Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 485/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1, art. 82, art. 85 ust. 2 pkt 1lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 199 poz 1227
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Grossmann ( spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Donata Starosta Protokolant st. sekr. sąd. Krystyna Pietrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 września 2012 r. sprawy ze skargi M. N., H. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz Skarżących M. N., H. N. solidarnie 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych


UZASADNIENIE

Dnia [...] marca 2012 r. Burmistrz [...] (dalej: "Burmistrz") – działając na podstawie art. 71, art. 75 ust. 1 pkt 4, art. 80 ust. 1 i art. 82 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227, z późn. zm.; dalej: ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku", w skrócie "u.u.i.ś.") oraz § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397, z późn. zm.; dalej: "Rozporządzenie z 2010 r.") – wydał na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "Wnioskodawca" lub "Inwestor") decyzję "o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia", nr [...], mocą której orzekł "wyrazić zgodę na realizację przedsięwzięcia oraz uzgodnić pozytywnie raport oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" dotyczące budowy "Zespołu Elektrowni Wiatrowych [...]", składającego się z [...], zlokalizowanych na [...].

W decyzji tej Burmistrz określił warunki wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji lub użytkowania przedsięwzięcia, w tym m.in. współrzędne posadowienia siłowni w układzie 2000 z zastrzeżeniem dopuszczalności przesunięcia każdej z elektrowni wiatrowych o odległość 30 m w stosunku do uzgodnionych współrzędnych, oraz wymagania dotyczące ochrony środowiska konieczne do uwzględnienia w projekcie budowlanym. Stwierdził, że nie zachodzi potrzeba określenia wymogów w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych oraz w zakresie transgranicznego oddziaływania na środowisko; nie nałożył obowiązku wykonania kompensacji przyrodniczej; nie stwierdził konieczności zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko; ocenił, że nie zachodzi konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania oraz nie stwierdził konieczności przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Nałożył natomiast obowiązek przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając jej zakres – obejmujący ornitologiczny i chiropterologiczny monitoring poinwestycyjny oraz kontrolne pomiary poziomów hałasu na najbliższych terenach objętych ochroną akustyczną – oraz terminy jej wykonania i przedstawienia wyników. Do decyzji została załączona charakterystyka przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu Burmistrz wskazał, że wniosek Inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji wpłynął w dniu [...] sierpnia 2010 r. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. organ nałożył na Wnioskodawcę obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "raport") i określił jego zakres. Raport został przedłożony w dniu [...] września 2011 r. i w toku postępowania pozytywnie uzgodniony przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. (pismo z dnia 20 grudnia 2011 r. ) oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] (pismo z dnia 21 grudnia 2011 r.). Zapewniono udział społeczeństwa poprzez powiadomienie stron o wszczęciu postępowania, poinformowanie społeczeństwa o możliwości zapoznania się z treścią raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz o 21-dniowym terminie składania ewentualnych uwag i wniosków, poprzez wywieszenie stosownych informacji na tablicach ogłoszeń w urzędzie gminy, zawiadomienie stron o zebraniu dowodów i materiałów z zastrzeżeniem siedmiodniowego terminu na możliwość wypowiedzenia się w sprawie. W toku postępowania zastrzeżenia złożył H. N., będący stroną postępowania, który sprzeciwia się budowie elektrowni wiatrowych, ponieważ na wskazanym terenie zamierza wybudować zagrodę wraz z przechowalnią płodów rolnych. Burmistrz wyjaśnił, że analiza wszystkich zebranych podczas postępowania dowodów i materiałów, uwzględniająca dane z raportu pozwala uznać, że eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje emisji zanieczyszczeń do powietrza atmosferycznego oraz nie wpłynie negatywnie na wody powierzchniowe, podziemne i glebę. Według autora raportu zasięg hałasu o poziomie 45 dB nie przekroczy pola 300 m od elektrowni wiatrowej, a poziom hałasu docierający do najbliższej zabudowy zagrodowej nie przekroczy 40 dB. Przedsięwzięcie spowoduje zwiększenie uciążliwości akustycznej w porównaniu do stanu istniejącego, ale w sposób, który nie narusza obowiązujących norm. Organ I instancji ocenił, że wytwarzane pola elektromagnetyczne będą miały wartości znacznie niższe od granicznych dopuszczalnych w środowisku i nie spowodują jakiegokolwiek zagrożenia dla ludzi.

Od opisanej decyzji odwołanie (jednym pismem) złożyli: K. Z., M. N., H. N., P. N. i K. B. Z powołaniem się na zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego oraz rażącego naruszenia przepisów postępowania odwołujący się wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie przez organ odwoławczy co do istoty sprawy poprzez odmowę ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia. Podkreślili, że zaskarżona decyzja nie spełnia wymogów, o których mowa w art. 82 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś. Brakuje w niej zakreślenia Inwestorowi warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, co może doprowadzić do dowolnego korzystania przez inwestora z terenu, a co za tym idzie – zagrażać środowisku. Nadto Burmistrz uchybił ciążącemu na nim obowiązkowi wskazania wymagań koniecznych do uwzględnienia w decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę. Brak ten ponownie może prowadzić do dowolności w dysponowaniu przez Inwestora zasobami środowiska naturalnego, szczególnie że Burmistrz wykluczył ponowienie oceny oddziaływania na środowisko (dalej w skrócie "OOŚ") w postępowaniu o pozwolenie na budowę. Dalej odwołujący się zarzucili, że decyzja Burmistrza powinna ustalać środowiskowe uwarunkowania dla realizacji przedsięwzięcia objętego wnioskiem poprzez podanie parametrów technicznych tychże uwarunkowań, zamiast wyrażać zgodę na realizację przedsięwzięcia lub pozytywnie uzgadniać raport – bo takich rozstrzygnięć ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku nie przewiduje. Zdaniem odwołujących się zaskarżona decyzja Burmistrza nie nadaje się do wykonania chociażby z tej przyczyny, że na jej podstawie nie można jednoznacznie stwierdzić, jaki raport zatwierdza.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: "SKO") – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późn. zm.; dalej: "k.p.a.") – utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu SKO zauważyło, że organ I instancji wprowadził do zaskarżonej decyzji wszystkie warunki określone w uzgodnieniu RDOŚ wskazując, że projekt budowlany nie może naruszać ustaleń decyzji oraz zapisów raportu. Na działkach odwołujących się nie ma zabudowy mieszkaniowej i są to grunty użytkowane rolniczo. W raporcie omówiono wpływ inwestycji na poszczególne elementy środowiska, w tym również na zdrowie ludzi oraz określono poziom hałasu emitowanego przez elektrownię wiatrową oddaloną o 350 m i jest to wartość 35–45 decybeli (dB). Emitowany hałas mieści się w granicach dopuszczalnych poziomów hałasu określonych przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U. Nr 120, poz. 826), które dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej wynoszą: 50 dB (dopuszczalny poziom hałasu dla pory dziennej) oraz 40 dB (dopuszczalny poziom hałasu dla pory nocnej), a dla zabudowy zagrodowej odpowiednio: 55 dB oraz 45 dB. Elektrownie wiatrowe generują również infradźwięki, dla których obecnie w polskim prawie nie ma określonych poziomów, dlatego autorzy raportu posłużyli się poprzednio obowiązującymi progami natężeń wynikającymi z rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 17 czerwca 1998 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz. U. Nr 79, poz. 513), które wynosiły od 102 dB dla częstotliwości środkowych pasm oktawowych 4–31,5 Hz. W raporcie wskazano, że poziom hałasu infradźwiękowego emitowanego przez elektrownie wiatrowe nie różni się istotnie od poziomu hałasu infradźwiękowego tła. Organ odwoławczy zaznaczył też, że w raporcie autorzy raportu powołali się na raport Światowej Organizacji Zdrowia z 2004 r. stwierdzający, że energetyka wiatrowa jest najbardziej łagodnym sposobem wytwarzania energii elektrycznej z punktu widzenia szkodliwego wpływu na ludzkie.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli M. i H. małżonkowie N. (dalej: "Skarżący"). Powołując się na zarzuty naruszenia:

1) art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. – poprzez niedokonanie własnych ustaleń faktycznych i prawnych oraz zaniechanie tzw. negatywnego uzasadnienia decyzji polegającego na tym, że na organie ciąży obowiązek wskazania przyczyn i powodów, dla których dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej; organ ograniczył się jedynie do wyliczenia zarzutów i uwag innych stron postępowania odstępując od ich analizy i konfrontacji z materiałem dowodowym. Nadto organ nie uwzględnił zgłoszonych uwag w zakresie negatywnych skutków na etapie budowy i funkcjonowania farmy wiatrowej, zdrowia i życia ludzi, uwag środowiskowych;

2) art. 84 § 1 k.p.a. – poprzez niewystąpienie do biegłych w zakresie energetyki i środowiska o wydanie opinii na okoliczność zbadania, czy planowana inwestycja wymaga zastosowania przepisu § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 z późn. zm.; dalej: "Rozporządzenie RM z 2004 r."), a to wobec braku pełnej informacji o zabezpieczeniu przedsięwzięcia przed negatywnymi oddziaływaniami infradźwięków – oraz naruszenie § 2 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia z 2004 r.;

3) art. 107 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji nakładającej na inwestora obowiązki wynikające bezpośrednio z mocy prawa, tj. opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz zleceń przeprowadzenia okresowych pomiarów uciążliwości hałasowej na elewacjach najbliższych budynków w sąsiedztwie;

4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 66 ust. 1 u.u.i.ś. – poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji wydanej w oparciu o raport dotknięty istotnymi brakami, zwłaszcza w zakresie: prawidłowej oceny poziomu emitowanych infradźwięków; norm regulujących pomiary poziomu hałasu; analizy migotania cienia; oceny oddziaływań skumulowanych planowanego przedsięwzięcia z innymi przedsięwzięciami, m.in. z planowanymi do realizacji w regionie innymi farmami wiatrowymi, w tym w zakresie efektu barierowego; ewentualnego wpływu przedsięwzięcia na jakość wód powierzchniowych i podziemnych oraz niekorzystnego oddziaływania na faunę;

5) art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 i 10 u.u.i.ś. – poprzez odstąpienie od nałożenia obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny oddziaływania na środowisko w toku dalszego postępowania inwestycyjnego, a to w związku z zastrzeżeniami i wnioskami stron postępowania oraz brakiem akceptacji społeczności lokalnej co do realizacji inwestycji

– Skarżący wnieśli o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji. Podkreślili, że organ nie wyjaśnił ostatecznie kwestii odległości działek Inwestora od najbliższych zabudowań, która zdaniem Skarżących wynosi 350 m, a nie 508 m. Wskazali, że Rada [...] odrzuciła projekt uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który dopuszczał lokalizację elektrowni wiatrowych na terenie gminy. Wyjaśnili, że swą działkę, pozostającą w sąsiedztwie działki, na której ma powstać inwestycja, chcą przeznaczyć na przechowalnię płodów rolnych i pobudować zagrodę, do czego organ w ogóle się nie odniósł. Ponadto zarzucili nieuwzględnienie wpływu farmy na wartość okolicznych nieruchomości, co, zdaniem Skarżących, wydaje się naruszać art. 51 ust. 2 pkt 2, art. 62 ust. 1 pkt 1 i art. 66 ust. 1 pkt 7 u.u.i.ś.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Pismem procesowym z dnia 12 września 2012 r. Inwestor, jako uczestnik postępowania, obszernie odniósł się do zarzutów skargi, uznając je w konkluzji za niezasadne i wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja nie mogła się ostać, aczkolwiek zasadniczo z innych przyczyn niż wskazane w skardze.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; dalej w skrócie "p.p.s.a."), kontrola działalności publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Przedmiotem tak rozumianej kontroli jest w niniejszej sprawie decyzja SKO utrzymująca w mocy wydaną przez Burmistrza decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja SKO została wydana z istotnym naruszeniem prawa materialnego oraz z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a.).

W myśl art. 71 ust. 1 u.u.i.ś. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1), przy czym uzyskanie takiej decyzji jest wymagane dla planowanych: (1) przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; (2) przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Przedmiotowa inwestycja została zaliczona do drugiej grupy przedsięwzięć, z tym że w toku postępowania organ I instancji wykazał się niekonsekwencją w określeniu podstawy prawnej jej zakwalifikowania jako przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W postanowieniu z dnia [...] grudnia 2010 r., nakładającym obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (dalej: "OOŚ"), wskazał na § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia z 2004 r., a to w związku z datą wszczęcia tego postępowania (data wpływu wniosku Inwestora do organu – 27 sierpnia 2010 r.) oraz dyspozycją § 4 Rozporządzenia z 2010 r., w myśl którego do postępowań w sprawie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wszczętych przed dniem wejścia w życie Rozporządzenia z 2010 r. (tj. przed dniem 15 listopada 2010 r.) stosuje się przepisy dotychczasowe. Z kolei określając podstawę prawną decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia organ I instancji przywołał § 3 ust. 1 pkt 6 Rozporządzenia z 2010 r. W tym miejscu należy podkreślić, że to właśnie Rozporządzenie z 2010 r., a nie Rozporządzenie z 2004 r. znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie, pomimo treści zacytowanej wyżej klauzuli intertemporalnej z § 4 Rozporządzenia z 2010 r. Cytowany przepis w zakresie, w jakim przedłuża stosowanie Rozporządzenia z 2004 r. "do spraw wszczętych", na okres po dniu 15 listopada 2010 r. należy bowiem ocenić jako sprzeczny z art. 173 ust. 1 u.u.i.ś., z którego wynika, iż Rozporządzenie z 2004 r. mogło zachować moc obowiązującą najdłużej do dnia 15 listopada 2010 r. – i jako taki nie może być w niniejszej sprawie stosowany.

Wspomnianym wyżej postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r. Burmistrz stwierdził obowiązek przeprowadzenia OOŚ i określił zakres raportu. Informacje zawarte w raporcie, przedłożonym przez Inwestora w dniu [...] września 2011 r., były następnie wyjaśniane i uzupełniane co najmniej: na wezwanie PPIS (pismo PPIS z dnia [...] listopada 2011 r.; w aktach adm. I Inst.) – przez Inwestora pismem z dnia [...] listopada 2011 r. (w aktach adm. I Inst.) oraz przez Burmistrza pismem z dnia[...] grudnia 2011 r. (w aktach adm. I Inst.), a także na wezwanie RDOŚ (pismo RDOŚ z dnia [...] listopada 2011 r.; w aktach adm. I Inst.) – przez Inwestora pismem z dnia [...] listopada 2011 r. (wzmiankowanym w uzasadnieniu postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ z dnia [...] grudnia 2011 r.). Tego ostatniego pisma Inwestora nie ma w przekazanych Sądowi aktach administracyjnych organu I instancji. Oznacza to, że wbrew dyspozycji art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Burmistrz wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, orzekał w istocie na podstawie niepełnego, a co za tym idzie także niewyczerpująco rozpatrzonego materiału dowodowego istotnego dla sprawy – bo w szczególności bez ostatecznej (wyjaśnionej i uzupełnionej) wersji raportu, czyli dokumentu mającego najbardziej doniosłe znaczenie i stanowiącego najistotniejszy dowód w przeprowadzaniu OOŚ (por. B. Rakoczy, Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku (...). Komentarz, Warszawa 2010, s. 187).

Z uwagi na powyższe uchybienia doszło zarazem do naruszenia art. 61 ust. 2 u.u.i.ś., z którego wynika, że to organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach – a więc w niniejszej sprawie Burmistrz, a nie RDOŚ, który w tym przypadku jest jedynie organem uzgadniającym – przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Istotnym elementem tej oceny jest zaś weryfikacja raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (zob. art. 3 ust. 1 pkt 8 lit. b u.u.i.ś.). Nie sposób wywiązać się należycie z tego obowiązku nie dysponując ostateczną (uzupełnioną) wersją raportu.

Z tego samego powodu Burmistrz uchybił również obowiązkowi należytego rozpatrzenia i weryfikacji uzgodnień dokonanych przez RDOŚ. Obowiązek taki wynika z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. b tiret drugie u.u.i.ś., gdyż przepis ten nakłada na organ I instancji obowiązek zamieszczenia w uzasadnieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach informacji, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie uwzględnione m.in. uzgodnienia RDOŚ. Jest jasne, że taka informacja musi zostać poprzedzona stosowną, prawidłowo przeprowadzoną analizą uzgodnień, zaś taka analiza nie jest możliwa bez dysponowania przez organ I instancji aktualnym, pełnym zakresem raportu oraz wyjaśnień przedstawionych RDOŚ przez Inwestora.

Z akt administracyjnych sprawy nie wynika również, aby uzupełniona na wezwanie RDOŚ wersja raportu przekazana została do zaopiniowania PPIS, zobowiązanemu wydać w tej sprawie opinię (sanitarną). Powyższe oznacza, że nienależycie przeprowadzony został również proces opiniowania warunków realizacji przedsięwzięcia przez PPIS. Skoro bowiem przepis art. 77 ust. 2 pkt 2 u.u.i.ś. wymaga, aby organ występujący o opinię przedłożył organowi opiniującemu raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, to jest oczywistym, że chodzi tu o raport zaktualizowany (ze wszystkimi uzupełnieniami i wyjaśnieniami do niego), i że prawidłowe zaopiniowanie może nastąpić tyko na podstawie takiego raportu.

Z akt sprawy nie wynika również, aby SKO, kontrolując w ramach rozpatrywania odwołania od decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach także postanowienie uzgadniające RDOŚ (art. 142 k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 7 u.u.i.ś.), dysponowało aktami (kopią akt) postępowania uzgodnieniowego (wyjaśniającego) przeprowadzonego przez ten ostatni organ. Oznacza to naruszenie zasady dwuinstancyjności, statuowanej w art. 15 k.p.a., oraz przepisów art. 136 a contrario w zw. z art. 144 k.p.a., z których wynika, że dokonując kontroli instancyjnej organ odwoławczy przede wszystkim opiera się na materiale dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy przez organ I instancji (tu odpowiednio także: przez organ uzgadniający, tj. RDOŚ), co oznacza, że powinien tymi aktami w toku rozpatrywania odwołania fizycznie dysponować.

Powyższe uchybienia proceduralne, stwierdzone przez Sąd niezależnie od zarzutów skargi (art. 134 p.p.s.a.), w sposób oczywisty mogły mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.), gdyż nie można wykluczyć, że znajomość pełnej, uzupełnionej wersji raportu doprowadziłaby Burmistrza, organ opiniujący (PPIS) lub organ odwoławczy do podjęcia rozstrzygnięć odmiennych od zapadłych w sprawie.

Kolejne, dostrzeżone przez Sąd z urzędu, uchybienie wiąże się z rozbieżnością pomiędzy treścią decyzji organu I instancji, a treścią postanowienia uzgodnieniowego RDOŚ w części dotyczącej współrzędnych posadowienia siłowni. W decyzji (zob. pkt 2 lit. e) znalazło się mianowicie – zapewne na skutek pisma Inwestora z dnia 21 lutego 2012 r. adresowanego do Urzędu Miasta i Gminy [...] (w aktach adm. I inst.) – zastrzeżenie, że: "Dopuszcza się przesunięcie każdej z elektrowni wiatrowych o odległość do 30 m w stosunku do uzgodnionych współrzędnych", które nie miało swojego odzwierciedlania we wcześniejszym postanowieniu uzgodnieniowym RDOŚ (zob. pkt II.2.). Tymczasem art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś., znajdujący zastosowanie w przypadku przeprowadzania OOŚ, nakłada na organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek "uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia" z RDOŚ. Wykładnia językowa tego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, iż wymaga on osiągnięcia przez organy współdziałające konsensusu – tj. zgodności treści oświadczeń woli zawartych w wydawanych przez te organy aktach administracyjnych – w zakresie określenia warunków realizacji przedsięwzięcia. Oznacza to niedopuszczalność określenia w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, warunków realizacji przedsięwzięcia w sposób odmienny niż uczynił to organ uzgadniający. W tym m.in. wyraża się wiążący charakter stanowiska zajętego przez organ uzgadniający (por wyrok WSA w Poznaniu z dnia 30.06.2011 r., IV SA/Po 1027/10; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: "CBOSA"). W świetle powyższych uwag wprowadzenie do decyzji organu I instancji wskazanego wyżej zastrzeżenia o możliwości korekty ustalonej lokalizacji każdej z elektrowni wiatrowych – bez uprzedniego uzgodnienia tego zastrzeżenia z RDOŚ – było niedopuszczalne. W tym zakresie decyzja Burmistrza rażąco narusza prawo (art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 77 ust. 1 pkt 1 u.u.i.ś.). Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, czy w momencie dokonywania uzgodnienia RDOŚ dysponował już danymi, które pozwalałyby zweryfikować tezę o braku negatywnego oddziaływania na środowisko takich przesunięć. Istotne, że możliwość ich dokonywania nie była objęta treścią uzgodnienia. Uchybienie to jest równoznaczne z istotnym naruszeniem materialnoprawnego obowiązku uzgodnienia z RDOŚ wszystkich istotnych warunków realizacji przedsięwzięcia (w zakresie właściwości rzeczowej RDOŚ) i związania wynikiem tego uzgodnienia Burmistrza, jako organu prowadzącego postępowanie główne (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.).

Wskazane wyżej uchybienia organu I instancji obciążają również organ II instancji, który, wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie, nie dostrzegł ich i nie wyeliminował w toku postępowania odwoławczego.

Ustosunkowując się do zarzutów skargi należy stwierdzić, że zasadniczo okazały się one nietrafne. Część z nich w ogóle nie odnosiła się do okoliczności niniejszej sprawy – jak te dotyczące rzekomego nałożenia na Inwestora w decyzji organu i instancji obowiązku opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz "zleceń dla przeprowadzenia okresowych pomiarów uciążliwości hałasowej na elewacjach najbliższych budynków w sąsiedztwie". Część była niezrozumiała, jak np. zarzut naruszenia § 2 ust. 2 pkt 6 Rozporządzenia z 2004 r. – który to przepis, jako dotyczący stacji elektroenergetycznych lub napowietrznych linie elektroenergetycznych, o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV, o długości nie mniejszej niż 15 km, w ogóle nie mógł znaleźć zastosowania w sprawie (abstrahując od generalnej niemożności stosowania w niniejszej sprawie przepisów Rozporządzenia z 2004 r., jak o tym była mowa wyżej) – a także zarzut naruszenia art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 i 10 u.u.i.ś. "poprzez nie przeprowadzenie ponownej oceny oddziaływania na środowisko w ramach postępowania o wydanie decyzji" (jakich decyzji, tego skarga nie precyzuje), gdyż przepisy w ten sposób oznaczone albo nie istnieją (jak art. 72 ust. 10 u.u.i.ś.), albo nie dotyczą kwestii dokonywania ponownej OOŚ (art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 u.u.i.ś.). Przesłanki stwierdzenia konieczności przeprowadzenia powtórnej OOŚ regulują przepisy art. 77 ust. 5 w zw. z art. 82 ust. 1 pkt 4 u.u.i.ś., z których wynika, że konieczność przeprowadzenia takiej oceny w ramach postępowania w sprawie wydania decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1, 10, 14, 18 i 18a u.u.i.ś, stwierdza się biorąc pod uwagę w szczególności następujące okoliczności:

1) posiadane na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dane na temat przedsięwzięcia lub elementów przyrodniczych środowiska objętych zakresem przewidywanego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko nie pozwalają wystarczająco ocenić jego oddziaływania na środowisko;

2) ze względu na rodzaj i charakterystykę przedsięwzięcia oraz jego powiązania z innymi przedsięwzięciami istnieje możliwość kumulowania się oddziaływań przedsięwzięć znajdujących się na obszarze, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;

3) istnieje możliwość oddziaływania przedsięwzięcia na obszary wymagające specjalnej ochrony ze względu na występowanie gatunków roślin i zwierząt lub ich siedlisk lub siedlisk przyrodniczych objętych ochroną, w tym obszary Natura 2000 oraz pozostałe formy ochrony przyrody.

Wbrew twierdzeniom skargi, dostatecznej przesłanki stwierdzenia obowiązku przeprowadzenia ponownej OOŚ nie stanowi brak akceptacji społeczności lokalnej co do realizacji planowanej inwestycji.

Również pozostałe zarzuty skargi są niezasadne, co szczegółowo zostało wypunktowane zwłaszcza w złożonym w toku postępowania sądowego piśmie procesowym Inwestora z dnia 12 września 2012 r. Argumentacja powołana w tym piśmie zasługuje na akceptację, jako trafna, logiczna i spójna.

Nieuzasadnione okazały się w szczególności zarzuty dotyczące wskazywanych w skardze braków raportu. Poza trafnymi spostrzeżeniami w tym zakresie zawartymi w ww. piśmie Inwestora z dnia 12 września 2012 r., godzi się dodatkowo podkreślić, że treść tego dokumentu była wyjaśniana i uzupełniania w toku postępowań opiniodawczych i uzgodnieniowych prowadzonych, odpowiednio, przez PPIS i RDOŚ, i ostatecznie została także przez te organy zaakceptowana. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, zarzut stawiany raportowi powinien być oparty na wykazaniu jego niezgodności z konkretnym przepisem – tj. określonym przepisem (punktem) art. 66 u.u.i.ś., a także przepisem prawa materialnego, w oparciu o który została ustalona treść wymagania ustalonego w tym przepisie (punkcie) art. 66 u.u.i.ś. Dlatego też postawienie postępowaniu dowodowemu, a w tym środkowi dowodowemu w postaci raportu – jak w niniejszej sprawie – jedynie ogólnego zarzutu naruszenia zasady praworządności względnie zasady ogólnej dochodzenia do prawdy materialnej (art. 7 k.p.a.) poprzez niepełne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, jest chybionym zarzutem (por. wyrok NSA z 23.11.2010 r., II OSK 1848/10, CBOSA). Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę pogląd ten w pełni podziela. W konsekwencji za nietrafne i niedostatecznie uzasadnione uznaje tego rodzaju zarzuty podniesione w skardze.

Ubocznie należy zauważyć, że tytuł decyzji organu pierwszej instancji ("decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia") nawiązuje do dyspozycji nieobowiązującego już przepisu art. 46 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 125 poz. 850 z późn. zm.; dalej: "p.o.ś."), w myśl którego realizacja: (1) planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.o.ś., (2) planowanego przedsięwzięcia innego niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2 p.o.ś., które nie było bezpośrednio związane z ochroną obszaru Natura 2000 lub nie wynikało z tej ochrony, jeżeli mogło ono znacząco oddziaływać na ten obszar – była dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, zwanej, także wówczas, "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". W aktualnym stanie prawnym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach "określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia" (art. 71 ust. 1 u.u.i.ś.) i tak właśnie powinna brzmieć część wstępna omawianego rozstrzygnięcia. W związku z tym ani tytuł decyzji organu I instancji, ani sposób sformułowania jej rozstrzygnięcia w części obejmującej słowa "wyrazić zgodę na realizację przedsięwzięcia oraz uzgodnić pozytywnie treść raportu oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko" nie odpowiada w pełni terminologii stosowanej w aktualnie obowiązującej ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku. Z drugiej strony należy zauważyć, że sformułowanie o "wyrażeniu zgody na realizację przedsięwzięcia" znajduje pewne oparcie w literalnym brzmieniu art. 81 u.u.i.ś., w którym wskazuje się przypadki, gdy organ "odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia". W konsekwencji wskazanego wyżej uchybienia nie sposób, zdaniem Sądu, zakwalifikować jako mogącego wywrzeć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę SKO, uwzględniając powyższe uwagi, uzupełni materiał dowodowy sprawy, zwłaszcza w zakresie pism Inwestora uzupełniających lub wyjaśniających treść raportu w toku postępowania uzgadniającego przed RDOŚ. Ponadto wystąpi do RDOŚ o zajęcie stanowiska w kwestii możliwości dopuszczenia w decyzji środowiskowej wnioskowanego przez Inwestora przesunięcia każdej z elektrowni wiatrowych o odległość do 30 m w stosunku od uzgodnionych współrzędnych. Dysponując pełną, ostateczną wersją raportu (obejmującą wersję pierwotną raportu oraz wszystkie pisma uzupełniające lub wyjaśniające jego treść, a także ww. stanowisko RDOŚ) przedstawi ją do zaopiniowania PPIS, a następnie, w oparciu o uzupełniony materiał dowody, dokona weryfikacji uzyskanej opinii sanitarnej oraz powtórnej weryfikacji wydanego uprzednio przez RDOŚ postanowienia uzgadniającego i weryfikacji ww. stanowiska RDOŚ. W zależności od wyniku tej weryfikacji podejmie stosowne rozstrzygnięcie, które należycie uzasadni zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. oraz z art. 85 ust. 2 u.u.i.ś. W tym ostatnim przypadku zwróci w szczególności uwagę na wynikający z art. 85 ust. 2 pkt 1 lit. a u.u.i.ś. wymóg zawarcia w uzasadnieniu m.in. informacji o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa – czego organ I instancji nie dopełnił, a co w związku z tym winien uzupełnić organ odwoławczy.

W ocenie Sądu tak poruczony zakres uzupełniającego postępowania wyjaśniającego – zwłaszcza wobec aktualnego brzmienia art. 138 § 2 k.p.a. ustalonego przez art. 1 pkt 21 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r. Nr 6 poz. 18) – mieści się w ramach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. Stąd na tym etapie postępowania nie zachodziła konieczność uchylenia decyzji także organu I instancji.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach (pkt 2 sentencji) orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., uwzględniając poniesiony przez Skarżących koszt wpisu (200 zł).