Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 360/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2a ust. 4 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1405
law: Usatwa z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Warszawa, 27 maja 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa, Sędziowie sędzia WSA Jarosław Łuczaj, sędzia WSA Kaja Angerman (spr.),, po rozpoznaniu w dniu 27 maja 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na nabycie nieruchomości rolnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 360/21

UZASADNIENIE

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] stycznia 2021 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w K. oraz "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w K. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z [...] października 2020 r., znak: [...].

Decyzja była wynikiem następujących ustaleń faktycznych i oceny prawnej.

Wnioskiem z 2 czerwca 2020 r. "[...]" sp. z o.o. zwróciła się do Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa o wyrażenie zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o.o. nieruchomości rolnych o łącznej pow. [...] ha, położonych w powiecie elbląskim, w gminie G., w obrębie G., składających się z działek ewidencyjnych nr: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie O., złożonej z działki ewidencyjnej nr [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie D., złożonej z działek ewidencyjnych nr [...]i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie K., złożonej z działek ewidencyjnych nr [...] i [...] (zapisanych w księdze wieczystej nr [...]), nr [...] (zapisanej w księdze wieczystej nr [...]), nr [...] (zapisanej w księdze wieczystej nr [...]), nr 8/4 (zapisanej w księdze wieczystej nr [...]), w gminie M. w obrębie J. oznaczonej działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] (zapisanymi w księdze wieczystej nr [...]), w gminie W. w obrębie S. oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] (zapisaną w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie S. oznaczoną działkami ewidencyjnymi nr [...] i [...] oraz w obrębie K. oznaczonej działką ewidencyjną nr [...] (zapisanymi w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie S. złożonej z działki ewidencyjnej nr [...] (zapisanej w księdze wieczystej nr [...]), w obrębie S. oznaczonej działkami ewidencyjnymi nr [...], [...] i [...] (zapisanymi w księdze wieczystej nr [...]), w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1655).

Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa decyzją z [...] października 2020 r. nie wyraził zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o.o. objętych wnioskiem nieruchomości rolnych. Organ I instancji swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym. że w wyniku nabycia nieruchomości doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Odwołania od decyzji Dyrektora Generalnego KOWR wniosły obie spółki.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi rozpatrując odwołania podkreślił, że zgoda na nabycie nieruchomości rolnej w trybie art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego może być wydana jedynie wówczas, jeżeli spełnione zostaną łącznie wszystkie wskazane w tym przepisie przesłanki. Organ odwoławczy wskazał, że z analizy zgromadzonej dokumentacji sprawy wynika, iż nie ma wątpliwości odnośnie spełnienia w przedmiotowej sprawie dwóch pierwszych pozytywnych przesłanek, warunkujących wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej. Istotne jest natomiast ustalenie, czy spełniona została przesłanka negatywna z art 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy, zgodnie z którą w wyniku nabycia nieruchomości rolnych nie może dojść do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego nie zawierają definicji "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych". Ustawodawca uznał przeciwdziałanie nadmiernej koncentracji gruntów rolnych za jeden z podstawowych celów ustawy. Z art. 2a ust. 1 i 2 ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego wynika, że nabywcą nieruchomości rolnych może być wyłącznie rolnik indywidualny (chyba, że ustawa stanowi inaczej), a powierzchnia nabywanych nieruchomości rolnych wraz z powierzchnią nieruchomości wchodzących w skład gospodarstwa rodzinnego nabywcy nie może przekroczyć powierzchni 300 ha użytków rolnych, ustalonej zgodnie z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy. Zgoda na nabywanie nieruchomości rolnych przez inne podmioty wskazane w ustawie (np. o których mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy) jest wyjątkiem od zasady nabywania nieruchomości rolnych przez rolników indywidualnych. Skoro nawet w przypadku preferowanego nabywcy, jakim jest rolnik indywidualny, powierzchnia jego gospodarstwa nie może przekraczać 300 ha użytków rolnych, to zasadnym jest aby powierzchnia ta była wytyczną dla innych podmiotów (niespełniających kryteriów rolnika indywidualnego) nabywających nieruchomości rolne.

Badając przesłankę interpretacyjną "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych", Minister, odwołał się również do średniej powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w 2020 r. w województwie warmińsko-mazurskim (na terenie którego położone są objęte wnioskiem nieruchomości) wynoszącej 23,25 ha oraz średniej wielkości powierzchni gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju w 2020 r. wynoszącej 11,04 ha. Średnia wielkość gospodarstwa rolnego w kraju jak i województwie warmińsko-mazurskim znacznie odbiega od granicy 300 ha, a tym bardziej 486 ha (objętych przedmiotowym wnioskiem).

W ocenie Ministra, ze zgromadzonej dokumentacji wynika, że "[...]" sp. z o.o. w przypadku uzyskania zgody na nabycie nieruchomości rolnych mogłaby stać się właścicielem nieruchomości rolnych o łącznej pow. [...] ha (w tym użytków rolnych o pow. około 474 ha). Słusznie więc uznał organ I instancji, że w przedmiotowym przypadku doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, stąd też przedmiotowa zgoda na nabycie nieruchomości rolnej nie mogła zostać udzielona. Oparcie się przez organ I instancji na powierzchni użytków rolnych przy badaniu nadmiernej koncentracji gruntów rolnych należy uznać za prawidłowe. Zbycie nieruchomości pomiędzy spółkami wzajemnie powiązanymi wewnątrz grupy kapitałowej, czy też cel transakcji (zabieg organizacyjny, ukierunkowany na reorganizację grupy kapitałowej) nie mają znaczenia przy badaniu przesłanki nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Ustawodawca nie wyłączył badania przesłanki wskazanej w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c w tych przypadkach.

Minister podkreślił, że skoro preferowany zarówno w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego jak i Konstytucji RP podmiot, jakim jest rolnik indywidualny, może posiadać nie więcej niż 300 ha użytków rolnych oraz mając na uwadze średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju (11,04 ha) oraz poszczególnych województwach (w tym 23,25 ha w województwie warmińsko-mazurskim), to zasadnym jest, aby - jak to uczynił organ I instancji - uznać za nadmierną koncentrację nabycie nieruchomości rolnej przekraczające 44 - krotnie średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym w kraju oraz około 20 - krotnie średnią powierzchnię gruntów rolnych w gospodarstwie rolnym na terenie województwa warmińsko-mazurskiego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2020 r. wniosła "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w K. Skarżąca zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 7a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i nierozstrzygnięcie na korzyść Skarżącej wątpliwości co do treści normy prawnej wyrażonej w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, zwanej dalej jako "u.k.u.r.", pomimo niezdefiniowania przez ustawodawcę pojęcia "koncentracja gruntów rolnych" użytego we wskazanym przepisie i uzasadnionych wątpliwości, czy pojęcie to odnosi się do sytuacji, w której w wyniku planowanej przez zbywcę i nabywcę transakcji nabycia nieruchomości rolnych, nabywca wyzbędzie się wszystkich gruntów rolnych których przed sprzedażą był właścicielem, zaś nabywca po tej transakcji będzie właścicielem wyłącznie gruntów rolnych będących przedmiotem transakcji, przy założeniu że strony transakcji pozostają w jednej grupie kapitałowej a ich beneficjentem rzeczywistym jest jedna osoba,

2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez błędne jego zastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa nr [...] z dnia [...] października 2020 r., odmawiającej wyrażenia zgody na nabycie przez "[...]" sp. z o. o objętych wnioskiem nieruchomości rolnych, podczas gdy Decyzja Organu I Instancji powinna zostać uchylona w całości z uwagi na jej wadliwość,

- naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: w postaci:

3) art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c u.k.u.r. poprzez błędną wykładnię pojęcia "koncentracja gruntów rolnych" użytego w tym przepisie, polegającą na uznaniu przez Organ, że pojęcie to odnosi się również do sytuacji, w której w wyniku planowanej przez zbywcę i nabywcę transakcji nabycia nieruchomości rolnych, nabywca wyzbędzie się wszystkich gruntów rolnych których przed sprzedażą był właścicielem, zaś nabywca po tej transakcji będzie właścicielem wyłącznie gruntów rolnych będących przedmiotem transakcji, przy założeniu że strony transakcji pozostają w jednej grupie kapitałowej a ich beneficjentem rzeczywistym jest jedna osoba,

4) art. 2a ust. 4 u.k.u.r. poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zgody na nabycie nieruchomości rolnych będących przedmiotem wniosku przez "[...]" sp. z o.o. pomimo, że spełnione zostały wszystkie przewidziane przez prawo przesłanki warunkujące wyrażenie zgody na nabycie nieruchomości przez Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa,

5) art. 63 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej (dalej jako "TFUE") poprzez jego niezastosowanie i odmowę wydania zgody na nabycie nieruchomości rolnych będących przedmiotem wniosku przez "[...]" p. z o.o. pomimo, że odmowa na rozporządzanie prawem własności nieruchomości sprzeczna jest z zasadą swobodnego przepływu kapitału,

6) art. 54 TFUE poprzez dyskryminacyjne traktowanie Skarżącej jego spółki prawa handlowego, w stosunku do osób fizycznych, będących rolnikami indywidualnymi,

Wobec podniesionych zarzutów, skarżąca wniosła o:

- w przypadku, w którym sąd poweźmie wątpliwości co do wykładni art. 63 ust. 1 i art. 54 TFUE o skierowanie zapytania w trybie prejudycjalnym do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w przedmiocie wykładni przepisów TFUE o swobodzie przepływu kapitału,

- uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa z [...] października 2020 r. o niewyrażeniu zgody na nabycie prawa własności nieruchomości rolnej nie narusza przepisów prawa.

Podstawę materialnoprawną w sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1655 dalej: "u.k.u.r."). Według art. 2a ust. 4 pkt 1 ustawy nabycie nieruchomości rolnej przez inne podmioty lub w innych przypadkach niż wymienione w ust. 1 i 3, może nastąpić za zgodą Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, wyrażoną w drodze decyzji administracyjnej, wydanej na wniosek zbywcy nieruchomości rolnej, jeżeli:

a) wykaże, że nie było możliwości sprzedaży nieruchomości rolnej podmiotom, o których mowa w ust. 1, chyba że nabycie tej nieruchomości ma nastąpić na podstawie innej niż sprzedaż czynności prawnej,

b) nabywca nieruchomości rolnej zobowiąże się do prowadzenia działalności rolniczej na nabywanej nieruchomości rolnej,

c) w wyniku nabycia nieruchomości rolnej nie dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych.

Organ ma więc rację co do tego, że wyrażenie zgody uzależnione jest od spełnienia wszystkich przesłanek. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest ocena czy po stronie nabywcy doszłoby do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Organ nie wyraził zgody na nabycie przez spółkę nieruchomości o łącznej powierzchni 486,3389 ha wobec ustalenia, że na skutek tej czynności dojdzie do nadmiernej koncentracji gruntów rolnych. Stwierdził więc wystąpienie negatywnej przesłanki z art. 2a ust. 4 pkt 1) lit. c) u.k.u.r., nie kwestionując, że spełnione zostały pozytywne przesłanki określone w art. 2a ust. 4 pkt 1) lit. a) i b).

Przesłanka negatywna wykluczająca udzielenie zgody na nabycie nieruchomości rolnej w postaci nadmiernej koncentracji gruntów rolnych, określona w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c) ustawy, nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Jednak zdaniem sądu wbrew zarzutom skargi, organy administracji dokonały właściwej wykładni przepisów prawa materialnego i prawidłowo ustaliły znaczenie pojęcia nadmiernej koncentracji gruntów rolnych na podstawie przepisów ustawy będącej podstawą materialnoprawną wydanych decyzji. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy odwołując się do poglądu Sądu Najwyższego, wyrażonego w uchwale z 30 czerwca 2008 r., sygn. akt I KZP 10/08, brak definicji legalnej nie wyklucza możliwości odtworzenia ustawowego znaczenia określonego pojęcia w wyniku zestawienia kilku różnych przepisów. Wówczas mamy do czynienia z definicją kontekstową, gdy znaczenie danego pojęcia nie jest wprawdzie bezpośrednio określone w jednym przepisie, ale wynika ze sposobu jego użycia w kilku różnych przepisach, z których każdy może służyć do rekonstrukcji znaczenia definiowanego wyrażenia (L. Morawski, Zasady wykładni prawa, Toruń 2010, s. 104-105).

Dokonana przez organy wykładnia negatywnej przesłanki wykluczającej udzielenie zgody oparta na ustaleniu pojęcia "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" poprzez odniesienie się do normy obszarowej wyrażonej w art. 2a ust. 2 u.k.u.r., a także celów wyrażonych w preambule ustawy oraz zasad kształtowania ustroju rolnego określonych w jej art. 1 jest prawidłowa. Przypomnieć należy, że art. 64 ust. 3 Konstytucji RP dopuszcza ograniczenie prawa własności tylko w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego realizują konstytucyjną zasadę oparcia ustroju rolnego na gospodarstwach rodzinnych (art. 23 Konstytucji RP). Definicja gospodarstwa rodzinnego, zawarta w ustawie o kształtowaniu ustroju rolnego nie pozostawia wątpliwości, że zgodnie z art. 5 ust. 1 tej ustawy, za gospodarstwo rodzinne uważa się gospodarstwo rolne: 1) prowadzone przez rolnika indywidualnego oraz 2) w którym łączna powierzchnia użytków rolnych jest nie większa niż 300 ha. Natomiast w myśl art. 6 ust. 1 u.k.u.r., za rolnika indywidualnego uważa się osobę fizyczną będącą właścicielem, użytkownikiem wieczystym, samoistnym posiadaczem lub dzierżawcą nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych nie przekracza 300 ha, posiadającą kwalifikacje rolnicze oraz co najmniej od 5 lat zamieszkałą w gminie, na obszarze której jest położona jedna z nieruchomości rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego i prowadzącą przez ten okres osobiście to gospodarstwo. Limit 300 ha powierzchni użytków rolnych stanowi więc zgodnie z art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, granicę ustawowego ograniczenia prawa własności w zakresie obrotu gruntami rolnymi i nie prowadzi do naruszenia istoty prawa własności (por. uzasadnienie projektu nowelizacji u.k.u.r. druk sejmowy nr 293 Sejm VIII kadencji, www.sejm.gov.pl).

Choć przepisy ustawy służą realizacji zasady wynikającej z art. 23 Konstytucji RP, wskazując, że nabywcą nieruchomości rolnej może być co do zasady wyłącznie rolnik indywidualny, to przewidują również możliwość nabycia nieruchomości rolnych przez inne podmioty. Określenie limitu powierzchni posiadanych nieruchomości rolnych przez jeden podmiot, łącznie z pozostałymi wymogami, miało służyć wyeliminowaniu niekontrolowanego obrotu nieruchomościami rolnymi, stanowiącymi niezwykle ważną wartość z punktu widzenia interesu publicznego, zapewniającą bezpieczeństwo państwa, którego ustrój rolny oparty jest na gospodarstwach rodzinnych. Przyjęte rozwiązania zapewniają jednocześnie, że każdy podmiot (zarówno osoba fizyczna, jak też osoba prawna), jeżeli daje rękojmię wykorzystywania nieruchomości zgodnie z ich rolnym przeznaczeniem, ma możliwość ich nabycia. Wprowadzenie limitu 300 ha powierzchni użytków rolnych jako granicy możliwości zgromadzenia nieruchomości rolnych przez jeden podmiot, stanowi jedną z zasad kształtowania ustroju rolnego. Zasada ta z pewnością, służy osiągnięciu celów ustawy (ochronie i rozwojowi gospodarstw rodzinnych, zapewnieniu właściwego zagospodarowania ziemi rolnej w Rzeczypospolitej Polskiej, zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego obywateli i wspieraniu zrównoważonego rolnictwa prowadzonego w zgodzie z wymogami ochrony środowiska i sprzyjającego rozwojowi obszarów wiejskich).

Zdaniem sądu wykładnia art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. c. u.k.u.r. przy uwzględnieniu ww. przepisów ustawy nie pozwala przyjąć, by w sprawie, w zakresie pojęcia "nadmiernej koncentracji gruntów rolnych" pozostawały wątpliwości co do treści wynikającej z tego przepisu normy prawnej. Dlatego też nieuzasadniony jest zarzut naruszenia przez organy art. 7a k.p.a.

Skarżąca zarzuca istnienie wątpliwości w tym zakresie z uwagi na to, że jak wskazuje w skardze zarówno zbywca nieruchomości, jak też nabywca, są podmiotami z jednej grupy kapitałowej. Obie spółki kontrolowane mają być kontrolowane przez tego samego beneficjenta rzeczywistego. Spółka podkreśla więc, że choć przedmiotem planowanej transakcji jest sprzedaż nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni [...] ha, to w tym przypadku z punktu widzenia celów ustawy, transakcja ta będzie miała charakter neutralny. Spółka sprzedająca wyzbędzie się wszystkich nieruchomości rolnych których przed sprzedażą była właścicielem, zaś spółka nabywająca w wyniku transakcji stanie się właścicielem wyłącznie nieruchomości rolnych będących przedmiotem transakcji.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności jak zauważył organ nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Każda ze spółek jest odrębnym podmiotem prawnym z własnym majątkiem. Ustawodawca nie przewidział w art. 2a ust. 4 pkt 1c ustawy odstępstwa od zakazu nadmiernej koncentracji gruntów rolnych dla sytuacji, w której w obrocie nieruchomościami występują spółki z grupy kapitałowej. Oznacza to, że do ewentualnego obrotu nieruchomościami między tymi podmiotami mają zastosowanie ograniczenia wynikające z ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego. W związku z tym spółka planująca nabycie nieruchomości rolnej ma prawo nabycia nieruchomości o powierzchni nie przekraczającej 300 ha użytków rolnych. Ograniczenie to ma zastosowanie do wszystkich podmiotów uczestniczący w obrocie nieruchomościami rolnymi i nie narusza istoty prawa własności, ani w odniesieniu do zbywcy, ani w odniesieniu do potencjalnego nabywcy nieruchomości. Cele ustawy są realizowane, ponieważ przewidywana potencjalnie do zbycia powierzchnia nieruchomości rolnych ponad limit 300 ha nadal może według uznania dotychczasowego właściciela trafić do obrotu i przejść na rzecz innego podmiotu lub podmiotów. Odmowa udzielenia zgody na nabycie nieruchomości w niniejszej sprawie nie narusza więc zasady proporcjonalności.

W ocenie sądu skarżąca spółka niesłusznie zarzuca, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 63 ust. 1 oraz art. 54 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Przepisy ustawy o kształtowaniu ustroju rolnego stanowią niewątpliwie ograniczenie zasady swobodnego przepływu kapitału, która dotyczy m.in. nabywania nieruchomości rolnych. Jednak zasada swobody przepływu kapitału, podobnie jak prawo własności nie ma charakteru absolutnego. Tak więc dopuszczalne są odstępstwa od tej zasady w przepisach krajowych, znajdujące uzasadnienie w wyjątkach traktatowych (art. 65 TFUE) lub wymogach imperatywnych (nadrzędnych względach interesu ogólnego). Należy zauważyć, że "Trybunał uznał, iż uregulowania krajowe mogą ograniczać swobodny przepływ kapitału ze względu na cele, takie jak: (1) zachowanie tradycyjnej formy eksploatacji gruntów rolnych poprzez zagospodarowanie bezpośrednie; (2) zapewnienie, aby nieruchomości rolne były w większości zamieszkane i uprawiane przez ich właścicieli; (3) utrzymanie do celów zagospodarowania przestrzennego stałej populacji na obszarach wiejskich; (4) wspieranie rozsądnego użytkowania dostępnych gruntów, zwalczając nacisk rynku nieruchomości; (5) zachowanie rozdziału własności ziemskiej w sposób pozwalający na rozwój rentownych gospodarstw rolnych i harmonijne zarządzanie przestrzenią oraz krajobrazem." (P. Wojciechowski, Wybrane aspekty ograniczenia obrotu nieruchomościami rolnymi w prawie polskim w kontekście unijnej zasady swobody przepływu kapitału, Przegląd Prawa Rolnego, Nr 2(27) – 2020).

Przyjęte w ustawie rozwiązania zarówno związane z przyznaniem uprawnienia do nabywania nieruchomości rolnych przez osoby prawne na zasadzie wyjątków, jak też związane z określeniem limitu 300 ha posiadanej powierzchni nieruchomości rolnych (użytków rolnych) znajdują podstawę w dopuszczonych przez TSUE wymogach imperatywnych, które usprawiedliwiają ograniczenie zasady swobody przepływu kapitału. Osoby prawne i osoby fizyczne niebędące rolnikami indywidualnymi nie są więc pozbawione prawa do nabywania nieruchomości rolnych, a określony graniczny limit powierzchni nieruchomości rolnych dotyczy wszystkich podmiotów i służy osiągnięciu celów ustawy.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842) oraz art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), oddalił skargę.