Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 3705/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 647  Sprawy związane z ochroną danych osobowych
Hasła tematyczne: Ochrona danych osobowych
Skarżony organ: Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1c
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kube Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.) Sędzia WSA Sławomir Fularski po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych na rzecz skarżącej A. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie przed Prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych zainicjowała skarga A. T., (zwana dalej Skarżącą), na nieprawidłowości w procesie przetwarzania jej danych przez Burmistrza [...], polegające na udostępnieniu jej danych osobowych zawartych w aktach notarialnych na rzecz osoby trzeciej.

W treści skargi Skarżąca wskazała, że: "Pani A. J., pracownica urzędu miejskiego w [...] - wydziału podatkowego, ujawniła moje dane zawarte w akcie notarialnym takie jak (sposób nabycia wszystkich moich nieruchomości, cenę, ilość rat, a także dane osób zbywcy, a następnie dane te przekazała swojemu teściowi K. J. do złożenie zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa przez mnie, jak i też zawiadomień do urzędu skarbowego celem wywołania kontroli skarbowej (...) dane zawarte w akcie notarialnym, z wyłączeniem danych takich jak nazwisko, adres, pesel nie były nigdzie ujawniane przeze mnie, natomiast A. J. będąca pracownikiem urzędu - wydziału podatkowego miała możliwości zapoznać się z kserokopiami moich aktów notarialnych, które załączałam do podatku rolnego , a następnie te dane posłużyły jej do złożenia przeciwko mnie zawiadomienia".

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych prowadząc postępowanie administracyjne zebrał taki oto materiał dowodowy:

1. Burmistrz wyjaśnił, że przetwarza dane osobowe Skarżącej zawarte w aktach notarialnych na podstawie: - art. 272 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.) - w zakresie dokonania czynności sprawdzających mających na celu sprawdzenie terminowości składania deklaracji, stwierdzenia jej formalnej poprawności oraz ustalenia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do stwierdzenia zgodności z przedstawionymi dokumentami, - art. 7a ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 1170 ze zm.) - w ramach prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości dla potrzeb wymiaru i poboru podatków, - art. 12 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz.U. z 2020 r. poz. 333)

- w ramach udzielania zwolnienia od podatku rolnego będącego przedmiotem prawa własności, nabyte w drodze umowy sprzedaży (wyjaśnienia Burmistrza z dnia 25 listopada 2020 r. w aktach sprawy). Burmistrz wyjaśnił jednocześnie, że Pani A. J. w ramach obowiązującego ją zakresu czynności nie wykonuje żadnych zadań, o których mowa powyżej. W związku z powyższym Pani A. J. nie ma dostępu, a tym samym wglądu do danych osobowych znajdujących się w aktach notarialnych (wyjaśnienia Burmistrza z dnia 25 listopada 2020 r. w aktach sprawy).

2. Burmistrz wyjaśnił, że dane osobowe Skarżącej zawarte w aktach notarialnych nie zostały udostępnione przez pracownika Urzędu Panią A. J. na rzecz osób trzecich (wyjaśnienia Burmistrza z dnia 25 listopada 2020 r. w aktach sprawy).

3. W wyjaśnieniach udzielonych Prezesowi UODO Pani A. J. wyjaśniła, że nie udostępniła danych osobowych Skarżącej zawartych w aktach notarialnych Panu K. J. . Pani A. J. wyjaśniła, że obowiązujący ją zakres czynności pracowniczych nie wymaga wglądu do aktów notarialnych. W związku z powyższym nie ma ona dostępu do ww. danych. Pani A. J. wyjaśniła również, że została przeszkolona z zakresu ochrony danych osobowych (wyjaśnienia pracownicy Urzędu z dnia 21 stycznia 2021 r. w aktach sprawy).

Prezes Urzędu Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] sierpnia 2021r. umorzył postępowanie w sprawie.

W uzasadnieniu wskazał, że w wyjaśnieniach złożonych w niniejszej sprawie Burmistrz oświadczył, że dane osobowe Skarżącej zawarte w aktach notarialnych nie zostały udostępnione przez pracownika Urzędu Panią A. J. na rzecz osób trzecich. Burmistrz wyjaśnił, że zakres obowiązków pracowniczych Pani A. J. nie uzasadnia i nie obejmuje wglądu do aktów notarialnych. Burmistrz wyjaśnił również, że Pani A. J. nie ma dostępu do danych osobowych zawartych w aktach notarialnych.

Prezes UODO dodał też, iż w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego odebrał ponadto wyjaśnienia od Pani A. J., która zaprzeczyła jakoby udostępniła dane osobowe Skarżącej na rzecz osób trzecich, w tym w szczególności Pana K. J. . Pani A. J. wyjaśniła, że nie posiada ona dostępu do danych osobowych zawartych w aktach notarialnych oraz, że obowiązujący ją zakres czynności pracowniczych nie wymaga dostępu do takich danych. Dalej organ wskazał, że również Skarżąca nie przedstawiła dowodów, które jednoznacznie wskazywałyby, że do kwestionowanego przez nią udostępnienia jej danych przez Burmistrza istotnie doszło.

Mając na względzie powyższe organ stwierdził, że przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie nie potwierdziło, aby doszło do kwestionowanego przez Skarżącą udostępnienia jej danych osobowych przez Panią A. J. na rzecz Pana K. J. . Powyższe według organu powoduje, iż niniejsze postępowanie podlega umorzeniu na podstawie art. 105 § 1 Kpa jako bezprzedmiotowe. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie cyt.: "bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania, Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu" (wyrok z dnia 5 października 2017 r. sygn. akt VI SA/Wa 1093/17).

A. T. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżonej decyzji zarzuciła :

a. naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa, polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, wyrażającej się zwłaszcza w odmówieniu mocy dowodowej i wiarygodności przedłożonych przez skarżącą dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do chybionego stwierdzenia, że nie doszło do udostępnienia danych skarżącej przez A. J. w szczególności nie zweryfikowano i nie wypowiedziano się co do oświadczenia M. S. przedłożonego organowi wraz z pismem dnia 17 maja 2021r. które wykluczyło wersję prezentowaną przez Burmistrza, jakoby akty notarialne nie były pobierane przez pracowników celem wykonania ich fotokopii.

b. naruszenie art. 78 § 1 kpa poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oświadczenia M. S. złożonego na fakt żądania przez pracowników wydziału podatkowego urzędu gminy od petentów aktów notarialnych zakupu nieruchomości celem wykonania ich kopii, w sytuacji gdy dowód ten miał na celu udowodnić sprzeczność oświadczeń Burmistrza i A. J. .

c. naruszenia art. 80 kpa poprzez wadliwą ocenę dowodów znajdujących się w aktach sprawy w szczególności tych przedłożonych przez skarżącą, które jednoznacznie wskazały i uprawdopodobniły w stopniu graniczącym z pewnością, że doszło do udostępnienia danych skarżącej przez A. J..

d. naruszenie art. 107 § 3 kpa poprzez niewyjaśnienie w decyzji przyczyn całkowitego odmówienia wiarygodności przedłożonych przez skarżącą dowodów w sytuacji, gdy wersja zdarzeń podana przez skarżącą odpowiada logicznie pozostałemu materiałowi dowodowemu w szczególności gdy wyjaśnienia zarówno Burmistrza i A. J. polegają wyłącznie na zaprzeczeniu.

W oparciu o tak sformułowane zarzuty na podstawie art. 145 § 1 lit- c prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] sierpnia 2021 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

zgodnie z treścią przepisu art.1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr.153, poz.1269 z późn. zm.) Sąd Administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem skarżonej decyzji administracyjnej. Jest więc to kontrola legalności rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i procesowym. Oceniając przedmiotową decyzję według powyższych kryteriów, uznać należy, iż nie poddaje się ona kontroli instancyjnej.

W realiach faktycznych sprawy, pierwszą kwestią wymagającą zbadania przez Sąd było ustalenie, czy skarżona decyzja zawiera wszelkie, wymagane prawem elementy.

W myśl art.107 par.1 k.p.a. decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi.

Paragraf 3 w/w przepisu precyzuje natomiast to, jak powinno wyglądać uzasadnienie decyzji. Winno ono w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Organ uzasadniając wydaną decyzję powinien więc odnieść się przede wszystkim do materiału dowodowego jaki zgromadził w trakcie trwania postępowania administracyjnego. Dotyczy to zarówno materiału dowodowego, na którym się oparł przy rozstrzyganiu, jak też materiału, któremu odmówił wiary. Przy czym dodania wymaga to, iż materiał dowodowy tworzą zarówno dowody zebrane z urzędu przez organ, jak tez dowody powołane przez stronę postępowania. Oczywiście organ nie jest związany wnioskami dowodowymi zgłoszonymi przez stronę, nie mniej jednak w sytuacji, gdy konkretnych dowodów zgłoszonych przez stronę nie zamierza przeprowadzać, winien w uzasadnieniu rozstrzygnięcia w sposób wielce szczegółowy wyjaśnić powody takiego zachowania. Jeśli bowiem Sąd nie pozna motywacji przyświecającej organowi przy ustalaniu stanu faktycznego, nie będzie w stanie ocenić tego, czy stan faktyczny został ustalony w sposób prawidłowy – tj. odpowiadający rzeczywistości.

W końcowej zaś fazie uzasadnienia, organ powinien przedstawić swoje wnioski, jakie wysnuł po zbadaniu dowodów zebranych w sprawie.

Podkreślenia wymaga również to, że skoro decyzja stanowi stanowcze rozstrzygnięcie konkretnej sprawy administracyjnej, to jej uzasadnienie musi w sposób równie stanowczy precyzować cały tok rozumowania organu. Tylko bowiem poprawnie sporządzone uzasadnienie decyzji umożliwia Sądowi przeprowadzenie weryfikacji poprawności danego rozstrzygnięcia. W rezultacie tylko decyzja poprawnie uzasadniona, poddaje się kontroli sadowej.

Przenosząc powyższe na realia faktyczne niniejszej sprawy uznać należało, iż organ nie podołał obowiązkowi właściwego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia.

Przede wszystkim organ nie ocenił wyjaśnień złożonych przez Burmistrza i pracownicę Urzędu. Poprzestał jedynie na przywołaniu wyjaśnień powyższych osób. W uzasadnieniu decyzji próżno jednakże szukać stanowczego stwierdzenia Prezesa UODO, by dał wiarę przedmiotowym wyjaśnieniom. Powyższe sprawia więc, iż brak jest w sprawie ustalonego stanu faktycznego. Fakty muszą być bowiem ustalone w sposób stanowczy. Organ nie może zaś, tak kluczowej dla rozstrzygnięcia kwestii, pozostawiać domysłom strony czy Sądu.

Ponadto, mimo tego, ze wnioskodawczyni pismami z [...] maja i [...] maja 2021r. zgłosiła wnioski dowodowe z oświadczeń konkretnych osób fizycznych, organ dowodów tych nie uwzględnił i nie wyjaśnił tego, dlaczego tak postąpił. W sposób oczywisty uchybił więc obowiązkowi wyjaśnienia przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej.

Sąd administracyjny nie znając powodów powyższego zaniechania organu, został de facto kolejny raz pozbawiony możliwości weryfikacji poprawności ustalenia przez organ stanu faktycznego sprawy.

Powyższego zaniechania nie mogła usunąć rozbudowana treść odpowiedzi na skargę. Przedmiotem badania Sądu jest przecież decyzja a nie pisma procesowe organu. Jeśli więc uzasadnienie decyzji nie jest kompletne, to nie jest możliwa naprawa takiego uchybienia w drodze wyjaśnień kierowanych przez organ do Sądu.

W świetle powyższych wniosków, Sąd nie znając ustalonego przez organ w sposób pewny stanu faktycznego, jak również nie znając motywów jakimi kierował się organ przy ustalaniu przedmiotowej materii, nie jest w stanie odnieść się do merytorycznych zarzutów podniesionych w skardze. Będzie to możliwe dopiero wtedy, gdy organ należycie uzasadni swoje stanowisko, wyrażone w skarżonej decyzji.

Kolejnym uchybieniem organu, które tut. Sąd stwierdził z urzędu, była rozbieżność pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a jego uzasadnieniem. Z treści motywów decyzji można wywieść wniosek, iż organ po dokonaniu merytorycznej analizy sprawy, nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi inicjującej postępowanie administracyjnej. Mimo tego, organ nie wydał rozstrzygnięcia o charakterze merytorycznym a jedynie rozstrzygnięcie formalne. Tego typu wewnętrzna sprzeczność pomiędzy sentencją decyzji a jej uzasadnieniem nie mogła ujść uwadze Sądu i nie mogła spotkać się z jego akceptacją. Organ rozpoznając sprawę winien zdecydować się na konkretną podstawę rozstrzygnięcia – merytoryczną lub formalną i wydane rozstrzygnięcie uzasadnić stosownie do tego, jakich podstaw dotyczy.

Zwrócić też należało uwagę organowi, iż w sposób niewłaściwy odkodował pojęcie bezprzedmiotowości postępowania. Przedmiotem niniejszego postępowania było i jest żądanie strony wyartykułowane w skardze inicjującej postępowanie. Skoro żądania tego strona nie cofnęła skutecznie przed organem, to na dzień wydawania skarżonej decyzji nadal istniał przedmiot postępowania. Diametralnie inną materią jest natomiast zasadność żądania strony. Stwierdzenie przez organ niezasadności żądania nie oznacza jednak braku przedmiotu sprawy.

W tym stanie sprawy, Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.145 par.1 pkt.1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) .

O kosztach rozstrzygnięto stosownie do dyspozycji art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.) przyznając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów uiszczonego wpisu sądowego od skargi.

Ponownie rozpoznając sprawę organ będzie zobligowany do sporządzenia poprawnego uzasadnienia, uwzględniającego uwagi poczynione przez Sąd administracyjny.