Postanowienie WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 684/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2015-04-15 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 255, art. 199, art. 246 par. 1 pkt 1, art. 252 par. 1 i 2, art. 258 par. 1 i 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu - Katarzyna Witkowicz-Grochowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 kwietnia 2015r. wniosku P.K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi U. K. i P. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. /-/ K. Witkowicz-Grochowska


UZASADNIENIE

Skarżący P. K. po wydaniu wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wniósł o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego.

We wniosku skarżący argumentował, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Skarżący wskazał, że jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne o powierzchni [...] ha wraz z żoną. Gospodarstwo stanowi jedyne źródło utrzymania i skarżący oświadczył, że uzyskuje z tego tytułu [...] zł miesięcznie. Skarżący oświadczył, że posiada dom o powierzchni [...] m² oraz oszczędności w kwocie [...] zł.

Z uwagi na fakt, że wniosek o prawo pomocy na urzędowym formularzu był niepełny, co do sytuacji finansowej i rodzinnej, skarżący został wezwany, w oparciu o przepis art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej "p.p.s.a.") do osobistego uzupełniania wniosku poprzez przedłożenie dodatkowych oświadczeń i dokumentów źródłowych. Wątpliwość budziła rzeczywista wysokość dochodów skoro skarżący zadeklarował [...] zł dochodu miesięcznie, a przy tym oszczędności w wysokości [...] zł. Nie podano także wysokości ponoszonych kosztów koniecznego utrzymania rodziny. Wezwanie osobiście odebrane przez skarżącego w dniu 25 marca 2015r., pozostało bez jakiejkolwiek odpowiedzi.

Zobowiązano skarżącego przede wszystkim do podania wszystkich źródeł miesięcznych dochodów stałych, jak i dorywczych, jakie uzyskuje skarżący oraz osoby z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe oraz do poparcia tych twierdzeń odpowiednimi dokumentami (PIT). Ustalenie bowiem wszystkich aktualnych i rzeczywistych dochodów w sposób istotny rzutuje na możliwości finansowe skarżącego w przedmiocie przyznania prawa pomocy, zwłaszcza że uiścił dotychczasowe koszty sądowe w sprawie – wpis od skargi oraz opłatę kancelaryjną od uzasadniania, łącznie [...] zł. Doświadczenie życiowe wskazuje, że zadeklarowana kwota dochodu w wysokości [...] zł miesięcznie nie może pokryć podstawowych i najniższych kosztów bieżącego utrzymania domu i potrzeb chociażby dwuosobowej rodziny skarżącego. Nie podał przy tym, że ma zaległości w opłatach. Zauważyć przy tym należy, że skarżący dysponuje jeszcze oszczędnościami w wysokości [...] zł.

Nadto wezwano do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych skarżących za okres ostatnich 6 miesięcy wraz z informacją o zaciągniętych kredytach i pożyczkach oraz o zajęciach komorniczych. Wyciągi z tych rachunków przedstawiają, bowiem wprost skalę środków jakimi wnioskodawca realnie dysponuje.

Istotne znaczenie dla możliwości płatniczych skarżącego ma także wyjaśnienie, jakiego rodzaju działalność rolniczą prowadzi oraz jakie są przychody i koszty tej działalności.

Wymagane jest również podanie spisu kosztów koniecznego bieżącego utrzymania domu i rodziny skarżącego, co pozwala na ustalenie jakimi środkami finansowymi rzeczywiście rozporządza.

Przepis art. 246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką osobą w niniejszej sprawie są skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania należnych od dnia wniesienia wniosku o prawo pomocy (art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a).

Podzielić należy stanowisko ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. To z kolei oznacza, że wnioskodawcy powinni poczynić wszelkie kroki mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołują, zaś uznanie, czy nastąpiło to w sposób dostateczny zostaje ocenione w toku postępowania o przyznanie prawa pomocy.

Dlatego instytucja prawa pomocy ma służyć przede wszystkim osobom, które nie mają możliwości zgromadzenia środków na opłacenie kosztów związanych z obroną swoich praw przed sądem. A zatem przytoczone we wniosku okoliczności, jak i przedstawione przez wnioskodawcę dokumenty powinny uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanej regulacji. Wnioskodawca winien, więc wykazać w sposób niebudzący wątpliwości, że zdobycie środków niezbędnych do uczestniczenia w postępowaniu sądowym, jest obiektywnie niemożliwe.

Konieczne jest również wskazanie, że strona wnosząca o przyznanie prawa pomocy składa stosowny wniosek na urzędowym formularzu (art. 252 § 2 p.p.s.a.). Sporządzony w ten sposób wniosek ma na celu ogólne zobrazowanie sytuacji majątkowej, rodzinnej i finansowej wnioskodawcy. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych na formularzu danych, bądź jeśli okażą się one niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego, na podstawie art. 255 p.p.s.a. należy wezwać stronę do złożenia dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących stanu majątkowego, stanu rodzinnego i dochodów.

W świetle powyższego, uznać należy, że oświadczenie majątkowe przedstawione przez skarżącego zawarte w treści formularza o prawo pomocy nie sprostało obowiązkowi wskazanemu w treści przepisu art. 252 §1 p.p.s.a., zgodnie z którym wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach, a jeżeli wniosek składa osoba fizyczna, ponadto dokładne dane o stanie rodzinnym wnioskodawcy. Wniosek o prawo pomocy nie zawierał, bowiem pełnej informacji dotyczącej zdolności do poniesienia kosztów sądowych, chociażby w części. Niewystarczające jest gołosłowne twierdzenie, że skarżący nie jest w stanie ponieść kosztów postępowanie w niniejszej sprawie.

Pomimo wezwania w trybie przepisu art. 255 p.p.s.a. skarżący nie złożył żadnych dodatkowych oświadczeń, co do stanu finansowego, a także żadnych dokumentów źródłowych, które umożliwiłyby ocenę, czy sytuacja finansowa uzasadnia twierdzenie, że nie stać go na uiszczenie dalszych kosztów sądowych w niniejszej sprawie, zwłaszcza, że na wezwanie poniósł dotychczasowe koszty sądowe w sprawie.

Wobec powyższego opierając się o treść formularza o prawo pomocy przyjąć należy, że złożone w niniejszej sprawie oświadczenie nie odzwierciedla pełnej i rzeczywistej sytuacji rodzinnej, finansowej i majątkowej wnioskodawcy. Brak współpracy skarżącego, ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, skutkować musi odmową przyznania tego prawa. Uniemożliwia, bowiem wolną od wątpliwości ocenę sytuacji materialnej wnioskującego. Wobec powyższego niemożliwe okazało się ustalenie jaka jest rzeczywista sytuacja finansowa i majątkowa skarżącego, a od tego zależało ewentualne przyznanie prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. post. NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06; post. NSA z dnia 27 października 2011r., sygn. akt I GZ 170/11, www.cebois.nsa.gov.pl). W tym stanie rzeczy, oddalić należało wniosek o przyznanie prawa pomocy w całości.

Na podstawie art. 258 §1 i 2 pkt 7 w zw. z art. 246 §1 pkt 1 p.p.s.a. orzeczono, jak w postanowieniu.

/-/ K. Witkowicz-Grochowska