Postanowienie NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1831/99
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2000-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 617  Uprawnienia do wykonywania określonych czynności i zajęć
Powołane przepisy: article: art. 19 pkt 4
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz. 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.
article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25
law: Obwieszczenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 września 1993 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
article: par. 5 ust. 1, par. 6 ust. 3
journal: Dz.U. 1998 nr 80 poz. 520
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie referendarzy sądowych i aplikacji referendarskiej.
Teza: Akt odmowy mianowania na stanowisko referendarza, podobnie jak akt odmowy mianowania na stanowisko aplikanta prokuratorskiego nie podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.

TEZY

Akt odmowy mianowania na stanowisko referendarza, podobnie jak akt odmowy mianowania na stanowisko aplikanta prokuratorskiego nie podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Sylwii K. na akt Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia 5 października 1999 r. (...) w przedmiocie odmowy zakwalifikowania na aplikację referendarską postanawia:

I. uchylić postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego we Wrocławiu z dnia 13 marca 2000 r., II SA/Wr 1831/99 o przekazaniu NSA OZ we Wrocławiu do rozpoznania sprawy II SA/Wr 1831/99,

II. odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Rozstrzygnięciem Prezesa Sądu Okręgowego we W. z dnia 5 października 1999 r., (...) odmówiono zakwalifikowania, Sylwii K. na aplikację referendarską w okręgu Sądu Okręgowego we W. Uzasadniono powyższe nie spełnieniem przez ubiegającą się wymogu par. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r w sprawie referendarzy sądowych i aplikacji referendarskiej.

W piśmie dnia 13 października 1999 r. Sylwia K. zwróciła się do Prezesa Sądu Okręgowego we W. o weryfikację stanowiska w jej sprawie.

Prezes Sądu Okręgowego we W. pismem z dnia 22 października 1999 r. przesłał "odwołanie Sylwii K. od decyzji o "nie zakwalifikowaniu na aplikację referendarską". Dyrektorowi Departamentu Kadr i Szkolenia Ministerstwa Sprawiedliwości w W., "z prośbą o zajęcie stanowiska".

Pismem Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Ministerstwa Sprawiedliwości w W. zwrócono odwołanie Sylwii K. podzielając pogląd, iż ww. "nie spełnia wymogów określonych w par. 6 pkt 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r.".

W tej sytuacji, skoro sprawa była przedmiotem oceny organu administracji publicznej mającego siedzibę w W., skład orzekający NSA OZ we W. pierwotnie uznał, iż właściwy do rozstrzygnięcia tej sprawy powinien być Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, któremu postanowieniem z dnia 13 marca 2000 r., II SA/Wr 1831/99 - przekazał tę sprawę do rozpoznania.

Pismem Przewodniczącej Wydziału II Naczelnego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 23 maja 2000 r. zwrócono się do Naczelnego Sądu Administracyjnego OZ we W. o rozważenie możliwości uchylenia postanowienia z dnia 13 marca 2000 r., gdyż z pisma skarżącej wynika, że dokument Dyrektora Departamentu Kadr i Szkolenia Ministra Sprawiedliwości w W. z dnia 10 listopada 1999 r. w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację referendarską został skierowany tylko do Prezesa Sądu Okręgowego we W., a nie do skarżącej, zaś ze skargi Sylwii K. wynika, że jej przedmiotem jest tylko akt Prezesa Sądu Okręgowego we W., a nie stanowisko dyrektora departamentu w Ministerstwie Sprawiedliwości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Po ponownym przeanalizowaniu sprawy skład orzekający uwzględnił stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 23 maja 2000 r., wobec czego, na podstawie art. 359 Kpc w związku z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylił postanowienie NSA z dnia 13 marca 2000 r. przekazujące Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w W. do rozpoznania skargę Sylwii K.

Przechodząc do przedmiotu skargi, zważono, co następuje:

Problematykę przesłanek i warunków zatrudnienia w charakterze referendarza sądowego regulują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych /Dz.U. 1994 nr 7 poz. 25 ze zm./, a także rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 1998 r. w sprawie referendarzy sądowych i aplikacji referendarskiej /Dz.U. nr 80 poz. 520 ze zm./. Za charakterystyczne należy uznać, że w przeciwieństwie do naboru na aplikację sądową i prokuratorską, który odbywa się w trybie postępowania konkursowego, o charakterze procedury kwalifikacyjnej /por. np. 1, par. 14-16 par. 33-35 i in. rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 25 czerwca 1998 r. w sprawie aplikantów sądowych i prokuratorskich - Dz.U. nr 86 poz. 550/, przyjęcie na aplikację referendarską nie jest związane z wymogiem przejścia takiej procedury lecz odbywa się na podstawie mianowania. Aplikanta referendarskiego mianuje prezes sądu okręgowego /par. 5 ust. 1 rozporządzenia/, zaś zgodnie z regułami kwalifikacyjnymi, określonym w par. 6 rozporządzenia, aplikantem może być mianowany ten, kto: 1/ posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich: 2/ jest nieskazitelnego charakteru: 3/ ukończył wyższe studia prawnicze lub wyższe studia administracyjne.

Z powyższego wynika zatem, że ile tryb i zasady przeprowadzania postępowania konkursowego na aplikację sędziowską i prokuratorską wskazują, iż obejmuje ono sformalizowane postępowanie kwalifikacyjne, zaś akt organu administracji sądowej lub prokuratorskiej w przedmiocie dopuszczenia do postępowania konkursowego jest aktem obiektywnie. kontrolowalnym, niezależnym od samego aktu nominacyjnego zmierzającego "do powierzenia stanowiska, o tyle akt władzy sądowej w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na aplikację referendarską należy kwalifikować wyłącznie w kategorii aktu w sprawie - mianowania lub odmowy mianowania na stanowisko referendarza.

Zgodnie z przepisem art. 19 pkt 4 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./, sąd administracyjny nie jest właściwych w sprawach odmowy mianowania na stanowisko (...), chyba że obowiązek mianowania (...) wynika z przepisów prawa. W rozważanym rozporządzeniu w sprawie referendarzy sądowych... brak jest przepisu, który wskazywałby na obowiązek organu mianowania określonych kategorii podmiotowych na rozważaną aplikację lub też inaczej niż przy mianowaniu na referendarza, określał prawo /pierwszeństwo/ określonych osób do uzyskania tej nominacji. Oznacza to, że akt przyjęcia na aplikację referendarską równoznaczny z aktem mianowania na stanowisko aplikanta należy w rozważanej sytuacji do dyskrecjonalnych uprawnień właściwego organu sądowego, który - kierując się wymogami kwalifikacyjnymi wymienionymi w par. 6 rozporządzenia, decyduje o składzie osobowym osób przyjętych /mianowanych/ na tę aplikację. Akt odmowy mianowania na stanowisko referendarza podobnie np. jak akt odmowy mianowania na stanowisko aplikanta prokuratorskiego nie podlega kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego /por. w sprawie aplikanta prokuratury postanowienie NSA z dnia 10 stycznia 1984 r. II SA 1982/83 - ONSA 1984 Nr 1 poz. 2/.

W przedstawionej sytuacji, gdy odmowa przyjęcia na aplikację jest równoznaczna z odmową mianowania na stanowisko aplikanta referendarskiego, zaś ustawa wprost wyłącza właściwość sądu administracyjnego w tych sprawach art. 19 pkt 4 ustawy o NSA/, nie było potrzeby zajmowania stanowiska w kwestii dotyczącej możliwości potraktowania studiów na kierunku - zarządzanie jako studiów równoznacznych ze studiami administracyjnymi.

Biorąc pod uwagę powyższe, skarga jako niedopuszczalna podlegała odrzuceniu na podstawie art. 27 ust. 2 powołanej ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.