Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 774/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2018-01-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys (spr.), Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi J. K. i B. K. na decyzję P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku polegającego na wykonaniu ściany spełniającej wymóg ściany oddzielenia pożarowego oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2009 r. zostało wszczęte na wniosek B. K. postępowanie dotyczące prawidłowości wykonania ściany oddzielenia pożarowego w budynku mieszkalnym położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Powiatu Grodzkiego w B. (dalej: PINB) umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2010 r. utrzymał rozstrzygnięcie umarzające postępowanie w mocy. Wyrokiem z dnia 12 października 2010 r. w sprawie II SA/Bk 498/10 WSA w Białymstoku uchylił obydwie ww. decyzje, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 września 2012 r. w sprawie II OSK 224/11 oddalił skargę kasacyjną od tego wyroku podzielając go jako trafny merytorycznie ale błędnie uargumentowany. NSA wskazał, że bezsporne w sprawie jest dokonanie przez inwestorów (małżonków N.) odstępstw od pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] listopada 2006 r., poprzez wykonanie ściany oddzielenia pożarowego w poziomie parteru o grubości 12 cm zamiast 25 cm oraz zamieszczenie w niej pionu wodno – kanalizacyjnego. Zdaniem NSA, organy nie dokonały oceny charakteru tych odstępstw z punktu widzenia regulacji art. 36a ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej jako p.b., zaś skupiły się wyłącznie na braku zagrożeń wynikających ze zmian wprowadzonych w trakcie budowy spornej ściany. Jak wskazał sąd kasacyjny, co prawda oceny charakteru odstępstw w zakresie grubości ściany dokonał projektant uznając je za nieistotne, jednak ocena ta nie wiązała organów. NSA także wskazał, że przedstawiona przez inwestorów opinia kierownika budowy co do dokonanych zmian nie miała waloru opinii biegłego.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. PINB, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., odmówił nałożenia na inwestorów obowiązku wykonania robót doprowadzających ścianę oddzielenia pożarowego do stanu zgodnego z prawem. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez PWINB w dniu [...] sierpnia 2013 r. Wyrokiem z dnia 20 marca 2014 r. w sprawie II SA/Bk 968/13 oddalono skargę J. i B. K. od decyzji odwoławczej, jednakże NSA wyrokiem z dnia 10 marca 2016 r. w sprawie II OSK 1739/14 uchylił wyrok pierwszoinstancyjny uznając za zasadne zarzuty skargi kasacyjnej naruszenia prawa materialnego tj. art. 36a ust. 5 i 6 p.b. oraz zarzuty naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy tj., art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77, 80 K.p.a. oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a. i art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "e" oraz art. 36a ust. 5 p.b. - poprzez nieuprawnione przyjęcie, że w sprawie doszło do nieistotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego. Zdaniem NSA, w sprawie nie dokonano wyczerpującej oceny charakteru dokonanego odstąpienia w kontekście regulacji art. 36a ust.5 p.b., mimo związania oceną prawną sformułowaną w sprawie II OSK 224/11. Organy zaakceptowały ocenę charakteru odstępstw przeprowadzoną przez projektanta rozbudowy, projektanta konstrukcji oraz rzeczoznawcę przeciwpożarowego, co pozostaje w sprzeczności z oceną prawną NSA w sprawie II OSK 224/11. Jak wskazał NSA, sąd pierwszej instancji i organy ponownie rozpoznające sprawę pominęły, iż ustawodawca nie zdefiniował w sposób wyczerpujący pojęcia "nieistotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego". W art. 36a ust. 5 p.b. znajduje się wyłącznie katalog przykładowy istotnych odstępstw, zaś ostatecznej kwalifikacji dokonuje właściwy organ w konkretnej sprawie w ramach uznania administracyjnego. Powinien on mieć na uwadze charakter inwestycji oraz wartości wyrażone w art. 4, art. 5 i art. 9 p.b., w tym zasady poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zdaniem NSA, w kontrolowanej sprawie nie dokonano analizy odstąpienia w świetle jego znaczenia dla całokształtu zamierzenia inwestycyjnego, nie rozważono wartości, o których mowa w art. 4, 5, 9 p.b., jak też zaniechano samodzielnej analizy w zakresie ewentualnej zmiany bezpieczeństwa pożarowego, ochrony przed hałasem, drganiami. W sposób nieuprawniony przyjęto, że badanie poziomu hałasu należy do organów ochrony środowiska, a organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji by badać spełnienie warunków tej ochrony w aspekcie przepisów techniczno - budowlanych zamieszczonych w dziale IX warunków technicznych. W sprawie nie rozważono konieczności uzgodnienia projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej, co jest niezbędne w świetle art. 36a ust. 5 p.b. Lakoniczne stwierdzenia, iż zmiany zaakceptowali projektant rozbudowy, projektant konstrukcji oraz rzeczoznawca przeciwpożarowy, jak też powołanie się na art. 20 ust. 2 p.b. nie spełnia, w ocenie NSA, warunków wszechstronnej analizy wszystkich okoliczności sprawy.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu PINB decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., orzekając na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.,:

1. nakazał H. i A. N. wykonanie ściany spełniającej wymóg ściany oddzielenia pożarowego na granicy z działką nr [...], zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2005 r. i decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2006 r., tj. wykonanie tej ściany jako oddzielenia pożarowego o grubości 25 cm, niezawierającej pionu wodno-kanalizacyjnego, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane - w terminie do [...] maja 2017 r.

Organ pierwszej instancji wskazał, że rodzaj materiałów budowlanych użytych do budowy ściany oddzielenia pożarowego należy uzgodnić z osobą posiadającą stosowne uprawnienia do orzekania w zakresie przepisów przeciwpożarowych;

2. zobowiązał do powiadomienia o wykonaniu ww. robót organu z przedłożeniem pisemnego oświadczenia osoby nadzorującej budowę ściany pożarowej o wykonaniu jej zgodnie z pozwoleniem na budowę i warunkami technicznymi oraz potwierdzenie pisemne osoby posiadającej uprawnienia p.poż., że wykonana ściana spełnia wymogi ściany oddzielenia pożarowego.

Jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji, po wyroku NSA w sprawie II OSK 1739/14 organ pierwszej instancji dokonał ponownego rozpatrzenia sprawy i ustalił, że w poziomie parteru inwestor zmniejszył grubość ściany oddzielenia pożarowego z 25 cm na 12 cm wraz z umieszczeniem w niej pionu wodno-kanalizacyjnego. Roboty budowlane związane z przebudową budynku i budową ściany oddzielenia pożarowego zakończone zostały w 2008 r. Autor projektu budowlanego oraz kierownik budowy zgodnie zakwalifikowali ww. zmiany jako nieistotne. Zdaniem organu pierwszej instancji, ta kwalifikacja nie spełnia warunków ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem odstępstwa są istotne (art. 36a ust. 1 pkt 5 p.b.). Dlatego organ pierwszej instancji nakazał czynności naprawcze na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b., doprowadzające ścianę do zgodności z obowiązującymi przepisami.

PWINB decyzją z dnia [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną. Wskazał, że z zestawienia treści przepisu art. 36a ust 5 p.b. z zakresem wykonanych przez inwestorów robót budowlanych oraz treścią decyzji o warunkach zabudowy wynika, iż odstępstwa są istotne. W pozostałym zakresie organ odwoławczy uznał za niezasadne:

- zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36a ust 5 p.b. Wskazał, że w decyzji o warunkach zabudowy oraz w pozwoleniu na budowę wyraźnie ustalono, że należy wykonać ścianę oddzielenia pożarowego na granicy z działką [...] przy ul. [...] w B. Ściana winna była przylegać do sąsiedniego budynku. W tej sytuacji, zdaniem PWINB, nie było konieczne uzyskanie zgody Ministra Transportu i Budownictwa na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 warunków technicznych, gdyż przepis § 12 ust. 4 pkt 2 dopuszcza sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią, jeżeli będzie przylegał do istniejącej ściany budynku sąsiedniego;

- zarzuty naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 36a ust. 6 p.b. Wyjaśnił, że NSA w sprawie II OSK 224/11 w sposób jednoznaczny wywiódł, że dokonanie kwalifikacji odstąpienia przez projektanta nie ma charakteru wiążącego dla organów administracji architektoniczno budowlanej oraz organów nadzoru budowlanego;

- zarzut naruszenia art. 7, art. 77 ust. 1 oraz art. 80 K.p.a. poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i pominięcie "Opinii w zakresie ochrony przeciwpożarowej" z dnia [...] listopada 2009r. wydanej przez A. K. oraz "Opinii technicznej dotyczącej zmiany w ścianie oddzielenia pożarowego domu jednorodzinnego przy ul. [...] w B." z dnia [...] sierpnia 2009 r. E. O. Jak wskazał PWINB, mimo przedstawionych opinii i ekspertyz, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał także, że w dniu [...] grudnia 2016 r. oraz [...] stycznia 2017 r. przeprowadził kontrolę na działce nr [...] przy ul. [...] i na działce nr [...] przy ul. [...] w B. na podstawie art. 81 ust. 4 p.b. Dokonane czynności kontrolne nie rzutują na odmienne rozstrzygnięcie od przyjętego przez organ pierwszej instancji.

Odnośnie wniosku B. K. o przeprowadzenie dowodu wskazał PWINB, że wniosek jest bezzasadny bowiem dotyczy ściany działowej grubości 12 cm, która już nie istnieje.

Powyższe rozstrzygnięcie drugoinstancyjne z dnia [...] marca 2016 r. nie zostało zaskarżone do sądu administracyjnego.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. PWINB, na podstawie art. 113 § 2 K.p.a., dokonał wykładni rozstrzygnięcia zawartego w decyzji z dnia [...] marca 2017 r. w ten sposób, że wskazał, iż: "zgodnie z rozstrzygnięciem tej decyzji, nakazane roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane. Obowiązkiem tej osoby jest wskazanie odpowiedniego rozwiązania technicznego, gwarantującego bezpieczne i skuteczne wykonanie decyzji. Dlatego o tym, czy w celu prawidłowego wykonania nakazanej ściany oddzielenia pożarowego konieczne jest wyburzenie dotychczasowej ściany, decyduje osoba posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, nadzorująca prowadzenie robót budowlanych, nie zaś tutejszy organ. Tutejszy organ nie rozstrzyga również kwestii cywilnoprawnych zastrzeżonych do właściwości sądów powszechnych, w szczególności spraw związanych z naruszeniem prawa własności nieruchomości".

W dniu [...] maja 2017 r. H. N. zawiadomiła PINB o zakończeniu wykonania ściany oddzielenia pożarowego. Przedłożyła: oświadczenie kierownika budowy K. K. o spełnianiu przez sporną ścianę o grubości 25 cm wymogu ściany oddzielenia pożarowego oraz o tym, że wykonane do jej realizacji materiały spełniają wymagania bezpieczeństwa konstrukcji i pożarowego; deklarację właściwości użytkowych materiałów użytych do wykonania ściany (z dnia [...] listopada 2016 r.), informację o odporności ogniowej ścian, oświadczenia rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych o dopuszczeniu do budowy ww. ściany pustaków ceramicznych U-220 i bloczka betonowego w zakresie wykonania części fundamentowej oraz o spełnianiu przez ścianę wymogów oddzielenia pożarowego El 120 (przy wymogu El 60); oświadczenie kierownika budowy z dnia [...] maja 2017 r. o usunięciu pionu wodno – kanalizacyjnego i wykonaniu ściany oddzielenia pożarowego zgodnie z decyzjami o warunkach zabudowy i pozwoleniem na budowę.

W dniu [...] maja 2017 r. PINB dokonał kontroli na miejscu realizacji obowiązku stwierdzając pozytywnie tę okoliczność. Do protokołu kontroli dołączono opinię biegłego sądowego J. J. z zakresu pożarnictwa z marca 2016 r., z której wynika, że sporna ściana na poziomie poddasza posiada grubość 24 cm i nie wymagała przebudowy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. znak [...], orzekając na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b., stwierdził wykonanie przez H. i A. N. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją z dnia [...] marca 2017 r.

Organ pierwszej instancji ustalił, że H. i A. N. na podstawie decyzji z dnia [...] lutego 2006 r. przystąpili do wykonania robót budowlanych związanych z przebudową budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B. Podczas realizacji robót budowlanych dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na zmianie grubości ściany oddzielenia pożarowego oddzielającej budynek nr [...] w poziomie parteru z 25 cm na 12 cm wraz z umieszczeniem w niej pionu wodno-kanalizacyjnego. Projektant oraz kierownik budowy zgodnie zakwalifikowali zmiany jako nieistotne.

Zdaniem PINB, powyższa kwalifikacja nie spełnia warunków ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę, w związku z czym zaszła konieczność podjęcia procedury naprawczej. W toku tej procedury nakazano inwestorom wykonanie czynności doprowadzających ścianę do zgodności z obowiązującymi przepisami (art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b.). W dniu [...] maja 2017 r. inwestorka zawiadomiła organ o zakończeniu robót budowlanych związanych z wykonaniem ściany oddzielenia pożarowego, dołączyła oświadczenie uprawnionej osoby nadzorującej roboty budowlane o wykonaniu ściany p.poż. zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy oraz decyzją o pozwoleniu na budowę i przepisami oraz przedłożyła dokumentację wbudowanych materiałów budowlanych i wymagane oświadczenia. W trakcie kontroli na miejscu w dniu [...] maja 2017 r. stwierdzono wykonanie obowiązków.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyli J. i B. K., którzy zarzucili:

1. naruszenie przepisów prawa procesowego, tj.: art. 7, 77 K.p.a. przez brak zebrania i rozpatrzenia w sposób pełny i wyczerpujący całego materiału dowodowego dotyczącego ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zarówno pod względem przeciwpożarowym jak też ochrony przed hałasem (dotyczy to całej ściany oddzielenia przeciwpożarowego); art. 9 K.p.a. poprzez nieinformowanie o terminie przeprowadzonego odbioru przez organ; art. 10 § 1 K.p.a. poprzez wydanie decyzji przed terminem wyznaczonym na zapoznanie się ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ewentualnym zgłaszaniem uwag wniosków i zastrzeżeń;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 5 p.b. przez naruszenie generalnej zasady, że zawarte w nim postanowienia muszą być uwzględnione przy interpretowaniu innych postanowień ustawy i przepisów wykonawczych zawartych w art. 7 p.b., w szczególności nieuwzględnienie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i ochrony przed hałasem; art. 84 ust. 1 pkt. 1 p.b. przez nieprzeprowadzenie pełnej kontroli przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego, w szczególności ściany oddzielenia przeciwpożarowego na piętrze budynku oraz nieodniesienie się do problemu ochrony przed hałasem; art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. przez niezapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich tj. odwołujących.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. znak [...] PWINB utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy, powołując się na regulację art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 p.b. wskazał, że inwestorzy wykonali roboty budowlane w celu doprowadzenia istniejącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego do stanu zgodnego z prawem. Pismem z dnia [...] maja 2017 r., zawiadomili o zakończeniu robót budowlanych, co zostało zweryfikowane pozytywnie w trakcie kontroli. Organ odwoławczy wyjaśnił, że decyzja pierwszoinstancyjna jest jedynie stwierdzeniem wykonania obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., który to fakt potwierdzono. Organ uznał zatem za niezrozumiały zarzut naruszenia art. 7 i art. 77 K.p.a. w zakresie braku dogłębnego wyjaśnienia sprawy. Także o wszystkich podejmowanych przez organy działaniach strony postępowania były informowane. PWINB podkreślił, że decyzja nakładająca na inwestora sporny obowiązek nie została zaskarżona do sądu administracyjnego. Stwierdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją stanowi więc tylko konsekwencję wcześniejszego rozstrzygnięcia.

Jako niezasadny organ uznał zarzut naruszenia art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b., bowiem w dniu [...] maja 2017 r. przeprowadzono kontrolę, zweryfikowano wykonanie spornej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, zweryfikowano dokumenty załączone do zawiadomienia o zakończeniu robót budowlanych. Wynika z nich, że wybudowana ściana spełnia wymagania dla tego typu przegród, zastosowane materiały budowlane posiadają właściwą odporność ogniową (załączona do dokumentacji deklaracja właściwości użytkowych zastosowanego pustaka ceramicznego U-220), a ściana nie posiada żadnych otworów. Brak jest podstaw do twierdzenia o niezgodności istniejącego stanu z regulacją § 232 ust. 1 warunków technicznych, bowiem kwestia zastosowanego pomiędzy ścianami pełnymi styropianu została wyjaśniona w analizie biegłego sądowego J. J. Prawidłowość jej wykonania potwierdził K. K. posiadający czynne uprawnienia budowlane do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Nie ma zatem podstaw do zastosowania art. 81 c ust. 2 p.b. wskazanego w odwołaniu. Nie ma również podstaw do stwierdzenia, iż nowa ściana nie spełnia norm akustycznych, przenosząc hałas większy od dopuszczalnych wartości. Także organ wskazał na przepis art. 81 a ust. 2 p.b. wskazujący w czyjej obecności przeprowadza się czynności kontrolne. Podkreślił, że strony postępowania mają możliwość czynnego uczestnictwa w przypadku przeprowadzania dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin zgodnie z art. 79 § 1 K.p.a., co nie miało miejsca w tym przypadku. Odnośnie zarzutu naruszenia art. 10 K.p.a. wskazano, że istotnie nie zachowano terminu dla stron na wypowiedzenie się przed wydaniem decyzji ostatecznej, jednak uchybienie to zostało naprawione w postępowaniu odwoławczym.

Skargę na decyzję organu odwoławczego złożyli do sądu administracyjnego J. K. i B. K. Zarzucili naruszenie:

1). art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "e" p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że ściana oddzielenia przeciwpożarowego spełnia warunki bezpieczeństwa pożarowego oraz zapewnia ochronę przed hałasem jak również przez naruszenie generalnej zasady, że zawarte tym przepisie postanowienia muszą być uwzględnione przy interpretowaniu innych postanowień ustawy i przepisów wykonawczych zawartych w art. 7 p.b., w szczególności nieuwzględnienie przepisów techniczno-budowlanych w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i ochrony przed hałasem;

2). art. 5 ust. 1 pkt. 9 p.b. przez niezapewnienie poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich tj. odwołujących;

3). art. 51 ust. 3 pkt 1 p.b. poprzez nieuprawnione przyjęcie, że wykonane roboty budowlane są zgodne z warunkami zabudowy, projektem budowlanym oraz p.b., podczas gdy w dalszym ciągu ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie spełnia wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego i ochrony przed hałasem;

4). art. 81 c ust. 2 p.b. poprzez zaniechanie nałożenia obowiązku wykonania ekspertyzy w zakresie spełnienia przez ścianę oddzielenia przeciwpożarowego norm ochrony przed hałasem;

5). art. 84 ust. 1 pkt 1 p.b. przez nieprzeprowadzenie pełnej kontroli przestrzegania i stosowania przepisów p.b., w szczególności ściany oddzielenia przeciwpożarowego na piętrze budynku oraz nieodniesienie się do problemu ochrony przed hałasem;

6). przepisów art. 7, 8, 9 i 77 § 1 K.p.a. poprzez nienależyte wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i stanu faktycznego mające na względzie uzasadnione potrzeby skarżących oraz błędną ocenę zgromadzonych dowodów;

7). art. 75 § 1 i 2 w związku z art. 80 K.p.a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów.

Zdaniem skarżących, ocena wykonania nałożonego obowiązku została dokonana z naruszeniem granic uznania administracyjnego. Sporna ściana oddzielenia przeciwpożarowego nadal nie jest zgodna z warunkami technicznymi, w szczególności § 232 ust. 1, gdyż jedną z jej warstw stanowi styropian. Zdaniem odwołujących się, jeżeli docieplenie zewnętrzne ściany styropianem jest nierozprzestrzeniające ognia to przy projektowaniu budynku na sąsiedniej działce należy zachować, z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe, odległość pomiędzy ścianami zewnętrznymi tych budynków co najmniej 8 m lub doprowadzić do wymiany docieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego na niepalną wełnę mineralną, co umożliwiłoby lokalizację projektowanego budynku z oknami w odległości 4 m od granicy działki. Niemożliwe jest zachowanie w przyszłości tej odległości przy szerokości ich działki około 12 m. Zdaniem odwołujących się, niewiarygodne jest oświadczenie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych E. S. stwierdzającego spełnienie wymagań dla ściany oddzielenia przeciwpożarowego (twierdzi on o odporności ogniowej na poziomie El 120, podczas gdy wymagana jest REI 60). Nadto, zgodnie z projektem, ściany budynku, w tym ściany oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z bloczka betonu komórkowego o grubości 24 cm. Tymczasem dla zabudowy bliźniaczej lub szeregowej wymagana izolacyjność wynosi 52-55 dB, zaś dla bloczka z betonu komórkowego o grubości 24 cm wynosi ona 48 dB. Naraża to skarżących na znoszenie dokuczliwych hałasów. Jak wskazali, po wykonaniu nowej ściany oddzielenia przeciwpożarowego zdecydowanie pogorszyła się izolacyjność tej ściany, a uciążliwe przenikanie wszystkich dźwięków jest nie do zniesienia, co wymaga interwencji np. wykonania pomiarów izolacyjności akustycznej ścian w budynku. Jak zauważyli, ochrona przed hałasem i drganiami nigdy nie była przedmiotem kontroli ze strony organów nadzoru budowlanego, podczas gdy w sprawie powinien być zastosowany przepis art. 81c ust. 2 p.b. i obowiązek sporządzenia ekspertyzy. Zakwestionowali ustalenia protokołu kontroli z dnia [...] maja 2017 r. oraz zarzucili, że organ pozostawił bez kontroli ścianę na poddaszu, zajmując się wyłącznie ścianą w jej części od fundamentów do parteru. Zakwestionowali wiarygodność oświadczenia kierownika budowy w zakresie stwierdzenia zgodności wykonania spornej ściany z decyzjami o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. Wskazali, że na skutek zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 2 p.b. doprowadzono do ponownego wykonania ściany oddzielenia przeciwpożarowego, która nie spełnia wymagań bezpieczeństwa pożarowego i ochrony przed hałasem, nadto celem postępowania na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 i 3 p.b. jest doprowadzenie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie doprowadzenie do realizacji projektu budowlanego. Pomijany jest aspekt jakościowy w postaci spełnienia norm bezpieczeństwa pożarowego i ochrony przed hałasem. W dalszym ciągu organ rozpoznając sprawę odnosi się do fragmentów ściany oddzielenia przeciwpożarowego, a nie do jej całości. Jako uzasadnienie zarzutu niewyjaśnienia sprawy w jej całokształcie wskazali, że nieuwzględnienie deklaracji producentów bloczków z betonu komórkowego, z której wynikają parametry izolacyjności akustycznej i odporności ogniowej, stanowi naruszenie art. 75 K.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację z uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Wyjaśnił, że inwestorzy wykonali nową ścianę oddzielenia pożarowego od fundamentów do poddasza, ściana ta nie posiada żadnych otworów i ma zachowaną ciągłość (zlikwidowano pion wodno – kanalizacyjny). Część ściany na poddaszu pozostawiono bez zmian z uwagi na opinię biegłego sądowego J. J., iż nie budzi ona zastrzeżeń odnośnie zabezpieczenia pożarowego. Do oświadczeń kierownika budowy i rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych dołączono deklaracje właściwości materiału użytego do wykonania spornej ściany, z których wynika, że zastosowano materiały o odpowiedniej grubości, spełniając tym samym nakaz decyzji z dnia [...] listopada 2016r.

W piśmie z dnia [...] listopada 2017 r. swoje stanowisko w sprawie sprecyzowali uczestnicy postępowania H. i A. N. (k. 36).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu. Przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia w sprawie niniejszej jest decyzja w sprawie wykonania obowiązków nałożonych w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na skutek odstępstw inwestorów – małżonków N. od wymogów pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego z dnia [...] lutego 2006 r. Odstępstwa te polegały na wykonaniu ściany oddzielenia pożarowego w poziomie parteru o grubości 12 cm zamiast 25 cm oraz zamieszczeniu w niej pionu wodno – kanalizacyjnego. Ostatecznie (decyzje były kilkakrotnie uchylane, w tym przez NSA) organy nadzoru budowlanego uznały odstępstwa za istotne i decyzją z dnia [...] listopada 2016 r. utrzymaną w mocy decyzją P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] marca 2017 r. na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane (dalej p.b.) nakazano H. i A. N. "wykonanie ściany spełniającej wymóg ściany oddzielenia pożarowego na granicy z działką nr [...], zgodnie z decyzją Prezydenta Miasta B. o warunkach zabudowy z dnia [...] września 2005 r. i decyzją o pozwoleniu na budowę z dnia [...] lutego 2006 r., tj. wykonanie tej ściany jako oddzielenia pożarowego o grubości 25 cm, niezawierającej pionu wodno-kanalizacyjnego, pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane - w terminie do [...] maja 2017 r."

Decyzja organu II instancji nie została zaskarżona do sądu administracyjnego i stała się ostateczna.

Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. na podstawie art. 113 § 2 KPA organ dokonał wykładni powyżej zaprezentowanej decyzji wskazując, że roboty budowlane należy wykonać pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane której obowiązkiem jest wskazanie odpowiedniego rozwiązania technicznego, gwarantującego skuteczne i bezpieczne wykonanie decyzji. Również ta osoba winna zadecydować czy konieczne jest wybudowanie dotychczasowej ściany i wykonanie jej od początku, czy nie jest to potrzebne. To postanowienie także uzyskało atrybut ostateczności.

Po zawiadomieniu inwestorów o zakończeniu robót, na podstawie oględzin oraz analizy przedłożonych dokumentów i opinii, organy nadzoru budowlanego wydały zaskarżone rozstrzygnięcie stwierdzające wykonanie obowiązków nałożonych decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2016 r.

Wbrew zarzutom skargi zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca jej wydanie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2017 r. nie naruszają prawa materialnego a także zostały wydane z poszanowaniem procedury administracyjnej.

Przedmiotem obecnie kontrolowanej decyzji nie jest bowiem zakres obowiązków nałożonych na inwestorów i ich zasadność, w tym jak oczekuje skarżący, wykonanie nowej ściany spełniającej jego warunki w zakresie zabezpieczenia pożarowego, drgań i hałasów, gdyż tym zakresem objęta była poprzednia decyzja określająca obowiązki inwestorów z [...] listopada 2016r. Nie zawierała ona sformułowanych warunków dotyczących drgań i hałasu. Należy jedynie zgodzić się ze skarżącym, że w przedmiocie drgań i hałasu wypowiedział się NSA we wcześniejszym wyroku. Natomiast zakres obowiązków nałożonych na małżonków N. sformułowano w decyzji z [...] listopada 2016 r. utrzymanej w mocy decyzją z [...] marca 2017 r. Te decyzje stały się ostateczne i wiązały inwestorów. Skarżący nie podważył ich, jak i nie wniósł skargi od postanowienia wyjaśniającego treść rozstrzygnięcia w przedmiocie nałożonych obowiązków.

Przedmiotem zaskarżenia i kontroli sądu w sprawie niniejszej jest prawidłowość oceny organów nadzoru budowlanego wykonania obowiązków określonych powyższymi decyzjami i postanowieniem wyjaśniającym.

Analiza materiału dowodowego nie pozwala podzielić zarzutów skargi i nie daje podstaw do sformułowania oceny, by organy niezasadnie uznały wykonanie obowiązków nałożonych na małżonków N. decyzjami z [...] listopada 2016 r. i [...] marca 2017 r. Podkreślić jeszcze raz należy, że kontrolowane orzeczenie dotyczyło oceny wykonania obowiązków nałożonych konkretną decyzją, a nie zakresu wykonania robót niezbędnych do naprawienia istotnego odstępstwa od wymogów pozwolenia na budowę. To ostatnie (określenie obowiązków) bowiem zostało ustalone właśnie ostateczną decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymującą w mocy decyzje z [...] listopada 2016 r. których wykładni dokonano w postanowieniu z [...] kwietnia 2017 r.

Zatem skoro na inwestorów nałożono obowiązek wykonania ściany oddzielenia pożarowego o grubości 25 cm niezawierającej pionu wodno – kanalizacyjnego (zgodnej z decyzją o pozwoleniu na budowę i decyzją o warunkach zabudowy) pod nadzorem osoby posiadającej stosowne uprawnienia budowlane, to inwestorzy mieli wykonać pod nadzorem specjalisty takie roboty, by powstała ściana oddzielenia pożarowego określonej grubości zgodna z zatwierdzonym w pozwoleniu na budowę projektem niezawierająca pionu wodno – kanalizacyjnego.

Ocena organów zawarta w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] czerwca 2017 r. o wykonaniu obowiązków nie budzi wątpliwości sądu, bowiem znajduje potwierdzenie w materialne dowodowym. Przede wszystkim wskazać tu należy, na protokół oględzin (z dnia [...] maja 2017 r.), dołączone opinie biegłych, oświadczenie K. K., informuje o odporności ogniowej ścian, oświadczenie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego co do właściwości pustaków ceramicznych U220 i bloczka betonowego oraz spełnienia przez ścianę wymogów oddzielenia pożarowego.

Rzeczoznawca E. S. w oświadczeniu z [...].05.2017 r. potwierdził, że zużyte materiały do wykonania ściany oddzielenia pożarowego grubości 25 cm posiadają dokumenty potwierdzające dopuszczenie ich do obrotu i stosowania w budownictwie. Ściana spełnia wymogi oddzielenia pożarowego EI120 przy wymogu EI60.

Kierownik robót K. K. potwierdził wykonanie ściany grubości 25 cm, likwidację pionu wodno – kanalizacyjnego i wymienił jakie materiały zastosowano. Wcześniej uzyskał wskazanie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczenia przeciwpożarowego co do materiałów jakie należy zastosować. Odporność ogniowa ścian zastosowanych elementów wynika z dokumentu producenta na k. 100 t. III akt administracyjnych, także właściwości użytkowe użytych elementów zostały wskazane i potwierdzone przez producenta w deklaracji nr 3/2016 na k. 101 akt. W protokole oględzin z [...] maja 2017 r. dokładnie opisano zaistniały stan, potwierdzający wykonanie nałożonych obowiązków.

Dodać należy, ze z decyzji o warunkach zabudowy z [...].05.2005 r. wynika wykonanie ściany oddzielenia pożarowego na granicy z działką nr [...], a z opisu technicznego stanowiącego część składową zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, odnośnie ścian zewnętrznych, grubość ściany od granicy 25 cm, wykonanie z bloczków z betonu komórkowego na zaprawie cementowej, na zewnątrz ocieplone styropianem. Odstępstwo od wymogów pozwolenia na budowę objęło, co jest bezsporne, cześć ściany zewnętrznej na wysokości parteru. Jak wynika z dokumentów dołączonych do zgłoszenia wykonania robót, obecnie wykonano tam ścianę grubości 25 cm z pustaka U220.

Samowola budowlana nie objęła tejże ściany na wysokości piętra (poddasza), zatem, w sytuacji uznania przez osoby posiadające wiedzę specjalistyczną, że nie zachodziła potrzeba burzenia i wykonania ściany od nowa a wykonane czynności na poziomie parteru doprowadziły do zgodności z pozwoleniem na budowę i decyzją o warunkach zabudowy oraz sztuką budowlaną, zaakcentować należy ocenę organów nadzoru budowlanego zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnośnie prawidłowości ściany na wysokości piętra (poddasza), w tym użycia styropianu, to oceny dokonał biegły J., a skarżący, niegodzący się z tą oceną nie przedłożył żadnych kontrdowodów. Przy tym jeszcze raz stwierdzić należy, że na tej wysokości inwestor nie dokonał żadnych odstępstw od pozwoleń na budowę. Wszystkie pozostałe oceny wykonanych robót budowlanych prezentowane w skardze są subiektywne i nie zostały poparte dowodami. Skarżący zarzucając, że ściana pomiędzy budynkami nie spełnia zabezpieczenia przeciwpożarowego oraz ochrony przed hałasem pomija fakt, że po wydaniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego na rzecz małżonków N. to sam skarżący dokonał zmiany stanu faktycznego przez zmniejszenie grubości ściany w swoim budynku, przylegającej do spornej ściany. Jak przyznał na rozprawie przez sądem administracyjnym jego ściana ma obecnie grubość odpowiednio 6, 12 i 6 cm. Nie potrzeba wiedzy specjalisty, by uznać że zmniejszenie grubości jednej ze ścian wpływa na słyszalność dźwięków i w jednym i w drugim budynku. Z akt sprawy wynika spór o granicę i konflikt sąsiedzki co z pewnością rzutuje na obiektywizm ocen stron postępowania. Jednak organy nadzoru budowlanego obiektywizm zachowały i oparły ustalenia o zgromadzony materiał dowodowy, w tym oceny specjalistów. Wykonanie obowiązków nałożonych na małżonków N. z powodu samodzielnego zmniejszenia grubości ściany na parterze i wykonania w niej pionu wodno – kanalizacyjnego obecnie doprowadziło do przywrócenia grubości i charakteru spornej ściany jako ściany oddzielenia pożarowego zgodnie z pozwoleniem na budowę. Wskazane w skardze przepisy Prawa budowlanego nie zostały naruszone, w tym przepisy art. 5, 7 i 51 ust. 3 pkt 1 tej ustawy w sytuacji złożonych do akt postępowania opinii, danych technicznych odnoszących się do wykorzystanych materiałów, informacji o odporności ogniowej i oświadczeniu osoby pod nadzorem której wykonano roboty budowlane i braku dowodów je podważających oraz czynności samego skarżącego w postaci zmian grubości ściany w swoim budynku. Brak było w kontekście materiału dowodowego powodów nałożenia przez organy obowiązku wykonania ekspertyzy, zatem zarzut naruszenia art. 81 c ust. 1 prawa budowalnego także nie jest zasadny. Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów procesowych wskazanych w skardze (art. 7, 8, 9, 77 § 1, 75 §1 i 2 w zw. z art. 80 KPA) bowiem zebrany materiał przy braku kontrdowodów pozwalał organom nadzoru budowlanego na ocenę wykonania obowiązków nałożonych decyzją z [...] listopada 2016 r. utrzymanych w mocy decyzją z [...] marca 2017 r., a także inwestorzy przedłożyli wszystkie dokumenty nałożone w pkt 2 decyzji z [...] listopada 2016r.

Z wyżej wskazanych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu o czym orzeczono, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. z 2017, poz. 1369), jak na wstępie.