Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 773/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2005-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2  pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 155 poz 1287
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia WSA Jerzy Strzebińczyk (sprawozdawca) Sędziowie – Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska – Sędzia NSA Józef Kremis Protokolant – Halina Rosłan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2005 r. sprawy ze skargi A J. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...]., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania restrukturyzacyjnego, oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...]Nr [...]– wydaną po rozpatrzeniu odwołania ZOLLAGENTUR "A" J. P. – Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w Z. z dnia [...], Nr [...], w której organ ten umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie restrukturyzacyjne wszczęte wnioskiem strony.

W pierwszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył podstawowe okoliczności faktyczne sprawy, stwierdzając w tym zakresie, że firma ZOLLAGENTUR "A – działając za pośrednictwem Agencji Celnej "A" J.P. – złożyła, na podstawie art. 12 ust. l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), wniosek o restrukturyzacją należności celnych, w łącznej wysokości [...], wraz z odsetkami. W uzupełnieniu wniosku (na żądanie organu pierwszej instancji), w piśmie z dnia [...]., Agencja Celna A" J.P. wyjaśniła, że wnioskodawcą jest w istocie J.P., który – jako osoba fizyczna – prowadzi działalność gospodarczą zarówno na terenie Polski (pod nazwą Agencja Celna A J. P.), jak i na terenie Niemiec (pod nazwą ZOLLAGENTUR "A"). J. P. stwierdził we wspomnianym piśmie, iż jako polski przedsiębiorca traci zdolność do konkurowania na rynku, z uwagi na istniejące zadłużenie wobec organów celnych. Na dodatkowe żądanie organu pierwszej instancji J. P. oświadczył, iż ZOLLAGENTUR "A" jest przedsiębiorcą niemieckim, działającym na podstawie prawa niemieckiego. Obszarem jej działania jest terminal odpraw celnych J.-L. oraz miasto G. (pismo zainteresowanego z dnia [...]). Do akt prowadzonego postępowania restrukturyzacyjnego dołączone zostały kopie dokumentów dotyczących należności celnych, o restrukturyzację których wystąpiła strona. We wszystkich tych dokumentach jako strona figuruje ZOLLAGENTUR "A". Ponadto w poszczególnych postępowaniach celnych występują wnioski ZOLLAGENTUR "A" J.P., w których figuruje adres A.d. A. [...] H. [...],[...] G.-L., podpisane Geshaftsführer J. P.

W dniu [...]Naczelnik Urzędu Celnego w Z. wydał decyzję Nr [...], w której – na podstawie art. 208 §1 Ordynacji podatkowej – umorzył postępowanie w sprawie restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych, wszczęte wnioskiem strony z dnia [...].Organ celny pierwszej instancji uznał ów wniosek za bezprzedmiotowy, ponieważ złożony został przez przedsiębiorcę zagranicznego, który nie jest objęty przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Po rozpatrzeniu odwołania od tej decyzji, Dyrektor Izby Celnej we W. nie znalazł podstaw do jej uchylenia lub zmiany. Organ odwoławczy wywodził, że Naczelnik Urzędu Celnego w Z. miał podstawy faktyczne i prawne do tego, by w oparciu o zebrany materiał dowodowy wydać zaskarżoną decyzję. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców ustalają bowiem krąg osób mogących skorzystać z jej dobrodziejstwa. W szczególności, art. l ust. 2 stanowi, iż "restrukturyzacją są objęci przedsiębiorcy, o których mowa w przepisach o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców, w szczególności którzy tracą zdolność do konkurowania na rynku, wyrażającą się zwłaszcza w znacznym stopniu: zmniejszeniem obrotów, nadmierną zdolnością produkcyjną, wzrostem zapasów, spadkiem zyskowności lub ponoszeniem strat, jak również wzrostem zadłużenia i brakiem możliwości uzyskania bankowych kredytów, poręczeń lub gwarancji." Przepis art. 2 tej samej ustawy precyzuje natomiast, że ilekroć w ustawie jest mowa o przedsiębiorcy – rozumie się przez to przedsiębiorcę określonego w art. 2 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. z 2000 r., Nr 101, poz. 1178 ze zm.) mającego miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej będącego podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiadającą za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6". Dyrektor Izby Celnej podniósł w związku z tym, że poza art. 2 ust 2 i 3 Prawa działalności gospodarczej z 1999 r., ustawodawca – w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców – nie recypuje innych przepisów pierwszego z wymienionych aktów prawnych. Argumentacja strony, oparta na przepisie art. 4 Prawa działalności gospodarczej i w oderwaniu od literalnego brzmienia art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, nie może być zatem zaakceptowana przez organ odwoławczy.

Przedsiębiorcą, do którego odnoszą się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., jest – zgodnie z definicją zawartą w Prawie działalności gospodarczej – przedsiębiorca rozumiany jako osoba fizyczna, osoba prawna oraz nie mająca osobowości prawnej spółka prawa handlowego, która zawodowo, we własnym imieniu, podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą polegającą na działalności wytwórczej, handlowej, budowlanej, usługowej oraz poszukiwaniu, rozpoznawaniu i eksploatacji zasobów naturalnych, wykonywanych w sposób zorganizowany i ciągły (za przedsiębiorców uznaje się także wspólników spółki cywilnej w zakresie wykonywanej przez nich działalności gospodarczej). Zgodnie jednak z treścią art. 2 pkt 1 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, przedsiębiorca ten powinien mieć jednak miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a – dodatkowo – powinien to być przedsiębiorca będący podatnikiem, płatnikiem, następcą prawnym lub osobą trzecią odpowiedzialną za zaległości podatkowe albo innego zobowiązanego do uiszczenia należności, o których mowa w art. 6 ustawy. Przedsiębiorca ten powinien spełniać dodatkowo warunki wymienione w art. 1 ust. 2 ustawy o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Zdaniem organu odwoławczego, faktem bezspornym jest, iż J. P. prowadzi działalność gospodarczą jednocześnie na terenie Polski i na terenie Niemiec. Na terenie Polski prowadzi Agencję Celną "A J. P. z siedzibą w K. W. [...],[...]R. Na terenie Niemiec prowadzi zaś firmę ZOLLAGENTUR "A" J. P. ZOLLAGENTUR "A" jest przedsiębiorstwem niemieckim, działającym na podstawie prawa niemieckiego. Firma ta podlega też przepisom podatkowym prawa niemieckiego, a jej obszarem jej działania jest terminal odpraw celnych J.-L. oraz miasto G. We wszystkich niemieckich dokumentach przedłożonych przez stronę, a dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej na terenie Niemiec, widnieje co prawda adres zamieszkania J. P. na terenie Polski, ale siedziba firmy jest ulokowana na terenie Niemiec pod adresem: A. d. A. [...] H. [...],[...]G.-L.

Dyrektor Izby Celnej zauważył, że składając wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego oraz odwołanie od pierwszoinstancyjnej decyzji, J. P. występuje jako ZOLLAGENTUR A". Jednocześnie wszelkie wyjaśnienia w sprawie składa jako Agencja Celna "A". W świetle wcześniej cytowanych przepisów, firma mająca siedzibę i prowadząca działalność gospodarczą za granicą nie może korzystać z dobrodziejstwa ustawy restrukturyzacyjnej. Odwołujący się dowodzi tożsamości interesów prowadzonych przez obie firmy i tego, że obciążenie jednej z tych firm należnościami celnymi powoduje utratę zdolności do konkurowania drugiej firmy. Niewątpliwie, z punktu widzenia właściciela obu tych firm, najważniejsze są sumaryczne dochody lub straty będące efektem prowadzonej działalności gospodarczej. Niemniej jednak ta działalność gospodarcza prowadzona jest przez dwa odrębne podmioty, działające na obszarze dwóch państw i podlegające odrębnym przepisom prawnym tych państw.

Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że należności celne objęte wnioskiem restrukturyzacyjnym obciążają firmę niemiecką ZOLLAGENTUR "A" J. P., A. d. A. [...] H. [...],[...] G.-L. Firma ta była też stroną postępowań celnych prowadzonych przez Urząd Celny w Z. w zakresie niewykonania obowiązków wynikających z objęcia towarów procedurą tranzytu w ramach wspólnej procedury tranzytowej. Regulowanie tego typu wierzytelności za pośrednictwem polskiej firmy nie zmienia sytuacji prawnej strony postępowania celnego. W dalszym ciągu, wobec polskich organów celnych występuje firma niemiecka, działająca jako podmiot prawa niemieckiego. Na podstawie przepisów o wspólnej procedurze tranzytowej polskie organy celne mogą skutecznie egzekwować należności celne również od podmiotów zagranicznych.

Dyrektor Izby Celnej nie zgodził się też z zarzutem dotyczącym braku szczegółowej analizy statusu wnioskodawcy i pominięcia dowodów przedłożonych przez wnioskodawcę. Odwołujący się utożsamia nie uwzględnienie wniosku (dokumentowanego przedłożonym materiałem dowodowym) z pominięciem materiału dowodowego. Organ odwoławczy podziela jednak ocenę organu pierwszej instancji opartą na całym zebranym materiale dowodowym. Organ celny pierwszej instancji ustalił stan faktyczny sprawy w oparciu o całokształt zebranego materiału dowodowego. Zgodnie z art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, decyzja powinna zawierać uzasadnienie faktyczne i prawne. Stosownie zaś do art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Natomiast uzasadnienie prawne zawiera podstawę prawną decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. W ocenie organu odwoławczego, zaskarżona decyzja zawiera wystarczające uzasadnienie faktyczne i prawne dla przyjętego w sentencji rozstrzygnięcia.

W skardze na decyzję Dyrektora Izby celnej we W., skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu zarzucono:

a) naruszenie przez prawa materialnego, a w szczególności art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, poprzez uznanie, iż skarżący posiada siedzibę za granicą RP, co wyklucza go z kręgu przedsiębiorców podlegających przepisom prawa polskiego w rozumieniu tej ustawy, w sytuacji, gdy wnioskodawcą była osoba fizyczna mająca miejsce zamieszkania na terenie RP;

b) naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 1 ust. 1 pkt 1, art. 2 pkt 1, art. 9 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców, poprzez uznanie, iż mogą one stanowić podstawę wydanej decyzji, w sytuacji, gdy brak było podstaw do umorzenia postępowania w przedmiotowej sprawie w oparciu o wskazane podstawy prawne,

c) naruszenie prawa procesowego, a w szczególności art. 262 Kodeksu celnego, poprzez mało wnikliwą analizę zebranego w sprawie materiału dowodowego i pominięcie dokumentów i dowodów złożonych w toku postępowania przez skarżącego, z których wynikało, iż jest on przedsiębiorcą uprawnionym do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego,

wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji i o zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi, jej autor – po opisaniu przebiegu postępowania administracyjnego – nie zgodził się ze stanowiskiem Dyrektora Izby Celnej. Wywodził, iż składając wniosek o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego i uzupełniając go skarżący wskazywał na swój status jako przedsiębiorcy. Zdaniem strony skarżącej, za bezsporny uznać należy fakt, iż prowadzi ona działalność gospodarczą w zakresie Agencji Celnej zarówno na terenie Niemiec, jak i Rzeczypospolitej Polskiej. Działalność skarżącego zgłoszona bowiem została zarówno do ewidencji działalności gospodarczej polskiej, jak i niemieckiej. Urzędowi Celnemu w Z. doskonale znany był fakt, iż działalność Agencji Celnej "A" i ZOLLAGENTUR "A" obejmowała przede wszystkim terminal odpraw celnych J.-L. Skarżący podkreślał także okoliczność, że organy niemieckie – tak jak i polskie – w zakresie wydawanych decyzji oraz kierowanej innej korespondencji wskazywały na polski adres zamieszkania skarżącego. Do chwili złożenia wniosku o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego organy celne (przede wszystkim Urząd Celny w Z.), nie kwestionowały pozycji i statusu skarżącego. Wszelkie należności celnopodatkowe w imieniu ZOLLAGENTUR "A" regulowała Agencja Celna "A, a tym samym osoba fizyczna – J, P. Ta praktyka oraz lektura przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. wskazują – zdaniem autora skargi – na fakt, iż skarżący może być uznany za podmiot uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o wszczęcie postępowania restrukturyzacyjnego.

W skardze zarzucono też, że organ odwoławczy w sposób mało dogłębny przeanalizował złożony w sprawie (liczny) materiał dowodowy. Wielokrotnie uzupełniany wniosek nie został należycie oceniony i zbadany, a organy obu instancji powołały się wyłącznie na ustawę – Prawo działalności gospodarczej, a przytaczając jej przepisy nie zagłębiły się w merytoryczną stronę problemu. Organ celny skupił się wyłącznie na udowodnieniu że skarżący nie spełnia warunków ustawowych do uwzględnienia wniosku, pomijając zupełnie oceną prawną, tj. związaną ze statusem skarżącego i wyjątkowością sytuacji, w której jeden podmiot działa na bazie ustawodawstw dwóch państw. Do 2002 r. organ celny nie miał żadnych wątpliwości co do przyjmowanych wpłat na poczet należności podatkowocelnych oraz kierowania wszelkiej korespondencji według adresu zamieszkania skarżącego. Okoliczności te zupełnie pominięto natomiast w argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, skupiając się wyłącznie na definicjach ustawowych, o których mowa w Prawie działalności gospodarczej. Organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do argumentów skarżącego opartych na umowie zawartej pomiędzy RP a RFN, która – w ocenie skarżącego – dobitnie i jednoznacznie określa status takich podmiotów jak agencje celne.

Na poparcie swojego stanowiska, skarżący zwrócił uwagę, iż występując w licznych procesach sądowych na terenie Polski i określając się tak samo, jak we wniosku o wszczęcie postępowanie restrukturyzacyjnego skarżący jest traktowany jak podmiot polskiego prawa. Taka zaś sytuacja wprowadza niepisaną zasadę nierównomiernego traktowania przedsiębiorcy na bazie różnych dziedzin prawa stanowionego przez ten sam organ ustawodawczy. Zdaniem skarżącego, już chociażby z tego powodu wątpliwości takie winny przemawiać na korzyść skarżącego nie zaś przeciwko niemu. Zarówno Sąd Rejonowy, jak i Okręgowy w J. G. uznały bowiem w całej rozciągłości status skarżącego i wydały liczne korzystne dla niego orzeczenia.

W odpowiedzi strona przeciwna podtrzymała swoje stanowisko, wnosząc – alternatywnie – o odrzucenie skargi (z argumentacją, iż złożyła ją osoba nieuprawniona) –lub o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Ze względu na dokonaną reformę sądownictwa administracyjnego wymaga wyjaśnienia, że od dnia 1 stycznia 2004 r. skarga podlegała już rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, jako miejscowo i rzeczowo właściwy. Uwzględniając dyspozycję art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Sąd zobowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), powoływanej w dalszych rozważaniach – w skrócie – jako p.s.a.

Należy w związku z tym podkreślić, że stosownie do art. 3 § 1 p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie, między innymi w art. 145 § 1 p.s.a. W myśl tego przepisu, podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji stanowić może ewentualne stwierdzenie przez sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie składu orzekającego, w niniejszej sprawie nie doszło do żadnego ze wskazanych naruszeń prawa, co obligowało Sąd do oddalenia skargi.

Istota sporu dotyczy tego, czy wnioskodawca należy do kręgu podmiotów, które mogą ubiegać się skutecznie o restrukturyzację przewidzianą w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287 ze zm.). Organy celne obu instancji dokonały trafnej oceny tej kwestii.

W szczególności, organy te przyjęły słusznie, iż przesądzający dla kierunku załatwienia wniosku J. P. jest wynikający z art. 2 pkt 1 przywołanej ustawy wymóg posiadania przez przedsiębiorcę miejsca zamieszkania lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który to wymóg ewidentnie ogranicza zakres podmiotów mogących skorzystać z restrukturyzacji. Dokonana przez organy celne obu instancji ocena zachowania tego wymogu, z punktu widzenia specyficznych okoliczności tej konkretnej sprawy, nie nasuwa zastrzeżeń.

Okolicznością bezsporną w sprawie jest to, że J. P. prowadzi podobną działalność gospodarczą zarówno na obszarze Polski, jak i Niemiec, występując jednak w obu krajach pod osobnymi firmami. W Polsce jest to firma Agencja Celna "A" J. P., posiadająca swoją siedzibę w K. W. [...],[...]R. W Niemczech natomiast – ZOLLAGENTUR A" J. P. z siedzibą A. d. A. [...] H. [...],[...] G.-L. Sam zainteresowany jednoznacznie oświadczył też, że w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej pod drugą z wymienionych firm, podlega on prawu niemieckiemu (jest także – co przyznano w skardze – wpisany w tym zakresie do niemieckiej rejestracji przedsiębiorców), także w zakresie odprowadzania stosowanych podatków. Nie bez znaczenia w sprawie jest pozostaje wreszcie i ten fakt, iż sam wniosek restrukturyzacyjny, odwołanie od pierwszoinstancyjnego orzeczenia, a także skargę do sądu administracyjnego złożył J. P., występując jednak pod niemiecką firmą ZOLLAGENTUR "A". Uwzględniając wszystkie te okoliczności, należy podzielić stanowisko organów celnych, zgodnie z którym J. P. jest zarówno przedsiębiorcą mającym – w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej w Polsce – miejsce zamieszkania (i siedzibę firmy) w kraju, jak i przedsiębiorcą, który – w zakresie osobnej działalności przedsięwziętej w Niemczech – ma siedzibę poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej.

Ten podwójny status jako przedsiębiorcy, ma – w ocenie składu orzekającego – podstawowe znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Skarżący nie kwestionuje bowiem tego, że długi publicznoprawne, o których restrukturyzację wnosił, są długami związanymi z działalnością prowadzoną przez niego w ramach firmy ZOLLAGENTUR "A J.P. W tym zaś zakresie, skoro siedziba przedsiębiorcy znajduje się poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, wnioskowana restrukturyzacja nie wchodziła w rachubę, w świetle – cytowanego przez Dyrektora Izby Celnej, a przywołanego już także we wcześniejszym fragmencie wywodów niniejszego uzasadnienia – brzmienia art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców.

Ponieważ przesłanka, o której mowa, nie została zachowana, należy przyjąć – wbrew odmiennemu zapatrywaniu strony skarżącej – że organy celne nie miały obowiązku decydowania o uwzględnieniu wniosku (lub o odmowie jego uwzględnienia), po dokonaniu merytorycznej oceny zasadności wniosku o restrukturyzację, na podstawie innych przepisów powołanej ustawy, statuujących dodatkowe przesłanki, których kumulatywne spełnienie uzasadnia dopiero uwzględnienie wniosku. Przedsiębiorcy, który ma siedzibę poza granicami Polski, a sytuacja taka – jak wcześniej wywiedziono – występuje w niniejszej sprawie, nie przysługuje bowiem już z tego powodu materialnoprawny interes, polegający na możliwości skutecznego ubiegania się o restrukturyzację. Taki interes przysługiwałby natomiast bez wątpienia J. P., gdyby ubiegał się o restrukturyzację długów publicznoprawnych związanych z jego działalnością gospodarcza przedsiębiorcy występującego pod firmą Agencja Celna A", z siedzibą w Polsce.

Nie zasługuje także na uwzględnienie podniesiony w skardze zarzut rzekomego naruszenia przez organy celne przepisów umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Federalną Niemiec o ułatwieniach w odprawie granicznej, sporządzonej w Warszawie dnia 29 lipca 1992 r. (Dz. U. z 1994 r., nr 107, poz. 514). Zakres rozwiązań normatywnych tej umowy ograniczony jest – zgodnie z tytułem tego aktu – wyłącznie do instrumentów, które mają ułatwiać odprawy graniczne między państwem zwierzchnim, a państwem sąsiednim. Trzeba przyznać, że niektóre z tych ułatwień dotyczą także agencji celnych (art. 22 umowy). Zakres wynikających z tego tytułu uprawnień nie sięga jednak możliwości ubiegania się przez agencję celną (przedsiębiorcę) posiadającą siedzibę na obszarze Niemiec o restrukturyzację długów publicznoprawnych na podstawie polskiej ustawy restrukturyzacyjnej z 2002 r.

W konkluzji wypada stwierdzić, że skład orzekający Sądu nie dopatrzył się żadnego naruszenia przez organy celne przepisów prawa materialnego. Ewentualnego uchybienia natury procesowej można byłoby upatrywać w samej treści zaskarżonych decyzji. Organ pierwszej instancji umorzył mianowicie postępowanie jako bezprzedmiotowe, a organ odwoławczy utrzymał w mocy takie rozstrzygnięcie. Tymczasem w rachubę wchodziła także możliwość wydania decyzji odmawiającej restrukturyzacji (z tego samego powodu, tzn. ze względu na niespełnienie wymogu terytorialności siedziby przedsiębiorcy). Zdaniem Sądu, naruszenie to nie miałoby jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, z dwu powodów. Po pierwsze, jeśli zważyć niejednolitość orzecznictwa w kwestii skutków stwierdzenia, iż postępowanie zostało wszczęte przez podmiot nie będący stroną postępowania (wcześniej już stwierdzono, iż przedsiębiorca posiadający siedzibę poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie ma materialnoprawnego interesu do skutecznego wnioskowania o restrukturyzację na podstawie polskiej ustawy z 2002 r.). W każdym razie, przynajmniej w niektórych orzeczeniach przyjęto, iż okoliczność ta stanowi podstawę do umorzenia postępowania (por. np. tezę 4 niepublikowanego wyroku NSA z dnia 13 marca 1999 r., IV SA 39/1999). Po drugie dlatego, że niezależnie od sformułowania treści orzeczenia kończącego postępowanie przed organami celnymi ("umorzenie postępowania" lub "odmowa zrestrukturyzowania należności publicznoprawnych") wynik sprawy jest praktycznie ten sam, jeśli uwzględnić przytoczoną przez organy celne argumentację. W obu przypadkach strona nie korzysta mianowicie z dobrodziejstwa restrukturyzacji przewidzianej w ustawie z 2002 r., po trafnym uwzględnieniu przez organy przeszkody do uwzględnienia wniosku strony, wynikającej z art., 2 pkt 1 tej ustawy. W każdym razie nie można przyjąć, że ewentualne naruszenie przepisów procesowych, przejawiające się w umorzeniu postępowania (zamiast odmowy uwzględnienia wniosku) mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" p.s.a. J. P. nie został przez to pozbawiony możliwości weryfikacji w trybie nadzoru instancyjnego, a także przed sądem administracyjnym, którego ocena sprawy jest zbieżna z oceną dokonaną przez organy celne.

Z tych wszystkich względów, kierując się nadto dyspozycją art. 151 p.s.a., Sąd skargę oddalił.