Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 9/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2009-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 127 par. 1, art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis (spr.), Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 lutego 2009 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia F. Z. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie o ustalenie środowiskowych warunków realizacji przedsięwzięcia 1. oddala skargę; 2. przyznaje radcy prawnemu J. M. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 309,80 (trzysta dziewięć złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącego wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 roku nr [...] Prezydent B. ustalił środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie stacji bazowej telefonii cyfrowej sieci [...] nr [...] B. B. wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną na działce o nr ewid. gruntów [...] położonej przy ul. M. [...] w B.

Odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o uznanie za stronę organizacji ekologicznej złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. W odwołaniu podniesiono, że Stowarzyszenie zgłosiło swoje uczestnictwo jako organizacja ekologiczna ale z winy bezczynności Urzędu Miasta w B. nie zostało uznane za stronę.

Rozpatrując powyższe odwołanie, decyzją z dnia [...] października 2007 roku nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. umorzyło postępowanie odwoławcze z uwagi na brak posiadania przez Stowarzyszenie legitymacji procesowej do kwestionowania przedmiotowej decyzji – art. 127§1 kpa w zw. z art. 28 kpa oraz art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowisk (Dz.U. nr 25, poz. 150). Organ stwierdził, iż Stowarzyszenie F. Z. nie jest stroną postępowania, gdyż zaskarżona decyzja nie dotyczy ani jego uprawnień, ani obowiązków. Stowarzyszenie nie może być również uznane za podmiot, który mógłby działać na prawach strony, na podstawie art. 33 § 1 – Prawo ochrony środowiska, gdyż nie zgłosiło organowi I instancji chęci uczestniczenia w tym postępowaniu administracyjnym, wymagającym udziału społeczeństwa i nie złożyło w terminie uwag lub wniosków w ramach tego postępowania.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. na powyższą decyzję złożyło Stowarzyszenie F. Z. w B. Zaskarżonej decyzji skarżące Stowarzyszenie zarzuciło głównie naruszenie art. 33 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska podnosząc, iż od 7 marca 2006 roku wielokrotnie pisemnie zwracało się o uznanie za stronę we wszystkich postępowaniach toczących się w Urzędzie Miejskim w B. w Wydziale Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej. Bez swojej winy Stowarzyszenie jednak nie zostało dopuszczone do udziału i nie mogło uczestniczyć w postępowaniu na prawach strony. Podkreśliło również, iż w sprawie rażąco naruszono prawo poprzez brak wywieszenia wymaganych obwieszczeń dotyczących przedmiotowej inwestycji. Ponadto Stowarzyszenie podniosło merytoryczne zarzuty dotyczące decyzji Prezydenta B. z dnia [...] czerwca 2007 roku. Wskazując na powyższe Stowarzyszenie wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, że w aktach sprawy nie ma żadnej informacji ani dokumentu potwierdzającego złożenie przez Stowarzyszenie wniosku o uznanie za podmiot działający na prawach strony na etapie postępowania przed organem I instancji. Z wyjaśnień poczynionych przez organ odwoławczy wynika, że wnioski Stowarzyszenia były ogólne i nie mogły być uznane za uwagi w konkretnej sprawie w rozumieniu art. 33 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

Sąd administracyjny został wyposażony w funkcje kontrolne działalności administracji publicznej, co oznacza, że w przypadku zaskarżenia decyzji, sąd bada jej zgodność z przepisami prawa (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 oraz art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). W przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a okoliczności podniesione w skardze nie podważają jej legalności, dlatego też skarga podlega oddaleniu.

Przedmiotem kontroli sądu, w sprawie niniejszej, była decyzja organu II instancji umarzająca postępowanie odwoławcze, wszczęte odwołaniem złożonym przez Stowarzyszenie F. Z. od decyzji organu I instancji ustalającej środowiskowe warunki realizacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z art. 138 §1 pkt 3 kodeksu postępowania administracyjnego postępowanie odwoławcze może zakończyć się decyzją o umorzeniu tego postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe w rozumieniu treści art. 105 §1 kodeksu. Z podmiotowym aspektem bezprzedmiotowości postępowania odwoławczego mamy doczynienia w sytuacji, gdy wnoszący odwołanie nie jest stroną w sprawie. Zgodnie bowiem z treścią art. 127 §1 kpa legitymację do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji ma strona, a więc podmiot spełniający przesłanki wynikające z treści art. 28, 29 i 30 kodeksu. Według art. 28 kodeksu stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny wyraża się w możliwości zastosowania normy prawa administracyjnego w konkretnej sytuacji konkretnego podmiotu prawa. Uprawnionym do wniesienia odwołania jest zatem każdy podmiot, którego sfery prawnej dotyczy dany akt. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2007r. wydana przez Prezydenta B. nie dotyczy sfery prawnej Stowarzyszenia, ani też członków tego Stowarzyszenia. Stronami postępowania dotyczącego wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach oprócz podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia - art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku – Prawo ochrony środowiska (Dz.U nr 25, poz. 150) mogą być tylko podmioty mające tytuł prawny do nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie zamierzonego przedsięwzięcia (rozumianym szeroko), ponieważ nieruchomości te mogą zostać narażone na jego oddziaływanie. Zgodzić się zatem należy, że stanowiskiem organu odwoławczego, że Stowarzyszenie nie jest stroną postępowania albowiem z treści decyzji organu I intonacji nie wynikają dla niego żadne uprawnienia ani obowiązki o charakterze prawnym.

Kodeks postępowania administracyjnego nie przyjmuje wąsko pojętej zasady skargowości i legitymację do wnoszenia środków zaskarżenia przyznaje nie tylko stronie ale i podmiotom na prawach strony, tj. organizacji społecznej i prokuratorowi. Możliwość udziału w postępowaniu administracyjnym organizacji społecznych uregulowana została w art. 31 kpa. Niemniej jednak regulacja zawarta w tym kodeksie nie stoi na przeszkodzie, aby w przepisach o charakterze materialnym wprowadzić możliwość udziału organizacji społecznych na nieco innych zasadach. Przykładem takiej szczególnej regulacji jest przepis art. 33 ustawy – Prawo ochrony środowiska, stosownie do którego organizacje ekologiczne, które uzasadniając to miejscem swojego działania, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa i złożyły uwagi lub wnioski w ramach tego postępowania, uczestniczą w tym postępowaniu. Udział organizacji ekologicznych w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych będzie więc zdeterminowany przez postanowienia art. 53 ustawy, przewidującego, że organ właściwy do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko". A contrario zatem w tych wszystkich sprawach, w których nie jest sporządzany raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko społeczeństwo nie uczestniczy, a więc i możliwość udziału organizacji ekologicznych w takim postępowaniu została wyłączona.

W sprawie niniejszej został sporządzony raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a zatem udział organizacji ekologicznej, jaką jest skarżące Stowarzyszenie był możliwy. Niemniej jednak aby być dopuszczonym do udziału skarżące Stowarzyszenie musiało wypełnić pozostałe wymogi określone w art. 33 ustawy, a mianowicie powinno wykazać, że:

- pozostaje to w zgodzie z zasięgiem terytorialnym jej działalności,

- kategoria sprawy została zaliczona do wymagającej udziału społeczeństwa (powyżej wykazano, że sprawa niniejszej zalicza się do tej kategorii),

- organizacja zgłosiła chęć udziału w tym postępowaniu i złożyła uwagi lub wnioski, które będą stanowić potwierdzenie aktywnego udziału organizacji ekologicznej w postępowaniu.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że skarżące Stowarzyszenie nie spełniło warunków legitymujących go do brania udziału w postępowaniu na prawach strony, nie zgłosiło bowiem swojego udziału w sprawie, ani też nie złożyło w wyznaczonym terminie żadnych uwag ani wniosków świadczących o zaangażowaniu Stowarzyszenia w toczące się postępowanie. W tym miejscu zaznaczyć należy, że zgłoszenie udziału przez organizację ekologiczną w konkretnym postępowaniu ma ograniczenia czasowe i generalnie może to mieć miejsce na etapie postępowania przed organem I instancji a granicą poza którą organizacja ekologiczna nie będzie miała prawa zgłoszenia swojego udziału w postępowaniu jest upływ 21- dniowego terminu zakreślonego do zgłaszania uwag lub wniosków.

Skarżące Stowarzyszenie podniosło, że nie posiadając informacji o konkretnych postępowaniach prowadzonych przez Urząd Miejski w B. wymagających udziału społeczeństwa i związanych z zakresem działalności tej organizacji pismami kierowanymi do Urzędu od 7 marca 2006 roku zgłaszało chęć uczestniczenia we wszystkich postępowaniach administracyjnych prowadzonych przez Urząd, a dotyczących oceny oddziaływania inwestycji na środowisko. Zdaniem Stowarzyszenia nie zostało ono uznane za stronę postępowania z winy urzędu.

W ocenie Sądu, Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu toczącym się w sprawie niniejszej, nie z winy urzędu, lecz z własnej winy przejawiającej się w daleko posuniętym brakiem zorganizowanego, sprawnego i starannego działania. Wskazać należy, że w aktach administracyjnych organu I instancji znajdują się obwieszczenia o wszystkich etapach postępowania, dla których wymagane jest takie obwieszczenie wraz z informacją, że zostaną one wywieszone na tablicy ogłoszeń UM w B., w miejscu inwestycji oraz w Internecie. Brak jest natomiast jakiegokolwiek wniosku skarżącego Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie jak również jakichkolwiek uwag lub wniosków. O braku należytej staranności w działaniu Stowarzyszenia świadczy już sama treść pism składanych przez Stowarzyszenie, charakteryzująca się wielością i różnorodnością zarzutów bardzo często nie mających związku z konkretną sprawą.

Bez znaczenia w sprawie pozostaje podnoszony przez stronę skarżącą argument o zgłaszaniu od dnia 7 marca 2006 r. swego udziału we wszystkich postępowaniach toczących się w Urzędzie Miejskim w B., Wydziale Ochrony Środowiska i Gospodarki Komunalnej. Fakt składania takich zgłoszeń oraz brak postanowienia w przedmiocie odmowy dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie nie przesądza jeszcze tego, że brało ono udział w tym postępowaniu. Po pierwsze dlatego, że zgłoszenia te nie dotyczyły konkretnej sprawy a czysto hipotetycznych i abstrakcyjnych postępowań. Po wtóre dlatego, że nawet jeśli stowarzyszenie występowało o dopuszczenie do udziału w postępowaniu pierwszej instancji, nie czyni jeszcze z niego strony postępowania. Samo bowiem zgłoszenie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w trybie ustawy – Prawo ochrony środowiska, przy późniejszym biernym zachowaniu, nie stanowi podstaw do przyznania organizacji ekologicznej statusu jednego z uczestników postępowania.

Zasadnie zatem organ odwoławczy uznał również, że skarżące Stowarzyszenie nie mogło być uznane za podmiot na prawach strony, któremu przysługiwałoby prawo wniesienia odwołania od decyzji I instancji.

Marginalnie zaznaczyć należy, że z analizy akt administracyjnych bezsprzecznie wynika, że skarżące Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu toczącym się przed organem I instancji i jest to fakt przesądzający o legalności decyzji organu odwoławczego wydanej w przedmiocie umorzenia postępowania wszczętego na skutego odwołania wniesionego przez to Stowarzyszenie. Natomiast kwestia tego czy Stowarzyszenie nie brało udziału w postępowaniu na skutek własnych zaniedbań, czy tez na skutek pozbawienia go czynnego udziału w sprawie przez organ może być przedmiotem ustaleń odrębnego postępowania toczącego się w przedmiocie wznowienia postępowania przed organem I instancji.

Mając powyższe na uwadze Sąd skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). O wysokości kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, przyznanych ustanowionemu z urzędu radcy prawnemu, Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 250 w/w ustawy oraz przepisów § 2 ust. 3, § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349 ze zm.). Obejmują one opłatę ze czynności radcy prawnego w kwocie 240 zł powiększoną o należny podatek od towarów i usług, wyliczony według 22% stawki w kwocie 52,80 zł i opłatę skarbową w wysokości 17 zł.