Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 396/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2007-04-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6341 Pozbawienie uprawnień kombatanckich oraz pozbawienie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Firek Sędziowie: WSA Małgorzata Brachel-Ziaja NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Protokolant: Anna Fugiel po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi K. A. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2005r. nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2004r Nr[...], wydaną na podstawie art. 25 ust.2 pkt 2 i art.25 ust.4 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002r Nr 42 poz.371), Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił K. A. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBOWiD w T. orzeczeniem z dnia [...] 1983r z tytułu udziału w walkach zbrojnych o utrwalenia władzy ludowej w okresie od stycznia 1946r do kwietnia 1947r.

W uzasadnieniu decyzji wskazał , że K. A. uprawnienia kombatanckie uzyskał z mocy decyzji ZBOWiD z dnia [...] 1983r z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od stycznia 1946r do kwietnia 1947r. w ramach służby w organach MO.

Decyzją z dnia [...] 2000r Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił K. A. w/w uprawnień kombatanckich.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] 2003r sygn. [...] uchylił powyższą decyzję z uwagi na brak wyjaśnienia przyczyn aresztowania w trakcie okupacji niemieckiej i osadzenia skarżącego w S. , a także z powodu braku ustalenia okoliczności jego pobytu w więzieniu w K. Sąd zobowiązał organ do zbadania informacji podanych przez skarżącego przy pomocy wszelkich dostępnych środków dowodowych.

W postępowaniu ustalono, że wnioskodawca uzyskał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu walki o utrwalenie władzy ludowej w ramach służby w Milicji Obywatelskiej. Powyższy stan faktyczny ustalono na podstawie akt ZBOWiD.

Organ wskazał, że w myśl art.25 ust.2 pkt 2 ustawy , osoby takie pozbawia się uprawnień kombatanckich.

Wyjaśnił jednocześnie , że w sprawie brak jest dowodów świadczących o tym, aby strona spełniała przesłanki przewidziane w treści przepisu art.25 ust.2 pkt 2 zd.2 ustawy. Do wnioskodawcy nie odnosi się także art.4 ust.1 pkt 1 lit.a). Pismo Instytutu Pamięci Narodowej w P. z dnia [...] 2004r stwierdza brak w aktach osobowych danych potwierdzających pobyt K. A. w obozie w S. podczas okupacji hitlerowskiej. Odnośnie pobytu w więzieniu w Krakowie Urząd wezwał stronę do nadesłania wszelkich możliwych dowodów potwierdzających ten fakt oraz poinformował, że okoliczność ta może być udowodniona na podstawie art.8 ust.2 ustawy jedynie na wniosek osoby zainteresowanej przez Prezesa Instytutu Pamięci Narodowej w przypadku osadzenia bez wyroku albo przez prezesa sądu okręgowego w wypadku osadzenia na podstawie wyroku. Strona dowodów takich nie przedstawiła.

Kierownik Urzędu uznał zatem , że w sprawie nie ma zastosowania art.4 ust.1 pkt 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K. A. podniósł, że sprawę rozstrzygnięto bez dopuszczenia do oceny dowodów znajdujących się w posiadaniu odpowiednich zasobów archiwalnych powołanych instytucji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2005r Nr [...], wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt 1 i art.127 § 3 i kpa oraz art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] 2004r Nr [...]

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że K. A. otrzymał uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej. W okresie zaliczonym jako działalność kombatancka odbywał służbę w MO.

W myśl art.25 ust.2 pkt 2 cytowanej ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej w latach 1944-1956. Skarżący w żaden sposób nie wykazał, aby spełniał przesłanki przewidziane w treści przepisu art.25 ust.2 pkt 2 zd.2 , art.4 ust.1 pkt 4 i art.4 ust.1 pkt 1 lit. a)ustawy.

Dlatego też nie znaleziono podstaw do zmiany bądź uchylenia dotychczasowej decyzji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję K. A. podtrzymał zarzuty wymienione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Podał , że żądane przez organ dokumenty dostarczył przy piśmie z dnia [...] 2000r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie, powołując się na stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Sąd zważył , co następuje:

Zgodnie z treścią art.3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

W ramach swej kognicji sąd bada czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania , nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art.134 ustawy).

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji, pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art. 1 ust. 2, w art. 2 oraz w art. 4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945 r. do 30 czerwca 1947 r.

Na podstawie przepisu art. 25 ust. 2 pkt 2 cytowanej ustawy można zatem stwierdzić, że "uczestnik walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" zachowuje uprawnienia kombatanckie, jeżeli ma te uprawnienia z innych tytułów określonych w tej ustawie. Oznacza to, że w toku postępowania o pozbawienie uprawnień kombatanckich powoływanie się przez taką osobę na inny określony w ustawie tytuł do tych uprawnień nie może być utożsamiane z wnioskiem o przyznanie uprawnień, o którym mowa w art. 22 ust. 3 omawianej ustawy.

Zgodnie z uchwałą składu 7 sędziów NSA z dnia 4.03.2002r (ONSA 2002/4/132) , wniosek (zarzut) osoby, której uprawnień kombatanckich dotyczy postępowanie o pozbawienie tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997 r. Nr 142, poz. 950 ze zm.), wskazujący na zachowanie uprawnień z tytułów określonych w tej ustawie, powinien być rozpoznany i rozstrzygnięty w postępowaniu weryfikacyjnym w sprawie o pozbawienie uprawnień kombatanckich.

Organ wniosek ten rozstrzygnął.

Z informacji podanych przez skarżącego (osadzenie w S. oraz osadzenie w więzieniu w K. i skazanie) wynika, że organ winien rozważyć istnienie uprawnień kombatanckich K. A. z tytułów wymienionych w art.4 ust.1 pkt 1 lit.a) i art.4 ust.1 pkt 4.

Stosownie do pierwszego z tych przepisów "przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady."

W myśl drugiego przepisu ustawę stosuje się również do osób, które przebywały w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Według przepisu art.8 ust.2 ustawy powyższe okoliczności potwierdza, na wniosek osoby zainteresowanej, prezes sądu okręgowego (art. 4 ust. 1 pkt 4) .

Z unormowania tego wynika wprost, że prezes sądu ma dokonać oceny, czy skazanie, a więc przypisane zainteresowanemu czyny, stanowią działalność polityczną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

Kierownik Urzędu zgodnie z przepisem § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 września 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz zasad przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień wezwał skarżącego do przedstawienia związanych z przedmiotem postępowania wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów.

Wbrew temu, co podał skarżący w skardze , przy piśmie z dnia [...] 2000r nie złożył żadnych dokumentów potwierdzających istnienie okoliczności wymienionych w art.4 ust.1 pkt 4 ustawy.

Prowadząc ponownie postępowanie organ zwrócił się do Instytutu Pamięci Narodowej o podanie informacji dotyczących pobytu K. A. w S. podczas okupacji niemieckiej. Z odpowiedzi udzielonej pismem z dnia [...] 2004r wynika, że Instytut nie posiada żadnych dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Przesłane kserokopie dokumentów z akt osobowych K. A. nie potwierdzają okoliczności podawanych przez skarżącego odnośnie posiadania innych tytułów do nabycia uprawnień kombatanckich.

Stosownie do treści art.145 § 1 lit.b i lit.c ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy , jak również wtedy , gdy stwierdzi naruszenia prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Naruszeń takich Sąd nie stwierdził.

Dlatego też , na podstawie art.151 ustawy orzeczono jak w sentencji