Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 893/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-12-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wymierzenie grzywny
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art.154 §1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del.NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant Edyta Pawlak po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2009 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Starosty Krakowskiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Kr 331/09 w sprawie ze skargi J. P. na niewykonanie przez Starostę Krakowskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006r. sygn.akt II SA/Kr 1233/01 w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Kr 331/09, po rozpoznaniu sprawy ze skargi J. P. na niewykonanie przez Starostę Krakowskiego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01 w przedmiocie zwrotu nieruchomości, wymierzył Staroście Krakowskiemu grzywnę w wysokości 2000 zł. oraz zasądził od organu na rzecz pełnomocnika skarżącej ( adwokata ustanowionego z urzędu ) kwotę 292,80 zł tytułem zwrotu zastępstwa adwokackiego. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny przytoczył następujący stan sprawy:

W dniu [...] maja 2000 r. J. P. złożyła wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, położonych w Krakowie, oznaczonych jako działki nr [...] o powierzchni 2260 m2 i nr [...] o powierzchni 1700 m2 obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] m. Kraków, nie wykorzystanych na cel budowy szpitala

im. [...] w Krakowie-[...].

Decyzją z dnia [...] marca 2001 r., nr [...] Prezydent Miasta Krakowa odmówił zwrotu powyższych nieruchomości. Akt ten został utrzymany w mocy decyzją Wojewody Małopolskiego z dnia [...] marca 2001 r.,

nr [...]. Na skutek skargi wniesionej przez J. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01, uchylił obie wymienione decyzje.

Wojewoda Małopolski, kierując się oceną prawną zawartą w powyższym wyroku, postanowieniem z dnia [...] maja 2007 r. wyznaczył Starostę Krakowskiego do załatwienia przedmiotowej sprawy, albowiem część objętej wnioskiem nieruchomości stanowiła własność Gminy Kraków.

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2007 r. Starosta Krakowski poinformował strony postępowania o braku możliwości załatwienia sprawy w ustawowym terminie, wskazując jednocześnie, że jej załatwienie nastąpi do dnia 31 sierpnia 2008 r. Kolejnym zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2008 r. Starosta poinformował o przedłużeniu tego terminu do dnia 30 października 2008 r., zaś w dniu [...] listopada 2008 r. przedłużył termin rozpatrzenia sprawy do dnia 31 marca 2009 r. z uwagi na brak możliwości sporządzenia na obecnym etapie postępowania niezbędnej dokumentacji geodezyjnej, o czym zawiadomił strony.

Pismem z dnia [...] listopada 2008 r. J. P. wezwała Starostę Krakowskiego do wykonania powołanego na wstępie wyroku z dnia 28 czerwca

2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01. Odpowiadając na to wezwanie organ wyjaśnił, że istnieje niezależna od niego przyczyna, wskazana w piśmie z dnia [...] listopada

2008 r., z powodu której nie może w obecnej chwili wykonać tego orzeczenia.

W dniu 16 stycznia 2001 r. J. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę, ostatecznie potraktowaną jako skargę na niewykonanie przez Starostę Krakowskiego wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01, domagając się wymierzenia temu organowi grzywny.

W odpowiedzi na skargę Starosta Krakowski wniósł o jej oddalenie, podnosząc, że wnioskowana do zwrotu cześć działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. m. Kraków w granicach wywłaszczonej części działki nr [...] obr. [...] P., stała się zbędna dla celu wywłaszczenia, ale dla zakończenia postępowania w sprawie jej zwrotu niezbędne jest sporządzenie projektu podziału działki nr [...], aby wydzielić działkę odpowiadającą części działki nr [...]. Wykonawca tego projektu zwrócił uwagę, że jego sporządzenie nie jest obecnie możliwe ze względu na opracowany już wcześniej projekt podziału tej działki, który do czasu jego zatwierdzenia lub anulowania blokuje możliwość ponownego podziału działki w innej konfiguracji. Projekt podziału działki wykonano uprzednio dla potrzeb postępowań administracyjnych nr [...] i nr [...]. W pierwszej z wymienionych spraw Starosta Krakowski decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. orzekł o zwrocie na rzecz J. P. działki nr [...] (powstałej na skutek podziału działki nr [...]) w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...] P. W związku z wniesionym odwołaniem postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone. Druga sprawa dotycząca zwrotu części działki nr [...], ale w granicach wywłaszczonej działki nr [...] obr. [...] P., nie została również zakończona, z uwagi na konieczność sprostowania błędnie wydanego postanowienia Sądu Rejonowego dla Krakowa – P. z dnia [...] października

2008 r., sygn. akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku po A. B.

Z powyższych względów organ nie może obecnie dokonać podziału działki na potrzeby postępowania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Powołując się na zawiadomienie z dnia [...] listopada 2008 r. organ wskazał, że poinformował strony o przyczynie opóźnienia i wyznaczył nowy termin załatwienia sprawy do dnia

31 marca 2009 r. Jednakże z uwagi na przedłużające się postępowanie odwoławcze w powołanej sprawie nr [...] termin ten może ulec wydłużeniu z przyczyn niezależnych od organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w pisemnych motywach wyroku uwzględniającego skargę w pierwszej kolejności powołując się na treść art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stwierdził, że zgodnie z tym przepisem w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność strona, po uprzednim wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie żądając wymierzenia temu organowi grzywny. J. P. dochowała tego warunku, gdyż przed wniesieniem skargi wystąpiła z pisemnym wezwaniem Starosty Krakowskiego do wykonania wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1233/01.

Przechodząc do merytorycznych rozważań Sąd pierwszej instancji stwierdził, że po prawomocnym zakończeniu sprawy sądowoadministracyjnej w przypadku uwzględnienia skargi termin do załatwienia sprawy przez organ administracji określony w przepisach prawa lub wyznaczony przez sąd liczy się od dnia doręczenia akt organowi (art. 286 § 2 Ppsa). W sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1233/01 akta administracyjne zostały zwrócone Wojewodzie Małopolskiemu po wydaniu wyroku z dnia 28 czerwca 2006 r. Starosta Krakowski wyznaczony zaś został do załatwienia sprawy dopiero postanowieniem Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2007 r. Zatem termin do załatwienia przez Starostę sprawy, zawarty w art. 35 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zaczął biec od dnia przekazania akt wraz z powyższym postanowieniem.

Sąd następnie zauważył, że Starosta Krakowski już dwukrotnie przesuwał termin rozstrzygnięcia sprawy: pierwotnie decyzja miała być wydana do dnia 31 lipca 2008 r., termin ten przesunięto na dzień 30 października 2008 r., a następnie - 31 marca 2009 r. Od czasu przekazania sprawy Staroście Krakowskiemu minęło niemal 2 lata i nie została ona nadal rozstrzygnięta. Stanowi to niewątpliwie naruszenie art. 35 Kpa, mimo kolejnych zawiadomień o wyznaczeniu nowego terminu rozpoznania sprawy w oparciu o treść art. 36 Kpa. Odnosząc się do przyczyny uniemożliwiającej organowi prowadzenie przedmiotowego postępowania Sąd nawiązał do regulacji art. 97 § 1 pkt 4 Kpa wskazując, że w sytuacji w której organ uznaje, iż nie jest możliwe rozstrzygnięcie sprawy do czasu zakończenia wcześniejszych postępowań dotyczących zwrotu nieruchomości, winien zawiesić postępowanie administracyjne w oparciu o ten przepis. Zawieszenie postępowania przerywa bowiem bezczynność organu, wstrzymując bieg terminów przewidzianych w Kpa (wyrok NSA z dnia

20 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SAB 199/98, Lex nr 48746).

Mając powyższe na uwadze Sąd pierwszej instancji uznał, że Starosta Krakowski pozostaje bezczynny i nie wykonuje wyroku Sądu z dnia 28 czerwca 2006 r., co stanowi podstawę do wymierzenia temu organowi grzywny. Uzasadniając wysokość nałożonej grzywny (2000 zł) organ wyjaśnił, że zawarta w art. 154 § 6 Ppsa regulacja określa jedynie jej maksymalną wysokość, zaś żaden przepis nie wskazuje natomiast stawki minimalnej. Sąd uznał wobec tego, że w przypadku wymierzenia grzywny poniżej górnej granicy nie jest konieczne, aby kwota ta odpowiadała określonej wielokrotności wskaźnika powołanego w tym przepisie. W ocenie Sądu wymierzona kwota jest adekwatna do sytuacji, w której niewykonanie wyroku spowodowane było przyczynami niezależnymi od organu.

Wynagrodzenie dla pełnomocnika skarżącej, ustanowionego z urzędu Sąd zasądził od organu w oparciu o art. 250 Ppsa w związku z art. 200 Ppsa.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę kasacyjną, sporządzoną przez radcę prawnego, wniósł Starosta Krakowski. Zaskarżając ten wyrok w całości, skargę kasacyjną oparł o następujące zarzuty:

1. naruszenia prawa materialnego:

- art. 154 § 1 Ppsa w związku z art. 35 § 3 i 5 Kpa oraz art. 36 § 1 i 2 Kpa poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ pozostaje w bezczynności uzasadniającej wymierzenie grzywny, mimo ustalenia że sprawa nie została załatwiona w ustawowym terminie z przyczyn niezależnych od organu oraz mimo, że organ informował strony o przyczynach zwłoki wskazując jednocześnie nowy termin załatwienia sprawy, zgodnie z obowiązkiem zawartym w art. 36 Kpa ( w świetle art. 35 § 5 Kpa do biegu terminu, o którym mowa w art. 35 § 3 Kpa, nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu);

- art. 154 § 1 Ppsa w związku z art. 97 § 1 pkt 4 Kpa poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że organ pozostaje w bezczynności z powodu nie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w trybie art. 97 § 4 Kpa, co uzasadnia wymierzenie grzywny, w sytuacji gdy organ nie załatwił sprawy w ustawowym terminie z innych, niezależnych od organu przyczyn a nie z powodu wystąpienia zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa;

2. naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa poprzez stwierdzenie w uzasadnieniu wyroku, że organ jest bezczynny po wydaniu wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, w sytuacji, gdy w przedmiotowej sprawie nie podjęto takiego rozstrzygnięcia, a także poprzez stwierdzenie, że organ pozostaje w bezczynności z powodu niewydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie oceniając, czy zaistniała przeszkoda w zakończeniu sprawy stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, przy jednoczesnym stwierdzeniu, że niewykonanie wyroku w ustawowym terminie spowodowane było przyczynami niezależnymi od organu bez dokonania analizy, czy przyczyny te można zakwalifikować do tych określonych w art. 35 § 3 Kpa.

W oparciu o powyższe zarzuty sporządzający skargę kasacyjną wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniósł, że Sąd analizując wymogi formalne skargi nawiązując do treści art. 154 Ppsa błędnie wskazał na niewykonanie przez organ wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność, gdyż w sprawie o sygn. akt II SA/Kr 1233/01 nigdy nie zapadło takie orzeczenie, zatem skarżąca nie mogła wezwać organu do wykonania takiego wyroku. Skarżąca wezwała organ do wykonania wyroku uchylającego decyzję Wojewody Małopolskiego i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji. Nadto zwrócił uwagę, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie uznał zasadności stanowiska organu w zakresie braku podstaw do przyjęcia, że pozostaje on w bezczynności mimo, że Sąd ten zgodził się z twierdzeniem, iż Starosta Karkowski nie może załatwić sprawy w ustawowym terminie z przyczyn od niego niezależnych.

Odnosząc się do treści art. 97 § 1 pkt 4 autor skargi kasacyjnej wskazał na toczący się w orzecznictwie oraz teorii prawa spór w odniesieniu do zawartego w tym przepisie zwrotu "zagadnienie wstępne". W jego ocenie wydzielenie z działki nr [...] obr. [...] jedn. ewid. P. działki zbędnej dla celu wywłaszczenia nieruchomości w granicach działki nr [...] nie jest takim zagadnieniem, podlegającym rozstrzygnięciu przez inny organ lub sąd. W doktrynie wskazuje się bowiem, że pod pojęciem rozstrzygnięcia zagadnienienia wstępnego przez inny organ lub sąd należy rozumieć sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena tego zagadnienia należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie. Nadto, zagadnienie to jest zagadnieniem prawnym o charakterze materialnym, które wyłoniło się w toku postępowania w sprawie administracyjnej i do którego rozstrzygnięcia nie jest właściwy organ prowadzący postępowanie, ale inny organ lub sąd i rozstrzygnięcie tego zagadnienia jest koniecznym warunkiem wydania decyzji przez organ administracji.

Kasator podzielając powyższy pogląd dodatkowo powołał wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Wa 3062/06, w którym podniesiono, że brak jest podstaw do zawieszenia postępowania ze względu na konieczność rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, jeżeli jest to zagadnienie rozstrzygane przez ten sam organ.

W rozpatrywanej sprawie dla celów zwrotu wywłaszczonej nieruchomości konieczne jest sporządzenie projektu podziału odpowiedniej działki. Projekt ten nie może być jednak sporządzony, gdy istnieje wcześniejszy projekt podziału tej samej działki, związany z toczącą się inną sprawą o zwrot nieruchomości. Znajduje to uzasadnienie w znowelizowanym przepisie art. 96 ust. 1 pkt 1 b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2004 r., Nr 261, poz. 2603 ze zm.). Stosownie do jego brzmienia w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji o podziale. Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. W związku z tą nowelizacją nie ma podstaw prawnych by podział nieruchomości w takich przypadkach dokonany został na podstawie decyzji wójta. Tym samym Starosta Krakowski prowadził trzy odrębne postępowania w sprawie zwrotu części działki nr [...]. Postępowania te dotyczą tego samego zagadnienia, tj. zwrotu nieruchomości i należą do kompetencji tego samego organu.

Również pozostałe postępowania o zwrot części działki nr [...] w granicach różnych wywłaszczonych działek na wniosek różnych osób nie dotyczą zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt Kpa, ponieważ istnieje między nimi tylko związek pośredni. Rozstrzygnięcia w postępowaniach w sprawie nr [...] i nr [...] nie mają znaczenia prawnego dla postępowania w sprawie nr [...], bowiem ich zakończenie ma jedynie umożliwić wykonanie przez uprawnionego geodetę kolejnego podziału działki nr [...] w granicach działki nr [...].

Zdaniem kasatora przeszkodą do załatwienia rozpatrywanej sprawy i wydania decyzji nie jest zatem konieczność rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd zagadnienia wstępnego, lecz niemożność wykonania czynności technicznej – projektu podziału, z tego powodu, że został on wykonany także na użytek innego postępowania. Jest to zatem przyczyna niezależna od organu, wskazana w art. 35 § 5 Kpa oraz art. 36 ust. 2 Kpa. W jego ocenie skoro do ustawowych terminów załatwienia sprawy nie wlicza się okresów opóźnień z przyczyn niezależnych od organu (art. 35 § 5 Kpa), a w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu jest on obowiązany zawiadomić strony podając przyczyny zwłoki i wskazać nowy termin załatwienia sprawy, co w niniejszej sprawie Starosta Krakowski uczynił, to nie można uznać, że organ ten pozostaje w bezczynności i wymierzać mu grzywnę na mocy art. 154 Ppsa. Ten ostatni przepis nie powinien zatem znaleźć zastosowania w tej sprawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej J. P. wniósł o jej oddalenie oraz przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej Ppsa, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.

W punkcie wyjścia rozważań stwierdzić przyjdzie, że skarga kasacyjna nie została w pełni prawidłowo skonstruowana. Skarga ta oparta została zarówno o podstawę naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania z tym, że w ramach pierwszej z wymienionych podstaw autor skargi kasacyjnej – oprócz podniesionego zarzutu naruszenia art. 154 § 1 Ppsa – stara się podważyć stan faktyczny sprawy przyjęty przez Sąd pierwszej instancji za podstawę orzekania, co nie jest dopuszczalne. Tego rodzaju zarzuty mogą być bowiem realizowane wyłącznie w granicach drugiej z przytoczonych podstaw, tj. naruszenia przepisów postępowania z wykazaniem, że uchybienia jakich dopuścił się sąd mogły mieć wpływ i to istotny na wynik sprawy.

Przepis art. 154 § 1 Ppsa, aczkolwiek zawarty został w ustawie normującej postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej, jest przepisem prawa materialnego, gdyż stanowi podstawę prawną do wymierzenia organowi grzywny w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność oraz w razie bezczynności organu po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności. Wydanie przez sąd administracyjny takiego wyroku zobowiązuje właściwy organ do podjęcia lub kontynuowania postępowania administracyjnego mającego na celu załatwienie sprawy kierując się oceną prawną i wskazaniami sądu co do dalszego postępowania. Niezakończenie postępowania w formie przewidzianej prawem w wyznaczonym terminie (w przypadku wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność) lub w terminie ustawowym (w przypadku wyroku uchylającego lub stwierdzającego nieważność aktu lub czynności), przy braku przesłanek z art. 35 § 5 Kodeksu postępowania administracyjnego usprawiedliwiających niezałatwienie sprawy w terminie, obliguje sąd administracyjny do wymierzenia organowi grzywny. Niewątpliwie więc ukaranie organu grzywną stanowi środek represyjny, mający znamiona kary za nierespektowanie prawomocnego orzeczenia sądowego. Za przyjęciem takiego charakteru prawnego grzywny przemawia regulacja zawarta w art. 154 § 3 Ppsa, w myśl której, wykonanie wyroku lub załatwienie sprawy po wniesieniu skargi nie stanowi podstawy do umorzenia postępowania lub oddalenia skargi. Wymierzenie grzywny jest również środkiem przymuszającym, gdyż niezależnie od zastosowania instytucji, o której mowa w art. 154 § 1 Ppsa, właściwy organ zobowiązany jest w dalszym ciągu do zakończenia postępowania administracyjnego w formie prawem przewidzianej.

W taki właśnie sposób Wojewódzki Sąd Administracyjny rozumie omawianą instytucję, stąd zarzut wnoszącego skargę kasacyjną naruszenia art. 154 § 1 Ppsa przez błędną wykładnię tego przepisu uznać trzeba za pozbawiony usprawiedliwionych podstaw.

Nie znajdują uzasadnienia dalsze zarzuty realizowane już w granicach podstawy naruszenia przepisów postępowania.

Zasadnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, że z chwilą doręczenia Staroście Krakowskiemu akt administracyjnych wraz z postanowieniem Wojewody Małopolskiego z dnia [...] maja 2007 r. o wyznaczeniu tego organu jako właściwego do załatwienia sprawy w zakresie oznaczonym w tym postanowieniu, co miało miejsce w dniu [...] maja 2007 r., rozpoczął bieg termin do kontynuowania postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot nieruchomości wskutek prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01, którym uchylono dotychczasowe decyzje o odmowie zwrotu nieruchomości. Rację ma wnoszący skargę kasacyjną, że do terminów ustawowych przewidzianych do załatwienia spraw, określonych w art. 35 § 1 – 4 Kpa, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach prawa dla dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów opóźnień spowodowanych z winy strony albo z przyczyn niezależnych od organu. Wynika to z brzmienia art. 35 § 5 Kpa. Sąd pierwszej instancji przeprowadził rozważania mające na celu ocenę, czy wskazywane przez organ przeszkody można uznać za usprawiedliwione, mając na względzie treść ostatnio powołanego przepisu. Miał przy tym w polu widzenia, że organ trzykrotnie zawiadamiał strony o przesunięciu terminu załatwienia sprawy z podaniem przyczyny opóźnienia. Jednakże samo wypełnienie przez organ wynikającego z art. 36 § 1 i 5 Kpa obowiązku poinformowania stron o przyczynach zwłoki ze wskazaniem nowego terminu załatwienia sprawy nie usprawiedliwia opóźnienia w sytuacji, gdy nie zachodzą obiektywne przeszkody uniemożliwiające załatwienie sprawy w ustawowym terminie. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu pierwszej instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodziły tego rodzaju przeszkody, które tamują merytoryczne jej załatwienie na przestrzeni prawie dwóch lat. Tym bardziej, że w ocenie organu istnieją warunki umożliwiające uznanie, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany, stąd nieruchomość podlega zwrotowi.

Wbrew zarzutowi wnoszącego skargę kasacyjną zwłoki nie może usprawiedliwiać konieczność oczekiwania na zakończenie postępowań administracyjnych w dwóch innych sprawach w przedmiocie zwrotu nieruchomości. Starosta Krakowski stoi na stanowisku, że do czasu zatwierdzenia lub anulowania wykonanego już projektu podziału nieruchomości nie ma prawnej możliwości dokonania ponownego podziału w innej konfiguracji. Istotnie, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 22 października 2007 r., w wyniku nowelizacji przepisu art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r. Nr 251, poz. 2603 ze zm.), w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się odrębnej decyzji o zatwierdzeniu podziału, gdyż ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. Z przepisu tego nie wynika jednak, jak utrzymuje wnoszący skargę kasacyjną, że nie jest prawnie dopuszczalny inny projekt podziału nieruchomości. Pośrednio to przyznał, skoro utrzymuje, że istnieje możliwość "anulowania" wcześniej wykonanego projektu podziału nieruchomości na potrzeby dwóch innych spraw, w których postępowania przedłużają się. Wskutek takiego stanowiska organu postępowania we wszystkich trzech sprawach opóźniają się ponad ustawowy termin przewidziany na ich zakończenie. Umknęło przy tym wnoszącemu skargę kasacyjną, że w sprawie dotyczącej zwrotu części działki nr [...] (w granicach dawnej [...]) postępowanie administracyjne zakończyło się przed wydaniem zaskarżonego wyroku, zaś w sprawie dotyczącej zwrotu części działki nr [...] (w granicach dawnej [...]) nie doszło nawet do wydania decyzji w pierwszej instancji. Starosta Krakowski nie wyjaśnił wobec tego, jakie przyczyny stoją na przeszkodzie "anulowania" dotychczasowego projektu podziału nieruchomości, a w konsekwencji wykonania nowego projektu podziału i wydania decyzji o zwrocie części działki nr [...] (w granicach dawnej [...]) i tym samym wykonania prawomocnego wyroku uchylającego dotychczasowe decyzje orzekające o odmowie zwrotu nieruchomości.

Rozważania powyższe dostarczają wystarczających argumentów do przyjęcia, tak jak to uczynił Sąd pierwszej instancji, że Starosta Krakowski pozostaje bezczynny w kontynuowaniu postępowania po przekazaniu mu akt administracyjnych w celu załatwienia sprawy. Autor skargi kasacyjnej nie wykazał więc, by Sąd pierwszej instancji, pomimo niepełnej argumentacji, naruszył przepis art. 35 § 5 Kpa poprzez przyjęcie, że po stronie organu występuje stan bezczynności.

Zgodzić się jedynie przyjdzie z twierdzeniem wnoszącego skargę kasacyjną, że brak było podstaw do formułowania poglądu, że Starosta Krakowski mógł uwolnić się od zarzutu bezczynności w razie zawieszenia postępowania na mocy art. 97

§ 1 pkt 4 Kpa. Zasadnie wywiódł i umotywował swój pogląd kasator, że w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie występuje zagadnienie wstępne w rozumieniu tego przepisu, a dopiero spełnienie takiej przesłanki umożliwia zawieszenie postępowania na tej podstawie prawnej. Jednakże wykazanie przez Sąd pierwszej instancji, że do opóźnienia w załatwieniu sprawy nie doszło z przyczyn niezależnych od organu, pozwala przyjąć, że naruszenie przez Sąd proceduralnej normy art. 97 § 1 pkt 4 Kpa i w tym zakresie także art. 141 § 4 Ppsa poprzez częściowo błędne umotywowanie wyroku nie miało wpływu na końcowy wynik sprawy. Należy bowiem mieć na uwadze, że nie każde naruszenie przepisów postępowania, ale tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy czyni skargę kasacyjną opartą o podstawę z art. 174 pkt 2 Ppsa za usprawiedliwioną.

Upatrywanie z kolei przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 134 § 1 i art. 141 § 4 Ppsa przez przyjęcie, że Starosta Krakowski pozostaje bezczynny w związku z niewykonywaniem wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność w sytuacji gdy taki wyrok nie został wydany, nie znajduje uzasadnienia. Z całokształtu pisemnych motywów zaskarżonego wyroku wynika bowiem jednoznacznie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny bezczynność tego organu upatruje w opóźnieniu załatwienia sprawy w związku z kasacyjnym orzeczeniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 czerwca 2006 r., sygn. akt II SA/Kr 1233/01.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone orzeczenie mimo częściowo błędnego uzasadnienia w ostatecznym wyniku odpowiada prawu. Skarga kasacyjna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 184 Ppsa. O kosztach zastępstwa procesowego na etapie postępowania kasacyjnego świadczonego przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, gdyż przepisy art. 199 i następne Ppsa regulują jedynie kwestię zwrotu kosztów postępowania pomiędzy stronami. W tym zakresie na wniosek skarżącej postanowi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie.