Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 62/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-06-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 1 lit. a, pkt 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 2 pkt. 4, 5, 5a, 7 lit. a, 17, 17, art. 9 ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1228
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Ożóg (spr.), Sędziowie sędzia WSA Lidia Serwiniowska, sędzia NSA Julia Szczygielska, Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Agnieszka Figura, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 26 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] 2013 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia, że świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego było świadczeniem nienależnie pobranym I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. nie orzeka w przedmiocie wykonania zaskarżonej decyzji.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej: Kolegium), decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, dalej: kpa) oraz art. 2 pkt 4, pkt 5, pkt 5a, pkt 7 lit. a, pkt 17, pkt 18, art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1228 ze zm.; dalej ustawa pomocy osobom uprawnionym do alimentów) w związku z art. 3 pkt 1 lit a, pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 992 ze zm.; dalej ustawa o świadczeniach rodzinnych) - po rozpatrzeniu odwołania Pani [...] (dalej: skarżącej) od decyzji wydanej z upoważnienia Burmistrza [...] przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] (dalej: Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej) z dnia [...] 2013 r. nr [...] ustalającej, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r. na rzecz uprawnionej [...] było świadczeniem nienależnie pobranym, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium stwierdziło że decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej, przyznał skarżącej świadczenie z funduszu alimentacyjnego na dziecko w wysokości 200,00 zł miesięcznie, na okres od 1 października 2012 r. do 30 września 2013 r. Następnie decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] zmienił powyższą decyzję w części dotyczącej wysokości świadczenia z funduszu alimentacyjnego, w ten sposób, że od dnia 10 lutego 2013 r. ustalono wysokość świadczenia alimentacyjnego dla dziecka na kwotę 400,00 zł.

W dniu 23 września 2013 r. organ I instancji uzyskał informację, że skarżąca z dniem 31 października 2012 r. utraciła zatrudnienie w [...](dalej: Fabryce), a od dnia 1 listopada 2012 r. podjęła pracę w firmie [...] (dalej: inna firma). Za miesiąc grudzień uzyskała wynagrodzenie w wysokości 1.653,19 zł.

Na podstawie uzyskanych informacji organ I instancji podjął postępowanie w sprawie ponownego przeliczenia dochodu rodziny skarżącej i ustalił, że po odliczeniu dochodu utraconego przez skarżącą z dniem 31 października 2012 r. (dochód za 2011 r. wyniósł 0 zł) i uwzględnieniu dochodu uzyskanego, w grudniu 2012 r., w wysokości 1.653,19 zł - dochód w przeliczeniu na osobę w rodzinie, w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r., wyniósł 826,60 zł.

W związku z powyższym, decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej uznał, że świadczenie wypłacone z funduszu alimentacyjnego na uprawnione dziecko, w okresie od 01 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r., jest świadczeniem nienależnie pobranym, ponieważ zostało wypłacone pomimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do wypłaty świadczeń z funduszu alimentacyjnego, tj. mimo przekroczenia kryterium dochodowego określonego w art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Pismem z dnia 29 października 2013 r. skarżąca złożyła odwołanie od tej decyzji Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej, w którym zwróciła się o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Organ I instancji nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania w trybie art. 132 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania i w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy stwierdziło, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 2 pkt 7 lit. a w związku z art. 2 pkt 17 i pkt 18, art. 9 ust. 2 oraz art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

Przepis art. 9 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowi, że świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

W myśl art. 2 pkt 4 i 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ilekroć w tej ustawie jest mowa o dochodzie, czy też dochodzie rodziny - oznacza to dochód, odpowiednio dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych. W rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych dochód oznacza, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób, przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt. 1 lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. W myśl art. 3 pkt. 2 dochód rodziny stanowi suma dochodów członków rodziny.

Według art. 2 pkt 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, dochód członka rodziny - oznacza przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

Zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Z kolei w myśl art. 9 ust. 4a tej ustawy, w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Zgodnie z przytoczonym powyżej przepisami organ administracji ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego powinien brać pod uwagę dochód uzyskany w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy. W niniejszej sprawie będzie to dochód uzyskany w roku kalendarzowym 2011. Jednocześnie, zgodnie z art. 9 ust. 3, ust. 4 i ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przy obliczaniu dochodu rodziny organ obowiązany jest uwzględnić dochód utracony i dochód uzyskany, przy czym definicję uzyskania i utraty dochodu zawiera art. 2 pkt 17 i pkt 18.

Uzyskanie dochodu w myśl art. 2 pkt 18 lit c ustawy, oznacza uzyskanie dochodu spowodowane, m.in. uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Utrata zaś, zgodnie z art. 2 pkt 17 lit c ustawy, oznacza to utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Przez zatrudnienie lub inną pracę zarobkową należy rozumieć m.in. wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło (art. 2 pkt 15a ustawy).

W myśl powołanych przepisów ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, podstawowym warunkiem otrzymywania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest uzyskiwanie przez rodzinę dochodu w kwocie nieprzekraczającej, określonego w ustawie kryterium dochodowego, tj. kwoty 725 zł. Niespełnienie tego warunku wyklucza prawo do otrzymywania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Istotne jest, że przy ustalaniu uprawnień do świadczeń z funduszu alimentacyjnego brane są pod uwagę dochody członków rodziny osiągnięte w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy oraz zmiany w sytuacji dochodowej rodziny, czyli utrata i uzyskanie dochodu. Tym samym prawo do świadczeń alimentacyjnych ustalane jest na podstawie dochodu zbliżonego do dochodu faktycznie uzyskiwanego przez rodzinę w okresie pobierania świadczeń. W niniejszej sprawie w okresie od 1 listopada 2012 r. do 30 września 2013 r.

Z uwagi na powyższe, zgodnie z art. 19 ust. 1 omawianej ustawy, w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego świadczenia.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 23 września 2013 r. (gdy strona złożyła wniosek o przyznanie świadczenia z funduszu na okres zasiłkowy 2013/2014) organ I instancji uzyskał informację, że z dniem 31 października 2012 r. skarżąca utraciła zatrudnienie we wspomnianej Fabryce. Natomiast od 1 listopada 2012 r. podjęła pracę w innej firmie. Strona nie poinformowała organu administracji o zmianie sytuacji finansowej, tj. o utracie, a następnie uzyskaniu dochodu, choć ustawa taki obowiązek nakłada a strona została o tym pouczona w pkt 7 pouczenia zawartego w decyzji z dnia [...] 2012 r. nr [...] przyznającej świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Na tej podstawie organ I instancji ponownie przeliczył dochód na osobę w rodzinie skarżącej w celu ustalenia, czy przysługiwało jej, w okresie zasiłkowym 2012/2013, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego za okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r. do dochodu rodziny skarżącej za rok 2011, doliczył uzyskany przez stronę w grudniu 2012 r. dochód w wysokości 1.653,19 zł. Wyliczył w ten sposób, że dochód na osobę w rodzinie strony w tym okresie wyniósł 826,60 zł. Tym samym uznał, że przekroczone zostało kryterium dochodowe uprawniające do pobierania świadczenia alimentacyjnego a zatem zaistniała przesłanka do uznania pobranych w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r. świadczeń za świadczenie nienależnie pobrane.

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika jednoznacznie, że dochód rodziny skarżącej za 2011 r. został w całości utracony. Bowiem w dniu 31 października 2012 r. skarżąca utraciła zatrudnienie w Fabryce.

W związku z powyższym za dochód strony w rozpatrywanej sprawie należało przyjąć dochód uzyskany w grudniu 2012 r. (art. 9 ust. 4a ustawy). Jak wynika z "zaświadczenia o zarobkach" z dnia 5 września 2013 r. skarżąca jest zatrudniona w innej firmie na czas określony od dnia 1 listopada 2012 r. do dnia 31 października 2013 r. i nie znajduje się w okresie wypowiedzenia umowy o pracę. Wynagrodzenie za miesiąc grudzień 2012 r. wyniosło 1.653,19 zł. Zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia stało się podstawą do wyliczenia dochodu rodziny strony przez organ I instancji w dniu 14 października 2013 r. Z zaświadczenia tego wynika, że w dacie orzekania przez organ I instancji, tj. w dniu 14 października 2013 r., strona nadal otrzymywała to wynagrodzenie, a więc spełniony został warunek z art. 9 ust. 4a ustawy.

Organ I instancji działając na podstawie art. 9 ust 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, prawidłowo ustalił, iż dochód na osobę w rodzinie skarżącej wyniósł 826,60 zł [1.653,19 zł (miesięczny dochód członka rodziny): 2 (liczba osób w rodzinie) = 826,60 zł].

Kolegium raz jeszcze podkreśliło, że przekroczenie kryterium dochodowego stanowi ujemną przesłankę do otrzymywania świadczenia z funduszu alimentacyjnego.

Stosownie do art. 2 pkt 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przez nienależnie pobrane świadczenie należy rozumieć - świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany. Tak więc organ I instancji właściwie przyjął, że świadczenie nie przysługiwało stronie od 1 stycznia 2013 r.

Odpowiadając na zarzuty podniesione w odwołaniu Kolegium wyjaśniło, że z chwilą wejścia w życie ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz. U. nr 205, poz. 1212), tj. z dniem 1 stycznia 2012 r., został dodany przepis art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, z którego jednoznacznie wynika, iż w sytuacji, gdy uzyskanie dochodu nastąpiło po roku, z którego dochody stanowią podstawę do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, dochód członka rodziny powiększa się o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty (o ile dochód ten osoba będzie otrzymywała w dniu ustalania prawa do świadczeń).

Przy takim brzmieniu przepisu art. 9 ust. 4a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów organy administracji, obowiązane do działania na podstawie przepisów prawa, zobligowane były do doliczenia do dochodu rodziny miesięcznego dochodu uzyskanego przez skarżącą z tytułu wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.653,19 zł. Okoliczność ta spowodowała, że uzyskana wysokość dochodu rodziny przekroczyła przewidziane dla niej kryterium.

Formułowany przez stronę zarzut, iż organ nie powinien do dochodu rodziny doliczyć dochodu uzyskanego w miesiącu listopadzie 2012 roku, nie znajduje umocowania w obowiązującym stanie prawnym.

Reasumując Kolegium stwierdziło, iż organ pierwszej instancji w sposób prawidłowy ustalił wysokość dochodu na osobę w rodzinie skarżącej, oraz że dochód ten przekracza kryterium dochodowe o kwotę 101,60 zł. Tym samym strona z dniem 1 stycznia 2013 r. utraciła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na córkę. W przypadku, gdy przedmiotowe świadczenie zostało wypłacone mimo wystąpienia okoliczności powodującej ustanie prawa do wypłaty świadczenia w części, tj. przekroczenia kryterium dochodowego uprawniającego do jego pobierania - świadczenie takie jest świadczeniem nienależnie pobranym.

Biorąc pod uwagę okoliczności prawne i faktyczne zaistniałe w przedmiotowej sprawie, Kolegium stwierdziło, że wystąpiła przesłanka, wskazana w art. 2 ust. 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uzasadniająca wydanie decyzji uznającej świadczenie wypłacone skarżącej w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r. za świadczenie nienależnie pobrane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy podkreślając, że złożyła wniosek o przyznanie zaliczki alimentacyjnej wraz z wszystkimi dokumentami potrzebnymi do rozliczenia rocznego, zaś jej miesięczny dochód nie przekracza kwoty 725 zł na osobę. Dodała, że jest matką samotnie wychowującą dziecko i otrzymuje najniższe wynagrodzenie i w związku z tym nie może ono przekroczyć kryterium dochodowego.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z powodów wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W toku postępowania ustalono, że nastąpiła zmiana w sytuacji dochodowej rodziny skarżącej, tj. utrata zatrudnienia w Fabryce oraz podjęcie zatrudnienia w innej firmie, o czym skarżąca nie poinformowała organu I instancji, co miało wpływ na ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. W wyniku przeliczenia dochodu rodziny skarżącej ustalono, że dochód ten na osobę w rodzinie wyniósł 826,60 zł i w okresie od 1 stycznia do 30 września 2013 r. stronie nie przysługiwało prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Organ I instancji prawidłowo ustalił zatem, że świadczenia pobrane za ten okres były świadczeniami nienależnie pobranymi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z przepisu art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.) wynika, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta obejmuje m. in. skargi na decyzje administracyjne (art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.).

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest w niniejszej sprawie decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej z dnia [...] 2013 r. nr [...] ustalającą, że świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone skarżącej w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r. na rzecz uprawnionego dziecka było świadczeniem nienależnie pobranym.

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że skarżąca w dniu 23 września 2013 r. złożyła w organie I instancji wniosek o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na dziecko na okres zasiłkowy 2013/2014. W trakcie składania tego wniosku organ I instancji uzyskał informację, że skarżąca z dniem 31 października 2012 r. utraciła zatrudnienie we wspomnianej Fabryce, co potwierdza znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy świadectwo pracy, natomiast od dnia 1 listopada 2012 r. podjęła zatrudnienie w innej firmie. Do wniosku dołączyła zaświadczenie potwierdzające wysokość uzyskanego dochodu w grudniu 2012 r. w kwocie 1.653,19 zł. Z zaświadczenia tego wynika również, że skarżąca została zatrudniona na czas określony, czyli od 1 listopada 2012 r. do 31 października 2013 r. Dnia 26 września 2013 r. wpłynęła do organu I instancji informacja o dochodach i pobranych zaliczkach za rok 2011 r. (PIT-11), sporządzona przez Fabrykę, w której skarżąca utraciła zatrudnienie.

Na podstawie powyższych informacji organ I instancji pismem z dnia 2 października 2013 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego na uprawnione dziecko w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 września 2013 r.

Stosownie do art. 2 pkt 7 lit. a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, przez nienależnie pobrane świadczenie należy rozumieć - świadczenie z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

W myśl art. 9 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.

Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, świadczenia nie przysługują od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został uzyskany.

Organy orzekające w sprawie ustalając, czy w okresie zasiłkowym 2012/2013, skarżącej przysługiwało prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego prawidłowo przyjęły jedynie, że dochód skarżącej za 2011 r. został w całości utracony, co skutkowało nieuwzględnieniem tego dochodu w omawianym okresie, zgodnie z art. 9 ust. 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów stanowiącym, że w przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Utrata dochodu oznacza m. in. utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (art. 2 pkt 17 lit c tej ustawy).

Utratę zatrudnienia potwierdza bowiem treść świadectwa pracy sporządzonego przez Fabrykę, z którego wynika, że utrata zatrudnienia w tym zakładzie nastąpiła z dniem 31 października 2012 r.

Natomiast kwestią sporną jest sposób wyliczenia wysokości dochodu rodziny skarżącej z tytułu uzyskania dochodu w związku z uzyskaniem (podjęciem) zatrudnienia z dniem 1 listopada 2012 r. w innej firmie w trakcie okresu zasiłkowego. Uzyskanie dochodu oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem m. in. zatrudnienia lub innej pacy zarobkowej (art. 2 pkt 18 lit c wspomnianej ustawy).

W myśl art. 9 ust. 2 tej ustawy, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 725 zł.

Jak wynika z art. 2 pkt 4 i 5 ustawy, dla zdefiniowania pojęcia dochodu (pkt 4) i dochodu rodziny (pkt 5) ustawodawca odsyła do unormowań zawartych w ustawie o świadczeniach rodzinnych.

Pojęcie dochodu zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, z którego wynika, że ilekroć w ustawie tej jest mowa o dochodzie – oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27, 30b, 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2010 r. nr 51, poz. 307, ze zm.), pomniejszone o koszty uzyskania przychodu, należny podatek dochodowy od osób fizycznych, składki na ubezpieczenia społeczne niezaliczone do kosztów uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenie zdrowotne (art. 3 pkt. 1 lit. a) oraz inne dochody niepodlegające opodatkowaniu na podstawie przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych (art. 3 pkt 1 lit c). Dochód rodziny jest to zaś w myśl art. 3 pkt 2 tej ustawy o świadczeniach rodzinnych suma dochodów członków rodziny.

Natomiast definicja dochodu członka rodziny zawarta została w art. 2 pkt 5a ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zgodnie z którym dochód członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem art. 9 ust. 3-4a.

W myśl zaś art. 9 ust. 4a tej ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.

Pojęcie "dochodu uzyskanego" wyjaśnia wspomniany przepis art. 2 pkt 18 lit. c ustawy. Przepis ten stanowi, że przez "uzyskanie dochodu" należy rozumieć uzyskanie dochodu spowodowane zdarzeniami w tym przepisie wymienionymi, w tym, uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej (...).

Powołane przepisy nie określają wprawdzie jednoznacznie, jakiego okresu dotyczy pojęcie uzyskania dochodu, utrwalone jest jednak stanowisko, że chodzi tu o dochody uzyskane po roku, z którego dochody stanowiły podstawę do ustalenia prawa do świadczeń. Uzyskanie przez skarżącą dochodu w 2012 r. dawało więc podstawę do ustalenia prawa do świadczeń w oparciu o dochód rodziny skarżącej z roku 2011, poprzedzającego okres zasiłkowy, powiększonego o dochód uzyskany w 2012 r., w czasie pobierania świadczeń przyznanych na cały okres zasiłkowy.

Sąd orzekający nie podziela jednak sposobu liczenia dochodu rodziny uprawniającego do ustalenia prawa do świadczenia, dokonanego przez organy administracji obu instancji. Z literalnego brzmienia przepisu art. 9 ust. 4a ustawy wynika, że w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego o kwotę uzyskanego dochodu z miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w dniu ustalania prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zastosowanie jednakże tego przepisu wprost, z pominięciem reguł wynikających z ustawy oznaczałoby, iż o przyznaniu świadczenia decydowałyby nie wielkości określone w ustawie, lecz suma przeciętnego miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie (uzyskanego uprzednio w roku kalendarzowym) oraz dochodu uzyskanego przez członka rodziny za pełny przepracowany miesiąc. Natomiast, skoro ustawową podstawą do przyznania świadczenia jest dochód rodziny rozumiany jako miesięczny przeciętny dochód członków rodziny uzyskany w skali roku kalendarzowego, to zasada ta winna mieć zastosowanie również w przypadku uzyskania dochodu po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, a zatem w sytuacji określonej w art. 9 ust. 4a ustawy, dochód ten należy liczyć w stosunku rocznym. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu za rok poprzedzający, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny. W ten sposób zostanie obliczony dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód, jak przewiduje to art. 9 ust. 4a ustawy w sposób realizujący jej cele i umożliwiający uzyskanie świadczenia. Nie może bowiem dochodzić do sytuacji, kiedy uzyskany przez stronę czy członka rodziny dodatkowy, a późniejszy dochód z jednego miesiąca będzie w sposób zasadniczy decydował o prawie do zasiłku za okres wcześniejszy (por. wyroki: WSA w Łodzi z dnia 9 lipca 2013 r., II SA/Łd 403/13; WSA w Szczecinie z dnia 12 września 2013 r., II SA/Sz 353/13; WSA we Wrocławiu z dnia 23 października 2013 r., IV SA/Wr 320/13, WSA w Lublinie z dnia 29 czerwca 2012 r., I SA/Lu 440/12, publ. cbois, wyroki WSA w Lublinie z dnia 10 grudnia 2010 r., II SA/Lu 582/10, Lex nr 753903 oraz z dnia 28 maja 2009 r., II SA/Lu 201/09, Lex nr 580289, wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2010 r., I OSK 1321/10, Lex nr 744973, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 15 grudnia 2011 r., II SA/Bk 797/11; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 13 grudnia 2011 r., IV SA/Wr 525/11, CBOIS).

Wskazana interpretacja jest zgodna z celami ustawy realizującej założenia art. 71 ust. 1 Konstytucji RP, wedle którego państwo w swojej polityce społecznej i gospodarczej uwzględnia dobro rodziny. Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej, zwłaszcza wielodzietne i niepełne, mają prawo do szczególnej pomocy ze strony władz publicznych.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy jedynie na podstawie dochodu uzyskanego przez skarżącą z jednego miesiąca, tj. z grudnia 2012 r. (czyli miesiąca następującego po miesiącu, w którym dochód został osiągnięty) ustaliły dochód rodziny w przeliczeniu na dwie osoby, co jest sprzeczne z wyżej przedstawioną wykładnią sposobu liczenia dochodu rodziny w związku z treścią art. 9 ust. 4a ustawy uwzględniającą dochód liczony w skali roku kalendarzowego. Dochód uzyskany powinien być więc doliczony do dochodu utraconego, a całość podzielona następnie przez 12 miesięcy i przez liczbę członków rodziny.

W tej sytuacji Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c w związku z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, o czym orzekł w sentencji wyroku.

Orzeczenie w pkt II sentencji wyroku znajduje uzasadnienie w art. 152 p.p.s.a.