Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1548/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2007-12-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 204, art. 205
journal: Dz.U. 1991 nr 118 poz 512
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 października 1934 r. - Prawo  upadłościowe - tekst jedn.
article: art. 55 par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art. 145 par. 1 pkt 1, art. 152, art. 190, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Małek /spr./ Sędziowie WSA Katarzyna Wolna-Kubicka as.sąd. WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2007r. sprawy ze skargi Syndyka Masy Upadłości A sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości podatkowych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika [...]Urzędu Skarbowego w K. Nr [...]z dnia [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że orzeczenia wymienione w pkt I nie mogą być wykonane do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ R.Wiatrowski /-/ S.Małek /-/K.Wolna-Kubicka


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. z dnia [...]r. w przedmiocie zaliczenia wpłaty na pokrycie zaległości z tytułu podatku od towarów i usług.

Syndyk masy upadłości A Sp. z o.o. dokonał [...] 2004r. wpłaty kwoty [...] zł na zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od lutego do sierpnia 2003r. Naczelnik Urzędu Skarbowego na podstawie przepisu art. 62 § 4 w związku z art. 55 § 2 ordynacji podatkowej wpłatę tą zaliczył proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowych oraz kwoty odsetek za zwlokę.

Organ odwoławczy uznał, iż przedmiotowa zaległość podatkowa nie mogła być zgłoszona jako wierzytelność gdyż powstała w okresie po ogłoszeniu upadłości ([...] r.). Na mocy przepisu art. 204 § 1 pkt 1 prawa upadłościowego (Dz. U. z 1991r., Nr 118, poz. 512 ze zm.) wydatki te podlegają zaspokojeniu w pierwszej kolejności, bezpośrednio po kosztach postępowania układowego poprzedzającego ogłoszenie upadłości. Należności pierwszej i drugiej kategorii (art. 205 prawa upadłościowego) winny być zaspokajane przez syndyka w miarę wpływu środków finansowych do masy, a dopiero w przypadku braku środków - w drodze podziału.

Syndyk Masy Upadłości wniósł skargę, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zaliczenia w całości wpłaconej kwoty na poczet należności głównej. Wskazał, iż w postępowaniu administracyjnym z podmiotem upadłym stosuje się przepisy art. 204 i art. 205 prawa upadłościowego. Brak było zatem podstaw do zaliczenia wpłaconej kwoty na poczet odsetek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 08 marca 2006r. (sygn. akt I SA/Po 217/04) oddalił skargę.

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż wierzytelność z tytułu odsetek przypadających po ogłoszeniu upadłości nie jest wierzytelnością, która ulega zgłoszeniu do masy i nie wchodzi w skład masy upadłości. Wierzytelność ta nie podlega zatem rozpoznaniu w trybie określonym art. 204 prawa upadłościowego.

Naczelny Sąd Administracyjny na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez Spółkę A w upadłości - uchylił powyższy wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, przedstawiając następującą argumentację.

Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie jest stosunek przepisów ordynacji podatkowej do regulacji zawartych w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r., Nr 118, poz. 512), a w szczególności czy dochodzenie należności od dłużnika w upadłości może nastąpić wyłącznie na zasadach przepisów ordynacji podatkowej, a także jaki jest charakter należności głównej oraz odsetek i kolejności ich zaspokajania.

W uchwale z dnia 18 czerwca 2007r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów odrzucił prezentowany przez dyrektora izby celnej podgląd zgodnie z którym przepisy ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący określają wszystkie problemy związane z dokonywanymi przez syndyka wpłatami na poczet należności podatkowych. Uchwała podjęta została wprawdzie w kontekście przepisów ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) jednak ze względu na tożsamość spornych przepisów nowej ustawy (art. 342 i art. 343) w relacji prawa upadłościowego z dnia 24 października 1934r. problem jest aktualny w odniesieniu do stanów faktycznych na płaszczyźnie obu aktów prawnych. W uchwale podkreślono, że regulacja przepisu art. 55 § 2 ordynacji podatkowej jest zbyt ogólna aby uchylić konkretne i precyzyjne szczególne regulacje co do kolejności zaspokajania przez syndyka wierzycieli masy upadłości.

Sąd wskazał, iż w świetle powołanej uchwały zarówno wierzytelność z tytułu należności głównej jak i z tytułu odsetek podlega rozpoznaniu w trybie przepisów art. 204 i art. 205 prawa upadłościowego. Podatku ulegają zatem zaspokojeniu z masy upadłości w pierwszej kolejności (art. 204 § 1 pkt 1), a odsetki w siódmej kategorii (art. 204 § 1 pkt 7).

Zakwalifikowanie w postępowaniu upadłościowym odsetek do odrębnej kategorii zaspokojenia wobec należności głównej jest konsekwencją poglądu, zgodnie z którym charakter obu należności jest różny. W powołanej uchwale stwierdzono bowiem, iż zaległość podatkowa syndyka jako płatnika podatku stanowi koszt postępowania upadłościowego. Odsetki natomiast nie dzielą losu należności podatkowych. Zaliczone zostały bowiem do innej kategorii zaspokojenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż sąd pierwszej instancji winien dokonać ponownej oceny stanowiącego istotę sporu zagadnienia z uwzględnieniem przedstawionej argumentacji, tym poglądu wyrażonego w powołanej uchwale z dnia 18 czerwca 2007r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do przepisu art. 190 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270) sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Uchwała z dnia 18 czerwca 2007r. (II FPS 6/06) stanowi, iż zasada wyrażona w art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nie ma zastosowania w przypadku wpłacenia po terminie przez syndyka masy upadłości zaliczek na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych.

Naczelny Sąd Administracyjny, uchylając wyrok sądu pierwszej instancji z powołaniem się na powyższą uchwałę i zawartą w niej argumentację stwierdził, iż zarówno wierzytelność z tytułu należności głównej jak i z tytułu odsetek podlega rozpoznaniu w trybie przewidzianym w art. 204 i art. 205 prawa upadłościowego.

W sprawie bezsporne jest, że skarżąca spółka pozostaje od [...] r. w upadłości. Zaskarżone postanowienia wydane zostały więc z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Podstawowe rozstrzygnięcia winny bowiem stanowić przepisy art. 204 i art. 205 prawa upadłościowego.

Przepis art. 204 § 1 stanowi, iż należności, ulegające zaspokojeniu z masy upadłości, będą uiszczone w określonej kolejności. Podatki i inne daniny publiczne wynikające z zarządu i likwidacji masy upadłości ulegają zaspokojeniu z masy upadłości w pierwszej kolejności. Natomiast odsetki nie zaspokojone we wcześniejszych kategoriach ulegają zaspokojeniu w siódmej kolejności (§ 1 pkt 7 art. 204).

Strona skarżąca słusznie zatem zarzuca, iż organy podatkowe z naruszeniem powołanych przepisów prawa upadłościowego dokonały podziału wpłaconej należności według zasad określonych przepisem art. 55 § 2 ordynacji podatkowej.

Z tych powodów na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1, art. 152 i art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.

/-/R. Wiatrowski /-/St. Małek /-/K. Wolna - Kubicka

kk