Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 713/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-01-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c; art. 89 ust. 1 pkt 3; art. 92a ust. 1 i ust. 6; art. 92c ust. 1; art. 93 ust. 1 i ust. 2; art. 94 ust. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Kowalczyk (sprawozdawca),, Sędzia WSA Iwona Tchórzewska, Protokolant Referent stażysta Michał Białowski, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi U. T. R. B., T. B., K. B. spółki jawnej z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] marca 2016 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] o nałożeniu kary pieniężnej na przedsiębiorstwo R. Spółka Jawna z siedzibą w [...] (skarżąca) z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez wymaganego świadectwa ATP.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że podczas kontroli pojazdu silnikowego [...] o numerze rejestracyjnym [...] z naczepą ciężarową [...] do przewozu kontenerów o numerze rejestracyjnym [...] w dniu 16 września 2015 r. na przejściu drogowym w [...] stwierdzono naruszenie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r. poz. 1414 ze zm., dalej jako "ustawa o transporcie drogowym" lub zamiennie "ustawa’) wymienione w poz. 3.3 załącznika nr 3 do ustawy, tj. wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, w związku z brakiem w pojeździe wymaganego ważnego świadectwa ATP oraz brakiem potwierdzającej to świadectwo tabliczki znamionowej.

Organ ustalił, że na naczepie kontrolowanego pojazdu przewożony był kontener wypełniony zagęszczonym sokiem jabłkowym. Podczas kontroli kierowca okazał następujące dokumenty: paszport nr [...], dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego, dowód rejestracyjny naczepy, międzynarodowy samochodowy list przewozowy CMR nr [...] z dnia 15 września 2015 r., zgłoszenie celne MRN [...] z dnia 15 września 2015 r., wypis z licencji nr [...] dotyczącej międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wystawionej dla przewoźnika R. Spółka Jawna w [...] oraz karnet TIR nr [...]. Na okoliczność przeprowadzonej kontroli funkcjonariusz celny wykonał kserokopie okazanych dokumentów oraz sporządził protokół kontroli drogowej. W trakcie kontroli wykonano także dokumentację fotograficzną kontenera, m.in. jego ściany czołowej. Na kontenerze nie stwierdzono tabliczki ATP.

Po wszczęciu postępowania, pismem z dnia 1 października 2015 r. skarżąca wyjaśniła, że przewożony zagęszczony sok jabłkowy nie należy do grupy artykułów żywnościowych szybko psujących się i nie ma konieczności użycia do jego przewozu taboru chłodniczego posiadającego świadectwo ATP. Skarżąca powoływała się przy tym na otrzymaną od nadawcy towaru specyfikację jakościową, z której wynikało, iż zagęszczony sok jabłkowy był pasteryzowany i nie należy do towarów szybko psujących się, które winny być przewożone cysterną z aparatem chłodniczym posiadającą odpowiedni certyfikat zgodności z normami.

Organ celny pismem z dnia 8 października 2015 r. zwrócił się do nadawcy towaru o potwierdzenie faktu wydania spółce specyfikacji jakościowej zagęszczonego soku jabłkowego oraz nadesłanie faktury eksportowej, świadectwa jakości oraz dokumentów transportowych dotyczących kontrolowanej przesyłki.

W odpowiedzi spółka T. pismem z dnia 2 grudnia 2015 r. potwierdziła, że zagęszczony sok jabłkowy objęty dokumentacją przewozową był pasteryzowany, nie należy do towarów szybko psujących się oraz nie był towarem mrożonym, do przewozu którego należało użyć cysterny z agregatem chłodniczym. Na podstawie załączonej specyfikacji jakościowej produktu organ ustalił, że temperatura transportu tego towaru nie może przekraczać +10 oC. Jednocześnie Naczelnik Urzędu Celnego w [...] wystąpił do Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej Stacja Meteorologiczna w [...] o dane dotyczące temperatury powietrza w nocy z 15 na 16 września 2015 r. W uzyskanych informacji wynikało, że dobowy przebieg temperatury dla [...] (miejsca załadunku) w dniu 15 września 2015 r. w godzinach: 2-23 mieścił się w zakresie 15,7 oC do 24,7 oC, zaś dla [...] w nocy z 15/16 września 2015 r. w godzinach 22-4 w zakresie 18,3 C do 20 oC.

Na podstawie tych ustaleń decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 8.000 zł, na podstawie art. 1, art. 3, art. 4 umowy o międzynarodowych przewozach szybko psujących się artykułów żywnościowych i o specjalnych środkach transportu przeznaczonych do tych przewozów (ATP) sporządzonej w Genewie dnia 1 września 1970 r. (Dz. U. 2015 r. poz. 667, dalej powoływana jako "umowa ATP"), oraz art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 i ust. 2, art. 94 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r, o transporcie drogowym, w związku z naruszeniem określonym w pkt 3.3 załącznika nr 3 do tej ustawy, tj. za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu.

Po rozpatrzeniu odwołania, zaskarżoną decyzją z [...] marca 2016 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem przewozu z Polski do Rosji był skoncentrowany sok owocowy wymieniony w pkt III tabeli załącznika nr 3 do umowy ATP ze wskazaniem maksymalnej temperatury przewozu jako +6 C lub w temperaturze wskazanej na metce i/lub dokumentacji transportowej, co zgodnie z przepisem art. 4 ust. 1 umowy ATP wymagało zapewnienia do jego przewozu odpowiedniego środka transportu posiadającego świadectwo ATP. Organ odwoławczy argumentował też, że postanowienia art. 4 umowy ATP stosuje się do każdego przewozu wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich, - transportem kolejowym lub samochodowym jeżeli dotyczy on artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 do Umowy, nawet gdy nie są one szybko (głęboko) zamrożone ani zamrożone, (art. 3 ust. 1 umowy ATP), zaś Załącznik 3 do umowy ATP dotyczy wyboru środków transportu oraz warunków temperaturowych do przewozu schłodzonych artykułów żywnościowych.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, organ odwoławczy stwierdził, iż użyte w pkt III tabeli załącznika nr 3 do umowy ATP określenie "skoncentrowany sok owocowy" nie odnosi się wyłącznie do surowego soku, ale do każdego soku skoncentrowanego, który został schłodzony i dla którego została określona maksymalna temperatura przewozu, niezależnie od tego czy jest on pasteryzowany, czy też nie. Organ powołał się na specyfikację jakościową producenta towaru ze wskazanym zakresem temperatury transportu do +10 oC, wywodząc na tej podstawie, iż przewóz tego towaru powinien odbywać się na warunkach określonych w umowie ATP, czyli przy zastosowaniu środka transportu, o którym mowa w artykule 1 tej umowy. Wskazał również na obowiązek określony w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym, tj. posiadania przez kierowcę pojazdu samochodowego i okazywania na żądanie uprawnionego organu kontroli, świadectwa zgodności z normami wymaganego przepisami umowy ATP. W konkluzji stwierdzono, że brak tego dokumentu obligował organ celny do nałożenia kary pieniężnej w wysokości przewidzianej przepisami ustawy o transporcie drogowym.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy tj.:

- nieuwzględnienie podnoszonej w toku postępowania okoliczności, że towarem przewożonym, zgodnie z zapisami w liście przewozowym oraz specyfikacją towaru był zagęszczony pasteryzowany sok jabłkowy, a więc towar, który nie jest wymieniony w załącznikach nr 2 i 3 do umowy ATP, w związku z czym skarżąca nie była zobowiązana do posiadania świadectwa ATP, a tym samym i nie ciążył na niej obowiązek określony w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym;

- nieuwzględnienie, że skarżąca nie podjęła się wobec nadawcy wykonania usługi z zachowaniem postanowień umowy ATP, co oznacza, że przewoźnik nie był zobowiązany do przestrzegania postanowień umowy ATP i nie dotyczył go obowiązek określony w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym;

- przyjęcie za miarodajne pomiary temperatury powietrza z miejscowości innej niż ta, w której odbył się załadunek towaru i innej niż miejsce przeprowadzenia kontroli drogowej.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. Nr 718, dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia, bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Jeżeli zaś sąd nie stwierdzi tego rodzaju naruszeń prawa, skarga podlega oddaleniu.

Kontrola sądowa przeprowadzona z uwzględnieniem wskazanych przepisów doprowadziła do uznania, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, co powoduje, że skarga nie mogła zostać uwzględniona.

W sprawie jest bezsporne, że podczas kontroli drogowej w dniu 16 września 2015 r., kierowca wykonywał na rzecz skarżącej międzynarodowy przewóz towaru w postaci zagęszczonego skoku jabłkowego na trasie z Polski do Rosji i że oba te kraje są stronami umowy ATP. Nie jest też sporne, że kierowca nie posiadał ważnego świadectwa ATP.

Spór zarysował się natomiast na tle obowiązku wykonywania przewozu tego rodzaju towaru specjalnym środkiem transportu posiadającym świadectwo ATP.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 umowy ATP, postanowienia artykułu 4, dotyczącego specjalnych środków transportu do wykonywania przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych, stosuje się do każdego przewozu wykonywanego za wynagrodzeniem na rzecz osób trzecich lub na własny rachunek - z uwzględnieniem postanowień ustępu 2 niniejszego artykułu - transportem kolejowym lub samochodowym lub obydwoma tymi rodzajami transportu szybko (głęboko) zamrożonych lub mrożonych artykułów żywnościowych, oraz artykułów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 do Umowy, nawet gdy nie są one szybko (głęboko) zamrożone ani zamrożone, jeżeli miejsca załadowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek na kolejowy lub drogowy środek transportu i miejsca wyładowania ładunku lub wyposażenia transportowego zawierającego ładunek ze środka transportu znajdują się w dwóch różnych państwach i jeżeli miejsce wyładowania ładunku znajduje się na terytorium umawiającej się strony.

Zgodnie zaś z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym, podczas wykonywania przewozu drogowego rzeczy kierowca winien mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu, oprócz innych dokumentów wymienionych w art. 87, także świadectwo wymagane zgodnie z Umową ATP. W przypadku braku wymaganych dokumentów na podstawie przepisu art. 92c ustawy o transporcie drogowym, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 87 ust. 6 powołanej ustawy), z którego wynika, że wykonywanie międzynarodowego przewozu niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, sankcjonowane karą pieniężną w wysokości 8000 zł.

Zdaniem organu będący przedmiotem przewozu koncentrat soku owocowego był artykułem spożywczym łatwo psującym się, wymienionym w poz. III tabeli załącznika 3 do umowy ATP, którego przewóz mógł być realizowany wyłącznie przy użyciu specjalnego środka transportu posiadającego certyfikat zgodności z normami, czyli świadectwo ATP. Brak tego dokumentu zakwalifikowano zatem jako naruszenie określone w pkt 3.3. Załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, podlegające karze pieniężnej w określonej tam wysokości.

Z kolei skarżąca kwestionowała wymóg posiadania świadectwa ATP w odniesieniu do przewożonego przez nią zagęszczonego soku jabłkowego, stojąc na stanowisku, że z uwagi na przebyty proces pasteryzacji nie był to schłodzony produkt spożywczy wymieniony w załączniku 3 umowy ATP. Niezależnie od tego skarżąca powoływała się na przesłankę wyłączenia odpowiedzialności, wskazując że nie podjęła się względem nadawcy wykonania przewozu zgodnie z warunkami umowy ATP.

Istota tak zarysowanego sporu sprowadza się w pierwszym rzędzie do rozstrzygnięcia, czy przewożony towaru (zagęszczony sok jabłkowy) mieści się w katalogu produktów żywnościowych wymienionych w załączniku 3 umowy ATP i czy w związku z tym jego przewóz powinien być wykonywany specjalnym środkiem transportu do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, o których mowa w art. 4 umowy ATP, czego pochodną jest obowiązek posiadania dla tego środka transportowego stosownego świadectwa zgodności z określonymi tą umową normami.

Wymóg stosowania do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załącznikach 2 i 3 do Umowy - środków transportu wymienionych w artykule 1 Umowy, wynika wprost z artykułu 4 ust. 1 umowy ATP. Wyjątek dotyczy przypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do Umowy (o czym jeszcze będzie mowa).

Załącznik 3 do umowy ATP określa wybór środków transportu i warunków temperaturowych do przewozu schłodzonych produktów żywnościowych. W pkt 1 stanowi, iż do przewozu następujących schłodzonych produktów spożywczych środki transportu mają być zastosowane w taki sposób, aby w trakcie transportu najwyższa temperatura w każdym punkcie ładunku nie przewyższała podanej poniżej temperatury. W punkcie III tabeli tego załącznika wymienione zostały produkty żywnościowe, dla których temperaturę transportu ustalono w sposób wariantowy, przyjmując, że mają być przewożone w temperaturze maksymalnie +6 oC, lub w temperaturze wskazanej na metce lub w dokumentacji transportowej. Katalog tych produktów obejmuje: produkty mięsne, mleko pasteryzowane, masło, świeży nabiał (jogurt, kefir, śmietana, świeży ser), gotowe do spożycia gotowane produkty spożywcze (mięso, ryby, jarzyny), gotowe do spożycia przyrządzone surowe warzywa i produkty warzywne, skoncentrowany sok owocowy i produktu rybne niewymienione poniżej.

W kontekście cytowanego uregulowania organy celne prawidłowo ustaliły, że będący przedmiotem przewozu zagęszczony sok jabłkowy (w wersji ang. apple juice concentrate) jest produktem spożywczym wymienionym w poz. III tabeli Załącznika 3 do umowy ATP. Ustalenia te znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. W pierwszej kolejności należy wskazać na list przewozowy w komunikacji międzynarodowej CMR, z którego wynika, że miejsce załadunku na drogowy środek transportu ([...] , Polska) i miejsce wyładunku z drogowego środka transportu ([...], Russia) znajduje się w dwóch różnych państwach, będących stronami umowy ATP, co oznacza, że kontrolowanym pojazdem wykonywany był międzynarodowy przewóz towaru. Dokument ten określa też rodzaj przewożonego towaru, którym był zagęszczony sok jabłkowy (k. [...] akt adm.). Następnie wskazać trzeba na wystawioną przez producenta specyfikację jakościową przewożonego środka spożywczego (k [...] akt adm.), z której wynika, iż produkt ten powstaje w wyniku odparowania wody czyli procesu pozwalającego uzyskać formę skoncentrowaną, co z kolei plasuje go w katalogu produktów żywnościowych – wymienionych w pkt III załącznika 3 do umowy ATP jako skoncentrowany sok owocowy. Nie można podzielić stanowiska skarżącej, że pod pojęciem skoncentrowany sok owocowy, o którym mowa w pkt III tabeli załącznika 3 do umowy ATP, należy rozumieć wyłącznie produkt spożywczy który nie został poddany procesowi pasteryzacji. Nie znajduje ono bowiem odzwierciedlenia w treści powołanego aktu. Ponieważ pojęcie to nie zawiera legalnej definicji, pomocnym jest ustalenie jego znaczenia w oparciu o definicję słownikową. Według "Innego słownika języka polskiego" PWN, wydanie II maj 2014, s. 659, "koncentrat jakiejś substancji, zwykle spożywczej, to produkt mający większe niż ona stężenie cennych składników, otrzymany z niej np. przez częściowe odparowanie wody – koncentraty owocowe". W świetle tych argumentów za słuszne należy przyjąć stawisko organu, iż użyte w pkt III tabeli załącznika 3 do umowy ATP określenie "skoncentrowany sok owocowy" nie odnosi się wyłącznie do surowego soku, ale do każdego soku skoncentrowanego, który został schłodzony i dla którego została określona maksymalna temperatura przewozu, niezależnie czy został on poddany obróbce termicznej w procesie pasteryzacji, czy też nie. Konsekwencją takiej oceny jest z kolei wynikający z art. 4 umowy ATP obowiązek zapewnienia do przewozu takiego produktu spożywczego specjalnego środka transportu, którego zgodność z normami określonymi w załączniku nr 1 do tej umowy potwierdza stosowne świadectwo ATP.

Artykuł 1 Umowy ATP stanowi, że przy wykonywaniu międzynarodowych przewozów szybko psujących się artykułów żywnościowych izotermicznymi środkami transportu, lodowniami, chłodniami i ogrzewanymi środkami transportu mogą być nazwane tylko takie środki transportu, które odpowiadają określeniom i normom podanym w załączniku 1 do Umowy. Przy czym Załącznik 1 do umowy określa nie tylko wymogi, jakie winien spełniać tego rodzaju pojazd, ale także tryb weryfikacji spełnienia przez pojazd tych wymogów i wydawania świadectw zgodności z tymi normami. Z przepisów tych wynika zatem jednoznacznie, że za pojazd określony w umowie ATP może być uznany tylko taki pojazd, który posiada stosowne świadectwo. Zatem brak stosownego świadectwa wyklucza możliwość uznania, że przewóz jest dokonywany środkiem transportu określonym w umowie ATP, a tym samym że jest wykonywany zgodnie z wymogami tej umowy. Taki stan faktyczny objęty jest hipotezą przepisu art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy o transporcie drogowym, która określa warunki wykonywania transportu, w tym obowiązek posiadania przez kierowcę i okazywania na żądanie organu dokumentów wymienionych w tym przepisie, między innymi w tym świadectwa ATP. Z kolei nie przestrzeganie warunków przewozu drogowego jest naruszeniem sankcjonowanym karą pieniężną w kwocie określonej w decyzji na podstawie art. 92a ust. 1 i ust. 6 w związku z lp. 3.3. załącznika 3 do ustawy. Mając na uwadze ustalenia stanu faktycznego, za prawidłową należy uznać jego ocenę co do obowiązku zapewnienia przez skarżącego przy realizacji przewozu skoncentrowanego soku jabłkowego, środka transportu posiadającego świadectwo ATP. Stwierdzony zaś brak tego dokumentu, prawidłowo został zakwalifikowany przez organy celne jako wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, czego konsekwencją było wymierzenie kary pieniężnej w oparciu o powołane wyżej przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Odnosząc się do zarzutu, iż skarżąca nie podjęła się wobec nadawcy przesyłki wykonania usługi przewozu z zachowaniem postanowień umowy ATP wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 3 tej umowy, przestrzeganie postanowień ustępu 1 spoczywa na przewoźnikach wykonujących przewozy na rzecz osób trzecich tylko w takim zakresie, w jakim podjęli się oni zapewnienia lub wykonania usługi niezbędnej do zachowania tych postanowień, i jeżeli takie zachowanie postanowień jest związane z wykonywaniem danej usługi. Nie można jednak podzielić stanowiska skarżącej, że jako przewoźnik nie zobowiązała się do wykonania przewozu z zachowaniem warunków określonych w umowie ATP. Wskazać bowiem należy, że przewożonym towarem był zagęszczony sok owocowy, dla którego w specyfikacji producenta (w części B) będącego jednocześnie nadawcą określono warunki dotyczące wartości temperatury, jaka winna być zachowana przy przewozie, ustalając ją maksymalnie na +10°C. Na +4°C określono zaś maksymalną temperaturę magazynowania, wskazując przy tym, że produkt jest bezpieczny jeśli jest przechowywany w wyżej opisanych warunkach, przy czym użycie liczby mnogiej rzeczownika "warunki" oznacza, że dotyczy to zarówno transportu jak i magazynowania. Z dokumentacji, jaką skarżąca otrzymała od producenta, co przyznaje w piśmie z 18 stycznia 2016 r. (k. [...] akt adm.) wyraźnie wynika, że zostały określone warunki przewozu towaru, a w związku z tym że przewoźnik był zobowiązany do ich zachowania. Również w liście przewozowym CMR wskazano, że oprócz atestu i faktury, załączonym do niego dokumentem jest specyfikacja wraz z potwierdzeniem odbioru. List przewozowy jest dowodem zawarcia umowy przewozu pomiędzy nadawcą przesyłki i przewoźnikiem, określając jednocześnie jej warunki. W rozpoznawanej sprawie jednym z nich był wymóg zachowania odpowiedniej temperatury przewozu, określonej w wymienionej w liście przewozowym i dołączonej do niego specyfikacji produktu. Przewoźnik odpowiada za to, aby przewóz międzynarodowy wykonywany był zgodnie z przepisami prawa. W ocenie sądu, w kontekście unormowania zawartego w trzeciej kolumnie dla pkt III tabeli załącznika 3 do umowy ATP, specyfikację producenta należy traktować jako "dokumentację transportową" dla przewożonego skoncentrowanego soku owocowego, wyznaczającą maksymalną temperaturę przewozu na +10°C. Skoro zatem skarżąca przyjęła do przewozu towar, co do którego wskazane zostały określone wymogi, a przewożony towar należy do towarów objętych umową ATP, to argumenty zmierzające do wykazania, że nie podjęła się przewozu z zachowaniem warunków określonych w tej umowie jak i oparty na nich zarzut naruszenia przez organy zasady prawdy obiektywnej (art. 7 i 77 k.p.a.), należało uznać za chybione.

W aspekcie tego zarzutu nie mogły też odnieść spodziewanego przez skarżącą skutku argumenty zmierzające do podważenia miarodajności ustaleń organu dotyczących temperatury powietrza w okresie realizowanego przewozu, przy czym należy zaznaczyć, ze skarżąca kwestionowała nie tyle wartości tej temperatury, co potencjalnie mogłoby mieć znaczenie w kontekście ponownie niżej cytowanego artykułu 4 ust. 1 in fine Umowy ATP, lecz podnosiła wyłącznie niewłaściwe w jej ocenie miejsca pomiarów.

Otóż z treści postanowienia art. 4 ust. 1 Umowy ATP wynika, że do przewozu szybko psujących się artykułów żywnościowych, wymienionych w załączniku 2 i 3 do tej umowy, powinny być stosowane środki transportu wymienione w artykule 1 umowy, z wyjątkiem wypadków, gdy w związku z temperaturą przewidywaną podczas całego przewozu obowiązek ten okazuje się całkowicie zbędny do utrzymywania temperatur ustalonych w załącznikach 2 i 3 do Umowy. W ocenie sądu opisany w tym postanowieniu wyjątek nie zachodzi w rozpoznawanej sprawie. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić należy, że wyrażoną w nim regułą jest wykonywanie przewozu przy użyciu specjalistycznych środków transportu spełniających przewidziane tam wymagania w zakresie norm, co mają potwierdzać stosowne świadectwa. Dalej podnieść należy, że zgodnie z zasadami przyjętymi zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie prawa, wszelkie przepisy określające wyjątki od przyjętych regulacji muszą być interpretowane ściśle. Zatem w ocenie sądu zastosowanie tego wyjątku mogłoby mieć miejsce tylko w takim przypadku, gdy temperatura zewnętrzna na całej trasie przewozu byłaby na tyle niska, iż wykluczałaby jakiekolwiek wątpliwości co do konieczności przewozu środkiem transportu spełniającym wymagania dla utrzymywania temperatur określonych w umowie ATP.

Biorąc zaś pod uwagę fakt, że w rozpoznawanej sprawie przewóz miał miejsce w kwietniu, a ustalone przez organ wartości temperatury panujące na trasie przewozu wahały się od +15,7 do 24°C nie sposób przyjąć, że były to warunki atmosferyczne, które z całą pewnością wskazywały na zbędność wykonania przewozu środkiem transportu posiadającym świadectwo ATP. Bez znaczenia jest w tej sytuacji fakt, że dane na temat temperatury powietrza pozyskano nie z miejscowości załadunku i przekroczenia granicy (odpowiednio: [...] i [...]), lecz ze stacji badawczych zlokalizowanych w pewnym oddaleniu od tych miejscowości (w [...] i w [...]), skoro temperatura powietrza znacząco przewyższała temperaturę maksymalną +10°C, określoną w specyfikacji produktu jako bezwzględnie wymaganą dla jego przewozu. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż miejsca pomiaru były uwarunkowane wyłącznie działaniem systemu obserwacyjno pomiarowego Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, z którego dane były pozyskiwane. Mając na względzie stosunkowo niewielkie odległości pomiędzy miejscami pomiarów a miejscowościami, w których faktycznie realizowany był załadunek i przekroczenie granicy, oraz fakt, iż są one położone na tym samym obszarze geograficznym, nie sposób wynikom pomiarów odmówić wiarygodności, tym bardziej, że skarżąca nie przedstawiła w toku postępowania okoliczności wskazujących na konieczność zastosowania w sprawie wyjątku określonego w artykule 4 ust. 1 in fine umowy ATP, ograniczając się jedynie do kwestionowania poczynionych w tym zakresie ustaleń organu.

W ocenie sądu zatem organy w niniejszej sprawie prawidłowo przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i zastosowały przepisy ustawy o transporcie drogowym. Prawidłowo została zastosowana kara pieniężna określona w Załączniku 3 w poz. 3.3 za wykonywanie międzynarodowego przewozu niezgodnie z przepisami umowy międzynarodowej. Jak bowiem wskazano wyżej brak świadectwa ATP oznacza, że do przewozu towaru objętego umową ATP zastosowano środek transportu niezgodny z wymogami określonymi w Załączniku nr 1 do tej umowy.

Zauważyć także należy, że organ prowadził postępowanie w celu ustalenia, czy zachodzą podstawy do zastosowania art. 92c ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, wyłączającym odpowiedzialność przedsiębiorcy, czyli wystąpienie zdarzenia lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewóz nie mógł przewidzieć. Jednakże dla zwolnienia się z odpowiedzialności, to przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności czyli uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek jakichś nadzwyczajnych, nieprzewidywalnych okoliczności lub zdarzeń doszło do naruszenia przepisów prawa. Taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie nie została przez skarżącą wykazana. Podkreślić jeszcze raz należy, że za działalność przedsiębiorstwa wykonującego transport drogowy lub przewóz na potrzeby własne odpowiedzialność administracyjną ponosi przedsiębiorca. Odpowiedzialność tę ponosi także za skutki działań osób, którymi przy wykonywaniu działalności gospodarczej się posługuje. Skarżąca jest profesjonalnym przewoźnikiem, którego obowiązuje znajomość przepisów prawa i który winien organizować pracę swojego przedsiębiorstwa transportowego tak, aby przestrzegać przepisów mających zastosowanie w przypadku danego rodzaju transportu.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.