Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1103/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 par. 1, art. 33 okt 5
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Elwira Brychcy (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 marca 2018 r. sprawy ze skargi K. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 28 września 2017 roku nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. na podstawie art. 34 § 4 w związku z art. 33 § 1 pkt 5 oraz art. 20 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1201, dalej: upea) oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2017 r., poz. 1257, dalej: Kpa) po rozpatrzeniu zarzutu przeciwko prowadzeniu egzekucji zobowiązanego K. J., orzekł :

nie dopuścić zgłoszonego zarzutu przeciwko prowadzeniu wszczętej w dniu 10 sierpnia 2017r. tytułem wykonawczym TW-2 nr [...] egzekucji przez zobowiązanego - K. J.,

W uzasadnieniu organ podał, że decyzją z dnia 30 marca 2016 r. (znak: [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] nakazał Panu K. J. rozbiórkę części stacji [...], tj.: zbiornika gazu płynnego i urządzeń "stacji napełniania samochodów gazem propan-butan: urządzenia dystrybucyjnego - odmierzacza paliw i pompy ssąco-tłoczącej z zabudową, na terenie posesji w C. przy ul. [...], dz. nr [...] i [...]. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu 25 lipca 2016 r.

Kontrola przeprowadzona w dniu 04 lipca 2017 r. przez pracowników Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wykazała, że część stacji [...], tj. zbiornik gazu płynnego i urządzenia stacji napełniania samochodów gazem propan-butan: urządzenia dystrybucyjne - odmierzacz paliw i pompa na terenie posesji w C. przy ul. [...], dz. nr [...] i [...], objęta nakazem rozbiórki, wynikającym z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 30 marca 2016, znak: [...] nie została rozebrana.

Powyższe wyniki z kontroli oraz brak informacji od zobowiązanego zadecydowały o tym, że dnia 10 sierpnia 2017 r. przeciwko zobowiązanemu - K. J. wszczęto postępowanie egzekucyjne przez wystawienie tytułu wykonawczego TW-2 nr- [...] oraz zastosowano przeciwko niemu środek egzekucyjny w postaci grzywny w celu przymuszenia (postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia 10 sierpnia 2017 r., znak: [...] [...]).

W dniu 22 sierpnia 2017 r. wpłynęło pismo radcy prawnego J. G., reprezentującego K. J. z informacją o przedłożeniu zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz zażalenia na postanowienie PINB [...] . Oba pisma datowane z dnia 17 sierpnia 2017 r. z załączonym odpisem pełnomocnictwa.

Pełnomocnik zobowiązanego w zarzutach z dnia 17 sierpnia 2017 r. podnosi, że "zobowiązanie będące przedmiotem ww. postępowania egzekucyjnego nie może zostać wykonane z uwagi na fakt, iż K. J. jest współwłaścicielem stacji [...] do części której skierowana jest egzekucja. Jako współwłaściciel nie jest upoważniony do samodzielnego podejmowania decyzji co do wykonania części obowiązków wynikających z treści tytułu wykonawczego." Wnoszący podnosi zatem, że w przedmiotowej sprawie zachodzi sytuacja opisana w art. 33 § 1 pkt upea, tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Wobec tego wnoszący zarzuty wnosi o umorzenie ww postępowania egzekucyjnego, ewentualnie jego zawieszenia na podstawie art. 56 § 1 pkt 5 ww ustawy.

W ocenie organu podnoszona przez pełnomocnika zobowiązanego przeszkoda w postaci współwłasności nieruchomości nie stanowi podstawy do umorzenia, ani zawieszenia postępowania egzekucyjnego. Nieruchomość, na której usytuowany został przedmiot, objęty nakazem rozbiórki stanowi własność innej osoby, ale już sam przedmiot rozbiórki - nie. Adresatem rozbiórki jest K. J. i to on jest osobą zobowiązaną do wykonania powyższego nakazu. Tutejszemu organowi nie są znane inne obiektywne przeszkody, które uniemożliwiałyby wykonanie nakazu rozbiórki. Teren, na którym usytuowana jest stacja [...] jest dostępny dla Pana K. J., a zdaniem organu właściciel działki [...] nie będzie utrudniał wykonania nakazu rozbiórki. Świadczy o tym pismo, które Pan C. G. przesłał do tutejszego Inspektoratu, w którym żąda wszczęcia przeciwko zobowiązanemu postępowania egzekucyjnego. Z powyższego pisma nie wynika, by Pan C. G., jako właściciel działki o nr ewid. [...] działał w kierunku uniemożliwiającym wykonanie obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 33 § 1 pkt 5), na które powołuje się wnoszący zarzuty.

Wobec tak poczynionych ustaleń organ uznał, że aby powoływać się na zarzut niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym należy powoływać się na niewykonalność obiektywną, na którą nie ma wpływu zobowiązany.

Podobnie, organ nie znajduje przesłanek do zawieszenia postępowania egzekucyjnego, na które powołuje się pełnomocnik. Art. 56 § 1 pkt 5 wskazuje, że postępowanie egzekucyjne ulega zawieszeniu w całości lub w części w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Tutejszy organ nie znajduje innych przypadków, dających podstawę do zawieszenia postępowania.

Analizując dotychczas zgromadzony materiał organ stwierdza, że żaden zarzut wymieniony w art. 33 w/cyt ustawy nie daje podstawy do umorzenia postępowania egzekucyjnego, a także zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego.

Zażalenie na postanowienie w sprawie zarzutów, wniósł K. J. - reprezentowany przez radcę prawnego wskazując, iż doszło do sytuacji przewidzianej w art. 33 pkt 5 upea (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym upea).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 28 września 2017 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 kpa utrzymał w mocy postanowienie PINB.

W uzasadnieniu na wstępie podano, że przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego jest ocena prawidłowości wydanego przez PINB [...] postanowienia z dnia 28.08.2017r., znak: [...] o nie dopuszczeniu zarzutu Pana K. J. przeciwko prowadzeniu wszczętej w dniu 10.08.2017r. tytułem wykonawczym TW-2 nr [...] egzekucji administracyjnej.

Jako podstawę zarzutu zobowiązany wskazuje art. 33 pkt 5 upea., tj. niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zdaniem Pana K. J. jest on tylko współwłaścicielem działki nr [...], na której umiejscowiona jest stacja [...]. Nie jest zatem uprawniony do samodzielnego podejmowania decyzji co do której kierowana jest egzekucja administracyjna.

Odnosząc się do powyższego organ odwoławczy wyjaśnił, iż niewykonalność obowiązku niepieniężnego musi mieć charakter obiektywny. Obowiązek taki musi być niemożliwy do wykonania, nawet przy uwzględnieniu aktualnych osiągnięć wiedzy i techniki. "O niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można bowiem mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Zatem dopóki decyzja rozbiórkowa pozostaje w obrocie prawnym przysługuje jej przymiot zgodności z prawem. W konsekwencji, skoro adresatem tej decyzji jest wyłącznie podmiot skarżący, to organ egzekucyjny nie miał podstaw prawnych ku temu, aby inaczej wyznaczyć krąg osób zobowiązanych na podstawie tej decyzji do wykonania określonego w niej obowiązku. Nadto niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym oznacza, że istnieją trwałe, niezależne od zobowiązanego przyczyny, o charakterze prawnym lub faktycznym, uniemożliwiające w sposób nieusuwalny jego wykonanie. O niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym można mówić, gdy jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Przesłanką uznania obowiązku za niewykonalny nie mogą być zatem trudności w jego wykonaniu, i to niezależnie od tego, czy podłoże tych trudności ma charakter techniczny, ekonomiczny łub prawny oraz czy wiąże się z bojkotem samych adresatów egzekwowanej decyzji lub innych osób zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy. Okoliczność braku dysponowania wyłącznym tytułem własności do obiektu budowlanego, objętego w części nakazem rozbiórki, nie oznacza niewykonalności tego obowiązku, a jedynie konieczność podjęcia przez zobowiązanego odpowiednich działań prawnych i faktycznych w kierunku wykonania nałożonego na niego obowiązku, które w jego przekonaniu mogą być utożsamiane z trudnościami, które z obiektywnego punktu widzenia mają charakter wyłącznie subiektywny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22.03.2017r.,sygn. akt II OSK 1829/15).

Zatem zarzut zobowiązanego oparty na przesłance z art. 33 § 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest nieuzasadniony. Na koniec [...]WINB podkreśla, że w toku niniejszego postępowania administracyjnego rozpoznaje tylko zgłoszony zarzut oparty na ww. przesłance związanej z niewykonalnością obowiązku o charakterze niepieniężnym, a nie wszystkie inne zawarte w art. 33 cyt. ustawy.

Skargę do Sądu złożył K. J. domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i zwrotu kosztów postępowania. Skarżący podtrzymał swoje dotychczasowe twierdzenia, a nadto wskazał, że organ nie dokonał oceny prawidłowości prowadzonego postępowania egzekucyjnego , ponieważ dokonując kontroli nałożonej grzywny w celu przymuszenia WINB doszedł do przekonania, że tytuł wykonawczy został nieprawidłowo wypełniony i prowadzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie błędnie wystawionego tytułu wykonawczego nie może być prowadzone.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasową argumentacje

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem kontroli sądowej jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora nadzoru Budowlanego i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego [...] w przedmiocie odmowy uwzględnienia zarzutu zobowiązanego do wykonania nakazu rozbiórki z tej racji, że zobowiązany jest jedynie współwłaścicielem stacji [...] do części której skierowana jest egzekucja. W kontekście przedmiotu postępowania poddanego sądowej kontroli podkreślenia wymaga, że podstawą zarzutu mogą być wyłącznie okoliczności wymienione w art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. - Dz. U. z 2017. 1201 j.t ) - dalej: u.p.e.a.. Ponadto, zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że zobowiązany może po upływie tego terminu sprzeciwiać się prowadzeniu egzekucji, zgłaszając żądanie umorzenia postępowania (art. 59 § 4 u.p.e.a.) oraz przedstawiając dowody stwierdzające wykonanie, umorzenie, wygaśnięcie lub nieistnienie obowiązku, odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.). Zobowiązany nie może jednak po upływie terminu do wniesienia zarzutów uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy, gdyż zarzuty takie są spóźnione i nie podlegają rozpatrzeniu. Zobowiązany nie może także zgłosić nowych podstaw zarzutów w toku postępowania w sprawie stanowiska wierzyciela wobec zarzutów oraz ewentualnego postępowania zażaleniowego, nawet jeżeli "nowe" podstawy zarzutu nie mogły być zgłoszone w terminie, w tym czasie bowiem jeszcze nie istniały (por. P. Pietrasz, Komentarz do art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. LEX wersja elektroniczna, stan prawny na dzień 1 lipca 2015 r. oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 marca 2005 r., III SA/Wa 2485/04, LEX nr 831889). Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do rozpatrywania zarzutów zgłoszonych po raz pierwszy przez zobowiązanego w postępowaniu przed tym sądem (wyrok NSA OZ w Lublinie z dnia 3 grudnia 1997 r., I SA/Lu 1246/96, LEX nr 35893).

Mając na uwadze przedstawione wyjaśnienia, wskazać należy, że zarzut sformułowany po raz pierwszy w skardze do sądu o nieprawidłowo wystawionym tytule wykonawczym nie może być podstawą do wzruszenia wydanych przez organ postanowień odmawiających uwzględnienia zarzutu zgłoszonego przed tym organem.

Przechodząc do oceny zgłoszonego w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu przypomnieć należy, że podniesione przez skarżącego zarzuty i argumenty opierają się na stanowisku, że nie może on dokonać nakazanej rozbiórki z uwagi na brak zgody współwłaściciela nieruchomości oraz, że nie istnieje żadne orzeczenie administracyjne, które taką rozbiórkę współwłaścicielowi by nakazywało.

Tak sformułowany przez skarżącego zarzut w istocie odnosi się do zasadności orzeczonego nakazu rozbiórki. Podnosi on bowiem błędne określenie osoby zobowiązanej, co doprowadziło jego zdaniem m.in. do niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym oraz stanowi podstawę pozostałych zarzutów wymienionych w skardze.

Zarzuty te są niezasadne. Jak wynika z treści art. 29 § 1 ustawy organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Reguła określona w tym przepisie jest jedną z fundamentalnych zasad postępowania egzekucyjnego, zgodnie z którą organ egzekucyjny nie może badać sprawy od strony merytorycznej, bo ten zakres obejmowało już wcześniej prowadzone postępowanie administracyjne, które zostało ostatecznie zakończone. Strona w tamtym postępowaniu mogła i była uprawniona do podważania zasadności nałożonego na nią obowiązku. Zasada ta wynika z samej istoty postępowania egzekucyjnego, które ma na celu doprowadzenie do realizacji nałożonego obowiązku ostateczną decyzją administracyjną, który nie jest wykonywany dobrowolnie przez zobowiązanego. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ nie może zatem kwestionować zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej – podjętej w ramach innego postępowania.

W niniejszej sprawie postępowanie egzekucyjne prowadzone jest przeciwko skarżącemu, który w tytule wykonawczym określony został jako zobowiązany, w oparciu o decyzję administracyjną nakładającą na niego obowiązek rozbiórki, potwierdzoną wyrokiem z dnia 25 stycznia 2017 w sprawie II SA/Po [...] oddalił skargę na decyzję orzekającą rozbiórkę. r. Zatem podnoszone przez skarżącego okoliczności związane z brakiem zgody współwłaściciela nie mogły, z uwagi na treść art. 29 § 1 ustawy, być rozstrzygane ani przez organy egzekucyjne ani przez Sąd w niniejszej sprawie. W tym stanie rzeczy wskazywany w tym zakresie zarzut braku wymagalności rozbiórki z powodu braku zgody współwłaściciela (art. 33 pkt 2) uznać należy za całkowicie bezzasadny.

Również wskazywany z tego powodu (brak zgody współwłaściciela) zarzut niewykonalności decyzji (art. 33 pkt 5) uznać należy za bezzasadny. Sąd podziela reprezentowany w orzecznictwie pogląd, że przyczyny braku możliwości wykonania obowiązku powinny istnieć niezależnie od podmiotu zobowiązanego oraz mieć charakter trwały. Przyjąć zatem należy, że obowiązek jest niewykonalny z przyczyn faktycznych, jeżeli nie istnieją techniczne możliwości jego realizacji. Chodzi w tym miejscu o sytuację, w której w świetle aktualnego stanu wiedzy i techniki nikt nie może wykonać obowiązku. Będący przedmiotem przymusowego wykonania obowiązek wynika z decyzji administracyjnej. Dopóki decyzja ta nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego strona zobowiązana musi dostosować się do nałożonego nakazu. Powoływanie się na brak zgody współwłaściciela nie stanowi żadnej przeszkody do jej wykonania.

Reasumując powyższe rozważania stwierdzić należy, że organy obu instancji słusznie uznały zarzuty wniesione przez zobowiązanego za bezzasadne i stanowisko swe w tym zakresie trafnie uzasadniły. Brak zatem było przesłanek przemawiających za oddaleniem skargi, czego domagał się skarżący. Podjęte przez niego działania mające na celu uchylenie się od wykonania nałożonego ostateczną decyzją administracyjną obowiązku rozbiórki samowolnie wybudowanych obiektów budowlanych, oparte na opisanych zarzutach, nie mogą zostać uznane za skuteczne.

W niniejszej sprawie nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 7 i 77 § 1 K.p.a.). Ocena ta nie nosi zaś cech dowolności (art. 80 K.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 K.p.a. w postanowieniu zawarto podstawowe jego elementy, wskazano także uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadniono stanowisko organu oraz wyjaśniono podstawy prawne rozstrzygnięcia z przytoczeniem przepisów prawa, ustosunkowano się także do zarzutów skarżącego.

Konkludując skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2017 poz.1369 ze zm ) orzekł o oddaleniu skargi.