Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 19/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Dyrektor Szkoły
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonego aktu
Powołane przepisy: article: art. 2, art. 7
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 3 par. 2 pkt 4, art. 53 par. 2, art. 134
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 37 ust. 1 i 2, art. 38 ust. 1, art. 39 ust. 7
journal: Dz.U. 2015 poz 2156
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie WSA Danuta Kania, Adam Lipiński, Iwona Dąbrowska (spr.), , Protokolant sekretarz sądowy Agnieszka Wiechowicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi B. D. na decyzję Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w G. z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odwołania ze stanowiska zastępcy dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w G. 1. stwierdza nieważność zaskarżonego aktu, 2. zasądza od Dyrektora Zespołu Szkół nr [...] w G. na rzecz B.D. kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych.


UZASADNIENIE

Aktem, opatrzonym datą [...] sierpnia 2016 r. dyrektor Zespołu Szkół nr [...]

w [...] (zwany dalej dyrektorem Zespołem Szkół), na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156

z późń. zm.), z dniem [...] sierpnia 2016 r. odwołał B. D. (zwaną dalej skarżącą) ze stanowiska zastępcy dyrektora Zespołu Szkół.

W dniu [...] października 2016 r. skarżąca, reprezentowana przez r. pr. G. C., wezwała dyrektora Zespołu Szkół do usunięcia naruszenia prawa, a następnie, w dniu 29 listopada 2016 r. wniosła skargę na ww. akt odwołania.

W skardze skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, to jest art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty w zw.

z art. 7 i 2 Konstytucji RP, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, przejawiające się w odwołaniu skarżącej z funkcji zastępcy dyrektora Zespołu Szkół,

w sposób oczywiście wadliwy - bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa tj.:

– w czasie roku szkolnego ze stwierdzeniem, że akt ten ma moc wsteczną;

– bez rzeczywistego istnienia którejkolwiek z podstaw prawnych odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego wymienionych enumeratywnie w przepisach art. 38 ust 1 ustawy o systemie oświaty, w szczególności zaś jego punkcie 2, to jest przypadku szczególnie uzasadnionego (z zastrzeżeniem, że z uwagi na brak uzasadnienia jedynie z okoliczności sprawy wnioskować można, że w przedmiotowej sprawie zastosowano ww. przepis)

– bez wskazania podstawy prawnej;

– bez uzasadnienia odwołania, przez co akt ten nie poddaje się merytorycznej kontroli;

– bez zasięgnięcia wymaganych przez prawo opinii innych organów, w tym właściwego kuratora oświaty,

– bez pouczenia skarżącej o przysługujących jej krokach prawnych związanych z ochroną jej praw.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca wniosła o:

1. o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego aktu w całości na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a.;

2. w razie stwierdzenia w toku rozpoznawania sprawy istotnych naruszeń prawa lub okoliczności mających wpływ na ich powstanie, poinformowanie właściwych organów lub ich organów zwierzchnich o tych uchybieniach - na podstawie art. 155 § 1 P.p.s.a.;

3. o dopuszczenie i przeprowadzenie, na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a., dowodów z dokumentów przywołanych w uzasadnieniu, na okoliczności tam wskazane;

4. oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Pełnomocnik skarżącej podkreślił, że akt odwołania nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w szkole winien znajdować podstawę prawną w jednym z przepisów art 38 ust. 1 ustawy o systemie oświaty. Nadto, akt taki, mając bezpośredni i oczywisty wpływ na sferę praw i obowiązków odwoływanego nauczyciela, a także na funkcjonowanie szkoły, powinien zawierać wyczerpujące uzasadnienie ze wskazaniem

podstawy prawnej podjęcia tego aktu oraz stosownym pouczeniem jego adresata.

Pełnomocnik skarżącej wskazał również, że w przepisach ustawy o systemie oświaty nie przewidziano możliwości wstecznego działania aktów dyrektora szkoły. Tymczasem akt odwołania skarżącej z funkcji wicedyrektora Zespołu Szkół, który został jej doręczony 7 października 2016 r. (nadany 6 października 2016 r.) wskazuje, że została ona odwołana ze stanowiska z dniem [...] sierpnia 2016 r. Pełnomocnik skarżącej zwrócił uwagę, że w tego typu sprawach znajduje zastosowanie teoria doręczenia, a więc akt taki wywołuje skutki od chwili, w której został ujawniony adresatowi (od chwili kiedy mógł się on z nim zapoznać), a więc w niniejszej sprawie od dnia doręczenia skarżącej przesyłki, czyli od 7 października 2016 r. Wobec powyższego pełnomocnik skarżącej stwierdził, że skarżąca została odwołana ze stanowiska w czasie roku szkolnego, który, rozpoczyna się 1 września każdego roku.

W odpowiedzi na skargę, uzupełnionej pismem z dnia 14 sierpnia 2017 r. organ wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że skarżąca została powołana na zastępcę dyrektora szkoły w 2008 r., w związku z czym obowiązywała ją zniżka godzin, stąd też pracowała 8 godzin w tygodniu jako nauczyciel. Przez te wszystkie lata na własne życzenie realizowała dodatkowo godziny ponadwymiarowe (średnio ok. pół etatu). W roku szkolnym skarżąca narzekała, że za dużo pracuje jako wicedyrektor, była zdenerwowana i zmęczona Od [...] kwietnia do i [...] lipca 2016 r. przebywała na zwolnieniu lekarskim, jednak przychodziła do szkoły i wystawiała oceny uczniom, pojawiła się także na szkolnej uroczystości.

W dniu [...] sierpnia 2016 r. dyrektor Zespołu Szkół poinformował ustnie skarżącą, że chce ją odwołać z funkcji zastępcy. Następnego dnia, czyli [...] sierpnia 2016 r. skarżąca złożyła podanie o udzielenie jej rocznego urlopu dla poratowania zdrowia, co zostało rozpatrzone pozytywnie. Natomiast w dniu [...] sierpnia 2016 r. podczas rady pedagogicznej organ poinformował nauczycieli o rocznym urlopie dotychczasowego zastępcy. W trosce o właściwą pracę w szkole liczącej ponad tysiąc osób i biorąc pod uwagę zmiany, jakie podczas tego roku szkolnego miały zajść w polskiej oświacie, dyrektor postanowił odwołać skarżącą ze stanowiska wicedyrektora szkoły i powołać nauczycielkę, która zastępowała ją przez ostatnie 2 miesiące poprzedniego roku szkolnego. Aby uzyskać opinię rady pedagogicznej w sprawie odwołania poprzedniego wicedyrektora i powołania nowego, przeprowadził tajne głosowanie, w wyniku którego za odwołaniem skarżącej było 60 nauczycieli na 79 obecnych. O całej sytuacji poinformowano również organ prowadzący, czyli Burmistrza Miasta [...], od którego uzyskano akceptację podjętych działań.

Dyrektor Zespołu Szkół podkreślił, że procedurę odwołania przeprowadził podczas wakacji, stąd też nie miał obowiązku informowania kuratora oświaty. Natomiast traktując odejście skarżącej na roczny urlop zdrowotny jako dobrowolną rezygnację

z funkcji wicedyrektora, nie uzasadniał odwołania.

Odnosząc się do zarzutów nadania aktowi wstecznej mocy obowiązującej organ wyjaśnił, że odwołanie zostało wysiane z opóźnieniem z uwagi błąd nowego

i niedoświadczonego pracownika, który nie wysłał pisma na czas, tylko odłożył

w miejsce, gdzie nauczyciele odbierają wydruki pensji i inne dokumenty.

Dalej organ wyjaśnił, że w dniu 18 października 2016 r. otrzymał pismo

z kancelarii adwokackiej reprezentującej skarżącą z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a kilka dni później – pozew z Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z żądaniem odszkodowania w wysokości 14 492,40 zł. Uznając swój błąd w sformułowaniu pisma i zbył późnym wysłaniu go skarżącej oraz biorąc pod uwagę obniżenie jej dotychczasowych dochodów, w porozumieniu z organem prowadzącym, dyrektor Zespołu Szkół wypłacił żądane odszkodowanie. 15 grudnia 2016 r. dyrektor Zespołu Szkół otrzymał postanowienie Sądu Rejonowego w [...] Wydział [...] z dnia [...] listopada 2016 r. o umorzeniu postępowania i zasądzeniu na rzecz skarżącej kwoty 160 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a." uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub jego fragmentu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania organu administracji co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu (zarządzenia), organ nie naruszył prawa.

Skarga jest zasadna.

Przedmiotem oceny Sądu orzekającego w niniejszej sprawie była ocena prawidłowości i legalności zaskarżonego aktu Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...]

w [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r., którym odwołano B. D.

ze stanowiska Wicedyrektora Zespołu Szkół, bez wypowiedzenia.

W myśl art. 37 ust.1 u.s.o. w szkole lub placówce, w których zgodnie z ramowym statutem może być utworzone stanowisko wicedyrektora i inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej. Przyjmuje się, że opinie te nie mają charakteru wiążącego. W kontrolowanej sprawie organ dokonując odwołania skarżącej ze stanowiska wicedyrektora uzyskał wymaganą opinię właściwej rady pedagogicznej, brak jest zaś w aktach sprawy opinii organu prowadzącego szkołę, nie ma również żadnego pisma, z którego wynikałoby że organ o taką opinię występował.

Organ nie wyjaśnił w zaskarżonym akcie kwestii braku tej opinii. Uchybienie to jednak nie miało decydującego znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy z uwagi na to, że opinia taka nie ma wiążącego charakteru, a przede wszystkim z uwagi na wykrycie innych uchybień, które spowodowały stwierdzenie nieważności zaskarżonego zarządzenia, o czym w dalszej części uzasadnienia.

Jak słusznie wskazał NSA w postanowieniu z dnia 5 września 2014r. o sygn. I OSK 2030/14 (publ. LEX nr 1528988) akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej, dotyczącym uprawnień i obowiązków z przepisów prawa, o którym mowa w art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów k.p.a.

W świetle art. 37 ust. 2 u.s.o. nie ma wątpliwości, że stanowisko wicedyrektora szkoły ustawodawca zaliczył do kategorii stanowisk kierowniczych. Z kolei w myśl art. 38 ust. 1 u.s.o., organ, który powierzył nauczycielowi stanowisko kierownicze w szkole lub placówce:

1) odwołuje nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w razie:

a) złożenia przez nauczyciela rezygnacji, za trzymiesięcznym wypowiedzeniem,

b) ustalenia negatywnej oceny pracy lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli - bez wypowiedzenia,

c) złożenia przez organ sprawujący nadzór pedagogiczny wniosku, o którym mowa

w art. 34 ust. 2a;

2) w przypadkach szczególnie uzasadnionych, po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego bez wypowiedzenia.

Powyższy przepis ma zastosowanie do stanowisk kierowniczych w szkole, a zatem także do stanowiska wicedyrektora szkoły.

W bogatym orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi większych wątpliwości, że odwołanie nauczyciela ze stanowiska kierowniczego ma charakter kompetencji władczej, związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań

w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny. Personalny charakter aktu odwołania z funkcji kierowniczej nie stanowi zatem o jego prywatnoprawnym charakterze, gdyż obsada stanowiska kierowniczego w szkole jest formą zarządzania szkołą publiczną, a zarządzanie szkołą wchodzi w zakres administracji publicznej.

Okoliczność, że akt taki wywołuje konsekwencje w sferze prawa pracy, ma jedynie ten skutek, że osoba odwołana może własnego interesu prawnego w sferze stosunków pracowniczych dochodzić przed sądem pracy (zob. wyrok NSA z dnia 22 czerwca 2005 r., I OSK 296/05, LEX nr 186659).

Przyjmuje się zatem w orzecznictwie, że akt w sprawie odwołania z funkcji dyrektora szkoły jest aktem o charakterze administracyjnoprawnym. Jako taki podlega więc kontroli wojewody oraz właściwości sądów administracyjnych, a nie powszechnych.

Powołanie bądź odwołanie dyrektora szkoły jest sprawą z zakresu administracji publicznej z wszystkimi tego konsekwencjami (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 sierpnia 2010 r., I OSK 805/10, LEX nr 645315; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 sierpnia 2010 r., I OSK 817/10).

Nie można więc przyjąć, że akt odwołania dyrektora szkoły (tak jak akt powierzenia stanowiska dyrektora szkoły) należy wyłącznie do czynności ze sfery prawa pracy, a w sprawach tego rodzaju właściwy jest wyłącznie sąd powszechny. W tego typu sprawach mamy do czynienia z aktem o podwójnym charakterze, wywołującym skutki zarówno w sferze prawa pracy, jak również w sferze publicznoprawnej. Podwójny charakter tego aktu i wywoływanie przez niego dodatkowo skutków regulowanych prawem pracy nie oznacza, że przestaje być przez to aktem z zakresu administracji publicznej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2013 r. I OSK 2641/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 lutego 2012 r., II SA/Wa 1416/11).

Od aktu o odwołaniu dyrektora wymaga się, aby zawierał uzasadnienie (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 listopada 2012 r., I OSK 1664/12).

Powyższe uwagi odnoszone były w orzecznictwie do aktu odwołania dyrektora szkoły. Wszelako ma on materialnie jednakową treść, jak akt o odwołaniu ze stanowiska wicedyrektora szkoły. Różni je natomiast m.in. to, że odwołania wicedyrektora szkoły, stosownie do art. 37 ust. 1 u.s.o., dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej. Dyrektor zaś szkoły nie jest organem jednostki samorządu terytorialnego, zatem jego akty nie podlegają kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 6 p.p.s.a., co nie znaczy, że nie ma do tego innej podstawy.

Skoro akt o odwołaniu dyrektora szkoły nie jest decyzją administracyjną (zob. wyrok NSA z dnia 30 czerwca 2004 r., OSK 439/04, OwSS 2005, nr 3, s. 69), to podobny w treści akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły również nie ma takiego charakteru. Nie podlega więc zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Nie znajdą także zastosowania § 2 pkt 2 i 3 p.p.s.a., jako dotyczące postanowień administracyjnych, ani 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a. odnoszący się do aktów prawa miejscowego, ani też 3 § 2 pkt 7 p.p.s.a., gdyż analizowane odwołanie wicedyrektora nie jest rozstrzygnięciem nadzorczym nad działalnością organu samorządu terytorialnego.

Pozostaje zatem przyjęcie, że akt o odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem lub czynnością z art.3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Akt ten bowiem nie tylko dotyczy stosunku prawnopracowniczego, ale także - bezpośrednio - administracyjnoprawnego. Zarazem akt o odwołaniu z funkcji wicedyrektora dotyczy praw i obowiązków danej osoby, gdyż na jego mocy zostaje ona pozbawiona kompetencji przyznanych wicedyrektorowi szkoły przez statut szkoły oraz ustawę.

Zważyć należy, że w przypadku nieobecności dyrektora szkoły lub placówki, stosownie do art. 39 ust. 7 u.s.o., zastępuje go wicedyrektor. Obowiązki dyrektora mogą być powierzone wicedyrektorowi także w innych przypadkach - zob. np. art. 36a ust. 5 u.s.o. Nie budzi zatem wątpliwości ścisła relacja między aktem o powołaniu albo odwołaniu osoby z funkcji wicedyrektora, a jej uprawnieniami i obowiązkami wynikającymi z przepisów prawa. Akt ten ma treść zarówno publicznoprawną, jak i związaną ze stosunkami prawa pracy.

Na gruncie powyższego stwierdzić należy, że akt dyrektora szkoły o powołaniu lub odwołaniu wicedyrektora szkoły jest aktem z zakresu administracji publicznej dotyczącym uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Podlega zatem kontroli sądów administracyjnych, jakkolwiek w procedurze jego wydania nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.

Jak słusznie wskazał NSA w przytoczonym wyżej postanowieniu od odwołania ze stanowiska wicedyrektora nie przysługuje odwołanie, lecz można wnieść na ten akt skargę po wcześniejszym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa (art. 52 § 3 w zw. z art. 53 § 2 p.p.s.a.)

W niniejszym postępowaniu przed sądem administracyjnym przedmiotem badania Sądu nie są ewentualne roszczenia pracownicze odwołanego wicedyrektora, do rozpatrzenia których właściwy jest sąd pracy, lecz zachowanie przewidzianych

w przepisach publicznoprawnych wymogów dotyczących aktu odwołania wicedyrektora jednostki samorządowej jako formy realizacji zadań publicznoprawnych powiatu, a więc aktu o publicznoprawnym charakterze.

Stanowisko wicedyrektora szkoły ma z jednej strony niewątpliwie charakter kompetencji władczej związanej z wykonywaniem publicznoprawnych zadań w zakresie oświaty, określonych w przepisach mających charakter publicznoprawny, jednak

z drugiej strony łączy się ono także z interesem prywatnoprawnym. W opinii Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżone zarządzenie narusza interes prawny skarżącej, gdyż z chwilą pozbawienia dotychczasowo pełnionej funkcji dyrektora szkoły, pozbawiono ją powierzonych obowiązków i uprawnień.

W kontrolowanej sprawie niewątpliwie doszło do aktu odwołania wicedyrektora jednostki samorządowej, a konkretnie jednostki podlegającej miastu [...] Tym samym znajdują tu zastosowanie przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r.

o samorządzie powiatowym (j.t.Dz.U. z 2013 r., poz.595 dalej u.s.p.)

Zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a. skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia stronie odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa,

a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa. Przy czym nie można uznać skargi jako wniesionej przedwcześnie w sytuacji, gdy skarżący wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa i wkrótce potem wniósł skargę.

Skarżąca spełniła opisane wyżej wymogi formalne wzywając organ do usunięcia naruszenia prawa. Zaskarżony akt został doręczony skarżącej w dniu 7 października 2016 r. W dniu [...] października 2016 r. skarżąca wezwała Dyrektora Zespołu Szkół Nr [...] w [...] do usunięcia naruszenia prawa. Dyrektor Zespołu Szkół Nr [...] w [...] nie udzielił odpowiedzi na to wezwanie, a skargę wniesiono pismem z dnia 29 listopada 2016 r.. Tym samym zachowany zatem został 60-dniowy termin do wniesienia skargi.

W myśl art.87 ust.1 u.s.p. każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ powiatu w sprawie z zakresu administracji publicznej, może, po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Jak już wskazano zaskarżony akt niewątpliwie narusza interes prawny skarżącej.

Podstawę prawną wydania zaskarżonego zarządzenia stanowiły przepisy ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty.

Podkreślić należy, że rolą Sądu administracyjnego w tym postępowaniu nie była ocena pracy skarżącej jako wicedyrektora w/w szkoły, a jedynie zasadność i legalność jej odwołania z tego stanowiska w natychmiastowym trybie określonym zaskarżonym aktem.

Przystępując do merytorycznej oceny legalności zaskarżonego aktu, należy uznać zasadność zarzutów i argumentacji podniesionych w skardze.

Zaskarżony akt wydany został na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2015 r., poz. 2156).

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy o systemie oświaty w szkole, w których zgodnie

z ramowym statutem może być utworzone stanowisko wicedyrektora i inne stanowiska kierownicze, powierzenia tych stanowisk i odwołania z nich dokonuje dyrektor szkoły lub placówki, po zasięgnięciu opinii organu prowadzącego, rady szkoły lub placówki oraz rady pedagogicznej.

Art. 37 ust. 2 ustawy stanowi, że umowa o pracę na stanowisku nauczyciela, zawarta na czas określony krótszy niż okres powierzenia stanowiska kierowniczego, ulega przedłużeniu na okres powierzenia. Z treści tego przepisu wynika, że stanowisko wicedyrektora szkoły jest stanowiskiem kierowniczym.

Przepisem regulującym tryb odwoływania osób pełniących funkcje kierownicze

w placówkach oświaty jest art. 38 ustawy o systemie oświaty. Uregulowanie przypadków i przesłanek umożliwiających odwołanie dyrektora szkoły (i zastępcy dyrektora szkoły – tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 17 grudnia 2015 r. sygn. akt III SA/Gd 375/15, opub. w LEX nr 1949451) z zajmowanej funkcji umożliwia dokonanie kontroli legalności odwołania takiej osoby z zajmowanego stanowiska, co także nosi znamiona pewnej gwarancji przed pochopnym lub nieuzasadnionym odwoływaniem. Zgodnie z powołaną regulacją odwołanie osoby zajmującej stanowisko kierownicze w szkole następuje w przypadku rezygnacji nauczyciela z dalszego pełnienia funkcji kierowniczej oraz w przypadkach negatywnej oceny pracy takiego nauczyciela. W przypadku złożenia przez nauczyciela rezygnacji, organ odwołuje nauczyciela za trzymiesięcznym wypowiedzeniem (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy o systemie oświaty).

Drugi przypadek odwołania nauczyciela i to bez wypowiedzenia w związku z jego negatywną oceną, który obejmuje następujące sytuacje:

1) do pierwszej zaliczyć należy ustalenie negatywnej oceny pracy nauczyciela lub negatywnej oceny wykonywania zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy

o systemie oświaty w trybie określonym przepisami w sprawie oceny pracy nauczycieli. Negatywna ocena zadań wymienionych w art. 34a ust. 2 ustawy o systemie oświaty obejmuje w szczególności: a) prawidłowość dysponowania przyznanymi szkole lub placówce środkami budżetowymi oraz pozyskanymi przez szkołę lub placówkę środkami pochodzącymi z innych źródeł, a także gospodarowania mieniem;

b) przestrzeganie obowiązujących przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników i uczniów; c) przestrzeganie przepisów dotyczących organizacji pracy szkoły i placówki (art. 38 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 34a ust. 2 ustawy

o systemie oświaty);

2) do drugiej zalicza się wystąpienie przypadku szczególnie uzasadnionego, kiedy to po zasięgnięciu opinii kuratora oświaty, a w przypadku szkoły i placówki artystycznej oraz placówki, o której mowa w art. 2 pkt 7 ustawy o systemie oświaty, dla uczniów szkół artystycznych prowadzonej przez jednostkę samorządu terytorialnego - ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, może organ prowadzący odwołać nauczyciela ze stanowiska kierowniczego w czasie roku szkolnego (art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty).

W rozpoznawanej sprawie organ odwołał skarżącą na podstawie art. 37 ust. 1 pow. ustawy o systemie oświaty, nie wskazując ani przyczyn jej odwołania ani nie uzasadniając tego aktu w żaden sposób.

Brak uzasadnienia aktu odwołania zastępcy dyrektora szkoły nie pozwala na ocenę zachowania odwołanego zastępcy dyrektora w kategoriach, o których mowa

w art. 38 ustawy o systemie oświaty.

Sąd orzekający w niniejszej sprawie, wobec braku uzasadnienia zaskarżonego aktu, nie jest w stanie dokonać kontroli jego zgodności z wymogami przewidzianymi

w przytoczonym powyżej przepisie, a w szczególności oceny, czy przesłanki, którymi kierował się organ podejmując zaskarżony akt, stanowiły "szczególnie uzasadnione przypadki" wymagane przepisem art. 38 ust. 1 pkt 2 czy też u podstaw odwołania skarżącej z funkcji zastępcy dyrektora legły inne przyczyny.

W orzecznictwie podkreśla się, że "szczególnie uzasadnione przypadki" oznaczają sytuacje, w których nie jest możliwe pełnienie przez nauczyciela funkcji kierowniczej i zachodzi konieczność natychmiastowego przerwania wykonywania funkcji dyrektora z uwagi na zagrożenie dla interesu publicznego i dalszego funkcjonowania szkoły. Musi być ono przy tym na tyle istotne, że nie pozwala na dalsze wykonywanie obowiązków przez daną osobę.

Trafnie zarzuca skarżąca, że wymóg uzasadnienia władczego aktu w sprawie

z zakresu administracji publicznej wynika nie tylko z przytoczonego powyżej przepisu art. 38 ust. 1 pkt 2 ustawy o systemie oświaty, ale także z ogólnych zasad ustrojowych zawartych w Konstytucji RP, w tym zwłaszcza z zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2) oraz z zasad praworządności i legalności (art. 7).

W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do aktów odwołujących dyrektorów szkoły ze stanowiska podkreśla się, że akty takie powinny być odpowiednio uzasadnione, przy czym istotne są wywody i argumentacja prawna zawarta bezpośrednio w uzasadnieniu podjętego aktu (por. wyrok WSA w Gliwicach z 23 sierpnia 2011 r., sygn. IV SA/GI 986/10, LEX nr 896441; wyrok NSA z 7 czerwca 2011r., sygn. I OSK 314/11, wyrok WSA w Lublinie z 26 stycznia 2012r., III SA/Lu 609/11).

W niniejszej sprawie brak jest uzasadnienia zaskarżonego aktu. W ogóle zatem nie zawarto w nim argumentacji prawnej wyjaśniającej dlaczego działanie skarżącej spowodowało odwołanie jej z funkcji zastępcy dyrektora szkoły.

W niniejszej sprawie należy też uznać, że do wydania zaskarżonego aktu doszło po nieprawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym. Jedną

z podstawowych gwarancji procesowych w postępowaniu toczącym się przed organami administracyjnymi jest zapewnienie stronom przez te organy możliwości czynnego udziału w postępowaniu. Uwzględniając charakter prawny aktu o odwołaniu nauczyciela ze stanowiska dyrektora, obowiązek taki należy wyprowadzić z art. 2 Konstytucji RP, statuującego zasadę demokratycznego państwa prawnego oraz z art. 16 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji przyjętego przez Parlament Europejski w formie rezolucji 6 września 2001r., stanowiącego o prawie każdej jednostki do wysłuchania i złożenia wyjaśnień.

Biorąc zatem pod uwagę wskazane powyżej naruszenia prawa materialnego

i procesowego, w tym zwłaszcza fakt, że zaskarżony akt w ogóle nie posiada uzasadnienia, zgromadzone zaś w aktach sprawy dokumenty oraz treść odpowiedzi na skargę nie mogą sanować tej wady.

To zaś oznacza, że zaskarżony akt wydany został z istotnym naruszeniem prawa, co stanowi wadę powodującą konieczność stwierdzenia nieważności zaskarżonego zarządzenia.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania obejmujących wynagrodzenie pełnomocnika skarżącej odpowiadające stawce minimalnej (480 zł) - Sąd postanowił w oparciu o art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia

22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.) - jak w punkcie 2 sentencji.