Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1695/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-02-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WS A Paweł Kornacki, Sędziowie WS A Dorota Kozłowska (spr.), Anna Tyszkiewicz-Ziętek, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi P. H. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie egzekucji należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy) postanowieniem z [...] nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 z późn. zm., dalej: K.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 2, § 4 pkt 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1438 z późn. zm., dalej: u.p.e.a.), po rozpoznaniu zażalenia P. H. (dalej: dłużnik, zobowiązany, skarżący) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w R. Inspektorat w T. (dalej: organ pierwszej instancji, organ egzekucyjny, wierzyciel) z [...] nr [...] o uznaniu za niezasadne zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Powyższe postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] wierzyciel, wystawił wobec dłużnika tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2015 r. do stycznia 2017 r. Powyższe tytuły wykonawcze zostały doręczone zobowiązanemu w dniu [...].

Pismem z 5 lipca 2019 r. dłużnik wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Postanowieniem z [...] organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, uznał za niezasadne zarzuty wniesione przez dłużnika. Organ ten wskazał, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2015 r. do stycznia 2017 r. zostały określone prawomocnymi decyzjami: z [...] nr [...], z [...] nr [...] oraz z [...] nr [...], i na ich podstawie zostały wystawione tytuły wykonawcze o numerach: [...], [...], oraz od [...] do [...]. Natomiast w zakresie zarzutu przedawnienia należności organ egzekucyjny wskazał, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 ustawy o z 13 października 1998 r. systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U z 2019 r. poz. 300 z poźn. zm., dalej: u.s.u.s) należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Okres wymagalności składki może ulec wydłużeniu w przypadku wystąpienie okoliczności wskazanych w ust. 5-6 tego przepisu, tj. np. zawarcie umowy o rozłożeniu zadłużenia na raty, podjęcia czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny wskazał, iż najstarszą zaległością objętą postępowaniem egzekucyjnym jest dług za kwiecień 2015 r., który uległby przedawnieniu w dniu [...], gdyby nie zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], które zgodnie art. 24 ust. 5b u.s.u.s. zawiesiło bieg terminu przedawnienia.

Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie organu egzekucyjnego, zarzucając naruszenie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące nieprawidłowym uznaniem, iż posiada on zaległości w zapłacie należności w kwotach, objętych tytułami wykonawczymi, postępowania w jego sprawie zostały prawomocnie zakończone oraz należności z tytułu składek nie są przedawnione.

Rozpoznając sprawę organ odwoławczy na wstępie omówił przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. stanowiący podstawę do wnoszenia zarzutów egzekucyjnych.

Po dokonaniu analizy treści zaskarżonego postanowienia organu egzekucyjnego, organ odwoławczy uznał, że postanowienie to zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Decyzje, będące podstawą wystawienia tytułów wykonawczych są prawomocne, gdyż Sąd Apelacyjny w K. oddalił od nich apelacje wniesione przez dłużnika. Również należności objęte tytułami wykonawczymi dotyczą składek, które nie uległy przedawnieniu. Organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem, zasadnie uznał więc zgłoszone przez dłużnika zarzuty nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia, za niezasadne.

Ponadto organ odwoławczy wskazał, że zarzut nieistnienia obowiązku może dotyczyć wyłącznie sytuacji, kiedy nieistnienie obowiązku wymienionego w tytule wykonawczym jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a., wyrażającego zakaz wkraczania w merytoryczne badanie zasadności egzekwowanego obowiązku. (zob. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Lu 114/15; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 28 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Gl 1166/17).

Natomiast w kwestii zarzutu przedawnienia organ odwoławczy wskazał, że najstarszą zaległością objętą postępowaniem egzekucyjnym jest zaległość z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2015 r., która zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. uległaby przedawnieniu w dniu [...]r., gdyby nie wszczęto postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], które zawiesiło bieg terminu przedawnienia zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s. A zatem zarzut wniesiony przez dłużnika odnośnie przedawnienia obowiązku okazał się bezzasadny.

W skardze na postanowienie organu odwoławczego, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżący zarzucił naruszenie art. 7 K.p.a. i art. 8 K.p.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez przeprowadzenie w sposób nierzetelny oceny dowodów i nieprawidłowe uznanie, iż wniesione przez niego zarzuty są niezasadne.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienie oraz poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organ odwoławczy niedostatecznie rozważył, że nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły już po wydaniu tytułów wykonawczych. Natomiast jego argumentacja dotyczyła, w szczególności, konieczności zawieszenia postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych. Egzekucja administracyjna jest niedopuszczalna, ponieważ obowiązek o którym mowa w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. nie istnieje.

Ponadto skarżący wywodził, że organ odwoławczy dokonał nieprawidłowego ustalenia kwestii przedawnienia należności objętych kwestionowanymi przeze niego tytułami wykonawczymi. Organ odwoławczy nie ustosunkował się w tym przedmiocie do zarzutu zażalenia, iż nie otrzymał on między innymi żadnego zawiadomienia o zastosowaniu względem niego środków egzekucyjnych, co do należności, wynikających z zaskarżonych tytułów wykonawczych. Dlatego bieg terminu przedawnienia nie został przerwany, przy czym oczywistym jest że przerwanie biegu przedawnienia może nastąpić wyłącznie w czasie jego trwania (czyli przed upływem terminu przedawnienia). W jego sprawach nie można skutecznie przerwać terminu przedawnienia, bo on już upłynął.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak również poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji nie zawierają uchybień, które mogłyby uzasadniać ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym. Przepis art. 33 § 1 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawą zarzutu może być tylko:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Skarżący pismem datowanym na dzień 5 lipca 2019 r., a złożonym 8 lipca 2019 r. wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku oraz zarzut przedawnienia. (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.)

Zarzuty mogą być wnoszone w terminie siedmiu dni od pouczenia zobowiązanego o prawie zgłoszenia zarzutów (art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a.). Orzecznictwo sądowe, podkreślając rangę dotrzymania terminu do wniesienia zarzutów i ich petryfikacji, wskazuje, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie jest dopuszczalne zgłaszanie nowych zarzutów lub uzupełnianie zarzutów już wniesionych o nowe podstawy faktyczne lub prawne (por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II FSK 2615/10, LEX nr 1410622; z 6 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1441/10, LEX nr 1424264; z 1 września 2011 r., sygn. akt II FSK 407/10, LEX nr 954961; z 26 sierpnia

2011 r., sygn. akt II FSK 474/10, LEX nr 1068722).

W rozpoznawanej sprawie wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym. W sytuacji, gdy podmiot taki rozpatruje zarzuty nie wydaje postanowienia co do ich zasadności, lecz orzeka o zarzutach. Postanowienie w tym przypadku obejmuje również stanowisko wierzyciela.

Zarówno organ egzekucyjny jak i organ odwoławczy dokonały prawidłowej oceny zarzutów podniesionych przez skarżącego.

Skarżący wskazuje na nieistnienia obowiązku, gdyż toczy się wiele postępowań o zapłatę z tytułu składek, w jego ocenie, sprawy te nie zostały prawomocnie zakończone.

Sądowi znane jest stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu. W przeciwnym razie organ egzekucyjny nie mógłby rozpoznać zarzutu bez naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. Chodzić tu więc będzie np. o sytuację umorzenia zobowiązania podatkowego (na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p.), które jest egzekwowane w postępowaniu egzekucyjnym. Podobne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny przykładowo w wyroku z 20 marca 2008 r., sygn. akt II FSK 172/07, czy też w wyroku z 27 kwietnia 1999 r., sygn. akt I SA/Ka 1621/97 – wyroki dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Niemniej organ egzekucyjny, będący równocześnie wierzycielem wyjaśnił, że decyzje, będące podstawą wystawienia w/w tytułów wykonawczych obejmujące należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres od kwietnia 2015 r. do stycznia 2017 r., są prawomocne, gdyż Sąd Apelacyjny w K. oddalił od nich apelacje wniesione przez dłużnika. Są to następujące decyzje:

- z [...] nr [...], Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z [...], sygn. akt [...], oddalił apelację skarżącego,

- z [...] nr [...], Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z [...], sygn. akt [...], oddalił apelację skarżącego,

- z [...] nr [...], Sąd Apelacyjny w K. wyrokiem z [...]. sygn. akt [...], oddalił apelację skarżącego.

Zasadnie także organy obu instancji stwierdziły, że należności objęte tytułami wykonawczymi nie uległy przedawnieniu. W rozpoznawanej sprawie najstarszą zaległością objętą postępowaniem egzekucyjnym jest zaległość z tytułu składki na ubezpieczenie społeczne za kwiecień 2015 r., która zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. uległaby przedawnieniu w dniu [...] gdyby nie wszczęto postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] nr [...], które zawiesiło bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

W świetle powyższych rozważań niezasadne okazały się wszystkie podniesione zarzuty skargi, w tym zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.

Na koniec Sąd wyjaśnia, że skarżącemu doręczono tytuły wykonawcze w dniu [...], tym samym został on zawiadomiony o wszczęciu postępowania egzekucyjnego. Doszło więc do skutecznego zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.