Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 613/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 29 ust 2, art. 3 pkt 3, art. 30 ust 5, art. 30 ust 6 pkt 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 57 par 5
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.),, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi Spółki A. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewoda działając na podstawie art. 138 § 1 pkt.1 Kpa

w zw. z art. 30 ust. 6 pkt.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn.

Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) po rozpatrzeniu odwołania "J. Spółka

z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka Komandytowa na decyzję Starosty M. o sprzeciwie w sprawie zgłoszenia zamiaru przystąpienia do wykonywania robót budowlanych polegających na postawieniu tablicy informacyjnej na działce nr [...] obręb G. - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] r. Starosta M. powołując się na treść art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego zgłosił sprzeciw, ponieważ inwestor nie uzupełnił wniosku, w terminie określonym

w postanowieniu z dnia [...] r.

Od decyzji organu I instancji odwołał inwestor zarzucając:

- naruszenie art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego przez doręczenie decyzji po terminie, co nie wywołuje skutków prawnych,

- naruszenie art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 10 Kpa poprzez doręczenie postanowienia zgłaszającemu w dniu [...] r.

z wyznaczonym terminem na uzupełnienie zgłoszenia na dzień [...] r.,

- nie zebranie i nie odniesienie się przez organ w sposób wyczerpujący do całego materiału dowodowego sprawy,

Skarżący stwierdził też, że roboty wykonywane po upływie 30 dni od doręczenia zgłoszenia nie mogą być uznane za samowolę budowlaną.

Organ odwoławczy odnosząc się do treści odwołania wskazał, że w myśl art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem, że niektóre rodzaje budów i robót budowlanych zostały objęte przywilejem zgłoszenia. Rodzaje obiektów budowlanych oraz robót budowlanych nie wymagających pozwolenia na budowę zostały wskazane w art. 29 Prawa budowlanego.

Nośniki reklamowe (w formie tablicy bądź innego urządzenia reklamowego)

w rozumieniu prawa budowlanego, mogą być instalowane na istniejących obiektach budowlanych (w trybie zgłoszenia) lub wykonywane jako wolnostojące trwale związane z gruntem (w trybie pozwolenia na budowę). Przy zaliczaniu urządzeń reklamowych do podlegających, bądź nie podlegających pozwoleniu na budowę, niezbędne jest dokonanie oceny danego urządzenia w oparciu o projekt techniczny dołączony do zgłoszenia, przy uwzględnieniu zasady wynikającej z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Istotne są w szczególności rozmiary podstawy tablicy reklamowej, nie zaś technologia jej wykonania, bądź związanie z gruntem poprzez zagłębienie tej podstawy w gruncie. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność istnienia fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie. Decydujące jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustanowioną na nim konstrukcję takich jak wiatr, śnieg, obciążenia zmienne, dynamiczne itp. Ponadto wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa decydują, czy obiekt jest trwale, czy nietrwale związany z gruntem (zob. wyrok NSA z dnia 3 II 2010 r., II OSK 249/09).

W niniejszej sprawie inwestor zamierza ustawić dwie tablice reklamowe

[...] -kształtne o rozpiętości [...] m i całkowitej wysokości urządzenia [...] m. Poszczególne elementy: fundament żelbetowy, trzon nośny oraz tablica reklamowa wymagają dokonania montażu w miejscu usytuowania budowli, która w całości nie może być przemieszczana. Oznacza to, że w formie docelowej budowla będzie trwale związana z gruntem i zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego podlega procedurze pozwolenia na budowę.

Zapewnienie bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa użytkowania dużego obiektu o wysokości [...] m (wysokość budynku pięciokondygnacyjnego) i rozpiętości [...] m, wolnostojącego, sytuowanego w miejscu publicznym, nie będącego konstrukcją prostą w rozumieniu Prawa budowlanego, wymaga spełnienia wymagań określonych w art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit.a i lit.c Prawa budowlanego, t.j. projektowania i budowania zgodnie z zasadami wiedzy technicznej i w zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Może to być zagwarantowane jedynie w procedurze pozwolenia na budowę, gdzie osoby uprawnione (projektant i kierownik budowy) ponoszą odpowiedzialność zawodową, a zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi sprawdza organ wydający pozwolenie na budowę. Natomiast wykonanie budowli jaką jest fundament wraz z urządzeniem reklamowym, zgodnie z art. 3 pkt. 3 Prawa budowlanego definiowane jako: wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, nie jest zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

Wskazany w odwołaniu wyrok WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2010 r.,

II SA/Kr 756/10 został wydany w identycznej sprawie dla urządzenia reklamowego dwutablicowego [...] - kształtnego (wymiar tablic [...] m) o całkowitej wysokości [...] m, objętego zgłoszeniem. Wyrok WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2010 r., II SA/Po 738/09 również został wydany w identycznej sprawie dotyczącej budowę nośnika reklamowego dwutablicowego (tablice [...] m) o wysokości całkowitej [...] m.

Z wyroków tych, znanych inwestorowi wynika, że urządzenie reklamowe o wysokości

[...] m, posadowione na żelbetowym fundamencie stanowi budowlę, do której nie ma zastosowania art. 29 ust. 2 pkt. 6 Prawa budowlanego i wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Z treści wniosku oraz załączonych do niego schematów wynika, że przedmiotem zgłoszenia są dwie tablice reklamowe ustawione do siebie pod kątem [...] ° o rozpiętości [...] m i wysokości [...] m każda, położone na słupie o średnicy [...] mm i wysokości [...] m. Podana we wniosku wysokość całkowita urządzenia reklamowego wynosi [...] m. Urządzenie jest wyposażone w [...] lamp oświetleniowych i dwa pomosty robocze.

Budowa obiektu budowlanego wykonywanego w oparciu o Prawo budowlane,

tj. zarówno w trybie pozwolenia na budowę, jak i trybie "zgłoszeniowym" musi spełniać warunki techniczne wynikające z rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 ze zm.) i zgodnie ze sztuką budowlaną. Mimo obowiązku nałożonego art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, zgłoszenie dokonane przez inwestora nie określa rodzaju podmiotu: tj. opisu i zwymiarowania fundamentu stanowiącego integralną część urządzenia, sposobu montażu słupa w fundamencie, rzędnej i sposobu posadowienia na lub w gruncie, sposobu montażu tablic nad słupem. Z rozliczenia zgłaszanych wysokości wynika, że układ tablic będzie umiejscowiony powyżej słupa, zatem nie będzie zapewniona stateczność urządzenia, co oznacza, że zgłoszenie nie uwzględnia podstawowych zagadnień konstrukcyjnych zgodnych ze sztuką budowlaną. Zgłoszenie nie uwzględnia swoim zakresem sposobu zasilania zaprojektowanych na urządzeniu lamp oświetleniowych, nie wskazuje miejsca lokalizacji urządzenia w terenie (nie zawiera wymiarowania odległości od charakterystycznych istniejących punktów stałych terenu), nie zawiera stosownych uzgodnień wymaganych odrębnymi przepisami (np. wynikających z ustawy o drogach publicznych, zbliżenia do rowów odwadniających itp.). W zgłoszeniu nie podano czy sytuowanie na gruntach oznaczonych IV kl nie wymaga uzyskania odrolnienia gruntów pod posadowienie budowli ani czy teren nie jest objęty miejscowym planem, zagospodarowania przestrzennego. Zgłoszenie nie podaje sposobu posadowienia urządzenia (czy przewiduje mocowanie w fundamencie i mocowania tablic na słupie

w jaki sposób), został określony gabaryt fundamentu żelbetowego. Ponadto, nie określono miejsca usytuowania urządzenia w terenie, nie podaje współrzędnych usytuowania obiektu bądź zwymiarowanych odległości od stałych punktów terenowych (np. krawędzi drogi). Ponadto, w oświadczeniu o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie określono jednoznacznie działki geodezyjnej (brak obrębu), nie wskazano właściciela przedmiotowej działki, ani nie przedstawiono umowy dzierżawy, z której wynikałaby zgoda właściciela do lokalizowania budowli na jego terenie.

W toku postępowania w sprawie zgłoszenia robót organ wydał w dniu [...] r. postanowienie w sprawie uzupełnienia zgłoszenia o podstawowe informacje, które pominięte zostały we wniosku dostarczonym organowi w dniu [...] r. W myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ I instancji wezwał inwestora do uzupełnienia istotnych braków zgłoszenia. Złożenie niekompletnego wniosku nie pozwala organowi zweryfikować czy zakwalifikowanie przez inwestora zamierzonych prac budowlanych jako objęte uproszczonym trybem zgłoszenia. Braki formalne to złożenie niewłaściwego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, nie podanie miejsca lokalizacji przedmiotu zgłoszenia, nie określenie przedmiotu, rodzaju, zakresu i sposobu wykonania zgłaszanych prac, zostały omówione szczegółowo wcześniej.

W postanowieniu z dnia [...] r. organ określił termin uzupełnienia niekompletnego zgłoszenia tj. brakujących dokumentów na dzień [...] r.

Odrębna kwestią jest termin, w którym organ mógł skutecznie wydać postanowienie w przedmiocie uzupełnienia zgłoszenia. Zgodnie z wyrokiem NSA II OSK 79/06 , w którym uznano, że jako początkowy dzień biegu terminu 30 dniowego należy przyjąć dzień następny po dniu, w którym nastąpiło dokonanie zgłoszenia, natomiast termin ten jest zachowany przez organ o ile w terminie 30 dni od daty przyjętej za początek biegu terminu zostanie wniesiony sprzeciw zgodnie z art. 57 § 5 Kpa, t.j. przed jego upływem, pismo zostanie nadane w polskiej placówce pocztowej operatora publicznego. Nie ulega wątpliwości, że zasada ta odnosi się nie tylko do decyzji wnoszącej sprzeciw, ale także postanowienia w przedmiocie uzupełnienia zgłoszenia. Takie stanowisko wyraził także WSA w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2008 r., VII SA/Wa 1953/07. Natomiast w wyroku z dnia 21 kwietnia 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w sentencji stwierdził, że: ,,1. W sytuacji gdy - zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane organ nałoży na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5) rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w przypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu, 2. Dla zachowania terminu z art. 30 ust. 5 p.b. konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia."

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru pisma z dnia [...] r. wynika,

że postanowienie nadano w polskiej placówce pocztowej w M. w dniu

[...] r. (data stempla pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru) na adres pełnomocnika inwestora E. M. podany we wniosku, tj. L., ul. P. Pod wskazanym adresem przesyłka została odebrana w dniu [...] r., w więc już po terminie wyznaczonym przez organ na dzień [...]r. Na zwrotnym potwierdzeniu odbioru nie ma adnotacji operatora publicznego dotyczącej próby dostarczenia przesyłki w terminie. Organ I instancji próbował wyjaśnić przyczyny tak późnego dostarczenia przesyłki poleconej, dla której terminem gwarantowanym przez Pocztę Polską jest termin 3- dniowy. W aktach sprawy znajduje się kserokopia pisma Poczty Polskiej przekazującego sprawę do wyjaśnienia do C. W., w gestii którego leży kontrola placówki pocztowej w L.

Organ II instancji wskazał też, że termin wyznaczony stronom na uzupełnienie niekompletnego wniosku jest terminem, który gwarantuje stronie zachowanie pewnych uprawnień w trakcie postępowania. Termin 25 - dniowy wyznaczony stronie na uzupełnienie wniosku zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, nie jest terminem zawitym i jego zastrzeżenie oznacza tylko, że po upływie terminu organ rozpatrujący sprawę jest uprawniony do wydania decyzji. W doktrynie termin ten jest nazywany terminem instrukcyjnym lub zwykłym. Przekroczenie tego terminu nie uprawnia organu do oddalenia dokumentów składanych przez stronę po tym terminie. Terminy instrukcyjne nie powinny być uchybiane ponieważ dezorganizują postępowanie administracyjne. Jeśli w postępowaniu administracyjnym zdarzy się uchybienie terminu zwykłego, nie powoduje to żadnych negatywnych konsekwencji ani dla czynności procesowej, ani dla podmiotu który dopuścił się uchybienia. Uchybienie tego terminu powoduje jedynie wydłużenie trwania postępowania dowodowego, nie ma natomiast wpływu na moc prawną dokonywanej przez stronę czynności. Zatem uchybienie terminu wyznaczonego przez organ nie może szkodzić stronie.

W przedmiotowej sprawie termin na uzupełnienie dokumentacji został wyznaczony na dzień [...] r., a adresat odebrał postanowienie (nadane w dniu [...] r.) w dniu [...] r. Jednak inwestor nie dochował należytej staranności i nie próbował uzupełnić dokumentacji, lecz w dniu [...] r. złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o nabyciu prawa wykonania robót budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem z dnia [...] r.

Decyzja o sprzeciwie została wydana z powodu nie uzupełnienia dokumentacji

i w dniu [...] r., nadana w polskiej placówce pocztowej. Adresat odebrał ją

w dniu [...] r. Wcześniej wysłał jednak wniosek o wydanie zaświadczenia.

Zdaniem organu odwoławczego, wyznaczenie długiego, bo 25-dniowego terminu dla wnioskodawcy na uzupełnienie niekompletnego wniosku nastąpiło

z poszanowaniem prawa strony, przy uwzględnieniu czasu potrzebnego na działanie doręczyciela. Jeżeli zatem adresat odebrał przesyłkę poleconą po terminie instrukcyjnym wyznaczonym w postanowieniu na uzupełnienie dokumentów, czego organ nie mógł przewidzieć w dniu wydania postanowienia, inwestor miał obowiązek uzupełnić wniosek, a organ był zobowiązany takie uzupełnienie w każdym czasie, przed wydaniem decyzji, przyjąć i uwzględnić. Jednak w dniu [...] r. tj. po dniu

[...] r., inwestor pomimo, że znał już treść postanowienia z dnia [...] r., złożył wniosek o wydanie zaświadczenia o nabyciu prawa do wykonania robót budowlanych zgodnie ze zgłoszeniem, z uwagi na nie wniesienie przez organ sprzeciwu w drodze decyzji w ustawowym terminie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, w myśl art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego.

Organ odwoławczy wskazał nadto, że uzupełnienie wniosku uruchamia bieg

30 - dniowego terminu od nowa. Wobec bezskutecznego upływu terminu na uzupełnienie wniosku zgłoszeniowego w dniu [...] r. organ wniósł sprzeciw w drodze decyzji na wykonanie zamierzonych robót budowlanych. Termin wynikający z Prawa budowlanego został wyznaczony dla organu i w myśl art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest określony na 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwemu organowi, do dnia wniesienia sprzeciwu w drodze decyzji. Zatem dniem wniesienia sprzeciwu jest data nadania decyzji o sprzeciwie, a nie data doręczenia sprzeciwu stronie postępowania (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 lipca 2008 r., VII SA/Wa 755/08). Przyjęcie stanowiska, że liczenie terminu 30 dniowego następuje do dnia doręczenia pisma wnioskodawcy, mogłoby doprowadzić do odpowiedzialności organu za działania, np. Poczty Polskiej oraz innych podmiotów, które również mogą mieć wpływ na losy pisma. Termin musi być "niezależny od strony, która może podejmować starania, aby np. nie odbierać korespondencji, czy czynić to ze zwłoką, która będzie z kolei skutkować uchybieniem terminu przez organ". W myśl wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2006 r., II OSK 79/06 termin do zgłoszenia sprzeciwu będzie zachowany, jeżeli przed jego upływem decyzja zostanie nadana w polskiej placówce pocztowej. Sąd ten stwierdził też, że w sytuacji gdy zgodnie z art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego organ nałoży na zgłaszającego zamiar podjęcia robót budowlanych, obowiązek uzupełnienia brakujących dokumentów, to termin do zgłoszenia sprzeciwu (art. 30 ust. 5) rozpoczyna bieg na nowo od dnia złożenia tych dokumentów, a w wypadku ich niezłożenia, od końcowego dnia wyznaczonego postanowieniem terminu, zaś dla zachowania terminu

z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego konieczne jest wydanie i wysłanie przed upływem tego terminu albo sprzeciwu, albo postanowienia o nałożeniu obowiązku uzupełnienia zgłoszenia (zob. wyrok NSA z dnia 21 kwietnia 2009 r., II OSK 574/08).

W przedmiotowej sprawie, jak wskazał organ odwoławczy, Starosta M. w dniu [...] r., działając na podstawie art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, wniósł sprzeciw do zgłoszenia doręczonego organowi w dniu [...] r., po bezskutecznej próbie wezwania postanowieniem z dnia [...] r. w myśl art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego do uzupełnienia niekompletnego wniosku. Pismo nadano w placówce pocztowej w dniu [...] r. W sytuacji, gdy wniosek został złożony do organu w dniu [...] r., postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia do dnia [...] r. zostało nadane w dniu [...] r., zatem ostatecznym terminem na wniesienie sprzeciwu byłby termin 30 dni od dnia dostarczenia uzupełnienia w sytuacji gdyby inwestor podjął próbę uzupełnienia dokumentacji, albo dzień [...] r. w przypadku braku uzupełnienia wniosku. Zatem Starosta M. wydając decyzję w dniu [...] r. dochował terminu określonego na wniesienie sprzeciwu wynikającego z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego w zw. z art. 57 § 5 pkt. 2 Kpa.

W ocenie organu odwoławczego odrębnej kwestii dotyczy teza sformułowana

w odwołaniu, że inwestor jest uprawniony do rozpoczęcia prac budowlanych polegających na instalacji urządzenia dwutablicowego, jak również, że obowiązkiem organu, który zamierza wnieść sprzeciw jest powiadomienie o tym inwestora najpóźniej 30- tego dnia od chwili doręczenia zgłoszenia, ponieważ w przeciwnym wypadku, będzie on mógł przystąpić do wykonywania robót budowlanych, które nie będą mogły być taktowane jako samowola budowlana. Zdaniem organu odwoławczego z uzasadnienia wszystkich wskazanych wyroków oraz powołanych w odwołaniu, zwłaszcza WSA w Krakowie z dnia 11 sierpnia 2010 r., II SA/Kr 756/10 oraz WSA w Poznaniu z dnia 24 lutego 2010 r., II SA/Po 738/09, jednoznacznie wynika, że wzniesienie budowli (urządzenia reklamowego), o gabarytach jak we wniosku, które musi być trwale związane z gruntem (co wynika ze sztuki budowlanej - budowla musi stać trwale) jest budową w rozumieniu Prawa budowlanego i wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor powołując te wyroki w odwołaniu, miał świadomość, że zgłaszana budowa nie jest objęta procedurą zgłoszenia i konieczne jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

Odnosząc się do zarzutu o naruszeniu art. 7, 8 i 9 w zw. z art. 77 § 1 Kpa

w zakresie nie zebrania i nie odniesienia się przez organ I instancji w sposób wyczerpujący do całego materiału dowodowego sprawy po zapoznaniu z aktami sprawy, organ odwoławczy stwierdził, że jest on nieprawdziwy. Organ I instancji dołożył wszelkich starań, aby inwestor mógł wnieść swoje uzupełnienia, uzupełnić braki, udzielić wyjaśnień co do zakresu objętego zgłoszeniem, stosownie do art.7, 8 i 9 Kpa. Organ ten nie miał jednak wpływu na opieszałe działania poczty, aczkolwiek w sytuacji dokonania uzupełnień przez stronę, organ musiałby je przyjąć i uwzględnić. Jednakże, w sytuacji gdy strona nie próbowała uzupełnić wniosku organ, w stosownym czasie, wydał decyzję o sprzeciwie.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła "J. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością" Spółka komandytowa, wnosząc o jej uchylenie i zarzucając:

1. naruszenie prawa materialnego, w szczególności art. 29 ust. 2 pkt 6, art. 30 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 30 ust. 5 w zw. z art. 30 ust. 2, art. 30 ust. 6 pkt l oraz art. 3 pkt. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 1994 Nr 89 poz. 414 ze. zm.) w zw. z art. 15 Kpa - przez niewłaściwą ich interpretację i zastosowanie;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy,

w szczególności art. 7, 8, 9 i 10 kpa w zw. z art. 77 § l kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji oraz art. 57 § 5 pkt 2 kpa poprzez jego zastosowanie i art. 138 § l pkt l Kpa przez jego zastosowanie oraz

art. 104 w zw. z art. 109 i 110 kpa poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu skargi strona skarżąca przedstawiła szczegółowo stan faktyczny sprawy oraz rozwinęła argumentację dotyczącą przedstawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej sprawowanej pod względem zgodności z prawem.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według kryterium zgodności

z prawem dała podstawę do stwierdzenia, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie inwestor zgłosił organowi administracji architektoniczno-budowlanej zamiar wykonania robót budowlanych polegających na ustawieniu dwóch tablic reklamowych [...]-kształtnych (ustawione do siebie pod kątem [...]°) o rozpiętości [...] m oraz wysokości [...] m każda, położone na słupie o średnicy [...] mm. Całkowita wysokość urządzenia wynosi [...] m. Nośnik reklamowy objęty zgłoszeniem ma być ustawiony na gruncie. Urządzenie jest wyposażone w [...] lamp oświetleniowych i dwa pomosty robocze.

Orzekając w sprawie organ II instancji wskazał, że poszczególne elementy urządzenia reklamowego tj. fundament, trzon nośny oraz tablica reklamowa wymagają montażu w miejscu usytuowania budowli. Zdaniem tego organu inwestor błędnie zakwalifikował roboty budowlane objęte zgłoszeniem. Nie dotyczą one bowiem instalacji urządzenia reklamowego, ale budowy samodzielnego obiektu będącego budowlą, tj. wolno stojącego trwale związanego z gruntem urządzenia reklamowego, co wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Z tą oceną należy się zgodzić.

Jak wskazał Wojewoda na gruncie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156 poz. 1118 ze zm.) można mówić

o dwóch rodzajach urządzeń reklamowych. Do pierwszej grupy zaliczają się wolno stojące urządzenia reklamowe trwale związane z gruntem (art. 3 pkt 3), do drugiej natomiast tablice i urządzenia reklamowe nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 2 pkt 6). W myśl art. 29 ust. 2 pkt 6, pozwolenia na budowę nie wymaga instalowanie tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach wpisanych do rejestru zabytków. Z brzemienia tego przepisu wynika,

że dotyczy on tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach,

z wyłączeniem wskazanych w tym przepisie obiektów zabytkowych.

W orzecznictwie ugruntowany jest pogląd, że pojęcie "instalowania" użyte w art. 29 ust. 2 Prawa budowlanego, zawsze dotyczy robót montażowych na istniejącym obiekcie budowlanym. Z tego wynika, że wymienione w art. 3 pkt 3 budowle zdefiniowane jako wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe nie powstają w wyniku instalowania, zatem w myśl zasady określonej w art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego ich wykonanie powinno być poprzedzone uzyskaniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, skoro budowa tych urządzeń nie została objęta wyjątkami od tego wymogu wymienionymi w art. 29 ust. 1 Prawa budowlanego (zob. wyrok NSA

z dnia 2 lutego 2010 r., II OSK 249/09, LEX 597510).

Naczelny Sąd Administracyjny jednoznacznie wskazał, że przy dokonywaniu ocen materialnoprawnych nie można pomijać utrwalonej i jednolitej wykładni przedstawionej w licznych wyrokach NSA, między innymi z dnia 28 czerwca 2006 r.,

II OSK 931/05, LEX 266955, z dnia 10 marca 2008 r., II OSK 186/07, LEX 468726

z dnia 20 czerwca 2008 r., II OSK 680/07, LEX 485005, z dnia 11 września 2008 r.,

II OSK 982/07, LEX 508507, z dnia 12 marca 2009 r., II OSK 345/08, LEX 530023,

z dnia 25 maja 2007 r., II OSK 754/06, LEX 501291. Pojęcie "instalacja" powszechnie jest definiowane jako wykonywanie czynności montażowych w wyniku których powstaje urządzenie reklamowe, które można umieścić w dowolnym miejscu, bez wykonywania robót budowlanych.

Natomiast wykonanie inwestycji objętej zgłoszeniem wymaga robót budowlanych. Pogląd sformułowany przez stronę, że art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy także wolno stojących urządzeń reklamowych, nie jest trafny. Przepis ten dotyczy tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na innych obiektach.

W ocenie Sądu urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem jest budowlą

w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, czyli jest wolno stojącym trwale związanym z gruntem urządzeniem reklamowym. Posadowienie przedmiotowego obiektu wymaga przygotowania określonego nośnika (stopy żelbetowej) i wiąże się

z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego posadowienia grunt. Stopa żelbetowa musi stanowić wystarczającą podstawę dla słupa z tablicą.

Dla przyjęcia trwałego związania urządzenia reklamowego z gruntem istotne jest to, że posadowienie na gruncie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co sprowadza się do konieczności zapewnienia słupowi i tablicy stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesuniecie, przeniesienie w inne miejsce, czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru. Zwarty układ konstrukcyjny jaki tworzą stopa żelbetowa, słup oraz tablica stanowią służącą jednemu celowi techniczno-użytkową całość stabilnie zamocowaną na gruncie. W konsekwencji nie jest uzasadniony zarzut skargi, że urządzenie reklamowe objęte zgłoszeniem nie jest budowlą. Natomiast okoliczność, że urządzenie reklamowe może być rozmontowane i zamontowane w innym miejscu nie ma znaczenia dla oceny, że jako całość techniczno-użytkowa, po zamontowaniu, stanowi budowlę. Ponieważ zgłoszenie zamiaru wykonania robót budowlanych dotyczyło wykonania samodzielnego obiektu budowlanego, zasadnie organy administracji budowlanej uznały, że inwestor nieprawidłowo zakwalifikował roboty budowlane jako nie wymagające uzyskania pozwolenia na budowę. Zatem zgłoszony w rozpoznawanej sprawie sprzeciw co do zamiaru wykonania robót budowlanych był uzasadniony.

W kwestii natomiast terminu zgłoszenia sprzeciwu należy stwierdzić, że został on zachowany. Termin o którym mowa w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego jest terminem prawa materialnego i jego zachowania oczekuje się od organu, co oznacza, że tylko w ramach ustawowo zakreślonych organ administracji jest uprawniony do wniesienia sprzeciwu w sprawie zgłoszonych przez inwestora prac budowlanych. Upływ terminu oznacza dla organu brak możliwości wniesienia sprzeciwu. Termin 30-dniowy, określony w art. 30 ust. 2 w zw. z art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego jest przez organ wnoszący sprzeciw do zgłoszenia budowy zachowany, o ile w terminie 30 dni, od daty przyjętej za początek biegu tego terminu, nastąpi wniesienie sprzeciwu zgodnie z zasadą przewidzianą z art. 57 § 5 Kpa (zob. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2006 r.,

II OSK 79/06, LEX 319177).

Należy wskazać, że zgodnie z art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawowe sformułowanie zawarte w art. 30 ust. 6 pkt 1 Prawa budowlanego nie pozostawia wątpliwości, że zwrot "organ wnosi sprzeciw", oznacza dla właściwego organu obowiązek zgłoszenia sprzeciwu.

Aczkolwiek w decyzji z dnia [...] r. Starosta M. wskazał,

że zgłasza sprzeciw z uwagi na nie uzupełnienie przez inwestora brakującej części dokumentacji wymaganej przy dokonywaniu zgłoszenia, to jednak trzeba stwierdzić,

że zgłoszenie sprzeciwu miało uzasadnienie i w tym, że inwestor dokonał zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę, co przekonująco uzasadnił organ II instancji.

Odnośnie pozostałych zarzutów, dotyczących naruszenia przepisów prawa procesowego, to uzasadnione jest stwierdzenie strony skarżącej, że doszło do ich naruszenia. Postanowienie Starosty M. z dnia [...] r. nakładające na inwestora obowiązek uzupełnienia zgłoszenia zamiaru wykonywania robót budowlanych zostało odebrane przez adresata w dniu [...] r., a więc już po upływie wyznaczonego terminu do uzupełnienia, tj. [...] r. Inwestor, jak stwierdził organ II instancji, mógł jednak zareagować i wskazać organowi na okoliczności związane z doręczeniem przesyłki zawierającej postanowienie z dnia

[...] r., ale tego nie uczynił, a w dniu [...] r. złożył wniosek

o wydanie zaświadczenia o nabyciu prawa wykonania robót budowlanych zgodnie

ze zgłoszeniem z dnia [...] r.

Naruszenie przepisów proceduralnych, które miało miejsce w niniejszej sprawie na etapie postępowania przed organem I instancji, nie miało jednak wpływu na ostateczne załatwienie sprawy. Postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne i funkcja organu odwoławczego nie ogranicza się tylko do kontroli orzeczenia wydanego przez organ rozpoznający sprawę w I instancji, lecz polega na ponownym rozpoznaniu sprawy, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Organ odwoławczy zaaprobował zgłoszony sprzeciw i swoje stanowisko obszernie uzasadnił.

Tak więc zgłoszony sprzeciw co do zamiaru wykonania wskazanych przez inwestora robót budowlanych, był uzasadniony, pomimo naruszenia przepisów proceduralnych, ponieważ inwestor chciał w trybie zgłoszenia wykonać roboty budowlane, które wymagały uzyskania pozwolenia na budowę.

W związku z tym Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.