Wyrok NSA oz. w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 1076/01
NSA oz. w Poznaniu
Data orzeczenia: 2003-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 8 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 14 listopada 1997 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
article: art. 97 par. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz. 1071
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 października 2000 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Obowiązek skonsumowania przez Radę Ministrów delegacji ustawowej, zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie zagadnienia wstępnego, należącego ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego. W takiej sytuacji nie zachodziła zatem przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

TEZY

Obowiązek skonsumowania przez Radę Ministrów delegacji ustawowej, zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie zagadnienia wstępnego, należącego ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego. W takiej sytuacji nie zachodziła zatem przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Franciszka L. na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 13 marca 2001 r. (...) w przedmiocie zawieszenia postępowania:

I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia 6 lipca 2000 r. (...), (...)


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych postanowieniem z dnia 6 lipca 2000 r. (...) na podstawie art. 97 par. 1 par. 4 Kpa zawiesił postępowanie wszczęte wnioskiem z dnia 30 maja 2000 r. Franciszka L. w sprawie przyznania uprawnień kombatanckich z tytułu pobytu w obozie hitlerowskim w K. w grudniu 1939 r.

W uzasadnieniu wyjaśniono, iż do wydania decyzji konieczne jest uzyskanie informacji, czy obóz w K. wypełnia znamiona art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a" ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /t.j. Dz.U. 1997 nr 142 poz. 950 ze zm./, tj. czy w ww. obozie warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa. Na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy Kierownik Urzędu jest obowiązany zasięgnąć opinii Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu Instytutu Pamięci Narodowej. Zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 9 kwietnia 1999 r. o nowelizacji ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni Przeciwko Narodowi Polskiemu /Dz.U. 1999 nr 38 poz. 360/, ilekroć w przepisach obowiązujących mowa o Głównej Komisji Badania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu- Instytucie Pamięci Narodowej, rozumie się przez to Instytut Pamięci Narodowej- Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Do chwili wydania opinii przez ów Instytut, nie może zostać podjęta właściwa i zgodna z prawem decyzja.

Postanowieniem z dnia 13 marca 2001 r. (...) po rozpoznaniu zażalenia Wnioskodawcy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 127 par. 3 w zw. z art. 144 i art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy własne postanowienie z 6 lipca 2000 r. Motywując postanowienie Kierownik Ud/sKiOR wskazał, że po ponownym rozpoznaniu sprawy Kierownik na podstawie art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa zawiesił postępowanie do czasu ukazania się rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów, określającego miejsca odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa /art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach/.

Franciszek L. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na postanowienie Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 13.03.2001 r., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i "nakazanie bezzwłocznego załatwienia sprawy". Skarżący zarzucił postanowieniu naruszenie zasady równości obywateli wobec prawa - będący w takiej samej sytuacji faktycznej i prawnej brat Skarżącego złożył w tym samym czasie wniosek, powołując się na ten sam rodzaj represji - pobyt w tym samym obozie. Decyzją z dnia 28 sierpnia 1998 r. (...) Kierownik Urzędu, nie czekając na owo rozporządzenie, uznał bratu Skarżącego 1 miesiąc pobytu w obozie i przyznał stosowne świadczenie. Wobec braku rozporządzenia wykonawczego Kierownik Urzędu, miast zawieszać postępowanie w niniejszej sprawie, winien ocenić zgromadzone dowody i wydać decyzję.

Organ orzekający w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe stanowisko.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadną.

Zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego podczas badania skargi ograniczony jest jedynie do badania prawidłowości rozstrzygnięcia w granicach wyznaczonych przepisem stanowiącym podstawę normatywną zawieszenia. W tym stanie rzeczy żądanie nakazania bezzwłocznego załatwienia sprawy, /który to obowiązek nałożono na organ administracji publicznej artykułem 35 par. 1-3 Kpa/ nie mogło być uwzględnione w niniejszym postępowaniu sądowym.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i doktrynie trafnie wskazuje się, że do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa dojść winno, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki:

postępowanie administracyjne jest w toku; rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania administracyjnego zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd; zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte. Organ administracji publicznej obowiązany jest ustalić związek między rozstrzygnięciem sprawy będącej przedmiotem postępowania administracyjnego a zagadnieniem wstępnym- gdy związek ten nie występuje, nie jest dopuszczalne zawieszenie postępowania /odpowiednio - wyrok NSA z dnia 24 września 1987 r. - IV SA 502/87 - ONSA 1988 Nr 1 poz. 10, akceptowany przez Zespół Sędziów NSA w: "Kpa z orzecznictwem NSA, SN i TK" - pod red. R. Hausera Wyd. Praw. 1985 str. 202 t. 12 i B. Adamiak w: "Kpa - komentarz" CH BECK 2003 nb. 5/.

Rozporządzenie jest źródłem powszechnie obowiązującego prawa /art. 87 ust. 1 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. - Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, sprost. Dz.U. 2001 nr 28 poz. 319/, zatem zawiera ono normy generalne i abstrakcyjne i jako takie nie może być prejudycjalnym dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Obowiązek skonsumowania przez Radę Ministrów delegacji ustawowej, zawartej w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy o kombatantach, nie stanowi rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie zagadnienia wstępnego, należącego ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego /B. Graczyk "O niektórych zagadnieniach prejudycjalności w orzecznictwie administracyjnym" ZNUŁ 38/65/91/. W sprawie nie zachodziła zatem przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 par. 1 pkt 4 Kpa.

Nawet przyjęcie przez Kierownika Urzędu owego /błędnego/ założenia nie zwalniało organu administracji publicznej od podjęcia z urzędu postępowania w sprawie z dniem 29 września 2001 r., gdy ukazał się Dziennik Ustaw nr 106, gdzie pod poz. 1154 opublikowano rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 20 września 2001 r. w sprawie określenia miejsc odosobnienia, w których były osadzone osoby narodowości polskiej lub obywatele polscy innych narodowości.

Prowadząc sprawę w dalszym ciągu Kierownik Urzędu zbada w szczególności akta sprawy, wskazanej w skardze /Kierownik Urzędu nie odniósł się bowiem do tego zagadnienia w odpowiedzi na skargę/ - czy Skarżący trafnie powołuje się na art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP. Kierownik Urzędu przeprowadzi dowody konieczne dla ustalenia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i starannie je oceni, a wynik ustaleń i oceny zaprezentuje w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi art. 107 par. 3 Kpa.

Wobec powyższego oba postanowienia należało uchylić, orzekając o kosztach postępowania /art. 21 i art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3, art. 29 i art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym - Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.