Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 221/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6342 Przyznanie uprawnień kombatanckich oraz przyznanie uprawnień dla wdów /wdowców/ po kombatantach
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1, 2, 3, 4
journal: Dz.U. 2002 nr 42 poz 371
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Ożóg Sędzia WSA Lidia Serwiniowska (spr.) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant st. asystent sędziego Aleksandra Rygielska po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 11 lipca 2013 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...], nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, na podstawie art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "a" oraz art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. z 2002 r. nr 42, poz. 371 ze zm.) dalej ustawa, odmówił L. W. (dalej skarżącemu) – przyznania uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, że skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie uprawnień kombatanckich na podstawie art. 4 ust. 1 lit. "a" i lit. "c" ustawy. Przepis ten stanowi, że "Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady". Podkreślono, że dołączone do przedmiotowego wniosku dokumenty – ankieta personalna Biura Dowodów Osobistych w T. życiorys oraz akt urodzenia siostry wnioskodawcy – G. – z dnia 22 listopada 1944 r. potwierdzają deportację strony wraz z rodziną z W. W. na teren III Rzeszy i przymusowe zatrudnienie rodziców w charakterze robotników rolnych w majątku W.-H. Zdaniem organu deportacja do pracy przymusowej w III Rzeszy nie stanowi represji (działalności kombatanckiej) w rozumieniu art. 1-4 ustawy. Wobec powyższego organ nie miał podstaw do przyznania stronie uprawnień kombatanckich.

Skarżący we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy zwrócił się o przyznanie statusu osoby represjonowanej i zrównania uprawnień z "S.". Nadto przywołał treść art. 4 ustawy oraz preambuły do ustawy. Według skarżącego ustawa, która (w art. 4) stanowi między innymi, że represjami wojennymi są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR, w sposób ewidentny narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa, prawa do równego traktowania o czym stanowi obowiązująca Konstytucja RP, a także art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka zgodnie z którym "Wszyscy są równi wobec prawa i są uprawnieni bez jakiejkolwiek dyskryminacji do jednakowej ochrony prawnej. Wszyscy są uprawnieni do jednakowej ochrony przed jakąkolwiek dyskryminacją, będącą pogwałceniem niniejszej Deklaracji i przed jakimkolwiek podżeganiem do takiej dyskryminacji". Skarżący podniósł, że wyrazy "represja" i "deportacja" mają tożsame znaczenie.

Należy uznać, że praca robotników przymusowych III Rzeszy w okresie II wojny światowej mieści się w pojęciu represji wojennych. Również akty prawa międzynarodowego oraz wyrok Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze z 1946 r. uznają między innymi deportację na roboty przymusowe za zbrodnie wojenne.

Dodał, że w miejscowości W., w której przebywał z rodzicami istniała filia obozu koncentracyjnego w Neuenhamme i w każdej chwili można było tam trafić. Prawdopodobnie zdjęcie ojca z numerem znajdującym się na ankiecie pochodzi z okresu kiedy zabrano go od rodziny i skierowano go do kopania okopów. Wyjaśnił, że z rodzicami i siostrą został deportowany z W. W. do Niemiec. Rodzina skarżącego straciła dom i cały dobytek.

Powyższy wniosek nie został przez skarżącego podpisany. Na tę okoliczność pracownik organu sporządził notatkę służbową i dodał, że do odwołania został dołączony wniosek o przyznanie świadczeń za pracę przymusową, pod którym widnieje podpis. Kserokopię tego wniosku dołączono do niniejszej sprawy.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z [..., nr [...] na podstawie art. 1-4 ustawy oraz art. 127 § 3 i 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podał, że zgodnie z art. 6 kpa organy administracji działają na podstawie przepisów prawa.

Organ zobowiązany jest zatem rozpoznać wniosek skarżącego na podstawie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. Ten akt enumeratywnie wylicza tytuły, które mogą być uznane za działalność kombatancką lub za działalność z nią równoważną, uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich. Wskazywana przez skarżącego okoliczność wysiedlenia z rodzinnej miejscowości oraz praca przymusowa na terenie Niemiec, nie została przewidziana przez ustawodawcę polskiego jako tytuł uprawniający do przyznania uprawnień kombatanckich.

Organ podkreślił, że jest związany brzmieniem przepisów ustawy, nie jest uprawniony do czynienia samodzielnych ustaleń odnośnie tytułów przysługujących uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach. Ponadto samo przebywanie w miejscowości W., w której znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Neuenhamme nie może stanowić podstawy do przyznania uprawnień kombatanckich w myśl art. 4 ustawy. Pobyt w obozie DP – Lager, w którym jak wynika z przedstawionych dowodów przebywał skarżący wraz z rodziną od czerwca do listopada 1945 r. nie jest również podstawą do przyznania wnioskowanych uprawnień. Był to obóz utworzony przez alianckie władze wojskowe na terenie Niemiec po zakończeniu wojny, w którym osoby przebywające podczas wojny na przymusowych robotach oczekiwały na repatriację.

Organ wskazał, że zagadnienie prac przymusowych reguluje ustawa z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR. Skarżący w oparciu o powyższą ustawę otrzymał z tytułu pracy przymusowej na terenie III Rzeszy świadczenie pieniężne.

Organ zwrócił uwagę, że siostra skarżącego ubiegała się o uprawnienia wynikające z omawianej ustawy – jednakże NSA oddalił jej skargę od wyroku odmawiającego przyznania uprawnień w oparciu o ustawę o kombatantach.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, przyznanie statusu osoby represjonowanej i zrównanie uprawnień z "Sybirakami". Uzasadniając skargę przywołał tę samą argumentację, która została zawarta we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z argumentacją jak w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r. sygn. akt IV SA/Wr 551/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził nieważność decyzji Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] [...] w przedmiocie odmowy przyznania uprawnień kombatanckich.

Sąd stwierdził, że wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy nie został przez skarżącego podpisany. Organ nie wezwał skarżącego do usunięcia braków formalnych odwołania. Rozpoznał zaś odwołanie merytorycznie wydając zaskarżoną decyzję.

W tych okolicznościach brak podpisu na odwołaniu powoduje, że nie można uznać czynności skarżącego za odwołanie.

Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

Wskazał, że organ wezwie stronę do podpisania złożonego odwołania.

W wykonaniu wyroku organ wezwał skarżącego o uzupełnienie braku formalnego w podaniu datowanym na dzień 21 czerwca 2012 r. – poprzez złożenie podpisu. Brak ten został usunięty.

Decyzją z dnia [...], nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...],nr [...] o odmowie skarżącemu przyznania uprawnień kombatanckich.

W uzasadnieniu decyzji podniósł, iż analiza zgromadzonej w sprawie dokumentacji jednoznacznie pozwala wykluczyć, by do skarżącego miały zastosowanie przepisy ustawy o kombatantach, wedle której, uprawnienia kombatanckie przyznawane są za działalność kombatancką lub za działalność równorzędną. Podnoszone przez stronę okoliczności nie stanowią represji w rozumieniu ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego i nie mogą zostać potraktowane jako działalność kombatancka ani jako działalność równorzędna z działalnością kombatancką.

Obowiązująca ustawa enumeratywnie wylicza tytuły z jakich możliwe jest przyznanie uprawnień wynikających z ustawy z dnia 21 stycznia 1991 r. Niemożliwe więc jest przyznanie uprawnień kombatanckich za wnioskowane przez stronę represje. Zdaniem organu skarżący nie przedstawił dowodów na okoliczność działalności kombatanckiej. Skarżący podniósł, iż przebywał w miejscowości W., w której znajdowała się filia obozu koncentracyjnego Neuenhamme, jednakże wyżej wskazana okoliczność nie jest podstawą do przyznania przedmiotowych uprawnień. Z nadesłanego materiału dowodowego (kserokopia pisma z Międzynarodowego Biura Poszukiwań z dnia 28 czerwca 2007 r. kserokopia ankiety repatrianta ojca zainteresowanego, kserokopia pisma z Archiwum Państwowego w S. z dnia 19 sierpnia 2009 r.) wynika również, iż skarżący oraz jego rodzina w okresie od czerwca do listopada 1945 r. przebywali w obozie dla repatriantów w miejscowości W. (Displaced Persons Lager). Był to jeden z obozów utworzonych przez alianckie władze wojskowe na terenie Niemiec po zakończeniu wojny, w których osoby przebywające podczas wojny na przymusowych robotach oczekiwały na repatriację. Organ wskazał, iż za pobyt w obozie DP – Lager uprawnienia kombatanckie również nie przysługują. Okoliczności podnoszone przez skarżącego nie stanowią represji w rozumieniu wyżej wymienionej ustawy. Organ orzekając w przedmiocie uprawnień wynikających z ustawy o kombatantach związany jest brzmieniem jej przepisów.

Organ podkreślił, że wolą ustawodawcy tego rodzaju represje nie zostały zaliczone do kategorii zdarzeń wyczerpujących przesłanki art. 1-4 ustawy.

Ustawodawca nie przewidział możliwości zastosowania przepisów ustawy i przyznania uprawnień z niej wynikających z innych tytułów.

Ponadto organ zwrócił uwagę, że sprawa o tożsamym stanie faktycznym (siostry skarżącego) była już przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 2 września 2011 r. (sygn. akt II OSK 2547/10) oddalił skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 września 2010 r. (sygn. akt II SA/Gd 315/10) NSA w uzasadnieniu wyroku podkreślił min. że skarżąca wyraźnie zaprzeczyła, iż przebywała w obozie koncentracyjnym w miejscowości Wedel i stwierdziła, że jej rodzice w tym czasie pracowali w gospodarstwach rolnych. Powyższe okoliczności stały się podstawą do przyznania przez Kierownika Urzędu uprawnienia do świadczenia pieniężnego wynikającego z ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym (...) (Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.) zarówno zainteresowanemu jak i jego siostrze.

W skardze na powyższą decyzję skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie statusu osoby represjonowanej i zrównania uprawnienia "z Sybirakami".

W uzasadnieniu skargi, podniesiono, że ustawa z dnia 21 stycznia 1991 r. w art. 4 pkt 1 b i pkt 3 określa represje jako przebywanie z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji. To samo stanowi ustawa z dnia 31 maja 1996 r. w art. 2 pkt 2a, b. Na podstawie tych ustaw zróżnicowano jednak sytuację osób deportowanych na teren III Rzeszy. Zdaniem skarżącego ustawa o kombatantach w zakresie »art. 4 ust. 1 pkt 1 lit. "b" i "c", art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b"« jest niezgodna z zasadami demokratycznego państwa, narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa do równego traktowania i stanowi pogwałcenie "art. 2 rozdz. I, art. 32 pkt 1 i 2, rozdz. II, art. 37 pkt 1 Konstytucji RP oraz art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka".

Skarżący wskazał, że normy prawa międzynarodowego poczynając od "Deklaracji paryskiej z 1856 r. do Statutu i wyroku Międzynarodowego Trybunału Wojskowego w Norymberdze uznają min. prześladowania ze względów narodowościowych, religijnych, rasowych, eksterminację ludności, rabunek własności publicznej i prywatnej, deportację na roboty przymusowe za zbrodnie wojenne.

Skarżący wyjaśnił, że NSA nie rozpatrywał zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP, ponieważ zarzut ten został sformułowany dopiero w piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2011 r.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 11 lipca 2012 r. pełnomocnik skarżącego zarzucił, że ustawa o kombatantach jest niezgodna z Konstytucją RP przez to, że różnicuje uprawnienia osób deportowanych do prac przymusowych i podlegających represjom, narusza konstytucyjne prawa obywatelskie w zakresie równości, sprawiedliwości społecznej i równości wobec prawa. Narusza także przepisy prawa materialnego. Pełnomocnik nie wskazał przepisów prawa materialnego, które narusza ustawa ponieważ "nie zapisał jakie". Pełnomocnik zarzucił, że ustawa narusza art. 2, art. 32, art. 37 Konstytucji RP oraz art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Wskazał, że ustawa z 1996 r. "nazywa Nas osobami represjonowanymi ale nie przyznaje uprawnień takim osobom". Dodaje, że "Sybiracy" mają dziewiętnaście różnych uprawnień, a osoby represjonowane na terenie Niemiec tylko dwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji są przepisy ustawy z dnia 21 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002, nr 42, poz. 371 ze zm.) – dalej: ustawa.

Na wstępie tych rozważań odnieść się należy do przedmiotu postępowania a zwłaszcza do właściwego jego określenia gdyż między żądaniami zawartymi w pismach skarżącego a rozstrzygnięciami decyzji zdaje się zachodzić rozbieżność. Poczynając bowiem od wniosku skarżącego z dnia 26 marca 2012 r. wszczynającego postępowanie administracyjne żądanie to jest wyrażone w formie wniosku o przyznanie statusu osoby represjonowanej i zrównanie uprawnień z "sybirakami" negatywne zaś decyzje Kierownika Urzędu (...) dotyczą uprawnień kombatanckich skarżącego.

Z drugiej strony w środkach prawnych wnoszonych w sprawie przez skarżącego nie kwestionuje się tak sprecyzowanego przedmiotu postępowania jak to uczynił organ administracyjny w swoich decyzjach. Skarżący wprost nie stwierdził tego, że między swoim żądaniem a przedmiotem sprawy, sprecyzowanym przez organ administracyjny dostrzega rozbieżności a tym samym, że istnieje w jego przekonaniu prawna możliwość określenia tego przedmiotu tak jak uczynił to we wniosku z dnia 26 marca 2012 r. Z tego względu skład orzekający Sądu uznał, że w istocie rzeczy przedmiotem sprawy jest przyznanie (odmowa przyznania skarżącemu) uprawnień kombatanckich.

Dodać też warto, po tym wstępie, że skarżący wcześniej uzyskał uprawnienia do świadczenia pieniężnego na podstawie art. 2 pkt 2 lit. "a" ustawy z dnia 31 maja 1996 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz.U. nr 87, poz. 395 ze zm.). Przepis art. 2 stanowi, iż "Represją w rozumieniu ustawy jest:

1) osadzenie w obozach pracy przymusowej w okresie wojny w latach 1939-1945 z przyczyn politycznych, narodowościowych, rasowych i religijnych,

2) deportacja (wywiezienie) do pracy przymusowej na okres co najmniej 6 miesięcy w granicach terytorium państwa polskiego sprzed dnia 1 września 1939 r., lub z tego terytorium na terytorium:

a) II Rzeszy i terenów przez nią okupowanych w okresie wojny w latach 1939-1945,

b) Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i terenów przez niego okupowanych w okresie od dnia 17 września 1939 r. do dnia 5 lutego 1946 r. oraz po tym okresie do końca 1948 r. z terytorium państwa polskiego w jego obecnych granicach.

Deportacja – jak wynika z kolei z art. 2 jest jedną z postaci represji, a to wyjaśnienie ustawodawcy stało się niezbędne po tym jak w art. 1 ust. 1 ustawy posłużono się takim samym pojęciem (świadczenie pieniężne przysługuje osobom "które" w okresie podlegania represjom określonym w ustawie były obywatelami polskimi (...).

Decyzji na podstawie której skarżący uzyskał to świadczenie nie zakwestionował i stała się prawomocna.

Przenosząc się teraz na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się z administracyjnym organem orzekającym co do tego, że w jej okolicznościach brak podstawy do przyznania skarżącemu uprawnień kombatanckich.

Sytuacje, w jakich uprawnienia takie można uzyskać zostały ściśle określone w ustawie.

W myśl art. 1 ustawy "Kombatantami są osoby, które brały udział w wojnach, działaniach zbrojnych i powstaniach narodowych, wchodząc w skład formacji wojskowych lub organizacji walczących o suwerenność i niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Za działalność kombatancką uznaje się:

1) pełnienie służby wojskowej w Wojsku Polskim lub w polskich formacjach wojskowych przy armiach sojuszniczych podczas działań wojennych prowadzonych na wszystkich frontach przez Państwo Polskie;

2) uczestniczenie w ramach polskich formacji i organizacji wojskowych w I wojnie światowej, w powstaniach narodowych i walkach o odzyskanie lub utrzymanie terytoriów Rzeczypospolitej Polskiej;

3) pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945;

4) pełnienie służby wojskowej w armiach sojuszniczych, a także w sojuszniczych organizacjach ruchu oporu w okresie wojny 1939-1945, z wyjątkiem formacji Ludowego Komisariatu Spraw Wewnętrznych Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (NKWD) oraz innych specjalnych formacji, które prowadziły działalność przeciwko ludności polskiej;

5) pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach wojskowych lub organizacjach niepodległościowych na terytorium Państwa Polskiego w jego granicach sprzed dnia 1 września 1939 r. oraz w granicach powojennych w okresie od wkroczenia armii Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich (ZSRR) do końca 1956 r., jeżeli były to formacje lub organizacje stawiające sobie za cel niepodległość i suwerenność Rzeczypospolitej,

6) uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrhofu;

7) uczestniczenie w tzw. Niszczycielskich Batalionach ("Istriebitielnych Batalionach") na dawnych ziemiach polskich w województwach: lwowskim, stanisławowskim, tarnopolskim i wołyńskim w obronie ludności polskiej przed ukraińskimi nacjonalistami, w latach 1944-1945."

A według art. 2 "Za działalność równorzędną z działalnością kombatancką uznaje się:

1) pełnienie funkcji cywilnych we władzach powstań narodowych oraz w administracji podziemnego Państwa Polskiego w okresie wojny 1939-1945, a także w podziemnych niepodległościowych organizacjach cywilnych w latach 1945-1956;

2) udział w okresie do 31 grudnia 1945 r. w walkach o zachowanie suwerenności i niepodległości Państwa Polskiego w zmilitaryzowanych służbach państwowych;

3) prowadzenie w okresie wojny 1939-1945 zorganizowanego i profesjonalnego tajnego nauczania dzieci i młodzieży;

31) dawanie schronienia osobom narodowości żydowskiej lub innym osobom, za których ukrywanie w latach 1939-1945, ze względu na ich narodowość lub działalność na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej - groziła kara śmierci;

4) zaokrętowanie marynarzy polskich w charakterze członków załogi na statku bandery własnej lub bandery koalicyjnej, przeznaczonym do działań wojennych w okresie wojny 1939-1945;

5) uczestniczenie w latach 1914-1945 w walkach o polskość i wolność narodową Śląska, Wielkopolski, Ziemi Lubuskiej, Gdańska, Pomorza i Ziemi Kaszubskiej oraz Warmii i Mazur, a także innych ziem zagarniętych przez zaborców;

6) czynny udział w zbrojnym wystąpieniu o wolność i suwerenność Polski w Poznaniu w czerwcu 1956 r., który spowodował śmierć lub uszczerbek na zdrowiu;

7) poniesienie śmierci, uszkodzenie ciała lub rozstrój zdrowia na czas powyżej siedmiu dni w grudniu 1970 r. na Wybrzeżu wskutek działania wojska lub milicji podczas wystąpień wolnościowych."

Zgodnie z art. 3 ustawy "Do okresów działalności kombatanckiej lub równorzędnej z działalnością kombatancką zalicza się również czas przebywania:

1) w niewoli lub obozach internowanych oraz w obozach podległych Głównemu Zarządowi do Spraw Jeńców Wojennych i Internowanych (GUPWI) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, i obozach podległych Wydziałowi Obozów Kontrolno-Filtracyjnych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, spowodowanego działalnością kombatancką, o której mową w art. 1 ust. 2;

2) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady oraz w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa, a także w więzieniach i poprawczych obozach pracy oraz poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych (GUŁag) NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR, a także w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski - spowodowanego działalnością, o której mowa w art. 1 ust. 2 i art. 2."

Z kolei art. 4 stanowi, że "Przepisy ustawy stosuje się również do osób, które podlegały represjom wojennym i okresu powojennego. Represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania:

1) z przyczyn politycznych, narodowościowych, religijnych i rasowych:

a) w hitlerowskich więzieniach, obozach koncentracyjnych i ośrodkach zagłady,

b) w innych miejscach odosobnienia, w których warunki pobytu nie różniły się od warunków w obozach koncentracyjnych, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa

c) w innych miejscach odosobnienia, w których pobyt dzieci do lat 14 miał charakter eksterminacyjny, a osoby tam osadzone pozostawały w dyspozycji hitlerowskich władz bezpieczeństwa;

2) z przyczyn narodowościowych i rasowych w gettach;

3) z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych:

a) w więzieniach oraz poprawczych obozach pracy i poprawczych koloniach pracy podległych Głównemu Zarządowi Obozów i Kolonii Poprawczych NKWD, a od marca 1946 r. MWD ZSRR,

b) na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR;

4) w więzieniach lub innych miejscach odosobnienia na terytorium Polski na mocy skazania w latach 1944-1956, na podstawie przepisów wydanych przez władze polskie, przez sądy powszechne, wojskowe i specjalne albo w latach 1944-1956 bez wyroku - za działalność polityczną bądź religijną, związaną z walką o suwerenność i niepodległość.

2. Przepisy ustawy stosuje się także do osób, które jako dzieci zostały odebrane rodzicom w celu poddania eksterminacji lub w celu przymusowego wynarodowienia."

Żadna z tych sytuacji szczegółowo przytoczonych jako podstawa prawno-orzecznicza nie dotyczy skarżącego. Kierownik Urzędu ocenia tę kwestię trafnie. Jego ocenę wspiera pośrednio wyrok NSA z dnia 2 września 2011 r. sygn. akt II OSK 2547/10, w których przyjęto, że w myśl art. 4 ust. 1 pkt 3 lit. "b" ustawy z 1991 r. o kombatantach (...) represjami w rozumieniu ustawy są okresy przebywania z przyczyn politycznych, religijnych i narodowościowych na przymusowych zesłaniach i deportacji w ZSRR. Przepis ten zawiera ścisłe ograniczenia podmiotowe i przedmiotowe i nie może być wykładany rozszerzająco. Nie sposób przyjąć, że obejmuje on w drodze analogii również deportację do pracy przymusowej na terenie III Rzeszy, skoro ustawodawca nie przyznał wprost uprawnień kombatanckich osobom, które pracowały przymusowo na terenie Niemiec.

Ustawa kombatancka zdefiniowała zatem odmiennie represje wojenne i okresu powojennego wyraźnie również zaznaczając, że są to represje w rozumieniu ustawy (ustawy kombatanckiej – dod. Sądu).

Analizując rozwiązania prawne definiujące represje w obu tych ustawach, należy przyjąć, że wszystkie wymienione w nich sytuacje życiowe osób miały niewątpliwie charakter opresyjny jeśli oceniać je z punktu widzenia potocznego, tak jak w powszechnym odbiorze społecznym pojmuje się tego rodzaju położenie życiowe, z tym jednak że ustawodawca wyróżnił jedne z nich uznając, że mogą one uzasadniać tylko starania o uprawnienia kombatanckie (jak w art. 4 ustawy kombatanckiej) a inne uznał za sytuacje w których czynić można jedynie starania o wspomniane świadczenie pieniężne. Nie można więc traktować ich ani zamiennie ani rozciągać istoty represji w rozumieniu ustawy z 1996 r. na sprawy uprawnień kombatanckich (istoty represji w ustawie kombatanckiej podobnie).

Z tych względów trudno przyjąć za skarżącym, że ustawa o kombatantach w zakresie art. 4 jest niezgodna z zasadami demokratycznego państwa, narusza zasadę sprawiedliwości społecznej, równości wobec prawa do równego traktowania i stanowi pogwałcenie art. 2 rozdz. I, art. 32 pkt 1 i 2 rozdz. II, art. 37 pkt 1 Konstytucji RP oraz art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka".

Jednakże ocena konstytucyjności ustawy o kombatantach w całości lub niektórych tylko jej postanowień stanowi domenę wyłącznie Trybunału Konstytucyjnego. W tym miejscu uwagę Sądu o niesprzeczności art. 4 ustawy o kombatantach ma tylko takie znaczenie, że Sąd nie znajduje podstaw do ewentualnego wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie tej kwestii.

Zarzut niezgodności tego przepisu z zasadami wyrażonymi w art. 2, art. 32, 37 Konstytucji nie został przy tym przez skarżącego w uzasadnieniu skargi rozwinięty to też nie sposób go ocenić. Odnosi się to w równym stopniu do zarzutu zgłoszonego przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie – niezgodność całej ustawy kombatanckiej z Konstytucją, a więc zarzutu dalej idącego, obejmującego nie tylko normę prawną wyrażoną w art. 4 ustawy. Podobnie należy ocenić zarzut skarżącego, że art. 4 ustawy kombatanckiej jest sprzeczny z art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Brak jakiegokolwiek ich argumentowania w tym względzie nie pozwala oceniać trafności tego zarzutu. To zaś czy prześladowania z określonych względów stanowią zbrodnię wojenną (pkt 3 uzasadnienia skargi) jest poza przedmiotem tych rozważań bowiem ograniczone one zostają jedynie do bezpodstawności żądania skarżącego przyznania mu uprawnień kombatanckich w związku z określonymi represjami. Nie mają przy tym prawnego znaczenia kwestie historyczne wiążące się z uchwalaniem ustawy kombatanckiej o czym skarżący wywodzi w uzasadnieniu skargi. Naruszenie zaś zdaniem skarżącego przepisów określających czas trwania postępowania tylko wówczas miałoby takie znaczenie gdyby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływu takiego jednak w tej sprawie, nie miało.

W końcu w uzasadnieniu skargi skarżący "podtrzymuje wszystkie sformułowania pisma z dnia 28 lipca 2012 r. kierowanego do WSA we Wrocławiu". Datę taką nosi skarga, która wszczęła wcześniejsze postępowanie w sprawie zakończone wyrokiem z dnia 22 listopada 2012 r., sygn. akt IV SA/Wr 551/12. Ale porównanie treści obu skarg pozwala uznać, że są one w istocie tożsame. Odnoszenie się zatem do jego argumentów jest bezprzedmiotowe.

Z tych względów skargę należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).