Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1368/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 1949 nr 46 poz 339
law: Dekret z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego.
article: art. 75
journal: Dz.U. 1928 nr 36 poz 341
law: Rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnem.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Renata Czeluśniak (spr.) Sędziowie : WSA Mirosław Bator WSA Paweł Darmoń Protokolant : st. sekr. sądowy Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Skarbu Państwa- Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwo Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w N. z dnia 3 sierpnia 2015 r., znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia o przyjęciu na własność nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach w dniu 17 listopada 1954 r. znak: [...] orzekło o przejęciu na własność Państwa nieruchomości położonej w K., stanowiącej - w dacie przejęcia - własność P. B..

A. B., spadkobierca P. B., złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia z dnia 17 listopada 1954 r.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 29 maja 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa [...], [...], [...] i [...] (Dz. U. nr 46, poz. 339), stwierdziło nieważność orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 17 listopada 1954 r. znak: [...] dotyczącego przejęcia na własność Państwa nieruchomości położonej w K., stanowiącej - w dacie przejęcia - własność P. B..

W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że badanie zgodności z prawem weryfikowanego orzeczenia odbywa się w odniesieniu do stanu prawnego obowiązującego w dacie jego wydania, a materialną podstawę do oceny zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem stanowią przepisy art. 1 ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., na podstawie którego mogły być przejmowane w całości lub części nieruchomości położone w województwach [...], [...], [...] i [...] w obrębie pasa granicznego przewidzianego w rozporządzeniu Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 23 grudnia 1927 r. o granicach państwa (Dz. U. z 1927 r. nr 11, poz. 83) oraz w powiatach [...], [...] i [...] województwa [...] oraz [...] i [...] województwa [...], jeżeli nie pozostają w faktycznym władaniu właścicieli.

Kolegium powołało się na orzecznictwo sadów administracyjnych i stwierdziło, że w wyroku z dnia 23 listopada 1998 r. sygn. akt IV SA 2144/96 dotyczącym analogicznej sprawy NSA, powołując się na cytowany przepis art. 1 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r., stwierdził, że: "tak ukształtowana regulacja prawna powoduje, że rozstrzygające znaczenie dla oceny legalności kwestionowanego orzeczenia nacjonalizacyjnego ma to, czy rodzice skarżących faktycznie władali czy też nie przedmiotową nieruchomością, której ziemski charakter jest bezsporny i czy ewentualnie zamieszkiwali w miejscu położenia nieruchomości". Podobne stanowisko w takich samych sprawach NSA zajął w wyrokach: z dnia 12 czerwca 1995 r. sygn. akt II SA 225/94 i z dnia 4 stycznia 1994 r. sygn. akt II SA 1142/93.

W związku z powyższym Kolegium ustaliło, że w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 17 listopada 1954 r. P. B. wraz z rodziną zamieszkiwał poza powiatem [...], co wynikało z dokumentów zgromadzonych w aktach niniejszej sprawy (karta przesiedleńcza, dokumenty dotyczące własności gospodarstwa w powiecie G.). W tym zatem zakresie kwestionowane orzeczenie nie naruszyło obowiązującego - w dacie jego wydania - prawa.

Równocześnie Kolegium powołało się na orzecznictwo, w którym zarzuca się orzeczeniom analogicznym z orzeczeniem będącym przedmiotem oceny w rozpatrywanej sprawie, brak oznaczenia przedmiotu, którego miałoby dotyczyć rozstrzygnięcie, co stanowi rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, bowiem uniemożliwiało ono uzyskanie przez osobę, której odjęto tym orzeczeniem tytuł własności - ekwiwalentu w postaci zarachowania wartości przejętych gruntów na poczet ceny nabycia innych gruntów rolnych zgodnie z art. 5 dekretu.

Uwzględniając stanowisko NSA przedstawione w uzasadnieniach tych wyroków, Kolegium stwierdziło, że brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskich, stanowiącego osnowę decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym, należy ocenić jako rażące naruszenie art. 1, art. 2, art. 3 tego dekretu. W przypadku bowiem decyzji wydawanych na mocy wymienionego dekretu oraz rozporządzenia - osnowa decyzji spełniająca wymagania cytowanego przepisu – winna, określając nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa - wskazywać dane tej nieruchomości obejmujące obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy granice te były zatarte - opis granic zespołu gruntów, składających się na tę nieruchomość, lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Brak określenia w osnowie decyzji przedmiotu przejęcia, zdaniem NSA, ocenić należy jako rażące naruszenie art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym, bowiem prowadziło ono do niewykonalności takiej decyzji i nie mogło być tytułem wykonawczym skierowanym na odebranie nieruchomości.

Równocześnie Kolegium doszło do przekonania, że kwestionowane orzeczenie nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, które wskazywałyby na konieczność wydania decyzji w trybie art. 158 § 2 w związku z art. 156 § 2 kpa. Nawet gdyby nieruchomość przejęta przez Państwo została następnie sprzedana lub oddana w użytkowanie wieczyste osobie trzeciej, to fakt ten nie może przesądzać o tym, że orzeczenie o przejęciu wywołało nieodwracalne skutki prawne.

Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy złożył Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], domagając się zmiany ww. decyzji poprzez jej uchylenie i nieuwzględnienie wniosku A. B.. Zarzucono, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 § 1 kpa, gdyż osnowa tej decyzji stanowiąca o ustaleniu prawa nie została sformułowana w taki sposób, aby możliwe było jej wykonanie. Ponadto podniesiono, że obecnie nieruchomość stanowi pięćdziesięcioletni las i podlega ustawie o lasach z 1991 r. i ustawie z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznego zasobów naturalnych kraju, które nie podlegają przekształceniom własnościowym. We wniosku zarzucono też naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa poprzez niepoczynienie ustaleń dotyczących przedmiotu postępowania, prowadzące do pominięcia całokształtu materiału dowodowego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 3 sierpnia 2015 r. znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa oraz art. 1 ww. dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym, utrzymało w mocy decyzję objętą wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Kolegium uznało, że opisana w decyzji z dnia 29 maja 2015 r. rażąca wada omawianego orzeczenia, a to: brak prawidłowego określenia przedmiotu przejęcia nieruchomości ziemskich, stanowiącego osnowę decyzji w rozumieniu art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o postępowaniu administracyjnym, ma przesądzające znaczenie dla uznania, że orzeczenie to dotknięte jest wadą nieważności wskazaną w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jako wydane z rażącym naruszeniem art. 75 tego rozporządzenia oraz art. 1, art. 2, art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa [...], [...], i [...]. Kolegium wskazało, że przepisy wykonawcze wydane na podstawie dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. jasno wskazywały, w jaki sposób ma być oznaczony w decyzji o przejęciu nieruchomości przedmiot takiej decyzji. W myśl § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany, w orzeczeniu należało przedmiot przejęcia wskazać poprzez wskazanie danych tej nieruchomości obejmujących obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy granice te były zatarte - opis granic zespołu gruntów, składających się na tę nieruchomość, lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Przepis art. 5 dekretu przyznawał właścicielom nieruchomości przejętych na własność Państwa w tym trybie uprawnienie do nabycia nieruchomości zamiennych, a na poczet ceny nabycia zaliczana była wartość nieruchomości przejętych (art. 7). Dla umożliwienia właścicielom realizowania tego uprawnienia niezbędne więc było wskazanie w orzeczeniach o przejęciu nieruchomości danych dotyczących tych nieruchomości poprzez podanie ich powierzchni.

Ustosunkowując się do zarzutu nieustalenia przedmiotu postępowania poprzez oznaczenie nieruchomości przejętej, Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych i stwierdziło, że skoro badane w postępowaniu nadzorczym orzeczenie w ogóle nie zawiera danych dotyczących poszczególnych przejmowanych nieruchomości od osób wymienionych w tym orzeczeniu, zamieszczając jedynie wzmiankę przy poszczególnych nazwiskach co do zabudowań, to niedopuszczalne jest stwierdzenie nieważności tego orzeczenia w części, której faktycznie w orzeczeniu tym nie ma. Ponadto niedopuszczalne jest dokonywanie uzupełnień czy uściśleń treści decyzji w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji, a naruszeniem granic wyznaczonych dla postępowania nieważnościowego byłoby wskazanie w motywach decyzji organu nadzorczego, jaka była powierzchnia nieruchomości ziemskiej i jaka część tej nieruchomości została przejęta.

W ocenie Kolegium skoro nie jest możliwe ustalenie, które działki objęte zostały zaskarżonym orzeczeniem - gdyż nie zostały w nim wymienione - to organ administracyjny nie może ustalać, jaka powinna być prawidłowa treść badanego orzeczenia i tym samym nie może stwierdzić, które konkretnie nieruchomości powinny być w nim wymienione. Ponadto, zdaniem Kolegium, nabycie własności przez Państwo z równoczesnym pozbawieniem własności dotychczasowego właściciela nieruchomości objętej orzeczeniem nie jest nieodwracalnym skutkiem prawnym, a wszelkie późniejsze zdarzenia, np. zbycie nieruchomości, nie należą do bezpośrednich skutków prawnych wywołanych poprzez przedmiotowe orzeczenie. Kolegium wyjaśniło, że stwierdzenie nieważności orzeczenia przejmującego na własność Państwa nieruchomości nie stanowi o przekształceniu własnościowym lasu państwowego, ale dotyczy wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, mocą którego nastąpiło nabycie własności przez Państwo (Skarb Państwa). Tym samym następcy prawni byłych właścicieli po wyeliminowaniu z obrotu prawnego aktu administracyjnego orzekającego o przejściu przedmiotowych nieruchomości na własność Państwa, mają roszczenia dotyczące tych nieruchomości, zaś roszczenia te zostały ograniczone w art. 7 ustawy o zachowaniu narodowego charakteru strategicznego zasobów naturalnych kraju.

Skargę na decyzję SKO w [...] z dnia 3 sierpnia 2015 r. wniósł Skarb Państwa Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...], zarzucając naruszenie:

1) art. 77 kpa, gdyż nie został ustalony przedmiot postępowania, a w szczególności oznaczenie nieruchomości, której właścicielami mieli być poprzednicy prawni wnioskodawcy;

2) art.107 § 1 kpa albowiem osnowa decyzji stanowiącej o ustaleniu prawa nie zawiera ścisłego określenia przedmiotu postępowania w sposób jasny i precyzyjny, a nawet pośrednio z uzasadnienia decyzji nie wynika o jaki grunt ma w danym przypadku chodzić;

3) art. 7 kpa, gdyż niepoczynienie ustaleń opisanych wyżej narusza interes społeczny, bo w takim interesie działa Nadleśnictwo w niniejszej sprawie, reprezentując Skarb Państwa;

4) art. 80 kpa albowiem orzeczenie zapadło z pominięciem całokształtu materiału dowodowego, a w szczególności oznaczenia przedmiotu postępowania w obecnej systematyce oznaczeń, jak też niezbadanie, czy P. B. w miejscu przesiedlenia uzyskał nieodpłatnie nieruchomość, co skutkowałoby tym, że Kolegium nie mogłoby uznać określenia przedmiotu przejęcia jako nieprawidłowy;

5) art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju;

6) § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określenia przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich.

W odpowiedzi na skargę SKO w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne nbaruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

Skarga jest niezasadna i podlega oddaleniu.

Odnośnie kwestii organu właściwego do rozpatrzenia wniosku o stwierdzenie nieważności inicjującego kontrolowane postępowanie administracyjne, wskazać należy, że dla WSA w Krakowie orzekającego w niniejszej sprawie wiążące jest stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 3 grudnia 2009 r. sygn. akt I OW 124/09, w którym NSA przesądził, że wniosek A. B. powinien zostać rozpatrzony przez SKO w [...], a nie przez Wojewodę [...]. W świetle art. 153 ppsa (ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądowym wiążą w danej sprawie sąd i organ administracyjny) rozstrzygnięcie zawarte w powołanym postanowieniu stanowi rozstrzygnięcie kwestii właściwości organów w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym.

Przechodząc do oceny prawidłowości rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności, zauważyć należy, że kwestie związane ze stwierdzeniem nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach były już przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie i Naczelny Sąd Administracyjny (np. sygn. akt II SA/Kr 1542/09, II SA/Kr 963/08, I OSK 775/09, II SA/Kr 1559/09, II SA/Kr 1542/09 oraz II SA/Kr 170/11). Podkreślić trzeba, że Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w powołanych orzeczeniach.

Za trafne Sąd uznał rozstrzygnięcie SKO w [...], iż w sprawie zachodziła przesłanka uzasadniająca stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 17 listopada 1954 r. z powodu rażącego naruszenia prawa, a mianowicie art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym (Dz. U. nr 36, poz. 341 ze zm.), art. 1, art. 2 i art. 3 dekretu z dnia 27 lipca 1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa [...], [...], [...] i [...] (Dz. U. nr 46, poz. 339) oraz § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany (Dz. U. nr 45, poz. 416).

Przywołany art. 75 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej o postępowaniu administracyjnym stanowił, że organ wydający decyzję winien zamieścić w niej osnowę rozstrzygnięcia, zaś osnowa decyzji (orzeczenia) wydana na podstawie dekretu powinna:

1) określać nieruchomość ziemską, do której tytuł prawny miał dany podmiot, który nie sprawował nad nią władztwa,

2) wskazywać dane tej nieruchomości, obejmujące obszar, numery ewidencyjne działek, granice, a gdy dane te były zatarte opis granic zespołu gruntów składających się na tę nieruchomość lub wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczały ten zespół gruntów.

W ocenie Sądu nie ulega wątpliwości, że orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z 17 listopada 1954 r. nie zawiera żadnych z tych oznaczeń. To zaś stoi w sprzeczności z jednoznaczną normą prawną zawartą art. 75 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 22 marca 1928 r. o postępowaniu administracyjnym i tym samym stanowi rażące naruszenie w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Ponadto w § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 16 września 1950 r. w sprawie sposobu określania przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskich w razie, gdy ich granice zostały zatarte, oraz trybu postępowania w przypadku, gdy właściciel nieruchomości jest nieznany nakazywał, aby w przypadku, gdy granice przejmowanych na własność Państwa nieruchomości ziemskie były zatarte, określenia przedmiotu nabycia na rzecz państwa własności dokonywano poprzez opis granic zespołu gruntów, składających się na te nieruchomości, lub przez wymienienie nieruchomości o ustalonych granicach, które bezpośrednio otaczają ten zespół gruntów. Oznacza to, że nawet wówczas, gdyby nabywane w tym trybie na rzecz Państwa (Skarbu Państwa) nieruchomości nie miały wyraźnie określonych granic, orzeczenie właściwego organu nie mogło nie określać takich nieruchomości. W tej zaś sprawie nie ulega żadnej wątpliwości, że w orzeczeniu Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia z 17 listopada 1954 r. nie wskazano w ogóle na jakiekolwiek nieruchomości P. B., a taki obowiązek wynikał z powołanych przepisów i to nawet wówczas, gdyby nie dało się dokładnie ustalić ich granic. Tego rodzaju wada orzeczenia Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach nie tylko stanowiła rażące naruszenie prawa, ale także skutkowała tym, że orzeczenie w takiej formie było niewykonalne i nie powinno stanowić tytułu wykonawczego służącego do odjęcia własności nieruchomości.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi wskazujące na naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 kpa nie są zasadne. Podkreślić trzeba, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie stwierdzenia nieważności SKO w [...] nie było uprawnione do szczegółowego ustalania nieruchomości objętych kwestionowanym orzeczeniem Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach. Tego rodzaju ustalenia prowadziłyby bowiem w istocie do ponownego rozstrzygania sprawy zakończonej ostatecznym rozstrzygnięciem organu administracji. W kontrolowanym postępowaniu zadaniem SKO w [...] było natomiast zbadanie, czy orzeczenie objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności rzeczywiście zawiera wady stanowiące podstawę do stwierdzenia nieważności. Sąd uznał, że Kolegium w sposób prawidłowy zbadało, czy w sprawie zachodziły przesłanki nieważnościowe. Skoro zaś kwestionowane orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach nie określało nieruchomości przejętych przez Państwo, to taka wada orzeczenia wydanego 17 listopada 1954 r. nie mogła zostać usunięta na mocy czynności wyjaśniających podjętych przez SKO w [...] w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym po upływie ponad półwieku od wydania kwestionowanego orzeczenia. Ponownie podkreślić należy, że w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności bada się jedynie, czy w dacie podjęcia danej decyzji nie doszło do naruszenia prawa określonego w art. 156 kpa, a merytoryczne badanie sprawy jest niedopuszczalne. W kontrolowanym postępowaniu Kolegium, zdaniem Sądu, poczyniło wszystkie niezbędne ustalenia potrzebne do oceny tego, czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w Gorlicach z dnia 17 listopada 1954 r. dotknięte było wadą nieważności i na tej podstawie Kolegium wydało decyzję, której rozstrzygnięcie jest jednoznaczne, a uzasadnienie pozwala na zapoznanie się z motywami, którymi kierował się organ. Dlatego za niezasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 107 § 1 kpa. W konsekwencji za nietrafny uznać należało zarzut naruszenia interesu społecznego. Zwrócić też należy uwagę, że przepisy kpa nie przewidują możliwości odmowy stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej z powołaniem się na interes społeczny.

Sąd nie podzielił też stanowiska strony skarżącej, że przepisy ustawy z dnia 6 lipca 2001 r. o zachowaniu narodowego charakteru strategicznych zasobów naturalnych kraju wywołały nieodwracalny skutek. Wyjaśnić trzeba, że nieodwracalny skutek prawny musi wynikać z treści samej decyzji, a nie późniejszej ustawy. Zatem treść art. 7 powołanej ustawy nie uniemożliwia stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego, ponieważ stwierdzenie nieważności wywłaszczającego orzeczenia nie stanowi o przekształceniu własnościowym lasu państwowego, a dotyczy tylko wyeliminowania z obrotu prawnego wadliwego aktu administracyjnego. Nieodwracalne skutki prawne, o jakich mowa w art. 156 § 2 kpa, to takie, których wystąpienia nie może anulować organ administracji w ramach służących mu kompetencji, przy czym chodzi tu o skutki, które wywołało orzeczenie dotknięte wadą nieważności. W uchwale z dnia 20 marca 2000 r. sygn. akt OPS 14/99 Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nieodwracalność skutku prawnego nie polega na tym, że w wyniku stwierdzenia nieważności następuje przywrócenie stanu prawnego istniejącego poprzednio, bowiem nie idzie o odwrócenie wszystkich skutków prawnych, a tylko takich, które wywołała sama nieważna decyzja. Z akt sprawy nie wynika, aby orzeczenie z 1954 r. wywołało skutki inne aniżeli te, że nieruchomość P. B. przeszła na własność Państwa, zatem aby organy administracji w ramach swoich kompetencji i uprawnień nie mogły ich przezwyciężyć.

Mając na uwadze powyższe, dokonana przez Sąd kontrola nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo i dlatego należało oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.