Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt I SA/Go 677/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 153
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Rennert Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant sekretarz sądowy Grzegorz Oracz po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "T" Sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oraz podatku od towarów i usług 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...]. 2. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. 3. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę 3.168,00 (trzy tysiące sto sześćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Skarżąca, Przedsiębiorstwo T Spółka z o.o., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z [...] czerwca 2012 r., nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z [...] listopada 2011 r. określającą skarżącej spółce wartość celną towaru, kwotę długu celnego oraz kwotę podatku od towarów i usług.

Rozstrzygnięcia organów podatkowych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy.

W dniu [...] listopada 2006 r. działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna złożyła zgłoszenie celne nr [...] wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do wolnego obrotu towaru w postaci przędzy bawełnianej pochodzącej z Indii w ilości 21.113 kg ( 19505 kg netto), 430 kartony, deklarując kod CN 5205220000 oraz wartość towaru w wysokości 9752,40 USD (cena jednostkowa 0,50 USD/kg), na podstawie faktury nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. wystawionej przez firmę A z Hong Kongu.

Organ celny po zwolnieniu towaru dokonał z urzędu kontroli zgłoszenia celnego. W toku czynności kontrolnych świadectwo pochodzenia FORM A nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. zostało przesłane do upoważnionych władz Indii, do weryfikacji.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2007r. Agencja Kontroli Eksportu, Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Rząd Indii po przeprowadzonym dochodzeniu potwierdził autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał kopię faktury nr [...] z [...] października 2006r. powiązaną z świadectwem pochodzenia, z której wynikało, że dotyczy ona towaru zgłoszonego do odprawy celnej, jednak wartość jego jest znacznie wyższa.

Faktura nr [...] z dnia [...] października 2006r. przesłana wraz z weryfikacją świadectwa FORM A nr [...] z dnia [...] listopada 2006r. wystawiona została przez firmę "I z Indii na towar w postaci 430 kartonów 100% przędzy bawełnianej załadowany w indyjskim porcie i przeznaczony do portu w Niemczech. Jako odbiorca towaru została wskazana Spółka z o.o "T", jako kupujący firma A z Hong Kongu, w dokumencie wskazano również kraj końcowego przeznaczenia tj. Polskę. Ogólna wartość faktury opiewała na znacznie wyższą kwotę tj.52.662,96 USD, gdzie cena jednostkowa przy podanej ilości towaru 19.504,80 kg wynosiła 2,70 USD/kg.

W celu potwierdzenia autentyczności przedłożonej do zgłoszenia celnego faktury nr [...] z [...] listopada 2006r. oraz faktury nr [...] z [...] października 2006r. nadesłanej wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia, organ celny pismem z [...] lipca 2007r. zwrócił się z wnioskiem o ich weryfikację.

Pismem nr [...] z [...] sierpnia 2010r. odwołującym się do pisma nr [...] z [...] stycznia 2008r. Wydział Międzynarodowej Pomocy Administracyjnej Wysoka Komisja Indyjska, poinformował, iż w związku z weryfikacją faktur wskazujących Indie jako kraj pochodzenia towarów w związku z eksportem do Polski, sprawa dotycząca faktur wystawionych przez I Indie, została przekazana Kierownictwu Wywiadu Skarbowego (DRI). Przeprowadzono tam weryfikację m.in. faktury nr [...] z [...] października 2006, w wyniku której ustalono, że dane dotyczące tej faktury zgadzają się z tymi, które przekazało ww. biuro. W załączeniu przekazano kopie odpowiednich dokumentów eksportowych.

Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że przedłożona do zgłoszenia celnego faktura nr [...] z [...] listopada 2006r. nie mogła być przyjęta do ustalenia wartości celnej importowanego towaru i postanowieniem z [...] czerwca 2009r. wszczął postępowanie w sprawie ustalenia prawidłowej wartości celnej importowanego towaru oraz określenia prawidłowej wysokości kwoty należnego podatku z tytułu importu.

Decyzją z [...] września 2009r. organ I instancji określił skarżącej wartość celną towaru i określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego cła, podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Wartość celną towaru ustalono na podstawie art. 29 ust. 1 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, przyjmując jako podstawę jej określenia kwotę 52.662,96 USD, wykazaną w fakturze nr [...] z [...] października 2006r., otrzymanej wraz z wynikiem weryfikacji świadectwa pochodzenia. Organ wskazał, że wartość towaru sprzedanego w celu wywozu do Wspólnoty wynosi 52.662,96 USD, a kolejna sprzedaż za kwotę 9.752,40 USD przeczy zwyczajowo przyjętym praktykom handlowym, gdyż podstawą funkcjonowania przedsiębiorstwa jest generowanie zysku, a nie sprzedaż znacznie poniżej kosztów zakupu. Wskazał również, że skarżąca w toku postępowania nie przedstawiła zaś żadnych dokumentów, które potwierdzałyby powody obniżenia ceny sprzedaży (np. pogorszenie jakości towaru lub jego uszkodzenie w trakcie transportu).

Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu wniesionego przez skarżącą odwołania, decyzją z [...] lutego 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Decyzja ta została zaskarżona przez skarżącą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z 30 czerwca 2010r., sygn. akt I SA/Go 409/10 uchylił zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy celne zbierając w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), a oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonały z naruszeniem art. 191 tejże ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ze zbyt daleko idącą dowolnością. Naruszenie to wynikało z nieprawidłowego założenia, że pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono.

Sąd wskazał, że otrzymaną odpowiedź należało ocenić w całokształcie zgromadzonego materiału, zgodnie art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, nakładającym na organ powinność zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Za słuszny uznał Sąd zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających, czy weryfikujących. Brak jest jakichkolwiek informacji kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Sąd podkreślił, że wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez Spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z [...] listopada 2006 r.

Dalej Sąd wskazał, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożone przez skarżącą kopie wyciągów z jej konta bankowego z [...] sierpnia 2007 r., na których figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń, co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] sierpnia 2007 r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane.

Sąd zakwestionował również odmowę przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar, co spowodowało naruszenie art. 188 Ordynacji podatkowej. Skoro bowiem wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, zatem chybiony był argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Sąd również stwierdził, że przyjęcie na podstawie pisma administracji celnej z Indii, że właściwą wartością transakcyjną jest kwota wskazana w treści dołączonej do niego faktury uprawnia do stwierdzenia, że organy celne uchybiły zasadzie prawdy obiektywnej, o której mowa w art. 122 Ordynacji podatkowej. W myśl powołanych przepisów organy podejmują wszelkie niezbędne czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Nie znajduje także jakiegokolwiek oparcia w zebranym materiale dowodowym przyjęcie przez organy celne, że skarżąca z rozmysłem podjęła działania, które miały na celu uiszczenie niższych należności celnych i podatkowych.

Ostatecznie Sąd wskazał, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu winien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z [...] sierpnia 2011r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W motywach rozstrzygnięcia wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ I instancji winien rozważyć możliwość zastosowania art. 181 a RWKC, który stanowi, że jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, iż deklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Ustalenie tej wartości może nastąpić metodami zastępczymi.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji decyzją z [...] listopada 2011r. określił wartość celną towaru i kwotę cła dla potrzeb ustalenia podstawy opodatkowania podatkiem VAT oraz określił w stosunku do importowanego towaru prawidłową kwotę należnego podatku od towarów i usług wraz z odsetkami. Wartość celną towaru organ ustalił na podstawie metody zastępczej, tj. metody wartości transakcyjnej towarów podobnych, o której mowa w art. 30 ust. 2 lit. b Wspólnotowego Kodeksu Celnego. Do ustalenia wartości celnej przyjęto cenę jednostkową towaru podobnego importowanego z Indii wg zgłoszenia celnego [...] z [...] listopada 2006r., tj. 2,30 USD/kg.

Skarżąca wniosła odwołanie od wskazanej decyzji. Dyrektor Izby Celnej, po rozpoznaniu odwołania decyzją z [...] czerwca 2012r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając zaskarżonej decyzji:

- obrazę art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej, polegającą na nie podjęciu wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego, a w szczególności nie ustaleniu czy strona dokonała zapłaty za towar w wysokości wynikającej z faktury importowej;

- obrazę art. 188 Ordynacji podatkowej, polegające na odmowie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania w charakterze świadka w osobie A.P., który uczestniczył w negocjacjach oraz transakcjach zakupu towaru, a zatem jego wiedza ma znaczenie dla przedmiotu sporu zarówno w kwestii ceny towaru, przebiegu transakcji i dokonania płatności za sporny towar. Odmowa przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka stanowi również o naruszeniu art. 153 P.p.s.a.;

- obrazę art.86 ustawy Prawo celne polegającą na uznaniu za udowodnione okoliczności wynikające z faktury zakupu spornego towaru, która jako dokument prywatny nie jest dowodem tego, co jest w niej stwierdzone, lecz jedynie może być uznany za dowód tego, że osoba złożyła oświadczenie o określonej treści;

- obrazę art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającą na przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów;

- obrazę art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 02 lipca 1993r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks celny, zwanych dalej RWKC, polegającą na uznaniu, że wskazana na fakturze importowej wartość celna towaru nie może być uznana za cenę transakcyjną, tj. całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, podczas gdy nie przeprowadzono żadnego dowodu potwierdzającego wątpliwości organu celnego i nie udowodniono, że strona zapłaciła lub ma zapłacić a importowany towar kwotę większą niż to wynika z faktury;

- naruszenie art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, gdyż pozyskany przez organ celny dowód w postaci kopii faktury nie może być potraktowany w świetle ww. przepisu jako dowód, bowiem w żaden sposób nie został on uwierzytelniony przez jakikolwiek organ, tym bardziej, że jest to jedyny dowód potwierdzający domniemanie organu celnego w zakresie wartości celnej towaru, bowiem inne zgromadzone w sprawie dowody wskazują na prawidłowo przedstawioną przez stronę wartość celną towaru;

- obrazę art. 191 Ordynacji podatkowej, polegającą na uznaniu za udowodnione, że wzięte pod uwagę towary jako towary podobne miały to samo przeznaczenie, cechy ogólne, markę, renomę, mogą stanowić towar handlowo zamienny, były sprzedawane na tym samym poziomie handlu jak towar będący przedmiotem weryfikowanego zgłoszenia, podczas gdy w tym zakresie nie przeprowadzono żadnego dowodu;

- obrazę art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12.10.1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. WE L 302 z dnia 19.10.1992 r. ze zm.), bowiem organ celny w żaden sposób nie dowiódł, iż wartość towaru jest niższa od wartości celnej towarów identycznych lub podobnych, a strona "zapłaciła lub ma zapłacić za importowany towar kwotę większą niż to wynika z faktury".

Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postepowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia.

Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Podkreślić również należy, że naruszenie przez organ postanowień komentowanego przepisu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji. Stanowi to gwarancję przestrzegania przez organy administracji publicznej związania orzeczeniem sądu. Również niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

Odnosząc powyższe uwagi do sprawy będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd, stwierdzić należy, że organ celny naruszył wskazany art. 153 P.p.s.a.

Podkreślić bowiem należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Go 409/10 uchylając decyzję zawarł jednoznaczną ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania.

Sąd wskazał, że "organy celne zbierając w niniejszej sprawie materiał dowodowy naruszyły przepis art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), a oceny zgromadzonego materiału dowodowego dokonały z naruszeniem art. 191 tejże ustawy, to jest z przekroczeniem granic swobodnej oceny i ze zbyt daleko idącą dowolnością." Sąd podkreślił, że naruszenie to miało niewątpliwie związek z nieprawidłowym założeniem, iż pismo przesłane przez Agencję Kontroli Eksportu z Indii (a pośrednio dołączona do niego faktura) ma walor dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 194 §1 Ordynacji podatkowej. Tymczasem uzyskana przez polskie organy celne odpowiedź nie ma charakteru dokumentu urzędowego i nie można jej przypisywać szczególnej mocy dowodowej, co jednak zrobiono.

Za słuszny uznał również Sąd zarzut skarżącej, że pismo, będące podstawą zakwestionowania faktury dołączonej do zgłoszenia celnego, nie zawiera żadnych informacji istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ faktura do niego dołączona nie była przedmiotem czynności sprawdzających, czy weryfikujących. Dalej Sąd stwierdził, że brak jest jakichkolwiek informacji kiedy, w jakiej formie i w jakiej kwocie nastąpiła zapłata za fakturę, czy była to jednorazowa operacja bankowa, czy faktura znajdująca się u eksportera jest kompletna i wiarygodna, przez kogo jest podpisana. Sąd podkreślił, że wyjaśnienie tych kwestii jest bardzo ważne, szczególnie wobec kwestionowania przez spółkę twierdzenia organów, że nabyła ona importowany towar na podstawie faktury nr [...] z [...] listopada 2006 r.

Sąd wskazał również, że organy celne w ocenie zebranego materiału dowodowego całkowicie pominęły przedłożone przez skarżącą kopie wyciągów z jej konta bankowego z [...] sierpnia 2007 r., na których figurują dane faktury dołączonej do zgłoszenia celnego. Wątpliwości, które powstały na gruncie ustaleń co do faktycznej płatności za towar wymieniony w zgłoszeniu celnym organy celne mogły usunąć przez dążenie do skontrolowania operacji bankowych skarżącej dokonanych w danym okresie, co z pewnością pozwoliłoby na sprawdzenie, czy płatności z dnia [...] sierpnia 2007 r. były w istocie jedynymi, które dotyczyły spornej faktury, w jakiej wysokości i na czyją rzecz zostały dokonane.

Sąd zakwestionował również odmowę przeprowadzenia przez organ wnioskowanego przez skarżącą dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar. Skoro bowiem wyniku weryfikacji nie można uznać za dokument urzędowy, zatem chybiony był argument użyty przez organ odwoławczy odmawiający przeprowadzenia wnioskowanego dowodu.

Sąd wskazał także, że organ odwoławczy ponownie rozpatrując sprawę jest zobowiązany przeprowadzić postępowanie dowodowe, dochowując należytej staranności w wyjaśnieniu wskazanych istotnych wątpliwości, a następnie rzetelnie i wnikliwie dokonać oceny całego materiału dowodowego z uwzględnieniem okoliczności w ich wzajemnym powiązaniu, jak również wiarygodności poszczególnych dowodów, czemu winien dać jednoznaczny wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Przedstawiona we wskazanym wyroku ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania były wiążące dla organu rozpoznającego sprawę ponownie. Pod ich kątem należy zatem dokonać oceny prawidłowości rozstrzygnięcia organów.

Organy celne rozpoznając sprawę ponownie wskazały, że zgodnie z art. 29 Wspólnotowego Kodeksu Celnego (zwanego dalej: WKC) wartością celną przy wożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, wtedy gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. Podkreśliły, że przepis art. 181 a rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej: RWKC) stanowi, iż w sytuacji gdy organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że deklarowana cena stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. W takim wypadku stosują zastępcze metody określania wartości celnej określone w art. 30 ust 2 WKC.

Organ stwierdził, że w wyniku weryfikacji świadectwa pochodzenia FORM A nr [...] z [...] listopada 2006 r. Agencja Kontroli Eksportu, Ministerstwo Handlu i Przemysłu, Rząd Indii potwierdził autentyczność i poprawność wystawionego świadectwa. Jednocześnie organ weryfikujący przesłał w załączeniu kopię faktury nr [...] z [...] października 2006r. powiązaną z świadectwem, gdzie cena towaru opiewa na kwotę 52662,96 USD (2,70 USD/kg), a więc wielokrotnie wyższą niż deklarowana w zgłoszeniu.

W związku z powyższym organ celny uznał, iż zaszły uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi cenę faktycznie należną lub zapłaconą za importowany towar. Powstałe wątpliwości co do zadeklarowanej wartości celnej spowodowały, iż zadeklarowana w dokumencie zakupu przedłożonym do zgłoszenia celnego wartość transakcyjna nie mogła być przyjęta za wartość celną zgodnie z art. 29 WKC, a organ był uprawniony do zastosowania w takim wypadku zastępczych metod określania wartości celnej stosownie do art. 30 ust 2 WKC.

O ile generalnie pogląd organów celnych w zakresie zastosowania w sprawie art. 30 ust. 2 WKC uznać należy za zasadny, o tyle w odniesieniu do stanu prawnego i faktycznego niniejszej sprawy, należy go zakwestionować w tej części, która spowodowała, że przyjęcie przez organy stosowania art. 30 ust. 2 WKC uprawnia je do pominięcia oceny prawnej i wskazań Sądu wyrażonych w wyroku z 30 czerwca 2010 r.

Podkreślić należy, że organ celny pominął w całości ocenę prawną i wskazania zawarte w przytoczonym wyroku, usprawiedliwiając to nijako zmianą podstawy prawnej swojego rozstrzygnięcia. Tymczasem, jak wskazał to już Sąd wyżej, związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się mu w pełnym zakresie. Ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną.

Organ nie wskazał jednak, aby w sprawie nastąpiła zmiana prawa lub zmiana istotnych okoliczności faktycznych. Organ dokonał jedyni nowej, odmiennej oceny znanych mu już faktów i dowodów, jednak z pominięciem oceny prawnej i wskazań Sądu wynikających ze wskazanego wyroku.

Jedyną próbą odniesienia się organu do wskazań Sądu jest ocena zasadności przeprowadzenia dowodu z przesłuchania świadka A.P. na okoliczność wynegocjowanej i zapłaconej ceny za sprowadzony towar. Przypomnieć należy, że Sąd zakwestionował stanowisko organu o odmowie przeprowadzenia tego dowodu. Tymczasem organ usiłując odnieść się do tej kwestii popadł w logiczną sprzeczność. Z jednej strony wskazał bowiem, że skarżąca nie próbowała wyjaśnić dlaczego towar znacznie stracił na wartości przed jego nabyciem, a wyjaśnieniu właśnie tej okoliczności miały służyć zeznania świadka. Z drugiej zaś strony organ stwierdził, że okoliczność ta nie ma znaczenia dla sprawy. Raz więc organ stwierdza, że okoliczność utraty wartości przez towar jest istotna, tylko strona go nie wyjaśniła, a drugim razem stwierdza, że okoliczność ta nie ma znaczenia.

Tym samym stwierdzić, że organ celny naruszył art. 153 P.p.s.a w zakresie zawartej w wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. oceny prawnej i wskazań co do dalszego sposobu postepowania. A naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Rolą organu odwoławczego, ponownie rozpatrującego sprawę, będzie uwzględnienie oceny prawnej i wskazań wyrażonych w niniejszym uzasadnieniu oraz w uzasadnieniu wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r., sygn. akt I SA/Go 409/10.

Z tych też przyczyn oraz na postawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Na postawie art. 152 P.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, a o kosztach postepowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.