Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1850/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-09-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję, poprzedzjącą ją decyzję org. I inst. oraz decyzję org. I i II inst. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji
Powołane przepisy: article: Art. 16 par. 1, art. 156 par. 1, art. 78, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 3 ust. 2 i 3, art. 124 ust. 2, art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie SO del. Janusz Bociąga (spr.) WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 września 2013 r. sprawy ze skargi H. K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności I. uchyla zaskarżoną decyzję, poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji oraz decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] 2012 r., nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją organu pierwszej instancji a także decyzję z dnia [...] 2012 r., nr [...] w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, II. określa, że uchylone decyzje nie mogą być wykonywane, III. zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz skarżącej Honoraty Kafel kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

H. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 12 listopada 2012r Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] 2012r Nr [...] o odmowie przyznania jej płatności na rok 2009, z tytułu jednolitej płatności obszarowej i uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin.

Skarżąca powyższej decyzji zarzuciła: 1) obrazę przepisów art. 7 ust 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008r Nr 170 poz. 1051 z zm.) polegającej na odmowie przyznania skarżącej płatności za 2009 rok wskutek błędnie ustalonego przez organ stanu faktycznego, podczas gdy jej zdaniem prawidłowe ustalenia faktyczne prowadzą do przyjęcia, że skarżąca spełniła przesłanki do uzyskania prawa do przedmiotowej płatności. W konkluzji skargi wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji.

Ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2009 r. nr [...] działając na podstawie art. 7 ust. 1 i ust. 2, art. 19 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.) oraz art. 50 ust. 3, art. 51 ust. 1 a także art. 71 a rozporządzenia Komisji (We) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. w związku z § 17 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. i art. 104 K.p.a przyznał 2009 H. K. płatność w wysokości 5002,47 zł.

Następnie Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2012 r. Nr [...] działając na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 158 § 1 K.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa stwierdził nieważność wyżej wymienionej decyzji nr [...]. W uzasadnieniu organ podał, że w analizowanej decyzji nie zostały uwzględnione wszystkie przepisy i okoliczności istotne dla zawartego w niej rozstrzygnięcia. Konsekwencją tego było stwierdzenie, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Tym samym została spełniona przesłanka stwierdzenia nieważności wymienionej decyzji opisana w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

W wyniku ponownego rozpatrzenia wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznał H. K. płatność na rok 2009 w wysokości 4439,71 zł.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła H. K., podniosła, że "nie zgadza się z powierzchniami przyznanymi w tej decyzji".

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa rozpoznając odwołanie decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Organ odwoławczy podniósł, że z uwagi na okoliczności niniejszej sprawy i charakter płatności, o jakie strona się ubiega, postępowanie wyjaśniające organów ARiMR jest skoncentrowane na ustaleniu, jaka część powierzchni zadeklarowanej przez stronę w jej wniosku o przyznanie wyżej wymienionego wsparcia jest uprawniona do jego przyznania. Organ stwierdził, że analizowana decyzja zawiera nieaktualne ustalenia dotyczące powierzchni uprawnionej do płatności przynajmniej na działce nr [...], [...], [...], [...], [...]. Taka ocena była efektem wyników kontroli przeprowadzonej w dniu 21 maja 2012 r. w gospodarstwie strony. Kontrola polegała na pomiarze powierzchni uprawnionej na poszczególnych działkach strony przy pomocy urządzeń GPS. Wyniki pozwoliły na stwierdzenie, że powierzchnie referencyjne mogły być aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji, ale w postępowaniu odwoławczym zostały ocenione, jako mogące nie oddawać wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności rzeczywistej sytuacji na wyżej wymienionym obszarze.

W wyniku kolejnego ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] odmówił H. K. przyznania płatności na rok 2009, w tym z tytułu: 1/ jednolitej płatności obszarowej, 2/ uzupełniającej krajowej płatności bezpośredniej do powierzchni upraw innych roślin. W uzasadnieniu organ wskazał, że odmówił przyznania płatności ze względu na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną a ustaloną powierzchnią kwalifikującą się do objęcia jednolitą płatnością obszarową. Powierzchnia zgłoszona we wniosku o przyznanie płatności na rok 2009 do jednolitej płatności obszarowej wynosiła 8,37 ha. Powierzchnia, co do której wniosek został rozpatrzony wynosiła 6,76 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu wynosi 23,82%. Zgodnie z art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej a powierzchnią stwierdzoną przekracza 20% powierzchni stwierdzonej, jednolita płatność obszarowa zostaje odmówiona.

Od powyższej decyzji H. K. wniosła odwołanie. Podniosła, że jej zdaniem powierzchnia działki nr [...] w S została nieprawidłowo zaliczona do płatności obszarowej. Nadto kontrola w terenie została przeprowadzona bez jej powiadomienia. Działka położona jest pomiędzy lasami, a powierzchnia, na której znajdują się stare drzewa owocowe nie została ujęta do dopłaty jednorazowej. Ze względu na specyfikę terenu oraz niespójność pomiarów we wcześniejszych decyzjach strona wniosła o ponowne przeprowadzenie kontroli w jej obecności.

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, rozpoznając odwołanie strony, decyzją z dnia 12 listopada 2012 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 10 ust. 2 ustawy o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ stwierdził, że z analizy akt sprawy wynika, że najważniejsze dla przedmiotowej sprawy okoliczności faktyczne ustalono w wyniku kontroli administracyjnej wniosku strony oraz kontroli przeprowadzonej odnośnie gospodarstwa strony metodą inspekcji terenowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwolił stwierdzić, że ustalenia dokonane przez organ I instancji odnośnie płatności JPO, UPO za 2010 r. były prawidłowe. Gospodarstwo strony zostało skontrolowane w dniu 18 – 21 maja 2012 r. metodą inspekcji terenowej. Kontrola polegała na określeniu charakterystyk obszarów objętych wnioskiem strony, w związku z wymogami płatności, do jakich te tereny zostały zgłoszone. Wyniki wyżej wymienionych kontroli wskazywały, że powierzchnie uprawnione za 2010 r. do płatności JPO i UPO były mniejsze niż powierzchnie, które strona zadeklarowała we wniosku. W odwołaniu strona zakwestionowała jedynie szacunki dotyczące powierzchni uprawnionych do wsparcia na działce nr [...]. Wyniki podane w zaskarżonej decyzji były konsekwencją ustalenia, że tereny składające się na wyżej wymienioną działkę nie tworzyły jednej spójnej powierzchni gruntu rolnego. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. jednej działki rolnej nie mogą tworzyć obszary rozdzielone obiektami stanowiącymi elementy dobrej kultury rolnej upraw lub użytkowania ziemi i których szerokość przekracza 2 metry. W niniejszej sprawie terenem, który dzieli wyżej wymienioną działkę na mniejsze części były obszary zadrzewione. Do naliczania płatności uwzględniane są w opisanej wyżej sytuacji tylko takie części niespójnej działki rolnej, z których każda oddzielnie odznacza się powierzchnią przynajmniej 0,10 ha.

W ocenie organu II instancji materiały uzyskane w ramach niniejszej sprawy jednoznacznie określają sposób użytkowania i stan poszczególnych działek rolnych strony. Ustalenia te potwierdzają również zdjęcia terenów zadeklarowanych przez stronę dostępne w systemach elektronicznych ARiMR. Strona podniosła w odwołaniu, że kontrola w jej gospodarstwie została wykonana bez powiadomienia i bez jej obecności. Jednak żaden z zapisów regulacji dotyczących płatności, o jakie wnioskowano w przedmiotowej sprawie nie wskazuje na to, by kontrola dokonana podczas nieobecności producenta rolnego było kontrolą nieważną. Brak możliwości przyznania stronie płatności do terenów zakwestionowanych wynikał również z tego, że nie znajdowały się one w granicach tzw. maksymalnego kwalifikowanego obszaru.

Na powyższą decyzję H. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie domagając się jej uchylenia oraz uchylenia decyzji ją poprzedzającej. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, polegające na odmowie przyznania skarżącej płatności za rok 2009 r. wskutek błędnie ustalonego stanu faktycznego, podczas gdy prawidłowe ustalenia faktyczne prowadzą do przyjęcia, że skarżąca spełniła przesłanki do uzyskania prawa do przedmiotowej płatności.

W uzasadnieniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość ustaleń postępowania w przedmiocie określenia powierzchni działki położonej w R nr [...] i działki położonej w S nr [...]. Działka nr [...] była użytkowana tak jak na załączniku 8/12 oznaczona literami G i G1 nr [...]. Przeprowadzona kontrola w dniach od 18 do 21 maja 2012 r. wykonała zdjęcia z zagospodarowania działki z roku 2012. Na mapie ewidentnie użytkowanie jest takie jak deklarowane we wniosku z 2009 r. o pow. 27 arów a nie 15 arów, które było podane we wniosku z 2012 r. Działka nr [...] w S oznaczona na mapie literą L została na dużej powierzchni wykluczona z płatności. Organ kontrolujący wykonując zdjęcia z różnych stron działki z terenów sąsiednich ujął niektóre takie miejsca, które nie były objęte wnioskiem na rok 2009. Działka ta jest położona na wzgórzu, wokół działki występuje las, co jest przyczyną trudnego pokazania użytkowania całej powierzchni za pomocą zdjęć. Po dokonaniu pomiarów metodą bezpośrednią za pomocą taśmy stalowej, przez właścicieli deklarowana powierzchni działki nr [...] powinna wynosić 0,85 ha, a nie 1,06 ha jak podano we wniosku z 2009 r.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga, więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż przeprowadzona w niniejszej sprawie, według wskazanych powyżej kryteriów, kontrola wydanych w niej rozstrzygnięć, wykazała, że doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przede wszystkim w granicach niniejszej sprawy została wydana decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji pierwotnie przyznającej skarżącej określoną płatności. Niewątpliwie stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 § 1 K.p.a., dlatego wykładnia przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. musi być interpretowana i stosowana w sposób ścisły. W ocenie Sądu w tej części organ dopuścił się błędu, wychodząc poza granice przesłanek określonych tym przepisem. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy. Określenie "we wszystkich postępowaniach" wskazuje, że środki prawne, o których mowa w tym przepisie powinny być stosowane do aktów lub czynności wydanych lub podjętych w różnych, a więc w odrębnych postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga. Chodzi, więc zarówno o postępowania zaliczane do trybu głównego, jak i postępowania należące do trybu nadzwyczajnego - np. postępowanie w sprawie wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności decyzji oraz zmiany lub uchylenia decyzji na podstawie art. 154 § 1, art. 155 i 156 § 1 K.p.a. Określenie "w granicach danej sprawy" wskazuje, że chodzi o sprawę administracyjną w ujęciu materialnym, na co wskazał NSA w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 27 czerwca 2000r. FPS 12/99 (tak A. Kabat, Komentarz do art. 135 ustawy P.p.s.a., System Informacji Prawnej Lex (Lex Omega) 35/2013). Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 24 października 2011r., I FSK 1573/10 (LEX nr 1069287): "Uregulowanie zawarte w art. 135 P.p.s.a. daje sądowi możliwość rozszerzenia kontroli poza zaskarżone akty i czynności, o ile mieszczą się one w granicach danej sprawy".

Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznych określonej w art. 16 § 1 K.p.a. Jak wskazano wyżej wykładnia przesłanek określonych w art. 156 § 1 K.p.a. musi mieć charakter ścisły. Zatem przy stwierdzeniu nieważności decyzji w oparciu o ten przepis należy brać pod uwagę wyłącznie okoliczności wymienione w tym przepisie. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w tej sprawie niedopuszczalne jest odwoływanie się do innych, niewymienionych w tym przepisie przesłanek, w tym błędu, winy, należytej staranności lub dobrej wiary. W postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organ właściwy działa, jako organ kasacyjny i nie może rozstrzygać żadnej innej kwestii poza wykazaniem przesłanek pozytywnych z art. 156 § 1 K.p.a., np. rażącego naruszenia prawa. Zgodzić się należy ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku z dnia 14 marca 2012r., sygn. akt II OSK 2525/10 (LEX nr 1145613), że : "O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkr. 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa". Rażącym naruszeniem prawa nie jest, zatem każde jego naruszenie. Zatem nawet naruszenie przepisów prawa materialnego, czy przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy nie musi być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jeżeli nie ma cech rażącego naruszenia. Z uzasadnienia decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności wynika, że zdaniem organu doszło do błędnych ustaleń okoliczności mających istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, a więc do naruszenia w prowadzonym postępowaniu, z wniosku skarżącej o przyznanie płatności, przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 K.p.a.

W ocenie Sądu organ nie wykazał, aby nieuwzględnienie danych, o których mowa w uzasadnieniu tej decyzji, dotyczących działek ewidencyjnych skarżącej, a to niewykorzystania wszystkich posiadanych materiałów w celu wyznaczenia powierzchni uprawnionej do płatności, wyczerpywało przesłankę z art. 156 § 1 pkt. 2 K.p.a. Uchybienia, o których mowa w uzasadnieniach przedmiotowych decyzji niewątpliwie miały wpływ na wynik sprawy, jednak z pewnością nie wykazywały one cech rażącego naruszenia prawa, a jedynie błędu organu w ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Takich działań organu oczywiście nie można zaakceptować jako zgodnych z prawem, tym bardziej ,że negatywne konsekwencje takiego stanu rzeczy zostały przerzucone na skarżącą. Jednak popełnienie błędów przez organ w żaden sposób nie dawały podstawy do stwierdzenia nieważności pierwotnie wydanej w tej sprawie decyzji. Strona nie może zdaniem Sądu ponosić negatywnych konsekwencji błędów organu w sytuacji, gdy poczynione w tym zakresie ustalenia organów zostały zweryfikowane po przeszło dwóch latach od wydania decyzji co do istoty sprawy. Wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegały, więc, na podstawie art. 135 P.p.s.a, decyzja w sprawie stwierdzenia nieważności.

Odnosząc się do zarzutów skargi to częściowo należy je również podzielić. Bezspornym jest, że na podstawie art. 3 ust. 2 i 3 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zostały wyłączone niektóre z zasad postępowania dowodowego wynikające z Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady w zakresie rozkładu ciężaru dowodu, co do zaistnienia określonych faktów. W art. art. 3 ust. 3 wyżej wymienionej ustawy postanowiono, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Wskazać jednakże należy, że w tych samych przepisach ustawodawca zdecydował, że organy Agencji mają stać na straży praworządności, wyczerpująco rozpatrzeć cały materiał dowodowy oraz, na żądanie stron, udzielać im niezbędnych informacji zapewnić czynny udziału w postępowaniu. W niniejszej sprawie H. K. złożyła wniosek o przyznanie na 2009 r. jednolitej płatności obszarowej oraz uzupełniającej płatności obszarowej bezpośredniej do powierzchni grupy upraw podstawowych. Wniosek dotyczył jednolitej płatności obszarowej działek o powierzchni 8,37 ha, jako powierzchni kwalifikowanej do tej płatności. Organ decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] 2009 r. Nr [...] przyznał płatności do obszaru 7,73 ha, natomiast do uzupełniającej płatności obszarowej grupy upraw podstawowych z zadeklarowanej powierzchni 4,86 ha organ uznał powierzchnię 4,80 ha do przedmiotowej dopłaty, co w efekcie stanowiło przyznanie H. K. płatność w wysokości 5002,47 zł.

W ocenie Sądu wbrew twierdzeniom organów obu instancji doszło do naruszenia prawa, aczkolwiek organy trafnie wskazują, że materialnoprawne przesłanki uprawniające rolnika do płatności obszarowych zostały określone w art. 7 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. W świetle tego przepisu rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli rolnik spełnia warunki wymienione w punktach od 1 do 3 tego przepisu. Jak stanowi ust. 2 art. 124 ww. rozporządzenia, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują wskazane w tym przepisie płatności uzupełniające do powierzchni upraw. Rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte, jak to wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, na danych o powierzchni działek rolnych zawartych w systemie identyfikacji działek rolnych (LPIS), który pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, określenie jej aktualnej powierzchni i na kontrolę pod względem kwalifikowalności w odniesieniu do danego schematu pomocy.

Nie ulega wątpliwości, że dane dotyczące działek rolnych zawarte w systemie LPIS powinny być dokładne, rzetelne i aktualne. Stwierdzenie jednakże rozbieżności pomiędzy deklaracją rolnika a danymi wyznaczonymi na podstawie ortofotomapy powinno pociągać za sobą działania organów zmierzające do ustalenia stanu rzeczywistego, przy wykorzystaniu wszystkich dostępnych środków dowodowych, zwłaszcza, gdy ustalenia poczynione przez organy są kwestionowane przez stronę. Oznacza to, że chociaż na Agencji istotnie nie ciąży obowiązek aktywnego poszukiwania dowodów mających wspierać stanowisko strony, jednak w związku z twierdzeniami i zarzutami strony organy Agencji winny zgromadzić takie dowody, które pozwoliłyby na zweryfikowanie prawdziwości jej twierdzeń. Obowiązek taki wynika wprost z art. 107 § 3 k.p.a., który to w żaden sposób nie został wyłączony. Zdziwienie budzi stanowisko organu wyrażone w decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, który rozpoznając odwołanie strony decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyraził pogląd, że wyniki przeprowadzonej kontroli pozwoliły na stwierdzenie, że powierzchnie referencyjne mogły być aktualne na dzień wydania zaskarżonej decyzji, ale w postępowaniu odwoławczym zostały ocenione, jako mogące nie oddawać wszystkich okoliczności niniejszej sprawy, a w szczególności rzeczywistej sytuacji na wyżej wymienionym obszarze, zatem, nie wiadomo do jakiego roku organ odnosi ustalenia kontrolne, przecież jest oczywiste, że powinien odnieść stan działek do stanu z 2009 r. a nie z czasu kontroli z 2012 r. szczególnie, że dotyczyło to stwierdzenia zakrzaczenia deklarowanych części powierzchni. Niewykluczone, że stan zakrzaczenia niektórych działek w 2009r. był taki, że z retrospektywnej analizy stanu stwierdzonego w 2012 r. działki te nie spełniały przesłanek do przedmiotowych dopłat, ale okoliczność ta wymagała stosownej analizy i przedstawienia jej w uzasadnieniu decyzji. Patrząc przez ten pryzmat na kontrolowane decyzje, a to odnośnie ustalanego stanu faktycznego uznać należy, że nie spełniają one wymogów określonych procedurą administracyjną.

W odwołaniu od decyzji organu I instancji strona kwestionowała ustalenia poczynione w ramach kontroli administracyjnej, podnosząc, że działka [...] jest położona na wzgórzu wokół występuje las, co powoduje zafałszowanie jej rzeczywistej powierzchni uzyskanej w oparciu o zdjęcia. Stwierdziła, że osobiście dokonywała pomiarów powierzchni i ta powierzchnia istotnie odbiega od pomiarów organu. Organ nie odniósł się do tego zarzutu, pozostając przy swoich ustaleniach. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, skoro określona we wniosku powierzchnia gruntów kwalifikująca się do dopłat została zakwestionowana, organ odwoławczy obowiązany był skorzystać ze wszystkich dostępnych źródeł dowodowych. Stosownie do treści art. 78 K.p.a. żądanie strony przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy, a żądania nie uwzględnia się jedynie w enumeratywnie określonych przypadkach (por. wyrok z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 858/09). Podniesiony przez skarżącą zarzut powinien być szczegółowo rozpatrzony, oceniony nade wszystko z tego powodu, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a miarodajną datą dla stwierdzenia jej uprawnień do otrzymania płatności bezpośrednich było wykazanie powierzchni upraw będącej w jej posiadaniu w 2009r. Ustalenia określające zakres posiadania (obszar działek rolnych) winny, więc znaleźć się w materiale dowodowym sprawy i być przedstawione i ocenione w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, zgodnie ze wskazanym już art. 107 § 3 K.p.a. Przepis ten wymaga, zatem wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu, których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek wyczerpującego umotywowania decyzji wynika również z obowiązywania w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 7 K.p.a.).

Wobec powyższego Sąd uznał, że kontrolowane decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, czego konsekwencją jest ich uchylenie. Reasumując rozważania, zdaniem sądu, należy przede wszystkim rozważyć czy w sprawie występuje przesłanka do wzruszenia decyzji ostatecznej.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

Orzeczenie w punkcie II sentencji wyroku znajduje oparcie w art. 152 P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.