Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2652/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 64e, art. 151a § 1
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 887/22 w sprawie ze sprzeciwu M. K. od decyzji Rady Doskonałości Naukowej z dnia 28 lutego 2022 r. nr BCK-I-O/RN-4/21 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Rady Doskonałości Naukowej na rzecz M. K. kwotę 1.037 (tysiąc trzydzieści siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 12 lipca 2022 r. sygn. akt II SA/Wa 887/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151a § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." oddalił sprzeciw M. K. od decyzji Rady Doskonałości Naukowej z 28 lutego 2022 r. nr BCK-I-O/RN-4/21 w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Uchwałą z [...] grudnia 2020 r., nr [...], Rada Dyscypliny [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu odmówiła skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie [...]. Uchwałę wydano na podstawie art. 18 pkt 1 oraz art. 18a ust. 11 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2017 r., poz. 1789 ze zm.) zwanej dalej "u.s.n.t." w zw. z art. 179 ust. 1 ustawy z 3 lipca 2018 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2018 r., poz. 1669 ze zm.).

W uzasadnieniu uchwały organ I instancji wskazał, że postanowieniem z 28 kwietnia 2008 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, zwana dalej "Centralną Komisją" wznowiła postępowanie w sprawie przewodu habilitacyjnego skarżącego, zakończone uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z [...] lutego 1995 r., zatwierdzoną uchwałą Centralnej Komisji z [...] czerwca 1995 r. W wyniku wznowienia postępowania komisja do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego skarżącego negatywnie zaopiniowała jego osiągnięcia naukowe i skierowała do Rada Dyscypliny [...] uchwałę z wnioskiem o odmowie nadania prof. dr. hab. M. K. nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie [...]. Komisja ta negatywnie oceniła dorobek naukowy skarżącego, stwierdzając, że nie spełnia on wymagań stawianych kandydatom do stopnia doktora habilitowanego. W postępowaniu habilitacyjnym wpłynęły trzy recenzje negatywne. Wśród nich prof. dr. hab. W. M. uznał, że monografia "[...]" zawiera wiele udokumentowanych i nieudokumentowanych zapożyczeń z innej książki, a prof. dr hab. E. C. stwierdził w odniesieniu do ww. monografii popełnienie plagiatu i niepodważalne braki warsztatowe. W oparciu o powyższe recenzje organ I instancji odmówił nadania skarżącemu stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie [...].

Po rozpoznaniu odwołania M. K. od ww. uchwały, wskazaną na wstępie decyzją Rada Doskonałości Naukowej, zwana dalej także "Radą" lub "RDN" uchyliła w całości zaskarżoną uchwałę i przekazała sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jako podstawę prawną wskazała art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego zwanej dalej "k.p.a." w zw. z art. 29 ust. 1 u.s.t.n. i art. 187 ust. 3 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że orzekając o istocie sprawy organ I instancji winien był odnieść się do uchwały Rady Wydziału Nauk [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu z [...] lutego 1995 r. o nadaniu dr. M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych, która w takim przypadku powinna zostać uchylona. W ocenie Rady Doskonałości Naukowej organ I instancji naruszył art. 151 § 1 k.p.a., co w oczywisty sposób powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej uchwały. W konsekwencji zdaniem Rady organ I instancji powinien wziąć pod uwagę, że postępowanie toczy się z uwzględnieniem przepisów o wznowieniu postępowania określonych w k.p.a., zaś rozstrzygnięcie, jakie ma zapaść w postępowaniu wznowieniowym, musi odpowiadać jednej z przesłanek określonych w art. 151 § 1 ww. ustawy.

M. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od ww. decyzji, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na sprzeciw Rada Doskonałości Naukowej wniosła o oddalenie sprzeciwu w całości.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Sąd pierwszej instancji oddalił sprzeciw. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że organ I instancji rozstrzygnął o istocie sprawy, ale naruszył art. 151 § 1 k.p.a. przez nie odniesienie się i nieuchylenie uchwały z [...] lutego 1995 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych. Powyższe powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej uchwały w celu ponownego rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia odpowiadającego treści powołanego przepisu. Sąd zwrócił uwagę, że w myśl art. 18 u.s.t.n. organem właściwym do prowadzenia postępowania wznowieniowego była Rada Dyscypliny [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Organ II instancji nie sformułował swojego stanowiska jasno, że organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części bądź też w sposób niezgodny z podstawowymi zasadami tego postępowania, a to uniemożliwiło rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. W ocenie WSA w Warszawie brak stanowiska organu I instancji w sprawie uchwały Rady Wydziału [...] UMK z [...] lutego 1995 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego nauk humanistycznych powinien jednak skutkować uchyleniem decyzji. Zwrot "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy", będący podstawą zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., jest równoznaczny z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania. Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak poprawnie przeprowadzonego postępowania przez organ I instancji uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ II instancji. W celu naprawienia błędu organu I instancji, Rada Doskonałości Naukowej musiałaby przeprowadzić postępowanie wyjaśniające w całości albo w znacznej części, do czego nie jest uprawniona.

Skargę kasacyjną złożył M. K., zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 151a § 2 w związku z art. 64e p.p.s.a. przez nieprawidłowe wykonanie kontroli administracji publicznej, wskutek czego doszło do oddalenia sprzeciwu bez dokonania oceny prawidłowości decyzji z punktu widzenia przesłanek wymienionych w art. 138 § 2 k.p.a., podczas gdy prawidłowo wykonana kontrola zaskarżonego aktu administracyjnego winna doprowadzić do jego usunięcia z obrotu prawnego w wyniku uwzględnienia sprzeciwu, bowiem decyzja Rady nie odpowiada wymaganiom stawianym decyzjom kasacyjnym.

W oparciu o tak sformułowany zarzut M. K. wniósł o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz rozpoznanie skargi przez uchylenie w całości zaskarżonej decyzji RDN, ewentualnie o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Wniósł także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego za obie instancje.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazał, że źródło wady uzasadniającej wydanie decyzji kasacyjnej musi tkwić w wątpliwościach co do podstawy faktycznej sprawy. Podniósł, że ani organ odwoławczy, ani Sąd pierwszej instancji nie podały żadnych wątpliwości co do stanu faktycznego. Żadna też okoliczność sprawy nie została podważona przez te podmioty jako niepotwierdzona. Dodał, że zaskarżony wyrok, ani też decyzja organu II instancji, nie zawierają wskazania, który konkretnie przepis postępowania został naruszony przez uchwałę organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Doskonałości Naukowej wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę kasacyjną wskazała, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu. Organ I instancji naruszył art. 151 § 1 k.p.a. z uwagi na fakt, że rozstrzygnięcie uchwały nie odnosiło się do uchwały z [...] lutego 1995 r. o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego. W konsekwencji uchwała organu I instancji nie rozstrzygała o istocie sprawy, a RDN nie mogła orzec o uchyleniu ww. uchwały z 1995 r., gdyż wykroczyłaby poza ramy prawne uprawnień organu odwoławczego, naruszając zasadę dwuinstancyjności. Zdaniem Rady tylko organ I instancji może w tym zakresie poczynić stosowne ustalenia i rozstrzygnąć co do istoty sprawy jako jednostka habilitująca.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonej podstawy kasacyjnej.

Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Trafnie skarżący kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 151a § 2 w związku z art. 64e p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji błędnie uznał, iż zaskarżona decyzja Rady Doskonałości Naukowej została wydana w oparciu o przesłanki wskazane w art. 138 § 2 k.p.a. Stosownie do ww. przepisu "[o]rgan odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy".

Na wstępie wskazać należy, że w myśl art. 64e p.p.s.a. rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny w postępowaniu ze sprzeciwu uchyla zaskarżoną decyzję kasacyjną jedynie wówczas, gdy stwierdzi naruszenie ww. art. 138 § 2 k.p.a. W orzecznictwie wskazuje się, że na podstawie powyższych regulacji p.p.s.a. sąd administracyjny bada wyłącznie stwierdzenie przesłanek do wydania decyzji kasacyjnej, nie oceniając natomiast naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego (por. wyroki NSA z: 29 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 423/20, LEX nr 3047144, 19 stycznia 2021 r. sygn. akt I OSK 2606/20, LEX nr 3119466, 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2398/20, LEX nr 3130341). Ponadto w postępowaniu ze sprzeciwu sąd administracyjny nie ocenia naruszenia przez organ prawa materialnego, zaś przepisy materialnoprawne mogą podlegać ocenie sądu administracyjnego jedynie w takim zakresie, w jakim determinują one zakres postępowania wyjaśniającego, bowiem ocena przesłanek zastosowania przepisu k.p.a. możliwa jest dopiero z perspektywy stosowanego przepisu prawa materialnego (wyrok NSA z 16 września 2020 r. sygn. akt I OSK 1291/20, LEX nr 3057321). W konsekwencji ocena naruszenia prawa materialnego może zostać dokonana wyłącznie przez pryzmat zakresu postępowania wyjaśniającego, jakie powinno zostać przeprowadzone przed organem administracji. Sąd administracyjny nie przesądza natomiast, w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej, wiążącej interpretacji przepisów prawa materialnego. Nie tylko naruszałoby to wskazany art. 64e p.p.s.a., a także w sposób nieuprawniony ograniczałoby prawa pozostałych stron postępowania administracyjnego, które nie biorą udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym ze sprzeciwu od decyzji kasacyjnej. Treść art. 64e i art. 151a § 1 p.p.s.a. należy wykładać w ten sposób, iż określone w tych przepisach granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny na skutek sprzeciwu nie obejmują oceny decyzji kasacyjnej w takim zakresie, w jakim przesądzałoby to o prawach podmiotów, które z uwagi na art. 64b § 3 p.p.s.a. nie mogą brać udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym (wyrok NSA z 18 grudnia 2020 r. sygn. akt I OSK 2384/20, LEX nr 3130238).

W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie przypisać trzeba ustaleniu, czy uchybienie proceduralne, polegające na sformułowaniu przez organ I instancji rozstrzygnięcia w sposób wadliwy i niezgodny z katalogiem określonym w art. 151 § 1 k.p.a., jest naruszeniem wystarczającym do wydania decyzji kasacyjnej (art. 138 § 2 k.p.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie. Niewątpliwie rozstrzygnięcie zawarte w uchwale z [...] grudnia 2020 r., nr [...], nie było zgodne z katalogiem określającym kompetencje organu w postępowaniu wznowieniowym. Uchwałą tą Rada Dyscypliny [...] Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu odmówiła skarżącemu nadania stopnia doktora habilitowanego w dziedzinie nauk humanistycznych w dyscyplinie [...]. Tymczasem, zgodnie z art. 151 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej, o którym mowa w art. 150, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W konsekwencji spełniona została przesłanka "naruszenia przepisów postępowania", o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a.

Sąd pierwszej instancji błędnie jednak przyjął, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Słusznie wywodzi skarżący kasacyjnie, iż w sprawie nie wskazano na jakiekolwiek wątpliwości co do stanu faktycznego. Nie można zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego utożsamiać błędnego sformułowania rozstrzygnięcia w podjętej uchwale z brakiem przeprowadzenia przez organ I instancji postępowania. Postępowanie to zostało przeprowadzone. Organ powołał komisję do przeprowadzenia postępowania habilitacyjnego, zgromadził materiał dowodowy w postaci trzech recenzji i oparł rozstrzygnięcie o negatywną uchwałę ww. komisji. Brak jest zatem podstaw do stwierdzenia, iż organ I instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania. Co więcej, w zaskarżonej decyzji Rady Doskonałości Naukowej wprost wskazano, że czynności podejmowane przez komisję habilitacyjną odbyły się zgodnie z obowiązującymi przepisami, zaś uchwała tejże komisji jest wystarczająco umotywowana. Wskazano w niej także, że organ I instancji zebrał wystarczający materiał dowodowy. W istocie, co wynika z uzasadnienia decyzji Rady Doskonałości Naukowej z 28 lutego 2022 r. nr BCK-I-O/RN-4/21, powodem wydania decyzji kasatoryjnej było tylko niedostosowanie rozstrzygnięcia do reżimu prawnego postępowania wznowieniowego, czym organ I instancji naruszył art. 151 § 1 k.p.a. To uchybienie miało jednak charakter wyłącznie proceduralny i – z uwagi na przytoczone powyżej argumenty – nie może zostać zrównane z nierozpoznaniem istoty sprawy. W sprawie został ustalony stan faktyczny konieczny do wydania uchwały, zaś błąd w jej rozstrzygnięciu, jakkolwiek istotny, nie oznacza nierozpoznania istoty sprawy. Z uzasadnienia uchwały organu I instancji wprost wynika, że zmierzał on do zastosowania art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Jeśli organ odwoławczy dostrzegł naruszenie przez organ I instancji przepisu art. 151 k.p.a., które to naruszenie nie było równoznaczne ze stwierdzeniem, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, to mógł ten błąd naprawić w ramach przysługujących mu kompetencji organu II instancji.

To samo tyczy się wadliwości uzasadnienia uchwały organu I instancji w odniesieniu do stwierdzenia zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania. Jeśli z uzasadnienia uchwały Rady Dyscypliny wynika spełnienie przesłanki wznowienia postępowania z art. 29 ust. 2 u.s.t.n., to braki w tym zakresie mogą podlegać konwalidacji w postępowaniu odwoławczym. Organ II instancji w zaskarżonej decyzji przyjął, że "Jednocześnie należy zwrócić uwagę na przesłankę zainicjowania (wszczęcia) postępowania wznowieniowego (...) Tym samym postępowanie wznowieniowe odnosi się zarówno do potwierdzenia istnienia przesłanki wznowieniowej, potrzeby wykazania, że dorobek naukowy habilitanta, wówczas dr M. K. powstał z naruszeniem prawa lub dobrych obyczajów w nauce oraz oceny dorobku naukowego (...). Organ I instancji dokonał stosownej oceny ww. przesłanek i stwierdził, że prof. dr hab. M. K. nie posiada osiągnięć naukowych uprawniających go do otrzymania stopnia doktora habilitowanego". Zaznaczenia wymaga, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w sprawie odmowy nadania stopnia naukowego doktora habilitowanego jest decyzja wydana w II instancji. W toku postępowania odwoławczego organ II instancji uprawniony jest do konwalidacji błędów nieistotnych postępowania dowodowego oraz decyzji wydanej w I instancji. Aby bowiem naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 p.p.s.a. mogło stanowić podstawę uchylenia decyzji, konieczne jest wykazanie, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok NSA z 17 listopada 2021 r., III OSK 4875/21, LEX nr 3264218). W orzecznictwie słusznie wskazuje się, że przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej w przepisie art. 138 § 2 k.p.a. winny znaleźć jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu decyzji – zob. wyrok NSA z 12 marca 2020 r., II OSK 570/20, LEX nr 3007278. Organ odwoławczy uprawniony był zatem do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Organ odwoławczy w ogóle powyższej kwestii nie rozważył, czym naruszył art. 138 § 2 k.p.a.

Jednocześnie, w realiach rozpatrywanej sprawy, wydanie przez Radę Doskonałości Naukowej decyzji co do istoty sprawy nie doprowadziłoby do naruszenia zasady dwuinstancyjności. Strona postępowania miała możliwość zapoznania się z uchwałą organu I instancji i motywami jej podjęcia. Organ II instancji ani Sąd Wojewódzki nie wyjaśniły, w jaki sposób wydanie decyzji na podstawie art. 138 § 1 k.p.a. doprowadziłoby do naruszenia prawa skarżącego do dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego. Skarżący, inicjując postępowanie ze sprzeciwu, dąży do wydania decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Podkreślić należy, że sprzeciw od decyzji kasacyjnej stanowi przejaw niezgody strony na odwleczenie merytorycznego załatwienia jej sprawy. Postępowanie wznowieniowe w niniejszej sprawie trwa już ponad 14 lat. W takim stanie rzeczy szczególnego uwzględnienia wymaga inna z zasad ogólnych, czyli określona w art. 12 k.p.a. zasada szybkości postępowania. Bezspornie zasada szybkości postępowania nie może prowadzić do naruszenia przepisów prawa i w konsekwencji naruszać uprawnień procesowych stron w imię "szybkości" postępowania (wyrok NSA z 20 sierpnia 2020 r., II OSK 1413/20, LEX nr 3058252). Niemniej sytuacja taka w rozpatrywanej sprawie nie zaistniała, ponieważ nie została spełniona druga z przesłanek wskazanych w art. 138 § 2 k.p.a. W takim stanie rzeczy organ powinien nadać większe znaczenie konieczności jak najszybszego rozpoznania sprawy co do jej istoty. Ponadto wbrew Sądowi pierwszej instancji na przeszkodzie wydaniu decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty nie stoi art. 18 u.s.t.n. Przepis ten określa właściwość rzeczową organu, stanowiąc iż:

1. Stopień doktora habilitowanego nadaje:

1) w szkole wyższej - rada wydziału lub rada innej jednostki organizacyjnej szkoły wyższej;

2) w innej jednostce organizacyjnej - rada naukowa.

W ocenie NSA z powyższego przepisu nie wynika norma prawna zakazująca wydania rozstrzygnięcia co do istoty sprawy przez organ II instancji. Przyznanie właściwości rzeczowej określonemu organowi nie zmienia faktu, iż na skutek złożenia odwołania kompetencja do rozstrzygnięcia danej sprawy przechodzi na organ odwoławczy (zasada dewolutywności). Zauważyć należy, że o ile ustawa – Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce określa w art. 218 katalog "podmiotów habilitujących", to ustawa o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki nie posługuje się tym pojęciem. Art. 18 tej ustawy określa wyłącznie właściwość rzeczową organu I instancji. Rada Doskonałości Naukowej w zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby ograniczenie kompetencji do wydania decyzji merytorycznej przez organ odwoławczy wynikało z innych przepisów prawa. Przy czym poza sporem pozostaje, że materialnoprawną podstawą prowadzonego postępowania były przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Kwestię tę przesądził prawomocnie Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z 18 kwietnia 2019 r., I OSK 1460/18 wskazując, że "do wznowienia postępowania w sprawie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego miały zastosowanie przepisy ustawy o stopniach naukowych z 2003 r."

W takim stanie rzeczy błędnie Sąd pierwszej instancji przyjął, iż Rada Doskonałości Naukowej zasadnie zastosowała art. 138 § 2 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwioną podstawę. Dlatego z mocy art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał sprzeciw. Z przedstawionego wyżej stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że sprzeciw jest zasadny, jako że zaskarżona decyzja Rady nie odpowiada wymaganiom stawianym decyzjom kasacyjnym z art. 138 § 2 k.p.a., ponieważ nie wynika z niej, iż konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wobec tego na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. i art. 64e w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę Rada Doskonałości Naukowej uwzględni powyższe stanowisko Sądu kasacyjnego i podda ponownej analizie spełnienie przesłanki istotności wpływu koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy na rozstrzygnięcie.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. i 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z 205 § 2 p.p.s.a. i art. 64b § 1 p.p.s.a.