Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 323/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 150 par. 2, art. 223 par. 2 pkt 1, art. 228 par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski, Sędziowie sędzia WSA Zofia Skrzynecka, sędzia WSA Wojciech Czajkowski (spr.), Protokolant Specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 7 lipca 2011r. sprawy ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania w sprawie zobowiązania w podatku od towarów i usług za I-IV kwartał 2007r. I. oddala skargę II. zasądza od Skarbu Państwa – Kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie na rzecz ustanowionego z urzędu pełnomocnika adwokata, kwotę 240 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną świadczoną z urzędu.


UZASADNIENIE

M. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]", w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za I – IV kwartał 2007 r..

Przedstawiając stan faktyczny sprawy, Dyrektor Izby Skarbowej podniósł, że decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" w przedmiocie podatku od towarów i usług za kolejne kwartały 2007 r. została wysłana na podany przez podatnika w toku kontroli podatkowej adres: "[...]". Adres ten został również wskazany w złożonym w Urzędzie Skarbowym w dniu 15 maja 2008 r. zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej prowadzącej samodzielnie działalność gospodarczą: NIP – 1, zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 19 lutego 2010 r. oraz zaświadczeniu o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej z dnia 19 lipca 2010 r.. Pomimo dwukrotnego awizowania w dniach 21 lipca i 29 lipca 2010 r. i przechowywania w placówce pocztowej, przesyłka nie została przez stronę podjęta. W związku z powyższym organ uznał, że wymieniona decyzja została doręczona w dniu 5 sierpnia 2010 r., w trybie art. 150 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.). Bieg terminu do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu 19 sierpnia 2010 r.. Organ zwrócił ponadto uwagę, że na wniosek strony przesłano jej uwierzytelnioną kopię decyzji, którą odebrała w dniu 21 grudnia 2010 r.. W dniu 4 stycznia 2011 r. strona nadała zaś za pośrednictwem poczty polskiej, datowane na 3 stycznia 2010 r., odwołanie od decyzji organu I instancji.

W ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, zostało ono wniesione po upływie 14 – dniowego terminu, o którym mowa w art. 233 § 2 Ordynacji podatkowej, liczonego od dnia doręczenia decyzji stronie, tj. od 5 sierpnia 2010r.. Doręczenie nastąpiło w trybie doręczenia zastępczego, które sprowadza się do tego, że adresat faktycznie nie otrzymał przesyłki, ale zapewniono mu taką możliwość. Z upływem okresu przechowywania przesyłki w placówce pocztowej korespondencja została zwrócona organowi i rozpoczął bieg termin do wniesienia odwołania. Natomiast doręczenie na wniosek strony, kopii decyzji nie spowodowało przesunięcia rozpoczęcia biegu terminu do wniesienia środka zaskarżenia.

W tym stanie rzeczy, działając na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 i § 2 Ordynacji podatkowej organ stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania.

W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skardze strona, wnosząc o stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji i zaskarżonego postanowienia organu II instancji, zarzuciła, że w decyzji oraz w korespondencji organu I instancji z dnia 30 września, 12 października i 19 listopada 2010 r. nie zawarto żadnych pouczeń ani informacji o sposobie złożenia odwołania lub terminu do jego złożenia. Jednocześnie przyznała, że decyzja zawierała stwierdzenie: "Od niniejszej decyzji służy Stronie prawo wniesienia odwołania do Dyrektora Izby Skarbowej za pośrednictwem Naczelnika tut. Urzędu w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia". Skoro według skarżącego, dokument ten został jemu dostarczony w dniu 21 grudnia 2010 r., to wobec złożenia odwołania w dniu 4 stycznia 2011 r., zachowany został ustawowy 14 – dniowy termin.

Skarżący zakwestionował również twierdzenia organów podatkowych odnośnie adresu, na który była wysyłana kierowana do niego korespondencja. Wskazał, że w powołanych przez organ odwoławczy zaświadczeniach Wójta Gminy z dnia 19 lutego 2010 r. oraz z dnia 19 lipca 2010 r., podano również nowy adres prowadzenia działalności gospodarczej, tj. "[...]". Wbrew stwierdzeniom organu II instancji, ze względu na okresowe przebywanie w Ł. od dnia 20 lutego 2010 r., korespondencję do organów skarżący nadawał w Ł. Wnoszący skargę zakwestionował również wysłanie decyzji na adres w G., skoro w piśmie z dnia 30 września 2010 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego podał, iż decyzja ta znajduje się w aktach sprawy. Podniósł, że wobec powyższego organ powinien był doręczyć decyzję poste restante.

Skarżący zarzucił organowi I instancji złamanie tajemnicy skarbowej poprzez wysłanie korespondencji na adres A.P.B., który jest osobą trzecią. Ustawa o kontroli skarbowej nie wymienia zaś takich osób jako uprawnionych do otrzymywania danych z kontroli. Zaznaczył, że organ I instancji nierzetelnie poinformował go o ilości dokumentów i nie doręczył mu ich, w tym m.in. decyzji o zajęciu wpłat z dnia 12 października 2010 r. Ponadto niezasadnie wszczęto egzekucję przed terminem uznawanym przez organy za ostatni dzień terminu do wniesienia odwołania, tj. 19 sierpnia 2010 r..

Strona wskazała również, że zaskarżone postanowienie zostało przesłane drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej, bez zastosowania kwalifikowanego certyfikatu.

Uzupełniając skargę, w piśmie z dnia 3 kwietnia 2011 r. skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 8 i art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), wskazując, że jego kontakty z pracownikami Urzędu Skarbowego pozostawiały wiele do życzenia.

Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził, aby naruszało ono prawo.

Zgodnie z treścią art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i stosuje środki określone w ustawie. Natomiast stosownie do zapisu art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować jego uchyleniem przez Sąd (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c P.p.s.a.). Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 P.p.s.a.

Zasadnicza kwestia sporna w świetle przedmiotu i treści zaskarżonego postanowienia sprowadza się w niniejszej sprawie do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy prawidłowo Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia "[...]", którą określono podatek VAT za wymienione w niej kolejne kwartały 2007r., została skutecznie doręczona skarżącemu w dniu 5 sierpnia 2010r..

Analizując akta sprawy Sąd stwierdził, iż skierowane pod adresem organu zarzuty w celu podważenia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie znajdują oparcia w materiałach sprawy. Wynika z nich bowiem, co trafnie wskazywał organ w odpowiedzi na skargę, iż doręczenia decyzji dokonano na adres wskazany przez podatnika w pismach kierowanych do organu w trakcie kontroli podatkowej i postępowania odwoławczego oraz podany w innych dokumentach, w tym zgłoszeniu aktualizacyjnym osoby fizycznej NIP-l, zaświadczeniu o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej z dnia 19 lutego 2010 r., czy zaświadczeniu tego organu o zawieszeniu wykonywania działalności gospodarczej.

W dalszej korespondencji z organem podatnik nie informował o zmianie adresu. W tych zaś okolicznościach wysłanie przez organ decyzji na ten właśnie adres, nie budzi zastrzeżeń.

Wobec nie zastania adresata w miejscu zamieszkania przesyłka zawierająca decyzję z dnia "[...]" została dwukrotnie awizowana w dniach 21 lipca 2010 r. i 29 lipca 2010 r.. W związku z nie podjęciem przez skarżącego została mu ona doręczona w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 5 sierpnia 2010 r., tj. tzw. doręczenia zastępczego powodującego przewidziane przez ustawę skutki prawne w postaci rozpoczęcia biegu terminu do dokonania określonych czynności procesowych, pomimo faktycznego nie otrzymania decyzji przez stronę. Bieg czternastodniowego terminu do wniesienia odwołania upłynął tym samym w dniu 19 sierpnia 2010 r.. Odwołanie od decyzji z dnia 3 stycznia 2011 r., zostało natomiast nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego dopiero w dniu 4 stycznia 2011 r., a więc ponad cztery miesiące po upływie terminu. Bez znaczenia z punktu widzenia biegu terminów procesowych pozostaje doręczenie stronie, na jej wniosek, uwierzytelnionej kserokopii decyzji w celu umożliwienia zapoznania z treścią rozstrzygnięcia, co jednak nie przerywa, nie wydłuża i nie otwiera terminu do wniesienia odwołania od decyzji.

Powyższe oznacza, że decyzja organu z dnia "[...]" doręczona została w sposób prawidłowy. Wbrew twierdzeniom skargi decyzja zawierała też prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego.

Konsekwencją stwierdzenia przez organ odwoławczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uchybienia terminowi do wniesienia odwołania określonego w art. 223 § 2 pkt 1 tej ustawy jest pozostawienie go bez rozpatrzenia. Oznacza to, że podatnik pozbawiony zostaje prawa do kontroli instancyjnej wydanego przez organ I instancji rozstrzygnięcia. Postanowienia dotyczące stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania powinny być wydawane wówczas, gdy przekroczenie terminu jest oczywiste i po analizie zgromadzonego, pełnego materiału dowodowego. W badanej sprawie warunki te zostały spełnione i udokumentowane w sposób nie budzący wątpliwości.

Skoro więc odwołanie okazało się spóźnione, rozstrzygnięcie organu drugiej instancji jest prawidłowe.

Na marginesie powyższych uwag podkreślić należy, iż sąd administracyjny jest zawsze związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi "wkraczać" w inną sprawę w stosunku do tej, która była przedmiotem postępowania przed organem administracji (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.). Zakres kontroli w ramach postępowania sądowego w niniejszej sprawie ograniczał się do zbadania legalności zaskarżonego postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W związku z tym postępowaniem nie było kompetencją Sądu rozstrzyganie w kwestiach podnoszonych w skardze, dotyczących m.in.:

- poinformowania osoby trzeciej o "rzekomym" zadłużeniu,

- naruszenia przepisów prawa poprzez wszczęcie egzekucji na długo przed przywołaną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego oraz Dyrektora Izby Skarbowej datą uprawomocnienia, tj. dniem 19 sierpnia 2010 r., czy

- wysłania przez organ odwoławczy zaskarżonego "postanowienia i dokumentów drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej, bez zastosowania kwalifikowanego certyfikatu"

Skarżący nie wskazał też jaki wpływ na wynik niniejszej sprawy mogły mieć podnoszone w zarzutach kwestie związane z "wysłaniem zaskarżonego postanowienia i dokumentów drogą elektroniczną na adres poczty elektronicznej bez zastosowania kwalifikowanego certyfikatu", czy "pozostawiających wiele do życzenia kontaktów z pracownikami Urzędu Skarbowego". Nie budzą przy tym zastrzeżeń zawarte w odpowiedzi na skargę wyjaśnienia Dyrektora Izby Skarbowej w związku z podnoszonymi przez stronę zarzutami odnośnie braku "prawdomówności obu organów podatkowych"

Reasumując stwierdzić należało, że zasadnie Dyrektor Izby Skarbowej przyjął, iż odwołanie od wymienionej wyżej decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia "[...]" wniesione zostało ze znacznym uchybieniem czternastodniowego terminu, o którym mowa w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Zgodnie zaś z art. 228 § 1 pkt 2 tej ustawy. organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania. Każde, nawet nieznaczne, przekroczenie tego terminu zobowiązuje organ odwoławczy do wydania postanowienia stwierdzającego jego uchybienie. Organ nie mógł tym samym odstąpić od wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania, jeżeli termin ten został przekroczony.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), należało skargę oddalić.