Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1599/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64e par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja – Klimczyk (spr.), Asesor WSA Monika Krywow, Sędzia WSA Bożena Pindel, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 marca 2020 r. sprawy ze skargi A S.A. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej organ nadzoru), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej K.p.a.) oraz art. 17, art. 18, art. 23 § 1 i § 4, art. 64e § 5 ustawy z dnia 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm. - dalej u.p.e.a.) – po rozpoznaniu zażalenia A S.A. (dalej A, Spółka lub zobowiązana) na postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej organ egzekucyjny) z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych i obniżenia ich do wysokości [...]zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do [...] – utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji

Postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 13.12.2018 r. A w oparciu o art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. zwróciła się do organu egzekucyjnego z wnioskiem o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych i ich obniżenie do wysokości [...]zł, powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie ww. tytułów wykonawczych

W uzasadnieniu wniosku Spółka wskazała na przesłanki, o których mowa w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Motywując częściowe umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 64e § 2 pkt 1 ww. ustawy podniosła argument, iż z uwagi na wysokość ściągniętych w ramach prowadzonej egzekucji należności publicznoprawnych (zaległość podatkowa wraz z naliczonymi odsetkami za zwłokę) ściągnięcie kosztów egzekucyjnych spowoduje nie tylko nadmierne obciążenie wyniku finansowego Spółki, ale również konieczność poniesienia dodatkowego wydatku, który powinien zostać przeznaczony na uregulowanie swoich zobowiązań handlowych, finansowych, zapłatę kwot wynikających z kosztów stałych oraz zobowiązań względem pracowników. Wskazała, że w wyniku przeprowadzonej egzekucji była zmuszona wstrzymać realizację bieżących zobowiązań. Łączna wartość zobowiązań wymagalnych wynosi obecnie [...]zł. Oprócz wymagalnych zobowiązań do końca grudnia 2018 r. A musi uregulować jeszcze zobowiązania w łącznej wysokości [...]zł, w tym do dnia 27.12.2018 r. zrealizować należności wobec pracowników, ZUS oraz zapłacić zaliczki na PIT w łącznej kwocie [...]zł. Spółka zamknęła okres dziesięciu miesięcy 2018 r. zyskiem netto w wysokości [...]zł, jednakże na poziomie wyniku na sprzedaży odnotowała stratę w wysokości [...]zł. Strata na sprzedaży jest wynikiem ograniczenia sprzedaży do kontrahentów, u których wystąpiło pogorszenie sytuacji płatniczej i Spółka zdecydowała się na zaprzestanie realizowania zamówień do czasu uregulowania zaległych należności. Wysoki poziom obrotów, a tym samym wysoki poziom należności od tych spółek spowodował, iż priorytetem stało się odzyskanie zaangażowanych środków pieniężnych, mimo utraty zysku z transakcji. Zysk netto Spółki generowany jest głównie dzięki dywidendom od spółek zależnych oraz procesowi odzyskiwania należności, podpisania stosownych porozumień z dłużnikami, które obligują ich do zapłaty odsetek od zaległych spłat należności.

Dalej Spółka stwierdziła, że rozpoczęty w listopadzie bieżącego roku kontrakt Z B S. A. daje Spółce szansę na poprawę wyniku finansowego. Warunkiem jednak jest niezakłócona jego realizacja i terminowe regulowanie zobowiązań wobec dostawców węgla energetycznego. Dodatkowo w związku z realizacją zajęcia egzekucyjnego oraz powstałym w związku z tym zaburzeniem płynności Spółka zmuszona jest do zaciągnięcia dodatkowego finansowania u większościowego akcjonariusza C S. A., co spowoduje konieczność poniesienia dodatkowych kosztów finansowych. Wskazała również, że konieczność zapłaty bardzo wysokich kosztów egzekucji uniemożliwi także, zaplanowane na 2019 r. działania inwestycyjne związane z remontami i modernizacją budynku położonego w K., stanowiącego własność Spółki. Powyższa inwestycja, jak i pozostałe prace zaplanowane 2019 r. są konieczne z uwagi na groźbę rozszczelnienia się instalacji wody zimnej i ciepłej, co grozi powstaniem szkód, których usunięcie spowoduje znaczne szkody materialne. Ponadto brak możliwości dokonania ww. inwestycji i planowanych remontów prowadzić będzie do obniżenia standardu najmowanych przez Spółkę pomieszczeń, co w rezultacie spowoduję odpływ klientów i utratę wpływów z tytułu czynszów za wynajmowane pomieszczenia. Przedmiotowa wartość inwestycji i remontów szacowana jest na dzień sporządzenia przedmiotowego wniosku na kwotę [...]zł. W ocenie Spółki konieczność zapłaty kosztów egzekucji, obliczonych na kwotę [...] zł, z pewnością nie jest adekwatna do kosztów działań podjętych faktycznie przez organ egzekucyjny.

Uzasadniając następnie częściowe umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a., zobowiązana podniosła, iż dąży do zaangażowania kapitałowego w nabycie wchodzącego w skład masy upadłościowej przedsiębiorstwa D w P S.A. [...] w C. celem wznowienia jej działalności. Jak podkreśliła, przedmiotowa inwestycja jest działaniem wpływającym w dużej mierze na interes publiczny, bowiem z jednej strony realizuje założenie Unii Europejskiej, którego wyrazem jest zrównoważony transport i zwiększenie w ramach tego transportu kolejowego, jako bezpieczniejszej, bardziej efektywnej i mniej szkodliwej dla środowiska alternatywy dla transportu samochodowego i lotniczego. Ponadto zaangażowanie Spółki w niniejszy projekt wpisuje się w cele strategiczne dotyczące rozwoju infrastruktury i transportu kolejowego, tj. Programu Kolej plus, ogłoszonego w dniu 17.10.2018 r. przez Prezesa Rady Ministrów i Ministra Infrastruktury. Ponadto reaktywacja tej fabryki spowoduje utworzenie nowych miejsc pracy oraz utworzenie podmiotu gospodarczego, który będzie uiszczał należności publicznoprawne zarówno do budżetu państwa, jak i na rzecz gminy, na terenie której zakład ten jest położony. Dzięki uruchomieniu tej inwestycji przewiduje się stworzenie miejsc pracy w liczbie 159 etatów na stanowiskach produkcyjnych (docelowo do 2023 r. planowane jest stworzenie 421 miejsc pracy dla stanowisk produkcyjnych oraz 81 dla stanowisk nieprodukcyjnych). Inwestycja ma zostać sfinansowana głównie ze środków przekazanych na ten cel przez głównego udziałowca A S. A. - C S. A. oraz ze środków uzyskanych od instytucji finansowych. Ze swojej strony Spółka planuje sfinansowanie przedsięwzięcia z nadwyżek finansowych wygenerowanych między innymi z wpływów z zawartego kontraktu z B S. A. na dostawy węgla oraz dalszej współpracy z tym kontrahentem.

Zdaniem Spółki odmowa umorzenia przynajmniej częściowo kosztów egzekucji spowoduje, że przedmiotowa inwestycja może nie zostać zrealizowana. Raz jeszcze podkreśliła, iż w przedmiotowej sprawie kwota kosztów egzekucyjnych jest niewspółmierna do działań jakie organ egzekucyjny poniósł w zakresie całkowitego zaspokojenia zaległości podatkowej.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny odmówił częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych. Organ nadzoru po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanej postanowieniem z dnia [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji (dowód: karta akt nr 52).

Rozpoznając sprawę ponownie organ egzekucyjny pismem z dnia [...]r. wezwał Spółkę do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dnia 13.12.2018 r. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik Spółki uzupełnił wskazane przez organ braki formalne, jednakże dokumenty te nie zostały potwierdzone przez Spółkę za zgodność z oryginałem (dowód: karta akt nr 58 i 76). Stąd też organ po raz kolejny wezwał zobowiązaną o przedłożenie dokumentów dotyczących jej sytuacji finansowej, które Spółka uzupełniła przy piśmie z dnia 12.04.2019 r. (dowód: karta akt nr 77).

Pismem z dnia 26.05.2019 r. pełnomocnik Spółki przesłał wydruk nieprawomocnego wyroku WSA w Gliwicach z dnia 17.04.2019 r. o sygn. akt III SA/Gl 1309/18 (dowód: karta akt nr 333), mocą którego uchylono decyzję określającą Spółce zobowiązanie w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od lutego 2011 r. do kwietnia 2012 r.

Postanowieniem z dnia [...] organ egzekucyjny ponownie odmówił A częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych powstałych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie własnych tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr od [...] do [...] i ich obniżenia do wysokości [...]zł. W zażaleniu Spółka reprezentowana przez pełnomocnika zarzuciła naruszenie przepisów:

1) art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.ea., poprzez uznanie, że nie istniały podstawy do częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych, które w niniejszej sprawie zostały ustalone na poziomie [...]zł;

2) art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 81 K.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle art. 64e § 2 u.p.e.a.

3) art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez uznanie, że podatnik ubiega się o pomoc publiczną, w sytuacji kiedy nie są spełnione przesłanki do uznania wniosku o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych za taką pomoc.

W związku z powyższym pełnomocnik zobowiązanej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych.

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik wskazał, że Spółkę obciążono kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...]zł, która to kwota faktycznie została ściągnięta. Jest ona z pewnością nieadekwatna do faktycznie wykonanych czynności egzekucyjnych i chociażby ze względu na jej wysokość, nie może stanowić kwoty nie powodującej znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej zobowiązanej. W ocenie pełnomocnika, zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego narusza przepisy prawa, bowiem kwota kosztów egzekucyjnych jest nieadekwatna do podjętych działań egzekucyjnych, a ponadto stanowi w istocie ogromne obciążenie dla sytuacji finansowej Spółki, pozbawiając jej środków finansowych nie tylko na inwestycje ale również na pokrycie bieżących zobowiązań.

Następnie pełnomocnik podniósł, że zgodnie z treścią przepisu art. 80 u.p.e.a., o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi organ egzekucyjny zawiadamia bank lub oddział banku, w którym zobowiązany posiada rachunek, ten zaś ma obowiązek bezzwłocznego przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Może więc zdarzyć tak, że zanim dotrze do zobowiązanego zawiadomienie o zajęciu jego rachunku bankowego, kwota należnych kosztów egzekucyjnych zostanie już wyegzekwowana. Nie oznacza to jednak, że uiszczenie kosztów tą drogą i w takim trybie nie narazi zobowiązanego choćby na znaczny uszczerbek dla jego sytuacji finansowej. Przymusowe uiszczenie kosztów egzekucyjnych może bowiem znacznie zachwiać kondycją finansową zobowiązanego. Przesłanka przewidziana w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie drugie nie jest przecież tożsama z całkowitym brakiem środków dla uiszczenia należnych kosztów. Ściągnięcie kosztów egzekucyjnych w trybie przymusowym nie wyklucza zaistnienia przesłanek z art. 64e u.pe.a., a tym samym nie można uznać za bezprzedmiotowy wniosek o umorzenie tychże kosztów (por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 2.10.2008 r. sygn. akt I SA/Kr 1030/08). Tymczasem w skarżonym postanowieniu organ lansował tezę, że przesłanka braku możliwości poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej ma prowadzić do niewypłacalności dłużnika aby mogą stanowić przesłankę częściowego obniżenia wysokości tychże kosztów.

Zdaniem Spółki organ egzekucyjny naruszył przepisy postępowania w postaci art. 7, 77 i 107 K.p.a., gdyż nie wyjaśnił istoty sprawy z punktu widzenia rzeczywistej treści przesłanek wymienionych w przepisie art. 64e § 2 u.p.e.a.

Według organu I instancji, decyzja w przedmiocie umorzenia kosztów ma charakter fakultatywny i należy do swobodnego uznania organu. W ocenie pełnomocnika przyjęcie tej tezy wymagałoby uznania, że ustawodawca zupełnie niepotrzebnie w przepisie art. 64e ustawy wskazał przesłanki uzasadniające umorzenie kosztów egzekucyjnych. Natomiast organ w sposób jedynie pobieżny odniósł się do przesłanki znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej Spółki zupełnie wypaczając treść normy prawnej zawartej w przepisie art. 64e § 2 pkt 1 ww. ustawy.

Dalej pełnomocnik Spółki wskazał, iż organ egzekucyjny zupełnie pominął podnoszoną już przy okazji pierwszego zażalenia na postanowienie ze stycznia 2019 r., że w wyniku dokonanych czynności egzekucyjnych, na wszystkich zajętych przez organ kontach bankowych, pozostała jedynie kwota [...]zł (w aktach sprawy znajdują się wyciągi z rachunków bankowych na moment po wyegzekwowaniu należności). Dla porównania pełnomocnik wyjaśnił, ze Spółka zatrudniała łącznie 35 pracowników, których łączna suma wynagrodzeń miesięcznych wynosi [...]zł brutto. Dodatkowo na dzień ściągnięcia należności w trybie egzekucyjnym łączna suma zobowiązań pieniężnych wobec podmiotów zewnętrznych (z tytułu dostaw i usług oraz zobowiązań względem instytucji finansowych) wynosiła łącznie [...]zł. Skutkiem zrealizowanego zajęcia egzekucyjnego było powstanie zadłużenia przeterminowanego względem dostawców Spółki na łączną kwotę [...]zł Brak spłaty w terminie zobowiązań handlowych naraził ją na dodatkowe obciążenie w postaci odsetek za zwłokę w transakcjach handlowych w wysokości 9,5% w stosunku rocznym. Te okoliczności, odnoszące się wprost do sytuacji finansowej Spółki, organ I instancji zupełnie pominął, konkludując, że skoro w wyniku przeprowadzenia egzekucji Spółka nie upadła to znaczy, że żaden uszczerbek majątkowy nie wystąpił. Organ dokonał z kolei analizy danych zupełnie nieadekwatnych dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej spółki, tj:

- bierze pod uwagę przychody spółki a nie jej dochody

- porównuje okres dwóch pierwszych miesięcy 2018 r. (10 miesięcy przed egzekucją) oraz dwóch pierwszych miesięcy 2019 r. - okresy już po przeprowadzonej egzekucji,

- powołuje się na kapitał własny i sumę bilansową, pomijając kapitał obrotowy odstępując od szczegółowej analizy sytuacji Spółki, wywołanej przeprowadzoną egzekucją.

W rezultacie organ I instancji nie rozważył i nie ocenił w sposób należyty całego zgromadzonego materiału dowodowego - zgodnie z art. 7, art. 77 i art. 80 Kp.a. - w kontekście przesłanek określonych w art. 64e § 2 u.p.e.a. Tym samym błędnie przyjął, iż w sprawie nie zachodzi żadna z wymienionych w powołanym przepisie przesłanek. Nie sposób się również zgodzić z tezą, że wnioskowana pomoc stanowi pomoc de minimis. Spółka w sposób szczegółowy wyjaśniła swoje stanowisko wskazując, iż wniosek o obniżenie opłaty egzekucyjnej nie spełnia definicji wskazanej w art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Rozpoznając sprawę po wniesieniu zażalenia organ nadzoru uznał je za nieuzasadnione.

W pierwszej kolejności odwołał się do z art. 3 ustawy o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej oraz do stanowiska wyrażonego przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, w myśl którego cyt.: "w przypadku, gdy zobowiązany jest podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą oraz spełnione są wszystkie przesłanki wynikające z art. 107 ust. 1 TFUE, wówczas rozkładanie na raty i umarzanie kosztów egzekucyjnych stanowi pomoc publiczną. Dodatkowo należy wskazać, iż system rozkładania na raty i umarzania kosztów egzekucyjnych jest analogiczny do systemu rozkładania na raty i umarzania zobowiązań podatkowych. Ten ostatni uznawany jest za pomoc publiczną. Nie ma więc uzasadnienia dla odmiennego traktowania rozłożenia na raty i umorzenia kosztów egzekucyjnych i zobowiązań podatkowych".

Zatem w przypadku złożenia wniosku o częściowe umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego przez podmiot gospodarczy prowadzący działalność gospodarczą jakim niewątpliwie jest A organy egzekucyjne są zobligowane zbadać czy ewentualnie udzielona pomoc będzie stanowić pomoc publiczną.

Umorzenie kosztów postępowania egzekucyjnego kwalifikuje się jako pomoc publiczną, jeśli spełnione są warunki art. 107 ust. 1 TFUE - poprzednio art. 87 ust. 1 TWE. Zgodnie z ww. art. 107 ust. 1 za pomoc publiczną uznaje się przysporzenie w jakiejkolwiek formie, przyznawane przez państwo członkowskie lub przy użyciu zasobów państwowych, które zakłóca lub grozi zakłóceniem konkurencji poprzez sprzyjanie niektórym przedsiębiorstwom lub produkcji niektórych towarów. Łączne spełnienie poniższych przesłanek przesądza o wystąpieniu pomocy publicznej ze wszystkimi konsekwencjami-.

- wsparcie jest adresowane do przedsiębiorcy;

- wsparcie pochodzi od państwa lub ze środków państwowych;

- wsparcie przynosi korzyść ekonomiczną przedsiębiorcy;

- wsparcie ma charakter selektywny;

- w wyniku udzielenia wsparcia następuje faktyczne lub potencjalne zakłócenie lub groźba zakłócenia konkurencji;

- wsparcie wpływa na wymianę handlową na rynku unijnym.

Pomocą publiczną jest zatem stosowanie ulg w spłacie tylko w takim przypadku, gdy może to doprowadzić lub prowadzi do zakłóceń w wymianie handlowej między państwami UE. Innymi słowy udzielenie pomocy niezakłócającej wymiany handlowej między państwami UE nie stanowi jeszcze niedozwolonej pomocy publicznej. Organy podatkowe muszą tę okoliczność samodzielnie ustalać w każdej indywidualnej sprawie.

Następnie organ nadzoru wskazał, że w myśl art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Wyliczenie przesłanek umorzenia kosztów postępowania egzekucyjnego zawarte w art. 64e § 2 ustawy jest wyczerpujące. Zgodnie z art. 64e § 2 pkt 1 - 3 koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1. stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2. za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3. ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Treść powołanych powyżej przepisów wskazuje na uznaniowy charakter podejmowanych przez organ postanowień w tym przedmiocie. W świetle ukształtowanej w doktrynie i zaakceptowanej w orzecznictwie sądów administracyjnych koncepcji interpretacyjnej przepisów zbudowanych na zasadzie uznania administracyjnego nawet stwierdzenie, że w sprawie występują okoliczności świadczące o spełnieniu określonych przepisami przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia pozytywnego dla wnioskodawcy. Uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny w danym stanie faktycznym sprawy okoliczności odpowiadającym przesłankom umorzenia, ale w możliwości negatywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia nawet przy ustalaniu istnienia przesłanek umorzenia. Z tego też względu sama odmowa umorzenia kosztów egzekucyjnych nie narusza prawa zarówno wtedy, gdy wystąpiły przesłanki do ich umorzenia, jak i wtedy, gdy nie miały one miejsca.

Przesłanka zawarta w art. 64e § 2 pkt 1 ww. ustawy została sformułowana alternatywnie. Nieściągalność obowiązku zachodzi wtedy, gdy w wyniku czynności egzekucyjnych stwierdzono brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję i wskazany brak majątku ma charakter trwały. Wykazanie przez zobowiązanego, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej również podlega ocenie w kontekście trwałego charakteru braku majątku, z którego może być prowadzona egzekucja.

Przesłanka "interesu publicznego", o której mowa w art 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. także nie została przez ustawodawcę zdefiniowana. Pojęcie to powinno być oceniane z uwzględnieniem takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Z drugiej zaś strony, interes publiczny nie może być utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy, na tle sytuacji finansowej państwa. Niemożność jednoznacznego zdefiniowania tego pojęcia powoduje, że w każdym indywidualnym przypadku jego znaczenie może uwzględniać różne aspekty wskazanych wyżej wartości (wyrok WSA w Warszawie z 4.08.2005 r., sygn. akt III SA/Wa 646/05; wyrok WSA we Wrocławiu z 27.03.2008 r., sygn. akt I SA/Wr 1429/07; wyrok WSA w Poznaniu z 3.04.2009 r., sygn. akt I SA/Po 203/09). "Interes publiczny", na który wskazano w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji musi być przy tym tego rodzaju, aby można było określić go przymiotnikiem "ważny", co podkreśla wyjątkowość zastosowania instytucji umorzenia kosztów z uwagi na tenże interes. Uwzględnić należy również fakt, że przedmiotem ulgi udzielanej w oparciu o art. 64e u.p.e.a. są koszty egzekucyjne, a zatem należność związana z przymusowym dochodzeniem należności. Przy ocenie przesłanki ważnego interesu publicznego organy egzekucyjne zatem powinny uwzględnić z jednej strony zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Organ nadmienił także, iż jak zauważył Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.11.2016 r., sygn. akt II GSK 2958/16 w postępowaniu określonym treścią art. 64e § 1 u.p.e.a., wszczynanym na wniosek strony, organ jest związany wnioskiem.

Przenosząc powyższe rozważania na stan faktyczny niniejszej sprawy organ nadzoru zauważył, że skuteczna realizacja zastosowanych środków egzekucyjnych wobec zobowiązanej Spółki, poprzez zajęcie rachunków bankowych w E SA, F S.A., oraz G spowodowała wyegzekwowanie dochodzonej należności w łącznej kwocie [...]zł, kończąc tym samym postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie ww. tytułów wykonawczych z dnia [...] obejmujących zaległości z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od 02 do 04, 06 do 12/2011 r. i 01 do 04/2012 r., co również wskazał organ I instancji w swoim postanowieniu. Zatem nie mogło być mowy o ich nieściągalności od zobowiązanego.

Organ nadmienił również, że w niniejszej sprawie nie zachodziła przesłanka wynikająca z art. 64e § 2 pkt 3 ww. ustawy, gdyż przedmiotowe koszty egzekucyjne zostały już wyegzekwowane.

Przed przystąpieniem do rozważenia kwestii sytuacji finansowej Spółki organ nadzoru powrócił do zagadnienia czy udzielenie ulgi w przedmiotowym zakresie mogło stanowić pomoc publiczną, w kontekście warunków art. 107 ust. 1 TFUE. Omówił w kolejności wymienione wyżej przesłanki do uznania pomocy za pomoc publiczną i powołał się także na wyroki Trybunału Sprawiedliwości w tym zakresie m.in. z dnia 30 kwietnia 2009 r. wydany w sprawie C-494/06 P.

W tym kontekście wskazał, że podstawowym przedmiotem działalności Spółki jest sprzedaż hurtowa metali i rud metali (kod PKD: 4672Z). Podstawowe przychody ze sprzedaży podmiot osiąga w ramach branży energetycznej, jak również branż górniczej i hutniczej (Raport wyników A za luty 2019 roku).

W oparciu o dokumenty złożone przez zobowiązaną organ I instancji ustalił, iż sytuacja ekonomiczno-finansowa Spółki przedstawia się następująco:

- przychody ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów za pierwsze dwa miesiące 2018 r. wyniosły [...]zł, a za pierwsze dwa miesiące 2019 r. [...]zł, czyli były aż o [...]zł, tj. o 123,01% wyższe niż przychody za analogiczny okres roku ubiegłego;

- za okres styczeń-luty 2018 r. Spółka wykazała stratę ze sprzedaży w kwocie [...]zł, za okres styczeń-luty 2019 r. zysk ze sprzedaży w kwocie [...]zł;

- za okres styczeń-luty 2018 r. Spółka wykazała stratę netto w kwocie [...]zł, za okres styczeń-luty 2019 r. zysk netto w kwocie [...]zł;

- podmiot nie wykazuje strat z lat ubiegłych;

- kapitały własne wg stanu na dzień 31.12.2018 r. wynosiły [...]zł, a wg stanu na dzień 28.02.2019 r. [...]zł;

- suma bilansowa wynosiła odpowiednio: [...]zł i [...]zł. Wskaźniki charakteryzujące działalność podmiotu przedstawiają się następująco:

- przewaga majątku trwałego nad majątkiem obrotowym;

- przewaga kapitałów własnych nad obcymi;

- wskaźniki obrazujące płynność finansową są rosnące: wskaźnik płynności bieżącej wzrósł z 1,21 do 1,31 (wielkość optymalna to ok. 1-1,2 do 2); a wskaźnik płynności szybkiej z 1,16 do 1,24 (wielkość optymalna to ok. 1);

- zadłużenie podmiotu jest średnie, spadło z 38,45% do 31,46%;

- wskaźniki szybkości obrotu składników majątkowych: wskaźnik cyklu spłaty zobowiązań (pokazujący opóźnienie w czasie płacenia zobowiązań) uległ obniżeniu ze 104,52 do 43,26; wskaźnik cyklu należności (określający liczbę dni sprzedaży, za którą nie uzyskano jeszcze należności) ze 164,85 do 67,08 dni, a wskaźnik cyklu zapasów(określający, co ile dni przedsiębiorstwo odnawia swoje zapasy dla zrealizowaniaokreślonej sprzedaży) z 8,25 do 4,72 dni; najdłużej trwa zatem odzyskiwanie należności.

W rachunku przepływów pieniężnych za 2018 r. podstawowa, czyli operacyjna działalność podmiotu wykazała przepływy pieniężne w kwocie [...]zł, za okres styczeń-luty 2019 r. przepływy z tego tytułu były ujemne i wyniosły [...]zł. W przypadku działalności inwestycyjnej przepływy pieniężne netto wyniosły za 2018 r. [...]zł, za dwa miesiące 2019 r. brak przepływów. Ostatecznie za 2018 r. przepływy pieniężne netto razem były dodatnie i wyniosły [...]zł, a za pierwsze dwa miesiące 2019 r. ujemne, tj. [...]zł. Środki pieniężne na koniec okresu wynosiły odpowiednio: [...]zł i [...]zł. Kwota kredytów i pożyczek na dzień 28.02.2019 r. wynosiła [...]zł.

Z przedstawionych informacji i danych jednoznacznie wynika, że Spółka prowadzi sprzedaż w branży energetycznej, a zatem ewentualne udzielenie ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych mogłoby wpłynąć na wymianę handlową i w konsekwencji wzmocnić pozycję A w stosunku do innych podmiotów prowadzących analogiczną działalność gospodarczą, a regularnie płacącymi zobowiązania - również z tytułu prowadzonych egzekucji administracyjnych. Spełniona zatem została ostatnia przesłanka, która przesądziła, że ewentualne umorzenie kosztów egzekucyjnych w niniejszej sprawie będzie stanowiło pomoc publiczną.

W związku z przedstawionymi powyżej okolicznościami i utrwaloną linią orzeczniczą TSUE za nietrafione organ uznał argumenty pełnomocnika Spółki, że okoliczność, czy przyznana pomoc będzie stanowić pomoc publiczną należało oceniać przez pryzmat uzasadnienia wniosku. Bowiem o tym czy udzielona pomoc będzie stanowiła pomoc publiczną - co podkreślono już powyżej - decyduje łączne spełnienie ww. przesłanek, określonych w art. 107 ust. 1 TFUE. Organ nie zgodził się także z argumentacją, że cyt.: "dla przyjęcia, że umorzenie kosztów egzekucji administracyjnej w administracji prowadzi do sprzyjania podatnikowi, niejako niesprawiedliwe względem innych przedsiębiorców działających na rynku unijnym, konieczne byłoby uprzednie określenie warunków panujących na tym rynku w zakresie obowiązujących reguł obciążania kosztami egzekucyjnymi, następnie stwierdzenie, że reguły te są zbliżone do przedsiębiorców pochodzących z różnych państw członkowskich, i że umorzenie prowadzić będzie do stworzenia podatnikowi "lepszej" pozycji, niż podmioty w analogicznej sytuacji".

Jak już bowiem wskazano powyżej analizie podlegał wpływ udzielonej pomocy na wymianę handlową na rynku wewnątrzwspólnotowym tzn. w krajach unijnych w tym również Polski, a tym samym nie zasługiwał na uwzględnienie podnoszony przez pełnomocnika Spółki argument niespełnienia łącznie czterech przesłanek art. 107 TFUE. Jak ponownie podkreślił organ, oceny dokonuje się w zakresie czy ewentualnie udzielona pomoc będzie miała wpływ na wymianę handlową i czy da uprzywilejowaną pozycję podmiotowi, któremu zostanie udzielona. Przy ocenie tego wpływu bez znaczenia była maksymalna wysokość kosztów egzekucyjnych wynikająca z ustawy o postępowaniu administracyjnym. Pod uwagę bierze się natomiast wielkość udzielonej pomocy, bowiem inny wpływ będzie miała pomoc rzędu kilkuset złotych, a inny pomoc liczona w milionach złotych. W niniejszej sprawie ewentualnie udzielona pomoc dotyczyła kwoty [...]zł i takie przysporzenie mogłoby niewątpliwie mieć wpływ na wymianę handlową, gdyż Spółka mogłaby zaoferować preferencyjne warunki swoim klientom, bądź przeznaczyć te środki na inny cel, np. dodatkowe inwestycje.

W ocenie organu nadzoru niewątpliwie w sprawie wykazano, że ewentualne częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych A będzie stanowiło pomoc publiczną.

Dalej organ rozważył czy zobowiązana nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Z treści ww. przesłanki wynika, że dotyczy ona co do zasady kosztów, które nie zostały zapłacone, a których zapłata dopiero mogłaby wpłynąć na sytuację zobowiązanego. W przypadku jednak, gdy koszty te zostały już od Spółki ściągnięte należało ocenić czy zobowiązana poniosła je bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej.

Zdaniem organu nadzoru pełnomocnik nie wykazał, że takowy uszczerbek wystąpił. Nie jest zasadne twierdzenie, że Spółka uregulowała koszty egzekucyjne ze znacznym uszczerbkiem dla swojej sytuacji finansowej. Oceniając tę przesłankę należy wziąć pod uwagę nie tylko dochody Spółki, ale również posiadany przez nią majątek, bowiem wykazanie przez wnioskodawcę, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej podlega również ocenie w kontekście majątkowym, z którego to majątku może być prowadzona egzekucja. Tymczasem jak wskazano powyżej istniejący majątek Spółki nie rodził obaw co do bezskuteczności postępowania egzekucyjnego, tym bardziej, iż egzekucja została skutecznie zakończona w przedmiotowej sprawie, a wszystkie koszty wyegzekwowane wraz z zaległościami.

Odnosząc się natomiast do kwestii istnienia przesłanki interesu publicznego organ zauważył, że egzekucja administracyjna została wszczęta na wniosek wierzyciela i związana jest Z przymusowym dochodzeniem należności, a organ egzekucyjny w zakresie wymiaru postępował zgodnie z normami postępowania określonymi w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W myśl art. 26 § 1 ww. ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru. Opłaty za poszczególne czynności organu egzekucyjnego są określone w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w art. 64 § 1. Jak wynika z powyższych przepisów organ egzekucyjny jest zobowiązany do pobrania kosztów egzekucyjnych w wysokości określonej przez ustawę i nie ma dowolności w tym zakresie,

Organ nadmienił nadto, że oceniając przesłankę interesu publicznego należy uwzględnić takie wartości wspólne dla całego społeczeństwa jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów państwa, a także wyeliminowanie sytuacji, gdy rezultatem zapłaty należności będzie obciążenie Skarbu Państwa kosztami pomocy. Tutejszy organ nie znalazł w świetle ww. wartości okoliczności, które uzasadniałyby umorzenie kosztów wobec zobowiązanej. Ponadto w ocenie organu udzielenie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem innych podmiotów gospodarczych, którzy regulują swoje zobowiązania w sposób terminowy, a w przypadku postępowań egzekucyjnych regulują opłaty z nimi związane. Z uwagi na powyższe okoliczności organ nadzoru uznał, że przesłanka interesu publicznego nie została w niniejszej sprawie spełniona.

Końcowo zauważył, iż przedłożony przez pełnomocnika wyrok WSA w Gliwicach z dnia 17.04.2019 r. sygn. akt III SA/Gl 1309/18 uchylający decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2011 r. do kwietnia 2012 r., nie mogły mieć wpływu na udzielenie ewentualnej ulgi o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych, gdyż wyrok ten do dnia rozpoznania zażalenia na postanowienie organu I instancji nie uzyskał statusu prawomocności, a tym samym nie polegał wykonaniu.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach pełnomocnik skarżącej Spółki zarzucił:

1. naruszenie art. 6 i art. 7 K.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.e.a. i art. 84 Konstytucji RP, a także art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach oczywiście sprzecznych z Konstytucją RP, co wynika z uzasadnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego RP z dnia 28.06.2016 r., sygn. akt SK 31/14,

2. naruszenie przepisu art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, że nie istniały podstawy do częściowego umorzenia kosztów egzekucyjnych, które w niniejszej sprawie zostały ustalone na poziomie [...]zł,

3. naruszenie przepisu art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 w związku z art. 10 § 1 w związku z art. 81 K.p.a., poprzez dokonanie błędnej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego w świetle art. 64e § 2 u.p.e.a.

4. naruszenie przepisu art. 107 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez uznanie, że podatnik ubiega się o pomoc publiczną w sytuacji, kiedy nie są spełnione przesłanki do uznania wniosku o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych za taką pomoc.

W związku z powyższym pełnomocnik Spółki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi jej autor wskazał, iż dokonane przez organ egzekucyjny zajęcia okazały się w całości skuteczne, tzn. pozwoliły w całości ściągnąć zarówno kwotę należności głównej jak i odsetki oraz koszty egzekucji w wysokości [...]zł, co potwierdzają organy. Kwota ta jest zdaniem strony skarżącej nieadekwatna do faktycznie wykonanych czynności egzekucyjnych i chociażby ze względu na jej wysokość nie może stanowić ona kwoty nie powodującej znacznego uszczerbku w sytuacji finansowej Spółki. Tak wysoka kwota kosztów egzekucyjnych pozbawia Spółkę środków finansowych nie tylko na inwestycje, ale również na pokrycie bieżących zobowiązań.

Ponadto Spółka odwołała się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. (SK 31/14), w którym TK stwierdził, że zarówno art. 64 § 1 pkt 4 jak i art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości (opłaty lub opłaty manipulacyjnej) są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP tj. zasadą zakazu nadmiernej ingerencji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał m.in. wskazał, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest nieograniczona i powinna uwzględnić racjonalną zależność między wysokością opłaty w egzekucji, a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z celami postępowania egzekucyjnego. Wyjaśnił, że brak określenia górnej granicy opłat (art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6), w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości), oznacza całkowite wręcz zerwanie tego związku, co powoduje, że stają się one swoistą sankcją pieniężną dla podmiotu obciążonego kosztami (represją). Zgodnie z treścią art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. "Orzeczenie Trybunału o niezgodności z Konstytucję (...), na podstawie którego zostało wydane (...) rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę m. in. do wydania innego niż umorzenie postępowania lub uchylenie decyzji, rozstrzygnięcia na zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego postępowania". "W sytuacji, gdy została stwierdzona niekonstytucyjność przepisu, a nie mamy do czynienia z postanowieniem czy też decyzją administracyjną tylko z czynnością administracyjną w postaci pobrania kosztów egzekucyjnych, trzeba zastosować "inne środki, do których odnosi się art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. Za środek taki uznać należy właśnie możliwość wystąpienia o zwrot części niezasadnie pobranych kosztów egzekucyjnych" (tak wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18.01.2018 r. sygn. akt I SA/Go 427/17). Okoliczność ta podlega również badaniu w sytuacji, gdy rozpoznawana jest sprawa umorzenia kosztów egzekucyjnych pobranych na podstawie przepisów, co do których Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z konstytucją lub wskazał na konieczność ich zmiany z uwagi na adekwatność ich treści z przepisami uznanymi za sprzeczne z konstytucją. Pełnomocnik dodał, że przepisy art. 190 ust. 1 w zw. z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP zawierają normę prawną, zgodnie z którą sądy (w tym sądy administracyjne) związane są powszechną mocą obowiązującą orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego, które są elementem kształtującym stan prawny oceniany przez sąd (tak wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 grudnia 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 923/16).

Skoro, jak w niniejszej sprawie, doszło do pobrania kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 u.p.e.a. tj. przepisów nie zawierających stawki maksymalnej opłat za czynności czy opłat manipulacyjnych, zaś przepisy w tym brzmieniu Trybunał Konstytucyjny uznał za naruszające lub mogące naruszać Konstytucję ze wskazaniem warunków prowadzących do takiego naruszenia, a organ władzy ustawodawczej wyroku tego nie wykonał, to tym samym ważnym interesem publicznym, o którym mowa w art. 64e § 2 pkt 2 ustawy egzekucyjnej staje się uszanowanie, respektowanie orzeczenia Trybunału, a tym samym i samej Konstytucji, na której przepisy powołał się TK wydając w wyroku o sygn. akt SK 31/14.

Jak dalej wskazano w skardze, ważnym interesem publicznym jest to, by organy państwa (władza wykonawcza) w ramach integralności jego systemu prawnego, podejmowały działania uwzględniające stwierdzone przez Trybunał Konstytucyjny (władza sądownicza), uchybienia innego organu (władza ustawodawcza). Dlatego też m.in. WSA w Gliwicach w wyroku o sygn. akt I SA/Gl 760/18 uznał, że organy egzekucyjne naruszają przepis art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. przyjmując, że nie stanowi ważnego interesu publicznego takie stosowanie przepisów regulujących koszty egzekucyjne, by doprowadzić do stanu respektowania wyroku TK dotyczącego ich maksymalnej wysokości, a tym samym, że niekonstytucyjność przepisów egzekucyjnych, w tym zakresie, pozostaje bez wpływu na możliwość ich umorzenia.

Z treści przepisu art. 64e ustawy wynika, że istnieje kilka niezależnych od siebie przesłanek umorzenia kosztów egzekucyjnych. Przepis ten pozwala więc na ubieganie się o umorzenie kosztów egzekucyjnych w trakcie trwania postępowania egzekucyjnego w każdej sytuacji, w której wystąpią określone w nim przesłanki. Zgodnie z treścią przepisu art. 80 u.p.e.a. o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi organ egzekucyjny zawiadamia bank lub oddział banku, w którym zobowiązany posiada rachunek, ten zaś ma obowiązek bezzwłocznego przekazania zajętej kwoty organowi egzekucyjnemu na pokrycie egzekwowanej należności. Może więc zdarzyć tak, że zanim dotrze do zobowiązanego zawiadomienie o zajęciu jego rachunku bankowego, kwota należnych kosztów egzekucyjnych zostanie już wyegzekwowana. Nie oznacza to jednak, że uiszczenie kosztów tą drogą i w takim trybie nie narazi zobowiązanego choćby na znaczny uszczerbek dla jego sytuacji finansowej. Przymusowe uiszczenie kosztów egzekucyjnych może bowiem znacznie zachwiać kondycją finansową zobowiązanego. Przesłanka przewidziana w art. 64e § 2 pkt 1 zdanie drugie nie jest przecież tożsama z całkowitym brakiem środków dla uiszczenia należnych kosztów. Ściągnięcie kosztów egzekucyjnych w trybie przymusowym nie wyklucza zaistnienia przesłanek z art. 64e u.p.e.a., a tym samym nie można uznać za bezprzedmiotowy wniosek o umorzenie tychże kosztów.

Tymczasem organy I i II instancji lansują tezę, że przesłanka braku możliwości poniesienia kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej ma prowadzić do niewypłacalności dłużnika, aby mogła stanowić przesłankę częściowego obniżenia wysokości tychże kosztów, z czym zdaniem skarżącej nie można się zgodzić.

Odnosząc się do kwestii uznania administracyjnego, na które powoływały się organy egzekucyjne strona podkreśliła, że chociaż każda decyzja o umorzeniu w całości lub części kosztów egzekucyjnych jest pozostawiona uznaniu organu egzekucyjnego to jednak musi znajdować uzasadnienie w którejś z przesłanek zawartych w przepisie art. 64e § 2 ww. ustawy. Zdaniem skarżącej organ I instancji w sposób jedynie pobieżny odniósł się do przesłanki znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej skarżącego, zupełnie wypaczając treść normy prawnej zawartej w przepisie art. 64e § 2 pkt 1 ustawy. Uznanie organu w zakresie rozstrzygnięcia nie może oznaczać dowolności jego podjęcia. Wydanie postanowienia musi być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą - z zachowaniem wymogów proceduralnych, co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Dopiero w takich warunkach podjęta decyzja uznaniowa może być uznana nie za decyzję dowolną, lecz mieszczącą się w granicach uznania administracyjnego. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualnie okoliczności uzasadniające zakres ich zastosowania. Z kolei nie każdy uszczerbek uzasadnia umorzenie kosztów, lecz tylko znaczny, a więc taki, który przewyższy normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym, jakie niesie za sobą regulacja należności z tytułu kosztów egzekucyjnych (wyrok WSA w Lublinie z dnia 31 marca 2011 r, sygn. akt I SA/Lu 920/10). Z pewnością przesłanka "znacznego uszczerbku" nie może być utożsamiana z sytuacją, kiedy w wyniku zapłaty kosztów egzekucyjnych strona w ogóle zostanie pozbawiona wszelkich albo większości posiadanych aktywów majątkowych. Zdaniem skarżącej wystarczy wykazanie, że dokonane w wyniku ściągnięcia kosztów egzekucyjnych uszczuplenie jest całkowicie nieadekwatne do zaangażowania organu w proces egzekucji a co za tym idzie kwota tego uszczuplenia jest tak duża, że de facto sama w sobie stanowi dodatkową sankcję. Tak jest z pewnością w sytuacji, kiedy Spółkę obciążono kosztami egzekucji w kwocie [...]zł.

W dalszej kolejności autor skargi powtórzył argumentację powołaną w zażaleniu co do niewystarczającego ustosunkowania się organu egzekucyjnego do przedstawionej kondycji finansowej Spółki, stanu jej aktywów i pasywów. Ponowił argument dokonaniu przez organ analizy danych nieadekwatnych do rzeczywistej sytuacji majątkowej zobowiązanej. Jego zdaniem Spółka, poprzez obciążenie jej kosztami egzekucyjnymi, poniosła znaczny uszczerbek dla swojej sytuacji finansowej.

Końcowo w skardze pełnomocnik obszernie umotywował prezentowane dotychczas stanowisko, że wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia kosztów egzekucyjnych nie można oceniać w kategoriach pomocy de minimis, z uwagi na to, że żądanie Spółki nie mieści się w ramach definicji z art. 107 ust. 1 TFUE.

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się dodatkowo do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia art. 6 i 7 K.p.a. w zw. z art. 64 ust. 1 u.p.e.a. i art. 84 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie zaskarżonego postanowienia na przepisach sprzecznych z Konstytucją RP., co wynika z uzasadnienia wyroku TK z dnia 28.06.2016 r., sygn. akt SK 31/14 uznał je za nieuzasadnione. Jak podkreślił, kwestie nierespektowania wytycznych zawartych w wyroku TK o sygn. akt 31/14 nie były podnoszone przez pełnomocnika Spółki ani we wniosku o częściowe umorzenie kosztów egzekucyjnych, ani też na etapie zażalenia na postanowienie egzekucyjnego.

Ponadto wskazał, iż zgodnie treścią z art. 64c § 6a, organ egzekucyjny zawiadamia:

1. zobowiązanego o wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek złożony w terminie 6 miesięcy od dnia:

a) wyegzekwowania wykonania obowiązku, a w przypadku wyegzekwowania obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne,

b) w którym postanowienie o umorzeniu postępowania egzekucyjnego stało się ostateczne.

Z kolei art. 64 c § 7 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie kosztów egzekucyjnych na wniosek wierzyciela lub zobowiązanego, złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia o wysokości kosztów egzekucyjnych, o którym mowa w § 6a. Jak wynika z akt sprawy, Spółka nie wystąpiła z wnioskiem o wydanie postanowienia w przedmiocie kosztów egzekucyjnych, których wysokość bądź sposób ich wyliczenia podlegałby kontroli przez poszczególne organy, co na obecnym etapie sprawy jest to już niemożliwe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonego orzeczenia (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 - dalej P.p.s.a.).

Ocenie Sądu w niniejszej sprawie podlega postanowienie o odmowie umorzenia skarżącej Spółce znaczącej części kosztów postępowania egzekucyjnego w oparciu o przepis art. 64e § 1 i § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Badając legalność zaskarżonego postanowienia Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani procesowego w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

Zgodnie z art. 64e § 1 u.p.e.a. organ egzekucyjny może umorzyć w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Stosownie do art. 64e § 2 u.p.e.a., koszty egzekucyjne mogą być umorzone, jeżeli:

1) stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej;

2) za umorzeniem przemawia ważny interes publiczny;

3) ściągnięcie tylko kosztów egzekucyjnych spowodowałoby niewspółmierne wydatki egzekucyjne.

Z wymienionych przepisów wynika, że rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia kosztów egzekucyjnych ma charakter uznaniowy. Świadczy o tym przede wszystkim użycie w art. 64e u.p.e.a. określenia "może". Konstrukcja uznania administracyjnego oznacza, że stwierdzenie przez organ egzekucyjny w sprawie istnienia określonych przesłanek może, lecz nie musi prowadzić do rozstrzygnięcia uwzględniającego wniosek strony. W takiej sytuacji rozstrzygnięcie co do umorzenia kosztów egzekucyjnych znajduje się wyłącznie w gestii organu egzekucyjnego, który może umorzyć powstałe koszty egzekucyjne. Sądowa kontrola postanowienia podjętego w ramach uznania administracyjnego jest ograniczona i sprowadza się jedynie do oceny czy organ zbadał sprawę pod kątem wymienionych w przepisie art. 64e § 2 u.p.e.a. przesłanek, jak również czy w sposób prawidłowy zebrał i rozważył cały materiał dowodowy jakim dysponował w danej sprawie. Sąd nie może ingerować w samo rozstrzygnięcie organu, o ile zostało ono w sposób wyczerpujący umotywowane. Jak z tego wynika "uznanie administracyjne" nie oznacza pełnej dowolności w tym zakresie organu egzekucyjnego.

Podkreślić także wypada, że umorzenie kosztów egzekucyjnych jest określonym przywilejem o charakterze finansowym, wobec czego strona wnosząca o uzyskanie takiej ulgi winna dołożyć należytej staranności procesowej i przejawiać odpowiednią inicjatywę dowodową w celu wykazania odpowiednich okoliczności faktycznych, od których istnienia zależałoby umorzenie kosztów egzekucyjnych (por. wyroki: WSA w Krakowie z 24.04.2013 r., sygn. akt I SA/Kr 203/13; WSA we Wrocławiu z dnia 12.06.2019 r., sygn. akt I SA/Wr 612/18).

W badanej sprawie skarżąca Spółka powołała się w treści złożonego wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnych (poprzez ich obniżenie do kwoty [...]zł) na zaistnienie przesłanek z § 2 pkt 1 i 2 cyt. przepisu ustawy egzekucyjnej. Podnosiła mianowicie, że uiszczenie kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł spowodowało znaczny uszczerbek dla jej sytuacji finansowej oraz powoływała się na istnienie ważnego interesu publicznego, przy czym upatrywała go w planowanej inwestycji nabycia D [...] w C.. Jak wyjaśniła, projekt ten wpisuje się w cele strategiczne rozwoju infrastruktury i transportu kolejowego, powstanie nowy podmiot gospodarczy na rynku oraz zostaną utworzone nowe miejsca pracy. Sygnalizowała również, że konieczność zapłacenia tak wysokich kosztów egzekucyjnych nie jest adekwatna do kosztów działań podjętych przez organ egzekucyjny. Z kolei w skardze Spółka podniosła przed wszystkim kwestię naruszenia przez organy egzekucyjne 64 ust. 1 u.p.e.a., art. 84 i art. 190 ust. 1 Konstytucji RP poprzez oparcie rozstrzygnięcia na przepisach oczywiście sprzecznych z Konstytucją. Odwołała się w tym zakresie do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. (SK 31/14), w którym TK stwierdził, że zarówno art. 64 § 1 pkt 4 jak i art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w zakresie w jakim nie określają maksymalnej wysokości (opłaty lub opłaty manipulacyjnej) są niezgodne z art. 2 Konstytucji RP tj. zasadą zakazu nadmiernej ingerencji.

Ponadto strony postępowania w sposób odmienny postrzegają możliwość zastosowania przepisów o pomocy de minimis wynikającej z art. 107 TFUE.

Oceniając tak zarysowany spór w pierwszej kolejności zaznaczyć należy, że treść rozstrzygnięcia organów w sprawach o umorzenie kosztów egzekucyjnych determinowana jest treścią wniosku. Jak bowiem jednoznacznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17.11.2016 r., sygn. akt II GSK 2958/16, organ nie może rozstrzygać sprawy poza granicami wniosku i badać z urzędu przesłanki, które nie zostały w nim wskazane. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni ten pogląd podziela, albowiem z treści art. 64e § 1 u.p.e.a. wynika wyraźnie, że organ egzekucyjny może umorzyć, nie zaś umarza z urzędu, w całości lub w części przypadające na jego rzecz koszty egzekucyjne. Zatem wszczęcie postępowania z art. 64 § 1 u.p.e.a. wymaga uprzedniego wystąpienia przez zobowiązanego lub wierzyciela z wnioskiem o umorzenie. To wnioskodawca wskazuje, która z przesłanek wymienionych w art. 64 § 2 u.p.e.a. występuje.

Dostrzeżenia wymaga także i to, że kwestia możliwości zastosowania w niniejszej sprawie przepisów dotyczących pomocy de minimis, o jakiej mowa w art. 107 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz.U.2004.90.864/2, Dz.Urz.UE C z 2010 r. Nr 83) mimo, że obszernie motywowana w sprawie zarówno przez organy, jak i skarżącą pozostaje bez wpływu na wydane rozstrzygnięcie. Formułując w skardze zarzut naruszenia art. 107 TFUE strona - poza teoretycznymi dywagacjami - również nie wykazała jaki wpływ miało to naruszenie na wynik postępowania. Co natomiast istotne dla oceny niniejszej sprawy, przepis ten nie był podstawą rozstrzygnięcia o odmowie umorzenia części kosztów egzekucyjnych, albowiem stanowiły ją przepisy ustawy egzekucyjnej. Po wykluczeniu możliwości udzielenia skarżącej, będącej aktywnym przedsiębiorcą, pomocy de minimis organy prawidłowo podstawą prawną kwestionowanego w niniejszej sprawie postanowienia uczyniły art. 64e u.p.e.a., o co od początku wnosiła Spółka.

Rozstrzygnięcie sporu wymaga zatem oceny istnienia (bądź nieistnienia) przesłanek określonych w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a., tj. poniesienia znacznego uszczerbku dla majątku skarżącej Spółki oraz ważnego interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem kosztów egzekucyjnych.

Organ ocenił odrębnie każdą z przesłanek wskazanych w art. 64e § 2 pkt 1 i 2 u.p.e.a. w kontekście ustalonego w sprawie stanu faktycznego, w którym wykorzystano dane przedstawione przez zobowiązaną. Nie podzielił stanowiska skarżącej co do spełnienia dwóch ustawowych przesłanek do przyznania opisanej ulgi.

W ocenie Sądu rację w tej kwestii przyznać należy organom egzekucyjnym.

Przesłanka z art. 64e § 2 pkt 1 u.p.e.a. daje możliwość umorzenia kosztów egzekucyjnych w przypadku, gdy stwierdzono nieściągalność od zobowiązanego dochodzonego obowiązku lub gdy zobowiązany wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów egzekucyjnych bez znacznego uszczerbku dla swojej sytuacji finansowej. Uszczerbek dla sytuacji finansowej wnioskującego musi być "znaczny", tzn. musi powodować ponadprzeciętną istotną dolegliwość. Każde bowiem uszczuplenie majątkowe powoduje pewien uszczerbek w finansach zobowiązanego. W cyt. przepisie chodzi natomiast o taki uszczerbek, którego skutki znacznie przewyższają normalne skutki związane z uszczupleniem majątkowym. Jak jednolicie podkreśla się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, podstawą umorzenia kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym w administracji może być wyłącznie obawa wystąpienia uszczerbku o charakterze istotnym, znacznym, czy też szczególnie dotkliwym, pozostającym jednocześnie w bezpośrednim związku przyczynowym z wymiarem kosztów egzekucyjnych (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19.12.2018 r., sygn. akt I SA/Lu 560/18, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7.08.2018 r., sygn. akt I SA/Gl 468/18, wyrok NSA z dnia 14.12.2018 r., sygn. akt II FSK 44/17 ). W badanej sprawie organy obu instancji szczegółowo odniosły się do przedstawionej przez Spółkę dokumentacji i dokonały jej wnikliwej analizy jej sytuacji finansowej, co znalazło odzwierciedlenie w zaskarżonym postanowieniu. Organy wzięły pod uwagę nie tylko dochody Spółki, ale również posiadany przez nią majątek. Jak wskazały m.in., przychody Spółki znacząco wzrosły za dwa pierwsze miesiące 2019 r. w stosunku do analogicznego okresu w 2018 roku (o 123%), a Spółka osiągnęła zysk netto w wysokości [...]zł. Sama zaś skarżąca potwierdziła, że przedmiotowe koszty egzekucyjne zostały już ściągnięte w całości i co istotniejsze nie podniosła, aby wskutek zapłaty właśnie tych kosztów stała się niewypłacalna czy chociażby popadła w trudną sytuację majątkową, nie wykazywała też, aby groziło jej zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej w związku z koniecznością zapłaty kosztów egzekucyjnych w ww. wysokości. Należy zatem w pełni podzielić ocenę organu nadzoru, że konieczność uiszczenia kosztów egzekucyjnych nie spowodowała znacznego uszczerbku w majątku Spółki w wyżej wskazanym, rozumieniu.

Odnosząc się z kolei do przesłanki "ważnego interesu publicznego" podać należy, że jak wskazał NSA w wyroku z 21.04.2010 r., sygn. akt II FSK 2111/08 pojęcie interesu publicznego należy rozumieć jako respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania administracji publicznej. Pojęcie interesu publicznego nie ma więc stałego zakresu i wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia respektowania wartości, które kryć się mogą pod pojęciem interesu publicznego. Dodatkowo określenie, że tak rozumiany interes publiczny ma być "ważny" oznacza, że jest to taki interes, od którego wiele zależy, mający dużą wagę, duże znaczenie, znaczący, doniosły, cenny (por. Mały słownik języka polskiego pod red. S. Skorupki, wyd. PWN, Warszawa 1968 r., s. 880). Określenie to zatem wymaga dodatkowo wykazania, że ustalenie istnienia tej przesłanki musi mieć szczególnie doniosłe znaczenie z uwagi na wartości respektowane przez ogół społeczeństwa.

Oceniając zaistnienie przesłanki "interesu publicznego" nie można także tracić z pola widzenia charakteru i celu, jakiemu służą środki wpłacane przez zobowiązanych z tytułu kosztów egzekucyjnych, co niewątpliwie leży w interesie publicznym. Należy mieć bowiem na uwadze, że funkcją kosztów egzekucyjnych jest pokrycie kosztów działania organu egzekucyjnego - nawet jeżeli ich wysokość jest określana ryczałtowo - a nie kreowanie dodatkowych dochodów organu egzekucyjnego. Koszty te nalicza organ egzekucyjny w wysokości określonej przepisami i pobiera je w trybie egzekucji administracyjnej. Natomiast obowiązek ich uiszczenia istnieje nie tylko wówczas, gdy należność została wyegzekwowana, ale również wtedy, gdy wprawdzie zostały podjęte czynności egzekucyjne, ale nie doprowadziły one bezpośrednio do ściągnięcia należności. Tym samym za zasadne należało uznać stanowisko organów podatkowych, iż uwzględnienie wniosku skarżącej stanowiłoby niesprawiedliwe, w stosunku do pozostałych podmiotów (regulujących zobowiązania w sposób terminowy) uprzywilejowanie Spółki oraz bezpowrotną rezygnację z wpływu środków do budżetu państwa, a w konsekwencji przerzucenie ryzyka prowadzenia działalności gospodarczej na państwo. Interes publiczny nie może być bowiem utożsamiany z subiektywnym przekonaniem wnioskodawcy o zasadności umorzenia tych kosztów. Przy jego ocenie należy też uwzględnić zasadność obciążenia państwa, a w rezultacie całego społeczeństwa kosztami udzielonej w ten sposób pomocy.

Należy przy tym wskazać na wynikający z art. 6 u.p.e.a. obowiązek prowadzenia egzekucji. Obowiązek ten ma uzasadnienie w tym, że jego przedmiotem są obowiązki o charakterze administracyjnym, a więc obowiązki wobec państwa. Ich realizacja nie zależy od swobodnego uznania wierzyciela. Z tymi obowiązkami powiązano uprawnienie do poboru opłat związanych z przymusowym wykonaniem tych obowiązków. Zatem w interesie publicznym jest przede wszystkim zrealizowanie celów egzekucji administracyjnej (por. wyroki NSA z 27.11.2013 r., sygn. akt II FSK 1637/13; i z 12.10.2017 r., sygn. akt II FSK 1543/17).

W rozpatrywanej sprawie organy - prawidłowo zdaniem Sądu - wyjaśniły pojęcie ważnego interesu publicznego w odniesieniu do sytuacji strony skarżącej i zasadnie doszły do wniosku, że nie została spełniona przesłanka umorzenia kosztów egzekucyjnych, o której mowa w art. 64e § 2 pkt 2 u.p.e.a. i to zarówno w kontekście opisanych we wniosku planów inwestycyjnych, które są normalnym przejawem prowadzonej działalności gospodarczej, jak i podniesionej w skardze okoliczności obciążenia strony kosztami egzekucyjnymi w sposób naruszający konstytucyjną zasadę zakazu nadmiernej ingerencji, wskazaną w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego w sprawie o sygn. akt SK 31/14. Jak bowiem stwierdziła Spółka, egzekucja kosztów egzekucyjnych nałożonych bez uwzględnienia ww. wyroku TK była sprzeczna z zasadą wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP. Sygnalizowała też, że organ egzekucyjny dokonał jedynie formalnych, nieskomplikowanych czynności egzekucyjnych, niewymagających dodatkowych nakładów pracy, tj. zajęcia rachunków bankowych.

Ustosunkowując się do argumentacji strony opartej na ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego przede wszystkim powtórzyć przyjdzie, że zarówno we wniosku o umorzenie, jak i w zażaleniu nie była podnoszona kwestia nieprawidłowego określenia wysokości kosztów egzekucyjnych wobec treści orzeczenia Trybunału. Kwestię tę podniesiono dopiero w skardze wniesionej do tutejszego Sądu.

Ponadto Sąd w składzie orzekającym podziela powszechnie prezentowany w orzecznictwie pogląd, że postępowanie o umorzenie zaległości podatkowej nie może stanowić płaszczyzny dla polemiki w przedmiocie zasadności i prawidłowości działania organu egzekucyjnego, który na zlecenie wierzyciela ma obowiązek egzekwować należność wskazaną przez niego w tytule wykonawczym. Nie może także obecnie być przedmiotem badania prawidłowość określenia wysokości kosztów egzekucyjnych. Jak jednoznacznie wskazał NSA w wyroku z dnia 29.03.2019 r., sygn. akt I GSK 990/18, postępowanie w sprawie umorzenia kosztów egzekucyjnych nie jest właściwą płaszczyzną do kwestionowania wysokości i zasadności kosztów egzekucyjnych, bowiem ma ono na celu zbadanie wystąpienia przesłanek umorzeniowych, a nie dokonywanie wtórnej kontroli przebiegu postępowania egzekucyjnego i zasądzonych w jego ramach kosztów. Jak już wskazano, u.p.e.a. przewiduje odrębny tryb ustalania kosztów egzekucyjnych, który daje możliwość ich kwestionowania przez zobowiązanego.

W przedmiotowym postępowaniu organ egzekucyjny był natomiast zobowiązany wyłącznie do oceny istnienia przesłanek uzasadniających umorzenie kosztów, a nie do jednoczesnego rozważania zasadności ich wysokości. Dlatego też rzeczą organów i Sądu było skonfrontowanie obciążających Spółkę kosztów egzekucyjnych z jej możliwościami płatniczymi. Zgodzić się przy tym trzeba z tezą wynikającą z wyroku NSA z dnia 13.05.2016 r. o sygn. akt II GSK 2820/14, że zobowiązany zmierzając do podważenia sposobu obliczenia kosztów powinien złożyć wniosek o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych, na które przysługuje zażalenie (art. 64c § 3, § 7 i § 8 u.p.e.a.). To jest bowiem tryb właściwy do kwestionowania ich wysokości czy zasadności obciążenia nimi zobowiązanego. Przedmiotem skutecznego wniosku o umorzenie kosztów egzekucyjnym mogą być wyłącznie koszty niesporne i wymagalne, takie zaś - jeżeli Spółka nie zakwestionowała ich wysokości w odrębnym trybie - nie mogą być uznane za sporne w niniejszej sprawie (tak też WSA w Łodzi w wyroku z dnia 30.09.2016 r., sygn. akt III SA/Łd 593/16, WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27.11.2019, sygn. akt I SA/Bd 571/19, NSA w wyroku z dnia 14.12.2018 r., sygn. akt II FSK 44/17).

Przyjęcie stanowiska skarżącej prowadziłoby do podwójnego weryfikowania wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających stronę, raz w ramach postępowania określającego ich wysokość, a drugi raz w ramach instytucji umorzenia tych kosztów. Sąd zauważa, że inne są podstawy i przesłanki wydania tych rozstrzygnięć. Należy też podkreślić, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 P.p.s.a. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że Sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Kontrola sądowa przypisana jest tylko do sprawy ze stosunku administracyjnoprawnego, w którym wydano zaskarżone rozstrzygnięcie.

Co istotne na gruncie niniejszej sprawy, żaden z powyższych przepisów, w zakresie stwierdzonej ich niekonstytucyjności, których dotyczy powyższe orzeczenie TK nie był bezpośrednią podstawą postanowienia poddanego kontroli Sądu. Zaskarżone postanowienie nie dotyczyło bowiem wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego, ale odmowy ich umorzenia. Wobec powyższego nieuprawnione są zarzuty uchybienia przepisom art. 64 § 1 u.p.e.a. w zw. art. 84 oraz art. 190 ust. 1 Konstytucji RP.

Mając to na uwadze Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Organy w sposób wyczerpujący uzasadniły swoje stanowisko co do braku w niniejszej sprawie przesłanki znacznego uszczerbku dla sytuacji finansowej strony oraz ważnego interesu publicznego, opierając je na zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustosunkowały się do przedstawionych przez stronę skarżącą przyczyn, dla których domagała się ona umorzenia kosztów egzekucyjnych. Wyjaśniły również powody, dla których uznały, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki ich umorzenia.

Analiza akt sprawy dowodzi, że nie została naruszona w sprawie przez organ egzekucyjny i organ nadzoru zasada prawdy obiektywnej (art. 7 K.p.a.), zasada oficjalności postępowania dowodowego (art. 77 K.p.a.) oraz zasada prawdy materialnej w postępowaniu dowodowym (art. 81 K.p.a.). W ocenie Sądu organy w niczym nie uchybiły obowiązkom w zakresie dokonania stosownych ustaleń, wyprowadzając z nich dostosowane do stwierdzonych okoliczności konkluzje prawne. Zajęte w tej materii stanowisko zostało opatrzone uzasadnieniem (art. 107 § 3 K.p.a.), w którym zamieszczono istotne dla wyniku postępowania informacje. Zatem zaskarżone postanowienie, wydane na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie naruszało prawa, pomimo że nie odpowiada ono oczekiwaniom strony.

Końcowo wskazać należy, że powoływany przez stronę wyrok w sprawie III SA/Gl 1309/19 z dnia 17.04.2019 r. uchylający decyzję w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lutego 2011 r. do kwietnia 2012 r. jest w dalszym ciągu nieprawomocny. Dopiero po jego uprawomocnieniu określone decyzją zobowiązanie będzie podlegało zwrotowi.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę.