Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 855/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6219 Inne o symbolu podstawowym 621
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29
journal: Dz.U. 2005 nr 41 poz 398
law: Ustawa z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Kołodziej Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.) Protokolant ref.staż. Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2010 r. sprawy ze skargi E. K. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (dalej Prezes WAM) decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 13 ust. 7 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jednolity Dz. U. z 2005 r., Nr 41, poz. 398 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. z dnia [...] października 2009 r. nr [...] odmawiającą wydania E. K. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] położonym przy ul. [...] w W.

W uzasadnieniu powyższej decyzji Prezes WAM podniósł, iż lokal mieszkalny położony w W. przy ul. [...], składający się z 1 pokoju, przedpokoju, łazienki, o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2, w tym powierzchni mieszkalnej [...] m2, został wynajęty E. K. na podstawie umowy najmu lokalu mieszkalnego w dniu [...] października 2003 r. nr [...] na czas zajmowania stanowiska [...]. E. K. była zatrudniona na stanowisku [...] do [...] maja 2007 r., w tym w [...] od [...] sierpnia 2003 r. do [...] czerwca 2004 r.

W dniu [...] lipca 2005 r. E. K. wystąpiła o nabycie lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. i do wniosku załączyła dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu oraz potwierdzenie przelewu ma konto WAM w dniu [...] lipca 2005 r. kwoty [...] zł tytułem kosztów przygotowania kwatery służbowej/lokalu mieszkalnego do sprzedaży.

W piśmie z dnia [...] grudnia 2006 r. wymieniona zwróciła się o sprzedaż ww. lokalu mieszkalnego i o wyjaśnienie przyczyn niesprzedania jej do tej pory przedmiotowego lokalu. Wnioskodawczyni poinformowała, że lokal ten został zatwierdzony do sprzedaży przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. W grudniu 2005 r. zlecono pomiar lokalu i wykonana została jego wycena, ponadto kierownik Zespołu Prywatyzacji poinformował zainteresowaną, że sprzedaż nastąpi jeszcze w grudniu 2005 r., ponieważ na początku 2006 r. będą problemy z powodu niezłożenia przez WAM w terminie wniosków o założenie rejestrów dla poszczególnych budynków. W lipcu 2006 r. strona uzyskała arkusz uzgodnień sprzedaży do podpisu, który po podpisie zwróciła i dalej oczekiwała na zawiadomienie o terminie wykupu.

Po kolejnym wezwaniu WAM w dniu [...] marca 2007 r. do sprzedania na rzecz E. K. lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w W. i wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. pisemnej odmowie sprzedaży lokalu, wymieniona wystąpiła do Sądu Rejonowego [...] z pozwem o zobowiązanie WAM Oddział Regionalny WAM w W. do zawarcia z nią umowy sprzedaży zajmowanego lokalu mieszkalnego. Wyrokiem z dnia [...] czerwca 2008 r. Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Cywilny, sygn. akt [...] oddalił powództwo E. K. o zobowiązanie.

W dniu [...] czerwca 2007 r. E. K. została zwolniona bez wypowiedzenia ze stanowiska [...]. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] lutego 2008 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy [...] Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w W., po rozpoznaniu sprawy z powództwa Pani E. K. przeciwko Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Regionalny WAM w W. o odszkodowanie, zasądził od pozwanej WAM na rzecz powódki E. K. kwotę [...] zł brutto wraz z ustawowymi odsetkami od dnia [...] lipca 2007 r. do dnia zapłaty tytułem odszkodowania za naruszające przepisy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia oraz kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.

Pismem z dnia [...] marca 2009 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. zawiadomił E. K. o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w W. przy ul. [...], uiszczania opłaty za używanie lokalu i opłat pośrednich oraz zapłaty odszkodowania w trybie art. 37a ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP.

W dniu [...] czerwca 2009 r. E. K. zwróciła się do Prezesa WAM o wydanie na jej rzecz decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu przy ul. [...] w W. Wniosek strony został przekazany według właściwości Dyrektorowi Oddziału Regionalnego WAM w W. postanowieniem Prezesa WAM nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r.

Na wezwanie organu WAM, E. K. w piśmie z dnia [...] lipca 2009 r. wyjaśniła, iż znajduje się w wyjątkowej sytuacji, albowiem stała się ofiarą dokonywanych w firmie zmian oraz uniemożliwiono jej wykupu zajmowanego lokalu mieszkalnego. Zainteresowana stwierdziła, że spełniała wszystkie warunki niezbędne do zbycia lokalu: posiadała tytuł prawny do lokalu, złożyła wniosek o wykup, wpłaciła koszty przygotowania lokalu do sprzedaży, lokal znajdował się w wykazie lokali przeznaczonych do sprzedaży, dokonano pomiaru lokalu, wyceny, przygotowano protokół uzgodnień i warunków sprzedaży, który osobiście stronie przekazała wicedyrektor [...]. Ponadto zainteresowana przedstawiła dokument potwierdzający, iż w ww. lokalu zameldowani na pobyt stały są E. K. i J. K., zaświadczenie lekarskie z dnia [...] lipca 2009 r. potwierdzające, że u J. K. stwierdzono [...] oraz informację dla lekarza kierującego z dnia [...] stycznia 2008 r., że wymieniony wymaga dalszego leczenia w poradni [...]. Wnioskodawczyni wyjaśniała, iż jej mąż jest chory, przebywa na badaniu w celu wykrycia [...] oraz, że ani ona, ani jej mąż nie posiadają żadnej nieruchomości, czy też lokalu mieszkalnego. Ponadto wskazała, iż jest emerytką, a jej mąż rencistą, ich wspólne dochody netto wynoszą [...] zł.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. pismem z dnia [...] lipca 2009 r. zwrócił się do E. K. o przedstawienie dokumentów potwierdzających wysokość osiąganych dochodów oraz aktu notarialnego zbycia w dniu [...] marca 2006 r. nieruchomości położonej w E. przy ul. [...]. W odpowiedzi na wezwanie strona przedłożyła zaświadczenie o wysokości własnej emerytury ([...] zł netto) oraz renty męża w wysokości [...] zł netto. Zainteresowana oświadczyła ponadto, że nieruchomość w E. przy ul. [...] zbyła w dniu [...] marca 2006 r. i ze względu na dane osobowe osób nie może przedłożyć aktu notarialnego.

Organ I instancji, prowadząc postępowanie wyjaśniające ustalił, że E. i J. K. przysługiwało od dnia [...] maja 1988 r. do [...] marca 2006 r. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej, na której znajduje się dom mieszkalny przy ul. [...] w E. W dniu [...] marca 2006 r. aktem notarialnym Nr Rep. A [...] została zawarta przez E. K. i J. K. z M. S. i M. S. umowa sprzedaży tej nieruchomości.

Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. decyzją z dnia [...] października 2009 r., wydaną na podstawie art. 29 w zw. z art. 13 ust. 6 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, odmówił wydania E. K. decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. W ocenie organu strona nie wykazała, iż znajduje się w szczególnej sytuacji, o której mowa w przepisie stanowiącym podstawę wydania decyzji. Ponadto niezrealizowane uprawnienia żołnierzy zawodowych [...] Garnizonu do lokalu mieszkalnego z zasobów WAM wykluczają możliwość przyznania wnioskodawczyni prawa zamieszkiwania w tym lokalu mieszkalnym.

E. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Domagając się jej uchylenia, strona podniosła, iż w sprawie orzekał organ i aparat administracyjny jednostki, który wcześniej uniemożliwił jej wykup zajmowanego lokalu i zwolnił z pracy. Zdaniem strony "trudno nawet stwierdzić, czy w toczącym się postępowaniu dotyczącym wniosku o przyznanie prawa zamieszkiwania nie brały udziału osoby, które winny zostać wyłączone z postępowania w trybie art. 24 kpa". Odwołująca się podniosła, iż wstrzymanie sprzedaży zajmowanego przez nią lokalu miało związek ze zmianą rządu RP, a w dalszej kolejności zmianą na stanowisku Prezesa WAM i dyrektora oddziału oraz przejęciem zajmowanego dotychczas przez nią stanowiska głównego księgowego. Strona podkreśliła, iż przyrzeczenie przez Dyrektora Oddziału WAM sprzedaży lokalu przy ul. [...], długoletnia nagradzana i doceniana praca w oddziale, długotrwała choroba męża sprawiły, że wnioskodawczyni wraz z mężem zdecydowali się, iż ich miejscem życiowym będzie mieszkanie przy ul. [...]. W związku z tym pozbyli się nieruchomości w E., która była w złym stanie, wymagała kapitalnego remontu i dużych nakładów finansowych, na które nie było ich stać. W ocenie odwołującej się organ I instancji lekceważąco odniósł się do stanu zdrowia jej męża, wyjaśniając, iż nie jest on udowodniony w materiale. Strona wskazała, iż do akt zostało złożone zaświadczenie dotyczące schorzenia [...], nie przedłożono natomiast zaświadczenia o chorobie [...], ponieważ choroba była w trakcie rozpoznawania.

Na wezwanie Prezes WAM, E. K. wyjaśniła, że za wyjątkowość jej sytuacji należy uznać "bezprawne zwolnienie z pracy" po [...] latach pracy, w tym [...] latach w WAM w W., wstrzymanie sprzedaży zajmowanego przez stronę lokalu w momencie, kiedy były przygotowane wszystkie niezbędne dokumenty, wykreślenie z wykazu lokali przeznaczonych do sprzedaży zajmowanego przez zainteresowaną lokalu przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. w czasie toczącej się sprawy o wykup. Ponadto strona wyjaśniła, że sprawy sądowe, które miały na celu walkę o sprawiedliwość bardzo drastycznie odbiły się na zdrowiu jej i rodziny. Ponadto strona przedstawiła zaświadczenie lekarskie z dnia [...] stycznia 2010 r. wystawione przez lekarza [...], z którego wynika, że J. K. leczy się w poradni [...] z powodu [...]. E. K. wyjaśniła również, że środki pochodzące ze zbycia nieruchomości w marcu 2006 r. przeznaczone zostały na spłatę pożyczki, cele bytowe trójki dzieci i leczenie męża.

Prezes WAM pismem z dnia [...] styczna 2010 r. zwrócił się do strony o sprecyzowanie w jakim zakresie, jej zdaniem, naruszono przepisy art. 24 k.p.a., w szczególności, kto i z jakich przyczyn winien zostać wyłączony z postępowania. W odpowiedzi z dnia [...] lutego 2010 r. E. K. wyjaśniła, że ma wątpliwości co do bezstronności organu I instancji w sprawie wydania jej decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym nr [...] przy ul. [...] w W. Wcześniej bowiem Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. uniemożliwiła jej wykup zajmowanego lokalu, urzędnicy WAM zwodzili stronę i wprowadzali ją w błąd przy wykupie lokalu, załatwiali sprawę w sposób przewlekły i nierówno traktowali osoby spełniające te same warunku, co stoi w sprzeczności z Konstytucją RP. Zainteresowana stwierdziła również, że dyrektor D. była negatywnie nastawiona do strony, czego dowodem było złożenie apelacji od wyroku Sądu w sprawie bezprawnego zwolnienia jej z pracy.

Prezes WAM nie znajdując podstaw do zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Organ odwoławczy podniósł, iż z treści art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP wynika, że organem właściwym do rozpatrzenia wniosku osoby innej niż żołnierz służby stałej jest dyrektor oddziału regionalnego Agencji. Warunkiem prawnej dopuszczalności przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym jest spełnienie dwóch akcentowanych przez ustawodawcę przesłanek: wyjątkowości sytuacji oraz zgody Ministra Obrony Narodowej. Organ rozpatrując wniosek strony - złożony w trybie art. 29 ustawy - zobowiązany jest odnieść się do podanych przez stronę okoliczności indywidualnych, na których opiera przekonanie, że znajduje się w sytuacji wyjątkowej i wywodzi dla siebie określone skutki prawne (wydanie decyzji). Forma "organ może wydać decyzję" użyta ww. przepisie daje potencjalną możliwość przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w sytuacji wyjątkowej, a nie obowiązek przyznania takiego prawa. Ustawodawca nie sprecyzował, co należy rozumieć pod pojęciem "sytuacji wyjątkowej", natomiast zgodnie z definicją zawartą w Słowniku Języka Polskiego na wyjątkowość sytuacji składa się - bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe - położenie, w jakim ktoś się znajduje. Oceny wyjątkowości sytuacji dokonuje organ rozstrzygający sprawę, zaś ciężar udowodnienia i wykazania okoliczności wyjątkowych spoczywa na osobie ubiegającej się o wydanie decyzji. "Sytuacji wyjątkowej" należy upatrywać w takich stanach, zdarzeniach, które w sposób oczywisty odbiegają od ogólnie akceptowanej normy. Tak wiec "wyjątkowość", w rozumieniu powołanego przepisu, powinna wiązać się ze szczególną sytuacją, w której znalazł się wnioskodawca.

Jako potwierdzenie istnienia wyjątkowości sytuacji E. K. przedstawiła dokumenty, z których wynika, iż u jej męża J. K. stwierdzono [...]. Ponadto jej mąż leczy się w poradni [...] z powodu [...]. Jednak przede wszystkim za wyjątkowość sytuacji strona uważa niezgodne z prawem rozwiązanie z nią stosunku pracy w 2007 r., brak własnego mieszkania oraz fakt długoletniego zatrudnienia w WAM. Wszystkie wyżej wymienione okoliczności nie czynią jednak sprawy zainteresowanej wyjątkową. Mimo, iż sposób rozwiązania umowy o pracę był niezgodny z prawem, co przyznał Sąd, jednak instytucja przyznania prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na podstawie art. 29 powoływanej ustawy, nie jest zamiennikiem przyznania lokalu osobom, które zostały zwolnione z pracy z naruszeniem prawa i które, sprzedając własną nieruchomość, nie mają obecnie zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych.

Zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych nie jest jednoznaczne z koniecznością zakupu własnego mieszkania. Stworzenie odpowiednich warunków mieszkaniowych możliwe jest również w oparciu o powszechnie praktykowany wynajem lokali mieszkalnych. Pogląd ten odnosi się właśnie do sytuacji strony, która z powodu braku mieszkania oraz, jak twierdzi, braku środków finansowych na jego zakup może we własnym zakresie wraz z mężem starać się wynająć mieszkanie. Ze zgromadzonego materiału w sprawie wynika bowiem, że E. K. wraz z mężem osiągają odpowiednio z tytułu emerytury i renty miesięcznie dochód netto w wysokości [...] zł (według stanu na sierpień 2009 r.). Ponadto wnioskodawczyni wraz z mężem J. K. mieli zaspokojone potrzeby mieszkaniowe - posiadali nieruchomości w E. przy ul. [...], którą zdecydowali się jednak zbyć w dniu [...] marcu 2006 r. Na sprzedaż nieruchomości Państwo K. zdecydowali się mimo świadomości, że odwołująca się dysponuje tytułem prawnym jedynie na czas oznaczony, na czas pełnienia obowiązków [...] w Oddziale Regionalnym WAM w W. W dniu sprzedaży nieruchomości w E., E. K. nie miała pewności, że lokal nr [...] przy ul. [...] w W. będzie jej własnością. W ten sposób strona świadomie naraziła się na niebezpieczeństwo pozostania w sytuacji niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych. Z wyjaśnień strony wynika także, że Państwo K. nie przeznaczyli pieniędzy pochodzących ze sprzedaży nieruchomości w E. na zapewnienie sobie we własnym zakresie innego miejsca do zamieszkania - pieniądze spożytkowali na inne cele. Trudno zatem było uznać takie postępowanie i obecną sytuację strony za wyjątkową w rozumieniu art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP i oczekiwać, aby WAM miała obecnie obowiązek zapewnić wnioskodawczyni lokal mieszkalny z zasobu przeznaczonego na zakwaterowanie żołnierzy zawodowych.

Ponadto Dyrektor Oddziału Regionalnego WAM w W. słusznie podniósł, że w W. i miejscowościach pobliskich występuje wyjątkowo trudna sytuacja mieszkaniowa żołnierzy zawodowych. Obecnie sytuacja kadry nie uległa poprawie, gdyż organ II instancji ustalił, że wg. stanu na dzień 31 stycznia 2010 r., na wydanie decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym w W. i miejscowościach pobliskich oczekuje [...] żołnierzy służby stałej z rodzinami i [...] samotnych służby stałej oraz [...] żołnierzy służby terminowej z rodzinami i [...] samotnych żołnierzy służby terminowej. W przypadkach niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy uprawnionych do otrzymania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalach mieszkalnych, nie jest uzasadnione przyznanie prawa do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym innej osobie niż żołnierz zawodowy. Ustawowym obowiązkiem Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jest bowiem realizacja uprawnień do zakwaterowania żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes tej formacji z pewnością góruje nad interesem jednostki.

Prezes WAM stwierdził, że kierując się zasadą zawartą w art. 7 k.p.a., po zebraniu całego materiału dowodowego i po rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych nie można uznać sytuacji E. K. za wyjątkową. Wobec braku możliwości przydziału stronie lokalu należało w trybie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP odmówić zainteresowanej przyznania prawa zamieszkiwania.

Organ odwoławczy podniósł, iż badał sprawę również pod kątem zgłoszonych przez stronę zastrzeżeń co do bezstronności i rzetelności prowadzonego postępowania przez organ I instancji. Jednakże strona nie wskazała żadnej z przesłanek określonych w art. 24 k.p.a., skutkujących obowiązkiem wyłączenia pracownika. Z wyjaśnień E. K. wynikały jedynie zastrzeżenia do M. D. - będącej w dniu wydania zaskarżonej decyzji [...]. Jednak jako powód wyłączenia strona podała podejrzenia co do bezstronności i rzetelności wymienionej oraz zwodzenie i wprowadzanie zainteresowanej w błąd przez urzędników WAM, których nazwisk nie wskazała. E. K. nie wskazała też żadnej z przesłanek wyłączenia organu wymienionych w art. 25 k.p.a. Prezes WAM nie dopatrzył się także, aby w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM w W. nastąpiły jakiekolwiek uchybienia mające wpływ na rozstrzygnięcie sprawy przyznania E. K. prawa zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] m [...] w W., ani żeby zaskarżona decyzja nosiła znamiona decyzji wydanej wskutek naruszenia prawa.

Decyzja Prezesa WAM z dnia [...] lutego 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez E. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie: 1) art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzi tzw. "sytuacja wyjątkowa", o której mowa w tym przepisie, 2) naruszenie art. 6, 7 i 8 k.p.a., poprzez niezałatwienie sprawy przy uwzględnieniu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa. Wskazując na te zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu skargi strona podniosła m.in., że organ odwoławczy błędnie przyjął, iż sprawa wykupu przez skarżącą lokalu mieszkalnego z zasobów WAM nie jest w sprawie istotna, albowiem okoliczności z tym związane mają kluczowe znaczenie dla sprawy i pokazują sposób działania organu. Organ II instancji nie odniósł się również do kwestii wygrania przez skarżącą procesu w Sądzie Pracy. Okoliczność ta także pokazuje, jakie czynniki determinowały działanie WAM przy wydaniu zaskarżonej decyzji. Problemy skarżącej związane z uniemożliwieniem jej wykupu zajmowanego lokalu, wcześniejsze zwolnienie jej z pracy były spowodowane wyłącznie działaniami Dyrektora Oddziału Regionalnego WAM, który odmówił stronie prawa do otrzymania tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Trudno zatem stwierdzić, czy w toczącym się postępowaniu nie brały udziału osoby, które winne zostać wyłączone z postępowania w myśl art. 24 k.p.a. Ponadto w decyzji odmawiającej skarżącej prawa zamieszkiwania w lokalu zwraca się uwagę na potrzeby żołnierzy oczekujących na przydział lokali. Tymczasem Dyrektor M. D., osoba samotna, wykupiła dwupokojowe mieszkanie, które było jej przyznane na takich warunkach jak skarżącej. W procedurze sprzedaży lokali nie było zasady weryfikowania stanu posiadania osób wykupujących lokale. Osoby spełniające kryteria, które również spełniała skarżąca, wykupywały lokale mieszkalne bez żadnych przeszkód, w krótkim terminie. Natomiast w stosunku do skarżącej sprawę przewlekano, co było niezgodne z k.p.a. Takie postępowanie świadczy o nierównym traktowaniu obywateli. Ponadto organ II instancji lekceważąco odniósł się do opisu stanu zdrowia męża skarżącej. Zaświadczenia, które zostały złożone do akt sprawy dowodzą o [...], który powstał na skutek [...] oraz stwierdzony [...] powstały w wyniku [...].

W odpowiedzi na skargę Prezes WAM wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał argumentację przedstawioną uzasadnień zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 29 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 41, poz. 398 ze zm.) stanowiący, że w sytuacji wyjątkowej dyrektor oddziału regionalnego Agencji za zgodą Ministra Obrony Narodowej, może wydać decyzję o prawie zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym na czas oznaczony innej osobie niż żołnierz służby stałej.

Sądowa kontrola tego rodzaju decyzji jest ograniczona. Nie obejmuje ona bowiem celowości zaskarżonej decyzji. Sąd może zatem jedynie badać, czy organ rozstrzygający zebrał cały materiał dowodowy i dokonał wyboru określonego sposobu załatwienia sprawy po wszechstronnym i dogłębnym rozważeniu wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Wykładnia powyższego przepisu prowadzi do wniosku, że wydanie takiej decyzji na korzyść strony nie jest obligatoryjne - a zatem pozostawione jest uznaniu administracyjnemu. Ponieważ ustawa nie zawiera definicji pojęcia "sytuacji wyjątkowej", organ zasadnie odniósł się do literalnego brzemienia tego pojęcia powołując się na "Słownik Języka Polskiego PWN". Na wyjątkowość sytuacji składa się - bardzo rzadkie, wyróżniające się czymś, szczególne, osobliwe - położenie w jakim się ktoś znajduje. "Wyjątkowo" oznacza w sposób niezwykły, szczególny, bardzo rzadko, w szczególnych przypadkach – "Nowy Słownik Języka Polskiego" Wydawnictwo Naukowe PWN Warszawa 2003 r. Do oceny organu należało zatem podjęcie decyzji o odmowie bądź przyznanie skarżącej prawa do zamieszkania w tym lokalu.

Zdaniem Sądu, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia zostały wydane z poszanowaniem reguł procesowych oraz w ramach dopuszczalnych granic uznania administracyjnego.

Prezes WAM ustalił w toku prowadzonego podstępowania, że na terenie działania WAM w W. występują niezaspokojone potrzeby mieszkaniowe żołnierzy uprawnionych do otrzymania decyzji o prawie zamieszkiwania w lokalach z zasobu WAM. Według bowiem stanu na dzień orzekania na przydział lokalu mieszkalnego w W. oczekuje [...] żołnierzy zawodowych z rodzinami oraz [...] nieposiadających rodzin. Mając powyższe na uwadze należy wskazać, iż ustawowym obowiązkiem WAM jest realizacja uprawnień żołnierzy pełniących zawodową służbę wojskową. Zatem w pierwszej kolejności, na podstawie ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, uprawnieni do lokalu mieszkalnego z zasobów WAM są żołnierze zawodowi. Kiedy potrzeby mieszkaniowe osób uprawnionych na gruncie tej ustawy nie są zaspokojone, to interes żołnierzy zawodowych (utożsamiany z interesem publicznym) z pewnością góruje nad interesem jednostki, o ile ta nie znajduje się w sytuacji dla niej szczególnie trudnej, wyjątkowej na tle ogółu.

W niniejszej sprawie organy WAM zasadnie stwierdziły, iż wnioskodawczyni wraz z mężem nie znajduje się w sytuacji wyjątkowej w rozumieniu art. 29 powołanej ustawy. Skarżąca uzyskuje stały miesięczny dochód z emerytury w wysokości [...] zł netto, a także jej mąż J. K. otrzymuje świadczenie rentowe płatne co miesiąc w kwocie [...] zł netto. Nadto Państwo K. w 2006 r. zbyli nieruchomość gruntową o pow. [...] ha wraz z domem mieszkalnym położoną w E. przy ul. [...]. Powyższe ustalenia organu organów WAM, których strona nie podważa, pozwalają przyjąć, iż rodzina skarżącej nie pozostaje w niedostatku. Ma zatem usprawiedliwione podstawy twierdzenie Prezes WAM, iż sytuacja materialna skarżącej pozwala jej na zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie, chociażby w drodze najmu lokalu.

Niewątpliwie na ocenę "wyjątkowości sytuacji" skarżącej ma najistotniejszy wpływ stan zdrowia jej męża J. K., który jest osobą nie w pełni sprawną, z [...]. Jednakże tego typu schorzenia, choć w znacznym stopniu ograniczają zdolności ruchowe, to jednak nie wpływają zasadniczo na samodzielność osoby nimi dotkniętej. Innymi słowy nie są to schorzenia wymagające opieki innej osoby, w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Na takie okoliczności skarżąca się nie powołuje. Skarżąca także nie wykazała, aby z uwagi na zwiększone wydatki na leczenie męża, nie była w stanie zabezpieczyć potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. Zatem poczynione przez organ ustalenia, w tym brak po stronie skarżącej innego lokalu, w którym mogłaby zamieszkać wraz z niepełnosprawnym mężem, nie kwalifikuje jej sytuacji życiowej jako wyjątkowej. Utrata tytułu prawnego do zajmowanego lokalu i brak innego mieszkania powoduje znalezienie się w trudnej sytuacji życiowej, ale takie sytuacje występują dość często, stają się udziałem dużej części rodzin, w tym z osobami niepełnosprawnymi i samo przez się nie należą do wyjątkowych.

Nie można w niniejszej sprawie nie dostrzec, iż skarżąca w lokalu mieszkalnym nr [...] przy [...] w W. zamieszkiwała od 2003 r., będąc pracownikiem WAM. Jednakże zmiana polityki lokalowej organu WAM i ocena zasadności wycofania ww. lokalu z oferty sprzedaży pozostaje w niniejszej sprawie poza kontrolą Sądu zwłaszcza, iż o zasadności roszczenia skarżącej o zobowiązanie WAM do sprzedaży przedmiotowego lokalu rozstrzygnął już Sąd Rejonowy [...] Wydział [...] Cywilny prawomocnym wyrokiem z dnia [...] maja 2007 r. Okoliczność w jakich doszło do wycofania oferty sprzedaży ww. lokalu mieszkalnego, jak też sposób rozwiązania ze skarżąca stosunku pracy, nie mogą być rozpatrywane w kategoriach ustawowej przesłanki "sytuacji wyjątkowej".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2008 r. sygn. akt I OSK 1519/07 (publik. LEX nr 512273) stwierdził, iż adresatem decyzji o prawie do lokalu mieszkalnego na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP są osoby, które z uwagi na wyjątkowe okoliczności, takie jak ciężka choroba, kalectwo, brak jakichkolwiek środków finansowych, szczególnie trudna sytuacja życiowa, znaczne zasługi zmarłego żołnierza uprawnionego do lokalu, wymagają swoistej opieki organu WAM w postaci zabezpieczenia potrzeb mieszkaniowych.

Trudnej sytuacji życiowej w niniejszej sprawie nie należy wiązać z niezrealizowanym przez WAM przyrzeczeniem sprzedaży skarżącej zajmowanego przez nią lokalu mieszkalnego. Wycofanie oferty sprzedaży tego lokalu, w sytuacji niezaspokojonych potrzeb mieszkaniowych żołnierzy zawodowych, nie można oceniać w kategoriach naruszenia przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. Ponadto nie sposób odmówić twierdzeniom organów WAM racji, iż skarżąca była świadoma posiadania jedynie czasowego prawa zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu mieszkalnym i pomimo tej wiedzy podjęła decyzję o sprzedaży nieruchomości w E. W takiej sytuacji nie można na WAM przenosić ciężaru odpowiedzialności za podejmowane przez stronę życiowe decyzje i oczekiwać, iż potrzeby mieszkaniowe skarżącej zostaną zaspokojone kosztem żołnierzy w służbie zawodowej. Ponadto prawo czasowego zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym, na podstawie art. 29 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, nie stanowi formy rekompensaty za niezgodne z prawem rozwiązanie z pracownikiem WAM stosunku służbowego. Temu służą instytucje prawa pracy, tj. przywrócenie do pracy i odszkodowanie.

Odnosząc się do zarzutów skargi należy wskazać, iż obligatoryjnemu wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie podlega pracownik organu w sytuacji określonej przepisem art. 24 § 1 i 2 k.p.a., zaś z akt sprawy nie wynika, aby którakolwiek z przesłanek określonych w § 1 pkt 1-7 tego artykułu została ziszczona. Z akt administracyjnych nie wynika także, aby pracownik piastujący funkcję organu podlegał wyłączeniu z urzędu na podstawie art. 25 k.p.a.

Zgodnie zaś z art. 24 § 3 k.p.a. bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności niewymienionych w § 1, które mogą wywołać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Analiza materiału aktowego nie wykazała również, aby strona w toku prowadzonego przez organ I instancji postępowania wnosiła o wyłączenie któregokolwiek pracownika Oddziału Regionalnego WAM w W. od udziału w postępowaniu, bądź chociażby uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na potrzebę takiego wyłączenia.

Odnosząc się do zarzutu nierównego traktowania obywateli wobec prawa i celowość sprzedaży lokali mieszkalnych z zasobów WAM wybranym pracownikom tej instytucji należy stwierdzić, iż dla rozpatrzenia niniejszej sprawy okoliczności podnoszone przez stronę nie miały istotnego znaczenia. Sposób gospodarowania lokalami mieszkalnymi z zasobów WAM i zasadność dokonywania sprzedaży mieszkań "służbowych" pracownikom cywilnym leży w sferze kompetencji organu nadzorczego MON i uprawnionych zewnętrznych organów kontrolnych np. Najwyższej Izby Kontroli.

Reasumując, nie można podzielić zarzutów skargi, dotyczących naruszenia przez Prezesa WAM przepisów prawa materialnego. Sąd także nie dostrzegł istotnego naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a tylko takie naruszenie mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi.

Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 w zw. art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji wyroku.