Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1318/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 30 ust. 9
journal: Dz.U. 2018 poz 2220
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 marca 2019 r. sprawy ze skargi H. Z. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, rozłożenia na raty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego (dalej: "SKO", "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy (dalej: "organ I instancji") z dnia [...] maja 2017 r., Nr [...] orzekającą o:

1) odmowie umorzenia H. Z. (dalej: "skarżącej") nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych ostateczną decyzją Nr [...] z dnia [...].11.2012 r. wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie i kosztami upomnienia w łącznej wysokości 2.559,91 zł;

2) rozłożeniu na 18 rat miesięcznych, płatnych do 20-go dnia każdego miesiąca począwszy od czerwca 2017 r. w wysokościach określonych w załączniku do decyzji, nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie naliczonymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty i kosztami upomnienia.

W podstawie prawnej decyzji organ wskazał art 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "K.p.a.") oraz art. 30 ust. 9 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018r., poz. 2220, ze zm.; dalej: "u.ś.r.").

Decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego o następującym przebiegu: w dniu 6 marca 2017 r. do Urzędu Gminy wpłynęło pismo H. Z. z dnia 2 marca 2017 r. z pytaniem do kogo należy zwrócić się o umorzenie należności, z powołaniem się na trudną sytuację dochodową.

W wyniku tego pisma organ wszczął postępowanie o udzielenie ulgi w spłacie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych o czym poinformował skarżącą pismem z dnia 10 marca 2017 r.

Odmawiając umorzenia należności i jednocześnie rozkładając ustaloną ostatecznie kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych na raty organ I instancji ustalił, że H.Z. ma 48 lat, ma orzeczony lekki stopień niepełnosprawności czasowo do dnia 04.04.2018 r. (ze wskazaniami szkolenia oraz zatrudnienia na otwartym rynku pracy), pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z synem K.(23 lata), który jest studentem, zamieszkują w murowanym domu o dobrym standardzie wykończenia o powierzchni około 170 m2 będącym własnością wnioskodawczyni w bardzo dobrych warunkach mieszkaniowych, jej mąż zamieszkuje w domu sąsiednim, pracuje zawodowo, nie pomaga jej finansowo, jedynie w pracach w gospodarstwie rolnym. Skarżąca miesięcznie wydatkuje: na leki około 200,00 zł, na internet 40,00 zł, na zakup butli gazowej do kuchni 60,00 zł, na energię elektryczną — 69,59 zł, koszt dojazdu syna do szkoły samochodem to około 500,00 zł, pozostałe wydatki związane z jego nauką to około 150,00 zł, telefon komórkowy 85,89 zł, wydatki kwartalne to z kolei: podatek rolny 72,00 zł I rata 2017 r., opłata za wywóz odpadów komunalnych 27,00 zł za I kwartał 2017 r. i składki na ubezpieczenie w KRUS 390,00 zł (wyjaśniła, że objęty wraz z nią ubezpieczeniem jest też starszy syn R. Z.), wydatek jednorazowy na obowiązkowe ubezpieczenie budynków i odpowiedzialności cywilnej rolników jak też ubezpieczenie dodatkowe mienia (obejmujące ruchomości domowe i stałe elementy oraz odpowiedzialność cywilną w życiu prywatnym) -252,00 zł. Oprócz nieruchomości nie posiada innego majątku ruchomego, zasobów pieniężnych, syn korzysta z samochodu ojca. Utrzymuje się z dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,0729 ha przeliczeniowych. Przebywa na zwolnieniu chorobowym.

Organ I instancji ustalił również, że H.Z. nie zalega z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 r i za 1 kwartał 2017 r, nie zalega również w spłacie zobowiązań podatkowych za 2016 r i za I kwartał 2017 r i nie ubiegała się o umorzenie zobowiązań podatkowych.

Na podstawie zeznań syna wnioskodawczyni K.Z. organ I instancji potwierdził, że prowadzą wspólne gospodarstwo domowe, ojciec zamieszkuje w sąsiednim domu i gospodaruje oddzielnie. Dokłada 200,00 zł miesięcznie na wydatki syna oraz udostępnia mu samochód (do zakupu którego dołożył się w 2016 r). K. Z. jest studentem drugiego roku dziennych studiów inżynierskich w PWSZ w [...] na kierunku gospodarka w ekosystemach rolnych i leśnych. Ponoszone prze niego wydatki związane z nauką (oprócz dojazdów) to wydatki na przybory, zeszyty, papier, usługi ksero, fartuch - łącznie około 100,00 zł miesięcznie. Nie pobiera stypendium, pracuje dorywczo, zwykle 1 dzień w tygodniu, z tytułu czego uzyskuje dochód około 400,00 zł miesięcznie wyłącznie na własne potrzeby. W domu wykonuje wiele prac domowych, wokół domu oraz w gospodarstwie rolnym, ojciec nie pomaga w gospodarstwie, gdyż pracuje zawodowo.

Organ I instancji ustalił również, że wnioskodawczyni ma wykształcenie zawodowe, zawód wyuczony " cukiernik", w latach 1985 r.-1991 r była zatrudniona w Gminnej Spółdzielni " S " S. Miała przyznany zasiłek chorobowy z KRUS za okres od 16.01.2017 do 17.04.2017r. tj. za 92 dni w wysokości 920,00zł wypłacony na dzień 18.04.2017 r.

Na podstawie powyższych dowodów organ I instancji ustalił, że na dochód rodziny wnioskodawczyni składa się

- kwota dochodu z gospodarstwa rolnego o powierzchni 2,0729 ha przeliczeniowych przy zastosowaniu przelicznika z ustawy o pomocy społecznej (288,00 zł) - 596,99 zł miesięcznie -zasiłek chorobowy z KRUS (przysługujący w wysokości 10,00 zł za 1 dzień) - 300,00 zł miesięcznie

-dochód z pracy dorywczej syna 400,00 zł miesięcznie

-pomoc dla syna od ojca - 200,00 zł

Łącznie kwota 1.496,99 zł, na osobę w dwuosobowej rodzinie - 748,49 zł miesięcznie. Wydatki stałe rodziny (średnie miesięcznie):

-zakup leków (według oświadczenia) - 200,00 zł

-opłata podatku rolnego (1/3 z I raty) - 24,00 zł

-opłata za odpady komunalne (1/3 z opłaty za I kwartał 2017r) - 9,00 zł,

- opłata energii elektrycznej (1/2 z kwoty 69,59 zł obejmującej 2 m-ce) - 34,79 zł

-opłata usług telekomunikacyjnych - 85,89 zł

-zakup gazu w butli - 60,00 zł,

-opłata za internet (według oświadczenia) - 40,00 zł,

-opłata składki KRUS (1/3 z opłaty za I kwartał 2017r) - 130,00 zł

-wydatki związane z nauką syna (dojazd 500 zł i inne 100,00 zł) 600,00 zł.

Tak ustalona kwota wydatków dała kwotę 1.183,68 zł miesięcznie.

Zestawiając następnie kwotę dochodów z kwotą stałych wydatków organ stwierdził, że do dyspozycji pozostaje kwota około 313,31 zł miesięcznie, przy czym zaznaczył, że część podstawowych produktów żywnościowych wnioskodawczyni i jej syn czerpią z gospodarstwa rolnego (chowa krowę, drób i uprawia warzywa dla własnych potrzeb).

Podsumowując stwierdził, że ustalony miesięczny dochód rodziny w wysokości 748,49 zł na osobę jest wyższy od kryterium dochodowego rodziny występującego w pomocy społecznej tj. 514,00zł. Rodzina aktualnie nie korzysta ze świadczeń rodzinnych i świadczeń z pomocy społecznej. Uznał, że sytuacja wnioskodawczyni nie pozowała na jednorazowy zwrot całej kwoty, ale istnieją przesłanki do przyjęcia, że będzie w stanie spłacić zadłużenie w ratach, których wysokość i termin uiszczenia określił w załączniku do decyzji. Jak uzasadnił jej sytuacja życiowa, zawodowa i rodzinna rokuje spłatę. Jest osobą stosunkowo młodą, nie jest obłożnie chora, a gospodarujący z nią wspólnie syn K., zdobywa wykształcenie, zwiększa swoje możliwości zarobkowe, pomaga także w pracach w gospodarstwie domowym i rolnym. Wnioskodawczyni ponosi jedynie część kosztów związanych z jego kształceniem, gdyż syn dorabia dorywczo oraz uzyskuje pomoc od ojca.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca domaga się umorzenia należności w całości.

SKO nie podzieliło powyższych zarzutów i zaskarżoną do Sądu decyzją utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.

W skardze do Sądu skarżąca wniosła o uchylenie decyzji SKO oraz decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi wskazała, że nie zgadza się z ustaleniem, że pobrała nienależne świadczenie rodzinne. Wskazała, że nie może odpowiadać za to, że organ wypłacił jej nienależne świadczenie. Dalej wskazała, że organ orzekł o rozłożeniu na raty należności, w sytuacji gdy o to nie wnosiła. Kolejno zarzuciła, że organ nie rozpatrzył sprawy oddzielnie co do odsetek, kosztów upomnienia, oraz rzekomo nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych i podał łącznie kwotę, która "z niczego" nie wynika. Podnosi, że odsetki nie zostały objęte kwotą pobraną z GOPS w związku z czym inne powinny być kryteria jej umorzenia. Zarzuciła również organowi brak ustaleń dotyczących wpływu umorzenia tak niewielkiej kwoty na budżet gminy. Wskazała również, że decyzja o odmowie umorzenia należności destrukcyjnie wpływa na jej rodzinę. Syn wyprowadził się z domu ze względu na sugestie urzędnicze odnośnie próby manipulacji. Nie zgadza się z przyjęciem przez organy, że syn uzyskuje miesięczny dorywczy dochód w wysokości 400 zł oraz 200 zł kieszonkowego od ojca.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości stanowisko reprezentowane w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje;

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż z innego powodu niż te, które zostały w niej podniesione.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze. zm.) oraz art. 133 § 1, art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze. zm., dalej jako "P.p.s.a."), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie jego wydania. Rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje zatem jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź procesowego. Przy czym zaskarżona decyzja podlega uchyleniu tylko w przypadku, jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że badaniu w postępowaniu sądowoadministracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przez organy administracji publicznej przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność zastosowanej wykładni tych przepisów. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o uprawnieniach, czy też obowiązkach, a jedynie może uchylić zaskarżony akt lub czynność lub stwierdzić ich nieważność w przypadkach wskazanych w ustawie. Jedynie w przypadku naruszenia prawa materialnego lub stwierdzenia nieważności aktu, jeżeli jest to uzasadnione okolicznościami sprawy sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia wskazując sposób załatwienia sprawy lub jej rozstrzygniecie, chyba że rozstrzygnięcie pozostawiono uznaniu organu (art. 145a § 1 P.p.s.a.).

Zgodnie art. 30 ust. 9 u.ś.r. będącym materialnoprawną podstawą kontrolowanych decyzji organ właściwy, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.

Z zacytowanego przepisu wynika, iż decyzja w zakresie umorzenia zadłużenia powstałego z tytułu wypłaconych nienależnie świadczeń rodzinnych pozostaje w sferze tzw. uznania administracyjnego i jest odstępstwem od ogólnej zasady statuującej obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami. Stosownie do art. 30 ust. 1 u.ś.r., osoba, która pobrała nienależnie świadczenia rodzinne, jest obowiązana do ich zwrotu. Art. 30 ust. 8 u.ś.r. stanowi zaś, że kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych podlegają zwrotowi łącznie z odsetkami ustawowymi za opóźnienie na rachunek bankowy wskazany przez organ właściwy. Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń rodzinnych do dnia spłaty. Tym samym, umorzenie takich należności dopuszczalne jest wyjątkowo i tylko wtedy, gdy zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji materialnej, w tym dochodowej rodziny zobowiązanego, przez którą należy rozumieć ogólnie sytuację finansową rodziny. W myśl tego przepisu rozważeniu powinny podlegać okoliczności powstania zobowiązania, a także zdarzenia zaistniałe po ustaleniu zobowiązania, które z przyczyn niezależnych od zobowiązanego uniemożliwiałyby mu zwrócenie długu. W związku z tym, należy oceniać obiektywną możliwość spłaty zadłużenia, uwzględniając przy tym stan posiadania, istniejące źródła dochodu i możliwości zarobkowe członków rodziny, skoro rozważeniu podlega umorzenie świadczeń pieniężnych (vide: wyrok WSA w Olsztynie z dnia 6 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 90/18, LEX nr 2460851).

Zwrot "szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny" to całokształt sytuacji materialnej, zdrowotnej, jak i życiowej wnioskodawcy. Rozpoznając wniosek o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń organy powinny dokonać oceny, czy sytuacja życiowa wnioskodawcy, w tym stan rodzinny, wiek, niepełnosprawność, stan zdrowia mieszczą się w ustawowym pojęciu "szczególnie uzasadnionych okoliczności." Natomiast sama trudna sytuacja materialna danej rodziny nie uzasadnia umorzenia kwoty nienależnie pobranych świadczeń. Jest to możliwe dopiero wówczas, gdy sytuacja rodziny będzie "szczególna" i to szczególna na tle rodzin uprawnionych do świadczeń rodzinnych, a nie względem wszystkich innych rodzin (vide wyrok WSA Rzeszowie z dnia 31 stycznia 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 859/16, LEX nr 2226640).

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji stwierdza, że ustalenia organów co do sytuacji majątkowej, rodzinnej, życiowej skarżącej są prawidłowe.

Postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone zgodnie z regułami art. 7, art. 77, art. 80 K.p.a.

Sąd akceptuje stanowisko organów, iż ustalony miesięczny dochód rodziny w wysokości 748,49 zł na osobę jest wyższy od kryterium dochodowego rodziny występującego w pomocy społecznej tj. 514,00zł. Rodzina aktualnie nie korzysta ze świadczeń rodzinnych i świadczeń z pomocy społecznej, Mając na uwadze regularne wydatki rodziny na opłaty miesięczne: energia, usługi telekomunikacyjne, zakup gazu, dojazd syna do szkoły, zakup leków jak też opłaty kwartalne (podatek rolny, odpady komunalne) jak również potrzebę wyżywienia rodziny, zapewnienia członkom rodziny ubrania, wydatków na środki czystości i inne typowe wydatki jakie występują w każdej rodzinie, z powyżej podanymi dochodami. Organ zasadnie uznał, iż sytuacja skarżącej jest na tyle trudna, że zwrot nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami w całości mógłby utrudnić zaspokojenie podstawowych potrzeb bytowych i spowodować zaległości w regulowaniu opłat za media i innych opłat, gdyż miesięczny dochód dwuosobowej rodziny w zestawieniu z kwotą stałych wydatków pozwala ustalić, że na pozostałe wydatki bieżące (tj. wyżywienie, ubranie itp.) pozostaje około 313,31zł miesięcznie. Słusznie organ stwierdził, że istnieje realne prawdopodobieństwo, że zwrot całości zobowiązania z odsetkami mógłby narazić rodzinę na pogorszenie jej sytuacji prowadzącej do konieczności korzystania ze świadczeń pomocy społecznej, co nie jest ani słusznym interesem samej wnioskodawczym jak też pozostaje w kolizji z interesem społecznym, gdyż życie i utrzymanie tej rodziny ze środków publicznych prowadziłoby do obciążenia innych obywateli.

Powyższe okoliczności nie stanowią podstawy do udzielenia wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zobowiązań pomimo, że jest to w słusznym interesie wnioskodawczym, gdyż pozostaje to w kolizji z interesem społecznym. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa (art. 30 ust. 1 u.ś.r.) osoba która nienależnie pobrała świadczenia rodzinne jest obowiązana do ich zwrotu, zatem umorzenie jej zobowiązań także prowadzi do obarczenia obowiązkiem spłaty osobistego długu beneficjenta świadczeń rodzinnych wszystkich obywateli. W przedmiotowej sprawie prawidłowo przyjęły organy, że sytuacja zobowiązanej nie jest wyjątkowa ani szczególnie trudna, gdyż uzyskiwane dochody pozwalają na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych wnioskodawczym i jej syna. Występują u niej problemy zdrowotne, lecz ani ona ani też syn nie są osobami obłożnie chorymi. H.Z. mogłaby pracować choćby na część etatu, by móc poprawić swoją sytuację finansową, gdyż ma doświadczenie zawodowe oraz niezbędne kwalifikacje.

W okolicznościach sprawy kwestia nieustosunkowania się SKO do otrzymywania przez syna stron kwoty 400 zł od ojca nie miała w oczywisty sposób wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca nie kwestionowała bowiem złożenia przez syna zeznań co do otrzymania wskazanych kwot od ojca.

W ocenie Sądu zasadnie uznano, że zachodzą przesłanki do udzielenia ulgi polegającej na rozłożeniu zobowiązania na raty, a brak jest podstaw do umorzenia zobowiązań, gdyż sytuacja rodziny jest stabilna, nie występują żadne dodatkowe problemy w postaci zdarzeń losowych w obrębie rodziny (typu pożar, powódź, śmierć członka rodziny, nagły wypadek itp.), które mogłyby uzasadnić nagłe pogorszenie sytuacji materialnej.

W niniejszej sprawie organ zebrał obszerny materiał dowodowy, który ocenił z zachowaniem zasad doświadczenia życiowego i logiki. Ocena ta w żadnym wypadku nie jest dowolna ,a uzasadnienie obu decyzji zostało sporządzone z zachowaniem wszelkich wymogów procesowych. Pozwalało to na zaprezentowaną w uzasadnieniu decyzji ocenę prawną, z której wynika ze wbrew swoim twierdzeniom skarżąca znajduje się w sytuacji obiektywnie umożliwiającej spłatę zobowiązań w ratach, a w sprawie nie występują okoliczności uzasadniające umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych (art. 107 § 3 K.p.a.).

Co więcej, raty te nie są wysokie i umożliwiają ich miesięczną spłatę. Wydając decyzję, o której mowa w art. 30 ust. 9 u.ś.r., opartą na uznaniu administracyjnym, organ administracji nie jest związany treścią wniosku zobowiązanego do zwrotu świadczeń rodzinnych lecz może samodzielnie dokonać oceny, czy należność należy umorzyć w całości czy też w części, rozłożyć na raty czy jedynie odroczyć termin płatności (vide: wyrok WSA w Szczecinie z dnia 16 listopada 2017 r., sygn.. akt II SA/Sz 1089/17, LEX nr 2403758 ).

Wobec powyższego Sąd uznał, że organy obu instancji przy ocenie sytuacji majątkowej, dochodowej, rodzinnej i osobistej skarżącej wzięły pod uwagę wszystkie istotne okoliczności i nie można zarzucić im naruszenia art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. W konsekwencji należało więc przyjąć, że organy te nie przekroczyły granic uznania administracyjnego zakreślonych treścią art. 30 ust. 9 u.ś.r.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów Sąd stwierdza, że kwestia uznania świadczenia za nienależnie pobrane została już prawomocnie przesądzona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 5 kwietnia 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1043/15. Decyzja Wójta Gminy z dnia [...] listopada 2012 r. ustalająca, że zasiłek rodzinny wypłacony na dziecko K.Z. za okres od 1 listopada 2011 r. do 31 sierpnia 2012 r. w kwocie 1 665, 00 zł pobrany przez H. Z. jest nienależnie pobranym świadczeniem jest ostateczna i prawomocna.

Zarzut skargi polegający na wadliwym, zdaniem skarżącej, rozpatrzeniu jej wniosku co do całej kwoty zobowiązania a nie osobno co do nienależnie pobranego świadczenia, odsetek i kosztów upomnienia każdego z nich jest niezasadny.

Nienależnie pobrane świadczenia rodzinne to świadczenia szczegółowo i enumeratywnie wymienione w art. 30 ust. 2 pkt 1 – 4 u.ś.r. Takimi świadczeniami nie są odsetki, o których mowa w przepisie art. 30 ust. 8 u.ś.r. Odsetki te powinny być naliczone i ujęte w decyzji orzekającej o zwrocie świadczeń rodzinnych nienależnie pobranych, ewentualnie umorzeniu czy rozłożeniu na raty.

Wbrew twierdzeniom skargi z załącznika do decyzji organu II instancji jasno wynika kwota nienależnie pobranych świadczeń i kwota prawidłowo naliczonych odsetek oraz upomnienia.

Przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji jest objęcie nią należności w kwocie 11,60 zł z tytułu upomnienia. Tymczasem, jak prawidłowo wskazał NSA w wyroku z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1661/12: "Umorzenie kosztów upomnienia może nastąpić na podstawie art. 64e ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314) – dalej u.p.e.a. Oznacza to, że o umorzeniu tych kosztów orzeka organ egzekucyjny, natomiast kompetencji takiej nie ma organ wydający decyzję na podstawie art. 30 ust. 1 u.ś.r. Organ ten orzeka wyłącznie w sprawie, której przedmiotem jest umorzenie nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych".

Rodzi to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji w całości z powodu naruszenia art. 30 ust. 9 u.ś.r. w zw. z art. 64e u.p.e.a. w stopniu, który przełożył się na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a).

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organy będą miały na względzie treść niniejszego uzasadnienia.