Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1376/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2023-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę w całości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Dąbek (spr.) Sędziowie WSA Maja Chodacka WSA Agnieszka Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi N. Sp. z o.o. w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 13 października 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.83.2022.2.LJM UNP:1201-22-112624 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z 13 października 2022 r. nr 1201-IEE.711.1.83.2022.2.LJM, UNP:1201-22-112624 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie (dalej: Dyrektor), po rozpatrzeniu zażalenia N. sp. z o.o. w W. (dalej: Spółka), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik w Krakowie z 25 sierpnia 2022 r. nr 1211-SEW-2.4268.70.2021 w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych.

Z uzasadnienia powyższego rozstrzygnięcia wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego Kraków-Prądnik jako organ egzekucyjny prowadził postępowanie egzekucyjne do majątku zobowiązanego N.1 sp. z.o.o. w W., której następcą prawnym jest Spółka, na podstawie tytułu wykonawczego z 8 marca 2021 r. obejmującego należność z tytułu podatku od towarów i usług za grudzień 2020 r. W jego ramach zajęto wierzytelności z rachunku bankowego Spółki, w wyniku czego wyegzekwowano należność główną wraz z kosztami egzekucyjnymi.

Spółka złożyła wniosek o umorzenie kosztów egzekucyjnych. Postanowieniem z 25 sierpnia 2022 r., organ pierwszej instancji wydał postanowienie odmowne.

Po rozpoznaniu zażalenia, Dyrektor postanowieniem z 13 października 2022r., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu podzielono stanowisko wyrażone przez organ pierwszej instancji, że w sprawie nie ziściła się przesłanka ważnego interesu zobowiązanego oraz przesłanka interesu publicznego.

Uzasadniając brak ważnego interesu zobowiązanego wskazano, że organ pierwszej instancji zwrócił się do Spółki o uzupełnienie wniosku o umorzenie kosztów m.in. poprzez złożenie odpowiednich oświadczeń, uzupełnionego oświadczenia o stanie majątkowym Spółki oraz sprawozdania finansowego za okres 3 ostatnich lat. Spółka w odpowiedzi złożyła formularz oświadczenia majątkowego przeznaczony dla osoby fizycznej, zamiast formularza oświadczenia osoby prawnej i nie złożyła sprawozdania finansowego za 2021 r. W związku z tym, organ pierwszej instancji przeprowadził analizę dokumentacji księgowej Spółki i jej aktualnej sytuacji finansowej. Z analizy tej wynikają następujące fakty: nieregulowanie (częste, w okresie od 2014 r. do 2021 r.) zobowiązań podatkowych w terminie, liczne upomnienia wysyłane przez wierzycieli, od czerwca 2021 r. znaczne ograniczenie działalności gospodarczej Spółki. Od stycznia 2022 r. Spółka nie wykazuje żadnej wartości sprzedaży, nabycia są znikomej wartości i wykazywana jest kwota nadwyżki podatku naliczonego nad należnym. Organ pierwszej instancji wziął pod uwagę całość materiału dowodowego, możliwości płatnicze Spółki i nie stwierdził zaistnienia ważnego interesu zobowiązanego, który mógłby przemawiać za udzieleniem wnioskowanej ulgi.

Dyrektor podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji o braku ważnego interesu publicznego, który przemawiałby za umorzeniem kosztów egzekucyjnych. Podkreślono, że w interesie publicznym jest niewątpliwie, aby wszyscy zobowiązani w sposób terminowy wywiązywali się z zapłaty należności stanowiących dochód budżetu państwa. Tymczasem Spółka po raz kolejny nie wywiązała się z obowiązku zapłaty zobowiązań podatkowych, wobec tego udzielenie wnioskowanego wsparcia stałoby w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości społecznej i byłoby swoistą "premią" dla dłużnika, który generuje zaległości.

Odpowiadając na zarzut o braku możliwości dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego Dyrektor stwierdził, że to Spółka w ustawowym terminie nie zapłaciła zobowiązania. Termin płatności zobowiązania upłynął 25 stycznia 2021r., wierzyciel doręczył Spółce upomnienie 23 lutego 2021 r., a egzekucja administracyjna została wszczęta 17 marca 2021 r. Spółka przez prawie dwa miesiące mogła zatem zgromadzić środki na dobrowolne zapłacenie należności. Natomiast brak podejmowania czynności egzekucyjnych świadczyłby o przewlekłości postępowania.

Za niezasadny uznano zarzut zaniechania przez organ podjęcia działań informacyjnych wobec Spółki, bowiem organ pierwszej instancji wezwał Spółkę do uzupełnienia wniosku o umorzenie kosztów i podał informacje o możliwych formach kontaktu. Następnie Dyrektor stwierdził, że analiza prawidłowości kosztów egzekucyjnych nie mieści się w zakresie omawianego postępowania i została przeprowadzona w postanowieniach w sprawie kosztów postępowania egzekucyjnego.

Jeżeli zaś chodzi o uniemożliwienie skorzystania przez Spółkę z obniżenia opłaty egzekucyjnej do 5%, Dyrektor wyjaśnił, że art. 64 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2022 r. poz. 479 ze zm. – dalej: u.p.e.a.) nie miał w przedmiotowej sprawie zastosowania, ponieważ zajęcie zostało zrealizowane przez bank, a nie przez wpłatę zobowiązanego. Dyrektor nie zgodził się również z zarzutami błędnej i dowolnej oceny materiału dowodowego tłumacząc, że wydanie rozstrzygnięcia zgodnego z przepisami prawa, które nie jest zgodne z wolą i oczekiwaniem strony, nie stanowi naruszenia norm proceduralnych.

Finalnie podkreślono uznaniowość organu w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych, która wyraża się w możliwości negatywnego rozstrzygnięcia nawet w razie spełnienia przesłanek umorzenia.

Na powyższe postanowienie Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając w niej naruszenie:

- prawa materialnego, tj.:

1. art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że w sytuacji Spółki nie zachodzi ani ważny interes zobowiązanego, ani interes publiczny przemawiający za umorzeniem wobec niej kosztów egzekucyjnych, choćby w części, podczas gdy ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie tej normy;

2. art. 64e § 1 w zw. z art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. przez uzasadnienie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych zastosowaniem uznania administracyjnego, podczas gdy organ w pierwszej kolejności zaniechał ustalenia, czy spełnione zostały przesłanki do zastosowania komentowanych przepisów, zaś dopiero wobec dokonania ustaleń w tym przedmiocie organ uprawniony był do zastosowania uznania administracyjnego przy podejmowaniu decyzji, czy stronie należy te koszty umorzyć, czy też nie,

- przepisów postępowania, tj.:

3. art. 104 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 ze zm. – dalej: k.p.a.) w zw. z art. 18 i art. 17 § 1 u.p.e.a. przez zaniechanie rozstrzygnięcia w przedmiocie wszystkich żądań objętych wnioskiem wszczynającym postępowanie, tj. w zakresie, w jakim Spółka wnosiła o umorzenie kosztów egzekucyjnych choćby w części,

4. art. 12 § 1 w zw. z art. 7, art. 8 § 2 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. z 2021 r. poz. 217) przez stwierdzenie w treści zaskarżonego postanowienia, że w zgromadzonym materiale dowodowym nie uwzględniono sprawozdania finansowego Spółki za rok 2021, podczas gdy dokument ten został złożony w Repozytorium Dokumentów Finansowych w dniu 15 września 2022 r. i jest jawny dla każdego, w związku z czym organ nie przeprowadził dowodu z dokumentu, do którego miał nieskrępowany dostęp, a konsekwencjami niedostarczenia go obarczył stronę,

5. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. polegające na niewyczerpującym i niewszechstronnym rozpatrzeniu materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz jego dowolnej ocenie, wyrażającej się w nieuwzględnieniu przez organ okoliczności, że przeprowadzone postępowanie egzekucyjne odbyło się z naruszeniem zasad pogłębiania zaufania obywateli do organów władzy publicznej oraz praworządności, o czym świadczy:

a) brak możliwości dobrowolnego wykonania zobowiązania podatkowego przez Spółkę przed podjęciem przez organ czynności egzekucyjnych,

b) zaniechanie przez organ egzekucyjny podjęcia działań informacyjnych wobec Spółki, o których mowa w art. 6 ust. 1b u.p.e.a., zmierzających do dobrowolnego wykonania przez nią obowiązku, przy czym organ pominął, że po odmowie umorzenia należności podatkowej organ nie ponowił upomnienia, co pozwoliłoby Spółce na spłatę należności,

c) braku możliwości skorzystania przez Spółkę z obniżenia opłaty egzekucyjnej do 5%, mimo pouczenia przez organ egzekucyjny o takim uprawnieniu w razie dobrowolnego wykonania zobowiązania po wszczęciu egzekucji, przy czym organ pominął, że pouczenie o tej możliwości dłużnik dostał, gdy zajęcie już było przez bank zrealizowane,

d) nadmierna wysokość kosztów postępowania egzekucyjnego, nieprzystających do nakładu pracy i faktycznych wydatków organu egzekucyjnego

- co skutkowało odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych z powodu braku ważnego interesu publicznego w sytuacji, gdy zaistniała podstawa do ich umorzenia z tej przyczyny;

6. art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez błędną i dowolną ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, w szczególności przez jego pobieżne rozpatrzenie, wyrażającą się w tym, że:

a) organ egzekucyjny uznał, że Spółka konsekwentnie nie regulowała swoich zobowiązań podatkowych w terminie, podczas gdy Spółka zawsze dobrowolnie uiszczała podatki i nigdy nie były one przymusowo egzekwowane, a przedmiotowa egzekucja dotyczyła zapłaty podatku za jeden okres rozliczeniowy i była spowodowana odmową udzielenia ulgi w spłacie zobowiązania podatkowego, mimo iż Spółka wykazała, że jej trudna sytuacja finansowa i niemożność zapłaty podatku w terminie spowodowane są przez COVID-19,

b) organ uznał, że ustalone koszty postępowania egzekucyjnego są adekwatne do poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz jego nakładu pracy przy egzekwowaniu należności, podczas gdy organ przeprowadził egzekucję bez jakiegokolwiek uprzedzenia Spółki i dokonał jedynie prostej i niewymagającej skomplikowanych analiz i działań czynności zajęcia rachunku bankowego Spółki,

- co skutkowało odmową umorzenia kosztów egzekucyjnych z powodu braku ważnego interesu zobowiązanego, w sytuacji gdy zaistniała podstawa do ich umorzenia z tej przyczyny;

7. art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i uzasadnienie zaskarżonego postanowienia w sposób wybrakowany, z pominięciem istoty sprawy, z niedokładnymi i ogólnikowymi ustaleniami faktycznymi i pobieżną ich analizą, na skutek czego Spółka ma ograniczone możliwości zaskarżenia tego postanowienia,

8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji, podczas gdy jego wydanie nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa uzasadniającym jego uchylenie lub zmianę.

W świetle powyższych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i zasądzenie od organu na rzecz Spółki kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

W piśmie z 23 stycznia 2023 r. Spółka podkreśliła, że organ nie rozpoznał istoty sprawy, bowiem nie odniósł się do wniosku o umorzenie kosztów choćby w części. Ponadto wskazano, że pouczenie o możliwości obniżenia kosztów strona otrzymała już po zrealizowaniu zajęcia przez bank, co oznacza, że nie miała szans na dobrowolną spłatę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych, którego materialnoprawną podstawę stanowił art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a., zgodnie z którym koszty egzekucyjne mogą być umorzone na wniosek zobowiązanego, jeżeli za umorzeniem przemawia ważny interes zobowiązanego lub interes publiczny.

Na wstępie należy podkreślić, że użyte w omawianym przepisie sformułowanie "mogą być" wskazuje, że organ orzekający w przedmiocie umorzenia korzysta ze swobody uznania administracyjnego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, że uznanie administracyjne nie powinno i nie może oznaczać dowolności. Oznacza to, że wybór kierunku rozstrzygnięcia może być swobodny, ale winien wynikać z wszechstronnego i dogłębnego rozważenia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. Konsekwencją powyższego jest obowiązek organu administracji publicznej szczególnie starannego prowadzenia postępowania, tak aby czyniło ono zadość obowiązkom płynącym z treści art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uzasadnienie powinno zaś odpowiadać warunkom określonym w art. 107 k.p.a., tak aby strona mogła mieć pewność, a Sąd mógł ocenić, że wszystkie podniesione przez nią okoliczności zostały wzięte pod uwagę i poddane ocenie w kontekście mających zastosowanie w sprawie przepisów. W szczególności w uzasadnieniu decyzji negatywnej dla wnioskującego powinno znaleźć się szczegółowe omówienie kwestii istnienia lub nieistnienia okoliczności uzasadniających zastosowanie instytucji umorzenia. Jednak do uznania administracyjnego, a więc możliwości wyboru określonego kierunku rozstrzygnięcia, dochodzi w tego rodzaju sprawach dopiero po ustaleniu zaistnienia którejś z wymienionych w przepisach prawa przesłanek. W sytuacji, gdy żadna z tych przesłanek nie zostanie spełniona, organ nie ma możliwości wyboru konsekwencji prawnych i bezwzględnie zobowiązany jest odmówić przyznania tego rodzaju ulgi.

Kontrola sądowa tego rodzaju rozstrzygnięć sprowadza się do zbadania czy akt uznaniowy poprzedzony został prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego i prawnego sprawy. Sąd bada więc, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w myśl której organy zobligowane są do podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 i art. 77 k.p.a.). Nadto, czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.) i czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.) oraz czy wydane akty odpowiadają wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a., w szczególności czy uzasadnienie postanowienia wskazuje przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia. Natomiast sam wybór rozstrzygnięcia, dokonany na podstawie kryteriów celowości i słuszności, pozostaje poza kontrolą Sądu. Ponadto wskazać należy, że Sąd dokonuje kontroli postanowienia na dzień jego podjęcia. Sąd nie zastępuje organu w rozpoznaniu wniosku o umorzenie i ma obowiązek przyjąć stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie jego wydania przez organ.

Biorąc pod uwagę treść art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. wskazać trzeba, że rozpatrzenie wniosku o umorzenie należności nakłada na organ obowiązek ustalenia w pierwszym rzędzie tego, czy w okolicznościach faktycznych danej sprawy występuje "ważny interes zobowiązanego" lub "interes publiczny", jako dwie równorzędne przesłanki w tym przepisie wymienione. Jak bowiem trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 335/13 (dostępny, podobne jak inne, niżej powołane orzeczenia, na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl) "działanie w ramach uznania administracyjnego nakłada na organ obowiązek wyważenia interesu publicznego z indywidualnym interesem strony, gdyż zobowiązuje go do tego art. 2 Konstytucji RP w każdym przypadku, w którym w sprawie ma zastosowanie norma prawna uzależniająca załatwienie sprawy od tzw. uznania administracyjnego". Decyzja o charakterze uznaniowym musi więc odpowiednio wyważać interesy przeciwstawnych stron - interes obywatela z interesem publicznym, kierując się przy tym proporcjonalnością uwzględnienia obu rodzajów interesów (por. wyrok NSA z 22 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 182/12).

Ustawodawca nie zdefiniował w ustawie pojęć "ważnego interesu zobowiązanego" i "interesu publicznego". Z tego względu konkretną treść tych pojęć ustalać należy z uwzględnieniem okoliczności rozpoznawanej sprawy. Niemniej jednak o istnieniu ważnego interesu zobowiązanego oraz interesu publicznego decydują kryteria obiektywne, zgodne z powszechnie obowiązującą hierarchią wartości.

Jeżeli chodzi o pojęcie "ważnego interesu zobowiązanego", które na podstawie ustawy z dnia 4 lipca 2019 r. zmieniającej Ustawę o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2019 r. poz. 1553) weszło do porządku prawnego jako przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych w dniu 20 lutego 2021r., to nie doczekało się ono jeszcze samodzielnej wykładni w orzecznictwie. Stąd zasadnie sądy odwołują się w tym zakresie do wykładni tożsamego pojęcia, wypracowanej w orzecznictwie na tle art. 67a § 1 Ordynacji podatkowej. W tym świetle należy uznać, że przez ważny interes zobowiązanego należy zdaniem Sądu rozumieć zdarzenia losowe oraz sytuacje osobiste, rodzinne, zdrowotne, czy też ekonomiczne (dotyczące majątku, dochodów, wydatków, możliwości płatniczych), które w okolicznościach konkretnego przypadku nie pozwalają na spłatę należności publicznoprawnych bez szczególnej dolegliwości dla zobowiązanego w postaci nadmiernego obciążenia finansowego bądź innych ciężkich skutków. Przy czym pojęcia ważnego interesu zobowiązanego nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie dochodzonych należności, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków. Z kolei przesłankę interesu publicznego interpretuje się jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego.

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności faktycznych rozpatrywanej sprawy Sąd stwierdza, że organy administracyjne prawidłowo przeanalizowały sytuację Spółki w kontekście przesłanek umorzenia, określonych w art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. i przekonująco uzasadniły powody, jakie legły u podstaw odmowy udzielenia wnioskowanej ulgi. Ustalenia organów, jak również wywiedzione wnioski nie uchybiły przepisom postępowania ani prawa materialnego. Zdaniem Sądu powody, jakimi kierowały się organy, odmawiając Spółce umorzenia kosztów egzekucyjnych, zostały poparte racjonalną, przekonującą argumentacją, z zachowaniem należytej proporcji pomiędzy interesem publicznym a ważnym interesem zobowiązanego.

Analizując przesłankę ważnego interesu zobowiązanego należy przede wszystkim podkreślić bierność Spółki, która nie starała się szczegółowo zobrazować swojej sytuacji finansowej, nawet na wezwanie organu. W odpowiedzi przedstawiła niewłaściwy formularz oświadczenia majątkowego i nie załączyła sprawozdania finansowego za 2021 r. Spółka następnie broniła się wprawdzie, że sprawozdania finansowe są powszechnie dostępne i organ z łatwością mógł się z ich treścią zapoznać, co też uczynił, z własnej inicjatywy przeprowadzając analizę sytuacji finansowej Spółki. Należy jednak podkreślić, że to zobowiązana Spółka, jako podmiot zainteresowany udzieleniem wnioskowanej ulgi, winna wykazać okoliczności, które przemawiają jej zdaniem za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Jeżeli chodzi o argumentację Dyrektora, jest ona zdaniem Sądu przekonująca. Co istotne, zarówno zaległość podatkowa jak i koszty egzekucyjne zostały wyegzekwowane w całości w związku z zajęciem rachunku bankowego Spółki. Skoro powyższe koszty zostały już wyegzekwowane, nie można patrzeć na wniosek skarżącej Spółki w kategoriach jej możliwości płatniczych. Spółka nie może bronić się, że nie jest w stanie wygospodarować koniecznych środków na pokrycie kosztów egzekucyjnych, czy też twierdzić, że ewentualna egzekucja nie jest możliwa. Ponadto z materiału dowodowego wynika, że Spółka od kilku lat nie reguluje terminowo zobowiązań podatkowych, a także innych – o czym świadczą liczne upomnienia wysyłane przez wierzycieli, zaś od stycznia 2022 r. Spółka nie wykazuje żadnej sprzedaży, a nabycia są znikome. Powyższe okoliczności jednoznacznie świadczą zatem o problemach finansowych i gospodarczych Spółki, przez co trudno twierdzić, że akurat pobranie kosztów egzekucyjnych ma niekorzystny i znaczący wpływ na jej funkcjonowanie, czy kondycję gospodarczą.

Przechodząc do oceny przesłanki interesu publicznego Sąd podkreśla, że pojęcie to ocenia się z uwzględnieniem wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, tj. sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Należy rozważyć zasadność obciążenia Państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej Państwa. W każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty powyższych wartości.

Słusznie zatem organy podniosły, że koszty egzekucyjne są należnością związaną z przymusowym dochodzeniem zobowiązań publicznoprawnych. W interesie publicznym jest zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej, stąd ulga w tym zakresie jest rozwiązaniem nadzwyczajnym, stosowanym wyjątkowo. Przypomnieć również trzeba, że z treści art. 84 Konstytucji RP wynika nałożony na każdego obowiązek ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie. Odstąpienie od dochodzenia należnych kosztów egzekucyjnych w przypadku braku szczególnych okoliczności byłoby więc naruszeniem konstytucyjnej zasady powszechności obciążenia daninami publicznymi. Zwłaszcza, że środki stanowiące koszty egzekucyjne organy egzekucyjne przeznaczają na pokrycie wydatków związanych z działaniem w zakresie prowadzonej egzekucji administracyjnej, wobec czego niedobór środków na ten cel może zagrozić skuteczności i ciągłości wykonywania egzekucji administracyjnej.

W powyższym kontekście organy zasadnie uznały, że w przedmiotowej sprawie nie występują żadne szczególne okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie kosztów egzekucyjnych z uwagi na interes publiczny. Nie wynikają one z poczynionych przez organ egzekucyjny ustaleń, ani też nie zostały wskazane przez Spółkę na żadnym etapie postępowania.

Przechodząc do argumentacji skargi, która w zasadzie powtarza zarzuty podnoszone przed organami, stwierdzić należy, że nie odnosi się ona stricte do przesłanek warunkujących umorzenie kosztów egzekucyjnych. Spółka powołuje się bowiem głównie na nieproporcjonalną wysokość kosztów egzekucyjnych, nieuzasadnione wszczęcie postępowania egzekucyjnego, czy też uniemożliwienie jej dobrowolnej spłaty. Wszystkie te okoliczności nie mogą być utożsamiane z ważnym interesem zobowiązanego czy interesem publicznym, a zatem nie podlegają ocenie w ramach przedmiotowego postępowania, którego ramy wyznaczają przesłanki zawarte w art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. Okoliczności te mogły natomiast być i częściowo były przedmiotem analizy przeprowadzonej przez organy w ramach innych postępowań wpadkowych prowadzonych z inicjatywy Spółki.

Wyraz tej analizy znalazł odzwierciedlenie chociażby w postanowieniu w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych. Jeżeli Spółka miała zastrzeżenia odnośnie do wysokości obliczonych tam kosztów, miała prawo, aby zweryfikować to rozstrzygnięcie przed Sądem. Rezygnacja z tego uprawnienia spowodowała prawomocność adekwatnego rozstrzygnięcia i niemożność kwestionowania wysokości pobranych kosztów egzekucyjnych w niniejszym postępowaniu. "Ustawodawca w sposób odrębny uregulował kwestię zaskarżenia postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (art. 64c § 7 u.p.e.a.) oraz kwestię umorzenia w całości lub w części przypadających na rzecz organu egzekucyjnego kosztów egzekucyjnych (art. 64e u.p.e.a.). Kwestie te wyodrębniono zatem do dwóch odrębnych postępowań wpadkowych, co stanowi o ich procesowej odrębności. Ustawodawca odmiennie określił także przesłanki rozstrzygania w obu sprawach, co różnicuje je pod kątem materialnoprawnym. Nie może być zatem mowy o tożsamości kwestii prawidłowości ustalenia kosztów egzekucyjnych i ich umorzenia. Oba zagadnienia nie mogą zatem stanowić "niejako wspólnie" przedmiotu jednego postępowania. Takie działanie prowadziłoby do naruszenia granic sprawy administracyjnej, której ramy wyznaczone są przepisami prawa. W toku postępowania dotyczącego umorzenia kosztów egzekucyjnych nie może być zatem oceniana kwestia prawidłowości ustalenia ich wysokości" (por. wyrok WSA w Krakowie z 9 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Kr 235/20).

Za gołosłowne należy uznać zarzuty, w których Spółka twierdzi, że organ uniemożliwił jej dobrowolne wykonanie zobowiązania. Spółka doskonale znała, a w każdym razie miała obowiązek znać terminy zapłaty ciążących na niej zobowiązań podatkowych. Nie uregulowała jednak tych zobowiązań, a zaniechanie to wywołało skutek w postaci wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Co więcej, postępowanie to poprzedzone zostało odpowiednim upomnieniem, na które Spółka również nie zareagowała. Oczekiwanie Spółki, by upomnienie zostało ponowione po odmowie umorzenia należności podatkowej, nie znajduje podstawy w przepisach. W tej sytuacji twierdzenie, że to organ uniemożliwił Spółce dobrowolną spłatę zobowiązania i co za tym idzie obniżenie kosztów egzekucyjnych – nie znajduje absolutnie pokrycia w rzeczywistości.

Bezzasadne były również zarzuty proceduralne. Zdaniem Sądu organ pierwszej instancji zebrał bowiem wystarczający materiał dowodowy, który jasno obrazuje sytuację Spółki. Należy raz jeszcze podkreślić, że w trakcie trwania całego postępowania Spółka miała okazję i możliwość dostarczenia organowi dowodów na istnienie przesłanek warunkujących umorzenie kosztów postępowania. Skoro z tej możliwości nie skorzystała, nie może teraz skutecznie zarzucać bierności organom, które nie mają obowiązku ani możliwości poszukiwania bliżej nieokreślonych dowodów, czy okoliczności, które świadczą o zrealizowaniu istotnych w danej sprawie przesłanek. Skoro Spółka dostarczyła bardzo skąpych informacji, bezpodstawnie zarzuca obecnie niedokładne i ogólnikowe ustalenia faktyczne. Zostały one bowiem poczynione przez organ w zasadzie samodzielnie i są zdaniem Sądu wystarczające, tym bardziej, że organ odniósł się nie tylko do sytuacji finansowej spółki, ale również do postawionych przez nią zarzutów.

Spółka zarzucała jeszcze, że organ nie uwzględnił, iż jego trudna sytuacja finansowa i niemożność zapłaty podatku w terminie spowodowane były epidemią COVID-19. W odpowiedzi należy raz jeszcze wskazać, że na żadne takie okoliczności Spółka się w trakcie postępowania nie powoływała, a tym bardziej nie przedstawiła w tym zakresie dowodów. Po drugie, analiza sytuacji finansowej Spółki jasno wskazuje, że jej problemy sięgają czasów sprzed epidemii, gdyż zaległości podatkowe występowały już w 2014 r. Po trzecie, przedsiębiorcy, których kondycja gospodarcza ucierpiała w związku z pandemią mogli skorzystać ze wsparcia udzielanego w ramach tzw. "tarcz antykryzysowych", a jedną z możliwych form pomocy było umorzenie zobowiązań podatkowych. Odpowiedni wniosek w tym zakresie mógł być – i jak wynika z treści skargi – był przedmiotem badania w odrębnym postępowaniu, a fakt, że został załatwiony odmownie nie stanowi podstawy do rewizji tego stanowiska w przedmiotowym postępowaniu.

Podsumowując, odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie miała charakteru dowolnego i mieściła się w granicach swobodnej oceny dowodów. Organy nie naruszyły granic orzekania we wskazanym trybie. Wbrew zarzutom skargi, przeprowadzona ocena legalności zaskarżonego postanowienia nie wykazała naruszenia art. 64e § 2 pkt 1 lit. a) u.p.e.a. a postępowanie w obu instancjach przeprowadzono z zachowaniem zasad wynikających m.in. art. 8 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Ponadto Sąd mając na względzie regulację zawartą w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), nie dopatrzył się jakichkolwiek uchybień organów podatkowych, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Końcowo należy wskazać, że niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, zgodnie z brzmieniem art. 119 pkt 3 p.p.s.a. przy czym odnotować należy, że strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i tym samym miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie.

Mając powyższe na uwadze skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a