Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 49/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 1  ust. 1,  par. 3  ust. 2
journal: Dz.U. 1983 nr 65 poz 294
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska Sędziowie: Sędzia NSA Anna Moskała (sprawozdawca) Asesor WSA Anetta Chołuj Protokolant: Jolanta Ryndak po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2006 r. sprawy ze skargi L. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...], nr [...] (znak [...]) w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

W orzeczeniu Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u L. B. Wskazano, że rozpoznane u skarżącego zmiany chorobowe w zakresie górnych dróg oddechowych nie są uwzględnione w obowiązującym wykazie chorób, natomiast normatywy higieniczne na stanowisku pracy pacjenta nie były przekroczone.

W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] wydanym w trybie odwoławczym przez Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. J. N. w Ł. stwierdzono brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u L. B. Rozpoznano przewlekły suchy nieżyt krtani z objawami dysfonii hiperfunkcjonalnej i skrzywienie przegrody nosa. Orzeczono, że stwierdzone zmiany nie wykazują związku przyczynowego z warunkami pracy na stanowisku szlifierza. Według oceny środowiskowej stężenie pyłów w miejscu pracy nie przekraczało NDS. Rozpoznane schorzenie błony śluzowej górnych dróg oddechowych ma podłoże infekcyjne i nie przedstawia klinicznych cech choroby zawodowej.

Na skutek zgłoszenia dokonanego przez Instytut Medycyny Pracy w Ł. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny We W. wszczął z urzędu w dniu [...] postępowanie w sprawie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wywołanej działaniem substancji drażniących u L. B. Ustalono, że skarżący w latach 1974 - 1999 pracował w A S.A. jako szlifierz, w tym przez jeden rok jako frezer. Z charakterystyki miejsca pracy wynika, że pomiary środowiskowe wykonane od 1990 r. wykazały dopuszczalne nasilenie hałasu i zapylenia.

Państwowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] (nr [...]) orzekł - powołując się na powyższe orzeczenie lekarskie - o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej górnych dróg oddechowych (poz. 6 załącznika do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r., Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) u L. B.

Od powyższej decyzji L. B. wniósł odwołanie, w którym wskazał, że w czasie pracy na stanowisku szlifierza nabawił się licznych dolegliwości. Podniósł, że dolegliwości te konsultował u kilku lekarzy, którzy stwierdzili, że mogły one powstać w związku z charakterem wykonywanej pracy.

Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Wskazano, że w oparciu o charakterystykę miejsca pracy i wyniki pomiarów środowiskowych dotyczących zapylenia stwierdzono, że stężenia pyłów nie przekraczały dopuszczalnych norm. Obie placówki służby zdrowia upoważnione do rozpoznawania chorób zawodowych stwierdziły, że zmiany chorobowe w obrębie górnych dróg oddechowych nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 23 kwietnia 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/Wr 1450/2001) uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że orzeczenia lekarskie wydane w sprawie były ogólnikowe i budziły wątpliwości, a ponadto organy administracyjne nieprawidłowo ustaliły występowanie szkodliwych warunków dla zdrowia w miejscu pracy.

Wobec powyższego wyroku, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. skierował skarżącego na badania do D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W.

W dniu [...] D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. wydał orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym (poz. 6 załącznika do rozporządzenia z 18 listopada 1983 r.) u L. B. W orzeczeniu podano, iż w wyniku przeprowadzonego badania stwierdzono przewlekły przerostowy nieżyt krtani z dysplazją małego stopnia i ogniskiem leukoplakii, przewlekły prosty nieżyt krtani częściowo przerostowy, przewlekły prosty nieżyt nosa. Nie stwierdzono ekspozycji zawodowej na substancje o silnym działaniu drażniącym w stężeniach przekraczających normatywy higieniczne w części dotyczącej narażenia. Podkreślono także, iż skarżący zakończył pracę zawodową w 1999 r., a zmiany przerostowe rozpoznano dopiero w 2004 r. Nieżyty zanikowe i przerostowe rozwijają się bardzo wolno bez poprzedzających stanów zapalnych, a wyraźne zmiany kliniczne obserwuje się po 12-15 latach narażenia. W orzeczeniu podano, że w wypadku skarżącego rozpoznane w 2000 r. schorzenia górnych dróg oddechowych miały podłoże infekcyjne i nie przedstawiały klinicznych cech choroby zawodowej, a przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje w wykazie chorób zawodowych. Podniesiono, że nie bez znaczenia pozostaje także wieloletni nałóg palenia przez skarżącego. Ponadto w orzeczeniu wskazano, że zgodnie z wytycznymi metodologicznymi w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, ogłoszonymi w formie komunikatu na podstawie § 7 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych rozpoznanie choroby określonej w poz. 6 załącznika do wskazanego wyżej rozporządzenia jako choroby zawodowej może nastąpić w okresie do dwóch lat po przerwaniu ekspozycji zawodowej na substancje drażniące przy niezbędnej ekspozycji zawodowej na substancje o silnym działaniu drażniącym w stężeniu przekraczającym normatywy higieniczne.

W orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] - wydanym w trybie odwoławczym -stwierdzono brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że w trakcie obecnej obserwacji klinicznej badaniem laryngologicznym stwierdzono błonę śluzową gardła zaczerwienioną, migdałki podniebienne małe, zanikowe bez retencji, w krtani - śluzówkę przedsionka silnie zaczerwienioną z zaleganiem lepkiej treści śluzowej w obrębie głośni, nagłośnię opadającą. W badaniu lupenfaryngoskopowym - nagłośnia ma prawidłową konfigurację, jest opadającą, fałdy głosowe są obustronnie pogrubiałe, asymetryczne, widoczne jest ognisko leukoplakii szczególnie po lewej stronie, zaznaczona hiperkineza wewnątrzkrtaniowa niewielkiego stopnia (w badaniu hist.-pat. z czerwca 2005 r. z W. - leukoplakia z dysplazją). Ruchomość fałdów głosowych zachowana symetryczne. Stroboskopowo: drgania są niejednakowe, niejednoczasowe, brak jest przesunięcia brzeżnego, amplituda drgań zmienna po stronie lewej, zwarcie fonacyjne pełne. W oparciu o dane z wywiadu, badanie przedmiotowe laryngologiczne stanu miejscowego górnych dróg oddechowych, badania dodatkowe oraz dane z dokumentacji lekarskiej rozpoznano przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej gardła, przewlekłe przerostowe zmiany w krtani z leukoplakią lewego fałdu głosowego oraz przewlekłe zapalenie zatok szczękowych. Podkreślono, że charakter stwierdzanych zmian nie przedstawia klinicznej patologii, która mogłaby być wynikiem narażenia zawodowego na czynniki o działaniu drażniącym lub uczulającym drogi oddechowe, tym bardziej, że narażenie to ustało w 1999 r. Stwierdzone zmiany patologiczne w obrębie górnych dróg oddechowych zarówno w 2000 r. (przewlekły suchy nieżyt krtani o etiologii infekcyjnej), jak i obecnie (przewlekły przerostowy nieżyt krtani o podłożu infekcyjnym) nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie są związane przyczynowo z warunkami pracy zawodowej. Wyniki badań dodatkowych (rtg zatok, wymaz bakteriologiczny z nosa i gardła) potwierdzają infekcyjną etiologię stwierdzanych zmian przedmiotowych i podawanych przez badanego dolegliwości. Ponadto w orzeczeniu lekarskim podkreślono, że stwierdzane u badanego zmiany w obrębie błon śluzowych górnych dróg oddechowych w kolejnych badaniach wykazują naturalną zmienność dotyczącą zarówno charakteru, jak i stopnia nasilenia, które są wynikiem intensywności procesu zapalnego o podłożu infekcyjnym, za czym dodatkowo przemawia fakt dołączenia się zmian o charakterze przerostowym dopiero po 5 latach od ustania narażenia zawodowego.

Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich i po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we W. decyzją z dnia [...] (nr [...]) orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zanikowego, przerostowego i alergicznego nieżytu błon śluzowych nosa, gardła, krtani i tchawicy wywołanego działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym (poz. 6) u L. B.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie wskazując, iż w badaniach przeprowadzonych w zakładzie pracy nie przedstawiono warunków pracy jakie istniały latach 1974 -1999 oraz zgłosił obserwowane u niego problemy dermatologiczne.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. powołując się na rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. oraz na wyżej wskazane orzeczenia lekarskie decyzją z dnia [...] (nr [...]) utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Odnośnie przedstawionych w odwołaniu zarzutów dotyczących warunków pracy z okresu zatrudnienia zainteresowanego podniesiono, iż w dokumentacji znajdują się wyniki pomiarów środowiskowych dotyczące zapylenia wykonanych przez Wojewódzką Stację Sanitarno-Epidemiologiczną we W. w dniu [...], [...] i [...] (stężenia pyłów nie przekraczały dopuszczalnych norm). Z charakterystyki stanowiska pracy z dnia [...] wynika, iż pomiary środowiskowe zapylenia w kwietniu 1990 r. i listopadzie 1998 r. również nie przekraczały dopuszczalnych stężeń.

Nie godząc się z tym rozstrzygnięciem L. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu domagając się zmiany zaskarżonej decyzji. Wskazał, że jego stan zdrowia jest ściśle związany z wykonywaną pracą. Do skargi dołączył kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia [...], w której stwierdzono przewlekłe przerostowe zapalenie krtani u skarżącego, a także dołączył wynik badania histopatologicznego, w którym rozpoznano nieswoistą ziarninę zapalną oraz dysplazję nabłonka pokrywowego.

W odpowiedzi na skargę strona przeciwna wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), mającej zastosowanie przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą, co oznacza, że skarga może zostać uwzględniona, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy).

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja nie uchybia prawu w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu.

Na wstępie zwrócenia uwagi wymaga, iż kluczowe znaczenie dla postępowania ma należyte ustalenie stanu faktycznego - zgodnie z przepisami proceduralnymi - tylko bowiem w takim przypadku możliwe jest ustalenie zakresu praw i obowiązków strony takiego postępowania. Istotne jest przy tym, aby konieczne w sprawie ustalenia dotyczyły faktów prawotwórczych, a więc mających wpływ na załatwienie sprawy. Chodzi zatem o ustalenia dotyczące stanu faktycznego wyrażonego w normie prawnej.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u L. B. zostało rozpoczęte po rządami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz.294 ze zm.). Zatem przepisy zawarte w tym akcie znajdują zastosowanie w sprawie.

Zgodnie z § 1 ust. l w/w rozporządzenia "za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy". Zgodnie z pkt 6 Wykazu Chorób Zawodowych stanowiącym załącznik do powołanego rozporządzenia, do chorób zawodowych zalicza się "przewlekłe zanikowe, przerostowe i alergiczne nieżyty błon śluzowych nosa, gardła krtani i tchawicy, wywołane działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym".

W świetle powyższego w sprawie, przedmiotem której jest stwierdzenie choroby zawodowej, ustalenia wymaga: po pierwsze - czy choroba mieści się w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do w/w rozporządzenia, po drugie - czy choroba zawodowa spowodowana została działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oceniając działanie czynnika szkodliwego uwzględnić należy przy tym rodzaj, stopień i czas narażenia zawodowego jak i sposób wykonywania pracy (§ 3 ust. 2).

Jak wyżej powiedziano, ustalenia stanu faktycznego w powyższym, istotnym dla sprawy zakresie poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. Po myśli art. 7 kpa, wyrażającego m.in. zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § l kpa, organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowody. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Art. 80 kpa, wyrażający zasadę swobodnej oceny dowodów, obliguje przy tym organ administracyjny do przedstawienia poddającej się kontroli oceny dowodów ze wskazaniem (w uzasadnieniu rozstrzygnięcia - art.107 § 1 i § 3 kpa), jakie fakty uznał za udowodnione, dowodów na jakich się oparł w tym zakresie, przyczyn dla których dowodom tym dał wiarę.

Zgodnie z przepisem § 7 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznania chorób zawodowych są poradnie chorób zawodowych, kliniki chorób zawodowych, oddziały chorób zawodowych wchodzące w skład odpowiednich zakładów społecznej służby zdrowia, akademii medycznych lub instytutów naukowo-badawczych (...). Przewidziany cytowanym przepisem tryb ustalania istnienia pierwszej z w/w przesłanek tj. choroby zawodowej, mieszczącej się w wykazie chorób zawodowych, nie zwalnia jednakże organu orzekającego z obowiązku ustalania prawdy obiektywnej. Za utrwalony uznać należy pogląd, iż wymóg orzeczenia przez właściwe jednostki służby zdrowia o chorobie zawodowej nie oznacza związania tym orzeczeniem organu administracyjnego, orzekającego w sprawie. Wskazane orzeczenie lekarskie, dotyczące rozpoznania choroby zawodowej, jest jedynie opinią w rozumieniu art. 84 § l kpa. Trafnie wprawdzie wskazuje się, że bez tej opinii, bądź sprzecznie z nią, organ administracji nie może we własnym zakresie dokonywać rozpoznania choroby zawodowej ani nie może ustalać czy rozpoznane schorzenie mieści się w powoływanym wykazie. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu z obowiązku dokonania oceny tej opinii, jako jednego z dowodów w sprawie, w granicach zakreślonych powołanym wyżej art. 80 kpa. Zasadne jest stwierdzenie, że opinia powinna, aby organ administracji mógł się na niej skutecznie oprzeć, zawierać przekonywujące uzasadnienie.

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji nie uchybiły przedstawionym wyżej wymogom proceduralny.

W toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego, dotyczącego ustalenia, czy zostały spełnione przesłanki pozwalające na stwierdzenie choroby zawodowej u skarżącego, w sposób należyty zebrano i oceniono materiał dowodowy niezbędny do właściwego ustalenia stanu faktycznego sprawy.

Podkreślić trzeba, że D. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. orzekając - w toku ponownie prowadzonego postępowania administracyjnego - o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, w sposób należyty i zadawalający uzasadnił zajęte stanowisko. W szczególności wyjaśniono, że w wypadku skarżącego rozpoznane w 2000 r. schorzenia górnych dróg oddechowych miały podłoże infekcyjne i nie przedstawiały klinicznych cech choroby zawodowej, a przewlekły prosty nieżyt krtani nie figuruje w wykazie chorób zawodowych.

Podobnie w orzeczeniu Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...] podkreślono, że charakter stwierdzanych zmian nie przedstawia klinicznej patologii, która mogłaby być wynikiem narażenia zawodowego na czynniki o działaniu drażniącym lub uczulającym drogi oddechowe. Stwierdzone zmiany patologiczne w obrębie górnych dróg oddechowych zarówno w 2000 r. (przewlekły suchy nieżyt krtani o etiologii infekcyjnej), jak i obecnie (przewlekły przerostowy nieżyt krtani o podłożu infekcyjnym) nie figurują w wykazie chorób zawodowych i nie są związane przyczynowo z warunkami pracy zawodowej. Wyniki badań dodatkowych (rtg zatok, wymaz bakteriologiczny z nosa i gardła) potwierdzają infekcyjną etiologię stwierdzanych zmian przedmiotowych i podawanych przez badanego dolegliwości.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że organy administracyjne uprawnione są do swobodnej oceny dowodów (w tym też opinii lekarskich - a taki charakter posiadają przecież orzeczenia właściwych placówek służby zdrowia). W ocenie Sądu dokonana przez organ odwoławczy ocena opinii lekarskich w niniejszej sprawie nie ma cech dowolności. Wskazano bowiem w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w sposób jednoznaczny przyczyny, dla których opiniom tym dano wiarę. Zgodzić należy się według składu orzekającego z tym, że skoro wydane w sprawie przez wyspecjalizowane jednostki opinie poprzedzone zostały specjalistycznymi badaniami, skoro opinie te są ze sobą spójne i nie można im postawić skutecznie zarzutu braku obiektywizmu, a nadto są uzasadnione w sposób czytelny i wyczerpujący - to organ administracyjny nie miał podstaw do uznania ich za lakoniczne, nieprzekonujące, a zatem odmówienie im wiarygodności byłoby nieuzasadnione. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, iż organ nie może dokonać rozpoznania choroby sprzecznie z orzeczeniem lekarskim. Orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, prowadzi więc do odmowy stwierdzenia choroby. Podkreślić przy tym trzeba raz jeszcze, że orzeczenie lekarskie, które jest sporządzone w sposób rzetelny i solidny, które znajduje poparcie w przeprowadzonych badaniach, jest prawidłowo i wyczerpująco uzasadnione wiąże organ orzekający w danej sprawie. Zarówno organ administracyjny, jak również Sąd nie posiada wiedzy fachowej, specjalistycznej, która jest niezbędna do orzekania w przedmiocie chorób zawodowych. Wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki wydające w tym zakresie orzeczenia lekarskie. Rzeczą organów administracyjnych, a w dalszej kolejności Sądu jest jedynie badanie prawidłowości wydania danego orzeczenia lekarskiego, rzetelności jego uzasadnienia i zgodności z prawem, a nie ocena merytoryczna. Skoro zatem w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie wydane przez dwie niezależne od siebie jednostki służby zdrowia ocenić należy jako rzetelne, spójne, nie pozostające ze sobą w sprzeczności, należycie i wyczerpująco uzasadnione, to w konsekwencji nie ma podstaw, by odmówić im wiarygodności i orzec w sposób sprzeczny z tymi orzeczeniami.

Skoro zatem w przedmiotowej sprawie ustalono, że stwierdzone u skarżącego schorzenia górnych dróg oddechowych mają podłoże infekcyjne i nie pozostają w związku przyczynowym z wykonywaną pracą, to nie było tym podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Wskazać jeszcze raz trzeba, że w poz. 6 załącznika do cytowanego rozporządzenia jest mowa o określonych schorzeniach górnych dróg oddechowych wywołanych działaniem substancji o silnym działaniu drażniącym lub uczulającym. W przypadku L. B. w wykonanych badaniach stwierdzono schorzenia górnych dróg oddechowych o charakterze infekcyjnym, nie mającym etiologii zawodowej.

Na marginesie powyższych uwag podnieść należy, iż przy orzekaniu w zakresie choroby zawodowej określonej w poz. 6 załącznika do cytowanego rozporządzenia nieuzasadnione było powoływanie się na wytyczne metodologiczne w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych, ogłoszone w formie komunikatu, na które to wytyczne powołano się w orzeczeniu D. Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy we W. Resortowe zalecenia metodologiczne, nie będące w przedmiotowym zakresie źródłem prawa, nie mogą stanowić podstawy rozstrzygnięcia rozpatrywanego w sprawie problemu prawnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu na podstawie art. 151 p.s.a. orzekł jak w sentencji.