Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 832/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Sprawy jakości, certyfikacja, dozór
Skarżony organ: Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 165 poz 1 art. 54 ust. 1
law: Rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i  dobrostanu zwierząt
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 139 poz 1
law: Rozporządzenie (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych
journal: Dz.U.UE.L 2002 nr 31 poz 1 art. 7
law: Rzozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania  prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa  żywności
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Drzazga Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak - Owczarczak Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Edyta Rurarz - Kwietniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi [...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Lekarz Weterynarii z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu z zakresu nadzoru weterynaryjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Lekarz Weterynarii (dalej Lekarz [...]i) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 poz. 2096, dalej k.p.a.) decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania spółki [...] Sp. z o.o. w [...] ( dalej jako strona, skarżąca lub spółka) od decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] (dalej też jako Lekarz Powiatowy) z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nakazującej wycofanie jaj konsumpcyjnych z obrotu orzekł o utrzymaniu jej w mocy.

Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] zgodnie z pismem Głównego Lekarza Weterynarii nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019r. oraz zgodnie z protokołem pobrania próbek w stadzie niosek ([...]) w ramach realizacji "[...]" pobrał [...] kwietnia 2019r. 5 próbek kału o wadze od 200 do 300 gramów oraz 2 próbki kurzu o pojemności 250 ml z kurników A-1, A-2, A-3, A-4, A-5, A-6 (protokół z dnia [...] kwietnia 2019r. Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny ([...]) oraz [...] kwietnia 2019 r. 5 próbek kału o wadze od 200 do 300 gramów oraz 2 próbki kurzu o pojemności 250 ml z kurników B-1, B-2 (protokół z dnia [...] kwietnia 2019r. WNI 30221303) należących do [...] w [...]. Próbki zostały wysłane do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w [...] oraz Pracowni w [...].

Dnia [...] kwietnia 2019r. Lekarz Powiatowy otrzymał sprawozdanie z badań stwierdzające obecność pałeczek Salmonella Enteritidis w próbce kurzu pochodzącej z kurników skarżącej oznaczonych symbolami A-1 i B-2.

W dniu [...].04.2019 r. Lekarz Powiatowy przeprowadził dochodzenie epizootyczne w kurnikach skarżącej oznaczonych symbolami A-1 oraz B-2, co zostało udokumentowane protokołami [...] [...]) oraz [...] ([...]).

Ponadto w dniu [...].04.2019 r. Lekarz Powiatowy przeprowadził w pakowni jaj skarżącej oznaczonej [...] kontrolę udokumentowaną protokołem nr [...]

Następnie Lekarz Powiatowy pismem [...].04.2019r. znak [...] zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu wycofania z obrotu jaj konsumpcyjnych pozyskanych:

1. od [...].04.2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] sp. z o.o., w [...] ([...]) kurnik A-1, które zostały poddane sortowaniu i pakowaniu w zakładzie pakowania jaj o [...]

2. od [...].04.2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] sp. z o.o., w [...] ([...]) kurnik B-2, które zostały poddane sortowaniu i pakowaniu w zakładzie pakowania jaj o [...].

W związku z powyższym Lekarz Powiatowy [...].04.2019 r. nakazał wycofanie z obrotu jaj konsumpcyjnych pozyskanych od: [...].04.2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik A-1; decyzja znak [...] oraz od [...].04.2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik B-2; decyzja znak [...], które zostały następnie poddane sortowaniu i pakowaniu w zakładzie pakowania jaj o [...]

Na podstawie wyników badań [...] oraz [...] Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] [...].05.2019 r. wygenerował powiadomienia [...]) nr [...] i [...] w ramach systemu wczesnego ostrzegania o niebezpiecznej żywności i paszach. Następnie pismami znak [...] i [...] z dnia [...].05.2019 r. powiadomił Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...], [...], [...], [...], [...], oraz [...] Inspektora Sanitarnego w [...], o stwierdzeniu wystąpienia bakterii Salmonella u drobiu.

W dniu [...] maja 2019 r. Lekarz Powiatowy otrzymał informacje na temat zachorowań ludzi w [...] w nadesłanym "[...]" opracowanym przez właściwe władze ds. Zdrowia Publicznego [...]. Sprawozdanie z badań nr [...] przeprowadzone przez [...] w analizie genowej szczepu [...] wyizolowanego z jaj pochodzących z [...] Sp. z o.o. [...] wykazało, że szczep należy do typu [...]. Szczepy te były stwierdzane w ognisku epidemiologicznym opisanym w [...]" z [...] grudnia 2017 r. (zaktualizowany [...] listopada 2018 r.), w którym połączono wiele ognisk salmonellozy w różnych krajach Europy z jajkami pochodzącymi z Polski.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] uznał powyższe informacje za prawdziwe i zmuszające do podjęcia natychmiastowych działań w celu niedopuszczenia do zagrożenia zdrowia ludzi, wypełniając ustawowy obowiązek wynikający z art. 3 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej (Dz.U.2018.1557, dalej u.i.w.) oraz na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia [...] grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.2017.242, dalej p.p.z.), decyzją z dnia [...] maja 219 r. nr [...] nakazał:

1. Wycofanie z obrotu wszystkich jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych od dnia [...] kwietnia 2019r. pochodzących z: [...], [...], kurnik nr[...] Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...] do dnia [...] kwietnia 2019 r.

2. Wycofanie z obrotu wszystkich jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych od dnia [...] kwietnia 2019r. pochodzących z: [...], [...] [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...] do dnia [...] kwietnia 2019 r.

Organ nakazał wycofanie z obrotu jaj w okresach podanych w sentencji, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi, kierując się terminem 28 dni przydatności jaj do spożycia. Zatem licząc od dnia [...] maja 2019 r. to jaja, które mogą jeszcze znajdować się na rynku, jest to dzień [...] kwietnia 2019 r.

W toku postępowania organ I instancji uznał za wiarygodne dowody z badań nr [...], [...] wykonane przez Zakład Higieny Weterynaryjnej w [...] im. T. Ł., Pracownię w [...] oraz [...] wykonane przez Krajowe Laboratorium Referencyjne w [...]. Organ objął decyzją wszystkie jaja wyprodukowane w kurniku A-1 oraz B-2, a poddane sortowaniu i pakowaniu w [...] Sp. z o.o. [...], gdyż są to jaja co do których termin przydatności do spożycia nie upłynął do dnia wydania decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. i decyzji nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. (28 dni od zniesienia jaj), a stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzkiego.

Organ wskazał, że mając na względzie ochronę zdrowia ludzi był zobowiązany podjąć decyzję o wycofaniu z obrotu wszystkich jaj wskazanych w sentencji decyzji. Zastosowany środek w postaci wycofania jaj z obrotu jest adekwatny do zagrożenia, spowoduje on zablokowanie możliwości spożycia przez ludzi, a jednocześnie umożliwi adresatowi decyzji przeznaczenie jaj na inne dopuszczalne cele. Środek ten uwzględnia więc interes społeczny (minimalizację zagrożenia zdrowia ludzi), a także w pewnym stopniu interes adresata decyzji, polegający na minimalizacji strat.

Następnie spółka [...] sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocników wniosła odwołanie od ww. decyzji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. Spółka podniosła następujące zarzuty:

1. Naruszenie przepisów postępowania administracyjnego:

a. Art. 6, 16 § 1 w zw z art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a poprzez ich nieuzasadnione niezastosowanie i wszczęcie (mimo niezmienionego stanu faktycznego) przez Organ pierwszej instancji (pismem z dnia [...] maja 2019 r.) postępowania w sprawach uprzednio rozstrzygniętych już doręczonymi stronie decyzjami z dnia [...] kwietnia 2019 r., o znaku: [...] (kurnik: A-1), [...] (kurnik: B-2), (które w tym czasie były nieostateczne), i wydanie przez ww. Organ pierwszej instancji nowego rozstrzygnięcia tj. zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2019 r., numerze: [...], znak: [...] (w odniesieniu do kurnika: A- 1, B-2), mimo, iż wspomniane ww. uprzednie decyzje z dnia [...] kwietnia 2019 r. w chwili wydawania zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. były nie ostateczne i zarazem wiązały organ pierwszej instancji począwszy od chwili ich doręczenia Stronie, a co w konsekwencji doprowadziło do funkcjonowania w obrocie prawnym kilku rozstrzygnięć tj. decyzji administracyjnych załatwiających tą samą sprawę administracyjną i stanowi o kwalifikowanej wadzie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. tj. jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a,, a ponadto powyższe uchybienie doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

b. art. 8 § 1 i 2 k.p.a. poprzez jego nieuzasadnione niezastosowanie i wydanie przez Organ pierwszej instancji nakazu wycofania z obrotu jaj konsumpcyjnych od dnia innego niż dzień pobrania prób do badań bez uzasadnionej przyczyny, mimo iż, Organ pierwszej instancji w utrwalonej praktyce orzeczniczej w innych sprawach w takim samym stanie faktycznym i prawnym w przypadkach wydawania takich nakazów odwoływał się do daty pobrania prób do badań (których wyniki wykazały niezgodność), co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia przez organ pierwszej instancji granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

c. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 12 k.p.a. poprzez ich nieuzasadnione niezastosowanie i niepodjęcie przez Organ pierwszej instancji wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie działanie przez Organ pierwszej instancji w sposób wnikliwy w tym zweryfikowania tego czy informacje na temat zachorowań ludzi w [...] mogą być uznane za nowe informacje faktyczne, o których organ pierwszej instancji nie widział w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia przez niego granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

d. art. 77 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niedopełnienie ciążącego na organie pierwszej instancji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (w tym także wynikającego z faktów notoryjnych tj. znanych Organowi pierwszej instancji z urzędu) i pominięcie m.in.: wyników badań laboratoryjnych (z dnia [...] kwietnia 2019 r.) dot. innych kontroli przeprowadzonych w odniesieniu do kurnika A-1 oraz B-2 w dniu [...] kwietnia 2019 r., oraz pominięcie informacji jakie na podstawie pisma [...] Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: GIS- [...] były znane Organom Weterynarii w tym Organowi Pierwszej Instancji z urzędu, co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych opisanych w ppkt. 3 petitum niniejszego odwołania, a także przekroczenia granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

e. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowania przez Organ pierwszej instancji i brak wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które Organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także brak wykazania procesu subsumpcji i ograniczenie się tylko do przytoczenia treści przepisów prawa, co w konsekwencji uniemożliwia stronie w pełni zrozumienie jakimi przesłankami Organ pierwszej instancji kierował się dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczył granic tego uznania, i tym samym w znaczącym stopniu utrudnia zaskarżenie rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji,

f. naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie przez Organ pierwszej instancji Stronie w przejrzysty sposób zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, ograniczając się tylko do przytoczenia przepisów prawa bez ich odniesienia do stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji uniemożliwia stronie w pełni zrozumienie jakimi przesłankami Organ pierwszej instancji kierował się dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczył granic tego uznania, i tym samym w znaczącym stopniu utrudnia zaskarżenie rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji,

g. naruszenie art. 7b k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak należytej współpracy przez Organ pierwszej instancji z innymi Organami pionu weterynaryjnego w zakresie zwalczania skażenia Salmonella, co w konsekwencji doprowadziło do nie tylko błędu w ustaleniach faktycznych, o którym mowa w ppkt 3 petitum niniejszego odwołania, ale i przekroczenia granic uznania administracyjnego skutkującego naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj.:

a. art. 7 ust. 1 i 3 p.p.z. poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo braku zaistnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu, w tym celu wynikającego z konieczności realizacji zadania na podstawie rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1),

b. art. 14 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na nakazaniu wycofania przez stronę wszystkich produktu z rynku w zakresie Kurnika A-1 oraz B-2 od chwili wcześniejszej niż moment pobrania prób do badań, pomimo, iż wystarczającymi było ewentualne nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu na rynek,

c. art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1), poprzez jego nieuzasadnione zastosowana polegające na nakazaniu wycofania przez stronę wszystkich produktu z rynku w zakresie kurnika A-1 oraz B-2 od chwili wcześniejszej niż moment pobrania prób do badań pomimo, iż wystarczającymi było ewentualne nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu na rynek, w tym zwłaszcza, w kontekście błędnej wykładni Organu pierwszej instancji, iż jest on właściwy do nakładania dowolnych ograniczeń, a przy nakładaniu ograniczeń organ nie musi szczegółowo odwoływać się do z art. 54 ust. 1 i uzasadnić przesłanki związanej z rodzajem niezgodności oraz przeszłych danych dotyczących operatora w zakresie występujących niezgodności,

3. błędy w zakresie ustalania stanu faktycznego tj.:

-nie ustalenie w pełni stanu faktycznego, w tym tego czy przed dniem pobrania prób do badań z kurnika A-1 oraz B-2 tj. przed dniem odpowiednio [...] kwietnia 2019 r. oraz [...] kwietnia 2019 r. istniało skażenia Salmonella, w tym w kontekście (ujemnych) wyników badań z dnia [...] kwietnia 2019 r.,

- nie ustalenie czy w chwili wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. Organ pierwszej instancji nie dysponował informacją o kwestii zachorowań ludzi w [...]

- nie ustalenie czy jaja konsumpcyjne z kurnika A-1 oraz B-2 przed dniem pobrania próbek do badań w dniu 23 lub [...] kwietnia 2019 r. były przedmiotem eksportu do [...].

W międzyczasie, [...] czerwca 2019 r, do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w [...] wpłynęły sprawozdania z analizy sekwencji genomowej Salmonelli Eneteńtidis wykrytej w stadach: kurnik A-i sprawozdanie z badań nr [...] z [...].06.2019 r., kurnik B-2 sprawozdanie z badań nr [...] z [...].06.2019 r., które wykazały że szczepy należą do typu [...]. Szczepy należące do klastra 175 były stwierdzane w ognisku epidemiologicznym opisanym w [...]

Dnia [...] czerwca 2019 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Weterynarii w [...] wpłynęło pismo [...] Lekarza Weterynarii znak [...] z [...] czerwca 2019 r. przekazujące opinię Krajowego Laboratorium Referencyjnego ds. salmonellozy dotyczącą pokrewieństwa filogenetycznego szczepów [...].

Lekarz Wojewódzki opisaną we wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nie uwzględnił odwołania [...] sp. z o.o.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego: art. 6 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 w zw. z art. 104 § 1 i 2 k.p.a., w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. - poprzez ich nieuzasadnione niezastosowanie i wszczęcie mimo niezmienionego stanu faktycznego przez organ i instancji postępowania w sprawach uprzednio rozstrzygniętych, zarzut nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a.; organ wskazał, że zarzut ten jest niezasadny. W ocenie organu wbrew twierdzeniom spółki Lekarz Powiatowy wziął pod uwagę stan prawny wywołany nieostatecznymi decyzjami z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] i [...] i uwzględnił go przy wydawaniu zaskarżonej decyzji znak [...] z [...] maja 2019 r., ograniczając zawarty w nim nakaz o wycofaniu jaj z obrotu do produkcji pozyskanej od [...] kwietnia 2019 r. do [...] kwietnia 2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik A-1; do [...] kwietnia 2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik B-2. Organ I instancji wszczął nowe postępowanie administracyjne opierając się także na już ustalonym stanie faktycznym, jednak postępowanie dotyczyło innej części produkcji, pozyskanej od [...].04.2019 r. czemu dał wyraz w zaskarżonej decyzji.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 8 § 1 i 2 k.p.a. organ wskazał, że nowe dowody w sprawie obligowały organ I instancji rozszerzenia działań w szczególności kiedy nie było wiadomo czy do zakażenia jaj doszło przed datą pobierania próbek.

Odnosząc się do zarzutów naruszenia art. 7 i 12 k.p.a. organ wskazał, że są one chybione. Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] w świetle nowych dowodów ("[...]") wszczął postępowanie administracyjne opierając się także na już ustalonym stanie faktycznym, jednak postępowanie dotyczyło innej części produkcji. W ocenie organu II instancji Lekarz Powiatowy był zobowiązany do zastosowania niezwłocznych działań zaradczych, w postaci wycofania z rynku jaj będących w terminie przydatności potencjalnie podejrzanych o zakażenie, w celu minimalizowania zagrożenia życia i zdrowia ludzi. Zignorowanie ww. raportu stwarzałoby nieuzasadnione zagrożenie potencjalnego zatrucia konsumentów i to na wielką skalę. Życie i zdrowie ludzkie jest bowiem zawsze priorytetem w sytuacji zagrożenia i wymaga natychmiastowej ochrony prewencyjnej. Wobec czego nie można zarzucić organowi I instancji aby nie podjął wszelkich kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Lekarz Wojewódzki wskazał, ze strona zarzucała naruszenie art. 77 k.p.a. który również nie znajduje uzasadnienia bowiem Lekarz powiatowy w sposób wyczerpujący i dokładny zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy w sprawie.

Organ II instancji zwrócił uwagę, że w treści odwołania, strona błędnie wskazuje, że w dniu [...] kwietnia 2019 r. była przeprowadzona kontrola Lekarza Powiatowego w [...] i pobrane były próbki do badań. Załączone do odwołania sprawozdania z badań próbek kału: Nr [...] i [...] z [...].04.2019 r. stanowią badania właścicielskie co wyraźnie zostało oznaczone w pozycji: Zleceniodawca - właściciel, odpowiednio: [...], [...] oraz [...], [...]. Organ zauważył, że sprawozdania na których oparto zaskarżoną decyzję, nr [...] oraz [...] z [...].04.2019 r. dotyczyły badań w wyniku kontroli organów, w próbce kurzu kurników A-1 oraz B-2. Odnosząc się do sprawozdań z badań urzędowych i właścicielskich Lekarz Wojewódzki zwrócił uwagę, że każdy wynik jest indywidualny i odnosi się do konkretnej próbki, a rozmieszczenie mikroorganizmów w żywności i na powierzchniach kontaktu z żywnością, czy w środowisku najczęściej nie jest jednolite. Z tego powodu próbki pobierane nawet równolegle nie są takie same i może wystąpić sytuacja, że wyniki badania tych próbek będą się od siebie różnić. Ponadto badania strony przeprowadzone zostały na próbkach kału a organ pałeczki Salmonelli wykryto w kurzu znajdującym się w kurnikach A-1 i B-2.

Lekarz Weterynarii nie podzielił zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Organ I instancji przywołał bowiem właściwe przepisy, wyjaśnił ich treść i uzasadnił środki zapobiegające rozprzestrzenianiu się choroby, wobec wystąpienia realnego zagrożenia zakażeniem. Organ II instancji nie doszukał się niejasności, czy rozbieżności w uzasadnieniu decyzji I instancji. Uzasadnienie zostało skonstruowane w sposób spójny i logiczny z przywołaniem konkretnych dowodów.

Organ nie zgodził się z zarzutem naruszenia art. 7b k.p.a. i wyjaśnił, że sprawa wynikła z otrzymania sprawozdań z badań [...] oraz [...], na podstawie których Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] wygenerował powiadomienia informacyjne w systemie [...]), z którego korzystają organy władzy publicznej w tym organy Inspekcji Weterynaryjnej każdego szczebla (podobnie jak [...]). Trudno zatem zarzucić brak właściwego współdziałania uprawnionych organów.

W zakresie zarzutów naruszenia prawa materialnego Lekarz Wojewódzki wskazał, że organ I instancji był zobowiązany do zastosowania działań zaradczych, w postaci wycofania jaj podejrzanych o zakażenie z rynku, w celu minimalizowania zagrożenia życia i zdrowia ludzi. W ocenie organu II instancji w zaskarżonej decyzji organ I instancji przywołał właściwe przepisy prawa, wyjaśnił ich treść i wskazał na konieczność podjęcia adekwatnych środków zapobiegających potencjalnemu rozprzestrzenianiu się choroby zakaźnej u zwierząt, wobec wystąpienia realnego zagrożenia dla zdrowia ludzkiego. Zasadnicze zastosowanie ma tutaj art. 14 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, ponieważ mówi on o tym, że zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego zastosowanie nie powinna powstrzymać właściwych władz przed podjęciem stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jaj na rynek lub zażądania wycofania go z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności, ten środek spożywczy jest niebezpieczny. Z kolei art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 dal organowi podstawę prawną do zastosowania art. 14 ust. 8 rozporządzenia (WE) nr 178/2002. Dowody w postaci sprawozdań z urzędowych badań mikrobiologicznych, "[...]", jak i historia producenta mają istotne znaczenie, ponieważ łącząc je z wiedzą epizootyczną można podejrzewać, iż istnienie Salmonella Enteritidis w przeszłości może skutkować (przy wcześniejszej nieskutecznej dezynfekcji zakładów) ponownym skażeniem. Ponadto nie sposób stwierdzić czy do zakażenia doszło w dzień pobierania próbek, stąd należy wziąć pod uwagę taką możliwość i objąć działaniem również produkcję jaj pozyskanych przed tą datą.

Lekarz Weterynarii nie znalazł uzasadnienia, które stanowiłoby podstawę do przychylenia się w kierunku argumentacji przedstawianej w odwołaniu tym bardziej, że szczep Salmonella enteritidis wyizolowany z kurzu pobranego przez Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] zostały poddane w Państwowym Instytucie Weterynaryjnym- [...] w [...] analizie sekwencji genomowej, która wykazała że szczepy należą do [...], co potwierdzają sprawozdania z badań. W niniejszej sprawie salmonella została wykryta na jajach sprzedawanych przez stronę jak i w kurnikach. Podjęte działania były więc adekwatne i zasadne dla ochrony zdrowia ludzi.

W skardze do WSA spółka [...] sp. z o.o. reprezentowana przez pełnomocników wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji powołując się na podstawę art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. a ewentualnie o stwierdzenie wydania jej z naruszeniem prawa i nakazanie organowi umorzenia postępowania lub uchylenie jej i przekazanie do ponownego rozpoznania. Spółka podniosła następujące zarzuty:

1. naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj.:

a. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. w zw. z art. 16 § 1 k.p.a. w zw. z art. art. 104 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 110 § 1 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej Instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo iż zaskarżona decyzja Organu pierwszej instancji została wydana w sprawie o tożsamym stanie faktycznym (i na podstawie tych samych informacji) jak ten będący przedmiotem wcześniejszego postępowania administracyjnego zakończonego wydanymi i doręczonymi stronie decyzjami z dnia [...] kwietnia 2019 r., o znaku: [...] (kurnik: A-1), [...] (kurnik: B-2), a które w tym czasie były jeszcze nieostateczne, a co zaś w konsekwencji doprowadziło do funkcjonowania w obrocie prawnym kilku rozstrzygnięć tj. decyzji administracyjnych załatwiających tą samą sprawę administracyjną i stanowi o kwalifikowanej wadzie zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2019 r. tj. jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt. 3 k.p.a., a ponadto powyższe uchybienie doprowadziło do naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

b. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo, iż w trakcie prowadzonego przez Organ pierwszej instancji postępowania, poprzedzającego zaskarżoną decyzję Organu pierwszej instancji, jak i w samej treści decyzji Organu pierwszej instancji, iż w przedmiotowej sprawie to na Skarżącym, a nie Organie administracji (pierwszej lub drugiej instancji) spoczywa ciężar dowodu (onus probandi), pomimo, iż gdy to organy administracji mają obowiązek z urzędu podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, a ponadto to na organach administracji spoczywa ciężar zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności w sprawach prowadzonych z urzędu (nie na wniosek Stron), co w konsekwencji doprowadziło do bezzasadnego zaniechania przez Organ pierwszej instancji, nie tylko inicjatywy w dokładnym i wszechstronnym wyjaśnieniu sprawy (w tym uwzględnieniu wyników badań właścicielskich z [...] kwietnia 2019 r.), ale i spowodowało przyjęcie przez te Organy tezy, iż wobec braku satysfakcjonujących dla Organu pierwszej instancji dowodów na okoliczność braku istnienie niezgodności w dniu [...] kwietnia 2019 r. w kurnikach A1 oraz B2, przy jednoczesnym braku istnienia dowodów na istnienie takiej niezgodności w tej dacie, to Skarżącego (Stronę w postępowaniu administracyjnym) należy obciążyć negatywnymi skutkami braku udowodnienia okoliczności faktycznej, a następnie przyjąć w ramach domniemania antycypowaną przez Organ pierwszej instancji wersję zdarzeń tj, iż w dniu [...] kwietnia 2019 r. doszło do wystąpienia niezgodności w kurnika A1 oraz B2,

c. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art, 12 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo, iż Organ pierwszej instancji nie podjął wszelkich niezbędnych kroków w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nie działał w sposób wnikliwy w tym nie zweryfikował tego czy informacje na temat rzekomych zachorowań ludzi w [...] mogą być uznane za nowe informacje faktyczne o których Organ pierwszej instancji nie wiedział w dacie wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. znak: [...] (kurnik: A-1), [...] (kurnik: B-2), co w konsekwencji doprowadziło do wydania przez Organ pierwszej instancji rozstrzygnięcia w sprawie uprzednio zakończonej wydaniem decyzji administracyjnej, a w dalszej perspektywie w związku z skorzystaniem z uprawnień jurysdykcyjnych, ale i z przekroczeniem granic uznania administracyjnego, a co skutkowało z kolei, naruszeniem przepisów postępowania materialnego opisanego w ppkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

d. art. 138 § 1. pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej Instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo iż Organ pierwszej Instancji nie dopełnił ciążącego na Organie pierwszej instancji obowiązku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego (w tym także wynikającego z faktów notoryjnych) i pominął m.in.: wyniki badań właścicielskich (z dnia [...] kwietnia 2019 r.) dot. kurnika A-1 oraz B-2 przeprowadzonych w dniu [...] kwietnia 2019 r., oraz pominął informacje jakie na podstawie pisma Generalnego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2019 r., znak: [...] [...] były znane Organom Weterynarii w tym Organowi Pierwszej Instancji z urzędu, a co w konsekwencji doprowadziło do błędnych ustaleń faktycznych opisanych w ppkt. 3 petitum niniejszego odwołania, a także przekroczenia granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w pkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

e. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. art. 8 § 1 i 2 k.p.a, poprzez ich niezastosowanie i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej Instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo iż zaskarżona decyzja Organu pierwszej instancji nakazuje wycofania z obrotu jaj konsumpcyjnych od dnia innego niż dzień pobrania prób do badań w kierunku Salmonella, bez uzasadnionej przyczyny, mimo iż, Organ pierwszej instancji w utrwalonej praktyce orzeczniczej w innych sprawach w takim samym stanie faktycznym i prawnym w przypadkach wydawania takich nakazów odwoływał się do daty pobrania prób do badań (których wyniki wykazały niezgodność), co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia przez Organ pierwszej instancji granic uznania administracyjnego i naruszenia przepisów postępowania materialnego opisanego w pkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

f. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez Organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej Instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji pierwszej instancji, które polegały na braku wskazania w uzasadnieniu faktycznym decyzji faktów, które Organ pierwszej instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których oparł rozstrzygnięcie oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także braku wykazania procesu subsumpcji i ograniczenie się tylko do przytoczenia treści przepisów prawa, co w konsekwencji uniemożliwiło stronie w pełni zrozumienia jakimi przesłankami Organ kierował się dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczył granic tego uznania, i tym samym w znaczącym stopniu utrudnia zaskarżenie rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji,

g. naruszenie przez Organ drugiej instancji art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i polegające na sporządzeniu wewnętrznie sprzecznego uzasadnienia zaskarżonej decyzji, z którego treści nie wynika dla strony w sposób jasny i przejrzysty czy Organ drugiej instancji uważa, iż decyzja Organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2019 r. ma charakter decyzji częściowej czy może jest to decyzja wydana w odrębnej sprawie administracyjnej, co w konsekwencji nie pozwoliło Skarżącemu na zapoznanie się i zrozumienie podstawy rozstrzygnięcia i w konsekwencji uniemożliwiło pełnego zaskarżenia decyzji Organu drugiej instancji,

h. art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z. art. 11 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie przez Organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo naruszenia przez Organ pierwszej instancji art. 11 k.p.a. i niewyjaśnienie stronie w przejrzysty sposób zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy, ograniczając się tylko do przytoczenia przepisów prawa bez ich odniesienia do stanu faktycznego sprawy, co w konsekwencji uniemożliwiło skarżącej w pełni zrozumienie jakimi przesłankami Organ pierwszej instancji kierował się dokonując uznania administracyjnego i czy nie przekroczył granic tego uznania, i tym samym w znaczącym stopniu utrudniło zaskarżenie rozstrzygnięcia Organu pierwszej instancji,

i. naruszenie art. 138 § 1. pkt. 1 k.p.a. w zw. z. art. 7b k.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez Organ drugiej instancji i utrzymanie w mocy przez Organ drugiej instancji zaskarżonej decyzji Organu pierwszej instancji, mimo wad rozstrzygnięcia spowodowanych brakiem należytej współpracy przez Organ pierwszej instancji z innymi Organami pionu weterynaryjnego w zakresie zwalczania skażenia Salmonella, a co w konsekwencji doprowadziło do zaniedbań w dokładnym wyjaśnieniu sprawy i w konsekwencji nie tylko błędu w ustaleniach faktycznych, o którym mowa w ppkt. 3 petitum niniejszego odwołania, ale i przekroczenia granic uznania administracyjnego skutkującego naruszeniem przepisów prawa materialnego, o którym mowa w pkt. 2 petitum niniejszego odwołania,

2. naruszenie przepisów prawa materialnego tj. ,

a. art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie, mimo braku zaistnienia przesłanek pozwalających na zastosowanie tego przepisu, w tym celu wynikającego z konieczności realizacji zadania na podstawie rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1),

b. art. 14 ust. 8 Rozporządzenia (WE) nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającego ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiający procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na nakazaniu wycofania przez Stronę wszystkich produktów z rynku w zakresie Kurnika A-1 oraz B-2 od chwili wcześniejszej niż moment pobrania prób do badań, pomimo, iż wystarczającymi było ewentualne nałożenie ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu na rynek,

c. art. 54 ust. 1 i ust. 2 lit. c) rozporządzenia (WE) nr 882/2004 Parlamentu i Rady Europy z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzonych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dz. Urz. UE. L nr 165.1), poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie polegające na nakazaniu wycofania przez Stronę wszystkich produktów z rynku w zakresie Kurnika A-1 oraz B-2 od chwili wcześniejszej niż moment pobrania prób do badań, pomimo, iż wystarczającymi było nałożenie adekwatnych i proporcjonalnych ograniczeń dotyczących wprowadzenia produktu na rynek, w tym zwłaszcza, w kontekście błędnej wykładni Organu pierwszej instancji i Organu drugiej instancji, iż jest on właściwy do nakładania dowolnych ograniczeń, a przy nakładaniu ograniczeń organ nie musi szczegółowo odwoływać się do art. 54 ust. 1 i uzasadnić przesłanki związanej z rodzajem niezgodności oraz przeszłych danych dotyczących operatora w zakresie występujących niezgodności.

3. błędy w zakresie ustalania stanu faktycznego tj.:

a. błędne przyjęcie, iż w chwili wydawania decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. Organ pierwszej instancji nie dysponował informacjami o kwestii rzekomych zachorowań ludzi w [...], choć już z protokołu kontroli sporządzonego przez Organ pierwszej instancji jako przyczynę kontroli wskazano powyższe zdarzenia,

b. nie ustalenie czy jaja konsumpcyjne z kurnika A-1 oraz B-2 przed dniem pobrania próbek do badań w dniu 23 lub [...] kwietnia 2019 r. były przedmiotem dystrybucji poza Polska, w szczególności do [...],

c. błędne przyjęcie iż, w dniu [...] kwietnia 2019 r. w kurniku A1 oraz B2 występowała nieprawidłowość tj. skażenia Salmonellą, pomimo braku jakichkolwiek dowodów we wskazanym zakresie, a dalej nałożenie ograniczeń mimo braku jakichkolwiek dowodów pozwalających na przyjęcie wskazanych ograniczeń.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu pełnomocnik skarżącej podtrzymał stanowisko w sprawie oraz złożył załącznik do protokołu, w którym powielono zarzuty podnoszone zarówno w odwołaniu jak i skardze.

Pełnomocnik organu podał, że nawet gdyby organ nie objął od razu całego okresu, w którym jaja były przydatne do spożycia, to w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzi nie mógł nie zrobić nic, tylko musiał wydać kolejną decyzję. Wobec tego nie ma podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji.

Pismem procesowym z dnia [...] grudnia 2019 r. skarżąca wniosła o otwarcie rozprawy na nowo. Podała, że pełnomocnik organu II instancji podniósł nowe okoliczności i zasugerował, że organ I instancji popełnił błąd wydając decyzję z [...] kwietnia 2019 r. , którą wycofał z obrotu jaja począwszy od momentu pobrania próbek do badań, podczas gdy w pełni ochronę konsumentów mogło zapewnić tylko wycofanie jaj także z okresu wcześniejszego, łącznie z okresu 28 dni przydatności do spożycia jaj. W ocenie strony organ II instancji zaakceptował stan, w którym w zakresie tego samego stanu faktycznego na podstawie tych samych dowodów wydano dwie decyzje administracyjne różniące się tylko w zakresie orzeczenia związanego z określeniem sankcji tj. okresu z którego wycofano jaja.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Sądowa kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że akt ten nie narusza prawa ani w sposób zarzucany skargą, ani w żaden inny sposób rozważony na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 dalej p.p.s.a.), a uzasadniający jego wyeliminowanie z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 powyższej ustawy.

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zdrowie publiczne jest przedmiotem ochrony konstytucyjnej. Art. 68 Konstytucji RP określa podstawowe obowiązki władzy publicznej w ochronie zdrowia i odpowiadające im prawo jednostki do ochrony zdrowia. Ochrona zdrowia, o której mowa w art. 68 ust. 1, nie dotyczy jedynie zapewnienia każdemu dostępu do świadczeń opieki zdrowotnej, lecz obejmuje także zwalczanie chorób epidemicznych i zapobieganie negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska (ust. 4). Jednym z przejawów zapobiegawczej formy ochrony zdrowia są działania uprawnionych organów zmierzające do zapewnienia bezpieczeństwa i higieny żywności. Powyższy obowiązek rozpatrywać należy zarówno na tle prawa krajowego, jak i prawa wspólnotowego Unii Europejskiej.

W Preambule rozporządzenia (WE) Nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz.Urz.UE.L Nr 139, str. 1) wskazano, że dążenie do wysokiego poziomu ochrony życia i zdrowia ludzkiego jest jednym z podstawowych celów prawa żywnościowego, jak ustanowiono w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002. Rozporządzenie to ustanawia również inne wspólne zasady i definicje w odniesieniu do krajowego i wspólnotowego prawa żywnościowego, w tym cel osiągnięcia swobodnego przepływu żywności we Wspólnocie (pkt 1). Zasady te stanowią wspólną podstawę dla higienicznej produkcji całej żywności, w tym produktów pochodzenia zwierzęcego wymienionych w załączniku I do Traktatu.

Dopełnieniem powyższego aktu jest rozporządzenie (WE) Nr 882/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie kontroli urzędowych przeprowadzanych w celu sprawdzenia zgodności z prawem paszowym i żywnościowym oraz regułami dotyczącymi zdrowia zwierząt i dobrostanu zwierząt (Dziennik Urzędowy UE. L 165.1 z dnia 30/04/2004 P. 0001 – 0141). Rozporządzenie to zawiera podstawowe, obowiązujące we Wspólnocie przepisy prawne z zakresu urzędowych kontroli mających na celu sprawdzenie zgodności z regułami ukierunkowanymi w szczególności na: a) zapobieganie, eliminowanie lub ograniczanie dopuszczalnych poziomów zagrożenia ludzi i zwierząt, bezpośrednio lub poprzez środowisko naturalne; oraz b) gwarantowanie uczciwych praktyk w handlu paszami i żywnością oraz ochronę interesów konsumenta łącznie z etykietowaniem pasz i żywności oraz innymi formami przekazywania informacji konsumentom. Zasada jest, że pasze i żywność powinny być zdrowe a prawodawstwo wspólnotowe zawiera zestaw reguł mających na celu zapewnienie osiągnięcia tego celu.

Stosownie do art. 54 ust. 1 w/w rozporządzenia nr 882/2004 w sytuacji, gdy właściwy organ wykryje niezgodności, podejmuje on działanie zapewniające, że podmiot gospodarczy zastosuje środki zaradcze. Podczas decydowania, jakie podjąć działanie, właściwy organ uwzględnia rodzaj niezgodności oraz poprzednie dane podmiotu gospodarczego w zakresie niezgodności. Zgodnie z art. 54 ust. 2 cyt. rozporządzenia działanie takie zawiera, gdzie jest to wskazane wymienione w tym przepisie środki, które nie mają charakteru wyliczenia zamkniętego. W ust. 2 pkt h tego przepisu wskazano, że mogą być to wszelkie inne środki jakie organ uznaje za właściwe. Wśród środków przewidzianych w tym przepisie znajduje się również nakazanie wycofania żywności (pkt c ust. 2 cyt. art. 54).

Wskazane w zaskarżonej decyzji Rozporządzenie (WE) Nr 178/2002 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002r. ustanawiające ogólne zasady i wymagania prawa żywnościowego, powołujące Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz ustanawiające procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności, ma zastosowanie do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności, z wyłączeniem produkcji podstawowej na własny domowy użytek lub do domowego przygotowywania, obróbki lub przechowywania żywności do własnego spożycia (art. 1).

Przepis art. 7 rozporządzenia 178/2002 formułuje tzw. zasadę ostrożności. Według jego ust. 1 w szczególnych okolicznościach, gdy po dokonaniu oceny dostępnych informacji stwierdzono niebezpieczeństwo zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia, ale nadal brak jest pewności naukowej, w oczekiwaniu na dalsze informacje naukowe umożliwiające bardziej wszechstronną ocenę ryzyka mogą zostać przyjęte tymczasowe środki zarządzania ryzykiem konieczne do zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia określonego we Wspólnocie. Stosownie do ust. 2 środki przyjęte w oparciu o przepisy ust. 1 powinny być proporcjonalne i nie bardziej restrykcyjne dla handlu niż jest to wymagane w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony zdrowia określonego we Wspólnocie, z uwzględnieniem wykonalności technicznej i ekonomicznej oraz innych czynników uznawanych za stosowne w rozważanej sprawie. W odpowiednim czasie, w zależności od rodzaju stwierdzonego ryzyka dla życia lub zdrowia oraz rodzaju informacji naukowej potrzebnej do wyjaśnienia niepewności naukowej oraz przeprowadzenia bardziej wszechstronnej oceny ryzyka, środki te zostaną poddane przeglądowi.

Przepis ten należy interpretować w ten sposób, iż umożliwia on działanie organów sanitarnych zmierzające do nałożenia nakazów lub zakazów na określone produkty, jeżeli te rodzą podejrzenie co do ich bezpieczeństwa. Taką sytuacją z pewnością jest wykrycie bakterii Salmonella Enterititis stanowiącej zagrożenie dla życia i zdrowia ludzi. W rozporządzeniu nr 2160/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie zwalczania salmonelli i innych określonych odzwierzęcych czynników chorobotwórczych przenoszonych przez żywność (Dz.Urz. WE L 325 z 12.12.2003) wskazano na konieczność podjęcia wszelkich właściwych i skutecznych środków na wszystkich etapach produkcji i dystrybucji w celu ograniczenia rozpowszechniania i zagrożenia jakie stanowią dla zdrowia publicznego. Cel ten określony został w art. 1 rozporządzenia Komisji UE nr 517/2011 z dnia 25 maja 2011r (Dz.Urz.UE L 138 z 26.05.2011r. ze zm.) i dotyczy stad dorosłych kur niosek z wynikiem dodatnim badań laboratoryjnych m.in. w odniesieniu do Salmonelli Enteritidis.

Zgodnie z art. 14 ust. 1 rozporządzenia nr 178/2002 żaden niebezpieczny środek spożywczy nie może być wprowadzony na rynek. Środek jest uznawany za niebezpieczny, jeżeli uważa się, że: a/ jest szkodliwy dla zdrowia, b/nie nadaje się do spożycia przez ludzi (art. 14 ust. 2 cyt. rozporządzenia). Zgodnie z ust. 6 cyt art. 14 rozporządzenia: jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, chyba, że po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna. W myśl art. 14 ust. 8 rozporządzenia zgodność żywności ze szczegółowymi przepisami mającymi do niego zastosowanie nie powinna powstrzymywać właściwych władz przed podjęciem stosownych środków w celu nałożenia ograniczeń dotyczących wprowadzenia jej na rynek lub zażądania wycofania go z rynku, jeżeli istnieją podstawy, aby podejrzewać, iż pomimo takiej zgodności, ten środek spożywczy jest niebezpieczny.

Na gruncie prawa krajowego obowiązuje ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2019r. poz. 824). Zgodnie z art. 7 ust. 1 powiatowy lekarz weterynarii albo urzędowy lekarz weterynarii z upoważnienia powiatowego lekarza weterynarii wydają decyzje administracyjne lub wykonują czynności w celu realizacji zadań wynikających z przepisów rozporządzenia nr 852/2004, rozporządzenia nr 853/2004, rozporządzenia nr 854/2004 i rozporządzenia nr 882/2004 lub z przepisów Unii Europejskiej wydanych w trybie tych rozporządzeń.

Reasumując tę część rozważań, Sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji miał na uwadze przepisy zarówno krajowe jak i unijne i wynikające z nich wymagania prawa żywnościowego oraz zasady postępowania mające na celu zapewnienie bezpieczeństwa żywności.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Lekarz Weterynarii utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w [...] nakazującej wycofanie jaj konsumpcyjnych z obrotu. Jak wynika z treści skarżonych rozstrzygnięć po przeprowadzeniu kontroli w kurnikach skarżącej spółki, popartej następnie badaniami wykonanymi przez akredytowane jednostki (Instytuty badawcze) w dwóch z nich (kurniki A-1 i B-2) wykryto szczepy Salmonelli Enteriridis należące do klasteru 175, które były stwierdzane w ognisku epidemiologicznym opisanym w [...]". Szczepy bakterii wyizolowano z kurzu. Organ opierając się na dyspozycji art. 54 rozporządzenia (WE) nr 882/2004 zdecydował o wycofaniu z obrotu jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych od dnia [...] kwietnia 2019r. pochodzących z: [...], w [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...] do dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz o wycofanie z obrotu wszystkich jaj konsumpcyjnych znajdujących się na rynku, pozyskanych od dnia [...] kwietnia 2019r. pochodzących z: [...] w [...], kurnik nr [...], Weterynaryjny Numer Identyfikacyjny [...] do dnia [...] kwietnia 2019 r.

W kontekście podstawowego zarzutu skarżącej tj. nieważności decyzji z [...] maja 2019 r., której dopatruje się na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. należy wskazać, że stanowisko skarżącej nie jest zasadne. Jak wynika z akt sprawy Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...] [...] kwietnia 2019 r. wydał dwie decyzje nakazujące wycofanie z obrotu jaj konsumpcyjnych pozyskanych od [...] kwietnia 2019 r. na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik A-1 (decyzja nr [...]) oraz od 24 kwietnia na fermie jaj konsumpcyjnych [...] kurnik B-2 (decyzja znak [...]). Czego jednak zdaje się nie zauważać skarżąca, decyzja z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] nakazuje wycofanie z obrotu jaj konsumpcyjnych pozyskanych od dnia [...] kwietnia 2019 r. do odpowiednio [...] kwietnia (kurnik A-1) i [...] kwietnia 2019 r. (kurnik B-2). Wobec tego decyzje te, o ile dotyczą tych samych kurników, odnoszą się do innych okresów pozyskania jaj i w tym zakresie nie można uznać istnienia tożsamości spraw rozstrzyganych decyzjami. Lekarz Powiatowy wydając decyzję z [...] maja 2019 r. miał na uwadze okoliczność wydania przez siebie decyzji z [...] kwietnia 2019 r. czemu dał wyraz właśnie przez zawężenie nakazu wycofania jaj do okresu od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2019 r. Wydanie decyzji z [...] maja 2019 r. nie stanowi wydania jej w tej samej sprawie, uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją. Stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. możliwe jest tylko w przypadku stwierdzenia, że istnieje tożsamość sprawy rozstrzygniętej kolejno po sobie dwoma decyzjami, z których pierwsza jest ostateczna. Aby zaistniała tożsamość sprawy konieczne jest, aby obie decyzje dotyczyły tożsamego podmiotu oraz tożsamego przedmiotu sprawy, przy jednoczesnej tożsamości stanu prawnego jak i faktycznego sprawy. W niniejszej sprawie nie zachodzi tożsamość spraw z uwagi na to, że decyzje z [...] maja 2019 r. i [...] kwietnia 2019 r. dotyczą innych okresów pozyskania jaj konsumpcyjnych. To, że zostały skierowane do tego samego podmiotu i dotyczą tych samych kurników A-1 i B-2., w oparciu o te same badania nie stanowi o ich tożsamości. Organ I instancji podał, że postępowanie w sprawie wydania zaskarżonej decyzji, które dotyczyło innej części produkcji, pozyskanej w innym okresie (od [...] kwietnia 2019 r. do [...] kwietnia 2019r. ) wszczęto w świetle nowych dowodów jakim było uzyskanie przez organ "[...]". W decyzji wskazał również, że stwierdził przemieszczenie jaj do zakładu pakowania w [...] Nr [...]. Obejmując okres od [...] kwietnia do [...] kwietnia 2019r. powołał się na uwzględnienie okresu przydatności jaj do spożycia. Zgodnie z rozporządzeniem Komisji (WE) nr 589/2008 z dnia 23 czerwca 2008r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonywania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w sprawie norm handlowych w odniesieniu do jaj (Dz.U.UE.2008.163.6 z dnia 24.06.2008r.) data minimalnej trwałości jaj ustala się nie więcej niż 28 dni od dnia zniesienia jaj(art. 13). Organ wyjaśnił, że objął decyzją wszystkie jaja wyprodukowane w kurniku A-1 oraz B-2 a poddane sortowaniu i pakowaniu w [...] sp. z o.o [...], gdyż są to jaja, co do których termin przydatności do spożycia nie upłynął do dnia wydania wcześniejszych decyzji z [...] kwietnia 2019r. a stanowią zagrożenie dla zdrowia ludzkiego. Okres 28 dni liczony był wstecz od wydania zaskarżonej decyzji. Organ II instancji wskazał na zasadność stanowiska organu I instancji, które zmierzało do wyeliminowania zagrożenia związanego z wprowadzeniem na rynek potencjalnie niebezpiecznej żywności obejmując swoim działaniem również produkcję jaj pozyskanych przed datą badania a mogących się znajdować na rynku. Stanowisko organów zostało, zdaniem sądu, prawidłowo uzasadnione. Wobec stwierdzonej i niepodważonej niezgodności (wykrycie salmonelli) zastosowane środki zaradcze (wycofanie jaj z obrotu z uwzględnieniem daty ich przydatności do spożycia) były adekwatne, gdyż jaja z produkcji w kurnikach, w których kurzu wykryto określony rodzaj salmonelli stanowiły w świetle wyżej wskazanych przepisów niebezpieczny środek spożywczy i winny być wycofane z rynku. W świetle zarzutów stawianych zaskarżonej decyzji (obejmującej okres wcześniejszy) należy wskazać, że skuteczność zastosowanych środków zależy w dużej mierze od szybkiego i sprawnego ich wprowadzenia i nie można czynić organowi zarzutu, że podjął decyzję, w krótkim czasie, bez dokonania ustaleń, które parę dni później uzyskał, co miałoby, zdaniem skarżącej, uniemożliwiać objęcie środkami (kolejną decyzją) całej partii jaj pochodzących z dwóch kurników, w których stwierdzono salmonellę, a które znajdowały się na rynku. Należy zwrócić uwagę, że wyniki badań organ otrzymał [...] kwietnia 2019r. , [...] kwietnia 2019r. wydał dwie decyzje a [...] maja 2019r. otrzymał pismo od Lekarz Weterynarii zwierające pismo Głównego Lekarza Weterynarii z [...] maja 2019r. informujące, że władze [...] przekazały tymczasowy raport z dochodzenia w sprawie epidemii Salmonella Enteritidis t.5.175 i t.5.360 dotyczący ponownych ognisk zachorowań ludzi, których przyczyna mogą być jaja dostarczane do zakładu pakowania [...] (tj. z [...] W sytuacji jaka miała miejsce w przedmiotowej sprawie objęcie okresu od [...] kwietnia 2019r. w zaskarżonej decyzji z uwagi na konieczność zachowania zasady ostrożności było uzasadnione.

Skarżąca spółka zarzucała , iż organ nie wziął pod uwagę załączonych przez nią (wykonanych na jej zlecenie) badań próbek kału nr [...] i [...] z [...] kwietnia 2019 r. w których nie wykryto szczepów salmonelli. Zwrócić należy jednak uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze w badaniach organu szczepy bakterii wykryto w próbce kurzu kurników A-1 i B-2- nie w próbce kału. Po drugie badania przedstawione przez skarżącego były badaniami właścicielskimi i dotyczyły pojedynczych próbek kału, które nie podważyły wyników badań organu. Obalając domniemanie wiarygodności wyników badań organu, konieczne byłoby wykazanie, iż zostały one otrzymane w sposób wadliwy, bądź ich rezultat nie ma wpływu na ocenę całej partii produktu z przedmiotowych dwóch kurników. Z punktu widzenia przywołanych wcześniej przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, jak i zasady ostrożności istotne jest to, że w badaniach przeprowadzonych na zlecenie organów, wykonanych w akredytowanym laboratorium wykazano obecność szczepów salmonelli, co uzasadniało podjęcie przez organ stosownych środków zaradczych. Jak wynikało z w/w art. 14 ust. 6 rozporządzenia jeżeli niebezpieczny środek spożywczy stanowi część partii, transzy lub dostawy żywności należącej do tej samej klasy lub kategorii, należy założyć, że całość żywności w tej partii, transzy lub dostawie jest również niebezpieczna, co obligowało organ do wycofania wszystkich jaj znajdujących się na rynku pozyskanych z dwóch kurników. Jak wynika z dalszej części tego przepisu, założenie takie może zostać obalone, gdy po dokonaniu szczegółowej oceny brak jest dowodów, iż reszta partii, transzy lub dostawy jest niebezpieczna. Zasada ostrożności, niezwłocznego reagowania na możliwość zagrożenia zdrowia ludzi, priorytet w ochronie zdrowia ludzi nie uzasadnia przyjęcia, że organ po stwierdzeniu zagrożenia ma z urzędu dokonywać szczegółowej oceny zmierzającej do obalenia otrzymanych wyników badań. Podważenie wyników badań ciąży na stronie skarżącej. Okoliczność, że na zlecenie skarżącej pobrano inne próbki, nawet z tej samej partii jajek, które nie wykazały obecności salmonelli nie podważa wyniku badań uzyskanych przez organy. Ponadto jak słusznie wskazywały organy badania są wykonywane na próbkach, ich wyniki mogą się różnić. Niewątpliwie jednak wykrycie szczepów bakterii w próbkach kurzu oznacza niebezpieczeństwo zaistnienia skutków szkodliwych dla zdrowia, co uzasadniało nakazanie wycofania określonej partii jaj konsumpcyjnych z obrotu. Dodać trzeba że organ II instancji odniósł się w swoich rozważaniach do badań skarżącej, wobec czego zarzuty naruszenia przepisów prawa procesowego w tym zakresie nie mogą odnieść zamierzonego skutku. W sytuacji nieobalenia badań przez skarżącą wskazane w skardze wywody stanowią jedynie polemikę z wiarygodnymi badaniami organu.

Sąd nie podziela również zarzutu skarżącej, aby doszło do odstąpienia od dotychczasowej praktyki orzeczniczej. Zdaniem spółki w innych sprawach w takim samym stanie faktycznym i prawnym w przypadkach wydawania takich nakazów organ odwoływał się do daty pobrania prób do badań (których wyniki wykazały niezgodność), co w konsekwencji doprowadziło do przekroczenia przez organ pierwszej instancji granic uznania administracyjnego. Po pierwsze strona skarżąca takiej praktyki orzeczniczej nie wykazała. Po drugie nie sposób przyjąć aby wydanie jednej decyzji z [...].12.2018r. dotyczącej innego stanu faktycznego czy dwóch decyzji z [...] kwietnia 2019r., którymi objęto okres od dnia badania bez szczegółowego odniesienia się do kwestii daty, świadczyło o utrwalonej praktyce orzeczniczej i to w zakresie dotyczącym daty wycofania jaj z obrotu. Należy podkreślić, że każde postępowanie z zakresu bezpieczeństwa obrotu produktami żywnościowymi traktowane jest indywidualnie i rozpatrywane jest w oparciu o określony stan faktyczny.

Podsumowując powyższe rozważania należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy orzekające obu instancji działały zgodnie ze swoją właściwością rzeczową jak i kompetencjami. Materiał dowodowy zebrany został w sposób wyczerpujący, a jego ocena mieści się w granicach przynależnej organowi z mocy art. 80 K.p.a. swobody. Zważywszy na treść uzasadnień zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji, w toku rozumowania tych organów nie można dopatrzeć się dowolności. Stan faktyczny został dokładnie i szczegółowo ustalony. Organy wyjaśniły jakimi przesłankami się kierowały, mając na względzie w szczególności dobra takie jak bezpieczeństwo i zdrowie ludzi (konsumentów). Jak wskazano w niniejszym uzasadnieniu, z uwagi na zasadę ostrożności, znajdującą oparcie w prawie europejskim, jak i przepisy rozporządzeń [...] i [...] istniała podstawa do wydania przez organy nakazu wycofania określonej partii jaj konsumpcyjnych z obrotu za okres poprzedzający ten wskazany w decyzjach z [...] kwietnia 2019r. z uwzględnieniem minimalnego okresu przydatności jaj do spożycia. Zarzuty skargi nie mogły więc odnieść zamierzonego skutku.

Końcowo Sąd wskazuje, że wniosek skarżącej o otwarcie rozprawy na nowo nie zasługiwał na uwzględnienie. Stanowił on bowiem jedynie polemikę ze stanowiskiem organu przedstawionym na rozprawie, które wbrew twierdzeniom skarżącej nie jest ani sprzeczne z dotychczasowym, ani nielogiczne, nie stanowi również nowych okoliczności faktycznych a stanowisko, co do możliwości wydania decyzji obejmującej wcześniejszy okres nawet w sytuacji, gdyby taka możliwość istniała wcześniej. Również nie sposób zgodzić się ze skarżącą aby stanowisko pełnomocnika organu o obecności salmonelli w fermach w których w przeszłości stwierdzono jej obecność (uśpionej) podważało wszystkie badania i decyzje organów. Sąd zwraca uwagę, że decyzja nakazująca wycofanie produktów z obrotu jest wydawana dopiero w sytuacji wykrycia szczepów salmonelli w drodze badań, jak to miało miejsce w przypadku skarżącej. Jak wskazano we wcześniejszej części niniejszego uzasadnienia skarżąca zaś nie podważyła przedstawionych przez organ badań.

Z tych wszystkich względów skarga podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 P.p.s.a.