca nie może tłumaczyć się nieznajomością prawa, czy brakiem środków koniecznych dla uzyskania porady prawnej lub ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika, a następnie uruchomienia stosownego postępowania. Zwrócić bowiem należy uwagę, iż przepisy procedury cywilnej ( art. 117 i nast. ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego – Dz. U nr 43, poz. 296 ze zm. i art. 101 i nast. ustawy z dnia z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – Dz. U z 2010 r. Nr 90, poz. 594 ze zm.) przewidują możliwość udzielania pomocy prawnej z urzędu oraz zwolnienia od kosztów sądowych i to jeszcze przed wytoczeniem sprawy.

Ponadto skarżąca - powołując się w skardze kasacyjnej - w jej ocenie na istotną okoliczność zawiadomienie organów ścigania o znęcaniu się nad nią przez członków rodziny męża, jednocześnie pomija, iż postępowania to zostało umorzone, na co trafnie zwrócił uwagę Sąd I instancji, a co świadczy, iż nie wykazano żadnej sytuacji, w której doszło do przymusu opuszczenia lokalu przez skarżącą.

Należy w tym miejscu również podkreślić, iż nałożenie na organy prowadzące postępowanie administracyjne obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego nie zwalnia strony postępowania od współudziału w realizacji tego obowiązku. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy nieudowodnienie określonej czynności faktycznej może prowadzić do rezultatów niekorzystnych dla strony ( por. wyrok NSA z dnia 26 października 1984 r., II SA 1205/84, ONSA 1984, z. 2, poz. 98 ). Skarżącą w toku postępowania administracyjnego nie wykazała się. żadną aktywnością dowodową w tym zakresie.

Dlatego też Sąd I instancji prawidłowo oddalił skargę zgodnie z art. 151 p.p.s.a. , a tym samym niezasadny jest zarzut naruszenia tego przepisu, jak i zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 c p.p.s.a., którego zresztą Sąd nie mógł naruszyć "poprzez niewłaściwe zastosowanie" - jak formułuje to autor skargi kasacyjnej - skoro go nie stosował.

Podobnie rzecz się ma z zarzutem naruszenia art. 135 p.p.s.a. Przepis ten ma bowiem zastosowanie jedynie w razie uwzględnienia skargi. Ponadto naruszenie art. 135 p.p.s.a. nie może być przedmiotem skutecznego zarzutu skargi kasacyjnej, ponieważ wspomniany przepis uprawnia sąd administracyjny, a nie wnoszącego skargę na ściśle określony akt lub czynność organu administracji publicznej ( por. wyrok NSA z 12 marca 2013 r. , sygn. akt I OSK 1199/12, wyrok NSA z dnia 11 grudnia 2014 r. , sygn. akt II GSK 1979/13, wyrok NSA z dnia 28 lipca 2004 r. , sygn. akt OSK 678/04). W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji uznał, że organy nie dopuściły się naruszenia prawa i oddalił skargę, co powoduje, że zarzut naruszenia powołanego przepisu nie może odnieść zamierzonego skutku.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za niemającą usprawiedliwionych podstaw i zgodnie z art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi ustanowionemu z urzędu wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż to wynagrodzenie, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461), pełnomocnik powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu stosowne oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie (por. wyrok NSA z 23 lutego 2011 r., I OSK 195/11.