Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 479/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, 10, 80, 107
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 13 ust. 2
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Monika Barszcz (spr.),, sędzia WSA Anna Sękowska, Protokolant ref. Paweł Jastrzębski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi E. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na zmianę lasu na użytek rolny oddala skargę


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej zwane także: "organem II instancji", "organem odwoławczym") decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. po rozpatrzeniu odwołania Pana M.Z. - pełnomocnika Pani E. Z. (dalej zwana także: "stroną", "skarżącą") utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] października 2018 r. odmawiającą wyrażenia zgody na zmianę lasu o pow. 16,8722 ha na użytek rolny na działce nr [...] położonej w obrębie [...] gm. [...].

Powyższe rozstrzygnięcie było przedmiotem następujących ustaleń organu.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. Starosta [...] po rozpatrzeniu wniosku Pani E. Z. reprezentowanej przez Pana M. Z. nie zezwolił na zmianę lasu o pow. 16,8722 ha na użytek rolny na działce nr [...] położonej w obrębie [...] gm. [...]. Decyzja ta została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Wyrokiem z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3189/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzje organów obu instancji, w związku z czym zaistniała konieczność ponownego rozpatrzenia przedmiotowego wniosku przez Starostę [...].

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] kilkukrotnie uchylało decyzje Starosty [...] wydawane po przywołanym wyżej wyroku, tj. decyzjami: z dnia [...] lutego 2016 r. (decyzja Starosty z dnia [...]grudnia 2016 r.), z dnia 14 czerwca 2017 r. (decyzja Starosty z dnia [...] maja 2017 r.) oraz z dnia 3 października 2017 r. (decyzja Starosty z dnia [...] sierpnia 2017 r.) wskazując, iż organ I instancji nadal nie wykonał wszystkich wskazówek WSA zawartych we wskazanym wyżej wyroku. Ostatnia decyzja w rozpatrywanej sprawie została przez Kolegium wydana w dniu [...] stycznia 2018 r. W decyzji tej Kolegium uchyliło w całości decyzję Starosty [...] z dnia [...]listopada 2017 r. odmawiającą zmiany lasu na użytek rolny i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż Starosta nie wykonał wszystkich zaleceń WSA wynikających z wyroku z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3189/15. Podkreślił również iż WSA w swym wyroku nie nakazał organowi I instancji orzeczenia o zezwoleniu na zmianę lasu na użytek rolny w objętej sporem nieruchomości, ale szczegółowo wykazał, iż odmowa w sytuacji, gdy organ I instancji nie wyjaśnił wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia kwestii, była przedwczesna. Tak więc organ powinien ponownie rozpatrzyć przedmiotową sprawę, wykonać wszystkie zalecenia Sądu zawarte w powołanym wyżej orzeczeniu, co pozwoli wykazać, czy w sprawie istotnie zaistniała (czy też nie) przesłanka ustawowa zmiany lasu na użytek rolny określona w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach ("szczególnie uzasadniona potrzeba" właściciela lasu). Kolegium wskazało również, iż postępowanie toczy się od 2014 r. i niektóre z dowodów straciły już swą aktualność, co powinno być wzięte pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy.

Rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Starosta [...] w dniu [...] stycznia 2018 r. wezwał pełnomocnika właścicielki lasu do przedłożenia następujących dokumentów:

- aktualnego zaświadczenia z PUP potwierdzającego status osoby bezrobotnej po stronie skarżącej,

- zaświadczenia z Urzędu Skarbowego o dochodach osiągniętych w 2017 r. przez Panią E. Z.(z podziałem na poszczególne źródła dochodu, w tym dochód z udziałów w spółce - Instytut Zagospodarowania Przestrzennego i Technologii Ekologicznych, z posiadanych nieruchomości rolnych i inne) oraz braci właścicielki lasu, pozostających z matką wnioskodawczyni - Panią E.Z. we wspólnym gospodarstwie domowym (w tym dochody z udziałów w [...] Sp. z o. o. i w spółce - Instytut Zagospodarowania Przestrzennego i Technologii Ekologicznych,

- zaświadczenia właściwego miejscowo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o wielkości gospodarstwa rolnego wnioskodawczyni,

- zaświadczenia właściwego miejscowo wójta (burmistrza, prezydenta miasta) o wielkości gospodarstwa rolnego matki wnioskodawczyni,

- ostatniej decyzji ZUS o wysokości świadczenia emerytalnego Pani E. Z.,

- aktualnego zaświadczenia uczelni wyższych o statusie studenckim Pani E. Z.,

- aktualnego zaświadczenia o stanie zdrowia Pani E. Z.,

- dokumentów potwierdzających koszty leczenia matki wnioskodawczyni w 2017 r.,

- aktualnego zaświadczenia z Urzędu Miasta [...]potwierdzające, jakie osoby są na stałe zameldowane w [...] przy ul. [...]

- promesy kredytowej banku na kredyt przeznaczony na prowadzenie produkcji rolnej na działce o pow. 17 ha.

Ponadto organ I instancji zwrócił się o udzielenie informacji o planowanych zasiewach na działce objętej wnioskiem, w celu "...oceny potencjału planowanego gospodarstwa rolnego i przyszłych korzyści oraz kosztów doprowadzenia przedmiotowej nieruchomości, sklasyfikowanej obecnie jako las, do użyteczności rolniczej - przygotowanie gruntu pod zasiewy, nasiona, opryski, itp.)". Wezwał również do wskazania wszystkich nieruchomości stanowiących własność właścicielki lasu - Pani E. Z. oraz Jej matki - Pani E. Z., a także braci wnioskodawczym - Pana M. Z. i Pana S. Z.. Wezwał także do przedstawienia informacji o uzyskanych dochodach z innych źródeł (pomocy społecznej, pracy dorywczej itp.) i określenia sposobu użytkowania gruntów rolnych stanowiących własność właścicielki lasu i Jej matki (działki oznaczone w ewidencji gruntów numerami : [...], [...] i [...]). Starosta C. wystąpił również o wyjaśnienia w zakresie statusu działki nr [...], tj. wskazanie, czy Pani E. Z. nadal pozostaje jej właścicielką (w stosunku do wskazanej nieruchomości toczyło się bowiem postępowanie egzekucyjne z wniosku wierzyciela - Spółki [...] z siedzibą w G. wobec dłużnika - Pani E. Z. i nie wiadomo, czy doszło do zmiany właściciela wskutek licytacji komorniczej, zwłaszcza, że w dniu 30 sierpnia 2016 r. sporządzono i ukończono protokół opisu i oszacowania zajętej nieruchomości).

Pełnomocnik wnioskodawczyni przedłożył żądane dowody w organie I instancji w dniu 12 marca 2018 r. Starosta [...] w dniu 12 marca 2018 r. przedłużył termin załatwienia sprawy, zaś w dniu 27 marca 2018 r. wystąpił do pełnomocnika właścicielki lasu z kolejnym wezwaniem o uzupełnienie dokumentów o: dowody potwierdzające koszty leczenia Pani E. Z. w 2017 r., informację na temat zakończenia (lub też nie) licytacji komorniczej dotyczącej spornej nieruchomości, decyzję o przyznaniu Pani E. Z. stypendium, kopie zeznań podatkowych PIT-37. Pełnomocnik wnioskodawczyni przedłożył uzupełnienie materiału dowodowego w dniu 23 kwietnia 2018 r.

W dniu 10 kwietnia 2018 r. organ I instancji wystąpił do Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] o dokonanie lustracji stanu lasów stanowiących własność Pani E.Z., tj. lasów na działkach o numerach: [...], [...], [...] i [...] położonych w obrębie [...] gm. [...]. Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] w piśmie z dnia 18 czerwca 2018 r. po dokonaniu lustracji stwierdził, co następuje:

- działka nr [...] - sukcesja brzozy i osiki, duży udział innych gatunków liściastych (robinia akacjowa, klon pospolity, czeremcha pospolita) - powierzchnia ma charakter odnowienia naturalnego, zwarcie pełne,

- działka nr [...] - sukcesja brzozy i osiki, odrośla dębowe o charakterze odnowienia naturalnego, zwarcie pełne; w części centralnej dwie luki o pow. 0,25 ha,

- działka nr [...] i działka nr [...]- odnowienie naturalne z przewagą brzozy na pow. ok. 0,20 ha, zwarcie przerywane.

W dniu 11 kwietnia 2018 r. Starosta [...] wystąpił do Dyrektora [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego w W. - Oddział Poświętne w P. z prośbą o "...przeprowadzenie szacunkowej kalkulacji planowanych zasiewów na przedmiotowej działce, po ewentualnym przekształceniu lasu na grunty rolne (w celu oceny potencjału planowanego gospodarstwa rolnego i przyszłych korzyści oraz kosztów doprowadzenia przedmiotowej nieruchomości, sklasyfikowanej obecnie jako las, do użyteczności rolniczej - przygotowanie gruntów pod zasiewy, nasiona, opryski itp.)". Organ I instancji wskazał, iż właściciel lasu planuje na działce nr [...] następujące zasiewy: pszenżyto, żyto, owies, ziemniak; w pierwszym roku kukurydza z uwagi na swój charakter rolniczo-użytkowy oraz możliwość sfinansowania uprawy, zbioru i transportu z pola przez okoliczne firmy paszowe i skupowe. Powiatowy Zespół Doradztwa Rolniczego w [...] w piśmie z dnia 24 kwietnia 2018 r. udzielił odpowiedzi, załączając jednocześnie informację o wymaganiach glebowych kukurydzy oraz kalkulacje upraw roślin - kukurydzy na ziarno, pszenżyta ozimego, żyta ozimego, owsa i ziemniaka jadalnego.

Pismem z dnia 6 lipca 2018 r. Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] przesłał do Starosty [...] dane z lustracji terenowej działek o numerach : [...], [...], [...] i [...]. Poinformował również, że działka nr 17 była porośnięta drzewostanem w wieku ok. 30 lat o zadowalającej jakości hodowlanej, bez widocznych oznak huby korzeniowej i innych chorób (potwierdziły to lustracje terenowe). Nadleśniczy wskazał, iż opiniuje negatywnie propozycję zmiany lasu na użytek rolny w objętej sporem nieruchomości (działka nr [...]).

W dniu 12 lipca 2018 r. organ I instancji wyjaśnił w skierowanym do Pana Z. M. - biegłego sądowego przy Sądzie Okręgowym w [...] piśmie, iż dla działek stanowiących własność Pani E. Z. (nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...]) brak jest uproszczonego planu urządzenia lasu i przekazał opis drzewostanu na wymienionych wyżej nieruchomościach sporządzony przez Nadleśniczego Nadleśnictwa [...] po dokonaniu lustracji terenowej.

W dniu 11 lipca 2018 r. organ I instancji wystąpił do Spółki [...] z siedzibą w G. o wyjaśnienie, jaki jest przedmiot i kwota zadłużenia Pani E. Z. w stosunku do Spółki. Na powyższe Spółka udzieliła odpowiedzi w dniu 17 lipca 2018 r. wyjaśniając, iż kwota zadłużenia wynosi 18.809,74 zł. Jednocześnie Spółka poinformowała, że jako wierzyciel nie wyraża zgody na zmianę przeznaczenia działki położonej w miejscowości [...] i jej przekształcenia, albowiem prowadzi to jedynie do wydłużenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego.

W dniu 12 września 2018 r. organ I instancji zawiadomił o zakończeniu postępowania dowodowego. W piśmie z dnia 4 października 2018 r. pełnomocnik wnioskodawczyni oświadczył, że z opinii [...] Ośrodka Doradztwa Rolniczego wynika, iż nie istnieją przeciwwskazania, aby na działce nr 17 prowadzić produkcję rolną (ze wskazanej opinii wynika, iż produkcja taka przyniesie duży dochód). Ponadto produkcja rolna na przedmiotowej działce doprowadziłaby do tego, że przestępcy przestaliby zwozić odpady na przedmiotowy grunt. Wszelkie urzędy nakazują właścicielom usuwać zwożone odpady, pomimo, że nie mają oni z tą sprawą nic wspólnego (dowód: pismo Wójta Gminy [...] do Prokuratury Rejonowej w [...]). Poinformował również, iż Pani E. Z. złamała stopę, co wymaga leczenia i rehabilitacji (dowód: karta informacyjna izby przyjęć).

W dniu 16 października 2018 r. Starosta [...] wydał decyzję, mocą której odmówił zezwolenia na zmianę lasu o pow. 16,8722 ha w działce nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] stanowiącego własność Pani E. Z. na użytek rolny. W uzasadnieniu organ I instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania oraz zebrane dowody. Przede wszystkim wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania dowodowego ustalił, iż jakkolwiek działka nr 17 jest objęta postępowaniem egzekucyjnym, to nadal stanowi własność Pani E. Z.. Przywołując unormowanie zawarte w art. 13 ust. 2 ustawy o lasach podkreślił, iż dla zmiany lasu na użytek rolny istotne jest, aby po stronie właściciela lasu zaistniała szczególnie uzasadniona potrzeba, a więc sytuacja pewnego przymusu sytuacyjnego (zmiana lasu na użytek rolny jest bowiem dopuszczalna w sytuacjach wyjątkowych, szczególnie uzasadnionych). Występując o zmianę lasu na użytek rolny Pani E. Z.wskazywała na swą trudną sytuację materialną oraz rodzinną. Badając wskazane kwestie organ ustalił, że:

- z zaświadczenia Prezydenta Miasta [...] z dnia 19 lutego 2018 r. wynika, iż wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni nie prowadzi ona wspólnego gospodarstwa domowego wyłącznie z matką, ale do gospodarstwa tego należą również dwaj bracia wnioskodawczyni (także bracia mają obowiązek łożyć na matkę),

- z zaświadczeń Powiatowego Urzędu Pracy w [...] (z dnia 23 stycznia 2015 r. oraz z dnia 15 lutego 2018 r.) wynika, iż Pani E. Z. nie jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna; z własnego wyboru (chociaż ma 30 lat) nie pracuje, lecz studiuje w systemie dziennym, nie łącząc nauki z pracą, przez co najmniej 3 lata studiowała na pierwszym roku,

- powyższe świadczy, iż ma możliwości oraz środki finansowe, aby studiować dłużej, niż wymaga tego program studiów,

- jakkolwiek z rocznych zeznań podatkowych wynika, iż rodzina uzyskała w 2017 r. dochód 2.700,00 zł (dochód wnioskodawczyni) plus miesięczna emerytura matki w kwocie 840,15 zł brutto (bracia wykazali się dochodem 0,00 zł), to organ jest zdania, że niemożliwe jest, aby biorąc pod uwagę tryb życia wnioskodawczyni mogła się ona utrzymywać wyłącznie ze świadczenia emerytalnego matki; wnioskodawczyni nie otrzymuje też jakiegokolwiek stypendium socjalnego, nikt z rodziny nie jest też objęty pomocą społeczną, niedostatku wnioskodawczyni nie potwierdza również jej stan majątkowy - oprócz przedmiotowej nieruchomości Jej własność stanowią bowiem inne działki, tj. nr [...] nr [...] i nr [...].; jakkolwiek wnioskodawczyni i Jej bracia są udziałowcami dwóch spółek, to jednak nie osiągają z tego tytułu żadnych dochodów,

- właścicielka lasu nie podejmuje żadnych kroków, aby zmienić (poprawić) swą sytuację materialną, tj. będąc osobą dorosłą nie pracuje, ale żyje na koszt matki. "W ocenie tut. organu nie jest to sytuacja przymusowa wnioskodawczyni, lecz jej świadomy wybór co do takiego trybu życia. W związku z tym wniosek wnioskodawczyni nie zmierza do zapewnienia niezbędnego źródła jej utrzymania lecz do powiększenia zakresu prowadzonej działalności i uzyskania większych dochodów.",

- zwracając się z wnioskiem o zmianę lasu na użytek rolny Pani E. Z. wskazywała również, iż uzasadnione jest to sytuacją zdrowotną matki, ale pomimo wezwań nie dostarczyła dowodów na potwierdzenie lansowanej tezy, dowody świadczą, że matka leczy się bezpłatnie w ramach NFZ, brak paragonów i faktur za prywatne leczenie, tak więc wysokie koszty leczenia nie zostały przez wnioskodawczynię potwierdzone,

- zebrane w sprawie dowody świadczą, iż cała rodzina wnioskodawczyni nie ma stałych dochodów i utrzymuje się z emerytury matki, właścicielka nie ma oszczędności i majątku ruchomego, toczy się wobec niej postępowanie egzekucyjne (zadłużenie w wysokości 18.809,74 zł wobec Spółki [...]), do chwili obecnej niezakończone, którego przedmiotem jest objęta wnioskiem działka (komornik najpierw zaspokaja wierzytelności z kont bankowych i ruchomości dłużnika, a dopiero potem bierze pod uwagę nieruchomości); powyższe świadczy również o tym, iż wnioskodawczyni nie ma zdolności kredytowej; w konsekwencji organ I instancji uznał, iż ponad wszelką wątpliwość stwierdził po stronie wnioskodawczyni: brak stałego źródła dochodu, zadłużenie oraz wobec powyższego - brak zdolności kredytowej,

- organ zbadał również możliwości prowadzenia przez właścicielkę gospodarstwa rolnego, które w wyniku zmiany lasu na użytek rolny wnioskodawczyni planuje prowadzić na działce nr [...] i ustalił, co następuje: działkę do użyteczności rolniczej zobowiązał się doprowadzić krewny - Pan P. M. (prowadzi własne gospodarstwo dysponujące niezbędnym parkiem maszynowym, ma służyć pomocą techniczną i merytoryczną), jak określił Nadleśniczy Nadleśnictwa [...] koszt usunięcia drzewostanu i porządkowania terenu wyniósłby 3.721, 70 zł za 1 ha, co dla całego obszaru działki nr [...] dałoby kwotę 62.793,27 zł i wymagałoby 2310 roboczogodzin (192 dni), jak oszacowano na podstawie informacji pozyskanych z Powiatowego Zespołu Doradztwa Rolniczego w [...] o kosztach i opłacalności planowanej produkcji rolniczej (planowane zasiewy: pszenżyto, żyto, owies, ziemniaki, w pierwszym roku - kukurydza), dostępnych również na stronie internetowej, planowane zasiewy przyniosą następującą opłacalność: kukurydza na ziarno (w pierwszym roku) - dochód w wysokości 26.286,89 zł, pszenżyto - dochód 6.126,56 zł, żyto - strata w wysokości 7.813,69 zł, owies - strata w wysokości 3.102,29 zł, ziemniaki (sadzenie) - dochód z działalności w wysokości 211.152,55 zł, aktualne ceny w skupie wynoszą: kukurydza na ziarno - 46,00 zł/t, pszenżyto - 68,00 zł/t, owies - 54,00 zł/t, a więc są zbliżone do cen przyjętych w kalkulacji; z powyższego wynika, iż: nie wszystkie uprawy są opłacalne, "Uprawa żyta i owsa wymaga dużych nakładów finansowych i nie przyniesie w krótkim czasie dochodów dających podstawowe źródło utrzymania właścicielce lasu, więc nie doprowadzi od razu do poprawy jej sytuacji bytowej." dochody nie powstaną od razu w pierwszym roku od podjęcia działalności rolniczej - najpierw konieczne są wysokie koszty i nakłady, które w sytuacji finansowej wnioskodawczyni są dla niej nie do udźwignięcia, tak więc koszt przywrócenia gruntu w działce nr [...] do użyteczności rolniczej (która nie miała tam miejsca od 1992 r.) w kwocie 62.793,27 zł i czas na to potrzebny (192 dni w roku), w sytuacji gdy wnioskodawczyni mieszka w [...] i opiekuje się chorą matką, nie ma żadnych źródeł dochodu, oszczędności i zdolności kredytowej, a ponadto studiuje na dwóch kierunkach (plan zajęć nie pozwala jej na podjęcie pracy zarobkowej), kuzyn ma jej jedynie pomagać (sam bowiem prowadzi własne gospodarstwo rolne o pow. 85,08 ha w innej miejscowości), stawia całe przedsięwzięcie pod znakiem zapytania, ponad 12,00 ha w przedmiotowej działce to grunty o słabej klasie bonitacyjnej - RN i RVI, co może zwiastować niskie plony,

- dla działki nr [...] nie ma obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (był w trakcie opracowania w latach 2005-2009, działka miała być przeznaczona pod składowisko odpadów komunalnych innych niż niebezpieczne i obojętne, odstąpiono jednak od wskazanych czynności ze względu na protesty mieszkańców) nie zostały też ustalone warunki zabudowy, ze Studium uwarunkowań i zagospodarowania przestrzennego gminy [...] (zatwierdzony uchwałą Rady Gminy z dnia [...] listopada 2014 r. Nr [...]) wynika, iż przedmiotowa nieruchomość jest przewidziana jako lasy istniejące i tereny preferowane do zalesienia (zagospodarowanie działki w kierunku leśnym preferuje również Wójt Gminy [...]w ze względu na: słabą klasę bonitacyjną gruntu, położenie w sąsiedztwie kompleksu leśnego, mały stopień lesistości w rejonie),

- negatywnie zmianę lasu na użytek rolny w działce nr [...] opiniuje również Nadleśnictwo [...] (działkę porastał drzewostan w wieku ok. 30 lat w zadowalającej jakości hodowlanej, nie stwierdzono oznak działania huby korzeniowej, czy też innych chorób (przeczy to twierdzeniu pełnomocnika właścicielki lasu, jakoby wyciął prawie 17 ha lasu ze względów sanitarnych - porażenie hubą korzeniową), las wyciął właściciel w sposób samowolny, a teraz próbuje zmienić teren leśny w teren rolny, co stanowi zjawisko bez precedensu, lustracje terenu wykazały, iż na spornym terenie następuje naturalna sukcesja brzozy i osiki oraz odrośla dębowe o pełnym zwarciu (dwie luki w centra o pow. 0,25 ha); jak ustalono w toku oględzin grunt stanowi haliznę (grunt leśny częściowo pozbawiony drzewostanu), w trakcie sukcesji naturalnej - na pow. ok. 95 % (brzoza brodawkowata - wiek ok. 1-4 lat, czeremcha amerykańska, dąb odroślowy, olsza czarna, sosna, grab, leszczyna, porzeczka, głóg, robinia akacjowa, wierzba i topola),

- las na działce nr [...] pełni rolę ostoi oraz korytarza ekologicznego dla licznych gatunków fauny i flory, ma olbrzymie znaczenie dla rejonu, w którym się znajduje, jest przewidziany w studium zagospodarowania, przeciw jego likwidacji protestują okoliczni mieszkańcy, zmiana lasu na użytek rolny na wskazanym terenie doprowadziłaby do zmniejszenia obszaru leśnego o 30 %, działka nr [...] leży w obrębie terenu prawnie chronionego - [...] Obszar Chronionego Krajobrazu (powołany rozporządzeniem Wojewody [...] z dnia 15 kwietnia 2005 r. Nr 24; Dz. Urz. Woj. [...]. Nr 91, poz. 2456 ze zm.), "...obszar ten obejmuje tereny chronione ze względu na wyróżniający się krajobraz o zróżnicowanych ekosystemach, wartościowe m. in. ze względu na pełnioną funkcję korytarzy ekologicznych wskazane rozporządzenie zobowiązuje do: czynnej ochrony ekosystemów leśnych poprzez utrzymanie ich ciągłości i trwałości oraz wspieranie procesów sukcesji naturalnej, to, że kilka lat temu las został wycięty nie znaczy jeszcze, że utracił on charakter gruntu leśnego - działka jest sklasyfikowana jako leśna w fazie naturalnej odnowy, przejściowe pozbawienie gruntu drzewostanu nie jest powodem do zmiany lasu na użytek rolny, działka nr [...] leży w zwartym kompleksie leśnym (ok. 50 ha - własność osób fizycznych), od północy graniczy z drogą (działka nr [...]), za którą również znajduje się las (własność - lasy państwowe), dostęp do działki jest utrudniony (możliwy wyłącznie przez drogi leśne), trudno zatem będzie dojechać do niej sprzętem rolniczym, ocena uprawy na przedmiotowej działce wynosi 2-3, uprawa leśna jest zatem zadowalająca,

- stanowisko pełnomocnika właścicielki lasu, iż zmiana lasu na użytek rolny pozwoli na uzyskanie dopłat bezpośrednich jest bezpodstawne, dopłaty przysługują bowiem do bieżącej działalności rolniczej (faktycznie wykonywanej), nieprawdą jest zatem, że wnioskodawczyni utraciła kwotę ok. 75.000,00 zł z powyższego tytułu w okresie 3 lat, być może właścicielka lasu otrzyma wsparcie unijne (ze środków Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa), ale to wymaga m. in.: wpisania do ewidencji producentów rolnych, nadania numeru ewidencyjnego gospodarstwu, ubezpieczenia w KRUS,

- powodem zmiany lasu na użytek rolny nie może być fakt, iż na przedmiotowej działce są gromadzone odpady, sprawa odpadów była objęta odrębnym postępowaniem i nie ma związku z obecnie toczącym się postępowaniem.

W konkluzji Starosta [...] stwierdził, iż w sprawie nie zaistniała po stronie właścicielki lasu - Pani E. Z. owa "szczególnie uzasadniona potrzeba", która uzasadniałaby wyrażenie zgody na zmianę lasu na użytek rolny w przedmiotowej działce.

Od decyzji powyższej pełnomocnik wnioskodawczyni złożył odwołanie, w którym podniósł, iż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem procedury, tj. art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 Kpa. Organ I instancji po raz kolejny nie wykonał zaleceń WSA i organu odwoławczego. "W związku z tym, że jest to już czwarta na przestrzeni 4 lat decyzja Starosty [...] z widocznym brakiem bezstronności, zasadnym jest, aby organ II instancji wydał decyzję merytoryczną".

Po rozpatrzeniu odwołania organ drugiej instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano, że w sprawie należało przede wszystkim ustalić, czy organ I instancji rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę zrealizował wszystkie zalecenia określone w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3189/15 (mocą przywołanego orzeczenia Sąd uchylił tak decyzję Kolegium z dnia [...] sierpnia 2015 r., jak i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2015 r., a więc obowiązek realizacji wszystkich zaleceń WSA spoczął na organie I instancji), do czego był zobowiązany biorąc pod uwagę treść art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zdaniem organu II instancji w niniejszej sprawie uznać należy, iż rozpatrując ponownie przedmiotową sprawę Starosta [...] wykonał tak zalecenia WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3189/15, jak i uprzednich decyzji Kolegium, w tym przede wszystkim decyzji Kolegium z dnia [...] stycznia 2018 r. Przede wszystkim bowiem organ I instancji wyjaśnił sprawę własności objętej wnioskiem nieruchomości, tj. działki nr [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...]. Ustalił, iż jakkolwiek przed Sądem Rejonowym w [...] toczy się postępowanie o egzekucję należności ze wskazanej działki (wierzyciel - Spółka [...] z siedzibą w G), to postępowanie to nie zostało nadal zakończone (dłużniczka wniosła skargę na czynności komornika, dopuszczono dowód z opinii biegłego rzeczoznawcy ds. szacowania nieruchomości, zadłużenie p. E. Z. wobec wskazanej Spółki wynosi 18.809,74 zł, wierzyciel uważa, iż zmiana lasu na użytek rolny jedynie przedłuży postępowanie egzekucyjne). Tak więc skoro przedmiotowa nieruchomość (chociaż jest objęta postępowaniem egzekucyjnym) nadal stanowi własność wnioskodawczyni, to postępowanie w sprawie zmiany lasu na użytek rolny na tejże nieruchomości nie stało się bezprzedmiotowe i należało je kontynuować. Ponadto Starosta [...] uaktualnił niezbędny dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia materiał dowodowy. Pozyskał bowiem aktualne zaświadczenia: o statusie wnioskodawczyni na rynku pracy, o dochodach osiągniętych przez Nią, Jej matkę i braci w 2017 r., o wielkości gospodarstwa rolnego posiadanego przez właścicielkę lasu i Jej matkę, o statusie studenckim wnioskodawczyni, o stanie zdrowia matki, o osobach zameldowanych w mieszkaniu w [...] przy ul. [...] promesie kredytowej, planowanych zasiewach, stanie majątkowym wnioskodawczyni (w zakresie nieruchomości będących własnością rodziny), dochodach z pracy dorywczej, opieki społecznej, stypendiów itp. Na podstawie tak zgromadzonego materiału dowodowego ustalił, iż Pani E. Z.: mieszka z matką i braćmi w jednym mieszkaniu w [...] przy ul. [...] (wbrew twierdzeniu wnioskodawczyni wszystkie osoby są tam zameldowane), a więc wszyscy razem prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, nie figuruje w rejestrze osób bezrobotnych, nie pracuje, studiuje w systemie dziennym (kierunki: logistyka oraz administrowanie w mediach, gastronomia i hotelarstwo oraz biotechnologia, na różnych kierunkach była studentką I roku przez 3 lata, otrzymała stypendium rektorskie dla najlepszych studentów), dochód rodziny jest niski (z zeznań PIT-37 wynika, iż rodzina poza dochodem wnioskodawczyni w wysokości 2.700,00 zł uzyskała wyłącznie dochody z emerytury matki - 840,15 zł brutto miesięcznie, synowie S. i M. wykazali dochód w wysokości 0,00 zł oraz stypendium wnioskodawczyni -900,00 zł miesięcznie, należne za okres od 1 października 2017 r. do 30 czerwca 2018 r.), nie otrzymuje pomocy socjalnej (stypendium socjalnego), żaden z członków rodziny nie otrzymuje pomocy z opieki społecznej, oprócz działki objętej wnioskiem (działka nr [...]) jest również właścicielką innych nieruchomości - działki nr [...] o pow. 13,3378 ha (sklasyfikowanej jako las), działki nr [...] o pow. 0,5080 ha (BR- RVI grunty rolne zabudowane, grunty orne oraz las) i działki nr [...] o pow. 0,4428 ha (las, grunty orne RVIb i RV), nie uzyskuje żadnych dochodów z zarejestrowanej działalności gospodarczej, Jej bracia również. Właścicielka lasu nie ma oszczędności na koncie bankowym, ani też majątku ruchomego, o czym świadczy fakt, iż komornik sądowy prowadzi egzekucję z objętej wnioskiem nieruchomości.

Zdaniem organu odwoławczego zgodzić się zatem należy ze stanowiskiem organu I instancji, iż w sprawie nie zaistniała szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu uzasadniająca zmianę lasu na użytek rolny. Nie można bowiem mówić o sytuacji przymusowej, niezbędnej, nieodzownej po stronie skarżącej. Wnioskodawczyni wskazywała, iż powodem, dla którego chce dokonać zmiany lasu na użytek rolny jest min. Jej trudna sytuacja finansowa. Jakkolwiek zgromadzone dokumenty to potwierdzają (niskie dochody całej rodziny), to jednak uznać należy, iż właścicielka lasu (poza chęcią zmiany lasu na użytek rolny w działce nr [...]) nie podejmuje jakichkolwiek działań, by tę trudną sytuację polepszyć w inny sposób (nie pracuje, studiuje w systemie dziennym, nie łączy pracy ze studiami), nie pracują też Jej dorośli bracia pozostający we wspólnym gospodarstwie domowym, ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż troje dorosłych dzieci utrzymuje matka o niskiej emeryturze.

Drugim powodem dokonania zmiany lasu na użytek rolny wskazywanym przez wnioskodawczynię była trudna sytuacja zdrowotna matki. Pomimo wezwań organów nie zostały przedstawione jakiekolwiek dowody potwierdzające, iż Pani E. Z. leczy się prywatnie i jakie są z tego tytułu ponoszone koszty (faktury, rachunki itp.: od 2015 r. właścicielka lasu miała świadomość, że powinna tego typu dowody zbierać). Dowody świadczą, iż leczenie matki odbywa się w ramach NFZ, pozostałe dokumenty (zaświadczenia lekarskie, skierowania do specjalistów, karta choroby, karta informacyjna izby przyjęć) świadczą wyłącznie o stanie zdrowia matki wnioskodawczyni, nie potwierdzają natomiast poniesionych na leczenie i rehabilitację kosztów. Tak więc zgodzić się należy z organem I instancji, iż wnioskodawczyni nie udowodniła wysokich kosztów leczenia swej matki, a tym samym, że jest to przesłanka do zmiany lasu na użytek rolny.

Organ odwoławczy wskazał, że organ I instancji badał również, czy objęta wnioskiem nieruchomość może stanowić "podstawę prowadzenia gospodarstwa gwarantującego potencjalne dochody, które mogłyby stanowić podstawowe źródło utrzymania i mieć istotny wpływ na zmianę sytuacji życiowo-bytowej skarżącej." Ustalił, że działka nr [...] nie jest objęta planem miejscowym (w studium jest przewidziana jako las istniejący i pod zalesienia), jest to grunt o niskiej klasie bonitacyjnej (na pow. ok. 12 ha klas V i VI), nieruchomość jest położona w zwartym kompleksie leśnym (od południa, wschodu i zachodu graniczy bezpośrednio z lasami, zaś od północy z drogą gminną, za którą również znajduje się las), dostęp do niej jest utrudniony (wyłącznie przez drogi leśne), co może uniemożliwiać wjazd sprzętem rolniczym. Dokonał również kalkulacji (szacowania) ewentualnych dochodów z potencjalnego gospodarstwa i ustalił, że planowane zasiewy, tj. kukurydza w pierwszym roku, następnie zaś: pszenżyto, owies, żyto i ziemniaki, są opłacalne, ale w części (uprawa żyta i owsa wymaga dużych nakładów, dochody pojawią się później, a więc nie poprawią aktualnej sytuacji finansowej skarżącej), poza tym dochody nie zostaną uzyskane w pierwszym roku działalności, aby doprowadzić grunt do stanu użyteczności rolniczej konieczna jest kwota co najmniej 62.793,27 zł i 192 dni pracy, wnioskodawczyni nie ma ani oszczędności, ani zdolności kredytowej, trudno zatem wyobrazić sobie skąd weźmie taką kwotę (doliczyć też należy koszty zasiewów), właścicielka lasu mieszka w [...], studiuje w systemie dziennym (jak sama wskazuje plan zajęć na uczelniach nie pozwala Jej na podjęcie pracy zarobkowej), jest zobowiązana do opieki nad schorowaną matką, sama wskazuje, że gospodarstwo prowadziłaby przy pomocy kuzyna (który służy radą i sprzętem), który prowadzi swoje duże gospodarstwo rolne (85,08 ha) w innej miejscowości, dopłaty bezpośrednie skarżąca mogłaby uzyskać dopiero do bieżącej działalności rolniczej. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie można uznać, że zmiana lasu na użytek rolny jakkolwiek w przyszłości mogłaby poprawić sytuację finansową właścicielki lasu (zdarzenie przyszłe i niepewne), to jednak nie nastąpiłoby to już teraz. Konieczny jest bowiem duży wkład finansowy i duży nakład pracy, aby obecny las można było zamienić na dochodowe gospodarstwo rolne (z którego ewentualne dochody możliwe są dopiero w latach następnych, a nie tu i teraz).

Tak więc Kolegium stanęło na stanowisku, iż w przedmiotowej sprawie po pierwsze nie zaistniały szczególne, kwalifikowane przesłanki po stronie skarżącej (szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu) uzasadniające wydanie zgody na zmianę lasu na użytek rolny. Podkreślenia w tym miejscu również wymaga, iż sprawa gromadzenia odpadów na działce nr [...] nie była przedmiotem niniejszego postępowania (w sprawie odpadów Wójt Gminy [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. wydał decyzję, nakazującą Pani E. Z. usunięcie odpadów z działki nr [...] - nielegalnego wysypiska śmieci w terminie do 30 stycznia 2018 r.), zaś argument pełnomocnika wnioskodawczyni, że zmiana lasu na użytek rolny doprowadziłaby do tego, że nikt nie mógłby zwozić odpadów na przedmiotowy grunt należy uznać za nietrafiony w kontekście rozpatrywanej sprawy (fakt ten nie może być uznany za "szczególnie uzasadnioną potrzebę: właściciela lasu). Po drugie zaś dobro w postaci ewentualnych korzyści finansowych właściciela lasu (które nie powstaną równolegle z wydaniem decyzji o zmianie lasu na użytek rolny, ale są możliwe po dokonaniu dużych nakładów finansowych oraz nakładów pracy i to dopiero po jakimś czasie, gdy płody rolne zaczną przynosić realny dochód) nie przewyższa innego dobra w postaci utrzymania lasu na działce nr [...] jako gruntu leśnego. Organ dodał również, że przedmiotowa nieruchomość jest położona w zwartym kompleksie leśnym (50 ha gruntów leśnych osób fizycznych oraz lasy państwowe), w rejonie objętym szczególną ochroną prawną - teren [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, nie potwierdził się zarzut skarżącej, że usunięcie drzewostanu było spowodowane względami sanitarnymi (kolejne lustracje i oględziny nie wykazały porażenia hubą korzeniową czy innymi chorobami), las odnawia się w sposób naturalny (wiele gatunków drzew na pow. ok. 95%, pełne zwarcie, w centrum dwie luki o pow. ok. 0,25 ha).

Organ odwoławczy odwołując się do wyroku NSA w Warszawie z dnia 13 września 2017 r., sygn. akt II OSK 82/16 (Lex nr 2480368) wskazał min., że kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy pojęcie "szczególnie uzasadnionych potrzeb" użyte w art. 13 ust. 2 uol nie zostało w tej ustawie zdefiniowane. Jego wykładania została przez ustawodawcę pozostawiona uznaniu administracyjnemu. W takiej sytuacji organ wydając decyzję, która oparta jest na uznaniu administracyjnym, winien po uprzednim wyczerpującym zgromadzeniu materiału dowodowego dokonać jego starannej oceny i szczegółowo wyważyć potrzeby właściciela lasu w kontekście oceny, czy mają one charakter szczególnie uzasadniony, przemawiający za zmianą przeznaczenia lasu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1088/10). W świetle powołanego przepisu zmiana lasu na użytek rolny musi być dla właściciela czymś niezbędnym w danej sytuacji, przy czym potrzeba ta winna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny. Ponadto dla ustalenia istnienia "szczególnie uzasadnionych potrzeb" nie wystarcza wystąpienie po stronie właściciela zwykłych, ale konieczne jest wystąpienie potrzeb kwalifikowanych czyli nadzwyczajnych, wyjątkowych, a zatem wyraźnie odbiegających od potrzeb typowych. Prawidłowa wykładnia art. 13 ust. 2 uol nie może być ponadto oderwana od uregulowań tej ustawy. W jej art. 1 określono zasady zachowania, ochrony i powiększenia zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową, a przepisy ustawy stosuje się do lasów bez względu na formę ich własności (art. 2 ustawy). Nadto należy zauważyć, że art. 13 ust. 1 powołanej ustawy nakłada na właścicieli lasów obowiązek utrzymania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Uszczuplanie powierzchni leśnej jest wyjątkiem od zasady utrzymywania dotychczasowej ich powierzchni leśnej, a nawet jej zwiększania.

Biorąc powyższe pod uwagę Kolegium stanęło na stanowisku, iż wydając zaskarżoną decyzję Starosta [...] nie naruszył obowiązującego prawa, tj. art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tekst jednolity : Dz. U. z 2017 r.5 poz. 788 z późn. zm.). Regulacja zakreślona w przywołanej normie wiąże się z obowiązkami właściciela lasu określonymi w art. 13 ust. 1 ustawy o lasach, w myśl którego właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania. Pamiętać również należy o regulacji z art. 8 ustawy o lasach, w którym to przepisie ustawodawca zaznaczył wyraźnie, iż do podstawowych zasad prowadzenia gospodarki leśnej należą : powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Zmiana lasu w użytek rolny pozbawia las jego konstytutywnych cech, dlatego też ustawodawca ograniczył możliwość takiej zmiany do sytuacji wyjątkowych; przesłanką dokonania zmiany lasu w użytek rolny może być bowiem wyłącznie szczególnie uzasadniona potrzeba właściciela lasu, a więc nie każda potrzeba, a potrzeba szczególna (jest to zatem przesłanka kwalifikowana). Ponadto ciężar dowodu, iż zaistniała wspomniana szczególnie uzasadniona potrzeba spoczywa na właścicielu lasu.

Zdaniem organu odwoławczego, co wykazano powyżej, po stronie skarżącej - właścicielki lasu na działce nr [...] położonej w R. gm. [...], nie zaistniała szczególnie uzasadniona potrzeba, która uzasadniałaby zmianę lasu na użytek rolny, co organ I instancji wykazał w sposób zadowalający.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie jej do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 77 § 1 Kpa poprzez nierozpoznanie materiału dowodowego i stanu faktycznego w całości oraz słusznego interesu obywatela,

- art. 10 Kpa poprzez naruszenie zasady wypowiedzi przed wydaniem decyzji.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że organ II instancji wbrew przypisanemu prawem obowiązkowi, zamiast rozpoznać i przeprowadzić materiał dowodowy odnowa, ograniczył się do osądzenia decyzji organu I instancji.

Co dziwne zarówno organ I jak i II instancji wszelkie dowody na korzyść wnioskodawczyni traktują jako dowody na niekorzyść. Co więcej przytaczają twierdzenia nie poparte żadnym przepisem prawa. Twierdzą, że kuzyn wnioskodawczym P. M. jeden z większych rolników w powiecie nie jest w stanie pomóc swojej kuzynce, nawet nie pytając go o to i nawet nie sprawdzając czy dysponuje potrzebnym sprzętem. Jeśli już organy tak twierdzą to powinny poprzeć nie tylko twierdzeniem ale również przepisem prawa i opinią specjalisty. Wychodząc z rozumowania organów to idąc ich tropem należałoby zwrócić się do najmniejszego rolnika w powiecie, gdyż tylko on miałby wg organów czas na pomoc. To samo dotyczy dowodu z opinii sporządzonej przez Ośrodek Doradztwa Rolniczego. Ośrodek ten wydał opinię dla wnioskodawczyni pozytywną twierdząc, że uprawy są w Polsce dochodowe. Jakim cudem organy uznały ten fakt za niekorzystny lub za mało dochodowy. Podobnie sprawa się ma do podnoszonych dopłat unijnych. Organy jednoznacznie twierdzą, że takowe się nie należą i kropka. Nie przedstawiając na ten temat, żadnej podstawy prawnej lub orzeczeń prawnych. Przecież dopłaty rolnicy dostają na podstawie prawa unijnego, nie żadnego widzimisię. Organy I i II instancji w ogóle przemilczały sprawę uprzątnięcia podrzuconych odpadów idących w kosztach ponad 70.000 zł. Najważniejszą sprawą jest stan zdrowia matki wnioskodawczym. Najwięksi praktycy i teoretycy prawa z każdego rodzaju prawa podnoszą, że największym obowiązkiem państwa i jego organów jest zapewnienie bezpieczeństwa i zdrowia swoich obywateli. Wnioskodawczyni podnosi, że jej już 67 letnia matka potrzebuje stałej opieki z roku na rok coraz większej. Jaka jest opieka zdrowotna w naszym kraju niech świadczy załączony do skargi wydruk kolejki oczekującej na sanatorium. Matka wnioskodawczyni ma nr w kolejce 117260 z tym, że średnio w miesiącu jest przyznawanych 4400 miejsc. Zatem musi jeszcze czekać ponad dwa lata na sanatorium. Organy, zaś zażądały rachunków nie na początku postępowania, a dopiero przy ostatniej decyzji. W skardze wskazano, że do skargi załączono faktury za pobyt prywatny w sanatorium. Zdaniem strony organ II instancji naruszył art. 10 Kpa, nie powiadamiając stron o zakończeniu postępowania. W tym przypadku w międzyczasie zaszła nowa okoliczność tj. decyzja Wójta Gminy [...] w podnoszonej już sprawie podrzuconych odpadów.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o oddalenie skargi podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Podkreślić należy za wiążącym w niniejszej sprawie (na podstawie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.")) wyrokiem z dania 29 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Wa 3189/15, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia legalności odmowy udzielenia zezwolenia na zmianę ok. 17 ha lasu na użytek rolny na działce położonej w obrębie R. gm. [...] na podstawie art. 13 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (tj. Dz. U. z 2011 r. Nr 12, poz. 59 z późn. zm.).

Skarżąca upatruje szczególnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem jej wniosku w swojej trudnej sytuacji materialnej, którą chce zmienić użytkując rolniczo objęty wnioskiem grunt pod uprawę zbóż. Pozwoli jej to na uzyskanie dodatkowych dochodów (poza emeryturą matki), które będzie mogła przeznaczyć na jej leczenie, ale też pozwoli na uzyskanie dodatkowych dochodów z dopłat bezpośrednich. Dodatkowymi argumentami wskazywanymi przez wnioskodawczynię była okoliczność, że teren ten był wcześniej przez 30 lat użytkowany rolniczo, a obecnie nie jest zalesiony, a jej ze względu na trudną sytuację materialną nie stać na odnowienie lasu.

Organy się z tym nie zgadzają odmawiają zgody na przedmiotową zmianę.

Niniejsza sprawa była już rozpatrywana przez tutejszy Sąd, który wyrokiem z dania 29 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Wa 3189/15 uchylił rozstrzygnięcia organów obu instancji i nakazał w ponownie przeprowadzonym postępowaniu uzupełnienie materiału dowodowego oraz wyjaśnienie wskazanych okoliczności i dokonanie ponownej oceny całokształtu materiału dowodowego.

Po kilkukrotnym uchylaniu decyzji organu I instancji przez organ II instancji ostatecznie organy wydały decyzję odmawiającą w przedmiotowej sprawie, z którą nie zgodziła się strona wywodząc ponownie skargę do tutejszego Sądu.

Sąd w niniejszej sprawie podzielił w całości stanowisko organów przyjmując je jako własne, w szczególności Sąd podzielił stanowisko co do tego, że zostały wykonane wskazania Sądu zawarte w zapadłym w niniejszej sprawie wyroku szczegółowo opisane i przeanalizowane przez organ II instancji w porównaniu do czynności podjętych w ich wykonaniu przez organ I instancji.

Podkreślić należy za wiążącym w niniejszej sprawie wyrokiem z dania 29 stycznia 2016 r. sygn. IV SA/Wa 3189/15, że stosownie do treści art. 13 ust. 2 ustawy o lasach zmiana lasu na użytek rolny jest dopuszczalna w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów. Ustalenie, że w konkretnej sprawie takie szczególnie uzasadnione potrzeby nie występują prowadzi do odmowy udzielenia zezwolenia na zmianę lasu na użytek rolny. Niewątpliwie dopuszczalna jako wyjątek na gruncie przepisów ustawy o lasach zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi wiązać się z niezbędną, nieodzowną wręcz potrzebą właściciela wynikającą z określonej sytuacji. Nie wystarczy więc ustalenie wystąpienia po stronie właściciela lasu jakiejkolwiek, zwykłej potrzeby przekształcenia terenu leśnego na użytek rolny. Taką wykładnię pojęcia szczególnie uzasadnionej potrzeby potwierdza treść art. 8 i art. 13 ustawy o lasach. W art. 8 wskazano, że podstawowymi zasadami prowadzenia gospodarki leśnej jest powszechna ochrona lasów, trwałość utrzymania lasów, ciągłość i zrównoważone wykorzystanie wszystkich funkcji lasów oraz powiększanie zasobów leśnych. Natomiast w art. 13 ust. 1 ustawy o lasach nałożono na właścicieli lasów obowiązek trwałego ich utrzymywania i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, w tym ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu. Jak wskazał WSA w Warszawie w wyroku z 29 lutego 2012 r. w sprawie IV SA/Wa 1609/11 "Przejściowe nawet pozbawienie lasu drzew nie stanowi przesłanki do zmiany przeznaczenia terenu na użytek rolny, ale zobowiązuje właściciela do uzupełnienia struktury lasu i jego zalesienia" (wyrok dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, powoływanej dalej w skrócie jako CBOSA). Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1448/10 podkreślił, że pojęcie szczególnej potrzeby właściciela lasu niesie w sobie element pewnego przymusu sytuacyjnego, który może wynikać dla strony z różnych okoliczności. Zmiana przeznaczenia lasu na użytek rolny musi więc być dla właściciela lasu czymś niezbędnym w danej sytuacji, przy czym potrzeba ta powinna być uzasadniona nie tylko z jego subiektywnego punktu widzenia, ale przede wszystkim przy zastosowaniu obiektywnych kryteriów oceny sytuacji strony i jej argumentów. Tak więc należy podkreślić, że za szczególne potrzeby z art. 13 ust. 2 ustawy o lasach mogą być uznane tylko takie wyjątkowe, kwalifikowane przesłanki, które w sytuacji konkretnego właściciela przeważają nad zasadą ochrony i trwałości utrzymania lasu właśnie ze względu na przymusową sytuację właściciela. W związku z tym niewątpliwie to właściciel lasu zobowiązany jest wskazać okoliczności związane z tą wyjątkową dla niego potrzebą, jak też wykazać jej szczególny charakter.

Zdaniem Sądu skarżąca w niniejszej sprawie nie wykazała ww. okoliczności.

Prawidłowo organ zwrócił uwagę, że gospodarstwo rolne, które skarżąca planuje stworzyć w miejsce lasu wymagałoby uprzednich nie tylko wysokich nakładów pracy, ale i wysokich nakładów finansowych, którymi skarżąca i jej rodzina nie dysponuje (dochodzą jeszcze ciążące na stronie koszty związane z wykonaniem decyzji nakazującej usunięcie nielegalnych odpadów na wskazanej nieruchomości). Trudno sobie ponadto wyobrazić, iż w sytuacji życiowej, w jakiej się znajduje skarżąca (brak środków, studia w systemie dziennym (sama twierdzi, że nie może w związku z tym pracować), kierunek nie związany z uprawą roli) mogłaby prowadzić gospodarstwo rolne w odległej miejscowości, wyłącznie przy pomocy członka rodziny – rolnika, który prowadzi własne duże gospodarstwo rolne; może on służyć wyłącznie radą i pomocą techniczną. Trudno dać wiarę, że osoba ta prowadząc własne duże gospodarstwo - 85 ha, byłaby w stanie doprowadzić przedmiotową ok. 17 ha działkę do użyteczność rolniczej, skoro potrzeba na to nakładu pracy, aż 192 dni i poniesienia kosztu ponad 62 tys. zł. Wskazać należy, że jest to las położony na terenie [...] Obszaru Chronionego Krajobrazu, w zwartym kompleksie leśnym, który odnawia się w sposób naturalny. Skarżąca nie posiada oszczędności, ani majątku ruchomego, ale posiada inne nieruchomości. Opieką nad matką i łożeniem na jej zdrowie nie musi zajmować się tylko sama skarżąca, wraz z nią zameldowani są również dwaj bracia. Mało prawdopodobne jest, że troje młodych dorosłych osób utrzymuje się wraz z matką tylko z jej renty.

W odniesieniu do zarzutów skargi Sąd zauważa, że podnoszony przez skarżącą argument wycięcia drzew na przedmiotowym terenie nie ma znaczenia dla utraty charakteru leśnego, gdyż zgodnie z treścią ustawy o lasach lasem jest także grunt przejściowo pozbawiony roślinności leśnej (tak wskazał Sąd w wyroku o sygn. IV SA/Wa 3189/15 wydanym w niniejszej sprawie).

Zarzut naruszenia art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego jest zasadny, jednakże pozostaje bez wpływu na wynik niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wydało zaskarżoną decyzję na podstawie materiału dowodowego w całości, prawidłowo zgromadzonego przez Starostę [...].

Kwestia nielegalnego wysypiska śmieci była i jest przedmiotem odrębnego postępowania. Ponadto jak słusznie wskazał organ, nawet gdyby przedmiotowa działka została przekształcona w gospodarstwo rolne, to nie jest wykluczone, iż inne podmioty nadal będą traktowały tenże grunt jako nielegalne wysypisko śmieci.

Brak jest podstaw do tego, aby zgodzić się ze stanowiskiem strony, iż Kolegium wyłącznie "osądziło" decyzję organu I instancji. Wydawane w toku postępowania decyzje organu I instancji, po wydanym w sprawie wyroku, były kilkukrotnie uchylane przez organ II instancji, zaś sprawa była przekazywana do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, w jakim zakresie należy uzupełnić materiał dowodowy. Należy więc stwierdzić, że sprawa została przez organ odwoławczy ponownie, wnikliwie rozpatrzona.

Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi odnośnie przesądzenia o tym, czy należą się stronie dopłaty. Analiza zaskarżonej decyzji wskazuje, że organ nie stwierdził, iż się skarżącej one nie należą. Organ wskazał tylko, że skarżąca mogłaby je uzyskiwać dopiero, gdyby już prowadziła bieżącą działalność rolniczą. Cyt.: "dopłaty bezpośrednie skarżąca mogłaby uzyskać dopiero do bieżącej działalności rolniczej. Organ II instancji podzielił stanowisko organu I instancji, iż nie można uznać, że zmiana lasu na użytek rolny jakkolwiek w przyszłości mogłaby poprawić sytuację finansową właścicielki lasu (zdarzenie przyszłe i niepewne), to jednak nie nastąpiłoby to już teraz. Konieczny jest bowiem duży wkład finansowy i duży nakład pracy, aby obecny las można było zamienić na dochodowe gospodarstwo rolne (z którego ewentualne dochody możliwe są dopiero w latach następnych, a nie tu i teraz).".

Reasumując Sąd uznał, że organ, prawidłowo wykonując wskazania zawarte w zapadłym, wiążącym w sprawie wyroku o sygn. IV SA/Wa 3189/15, zgodnie ze swoją rolą, dokonał prawidłowej oceny wskazywanej, uzasadnionej potrzeby, na podstawie całości materiału dowodowego i wyjaśnił wszystkie okoliczności budzące wątpliwości, jak również rozważył sytuację strony i jej twierdzenia w kontekście obiektywnych kryteriów. Argumenty strony zawarte w skardze są, zdaniem Sądu, tylko polemiką ze stanowiskiem organów.

Z wyżej wskazanych powodów zaskarżonej decyzji nie można czynić zarzutu naruszenia prawa materialnego. W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 Kpa). W tym miejscu godzi się zauważyć również, iż przedmiotem dowodu mogą być jedynie okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a więc dotyczące jej przedmiotu i mające znaczenie dla rozstrzygnięcia. O tym zaś przesądza norma prawa materialnego. Zgodnie zaś z art. 107 Kpa w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu, wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na względzie, zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja odpowiada prawu, dlatego też skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak na wstępie.