Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 690/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81a par. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 137 ust. 2, art. 216 ust. 2 pkt 3, art. 229
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda Asesor WSA Tomasz Porczyński (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi M. W., A.P., G.P. oraz J. D. D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości oddala skargę. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r., znak [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 735) – dalej: k.p.a.; art. 136 ust. 3, art. 137, art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 65 ze zm.) – dalej: u.g.n. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r., znak [...] o odmowie zwrotu na rzecz M.W., J.D.D., A.P. oraz G.P. nieruchomości o pow. 1358 m2, położonej w O. przy ul. A 22, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki o nr [...] (o pow. 97 m2 ) i nr [...] (o pow. 1261 m2).

Z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że przedmiotowa nieruchomość została zbyta przez poprzedniego właściciela E.P. na rzecz Skarbu Państwa, na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r., Rep. [...] za kwotę 4.072.000 zł. Przyjęcie oferty sprzedaży nastąpiło na podstawie art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. z 1985 r. Nr 22 poz. 99). Celem nabycia przedmiotowej nieruchomości była planowana do realizacji inwestycja -budowa spółdzielczego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego w O., w terenie ograniczonym ulicami A, B, C, D, którego lokalizację zatwierdzono decyzją Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...].

Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2019 r. spadkobiercy E.P. - M. W., J.D.D., A.P. oraz G.P., reprezentowani przez pełnomocnika w osobie O.P., powołując się na treść art. 136 i art. 137 u.g.n., wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości argumentując powyższe faktem braku realizacji celu, na jaki została wywłaszczona.

W toku postępowania administracyjnego ustalono, że działka o nr [...] o pow. 1261 m2 była przedmiotem zawartej w dniu 2 listopada 1989 r. umowy notarialnej nr Rep. [...] zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w O., na mocy której przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Przysługujące spółdzielni prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...] w dniu 21 grudnia 1989 r.

Natomiast działka o nr [...] o pow. 97 m2 stanowi aktualnie część działki [...] i pozostaje własnością Gminy Miasta O. Przeprowadzone w dniu 10 marca 2020 r. oględziny przedmiotowej nieruchomości wykazały, ze jest ona niezabudowana, porośnięta trawą i stanowi część terenu zielonego oddzielającego ulicę od parkingu i budynków mieszkalnych.

Na podstawie informacji udzielonych przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w O. zawartych w piśmie z dnia 22 lipca 2020 r. ustalono, iż w ramach zatwierdzonej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] r. lokalizacji osiedla mieszkaniowego w terenie ograniczonym ulicami A, B, C, D, w latach 1989-1992 powstało 8 budynków wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do zabezpieczenia budynków, chodniki, parkingi, uliczki osiedlowe o łącznej powierzchni 3.981m2, place zabaw, boiska oraz trawniki o łącznej powierzchni 19.538 m2.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie odnośnie działki o nr [...] organ wskazał, iż możliwość zwrotu nieruchomości wyklucza przepis art. 229 u.g.n. Natomiast, odnośnie działki o nr [...] organ stwierdził, iż brak jest podstaw do uznania za zasadne twierdzenia stron, co do braku zrealizowania celu wywłaszczenia, w sytuacji gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego bezspornie wynika, że osiedle mieszkaniowe, na cele którego wywłaszczono przedmiotową nieruchomość powstało. Organ podkreślił, iż osiedle mieszkaniowe stanowi swego rodzaju mikroorganizm urbanistyczny, na który składają się nie tylko budynki mieszkalne ale również obiekty towarzyszące, jak i tereny niezabudowane, w tym tereny zielone.

Nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem M.W., J.D.D., A.P. oraz G.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli odwołanie, w którym zarzucali naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, iż cel wywłaszczenia – budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany;

- art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia pomimo jego niezrealizowania, co doprowadziło do odmowy zwrotu nieruchomości.

Z uwagi na powyższe strony wnosiły o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i orzeczenie, co do istoty sprawy. Dodatkowo, na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. strony wnosiły o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego na okoliczność ustalenia, w jakiej części cel wywłaszczenia – budowa osiedla mieszkaniowego, został zrealizowany na przedmiotowych nieruchomościach.

W obszernym uzasadnieniu pełnomocnik stron zakwestionował poprawność dokonanych przez organ I instancji ustaleń, co zrealizowania celu wywłaszczenia, które to ustalenia zdaniem pełnomocnika oparte zostały jedynie na wyjaśnieniach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w O. zawartych w piśmie z dnia 22 lipca 2020 r. Z powyższego pisma nie wynikało jednak na jakim obszarze, w latach 1989-1992 powstało 8 budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą. Organ zaniechał przeprowadzenia ustaleń, co do przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w decyzji lokalizacyjnej z 1987 r., założeń techniczno-ekonomicznych planowanej inwestycji, czy też innych dokumentów wskazujących na koncepcję budowy osiedla mieszkaniowego, położenia poszczególnych budynków mieszkalnych, infrastruktury towarzyszącej, jak również nie uwzględnił załączników graficznych do powyższej dokumentacji. Pełnomocnik stron zakwestionował także możliwość uznania przedmiotowej nieruchomości za tereny zielone, które jak wynika z przywołanego w odwołaniu orzecznictwa sądów administracyjnych stanowią wynik realizacji pewnej koncepcji, celowego zamierzonego działania. Przedmiotowa działka, w ocenie pełnomocnika powyższych warunków nie spełnia, gdyż jak wykazano jest porośnięta trawą i chwastami, co oznacza, ze nie jest urządzona w jakikolwiek sposób.

Zaskarżoną niniejszą skargą decyzją z dnia [...] r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. Organ odwoławczy wskazał na dokonane w sprawie ustalenia faktyczne oraz przywołał treść art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1-2 u.g.n., regulujące kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Wywiódł, że podstawowym warunkiem zwrotu nieruchomości jest jej zbędność na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (akcie notarialnym), oceniana w dacie rozstrzygania przez organ. Istota zbędności polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest i nie był zrealizowany. Organ podkreślił również, że przed przystąpieniem do oceny wystąpienia przesłanek zwrotu nieruchomości na podstawie wyżej wskazanych przepisów, każdorazowo niezbędnym jest przeprowadzenie oceny, co do wystąpienia ewentualnych przeszkód prowadzenia postępowania zwrotowego, wskazanych w art. 229 u.g.n. Przepis ten wyłącza bowiem możliwość zwrotu nieruchomości na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n., która przed dniem wejścia w życie przepisów u.g.n. została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

Dalej organ odwoławczy wskazał, iż z dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że objęta wnioskiem skarżących działka oznaczona w dacie wywłaszczenia nr [...] o pow. 1261 m2, była przedmiotem zawartej w dniu 2 listopada 1989 r. umowy notarialnej nr Rep. [...] zawartej pomiędzy Skarbem Państwa a [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w O., na mocy której przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste. Przysługujące spółdzielni prawo użytkowania wieczystego zostało ujawnione w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...] w dniu 21 grudnia 1989 r., a wiec przed dniem wejścia w życie przepisów u.g.n., co miało miejsce w dniu 1 stycznia 1998 r. Powyższa okoliczność, stosownie do treści art. 229 u.g.n., wyłącza więc możliwość zwrotu przedmiotowej nieruchomości, a tym samym zwalnia organy z obowiązku oceny wystąpienia przesłanek określonych w art. 136 ust. 3 u.g.n.

Natomiast, co do działki o nr [...] o pow. 97 m2 organ odwoławczy wskazał, iż aktualnie stanowi ona część działki nr [...] pozostającej własnością Gminy Miasta O. Działka ta jest niezabudowana, porośnięta trawą i stanowi część terenu zielonego oddzielającego ulicę od parkingu i budynków mieszkalnych. Odnosząc się do kwestii realizacji celu wywłaszczenia organ wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w oparciu o decyzję lokalizacyjną Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...], w terenie ograniczonym ulicami A, B, C, D, w O. (obejmującego między innymi działkę nr [...]), w latach 1989-1992 powstało 8 budynków wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do zabezpieczenia budynków, chodniki, parkingi, uliczki osiedlowe o łącznej powierzchni 3.981m2, place zabaw, boiska oraz trawniki o łącznej powierzchni 19.538 m2, składające się na osiedle mieszkaniowe wybudowane przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w O. Przeprowadzone przez organ odwoławczy uzupełniające postępowanie dowodowe i wyjaśniające, mające na celu pozyskanie z zasobów archiwalnych wyżej wymienionej decyzji lokalizacyjnej z [...] r. wraz z załącznikami graficznymi nie przyniosło rezultatów. Ustalono natomiast, że pomimo położenia działki w bezpośrednim sąsiedztwie drogi powiatowej nr [...] - ul. A, jak również ujawnienia na działce nr [...] w ewidencji gruntów i budynków użytku dr-drogi, działka ta nie stanowi pasa drogowego drogi powiatowej. Ponadto z dostępnych map zasadniczych wynika, że w północno-zachodniej części działki nr [...], wzdłuż granicy z droga powiatową przebiega podziemna infrastruktura telefoniczna. W oparciu o powyższe ustalenia organ odwoławczy stwierdził, iż pomimo braku dokumentacji pozwalającej na precyzyjne określenie jakie konkretnie obiekty miały zostać zrealizowane na przedmiotowej nieruchomości, jak również planowanego przeznaczenia działki, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżących cel wywłaszczenia, to jest budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany. Organ podkreślił, iż osiedle mieszkaniowe to nie tylko bloki mieszkalne, ale także inne urządzenia służące mieszkańcom osiedla obejmujące obiekty handlowe, ulice, ciągi piesze, a także tereny zielone pełniące funkcje rekreacyjne, czy też jak w niniejszym przypadku oddzielające bloki mieszkalne od drogi powiatowej. Tym samym w ocenie organu przedmiotowa nieruchomość wchodzi w skład osiedla mieszkaniowego jako funkcjonalnej całości, służy potrzebom mieszkańców, a co za tym idzie brak jest podstaw do jej zwrotu.

W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M.W., J.D.D., A.P. oraz G.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, podnieśli naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego i niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co doprowadziło do błędnego uznania, iż cel wywłaszczenia – budowa osiedla mieszkaniowego został zrealizowany;

- art. 81a k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji w której ze względu na to, że przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, to jest wątpliwości jakie przeznaczenie miała rzeczona nieruchomość w decyzji lokalizacyjnej z dnia [...] r. , ze względu na brak w zasobach archiwalnych stosownej dokumentacji, które winny zostać rozstrzygnięte na korzyść strony;

- art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. poprzez błędne przyjęcie, że przedmiotowa nieruchomość nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia pomimo jego niezrealizowania, co doprowadziło do odmowy zwrotu nieruchomości.

Z uwagi na powyższe skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a nadto o zasądzenie kosztów postępowania.

Uzasadniając pełnomocnik skarżących ponowił dotychczasową argumentację, co do wadliwości dokonanych przez organ I instancji ustaleń odnoszących się do kwestii zrealizowania celu wywłaszczenia, które to ustalenia oparte zostały jedynie na wyjaśnieniach [...] Spółdzielni Mieszkaniowej w O. zawartych w piśmie z dnia 22 lipca 2020 r. Z powyższego pisma nie wynikało jednak na jakim obszarze, w latach 1989-1992 powstało 8 budynków mieszkalnych wielorodzinnych wraz z niezbędną infrastrukturą. Zdaniem strony skarżącej organy obu instancji zaniechały przeprowadzenia ustaleń, co do przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w decyzji lokalizacyjnej z 1987 r., założeń techniczno-ekonomicznych planowanej inwestycji, czy też innych dokumentów wskazujących na koncepcję budowy osiedla mieszkaniowego, położenia poszczególnych budynków mieszkalnych, infrastruktury towarzyszącej, jak również nie uwzględnił załączników graficznych do powyższej dokumentacji. Pełnomocnik stron zakwestionował także możliwość uznania przedmiotowej nieruchomości za tereny zielone, które jak wynika z przywołanego w odwołaniu orzecznictwa sądów administracyjnych stanowią wynik realizacji pewnej koncepcji, celowego zamierzonego działania. Zdaniem pełnomocnika nawet gdyby przyjąć, że przeznaczeniem przedmiotowej nieruchomości było stworzenie terenu rekreacji i wypoczynku dla mieszkańców budowanego osiedla, to cel ten nie został zrealizowany, gdyż jak wykazano działka jest porośnięta trawą i chwastami, co oznacza, ze nie jest urządzona w jakikolwiek sposób. W ocenie skarżących, istniejące rozmieszczenie inwestycji na wywłaszczonym terenie pozwala wnioskować, że na terenie "zieleni miejskiej" początkowo planowano realizować zabudowę handlową, która z niewiadomych względów nie została dokończona, tworząc "wyrwę" w niedokończonym ciągu budynków. Ponadto, co należy podkreślić przez długi czas przedmiotowa nieruchomość była porośnięta jedynie trawą i nielicznymi drzewami owocowymi, stanowiącymi pozostałość po sadzie poprzedniej właścicielki. Zagospodarowanie przestrzeni poprzez wybudowanie chodników było natomiast następstwem wydeptania ścieżek przez mieszkańców pobliskich nieruchomości, którzy chcieli skrócić drogę dojścia do ulicy. Wobec powyższego uznać należy, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, co czyni wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości w pełni zasadnym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wnosił o jej oddalenie argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należy, że skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) – dalej: ustawa covidowa. W związku ze zmianą art. 15 zzs4 tej ustawy wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), która weszła w życie 3 lipca 2021 r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle powołanego przepisu w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego" (zob. uchwała NSA z dnia 30 listopada 2020 r., sygn. akt II OPS 6/19, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach niniejszej sprawy należy stwierdzić wypełnienie się warunków określonych w art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej. Rozpoznanie przedmiotowej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 17 września 2021 r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można było przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że żadna ze stron postępowania, pomimo wezwania nie potwierdziła faktu posiadania możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie wskazanego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 25 października 2021 r.

Nie ulega przy tym wątpliwości, że wymagany przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 17 września 2021 r.).

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Uchylenie zaskarżonej decyzji lub postanowienia w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W razie nieuwzględnienia skargi, podlega ona oddaleniu odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Ponadto, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Dokonując kontroli sądowoadministracyjnej w powyższym zakresie Sąd stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu, co obligowało Sąd do oddalenia skargi.

W niniejszej sprawie, jak już wcześniej wskazano przedmiotem skargi M.W., J.D.D., A.P. oraz G.P., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, uczynili decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. o odmowie zwrotu na rzecz skarżących nieruchomości o pow. 1358 m2, położonej w O. przy ul. A 22, oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako działki o nr [...] (o pow. 97 m2 ) i nr [...] (o pow. 1261 m2).

Podstawę prawną kwestionowanego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. art. 136 ust. 3, art. 137, art. 216 ust. 2 pkt 3 i art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn.: Dz.U. z 2020 r. poz. 65) – dalej: u.g.n. oraz przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. : Dz.U. z 2021 r. poz.735) – dalej: k.p.a.

Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140.

W myśl art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Jeżeli w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, cel wywłaszczenia został zrealizowany tylko na części wywłaszczonej nieruchomości, zwrotowi podlega pozostała część (art. 137 ust. 2 u.g.n.).

Stosownie do treści art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. przepisy rozdziału 6 działu III niniejszej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości nabytych na rzecz Skarbu Państwa albo gminy odpowiednio na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. poz. 127, z późn. zm.).

Natomiast zgodnie z art. 229 u.g.n. roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W niniejszej sprawie przedmiotowa nieruchomość, o której zwrot wystąpili skarżący wnioskiem z dnia 28 stycznia 2019 r., została nabyta przez Skarb Państwa od E.P. (spadkodawcy skarżących), na podstawie aktu notarialnego z dnia 27 kwietnia 1988 r., Rep. [...], w trybie określonym w art. 8 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Tym samym stosownie do powołanego wyżej art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n., w sprawie zastosowanie odpowiednio znajdują przepisy rozdziału 6 działu III ustawy, regulujące kwestie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Podkreślenia wymaga, że zasada zwrotu nieruchomości, która nie została użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji RP, który dopuszczając wywłaszczenie jedynie na cele publiczne tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich przypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Zasada ta jest z kolei konsekwencją wyjątkowego i szczególnego charakteru instytucji wywłaszczenia, które powinno być stosowane tylko w sytuacjach koniecznych, uzasadnionych celami publicznymi, a celów tych nie można realizować za pomocą innych środków prawnych. Zasadniczym elementem przy rozstrzyganiu sprawy o zwrot jest zatem ustalenie celu wywłaszczenia. O tym bowiem, czy nieruchomość stała się zbędna, decyduje cel, na który została wywłaszczona. Z kolei istota "zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie jest (i nie był) zrealizowany (por. wyrok NSA z 22 października 1993 r., SA/Kr 477/93; wyrok NSA z 12 grudnia 2019 r., I OSK 3453/18; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym, co wymaga podkreślenia decyzja w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter decyzji związanej w tym sensie, iż możliwość uwzględnienia roszczenia o zwrot istnieje wyłącznie w sytuacji ścisłego spełnienia warunków, przewidzianych prawem a zatem zaistnienia pozytywnych przesłanek zwrotu, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych. Organy administracji publicznej nie mają możliwości - bez narażenia się na zarzut działania bezprawnego - orzec o zwrocie nieruchomości z innych przyczyn, niż wskazane w przepisach prawa, co wyłącza możliwość zwrócenia nieruchomości na zasadzie słuszności (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 grudnia 2019 r, II SA/Bk 718/19; www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Przechodząc do oceny zasadności wniesionej skargi wskazać na wstępie należy, iż skarżący kwestionują zaskarżoną decyzję w całości, a więc odnośnie całego rozstrzygnięcia rozstrzygającego o odmowie zwrotu działek nr [...] i [...] argumentując powyższe brakiem realizacji na tych działkach celu na jaki zostały wywłaszczone. W ocenie skarżących wadliwe postępowanie wyjaśniające i dowodowe skutkowało błędnym stwierdzeniem, iż na przedmiotowych działkach doszło do realizacji celu wywłaszczenia, co w konsekwencji stanowiło naruszenie art. 136 ust. 3 i art 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n. Tymczasem, czego strony nie dostrzegają, objęta skargą decyzja o odmowie zwrotu nieruchomości wydana została w oparciu o dwie podstawy prawne, to jest art. 136 ust. 3 w zw. art. 137 u.g.n. oraz art. 229 u.g.n.

Jak już bowiem wcześniej wskazano wyodrębniona z wywłaszczonej nieruchomości działka o nr [...] o pow. 1261 m2 była przedmiotem zawartej w dniu 2 listopada 1989 r. umowy notarialnej nr Rep. [...] pomiędzy Skarbem Państwa a [...] Spółdzielnią Mieszkaniową w O. Na mocy zawartej umowy przedmiotowa nieruchomość została oddana w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Prawo to zostało ujawnione w prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej nr [...], w dniu 21 grudnia 1989 r., a więc przed wejściem w życie przepisów u.g.n., co miało miejsce w dniu 1 stycznia 1998 r. Wobec powyższego, jak słusznie stwierdziły organy administracji procedujące w sprawie, zaistniała okoliczność wyłączająca możliwość zwrotu na rzecz skarżących działki nr [...], stosownie do przywołanego wyżej art. 229 u.g.n. Zgodnie bowiem z treścią wskazanego przepisu roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, który Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela, iż celem analizowanego przepisu jest ochrona praw podmiotów, które w dobrej wierze uzyskały prawo użytkowania wieczystego lub prawo własności do nieruchomości. Stanowi on równocześnie przeszkodę do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, co wyklucza merytoryczne badanie wniosku, zwłaszcza w zakresie, w jakim art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 u.g.n. wiąże możliwość zwrotu nieruchomości z ustaleniem jej zbędności na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu (por. wyroki WSA w Poznaniu z 12 lutego 2020 r., IV SA/Po 764/19; z 31 marca 2021 r., I SA/Po 93/21; wyroku WSA w Krakowie z 9 lipca 2020 r., II SA/Kr 293/29; z 31 marca 2021 r., II SA/Kr 11/21; www.cbois.nsa.gov.pl). Innymi słowy, dla przyjęcia, że roszczenie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie przysługuje, niezbędne jest łączne spełnienie trzech przesłanek. Po pierwsze wywłaszczona nieruchomość musi zostać sprzedana lub ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego. Po drugie sprzedaż nieruchomości lub ustanowienie użytkowania wieczystego musi nastąpić przed 1 stycznia 1998 r. Po trzecie zaś prawo własności bądź prawo użytkowania wieczystego musi zostać wpisane do księgi wieczystej. Spełnienie powyższych warunków skutkuje tym, iż nie dochodzi do merytorycznego (co do istoty) rozstrzygnięcia sprawy o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, lecz jedynie do formalnego jej załatwienia, poprzez wydanie decyzji administracyjnej o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, celem ochrony osób trzecich, które nabyły własność wywłaszczonej nieruchomości lub stały się jej użytkownikami wieczystymi.

Reasumując tę część rozważań wskazać należy, iż zaistnienie przesłanek określonych w art. 229 u.g.n. odnośnie objętej wnioskiem skarżących nieruchomości nr [...], to jest oddanie jej w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej i ujawnienie tego prawa w księdze wieczystej przed dniem 1 stycznia 1998 r., skutkowało koniecznością wydania orzeczenia o odmowie jej zwrotu, bez uprzedniej oceny, co do wystąpienia przesłanek do jej zwrotu, to jest realizacji celu na jaki została wywłaszczona. Tym samym zarzuty wniesionej skargi pozostają bez wpływu na tę cześć zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Natomiast, co do objętej wnioskiem skarżących działki nr [...] o pow. 97m2 wskazać należy, że dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych oraz zgromadzonego materiału dowodowego, w tym załączonych do akt: kopii kierowanej do E.P. oferty z dnia 30 marca 1988 r., dotyczącej dobrowolnego odstąpienia na rzecz Państwa nieruchomości położonej przy ul. A 22 w O.; decyzji Wiceprezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r., nr [...]; powołanego wcześniej aktu notarialnego z dnia 2 listopada 1989 r., nr Rep. [...] bezspornie wynika, że celem wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości była inwestycja - budowa spółdzielczego osiedla mieszkaniowego wielorodzinnego w O., w terenie ograniczonym ulicami A, B, C. Dalej, jak ustalono działka nr [...] stanowi aktualnie część pozostającej własnością Gminy Miasta O. działki nr [...]. Przeprowadzone w dniu 10 marca 2020 r. oględziny na miejscu przedmiotowej nieruchomości wykazały, że ma ona kształt kwadratu, jest niezabudowana, porośnięta trawą i stanowi część terenu zielonego oddzielającego ulicę od parkingu i budynków mieszkalnych. Zgodnie z informacją udzieloną przez [...] Spółdzielnię Mieszkaniową w O. pismem z dnia 22 lipca 2020 r., w ramach zatwierdzonej wskazaną wyżej decyzją z dnia [...] r. o lokalizacji osiedla mieszkaniowego w terenie ograniczonym ulicami A, B, C, D, w latach 1989-1992 powstało 8 budynków wielorodzinnych wraz z infrastrukturą techniczną niezbędną do zabezpieczenia budynków, chodniki, parkingi, uliczki osiedlowe o łącznej powierzchni 3.981m2, place zabaw, boiska oraz trawniki o łącznej powierzchni 19.538 m2. Ponadto w toku przeprowadzonego uzupełniającego postępowania dowodowego ustalono, że pomimo położenia działki w bezpośrednim sąsiedztwie drogi powiatowej nr [...] - ul. A, jak również ujawnienia na działce nr [...] w ewidencji gruntów i budynków użytku dr-drogi, działka ta nie stanowi pasa drogowego drogi powiatowej. Z dostępnych map zasadniczych wynika, że w północno-zachodniej części działki nr [...], wzdłuż granicy z droga powiatową przebiega podziemna infrastruktura telefoniczna. W wyniku podejmowanych czynności nie udało się pozyskać archiwalnej dokumentacji projektowej osiedla, z której wynikałaby konkretna inwestycja, czy też planowane przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości.

W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą skargę powyżej przywołane okoliczności faktyczne oraz zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy, pozwalają na stwierdzenie, że cel na jaki została wywłaszczona ( w drodze zawartej umowy notarialnej) przedmiotowa nieruchomość, to jest budowę osiedla mieszkaniowego został zrealizowany. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że oceny realizacji takiego celu wywłaszczenia, jak budowa osiedla (traktowanego jako cel główny), odnośnie do konkretnej działki/działek wchodzącej w jego zakres należy dokonywać w aspekcie celu podstawowego, to jest szeroko rozumianej budowy osiedla mieszkaniowego. Podkreśla się, że tego rodzaju inwestycja ta nie ogranicza się tylko do budowy budynków mieszkalnych, ale obejmuje również całą infrastrukturę tego osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak również takie obiekty jak szkoły, przedszkola, żłobki, ośrodki zdrowia, ciągi komunikacyjne, parkingi, tereny sportowe, rekreacyjne, tereny zieleni osiedlowej, ale również sieci wodociągowe, kanalizacyjne, ciepłownicze itp. Osiedla mieszkaniowe stanowią pewnego rodzaju mikroorganizm urbanizacyjny, rządzący się szczególnymi zasadami, uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Z tego względu nie można - co do zasady - wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, w miejscu, które pierwotnie było przeznaczone pod konkretny obiekt osiedlowy lub określony użytek, powstał inny obiekt albo inna przestrzeń, spełniająca aktualnie potrzeby mieszkańców osiedla. Tym samym ścisłe ustalanie celu wywłaszczenia, w sensie ustalania konkretnych obiektów lub elementów infrastruktury, jakie miały powstać na nieruchomości wywłaszczonej na cele budowy osiedla mieszkaniowego, nie jest konieczne (por. wyrok WSA w Gdańsku z 28 lipca 2021 r., II SA/Gd 64/21; wyrok WSA w Poznaniu z 20 maja 2021 r., I SA/Po 765/21; www.cbois.nsa.gov.pl). Wskazać również należy, że przez zbędność wywłaszczonej nieruchomości na cel określony w decyzji, czy też umowie przenoszącej własność, należy rozumieć nie podjęcie prac w ogóle lub też odstąpienie od realizacji celu, dla którego nieruchomość została wywłaszczona. Natomiast w sytuacji, gdy z zachowanych dokumentów wynika jakie miało być wstępne przeznaczenie przejmowanej nieruchomości, a obecny sposób zagospodarowania i wykorzystania odbiega częściowo od celu pierwotnego, to nie może to być podstawą do zwrotu nieruchomości, jako zbędnej. By przyjąć, że cel wywłaszczenia został zrealizowany wystarczającym jest, aby obszar objęty wywłaszczeniem został zagospodarowany w taki sposób, aby można było utożsamić osiągnięty rezultat z ogólnie nawet określonym celem, dla którego dokonano wywłaszczenia. W takiej sytuacji dochodzi bowiem do modyfikacji celu wywłaszczenia, której nie można utożsamiać z całkowitą zmianą, czy też z rezygnacja z zakładanego celu (por. wyrok WSA w Krakowie z 6 marca 20018 r., II SA/Kr 1561/17; wyrok WSA w Lublinie z 5 kwietnia 2018 r., II SA/Lu 36/18; wyrok WSA w Gdańsku z 7 lipca 2021 r., II SA/Gd 99/21; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak już wcześniej wskazano objęta wnioskiem działka nr [...] stanowi część niezbudowanej, porośniętej trawą i drzewami działki nr [...] oddzielającej ulicę A od parkingu i budynków mieszkalnych. Zdaniem Sądu zarówno położenie działki nr [...], jak i jej aktualne zagospodarowanie, udokumentowane załączoną do akt sprawy dokumentacją fotograficzną pozwala na stwierdzenie, iż działka ta stanowi fragment osiedla mieszkaniowego, jako całości, o charakterze terenu zieleni towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej, do której zalicza się: trawniki, kwietniki, kompozycje zieleni o charakterze parkowym, z elementami nasadzeń drzew i krzewów, jak również tereny boisk, placów do gier itp. obiektów porośniętych zielenią. Tereny te pełnią funkcję wypoczynkową, izolacyjną i estetyczną. Zasadniczą funkcją jaką spełnia przedmiotowa nieruchomość, jest funkcja izolacyjna, oddzielająca budynki mieszkalne osiedla od drogi powiatowej. Podnoszona przez stronę skarżącą kwestia jej utrzymania, to jest stwierdzone zachwaszczenie trawnika w żaden sposób nie pozbawia terenu funkcji izolacyjnej, a co najwyżej wpływa na jej funkcje estetyczne. Natomiast, co do zarzucanego niezrealizowania celu wywłaszczenia poprzez brak jakiegokolwiek planowego zagospodarowania nieruchomości jako terenów zielonych wskazać należy, iż kwestia ta mogłaby mieć ewentualny wpływ na wynik niniejszego rozstrzygnięcia, w sytuacji gdy ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wprost by wynikało, że została ona nabyta (wywłaszczona) na konkretny cel, to jest urządzenie terenów zielonych. Tymczasem, jak już wcześniej wskazano cel wywłaszczenia został określony w sposób ogólny jako budowa osiedla mieszkaniowego. Ponadto, wbrew twierdzeniu skarżących po nabyciu przedmiotowej nieruchomości, a de facto jej wywłaszczeniu, nie została ona pozostawiona bez jakiegokolwiek zagospodarowania. Z treści załączonego do akt sprawy aktu notarialnego z dnia 27 kwietnia 1988 r. wynika bowiem, że nabyta od E.P. nieruchomość była zabudowana i znajdowały się na niej: budynek mieszkalny murowany, zabudowania gospodarcze oraz ogrodzenie działki. Z udokumentowanego aktualnego stanu działki wynika natomiast, że istniejące w dacie nabycia naniesienia zostały rozebrane, a teren po uprzątnięciu został zaadoptowany na potrzeby powstającego osiedla. Fakt pozostawienia istniejących na działce w jej dacie nabycia, drzew owocowych nie świadczy o braku zagospodarowania terenu, gdyż drzewa te zdaniem Sądu wpisują się w powołane wyżej pojęcie terenu zieleni towarzyszącej zabudowie mieszkaniowej. Ponadto wynikające z akt sprawy położenie i aktualny sposób zagospodarowania całej działki nr [...] (w tym działki [...]), która jak już wcześniej wskazano stanowi swoistego rodzaju pas oddzielający mieszkańców osiedla od hałasu i zanieczyszczeń pochodzących z drogi powiatowej – ul. A, nie pozwala na stwierdzenie, iż zagospodarowanie to ma charakter przypadkowy.

Wobec powyższego Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi, co do naruszenia art. 136 ust. 3 oraz art. 137 ust. 1 i ust. 2 u.g.n.

Natomiast, co do podniesionego zarzutu naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. nie sposób pominąć okoliczności, iż nabycie przedmiotowej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, nastąpiło pod rządami całkowicie odmiennych od obecnych warunków ustrojowych, jak i prawnych. Obowiązujące ówcześnie kryteria oraz standardy sposobu formułowania i znaczenia celu wywłaszczenia określane były na ogół ogólnikowo, a przepisy, na podstawie których orzekano o wywłaszczeniu, nie przewidywały terminów w jakich ma nastąpić zagospodarowanie wywłaszczonych gruntów. Uwzględnić również należy, że upływ ponad 30 lat od daty przejęcia przedmiotowej nieruchomości skutkuje tym, iż materiał dowodowy, który został zgromadzony w kontrolowanym postępowaniu może być w znacznej części niekompletny. Na przestrzeni tego okresu czasu następowały bowiem zmiany ustrojowe i organizacyjne w organach administracji publicznej, w tym także zmieniały się podmioty odpowiedzialne za przechowywanie akt. Wobec tego rozstrzyganie w tego rodzaju sprawach stawia organ w sytuacji orzekania na podstawie niekompletnego materiału dowodowego przy jednoczesnym braku możliwości uzyskania kopii archiwalnej oryginalnych akt postępowania dotyczącego realizacji inwestycji. Za niezasadne uznać zatem należało zarzuty, co do zaniechania organów w przeprowadzeniu niezbędnych ustaleń odnośnie przeznaczenia przedmiotowej nieruchomości w decyzji lokalizacyjnej z 1987 r., założeń techniczno-ekonomicznych planowanej inwestycji, koncepcji budowy osiedla mieszkaniowego, położenia poszczególnych budynków mieszkalnych, czy też infrastruktury towarzyszącej. Jak już bowiem wcześniej wskazano, pomimo podejmowanych przez organy czynności nie było możliwym pozyskanie kompletnej archiwalnej dokumentacji dotyczącej budowy przedmiotowego osiedla mieszkaniowego. Ponadto ścisłe ustalanie celu wywłaszczenia, w sensie ustalania konkretnych obiektów lub elementów infrastruktury, jakie miały powstać na konkretnej nieruchomości wchodzącej w skład nieruchomości wywłaszczonych na cele budowy osiedla mieszkaniowego, nie jest konieczne. Stwierdzić należało zatem, iż wbrew twierdzeniu pełnomocnika skarżących dokonane w sprawie ustalenia faktyczne, jak i przeprowadzona ocena zgromadzonego materiału dowodowego były wystarczające do załatwienia sprawy. Organ zgromadził bowiem wszystkie dostępne dokumenty mające wpływ na oznaczenie celu wywłaszczenia oraz obrazujące jego realizację. Nie można zatem dopatrzyć się naruszenia przepisów procedury dotyczących zasad gromadzenia i oceny materiału dowodowego. Nie są też zasadne zarzuty dotyczące braku przeprowadzenia przez organ drugiej instancji właściwego postępowania wyjaśniające w zakresie niezbędnym do należytego wyjaśnienia sprawy. Organ ten wbrew skarżącym samodzielnie i dogłębnie ponownie rozpoznał sprawę dochodząc do tożsamych twierdzeń jak organ I instancji.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. podkreślić należy, że rozstrzyganie na korzyść strony niedających się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, o którym mowa w przywołanym przepisie, odnajduje zastosowanie jedynie w postępowaniach administracyjnych, których przedmiotem jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest natomiast wniosek skarżących o zwrot zbytej przez poprzedniego właściciela, którego są spadkobiercami, nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa, stanowiącej aktualnie własność Gminy Miasta O. Tym samym wydane rozstrzygnięcie nie nakłada na strony żadnego obowiązku, jak również nie pozbawia ich jakichkolwiek uprawnień, gdyż nieruchomości, której zwrotu żądają nie stanowi ich własności. Wobec powyższego zarzut skargi, co do naruszenia art. 81a § 1 k.p.a. uznać należało za nieuzasadniony, bowiem przepis ten nie znajduje zastosowania w sprawie.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

E.S.