Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 344/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-08-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą decyzję I instancji
Powołane przepisy: article: Art. 76  ust. 7
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt III SA/Kr 344/18 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 1 sierpnia 2018 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Janusz Kasprzycki, Sędziowie: WSA Ewa Michna, WSA Barbara Pasternak (spr.), Protokolant: Tomasz Famulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 sierpnia 2018 r., sprawy ze skargi M. K. – G. na decyzję Wojewody z dnia 2 lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego koszty postępowania sądowego w kwocie 480 zł (czterysta osiemdziesiąt złotych).


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2017 r. ([...]) na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. d, art. 10 ust. 7 pkt 1, art. 76 ust. 7, 7a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2017.1065ze zm.) oraz art. 104, 107 kpa Starosta odmówił M. K. – G. umorzenia kwoty 2 463,31 zł wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu zwrotu refundacji części kosztów poniesionych na wynagrodzenia, nagrody i składki na ubezpieczenie społeczne za skierowanego bezrobotnego w ramach prac interwencyjnych.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 30 września 2008 r. M. K. — G., jako podmiot prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" M. K., zawarła ze Starostą - Powiatowym Urzędem Pracy, umowę nr [...] o udzielenie pomocy horyzontalnej, pomoc na zatrudnienie - tworzenie nowych miejsc pracy na zorganizowanie zatrudnienia w ramach prac interwencyjnych. Zgodnie z postanowieniami umowy beneficjent zobowiązany był do zatrudnienia od 1 października 2008 r. jednej osoby bezrobotnej skierowanej przez Urząd na utworzone stanowisko pracy przez minimalny okres 2 lat i utrzymania przez okres co najmniej 2 lat zatrudnienia na poziomie co najmniej dwóch stanowisk pracy i liczby pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy na poziomie min. 2,00 w tym jednego miejsca pracy utworzonego w związku z przyznaną refundacją. W trakcie przeprowadzonej weryfikacji prawidłowości realizacji warunków umowy stwierdzono, że nie zostały dotrzymane warunki umowy - nie utrzymano zatrudnienia na określonym umową poziomie. Dodatkowo od 1 grudnia 2010 r. zaprzestano wykonywania działalności gospodarczej. W związku z tym, pismem z dnia 17 marca 2011 r. Starosta wypowiedział umowę nr [...] i zobowiązał M. K. – G. do zwrotu otrzymanej refundacji w wysokości proporcjonalnej do okresu, w którym nie utrzymano wymaganego poziomu zatrudnienia. Powyższa kwota nie wpłynęła na rachunek Urzędu w wyznaczonym terminie. Po sądowym rozstrzygnięciu sporów wynikłych na tle realizacji warunków umowy, prawomocnymi wyrokami Sądu Rejonowego Wydział I Cywilny z 24 listopada 2011 r. sygn. akt [...] oraz Sądu Okręgowego Wydział II Cywilny Odwoławczy z 24 października 2012 r. sygn. akt [...], powództwo M. K. – G. zostało oddalone w całości. Urząd skierował sprawę o zapłatę na drogę postępowania sądowego (prawomocny wyrok Sądu Rejonowego, Wydział I Cywilny z 25 listopada 2014 r. sygn. akt [...] (klauzula wykonalności z 2 stycznia 2017 r.).

W dniu 28 kwietnia 2017 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o umorzenie przedmiotowej należności, wskazując na brak możliwości zapłaty długu, z uwagi na okoliczność, że M. K. – G. nie uzyskuje żadnych dowodów, nie przebywa w kraju i nie posiada żadnego majątku.

W ocenie organu administracji zgromadzony materiał dowodowy nie uzasadnia umorzenia całości należności, o które wnioskuje M. K. – G. Ustalono bowiem, że dłużniczka nie podjęła jakichkolwiek działań w celu wywiązania się z ciążącego obowiązku, nie informowała na bieżąco o zmianie swojego miejsca zamieszkania i pobytu, nie podjęła jakiejkolwiek próby spłaty chociażby części należności. Nie podjęła działań, których celem byłoby przedstawienie jej aktualnej sytuacji rodzinnej, osobistej i zawodowej, opierając swój wniosek o dane ustalone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego aktualne na czerwiec 2016 r.

Organ wyjaśnił, że samo spełnienie przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1-4 ustawy nie zobowiązuje organu do umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. Ewentualne zaistnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje, że Starosta może umorzyć należności, a nie że starosta umarza należności. Organ nie mógł jednak poprzestać na ustaleniach opisanych w uzasadnieniu postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 czerwca 2016 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, dlatego mimo braku współpracy pełnomocnika strony przeprowadzono odrębne postępowanie. W jego wyniku ustalono, że w skład majątku M. K. – G. wchodzi samochód marki Seat Ibiza, który nie został wykazany w przesłanym oświadczeniu majątkowym. Przy podjęciu decyzji wzięto również pod uwagę negatywną opinię Powiatowej Rady Rynku Pracy z dnia 30 października 2017r.

Od powyższej decyzji odwołanie złożyła M. K. – G., zarzucając przewlekłe prowadzenie postępowania, niezebranie aktualnych danych dotyczących możliwości ustalenia istnienia przesłanek umorzenia należności. Zakwestionowała nadto udział w wydaniu zaskarżonej decyzji zastępcy dyrektora PUP, z którego udziałem toczyło się postępowanie sądowe przeciw odwołującej się o zapłatę przedmiotowych należności.

Decyzją z dnia 2 lutego 2018 r. ([...]) na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. roku o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy i art. 138 § 1 pkt 1 kpa Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie prawidłowo. Ustalił aktualną sytuację majątkową i osobistą zobowiązanej. Zwrócił się do pełnomocnika o przedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację materialną jak i pełnomocnictwo do reprezentowania strony. Pełnomocnik na potwierdzenie sytuacji majątkowej, zawodowej i osobistej M. K. – G. przedłożył:

1.kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] 2016 r. w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, z uzasadnienia którego wynikało, że M. K. – G. w dacie wydania postanowienia przebywała na urlopie wychowawczym (do 31 października 2017 r.) i nie pobierała żadnego wynagrodzenia z tytułu zatrudnienia, przebywała na stałe wraz z rodziną w Anglii, gdzie nie pracowała pozostając na utrzymaniu męża. W uzasadnieniu Naczelnik Urzędu Skarbowego wskazał również, że samochód osobowy Seat Ibiza ujawniony w CEPiK, jest zakupiony na kredyt i obciążony zastawem na zabezpieczenie tego kredytu. Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił również, że dłużniczka nie posiada nieruchomości;

2.kserokopię decyzji ZUS z 22 czerwca 2017 r. o uchyleniu w części decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek oraz utrzymaniu w mocy w części decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu składek.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo przebieg postępowania przed organem pierwszej instancji, wskazując na daty podejmowanych czynności oraz treść odpowiedzi pełnomocnika odwołującej. Podał, że z przeprowadzonych dowodów (wywiady u Starosty Powiatu, w Urzędzie Miasta, Urzędzie Skarbowym) wynika, że odwołująca nie figuruje w komputerowej bazie danych ewidencji gruntów i budynków na terenie Powiatu i Miasta; nie osiągnęła w 2016 r. żadnych przychodów, w CEPIK nadal figuruje pojazd marki Seat Ibiza.

Organ odwoławczy stwierdził, że pełnomocnik strony przyczynił się do czasu trwania i postępowania. Wniosek z dnia 28 kwietnia 2017 r. zawierał braki formalne a poprawny wniosek złożono dopiero po dwóch wezwaniach.

Organ I instancji uzasadniając odmowę umorzenia należności wskazał, że z uwagi na brak chęci współpracy ze strony dłużnika jak i pełnomocnika nie mógł dojść do przekonania, iż sytuacja strony faktycznie uzasadnia umorzenie całości zobowiązania. Organ odwoławczy podziela to stanowisko. Twierdzenie pełnomocnika, że pobyt poza granicami kraju uniemożliwia złożenie oświadczenia o stanie rodzinnym, comiesięcznych wydatkach i dochodach, w dobie powszechnego dostępu do Internetu, wydaje się być dowodem na brak chęci ze strony dłużnika do rzetelnego przedstawienia organowi swojej sytuacji. Sam fakt braku majątku w kraju (przy nie do końca jasnej sytuacji prawnej ujawnionego samochodu marki Seat Ibiza), pobyt i miejsce zamieszkania za granicą nie są w żadnym razie dowodem na to, iż strona pozostaje w sytuacji uzasadniającej umorzenie postępowania. Z postanowienia Urzędu Skarbowego wynika, że strona jest mężatką i pozostaje na utrzymaniu męża w Anglii, nie wykazała jednak dochodów męża, nie wskazała również na istniejącą między małżonkami rozdzielność majątkową. Ponadto 28 listopada 2017 r. do organu I instancji wpłynęła informacja z ZUS, że M. K. – G. podlega ubezpieczeniom społecznym i zdrowotnym jako pracownik od 11 czerwca 2014 r. oraz od 5 października 2017 r. W swoim piśmie z 2 lutego 2017 r. pełnomocnik potwierdza, że istotnie dłużniczka podlega ubezpieczeniom, ale bez przerwy od 11 czerwca 2014 r., za podstawę składek mając najniższe wynagrodzenie.

Orzeczenie zostało wydane zostało po zasięgnięciu opinii Powiatowej Rady Rynku Pracy. Opinia ta, jakkolwiek niezbędna do wydania rozstrzygnięcia w sprawie, nie jest dla organu zatrudnienia wiążąca, bowiem to on posiada kompetencje do wydania orzeczenia w sprawie umorzenia nienależnie pobranego świadczenia. W konsekwencji organ I instancji stwierdził, że nie zachodzą okoliczności przemawiające za odstąpieniem od żądania zwrotu kwoty przyznanych środków i negatywnie rozpatrzył wniosek w przedmiocie umorzenia. Podjęte rozstrzygnięcie jest prawidłowe i mieści się w granicach uznania administracyjnego. Organ I instancji podjął działania zmierzające do ustalenia sytuacji Strony. Rozpatrzył materiał dowodowy istotny z punktu widzenia wskazanych wyżej przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy. Organ dokonując swobodnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego może rozstrzygnąć daną sprawę, uznając określone fakty i argumenty za istotne dla rozstrzygnięcia, inne zaś oceniając za nieistotne dla wyniku sprawy. W trakcie dokonywania oceny w powyższej kwestii, organ zobligowany jest mieć na uwadze zarówno słuszny interes obywateli, jak też uwzględnić interes społeczny, czyli publicznoprawny charakter należności.

Odnosząc się do zarzutu udziału w wydaniu zaskarżonej decyzji Zastępcy Dyrektora PUP wyjaśnił Wojewoda, że przesłanki wyłączenia pracownika oraz organu zostały zawarte w rozdziale V kpa. W związku z tym, czynności realizowane przez Dyrektora, do których posiada upoważnienie i jest uprawniony w ramach jego statutowych obowiązków nie mogą stanowić przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Na powyższe rozstrzygnięcie M. K. – G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając naruszenie przepisów:

- art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z art. 7, 77, i 80 kpa w zakresie zasad dotyczących umarzania należności w tym zwrotu refundacji;

- art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji i umorzenie należności, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji przekazanie sprawy organowi I instancji i do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. 2017. 2188 ze zm.), sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2017.1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji przeprowadzona stosownie do powyższych zasad doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy oraz z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem postępowania przed organami była sprawa umorzenia należności powstałej z tytułu obowiązku zwrotu części otrzymanej przez skarżącą refundacji, przyznanej w postaci środków finansowych na wynagrodzenia, nagrody i składki na ubezpieczenie społeczne za bezrobotnego skierowanego w ramach prac interwencyjnych, wraz z odsetkami. Postępowanie zostało wszczęte w związku złożonym przez skarżącą w dniu 28 kwietnia 2017 r. wnioskiem o umorzenie kwoty 4 847,94 zł. Na uzasadnienie wniosku pełnomocnik podał, że nie ma możliwości uzyskania od skarżącej jakiejkolwiek kwoty pieniężnej, gdyż nie uzyskuje ona żadnych dochodów, nie przebywa w kraju i nie posiada tu żadnego majątku.

Treść przedstawionych Sądowi akt administracyjnych uprawnia do stwierdzenia, że ustalenia stanu faktycznego sprawy w zakresie dotyczącym źródła i przyczyn powstania zadłużenia a także kolejno podejmowanych przez organy czynności zmierzających do odzyskania tego zadłużenia są prawidłowe, zatem nie jest celowe powielanie w tym zakresie treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się natomiast do meritum kontrolowanego rozstrzygnięcia, na wstępie wskazać należy, że jego materialnoprawną podstawę stanowił przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U.2017.1065 ze zm.), dalej ustawa, w myśl którego (wg stanu prawnego na datę wydania zaskarżonej decyzji) starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz przyznanych środków w przypadkach o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3 albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości lub w części, jeżeli nastąpiła jedna z poniższych przesłanek:

1)w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;

2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;

3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;

4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.

W powyższym przepisie wymienione zostały cztery przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest ewentualne udzielenie przez organ ulg w spłacie zadłużenia. Z jego analizy wynika, że ustawodawca wyraźnie określił krąg adresatów, do których normy tam zawarte mają być stosowane, różnicując go w poszczególnych punktach. I tak, wszystkie ww. przesłanki odnoszą się jedynie do osób, które pobrały nienależne świadczenie oraz osób bezrobotnych, które otrzymały dofinansowanie na podjęcie działalności gospodarczej. Natomiast w przypadku podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, który zobowiązany jest do zwrotu refundacji, o której mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy, został on wymieniony jedynie w pkt 1 i 4. Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca jest takim właśnie podmiotem. To oznacza, że rozpoznając wniosek skarżącej o umorzenie należności organy winny prowadzić postępowanie zmierzające do ustalenia, czy zachodzą przesłanki wymienione w ust. 1 bądź w ust. 4 art. 76 ustawy, tj, czy w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności, względnie, czy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. W związku z tym nie ma w sprawie znaczenia, czy dochodzenie należności mogłoby pozbawić skarżącą albo osobę pozostająca na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania, tj. ewentualne istnienie okoliczności, o których mowa w pkt. 2 art. 76 ustawy.

Samo spełnienie przesłanek określonych w art. 76 ust. 7 pkt 1 i 4 ustawy, nie zobowiązuje organu do umorzenia należności z tytułu zwrotu otrzymanych środków. Zaistnienie jednej z ww. przesłanek powoduje, że jak wskazuje na wstępie cytowany art. 76 ust. 7 - "starosta może" umorzyć należności a nie że starosta umarza, to jest musi umorzyć należności.

Użycie przez ustawodawcę słowa "może" oznacza, że mamy do czynienia z decyzją wydawaną w ramach uznania administracyjnego. Organ ma więc możliwość, ale nie obowiązek umorzenia należności, co jednak nie może oznaczać dowolności ze strony organu. Rozstrzyganie w ramach uznania administracyjnego wymaga od organu nie tylko poczynienia ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), który to materiał dowodowy powinien być zgromadzony i zbadany w sposób rzetelny i wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a.) a następnie rozpatrzony z należytą wnikliwością (art. 80 kpa). Kontrola takich rozstrzygnięć dokonywana przez sąd administracyjny jest w związku z tym nieco odmienna, niż w przypadku aktów związanych. Cechuje ją bowiem zaniechanie badania merytorycznej zasadności rozstrzygnięcia.

Przypomnienia także wymaga, że stosownie do treści art. 15 kpa postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej. Z zasady tej wynika obowiązek organu administracji publicznej pierwszej instancji merytorycznego rozpoznania sprawy oraz obowiązek organu drugiej instancji jej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Celem postępowania odwoławczego nie jest jednak sama kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji, lecz uzupełnienie stanu faktycznego i materiału dowodowego sprawy. Istota dwuinstancyjności nie polega więc tylko na wydaniu dwóch decyzji w sprawie przez organy obu instancji (o ile strona wniesie odwołanie), ale na dwukrotnym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu tożsamej pod względem przedmiotowym i podmiotowym sprawy administracyjnej, czyli na przeprowadzeniu dwóch postępowań, w których stronie umożliwiono udział. Chodzi bowiem o to, by przeprowadzono dwukrotnie merytoryczne postępowanie, dwukrotnie oceniono dowody, w sposób rzeczowy i poważny przeanalizowano wszelkie argumenty i w konsekwencji doprowadzono do wydania takiego rozstrzygnięcia, które najlepiej odpowiadać będzie prawu, interesowi publicznemu i słusznym interesom strony (por. wyroki NSA z dnia 29 czerwca 2011 r., II OSK 1147/10, LEX nr 1083547, z dnia 21 lutego 2012 r., II OSK 2720/11, LEX nr 1145626; z dnia 17 maja 2011 r., II OSK 672/10, LEX nr 1081834; z dnia 21 kwietnia 2011 r., II FSK 1852/09, LEX nr 1081276). Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że w ocenie Sądu organ uchybił powyższej zasadzie i przepisom postępowania w stopniu mającym istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Także decyzja poprzedzająca zaskarżone rozstrzygnięcie jest obarczona wadami uzasadniającymi jej uchylenie.

Przede wszystkim organ nie wskazał, które z wymienionych w art. 76 ust. 7 pkt. 1- 4 ustawy przesłanek, mogą stanowić podstawę umorzenia należności skarżącej. Przytaczając treść ww. przepisu stwierdził jedynie, że organ I instancji rozpatrzył materiał dowodowy istotny z punktu widzenia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy. Nie dokonał analizy przepisu, w szczególności rozróżnienia przesłanek umorzenia wynikających z jego pkt. 1 i z pkt. 4. Treść ww. przepisów wskazuje jednoznacznie, że przesłanki wymienione w pkt. 1 i w pkt. 4 stanowią odrębne, niezależne od siebie podstawy umorzenia należności. Dla podjęcia zatem uznaniowej decyzji, o której mowa w art. 76 ust. 7 pkt. 1 i pkt. 4 ustawy wystarczające jest w przypadku skarżącej spełnienie przesłanki z pkt. 1 lub z pkt. 4 art. 76 ust. 7 ustawy. Podkreślić przy tym należy, co w sprawie ma znaczenie istotne, że art. 76 ust. 7 pkt. 1 ustawy zawiera w istocie dwie odrębne podstawy stwierdzenia przez organ, że osoba nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności: pierwsza a z nich to negatywny wynik postępowania egzekucyjnego, natomiast druga to "inne okoliczności lub dokumenty pozwalające stwierdzić, że osoba nie posiada majątku, z którego można dochodzić należności. W aktach sprawy dokumenty takie niewątpliwie zalegają.

Zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy nie został przez organ odwoławczy w ogóle oceniony pod kątem mającej zastosowanie w sprawie regulacji. Dane pozyskane w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego nie zostały poddane analizie pod kątem spełnienia przesłanek z pkt. 1 lub pkt. 4 art. 76 ust. 7 ustawy. Prawdą jest jedynie, co ustalił organ, że do czasu wystąpienia przez skarżącą z wnioskiem o umorzenie należności nie toczyło się jeszcze postępowanie egzekucyjne mające na celu jej wyegzekwowanie. Natomiast pozostające w aktach administracyjnych dokumenty nie zostały przeanalizowane pod kątem spełnienia ww. przesłanek. Niewątpliwie zgromadzone w sprawie dokumenty w tym w szczególności postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 8 czerwca 2016r., decyzja ZUS z 22 czerwca 2017 r. są dokumentami, o których mowa w pkt. art. 76 ust. 7 pkt. 1 ustawy. Dokumentami takimi są także pisma przesłane organowi I instancji w odpowiedzi na zapytania dotyczące majątku skarżącej przez Starostę Powiatu, UM i Urząd Skarbowy. Treść tych dokumentów w zupełności pominięto i nie zostały one poddane koniecznej analizie w świetle brzmienia art. 76 ust. 7 pkt. 1 ustawy, pomimo, że obrazują one aktualną sytuację majątkową skarżącej. Okoliczności wynikające z wymienionych wyżej dokumentów organ winien także ocenić mając na uwadze treść art. 76 ust. 7 pkt. 4 ustawy, który obliguje organ do rozważenia, czy w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwotę przewyższającą wydatki egzekucyjne. Treść tych przepisów jest jasna i nie pozostawia żadnych wątpliwości. Pozwalają one na umorzenie należności w całości lub w części mając na uwadze nie tylko możliwości płatnicze dłużnika ale i uzasadniony interes Skarbu Państwa wyrażający się unikaniu wydatków egzekucyjnych w sytuacjach, w których bez wątpliwości można stwierdzić, że prowadzona egzekucja okaże się bezskuteczna, lub gdy brak majątku z którego można dochodzić należności.

Zauważyć także należy, że przepis art. 76 ust. 7 w każdym wypadku (pkt. 1-4) ustawy nakazuje badać wyłącznie przesłanki w nim wymienione. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z tych przesłanek - w sytuacji skarżącej – z pkt. 1 lub z pkt. 4, pozwala na podjęcie uznaniowej decyzji w przedmiocie umorzenia należności. Dlatego za zbędne i nieuzasadnione należało ocenić czynności podejmowane przez organ zmierzające do ustalenia sytuacji osobistej i rodzinnej skarżącej. Powodem odmowy umorzenia należności nie może być też ogólnikowo wskazany przez organ "brak chęci współpracy ze strony dłużnika jak i pełnomocnika", tym bardziej, że organ, uznając materiał dowodowy za niewystarczający, dysponuje możliwościami przeprowadzenia z urzędu dowodów mających na celu ustalenie aktualnej sytuacji zarobkowej skarżącej. Zdaniem Sądu jednak zgromadzony materiał dawał podstawę do rozważenia, czy zachodzą w sprawie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt. 1 lub pkt. 4 ustawy, czego nie uczyniono.

Organ odwoławczy poprzestał na szczegółowym omówieniu toku postępowania przed organem pierwszej instancji i nie rozpatrzył ponownie sprawy w jej całokształcie, do czego jest zobowiązany na mocy art. 15 kpa. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera dogłębną analizę przebiegu postępowania ze zwróceniem uwagi na daty podejmowanych czynności, oraz akceptację rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Nie zawiera natomiast - jak wyżej już wskazano – analizy zgromadzonych dowodów pod kątem mających zastosowanie przepisów prawa. Uzasadnienie takie nie spełnia zatem wymogów wynikających z art. 107 § 3 kpa. Wskazanymi wyżej wadami dotknięta jest także decyzja organu pierwszej instancji – organ nie odniósł stanu faktycznego sprawy do regulacji materialnoprawnej wynikającej z art. 76 ust. 7 pkt. 1 i pkt. 4 ustawy, zaś uzasadnienie decyzji w większości dotyczy przebiegu postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej. Rację ma nadto skarżąca, że organ nie orzekł o całości zgłoszonego żądania w przedmiocie umorzenia należności Wniosek wszczynający postępowanie w sprawie dotyczył umorzenia kwoty 4 847,94 zł, natomiast organ orzekł o odmowie umorzenia kwoty 2 463,31 zł, nie wyjaśniając przyczyny takiej treści rozstrzygnięcia. Decyzja administracyjna, zgodnie z art. 104 § 2 kpa rozstrzyga sprawę co do jej istoty w granicach żądania określonego przez strony. Skoro wniosek skarżącej dotyczył umorzenia kwoty wyższej aniżeli ta co do której orzekł organ i brak w pozostałym zakresie rozstrzygnięcia, to powyższe stanowi o naruszeniu art. 104 § 2 kpa, zgodnie z którym decyzje rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji.

Ponownie rozpatrując wniosek organy winny mieć na uwadze rodzaj i treść przesłanek decydujących o możliwości umorzenia należności skarżącej i ocenić zgromadzony materiał dowodowy mając na uwadze treść art. 76 ust. 7 pkt. 1 i pkt. 4 ustawy, zaś w przypadku konieczności uaktualnienia danych dotyczących wystąpienia przesłanek zawartych w powyższym przepisie, uczynić to za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych.

Stwierdzić zatem należało, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zostały podjęte z naruszeniem prawa materialnego a to art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez błędną jego wykładnię, oraz z naruszeniem przepisów art. 77 § 1, 80, 104 § 2, 107 § 3 kpa, nadto organ odwoławczy orzekł z naruszeniem art. 15 kpa, które to wady mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie w przedmiocie kosztów wynika z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.