Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 684/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 14, art. 3 ust. 2 pkt 1 i 2, ust. 3, art. 7
journal: Dz.U. 2007 nr 35 poz 217
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej - Tytuł zmieniony przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lutego 2008 r. (Dz.U.08.44.262) na: "o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego"
article: art. 151;
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 16 lutego 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Szymon Widłak (spr.) Sędziowie NSA Maria Lorych – Olszanowska WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Skrocka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2011 roku przy udziale sprawy ze skargi M. C. na decyzję Dyrektora Wielkopolskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu z dnia 16 sierpnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na 2008 rok o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

III SA/Po 684/10

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15 lutego 2010r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu działając na podstawie art. 7 ust. 1 i 2, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r., Nr 170, poz. 1051 ze zm.), art. 51 ust. 2 oraz art. 71a rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30.04.2004 r., str. 18 ze zm.) oraz w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2008 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 44, poz. 265 ze zm.), art. 138 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IVa tego rozporządzenia oraz wykorzystania odłogowanych gruntów do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) odmówił M. C. przyznania za rok 2008 jednolitej płatności obszarowej i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności, oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył sankcję w wysokości [...] zł, która będzie potrącana z płatności, do której rolnik jest uprawniony z tytułu wniosków składanych w ciągu 3 lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym stwierdzono niezgodności.

W wyniku złożonego przez M. C. odwołania Dyrektor Wielkopolskiego Oddziału Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Poznaniu działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071, ze zmianami) w związku z art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.) oraz na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), w związku z art. 4 oraz art. 6 ustawy z dnia 17 lutego 2010r. o zmianie ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2010r. Nr 36, poz. 197) utrzymał w mocy decyzje organu I-szej instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, iż w dniu 15 maja 2008 roku M. C., zgodnie z art. 18 ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (tekst jednolity: Dz. U. z 2008r. Nr 170, poz. 1051, ze zm.), złożył wniosek o przyznanie płatności na rok 2008. Do wniosku dołączono 8 egzemplarzy załączników graficznych, kartę informacyjną, oświadczenie o gatunkach zbóż oraz pełnomocnictwo współwłaścicieli działek ewidencyjnych nr 404/3 oraz 427 warz z potwierdzeniem uiszczenia opłaty skarbowej za udzielone pełnomocnictwo.

W przedmiotowym wniosku producent zadeklarował do płatności działki ewidencyjne nr 399, 400, 428/2, 67, 68, 70, 71/3, 71/4, 71/5, 398/2, 427, 66, 64 położone w województwie wielkopolskim, powiat poznański, gmina K., obręb G.

Łączna powierzchnia zadeklarowanych" do udzielenia płatności działek rolnych wyniosła: [...] ha w ramach Jednolitej Płatności Obszarowej, [...] ha w ramach Uzupełniającej Płatności Obszarowej do powierzchni upraw podstawowych.

Podczas weryfikacji wniosku pod katem zgodności z komputerową referencyjna bazą

danych działek ewidencyjnych oraz podczas kontroli administracyjnej ujawniły się błędy we

wniosku wymagające wyjaśnienia wnioskodawcy. Okazało się, iż działka ewidencyjna nr 427 zadeklarowana przez M. C. we wniosku z dnia 15 maja 2008 roku, została

zadeklarowana do płatności również przez innego producenta – I. K.

Kierownik Biura Powiatowego w Poznaniu, działając zgodnie z art. 50 § 1 Kpa, w dniu 22 listopada 2008 roku wystosował do M. C. wezwanie nr [...] do złożenia wyjaśnień.

W konsekwencji powyższego w dniu 2 stycznia 2009 roku M. C. złożył korektę do wniosku, w której, m.in. podtrzymał deklaracje z wniosku w zakresie działki nr 427 na potwierdzenie czego, zgodnie ze złożonym oświadczeniem, przedstawił zgodę współwłaścicieli działki ewidencyjnej nr 427.

W dniu 4 marca 2009 roku M. C. złożył oświadczenie, w którym wskazał, iż dołączył działkę ew. 427 do wniosku sugerując się pełnomocnictwem udzielonym mu przez właścicieli w dniu 15,05.2008r. Przyznał jednocześnie, iż nie użytkował działki rolniczo. Informował także organy o istniejącym konflikcie z użytkownikiem działki.

Organ odwoławczy podał także w uzasadnieniu swej decyzji, iż na rozprawie administracyjnej, której celem było ustalenie faktycznego posiadacza i użytkownika działki ewidencyjnej nr 427 położonej w miejscowości G., która odbyła się w dniu 4 lutego 2010r. stawili się M. C. oraz I. K. W trakcie rozprawy ustalono, iż to I. K. na dzień 31 maja 2008r. użytkował działkę ewidencyjną nr 427, był jej faktycznym posiadaczem i decydował jakie zabiegi agrotechniczne wykonywać. Ponadto I. K. wskazał, iż sporny grunt użytkuje na podstawie umowy dzierżawy gospodarstwa rolnego Rep. A nr [...] ż dnia 21 marca 2001, zawartej z M. C. oraz że nie posiada zgody wszystkich właścicieli ww. działki na jej użytkowanie.

W rezultacie, po dokonanej ocenie zebranego materiału w sprawie, w dniu 15 lutego 2010 roku, Kierownik Biura Powiatowego w Poznaniu wydał M. C. decyzję nr [...]w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, w ramach której odmówiono przyznania jednolitej i uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożono sankcje wieloletnie.

W swym uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 lit. d Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001(DzX5. L 270 z 21.10.2003 str. l, z późniejszymi zmianami) "płatność bezpośrednia" oznacza płatność przyznawaną bezpośrednio rolnikom w ramach systemu wsparcia dochodowego wyszczególnionego w załączniku I, w którym wyszczególniono system Jednolitych Płatności Obszarowych, o którym mowa w tytule IVa tego rozporządzenia i przysługuje ona dla producentów roślin uprawnych. Rozporządzenie Rady WE wskazuje również, iż rolnik, którego gospodarstwo (wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika) znajduje się na terytorium Wspólnoty prowadzi działalność rolnicza, tj. uprawia produkty rolne lub utrzymuje grunty w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska. Prawo wspólnotowe, jako autonomiczny porządek prawny jest częścią systemu prawnego obowiązującego w państwach członkowskich, na co wskazuje zapis zawarty art. 249 zdanie drugie Traktatu Ustanawiającego Wspólnotą Europejską (Dz. Urz. UE 2002 C 325), który stanowi, iż Rozporządzenie ma zasiąg ogólny; Wiąże w całości i jest bezpośrednio stosowane we wszystkich Państwach Członkowskich. Wynika z tego zatem, iż organy państw członkowskich Unii Europejskiej są zobowiązane do jego stosowania, a podmioty prawa nabywają uprawnienia wynikające z norm wspólnotowych.

Podkreślić należy, iż przepisy zawarte w art. 23 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz.U. L 141 z 30.4.2004, z późniejszymi zmianami) stanowią, iż kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc.

Zaznaczyć należy, iż zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dła Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji

producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wskazać też należy, iż na podstawie art. 7 ust. 2 wymienionej ustawy, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw:

1) chmielu,

2) roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych,

3) innych roślin

- położonych na działkach rolnych objętych wnioskiem o przyznanie jednolitej płatności obszarowej.

Zdaniem organu podkreślenia wymaga fakt, iż przepis precyzujący warunek posiadania gruntu na dzień 31 maja danego roku kalendarzowego, z którym ustawa wiąże skutek w postaci uprawnienia do płatności za dany roku, został wprowadzony do ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustawą z dnia 29 lutego 2008 r. o zmianie ustawy o płatnościach do gruntów rolnych i płatności cukrowej oraz ustawy o opłacie skarbowej (Dz. U. Nr 44, poz. 262). Niniejsze spowodowane zostało nowelizacją Rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001(Dz.\J. L 270 z 21.10.2003 str.l, z późniejszymi zmianami) i nałożonym na państwa członkowskie obowiązkiem doprecyzowania przepisów w tym zakresie. Na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) Nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008r. zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz rozporządzenie (WE) nr 1698/2005 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW), znowelizowany został bowiem art. 44 ust. 3 rozporządzenie (WE) nr 1782/2003, zgodnie z którym rolnik zgłasza działki odpowiadające kwalifikującemu się hektarowi powiązanemu z uprawnieniem do płatności. Z wyjątkiem przypadku działania siły wyższej lub okoliczności nadzwyczajnych działki takie pozostają w dyspozycji rolnika w dniu określonym przez państwo członkowskie, który nie przypada później niż ustalony przez to państwo członkowskie termin zmiany wniosku o pomoc. Nowelizacja objęła również art. 143b ww. rozporządzenia określający system jednolitych płatności obszarowych, w którym dodany został akapit 5 wskazujący na konieczność określenia przez państwo członkowskie dnia, w którym działki mai a pozostawać w dyspozycji rolnika, z czym wiązać się będzie uprawnienie do płatności, a który nie przypada później niż ustalony przez to państwo członkowskie termin zmiany wniosku o pomoc. W preambule do rozporządzenia Rady (WE) Nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008r. zauważono, iż obowiązek posiadania gruntów rolnych objętych wnioskiem wiąże się z ryzykiem ograniczenia funkcjonowania rynku obrotu nieruchomościami, co nakłada również znaczne obciążenie administracyjne na rolników i służby administracji. Podkreślono również, iż aby "uniknąć podwójnych roszczeń w odniesieniu do tego samego gruntu, niezbędne jest ustalenie, że działki powinny znajdować się w dyspozycji rolnika w określonym dniu. Państwa członkowskie powinny określić taka datę; nie powinna ona być późniejsza niż termin ustalony dla zmiany wniosku o pomoc. Tę samą zasadę należy również przyjąć wobec państwa członkowskich stosujących system jednolitej płatności obszarowej".

Podkreślono w rezultacie, iż istotą płatności obszarowych jest przyznanie ich osobie, która rzeczywiście uprawia grunty, tzn. decyduje, jakie rośliny uprawiać i dokonuje swobodnie odpowiednich zabiegów agrotechnicznych oraz zbiera plony. Posiadanie jest stanem faktycznym, a nie prawnym. Bezzasadne jest w tym momencie badanie stanu własności gruntów. Okoliczność, iż osoba faktycznie użytkująca grunty rolne nie posiada tytułu prawnego do korzystania z nich (tzw. bezumowne korzystanie), nie ma wpływu na przysługujące jej uprawnienie do ubiegania się o przyznanie dopłat. Istotną przesłanką decydującą o ich przyznaniu jest bowiem rzeczywiste posiadanie (użytkowanie) gruntów rolnych. Nawet w przypadku bezumownego korzystania z gruntu, można ubiegać się o dopłatę (i dostać ją), jeżeli wnioskodawca udowodni fakt władania gruntem przy spełnieniu pozostałych wymogów w/w ustawy. Posiadanie nie jest prawem, ani uprawnieniem; jest stanem faktycznym, pozostającym pod ochrona prawna, nawet, jeżeli jest bezprawne.

W skardze na powyższą decyzję wnosząc o jej uchylenie M. C. zarzucił:

naruszenie art.1 o ochronie własności Pierwszego Protokółu dodatkowego do Konwencji o ochronie praw Człowieka i podstawowych wolności, której sygnatariuszem jest Rzeczpospolita Polska oraz naruszanie Konstytucji RP o ochronie prawa własności przez stwierdzenie, że własność nie jest przedmiotem rozpoznania sprawy, a użytkujący grunt może to czynić nawet na drodze przestępstwa - byle grunt uprawiał, naruszenie prawa materialnego poprzez nałożenia sankcji pieniężnej za to, że właściciele wykazali we wniosku swoją własność, obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wydaną decyzję, a w szczególności :

* naruszenie zasad zawartych w art.7 KPA i art.77 KPA poprzez pominięcie w rozpatrywanej sprawie okoliczności oraz dowodów przemawiających na korzyść skarżącego a które mogły mieć wpływ na decyzję,

* naruszenie art.80 KPA poprzez sporządzenie odmiennych ocen i kwalifikacji niż miało to miejsce w postępowaniach sądowych oraz przed organami prokuratorskimi,

* brak ustosunkowania się w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego do wszystkich z zarzutów i wniosków zawartych w odwołaniu od orzeczenia I instancji, a tym samym naruszenie art.107 § 3 KPA,

* przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego które w tym przypadku stało się dowolnością.

Zarzucono także błędy w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydania zaskarżonej decyzji, które miały wpływ na jej treść, a przejawiały się w :

* przyjęciu, że I. K. posiadał prawo do użytkowania zawładniętą nieruchomością, a tym samym akceptowanie dokonanego przestępstwa przywłaszczenia i nagradzanie za postępowania niezgodne z prawem,

* brak wyjaśnienia w sposób wszechstronny wszystkich aspektów sprawy, a w szczególności odrzucenie przeprowadzenia dowodów z akt sądowych i prokuratorskich,

- przyjęciu, że właścicielom gruntu nie należą się dopłaty i

płatności, a jedynie są one przynależne zawładającemu gruntem,

- braku zapoznania się z księgą wieczystą i ustalenia prawa do własności gruntu,

- przyjęciu za ustalone faktów bez dostatecznej ku temu postaw w materiale dowodowym

- nietrafności przyjętych kryteriów oceny

W uzasadnieniu swej skardze skarżący w szczególności położył nacisk na posiadane przez niego prawa wynikające między innymi z udzielonego mu pełnomocnictwa przez współwłaścicieli przedmiotowej działki.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR w Poznaniu wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje zawarta w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa.

Zgodnie z art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji. Usunięcie zaś z obrotu prawnego danego rozstrzygnięcia może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy jego wydawaniu organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art.145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz.1270).

Badając zaskarżoną decyzję w świetle wskazanych wyżej przepisów, w oparciu o akta sprawy, jak również dokonując analizy zarzutów przedstawionych w skardze, Sąd nie dopatrzył się takiego naruszenia prawa, które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji.

Obowiązujące w rozpatrywanej sprawie zasady przyznawania płatności do gruntów rolnych w 2007r.zostały określone w ustawie z dnia 26 stycznia 2007 roku o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z dnia 27 lutego 2007 r. Nr 35, poz. 217).

Zgodnie z art. 7 wskazanej ustawy rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy rozporządzenia nr 1782/2003, jeżeli:

1) na ten dzień posiada działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr XX do rozporządzenia nr 1973/2004;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Pojęcie "rolnik", na co wskazano w art. 2 pkt 14.ustawy poprzez odwołanie się do definicji zawartej w art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009 oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz które prowadzą działalność rolniczą. Zaś "działalność rolnicza" oznacza produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt dla celów gospodarczych, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska.

W rozpatrywanej sprawie istotnym zatem było ustalenie, czy spełnione zostały warunki wskazane ww. przepisach, tj. czy M. C. posiadał grunty rolne wchodzące w skald gospodarstwa rolnego – zadeklarowane we wniosku oraz rzeczywiście rolniczo gospodarował na tych gruntach.

Należy przy tym wyjaśnić, co wielokrotnie podkreślano w orzeczeniach sądów administracyjnych i na co wskazano w zaskarżonej decyzji, w zakresie uprawnień do otrzymania dopłat unijnych decydujące znaczenie ma wyłącznie okoliczność faktycznego władania i użytkowania (uprawy) deklarowanych działek, nie zaś sam tytuł prawny do gruntów. Ustawowa przesłanka posiadania działki rolnej nie może być bowiem rozumiana, jako ustalenie tytułu prawnego, z którego wynika to posiadanie (por. wyrok NSA II GSK 258/06, wyrok NSA II GSK 311/08). Wnioskujący o płatności ma zatem obowiązek udokumentować fakt władania gruntem rolnym oraz rzeczywiste rolnicze gospodarowanie na posiadanym gruncie, co wynika z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy, zgodnie, z którym wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności. Nie ulega zatem wątpliwości, że aby spełnić warunek utrzymywania gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok, grunty te muszą pozostawać w tym czasie w posiadaniu osoby ubiegającej się o przyznanie płatności. Stan posiadania na dzień 31 maja, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy, na co również należy zwrócić uwagę, może być miarodajny jedynie dla określenia wysokości przyznanego świadczenia. Posiadanie, zatem powinno mieć charakter trwały. Związek posiadacza z rzeczą nie może wyrażać się w jednorazowym lub sporadycznym zawładnięciu rzeczą, lecz w możności korzystania z niej przez czas nieokreślony (por. wyrok NSA II GSK 228/07).

Ponadto, na co należy również zwrócić uwagę, odnosząc się jednocześnie do przedstawionych w skardze zarzutów naruszenia prawa procesowego należy wskazać, że w 2007r. nastąpiła zmiana stanu prawnego, dotycząca przebiegu postępowania administracyjnego w sprawach prowadzonych przez organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, m.in. płatności bezpośrednich, która w sposób istotny zmieniła ogólne zasady uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego. Organy ARiMR prowadząc administracyjne postępowanie w sprawie przyznania określonego wsparcia finansowego, zgodnie z art.3 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy zobowiązane są stać na straży praworządności, jak również zobowiązane są w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Pierwsza z wymienionych zasad stanowi powtórzenie podstawowej zasady zawartej w kpa, jaką jest zasada praworządności (art. 6 kpa), druga zaś z wymienionych zasad stanowi odejście od wskazanej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Organy Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zostały zobowiązane do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego w miejsce wynikającego z kpa obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art.77 § 1 kpa). Ta zmiana zasad i reguł postępowania wyraźnie wskazuje, że zadania organu prowadzącego postępowanie w zakresie obowiązku zgromadzenia, zebrania materiału dowodowego zostały ograniczone w stosunku do ogólnych reguł. Ponadto ustawa w art.3 ust.3 nałożyła na stronę oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu obowiązek przedstawiania dowodów oraz dawania wyjaśnień, co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek, wskazując, że ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Konsekwencją wprowadzonej zasady jest konieczność wzmożenia większej aktywności stron postępowania, które nie mogą już oczekiwać, że organ prowadzący postępowanie będzie z urzędu podejmował wszelkie środki dowodowe niezbędne do dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Zatem, ciężar wykazania, że zostały spełnione przesłanki, od których uzależnione jest uprawnienie do płatności obciąża rolnika, który wnioskował o ich przyznanie. To wnioskodawca powinien wykazać, że faktycznie użytkował grunty wskazane do przyznania płatności, tj. faktycznie nimi władał i rolniczo gospodarował na tych gruntach.

Przenosząc poczynione wyżej rozważania na grunt rozpatrywanej sprawy, Sąd uznał, że w ustalonym przez organ administracyjny stanie faktycznym, z którego wynika, że skarżący nie użytkował, jako posiadacz, w sposób wyżej przedstawiony, zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych, prawidłowo przyjęto, że nie zostały spełnione przesłanki przyznania skarżącemu wnioskowanej płatności, o której mowa w art. 7 ww. ustawy.

Jak wynika z akt sprawy w 2008 roku M. C. w ogóle nie prowadził działań agrotechnicznych na przedmiotowej działce objętej wnioskiem o dopłaty. Okoliczność ta wynika z wyjaśnień zarówno P. G., A. S. oraz T. B. jak też I. K. a przede wszystkim nawet samego skarżącego. Prawidłowo, zatem przyjęto, że z samego zaś faktu posiadania przez skarżącego pełnomocnictwa właścicieli przedmiotowego gruntu, co nie było w sprawie kwestionowane, nie wynika, że skarżący spełnił przesłanki do przyznania płatności. W konsekwencji za nieuzasadnione Sąd uznał zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania w szczególności dotyczące gromadzenia i oceny dowodów. Zarzuty ten nie znajdują żadnego uzasadnienia w materiale zgromadzonym w aktach administracyjnych. Zwrócić należy przy tym uwagę, iż spornym w niniejszej sprawie jest nie okoliczność kto faktycznie uprawiał przedmiotową działkę w okresie objętym wnioskiem o przyznanie płatności, a jedynie prawo do płatności pomimo ewentualnie bezprawnego użytkowania tego gruntu. Skoro jednak z woli ustawodawcy – jak wskazano wyżej – płatność przysługuje osobie faktycznie użytkującą działkę i nie związana jest wprost z prawem własności – okoliczność posiadania stosownych pełnomocnictw przez skarżącego nie miała znaczenia w niniejszej sprawie.

Wbrew zarzutom skargi, uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i wcześniej uzasadnienie organu I instancji zawiera ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego. Organ wyjaśnił, z jakich powodów pominięto stanowisko skarżącego w przedmiotowej sprawie, uzasadnił także ocenę oświadczeń w postępowaniu złożonych przez świadków jak i skarżącego.

Reasumując należy stwierdzić, iż M. C. nie wykazał, że spełnia przesłanki, do przyznania mu wnioskowanych płatności. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, jak słusznie ocenił organ, nie pozwalał na przyjęcie, że skarżący faktycznie władał spornymi gruntami i prowadził na nich działalność rolniczą i to niezależnie od przyczyny, która spowodowała, że skarżący nie wykonywał czy też nie mógł wykonywać działalności rolniczej na spornych gruntach. Okoliczność ta powoduje, że nie mógł on uzyskać pomocy w formie płatności do gruntów, których faktycznie nie uprawiał.

W związku z powyższym, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność wyeliminowania jej z obrotu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.

/-/M.Ławniczak /-/Sz.Widak /-/M.Lorych-Olszanowska