Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SAB/Po 145/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Przewlekłość postępowania
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Stwierdzono przewlekłe prowadzenie postępowania
Stwierdzono, że przewlekłość postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
Oddalono skargę w części
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1 pkt 1, art. 149 par. 1a
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 14 stycznia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska -Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz (spr.) Asesor WSA Jan Szuma po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 roku sprawy ze skargi M. H. na przewlekłość Wojewody w przedmiocie udzielenia zezwolenia na pobyt czasowy I. zobowiązuje Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem, II. stwierdza, że organ dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, III. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. w pozostałym zakresie skargę oddala, V. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę [...]- zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2020 r. M. H. wystąpił do Wojewody z wnioskiem o udzielenie zezwolenia cudzoziemcowi na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W tym samym dniu tj. [...] maja 2020 r. Wojewoda wszczął postępowanie administracyjne, zawiadamiając o tym wnioskodawcę oraz wskazując, iż w sytuacji, jeżeli będą potrzebne dodatkowe dokumenty lub wyjaśnienia, zostanie wysłane do wnioskodawcy pismo. Wojewoda zaznaczył również, że w trakcie rozpatrywania wniosku M. H. przebywa w Polsce legalnie.

Pismem z dnia [...] września 2020 r. które wpłynęło w dniu [...] września 2020 r. skarżący dosłał organowi dalsze dokumenty do sprawy oraz domagał się na podstawie art. 79a k.p.a. udzielenia informacji, jakie przesłanki zależne od strony nie zostały spełnione, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony oraz wniósł o przyspieszenie rozpoznania sprawy na podstawie art. 35 § 3 k.p.a.

Kolejnym pismem z dnia [...] września 2020 r., które wpłynęło w dniu [...] października 2020 r. M. H. wniósł ponaglenie na bezczynność i na przewlekłość organu.

W dniu [...] października 2020 r. M. H. wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania z wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy z dnia [...] maja 2020 r. (k. 3- 6 akt).

Skarżący zarzucił naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z dnia 16 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) (zwanego dalej k.p.a.) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy wnosząc o: stwierdzenie przewlekłości postępowania skutkującej niezałatwieniem sprawy w terminie, stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku, przyznanie od organu na rzecz skarżącego kwoty [...]zł na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 k.p.a., skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, iż od momentu złożenia wniosku upłynęły ponad 4 miesiące i od tego czasu organ nie powziął żadnych czynności w sprawie, zmierzających do jej zakończenia, w szczególności wciąż sprawy nie zakończył decyzją merytoryczną. Powyższe stanowi naruszenie art. 35 § 3 k.p.a.

Zdaniem skarżącego, także czynność polegająca na zwróceniu się do Straży Granicznej, Policji i ABW z zapytaniem o ujawnienie informacji na temat wnioskodawcy, nie przesądza o uznaniu prowadzonych postępowań za sprawy "szczególnie skomplikowane". Zdaniem skarżącego czynność ta powinna zostać podjęta przez organ w ciągu 30 dni, a zatem przeciętne postępowanie nie powinno trwać dłużej niż łącznie 60 dni.

W ocenie skarżącego także fakt, iż Urząd Wojewódzki w [...] prowadzi bardzo dużo postępowań, nie może przesądzać o tym, że naruszenie prawa nie jest rażące. Zdaniem skarżącego, organ nie podejmuje żadnych reform, nie zwiększa zatrudnienia pracowników i nie zmienia swojego podejścia do kwestii przewlekłości postępowań.

Odnosząc się do kompensacyjnej funkcji sum pieniężnych to skarżący podkreślił, iż wielomiesięcznie ignorowanie wnioskodawcy przez organ doprowadziło do intensywnego stresu i frustracji po stronie skarżącego. Potrzebuje on bowiem karty pobytu, aby swobodnie przemieszczać się i pracować.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu Wojewoda przytoczył przepis art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; zwanej dalej: ustawa COVID-19) wskazując, iż bieg terminu na załatwienie sprawy rozpoczyna się od dnia [...] maja 2020 r.

Organ przyznał, że doszło do nieterminowego załatwienia sprawy. Zdaniem organu zarzut rażącego naruszenia prawa nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż przewlekłość w czynnościach organu wynosi ponad 4 miesiące, a zatem nie jest to przewlekłość, jak stwierdził skarżący, wielomiesięczna.

Wskazał również, że w dniu [...] października 2020 r. zwrócił się do Komendanta Oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego z wnioskiem o przekazanie informacji na podstawie art. 100 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (Dz. U. z 2020 r. poz. 35 t.j.).

Wojewoda wskazał, iż opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi, nie pozwalają na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Wojewoda przytoczył w tym zakresie dane statystyczne i jednocześnie wskazał, że podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. Wobec powyższego, zdaniem organu, przewlekłość nie była spowodowana celowym działaniem, lekceważeniem strony, lecz ww. obiektywnymi okolicznościami.

Po wniesieniu skargi, pismem z dnia [...] października 2020 r. Wojewoda przekazał ponaglenie do Urzędu ds. Cudzoziemców z siedzibą w [...]. Odnosząc się do ponaglenia wskazał, iż z uwagi na ograniczenia kadrowe oraz częstą rotację pracowników, opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczą obecnie tysięcy spraw prowadzonych na wniosek cudzoziemców oraz że sprawy rozpatrywane są przez pracowników według kolejności wpływu wniosków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga jest częściowo zasadna.

W myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 roku, poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej – P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na akty i czynności wskazane w art. 3 § 2 pkt 1–7 i § 3 P.p.s.a., a także, jak wynika z art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a., na bezczynności organów administracji publicznej lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1–4a P.p.s.a. Badanie merytorycznej zasadności skargi musi zostać poprzedzone sprawdzeniem jej wymogów formalnych, w tym dopuszczalności skargi.

W pierwszej kolejności oceniając dopuszczalność wniesionej skargi wskazać należy, że stosownie do art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), skargę – w tym także skargę na przewlekłość postępowania – można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Na mocy art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., środkiem zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. w przypadku dopuszczenia się przez organ przewlekłego prowadzenia postępowania jest instytucja ponaglenia.

Z akt sprawy wynika, że w rozpoznawanej sprawie ponaglenie wpłynęło do [...] Urzędu Wojewódzkiego w dniu [...] października 2020 r. W tym stanie rzeczy należało więc uznać, że przesłanka formalna do wniesienia skargi została spełniona.

Przechodząc do badania sprawy pod kątem merytorycznym wskazać należy, że istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy Wojewoda dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania M. H. zezwolenia na pobyt czasowy, prowadzonego pod znakiem [...]

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że do czasu nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935), pojęcia "bezczynność", jak i "przewlekłość", nie były zdefiniowane ustawowo. Pojęcie bezczynności rozumiane było przede wszystkim jako niewydanie w terminie decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12), natomiast przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" rozumiano prowadzenie postępowania w sposób nieefektywny przez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok NSA z 26 listopada 2013 r., sygn. akt I OSK 2704/13). W wyniku wskazanej nowelizacji ostatecznie przewlekłość została zdefiniowana jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a.), a bezczynność jako niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych, ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 K.p.a. (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

W tym kontekście zauważyć należy, że definicja przewlekłości postępowania zawarta w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a., pozostaje bardzo ogólna. Przyjąć jednak należy, że pojęcie przewlekłości odnosi się do sposobu prowadzenia postępowania. Przewlekłość postępowania może polegać na jego prowadzeniu w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornych, ewentualnie mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmuje zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy. Mogą zatem wystąpić sytuacje, w których organ administracji wykonuje zasadne czynności procesowe, lecz następuje to w sposób niesprawny, nieudolny i opieszały (np. poszczególne czynności przedzielone są długimi stanami stagnacji procesowej) lub też podejmuje czynności pozorujące prowadzenie postępowania – np. wzywa strony do przedstawienia dokumentów nieposiadających żadnego (względnie doniosłego) znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, lub też może wystąpić kombinacja tych stanów. Omawiana opieszałość może też sprowadzać się do braku podjęcia jakichkolwiek czynności w sprawie, co w przypadku upływu terminu ustawowego do załatwienia sprawy ulegnie przekształceniu w stan bezczynności, tj. niezałatwienia sprawy w terminie (art. 37 § 1 pkt 1 K.p.a.).

Przenosząc poczynione wywody na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie bezspornie nie doszło do załatwienia sprawy. Organ rozpoznawał sprawę dłużej niż jest to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności sprawy.

Do terminu rozpoznania sprawy w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemca stosuje się reguły określone w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 35 § 1 i 2 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Art. 35 § 3 K.p.a. tej ustawy stanowi natomiast, że załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania. Na mocy art. 36 § 1 K.p.a., o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

W tym miejscu zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z przywołanym, także w odpowiedzi na skargę, przepisem art. 15zzs ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1842; zwanej dalej: ustawa COVID-19) – dodanym z dniem 31 marca 2020 r. – w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu choroby zakaźnej zwanej COVID-19 bieg terminów procesowych w postępowaniach administracyjnych nie rozpoczynał się, a rozpoczęty ulegał zawieszeniu na ten okres. Stan zagrożenia epidemicznego, wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 13 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu zagrożenia epidemicznego (Dz.U. poz. 433), obowiązywał na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej w okresie od 14 marca 2020 r. do 20 marca 2020 r., natomiast stan epidemii – wprowadzony rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 490) – trwa od 20 marca 2020 r. Zwrócić należy jeszcze uwagę na przywołany przez Organ w odpowiedzi na skargę przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy COVID-19, w którym wyraźnie przesądzono, że w okresie zawieszenia m.in. terminów procesowych w postępowaniu administracyjnym nie stosuje się przepisów o bezczynności organów oraz o obowiązku organu do powiadamiania strony lub uczestnika postępowania o niezałatwieniu sprawy nie stosuje się (pkt 1) oraz że organom prowadzącym postepowanie nie wymierza się kar, grzywien ani nie zasądza się od nich sum pieniężnych na rzecz skarżących za niewydanie rozstrzygnięć w terminach określonych przepisami prawa (pkt 2).

Przywołany art. 15zzs ustawy COVID1-9 został uchylony przez art. 46 pkt 20 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. z 2020 r. poz. 875; ), z dniem 16 maja 2020 r. (art. 76), z tym że na mocy regulacji przejściowej art. 68 ust. 7 terminy w postępowaniach w art. 15zzs ustawy COVID wymienionych, które uległy zawieszeniu, zaczęły biec dalej po upływie 7 dni od wejścia w życie ww. ustawy zmieniającej (które nastąpiło [...] maja 2020 r.), czyli od [...] maja 2020 r. Z akt sprawy (k. 1-2 akt adm.) wynika, że wniosek skarżącego o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy wpłynął do Wydziału Spraw Cudzoziemców [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...] w dniu [...] maja 2020 r. Z powyższego wynika, iż za ww. okres tj. od [...] maja 2020 r. do [...] maja 2020 r. nie można skutecznie stawiać organowi zarzutu przewlekłego prowadzenia postępowania, po czym zawieszony termin zaczął biec dalej.

W dalszej kolejności należy wskazać, iż tego samego dnia, którego wpłynął wniosek tj. [...] maja 2020 r. Wojewoda wydał zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego. Z akt sprawy wynika, że od tego czasu organ nie podejmował żadnych czynności, poza przekazaniem ponaglenia do organu wyższego stopnia. Tymczasem, jak wynika z twierdzeń Wojewody w dniu [...] października 2020 r. dokonał pierwszej w sprawie czynności i stosownie do art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach wystąpił do komendanta oddziału Straży Granicznej, Komendanta Wojewódzkiego Policji i Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Twierdzenie dotyczące podjęcia pierwszej czynności przez organ nie znajduje jednak uzasadnienia w aktach sprawy administracyjnej, w której wprawdzie z metryki sprawy wynika, że w dniu [...] października 2020 r. organ zwrócił się o zaopiniowanie wniosku przez ABW, KWP, SG, jednak w aktach sprawy brak takiego wniosku, jak również dowodu nadania pisma do ww. organów. Brak jest zatem jakiegokolwiek śladu w aktach administracyjnych, że taka pierwsza czynność w sprawie została dokonana.

Uznać zatem należało, że od dnia rozpoczęcia biegu terminu na załatwienie sprawy tj. od dnia [...] maja 2020 r., Wojewoda nie podjął żadnych czynności w sprawie. Jest to przy tym o tyle istotne, że zdaniem Sądu stan przewlekłości postępowania nastąpił już w momencie wszczęcia postępowania administracyjnego tj. w dniu [...] maja 2020 r. Nie było bowiem przeszkód, aby w tym samym dniu organ wystąpił do stosownych organów na mocy art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach o przekazanie informacji, czy wjazd cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jego pobyt na tym terytorium mogą stanowić zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego, ani też do Komendanta Placówki Straży Granicznej o przeprowadzenie wywiadu środowiskowego zgodnie z art. 169 ust. 4 ustawy o cudzoziemcach. Są to bowiem czynności, które organ jest zobowiązany podjąć na mocy przepisów ustawy o cudzoziemcach każdorazowo w przypadku prowadzenia postępowania w przedmiocie wydania cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt czasowy. Innymi słowy, wskazane informacje oraz wywiad środowiskowy stanowią materiał dowodowy, który obligatoryjnie musi zostać zgromadzony przez organ i który stanowi podstawę do wydania decyzji w sprawie. Wystąpienie do właściwych organów ze stosownymi wnioskami stanowi więc czynność standardową, a nie czynność, której konieczność podjęcia wyniknęła w toku prowadzenia postępowania. Jednocześnie wskazać należy, że organ nie przedłużał terminów na załatwienie sprawy, działając na podstawie art. 36 § 1 K.p.a., tym samym można mu było skutecznie zarzucić prowadzenie postępowania w sposób przewlekły.

Mając na uwadze terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez organ, a także stopień zawiłości sprawy Sąd uznał, że czas trwania kontrolowanego postępowania przekraczał rozsądne granice, naruszając prawo strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. W sprawie organ bowiem nie podejmował żadnych czynności w toku załatwiania sprawy przy braku uzasadnienia dla takiej bierności.

Na marginesie wskazać należy, że w sytuacji gdyby hipotetycznie przyjąć, że organ podjął pierwszą czynność, jak twierdził w dniu [...] października 2020 r. to i tak nie miałoby to wpływu na kontrolę dokonaną przez Sąd, gdyż w takiej sytuacji czynność organu nastąpiłaby i tak po przeszło 4 miesiącach od ponownego rozpoczęcia biegu terminu do załatwienia sprawy, a zatem działanie organu zostałoby w dalszym ciągu uznane jako działanie przewlekłe.

Reasumując, Sąd zgodził się więc ze skarżącym, że w niniejszej sprawie doszło do przewlekłego prowadzenia postępowania, a tym samym do naruszenia przepisów art. 12 K.p.a., art. 35 § 3 i art. 36 § 1 K.p.a., o czym Sąd orzekł w punkcie II wyroku.

Niewątpliwie działania organu pozostają bowiem w jawnej sprzeczności z podstawową zasadą procedury administracyjnej, jaką jest zasada szybkości postępowania i przepisem art. 35 wyznaczającym terminy załatwiania sprawy. Podważają również zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 K.p.a.

Z uwagi na fakt, że w chwili wyrokowania Sąd nie powziął wiedzy na temat wydania przez organ decyzji kończącej to postępowanie, działając na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Sąd w punkcie I wyroku zobowiązał Wojewodę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia [...] maja 2020 r. w terminie 14 dni od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Jednocześnie na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a. Sąd w punkcie III wyroku stwierdził, że przewlekłe prowadzenie postępowania nie miało miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 149 § 1a P.p.s.a. odnieść należy bowiem do wadliwości o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Stwierdzenie przez sąd rażącego naruszenia prawa i odniesienie tego stanu do zaistniałej przewlekłości prowadzonego przez organ postępowania administracyjnego wymaga zatem zaistnienia szczególnych okoliczności, które z punktu widzenia celów ochrony zapewnianej stronie, powinny być powszechnie uznawane za niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt VII SAB/Wa 18/19). Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być przy tym oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r., sygn. akt OSK 468/13).

W niniejszej sprawie taka sytuacja nie zaistniała. Należy bowiem zauważyć, że jak precyzyjnie opisał to Wojewoda, organ ten odnotowuje opóźnienia w prowadzeniu postępowań dotyczących legalizacji pobytu w związku ze stałym przyrostem liczby wniosków w sprawach cudzoziemców i niewystarczającymi zasobami kadrowymi, technicznymi i organizacyjnymi do terminowego załatwiania spraw. Wojewoda wskazał dane statystyczne obrazujące lawinowy przyrost ilości wniosków w sprawach cudzoziemców. Wyjaśnił, że przyrost ten przy nieadekwatnym wzmocnieniu kadrowym i technicznym powoduje narastanie liczby spraw oczekujących na rozpatrzenie, wpływając tym samym na zakłócenia płynności prowadzonych postępowań i opóźnienia w podejmowaniu kolejnych czynności administracyjnych, a niedostosowana do skali i liczby spraw obsada kadrowa nie pozwala na zorganizowanie pracy w sposób zapewniający terminową realizację zadań. Szczególnie podkreślono, że Wojewoda podejmował i nadal podejmuje szereg działań służących usprawnieniu procesów obsługi spraw cudzoziemców. W ocenie Sądu te opisane przez Wojewodę bardzo szczegółowo okoliczności, w sposób niewątpliwy i oczywisty miały wpływ na długość prowadzonego postępowania i to niezależnie od podejmowanych przez ten organ działań zaradczych.

Mając na uwadze te szczegółowe dane dotyczące z jednej strony – niezależnego od Wojewody lawinowego wzrostu wniosków cudzoziemców, a z drugiej strony – uwarunkowania prawne i faktyczne determinujące bieżące możliwości rozwiązywania problemu wydłużonego oczekiwania na rozpoznanie składanych wniosków, należało stwierdzić, że przewlekłość w prowadzonym pod znakiem S.C. – KO. 6151.857.2020 postępowaniu nie miała charakteru rażącego.

Z tych przyczyn Sąd nie znalazł również podstaw do przyznania od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej, o której mowa w art. 149 § 2 P.p.s.a. skargę w tej części Sąd oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a., o czym orzekł w punkcie IV wyroku.

W tym kontekście podkreślenia wymaga, że z treści art. 149 § 2 P.p.s.a. wyraźnie wynika, że ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia skarżącemu za oczekiwanie na rozpoznanie jego żądania, czy też na konieczność zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności, czy przewlekłości. Sąd, mając na uwadze okoliczności wpływające na stwierdzenie, iż przewlekłość organu nie miała charakteru rażącego naruszenia prawa, nie dostrzegł podstaw do wydania stosownego rozstrzygnięcia w przedmiocie wnioskowanej sumy pieniężnej.

O kosztach postępowania, na które składa się kwota [...]zł tytułem opłaty sądowej od skargi, kwota [...]zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, a także kwota [...]zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa, Sąd orzekł w punkcie V wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a w zw. z § 2 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U.2018.265 z późn. zm.).

Na mocy art. 119 pkt 4 w zw. z art. 120 P.p.s.a., sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.