Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1355/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-03-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6148 Działalność badawczo-rozwojowa
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 par.1 pklt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.41 ust.1 pkt 1
journal: Dz.U. 2010 nr 96 poz 615
law: Ustawa z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj (spr.), Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Danuta Kania, Protokolant, starszy referent Agnieszka Fidor, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2019 r. sprawy ze skargi Politechniki [...] Wydziału [...] na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz Politechniki [...] Wydziału [...] kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postępowanie w sprawie zainicjowała Politechnika [...], Wydział [...], zwana dalej "Jednostką", występując z wnioskiem o przyznanie kategorii naukowej.

Zgodnie z art. 41 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. z 2018 r. poz. 87), zwanej dalej "ustawą", kompleksowa ocena jakości działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej jednostek naukowych jest przeprowadzana przez Komitet Ewaluacji Jednostek Naukowych, zwany dalej "Komitetem", który w myśl art. 35 pkt 1 ustawy jest organem opiniodawczo-doradczym Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, zwanego dalej "Ministrem".

Kompleksową ocenę Jednostki, na podstawie informacji przedstawionych przez nią w ankiecie jednostki naukowej, przeprowadził Zespół ewaluacji SI - 3 złożony z ekspertów właściwych dla grupy nauk ścisłych i inżynierskich, zwany dalej "Zespołem", powołany przez Przewodniczącego Komitetu na podstawie art. 43 ust. 1 ustawy.

Ocena Jednostki została przeprowadzona w grupie wspólnej oceny GWO SI1BA, do której Jednostka została przyporządkowana przez Komitet zgodnie z § 20 rozporządzenia.

Zgodnie z § 8 rozporządzenia, przy kompleksowej ocenie Jednostki stosowano następujące kryteria:

1) kryterium I "Osiągnięcia naukowe i twórcze",

2) kryterium II "Potencjał naukowy",

3) kryterium III "Praktyczne efekty działalności naukowej i artystycznej",

4) kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej".

Dalej wskazano w uzasadnieniu sposób procedowania przez Komisję.

Przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -15, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 85, co zgodnie z § 22 ust. 7 rozporządzenia stanowi podstawę do zaliczenia Jednostki do kategorii naukowej B.

W związku z powyższym Komisja w dniu 2017-10-[...] podjęła uchwałę, w której zaproponowała przydzielenie Jednostce kategorii naukowej B.

Komisja przekazała uchwałę Przewodniczącemu Komitetu, który na podstawie art. 45 ust. 2 ustawy wystąpił do Ministra o przyznanie Jednostce kategorii naukowej B.

Minister w dniu [...] listopada 2017 r. wydał decyzję o przyznaniu Jednostce kategorii naukowej B.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2017 r., dalej zwanym "wnioskiem", Jednostka na podstawie art. 47 ust. 3 ustawy wystąpiła do Ministra w przepisanym terminie o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozstrzygniętej powyższą decyzją. Wniosek został przez Jednostkę wprowadzony do systemu. Zastrzeżenia zgłoszone przez Jednostkę dotyczyły:

- ustalenia wartości liczb N i No;

- nieuwzględnienia w ocenie osiągnięć przedstawionych w ankiecie w ramach kryteriów I-III;

- oceny osiągnięć ocenianych w ramach kryterium IV "Pozostałe efekty działalności naukowej i artystycznej.

Ponadto Jednostka przedstawiła we wniosku fakty i okoliczności, które nie zostały ujęte w ankiecie złożonej przez nią w terminie do dnia [...] kwietnia 2017 r.

Wniosek został przekazany w systemie Komitetowi, celem uzyskania opinii, o której mowa w art. 47 ust. 4 ustawy.

Ponownie przeprowadzone przez Komisję porównanie ocen przyznanych Jednostce przez Zespół z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej A dało wynik -15, a porównanie z ocenami jednostki referencyjnej dla kategorii naukowej B dało wynik 95.

Biorąc pod uwagę wszystkie powyższe wyniki rozpatrzenia wniosku Komitet w uchwale podjętej na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 2018 r. wyraził opinię, że skażona decyzja Ministra powinna zostać utrzymana w mocy.

Minister – jak wskazano w uzasadnieniu - podzielił w pełni opinię Komitetu i decyzją z [...] maja 2018 r. utrzymał w mocy skarżone rozstrzygnięcie.

Politechnika [...], Wydział [...] wywiodła do tut. Sądu skargę na powyższą decyzję zarzucając jej:

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść decyzji, a to art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w związku z art. 127 § 3 K.p.a., w związku z art. 11 K.p.a. i w związku z art. 15 K.p.a, poprzez zastąpienie uzasadnienia decyzji treścią komentarzy wprowadzonych przez zespół ewaluacyjny do systemu teleinformatycznego [...] i nie sporządzenie uzasadnienia w zakresie sposobu przyznania punktów w zakresie kryterium IV, co pozbawiło skarżącego załatwienia niniejszej sprawy w pełnym toku instancji w postępowaniu administracyjnym, a także poprzez brak przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego i brak wskazania w uzasadnieniu przyczyn odstąpienia od tej czynności,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść decyzji a to art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (oraz materiałach zgromadzonych w systemie teleinformatycznym [...]), na jakiej podstawie jednostce naukowej przyznano określoną liczbę punktów, bez wyjaśnienia:

a) sposobu oceny zgłoszonych przez jednostkę naukową osiągnięć naukowych,

b) przyczyn nieuwzględnienia w ocenie jednostki naukowej badań naukowych i prac rozwojowych finansowanych ze środków otrzymanych przez Ministra i powołanie się w tym zakresie jedynie na wytyczne KEJN,

c) przyczyn przyznania jednostce naukowej określonej punktacji w zakresie kryterium IV,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść decyzji, a to art. 136 K.p.a. w związku z art. 78 § 1 K.p.a. w związku z art. 15 K.p.a., poprzez zaniechanie poddania analizie dodatkowego materiału przedstawionego przez jednostkę naukową (tj. skanów kart aplikacji produktów) wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, poprzez błędne uznanie, że w postępowaniu o przyznaniu kategorii naukowej ocenie podlegają jedynie materiały zamieszczone wraz z ankietą składaną przez jednostkę naukową, co skutkowało pozbawieniem skarżącego prawa do dwuinstancyjnego rozpatrzenia sprawy w administracyjnym toku instancji,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to art. 42 ust. 1 ustawy o zasadach finansowania nauki w związku z § 16 ust. 1 pkt 6) rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 12 grudnia 2016 r. w sprawie przyznawania kategorii naukowej jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych (zwane dalej "rozporządzeniem") w związku z § 17 ust. 1 pkt 1) rozporządzenia w związku z treścią załącznika nr 4 do rozporządzenia, poprzez ich niewłaściwą wykładnię i w konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie polegające na błędnym uznaniu, że ocenie podlegają tylko projekty badawcze, na które finansowanie zostało pozyskane przez jednostkę naukową w drodze konkursu, podczas gdy z treści wyżej wskazanych przepisów wynika, że ocenie podlegają badania naukowe lub prace rozwojowe niezależnie od sposobu pozyskania funduszy na ich realizację, a ponadto punkt nr.3 załącznika nr 4 do rozporządzenia wskazuje, że w zakres oceny wchodzą badania naukowe lub prace rozwojowe finansowane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na treść decyzji a to art. 7 K.p.a. w związku z art. 77 § 1 K.p.a. w związku z art. 107 § 3 K.p.a., poprzez brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn zaliczenia dr hab. A. K. w zakres pracowników należących do grupy NO, podczas gdy dr hab. A. K. w okresie podlegającym ocenie opublikował pracę naukową stanowiącą osiągnięcie podlegające ocenie w ramach przyznawania jednostce naukowej kategorii naukowej,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 2 pkt 13) w związku z § 13 ust. 1 rozporządzenia poprzez nieprawidłowe zaliczenie dr hab. A. K. do grupy pracowników NO i nie zaliczeniu w poczet osiągnięć jednostki opublikowanego przez dr hab. A. K. (jako współautora) rozdziału w monografii "[...]", poprzez wskazanie przez organ rzekomego braku "[...]", podczas gdy zgodnie z § 2 pkt 13) rozporządzenia dla uznania monografii za element składowy dorobku jednostki naukowej wystarczające jest wskazanie przez autora afiliacji, (tj. miejsca prowadzenia badań naukowych lub prac rozwojowych, których wyniki stanowią podstawę do opracowania publikacji lub monografii naukowej), którą dr hab. A. K. podał w wyżej wskazanym opracowaniu,

- naruszenie przepisów prawa materialnego, a to § 13 ust. 1 rozporządzenia, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i konsekwencji nieprawidłowe zastosowanie poprzez zaliczenie do grupy pracowników NO dr A. P., która nie powinna być do tejże grupy przyporządkowana, albowiem na stanowisku naukowo-technicznym była zatrudniona przez okres krótszy niż 3 lata,

- naruszenie przepisów prawa procesowego, mającego wpływ na wynik sprawy a to § 3 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia w związku z art., 75 § 1 K.p.a., a polegające na nieuwzględnieniu w ocenie jednostki naukowej dwóch patentów dotyczących [...] poprzez nieprawidłowe uznanie, że konieczne jest złożenie trzech dokumentów potwierdzających uzyskanie prawa chronionego patentem, podczas gdy w przepisach prawa brak jest regulacji wskazującej na obowiązek złożenia trzech takich dokumentów w tym decyzji Prezesa Urzędu Patentowego RP o udzieleniu patentu,

Mając na uwadze powyższe zarzuty jednostka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego i o zasądzenie od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego na rzecz skarżącego kosztów postępowania wedle norm przepisanych.

W pierwszej kolejności wskazano w uzasadnieniu skargi, że zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, albowiem w swojej istocie nie zawiera ona uzasadnienia lub uzasadnienie to nie spełnia wymogów wskazanych w art. 107 § 3 K.p.a.

Także decyzja wydana w toku rozpoznania sprawy w pierwszej instancji obarczona jest takimi samymi wadami uzasadnienia. W zaskarżonej decyzji nie znajduje się bowiem wskazania jakie były przyczyny nieuwzględnienia zarzutów podniesionych przez skarżącego od decyzji wydanej przez organ w pierwszej instancji.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji lakonicznie - na stronach 10 i 11 - odnosi się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Ustosunkowanie się przez organ do zastrzeżeń zamieszczonych w odwołaniu ogranicza się jedynie do stwierdzenia, że zostały one przekazane KEJN, który po przeprowadzeniu prac analitycznych przygotował stosowną opinię w tym zakresie. Następnie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podaje się, że szczegółowe uzasadnienie poszczególnych opinii Komitetu znajduje się w stosownych polach systemu.

Już sam sposób sporządzenia uzasadnienia winien przesadzać o konieczności uchylenia zaskarżonej decyzji. Żaden przepis ustawy o zasadach finansowania nauki lub Kodeksu postępowania administracyjnego nie upoważnia organu do zastępowania treści uzasadnienia decyzji zawartością systemu teleinformatycznego.

Wskazano też, że ustawa o zasadach finansowania nauki wyłącza stosowanie w postępowaniu o przyznanie kategorii naukowej jedynie dwóch przepisów K.p.a. tj. art. 10 i 81 K.p.a. Oczywistym wnioskiem płynącym z wykładni art. 47 ust. 5 ustawy o zasadach finansowania nauki jest obowiązek zastosowania przez organ administracyjny pozostałych przepisów K.p.a., w tym przepisów regulujących formę i treść uzasadnienia decyzji. Niedopuszczalność zastąpienia uzasadnienia treścią wpisów w systemie teleinformatycznym [...] została już dostrzeżona przez tut. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 lipca 2015 r. w sprawie II SA/Wa 1395/14.

Niezależnie do powyższych braków-obciążających obie wydane w niniejszej sprawie decyzje – według jednostki wskazać trzeba, że nawet przy hipotetycznym tylko przyjęciu (z czym skarżący kategorycznie się nie zgadza), że możliwe jest odesłanie w uzasadnieniu decyzji do treści zamieszczonych w systemie [...] to wskazać należy, że zamieszczone tam motywy rozstrzygnięć podjętych przez KEJN nie spełniają wymogów stawianych przez K.p.a. należytemu uzasadnieniu decyzji.

Zarówno bowiem w uzasadnieniu obu decyzji jak i w systemie [...] brak jest wyjaśnienia na jakiej podstawie w zakresie kryterium IV skarżącemu przyznano 70 punktów. Co więcej w systemie [...] w poszczególnych zakładkach znajdują się rozbieżne dane co do ilości przyznanych w zakresie IV kryterium punktów. I tak w karcie oceny jednostki podaje się, że właściwa punktacja zamyka się w liczbie 70 punktów. W polu, w którym KEJN odnosi się do zastrzeżeń wskazanych w odwołaniu wskazuje się zaś, że 85 punktów stanowi właściwą ocenę jednostki naukowej w zakresie kryterium IV.

Nie mniej jednak ani organ ani KEJN nie wskazują na jakiej podstawie, w taki a nie inny sposób oceniono skarżącego w zakresie kryterium IV. Uzasadnienie stanowiska KEJN odnoszącego się do tego zarzutu odwołania ogranicza się do stwierdzenia, że nie ma podstaw do kwestionowania stanowiska zespołu oceniających. Taki sposób uzasadnienia decyzji wydanej w toku pierwotnego rozpoznania sprawy nie pozwalał na merytoryczne przedstawienie zarzutów w tym zakresie. Powielenie tego błędu w decyzji sporządzonej w wyniku wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy powoduje, że zaskarżona decyzja wymyka się kontroli instancyjnej tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i jako taka powinna zostać uchylona.

W uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ w wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy brak również przyczyny nie poddania ocenie dodatkowych dowodów złożonych przez jednostkę naukową wraz z odwołaniem. Co więcej treść uzasadnienia decyzji pozostaje w sprzeczności z wyjaśnieniami zamieszczonymi w systemie [...]. W uzasadnieniu podaje się bowiem, że przeprowadzenie tychże dowodów nie miałoby wpływu na przyznaną jednostce kategorię naukową. Tymczasem w systemie znajduje się błędne wskazanie jakoby dowody te nie podlegały ocenie z uwagi na niezamieszczenie ich w ankiecie jednostki naukowej.

Niezależnie od opisanych powyżej braków uzasadnienia obu wydanych w sprawie decyzji wskazano, że organ dopuścił się arbitralnego rozstrzygnięcia o zarzutach odwołania oraz nie przeprowadził postępowania jakie należało przeprowadzić w wyniku złożenia przez skarżącego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podaje się przyczyn, dla których nie poddano ocenie dodatkowych - zgłoszonych wraz z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - dowodów przedstawionych przez jednostkę naukową.

Tymczasem w postępowaniu odwoławczym organ zobowiązany jest - w uzasadnieniu decyzji - do odniesienia się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych przez stronę we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Taki sposób załatwienia sprawy w postępowaniu odwoławczym - albowiem zgodnie z art. 127 § 3 K.p.a. do postępowania toczącego się wyniku złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy o odwołaniu - stanowi zaprzeczenie przyjętego w K.p.a. dwuinstancyjnego modelu postępowania. Zadaniem organu odwoławczego jest bowiem ponowna merytoryczna ocena sprawy. W ramach ponownego rozpatrzenia sprawy organ jest zobowiązany - również na żądanie strony-do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego, a w tym zakresie mieści się kompetencja do przeprowadzenia nawet kilku dodatkowych dowodów [vide - wyrok NSA z dnia 13 maja 1999 r., IV SA 723/97, LEX nr 47269).

Podkreślono również, iż organ nowe dowody (skany kart aplikacji produktów) - bez podania przyczyn takiego działania w uzasadnieniu decyzji - pominął. Nawet zaś, gdyby w postępowaniu odwoławczym organ uznał, że nowe dowody zgłaszane przez stronę wymagają przeprowadzenia postępowania dowodowego w zasadzie od początku, to w takim wypadku zobowiązany był do uchylenia decyzji wydanej w pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania (vide - wyrok NSA z dnia 4 maja 1982 r., I SA 95/82, ONSA 1982 nr 1 poz. 41). Tymczasem organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie odniósł się do żądania przeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego lecz błędnie wskazał, że KEJN uznał, iż dowody te nie mogły mieć wpływu na ostateczną treść decyzji. KEJN natomiast - w systemie teleinformatycznym - nie ocenił zgłoszonych przez stronę dowodów merytorycznie lecz podniósł jedynie, że dowody te - jako nie zamieszczone w ankiecie - nie mogą być przedmiotem oceny.

Powyższa konstatacja zawarta w uwagach KEJN do zarzutów odwołania jest w ocenie skarżącej nieprawidłowa. Przepis rozporządzenia, na który KEJN się powołuje - a to § 3 ust. 1 - nie może bowiem unieważniać stosowania przepisów o wyższej (ustawowej) randze. W konsekwencji błędna jest ocena KEJN - a nie samego organu, stosownego wyjaśnienia w uzasadnieniu bowiem brak - jakoby przepisy rozporządzenia wprowadzały wyjątkową w stosunku do K.p.a. zasadę prekluzji dowodowej i skutkowały utratą prawa do powoływania się na okoliczności nie wskazane w ankiecie jednostki naukowej.

Uwypuklono też to, iż jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także - o ile to konieczne - rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (vide - wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).

Postępowanie przed Ministrem Nauki i Szkolnictwa wyższego nie miało charakteru dwuinstancyjnego wskutek rażących naruszeń prawa procesowego w zakresie sporządzenia uzasadnienia oraz nieprzeprowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego dotyczącego dowodów zgłoszonych przez jednostkę naukową.

Zwrócono też uwagę na nieprawidłowe nieuwzględnienie w ocenie jednostki naukowej badań naukowych i prac rozwojowych wykonanych w oparciu o finansowanie uzyskane przez Ministra Nauki i Szkolnictwa wyższego.

Oprócz wyżej opisanych naruszeń prawa procesowego - stanowiących uchybienie fundamentalnym zasadom postępowania administracyjnego - organ dopuścił się także innych nieprawidłowości przy rozpoznawaniu sprawy bowiem nieprawidłowo, jednostce naukowej nie przyznano punktów w kryterium II i III za wskazane już w ankiecie badania naukowe i prace rozwojowe finansowane przez ministra.

W uzasadnieniu obu decyzji nie znajduje się wyjaśnienie takiej oceny zgłoszonych przez jednostkę naukową osiągnięć. Jedynie w systemie [...] zamieszczono zdawkową notkę o następującej treści: "Zgodnie z wytycznymi KEJN dotacje na działalność związaną z rozwojem młodych naukowców nie mogą być uwzględniane przy ocenie JN".

Podniesiono, że z treści punktu nr 3) załącznika nr 4 wynika zaś wprost, że w zakresie oceny aktywności w koordynowaniu i realizacji projektów międzynarodowych i krajowych bierze się pod uwagę prace rozwojowe i badania naukowe finansowane przez ministra. Powyższe regulacje nie mogły ulec zmianie wskutek wydania KEJN jakichkolwiek wewnętrznych wytycznych. W konsekwencji nie przyznanie punktów za zgłoszone przez skarżącego projekty finansowane przez ministra stanowi naruszenie prawa prowadzące do zaniżenia przyznanej skarżącemu kategorii naukowej.

Wytknięto też organowi błędne ustalenie liczby NO oraz nieprzyznanie punktów za osiągnięcie naukowe (publikację rozdziału w monografii naukowej). Organ rozpoznając niniejszą sprawę nieprawidłowo ustalił, że dr hab. A. K. powinien zostać zaliczony, do grupy NO, albowiem w okresie 3 lat objętych ankietą nie był rzekomo autorem lub współautorem osiągnięć naukowych. Skarżący wskazywał jednak, że dr hab. K. był współautorem rozdziału zamieszczonego w publikacji pt. "[...]". Gdzie wskazał, że badania pozwalające mu na sporządzenie tejże pracy wykonano w jednostce naukowej będącej stroną niniejszego postępowania.

Publikacja spełnia wymogi wskazane w § 10 rozporządzenia. Sprostano również wymaganiom § 13 ust. 9 pkt 1), albowiem jednostka naukowa została wskazana jako afiliacja.

Tymczasem organ administracyjny - za pośrednictwem KEJN, albowiem uzasadnienie decyzji odwoławczej nie zawiera wzmianki o przyczynach takiego rozstrzygnięcia - wskazał, że dr hab. K. podlega zaliczeniu do grupy NO, albowiem "brak jest redaktora afiliującego".

Nieprawidłowo doszło też do zaliczenia do grupy NO dr A. P. Stało się tak wskutek dokonania przez organ nieprawidłowej wykładni § 13 ust. 1 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem zaliczeniu do tejże grupy podlegają pracownicy, którzy byli zatrudnieni w jednostce naukowej łącznie przez co najmniej 3 lata w okresie objętym ankietą i nie byli autorami osiągnięć naukowych i twórczych. Do grupy NO nie podlegają zaliczeniu pracownicy zatrudnieni na stanowiskach inżynieryjno-technicznych, inżynieryjnych lub technicznych.

Dokonując wykładni wyżej wskazanego przepisu należy przyjąć, że zaliczenie pracownika do grupy NO możliwe jest tylko i wyłącznie wtedy gdy nie jest on autorem osiągnięcia naukowego a jednocześnie przez okres 3 lat był zatrudniony na stanowisku innym niż inżynieryjno-techniczne, inżynieryjne lub techniczne.

Inna wykładania § 13 ust. 1 rozporządzenia prowadziłaby bowiem do rezultatów absurdalnych. Żeby to naświetlić wskazać trzeba na sytuację, w której hipotetyczny pracownik jednostki naukowej zatrudniony jest łącznie przez 3 lata w okresie objętym ankietą. W tym czasie 3 lata bez jednego dnia przepracował na stanowisku technicznym, a tylko jeden dzień z okresu objętego ankietą jego zatrudnienie dotyczyło pracy naukowej. Przyjmując wadliwą optykę organu taki pracownik - mający jeden dzień na publikację osiągnięcia naukowego - również będzie podlegał zaliczeniu do grupy NO.

Aby uniknąć wyżej opisanych rezultatów wykładni § 13 ust. 1 należy przepis interpretować w ten sposób, że okres 3 letniego zatrudnienia dotyczy tylko i wyłącznie pracowników zatrudnionych na stanowiskach naukowych lub naukowo-technicznych, a wcześniejsze zatrudnienie na innym stanowisku nie podlega doliczeniu do czasu pracy naukowej lub naukowo-technicznej. W ten sposób należy interpretować użyty w treści § 13 ust. 1 zwrot "z wyłączeniem pracowników inżynieryjno-technicznych, inżynieryjnych i technicznych". Innymi słowy przepis § 13 ust. 1 rozporządzenia - oraz obliczanie 3 letniego stażu pracy - rozpoczyna się dopiero od dnia objęcia stanowiska naukowego lub naukowo-technicznego.

Gdyby organ dokonał w niniejszej sprawie prawidłowej wykładni § 13 ust. 1 rozporządzenia to dostrzegłby, że brak jest prawnej możliwości zaliczenia dr A.P. do grupy NO, albowiem pracownik ten pracę naukową rozpoczął w dniu [...] października 2015 r. Tym samym w chwili składania ankiety nie został osiągnięty staż pracy pozwalający na zaliczenie pracownika do grupy NO.

To naruszenie prawa przez organ administracji miało istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, albowiem skutkowało zmniejszeniem puli poddawanych ocenie osiągnięć naukowych, a to w konsekwencji miało wpływ na przyznaną skarżącemu kategorię naukową.

Kolejnym uchybieniem jakiego organ dopuścił się przy załatwianiu niniejszej sprawy było bezzasadne odrzucenie zgłoszonych przez jednostkę naukową patentów stanowiących efekt pracy naukowej skarżącego. W uzasadnieniu decyzji nie znajduje się wyjaśnienie na jakiej podstawie patenty zgłoszone przez jednostkę naukową zostały odrzucone. Zdawkową informację znaleźć można jedynie w systemie [...], gdzie wskazano, że patent został odrzucony, albowiem wymagane było złożenie trzech dokumentów potwierdzających patent, w tym decyzji Prezesa Urzędu Patentowego o udzieleniu patentu. W systemie wskazano, że takie są wymogi KEJN.

Tymczasem zgodnie z § 3 ust. 4 pkt 1) rozporządzenia jednostka naukowa składa w formie skanów kopie dokumentów potwierdzających uzyskanie patentu. Przepis rozporządzenia nie wskazuje, że mają to być trzy określone dokumenty. Brak również w rozporządzeniu regulacji nakazującej obligatoryjne przedstawienie decyzji o udzieleniu patentu. Zgodnie z literalnym brzmieniem wyżej wymienionego przepisu wystarczające jest złożenie dokumentów pozwalających na ustalenie, że patent został przyznany.

Resumując, jednostka podtrzymała wszystkie wnioski zawarte w petitum skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości m.in. poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Skarga analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego, postępowanie jest dwuinstancyjne. Z kolei w myśl art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (Dz. U. Nr 96, poz. 615 ze zm.), minister przyznaje kategorię naukową jednostkom naukowym w drodze decyzji, zaś według art. 107 § 1 k.p.a., decyzja powinna zawierać: oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji lub, jeżeli decyzja wydana została w formie dokumentu elektronicznego, powinna być opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym za pomocą ważnego kwalifikowanego certyfikatu. Decyzja, w stosunku do której może być wniesione powództwo do sądu powszechnego lub skarga do sądu administracyjnego, powinna zawierać ponadto pouczenie o dopuszczalności wniesienia powództwa lub skargi, zaś zgodnie z treścią § 3 tegoż przepisu, uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Niezależnie od powyższego powołać w tym miejscu należy zasadę pisemności wyrażoną w art. 14 § 1 k.p.a. w myśl którego, sprawy należy załatwiać w formie pisemnej lub w formie dokumentu elektronicznego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2013 r., poz. 235), doręczanego środkami komunikacji elektronicznej. Ponadto zgodnie z art. 127 § 3 in fine k.p.a., do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stosuje się przepisy dotyczące odwołań od decyzji, co oznacza, że orzekając w sprawie z tego wniosku organ, jest zobowiązany do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie oraz do ustosunkowania się do wszystkich zarzutów i argumentów podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodać również należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę będącą przedmiotem postępowania przed organem I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega bowiem na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy. Wynika to z przytoczonego art. 138 k.p.a., który przyznaje organowi odwoławczemu kompetencje do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, czego następstwem jest utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji, bądź uchylenie i zmiana zaskarżonej decyzji. Kwintesencję zasady dwuinstancyjności oddaje, wielokrotnie przytaczane w orzecznictwie i doktrynie, stanowisko NSA zawarte w wyroku z dnia 12 listopada 1992 r. (sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95): "Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.) została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone". Jak wskazuje się w orzecznictwie, organ rozpatrując i rozstrzygając sprawę ponownie winien ustalić jej stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji, lecz także – o ile to konieczne – rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony, lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie (vide: wyrok NSA z 14 sierpnia 1987 r., sygn. akt IV SA 385/87).

Natomiast brak należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia powoduje, iż decyzja o charakterze mieszanym nosi cechy dowolności, co – w ocenie Sądu – miało miejsce w niniejszej sprawie.

W tym miejscu uwypuklenia wymagała okoliczność, iż tryb procedowania przez Ministra, zakładający zwrócenie się przez organ o opinię do Komitetu, nie zwalnia Ministra z obowiązku samodzielnego rozpoznania wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Mimo tego, że Minister otrzyma od Komitetu opinię w omawianej materii, to ciągle Minister pozostaje organem uprawnionym do wydania decyzji. Tylko więc Minister może dokonać wiążącej oceny zarzutów zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższe, Minister po otrzymaniu opinii Komitetu, powinien samodzielnie zbadać zarzuty wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy i samodzielnie zweryfikować swoje wcześniejsze rozstrzygnięcie. Powyższe działania Ministra, jak też sposób przeprowadzanego przez niego rozumowania, musi zaś znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Skoro bowiem ustawodawca dopuścił możliwość weryfikacji ostatecznej decyzji Ministra przez Sąd administracyjny, organ winien sporządzić uzasadnienie rozstrzygnięcia w sposób szczegółowy i dokładny, by umożliwić Sądowi przeprowadzenie oceny poprawności działania organu. To zaś prowadzi do konkluzji, iż Minister nie może zwolnić się z powyższego obowiązku ograniczając swoje uzasadnienie do lakonicznego stwierdzenia, iż w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez Komisję opiniującą wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy. Przedmiotem skargi do Sądu nie jest bowiem opinia Komitetu, a decyzja Ministra.

Z przytoczonych powyżej powodów nie do zaakceptowania jest stanowisko prezentowane przez organ, że skoro ewentualnie Komitet odniósł się w "systemie informatycznym" do wszelkich szczegółowych kwestii będących podstawą wydania rozstrzygnięcia jak też do zarzutów strony zawartych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, to tym samym uzasadnienie samej decyzji mogło zostać w tym zakresie ograniczone. Na takie ominięcie zasady wyrażonej w art. 107 K.p.a. żaden przepis prawa nie zezwala. Nie można więc zastąpić formy pisemnej uzasadnienia, tzw. systemem, bowiem informacje zawarte w systemie dotyczące odpowiedzi na zarzuty, wszelkie uzasadnienia i wyjaśnienia ocen, powinny również stanowić integralną część decyzji. Nadto w systemie [...] znajdują się argumenty Komitetu a nie argumentu organu wydającego decyzję będącą przedmiotem skargi do Sądu administracyjnego.

Niezależnie od powyższego należy zauważyć, że nawet teoretycznie przyjmując za dopuszczalną zasadę, ze z uwagi na specyfikę niniejszej sprawy i związany z nią znaczny zakres materiałów podlegających badaniu, częścią zbiorczą uzasadnienia decyzji mogą być dane umieszczone w systemie informatycznym, to nie zmienia to tego, że strona otrzymująca decyzję, jak też Sąd administracyjny rozpoznający sprawę, powinny mieć możliwość dostępu zarówno do jej uzasadnienia pisemnego, jak też całego uzasadnienia znajdującego się w systemie informatycznym. Brak dostępu do wszelkich merytorycznych argumentów organu, umieszczonych czy to w pisemnym uzasadnieniu, czy to w systemie informatycznym sprawia, że sytuacja taka staje się równoznaczna z wypadkiem sporządzenia przez organ niepełnego uzasadnienia. Brak zaś umieszczenia w uzasadnieniu wszystkich argumentów, jakie legły u podstaw wydania rozstrzygnięcia sprawia, że w tym zakresie strona jak i Sąd rozpoznający skargę, zostają de facto pobawieni możliwości poznania sposobu rozumowania autora decyzji.

Na marginesie dodania wymagało to, że w/w braków uzasadnienia skarżonej decyzji nie sposób skutecznie usunąć na etapie postępowania sądowego. Argumenty przywołane w odpowiedzi na skargę nie stanowią bowiem części uzasadnienia decyzji i nie mogą zastępować tego uzasadnienia.

W tym stanie rzeczy, biorąc pod uwagę stwierdzone wyżej uchybienia w postaci braku ponownego rozpoznania całości sprawy w postępowaniu wywołanym wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy, jak też w postaci braku sporządzenia pełnego uzasadnienia decyzji (prezentującej sposób rozumowania organu i jego stanowisko odnośnie zarzutów z wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 132, a w sprawie kosztów na podstawie art. 200, 205 § 1 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), należało orzec jak w sentencji wyroku.

Ponownie rozpoznając sprawę organ, uwzględniając argumentację zaprezentowaną w niniejszym uzasadnieniu, będzie zobowiązany do ponownego rozpoznania sprawy ze szczególnym uwzględnieniem zarzutów wniosku o ponowne jej rozpoznanie, i do sporządzenia wyczerpującego uzasadnienia decyzji - co dopiero umożliwi przeprowadzenie postępowania administracyjnego z poszanowaniem zasady dwuinstancyjności.