Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 547/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, 2 i 4
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Sędziowie WSA Wojciech Gapiński, Adam Nita (spr.), Protokolant St. specjalista Anna Oklecińska, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2019 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) rozpatrywał odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z (w dalszej części uzasadnienia określanego mianem Organu I instancji) z [...] r., nr [...]. W tym nieostatecznym rozstrzygnięciu wydanym w sprawie, Organ I instancji orzekł o odpowiedzialności podatkowej R. K. (zwanego dalej Członkiem zarządu, Stroną lub Skarżącym) jako byłego członka zarządu (Prezesa zarządu) spółki A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością (zwanej dalej Spółką lub Skarżącym) za zaległości podatkowe tego podmiotu w podatku od towarów i usług za październik 2013 r., grudzień 2013 r. i styczeń 2014 r., a także za odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne, w kwotach wskazanych w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego.

W zaskarżonej decyzji z [...] r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (zwany dalej Organem odwoławczym lub Organem II instancji) uchylił decyzję Organu I instancji w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Członka zarządu za zaległości podatkowe za wskazane wcześniej okresy, wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi i orzekł w tym zakresie co do istoty, tj. orzekł o odpowiedzialności Strony, solidarnie ze Spółką, za jej zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za październik 2013 r. i grudzień 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi w kwotach wskazanych w decyzji ostatecznej. Jednocześnie, Organ II instancji uchylił decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w części dotyczącej orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej Skarżącego, solidarnie z Podatnikiem za jego zaległości podatkowe z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2014 r., należne odsetki za zwłokę oraz koszty egzekucyjne w kwotach wskazanych w decyzji i umorzył postępowanie w sprawie w tej części. W pozostałym zakresie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał zaś w mocy decyzję Organu I instancji. Przyczyną takiego, a nie innego rozstrzygnięcia było to, że postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wszczęto przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w stosunku do Spółki (por. art. 108 § 2 pkt 3 Ordynacji podatkowej).

Decyzja Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, a także poprzedzające ją rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego zapadły w następującym stanie faktycznym. Skarżący zasiadał w zarządzie Spółki (był jedynym jego członkiem) od [...] r. do [...] r. W tym czasie złożono deklaracje podatkowe na podatek od towarów i usług za październik i grudzień 2013 r., ale nie uiszczono w całości wykazanych w nich kwot podatku, a w trakcie postępowania egzekucyjnego nie doszło do wyegzekwowania tej należności publicznoprawnej w pozostałej części.

Organ I instancji podejmował próby wyegzekwowania należnych kwot podatku z majątku Podatnika. W tym zakresie m.in. zwracano się o zajęcie rachunków bankowych, prowadzono egzekucję z samochodów należących do Spółki, a także z jej wierzytelności wobec osób trzecich. Wszystkie te działania okazały się tylko częściowo skuteczne. W konsekwencji, nie została zaspokojona cała zaległość podatkowa wraz z należnymi odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Z tego powodu, na mocy postanowienia z [...] r. doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego, zaś Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym w Z. umorzył prowadzone przez siebie postępowanie postanowieniem z [...] r. (ze względu na zbieg egzekucji sądowej i administracyjnej, egzekucję z niektórych składników substancji majątkowej Podatnika prowadził Komornik Sądowy).

Jednocześnie, Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił, że nie został złożony wniosek o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości (por. pismo Sądu Rejonowego w G. z 4 lipca 2016 r.). Do tego zaniechania doszło, chociaż w przekonaniu Organu I instancji wystąpienie o ogłoszenie upadłości było zasadne dwa tygodnie od zaprzestania płacenia długów, tj. od [...] r. Z kolei, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej inaczej określał ten punkt czasu – wskazywał on, że wniosek o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego powinno mieć miejsce najpóźniej do [...] r. Według administracji podatkowej, Skarżący nie wykazał także braku swojej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość lub o wszczęcie post układowego oraz nie wskazał mienia istniejącego w momencie prowadzenia postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, umożliwiającego zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części.

W odwołaniu Członek zarządu zarzucił zaskarżonej decyzji:

- naruszenie art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem wspomnianego podmiotu bezpodstawnie przyjęto, że zaszły okoliczności uzasadniające orzeczenie o jego odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki;

- naruszenie art. 108 § 2, pkt 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię. Zdaniem Strony wyrażała się ona przyjęciem przez Naczelnika Urzędu Skarbowego że nie jest konieczne uprzednie doręczenie Podatnikowi decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego, mające miejsce przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu;

- naruszenie art. 120, 122 i 124 Ordynacji podatkowej poprzez wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego, co skutkowało uznaniem, że zachodzą okoliczności uzasadniające zastosowanie odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe Spółki.

Jak wiadomo, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej generalnie podzielił zapatrywanie Organu I instancji co do zasadności ponoszenia przez Stronę posiłkowej odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki. Z powodu, o którym już była mowa, wykluczył on jednak legalność obciążenia Strony odpowiedzialnością podatkową za zaległości podatkowe Podatnika w podatku od towarów i usług dotyczącym stycznia 2014 r., a także za przypadające od nich odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, Członek zarządu wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w jej części 1 i 3 tej oraz o uchylenie w całości decyzji Organu I instancji w całości, a także o umorzenie postępowania w tej sprawie lub przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Organowi II instancji. Ponadto, Skarżący zwrócił się o zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania,

Jednocześnie zarzucił on decyzji ostatecznej naruszenie:

1) art.116 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej - poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie Członek zarządu może ponieść odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe Spółki oraz poprzez nieuwzględnienie przesłanek wyłączających jego odpowiedzialność,

2) art.108 § 2 pkt. 1 Ordynacji podatkowej - poprzez błędne przyjęcie, że decyzja o odpowiedzialności podatkowej może być wydana pomimo braku – jak to ujęto - decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego,

3) art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej - poprzez jego niezastosowanie i wydanie decyzji mimo, że od końca roku w którym powstało zaległość podatkowa minęło 5 lat,

4) art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez dowolną ocenę materiału dowodowego oraz jego niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Formułując swoją argumentację, Skarżący podkreślił, że Organ nie wykazał, iż zachodzi przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec Spółki, a Członek zarządu – jak to ujęto - z własnej winy nie ogłosił upadłości Spółki. Zwrócono też uwagę na fakt, że wbrew twierdzeniom Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, postępowanie egzekucyjne nadal się toczy. Na dowód tego zostało przedstawione pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] r., nr [...] w sprawie drugiej licytacji kina multimedialnego. W ocenie Skarżącego, w tej sytuacji trudno uznać, że egzekucja jest bezskuteczna, bowiem egzekucja wobec spółki tak długo nie jest bezskuteczna, jak długo posiada ona majątek z którego może zaspokoić wierzycieli (a tak właśnie jest w przedmiotowej sprawie). Członek zarządu podkreślił też, że Spółka posiada wierzytelność w wysokości [...] zł., uznaną przez dłużnika, tj. B Sp. z o.o. (zwanego dalej Kontrahentem). Została ona zgłoszona do syndyka masy upadłości tego podmiotu, a postępowanie upadłościowe w tej sprawie jeszcze się nie zakończyło.

Dodatkowo, Strona wyartykułowała, że większość majątku Spółki została sprzedana w ramach prowadzonych postępowań egzekucyjnych za rażąco niską cenę, a kondycja finansowa tego podmiotu była dobra i brak było podstaw do występowania o jego upadłość. Jak podkreślił Skarżący, Podatnik miał jedynie dwie nieuregulowane zaległości, które były krótkotrwałe i powstały na skutek przejściowych trudności (opóźnione płatności kontrahentów). W ocenie Strony, zarówno wartość majątku Spółki, jak i należności przysługujące jej od dłużników przez cały okres sprawowania przez nią funkcji prezesa zarządu dawały obiektywnie realną szansę spłaty zobowiązań i tym samym można zasadnie przyjąć , że Skarżący udowodnił brak winy w niezgłoszeniu upadłości Podatnika.

Członek zarządu podkreślił też, że Organ nie udowodnił, kiedy wystawiono tytuły wykonawcze na podstawie deklaracji podatkowych Spółki i czy nastąpiło to przed [...] r., tj. przed datą wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej. Wreszcie, postawiono argument nawiązujący do instytucji przedawnienia. Członek zarządu wytknął Dyrektorowi Izby Administracji Skarbowej nieprawidłowe zastosowanie art.118 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 70 tej ustawy. W jego ocenie stało się tak, ponieważ wbrew twierdzeniom Organu II instancji, w przypadku biegu przedawnienia – jak to ujęto - za zaległości podatkowe osoby trzeciej nie mają zastosowanie przepisy o przerwaniu czy też zawieszeniu biegu przedawnienia (terminy te dotyczą jedynie podatnika, czyli Spółki). Tym samym, decyzja o odpowiedzialności osoby trzeciej nie może być wydana jeżeli od końca roku, w którym powstała zaległość minęło 5 lat. Taka sytuacja ma zaś miejsce w przedmiotowej sprawie.

Odpowiadając na zarzuty i argumentację, zawarte w piśmie procesowym inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne, Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Jednocześnie, podkreślono spełnienie przez Stronę pozytywnych przesłanek jej odpowiedzialności. Skarżący zasiadał bowiem w zarządzie Spółki w czasie, gdy upływały terminy płatności podatku, a w przypadku zaległości za październik i grudzień 2013 r. została spełniona przesłanka określona w art. 108 § 2 pkt 3 w związku z § 3 Ordynacji podatkowej, tj. przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej ([...] r.) wszczęto postępowanie egzekucyjne wobec Podatnika. Nastąpiło to na podstawie deklaracji złożonych przez Spółkę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił też, że za października 2013 r. wystawiono Podatnikowi tytuł wykonawczy z [...] r. (doręczony w dniu [...] r.), a za grudzień 2013 r. sporządzono taki dokument, doręczony [...] r.).

Organ II instancji podkreślił bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku Podatnika, potwierdzoną umorzeniem postępowania egzekucyjnego. Przyznano przy tym, że egzekucja z kina multimedialnego nadal się toczy (ustanowiono zastaw na tej ruchomości), jednakże zgodnie z dokonaną wyceną, wskazana przez rzeczoznawcę szacunkowa wartość przedmiotowego urządzenia wynosi [...] zł. brutto. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, nawet więc w przypadku uzyskania środków ze sprzedaży wspomnianej nieruchomości nie pokryją one w całości zaległości wynikającej z zaskarżonej decyzji, wynoszącej z odsetkami ponad [...] zł. Wobec tego, zdaniem Organu odwoławczego, wbrew sugestii Skarżącego wspomniane urządzenie nie stanowi majątku, z którego można zaspokoić wierzycieli. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił przy tym, że egzekucja z wierzytelności wskazywanych przez Skarżącego nie przyniosła rezultatu i nie doprowadziła do zaspokojenia należności w znacznej części.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 108 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w odpowiedzi na skargę podkreślono, że Podatnik złożył deklaracje podatkowe (później korygowane), ale nie wywiązał się z określonych tam kwot zobowiązań podatkowych. To zaś, w myśl przepisów ogólnego prawa podatkowego, stanowi przesłankę odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, bez konieczności uprzedniego wydawania decyzji podatkowej, skierowanej do Spółki.

Organ odwoławczy nie zgodził się z zarzutem obrazy art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym zakresie podkreślił on, że decyzja Organu I instancji została wydana w dniu [...] r., a zatem w terminie krótszym niż pięć lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstały zaległości za październik i grudzień 2013 r. Z kolei, polemizując z przekonaniem Członka zarządu co do naruszenia art. 7 i 77 Kodeksu postępowania administracyjnego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej swoją argumentację oparł na odpowiednich przepisach Ordynacji podatkowej. W jego przekonaniu, materiał dowodowy został zebrany w sposób wyczerpujący i kompletny, na skutek podjętych czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a wnioski wynikające z jego analizy przedstawiono w zaskarżonych decyzjach.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podkreślił, że w czasie gdy Skarżący zasiadał w zarządzie zaistniały podstawy do ogłoszenia upadłości. Termin płatności pierwszego z nieuregulowanych zobowiązań Spółki (zobowiązanie z tytułu podatku od nieruchomości wobec Prezydenta Miasta Z) upływał [...] r., natomiast drugie z zobowiązań Podatnika (powinność z tytułu składek na ubezpieczenie Społeczne) powinno zostać spełnione [...] r. i to od momentu, w którym na Spółce ciążyła druga nieuregulowaną zaległość (od [...] r.), zgodnie z przepisami Prawa upadłościowego i naprawczego należy liczyć 14 - dniowy termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości bądź o wszczęcie postępowania układowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Odpowiedzialność podatkowa osoby trzeciej, której przejawem jest m.in. odpowiedzialność ponoszona przez członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością ma charakter solidarny oraz subsydialny (por. art. 107 § 1 oraz art. 108 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 800 – zwanej dalej O.p). Oznacza to, że spełnienie świadczenia przez osobę trzecią skutkuje efektywnym wygaśnięciem zobowiązania podatkowego ciążącego na "dłużniku głównym" – podatniku (por. art. 91 O.p.). Zarazem jednak, przez wzgląd na posiłkowy (subsydiarny) charakter odpowiedzialności osoby trzeciej, organ podatkowy może się do niej odwołać "w drugiej kolejności", tzn. dopiero wtedy, gdy egzekucja prowadzona z majątku podatnika okazała się w całości lub w części bezskuteczna (por. art. 116 § 1 O.p. oraz ogólna reguła, dotycząca egzekucji odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, ukształtowana w 108 § 4 O.p).

Jednocześnie, poza ogólnymi przesłankami odpowiedzialności podatkowej każdej osoby trzeciej wyrażonymi, w art. 107 – 109 oraz 118 O.p., warunkiem przypisania odpowiedzialności członkowi zarządu spółki kapitałowej (potocznie mówi się o przeniesieniu odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią) jest zaistnienie okoliczności dotyczących już tylko tego podmiotu odpowiedzialnego, wyrażonych w art. 116 O.p. Poza pozytywnymi kryteriami odpowiedzialności (warunkami których spełnienie determinuje dochodzenie zapłaty od osoby trzeciej) należą do nich przesłanki egzoneracyjne, uwalniające członka zarządu od posiłkowej odpowiedzialności podatkowej w ten sposób, że uniemożliwiają one wydanie decyzji konstytutywnej, mocą której odpowiedzialność za zaległość podatkową przechodzi z podatnika na osobę trzecią. Czasowe granice odpowiedzialności podatkowej każdej osoby trzeciej zostały zaś wyznaczone we wcześniej już powoływanym, art. 118 O.p. Przybierają one postać przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej odpowiedzialność podatkową oraz przedawnienia zobowiązania wynikającego z tej decyzji.

Ten właśnie stan prawny jest fundamentem rozważań Sądu, do niego Sąd subsumuje zaistniały w sprawie stan faktyczny, z tak ustaloną podstawą prawną Sąd zestawia zarzuty Skarżącego, a także przez wzgląd na w ten sposób zakreślone ramy prawne oceniana jest legalność działań administracji podatkowej podejmowanych w sprawie.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że Skarżący w okresie kiedy powstały zobowiązania podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za październik i grudzień 2013 r. był jedynym członkiem zarządu tego podmiotu. Wspomniane skonkretyzowane powinności podatkowe zostały wykazane przez podatnika w jego deklaracjach podatkowych za wskazane wcześniej okresy rozliczeniowe (nie wydawano decyzji określających – por. art. 108 § 3 O.p.), przy czym nie doszło do zapłaty zadeklarowanych kwot podatku w pełnych ich wysokościach.

Zagadnieniem o podstawowym znaczeniu w sporze pomiędzy Stroną a organami podatkowymi obydwu instancji jest natomiast kwestia tego, czy w stanie faktycznym zaistniałym w sprawie spełniony był warunek uprzedniego podjęcia nieskutecznej egzekucji w stosunku do Podatnika, uzasadniającej zainicjowanie postępowania podatkowego wobec członka zarządu spółki kapitałowej (Skarżący powoływał się na pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w sprawie licytacji kina multimedialnego i wywiódł z niego wniosek, że postępowanie egzekucyjne nadal się toczy; w konsekwencji, Strona doszła do przekonania, iż nie została spełniona ustawowa przesłanka tzw. przeniesienia odpowiedzialności z podatnika na osobę trzecią). Drugim istotnym i spornym zagadnieniem jest to, czy Strona skutecznie wskazała na okoliczność egzoneracyjną – istnienie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części (por. art. 116 § 1 pkt 2 O.p). Dodatkowym aspektem sprawy jest zagadnienie przedawnienia ustalenia odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej (art. 118 § 1 O.p.). Na wszystkie te kwestie materialnoprawne nakłada się zaś problem procesowy – pytanie o honorowanie przez Organ odwoławczy, w trakcie prowadzonego postępowania podatkowego zasady prawdy obiektywnej (prawdy materialnej).

W przekonaniu Sądu, we wszystkich z zasygnalizowanych zagadnień wyartykułowanych skardze, zarzuty Strony nie znajdują potwierdzenia. Odnosząc się do pierwszego z argumentów podniesionych w piśmie procesowym inicjującym postępowanie sądowoadministracyjne należy zauważyć, że przesłanką odpowiedzialności podatkowej członka zarządu spółki kapitałowej (a także byłego członka zarządu takiej osoby prawnej) jest całkowita lub częściowa bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do podatnika, jak podmiotu, na którym ciąży zobowiązanie podatkowe i jego konsekwencja w postaci zaległości podatkowej (por. art. 116 § 1 O.p.). Ustawodawca nie wskazuje natomiast, w jaki sposób wspomniana bezskuteczność ma być stwierdzana.

W tym kontekście należy zauważyć, że Naczelnik Urzędu Skarbowego podjął próbę wymuszenia zapłaty podatku od Podatnika. W tym celu, przed wszczęciem postępowania podatkowego w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej za zaległości podatkowe za październik i grudzień 2013 r., wszczęto w stosunku do Spółki postępowanie egzekucyjne i wystawiono adresowane do niej tytuły wykonawcze. Nastąpiło to w oparciu o deklaracje podatkowe sporządzone przez Podatnika, zawierające określenie kwot zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług, które nie zostały spełnione. Następnie zaś, wobec wyegzekwowania jedynie części zaległego zobowiązania podatkowego i w braku dalszego majątku Spółki, postępowanie egzekucyjne zostało umorzone przez Komornika Sądowego.

Zdaniem Sądu, już ta okoliczność świadczy o tym, że nieskuteczna okazała się egzekucja prowadzona w wobec Podatnika, z – co za tym idzie – została spełniona pozytywna przesłanka odpowiedzialności podatkowej Członka zarządu. Oceny tej nie zmienia ani fakt, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w C. prowadzi egzekucję z jednego składnika majątkowego, należącego do Spółki (kina multimedialnego, którego wartość oszacowano na [...] zł. brutto), ani wskazywane przez Stronę, należności pieniężne Spółki od jej kontrahenta. Dzieje się tak, ponieważ suma samych tylko zaległości podatkowych Podatnika za październik i grudzień 2013 r. przekracza [...] zł. Wartość tę należy powiększyć o odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne. Na poczet tych kwot Komornik sądowy uzyskał zaś jedynie nieco ponad [...] zł. W tej sytuacji, biorąc nawet pod uwagę egzekucję z kina multimedialnego, o szacowanej wartości [...] zł. brutto, kwotę nieco ponad [...] zł., uzyskaną w postępowaniu egzekucyjnym od kontrahenta podatnika oraz wyegzekwowaną ze spieniężenia dwóch samochodów spółki, kwotę [...] zł., nie sposób postawić tezy o skuteczności egzekucji z majątku Podatnika. Zasadne jest natomiast sformułowanie wniosku, iż egzekucja prowadzona z majątku Spółki okazała się w znacznej części bezskuteczna. Potwierdzeniem tego jest umorzenie postępowania egzekucyjnego także przez Naczelnika Urzędu Skarbowego.

Jednocześnie, przez wzgląd na wcześniej już wspomnianą, ograniczoną skuteczność egzekucji z zobowiązania Kontrahenta podatnika wobec Spółki, nie jest zasadne twierdzenie, że Skarżący wskazał majątek Podatnika, umożliwiający zaspokojenie zaległego zobowiązania podatkowego oraz przypadających od niego należności ubocznych (odsetek za zwłokę i kosztów egzekucyjnych) w całości lub w znacznej części. Jest tak również z tego powodu, że mienie podatnika, wskazywane przez członka zarządu spółki powinno umożliwiać realne zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części w momencie, gdy członek zarządu dąży do uwolnienia się od odpowiedzialności podatkowej (por. art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). Za takie niepodobna zaś uznać, artykułowanego przez Skarżącego - zgłoszenia wierzytelności spółki wobec jej Kontrahenta do syndyka masy upadłości, z nadzieją że w trakcie postępowania egzekucyjnego dojdzie do zaspokojenie należnych kwot.

Ponadto, kierując się ustawowymi przesłankami egzoneracyjnymi precyzyjnie wskazanymi w art. 116 § 1 O.p., brak jest podstaw do uwzględnienia jako okoliczności oddziałującej na zakres odpowiedzialności Strony, artykułowanej przez nią, w jej przekonaniu zaniżonej wartości, w oparciu o która podczas postępowania egzekucyjnego zbyto składniki majątkowe należące do spółki. Tego rodzaju zdarzenia ustawodawca nie przewidział bowiem jako czynnika uwalniającego członka zarządu spółki kapitałowej za zaległości podatkowe tego podmiotu.

Jednocześnie należy zauważyć, że organy podatkowe obydwu instancji wykazały, iż Skarżący w ogóle nie wystąpił o ogłoszenie upadłości kierowanej przez siebie spółki, ani nie zwrócił się do właściwego Sądu powszechnego o wszczęcie postepowania układowego. Ta pasywność Strony miała miejsce, chociaż – jak wykazał Organ odwoławczy – na podatniku ciążyły zaległości z tytułu podatku od nieruchomości (termin płatności tego zobowiązania upływał [...] r.) oraz z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (to zobowiązanie winno być spełnione do [...] r.). Tym samym, [...] r. był ostatnim dniem, w którym należało wystąpić o ogłoszenie upadłości spółki (por. art. 11 ust. 1 i art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 1112). Okoliczność, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej inaczej niż Organ I instancji wyznaczył datę, w której należało skierować do Sądu powszechnego wniosek o upadłość spółki nie rzutuje zaś na legalność decyzji ostatecznej. Dzieje się tak, ponieważ [...] r. Strona ponad wszelką wątpliwość była Członkiem zarządu spółki.

W związku z tym, należy przyjąć że nie zostały spełnione przesłanki egzoneracyjne, wskazane w art. 116 § 1 pkt 1 O.p. Strona nie wystąpiła bowiem o ogłoszenie upadłości spółki lub o wszczęcie postępowania, które temu zapobiega. Wspomniane zaniechanie miało zaś miejsce, pomimo że istniały podstawy do podjęcia przez Członka zarządu wcześniej wyartykułowanej aktywności.

Na koniec należy odnieść się do zarzutu przedawnieniowego, podniesionego w skardze. Jeżeli chodzi o tę kwestię, godzi się zauważyć że odpowiedzialność podatkowa Strony dotyczy zobowiązań podatkowych za październik i grudzień 2013 r. Terminy ich płatności upływały odpowiednio – [...] r. oraz [...] r. Jednocześnie, w myśl art. 118 § 1 O.p. nie można wydać decyzji o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej, jeżeli od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat. Zważywszy na to, że w przedmiotowej sprawie orzeczenie o odpowiedzialności Członka zarządu miało miejsce [...] r., nie sposób uznać za trafny zarzutu Skarżącego, artykułującego umarzające oddziaływanie czynnika czasu na możliwość orzekania o jego posiłkowej odpowiedzialności podatkowej.

Równocześnie należy podkreślić, że w przekonaniu Sądu, wszystkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, Organ II instancji ustalił przestrzegając dyrektywy art. 122 i art. 187 § 1 O.p. To Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w zakresie wymaganym w przepisach Ordynacji podatkowej ponosił bowiem tzw. ciężar dowodu. Z tego względu, nie sposób podzielić podniesionego w skardze zarzutu nieprzestrzegania zasady prawdy obiektywnej przez Organ odwoławczy.

W tym stanie rzeczy, Sąd oddalił skargę. Stało się tak na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302).