Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 869/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 144, art. 145 § 1-3, art. 148 § 1-3, art. 149, art. 150 § 1, 1a, 2, art. 223 § 2 pkt 1, art. 228 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Danuta Małysz (sprawozdawca), Sędziowie WSA Małgorzata Fita, NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Kożuch, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 11 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...], wydanym na podstawie art.228 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz.749), zwanej dalej "O.p.", Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że odwołanie A. P. od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2011r., nr [...], w sprawie określenia wysokości zaległości podatkowych znanych w dniu otwarcia spadku po zmarłym S. J. P. z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące III, VI, IX, XII 2006r. i III 2007r. oraz odpowiedzialności spadkobiercy za te zaległości podatkowe wraz z odsetkami za zwłokę, kosztami upomnień oraz kosztami postępowania egzekucyjnego, zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej wyjaśnił, że zgodnie z art.223 § 2 pkt 1 O.p. odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od doręczenia decyzji stronie. Zauważył też, że zgodnie z art.12 § 1 O.p., jeżeli początkiem terminu określonego w dniach jest pewne zdarzenie, przy obliczaniu tego terminu nie uwzględnia się dnia, w którym dane zdarzenie nastąpiło; upływ ostatniego z wyznaczonej liczby dni uważa się za koniec terminu.

Organ stwierdził, że z potwierdzenia odbioru decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2011r., nr [...], wynika, że została ona doręczona A. P. w trybie art.150 O.p. - 26.05.2011r. z powodu niemożności doręczenia adresatowi lub pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy domu (...), przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP T., 3.06.2011r. awizowano ją powtórnie, a na skutek niepodjęcia przesyłki w terminie 7 dni od daty powtórnego awizowania zwrócono przesyłkę nadawcy 10.06.2011r. Stosownie do art.150 § 2 O.p., w opisanym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (14 dni), a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Odwołanie od decyzji, o której mowa, A. P. wniósł [...].05.2012r. Zatem, skoro decyzja doręczona została 9.06.2011r., to odwołanie z [...].05.2012r. zostało złożone z uchybieniem 14-dniowego terminu przewidzianego w art.223 § 2 O.p.

Organ wyjaśnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie ma innej możliwości, niż wydanie postanowienia o uchybieniu terminu. Wyjaśnił także, że wniesiony równocześnie z odwołaniem wniosek o przywrócenie uchybionego terminu został rozpatrzony negatywnie postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] sierpnia 2012r., nr [...].

W przedstawionym stanie sprawy organ stwierdził, że konsekwencją odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, która została rozstrzygnięta w odrębnym postępowaniu, jest obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W skardze na powyższe postanowienie A. P. wniósł o jego uchylenie i zarzucił, że zostało wydane z naruszeniem:

- art.150 § 1, 1a i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012r. poz.749), zwanej dalej "O.p.", przez niewłaściwą wykładnię prowadzącą do przyjęcia, że wątpliwości co do dochowania przez pocztę obowiązku zgodnego z prawem powiadomienia adresata przesyłki o jej pozostawieniu w placówce pocztowej obciążają stronę, a także przyjęcie, że osoba dokonująca doręczenia nie miała obowiązku uczynić na dowodzie doręczenia adnotacji o miejscu pozostawienia zawiadomienia o przesyłce, w konsekwencji bezpodstawne uznanie fikcji doręczenia,

- art.148 § 1 w związku z art.150 O.p. przez przyjęcie, że organ ma swobodę w wyborze miejsca doręczenia korespondencji osobie fizycznej, także w przypadku wskazania przez tę osobę adresu miejsca prowadzenia działalności gospodarczej jako adresu dla doręczeń,

- art.162 § 1 O.p. przez przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania,

- art.187 § 1 w związku z art.197 § 1 O.p. przez zaniechanie rozpatrzenia całego materiału dowodowego w postaci dokumentu dowodu doręczenia przesyłki skarżącemu i uwzględnienia informacji Poczty Polskiej o wyniku postępowania reklamacyjnego,

- art.121 § 1 O.p. przez rozpatrzenie wniosku o przywrócenie terminu z uchybieniami, o których mowa wyżej.

W uzasadnieniu skargi skarżący stwierdził, że nigdy nie otrzymał zawiadomienia o przesyłce, a o jej przechowywaniu i skutkach uznania jej za doręczoną dowiedział się przypadkowo, uzyskując ostatecznie [...].05.2012r. odpis decyzji. Zarzucił, że - wbrew stanowisku organu - z dokumentów sprawy nie można w żadnym razie wnosić, że przesyłka zawierająca decyzję, od której przysługiwało odwołanie, ani też powiadomienie o jej ewentualnym złożeniu w urzędzie pocztowym zostały doręczone w sposób wymagany prawem, wobec zaś braku wiedzy o tej przesyłce skarżący nie mógł w terminie wnieść odwołania. Skarżący wyraził przy tym pogląd, że ustalenia w zakresie okoliczności doręczenia przesyłki zawierającej decyzję i jej awizowania nie zostały dokonane prawidłowo, w konsekwencji czego bezpodstawnie "przyjęto, że brak adnotacji na dowodzie doręczenia o miejscu pozostawienia zawiadomienia a tym samym brak pewności co do tego miejsca pozwala na przyjęcie fikcji prawnej doręczenia" z obciążeniem skarżącego negatywnymi konsekwencjami tych wątpliwości. Zwrócił też uwagę, że zastosowanie art.150 O.p. winno być w każdym przypadku poprzedzone próbą doręczenia przesyłki zgodnie z art.148 § 1 lub art.149 O.p. Stwierdził, że spełnione zostały przez niego wszystkie przewidziane prawem warunki do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm. i art.3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r. poz.270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") podkreślić na wstępie należy, że zgodnie z art.134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, te zaś wyznaczone są przedmiotem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Jak wskazano wyżej, rozstrzygnięcie zaskarżone skargą wszczynającą postępowanie w niniejszej sprawie sądowoadministracyjnej ma za przedmiot stwierdzenie, że A. P. z uchybieniem ustawowego terminu wniósł odwołanie od decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2011r., nr [...]. Zauważyć zatem należy, że - jak prawidłowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia - z art.223 § 2 pkt 1 O.p. wynika, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a także że zasady dokonywania doręczeń w postępowaniu podatkowym uregulowane zostały w przepisach rozdziału 5 działu IV O.p. (art.144 - 154c), z których wynika w szczególności, iż:

• organ doręcza pisma za pokwitowaniem przez pocztę (art.144 O.p.),

• doręczenia dokonuje się stronie, chyba że działa przez przedstawiciela lub ustanowiła pełnomocnika (art.145 § 1 - 3 O.p.),

• jeśli strona jest osobą fizyczną, to pisma doręcza się w jej mieszkaniu lub miejscu pracy albo w siedzibie organu podatkowego lub w miejscu pracy adresata - osobie upoważnionej przez pracodawcę do odbioru korespondencji, a jeżeli takie doręczenie nie jest możliwe, a także w innych uzasadnionych przypadkach - w każdym miejscu. gdzie się adresata zastanie (art.148 § 1 - 3 O.p.),

• w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi; zawiadomienie o doręczeniu pisma sąsiadowi lub dozorcy domu umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub na drzwiach mieszkania adresata lub w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (art.149 O.p.),

• a w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art.148 § 1 lub art.149, zgodnie z art.150 O.p. § 1, 1a i 2:

- poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez pocztę lub pismo składa się na okres 14 dni w urzędzie gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika organu podatkowego lub przez inną upoważnioną osobę (§ 1),

- przy czym adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1; powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (§ 1a),

- zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§ 2)

- w tym przypadku doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§ 2).

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że w aktach administracyjnych sprawy znajduje się koperta (w kserokopii poświadczonej za zgodność z oryginałem - k-56; oryginał koperty znajduje się w aktach administracyjnych przedstawionych do sprawy I SA/Lu 870/12), w której dokonywane było doręczenie decyzji Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2011r., nr [...], a z umieszczonych na niej, a także na załączonym do niej dokumencie "potwierdzenie odbioru", napisów, pieczęci i adnotacji, wynika, że:

* przesyłka skierowana była do A. P. na adres [...] T., tj. na adres będący, czego skarżący nie kwestionuje, adresem zamieszkania skarżącego, wskazywanym przez niego jako własny adres w toku całego postępowania (art.145 § 1 i art.148 § 1 O.p.)

* doręczenie było dokonywane przez pocztę (art.144 O.p.),

* 26.05.2011r. doręczyciel stwierdził, że adresat jest nieobecny i nie ma możliwości doręczenia "w sposób wskazany w pkt 1", tj. adresatowi, pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi, dozorcy doku, który podjął się oddania pisma adresatowi, wobec czego pozostawił na drzwiach mieszkania adresata zawiadomienie, że przesyłkę pozostawiono na okres 14 dni do dyspozycji adresata w UP T. (tzw. awizowanie przesyłki; art.150 § 1 pkt 1, § 1a i § 2 zdanie pierwsze O.p.),

* 3.06.2011r., w związku z niezgłoszeniem się adresata po przesyłkę, ponownie dokonano jej awizowania, tj. pozostawienia zawiadomienia o złożeniu przesyłki w UP T. (art.150 § 1a zdanie drugie i § 2 zdanie pierwsze O.p.),

* przesyłkę zwrócono nadawcy 10.06.2011r., gdyż nie została przez adresata odebrana.

Powyższe dane, wynikające z adnotacji dokonanych na przesyłce (poza wskazaniem adresu) przez Pocztę Polską - operatora publicznego, jednoznacznie dowodzą, że doręczenie decyzji organu I instancji z dnia [...] maja 2011r. odbywało się z zachowaniem wszystkich wymogów prawa - doręczenia dokonywano stronie, na adres jej mieszkania, wobec niemożności oddania przesyłki adresatowi lub innej osobie, wymienionej w art.149 O.p. przesyłkę złożono na 14 dni w urzędzie pocztowym i o fakcie tym dwukrotnie, w terminach zgodnych z regulacją art.150 § 1a O.p., powiadomiono adresata, pozostawiając zawiadomienie na drzwiach mieszkania, bowiem, co jest poza sporem, adresat nie posiadał skrzynki oddawczej.

Treść adnotacji poczynionych na przesyłce przez Pocztę Polską, o których mowa wyżej, przeczy twierdzeniom skarżącego, że na dowodzie doręczenia nie została zamieszczona informacja o miejscu pozostawienia zawiadomienia o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym. W świetle ich treści nie jest również uzasadniony zarzut, że ustalenia co do toku czynności w ramach doręczenia poczynione zostały tylko na podstawie pisma Poczty Polskiej z 19.07.2012r.; treść tego pisma jedynie potwierdza dane naniesione w toku dokonywania doręczenia na przesyłkę.

Wbrew sugestii skarżącego, doręczenie odbywało się na adres mający uzasadnienie w art.148 § 1 O.p., będący adresem zamieszkania strony postępowania, czego zresztą skarżący nie kwestionuje. Adres zaś, na który skarżący się powoływał w toku postępowania (we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) nie mógłby być brany pod uwagę już tylko z tego powodu, że - jak twierdzi sam skarżący - wskazany został Naczelnikowi Urzędu Skarbowego i dla potrzeb rozliczeń z tym organem, gdy doręczenia, o którym mowa, dokonywał inny organ - Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego, właściwy w sprawie orzekania o odpowiedzialności A. P. jako spadkobiercy S. J. P.

Skoro, jak z powyższego wynika, przy doręczaniu skarżącemu decyzji organu I instancji zachowano wymogi prawa, to za prawidłowe, tj. zgodne z art.150 § 2 zdanie drugie O.p., uznać należy ustalenie organu odwoławczego, że doręczenie to nastąpiło [...].06.2011r., zaś wniesienie odwołania [...].05.2012r. dokonane zostało przez skarżącego z uchybieniem terminu wskazanego w art.223 § 2 pkt 1 O.p.

W tym stanie sprawy, gdy nadto ostatecznym postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, wydanie zaskarżonego postanowienia znajduje uzasadnienie w art.228 § 1 pkt 2 w związku z art.223 § 2 pkt 1 O.p.

Wobec powyższego, skoro zarzuty skargi nie są uzasadnione i brak jest ustawowych podstaw do jej uwzględnienia należało ją oddalić na podstawie art.151 P.p.s.a.