Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 2004/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 7, par. 8, par. 8a, par. 9 ust. 1, par. 10 ust. 1 -5, par. 14 ust. 5
journal: Dz.U. 2003 nr 102 poz 946
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych.
article: par. 14 ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 222 poz 1757
law: Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia
article: art. 15b ust. 4, 4a, art. 24 ust. 1b, art. 32 ust. 1, art. 35 ust. 1, art. 36 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Jagielska Sędziowie NSA Zofia Borowicz (spr.) Marzenna Zielińska Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. akt II SA/Bk 301/11 w sprawie ze skargi "G." Spółki z o.o. w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian do akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora Izby Celnej w B. na rzecz "G." Spółki z o.o. w N. kwotę 120 (sto dwadzieścia) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w B., po rozpoznaniu skargi G. Spółki z o.o. w N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych punktu gier na automatach o niskich wygranych, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające jego wydanie postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w Ł. z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...]; stwierdził, że zaskarżone postanowienia nie mogą być wykonane w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku; zasadził od organu na rzecz Spółki zwrot kosztów postępowania.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:

W dniu [...] stycznia 2008 r., na wniosek G. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w N., dokonano poświadczenia rejestracji automatu do gry o niskich wygranych H. S. nr fabryczny [...] (nr rejestracji [...]). Z poświadczenia tego wynika, że podstawą rejestracji była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w G. nr [...] z dnia [...] lipca 2005 r., zmieniająca decyzję nr [...] z dnia [...] sierpnia 2004 r., którą udzielono Spółce G. zezwolenie na urządzanie i prowadzenie gier na automatach oraz że automat ma być eksploatowany w Cz. w lokalu o nazwie "B. u Z. A. G.". Odnotowano również, że automat był później przemieszczany, m.in. na teren woj. P., tj. do punktu gier "M. G." przy ul. K. w G., gdzie podstawą prowadzenia działalności była decyzja nr [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. Dyrektora Izby Skarbowej w B. (po zmianie decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r.).

W dniu [...] grudnia 2010 r. Spółka G. zgłosiła w Urzędzie Celnym w Ł. zmiany do dokumentów weryfikacyjnych dotyczących punktu gier na automatach do gier o niskich wygranych usytuowanego w lokalu "M. G." w G. poprzez dołączenie zgłoszenia przemieszczenia ww. automatu do S. A.-G. w M. W nowym lokalu automat miał być eksploatowany od dnia [...] stycznia 2011 r.

Naczelnik Urzędu Celnego w B. postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., na podstawie art. 64 ust. 1, ust. 2 pkt 3 i ust. 7 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.) w związku z § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. Nr 222, poz. 1757, dalej: rozporządzenie) oraz § 10 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 102, poz. 946 ze zm. – dalej rozporządzenie MF z dnia 2003 r.), odmówił zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych ww. punktu.

Organ wyjaśnił, że podstawę dokonania poświadczenia rejestracji niniejszego automatu, uprawniającego stronę do jego eksploatacji i użytkowania, stanowiła, jako warunek konieczny tej rejestracji, decyzja organu z dnia [...] lipca 2005 r., wskazana we wniosku strony GL-1 o rejestrację automatu. Jako, że pierwotna decyzja zezwalająca z dnia [...] sierpnia 2004 r. nr [...], łącznie ze wszystkimi decyzjami zmieniającymi, wygasła w dniu [...] sierpnia 2010 r., stwierdzono, że w tym dniu również utraciło ważność poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu. Zatem zaistniała przesłanka wystarczająca do odmowy zatwierdzenia zmiany akt weryfikacyjnych.

Dyrektor Izby Celnej w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2011 r. utrzymał w mocy postanowienie z dnia [...] grudnia 2010 r. i podzielił stanowisko organu pierwszej instancji. W ocenie organu odwoławczego wygaśniecie pierwotnego zezwolenia wywołuje skutek utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu. Automaty zarejestrowane w oparciu o zezwolenie załączone do wniosku o dokonanie rejestracji mogą być eksploatowane do czasu wygaśnięcia tego zezwolenia. Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż organ nie kwestionuje faktu, iż podstawą prowadzenia działalności w punkcie gier "M. G." w G. jest zezwolenie organu z dnia [...] stycznia 2005r., zmienione decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2006 r., które wygasło w dniu [...] stycznia 2011 r. Jednakże w ocenie organu zezwolenie wydane przez Dyrektora Izby Skarbowej jest zezwoleniem, w oparciu o które dokonano poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu, co wynika ze wskazanych przez organ I instancji regulacji zawartych w § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 pkt 1 rozporządzenia MF z dnia 3 czerwca 2003 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B., Spółka G. wniosła o uchylenie obu postanowień wydanych w sprawie, zarzucając, iż pomimo wygaśnięcia pierwotnego zezwolenia, możliwa jest dalsza eksploatacja automatu o niskich wygranych po jego przemieszczeniu, jeżeli oparta jest na aktualnym zezwoleniu i nie upłynął sześcioletni okres rejestracji automatu.

Dyrektor Izby Celnej w B. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z dnia 12 lipca 2011 r. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie, uznając, iż zostały one wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Zdaniem Sądu I instancji rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy sprowadza się do udzielania odpowiedzi na pytanie, czy dopuszczalna jest dalsza eksploatacja automatu do gier o niskich wygranych po jego przemieszczeniu na teren objęty innym zezwoleniem, w sytuacji gdy wygasło zezwolenie pierwotne, na podstawie którego dokonano rejestracji automatu i jego poświadczenia.

Sąd I instancji wskazał, że według rozwiązań zawartych w art. 24 ust. 1b ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2003 r. Nr 102, poz. 946 ze zm.) zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności m.in. w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, urządzanych na obszarze właściwości miejscowej jednego dyrektora izby celnej udziela dyrektor izby celnej, na którego obszarze właściwości miejscowej są urządzane i prowadzone takie gry. Stosownie do treści § 7 rozporządzenia z 2003 r. warunkiem dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest rejestracja takiego automatu lub urządzenia na podstawie badania takiego automatu lub urządzenia przez upoważnioną przez ministra właściwego do spraw finansów publicznych jednostkę badającą. Do wniosku o rejestrację automatu dołącza się opinię techniczną zawierającą pozytywny wynik badania automatu lub urządzenia do gier poprzedzającego ich rejestrację i kopię zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy. W celu potwierdzenia rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego dokonuje na wniosku, o którym mowa w § 9, poświadczenia rejestracji, w którym wskazuje numer rejestracji automatu lub urządzenia do gier. Poświadczenie rejestracji stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania automatu lub urządzenia do gier - § 10 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2003 r. Stosownie do ust 3 § 10 tego rozporządzenia poświadczenia rejestracji dokonuje się na sześć lat, z zastrzeżeniem m.in. ust. 4 pkt 1, który stanowi, że poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Kwestię zmiany miejsca punktu, ośrodka eksploatacji automatu lub urządzenia do gier reguluje ust. 3 § 14 rozporządzenia z 2003 r. Stanowi ono, że taka zmiana jest dopuszczalna pod warunkiem, że podmiot prowadzący gry na automatach o niskich wygranych, co najmniej na 7 dni przed zmianą miejsca, punktu, ośrodka eksploatacji powiadomi wyznaczonego naczelnika urzędu celnego właściwego według miejsca dotychczasowej oraz przyszłej eksploatacji automatu lub urządzenia do gier o zamiarze przemieszczenia oraz poda: dokładną datę przemieszczenia, adres miejsca punktu, ośrodka dotychczasowej eksploatacji, adres miejsca, punktu, ośrodka przyszłej eksploatacji. Zgodnie z konstrukcją druku GL-2, zawiadamiając o zamiarze przemieszczenia automatu, oprócz adresu przyszłej eksploatacji należy podać numer zezwolenia obejmującego miejsce przyszłej eksploatacji.

Zdaniem Sądu, warunkiem sine qua non dopuszczenia automatu lub urządzenia do gier do eksploatacji i użytkowania na terytorium RP jest poświadczenie rejestracji takiego automatu lub urządzenia. Przez wygaśnięcie zezwolenia, o którym mowa w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. w zw. z art. 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy należy rozumieć sytuację, w której dochodzi do wygaśnięcia zezwolenia, na podstawie którego prowadzona jest aktualnie działalność obejmująca eksploatację automatu, a nie zezwolenia pierwotnego. Powyższe przepisy nie wskazują, aby chodziło o zezwolenie, na podstawie którego dokonano rejestracji a odnoszą się ogólnie do zezwolenia z art 24 ust. 1, 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W ocenie Sądu, jeżeli ustawodawca zamierzałby w sposób jednoznaczny powiązać konieczność dokonania poświadczenia rejestracji automatu z określonym zezwoleniem, to przepisy odnoszące się do poświadczeń rejestracji umieściłby wprost w ustawie (w przepisie dotyczącym elementów koniecznych zezwolenia, tj. art. 35 tej ustawy), a nie w rozporządzeniu. Przyjęta konstrukcja określenia warunków poświadczenia rejestracji automatu w akcie podstawowym wiąże tę czynność z automatem, a nie z określonym zezwoleniem.

W ocenie Sądu I instancji dalsza eksploatacja automatu do gry o niskich wygranych H. S. po jego przemieszczeniu do M. do S. A.-G. jest możliwa pomimo wygaśnięcia pierwotnego zezwolenia w dniu [...] sierpnia 2010 r., dlatego że:

- w aktualnym miejscu eksploatacji prowadzona jest działalność na podstawie zezwolenia Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] lipca 2006 r. zmieniającego zezwolenie tegoż Dyrektora z dnia [...] stycznia 2005 r.;

- zgłoszenie przemieszczenia automatu na teren właściwości miejscowej Dyrektora Izby Celnej w W. miało miejsce [...] grudnia 2010 r., a więc przed wygaśnięciem zezwolenia, na podstawie którego prowadzona jest aktualnie działalność (zezwolenie wygasa [...] lipca 2012 r.). Gdyby nawet przyjąć datę zezwolenia z dnia [...] stycznia 2005 r., to również zgłoszenie przemieszczenia automatu nastąpiło w terminie, bo przed wygaśnięciem decyzji z dnia [...] stycznia 2005 r. (zezwolenie wygasło [...] stycznia 2011 r.);

- sześcioletni okres ważności rejestracji automatu upływa dopiero w dniu [...] stycznia 2014 r. (poświadczenie automatu nastąpiło [...] stycznia 2008 r.).

W konsekwencji Sąd I instancji wskazał, że Naczelnik Urzędu Celnego w Ł. powinien zatwierdzić zmiany do akt weryfikacyjnych poprzez dołączenie do tych akt kart od numeru 82 do numeru 83 dotyczących przemieszczenia automatu o nazwie H. S. z dniem [...] stycznia 2011 r. do S. A.-G. w M.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Dyrektor Izby Celnej w B. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Wnosząca skargę kasacyjną oparła ją na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 174 pkt 1 poprzez:

1) art. 15b i art. 24 ust. 1a i 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych

oraz

2) § 7 – 10, 14 rozporządzenia z 2003 r. poprzez przyjęcie, że przez wygaśnięcie zezwolenia należy rozumieć wygaśnięcie zezwolenia, na podstawie którego prowadzona jest aktualnie działalność obejmująca eksploatację automatu, a nie zezwolenia pierwotnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ wskazał, że wykładnia § 10 rozporządzenia z 2003 r. prowadzi do wniosku, iż poświadczenie rejestracji danego automatu traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w oparciu o które przedmiotowe poświadczenie zostało wykonane.

Zdaniem organu uzasadniony jest wniosek, że wygaśnięcie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, którego kopia została załączona do wniosku o rejestrację określonego automatu powoduje, iż poświadczenie rejestracji automatu traci ważność.

Posiadanie przez podmiot innych zezwoleń wydanych przez różne organy i dotyczących lokalizacji objętych ich właściwością, nie może skutkować wydłużeniem terminu ważności poświadczeń rejestracji automatów uzyskanych na podstawie wygasłego zezwolenia. Według § 14 rozporządzenia z 2003 r. dopuszczalna jest jedynie zmiana miejsc eksploatacji automatu w ramach tego samego zezwolenia, brak jest podstaw prawnych do uznania za dopuszczalne przemieszczenia automatu "do innego zezwolenia", tym bardziej do miejsca, w którym zezwolenie na urządzanie gier już wygasło.

Spółka G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie, zważywszy na treść art. 183 § 1 p.p.s.a.

Sąd I instancji kontrolując zaskarżone postanowienie przyjął, iż istota sporu w sprawie sprowadzała się do rozstrzygnięcia czy dopuszczalna jest dalsza eksploatacja automatu do gier o niskich wygranych po jego przemieszczeniu na teren objęty innym zezwoleniem, w sytuacji gdy wygasło zezwolenie pierwotne, na podstawie którego dokonano rejestracji automatu i jego poświadczenia. Sąd wywiódł, iż zdaniem organu wygaśnięcie pierwotnego zezwolenia wywołuje skutek utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu.

Sąd podzielił natomiast przeciwny pogląd skarżącej Spółki, iż pomimo wygaśnięcia pierwotnego zezwolenia możliwa jest dalsza eksploatacja automatu o niskich wygranych po jego przemieszczeniu, jeżeli oparta jest na aktualnym zezwoleniu i nie upłynął sześcioletni okres rejestracji automatu.

Przedmiotowy spór dotyczył wykładni § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. Przy czym spór ten pominął istotną kwestię, czy poświadczenie rejestracji traci ważność z mocy prawa, czy też potrzebne jest rozstrzygnięcie organu stwierdzające, że ziściły się okoliczności wymienione w rozporządzeniu, tj. że wygasło zezwolenie, o którym mowa w § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r.

Z jednolitej linii orzecznictwa NSA wynika, że stwierdzenie utraty ważności poświadczenia rejestracji automatu następuje w formie decyzji administracyjnej (postanowienia NSA: z 29 listopada 2011 r., sygn. akt II GSK 1677/11; z 21 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 1752/11; z 14 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 2290/11; z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2334/11; z 15 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2283/11; z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2112/11; z 14 grudnia 2011 r., sygn. akt II GSK 2128/11; z 11 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 49/12; z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 19/12; z 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 234/12; z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 2215/11; z 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 2364/11; z 9 maja 2012 r., sygn. akt II GSK 2222/11; z 27 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 2216/11; z 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 127/12; z 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 18/12; z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 65/12; z 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 2421/11; z 14 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 2411/11; z 14 marca 2012 r., sygn. akt II GSK 2214/11, z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 17/12; z 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 36/12).

Przyjęcie tego poglądu było wynikiem analizy znaczenia prawnego zarówno rejestracji automatu do gier na podstawie § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 3 czerwca 2003 r., jak i wydania "poświadczenia rejestracji" w rozumieniu § 10 ust. 1–3 wskazanego aktu wykonawczego, a także wykładni instytucji utraty ważności "poświadczenia rejestracji" (§ 10 ust. 4) w porównaniu z instytucją cofnięcia rejestracji automatu (§ 14 ust. 5). Odwołując się do regulacji zawartych w art. 36 ust. 1, art. 15b ust. 4 i 4a oraz art. 32 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, wyjaśniono, że eksploatować automaty do gier mogą tylko podmioty posiadające stosowne zezwolenie, ale w zezwoleniu tym nie są określone konkretne automaty, które będą używane przy korzystaniu z zezwolenia. Podmioty mające zezwolenie mogą eksploatować tylko te automaty, które zostały dopuszczone do eksploatacji przez właściwego naczelnika urzędu celnego, a właściwy organ dopuszcza do eksploatacji tylko te automaty, które mają właściwą opinię upoważnionej jednostki badającej.

Zgodnie z § 8 i 8a rozporządzenia z 2003 r. punktem wyjścia do dopuszczenia do eksploatacji automatu do gier o niskich wygranych jest uzyskanie opinii technicznej o automacie, wydanej przez jednostkę badającą, upoważnioną przez Ministra Finansów. W ramach badania i oceny cech technicznych urządzenia jednostka sprawdza także, czy na automacie jest umieszczona informacja o zezwoleniu na prowadzenie gier, o którym mowa w art. 24 ust. 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Należy zatem wnioskować, że pozytywną opinię dostanie tylko taki automat, który oprócz innych cech technicznych jest zaopatrzony w informację, że będzie eksploatowany w ramach konkretnego i ważnego zezwolenia. Następnie podmiot posiadający pozytywną opinię o automacie i posiadający zezwolenie na prowadzenie gier składa wniosek o dokonanie rejestracji automatu, dołączając do niego opinię techniczną i kopię zezwolenia. Zgodnie z § 7 i § 9 ust. 1 rozporządzenia z 2003 r. naczelnik urzędu celnego dokonuje rejestracji automatu. Sama rejestracja, a więc wprowadzenie automatu do stosownego rejestru KRAG, jest tylko czynnością techniczną i strona nie jest powiadamiana o jej dokonaniu. Prawnym rezultatem tej czynności technicznej jest natomiast wydanie przez naczelnika urzędu celnego dokumentu "poświadczenia rejestracji" poprzez dokonanie potwierdzenia rejestracji na wniosku. "Poświadczenie rejestracji" zawiera dane konkretnego automatu, numer rejestracji oraz datę ważności (§ 10 ust. 1, 2 i 3). Wystawienie tego dokumentu ma doniosłe znaczenie prawne, bowiem zgodnie z § 10 ust. 2 rozporządzenia z 2003 r. "poświadczenie rejestracji" stwierdza uprawnienie określonego podmiotu do wprowadzenia do eksploatacji i użytkowania wymienionego w nim automatu przez okres 6 lat. Podmiot posiadający zezwolenie na działalność w zakresie gier i posiadający automat spełniający wymagania techniczne ma prawo eksploatować ten automat dopiero wówczas, gdy uzyska "poświadczenia rejestracji" wystawione przez uprawniony organ administracji publicznej. Bez "poświadczenia rejestracji" konkretnego automatu wnioskodawca, choćby miał zezwolenie i posiadał automat spełniający wymagania techniczne, nie ma uprawnienia do jego eksploatacji.

Zatem omawiany dokument, potwierdzając dokonanie rejestracji (po spełnieniu wymogów przez wnioskodawcę i automat), w istocie stanowi o uprawnieniu wnioskodawcy do eksploatacji automatu. Oceniając naturę prawną samego "poświadczenia rejestracji", uznać należy, że ma ono charakter decyzji administracyjnej o charakterze deklaratoryjnym (potwierdzającym) posiadanie uprawnienia do eksploatacji automatu.

Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie podziela zarówno pogląd prawny, jak i argumentację prawną zawartą w przywołanych postanowieniach NSA. Dodać należy, iż w orzeczeniach tych wyrażono także pogląd, że skoro "poświadczenie rejestracji" jest decyzją administracyjną, to taką samą formę prawną powinna przybrać "utrata ważności poświadczenia rejestracji". Z § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. (zgodnie z którym poświadczenie rejestracji traci ważność wraz z wygaśnięciem zezwolenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1b ustawy o grach i zakładach wzajemnych w związku z § 10 ust. 2 cyt. rozporządzenia) wynika bowiem, że utrata ważności poświadczenia rejestracji to utrata uprawnień określonego podmiotu do eksploatacji i użytkowania automatu do gier.

Z § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. wynika, że poświadczenie rejestracji może stracić ważność także przed upływem okresu, na jaki zostało wydane, w okolicznościach określonych w powołanym przepisie. Utrata ważności "poświadczenia rejestracji" oznacza utratę uprawnienia do eksploatacji automatu, którego ono dotyczyło, przyznanych decyzją administracyjną. Okoliczności wymienione w § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. mogą być sporne, co dodatkowo wzmacnia pogląd, że okoliczności te muszą być ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ właściwy do wydania "poświadczenia rejestracji", a stwierdzenie ich skutku w postaci utraty ważności "poświadczenia rejestracji" także musi przyjąć charakter decyzji administracyjnej. Decyzja ta w istocie stanowi jednostronne rozstrzygnięcie organu administracji publicznej o utracie posiadanego dotychczas uprawnienia do eksploatacji automatu.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym zgadza się także z argumentacją zawartą w powołanych wyżej postanowieniach, że normodawca nie jest konsekwentny w stosowanej w rozporządzeniu terminologii. Zgodnie bowiem z § 10 ust. 4 pkt 2 lit. b/ rozporządzenia z 2003 r. "poświadczenie rejestracji" traci ważność także w sytuacji określonej w § 14 ust. 5, tj. cofnięcia rejestracji po stwierdzeniu niezgodności stanu automatu z warunkami rejestracji. W omawianej sytuacji wadliwy automat zostaje usunięty z systemu KRAG, a w praktyce organów "cofnięcie poświadczenia rejestracji" w tym przypadku przybiera formę decyzji administracyjnej. Nie ma racjonalnych podstaw, by uznać, że utrata ważności poświadczenia, skutkująca utratą uprawnienia do eksploatacji automatu, następuje w formie decyzji tylko w razie utraty ważności tego poświadczenia w przypadku cofnięcia rejestracji. Zgodnie z § 10 ust. 5 rozporządzenia z 2003 r. uprawniony, którego "poświadczenie rejestracji" utraciło ważność, zwraca je naczelnikowi urzędu celnego. W świetle powyższego uznać należy, że zarówno wtedy, kiedy wnioskodawca utracił uprawnienie do prowadzenia działalności (jego zezwolenie wygasło), jak i wtedy, kiedy automat utracił właściwe cechy techniczne, organ powinien stwierdzić utratę ważności "poświadczenia rejestracji" i zobowiązać do jego zwrotu. Właściwą formą działania organu jest decyzja administracyjna, bowiem chodzi w istocie o stwierdzenie utraty uprawnienia, które to uprawnienie wiązało się z posiadaniem ważnego "poświadczenia rejestracji" automatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy zauważyć należy, że orzekające organy odmawiając zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych punktu gier na automatach do gier o niskich wygranych przyjmowały, iż poświadczenie rejestracji automatu straciło ważność z mocy prawa wraz z wygaśnięciem zezwolenia. Dokonując przy tym wykładni § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. nie uwzględniały, że stwierdzenie utraty ważności poświadczenia rejestracji ma charakter decyzji administracyjnej. Jak wynika z powołanych powyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego, stwierdzenie czy "poświadczenie rejestracji" utraciło ważność może być kwestią sporną między uprawnionym i organem, w szczególności w sytuacji kiedy co prawda wygasło zezwolenie dołączone do wniosku o rejestrację, ale przedtem wnioskodawca przemieścił automat do innego punktu gier, który prowadzony był na podstawie innego dłużej ważnego zezwolenia. Oznacza to, że rozstrzygnięcie tej ewentualnie spornej kwestii obejmującej stwierdzenie okoliczności wymienionych w § 10 ust. 4 rozporządzenia z 2003 r. musi być ustalone w postępowaniu administracyjnym prowadzonym przez organ właściwy do wydania "poświadczenia rejestracji, a stwierdzenie ich skutku w postaci utraty ważności "poświadczenia rejestracji" musi przyjąć charakter decyzji administracyjnej.

Do rozstrzygania w tej kwestii – jak wynika z powyższych rozważań – nie jest uprawniony organ dokonujący zatwierdzenia zmian w aktach weryfikacyjnych w trybie określonym w § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 grudnia 2009 r. w sprawie urzędowego sprawdzenia (Dz. U. Nr 222, poz. 1757 ze zm.). W tym trybie, tzn. dokonując zatwierdzenia zmian akt weryfikacyjnych wskutek zgłoszenia przemieszczenia automatu, organ jedynie sprawdza czy podmiot podlegający urzędowemu sprawdzeniu m.in. dysponuje poświadczeniem rejestracji automatów i urządzeń do gier. Nie oznacza to, że w takiej sytuacji organ dokonujący urzędowego sprawdzenia zmiany akt weryfikacyjnych stwierdza w drodze decyzji utratę ważności poświadczenia rejestracji automatu. W tym postępowaniu organ jedynie ustala czy nastąpiło stwierdzenie utraty ważności "poświadczenia rejestracji" poprzez wydanie ostatecznej decyzji administracyjnej i czy zobowiązano wnioskodawcę do zwrotu "poświadczenia rejestracji". Zatem brak ostatecznej decyzji właściwego organu stwierdzającej utratę ważności poświadczenia rejestracji na podstawie § 10 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia z 2003 r. oraz stwierdzenie, że uprawniony podmiot dysponuje dokumentem "poświadczenia rejestracji" oznacza, iż brak podstaw do twierdzenia, że poświadczenie rejestracji utraciło ważność, jeżeli nie upłynął termin ważności poświadczenia określony w § 10 ust. 3 tegoż rozporządzenia. Tylko bowiem w tym przypadku po upływie okresu wskazanego w § 10 ust. 3 rozporządzenia z 2003 r. (6 lat) uprawnienie do eksploatacji automatu mające charakter czasowy wygasa z mocy prawa.

Z akt administracyjnych rozpoznawanej sprawy nie wynika, aby w stosunku do skarżącej Spółki została wydana ostateczna decyzja stwierdzająca utratę ważności poświadczenia rejestracji przedmiotowego automatu. Na takie okoliczności nie powoływały się też orzekające organy. Zatem stwierdzenie jedynie wygaśnięcia zezwolenia na urządzenie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych, w oparciu o które zostało wydane poświadczenie rejestracji przedmiotowego automatu, nie może oznaczać, iż tym samym "poświadczenie rejestracji" utraciło ważność z mocy prawa.

Z przyczyn wyżej wskazanych za trafne należało uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji, którym uchylono zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie.

Zatem pomimo częściowo błędnego uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia przyjąć należało, iż odpowiada ono prawu. Orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadniania, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu sentencja nie uległaby zmianie. Pamiętać przy tym należy, że jeżeli Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną w trybie art. 184, ale wyraża w uzasadnieniu wyroku inną ocenę prawną niż Sąd I instancji, ocena ta jest wiążąca dla organów administracji oraz wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie art. 153 w zw. z art. 193 p.p.s.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101 z aprobującą glosą Z. Kmieciaka OSP 2005, z. 2, poz. 18).

Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 in fine p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.