Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 1400/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-04-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 35a ust.1 pkt 7, art. 10e
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1,
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 200, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Chybicki Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska Sędzia WSA Hanna Raszkowska (spr.) Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2016 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie dofinansowania do uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 240 zł (dwieście czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 30 czerwca 2015 r. Dyrektor Miejskiego Zespołu Ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w "[...]"odmówiła "[...]" dofinansowania ze środków PFRON pobytu na turnusie rehabilitacyjnym w 2015 r. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia podała przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: ustawy o rehabilitacji, rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U.

z 2007 r. Nr 230, poz. 1694) dalej: rozporządzenie w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, uchwałę Nr VI/37/15 Rady Miasta "[...]"z dnia 25 lutego 2015 r. w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki PFRON przyznanych na realizację zadań ustawowych z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w 2015 roku.

W uzasadnieniu wskazano, że "[...]" w dniu 2 stycznia 2015 r. wystąpiła do Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w "[...]"z wnioskiem o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym (w lipcu 2015 r.). Do wniosku załączyła oświadczenie o wysokości dochodu wraz z informacją o liczbie osób w gospodarstwie domowym, kopię orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (orzeczonym na stałe), wniosek lekarza o skierowanie na turnus rehabilitacyjny oraz kserokopię decyzji o waloryzacji emerytury z ZUS.

Wyjaśniono, iż Miejski Zespół ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w "[...]", rozpatrując wniosek przy udziale zatrudnionego specjalisty ds. społecznych stwierdził, iż spełnia on wszystkie wymogi określone w ustawie o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz jest zgodny z warunkami, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o takie dofinansowanie, a wynikającymi z § 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r., a przeciętny miesięczny dochód wnioskodawczyni nie przekracza kryterium dochodowego branego pod uwagę w czasie rozpatrywania wniosków. Wyjaśniono, iż lekarz medycyny rodzinnej, wydający zaświadczenie z dnia 18 grudnia 2014 r. skierował "[...]"na turnus rehabilitacyjny z rozpoznaniem schorzenia narządu ruchu i słuchu bez konieczności opiekuna na turnusie. Ustalono, iż "[...]" korzystała dwukrotnie z dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w 2004 i 2005 r. Organ wyjaśnił, iż pomimo spełnienia przez "[...]"warunków do dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego brak jest możliwości jego przyznania, bowiem Miasto "[...]"otrzymało na realizację w 2015 r. wszystkich zadań z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej limit środków z Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w łącznej wysokości 3 705 140 zł. Otrzymane środki są dalece niewystarczające na zaspokojenie wszystkich potrzeb niepełnosprawnych mieszkańców "[...]". Rada Miasta "[...]"w dniu 25 lutego 2015 r. podjęła uchwałę nr VI/37/15 w sprawie określenia zadań, na które przeznacza się środki PFRON przyznane na realizację zadań ustawowych z zakresu rehabilitacji zawodowej i społecznej osób niepełnosprawnych w 2015 r. Uchwała określa również wysokość środków przeznaczonych z Funduszu na poszczególne zadania. Na dofinansowanie turnusów rehabilitacyjnych przeznaczono kwotę 300 000 zł. Organ podkreślił, że PFRON jest funduszem celowym i dofinansowania z tego funduszu nie są obligatoryjne. Jeżeli środków jest zbyt mało to zgodnie z § 6 ust. 3 rozporządzenia można obniżyć wysokość dofinansowania o 20% aby jak najwięcej osób mogło z niego skorzystać. Organ wyjaśnił, iż wykorzystał tę możliwość i obniżył wysokość kwot o dozwolony procent. Jednak kwota 300 000 zł i tak była zbyt mała na pozytywne rozpatrzenie wszystkich złożonych wniosków o dofinansowanie turnusów (w liczbie 695). Kwota ta wystarczyła na priorytetowe, zgodnie z § 15 ust. 12 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, pozytywne rozpatrzenie wniosków 125 dzieci i młodzieży uczącej się (do 24 roku życia), następnie wniosków osób z orzeczonym stopniem niepełnosprawności z zastrzeżeniem, iż miały to być osoby, które jeszcze nigdy nie korzystały z takiego dofinansowania oraz na końcu dofinansowano turnusy osobom z orzeczonym stopniem umiarkowanym, które też nigdy nie korzystały z takiej formy rehabilitacji. Wnioski te rozpatrywano aż do wyczerpania przeznaczonej na ten cel kwoty 300 000 zł. Zabrakło środków finansowych na dofinansowanie turnusów dla 123 osób z orzeczonym stopniem umiarkowanym, które jeszcze nigdy z tego nie korzystały i stanowiły tzw. listę rezerwową. Osoby te mogły otrzymać dofinansowanie w przypadku rezygnacji innej osoby, której takie dofinansowanie zostało przyznane. Organ dodał, że nie rozpatrzono pozytywnie 465 wniosków z powodu braku środków, w tym 338 osób, które przynajmniej raz otrzymały dofinansowanie ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła "[...]", w którym wyraziła swoje

niezadowolenie z takiego rozstrzygnięcia i zakwestionowała jego prawidłowość polegającą na naruszeniu:

1) przepisów prawa materialnego:

-art. 10 e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji w zw. z § 4 ust 1,

§ 5 ust 11-13 i § 6 ust 3 rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych poprzez ich

niezastosowanie, w sytuacji gdy spełnione zostały wszystkie warunki konieczne do

otrzymania dofinansowania, art. 10d ust 8 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na ustaleniu przez organ własnych preferencji przy przyznawaniu dofinansowania, nie znajdujących oparcia w przepisach powszechnie

obowiązujących;

-art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez wprowadzanie dyskryminujących kryteriów rozpatrywania wniosków osób niepełnosprawnych, ubiegających się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych;

-art. 68 Konstytucji RP oraz art. 26 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej

poprzez bezpodstawną odmowę przyznania dofinansowania pomimo spełniania kryteriów określonych w przepisach powszechnie obowiązujących.

2) prawa procesowego:

-art. 107 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przejawiające się w braku powołania się osoby podpisującej akt administracyjny na upoważnienie organu, tj. Prezydenta Olsztyna do wydawania decyzji administracyjnych, braku oznaczenia organu administracji publicznej w skarżonej decyzji, błędnym pouczeniu o trybie wniesienia odwołania

- art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 10 rozporządzenia poprzez niewskazanie w decyzji imienia i nazwiska specjalisty do spraw społecznych, który brał udział w rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie

-art. 107 § 2 k.p.a. w zw. z § 5 ust. 15 pkt 1 rozporządzenia przejawiające się w niepodaniu numeru PESEL albo numeru dokumentu tożsamości adresata rozstrzygnięcia

- art. 66 § 1-3 Kpa poprzez nieprowadzenie obligatoryjnej metryki sprawy wskazującej wszystkie osoby, które uczestniczyły w podejmowaniu czynności w postępowaniu administracyjnym oraz określającej wszystkie podejmowane przez te osoby czynności

W oparciu o powyższe wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie

reformacyjne o przyznaniu dofinansowania w wysokości 876,00 zł. W uzasadnieniu swojego odwołania strona szeroko odniosła się do przedstawionych na wstępie zarzutów.

Decyzją z dnia 16 października 2015 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w "[...]"utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Decyzja ta wydana została na podstawie art. 35 a ust. 1 pkt 7 a oraz 10e ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.),

W uzasadnieniu SKO przeanalizowało przepisy będące podstawą rozstrzygnięcia i dodało, że w okolicznościach przedmiotowej sprawy zainteresowana oświadczyła, iż ostatni raz korzystała z dofinansowania w 2005 r. Podzieliło stanowisko wyrażone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, w wyroku z dnia 24 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Ol 842/11, że o dofinansowanie ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych może ubiegać się każda osoba niepełnosprawna i to niezależnie od stopnia niepełnosprawności. Sam fakt posiadania przez osobę ubiegającą się o takie dofinansowanie orzeczenia o niepełnosprawności stawia ją w szerokim kręgu osób uprawnionych, a fakt, że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację tych zadań powoduje, że winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych a rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. W związku z tym rozmiar dofinansowania będzie zawsze przedmiotem uznania organu.

Organ podkreślił, że swobodne uznanie administracyjne, nie oznacza, iż decyzje mogą być wydawane w sposób całkowicie dowolny. Związanie przepisami prawa materialnego oraz przepisami procedury administracyjnej zobowiązuje do podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego. wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania całego materiału dowodowego oraz wszechstronnego i wnikliwego jego rozważenia. I tak w myśl wskazanych powyżej regulacji organy dokonując analizy wniosku "[...]" uwzględniły regulację § 5 ust. 12 rozporządzenia, z którego wynika, iż pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Z uwagi na dużą liczbę złożonych wniosków (695) organ skorzystał z dopuszczonej przepisami rozporządzenia możliwości obniżenia wysokości dofinansowania o 20% tak, aby więcej osób mogło skorzystać z pomocy. Jednakże nawet po obniżeniu wysokości dofinansowania przeznaczona na ten cel kwota 300 000 zł w 2015 r. nie była wystarczająca na objęcie pomocą wszystkich osób, które złożyły wnioski. Z kolei organ, działając w zakresie uznania administracyjnego, nie był władny do dowolnego i nieuzasadnionego żadnymi względami przyznania pomocy wybranym wnioskodawcom z pominięciem innych. SKO podało, że organ pierwszej instancji prawidłowo zastosował określone przepisami rozporządzenia przesłanki obniżenia wysokości dofinansowania o 20 % przy jednoczesnym uwzględnieniu pierwszeństwa osób wskazanych w § 5 ust. 12 rozporządzenia. Jednocześnie działając w ramach uznania administracyjnego i dążąc do tego, aby podjęte decyzje w sprawach wnioskodawców, których liczba przewyższała kwotę przeznaczoną na pomoc w 2015 r. przyjął i w pierwszej kolejności rozpatrzył wnioski 125 dzieci i młodzieży uczącej się (do 24 roku życia), następnie wnioski osób z orzeczonym znacznym stopniem niepełnosprawności, które jeszcze nigdy nie korzystały z takiego dofinansowania oraz na końcu osób z orzeczonym stopniem umiarkowanym, które również nigdy nie korzystały z takiej formy pomocy, przy czym wnioski rozpatrywano aż do wyczerpania przeznaczonej na ten cel kwoty 300 000 zł (zabrakło na dofinansowanie turnusów dla 123 osób z orzeczonym stopniem umiarkowanym, które jeszcze nigdy nie korzystały z tej formy pomocy). W tej sytuacji organ wziął pod uwagę zapis § 5 ust. 11 rozporządzenia, nakazujący uwzględnić na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim, bowiem osoby których wnioski uwzględniono jeszcze nigdy nie uzyskały formy pomocy polegającej na dofinansowaniu turnusu rehabilitacyjnego.

Bezsprzecznym jest - zdaniem SKO, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana. Nie ulega także wątpliwości, że organy pomocy społecznej nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Organ dodał, że z akt sprawy wynikało, iż "[...]" legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności i nie przekracza kryterium dochodowego, a także została skierowana na turnus rehabilitacyjny Jednakże korzystała ona dwukrotnie z dofinansowania do turnusu rehabilitacyjnego w 2004 i 2005 r. i z tego powodu odmówiono jej przyznania wnioskowanej pomocy, co z kolei mieści się w granicach uznania administracyjnego i nie stoi w sprzeczności ze wskazanymi regulacjami stanowiącymi zasadny przyznawania dofinansowania do turnusów rehabilitacyjnych osobom niepełnosprawnym.

Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu SKO stwierdziło, że fakt niepowołania się przez Dyrektor Miejskiego Zespołu ds. Rehabilitacji Zawodowej i Społecznej Osób Niepełnosprawnych w "[...]"na upoważnienie Prezydenta "[...]" nie oznacza, iż wskazana Dyrektor upoważnienia nie posiada. I tak dysponuje ona pełnomocnictwem z 16 sierpnia 2010 r. m.in. do podpisywania umów i realizacji zadań wynikających z art. 10a, 10b, 10c, 10e, 10f, 11,12, 12a, 13, 26, 35a, 35c, 36, 38, 40, 41 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych. W ocenie Kolegium w pojęciu realizacji zadań wynikających m.in. z art. 10e należy rozumieć powiadomienie w formie pisemnej wnioskodawcy o sposobie rozpoznania wniosku o dofinansowanie, o którym mowa w § 5 ust. 14 rozporządzenia. Zatem w ocenie Kolegium sam brak powołania się na upoważnienie, w sytuacji gdy wydający decyzje posiada stosowne pełnomocnictwo do działania, nie stanowi wady decyzji uzasadniającej jej uchylenie. Odnosząc się do zarzutu braku udziału specjalisty do spraw społecznych przy rozpatrywaniu wniosku, Kolegium podało, że z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że brał on udział w postępowaniu, co w ocenie Kolegium jest wystarczające i nie rodzi wątpliwości czy osoba taka rzeczywiście uczestniczyła w czynnościach. Niepodanie w decyzji organu numeru PESEL albo numeru dokumentu tożsamości stanowi naruszenie § 5 ust. 15 rozporządzenia, ale sama decyzja nie budzi wątpliwości w zakresie osoby jej adresata, a wada nie wpływa na konieczność jej uchylenia podobnie jak dla załatwienia sprawy nie ma znaczenia fakt nieprowadzenia metryki sprawy. Jednocześnie wskazano stronie, iż fakt, iż w poprzednich latach nie zostały rozdysponowane wszystkie środki z funduszu nie wpływa na sposób załatwienia wniosku w roku 2015.

W skardze na powyższą decyzję podniesiono:

- rażące naruszenie § 5 ust. 10 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych poprzez orzekanie przez organy obu instancji bez udziału pracownika socjalnego lub specjalisty do spraw społecznych; rażące naruszenie art. 110 K.p.a. poprzez niezwiązanie się Samorządowego Kolegium Odwoławczego w "[...]"przy orzekaniu w sprawie ozn. "[...]" treścią poprzedniej kasacyjnej decyzji tego samego organu z dnia 15 czerwca 2015 r., "[...]" wydanej w ramach kontroli instancyjnej w tej samej sprawie;

- rażącego naruszenia art. 27 § 1 in fine w zw. z art. 24 § 3 K.p.a. poprzez niewyłączenie z urzędu członka Samorządowego Kolegium Odwoławczego "[...]"- sprawozdawcy w sprawie - po wpływie do organu skargi na bezczynność (zawisłej przed WSA Olsztynie - sygn. akt II SAB/OI 65/15); naruszenia art. 10e ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia

997 r. o rehabilitacji) w zw. z § 4 ust. 1 i § 5 ust.11-13 rozporządzenia w zw. art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. - poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy skarżąca spełniła wszelkie warunki konieczne do otrzymania dofinansowania do udziału w turnusie rehabilitacyjnym ze środków PFRON, zaś organ pierwszej instancji w sposób dowolny i dyskryminujący uznał, że Skarżąca nie znalazła się w grupie osób traktowanych "priorytetowo" - ustalonej sprzecznie z przywołanymi wyżej przepisami ustawy o rehabilitacji i rozporządzenia; naruszenia konstytucyjnej zasady równości, wyrażonej w art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP - polegającego na jej niezastosowaniu wprowadzaniu dyskryminujących kryteriów rozpatrywania wniosków osób ubiegających się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusach rehabilitacyjnych - mimo, iż skarżąca posiada te same cechy relewantne (uznane za takie przez prawodawcę), co osoby, którym organ I instancji przyznał dofinansowanie;

- naruszenia art. 10d ust. a pkt 2 ustawy o rehabilitacji w zw. z § 6 ust. 3 rozporządzenia - przez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na zaaprobowaniu przez organ odwoławczy zastosowanych przez organ I instancji - bez upoważnienia ustawowego - własnych kryteriów preferencji przy przyznawaniu dofinansowania, nie znajdujących oparcia w przepisach powszechnie obowiązujących, a wręcz z nimi sprzecznych;

- naruszenia kodeksowej zasady zaufania strony do organów administracji, wyrażonej w art. 8 K.p.a., poprzez: utrzymanie w mocy przez organ odwoławczy orzeczenia organu I instancji sprzecznego z oceną prawną wyrażoną w ostatecznej decyzji SKO w Olsztynie z dnia 15 czerwca 2015 r., ozn. "[...]", wydanej po rozpatrzeniu poprzedniego odwołania Skarżącej w toku tego samego postępowania, wydanie przez organ odwoławczy decyzji sprzecznej z dotychczasową linią orzeczniczą organu w podobnych sprawach (m.in. decyzja ozn. "[...]" z dnia 17 kwietnia 2012 r.); podawanie przez organ I instancji w wydawanych w kolejnych latach "decyzjach" odmownych niezgodnych z prawdą przyczyn odmowy przyznania świadczenia, opisywanych jako "niewystarczający na zaspokojenie wszystkich potrzeb osób niepełnosprawnych limit środków z PFRON", podczas gdy z informacji tego Funduszu wynika, że ze środków przeznaczonych na ten cel dla mieszkańców "[...]" (miasta na prawach powiatu) w latach 2005-2014 niewykorzystano łącznie aż 230 024 zł, czyli 7,55% środków przyznanych, a więc kwoty zbliżonej do średniorocznych środków przeznaczanych na ten cel przez Radę Miasta "[...]";

- naruszenia zasady czynnego udziału strony w postępowaniu, zawartej w art. 10 K.p.a. przez niepowiadomienie strony przez organ odwoławczy przed wydaniem ostatecznej decyzji, iż zamierza zmienić swoje stanowisko, szeroko umotywowane w ostatecznej decyzji SKO w "[...]"z dnia 15 czerwca 2015 r., ozn. "[...]", co dałoby szansę Skarżącej na ustosunkowanie się, ewentualnie na przedstawienie nowych dowodów w sprawie;

-naruszenie zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 K.p.a. - poprzez niewyjaśnienie stronie, jakie wyższe względy uzasadniają odmowę przyznania świadczenia w ogóle, przy czym, jeśli organ przyjął (błędnie), że decyzja w tej sprawie jest uznaniowa, to powinien wyważyć interes społeczny i interes indywidualny, w tym interes Skarżącej;

-naruszenia kodeksowej zasady praworządności, wyrażonej w art. 6 K.p.a. - poprzez wykreowanie i stosowanie przez organ I instancji, zaakceptowanych przez organ odwoławczy, quasi podstaw prawnych, ustalających odmienne od wyrażonych w rozporządzeniu kryteria referencji - w postaci uchwał ciał doradczych, takich jak Miejska Społeczna Rada ds. Osób Niepełnosprawnych w "[...]", niemieszczących się w konstytucyjnym katalogu źródeł prawa (art. 87 ust. 1 i 2 Konstytucji RP); naruszenia art. 10d ust. 8 pkt 2 ustawy o rehabilitacji, dającego wyłącznie ministrowi uprawnienie do określania w drodze rozporządzenia "warunków, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie rehabilitacyjnym, trybu składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokości oraz sposobu przyznawania" tego dofinansowania, poprzez ustalenie przez organ I instancji zasad rozdziału środków contra legem i przyjęcie, że dofinansowanie do udziału w turnusie otrzymają "osoby niepełnosprawne, które nigdy jeszcze nie korzystały z takiego dofinansowania";

- naruszenie art. 6 K.p.a. i niedokonanie prawidłowej kontroli instancyjnej zaskarżonej decyzji organu I instancji - poprzez nieodniesienie się do licznych naruszeń procedury administracyjnej przez organ I instancji, w tym: brak reakcji na przetrzymywanie odwołania przez organ I instancji - znaczne przekroczenie terminu 7-dniowego, o którym mowa w art. 133 K.p.a., lekceważenie i aprobowanie przez organ odwoławczy faktu nieprowadzenia przez organ I instancji metryki sprawy, niepouczania lub błędnego pouczania stron o środkach odwoławczych, naruszania formy aktów administracyjnych poprzez niezamieszczanie w nich obowiązkowych elementów.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie - o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji; stwierdzenie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; zasądzenie od organu na rzecz Skarżącej kosztów postępowania, w, tym kosztów zastępstwa procesowego, podług norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jednocześnie w oparciu o art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

W ramach tej kognicji Sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu administracyjnego nie naruszono przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie zaś do treści art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jak też obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarga jest zasadna i zasługuje na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) oraz przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. Nr 230, poz. 1694 ze zm.).

W myśl art. 35a ust. 1 pkt 7a ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych dofinansowanie uczestnictwa osób niepełnosprawnych i ich opiekunów w turnusach rehabilitacyjnych należy do zadań powiatu. Natomiast szczegółowy tryb postępowania i zasady dofinansowania zostały określone w wydanym na podstawie tej ustawy rozporządzeniu Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz. U. Nr 230, poz. 1694 ze zm.).

Stosownie do art. 10e ust. 1 ustawy osoba niepełnosprawna może ubiegać się

o dofinansowanie ze środków Funduszu uczestnictwa w turnusie, jeżeli przeciętny miesięczny dochód, w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych, podzielony przez liczbę osób we wspólnym gospodarstwie domowym, obliczony za kwartał poprzedzający miesiąc złożenia wniosku, nie przekracza kwoty:

1) 50% przeciętnego wynagrodzenia na osobę we wspólnym gospodarstwie domowym;

2) 65% przeciętnego wynagrodzenia w przypadku osoby samotnej.

Zgodnie z delegacją ustawową (art. 10d ust. 8 ustawy) w § 4 ust. 1 powyższego rozporządzenia wskazano, iż osoba niepełnosprawna może ubiegać się o dofinansowanie, pod warunkiem, że:

1) została skierowana na turnus rehabilitacyjny na wniosek lekarza, pod którego opieką się znajduje;

2) w roku, w którym ubiega się o dofinansowanie, nie uzyskała na ten cel dofinansowania ze środków Funduszu;

3) weźmie udział w turnusie, który odbędzie się w ośrodku wpisanym do rejestru ośrodków, prowadzonego przez wojewodę, albo poza takim ośrodkiem, w przypadku gdy turnus jest organizowany w formie niestacjonarnej;

4) wybierze organizatora turnusu, który posiada wpis do rejestru organizatorów turnusów;

5) będzie uczestniczyła w zajęciach przewidzianych w programie turnusu, który wybrała;

6) nie będzie pełniła funkcji członka kadry na turnusie ani nie będzie opiekunem innego uczestnika tego turnusu;

7) złoży oświadczenie o wysokości dochodu obliczonego zgodnie z art. 10e

ust. 1 ustawy wraz z informacją o liczbie osób we wspólnym gospodarstwie domowym;

8) w przypadku turnusu, którego program przewiduje także zabiegi fizjoterapeutyczne, przedstawi podczas pierwszego badania lekarskiego na turnusie zaświadczenie lekarskie o aktualnym stanie zdrowia, w szczególności o chorobie zasadniczej, uczuleniach i przyjmowanych lekach.

Do wniosku o dofinansowanie dołącza się:

1) kopię orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub kopię orzeczenia, lub kopię wypisu z treści orzeczenia traktowanego na równi z tym orzeczeniem albo kopię orzeczenia o niepełnosprawności;

2) wniosek lekarza, pod którego opieką znajduje się osoba niepełnosprawna,

o skierowanie na turnus rehabilitacyjny (§ 4 ust. 5 w/w rozporządzenia).

Zgodnie natomiast z § 5 ust. 10 -12 rozporządzenia, w rozpatrywaniu wniosków

o dofinansowanie bierze udział pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych, oceniający sytuację społeczną osoby niepełnosprawnej, jej potrzeby w zakresie rozwijania umiejętności społecznych. Przy rozpatrywaniu wniosku o dofinansowanie bierze się pod uwagę stopień i rodzaj niepełnosprawności wnioskodawcy oraz wpływ niepełnosprawności na możliwość realizacji przez wnioskodawcę kontaktów społecznych w codziennym funkcjonowaniu, a także uwzględnia się na korzyść wnioskodawcy fakt niekorzystania z dofinansowania w roku poprzednim. Pierwszeństwo w uzyskaniu dofinansowania mają osoby niepełnosprawne, które posiadają orzeczenia o zaliczeniu do znacznego i umiarkowanego stopnia niepełnosprawności albo równoważne, osoby niepełnosprawne w wieku do 16 lat albo w wieku do 24 lat uczące się i niepracujące bez względu na stopień niepełnosprawności. Uzyskanie dofinansowania w danym roku nie wyklucza uzyskania dofinansowania w roku następnym (§ 5 ust. 13 rozporządzenia). Dodać należy, że zgodnie z art. 66a § 1-3 K.p.a. w aktach sprawy zakłada się metrykę akt wskazującą wszystkie osoby uczestniczące w podejmowaniu czynności oraz ich przebieg.

W okolicznościach przedmiotowej sprawy zainteresowana oświadczyła, iż ostatni raz korzystała z dofinansowania w 2005 r., a fakt ten oraz to, że organ nie posiadał środków finansowych na realizację wszystkich wniosków był podstawą odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia. Organy stwierdziły przy tym, że jest to wyłączna przyczyna odmowy, gdyż skarżąca spełnia pozostałe przesłanki do przyznania jej tego dofinansowania.

Podkreślić należy, że zarówno kryteria, na podstawie których przyznawane jest dofinansowanie, jak i możliwość ich obniżenia, są ściśle określone w obowiązujących przepisach, o czym stanowi § 5, w szczególności ust. 11, 12 rozporządzenia. Przepis ten został prawidłowo zastosowany przez organ rozstrzygający sprawę i należy zgodzić się ze stanowiskiem SKO wyrażonym w uzasadnieniu decyzji, że przyznana konkretna pomoc musi mieć pokrycie w środkach finansowych, gdyż w przeciwnym wypadku nie mogłaby zostać faktycznie zrealizowana a organy pomocy społecznej nie są w stanie zabezpieczyć wszystkich potrzeb osób ubiegających się o pomoc, jak również udzielać świadczeń w oczekiwanej przez te osoby wysokości.

Jest niewątpliwym , że organy administracyjne dysponują określonymi, przyznanymi w konkretnej wysokości funduszami na realizację zadań, w tym na zadania z § 4 rozporządzenia i winny rozdzielić je jak największej liczbie uprawnionych. Jest także niewątpliwym, że z różnym stopniem niepełnosprawności mogą wiązać się większe, czy mniejsze koszty turnusów rehabilitacyjnych i rzeczą organów jest dostosowanie środków do faktycznych potrzeb uprawnionych. Rozmiar dofinansowania będzie więc zawsze przedmiotem uznania organu (nie mającym nic wspólnego z dowolnością).

W powyższym zakresie SKO orzekało zgodnie z obowiązującymi przepisami, pominięto jednak inne ważne dla tej sprawy ustalenie a mianowicie zastosowania § 5 ust. 10 rozporządzenia. Zgodnie z tym przepisem, oceny sytuacji społecznej osoby niepełnosprawnej i jej potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych dokonuje pracownik socjalny lub specjalista do spraw społecznych. W przedłożonych Sądowi aktach administracyjnych nie ma dokumentu, z którego wynikałoby bezspornie, że powyższy wymóg został spełniony w kontrolowanym postępowaniu. Należy również zauważyć, że w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji nie odniesiono się w ogóle do wymienionych wyżej okoliczności faktycznych, to jest sytuacji społecznej skarżącej i jej potrzeb w zakresie rozwijania umiejętności społecznych, które powinny być ocenione przez pracownika socjalnego lub specjalistę do spraw społecznych. Wobec tego, samo podanie w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, że wniosek skarżącej został rozpoznany przy udziale zatrudnionego specjalisty do spraw społecznych, bez wskazania nawet danych tej osoby, należy uznać za niewystarczające. W tych okolicznościach zasadnie skarżąca wskazała, że prowadzona zgodnie z art. 66a K.p.a. metryka sprawy pozwoliłaby na usunięcie tych wątpliwości.

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy ani treść uzasadnienia decyzji, ani dokumenty znajdujące się w aktach sprawy nie pozwalają na ocenę, że wniosek skarżącej został rozpoznany zgodnie z cytowanymi wyżej przepisami prawa, w szczególności, że zbadano wszystkie obligatoryjne przesłanki warunkujące przyznanie przedmiotowego dofinansowania. W konsekwencji, wątpliwości co do udziału przy rozpoznawaniu wniosku skarżącej specjalisty do spraw społecznych oraz brak metryki sprawy, uznane przez organ odwoławczy za nieistotne uchybienia postępowania, należało ocenić za naruszenia przepisów, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W związku z tym przyjąć należy, że organy administracji odmawiając dofinansowania turnusu nie wyjaśniły dostatecznie stanu faktycznego sprawy, gdyż przesłanki z § 5 ust. 10 rozporządzenia, w sytuacji rozpatrywania wniosku o pomoc z PFRON i zarzutów skarżącej winny być obligatoryjnie wzięte pod uwagę a ich spełnienie nie zostało wykazane przez organ.

Pozostałe zarzuty podniesione przez skarżącą nie są podstawą do uchylenia decyzji. Organ pierwszej instancji wykonał zalecenia wskazane w decyzji organu odwoławczego z dnia 15 czerwca 2015 r. Skarżąca nie wykazała, na czym miałoby polegać naruszenie art. 10 § 2 K.p.a., w szczególności, jakich środków dowodowych nie mogła zgłosić. Do pozostałych zarzutów odniosło się Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, a Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że naruszono wskazany wyżej przepisy rozporządzenia w sprawie turnusów rehabilitacyjnych, a także dyspozycję art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., nie podejmując wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie gromadząc w sposób wyczerpujący i nie rozpatrując całego materiału dowodowego.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ uwzględni ocenę prawną zawartą w niniejszym wyroku. Po uzupełnieniu postępowania wyjaśniającego we wskazanym zakresie, organ podejmie rozstrzygnięcie - treści którego Sąd nie przesądza - uzasadniając je zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), orzeczono jak w pkt. 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt 2. wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.