Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 865/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64c § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kazubińska-Kręcisz (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Gilowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 marca 2019 r. sprawy ze skargi J. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Lu 865/18

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, po rozpatrzeniu zażalenia J. J. na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] r. w sprawie odmowy zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości z tytułu podatku akcyzowego od stycznia do listopada 2006 r. oraz zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami kosztów egzekucyjnych pobranych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości z tytułu podatku akcyzowego od stycznia do października 2006 roku, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wskazano, że zobowiązany złożył w dniu [...] sierpnia 2017r. wniosek, w którym zażądał zwrotu wraz z odsetkami kosztów egzekucyjnych w kwocie:

- [...] zł pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. na podstawie

tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku akcyzowym od stycznia do listopada 2006 r. o numerach od [...] do [...];

-[...] zł pobranych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C., wynikających z faktur o numerach od [...] do [...];

-[...] zł pobranych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C. dot. akcyzy za listopad 2006 rok.

Skarżący ponadto wniósł o naprawienie szkody poniesionej wskutek niewykonania jego wniosku z [...] r. w sprawie zaliczenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za 2008 r. na zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym w łącznej kwocie [...]zł.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. potraktował pismo zobowiązanego jako wniosek w trybie art. 363 § 1 ustawy - Kodeks cywilny. Wystosował pismo z [...] września 2017 r., w którym nie uznał żądania zwrotu kosztów i naprawienia szkody w wysokości [...] zł wraz z odsetkami. W piśmie tym Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. wyjaśnił, iż pismem z [...] października 2015 r. J. J. został poinformowany o braku podstaw faktycznych i prawnych do wykonania prośby z [...] września 2015 r. o zaliczenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za 2008 r. na zobowiązanie w podatku akcyzowym za 2006 r. i 2007 r.

Postanowieniem z [...] r. organ I instancji, na podstawie art. 64c § 7 w związku z art. 64c § 3 w związku z art. 17 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, orzekł o zwrocie wraz z odsetkami ustawowymi kosztów egzekucyjnych pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości z tytułu podatku akcyzowego za styczeń - listopad 2006 roku oraz o odmowie zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C..

Na postanowienie to zobowiązany złożył zażalenie. W jego rozpoznaniu Dyrektor Izby Administracji Skarbowej postanowieniem z [...] r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podkreślono, że organ nie rozpatrzył w całości wniosku o zwrot kosztów egzekucyjnych, a nadto wskazano, że organ I instancji nie jest właściwy do rozstrzygnięcia o zwrocie kosztów pobranych przez komornika sądowego.

W tej sytuacji Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. postanowieniem z [...] r. odmówił J. J. zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości z tytułu podatku akcyzowego od stycznia do listopada 2006r. o numerach od [...] do [...] oraz zwrócił wraz z ustawowymi odsetkami koszty egzekucyjne pobrane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w toku postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych na zaległości z tytułu podatku akcyzowego od stycznia do października 2006 roku o numerach od [...] do [...]. Pismem z [...] czerwca 2018 r., na podstawie art. 66 § 1 k.p.a. organ zawiadomił wnioskodawcę, iż właściwym do rozpatrzenia żądania zwrotu kosztów pobranych przez komornika M. C. jest komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w P..

Na postanowienie to złożono zażalenie. W jego uzasadnieniu wskazano na naruszenie art. 120, 121, 122, 187 i 210 Ordynacji podatkowej. Podniesiono, że komornik sądowy, prowadząc egzekucję pobrał opłatę egzekucyjną w kwocie [...]zł, gdy tymczasem organ egzekucyjny w postanowieniu uznał, że z pobranych kosztów egzekucyjnych należy się zwrot w kwocie łącznej [...] zł.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej - pismem z [...] lipca 2018 r.- wezwał J. J. do sprecyzowania przedmiotu złożonego zażalenia. W odpowiedzi na powyższe skarżący wskazał, iż zażalenie dotyczy postanowienia z [...] roku, jednak dodał, że dotyczy to części dotyczącej odmowy zwrotu przez wierzyciela części kosztów egzekucyjnych pobranych przez komornika sądowego. Wobec tego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej pismem z [...] sierpnia 2018 r. ponownie wezwał do sprecyzowania zażalenia, jego zakresu i żądania. W odpowiedzi z [...] września 2018 r. skarżący potwierdził, że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie z dnia z [...] r.

Oceniając ponownie wniosek zobowiązanego o zwrot kosztów egzekucyjnych, z uwzględnieniem zrzutów wskazanych w zażaleniu, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej wskazał, że pismo z [...] sierpnia 2017 r. (data wpływu do organu: [...] sierpnia 2018 r.) zawiera wiele żądań, skierowanych zarówno do organu podatkowego, jak i do organu egzekucyjnego. Co do części żądań Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. udzielił odpowiedzi pismem z [...] września 2017 r. (odszkodowanie), a następnie pismem z dnia [...] czerwca 2018 r. (koszty pobrane przez komornika sądowego). Przedmiotem rozstrzygania w sprawie był zatem wniosek w zakresie żądania zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległości w podatku akcyzowym od stycznia do listopada 2006 r. o numerach od [...] do [...] i kosztów pobranych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...], których podstawę wystawienia stanowiła uchylona decyzja Dyrektora UKS w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego za 2006 roku.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że błędne powołanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w sentencji zaskarżonego postanowienia tytułu wykonawczego nr [...] nie spowodowało zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie tego tytułu wykonawczego (jest to czynność materialno-techniczna, a na podstawie tego tytułu nie zostały pobrane jakiekolwiek koszty). Dlatego rozstrzyganie o zwrocie kosztów egzekucyjnych za listopad 2016 r. na poczet tytułu wykonawczego nr [...] organ uznał za bezprzedmiotowe.

Organ odwoławczy podkreślił przy tym, że zakres rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia organu I instancji. W świetle powyższego, poza zakresem sprawy pozostają okoliczności dotyczące wniosku z 5 września 2015 r. o zaliczenie nadpłaty podatku od towarów i usług za 2008r. na poczet podatku akcyzowego za 2006 i 2007 rok. Poza zakresem przedmiotowym postępowania pozostaje także kwestia żądania zwrotu kosztów pobranych w egzekucji sądowej przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C.. Organ wyjaśnił bowiem, że w zakresie żądania zwrotu kwoty [...]zł, pobranej z tytułu kosztów przez komornika sądowego, nie jest właściwym rzeczowo.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. uzasadnił swoją właściwość w sprawie powołując art. 239 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948 z późn. zm.), zgodnie z którym postępowania egzekucyjne wszczęte przez dyrektora izby celnej i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy są dalej prowadzone przez naczelnika urzędu skarbowego ustalonego według miejsca zamieszkania lub siedziby zobowiązanego. Naczelnik urzędu skarbowego, o którym mowa w ust. 1, wstępuje w prawa i obowiązki dyrektora izby celnej jako organu egzekucyjnego. Stosownie zaś do art. 247 ww. ustawy, do rozpatrzenia wniosków złożonych na podstawie ustawy zmienianej w art. 4 w sprawach, w których egzekucja lub postępowanie egzekucyjne zostały zakończone przez dyrektora izby celnej przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, właściwy jest naczelnik urzędu skarbowego, który przejął prowadzenie postępowania egzekucyjnego zgodnie z art. 239 ust. 1.

W toku sprawy ustalono, że Dyrektor Izby Celnej w Ł. w dniu [...] r. wystawił tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...], którymi objęto wynikający z decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. o numerach [...] i [...] podatek akcyzowy za miesiące od stycznia do listopada 2006 r. w łącznej kwocie należności głównych [...] zł oraz należne odsetki za zwlokę. Tytuły zostały przekazane do egzekucyjnej realizacji Dyrektorowi Izby Celnej w B. , który podjął stosowne czynności. W toku prowadzonych postępowań egzekucyjnych zostały pobrane koszty egzekucyjne. Na poczet tytułu wykonawczego nr:

[...], którym objęto podatek akcyzowy za styczeń 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 28 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za luty 2006 r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 28 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za marzec 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 28 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za kwiecień 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za maj 2006 r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za czerwiec 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za lipiec 2006 r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za sierpień 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 28 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za wrzesień 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za październik 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.;

[...], którym objęto podatek akcyzowy za listopad 2006r. koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł pobrano 29 lutego 2012 r.

Następnie, Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniami z [...] r. i z [...] r. umorzył na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...]. W konsekwencji do zwrotu pozostały koszty egzekucyjne pobrane w wysokości [...] zł.

Z uwagi na zaległości jakie posiadał w tym czasie podatnik, objęte tytułami wykonawczymi o numerach od [...] do [...], Dyrektor Izby Celnej w B. na podstawie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zawiadomieniami z [...] r. o numerach: [...], [...], [...] i [...] dokonał na poczet tych należności zajęcia wskazanej wyżej wierzytelności pieniężnej z tytułu zwrotu kosztów egzekucyjnych. Zawiadomienia o zajęciu zostały doręczone skarżącemu w dniu [...] września 2012 r. Pismem z [...] września 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w B. poinformował o sposobie rozliczenia zajętych egzekucyjnie wierzytelności pieniężnych z tytułu pobranych kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł i należnych od tej kwoty odsetek ustawowych w wysokości [...] zł, wyliczonych na dzień [...] września 2012 r.

Z tych względów organ odmówił zwrotu kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...].

Co do pozostałych kosztów wskazanych przez stronę, organ podniósł, że w dniu [...] r. Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. wydał decyzję, którą określono wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres styczeń-październik 2006 r. na kwotę [...]zł. Decyzją z [...] r. określono natomiast wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za okres listopad- grudzień 2006 r. i styczeń-grudzień 2007 r. Powyższym decyzjom w dniu [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. nadał rygor natychmiastowej wykonalności. W oparciu o powyższe decyzje Dyrektor Izby Celnej w Ł. w dniu [...] r. wystawił tytuły wykonawcze o nr [...] do [...] (akcyza za styczeń-październik 2006 r.) oraz w dniu [...] r. tytuły wykonawcze od nr [...] do nr [...] (m. in. akcyza za listopad 2006 r.). Powyższe tytuły wykonawcze zostały przekazane do egzekucyjnej realizacji zgodnie z właściwością miejscową Dyrektorowi Izby Celnej w B. , a potem przekazane Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w C.. W celu wyegzekwowania należności objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi, Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. zawiadomieniami z [...] sierpnia 2015 r. i 13 października 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty podatku. Sąd Rejonowy w C. postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] i Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z [...] r. sygn. akt [...] wyznaczył do łącznego prowadzenia egzekucji administracyjnej z nadpłaty podatku komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C..

Komornik sądowy przy Sądzie Rejonowym w P. M. C. pismem z [...] lipca 2018 r. poinformował Naczelnika Urzędu Skarbowego w C., iż postępowania egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] zostały zakończone wskutek zapłacenia egzekwowanych należności. W administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym łącznie na poczet tytułów wykonawczych o numerach od [...] do [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. pobrał koszty egzekucyjne w łącznej kwocie [...]zł, przy czym w toku prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku akcyzowego za listopad 2006 rok, nie uzyskano żadnych kwot na poczet kosztów egzekucyjnych.

Dyrektor Izby Celnej w [...] decyzją z [...] r. uchylił w całości decyzję organu I instancji z [...] r. i określił zobowiązanie w podatku akcyzowym za miesiące od stycznia do października 2006 r. w kwocie [...]zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z [...] r. sygn. akt III SA/Łd 244/14 oddalił skargę na tę decyzję, zaś Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 2 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 264/15 uchylił ww. wyrok WSA w Łodzi oraz uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z [...] r. W wykonaniu tego wyroku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał decyzję z [...] r., którą uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z [...] r. w przedmiocie podatku akcyzowego od stycznia do października 2006 r. i umorzył postępowanie w sprawie. W treści decyzji Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wskazał, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące styczeń-październik rozpoczął się 1 stycznia 2007 r. i upłynął 31 grudnia 2011 r., zatem przedmiotowe zobowiązania podatkowe wygasły wskutek przedawnienia.

W związku z powyższym, skoro decyzja stanowiąca podstawę wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego była niezgodna z prawem, to również niezgodne z prawem było wszczęcie i prowadzenie egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego w oparciu o taką decyzję. W konsekwencji zwrot środków finansowych należy wiązać z zakwestionowaniem materialnoprawnej podstawy świadczenia. Z tego względu skarżącemu należy się zwrot kosztów egzekucyjnych pobranych przez administracyjny organ egzekucyjny na podstawie tytułów wykonawczych z [...] r. o numerach od [...] do [...] w łącznej kwocie [...]zł wraz z odsetkami ustawowymi liczonymi od dnia ich pobrania.

W skardze na powyższe postanowienie, złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], J. J. ponownie podniósł, że nie zgadza się z odmową zwrotu kosztów egzekucyjnych pobranych przez komornika sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. M. C.. Podniósł, że postanowienie rażąco narusza:

- art 59 Ordynacji podatkowej w związku z art. 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji poprzez uznanie, że skarżący powinien ponosić koszty niecelowej egzekucji wygasłego w momencie wszczęcia tej egzekucji zobowiązania podatkowego;

- art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez bezprawną odmowę naprawienia szkody;

- art 121 Ordynacji podatkowej poprzez działanie naruszające zaufanie podatnika do organów podatkowych;

- art 122 Ordynacji poprzez naruszenie zasady wnikliwości i szybkości postępowania;

- art 187 Ordynacji podatkowej poprzez brak zebrania i w sposób wyczerpujący rozpatrzenia całego materiału dowodowego;

-art 210 Ordynacji podatkowej poprzez brak szczegółowego uzasadnienia odmowy zwrotu kosztów.

Skarżący wniósł o uchylenie postanowienia i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu podniesiono, że wskutek egzekucji prowadzonej przez Urząd Skarbowy w C. wygasłego na skutek przedawnienia zobowiązania w podatku akcyzowym za 2006 rok skarżącemu wyrządzono szkodę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...]. decyzję, którą uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]. i umorzył postępowanie w sprawie, z uwagi na przedawnienie z dniem 31.12.2012r. zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące styczeń-październik 2006r.Organ nie wziął pod uwagę faktu wygaśnięcia zobowiązania wskutek przedawnienia. Prowadzona w oparciu o tytuły wykonawcze o numerach od [...] do [...] egzekucja sądowa w sprawach KM [...], KM [...], KM [...], KM [...], KM [...], KM [...] i KM [...] dotyczyła zobowiązania w podatku akcyzowym za miesiące styczeń-październik 2006r., które to zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31.12.2011r. i z tym dniem wygasło z mocy prawa. Organ, a następnie na jego wniosek komornik sądowy, prowadził zatem w 2016 roku niecelową egzekucję, gdyż dotyczyła ona wygasłego zobowiązania podatkowego.

Skarżący wskazał, że nie zgadza się ze stanowiskiem organów, iż zobowiązanie w podatku akcyzowym za listopad 2006 r. nie uległo przedawnieniu z dniem 31.12.2011r. Naczelnik [...] Urzędu Celno-Skarbowego w Ł. umorzył postępowanie na skutek przedawnienia zobowiązania podatkowego za listopad 2006 r. z dniem 31.12.2011 r. Skoro więc egzekucja KM [...] dotyczyła zobowiązania w podatku akcyzowym za listopad 2006r., a zobowiązanie uległo przedawnieniu z dniem 31.12.2011 r. i z tym dniem wygasło, egzekucja była zatem bezsprzecznie niecelowa, a koszty z nią związane (kwota [...] zł) – nienależne. Zatem jej koszty powinien ponieść wierzyciel.

Z tych względów skarżący wyjaśnił, że kierował wniosek o zwrot kosztów nie do organu egzekucyjnego, ale do wierzyciela, który nie cofając wniosku o prowadzenie egzekucji przez komornika, doprowadził do pobrania przez komornika kosztów (opłaty) za niezasadną egzekucję. Organ uznał za zasadny zwrot kwoty [...]zł w tym [...] zł przekazanych przez komornika, co zdaniem skarżącego świadczy o tym, że uznaje zasadność zwrotu.

W odpowiedzi na skargę organ poparł stanowisko prezentowane w postanowieniu, wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie pełnomocnik skarżącego złożył pismo procesowe, uzupełniające argumentację zarzutów skargi. Wskazał, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, w ramach którego rozstrzygnięto zbieg egzekucji administracyjnej i sądowej i wyznaczono komornika sądowego do prowadzenia postępowania, powoduje, iż zbieg ten przestaje istnieć, a zatem o kosztach postępowania winien rozstrzygać administracyjny organ egzekucyjny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny [...] zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś podnoszone przez skarżącego zarzuty (także w kontekście uzupełnienia ich w piśmie procesowym) w żadnej mierze nie wpływają na jej legalność.

Należy przypomnieć, że zakres rozstrzygnięcia, wyznaczony granicami rozstrzygnięcia organów, dotyczył wyłącznie kosztów egzekucyjnych z odsetkami, pobranych w toku egzekucji administracyjnej przez Dyrektora Izby Celnej w B. na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...] oraz przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...].

Koszty pobrane przez komornika sądowego, jak też inne należności, których domagał się skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2018 r. nie stanowiły przedmiotu niniejszej sprawy, co w oczywisty sposób zakreśla również kognicję sądu administracyjnego. Jak wyjaśniono w decyzji, do zwrotu kosztów pobranych przez organ prowadzący egzekucję sądową właściwym rzeczowo jest wyłącznie komornik sądowy, zaś roszczenia odszkodowawcze mają charakter cywilistyczny i nie należą do zakresu rozstrzygania przez organy administracyjne, ale przez powszechny sąd cywilny. Dlatego też przedstawione w skardze zarzuty w tym zakresie nie mogą zostać uwzględnione, gdyż nie dotyczą przedmiotu postępowania.

Sedno sporu sprowadza się zatem do rozstrzygnięcia, czy zasadnie organ odmówił zwrotu należności pobranych na podstawie art. 64c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: "u.p.e.a.") z tytułu kosztów egzekucyjnych, których zwrotu domagał się skarżący. Odmowa ta dotyczyła przy tym kosztów pobranych przez Dyrektora Izby Celnej w B. w kwocie łącznej [...] zł. Pozostałe koszty, tj. pobrane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. w kwocie [...]zł, zostały przez organ zwrócone zgodnie z wnioskiem podatnika, poza kosztami, które skarżący określił we wniosku na kwotę [...]zł, a które miały dotyczyć egzekucji podatku akcyzowego za listopad 2006 r. Z ustaleń organu, wspartych materiałem dowodowym zebranym w sprawie i przedstawionym w aktach administracyjnych wynika, że w toku prowadzonej egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego z [...] r. nr [...], obejmującego zaległość z tytułu podatku akcyzowego za listopad 2006 r. nie pobrano żadnych kwot na poczet kosztów egzekucyjnych. Tym samym brak było podstawy do zwrotu należności z tego tytułu, a organ nie miał obowiązku dokonywania szczegółowej analizy okoliczności związanych z prowadzeniem egzekucji tego zobowiązania, w tym co do jego przedawnienia z dniem [...] r. Okoliczność ta, choć pozostająca poza sporem i wynikająca z materiałów zebranych w sprawie (m.in. pismo NUS w S. z dnia 3 października 2018 r. – k. 68/3 akt administracyjnych, wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 listopada 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 302/14 i wyrok NSA z dnia 7 kwietnia 2017 r. sygn. akt I GSK 791/15 oraz decyzja Naczelnika [...] Urzędu Celno – Skarbowego z [...] r., który umorzył postępowanie za listopad 2006 r. z uwagi na upływ terminu przedawnienia), nie była bowiem istotna w sprawie, bowiem – jak wskazano – za wskazany miesiąc nie pobrano kosztów egzekucyjnych, których zwrot mógłby być rozważany.

Należy natomiast wskazać, że decyzja Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. dotycząca podatku akcyzowego za styczeń – październik 2006 r., na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze nr [...] do [...], została uchylona decyzją Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] r. (określono w niej zobowiązanie w podatku za ten okres na nowo), zaś w ramach kontroli sądowej – wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt I GSK 264/15 wyrok sądu I instancji (wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 października 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 244/14) i decyzję tę uchylono. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Ł. , związany wytycznymi sądu, uchylił decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w [...] z [...] r. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzając, że zobowiązanie podatkowe za okres styczeń – październik 2006 r. uległo przedawnieniu.

W tych okolicznościach dokonany przez organ zwrot kosztów egzekucyjnych, w świetle art. 64c § 3 u.p.e.a. nie budzi wątpliwości.

Natomiast koszty pobrane przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. w łącznej kwocie [...]zł, obejmujące również koszty w kwocie [...]zł pobrane w dniu [...] lutego 2012 r. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] dotyczącego podatku akcyzowego za listopad 2006 r., wyegzekwowano w ramach postępowania egzekucyjnego wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych o nr od [...] do [...], wystawionych przez Dyrektora Izby Celnej w Ł. , obejmujących kwotę zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym za miesiące styczeń – listopad 2006 r., ustalaną w decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...] r.

Następnie prowadzone postępowania egzekucyjne zostały umorzone przez organ egzekucyjny postanowieniami z dnia [...] r. i [...] r., na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Wcześniej, decyzjami z dnia [...] r. i [...] r. uchylono decyzje Dyrektora UKS w Ł. z dnia [...] r. w całości i sprawę przekazano do ponownego rozpoznania. Z tym momentem powstała dla skarżącego wierzytelność z tytułu pobranych kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł. Zgodnie bowiem z art. 64c § 3 u.p.e.a., "jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a".

Wierzytelność ta została jednak zajęta przez Dyrektora Izby Celnej w B. na poczet zaległości podatkowych skarżącego, objętych tytułami wykonawczymi nr [...] do [...] (tej okoliczności skarżący nie kwestionował, a potwierdza ją dokument z k. [...] i [...] akt administracyjnych). Organ powiadomił zobowiązanego zarówno o zajęciu tej wierzytelności, jak i o sposobie rozdysponowania kwoty ([...] zł należności głównej i [...] zł odsetek na dzień 25 września 2012 r.tj. na dzień zajęcia). Powyższe oznacza, że organ nie był uprawniony do zwrotu tych należności na rzecz skarżącego, bowiem w dacie złożenia wniosku wierzytelność ta już nie istniała.

Sąd w pełni podziela prezentowany w skardze pogląd, że zobowiązanego nie obciążają koszty egzekucyjne wynikłe z postępowania egzekucyjnego prowadzonego w wykonaniu i na podstawie decyzji, uchylonej następnie przez organ odwoławczy (por. m.in. wyrok NSA z dnia 30 listopada 2016 r., sygn. akt II FSK 3282/14). Skoro bowiem w przypadku niezgodnego z prawem wszczęcia i prowadzenia egzekucji, co może być rezultatem, np. wad w samym tytule wykonawczym (art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 u.p.e.a.), mających często jedynie formalny charakter, istnieje wywodzony z art. 64c § 3 u.p.e.a. prawny nakaz nieobciążania zobowiązanego kosztami egzekucyjnymi, to tym bardziej nakaz taki powinien istnieć w przypadku uznania za niezgodny z prawem aktu administracyjnego, bo tylko taka mogła być przyczyna uchylenia decyzji organu pierwszej instancji przez organ odwoławczy, w wykonaniu którego to aktu prowadzona była egzekucja. Inaczej mówiąc wadliwy, tj. niezgodny z prawem akt administracyjny (decyzja) nie może powodować negatywnych dla podatnika (zobowiązanego) konsekwencji prawnych (wyrok NSA z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt II FSK 1178/15). Powyższego nie zakwestionował też co do zasady organ. Przyznał on, że z chwilą umorzenia postępowania egzekucyjnego powstała dla skarżącego wierzytelność z tytułu zwrotu kosztów, jednak wygasła ona wskutek jej zajęcia i rozdysponowania na inną zaległość podatkową, jaką posiadał skarżący. Była to zatem wyłączna przyczyna odmowy zwrotu kosztów przez organ.

Jak zasadnie wskazał organ, powołane w skardze przepisy Ordynacji podatkowej nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Egzekucja w administracji jest regulowana powołaną już wyżej ustawą o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która w art. 18 odsyła do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustawa ta zawiera regulacje zbliżone treściowo do Ordynacji podatkowej, w tym dotyczące zasad ogólnych prowadzenia postępowania. Sąd nie podziela przy tym zarzutów naruszenia przez organ art. 6 k.p.a. (odpowiednik art. 120 O.p.), art. 7 k.p.a. (odpowiednik art. 122 i art. 187 O.p.) i art. 8 § 1 k.p.a. (odpowiednik art. 121 O.p.) uznając, że w sprawie dokonano szczegółowych ustaleń stanu faktycznego, przy wykorzystaniu materiałów nadesłanych przez inne organy, w toku postępowania współdziałano ze stroną, która miała zapewniony czynny udział w sprawie. Wbrew twierdzeniu skarżącego postanowienie zawiera wszystkie niezbędne elementy, w tym uzasadnienie prawne i faktyczne i poddaje się kontroli sądowej. Aspekt przedawnienia zobowiązania podatkowego został uwzględniony przez organ, bowiem ta okoliczność stanowiła podstawę uchylenia decyzji wymiarowych, na podstawie których prowadzono egzekucję.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w wyroku.