Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1451/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-09-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 § 3, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Bartosz Wojciechowski, po rozpoznaniu w dniu 1 września 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku E. K. o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt I SA/Po 361/14 w sprawie ze skargi E. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia 31 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r. postanawia: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji


UZASADNIENIE

W piśmie z 14 sierpnia 2015 r. E. K. – nazywany dalej "Skarżącym", wniósł o wstrzymanie wykonania decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z 31 stycznia 2014 r.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącego wskazał, że postanowieniem z 9 lipca 2015 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wznowił postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów egzekucyjnych wystawionych w oparciu o wspomnianą powyżej decyzję. Tymczasem jej wykonanie naraża Skarżącego na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Przede wszystkim w toku postępowania egzekucyjnego zajęto środki transportu niezbędne do prowadzenia działalności gospodarczej. Organ zajął ponadto rachunek bankowy Skarżącego, również wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Zastosowanie tychże środków egzekucyjnych pozbawia Skarżącego możliwości prowadzenia działalności gospodarczej. Równocześnie Skarżący, z uwagi na pogarszający się stan zdrowia, od 8 lipca do 10 lipca przebywał w szpitalu. W związku z hospitalizacją lekarze zalecili prowadzenie oszczędnego trybu życia. W tym stanie rzeczy wykonanie zaskarżonej decyzji prowadzić będzie zapewne do zlikwidowania działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie wskazać należy, że art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", przewiduje możliwość wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności na wniosek strony, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przy czym przez niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, "która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego." Natomiast trudne do odwrócenia skutki "to takie prawne lub faktyczne skutki, które – raz zaistniałe – powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków" (B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX, 2013, wyd. V.).

Niewątpliwie przymusowa realizacja zobowiązań podatkowych w drodze egzekucji, której obawia się Skarżący, ze swej istoty jest dolegliwa i powoduje obciążenie w sferze majątkowej zobowiązanego. Wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy jednak zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których ewentualne wygranie sporu sądowego by nie naprawiło – o czym była mowa powyżej.

Zgodzić się należy ze Skarżącym, że konieczność zakończenia działalności gospodarczej może prowadzić do trudnych do odwrócenia skutków. Rzecz jednak w tym, że na stronie inicjującej postępowanie w tym przedmiocie spoczywa ciężar wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przedstawionych powyżej przesłanek. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją, świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, sąd nie może poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie został uzasadniony wystarczająco wnikliwie. Skarżący poprzestał na wskazaniu, że organ egzekucyjny "dokonał zajęcia trzech środków transportu niezbędnych Podatnikowi do prowadzenia działalności gospodarczej", jak również "rachunku bankowego Podatnika, także niezbędnego mu do prowadzenia działalności gospodarczej" (s. 2 wniosku).

Do wniosku załączono wprawdzie pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] informujące bank o zajęciu środków znajdujących się na rachunku Skarżącego do wysokości 514.995,17 zł (k. 176 akt sprawy), niemniej jednak nie wynika z niego jaką kwotę zgromadził na nim Skarżący. Na jego podstawie Sąd nie jest wstanie ocenić czy wyegzekwowanie tej kwoty faktycznie skutkowałoby pozbawieniem Skarżącego środków pieniężnych. Innymi słowy dokument ten nie daje wglądu w całokształt sytuacji majątkowej Skarżącego. Trudno jest także ocenić na podstawie samych zawiadomień o zajęciu środków transportu (k. 173-175), czy Skarżącemu pozostają jeszcze inne pojazdy, za pomocą którym mógłby dalej prowadzić działalność gospodarczą, nawet w ograniczonym zakresie. Stąd też twierdzenie Skarżącego, że na skutek wyegzekwowania kwoty z zajętego rachunku lub egzekucyjnej sprzedaży zajętych pojazdów zmuszony zostanie do zakończenia działalności gospodarczej, należy ocenić jako gołosłowne.

Odnosząc się do kwestii stanu zdrowia Skarżącego, nie jest jasne, w jaki sposób dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego miałoby prowadzić do takiego uszczerbku na zdrowiu Skarżącego, który byłby znaczny i trudny do odwrócenia. Na podstawie załączonej dokumentacji medycznej nie można stwierdzić, że Skarżący wymaga specjalnego leczenia, którego nie można byłoby prowadzić po wykonaniu decyzji (por. postanowienie z 5 października 2012 r., sygn. akt II FZ 609/12, 14 stycznia 2010 r., sygn. akt II FZ 574/09 oraz 24 kwietnia 2014 r., sygn. akt II FSK 1406/12).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 4 sierpnia 2015 r. (sygn. akt I SA/Po 1059/15), którym wstrzymano wykonanie decyzji w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2009 r., nie może mieć wpływu na wynik niniejszej sprawy. Przy rozpoznawaniu wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Sąd nie jest związany rozstrzygnięciami sądów w innych sprawach. Należy zwrócić w tym miejscu uwagę, że w art. 61 ust. 3 P.p.s.a. posłużono się partykułą "może", co wskazuje na uznaniowy charakter instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Oznacza to, że w przypadku wystąpienia którejś z przesłanek wymienionych we wspomnianym przepisie, dopuszcza się wybór konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.