Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1545/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 89, art. 315 ust.3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędzia WSA Olga Żurawska-Matusiak Protokolant Monika Staniszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2007 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu nr 178554 na wynalazek pt.: "Sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego" oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2007 roku nr [...]; [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu wniosków A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. i Z. "D." S.A. z siedzibą w N. o unieważnienie patentu nr 178554 udzielonego na wynalazek pt. "Sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego" unieważnił patent nr 178554 na wynalazek pt. "Sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego" i odstąpił od obciążenia kosztami Z. "D" z siedzibą w N.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 10 ustawy o wynalazczości z dnia 19 października 1972 r. (Dz. U. Nr 26 z 1993 r., poz. 117) w związku z art. 315 ust. 1 i 3 oraz art. 89 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 z późniejszymi zmianami) – zwanej dalej p.w.p. oraz art. 102 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Podstawę faktyczną decyzji stanowiły następujące okoliczności:

Wnioskiem złożonym dnia 18 kwietnia 2003 r. do Urzędu Patentowego w trybie spornym A. Sp. z o.o. z siedzibą w W. domagała się unieważnienia patentu pt. "Sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego" nr 178554, udzielonego w dniu [...] grudnia 1999 r. z pierwszeństwem od dnia 31 sierpnia 1995 r. na rzecz Z. "D." S.A. z siedzibą w N.

Interes prawny wywiodła z faktu, że od dnia 9 maja 1997 r., jeszcze jako C. S.A., korzystała na podstawie umowy licencyjnej z wynalazku, na który został następnie udzielony sporny patent nr 178554.

Zarzuciła udzielenie patentu na rzecz uprawnionego

z naruszeniem przepisów art. 10 i 11 ustawy z 19 października 1972 r. o wynalazczości wobec niespełniania w chwili zgłoszenia wymogów nowości i nieoczywistości, skoro znacznie wcześniej powstał sposób rozwiązania problemu zrzutu obciążenia i produkcji energii na potrzeby własne E. Rozwiązania te zostały m.in. zastosowane w latach 80-tych w toku realizacji inwestycji w elektrowniach w Y. oraz K. - kontraktów zagranicznych w Turcji. Na tę okoliczność przedstawiła kopię dokumentacji elektrowni Y., rysunki z maja 1983 r. oraz kopię dokumentacji elektrowni K., rysunki z grudnia 1989 r.

Uprawniona z patentu, Z. D. S.A. w piśmie stanowiącym odpowiedź na wniosek o unieważnienie patentu nr 178554, przyznała, że rozwiązanie nim chronione jest w istotnym zakresie zbieżne z rozwiązaniem zawartym w dokumentacji technicznej nr 397P-B.A.22 przedłożonej przy wniosku i wykonane przez wnioskodawcę dla tureckiej elektrowni K. w latach 1983-1984. Analogiczny jak w rozwiązaniu według patentu 178554 jest m.in. sposób regulacji ciśnienia pary oraz temperatury pary za stacją.

Twórca opatentowanego wynalazku, T. K. w odpowiedzi wniósł o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. Z analizy technicznej porównawczej obu dokumentacji wynika, jego zdaniem, że są to dwa całkowicie różne projekty dotyczące różnych kwestii, tak co do celu, jak i sposobu ich realizacji. Odnosząc się do stanowiska uprawnionego z patentu stwierdził, że Z. jest zainteresowany unieważnieniem patentu nr 178554 uzyskanego na swoją rzecz, ponieważ nie chce wypłacić twórcy wynagrodzenia za stosowanie patentu na sześciu blokach E. Zakwestionował istnienie po stronie wnioskodawcy - jako licencjobiorcy interesu prawnego w żądaniu wniosku.

Urząd Patentowy RP zobowiązał wnioskodawcę do sformułowania interesu prawnego w żądaniu wniosku, sprecyzowania zarzutów braku nowości bądź braku nieoczywistości w oparciu o wcześniejsze rozwiązania oraz dopuścił na koszt wnioskodawcy dowody z opinii biegłych.

Wnioskodawca wywiódł interes prawny z faktu złożenia pozwu do Sądu Okręgowego w [...] przeciwko twórcy T. K. o zwrot wynagrodzenia wypłaconego po podpisaniu między wnioskodawcą, a twórcą umowy licencyjnej z dnia [...] maja 1997 r. Złożył plik dokumentów na okoliczność braku wymogu nieoczywistości rozwiązania w patencie 178554.

Uprawniona z patentu, Z. "D." S.A. w dniu 11 kwietnia 2005 r. sama wystąpiła z wnioskiem o jego unieważnienie oraz o łączne rozpatrzenie jego wniosku z wcześniejszym wnioskiem A. Sp. z o.o. z dnia 18 kwietnia 2003 r., czyli o połączenie obu spraw do wspólnego rozpatrzenia. Swój interes prawny uzasadniła toczącym się postępowaniem sądowym przed Sądem Okręgowym w [...] z pozwu twórcy o zapłatę. Wskazała naruszenie art. 10 ustawy o wynalazczości jako podstawę prawną unieważnienia patentu nr 178554, jako że rozwiązanie według patentu stanowi prostą kompilację środków technicznych stosowanych w tym samym celu w układach zrzutu obciążania turbin parowych, których budowa i działanie zostały ujawnione przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku do opatentowania, czyli, że przedmiot patentu w zakresie rozwiązania nadającego się do stosowania wynikał w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki.

Twórca podtrzymując argumenty co do zdolności patentowej spornego wynalazku przyznał, że wprawdzie niektóre środki techniczne wynikają ze stanu techniki, ale połączenie ich z proporcjonalnym do przepływu pary świeżej otwarciem elementów regulacyjnych stacji wysokoprężnej - daje nieoczywisty efekt. Drugim istotnym efektem jest brak potrzeby konstruowania drogich i skomplikowanych napędów zintegrowanych. Przedstawił także pisemne stanowisko autora publikacji "Automatyka cieplnych urządzeń siłowni" dr inż. J. R., w świetle którego jego rozwiązanie spełnia wymogi nieoczywistości. Także w znanych publikacjach dotyczących tej problematyki, w tym książce L. N. "Elektrownie cieplne" nie występuje rozwiązanie spełniające istotę jego wynalazku.

Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP rozpoznając oba wnioski na rozprawie w dniu [...] września 2005 r. połączyło je do wspólnego rozpatrzenia i decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] , [...] unieważniło patent nr 178554.

Uznało interes prawny, w rozumieniu przepisu art. 28 k.p.a. po stronie obu wnioskodawców: A. Spółki z o.o. z zawartej z uprawnionym umowy licencyjnej na stosowanie wynalazku, czyli z konstytucyjnej zasady swobody prowadzenia działalności gospodarczej wyrażonej w art. 20 i 22 Konstytucji RP oraz z art. 5 ustawy z 19 listopada 1999 r. Prawo działalności gospodarczej, zaś Z. ze sporu sądowego z twórcą zawisłego przed sądem cywilnym o zapłatę wynagrodzenia za jego stosowanie.

W ocenie Kolegium Orzekającego UP, analiza merytoryczna spornego patentu i dowodów wskazała na brak nieoczywistości. Nie zastrzega on rozwiązania w kategorii sposobu, ponieważ brak jest kolejności czynności bądź zabiegów, łącznie z ich parametrami, lecz wyłącznie działanie stacji redukcyjno-schładzającej zastosowanej do zrzutu obciążenia bloku energetycznego. Stacja redukcyjno-schładzająca ujawniona w D. "C." w K. z lipca 1979 roku zbudowana jest z elementów takich jak środki techniczne zastrzegane w zastrzeżeniach patentowych spornego patentu. Są to m.in. zawór redukcyjny, zawór odcinający, zawór wtryskowy, zasuwa odcinająca służąca temu samemu celowi tzn. zrzutowi obciążenia bloku energetycznego. Ponadto opinia sporządzona przez I. z W., przedstawiająca stan techniki związany z zarzutami mocy bloku energetycznego w kontekście rozwiązania zastrzeganego i ujawnionego w przykładzie wykonania wynalazku według patentu 178554 stwierdza, że zastrzegane środki techniczne wynikają ze stanu techniki na który składają się zarówno publikacje książkowe jak i instrukcje obsługi dla elektrowni. Ponieważ zastrzegane rozwiązanie przedstawione jest w sposób ogólny i oszczędny, to przeciętny fachowiec, zajmujący się zawodowo tą dziedziną techniki może dojść do takiego samego rozwiązania. Urząd stwierdził, że nie można zaszeregować tego wynalazku do kategorii "sposobu", ponieważ brak jest kolejności czynności bądź zabiegów łącznie z ich parametrami, a treść zastrzeżeń jest opisem działania stacji. a zwłaszcza jej poszczególnych elementów.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie twórca T. K. zarzucił: naruszenie prawa przez błędną wykładnię a tym samym niewłaściwe zastosowanie art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz błędną wykładnię art. 10 ustawy o wynalazczości, naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. przez brak wskazania przyczyn, dla których Urząd Patentowy pominął oświadczenie dr inż. J. R., w którym zaprzecza on o tożsamości jego rozwiązań z rozwiązaniami twórcy wynalazku, brak wskazania konkretnych publikacji i instrukcji obsługi dla elektrowni, z których wynikałoby, że zastrzegane środki techniczne wynikają już ze stanu techniki oraz brak wskazania podstawy prawnej, która nakazywałaby kolejność czynności lub zabiegów opisać z oznaczeniami cyfrowymi, dla każdej poszczególnej czynności. Skarżący zarzucił także brak interesu prawnego wnioskodawców tzn. A. sp. z o.o i Z. "D.".

Zarzut braku wymogu nieoczywistości, postawiony przez Urząd skarżący uznał za niewłaściwy, ponieważ biorąc pod uwagę publikacje książkowe, instrukcje obsługi dla elektrowni, pominął stanowisko dr inż. J. R. zawarte w jego oświadczeniu z dnia [...].07.2005 r. Jako dowód, że stanowisko UP jest nieuprawnione skarżący przytoczył także opinię I. z W. z dnia [...] lutego 2000 r. wskazującą, że prace nad problematyką zrzutów obciążenia prowadzone były już w latach 60-tych. Dopiero jednak w połowie 1995 r. po raz pierwszy zastosowano w bloku elektrowni [...] metodę, której istota polegała na stałym, wstępnym otwarciu zaworów regulacyjnych (55%) stacji wysokoprężnej.

Nie zgodził się z twierdzeniem UP, że stacja wysokoprężna została zastosowana wyłącznie do opanowania zrzutu obciążenia bloku energetycznego. Podstawowym jej zadaniem jest bowiem umożliwienie bezpiecznego uruchamiania i wyłączania bloku energetycznego, a niejako "przy okazji" podjęto prace nad wykorzystaniem jej do opanowania zrzutów obciążeń.

Uznał za nieuzasadniony zarzut, że wynalazku 178554 nie można traktować w kategorii "sposób" ze względu na brak kolejności czynności lub zabiegów wraz z parametrami ich wykonywania prowadzących do określonego celu stwierdzając, że analiza treści zastrzeżeń jednoznacznie wskazuje, że kolejność czynności jest łatwa do wykazania i wynika z przedstawionej w dokumentacji chronologii postępowania. Ponadto ujawnione rozwiązanie może mieć zastosowanie do różnych typów elektrowni cieplnych, co uniemożliwia podanie konkretnych wartości kluczowych parametrów działania stacji wysokoprężnej i zastosowanych zaworów. I. w piśmie do skarżącego jedynie porównał projekt racjonalizatorski [...] z rozwiązaniem spornego patentu, oraz stwierdził, że jako Instytut nie narusza praw wyłącznych właściciela patentu w swoich rozwiązaniach.

Podkreślił, że dr inż. J. R. w swojej opinii stwierdził, że układ technologiczny dla zrzutu obciążenia bloku energetycznego z wykorzystaniem stacji wysokoprężnej jest znany ze stanu techniki, ale w połączeniu ze znanymi środkami technicznymi daje "nieoczekiwany" efekt. Wymienione przez dr R. "środki techniczne" przedstawiają działanie poszczególnych stacji wysokoprężnych, ujawnione w dokumentacji techniczno-ruchowej "C." K. z lipca 1979 r.

W piśmie z 8 czerwca 2006 roku T. K. zarzucił Urzędowi Patentowemu sprzeczność jego ustaleń z zebranym materiałem dowodowym, niezrozumienie problemu technicznego jaki został rozwiązany za sprawą spornego wynalazku, co czyni zasadnym wcześniejszy wniosek skarżącego o powołanie biegłego przez Urząd Patentowy RP.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wnosił o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę uczestnik postępowania Z. D. S.A. obok dotychczasowych argumentów przemawiających za zasadnością decyzji unieważniającej sporny patent podniósł nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1999 roku wobec rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). Przyczyną jest to, że wniosek o udzielenie patentu w imieniu P. podpisała osoba nieuprawniona do jego reprezentowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2006 r. sygn. akt VI SA/Wa82/06 uchylił zaskarżoną decyzję UPRP z dnia [...] września 2005 r. o unieważnieniu patentu nr 178554, chociaż nie podzielił zasadności wszystkich argumentów skarżącego.

W uzasadnieniu podzielił słuszność naruszenia przez Urząd Patentowy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez całkowite pominięcie oświadczenia dr inż. J. R. z dnia [...] lipca 2005 r., w którym zaprzecza on tożsamości jego rozwiązań z rozwiązaniem twórcy wynalazku. Sąd ocenił, że sprawa ta miała o tyle istotne znaczenie, że w opinii opracowanej na zlecenie A. sp. z o.o przez I. powołana została publikacja dr R. jako argument świadczący na niekorzyść wynalazku, tj. oczywistości jego rozwiązania, a Urząd nie wyjaśnił tej rozbieżności. Sąd zwrócił uwagę, że w postępowaniu spornym obowiązkiem Urzędu jest rozpatrzyć cały materiał dowodowy przedstawiony przez strony, a w uzasadnieniu decyzji wskazać, którym dowodom Urząd dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, którym zaś nie dał wiary i z jakich powodów. Niepełność materiału dowodowego, ocenianego przez Urząd Patentowy RP, nie pozwoliła Sądowi na ocenę zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Niemniej jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny prawnej i wskazania dalszego postępowania w zakresie dwóch okoliczności: przyjętego trybu postępowania oraz uznania interesu prawnego obu wnioskodawców w domaganiu się unieważnienia patentu na sporny wynalazek.

Po pierwsze uznał, że postępowanie o unieważnienie patentu zostało wszczęte pod rządami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej i podstawę prawną rozpatrywania wniosków zgłoszonych przez A. Sp. z o.o. w W. i przez Z. D. S.A. stanowi przepis art. 89 p.w.p., zgodnie z którym patent może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Owe warunki wymienia art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 roku o wynalazczości, która ma zastosowanie w świetle art. 315 ust. 3 p.w.p., wyrażającego zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia w życie tej ustawy (tj. przed 22 sierpnia 2001 r.) ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów. Art. 10 ustawy o wynalazczości przewidywał, że wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.

Po drugie, WSA wskazał, że przepisy ustawy Prawo własności przemysłowej nie zawierają legalnej definicji pojęcia "interes prawny". Zgodnie z ugruntowanym poglądem w doktrynie i orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego interes prawny, określony w art. 89 p.w.p., którego posiadanie jest warunkiem koniecznym dla wystąpienia z wnioskiem o unieważnienie patentu, jest tożsamy z interesem prawnym określonym w art. 28 k.p.a. Za przyjęciem stanowiska, że interesem prawnym w rozumieniu art. 89 p.w.p. jest interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. przemawiają reguły wykładni systemowej. Zgodnie bowiem z art. 256 ust. 1 p.w.p. do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Nie definiują one pojęcia interesu prawnego, ale norma art. 28 k.p.a. stanowi, że stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że interes prawny musi wynikać z przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Interes prawny w postępowaniu administracyjnym opiera się na przepisach szeroko rozumianego prawa materialnego, czyli na przepisach prawa administracyjnego, finansowego, pracy i prawa cywilnego.

W świetle powyższych wywodów uznał, że Urząd Patentowy RP prawidłowo przyjął istnienie interesu prawnego po stronie Z. D., albowiem decyzja administracyjna ma wpływ na jego sytuację prawną i procesową w sprawie cywilnej, zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...], sygn. akt [...], z powództwa T. K. o zapłatę wynagrodzenia na korzystanie z wynalazku.

Natomiast interes prawny A. Spółki z o.o. w W. podyktowany jest tym, że jeszcze jako C. S.A. korzystała na mocy umowy licencyjnej nr [...] z dnia [...] maja 1997 roku z projektu wynalazczego "Sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego" zgłoszonego do ochrony w Urzędzie Patentowym RP przez Z. D. S.A., na który następnie udzielono patentu nr 178554. W związku z postanowieniem tej umowy w dniu [...] lipca 1997 roku pomiędzy C. S.A. we W., a twórcą T. K. została zawarta umowa o wynagrodzenie na projekt wynalazczy. Zatem decyzja administracyjna w przedmiocie unieważnienia patentu rzutuje na sytuację prawną spółki, która w przypadku pozytywnego dla niej rozstrzygnięcia ma prawo wystąpić przeciwko twórcy o zwrot wypłaconego wynagrodzenia.

Innymi słowy, ocenił jako nietrafny zarzut skarżącego o braku interesu prawnego po stronie wnioskodawców, jednocześnie wskazując na obowiązek Urzędu Patentowego RP rozpatrzenia całego materiału dowodowego przedstawionego przez obie strony i wskazanie w uzasadnieniu decyzji, którym dowodom Urząd dał wiarę i oparł na nich swoje rozstrzygnięcie, a którym dowodom nie dał wiary i z jakich powodów.

Odnosząc się do zarzutu uczestnika postępowania Z. D. S.A. co do nieważności postępowania zgłoszeniowego stwierdził, że Urząd Patentowy rozstrzygał sprawę w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i był związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawców. Także sąd administracyjny kontroluje zaskarżoną decyzję w granicach danej sprawy i powoływanie nowych podstaw unieważnienia decyzji na etapie postępowania sądowego, które nie były przedmiotem rozpoznania przez Urząd Patentowy RP, nie jest dopuszczalne.

Przy ponownym rozpatrzeniu wnioskodawcy podtrzymali zarzut braku nieoczywistości spornego wynalazku w rozumieniu art. 10 Ustawy o wynalazczości, co uzasadniali dotychczasowymi argumentami opartymi głównie na przedstawionej dokumentacji, opiniach ekspertów, opracowaniach i publikacjach takich jak książka "Elektrownie cieplne" prof. N., "Automatyka cieplnych urządzeń i siłowni" dr inż. J. R. oraz dokumentacji techniczno-ruchowej stacji redukcyjno-schładzającej "C." K. Podkreślali, że skoro zastrzeżenia patentowe opisują działanie układu zrzutu obciążenia bloku energetycznego nie podając kolejności wykonywanych czynności ani parametrów im towarzyszących, to wynalazku nie można traktować w kategorii "sposobu" jak sugeruje jego tytuł. Przy czym, także twórca przyznał, że niektóre z cech ujawnionych w zastrzeżeniu niezależnym patentu 178554 są znane. Skoro w treści zastrzeżenia niezależnego nie określono, które z cech uwzględnionych w części znamiennej są znane ze stanu techniki, oznacza to, że wszystkie cechy zawarte w tej części zastrzeżenia zostały zaproponowane jako nowe. Tymczasem już publikacja prof. N. wskazuje, że przed datą zgłoszenia były znane rozwiązania, w których para pobrana z przegrzewacza pary świeżej przepływa przez stację redukcyjno-schładzającą i schłodzona do odpowiedniej temperatury kierowana jest do przegrzewacza międzystopniowego, a następnie do skraplacza po przejściu przez zawór redukcyjny i schładzacz oraz, podobnie jak w przedmiotowym wynalazku, również dodatkowo odprowadzana jest do atmosfery. Taki obieg pary opisany w zastrzeżeniu niezależnym, znany ze stanu techniki, nie jest związany z typem zastosowanego zaworu redukcyjnego. Nie wszystkie cechy wynalazku uznane przez twórcę za nowe zostały uwzględnione w zastrzeżeniach patentowych. Nie mogą być więc rozpatrywane w świetle wniosku o unieważnienie patentu, co dotyczy otwierania elementów regulacyjnych temperatury za stacją wysokoprężną proporcjonalnie do przepływu pary świeżej. Cecha ta nie została objęta zakresem ochrony przedmiotowego patentu i nie ma znaczenia przy ocenie zdolności patentowej ujawnionego rozwiązania.

Zdaniem wnioskodawców przedmiotowy wynalazek jest połączeniem znanych ze stanu techniki rozwiązań i nie spełnia wymogu nieoczywistości wymaganego na mocy art. 10 powołanej ustawy. Powołując się na publikację L. N., wykazywali, że przed datą zgłoszenia wynalazku znane były rozwiązania, w których para pobrana z przegrzewacza pary świeżej przepływa przez stację redukcyjno-schładzającą i dalej kierowana jest do przegrzewacza międzystopniowego, a następnie do skraplacza.

Twórca nie uznał zarzutu niespełnienia wymogu nieoczywistości. Powołał się na opinię dr inż. J. R., w której autor opinii m.in. stwierdził, że wprawdzie układ technologiczny z użyciem stacji wysokoprężnej jest znany i stosowany, to użyte w wynalazku środki techniczne (proporcjonalne do przepływu pary świeżej otwieranie elementów regulacyjnych stacji, proporcjonalne do zmian przepływu pary świeżej otwieranie organów regulacyjnych temperatury za stacją wysokoprężną, blokowanie zamykania zaworu regulacyjnego) w połączeniu ze znanymi środkami technicznymi (otwieranie zasuw odcinających parę i wtrysk do stacji wysokoprężnej w momencie podania sygnału zrzutu, wydmuch do atmosfery ew. chwilowej nadwyżki pary świeżej, utrzymanie, po zrzucie obciążenia, zadanej wartości ciśnienia pary świeżej) tworzą rozwiązanie techniczne dające "nieoczywisty" efekt.

Twórca zarzucił brak zrozumienia treści zastrzeżenia, jego istoty. Na potwierdzenie tego zarzutu przytaczał fragment opinii dr inż. J. R.

Istotę wynalazku, zdaniem twórcy, zrozumieli eksperci I. z W. poprzez stwierdzenie, że prace Instytutu nie naruszają praw wyłącznych wynikających z treści zastrzeżeń patentu nr 178554. Także specjaliści z E. w P. poprzez uznanie, że stosowane przez nich rozwiązania różnią się od ujawnionego w wynalazku. W kwestii rozumienia określenia użytego w treści dokumentacji wynalazku "proporcjonalne otwarcie elementów regulacyjnych" twórca powoływał się, na wyjaśnienia opinii dr inż. E. R. (z dnia [...] października 2005 r.), gdzie stwierdza, że zastosowane w wynalazku rozwiązanie sięga dalej niż wskazówka producenta "C."- K., w której - w przypadku szybkiego uruchamiania stacji - zawory regulacyjne w pozycji wyczekiwania mogą być otwarte lub częściowo otwarte.

Odnośnie braku w dokumentacji wynalazku kolejności czynności i parametrów im towarzyszących twórca stwierdził, że ze względu na dużą różnorodność kotłów energetycznych krytyczna wartość przepływu pary wtórnej musi być określana indywidualnie dla danego kotła. Nie daje to możliwości ustalenia uniwersalnych parametrów dla szerokiej gamy kotłów używanych w energetyce.

Odnosząc się do publikacji prof. L. N. "Elektrownie Cieplne", powołanej przez wnioskodawców twórca podnosił, że jej autor warunkuje opisane rozwiązanie zastosowaniem stacji wysokoprężnej wyposażonej w szybkie napędy elementów regulacyjnych. Z kolei dr inż. J. R. stwierdził, że zastosowanie wynalazku 178554 eliminuje konieczność stosowania szybkich napędów stacji wysokoprężnych, zalecanych w książce, co jest argumentem potwierdzającym nieoczywistość rozwiązania.

Kolegium Orzekające UP po ponownym rozpoznaniu sprawy, powołując się na art. 153 p.p.s.a., co do wiążącej oceny prawnej i wskazań sądu administracyjnego w zakresie mającej zastosowanie podstawy prawnej rozpatrywania wniosków o unieważnienie patentu: art. 89 ust. 1 p.w.p. i art. 10 ustawy o wynalazczości wskazało, że patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania

Powołując się na stanowisko WSA w kwestii posiadania interesu prawnego uznało, że Z. "D." ma interes prawny w żądaniu unieważnienia patentu na sporny wynalazek, gdyż decyzja administracyjna ma wpływ na jego sytuację prawną i procesową w sprawie cywilnej zawisłej przed Sądem Okręgowym w [...] z powództwa twórcy T. K. o zapłatę wynagrodzenia za korzystanie z wynalazku. Interes prawny spółki A. Sp. z o.o z siedzibą w W. wywiodło z zawartej (jako C. S.A.) umowy licencyjnej z [...] maja 1997 r. na korzystanie z projektu wynalazczego w oparciu, o który został udzielony patent. W wyniku postanowień tej umowy Spółka (jako "C.") zawarła kolejną umowę o wynagrodzenie za projekt wynalazczy z twórcą T. K. Tym samym organ uznał, że rozpoznanie wniosku ma wpływ na sytuację Spółki, która w przypadku jego uwzględnienia może wystąpić o zwrot wypłaconego wynagrodzenia.

Uznając za zasadny zarzut wnioskodawców braku nieoczywistości przedmiotowego wynalazku w rozumieniu art. 10 ustawy o wynalazczości, organ podkreślił, że wynalazek nie zastrzega rozwiązania w kategorii "sposobu". Nie ujawnia kolejności czynności bądź zabiegów, łącznie z ich parametrami, a opisuje działanie stacji redukcyjno-schładzającej zastosowanej do zrzutu obciążenia bloku energetycznego. Odnosząc się do redakcji zgłoszonego patentu uznał, że treść zastrzeżenia 1 jest opisem działania układu służącego do zapobiegania negatywnym skutkom nagłego i nieplanowanego odłączenia generatora prądu od sieci energetycznej (przeciążenie lub inne przyczyny).

Organ wskazał, że wyłączenie generatora wiąże się z zakłóceniami pracy bloku energetycznego i koniecznością wykonywania skomplikowanych zabiegów przywrócenia go do normalnej pracy. Charakterystyka pracy całego bloku w przypadku awaryjnego wyłączenia generatora wymaga opanowania niekorzystnych i niebezpiecznych zjawisk, które mogą wystąpić w takim przypadku i spowodować stany zagrożenia lub straty. W ocenie Urzędu Patentowego, cel działań twórcy wynalazku sprowadzał się do opracowania właściwej metody zrzutu obciążenia bloku energetycznego i przejścia do zasilania potrzeb własnych bloku energetycznego. To było problemem do rozwiązania. Analizując opracowanie I. z W. wskazał, że sposobem na opanowanie faz zrzutu obciążenia bloku energetycznego było zastosowanie stacji wyposażonych w napędy zintegrowane i takie rozwiązanie problemu sugerował prof. N. w swoich publikacjach.

Organ podkreślił, że strony sporu, uzasadniając swoje stanowisko, powołują się na opracowania i publikacje tych samych specjalistów, dokonując interpretacji tego materiału na swoją korzyść. Analizując zebrany materiał dowodowy Urząd Patentowy dokonał jego analizy i oceny:

1. Wskazał, że w powołanej książce prof. L. N. pt. "Elektrownie cieplne" wydanej w 1974 r. omówiono budowę i działanie układów rozruchowo-regulacyjnych stosowanych w elektrowniach parowych. Ujawniono budowę układu rozruchowo-regulacyjnego wyposażonego w zawór bezpieczeństwa i stację redukcyjno-schładzającą obejmującą zawór odcinający, regulacyjny, połączony z układem wtryskowym wody chłodzącej. Stwierdził, że w układzie tym, podobnie jak w rozwiązaniu wg wynalazku, para pobrana z przegrzewacza pary świeżej przepływa przez stację redukcyjno-schładzającą i schłodzona do odpowiedniej temperatury kierowana jest do przegrzewacza międzystopniowego a następnie do skraplacza. W opisie tego układu podane zostały wskazówki dotyczące jego eksploatacji podczas procesu zrzutu obciążenia bloku energetycznego.

2. Wskazał, że w książce J. R. pt. "Automatyka cieplnych urządzeń siłowni" z 1976 r. na str. 181 jej autor opisał działanie układu automatycznej regulacji stacji redukcyjno-schładzającej. Opisana tam stacja została wyposażona w obwód automatycznej regulacji temperatury pary za stacją, współpracujący z zaworem wody wtryskowej. Opisał także działanie stacji redukcyjno-schładzającej, podał informację dotyczącą działania zaworu regulacyjnego wtrysku wody sterowanego regulatorem utrzymującym stałą temperaturę pary za stacją. Ocenił, że publikacja ta zawiera informacje zbieżne z działaniem układu ujawnionego w wynalazku nr 178554.

3. Ustalił, że w dokumentacji techniczno-ruchowej stacji redukcyjno-schładzającej opracowanej przez "C." – K. z 1979 r. stwierdzono, że w przypadkach wymagających szybkiego uruchomienia stacji redukcyjno-schładzającej zawory regulacyjne w pozycji wyczekiwania powinny być otwarte lub częściowo otwarte.

4. Wskazał, że zastrzeżenie niezależne sformułowane dla przedmiotowego wynalazku mówi, że podczas normalnej pracy bloku energetycznego elementy regulacyjne stacji produkcyjnej części wysokoprężnej turbiny otwarte są proporcjonalnie do przepływu pary świeżej natomiast zawór odcinający jest stale zamknięty. Otwiera się on na sygnał o konieczności zrzutu mocy. Ponieważ zawór regulacyjny jest już otwarty lub częściowo otwarty (proporcjonalnie do przepływu pary świeżej) daje to możliwość szybkiego przepływu pary świeżej przez obydwa zawory.

Wywiódł, że z powołanych publikacji wynika, że informacja o częściowo otwartym lub otwartym zaworze będącym elementem układu należy do stanu techniki i stanowić mogła istotną wskazówkę dla fachowca z tej dziedziny sugerującą, że najwłaściwszym rozwiązaniem będzie zastosowanie zaworu o "optymalnym" stopniu otwarcia, najlepiej regulowanym parametrami pracy układu lub nadążającym za zmianami tych parametrów. Określenie "nadążającym" nie zostało jednak użyte w treści opisu i w zastrzeżeniach wynalazku. Użyte określenie "proporcjonalnie otwarty" mające, jak wywnioskował Urząd, nadawać zastrzeżeniu odpowiedni stopień uogólnienia, oznacza - w jego ocenie - praktycznie tę samą lub bardzo zbliżoną cechę co określenie "otwarty" lub "częściowo otwarty", oczywistą dla specjalisty w danej dziedzinie.

Zważywszy ponadto, że użyte środki techniczne są znane ze stanu techniki, co przyznał wynalazca i co wynika z przytoczonych publikacji oraz sformułowanych opinii specjalistów, Urząd Patentowy stwierdził, że rozwiązanie wg patentu 178554 stanowi kompilację środków technicznych stosowanych w tym samym celu w układach zrzutu obciążenia turbin parowych. Tym samym uznał, że ujawnione rozwiązanie nie spełnia wymogu nieoczywistości zawarte w art. 10 ustawy o wynalazczości.

Odnosząc się do zarzutu twórcy, że opinia dr inż. J. R. stanowi dowód nieoczywistości wynalazku wymogu, Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego nie podzieliło tego stanowiska. Podkreśliło, że dr R. w opinii stwierdził, że rozwiązanie ujawnione w patencie 178554 nie występuje w jego opracowaniach i znanych mu publikacjach, a takie stwierdzenie nie upoważnia do wniosku, że ujawnione rozwiązanie nie było znane w teorii ani w praktyce. Oznacza tylko, że dr R. nie zetknął się z takim wariantem rozwiązania.

Organ ocenił, że żadna z opinii zgromadzonych w dokumentacji spornego wynalazku i sformułowanych na jego temat nie upoważnia do wyciągnięcia takiego wniosku. Także treść zawarta w "informacji" dr R. z dnia [...] października 2005 r. na temat prób funkcjonowania stacji redukcyjno-schładzających z dostawy "C." – K. i prób przeprowadzonych z zastosowaniem tych stacji. Zwrócił uwagę, że autor informacji wspomina, że z praktycznym wykorzystaniem rozwiązania opisanego w spornym patencie zetknął się w E. "D.", że różni się ono od pomysłu racjonalizatorskiego [...], że zastosowane rozwiązanie "sięga dalej" poza wskazówką producenta "C." - K.

Wywiódł, że treść "informacji" autorstwa dr R. nie miała na celu oceny spornego patentu i takiej oceny nie zawiera. Natomiast określenie, że rozwiązanie "sięga dalej" niż instrukcja "C." – K. nie jest oceną spornego rozwiązania, szczególnie pod kątem jego zdolności patentowej, "nieoczywistości" rozwiązania. Sugestie zawarte w przytoczonych sformułowaniach wskazują na poszerzenie, przez zastosowane rozwiązanie możliwości regulacyjnych i zmianę charakterystyki pracy układu, w którym zostały użyte "środki techniczne" znane ze stanu techniki. Nie oznacza to jednak wyjścia z zasięgu pojęcia "oczywistości", które jest głównym zarzutem.

Wbrew twierdzeniom twórcy ocenił, że sformułowania opinii dr R., w którym autor "środkami technicznymi" nazywa działanie układu i prowadzone zabiegi regulacyjne ujawnionego układu, a zastosowanie tych zabiegów daje "nieoczywisty efekt", nie mogą się odnosić do pojęcia "nieoczywistości" jako wymogu, który musi spełniać wynalazek.

Stwierdził, że użyte określenia są nazwaniem potocznym, "poprawionego" w stosunku do znanych dr R., efektów jakie można uzyskać tak zestawionym układem, składającym się z elementów znanych ze stanu techniki. Uzyskanie poprawionego i lepszego efektu, niż dotychczas uzyskiwany, polegało w tym przypadku na odpowiedniej regulacji odpowiednio zestawionych środków znanych ze stanu techniki.

W ocenie organu, podpowiedzią dla takiego działania była ewidentnie treść instrukcji techniczno ruchowej stacji "C." - K. Stwierdził, że wskazówki tam zawarte, wiedza zaczerpnięta z przytaczanej literatury fachowej dotycząca np. systemów automatycznej regulacji zaworów, publikacje, wnioski zaczerpnięte z działania istniejących rozwiązań stanowiły wystarczający zasób wiedzy dla fachowca zajmującego się tą problematyką, czyniący jego wnioski i działanie oczywistymi w rozumieniu pojęć wynikających z postanowień obowiązującej ustawy. Problem ujawniony w spornym patencie sprowadza się bowiem do odpowiedniego zestawienia znanych, ze stanu techniki, podzespołów oraz synchronizacji ich pracy w celu uzyskania zamierzonego efektu .

Innymi słowy, Urząd Patentowy wywiódł, że znając rozwiązania i opracowania ujawnione w znanych publikacjach oraz dokumentacji techniczno-ruchowej "C." – K. fachowiec analizujący problematykę regulacji bloków energetycznych byłby w stanie zaproponować rozwiązanie ujawnione w patencie 178554, jako jeden z wariantów przeprowadzania i kontroli procesu zrzutu obciążenia bloku energetycznego, posługując się środkami znanymi ze stanu techniki, nie wymagającymi specjalnych prac konstrukcyjnych, poszukiwania szczególnych rozwiązań technicznych budowy elementów układu.

Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego podkreśliło, że jego ocena spornego wynalazku stwierdzająca brak spełnienia wymogu nieoczywistości, pokrywa się z innymi dowodami. W opinii Instytutu A. we W. z dnia [...] stycznia 2005 r., wskazano, że zastrzegane środki techniczne spornego wynalazku wynikają ze stanu techniki, na który składają się przytoczone wcześniej publikacje, instrukcje obsługi dla elektrowni. Także w ekspertyzie I. z lutego 2004 r. stwierdzono podobnie, że ujawnione rozwiązanie mieści się w stanie techniki i "nie ma kluczowego znaczenia dla opanowania zrzutu".

W zakresie wniosku o zwrot kosztów postępowania na rzecz A. Spółkę z o.o. w W. Kolegium Orzekające zastosowało przepis art. 102 kpc znajdujący zastosowanie w związku art. 256 ust. 2 p.w.p. i na zasadzie słuszności nie obciążył kosztami strony przegrywającej, uznając okoliczności niniejszej sprawy za wypadek szczególnie uzasadniony. Uprawniony z patentu przyznał zasadność wniosku i również sam złożył wniosek o unieważnienie patentu nr 178554 udzielonego na jego rzecz jako udzielonego z naruszeniem przepisów ustawowych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie własnej i sporządzonej przez pełnomocnika, twórca domagał się: uchylenia zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2007 r. i zasądzenia kosztów postępowania, zarzucając jej w szczególności :

1. naruszenie prawa przez błędną wykładnię art. 10 ustawy z dnia 19 października 1972 o wynalazczości oraz niewłaściwe zastosowanie, w świetle art. 107 ust. 1 w/w ustawy art. 89 ust. 1 p.w.p.;

2. naruszenie dyspozycji art. 107 & 3 k.p.a. poprzez:

- brak wskazania przyczyn, dla których Urząd Patentowy pominął opinię I. z W. do projektu racjonalizatorskiego [...] a dotyczącego merytorycznej istoty spornego wynalazku 178554, opracowaną przez Inż. E. T. ;

- fragmentaryczne ustosunkowanie się do oświadczenia dr inż. J. R. z dnia [...] lipca 2005 r., w którym zaprzecza on tożsamości jego rozwiązań z rozwiązaniami twórcy wynalazku oraz wymienia, które środki techniczne zastosowane w wynalazku 178554 są nowe oraz jednoznacznie wskazuje, na czym polega różnica pomiędzy rozwiązaniem wynikającym z wynalazku 178554, a propozycją zawartą w książce L N. "Elektrownie cieplne" wydanej w 1974 r.;

- pominięcie opinii dr inż. E. R. z dnia [...] października 2005 r. uznawanego w energetyce autorytetu, który stwierdza, że praktyczne wykorzystanie rozwiązania opisanego w zgłoszeniu patentowym wynalazku 178554 i w projekcie racjonalizatorskim Z. spotkał po raz pierwszy na blokach nr 1,2,5,6 w E. D.;

- tendencyjne przywołanie w cytacie z książki L. N. p.t. "Elektrownie cieplne" wydanej w 1974" rozważań dotyczących zrzutów obciążeń, a pominięcie założeń autora, że "..przy zrzutach obciążenia taki układ zapobiega nadmiernemu wzrostowi ciśnienia w kotle i otwarciu zaworów bezpieczeństwa pod warunkiem, że zawór redukcyjny ma dostatecznie szybki napęd" - podczas, gdy istotą wynalazku 178554 jest zastosowanie zaworów redukcyjnych wyposażonych w napędy powolne,

- niewskazanie podstawy prawnej, która nakazywałaby kolejność czynności bądź zabiegów występujących w wynalazku opisać oznaczeniem cyfrowym dla każdej poszczególnej czynności.

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP wniósł o jej oddalenie podnosząc niezasadność zarzutów.

Odnośnie pierwszego wskazał, że zagadnienia, których dotyczy wynalazek nr 178554 odnoszą się do problemu opanowania i kontrolowania przebiegu zjawisk jakie mogą wystąpić w momencie nagłego odłączenia generatora prądu od sieci energetycznej. Może wtedy nastąpić konieczność "zrzutu obciążenia bloku energetycznego", który powinien być procesem odpowiednio kontrolowanym. Nagłe wyłączenie generatora prądu wiąże się z zakłóceniami pracy bloku energetycznego, zagrożeniem wystąpienia niekorzystnych zjawisk mogących stanowić zagrożenie. Wiąże się także z koniecznością wykonania skomplikowanych zabiegów przywrócenia go do normalnej pracy. Zjawiska towarzyszące wyłączeniu bloku energetycznego zostały opisane w powołanych publikacjach i opracowaniach, których przykłady znajdują się w dokumentacji przedmiotowej sprawy. Wskazał, że istotą rozwiązania jest zastosowanie w ujawnionym układzie współpracujących ze sobą elementów zaworu o zmiennym (regulowanym) stopniu otwarcia zależnym od przepływu pary świeżej. Zatem skarżący ujawniając układ rozwiązujący problem kontrolowania zjawisk zachodzących podczas "zrzutu obciążenia bloku energetycznego", ujęty w spornym wynalazku, posłużył się odpowiednio zestawionym zbiorem środków technicznych znanych ze stanu techniki. Świadczą o tym powołane publikacje opisujące problematykę opanowania zjawisk zachodzących podczas "zrzutu obciążenia bloku energetycznego", także w instrukcji techniczno-ruchowej "C." K., które są rozwiązaniami znanymi ze stanu techniki.

Jest w nich mowa o tym, jak śledzić i kontrolować proces zrzutu obciążenia w przypadku wyłączenia bloku energetycznego. Z wiedzy zawartej w tych materiałach wynika, że w celu zapewnienia prawidłowej pracy układu, zawór regulacyjny układu zaworów powinien być otwarty lub częściowo otwarty. W połowie roku 1995, w elektrowni P. zastosowano wstępne otwarcie zaworów regulacyjnych wynoszące 55%.

Tym samym organ twierdził, że informacje te, należące do stanu techniki, są istotną, jednoznaczną i wystarczającą wskazówką dla przeciętnego specjalisty sugerującą, że "lepszym" rozwiązaniem poprawiającym zdolność reakcji układu może być zastosowanie zaworów regulacyjnych, których stopień otwarcia będzie optymalny, właściwy dla parametrów pracy układu w danym momencie i powinien się zmieniać, śledząc zmiany parametrów układu i nadążając za nimi. Właśnie zastosowanie takiego zaworu, którego stopień otwarcia jest proporcjonalny do przepływu pary świeżej, jest istotą rozwiązania ujawnionego w patencie 178554.

Stwierdził jednoznacznie, że przeanalizowanie zastosowania wariantu rozwiązania z zaworem o takich własnościach jak w ujawnionym rozwiązaniu nr 178554, powinno być oczywiste dla fachowca, którego zadaniem byłaby analiza możliwych wariantów rozwiązań pod kątem zdolności reagowania układu lub optymalizacja istniejących rozwiązań. Do takich wniosków skłania także opinia do projektu wynalazczego [...] inż. E. T. pt: "Zmiana algorytmu pracy układu automatyki i zabezpieczeń racji SC1" wskazująca słabe strony badanego rozwiązania, będącego pierwowzorem dla spornego wynalazku i sugerująca kierunek dalszych prac nad doskonaleniem rozwiązania.

Odnośnie drugiego zarzutu, co do niewskazania przyczyn pominięcia opinii I. z W. opracowanej przez inż. E. T. uznał go za bezzasadny. Podniósł, że z treści pisma z dnia 14 lutego 2000 r. skierowanego przez Instytut do twórcy wynalazku wynika, że za "istotę" wniosku racjonalizatorskiego [...] uznaje on utrzymanie w normalnym ruchu bloku energetycznego - pełnego otwarcia elementów regulacyjnych stacji redukcyjnej wysokoprężnej" Natomiast w zgłoszeniu spornego wynalazku "zawór regulacyjny stacji redukcyjnej jest zawsze otwarty proporcjonalnie do stopnia obciążenia bloku energetycznego". Z pisma tego wywiódł, że aczkolwiek Instytut opiniował projekt racjonalizatorski [...], to istota zgłoszenia w patencie nr 178554, zdaniem I., nie była "identyczna" z tym projektem racjonalizatorskim. Dlatego w dalszej części pisma Instytut powiadamia twórcę, że sam nie narusza praw właściciela patentu 178554, ponieważ w rozwiązaniach Instytutu elementy regulacyjne stacji wysokoprężnej nie są otwierane proporcjonalnie do przepływu pary świeżej, a są otwarte wstępnie około 55%. Podkreślił, że wniosek racjonalizatorski [...] nie jest częścią przedmiotowego patentu nr 178554, stanowiącego przedmiot sporu, natomiast należał do stanu techniki w momencie zgłoszenia wynalazku. W ocenie Urzędu, po porównaniu wniosku racjonalizatorskiego ze zastrzeżeniem patentowym stanowisko I. potwierdza tylko słuszność zarzutu postawionego przez organ o braku spełnienia wymogu nieoczywistości przez patent 178554.

Wskazał, że ustosunkował się do informacji sformułowanej przez I. Fakt, że obydwa rozwiązania (wniosek racjonalizatorski [...] i patent 178554) nie są "identyczne" nie oznacza spełnienia warunku nieoczywistości przez wynalazek 178554. Podkreślił, że rozwiązanie przyjęte w projekcie racjonalizatorskim [...] może stanowić jedną z istotnych podpowiedzi (wskazówek) dla projektanta usiłującego wyeliminować słabe strony stosowanych rozwiązań. Dokumentem uzupełniającym i jednoznacznie potwierdzającym słuszność stanowiska Urzędu jest opinia do projektu racjonalizatorskiego [...], sporządzona przez inż. E. T. Stanowi ona zbiór uwag wskazujących słabe strony rozwiązania zawartego w projekcie racjonalizatorskim i sugestie co do kierunków prac jakie należy podjąć w celu ich usunięcia. Organ stwierdził, że z analizy treści opinii inż. T. można domniemywać, że mogłaby ona być inspiracją dla przeciętnego specjalisty w tej dziedzinie do sformułowania rozwiązania ujawnionego w patencie 178544, lub bardzo zbliżonego w swej istocie do tego rozwiązania.

Zwrócił uwagę na inny dokument z dnia [...] stycznia 2005 r., pominięty przez skarżącego, gdzie tenże I. z W. opracował opinię dotyczącą spornego patentu 178554. W jego wnioskach zawarł wywód, że przeciętny fachowiec może dojść do rozwiązania przedstawionego w patencie 178554 posługując się dostępnym stanem techniki, ponieważ chronione patentem 178554 rozwiązanie przedstawiono w sposób bardzo ogólny i oszczędny, a przeciętny fachowiec byłby w stanie dojść do takiego rozwiązania, nie wnikając w sposób szczegółowy w skomplikowaną materię, jaką jest zapewnienie bezpiecznej pracy bloku energetycznego w każdych warunkach ruchowych, w tym przy zrzutach obciążenia".

Urząd Patentowy uznał za bezzasadny zarzut skarżącego co do fragmentarycznego ustosunkowania się do oświadczenia dr inż. J. R. z dnia [...] lipca 2005 r. Stwierdził, że dokument o tytule: "Uwagi do zastrzeżeń patentowych wynalazku 178554" można potraktować jako komentarz, a nie opinię na temat wynalazku. Ponadto organ ustosunkował się do jego treści w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] maja 2007 r.

Urząd nie polemizował z uwagami do zastrzeżeń patentowych zawartymi w tym dokumencie wskazując, że nie mają one żadnego istotnego związku z przesłankami podjęcia zaskarżonej decyzji. Uznał, że stwierdzenie dr R. informujące, iż ujawnione w patencie 178554 rozwiązanie nie występuje w jego książce i znanych mu publikacjach nie jest potwierdzeniem nieoczywistosci tegoż rozwiązania. Oznacza ono tylko (i tylko to), że dr R. nie opisał takiego rozwiązania w swojej książce, ani nie czytał o tym w innych publikacjach. Jego stwierdzenie nie może być traktowane jako dowód nieoczywistości rozwiązania.

Stwierdził, że wyliczenie przez dr inż. R. czynności i zabiegów (nazwanych środkami technicznymi") jakie można wykonać przy zastosowaniu analizowanego rozwiązania, efekt w postaci możliwości opanowania zrzutu obciążenia przez stację wysokoprężną wyposażoną w powolne napędy organów regulacyjnych, nazwany "nieoczywistym" jest raczej możliwością jaką stwarza zastosowanie rozwiązania wg patentu 178554. Z analizy treści opisu i treści zastrzeżenia 1 spornego patentu wynika jednoznacznie, że "istotą" sposobu zrzutu obciążenia bloku energetycznego polegającego na zmniejszeniu dopływu pary do turbiny i zrzucie nadmiaru przy zastosowaniu wolnych organów regulacyjnych jest otwarcie elementów regulacyjnych stacji wysokoprężnej proporcjonalne do przepływu pary świeżej. Zatem, w ocenie organu, redakcja tego zastrzeżenia wyraźnie wskazuje "istotę" ujawnionego rozwiązania. Wzmianka o "wolnych organach regulacyjnych" znajduje się w części znamiennej zastrzeżenia. Prawidłowe rozumienie treści tak sformułowanego zastrzeżenia wskazuje zastosowanie "wolnych organów regulacyjnych" jest środkiem technicznym znanym ze stanu techniki, w oparciu o który realizowany będzie ujawniony sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego.

Innymi słowy, zastosowanie zaworów wyposażonych w powolne napędy nie jest "istotą" wynalazku (jak sugeruje skarżący) tylko znanym ze stanu techniki środkiem technicznym, na bazie którego realizowany jest ujawniony "sposób zrzutu obciążenia". "Istotą" wynalazku, jak wspomniano wcześniej, jest dodatkowa cecha tych "organów" jaką jest zdolność ich do regulowania stopnia otwarcia w zależności od przepływu pary świeżej.

Za bezzasadny uznał zarzut skarżącego pominięcia opinii dr inż. E. R. z dnia [...] października 2005 r. stanowiącej załącznik do skargi wniesionej do WSA z dnia 19 grudnia 2005 r., skoro odniesienie się Urzędu znajduje się na 15 stronie uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Dokumentu pt. "Informacja" autorstwa dr R. nie można traktować jako "opinii" na temat spornego patentu nr 178554, skoro nie miała na celu oceny spornego patentu i jej nie zawiera. Określenie, że rozwiązanie "sięga dalej" niż instrukcja "C." – K. nie jest oceną spornego rozwiązania pod kątem jego zdolności patentowej. Treść "Informacji" dr R. nie podważa słuszności zarzutu braku wymogu nieoczywistości. Fakt, że rozwiązanie różni się od innych propozycji w tym zakresie nie jest równoznaczny z jego nieoczywistością.

Urząd uznał także za bezzasadny zarzut skarżącego tendencyjnego przywołania w cytacie z książki L N. pt: "Elektrownie Cieplne" rozważania na temat zrzutu obciążeń z pominięciem istotnego założenia autora, że przy zrzutach obciążenia układ zapobiega nadmiernemu wzrostowi ciśnienia w kotle i otwarciu zaworów bezpieczeństwa pod warunkiem, że zawór redukcyjny ma dostatecznie szybki napęd, podczas gdy "istotą" wynalazku jest zastosowanie zaworów redukcyjnych wyposażonych w napędy powolne. Przytoczony fragment książki L. N. ilustruje przynależność do stanu techniki znanych zagadnień dotyczących problematyki zrzutu obciążenia bloku energetycznego, w tym także budowę i działanie układu rozruchowo - regulacyjnego wyposażonego w zawór bezpieczeństwa i stację redukcyjno-schładzającą obejmującą zawór regulacyjny i odcinający. Przytoczone na stronie 13 uzasadnienia inne publikacje mają wskazywać na przynależność do stanu techniki środków jakimi posłużył się skarżący w ujawnionym rozwiązaniu. Wskazanie tych publikacji nie jest "tendencyjnym" działaniem Urzędu, tylko kolejnym argumentem przemawiającym za słusznością podjętej decyzji o unieważnieniu patentu.

Zarzut skarżącego co do braku podstawy prawnej, która nakazywałaby kolejność czynności, bądź zabiegów występujących w wynalazku organ uznał za nieistotny dla oceny merytorycznej spornego patentu. Zaszeregowanie przedmiotowego wynalazku do kategorii "sposobu" lub nie zaszeregowanie go do tej kategorii nie ma żadnego wpływu na ocenę merytoryczną ujawnionego rozwiązania i nie ma żadnego związku z zarzutem braku spełnienia wymogu nieoczywistości.

Niemniej jednak wskazał, że patentu nr 178554 nie można zaszeregować do kategorii "sposób" tak jak sugeruje jego tytuł. Urząd zwrócił uwagę, że wynalazki w kategorii "sposób" powinny zawierać podaną kolejność czynności jakie należy wykonać i ewentualne parametry wykonywania tych czynności (czas, temperatura, ciśnienie, inne) w celu zyskania odpowiedniego efektu, (np. wyprodukowania czegoś, przekształcenia do innej postaci, uzyskania oczekiwanych parametrów lub innego, nieoczekiwanego efektu). Chodzi tu o odpowiednie uporządkowanie wykonywanych czynności, ujęcie w odpowiedniej kolejności w treści opisu i zastrzeżeń, a nie ich numerowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych Dz. U. Nr 53, poz. 1270 z późn. zm. - dalej jako p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Na wstępie należy zaznaczyć, iż w przypadku, gdy sprawa po raz drugi dociera do WSA - po uchyleniu decyzji przez ten Sąd i wydania nowej decyzji zgodnej z jego instrukcją – Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak i organ, zgodnie z zasadą zawartą w art. 153 p.p.s.a. jest związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku. Taka ocena, jak wskazano na wstępie stanu faktycznego sprawy, została dokonana przez tutejszy Sąd w poprzednim wyroku w zakresie istnienia interesu prawnego obu wnioskodawców, jak i trybu postępowania przed organem w sytuacji, gdy postępowanie o unieważnienie patentu zostało wszczęte pod rządami ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej. Podstawę prawną rozpatrywania wniosków stanowił zatem przepis art. 89 p.w.p.

Powołany przepis stanowi, że patent może być unieważniony w całości lub w części na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Wobec treści art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki, czyli zdolność patentową wynalazku zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia w życie tej ustawy ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów.

Przepis art. 10 ustawy o wynalazczości przewiduje, że wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania.

Innymi słowy, istotą przyznanego patentem prawa wyłącznego podmiotowego jest zasada, że patent powinien być udzielony tylko na takie rozwiązanie techniczne, które reprezentuje kwalifikowany poziom wynalazczy. "Nieoczywistość", której brak udowodnili w niniejszej sprawie spornemu rozwiązaniu wnioskodawcy, jest pojęciem nieostrym, ale przy jej badaniu można poszukiwać argumentów nie tylko poprzez przeciwstawienie przedmiotowi zgłoszenia konkretnych znanych rozwiązań, lecz przy uwzględnieniu całego stanu techniki. Oceniane rozwiązanie może być nawet nowe, lecz mimo to, może wynikać w sposób oczywisty ze znanego stanu techniki.

Organ, na podstawie zgromadzonych w aktach w postępowaniu spornym materiałów i publikacji ustalił aktualny stan techniki oraz założył elementarny poziom wiedzy przeciętnego specjalisty w tej dziedzinie. Na tej podstawie, omawiając szczegółowo zgromadzony materiał dowodowy, prawidłowo ocenił, że rozwiązanie powinno być oczywiste dla fachowca, którego zadaniem byłaby analiza możliwych wariantów rozwiązań pod kątem zdolności reagowania układu lub optymalizacja istniejących rozwiązań.

W ocenie Sądu, należy podzielić trafność rozstrzygnięcia Urzędu Patentowego. Zostało przez wnioskodawców udowodnione w postępowaniu spornym przed Urzędem, że wynalazek nie zastrzega rozwiązania w kategorii "sposobu". Opisuje bowiem działanie stacji redukcyjno-schładzającej zastosowanej do zrzutu obciążenia bloku energetycznego nie ujawniając kolejności czynności, łącznie z ich parametrami. Ta okoliczność nie ma jednak ostatecznie wpływu na ocenę merytoryczną ujawnionego rozwiązania pod kątem braku spełnienia wymogu nieoczywistości.

Jak słusznie zauważył organ, treść zastrzeżenia 1 jest opisem działania układu służącego do zapobiegania negatywnym skutkom nagłego i nieplanowanego odłączenia generatora prądu od sieci energetycznej. Problemem do rozwiązania było opracowanie właściwej metody zrzutu obciążenia bloku energetycznego i przejścia do zasilania potrzeb własnych bloku energetycznego.

Dokonując oceny zebranego materiału dowodowego Urząd Patentowy podkreślił, że brak spełnienia przez sporny patent wymogu nieoczywistości wynika z analizy opracowania Instytutu A. z W., która pozwoliła na przyjęcie, że sposobem na opanowanie faz zrzutu obciążenia bloku energetycznego było zastosowanie stacji wyposażonych w napędy zintegrowane. W opinii z dnia [...] stycznia 2005 r. wskazano, że zastrzegane środki techniczne spornego wynalazku wynikają ze stanu techniki, na który składają się przytoczone wcześniej publikacje. Takie rozwiązanie problemu sugerował prof. L. N. na długo przed spornym rozwiązaniem. Wydana w 1974 r. pierwsza publikacja pt. "Elektrownie cieplne" ujawniała budowę układu rozruchowo-regulacyjnego wyposażonego w zawór bezpieczeństwa i stację redukcyjno-schładzającą obejmującą zawór odcinający, regulacyjny, połączony z układem wtryskowym wody chłodzącej. Rozwiązania te znalazły później potwierdzenie w instrukcjach obsługi dla elektrowni, np. stacji "C." - K.

Ocena organu pokrywa się z innymi dowodami, na które wskazuje - ekspertyzą I. z lutego 2004 r., gdzie stwierdzono podobnie, że ujawnione rozwiązanie mieści się w stanie techniki i nie ma kluczowego znaczenia dla opanowania zrzutu.

Wbrew zarzutowi skarżącego Urząd Patentowy dokonał zatem, zgodnie z regułami przewidzianymi w art. 107 § 3 k.p.a., analizy i oceny zebranego materiału dowodowego, zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z dnia 9 sierpnia 2006 r. W szczególności dokonał oceny istniejącego stanu techniki w dacie zgłoszenia spornego wynalazku. Omawiając układ opisany w 1974 roku w książce prof. L. N. pt. "Elektrownie cieplne" porównał go do rozwiązania według wynalazku zwracając uwagę, że w opisie tego układu podane zostały wskazówki dotyczące jego eksploatacji podczas procesu zrzutu obciążenia bloku energetycznego.

Urząd Patentowy dokonał także oceny materiału dowodowego z 1976 roku, zawartego w książce J. R. pt. "Automatyka cieplnych urządzeń siłowni", gdzie zostało opisane działanie układu automatycznej regulacji stacji redukcyjno-schładzającej. Zauważył, że opisana na str. 181 stacja, została wyposażona w obwód automatycznej regulacji temperatury pary za stacją, współpracujący z zaworem wody wtryskowej. Ocenił, że materiał ten zawiera opis działania stacji redukcyjno-schładzającej, informację dotyczącą działania zaworu regulacyjnego wtrysku wody sterowanego regulatorem utrzymującym stałą temperaturę pary za stacją.

W świetle dokonanej analizy Urząd Patentowy prawidłowo wywiódł, że publikacja ta zawiera informacje zbieżne z działaniem układu ujawnionego w wynalazku nr 178554.

Do takich samych wniosków doprowadziła Urząd Patentowy analiza dokumentacji techniczno-ruchowej stacji redukcyjno-schładzającej opracowanej w 1979 roku przez "C." – K. Stwierdzono w niej, że w przypadkach wymagających szybkiego uruchomienia stacji redukcyjno-schładzającej zawory regulacyjne w pozycji wyczekiwania powinny być otwarte lub częściowo otwarte. Organ spostrzegł, mając na względzie treść zastrzeżenia niezależnego w spornym patencie, że z powołanych publikacji wynika, że informacja o częściowo otwartym lub otwartym zaworze będącym elementem układu należy do stanu techniki i stanowić mogła istotną wskazówkę dla fachowca z tej dziedziny sugerującą, że najwłaściwszym rozwiązaniem będzie zastosowanie zaworu o "optymalnym" stopniu otwarcia, najlepiej regulowanym parametrami pracy układu lub nadążającym za zmianami tych parametrów. Skoro określenie "nadążającym" nie zostało użyte w treści opisu i w zastrzeżeniach wynalazku, to użyte określenie "proporcjonalnie otwarty" mające nadawać zastrzeżeniu odpowiedni stopień uogólnienia, oznacza jedynie tę samą lub bardzo zbliżoną cechę co określenie "otwarty" lub "częściowo otwarty", oczywistą dla specjalisty w danej dziedzinie.

Należy podkreślić, że twórca nie zaprzeczał, że użyte środki techniczne znane są ze stanu techniki, stąd Urząd Patentowy prawidłowo wywiódł, że rozwiązanie wg patentu 178554 stanowi kompilację środków technicznych stosowanych w tym samym celu w układach zrzutu obciążenia turbin parowych. Problem ujawniony w spornym patencie sprowadzony został zatem do odpowiedniego zestawienia danych - znanych ze stanu techniki podzespołów oraz synchronizacji ich pracy w celu uzyskania zamierzonego efektu.

W ocenie Sądu, powyższe okoliczności pozwoliły Urzędowi Patentowemu na przyjęcie, że fachowiec analizujący problematykę regulacji bloków energetycznych - znając rozwiązania i opracowania ujawnione w znanych publikacjach oraz dokumentacji techniczno-ruchowej "C." K. - byłby w stanie zaproponować rozwiązanie ujawnione w patencie 178554, jako jeden z wariantów przeprowadzania i kontroli procesu zrzutu obciążenia bloku energetycznego, posługując się środkami znanymi ze stanu techniki, nie wymagającymi specjalnych prac konstrukcyjnych, czy poszukiwania szczególnych rozwiązań technicznych budowy elementów układu.

Tym samym, prawidłowa jest ocena, że ujawnione rozwiązanie nie spełnia wymogu nieoczywistości zawartego w art. 10 ustawy o wynalazczości.

Za prawidłową w świetle zasad postępowania administracyjnego należało uznać analizę i wywiedzioną na jej podstawie ocenę Urzędu Patentowego, co do wartości dowodowej zebranych w sprawie opinii zgromadzonych w dokumentacji spornego wynalazku i sformułowanych na jego temat.

Sąd podzielił, w świetle dokonanej oceny złożonych przez strony w postępowaniu spornym dowodów, słuszność argumentacji organu, iż opinia dr inż. J. R. nie stanowi dowodu nieoczywistości spornego wynalazku, a w okolicznościach niniejszej sprawy oznacza tylko, że dr R. nie zetknął się z takim wariantem rozwiązania. Także treść informacji dr R. z dnia [...] października 2005 r. na temat prób funkcjonowania stacji redukcyjno-schładzających z dostawy "C." – K. i prób przeprowadzonych z zastosowaniem tych stacji, która, jeśli nawet różni się od pomysłu racjonalizatorskiego [...] w ten sposób, że zastosowane rozwiązanie "sięga dalej" poza wskazówką producenta "C." – K., to Urząd Patentowy zauważył, że w cytowanej informacji brak jest oceny spornego patentu.

Samo określenie, że rozwiązanie "sięga dalej" niż instrukcja "C." – K. nie jest, co podkreślił organ, oceną spornego rozwiązania pod kątem nieoczywistości rozwiązania. Z tego względu ocenił, że sugestie informacji wskazują na poszerzenie przez to rozwiązanie możliwości regulacyjnych i zmianę charakterystyki pracy układu, w którym zostały użyte "środki techniczne" znane ze stanu techniki. Z kolei użycie sformułowań nazwanych w opinii dr R. "środkami technicznymi" daje "nieoczywisty efekt", nie może się odnosić do pojęcia nieoczywistości jako wymogu, który musi spełniać wynalazek.

Dokonanie takiej oceny znalazło oparcie w powołanych wyżej opiniach I. we W. z dnia [...] stycznia 2005 r. i I. z lutego 2004 r., gdzie wskazano, że zastrzegane środki techniczne spornego wynalazku wynikają ze stanu techniki i ujawnione rozwiązanie nie ma kluczowego znaczenia dla opanowania zrzutu.

Mając powyższe na względzie, w ocenie Sądu, Urząd Patentowy miał podstawy do stwierdzenia, że wiedza zaczerpnięta z przytaczanych dowodów literatury fachowej, wnioski zaczerpnięte z działania istniejących rozwiązań stanowiły wystarczający zasób wiedzy dla fachowca zajmującego się tą problematyką, czyniły jego wnioski i działanie oczywistymi. Prawidłowo wywiódł, że fachowiec analizujący problematykę regulacji bloków energetycznych znając rozwiązania i opracowania ujawnione w powołanych w sprawie publikacjach literatury fachowej, wskazówki tam zawarte dotyczące np. systemów automatycznej regulacji zaworów, wnioski zaczerpnięte z działania istniejących rozwiązań oraz dokumentacji techniczno-ruchowej "C." K. - byłby w stanie zaproponować rozwiązanie ujawnione w patencie 178554. Posługując się środkami znanymi ze stanu techniki, które nie wymagają od niego specjalnych prac konstrukcyjnych, nie wymagają poszukiwania szczególnych rozwiązań technicznych budowy elementów układu - byłby w stanie zaproponować to rozwiązanie, jako jeden z wariantów przeprowadzania i kontroli procesu zrzutu obciążenia bloku energetycznego.

Nie może być zatem wątpliwości co do tego, że informacje te, należące do stanu techniki są istotną i wystarczającą wskazówką dla przeciętnego specjalisty sugerującą, że lepszym rozwiązaniem, poprawiającym zdolność reakcji układu może być zastosowanie zaworów regulacyjnych, których stopień otwarcia będzie optymalny, właściwy dla parametrów pracy układu w danym momencie i powinien się zmieniać, śledząc zmiany parametrów układu i nadążając za nimi. A przecież zastosowanie takiego zaworu, którego stopień otwarcia jest proporcjonalny do przepływu pary świeżej, jest istotą rozwiązania ujawnionego w patencie 178554.

Nie można nie zgodzić się z organem, że przeanalizowanie zastosowania wariantu rozwiązania z zaworem o takich własnościach, jak w ujawnionym rozwiązaniu powinno być oczywiste dla fachowca pod kątem zdolności reagowania układu lub optymalizacja istniejących rozwiązań, skoro do takich wniosków może także skłaniać opinia do projektu wynalazczego [...] inż. E. T. Wprawdzie wskazuje ona słabe strony badanego rozwiązania, ale jest ono pierwowzorem dla spornego wynalazku i sugeruje kierunek dalszych prac nad doskonaleniem rozwiązania.

Jak słusznie zauważył organ, odnosząc się do zarzutu niewskazania przyczyn pominięcia opinii Instytutu A. z W. opracowanej przez inż. E. T. (Instytut opiniował projekt racjonalizatorski [...]), istota zgłoszenia w patencie nr 178554, zdaniem Instytutu, nie była identyczna z tym projektem racjonalizatorskim. Dokonał zatem oceny, że wprawdzie wniosek racjonalizatorski [...] nie jest częścią przedmiotowego patentu nr 178554, ale należał do stanu techniki w momencie zgłoszenia wynalazku. Także analiza treści opinii inż. T. dała organowi podstawę do stwierdzenia, że mogłaby ona być inspiracją dla przeciętnego specjalisty w tej dziedzinie do sformułowania rozwiązania ujawnionego w patencie 178544, lub bardzo zbliżonego w swej istocie do tego rozwiązania.

Urząd Patentowy uzasadnił prawidłowość takiego rozumowania jako potwierdzoną innym dokumentem z dnia [...] stycznia 2005 r., gdzie I. opracował opinię dotyczącą spornego patentu 178554, nie mając wątpliwości co do tego, że przeciętny fachowiec może dojść do rozwiązania przedstawionego w spornym patencie. Jak słusznie zauważył, dostępny stan techniki w sytuacji, gdy chronione patentem 178554 rozwiązanie przedstawiono bardzo ogólnie - umożliwia przeciętnemu fachowcowi dojście do takiego rozwiązania, bez wnikania w sposób szczegółowy w skomplikowaną materię, jaką jest zapewnienie bezpiecznej pracy bloku energetycznego w każdych warunkach ruchowych, w tym przy zrzutach obciążenia.

Urząd Patentowy odniósł się dostatecznie wyczerpująco do zarzutu skarżącego, co do fragmentarycznego ustosunkowania się do oświadczenia dr inż. J. R. z dnia [...] lipca 2005 r. Ocenił, że "Uwagi do zastrzeżeń patentowych wynalazku 178554" można potraktować jako komentarz, a nie opinię na temat wynalazku. Okoliczność, że dr R. nie opisał takiego rozwiązania w swojej książce, ani nie czytał o tym w innych publikacjach, w świetle pozostałych dowodów, nie może stanowić o jego wszechwiedzy. Tym bardziej, że wyliczenie czynności i zabiegów, efekt w postaci możliwości opanowania zrzutu obciążenia przez stację wysokoprężną, nazwany "nieoczywistym" jest raczej możliwością jaką otwiera zastosowanie rozwiązania wg patentu 178554.

Ocenił także, że z analizy treści opisu i treści zastrzeżenia 1 spornego patentu wynika jednoznacznie, że "istotą" sposobu zrzutu obciążenia bloku energetycznego polegającego na zmniejszeniu dopływu pary do turbiny i zrzucie nadmiaru przy zastosowaniu wolnych organów regulacyjnych jest otwarcie elementów regulacyjnych stacji wysokoprężnej proporcjonalne do przepływu pary świeżej. Redakcja zastrzeżenia wyraźnie wskazuje "istotę" ujawnionego rozwiązania. Wzmianka o "wolnych organach regulacyjnych" znajduje się w części znamiennej zastrzeżenia. Miał podstawę do przyjęcia, że prawidłowe rozumienie treści tak sformułowanego zastrzeżenia wskazuje zastosowanie "wolnych organów regulacyjnych" jest środkiem technicznym znanym ze stanu techniki, w oparciu o który realizowany będzie ujawniony sposób zrzutu obciążenia bloku energetycznego. Zatem zastosowanie zaworów wyposażonych w powolne napędy nie jest "istotą" wynalazku, tylko znanym ze stanu techniki środkiem technicznym, na bazie którego realizowany jest ujawniony "sposób zrzutu obciążenia". "Istotą" wynalazku jest dodatkowa cecha tych "organów" jaką jest zdolność ich do regulowania stopnia otwarcia w zależności od przepływu pary świeżej.

Nie została przez organ pominięta, wbrew zarzutom skargi, opinia dr inż. E. R. z dnia [...] października 2005 r. stanowiąca załącznik do skargi wniesionej do WSA z dnia 19 grudnia 2005 r., skoro odniesienie się Urzędu znajduje się na str. 15 uzasadnienia zaskarżonej decyzji. "Informacji" autorstwa dr R. nie potraktował jako opinii na temat spornego patentu nr 178554, uznając, że jej nie zawiera. Określenie, że rozwiązanie "sięga dalej" niż instrukcja "C." – K. nie jest natomiast oceną pod kątem jego zdolności patentowej.

Mając na uwadze powyższe argumenty zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego nie znalazły, w ocenie Sądu, potwierdzenia zaś oceniając zaskarżoną decyzję w świetle art. 134 p.p.s.a. Sąd nie dopatrzył się uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.