Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 260/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.28 i art.127 par.1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art.98 par.1 i art.107 par.2
journal: Dz.U. 2017 poz 682
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 260/19 | | , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , Dnia 17 października 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Sędziowie:, Sędzia WSA Ireneusz Dukiel, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka (sprawozdawca), , , Protokolant:, sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 października 2019 r., sprawy ze skargi A. N. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego D. N., na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie D., z dnia [...] lutego 2019 r., nr [...], w przedmiocie ustalenia niepełnosprawności dziecka do lat 16, , uchyla zaskarżone orzeczenie w całości., ,


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 27 lipca 2018 r. D. N., działając jako przedstawiciel ustawowy A. N. (dalej: strona skarżąca, małoletni) wystąpiła

do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

w D. (dalej: organ pierwszej instancji) o wydanie orzeczenia

o niepełnosprawności syna z uwagi na zdiagnozowany u niego autyzm dziecięcy.

Orzeczeniem z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] organ pierwszej instancji, działając na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 4a ust. 1

i art. 6b ust. 3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 511 ze zm., dalej u.r.z.o.n.), zaliczył wnioskodawcę do osób niepełnosprawnych (symbol 12-C) od wczesnego dzieciństwa do dnia 29 lipca 2024 r. wskazując jednocześnie, że wymaga on korzystania z systemu środowiskowego wsparcia (pkt 6) oraz stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7), a także stałego współudziału

na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji oraz edukacji (pkt 8).

Pismem z dnia 3 grudnia 2018 r., wniesionym za pośrednictwem Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności

w Województwie D. (dalej: organ odwoławczy, organ drugiej instancji), ojciec strony skarżącej – R. N. (dalej: uczestnik) nie zgodził się z zaliczeniem syna do osób niepełnosprawnych i wniósł w związku z tym odwołanie od orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji. W jego ocenie sama diagnoza autyzmu nie jest wystarczającą przesłanką do uznania dziecka za niepełnosprawne, a zachowanie syna i sposób jego funkcjonowania w środowisku mieszczą się w normie przewidzianej dla jego wieku. Zwrócił on również uwagę, że niezasadne uznanie syna za osobę z niepełnosprawnością będzie miało negatywny wpływ na jego późniejszy rozwój. W związku z tym uczestnik wniósł o niezaliczanie chłopca do osób niepełnosprawnych.

Matka małoletniego, ustosunkowując się wniesionego odwołania, zwróciła uwagę, że działania jej byłego męża, poza tym, że są spóźnione, to w sposób ewidentny zmierzają do niekorzystnego uchylenia wydanego orzeczenia

o niepełnosprawności, a w konsekwencji pozbawienie jej świadczeń z tytułu opieki sprawowanej zarówno nad młodszym synem A., jak i jego starszym bratem D.

Nawiązując do postępowania toczącego się z udziałem ostatniego

z wymienionych synów, organ drugiej instancji dołączył do akt sprawy pismo matki małoletniego z dnia 18 września 2018 r., w którym wskazała ona, że jej były mąż

nie jest pełnoprawnym przedstawicielem ustawowym synów. Jak wynika bowiem

z wyroku Sądu Okręgowego w Ś. z dnia [...] października 2015 r., sygn. akt

[...], wykonywanie władzy rodzicielskiej nad małoletnimi dziećmi zostało powierzone matce, a obowiązki i uprawnienia ojca ograniczono wyłącznie do współdecydowania o wyborze szkoły, zawodu i sposobu leczenia w razie poważnej choroby oraz uzyskiwania okresowych informacji od matki i kierowania do niej swojego stanowiska w sprawach dotyczących małoletnich dzieci. W związku z tym wniesione przez ojca dziecka odwołanie nie powinno zostać rozpoznane, jako że kwestia ustalenia niepełnosprawności nie mieści się zakresie uprawnień wynikających z powyższego wyroku.

Orzeczeniem o niepełnosprawności z dnia [...] lutego 2019 r.,

nr [...] organ odwoławczy, działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 u.r.z.o.n. oraz art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej k.p.a.), uchylił zaskarżone orzeczenie organu pierwszej instancji w części dotyczącej ustaleń zawartych w punktach: II (symbol niepełnosprawności), IV (data ważności orzeczenia) oraz 7 (wskazanie stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji), orzekając w tym zakresie odpowiednio, że przyczyny niepełnosprawności oznaczone są symbolem 12-C 02-P (pkt II), orzeczenie wydaje się do dnia 28 lutego 2021 r. (pkt IV), a małoletni nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (pkt 7).

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zakres naruszenia sprawności organizmu małoletniego nie kwalifikuje go do uznania, że konieczne jest mu przyznanie wskazania zawartego w punkcie siódmym orzeczenia. Porusza się

on bowiem samodzielnie, samodzielnie wykonuje czynności samoobsługowe,

a wykorzystywane słownictwo i sprawność intelektualna są w normie. Istniejące zaburzenia emocjonalne i trudności w kontaktach, konieczność zapewnienia chłopcu stosownej terapii, czy nadzór i kontrola rodzicielska nie stanowią natomiast wystarczającej podstawy do uznania, że wymaga on stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby z uwagi na znaczne ograniczenie możliwości samodzielnej egzystencji. Z racji jednak na istniejącą dolegliwość i jej wpływ na jego bieżące funkcjonowanie w środowisku domowym i szkolnym wskazane było stwierdzenie,

że małoletni wymaga stałego współudziału opiekuna w procesie leczenia, edukacji

i rehabilitacji.

Organ odwoławczy podkreślił również, że podjęcie rozstrzygnięcia w opisanym kształcie wynikało z faktu rażącego naruszenia przez organ pierwszej instancji szeregu przepisów (m.in. art. 4 ust. 4 u.r.z.o.n.) oraz godziło w interes społeczny.

W związku z tym w niniejszej sprawie istniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia na niekorzyść odwołującego się, zgodnie z dyspozycją art. 139 k.p.a.

Od opisanego orzeczenia strona skarżąca – stosując się do zawartego w nim pouczenia – wniosła odwołanie do Sądu Rejonowego w Ś., zarzucając naruszenie art. 127 k.p.a., poprzez przyjęcie do rozpoznania i wydanie orzeczenia merytorycznego na podstawie odwołania złożonego przez osobę nieuprawnioną, niebędącą stroną postępowania. W razie zaś nieuwzględnienia powyższego zarzutu strona podniosła również sprzeczność istotnych ustaleń faktycznych z treścią zebranego w postępowaniu materiału dowodowego w postaci dokumentacji medycznej i przyjęcie, że orzeczenie o niepełnosprawności winno być wydane z datą obowiązywania do 28 lutego 2021 r., a także wskazanie, że małoletni nie wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

Uzasadniając przytoczone zarzuty strona skarżąca wskazała, że uczestnik nie dysponował interesem prawym w ramach toczącego się przed organami postępowania administracyjnego. W związku z tym nie mógł być również jego stroną. Na mocy prawomocnego wyroku rozwodowego wykonywanie władzy rodzicielskiej powierzono bowiem wyłącznie matce, zaś uprawnienia i obowiązki ojca ograniczono do współdecydowania o wyborze szkoły, zawodu i sposobu leczenia w razie poważnej choroby. Postępowanie w sprawie ustalenia niepełnosprawności nie ma – w ocenie strony – żadnego związku z leczeniem, lecz jest jedynie konsekwencją występującej choroby. Tym samym ojciec dziecka nie mógł brać udziału w niniejszej sprawie w charakterze strony, a w szczególności nie był uprawniony do skutecznego kwestionowania orzeczenia o niepełnosprawności.

W przypadku nie podzielenia powyższej argumentacji przez Sąd, strona

w dalszej części skargi zakwestionowała dopuszczalność zmiany przez organ odwoławczy orzeczenia o niepełnosprawności w zakresie okresu na jaki zostało ono wydane i wskazań co do konieczności stałej i długotrwałej opieki. Strona podała,

że autyzm dziecięcy, według aktualnej wiedzy medycznej, jest nie do wyleczenia.

W efekcie stan zdrowia małoletniego w przyjętym przez organ okresie nie rokuje

na poprawę. Dlatego też orzeczenie o niepełnosprawności winno zostać wydane

na maksymalny okres, tj. do ukończenia przez dziecko 16. roku życia.

Poza tym rodzaj schorzenia oraz zaburzenia rozwojowe jakie z tej choroby wynikają, powodują, że małoletni wymaga stałego wsparcia opiekuna, albowiem mimo pozytywnego wrażenia jakie sprawia, nie jest on w stanie samodzielnie prawidłowo funkcjonować na co dzień w taki sam sposób, jak inne dzieci w jego wieku. Stąd też proces jego rehabilitacji wymaga stałej obecności opiekuna, który będzie gotowy do wspierania go w bieżącym funkcjonowaniu, ale także i w terapii realizowanej wieloma metodami i technikami oraz przez wielu specjalistów. Zakwestionowane orzeczenie, opierając się na zbyt krótkiej obserwacji i niedokładnej analizie dokumentacji medycznej, w sposób istotny ogranicza zaś dziecku i jego przedstawicielce ustawowej dostęp do koniecznych ulg i instrumentów systemu wsparcia socjalnego.

Mając na uwadze wskazane okoliczności strona skarżąca wniosła o uchylenie zakwestionowanego orzeczenia organu drugiej instancji względnie o jego zmianę,

a także zażądała przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego lekarza psychiatry.

W odpowiedzi na odwołanie organ podtrzymał swoje stanowisko

co do zasadności dokonania zmiany w kwestionowanym przez stronę zakresie,

w konsekwencji wnosząc o oddalenie odwołania.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2019 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w Ś., działając na podstawie art. 464 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.) w zw. z art. 154 i n. k.p.a., przekazał wniesione odwołanie – w zakresie żądania uchylenia zaskarżonego orzeczenia o niepełnosprawności – do rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu, jednocześnie zawieszając dalsze postępowanie w prowadzonej przez siebie sprawie.

W motywach podjętego orzeczenia sąd rejonowy wskazał, że podstawowy zarzut odwołania opierał się na naruszeniu przez organ drugiej instancji art. 127 k.p.a. poprzez przyjęcie do rozpoznania odwołania złożonego przez osobę nieuprawnioną, niebędącą stroną postępowania. Wobec jednak tego, że sąd powszechny nie jest uprawniony do rozpatrzenia odwołania wedle przepisów k.p.a., dlatego też wniesiony środek zaskarżenia w tym zakresie należało przekazać sądowi administracyjnemu.

W toku postępowania przed tutejszym Sądem strona skarżąca podtrzymała wniesione odwołanie (skargę), wskazując dodatkowo, że wywiedziony przez ojca dziecka środek zaskarżenia działał na jego niekorzyść.

Ustosunkowując się do istoty sprawy po jej przekazaniu tutejszemu Sądowi, organ odwoławczy wskazał, że zakres orzekania o niepełnosprawności dotyczy kwestii odnoszącej się do stanu zdrowia, leczenia i rehabilitacji dziecka. I choć matka na co dzień zajmuje się małoletnim i podejmuje wszelkie bieżące decyzje, to jednak ojciec – niepozbawiony wszak władzy rodzicielskiej – zachowuje prawo do kontaktów z dzieckiem i nadal może współdecydować w sprawach odnoszących się do jego stanu zdrowia. Zgoda ojca na składanie odwołań w tym przedmiocie nadal jest zatem konieczna, gdyż matka nie może podejmować tych decyzji samodzielnie.

Z tych powodów organ wniósł o odrzucenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej p.p.s.a.), wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem,

co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać,

czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ

na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).

Na wstępie należy zauważyć, że niniejsza sprawa, w zakresie w jakim dotyczy kwestii oceny legitymacji uczestnika do wniesienia odwołania do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, została przekazana tutejszemu Sądowi przez Sąd Rejonowy w Ś. ([...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych) na zasadzie art. 464 § 1 k.p.c. Wedle zaś tego przepisu, odrzucenie pozwu nie może nastąpić z powodu niedopuszczalności drogi sądowej, gdy do rozpoznania sprawy właściwy jest inny organ. W takim wypadku sąd przekaże mu sprawę. Postanowienie sądu o przekazaniu sprawy może zapaść na posiedzeniu niejawnym. Jeżeli jednak organ ten uprzednio uznał się za niewłaściwy, sąd rozpozna sprawę.

Jak wynika z art. 58 § 4 p.p.s.a., sąd administracyjny nie może odrzucić skargi z powodu, o którym mowa w § 1 pkt 1 (tj. gdy sprawa nie należy do jego właściwości), jeżeli w tej sprawie sąd powszechny uznał się za niewłaściwy.

W orzecznictwie i piśmiennictwie podkreśla się, że przywołany przepis zawiera unormowanie, które ma zapobiegać negatywnym sporom o właściwość między sądami administracyjnymi i sądami powszechnymi. Stanowi on bowiem szczególną podstawę właściwości sądów administracyjnych (właściwość delegacyjną), obligującą sąd administracyjny do rozstrzygnięcia danej sprawy, która – co istotne – powinna pozostawać w związku z działalnością administracji publicznej albo brak jest jakiejkolwiek przysługującej stronie drogi sądowej (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1912/10

oraz z dnia 22 stycznia 2016 r., sygn. akt II GSK 2746/15, a także wyrok tego sądu

z dnia 4 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3053/13 – dostępne w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, podobnie

jak i wszystkie pozostałe orzeczenia przywołane w uzasadnieniu niniejszego wyroku, T. Burczyński, Glosa do postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt II FSK 67/08, Zeszyty Naukowe Sądownictwa Administracyjnego 2011/1/164-169)

Trzeba również dostrzec, że postanowienie o przekazaniu sprawy

na podstawie art. 464 § 1 k.p.c., tym różni się od postanowienia o odrzuceniu pozwu (art. 199 § 1 pkt 1 k.p.c.), że wiąże sąd administracyjny nie tylko w zakresie właściwości, ale także w zakresie obowiązku rozpoznania sprawy niezależnie

od wystąpienia innych przesłanek dopuszczalności skargi (zob. B. Adamiak, Glosa do postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia

20 stycznia 2005 r., sygn. akt IV SAB/Gl 23/04, Orzecznictwo Sądów Polskich 2006/7-8/84).

Wobec tego tutejszy Sąd był związany wskazanym postanowieniem Sądu Rejonowego w Ś. w zakresie określenia sądu właściwego do rozpoznania przedmiotowej sprawy i nie mógł odrzucić skargi z uwagi na swoją niewłaściwość. Trzeba jednak przy tym zwrócić uwagę, że zakres przekazanej sprawy

nie obejmował wszystkich jej aspektów, a dotyczył wyłącznie rozstrzygnięcia konkretnej kwestii proceduralnej, a mianowicie tego, czy ojciec dziecka był uprawniony do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez organ pierwszej instancji. W pozostałym zakresie, obejmującym ustalenie,

czy organ zasadnie przyjął okres na jaki zostało wydane orzeczenie

o niepełnosprawności oraz czy trafnie uznał, że stopień naruszenia sprawności organizmu dziecka nie wymaga konieczności stałego współudziału opiekuna

w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, w dalszym ciągu właściwym pozostaje Sąd Rejonowy w Ś. Będzie on jednak musiał wziąć pod uwagę niniejsze orzeczenia, jako że stanowiło ono dla niego kwestię prejudycjalną, od której rozstrzygnięcia uzależniał dalsze losy toczącego się przed nim postępowania.

Przechodząc do istoty sprawy należy zauważyć, że rozstrzygnięcie, czy ojciec małoletniego był uprawnionym do wniesienia w jego imieniu odwołania od orzeczenia wydanego przez organ pierwszej instancji, niewątpliwie wymaga uprzedniego doprecyzowania tego, kto może być stroną toczącego się postępowania w sprawie ustalenia niepełnosprawności. Odwołanie od decyzji wydanej w pierwszej instancji służby bowiem wyłącznie stronie postępowania (art. 127 § 1 k.p.a.). W tym celu należy w pierwszej kolejności odnieść się do regulacji natury ogólnej, tj. do przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, który znajduje w niniejszej sprawie zastosowanie na mocy art. 66 ust. 1 u.r.z.o.n.

Zgodnie z art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu

na swój interes prawny lub obowiązek.

Podmiot posiada zaś interes prawny wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. Interes prawny uprawniający

do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi zatem znajdować oparcie

w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Stąd też

nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu o istnieniu legitymacji procesowej, albowiem zwykle wiąże się ono z interesem faktycznym a nie prawnym (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2019 r., sygn. akt

I OSK 1745/17 oraz z dnia 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 388/17).

Na gruncie przepisów szczególnych, tj. ustawy o rehabilitacji zawodowej

i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, pozycja procesowa strony wynika z art. 6b ust. 1, który stanowi, że organy pierwszej instancji orzekają

na wniosek osoby zainteresowanej lub jej przedstawiciela ustawowego albo, za ich zgodą, na wniosek ośrodka pomocy społecznej.

W niniejszej sprawie osobą zainteresowaną, której niepełnosprawność była przedmiotem toczącego się postępowania jest A. N. Z racji wieku nie mógł

on jednak wystąpić samodzielnie z wnioskiem o ustalenie niepełnosprawności.

W jego imieniu takie żądanie powinien zatem złożyć rodzic jako jego przedstawiciel ustawowy. Zgodnie bowiem z treścią art. 98 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm., dalej k.r.o.), rodzice są przedstawicielami ustawowymi dziecka pozostającego pod ich władzą rodzicielską. Jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka.

W myśl jednak art. 107 § 2 zd. 2 k.r.o., sąd może powierzyć wykonywanie władzy rodzicielskiej jednemu z rodziców, ograniczając władzę rodzicielską drugiego z nich do określonych obowiązków i uprawnień w stosunku do osoby dziecka, jeżeli dobro dziecka za tym przemawia.

W okolicznościach faktycznych przedmiotowego postępowania pełnia władzy rodzicielskiej nad małoletnim przysługiwała wyłącznie jego matce. Wynikało to

z postanowień wyroku rozwodowego Sądu Okręgowego w Ś. z dnia

[...] października 2015 r., sygn. akt [...], którym wykonywanie władzy rodzicielskiej nad wszystkimi synami powierzono matce, zaś obowiązki i uprawnienia ojca ograniczono do współdecydowania o wyborze szkoły, zawodu i sposobu leczenia w razie poważnej choroby. Takie ukształtowanie relacji pomiędzy osobą małoletnią a jego rodzicami prowadzi do wniosku, że co do zasady przedstawicielem ustawowym małoletniego w zakresie wszelkich czynności faktycznych i prawnych

go dotyczących jest jego matka. Ojciec natomiast ma prawo współdecydowania

o sytuacji dziecka jedynie na trzech wymienionych płaszczyznach. W szczególności może on mieć realny wpływ na wybór sposobu leczenia syna w razie jego poważnej choroby. W ocenie Sądu, a wbrew stanowisku organu odwoławczego, wskazane sformułowanie nie pozwala jednak na przyjęcie, że ojciec dziecka dysponuje władzą rodzicielską w zakresie szeroko pojętego stanu zdrowia syna, w ramach którego mieści się również kwestia orzekania o jego niepełnosprawności. Materia ta, choć niewątpliwie wiąże się z sytuacją zdrowotną dziecka, nie dotyczy jednak wprost jakiegokolwiek sposobu leczenia, a tym bardziej leczenia w razie poważnej choroby, jak zostało to określone w wyroku rozwodowym. Obejmuje ona bowiem jedynie stwierdzenie pewnego rodzaju faktów związanych z istniejącymi dolegliwościami, które rodzą skutki przede wszystkim w sferze socjalnej, a nie zdrowotnej. Postanowień wyroku rozwodowego – zdaniem tutejszego Sądu – nie należy zaś interpretować rozszerzająco, albowiem dotyczą one niezwykle wrażliwej kwestii jaką są relacje rodzicielskie. Trzeba je zatem odczytywać ściśle, a więc w taki sposób,

w jaki zostały one ustanowione przez sąd.

Przyjęty zatem przez organ drugiej instancji pogląd o dysponowaniu przez ojca małoletniego dziecka legitymacją procesową do wniesienia odwołania

od wydanego w pierwszej instancji orzeczenia o niepełnosprawności nie był trafny

i prowadził do naruszenia przepisów postępowania (art. 28, art. 127 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.) w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów procesowych, koncentrujących się

w zasadzie na kwestionowaniu dopuszczalności wydania orzeczenia pogarszającego sytuację dziecka, należy wskazać, że miały one jedynie wtórne znaczenie względem kwestii legitymacji procesowej ojca do zainicjowania postępowania odwoławczego. Skoro bowiem nie dysponował on prawną możliwością zakwestionowania orzeczenia wydanego w pierwszej instancji, to tym samym nie miało istotnego znaczenia w jakim kierunku zmierzało sporządzone przez niego odwołanie i czy jego działanie –

w kontekście prawnym, a nie etycznym – było dla syna korzystne.

Podobnie należało potraktować kwestię wydania przez organ drugiej instancji orzeczenia na niekorzyść strony, albowiem – jak już zostało to wskazane –

nie istniały przesłanki do merytorycznego rozpoznania wniesionego odwołania. Ponadto należy zwrócić uwagę, że przepis art. 139 k.p.a. umożliwia wydanie w toku postępowania odwoławczego niekorzystnej dla odwołującego się decyzji jedynie

w przypadku rażącego naruszenia prawa lub interesu społecznego. W niniejszym

zaś postępowaniu organ odwoławczy niewystarczająco uzasadnił dlaczego jego zdaniem orzeczenie pierwszej instancji rażąco narusza interes społeczny i przepisy prawa. Za taką kwalifikacją nie przemawia bowiem – co do zasady – odmienna, ale nie irracjonalna interpretacja przez organ pierwszej instancji obowiązujących przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, czy rozporządzenia wykonawczego w sprawie kryteriów oceny niepełnosprawności u osób w wieku do 16. roku życia.

Reasumując należało stwierdzić, że organ odwoławczy niezasadnie przyjął

do rozpoznania odwołanie wniesione przez ojca dziecka, który z uwagi

na ograniczenie władzy rodzicielskiej nie dysponował możliwością występowania

w imieniu syna jako jego przedstawiciel ustawowy w toku postępowania o ustalenie niepełnosprawności.

Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, zaskarżone orzeczenie należało uchylić na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., o czym orzeczono

w sentencji wyroku.

Wskazania co do dalszych czynności wynikają wprost z treści uzasadnienia niniejszego wyroku i sprowadzają się do ponownego rozpatrzenia dopuszczalności wniesionego odwołania. Następnie organ zobowiązany będzie wydać stosowne rozstrzygnięcie na podstawie właściwie zastosowanych przepisów, z zachowaniem prawidłowego trybu procedowania, w treści którego wyjaśni stronom przesłanki jakimi kierował się orzekając.