Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 1669/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 19, art. 20 i art. 49 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rajewska po rozpoznaniu w dniu 3 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P. S. na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3193/14 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi P. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku celowego postanawia: oddalić zażalenie


UZASADNIENIE

P. S. w piśmie z dnia 12 stycznia 2015 r. zawarł wniosek o wyłączenie od udziału w sprawie I SA/Wa 3193/14 wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Następnie, w odpowiedzi na wezwanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, P. S. w piśmie z dnia 21 stycznia 2015 r. wyjaśnił, że wniosek z dnia 12 stycznia 2015 r. dotyczy wyłączenia sędziów Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Jednocześnie w piśmie tym wymienił z imienia i z nazwiska sędziów, których wyłączenia się domaga. Podkreślił ponadto, że sędzia, który już raz uczestniczył w czynnościach procesowych może mieć przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. To zaś może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Zarządzeniem z dnia 30 kwietnia 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 3193/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wniosek P. S. o wyłączenie sędziów pozostawił bez rozpoznania.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyniku rozpoznania zażalenia P. S. na powyższe zarządzenie, postanowieniem z dnia 6 sierpnia 2015 r. sygn. akt I OZ 872/15 uchylił zaskarżone zarządzenie. W uzasadnieniu NSA wyjaśnił, że warunkiem pozostawienia pisma bez rozpoznania jest prawidłowe pouczenie strony o skutkach nieusuniecia braków formalnych pisma w terminie. Brak takiego pouczenia lub błędne pouczenie wyklucza możliwość zastosowania rygoru pozostawienia pisma bez rozpoznania. Dnia 15 stycznia 2015 r. WSA w Warszawie wydał zarządzenie, zgodnie z którym należało wezwać P. S. do wskazania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, których sędziów wniosek dotyczy oraz do uprawdopodobnienia przyczyn ich wyłączenia. W wezwaniu (będącym wykonaniem powyższego zarządzenia), nie poinformowano jednak skarżącego o skutkach nieuzupełnienia, w przepisanym 7-dniowym terminie, wskazanych braków formalnych wniosku. W tej sytuacji – zdaniem NSA – nie było podstaw do zastosowania rygoru, o którym mowa w art. 49 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako "P.p.s.a.").

Pismem z dnia 10 września 2015 r. WSA w Warszawie ponownie wezwał P. S. do uzupełnienia, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania, braków formalnych wniosku z dnia 12 stycznia 2015 r. o wyłączenie sędziów, zaznaczając, że braki te należy uzupełnić poprzez imienne wskazanie sędziów, których dotyczy wniosek; podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego.

W odpowiedzi na wezwanie P. S. w piśmie z dnia 18 września 2015 r. wymienił z imienia i z nazwiska sędziów, których wyłączenia się domaga oraz wskazał, że nie jest zadowolony z orzeczeń, jakie wydaje Wydział I WSA w Warszawie. Podkreślił, że sędzia, który już raz uczestniczył w czynnościach procesowych może mieć przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. To zaś może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Zarządzeniem z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 3193/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pozostawił bez rozpoznania wniosek P. S. o wyłączenie sędziów Doroty Apostolidis, Małgorzaty Bonieckiej-Płaczkowskiej, Dariusza Chacińskiego, Jolanty Dargas, Mirosława Gdesza, Agnieszki Jędrzejewskiej-Jaroszewicz, Marty Kołtun-Kulik, Iwony Kosińskiej, Elżbiety Lenart, Emilii Lewandowskiej, Iwony Maciejuk, Bożeny Marciniak, Agnieszki Miernik, Gabrieli Nowak, Dariusza Pirogowicza, Jerzego Siegienia, Joanny Skiby, Elżbiety Sobieralskiej, Patrycji Suwaj, Tomasza Szmydta, Anity Wielopolskiej-Fonfary, Przemysława Żmicha i Piotra Przybysza. W uzasadnieniu, odwołując się do postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 21 kwietnia 2004 r., sygn. akt III CO 2/04 (OSNC 2004/12/207) oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2008 r., sygn. akt I OZ 112/08, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziego musi określać osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać zindywidualizowane przyczyny wyłączenia każdego sędziego. Jeżeli wniosek dotyczy większej liczby sędziów, wszyscy oni muszą być oznaczeni przez wskazanie imion i nazwisk, a przyczyny wyłączenia powinny dotyczyć do każdego z nich. Braki lub niedokładności wniosku w tym zakresie uniemożliwiają nadanie mu właściwego biegu. P. S. wskazał imiona i nazwiska sędziów, których wyłączenia się domaga, jednak nie uzupełnił wniosku o wyłączenie sędziów w pozostałym zakresie. Nie podał bowiem zindywidualizowanych przyczyn wyłączenia, ani okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tych przyczyn w odniesieniu do każdego sędziego. Wymogu tego nie spełnia stwierdzenie, że nie jest zadowolony z orzeczeń jakie wydaje Wydział I WSA w Warszawie. Z tych względów, wobec niewykonania wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów, WSA w Warszawie pozostawił, na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a. wniosek P. S. o wyłączenie sędziów bez rozpoznania.

Na zarządzenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P. S. wniósł zażalenie, podnosząc, że zaskarżone zarządzenie zostało wydane w sposób niekorzystny dla niego. Podkreślił, że w sposób właściwy uzasadnił wniosek i w wymaganym terminie uzupełnił braki formalne. W piśmie z dnia 20 listopada 2015 r. stanowiącym uzupełnienie zażalenia P. S. ponownie podkreślił, że sędzia, który już raz uczestniczył w czynnościach procesowych może mieć przez to ugruntowane poglądy zarówno na stan faktyczny jak i na sposób rozstrzygnięcia sprawy. To zaś może nasuwać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności i obiektywizmu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 19 P.p.s.a., Sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie.

Wniosek o wyłączenie sędziów, powinien odpowiadać wymogom formalnym określonym w art. 46 P.p.s.a., a dodatkowo, zgodnie z treścią art. 20 P.p.s.a., zawierać uprawdopodobnienie przyczyny wyłączenia. Niewskazanie sędziego z imienia i nazwiska oraz brak uzasadnienia jego wyłączenia w odniesieniu do każdego sędziego czyni, niemożliwym rozpoznanie wniosku.

Zasadnie zatem Sąd I instancji wezwał P. S., w myśl art. 49 § 1 P.p.s.a., do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. P. S. w odpowiedzi na powyższe wezwanie wskazał z imienia i nazwiska sędziów, których wyłączenia się domagał, jednak nie przedstawił żadnych powodów, które obiektywnie spowodowałyby utratę zaufania, co do bezstronności każdego sędziego objętego wnioskiem. Wyjaśnić należy, że okoliczność mogąca wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie musi być realna, a nie potencjalna. Nie jest zatem wystarczająca sama podejrzliwość strony bądź utrata wiarygodności w bezstronność sędziego. Nie ma również znaczenia subiektywne przekonanie strony o braku bezstronności sędziego wyznaczonego do rozpoznawania jej sprawy. Wątpliwość co do bezstronności sędziego musi być uzasadniona, co wiąże się z przedstawieniem odpowiedniej w tym zakresie argumentacji.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wniosek P. S. z dnia 12 stycznia 2015 r. o wyłączenie sędziów nie zawierał wszystkich elementów koniecznych do jego rozpoznania. Zasadnie zatem Sąd wezwał skarżącego do jego uzupełnienia w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Mimo doręczonego wezwania, skarżący nie uzupełnił braków formalnych wniosku o wyłączenie sędziów. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązany był do pozostawienia, na podstawie art. 49 § 2 P.p.s.a., wniosku bez rozpoznania.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w postanowieniu.