Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 340/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

SENTENCJA

I OSK 340/18 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 13 czerwca 2018 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maciej Dybowski Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 września 2017 r. o sygn. akt II SA/Łd 101/17 w sprawie ze skargi G.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, wyrokiem z dnia 27 września 2017 r. (sygn. akt II SA/Łd 101/17), oddalił skargę G.W. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia 13 grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, G.W. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi obrazę prawa materialnego, tj. art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia.1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1174 ze zm.), dalej: "u.g.n." - poprzez uznanie, iż cel wywłaszczenia nieruchomości, będącej przedmiotem sprawy, został osiągnięty poprzez wybudowanie strzeżonego, prywatnego parkingu, podczas gdy nie jest to parking ogólnodostępny, a także nie był to jedyny parking mieszczący się w tej lokalizacji, w związku z czym nie stanowił on infrastruktury niezbędnej i koniecznej dla prawidłowego funkcjonowania inwestycji zarówno w dacie powstania jak i obecnie.

Wskazując na powyższy zarzut, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Ponadto w piśmie z dnia 6 grudnia 2017 r. skarżący oświadczył, że zrzeka się rozprawy przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartego w skardze kasacyjnej zarzutu.

Został on oparty wyłącznie na podstawie kasacyjnej, wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. i okazał się niezasadny.

Analizowana sprawa dotyczyła wniosku G.W., T.S., K.B., A.S., A.F., I.F. oraz K.F. o zwrot nieruchomości położonej w Ł., przy ul. [...], a która to nieruchomość została wywłaszczona, decyzją Urzędu Dzielnicowego Ł. z dnia [...] lutego 1987 r. nr [...]. Istotne przy tym było, że dokonane wywłaszczenie – jak wskazał Sąd Wojewódzki – nastąpiło pod spółdzielcze budownictwo mieszkaniowe, realizowane w ramach osiedla C.

Nie ulega przy tym żadnej wątpliwości, że osiedle takie powstało.

Zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli - stosownie do przepisu art. 137 - stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Po myśli natomiast art. 137 ust 1 u.g.n., nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.

W tym miejscu podkreślić również należy, iż okoliczność, że z planu realizacyjnego budowy tego osiedla wynikało, iż na spornym terenie miały powstać miejsca parkingowe oraz zieleń osiedlowa, a w istocie rzeczy powstał tylko parking, nie oznaczało, że to owe miejsca parkingowe i zieleń osiedlowa stanowiły w tym przypadku cel wywłaszczenia. Celem takim była bowiem – jak wyżej wspomniano - budowa osiedla mieszkaniowego.

Powyższa okoliczność ma w rozpoznawanej sprawie znaczenie rozstrzygające. Badając bowiem zasadność roszczenia o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, należy mieć na względzie fakt, iż nie może być ona przeznaczona na inny cel, niż ten na który ją wywłaszczono. Orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego od szeregu lat stoi przy tym na stanowisku, że gdy celem wywłaszczenia była budowa tzw. obiektów stanowiących infrastrukturę złożoną, w tym wieloetapową, która jest realizowana przez dłuższy okres czasu, a w związku z tym może podlegać różnym modyfikacjom, budowa tego rodzaju założeń uzasadnia przyjęcie stanowiska, iż poszczególne obiekty, wchodzące w skład takiej złożonej lub wieloletniej infrastruktury technicznej, stanowią jedynie element owej inwestycji. Dotyczy to zwłaszcza osiedli mieszkaniowych, które – jak słusznie zauważył to Sąd Wojewódzki – są traktowane jako pewny, swego rodzaju, mikroorganizm urbanizacyjny, rządzący się szczególnymi zasadami, to jest uwzględniającymi potrzeby jego mieszkańców. Z tego względu nie można – co do zasady – wykluczyć możliwości by na terenie osiedlowym, w miejscu, które pierwotnie było przeznaczone pod konkretny obiekt osiedlowy lub określony użytek, powstał inny obiekt albo inna przestrzeń, spełniająca aktualnie potrzeby mieszkańców osiedla ( vide: np. wyroki NSA z dnia: 20.01.1999 r. sygn. akt IV SA 2033/96, 20.11.2014 r. sygn. akt I OSK 2755/13, 13.06.2014 r. sygn. akt I OSK 2768/12, 27.11.2014 r. sygn. akt I OSK 850/13 i I OSK 846/13, 4.08.2015 r. sygn. akt I OSK 1044/14, 20.01.2016 r. sygn. akt I OSK 1186/15 i I OSK 3237/14, 9.03.2016 r. sygn. akt I OSK 1281/14, 23.03.2017 sygn. akt I OSK 1554/15).

Z tych zatem już tylko względów nie ma znaczenia prawnego argumentacja, towarzysząca zarzutowi kasacyjnemu, a w której skarżący starał się wywieźć, że parking, znajdujący się na spornym gruncie, nie realizował celu publicznego.

Niezależnie przy tym od powyższego wskazać trzeba, że - zdaniem Sądu Wojewódzkiego - (cyt.): "parking istniał już w czasie budowy osiedla (...) a zatem (...) w początkowym okresie jego istnienia realizował on cel publiczny". W związku z tym kwestionowanie powyższego ustalenia faktycznego winno nastąpić nie poprzez postawienie zarzutu obrazy prawa materialnego a poprzez sformułowanie określonych zarzutów istotnego naruszenia przepisów postępowania (błędne ustalenia faktyczne). Takich zarzutów zaś w skardze kasacyjnej nie przytoczono. Okoliczność ta ma zatem ten skutek, że ustalenia faktyczne Sądu Wojewódzkiego są obecnie wiążące i nie ma możliwości ich podważenia.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.