Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2355/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6361 Rejestr  zabytków
Hasła tematyczne: Ochrona dóbr kultury
Skarżony organ: Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6,7 i 9
journal: Dz.U. 2003 nr 162 poz 1568
law: Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Gawlak-Nowakowska, , Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2013 r. sprawy ze skargi B. [...] Sp. z o.o. w O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2012 r. znak [...] w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków skargę oddala


UZASADNIENIE

Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dnia [...] lutego 2012 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał że, decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2012 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków zespól d. koszar artylerii przy ul. A. w O., położony na dz. nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].[...],[...].[...],[...],[...],[...].[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].[...],[...].[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].[...],[...].[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].[...],[...].[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].[...],[...].[...],[...].[...],[...].[...], obręb [...] O., w granicach wskazanych na załączniku nr 1 do decyzji, wraz z historyczną zabudową (wg spisu oraz załącznika nr 1 do decyzji, określającego lokalizację budynków stanowiących historyczną zabudowę) oraz zielenią urządzona tego zespołu (określoną w załączniku nr 2 do decyzji). W treści przedmiotowej decyzji sprecyzowano, co podlega ochronie konserwatorskiej zarówno odnośnie do całego zespołu jak i wchodzących w jego skład budynków (podzielonych na IV grupy w zależności od stopnia zachowania i poziomu ochrony konserwatorskiej), a także zieleni urządzonej. W uzasadnieniu przedmiotowej decyzji przedstawiono historię powstania I rozwoju zespołu dawnych koszar artylerii w O., a także szczegółowo opisano wygląd zespołu i stan zachowania poszczególnych budynków oraz określono granice zespołu koszar artylerii wpisanej do rejestru zabytków. Stwierdzono ponadto, że omawiany zespół posiada wartości historyczne wynikające z faktu, że teren położony na północ od ul. A. pierwotnie w całości przeznaczony był na cele wojskowe, co stanowi o zachowaniu tożsamości kulturowej miasta. Wskazano także, że przedmiotowy zabytek posiada wartość artystyczną bowiem koszary "otrzymały formę przemyślaną nie tylko pod względem funkcjonalnym, ale i kompozycyjnym zespołu urbanistycznego, który do dzisiaj nie został przekształcony", a "poszczególne budynki otrzymały bogatą formę architektoniczną, utrzymaną w duchu historyzmu (neoromanizm)". W uzasadnieniu podkreślono, że budynki objęte przedmiotową decyzją "jako podstawowe elementy składowe jednego z najstarszych o. zespołów koszarowych, posiadają wartość historyczną", a "ze względu na bogatą formę architektoniczną oraz zastosowane rozwiązania materiałowe posiadają także wartość artystyczną". Wskazano ponadto, że "część z obiektów posiada (...) także duże znaczenie dla ekspozycji zespołu (czyli odbioru zespołu spoza jego granic; odczytywaniu jego wartości historycznej w przestrzeni miasta)". W uzasadnieniu decyzji organ konserwatorski odniósł się także do uwag zgłoszonych przez strony w związku z zawiadomieniem o zakończeniu postępowania z dnia 9 sierpnia 2011.

Od przedmiotowej decyzji, pismem z dnia 8 marca 2012 r., odwołała się B. [...] Sp. z o.o., zarzucając naruszenie art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, dotyczących walorów "zabytkowych" koszar artylerii, istnienia interesu społecznego we wpisaniu ww. obiektu do rejestru zabytków, posiadania wartości historycznej, artystycznej i naukowej przez budynek oznaczony nr x, pominięcia zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu objętego treścią zaskarżonej decyzji; naruszenie art. 104 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewykonalność zaskarżonej decyzji, polegającą na posługiwaniu się pojęciami niedookreślonymi i wieloznacznymi.

Pismem z dnia 7 marca 2012 r. odwołanie w części dotyczącej budynków oznaczonych numerami x, y i z od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniosła również A. D. Sp. z o.o., zarzucając naruszenie art. 2 i 3 pkt 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego. W uzasadnieniu podkreślono, że Skarżący "w całości podtrzymuje swoją argumentację wyrażoną w odwołaniach złożonych podczas poprzednich rozpoznań spraw, a z uwagi na ich obszerność i zupełność" uważa za zbędne ich powielanie. Wskazano jednakże, że działania podejmowane przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków stoją w sprzeczności z wyrażoną w art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego zasadą, nakazującą organom administracji postępować w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej, bowiem organ konserwatorski przedmiotową decyzją objął ochroną konserwatorską budynki, które wcześniej (w latach 2006 i 2009) określił jako obiekty nieposiadające wartości zabytkowej. Skarżący ponownie wniósł o powołanie biegłego "na okoliczność określenia czy budynki nr x, y i z posiadają walory, które pozwalają uznać je za zabytki".

Pismem z dnia 6 marca 2012 r. odwołanie od ww. decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków wniósł również A. B., zarzucając przedmiotowej decyzji "błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą ocenę okoliczności i całej istoty zagadnienia z historycznego i pragmatycznego punktu widzenia". Wskazał m.in., że omawiany zabytek "nie może być uznany za wartościowy historycznie zespół urbanistyczny o cechach funkcjonalnie i przemyślanie zachowanych w stopniu nie prowadzącym do utraty jakiegokolwiek sensownego znaczenia", a dokonany wpis do rejestru zabytków "spowolni proces rewitalizacji tej części miasta".

Pismem z dnia 6 marca 2012 r. odwołanie wnieśli także A. i S. K. zarzucając ww. decyzji "błąd w ustaleniach faktycznych oraz naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez niewłaściwą ocenę okoliczności i całej istoty zagadnienia z historycznego i pragmatycznego punktu widzenia, w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku nr x". W odwołaniu wskazali, że obecnie "pojęcie zespołu koszar artylerii już nie istnieje", a objęty ochroną konserwatorską budynek nr x nie posiada żadnych pozostałości świadczących o jego wcześniejszej funkcji (kuchnia). Podkreślili ponadto, że ww. obiekt został wyremontowany z użyciem współczesnych materiałów, a w całym zespole przeprowadzono liczne zmiany i przebudowy.

Po przeanalizowaniu akt sprawy organ drugiej instancji stwierdził co następuje.

W pierwszej kolejności wskazał, że sprawa wpisania do rejestru zabytków zespołu dawnych koszar artylerii przy ul. A. w O. była już przedmiotem postępowania prowadzonego przez organ drugiej instancji. Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wpisał do rejestru zabytków ww. zespól dawnych koszar artylerii. W wyniku odwołania Stron, decyzją /. dnia [...] stycznia 2012 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, wskazując, nieprecyzyjne określenie przedmiotu ochrony konserwatorskiej.

Kompetencje [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w niniejszej sprawie wynikają z przepisu art. 9 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym do rejestru wpisuje się zabytek nieruchomy na podstawie decyzji wydanej przez wojewódzkiego konserwatora zabytków z urzędu bądź na wniosek właściciela zabytku nieruchomego lub użytkownika wieczystego gruntu, na którym znajduje się zabytek nieruchomy. Z przepisu art. 6 ust. 1 tej ustawy wynika, że ochronie i opiece bez względu na stan zachowania podlegają m.in. zespoły budowlane (lit. b), dzieła architektury i budownictwa (lit. c) oraz parki, ogrody i inne formy zaprojektowanej zieleni (lit. g). Zgodnie z art. 7 ww. ustawy formą ochrony zabytków jest m.in. wpis do rejestru zabytków.

Zgodnie z treścią przepisu art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W ocenie organu odwoławczego w przyjętym orzecznictwie, powyższy przepis odnosi się również do decyzji i postanowień wydanych w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracyjny podejmując rozstrzygnięcie powinien uwzględnić interes społeczny i słuszny interes obywatela, a ponadto organ powinien wszechstronnie i dokładnie zbadać wszystkie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, zgodnie z art. 77 Kpa.

Analiza akt sprawy daje podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest prawidłowa pod względem formalno-prawnym, a także zasadna merytorycznie.

[...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, mając na względzie uwagi zawarte w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji z dnia [...] stycznia 2012 r., w zaskarżonej decyzji jednoznacznie wskazał przedmiot ochrony konserwatorskiej i sformułował rozstrzygnięcie w sposób nie budzący wątpliwości. W uzasadnieniu rozpatrywanej decyzji wyjaśnił, że ww. obiekty zostały wpisane do rejestru zabytków, ze względu na posiadane wartości artystyczne, wynikające z bogatej formy architektonicznej oraz zastosowanych rozwiązań materiałowych, a także ze względu na wartość historyczną jako jeden z najstarszych zespołów koszarowych oraz wartość autentyku.

Zgodnie z przepisem art. 3 pkt. 1 do rejestru zabytków wpisuje się zabytek ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Z powyższego przepisu wynika. że ww. wartości nie muszą wystąpić łącznie. W związku z powyższym posiadanie wartości artystycznej i historycznej, pozwala na objęcie ww. zespołu ochroną prawną. Należy podkreślić, że wpis nieruchomości położonych w O. przy ul. A. do rejestru zabytków jako zespołu budowlanego oznacza objęcie ochroną konserwatorską takich elementów jak m.in. historyczny układ przestrzenny; historyczne rozplanowanie ulic i placów oraz historyczne linie zabudowy; historyczne relacje wielkościowe; historyczne ukształtowanie terenu itp. (zgodnie z wyszczególnieniem zawartym w zaskarżonej decyzji). Objęcie natomiast wyszczególnionych budynków ochroną konserwatorską jako dzieła urbanistyki i architektury oznacza objęcie ochroną konserwatorską zarówno elementów zewnętrznych, jak i wewnętrznych w zakresie wskazanym w ww. decyzji.

Objęcie prawną ochroną konserwatorską dotyczy obiektów o wysokich wartościach historycznych, naukowych i artystycznych, uzasadnionych okolicznościami m.in. takimi jak występowanie cech stylowych, powiązanie z osobą wybitnego architekta lub budowniczego itp., które przesądzają o jego znaczeniu jako świadectwa określonego etapu rozwoju architektury i budownictwa. Wpis do rejestru zabytków dotyczy także obiektów o istotnych wartościach historycznych, artystycznych lub naukowych ponad inne obiekty tego rodzaju lub ponad większość obiektów historycznych na pewnym obszarze. Jak wykazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zespół d. koszar artyleryjskich położony przy ul. A. w O. spełnia te warunki. Jak ustalił w trakcie przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków, budynki dawnego zespołu koszar artyleryjskichsą cennym świadectwem rozwoju miasta (przedmiotowy zespół powstał jako trzeci w O.), stanowią o zachowaniu przez miasto tożsamości kulturowej, a ich forma architektoniczna to przykład historyzmu charakterystycznego dla budynków koszarowych. Przemyślana kompozycja zespołu zabudowy wraz z zakomponowaną zielenią urządzoną jest widoczna do dziś, pomimo dokonania pewnych przekształceń. Zatem nie ulega wątpliwości, że [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków słusznie objął przedmiotowy zespół prawną ochrona konserwatorską, co jest uzasadnione przez konieczność zachowania wartości historycznych i artystycznych, których utrzymanie leży w interesie społecznym, rozumianym szerzej niż jako interes właściciel poszczególnych budynków. Należy zatem wskazać, że w przypadku niniejszego postępowania, w ocenie organu pierwszej jak i drugiej instancji bardziej istotny jest interes społeczny, przejawiający się w zachowaniu dla przyszłych pokoleń obiektów będących jednym z pierwszych w O. istniejących i zachowanych kompleksowo przykładów charakterystycznych rozwiązań architektonicznych zespołów koszarowych, pochodzących z końca XIX wieku. Słuszny interes strony, wynikający z prawa do dysponowania własnością, nie może mieć zatem decydującego wpływu na rozstrzygnięcie.

Organ wskazał że w myśl art. 5 pkt 2, 3 i 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, właściciele zabytku są prawnie zobowiązani do opieki nad zabytkiem, a w szczególności do prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych, zabezpieczenia i utrzymania zabytku oraz jego otoczenia w jak najlepszym stanie oraz korzystania z zabytku w sposób zapewniający trwałe zachowanie jego wartości. W związku z powyższym to na właścicielach przedmiotowych obiektów ciąży obowiązek właściwego zabezpieczenia zabytku przed zniszczeniem. Podkreślił, że zachowanie zabytku w jak najlepszej kondycji leży w szeroko rozumianym interesie społecznym.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu B. [...] Sp. z o.o. oraz A. B. i odwołaniu A. i S. K. organ stwierdził, że organ konserwatorski jest właściwy do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii wpisu do rejestru zabytków i to organ ten dokonuje oceny wartości zabytku w świetle zebranych dowodów. Ponadto, w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu - to wojewódzki konserwator zabytków określa przedmiot postępowania. To organ zbiera i rozpatruje materiał dowodowy, a rozstrzygniecie wydawane jest w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy oraz na podstawie wiedzy specjalistycznej posiadanej przez organ. W związku z tym zarzuty dotyczące braku walorów zabytkowych i nieistnienia interesu społecznego we wpisaniu ww. obiektów do rejestru zabytków są bezzasadne. Ustalenia zawarte w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie są nadrzędne nad decyzjami podejmowanymi przez organy konserwatorskie, bowiem zgodnie z przepisami ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami to do wojewódzkiego konserwatora zabytków należą kompetencje do wyznaczania poziomu ochrony konserwatorskiej.

Zarzut A. D. Sp. z o.o. dotyczący zmiany stanowiska organu pierwszej instancji odnośnie wartości zabytkowych budynków oznaczonych nr x, y i z trzeba uznać za bezzasadny, bowiem organ konserwatorski prowadząc przedmiotowe postępowanie ocenił wartość ww. budynków w ramach wpisywanego do rejestru zabytków zespołu. Zakwalifikowanie ww. budynków do grupy 3 i 4 (zachowanych w stopniu dostatecznym i znacznie przebudowanych) wskazuje, że poziom ich ochrony został w znacznym stopniu obniżony (odstąpiono m.in. od ochrony konserwatorskiej wnętrz ww. budynków). Obiekty te posiadają walory przede wszystkim jako elementy zespołu, kształtujące jego odbiór zewnętrzny i stanowiące część funkcjonalnego układu urbanistycznego.

Natomiast odnośnie zawartego w odwołaniu A. D. Sp. z o.o. wniosku zasięgnięcie opinii biegłego organ wskazał że, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyroku z dnia 22 maja 2007 r. sygn. akt I SA/Wa 119/07 podkreślił, że "organy ochrony zabytków są władne do dokonywania oceny obiektu pod względem posiadanych przez niego wartości artystycznych, historycznych i naukowych. Jak wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd Administracyjny, do rejestru zabytków może być wpisany przez wojewódzkiego konserwatora zabytków konkretny obiekt bez potrzeby zasięgania specjalistycznej opinii."

Odnosząc się do argumentów zawartych w odwołaniu A. B., wskazujących, że wpis do rejestru zabytków przedmiotowego zespołu spowolni proces jego rewitalizacji należy wskazać, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla ww. terenu odnośnie do wyszczególnionych budynków historycznych konieczne jest uzyskanie warunków konserwatorskich dla planowanych inwestycji. W związku z powyższym niezasadna jest powyższa opinia o wydłużeniu procesu rewitalizacji przedmiotowego zespołu.

Natomiast odnośnie uwag zawartych w odwołaniu A. i S. K. wyjaśnił że organy ochrony zabytków określając poszczególne obiekty posługują się ich historyczną funkcją, bez względu na fakt czy ich wyposażenie świadczące o pierwotnym przeznaczeniu zachowało się i czy pierwotna funkcja zachowała się do chwili obecnej. Dodatkowo stwierdził że organ konserwatorski dokonał oceny stanu istniejącego przedmiotowego zespołu dawnych koszar artyleryjskich i uznał, że pomimo dokonanych przekształceń, zmian i zniszczeń ww. zespól zasługuje na objęcie prawną ochroną konserwatorską, gdyż w dalszym ciągu posiada wartości predestynujące go do wpisu do rejestru zabytków.

Reasumując stwierdził, że [...] Wojewódzki Konserwator zabytków wyjaśnił przesłanki, jakimi się kierował oraz przedstawił wszystkie okoliczności . mające wpływ na dokonane rozstrzygnięcie. Ponadto, ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ pierwszej instancji nie budzą wątpliwości organu odwoławczego, a rozstrzygnięcie zaskarżonej decyzji nie ma cech dowolności. Na podstawie analizy całego zamieszczonego sprawie materiału dowodowego, zdaniem organu odwoławczego, nie budzi wątpliwości fakt, iż orzeczenie organu I instancji jest zgodne z powinnością organów ochrony zabytków oraz doktryną konserwatorską.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniosła Sp. z o.o. B. [...] z siedzibą w O. Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, pełnomocnik spółki zarzucił organowi naruszenie:

1. art. 7 I 77 kpa poprzez wadliwe ustalenie okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a dotyczących:

- walorów "zabytkowych" koszar artylerii przy ul. A. w O., w szczególności budynku położonego na dz. Nr [...] - oznaczonego nr x w decyzji,

- istnienia interesu społecznego we wpisaniu budynków z pierwszego i drugiego etapu budowy dawnych koszar artylerii w O., a zwłaszcza budynku nr x, do rejestru zabytków,

- posiadania wartości historycznej, artystycznej, naukowej przez budynek oznaczony nr x, w sytuacji gdy budynek ten przed nabyciem nieruchomości przez odwołującego się, uległ zniszczeniu w skutek pożaru - zniszczona została konstrukcja dachu i stolarka okienna, a następnie budynek ten był przedmiotem "eksploracji" osób trudniących się, pozyskiwaniem różnego rodzaju metali, a następnie w ramach czynności mających na celu zachowanie substancji tego budynku, odwołujący się w porozumieniu z Miejskim Konserwatorem Zabytków w O. dokonał uzgodnień w zakresie zmiany konstrukcji dachu (okna połaciowe) oraz w zakresie wyglądu i konstrukcji stolarki okiennej, a także w zakresie zachowania i konserwacji murów budynku,

- pominięcia zapisów planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego dla terenu objętego treścią zaskarżonej decyzji - Uchwala Nr [...] Rady Miasta O. z dnia [...] września 2006r. w sprawie uchwalenia "Miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego O. I. A. – K.", (Dziennik Urzędowy Województwa [...] z dnia [...] października 2006 r. Nr [...], poz. [...]), w zakresie przewidzianych tym planem ciągów komunikacyjnych, niepokrywających się z historycznym układem ulic i placów na terenie dawnych koszar artylerii oraz w zakresie wysokości zabudowy,

2. art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 5 kpa, przez niewykonalność zaskarżonej decyzji, polegającą na posługiwaniu się pojęciami niedookreślonymi i wieloznacznymi w pkt I i IV zaskarżonej decyzji, (nie wiadomo w jakim zakresie i jaka konstrukcja budynku nr x podlega ochronie, nie wiadomo jakie elementy wykończenia i zakomponowania elewacji oraz jaki detal architektoniczny podlega ochronie oraz w jakim zakresie i jakie elementy klatki schodowej w tym budynku podlegają ochronie).

W odpowiedzi na skargę Minister Kultury i Dziedzictwa narodowego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 145 § 1 kt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uchyla zaskarżoną decyzję jedynie w sytuacji, gdy stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę co do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy.

Biorąc pod uwagę powyższą regulację, należy uznać, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa a wobec tego skarga nie jest zasadna.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2012 r. wpisującą do rejestru zabytków Województwa [...] zespół dawnych koszar artylerii przy ul. A. w O. wraz z historyczną zabudową (ze wskazaniem budynków ją stanowiących) oraz zielenią urządzającą tego zespołu.

W załączniku nr 1 w/w decyzji wskazany został jako objęty ochroną konserwatorską budynek nr x, przy czym podano że ochronie konserwatorskiej w tym budynku podlega jego rzut, pierwotny układ wnętrz (w obrębie klatek schodowych, sieni, przedsionków, korytarzy), bryła konstrukcja (z wyjątkiem elementów składanych), elewacje w tym lico ceglane (w części cokołu-kamienne) historyczna kompozycja oraz detal architektoniczny, rodzaj pokrycia dachowego, oraz zabytkowe klatki schodowe.. W pierwszej kolejności należy podnieść, że dla ochrony zabytków ustawodawca przewiduje różne formy i zakresy ochrony. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. – o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ochroną zabytków jest m.in. wpis do rejestru zabytków (pkt 1).

Zgodnie z zawartą w w/w ustawie definicją – zabytek to nieruchomość lub rzecz ruchoma, ich części i zespoły będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością (...), których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Jednocześnie ustawodawca w pkt 12 i 13 zawarł definicję historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego jako - przestrzennego założenia miejskiego lub wiejskiego zawierającego zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, Ustawodawca zdefiniował również pojęcie historycznego zespołu budowlanego. Jednocześnie w art. 6 ustawy wskazuje się, że ochronie i opiece podlegają bez względu na stan zachowania m.in. zabytki nieruchome będące w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi.

Wydając objęte skargą decyzję organ, biorąc pod uwagę dokonane ustalenia – zgodnie uznał, że uzasadniają one objęcie zespołu dawnych koszar artylerii wraz z historyczną zabudową i zielenią urządzoną tego zespołu szczególną ochroną konserwatorską będącą konsekwencją dokonania wpisu do rejestru zabytków.

Słusznie uznał iż, zespół koszar jako całość, a także objęte ochroną budynki wskazane w decyzji ma wartość historyczną , stanowi świadectwo rozwoju miasta co powoduje iż za ich ochroną przemawia słuszny interes społeczny dominujący nad interesem indywidualnym strony wynikającym z prawa własności.

Należy podkreślić, że decyzja organu ochrony konserwatorskiej podjęta w zakresie wpisu do rejestru zabytków jest decyzją wydaną w ramach uznania administracyjnego co powoduje, że winna ona być podjęta po szczególnie wyczerpującym zebraniu materiału dowodowego oraz jest ona poddana szczególnym rygorom o zakresie uzasadnienia, które powinno zawierać wszechstronną analizę zgromadzonego materiału dowodowego i i wyczerpująco uargumentowane stanowisko organu. Z uzasadnienia decyzji powinno wynikać, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały rozważone i ocenione a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Biorąc pod uwagę powyższe, w ocenie Sądu organy ochrony konserwatorskiej przeprowadziły postępowanie w niniejszej sprawie zgodnie z art. 7,77 kpa zaś uzasadnienie wydanego rozstrzygnięcia spełnia wymogi określone w art. 107 § 3 kpa. Biorąc pod uwagę ustalenia i podaną argumentację Sąd w pełni podziela stanowisko organów, że uzasadnione jest wpisanie przedmiotowego zespołu dawnych koszar w zakresie wskazanym w decyzji do rejestru zabytków.

Zgodnie z art. 3 pkt 1 powołanej ustawy pod pojęciem zabytku należy rozumieć nieruchomość lub rzecz ruchomą, ich części lub zespoły, będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Nie ulega wątpliwości, że zespół budynków dawnych koszar w O. spełnia przesłanki określone w tym przepisie i zasadnie został objęty ochroną konserwatorską Zarówno organ odwoławczy, jak i organ I instancji wykazały w sposób przekonujący w obszernych uzasadnieniach swoich decyzji wartość historyczną i artystyczną tego zespołu, jak również istotne znaczenie społeczne ochrony tego obiektu, cennego dla zachowania historycznej tożsamości miasta.

W odniesieniu do zarzutów skarżących dotyczących złego stanu technicznego budynków wchodzących w skład zespołu objętego ochroną, wskazać należy, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy ochronie i opiece podlegają wyszczególnione w tym przepisie zabytki nieruchome (pkt 1), ruchome (pkL2) i archeologiczne, bez względu na stan ich zachowania. Z wykładni literalnej tego przepisu wynika wprost, że zły stan zachowania obiektu zabytkowego nie uniemożliwia objęcia go ochroną konserwatorską, jeżeli nadal spełnia on przesłanki z art. 3 pkt 1. ustawy.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.