Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 1165/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-12-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 30c ust. 1, art. 5 pkt 11, art. 29, art. 27 ust. 1 pkt 3, art. 26, art. 30c ust. 3 pkt 2
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
article: art. 207, art. 210 ust. 1, art. 184
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędziowie Sędzia WSA Anna Sokołowska (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 13 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "E." Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na negatywny wynik procedury odwoławczej dotyczącej oceny projektu, zgłoszonego w ramach konkursu RPOWZ/3.1/2012/1 zawarty w informacji Zarządu Województwa z dnia 1 października 2013 r. nr [...] oddala skargę.


UZASADNIENIE

E. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu [...] r., złożyła wniosek o dofinansowanie projektu pn. [...], w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu 30 stycznia 2012 r. przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (IZRPOWZ).

Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Spółka została poinformowana, iż w toku przeprowadzonej oceny (weryfikacji formalno - prawnej) dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentów niezbędnych do przygotowania umowy o dofinansowanie projektu, stwierdzone zostały przesłanki do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie (ocena ta została dokonana ponownie ze względu na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., nakazał IZ RPO WZ dokonanie ponownej oceny projektu Spółki). W piśmie tym wskazano jednocześnie, że przesłanki te przedstawiono pod obrady Zarządu Województwa, który uchwałą nr [...] z dnia 7 sierpnia 2013 r. zadecydował o odmowie podpisania ze Spółką umowy o dofinansowanie. W uzasadnieniu tego pisma opisano procedurę weryfikacji (oceny) formalno - prawnej wniosku o dofinansowanie oraz wskazano, że w myśl Wytycznych dla Wnioskodawców dla działania [...] z kwietnia 2012 r., dofinansowanie jest udzielane podmiotom uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie, które spełniają kryterium formalne Kwalifikowalność Wnioskodawcy. Wyjaśniono, że Spółka podlega wykluczeniu z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, zaś przewidywana data zakończenia okresu wykluczenia przypada na 19 lipca 2015 r. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nastąpił w oparciu o przepisy art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 ze zm., zwanej dalej u.f.p.).

W piśmie tym, IZ RPO WZ przeanalizowała również przesłanki określone w art. 207 ust. 7 u.f.p. wskazując przy tym, że Spółka nie jest podmiotem, który na podstawie odrębnych przepisów realizuje zadania interesu publicznego, a nawet jeżeliby zaszły okoliczności pozwalające uznać Spółkę za tego typu podmiot, to z całą pewnością odmowa podpisania umowy ze Spółką nie spowoduje niemożności wdrożenia działania [...] w ramach programu lub znacznej jego części. Argumentując powyższe, IZ RPO WZ powołała się na ustalone dla tego działania w ramach RPO WZ i aktualnie realizowane wskaźniki produktu i rezultatu oraz okoliczność, że w ramach działania [...] ogłoszony został kolejny konkurs, a końcową datą kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WZ jest 31 marca 2015 r.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Spółka w dniu 28 sierpnia 2013 r. wniosła protest. W proteście tym, pełnomocnik Spółki zarzucił dokonanej ocenie i uchwale nr [...] z dnia 7 sierpnia 2013 r. naruszenie:

1) art. 5 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz innych przepisów tego rozporządzenia poprzez zastosowanie sankcji wykluczenia, która nie jest przewidziana w tym przepisie oraz innych przepisach tego Rozporządzenia,

2) art. 207 ust. 4, 5 i 7 u.f.p. poprzez wadliwe przyjęcie przez IZ RPO WZ, że zaszły przesłanki do wykluczenia E. Sp. z o.o. z otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich,

3) art. 210 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 207 ust. 4, 5 i 7 u.f.p. poprzez przyjęcie,

że fakt umieszczenia wnioskodawcy w rejestrze podmiotów wykluczonych jest wystarczającą przesłanką do negatywnej oceny projektu i do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie,

4) art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. u.z.p.p.r., poprzez niezbadanie czy istnieją przesłanki do wykluczenia innych wnioskodawców składających wnioski w ramach konkursu nr [...] czym naruszono zasadę równego traktowania wnioskodawców oraz powoływanie się w załączniku nr [...] do pisma

z dnia 12 sierpnia 2013 r. w sposób ogólnikowy na "Podręcznik realizacji RPO WZ 2007-20013..." bez przytoczenia konkretnych części podręcznika istotnych

z punktu widzenia przedmiotowej sprawy oraz na "listę sprawdzającą do weryfikacji formalno – prawnej" bez wskazania podstawy formalnej sporządzenia takiej listy czym naruszono zasadę jawności i przejrzystości procedur.

Pismem z dnia 1 października 2013 r. nr [...] oznaczonym jako rozstrzygnięcie, Zastępca Dyrektora Wydziału Zarządzania RPO WZ – R. M., poinformował wnioskodawcę, że postanowił protestu nie uwzględnić.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż spór w rozpatrywanej sprawie sprowadza się w istocie do ustalenia, czy Instytucja Zarządzająca RPO WZ prawidłowo oceniła podczas weryfikacji formalno – prawnej, projekt Spółki. Opisując tryb i zasady postępowania w sprawie przyznania środków na dofinansowanie zgłoszonych przez uprawnione podmioty projektów, wynikające z ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2009 r. nr 84, poz. 712 ze zm., zwanej dalej "u.z.p.p.r."), organ wskazał, iż dofinansowanie jest udzielane podmiotom które spełniają kryterium formalne Kwalifikowalność Wnioskodawcy, gdzie badana jest m.in. okoliczność - czy podmiot ubiegający się o dofinansowanie nie został wykluczony na podstawie art. 207 u.f.p. z możliwości otrzymania środków europejskich i czy figuruje w rejestrze podmiotów wykluczonych prowadzonym przez Ministra Finansów. Negatywny wyniki weryfikacji formalno - prawnej - zgodnie z zapisami Wytycznych - stanowi przesłankę do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie. Dopiero podpisanie umowy o dofinansowanie kończy ocenę zgłoszonego projektu, a zatem aż do tego momentu IZ RPO WZ jest uprawniona do dokonywania oceny spełniania przez wnioskodawcę warunków konkursu.

W dalszej części uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia organ opisał procedurę weryfikacji formalno - prawnej projektu konkursowego wskazując, iż wraz z rozpoczęciem procedury przygotowywania umów o dofinansowanie w ramach danego konkursu przeprowadzana jest procedura pozyskania informacji z Rejestru podmiotów wykluczonych prowadzonego przez Ministra Finansów. Wykluczenie wnioskodawcy ubiegającego się o dofinansowanie w ramach RPO WZ z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nie pozwala na pozytywną weryfikację formalno - prawną (kryterium Kwalifikowalność Wnioskodawcy) i stanowiąc przesłankę do odmowy podpisania umowy - uzasadnia negatywną decyzję w przedmiocie zakwalifikowania do dofinansowania w rozumieniu art. 30 a ust. 1 pkt 1) u.z.p.p.r. - co miało miejsce w niniejszej sprawie.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia organ powołując treść art. 207 u.f.p., odwołał się do wcześniej realizowanych przez Spółkę projektów w ramach działania [...] RPO WZ wskazując, iż Spółka z otrzymanych z RPO WZ środków realizowała cele niezwiązane z ww. projektami. W konsekwencji powyższego IZ RPO WZ, zgłosiła do Komisji Europejskiej nieprawidłowości związane z realizacją przez Spółkę projektów oraz w dniach 2 grudnia 2011 r. (projekt nr [...]) oraz 29 lutego 2012 r. (projekt nr [...]), na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 1) i 2) oraz ust. 9 u.f.p., wydała decyzje określające kwoty przypadające do zwrotu (łącznie [...] zł), terminy, od których nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu tych środków. Spółka nie zwróciła jednak środków w terminach określonych w tych decyzjach tylko znacznie po terminie. Wobec powyższego, Spółka z mocy prawa została wykluczona z możliwości otrzymania jakichkolwiek środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, zaś okres wykluczenia Spółki skończy się z upływem trzech lat od dnia dokonania zwrotu środków tj. 19 lipca 2015 r. W konsekwencji tego IZ RPO WZ zobowiązana była zgłosić Spółkę do rejestru podmiotów wykluczonych, co też uczyniła.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia, organ przeanalizował przesłanki i warunki wskazane w art. 207 ust. 7 u.f.p. wskazując, że wykluczenie Spółki z możliwości otrzymania środków nie może obiektywnie spowodować zagrożenia dla wdrażania jakiegokolwiek działania zarówno w ramach RPO WZ, jak i w ramach jakiegokolwiek innego programu operacyjnego wdrażanego w Polsce bowiem przesłanka ta ma charakter wyjątkowy i dotyczyć może tylko jednostkowych przypadków oraz, że E. Sp. z o.o. nie jest podmiotem realizującym zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów, przedstawiając szeroką argumentację w tym zakresie. Zdaniem IZ RPO WZ okoliczność, że wykonywana przez Spółkę E. Sp. z o.o. działalność telekomunikacyjna, będąca działalnością gospodarczą, jest w rozumieniu ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. z 2004 r. Nr 171, poz. 1800) działalnością regulowaną i podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw telekomunikacyjnych w żaden sposób nie przesądza o tym, że Spółka ta jest podmiotem, o którym mowa w art. 207 ust. 7 u.f.p.

W dalszej części uzasadnienia rozstrzygnięcia, organ odniósł się do pozostałych zarzutów Spółki podniesionych w proteście uznając je za nieuzasadnione. Jak wskazał organ, wbrew twierdzeniom autora protestu, IZ RPO WZ - przy odmowie podpisania ze Spółką umowy o dofinansowanie - nie poprzestała tylko i wyłącznie na uzyskaniu informacji o wpisie Spółki do rejestru podmiotów wykluczonych, ale podała podstawę prawną wykluczenia Spółki i dokonała analizy przesłanek określonych w art. 207 ust. 7 u.f.p. Natomiast okoliczność, że brak jest jakiegokolwiek (nazwanego) środka odwoławczego od wpisu do rejestru, jest zupełnie niezależna od IZ RPO WZ (IZ RPO WZ nie jest autorem przepisów regulujących sankcję wykluczenia). Organ nie zgodził się również z zarzutem, że IZ RPO WZ stosowała względem E. Sp. z o.o. inne, bardziej rygorystyczne zasady niż wobec innych wnioskodawców aplikujących w ramach konkursu [...]. Organ podkreślił, iż podjęcie uchwały o przyznaniu dofinansowania nie jest równoznaczne z udzieleniem dofinansowania. IZ RPO WZ przystępuje następnie do kolejnego etapu poprzedzającego zawarcie umowy o dofinansowanie. Etap ten - zwany weryfikacją formalno -prawną dotyczy tylko tych projektów, które pozytywnie przeszły proces oceny formalnej i merytorycznej, a nie wszystkich zgłoszonych do danego konkursu, i w ramach tego etapu IZ RPO WZ dokonuje sprawdzenia, czy wnioskodawca, z którym może zostać podpisana umowa o dofinansowanie, m.in. nie został wykluczony z możliwości otrzymania środków na realizację programów z udziałem środków europejskich. Umowa o dofinansowanie nie może zostać zawarta do momentu otrzymania przedmiotowej informacji od Ministra Finansów. W przypadku spełniania przez dany podmiot przesłanek wykluczenia, IZ RPO WZ podejmuje decyzję o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie. Organ wskazał również, że dokumentacja dotycząca konkursu nr [...] przewidywała, iż podpisanie umowy poprzedza weryfikacja formalno - prawna i zawierała ona zatwierdzone przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący kryteria wyboru projektów (zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r.). Dokumentacja ta była również znana wszystkim wnioskodawcom, albowiem została opublikowana na stronach internetowych IZ RPO WZ.

Wnioskodawca, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na dokonaną przez Instytucję Zarządzającą ponowną ocenę projektu skarżącego pod tytułem [...] - nr wniosku o dofinansowanie projektu [...], wnosząc o uwzględnienie skargi, poprzez stwierdzenie, że ocena wyżej wskazanego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Instytucję Zarządzającą oraz przeprowadzenie dowodu z dokumentów załączonych do niniejszej skargi.

Przeprowadzonej ponownej ocenie projektu zarzucono, że została dokonana z obrazą:

1) art. 5 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich oraz innych przepisów tego rozporządzenia poprzez zastosowanie kary administracyjnej wykluczenia, która nie jest przewidziana w tym przepisie oraz innych przepisach tego rozporządzenia, przy czym obraza tego przepisu wynika m.in. z błędnej oceny przez Instytucję Zarządzającą, iż kara administracyjna wymieniona w art. 5 ust. 1 lit e tego rozporządzenia, jest tożsama z karą administracyjną wykluczenia przewidzianą w art. 207 u.f.p. oraz z faktu, iż stosowanie tej kary administracyjnej wykluczenia wobec skarżącego narusza wynikającą z art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady zasadę proporcjonalności,

2) art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p. zastosowanego przez Instytucję Zarządzającą w związku z art. 207 ust. 1 u.f.p. i art. 207 ust. 9 u.f.p. pomimo tego, że zawarta

w tym przepisie regulacja dotycząca kary administracyjnej wykluczenia, stanowi naruszenie wynikającego z Konstytucji prawa do sądu (art. 45 § 1 i 77 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady poprawnej i przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji),

3) art. 207 ust. 4, 5 i 7 u.f.p. poprzez wadliwe przyjęcie przez Instytucję Zarządzającą, że zaszły przesłanki do wykluczenia E. sp. z o.o.

z otrzymywania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich,

4) art. 210 ust. 1 u.f.p. w związku z art. 207 ust. 4, 5 i 7 u.f.p., poprzez przyjęcie przez Instytucję Zarządzającą, że fakt umieszczenia wnioskodawcy w rejestrze podmiotów wykluczonych jest wystarczająca przesłaną do negatywnej oceny projektu i do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie,

5) art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. u.z.p.p.r. - poprzez prowadzenie wobec skarżącego czynności w postępowaniu dotyczącym oceny projektu

w oparciu o akty i wskaźniki nie mogące być zarówno w aspekcie formalnym jak i merytorycznym podstawą takiej oceny, a nawet nie mające charakteru lub znaczenia normatywnego (podręczniki, listy, uzupełnienia itp.) a w konsekwencji naruszenie zasady przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektu.

W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie stawianych zarzutów. W szczególności wskazano, że regulacja art. 207 ust. 4 u.f.p. jest sprzeczna z rozporządzeniem Rady - aktem prawnym włączonym do systemu prawa RP a przy tym hierarchicznie wyższym niż ustawa. Powyższe zdaniem skarżącego prowadzi do wniosku, że zastosowanie przedmiotowej kary administracyjnej przez Instytucję Zarządzającą jest nielegalne. Argumentem przemawiającym za tym, iż ustawowe wykluczenie nie jest tożsame z sankcją wskazaną w art. 5 ust. 1 lit. e rozporządzenia Rady, jest zdaniem skarżącego to,

że z powołanego przepisu rozporządzenia wynika, że kara administracyjna polega na "cofnięciu" zezwolenia lub uznania, zatem wymaga działania odpowiedniego organu. Skoro wymierzenie sankcji stanowić ma działanie odpowiedniego organu, to

w konsekwencji wykluczone jest zastosowanie tej sankcji z "mocy prawa". W ocenie skarżącego, kara administracyjna wykluczenia przewidziana w art. 207 ust. 4 u.f.p. jest sprzeczna z postanowieniami rozporządzenia Rady również dlatego, że jej zastosowanie "z mocy prawa" jest oderwane od jakiegokolwiek badania winy naruszającego przepisy. Zdaniem skarżącego, nawet gdyby kara wykluczenia była karą administracyjną prawnie dopuszczalną i wymierzaną w drodze decyzji administracyjnej, a nie z mocy prawa, to organ wydając decyzję o jej wymierzeniu musi brać pod uwagę zasadę proporcjonalności wskazaną w art. 2 ust. 1 rozporządzenia Rady.

W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący odniósł się do opóźnień w zwrocie środków przy wcześniejszych projektach. Wskazał, iż w odniesieniu do projektu nr [...] uchybienie terminowi zwrotu było nieznaczne ([...] dni), natomiast sama kwota została zwrócona z nadpłatą. Odnośnie projektu nr [...] skarżący wskazał, iż organ przemilczał istotny fakt złożenia przez E. skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na decyzję z dnia 17 lutego 2012 r. nr [...] (sygn. akt I SA/Sz346/12). Skarga ta została przez E. cofnięta a postępowanie zostało umorzone postanowieniem WSA w Szczecinie z dnia 26.06.2012 r. Ostateczne rozliczenie kwoty głównej i odsetek rzeczywiście nastąpiło w dniu 19 lipca 2012 r., natomiast w kontekście podejmowanych działań nie sposób uznać, że uchybienie było znaczne.

Skarżący podkreślił dalej, że oba projekty są nadal kontynuowane, a skarżący wywiązuje się z nałożonych na niego obowiązków.

Nadto w ocenie skarżącego, wymierzenie kary administracyjnej " z mocy prawa" za niezastosowanie się do nieprawomocnej i nie będącej natychmiast wykonalną decyzji administracyjnej stanowi naruszenie konstytucyjnego prawa do sądu (art. 45 § 1 i 77 ust. 1 Konstytucji) oraz zasady poprawnej i przyzwoitej legislacji (art. 2 Konstytucji).

W dalszej części uzasadnienia skargi, skarżący podniósł zarzut wadliwej interpretacji i zastosowania przepisów art. 207 i ust. 4, 5 i 7 u.f.p. Wskazał, że nawet gdyby doszło do nieterminowego zwrotu środków przez Wnioskodawcę, to nie każda taka okoliczność powoduje automatyczne wykluczenie, przeprowadzając szeroką analizę przesłanek wykluczających zastosowanie kary administracyjnej wykluczenia. W ocenie skarżącego, Instytucja Zarządzająca badając ww. przesłanki powinna zastosować obiektywne kryteria ekonomiczne, a nie wymyślone przez siebie i nie wynikające z treści art. 207 u.f.p. wskaźniki. Zdaniem skarżącego, bezsporne jest to, iż E. sp. z o.o. jest operatorem publicznym, świadczącym powszechnie dostępne usługi telekomunikacyjne. Nietrafne jest natomiast stanowisko Instytucji Zarządzającej, iż zadania interesu publicznego można sprowadzić zasadniczo do zadań realizowanych jako zadania własne jednostek samorządu terytorialnego. Instytucja Zarządzająca nadto mylnie utożsamia podmiot realizujący zadania interesu publicznego z podmiotem mającym pozycję monopolistyczną.

Końcowo skarżący dowodzi, iż wpis w rejestrze podmiotów wykluczonych nie ma żadnej mocy dowodowej. Nie rodzi on również domniemania istnienia wykluczenia. Ma on jedynie walor informacyjny. Wpis ten wskazuje tylko, iż według poglądu podmiotu składającego wniosek o wpisanie potencjalnego beneficjenta do rejestru, podmiot wpisywany spełnia kryteria wykluczenia określone w art. 207 u.f.p.

Nadto, w ocenie skarżącego, procedury wyboru projektów do dofinansowania są całkowicie nieprzejrzyste. Instytucja Zarządzająca powołuje się na dokumenty

(np. podręcznik), które nie mają znaczenia normatywnego, co więcej nie wiadomo przez kogo i w jakim trybie zostały napisane.

W odpowiedzi na skargę Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o jej oddalenie, odnosząc się do zarzutów zgłoszonych przez skarżącą Spółkę i nie znajdując podstaw do ich uwzględnienia.

Na rozprawie pełnomocnik strony skarżącej po pobieżnym zapoznaniu się z treścią odpowiedzi na skargę doręczoną na rozprawie, złożył wniosek o zakreślenie terminu do ustosunkowania się na piśmie do argumentów zawartych w odpowiedzi na skargę. Przewodniczący na podstawie art.104 ppsa wyznaczył pełnomocnikowi strony skarżącej termin 7 dni do ustosunkowania się na piśmie do odpowiedzi na skargę.

Pismem z dnia 19 listopada 2013 r. skarżąca Spółka odniosła się do stanowiska organu zawartego w odpowiedzi na skargę oraz wniosła o przyjęcie i przeprowadzenie dowodów z załączonych do pisma dokumentów, w postaci pisma organu z dnia 31.10.2013 r. oraz protokołu pokontrolnego na okoliczności przytoczone w piśmie.

Pismem procesowym z dnia 22 listopada 20123 r. pełnomocnik organu odniósł się do stanowiska Spółki zawartego piśmie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie u z n a ł, co następuje:

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest ocena wniosku o dofinansowanie realizacji projektu dokonana w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r.

o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tj. Dz. U. z 2009 r. Nr 84, poz. 712 ze zm.), dalej: u.z.p.p.r., wskazać również należy, iż prawo do jej złożenia zagwarantowane zostało w przepisie art. 30c ust. 1 u.z.p.p.r., zgodnie z którym po wyczerpaniu środków odwoławczych przewidzianych w systemie realizacji programu operacyjnego i po otrzymaniu informacji o negatywnym wyniku procedury odwoławczej przewidzianej w systemie realizacji programu operacyjnego, o której mowa w art. 30b ust. 4, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a.

W kontekście podniesionych zarzutów na samym wstępie podkreślić należy, co będzie stanowić wzorzec kontroli sądowej. Prawo, wedle którego oceniana jest legalność oceny projektu, to nie tylko przepisy u.z.p.p.r., ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego. Zatem kontrolując zgodność z prawem dokonanej przez organ oceny projektu, sąd administracyjny ma na względzie zgodność z prawem powszechnie obowiązującym, a także z postanowieniami aktów wydanych na podstawie prawa powszechnie obowiązującego przez właściwe podmioty i w granicach ich kompetencji. Wzorzec kontroli stanowią zatem postanowienia u.z.p.p.r., postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego oraz postanowienia regulaminu konkretnego konkursu.

Odnosząc się zatem do wskazanych wyżej i mających w sprawie zastosowanie regulacji, wskazać należy, że wyznaczają one kompetencję i zakres uprawnień oraz ograniczeń sądu administracyjnego w toku kontroli legalności oceny projektu przeprowadzonej przez właściwą instytucję zarządzająca w ramach ogłoszonego konkursu. Wśród tych uprawnień sąd posiada możliwość wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet bez powołania się na nie przez strony, natomiast ograniczeniem dla sądu administracyjnego jest m.in. brak możliwości przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu poza dowodem uzupełniającym z dokumentu.

Mając powyższe na względzie w tym miejscu odnieść należy się do przebiegu postępowania zainicjowanego złożonym przez skarżącą wnioskiem

o dofinansowanie, przy uwzględnieniu podniesionych w skardze w tym zakresie zarzutów .

Według treści art. 5 pkt. 11 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach polityki rozwoju (Dz.U. nr 84 poz. 712 z późn. zm.) dalej u.z.p.r wszelkie zasady i procedury dotyczące realizacji zarówno strategii rozwoju, jak i programów, zawarte są

w "systemie realizacji". Obowiązek opracowania – określenia tego systemu realizacji, nałożony został na instytucję zarządzającą odpowiadającą za prawidłową realizację programu (art. 26 ust.1 pkt.2, pkt. 6, pkt. 8, art. 25 pkt.1, art. 5 pkt. 2 u.z.p.r). Przy wykonywaniu swoich zadań instytucja zarządzająca ma obowiązek uwzględnienia zasady równego dostępu do uzyskania pomocy, a także ma zapewnić przejrzystość reguł stosowanych przy ocenie projektów mogących skorzystać z dofinansowania, a między innymi projektów wyłanianych w trybie konkursu ( art. 26 ust.2, art. 28 ust.1 pkt. 3 cyt. Ustaw). Instytucja zarządzająca może powierzyć część swoich zadań – między innymi dokonywanie, w oparciu o określone kryteria, wyboru projektów do dofinansowania w ramach danego programu – instytucji wdrażającej jako instytucji pośredniczącej II stopnia (art. 27 ust.1 w związku z art. 5 pkt. 4 u.z.p.r).

Jak z powyższego zarzuty oparcia procedury na regulacjach z poza systemu prawa powszechnie obowiązującego nie znajdują uzasadnienia.

E. Sp. z o.o. (zwana dalej w skrócie Spółką,) w dniu 15 maja 2012 r. złożyła wniosek o dofinansowanie z Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Zachodniopomorskiego (RPO WZ) realizowanego przez siebie przedsięwzięcia pn. [...] - w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu 30 stycznia 2012 r. przez Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego, działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Zachodniopomorskiego na lata 2007-2013 (zwany dalej w skrócie IZ RPO WZ lub Organem).

Pismem z dnia 12 sierpnia 2013 r. Spółka została poinformowana, iż w toku przeprowadzonej oceny (weryfikacji formalno - prawnej) dokumentacji aplikacyjnej oraz dokumentów niezbędnych do przygotowania umowy o dofinansowanie projektu, stwierdzone zostały przesłanki do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie. Przesłanki przedstawiono pod obrady Zarządu Województwa, który uchwałą

nr [...] z dnia 7 sierpnia 2013 r. zadecydował o odmowie podpisania ze Spółką umowy o dofinansowanie.

W uzasadnieniu tego pisma opisano procedurę weryfikacji (oceny) formalno -prawnej wniosku o dofinansowanie oraz wskazano, że w myśl Wytycznych dla Wnioskodawców dla działania [...] z kwietnia 2012 r. dofinansowanie jest udzielane podmiotom uprawnionym do ubiegania się o dofinansowanie, które spełniają kryterium formalne Kwalifikowalność Wnioskodawcy. Spółka podlega wykluczeniu z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, zaś przewidywana data zakończenia okresu wykluczenia przypada na 19 lipca 2015 r. Wpis do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich nastąpił w oparciu o przepisy art. 207 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 ze zm.), zwanej dalej u.f.p. W piśmie IZ RPO WZ przeanalizowała również przesłanki określone w art. 207 ust. 7 u.f.p., wskazując przy tym, że Spółka (w ocenie IZ RPO WZ) nie jest podmiotem, który na podstawie odrębnych przepisów realizuje zadania interesu publicznego, a nawet jeżeliby zaszły okoliczności pozwalające uznać Spółkę za tego typu podmiot, to

z całą pewnością odmowa podpisania umowy ze Spółką nie spowoduje niemożności wdrożenia działania [...] w ramach programu lub znacznej jego części. Argumentując powyższe, IZ RPO WZ powołała się na ustalone dla tego działania w ramach RPO WZ i aktualnie realizowane wskaźniki produktu i rezultatu oraz okoliczność, że

w ramach działania [...] ogłoszony został kolejny konkurs, a końcową datą kwalifikowalności wydatków w ramach RPO WZ jest 31 marca 2015 r.

W ocenie Sądu Spółka E. Sp. z o.o. nie jest podmiotem uprawnionym do otrzymania dofinansowania projektu nr [...] w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu 30 stycznia 2012r. ze względu na fakt, iż podlega wykluczeniu z możliwości otrzymania środków w ramach dofinansowania i nie spełnia przesłanek wyłączających tę sankcję.

W konsekwencji tego, Spółka nie spełnia kryterium formalnego Kwalifikowalności Wnioskodawcy, przyjętego (zgodnie z art. 26 pkt 3 u.z.p.p.r.) przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący i wymienionego w Wytycznych dla Wnioskodawców dla konkursu nr [...] (wytyczne z kwietnia 2012 r., pkt [...]).

Skarżąca dopuściła się nieprawidłowości w realizacji dwóch innych projektów dofinansowanych w ramach RPO WZ (nr [...] i nr [...]) w następstwie czego IZ RPO WZ była zobligowana do wydania dwóch decyzji o zwrocie środków w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. Skutkiem tego było wykluczenie Wnioskodawcy z możliwości otrzymania środków dofinansowania na realizację projektu pn. [...] w oparciu o art. 207 ust. 4 pkt 3 u.f.p.

Spółka E. Sp. z o. o., zawierając umowy o dofinansowanie na realizację projektów: [...] pn. [...] oraz [...] pn. [...], zobowiązała się do realizacji projektów w oparciu o właściwy wniosek o dofinansowanie, z należytą starannością, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektów oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie. Bezspornym jest, że Skarżąca z otrzymanych z RPO WZ środków realizowała cele niezwiązane z tymi projektami. W szczególności część środków przekazanych w formie zaliczki na realizację projektów przeksięgowała na poczet spłaty zajęcia na rzecz Urzędu Skarbowego, część środków przelała na poczet zakupu nieruchomości przy ul. [...] w [...] (w żaden sposób nie związanej z realizacją projektów), część środków przelała na poczet bieżącej działalności firmy (regulowane z nich były zobowiązania wobec innych podmiotów w tym ZUS i E. oraz wynagrodzenia pracowników Spółki). Działanie Spółki niewątpliwie stanowiło naruszenie postanowień umowy o dofinansowanie. Działanie Spółki kwalifikowało się jako nieprawidłowość w rozumieniu art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie(WE) nr 1260/1999. W konsekwencji powyższego IZ RPO WZ, wydała decyzje określające kwoty przypadające do zwrotu (łącznie [...] zł), terminy, od których nalicza się odsetki oraz sposób zwrotu tych środków. Decyzje te stały się ostateczne. Spółka nie zwróciła jednak środków w terminach określonych w decyzjach (decyzja dotycząca projektu nr [...] została doręczona Spółce w dniu 7 grudnia 2011 r., co oznacza, że termin do zwrotu środków upłynął w dniu 21 grudnia 2011 r.; decyzja dotycząca projektu nr [...] została doręczona Spółce w dniu 6 marca 2012r., co oznacza, że termin do zwrotu środków upłynął w dniu 20 marca 2012 r.), a ostatecznie zwróciła je dopiero w dniu 19 lipca 2012 r. (zwrot dotyczący projektu nr [...]).

Zwrot środków w ramach projektu nr [...]) nastąpił również znacznie po terminie, bo dopiero w dniu 21 czerwca 2012r. To są okoliczności bezsporne na gruncie niniejszej sprawy.

Beneficjent zostaje z mocy prawa wykluczony z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich w razie zaistnienia jednej z czterech ustawowo określonych przesłanek - wymienionych w art. 207 ust. 4 u.f.p. Jedną z tych przesłanek, wymienioną w pkt 3, jest niezwrócenie w terminie (określonym w decyzji o zwrocie) środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, pobranych nienależnie lub w nadmiernej wysokości. Uchybienie temu terminowi skutkuje sankcją wykluczenia. Przepisy nie uzależniają zastosowania tej sankcji od odpowiedzialności beneficjenta za uchybienie terminowi zwrotu środków czy też rozmiaru opóźnienia w spłacie (tak również L. Lipiec - Warzęcha Komentarz do ustawy o finansach publicznych, ABC 2011).

Zgodnie z ort. 207 ust. 7 u.f.p. przepisu ust. 4 nie stosuje się jedynie do jednostek samorządu terytorialnego oraz podmiotów, które na podstawie odrębnych przepisów realizują zadania interesu publicznego i to tylko w przypadku, jeżeli spowoduje to niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części.

Istota sporu na gruncie niniejszej sprawy, sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy funkcjonująca na gruncie prawa polskiego sankcja wykluczenia mogła stanowić podstawę odmowy podpisania ze Skarżącą umowy o dofinansowanie

w ramach konkursu nr [...] ogłoszonego w dniu 30 stycznia 2012r.

W kontekście podnoszonych zarzutów skargi zauważyć należy, że na podstawie art. 210 ust. 1 u.f.p. Minister Finansów prowadzi rejestr podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz udostępnia te informacje instytucjom zarządzającym, instytucjom pośredniczącym, instytucjom wdrażającym i instytucji certyfikującej. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 23 czerwca 2010 r. (Dz. U. Nr 125, poz. 846) w sprawie rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, informacje zawarte w rejestrze są udostępniane na podstawie pisemnego wniosku, natomiast odpowiedź jest przekazywana podmiotowi, który zgłosił wniosek, w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania wniosku. Właściwy w sprawie jest Departament Instytucji Płatniczej Ministerstwa Finansów.

Jak wynika z treści cytowanych wyżej przepisów zgłoszenie do rejestru podmiotów wykluczonych jest czynnością materialno-techniczną pozbawioną cech rozstrzygnięcia o prawach i obowiązkach konkretnego podmiotu niepodległego organizacyjnie organowi dokonującemu tego zgłoszenia. Czynność ta jest jedynie kierowanym do organu prowadzącego rejestr stwierdzeniem zaistnienia jednej

z czterech ustawowych przesłanek wskazanych w art. 207 ust. 4 u.f.p. Dokonywany zaś w oparciu o zgłoszenie wpis w rejestrze ma wyłącznie funkcję informacyjną.

W ocenie Sądu samo zgłoszenie do rejestru nie rodzi żadnych skutków prawnych (np. w postaci pozbawienia określonych praw). Wykluczenie z możliwości otrzymania środków europejskich następuje bowiem z mocy prawa i istnieje niezależnie od zgłoszenia podmiotu do rejestru. Samo zgłoszenie nie ma zatem wpływu na stan wykluczenia, w którym znajduje się beneficjent.

W ocenie Sądu w sprawie spełnione zostały przesłanki wykluczenia określone w art. 207 ust. 4 u.f.p., a jednocześnie nie zaszły okoliczności wyłączające wykluczenie Spółki z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wymienione w ust. 7 art. 207 u.f.p. Bez znaczenia dla tej oceny jest fakt, iż środki podlegające zwrotowi zostały ostatecznie zwrócone przez Spółkę, jednak po terminie.

Podkreślić należy za IZ RPO WZ, że sankcja wykluczenia znajduje swoje oparcie zarówno w prawodawstwie krajowym jak i unijnym. Beneficjenci korzystający ze środków unijnych w ramach dofinansowania udzielonego przez właściwe instytucje zarządzające muszą mieć świadomość tego, że niezwrócenie środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, z naruszeniem procedur, nienależnie pobranych lub pobranych w nadmiernej wysokości w terminie określonym w decyzji wydanej w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p., pociąga za sobą sankcję wykluczenia. Wnioskodawcy aplikujący o środki są dodatkowo o tym informowani już na etapie ubiegania się o dofinansowanie w ramach programów operacyjnych (postanowienia Wytycznych dla Wnioskodawców, Podręcznika Realizacji RPO WZ 2007-2013),

a także na podstawie umów o dofinansowanie. ramach programów operacyjnych muszą zdawać sobie z tego sprawę.

Sąd nie podziela zarzutu skargi, co do tego, że ani art. 5 Rozporządzenia Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ani inne przepisy tego rozporządzenia nie przewidują kary administracyjnej wykluczenia. Rację ma IZ RPO WZ, że Rozporządzenie Rady nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. niewątpliwie wymienia karę równoważną tymczasowemu wykluczeniu z możliwości otrzymania środków na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, określonemu w art. 207 ust. 4, 5 i 6 u.f.p. Kara wymieniona w art. 5 ust. 1 lit e) Rozporządzenia polegająca na "tymczasowym cofnięciu zezwolenia lub uznania, które jest niezbędne do udziału w programie pomocy Wspólnoty" jest spójna z polską regulacją. W obu przypadkach kara polega na tymczasowym wyłączeniu podmiotu wykluczonego

z uczestnictwa w programach pomocy wspólnotowej. Należy przy tym pamiętać, że art. 1 ust. 1 Rozporządzenia nr 2988/95 wprowadza "ogólne zasady dotyczące jednolitych kontroli oraz środków administracyjnych i kar dotyczących nieprawidłowości w odniesieniu do prawa wspólnotowego", aby, jak wynika

z trzeciego motywu przedmiotowego rozporządzenia, "we wszystkich dziedzinach (...) przeciwstawiać się działaniom przynoszącym szkodę interesom finansowym Wspólnot".

Zastosowanie sankcji wykluczenia określonej w przepisach u.f.p. nie stanowi również naruszenia zasady proporcjonalności.

W kontekście podniesionych zarzutów skargi przypomnieć należy, że zasada proporcjonalności nie jest wprost zapisana w naszej Konstytucji. Została ona wywiedziona przez Trybunał Konstytucyjny z zasady demokratycznego państwa prawnego. Jeśli ten sam cel można osiągnąć stosując środki w mniejszym stopniu ograniczające prawa i wolności, to zastosowanie środka uciążliwszego stanowi wykroczenie ponad "konieczność", a zatem jest naruszeniem Konstytucji. Zasada proporcjonalności w ujęciu szerokim szczególny nacisk kładzie na adekwatność celu środka użytego do jego osiągnięcia. Zasada proporcjonalności wyrażona

w art. 31 ust. 3 Konstytucji nakazuje, aby spośród skutecznych środków ograniczających korzystanie z wolności i praw wybierać środki najmniej uciążliwe dla jednostki. Z powyższego wynika, iż jeżeli cel regulacji prawnej można osiągnąć przy pomocy dwóch środków, przy czym jeden z nich w większym stopniu pogarsza sytuację prawną podmiotu, to należy wybrać ten drugi. Trybunał Konstytucyjny wielokrotnie wyrażał pogląd, że jeżeli osiągnięcie przez ustawodawcę zamierzonego celu jest możliwe przy użyciu środka mniej dolegliwego, pociągającego za sobą mniejsze ograniczenia praw i wolności, to użycie przez ustawodawcę środka znacznie bardziej uciążliwego, prowadzącego do znacznego ograniczenia praw i wolności, wykracza poza to, co jest konieczne

w demokratycznym państwie, a tym samym narusza konstytucyjną zasadę proporcjonalności (por. między innymi wyroki Trybunału Konstytucyjnego z 11 maja 1999 r., sygn. K.13/98, OTK ZU nr 4/1999 poz. 74 oraz z 29 czerwca 2001 r., sygn. K 23/00,OTK ZU nr 5/2001, poz. 124).

W ocenie Sądu sankcja wykluczenia nie narusza zasady proporcjonalności rozumianej w powyższy sposób. Tym bardziej, że Skarżąca Spółka w żadnym miejscu nie wskazała jakimi innymi środkami ustawodawca miałby osiągnąć cel stawiany sankcji wykluczenia.

Jednocześnie należy zauważyć, że zgodnie z art. 2 ust. 1 Rozporządzenia 2988/95, środki i kary muszą być jednocześnie skuteczne, proporcjonalne

i odstraszające. Kara wykluczenia jest stosowana w stosunku do podmiotów, które, że dopuściły się nieprawidłowości przy realizacji projektów finansowanych z udziałem środków europejskich (co zostaje stwierdzone w decyzji organu), oraz dodatkowo nie zwróciły środków (podlegających zwrotowi) w określonym terminie. Ochrona

interesów finansowych Wspólnot Europejskich wymaga, aby nie udzielać

(tymczasowo) dofinansowania takim podmiotom. Sankcja wykluczenia nie narusza zasady proporcjonalności, jest przy tym skuteczna i codo zasady powinna działać również odstraszająco - jest zatem zgodna z art. 2 ust. 1Rozporządzenia Rady.

Na gruncie niniejszej sprawy sankcja ta stanowi konsekwencję celowego działania Spółki, która środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, wykorzystywała niezgodnie z przeznaczeniem

i z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. (co wynika z ostatecznych decyzji administracyjnych). Jednocześnie należy zauważyć, że Spółka mogła uniknąć sankcji wykluczenia z tytułu popełnionych przez siebie nieprawidłowości zwracając w terminie środki.

Konsekwencją wykluczenia podmiotów z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich jest brak możliwości podpisania z takim wnioskodawcą umowy

o dofinansowanie. Instytucje zarządzające przed zawarciem umów o dofinansowanie z beneficjentami są zobligowane do sprawdzenia, czy wnioskodawcy nie zostali wykluczeni z możliwości otrzymania środków, o których mowa w art. 207 ust. 1 u.f.p. Bez znaczenia dla takich konsekwencji jest pozytywna ocena projektu Spółki.

Sąd nie podziela zarzut skargi wskazujący na niekonstytucyjność art. 207ust. 1, ust. 4 pkt 3 i ust. 9 u.f.p. jako naruszających art. 2, 45§ 1 i 77 ust. 1 Konstytucji. Sąd zauważa, że w przypadku wniesienia przez beneficjenta środka odwoławczego zgłoszenie podmiotu do rejestru może mieć miejsce dopiero po wydaniu rozstrzygnięcia o charakterze ostatecznym. Celem tych regulacji jest właściwa ochrona interesów finansowych Unii Europejskiej, zgodnie z zasadami wyrażonymi

w Rozporządzeniu Rady nr 2988/95.

IZ RPO WZ wbrew zarzutom skargi nie naruszyła także przepisu art. 207

ust. 7 u.f.p.. Zgodnie z tym przepisem sankcji wykluczenia nie stosuje się do podmiotów, które na podstawie odrębnych przepisów realizują zadania interesu publicznego, jeżeli spowoduje to niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części. Z przepisu tego wynika, że wykluczeniu nie podlegają, oprócz jednostek samorządu terytorialnego, podmioty spełniające łącznie dwa warunki: po pierwsze, realizujących zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów, po wtóre - jeżeli wykluczenie z możliwości otrzymania środków spowoduje niemożność wdrożenia działania w ramach programu lub znacznej jego części.

Spółka E. Sp. z o.o. jest jednym z ponad czterech tysięcy przedsiębiorców telekomunikacyjnych (wpisanych do rejestru przedsiębiorstw telekomunikacyjnych) uprawnionych do wykonywania zarobkowej działalności gospodarczej, które wykonują działalność gospodarczą polegającą na dostarczaniu sieci telekomunikacyjnych, udogodnień towarzyszących lub świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Sąd w tym zakresie w pełni akceptuje i podziela poglądy IZ RPO WZ która w odpowiedzi na protest z dnia 1 października 2013 r. wyjaśniła,

że wykluczenie Spółki E. Sp. z o.o. z możliwości otrzymania środków obiektywnie nie spowoduje niemożności wdrożenia jakiegokolwiek działania, zarówno w ramach RPO WZ, jak i każdego innego programu operacyjnego, bowiem, przesłanka ta ma charakter wyjątkowy i dotyczyć może tylko jednostkowych przypadków.

W ocenie Sądu zaprezentowane w odpowiedzi na protest z dnia 1 października 2013 r. (str. 15-20), stanowisko, że Spółka E. Sp. z o.o. nie jest podmiotem wymienionym w art. 207 ust. 7 u.f.p., tzn. Spółka nie jest podmiotem realizującym zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów

w pełni zasługuje na akceptację. Fakt regulowanego charakteru wykonywanej przez spółkę działalności, nie przesądza o tym, że Spółka ta jest podmiotem, o którym mowa w art. 207 ust. 7 u.f.p. O ile bowiem możliwa wydaje się do zaakceptowania teza, zgodnie z którą działalność telekomunikacyjna wykonywana przez przedsiębiorstwo E. sp. z o.o. jest zbieżna z uznaną za leżącą w interesie publicznym działalnością w zakresie telekomunikacji, to żadną miarą nie można zgodzić się z twierdzeniem, że poprzez wpis do rejestru przedsiębiorstw telekomunikacyjnych, Spółka E. sp. z o.o. realizuje zadania interesu publicznego.

Spółka E. Sp. z o.o. nie jest podmiotem wymienionym w art. 207 ust. 7 u.f.p., nie jest bowiem podmiotem realizującym zadania interesu publicznego na podstawie odrębnych przepisów.

Zgodzić się należy z IZ RPO WZ - przy odmowie podpisania ze Spółką umowy o dofinansowanie - nie poprzestała tylko i wyłącznie na uzyskaniu informacji o wpisie Spółki do rejestru podmiotów wykluczonych, ale podała podstawę prawną wykluczenia Spółki i dokonała analizy przesłanek określonych w art. 207 ust. 7 u.f.p. Wynika to z treści informacji o wynikach oceny (weryfikacji formalno-prawnej) z dnia 12 sierpnia 2013 r. oraz rozstrzygnięcia protestu z dnia 1 października 2013 r.

W tym miejscu przypomnieć należy, że w przypadku wystąpienia przesłanki określonej w art. 207 ust. 4 pkt 3) u.f.p. - wykluczenie z możliwości otrzymania środków następuje z mocy prawa, a instytucja właściwa może jedynie zbadać przesłanki wyłączające zastosowanie tej sankcji określone w ust. 7 tego przepisu. Należy tutaj także zwrócić uwagę, że treść art. 210 u.f.p. wskazuje wyraźnie,

iż rejestr zawiera podmioty wykluczone na podstawie art. 207 u.f.p., czyli spełniające przesłanki wykluczenia określone w przepisach tego artykułu. W tym miejscu wyjaśnić jedynie wypada, że IZ RPO WZ (podobnie jak każda inna instytucja właściwa), przed dokonaniem zgłoszenia podmiotu podlegającego wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych z możliwości otrzymania środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich, w każdym przypadku dokonuje analizy przesłanek wykluczenia, o których mowa w art. 207

ust. 4 u.f.p. (w przypadku wymienionym w art. 207 ust. 4 pkt 3) analiza ta sprowadzać się może jedynie do stwierdzenia określonego w nim faktu), a także ust. 7 tego przepisu (badając w pierwszej kolejności, czy wykluczenie danego podmiotu spowoduje obiektywną niemożność wdrożenia działania). Mając również na uwadze treść przepisu art. 207 ust. 5 u.f.p. przypomnieć tutaj należy, że w przypadku zaistnienia tych przesłanek beneficjent środków zostaje z mocy prawa wykluczony

z możliwości otrzymania środków, a właściwa instytucja zgłasza podmiot podlegający wpisowi do rejestru podmiotów wykluczonych (zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów). Warto przy tym zauważyć, że IZ RPO WZ (jak każda inna Instytucja właściwa) ponosi przy tym pełną odpowiedzialność za prawidłowość dokonanego zgłoszenia, zapewniając jednocześnie zgodność zawartych w rejestrze informacji o podmiotach wykluczonych z aktualnym stanem faktycznym i prawnym, co również oznacza, że wpis danego podmiotu do rejestru - na wniosek instytucji właściwej - może zostać zmieniony lub usunięty (§ 9 rozporządzenia Ministra Finansów). Informacje znajdujące się w rejestrze podmiotów wykluczonych mogą zatem z całą pewnością stanowić podstawę do podejmowania odpowiednich decyzji przez instytucje właściwe. Informacje pozyskane z rejestru umożliwiają instytucjom właściwym stwierdzenie istnienia lub nieistnienia przeszkód prawnych dla udzielania dofinansowania na rzecz konkretnych beneficjentów, a w przypadku istnienia takich przeszkód, uzasadniają one podejmowanie odpowiednich decyzji (po zbadaniu przesłanek określonych w art. 207 ust. 7 u.f.p.). Spółka spełniała - z mocy prawa - przesłanki wykluczenia określone w art. 207 ust. 4 u.f.p. Zarazem, brak jest podstaw do zastosowania wobec Spółki E. Sp. z o.o. wyłączenia określonego w art. 207 ust. 7 u.f.p.

IZ RPO WZ w żaden sposób nie naruszyła również w niniejszej sprawie przewidzianych w przepisie art. 26 ust. 2 u.z.p.p.r. zasad równego dostępu do pomocy wszystkich kategorii beneficjentów w ramach programu oraz zapewnienia przejrzystości reguł stosowanych przy ocenie projektów. Procedura przyznawania pomocy w ramach konkursu nr [...] opierała się na odpowiednich regulacjach formalnych. Ogłaszając w dniu 30 stycznia 2012 r. konkurs nr [...], Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego podał informacje obejmujące dane wymagane przepisami art. 29 u.z.p.p.r., w tym kryteria wyboru projektu (gdzie zostało wymienione kryterium Kwalifikowalność Wnioskodawcy) oraz dodatkowe informacje dla Wnioskodawców, Wytyczne dla Wnioskodawców określające tryb postępowania przy składaniu wniosku, wymogi i zasady jego sporządzenia oraz zasady wyboru projektu, gdzie określono etapy wyboru, w tym etap weryfikacji formalno - prawnej wniosku o dofinansowanie. Wybór projektu Skarżącej został dokonany w oparciu o przepisy art. 27 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r., uwzględniając zasady wyrażone w przepisach art. 26 ust. 2.

Wymóg przygotowania Uszczegółowienia RPO WZ został wprowadzony zapisami art. 26 ust. 1 pkt 2 u.z.p.p.r. i dokument ten jest przyjmowany uchwałą Zarządu Województwa (25 września 2013 r. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego uchwałą nr [...] przyjął kolejną wersję Uszczegółowienia RPO WZ). Dokument ten (i informacje na jego temat) oczywiście jest dostępny na stronie internetowej IZ RPO WZ. IZ RPO WZ wyjaśniała już w odpowiedzi na protest z dnia 1 października 2013 r., że lista sprawdzająca do weryfikacji formalno - prawnej jest tylko "instrumentem technicznym", służącym wyłącznie osiągnięciu założonego celu, jakim jest weryfikacja formalno - prawna wniosku o dofinansowanie pod kątem spełniania przez niego kryteriów formalnych określonych przez IZ RPO, a te - o czym mowa była już wcześniej - znane były wszystkim wnioskodawcom konkursu nr [...]. Raz jeszcze należy zatem przypomnieć, że dokumentacja dotycząca konkursu nr [...] przewidywała, iż podpisanie umowy poprzedza weryfikacja formalno - prawna i zawierała ona (zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 6) u.z.p.p.r.) zatwierdzone przez Zachodniopomorski Komitet Monitorujący kryteria wyboru projektów (zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 3 u.z.p.p.r.). Dokumentacja ta była również znana wszystkim wnioskodawcom, albowiem została opublikowana na stronach internetowych IZ RPO WZ. Instytucja oceniająca projekt i decydująca o jego dofinansowaniu, w ramach RPO WZ jest bezwzględnie zobowiązana do stosowania kryteriów wyboru projektów, ustalonych dla poszczególnych działań i typów projektów (zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 4) u.z.p.p.r.). Kryteria te są obowiązkowe dla wszystkich projektodawców i podlegają weryfikacji również podczas weryfikacji formalno - prawnej przed podpisaniem umowy o dofinansowanie. Zarząd Województwa Zachodniopomorskiego działając jako Instytucja Zarządzająca RPO WZ w oparciu o art. 25 pkt 1) u.z.p.p.r. w granicach możliwości działania - określonych w dokumentach (i przepisach prawa), podjął uchwałę o odmowie zawarcia ze Spółką E. Sp. z o.o. umowy o dofinansowanie, albowiem Spółka nie spełniała warunków uprawniających ją do otrzymania dofinansowania (Spółka nie spełnia kryterium Kwalifikowalności wnioskodawcy - nie jest uprawniona do otrzymania pomocy).

Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie, właściwe instytucje mogą, a nawet powinny weryfikację prawidłowości dokonanej uprzednio oceny projektu pod względem zgodności dokonanej oceny z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego, a ściślej rzecz ujmując kryteriami naboru projektów do określonego w ramach programu działania. Nie do pogodzenia bowiem z przepisami prawa wspólnotowego jak i krajowego byłoby związanie instytucji zarządzającej -odpowiedzialnej za przygotowanie i realizację programu operacyjnego - oceną projektu, który ostatecznie nie spełniał kryteriów w ramach ogłoszonego naboru

i zawarcie z nim umowy. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 59 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 w zw. z art. 60 rozporządzenia instytucja zarządzająca odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami, a jednym z jej zadań jest zapewnienie, że operacje sq wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji (art. 60

lit. a). Również przepisy u.z.p.p.r. czynią właściwe instytucje zarządzające odpowiedzialnymi za przygotowanie i realizację programów operacyjnych. Przed zawarciem umowy o dofinansowanie właściwa instytucja zarządzająca nie tylko jest uprawniona, ale i zobowiązana do weryfikacji dokonanej uprzednio pozytywnej oceny projektu. Ustalenie podczas tej weryfikacji, iż projekt, mimo pozytywnego przejścia wszystkich etapów jego oceny nie spełnia kryteriów mających zastosowanie dla danego programu (działania) obliguje instytucję zarządzającą do niezakwalifikowania badanego projektu do dofinansowania, czy też do odmowy podpisania umowy

o dofinansowanie. Uprawnienia do weryfikacji spełnienia przez projekt określonego

w naborze kryterium obejmują także okres bezpośrednio poprzedzający zawarcie umowy o dofinansowanie (tak NSA w wyroku z dnia 13.06.2012r., sygn. akt II GSK 786/12). Analogiczne stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny zajął

w postanowieniu z dnia 9 stycznia 2013 r. sygn. akt II GSK 1404/12, w którym stwierdził m.in., że nie można znaleźć argumentów, dla wywiedzenia, że instytucja zarządzająca jest zobligowana do zawarcia umowy z beneficjentem, którego projekt pozytywnie przeszedł wszystkie etapy jego oceny, mimo, że beneficjent podlegał wykluczeniu z możliwości otrzymania dofinansowania w ramach określonego działania. Nie ma przy tym znaczenia, czy przeszkoda wykluczająca beneficjenta

z możliwości ubiegania się o dofinansowanie istniała w dacie złożenia projektu, czy też powstała tuż przed zawarciem umowy. Beneficjent, którego projekt pozytywnie przeszedł wszystkie etapy jego oceny nie nabywa bowiem prawa do dofinansowania rozumianego jako prawo do pomocy, o którą się ubiegał.

Mając zatem na względzie ustalony stan faktyczny sprawy, jak również obowiązujące w tym względzie przepisy prawa Sąd zgadza się z oceną wniosku -dokonaną przez IZ RPO WZ, a skoro tak, to działając w oparciu o art. 30c ust. 3 pkt 2 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju skargę należało oddalić.