Wyrok NSA, sygn. akt I SA 256/98
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1998-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 610  Sprawy komunalizacji mienia
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Komunalizacja mienia
Samorząd terytorialny
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 4
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz. 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 13-14
journal: Dz.U. 1997 nr 115 poz. 741
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Teza: Odmowa przekazania gminie mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ nie niweczy możliwości uzyskania przez gminę od Skarbu Państwa gruntów nierolniczych na zasadzie art. 13 lub art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.

TEZY

Odmowa przekazania gminie mienia w trybie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./ nie niweczy możliwości uzyskania przez gminę od Skarbu Państwa gruntów nierolniczych na zasadzie art. 13 lub art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie odmowy skomunalizowania działki.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sprawa była prowadzona na wniosek Gminy M. na zasadzie artykułu 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych /Dz.U. nr 32 poz. 191 ze zm./, tak bowiem był sformułowany wniosek Gminy.

Rację jednak mają organy orzekające w sprawie, że ten przepis wiąże możliwość przekazania gminie mienia ogólnonarodowego, innego niż wymienione w art. 5 ust. 1-3 tej ustawy, z realizacją konkretnych zadań gminy. Już w wyroku z dnia 16 września 1991 r. I SA 802/91 /ONSA 1991 Nr 3-4 poz. 80/ Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że na podstawie art. 5 ust. 4 omawianej ustawy może być przekazane gminie tylko takie mienie ogólnonarodowe, które aktualnie jest /a nie dopiero ma być/ związane z realizacją jej zadań. W innym wyroku /z dnia 25 września 1992 r. I SA 850/92 - ONSA 1994 Nr 1 poz. 17/ Sąd wskazał, że ten przepis dotyczy mienia bezpośrednio związanego z realizacją ściśle określonych zadań gminy, przy czym - w kolejnym wyroku /I SA 103/95 z dnia 5 stycznia 1996 r. - Wspólnota 1996 nr 26 str. 18/ - uściślił, że zadania gminy dotyczące spraw ładu przestrzennego, gospodarki terenami i ochrony środowiska /art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym - Dz.U. 1996 nr 13 poz. 74 ze zm./ nie uzasadniają dostatecznie potrzeby przekazania gminie wskazanego przez nią mienia na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy cytowanej na wstępie niniejszego uzasadnienia. Dalsze uściślenie wykładni sądowej zostało dokonane w wyroku z dnia 18 września 1997 r. I SA 1620/96 /nie publ./, w którym wyrażono pogląd, że czerpanie dochodów z tytułu użytkowania, użytkowania wieczystego oraz obrót nabytymi nieruchomościami nie należą do zadań gminy, o jakich stanowi omawiany przepis. Nie można przy tym tracić z pola widzenia tezy oczywistej, że przepis ten nie pozostawia wątpliwości, iż zarówno ocena powiązania zadań gminy z mieniem objętym jej wnioskiem, jak i ocena celowości i racjonalności przekazania mienia gminie, zostały pozostawione organowi orzekającemu /wyrok z dnia 7 kwietnia 1993r. I SA 1473/92 - nie publ./. Ten ostatni pogląd jednak wymaga korekty w zastosowaniu do gruntów rolnych, a o takie / jak wynika z załączonych wypisów z ewidencji gruntów/ chodzi w rozpatrywanej sprawie. Mianowicie z dniem przejścia nieruchomości rolnej do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na zasadach ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa /Dz.U. 1995 nr 57 poz. 299/ wojewoda traci uprawnienie do rozporządzania tą nieruchomością na podstawie art. 5 ust. 4 omawianej ustawy /wyrok z dnia 8 listopada 1995 r. I SA 1390/94 - ONSA 1996 Nr 4 poz. 164/. Ale nawet jeśli nie nastąpiło takie przekazanie nieruchomości rolnej do Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, grunty rolne Państwowego Funduszu Ziemi nie mogą być objęte komunalizacją na podstawie wyżej cytowanej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. /wyrok z dnia 24 lutego 1995 r. I SA 2448/93 - OSP 1996 z. 5 poz. 103 z glosą B.Wierzbowskiego/.

Wszystko powiedziane wyżej wykazuje, że decyzje organów orzekających były zgodne z prawem i dotychczasową linią orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, co czyniło skargę nieuzasadnioną i stanowiło przesłankę jej oddalenia zgodnie z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./. Można nawet powiedzieć, że gdyby organom samorządowym Gminy M. było znane orzecznictwo tego Sądu, publikowane w ogólnie dostępnych wydawnictwach, nie doszłoby do sformułowania wniosku, jaki zapoczątkował postępowanie administracyjne. Można jednak także przypomnieć, że - w zależności od okoliczności faktycznych - odmowa przekazania gminie mienia w trybie art. 5 ust. 4 omawianej ustawy z dnia 10 maja 1990 r. nie niweczy możliwości uzyskania przez gminę od Skarbu Państwa gruntów nierolniczych objętych wnioskiem na zasadzie art. 13 lub art. 14 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. nr 115 poz. 741 ze zm./. Pogląd tego rodzaju wyraził Naczelny Sąd Administracyjny na gruncie poprzednio obowiązującego art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości /Dz.U. 1991 nr 30 poz. 127 ze zm./ w wyroku z dnia 14 lipca 1995 r. I SA 1960/94 /nie publ./.