Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1906/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Odpady
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1-3, art. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 21
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Anita Wielopolska, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia del. SO Aleksandra Westra (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia odpadów 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] lipca 2017 r.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącego P. S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2018 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po rozpatrzeniu odwołania P. S. od decyzji Wójta Gminy R. nr [...] z dnia [...].07.2017r. I. nakazującej P. S., będącemu posiadaczem odpadów w postaci odpadów wielkogabarytowych (kod odpadu 20 03 07), zużytych pojazdów (kod odpadu 16 01 06), zużytych opon (kod odpadu 16 01 03), odpadów z betonu (kod odpadu 17 01 01), odpadów z metali (kod odpadu 20 01 40) oraz odpadów z ceramiki (kod odpadu 17 01 03) usunięcie z działki nr ew. [...], obręb J., gmina R. wszystkich zgromadzonych odpadów w terminie do dnia [...].09.2017r.; II. Nakazującą wykonać decyzję poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej określenia terminu usunięcia odpadów do dnia [...].09.2017r. i orzekło w tym zakresie poprzez ustalenie terminu usunięcia odpadów w terminie do dnia [...].07.2018r., w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

Na skutek otrzymania zgłoszenia z [...].03.2017 r. Wójt Gminy R. wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie składowania odpadów na terenie działki nr [...] w J. Działka stanowi współwłasność P. S., E. S., A. S. i M. M. Działka nie jest objęta ustaleniami planu miejscowego.

W dniu [...] czerwca 2017 przeprowadzono wizję lokalną, z której sporządzono protokół. W trakcie wizji obecny na miejscu P. S. poinformował, że wszystkie przedmioty znajdujące się na działce stanowią jego własność, pojazdy są wyrejestrowanie i część z nich zamierza wyremontować i zarejestrować, część zezłomować.

Decyzją nr [...] z dnia [...].07.2017r. Wójt Gminy R., działając na podstawie art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach I. nakazał P. S., będącemu posiadaczem odpadów w postaci odpadów wielkogabarytowych (kod odpadu 20 03 07), zużytych pojazdów (kod odpadu 16 01 06), zużytych opon (kod odpadu 16 01 03), odpadów z betonu (kod odpadu 17 01 01), odpadów z metali (kod odpadu 20 01 40) oraz odpadów z ceramiki (kod odpadu 17 01 03) usunięcie z działki nr ew. [...], obręb J., gmina R. wszystkich zgromadzonych odpadów w terminie do dnia [...].09.2017r.; II. wykonać decyzję poprzez zawarcie umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie. W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017r. stwierdzono, że na terenie przedmiotowej działki znajdują się samochody osobowe i dostawcze w ilości [...] szt., opony w ilości ponad [...] szt., płyty chodnikowe, ceramika sanitarna oraz rożnego rodzaju elementy metalowe. Organ uznał, że na działce znajduje się nielegalne wysypisko odpadów, a posiadaczem tych odpadów jest P. S., który zgodnie z art. 26 ust. 1 ustawy z 14 grudnia 2012 r. o odpadach zobowiązany jest do ich usunięcia.

Od powyższej decyzji odwołanie wniósł P. S. podnosząc, że większość przechowywanych na działce przedmiotów nie stanowi odpadów w rozumieniu ustawy z dnia 14 grudnia 2012r. o odpadach. Samochody osobowe mają wartość historyczną, ponieważ mają ponad [...] lat i nadają się do przywrócenia do użytkowania w przyszłości, [...] z nich nie mają takiej wartości i zostaną zezłomowane, [...] samochód dostawczy Skarżący wykorzystuje jako komórkę do przechowywania różnych drobiazgów i narzędzi. Opony w większości nadają się jeszcze do użycia, natomiast te zużyte Skarżący zamierza wykorzystać do urządzenia małej architektury ogrodowej. Betonowe płyty posłużą do utwardzenia terenu, np. wyłożenia wjazdu na działkę, czy miejsca do parkowania. Zdaniem Skarżącego, jako osoba fizyczna ma prawo do posiadania niewielkiej ilości odpadu do przetworzenia i zagospodarowana w bezpieczny sposób i na własne potrzeby.

Po rozpoznaniu odwołania SKO w [...] wydało powołaną na wstępie zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że nie budzi żadnych wątpliwości, że odpady znajdują się w miejscu, które nie jest przeznaczone do ich składowania i organ I instancji był zobowiązany do wydania decyzji nakazującej ich usunięcie. Organ ustalił, fakt składowania odpadów w postaci: odpadów wielkogabarytowych (kod odpadu 20 03 07), zużytych pojazdów (kod odpadu 16 01 06), zużytych opon (kod odpadu 16 01 03), odpadów z betonu (kod odpadu 17 01 01), odpadów z metali (kod odpadu 20 01 40) oraz odpadów z ceramiki (kod odpadu 17 01 03). Wskazano, że posiadaczem odpadów jest P. S., zgodnie z jego oświadczeniem.

Organ powołał, że dopuszczalność magazynowania odpadów w danym miejscu powinna wynikać z posiadanego zezwolenia na ww. formy gospodarki odpadami, o czym stanowi wprost art. 41.ust. 1 ustawy o odpadach. Uznano, że przedmioty ujawnione na działce stanowią odpady zgodnie z art. 3 pkt. 6 ustawy o odpadach i o ich kwalifikacji rozstrzyga przesłanka pozbycia się, mogącego być działaniem faktycznym, zamierzonym lub nakazanym. Wskazano, że decydujące znaczenie ma zmiana wykorzystania przedmiotu, odmienna od głównego przeznaczenia, do którego przedmiot przestał się nadawać. Powołano, że zamiar ponownego gospodarczego wykorzystania odpadów nie może powodować, że odpad przestanie być odpadem.

Organ uznał, że zapewnienia Skarżącego, że w przyszłości przywróci do użytkowania samochody, które mają wartość historyczną, użycie opon do urządzenia małej architektury ogrodowej, a płyt betonowych do wyłożenia wjazdu na działkę lub miejsca do parkowania, nie mogą zostać potraktowane inaczej, niż tylko jako próba uchylenia się od obowiązków wynikających z ustawy. Powołano, że nie da się wyegzekwować od skarżącego usunięcia odpadów w inny sposób, niż poprzez zastosowanie w sprawie nakazu usunięcia odpadów.

P. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w [...] na decyzję organu odwoławczego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zakwestionował zakwalifikowanie ujawnionych przedmiotów jako odpady. Wskazał, że jako posiadacz nie ma zamiaru pozbycia się ich, nie została przeprowadzona ekspertyza na potwierdzenie, czy przedmioty nie nadają się do wykorzystania zgodnie z ich przeznaczeniem oraz że nie nadają się od odzysku. Powołał, że jako osoba fizyczna przysługuje mu prawo do poddania odzyskowi odpadów, w ilościach które może bezpiecznie wykorzystać. Zarzucił naruszenie jego prawa własności oraz narażenie na straty moralne i materialne.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko w sprawie.

Do pisma z dnia [...] października 2018 r. Skarżący dołączył oceny techniczne pojazdów oraz umowę kupna pojazdu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] zważył, co następuje:

Dokonana sądowa kontrola zaskarżonego aktu wykazała konieczność zastosowania w niniejszej sprawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z przywołanym przepisem zaskarżony akt podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, iż przesłanką wszelkich rozstrzygnięć organów administracji winny być kompletne ustalenia faktyczne. Zasada powyższa wynika wprost z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. i znajduje zastosowanie do postępowania toczącego się przed organami obu instancji. Do ustaleń faktycznych o zasadniczym znaczeniu należy zaś ustalenie faktycznego rodzaju i ilości odpadów znajdujących się na działce.

Zgodnie z art. 26 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. 2018. poz. 21 ze zm.) posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów zgodnie z ust. 1. wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, z wyjątkiem gdy obowiązek usunięcia odpadów jest skutkiem wydania decyzji o cofnięciu decyzji związanej z gospodarką odpadami. Zgodnie z ust. 6 ww. art., w decyzji, o której mowa w ust. 2, określa się w szczególności: termin usunięcia odpadów, rodzaj odpadów i sposób usunięcia odpadów.

W przedmiotowej sprawie organ nakazał usunięcie z działki nr ew. [...], obręb J., gmina R. odpadów w postaci odpadów wielkogabarytowych (kod odpadu 20 03 07), zużytych pojazdów (kod odpadu 16 01 06), zużytych opon (kod odpadu 16 01 03), odpadów z betonu (kod odpadu 17 01 01), odpadów z metali (kod odpadu 20 01 40) oraz odpadów z ceramiki (kod odpadu 17 01 03) - wszystkich zgromadzonych odpadów. Jednocześnie określono sposób usunięcia odpadów poprzez zobowiązanie do zawarcia umowy na usunięcie odpadów i ich transport do miejsca składowania lub unieszkodliwiania odpadów z przedsiębiorcą, posiadającym odpowiednie zezwolenie. Organ odwoławczy ustalił również termin usunięcia odpadów do dnia [...].07.2018. Natomiast zaskarżona decyzja nie zawiera wskazania ilości, bądź masy poszczególnego rodzaju odpadów. W uzasadnieniu decyzji organu I instancji podano wprawdzie, że w trakcie wizji lokalnej przeprowadzonej w dniu [...] czerwca 2017r. stwierdzono, że na terenie przedmiotowej działki znajdują się samochody osobowe i dostawcze w ilości [...] szt., opony w ilości ponad [...] szt., płyty chodnikowe, ceramika sanitarna oraz rożnego rodzaju elementy metalowe. Analiza akt sprawy prowadzi jednak do wniosku, że ustalenia powyższe nie zostały poparte stosownym materiałem dowodowym. W protokole wizji nie znajduje się żadna informacja o ilości ujawnionych samochodów osobowych i ciężarowych, ani danych pozwalających na ich identyfikację (np. marka pojazdu, numery pojazdów). Nie spisano ilości ujawnionych opon, ilości płyt chodnikowych, rodzaju i ilości, bądź masy ceramiki sanitarnej, nie opisano również rodzaju i ilości elementów metalowych. Co prawda w aktach sprawy znajduje się dokumentacja zdjęciowa, ale na jej podstawie nie da się ustalić, ani ilości ujawnionych przedmiotów, ani ich masy.

Powyższe uchybienia mając istotne znaczenie w aspekcie możliwości wykonania przedmiotowej decyzji. Wskazać należy, że w ust. 6 art. 26 ustawy o odpadach powołano co w szczególności zawierać powinna decyzja zobowiązująca do usunięcia odpadów. Organ winien więc prowadząc postępowanie rozważyć, czy w okolicznościach konkretnej sprawy, decyzja powinna zawierać również inne dane, w szczególności dane dotyczące opisu poszczególnych rodzajów odpadów, ich ilości lub masy, tak aby z sentencji decyzji wynikało jakie przedmioty i w jakich ilościach powinny być usunięte z nieruchomości. Na gruncie niniejszej sprawy brak tych danych powoduje, że nie wiadomo np. ile samochodów czy odpadów metalowych posiadacz ma usunąć z nieruchomości. W decyzji co prawda zobowiązano do usunięcia wszystkich zgromadzonych odpadów, ale nie wiadomo jaka była ilość odpadów na działce ani w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji, ani przez organ odwoławczy. Nie można wykluczyć złożenia kolejnych przedmiotów po datach wydania tej decyzji. Brak precyzyjnego określenia składowanych odpadów i ich ilości oraz masy powoduje, że niemożliwym będzie zweryfikowanie faktu prawidłowego wykonania przedmiotowej decyzji przez zobowiązanego. Również w przypadku ewentualnej egzekucji prowadzonej przez organ, w przypadku podjęcia decyzji o wykonaniu zastępczym, pojawią się problemy z interpretacją sentencji decyzji w zakresie ilości i masy poszczególnych odpadów.

W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja oraz ją poprzedzająca, zostały wydane z naruszeniem art. 7, 77 § 1 k.p.a., Organy nie dokonały wnikliwego ustalenia stanu fatycznego w sprawie, a brak tych ustaleń miał wpływ na treść decyzji, która nie zawiera wystarczających danych. Powyższe uzasadnia uchylenie również decyzji organu I instancji.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ administracji winien w pierwszej kolejności przeprowadzić wizję lokalną i dokonać szczegółowego ustalenia rodzaju, ilości i masy odpadów znajdujących się na działce. Na powyższe okoliczności należy sporządzić stosownych protokół, w którym zostaną opisane poszczególne przedmioty, w sposób pozwalający na ich identyfikację (np. co do samochodów), co do innych przedmiotów opis powinien być na tyle szczegółowy, aby umożliwiał pobieżną identyfikację przedmiotów (elementy metalowe, ceramika sanitarna), z podaniem ilości lub masy tych przedmiotów. Również organ winien precyzyjnie ustalić ilość opon. W zależności od poczynionych ustaleń organ wyda decyzję, wskazując rodzaj, ilość i masę poszczególnych odpadów.

Z uwagi na stwierdzone powyżej uchybienia w zakresie naruszenia przepisów postępowania, które niewątpliwie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zachodziła konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji oraz jej poprzedzającej na podstawie 145 § 1 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a.

O kosztach orzeczono na podstawie art. art. 200, 205 § 1, 209 p.p.s.a. Na zasądzone na rzecz Strony koszty składał się uiszczony wpis od skargi.