Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2403/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 1982 nr 19 poz 147
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
article: art. 20, 22 i 24
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędzia del. WSA Mariola Kowalska Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Kozłowski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2016 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Ż. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1293/13 w sprawie ze skargi J. Ż. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2014 r. sygn. akt III SA/Kr 1293/13 oddalił skargę J. Ż. na decyzję Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

W trakcie prac geodezyjnych związanych z podziałem działki nr [...] w C., stanowiącej własność J. Ż. stwierdzono, że w bazie danych opisowych ewidencji gruntów i budynków brakuje działki [...].

W wyniku zgłoszenia tego faktu przez wykonawcę robót geodezyjnych usunięto usterkę dopisując istniejącą w części granicznej ewidencji gruntów i budynków działkę [...] do bazy danych opisowych.

Po ujawnieniu w bazie opisowej danych ewidencyjnych działki nr [...] w obrębie [...] powstał spór dotyczący osoby właściciela przedmiotowej nieruchomości. Swoje prawa właścicielskie do działki zgłosił J. Ż.

W związku z powyższym w dniu 26 stycznia 2011 r. wszczęto postępowanie administracyjne. Ustalono wówczas, że stronami w postępowaniu administracyjnym są: W. P., E. P., J. Ż. i I. Ż. W. i E. P. oświadczyli, że J. Ż. roszczący sobie prawa do przedmiotowej działki nigdy jej nie użytkował, gdyż stanowi ona własność matki W. P. – R. P. Jako dowód własności przedstawili prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział l Cywilny z dnia 23 grudnia 1975 r., sygn. akt l Ns 1601/75 1704/75 l Ns 391/75, w którym stwierdzono, że "R. P., córka J. i M., nabyła przez zasiedzenie od dnia 1 stycznia 1975 r. prawo własności p.gr. l.kat. [...] gm. kat. [...]" oraz "że A. Ż. syn J. i M. nabył przez zasiedzenie od dnia 1 stycznia 1945 r. prawo własności p.gr. l.kat. [...] gm. kat. [...]". W aktach sprawy znajduje się wykaz synchronizacyjny z dnia 16 kwietnia 2009 r. przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za Nr [...], w którym przyporządkowano parcelę gruntową [...] do działki ewidencyjnej nr [...]. Ustalono także, że p.gr. [...] weszła w skład działki nr [...] o pow. [...]ha, objętej KW [...], w której ujawniony jest jako właściciel nieruchomości J. Ż.

J. Ż. i jego siostra I. Ż. w dniu 7 lutego 2011 r. oświadczyli, że J. Ż. jest właścicielem działki nr [...] w C., ponieważ przez wiele lat płacił podatki m.in. także z tytułu użytkowania spornej działki. Jako dowody swych twierdzeń. J. Ż. przedstawił następujące dokumenty: 1) pismo Urzędu Gminy w Gromniku z dnia 16.03.2009 r. w sprawie nadpłaty podatku leśnego; 2) zarządzenie Nr 82/94 Wojewody Tarnowskiego z dnia 26 maja 1994 r. w sprawie zatwierdzenia Uproszczonego Planu Urządzenia dla Lasów w obr. [...], z załącznikiem, w którym wpisano J. Ż. jako współwłaściciela lub współwładającego działek nr [...] i nr [...] (o powierzchni [...]ha) w 3/4 częściach wraz z I. Ż. - w 1/4 cz.; 3) arkusz posiadłości gruntowej dla księgi gruntowej hip. [...], gm. kat. [...], na którym widnieje nazwisko posiadacza m.in. p. gr. [...] - pradziadka wnioskodawcy – J. S.

Ponadto, jako dowód potwierdzający fakt użytkowania działki nr [...] J. Ż. podał, że akt notarialny, którym R. P. przekazała za dożywocie całe swe gospodarstwo synowi W. P. i jego żonie E. P. w latach 90-tych ubiegłego wieku nie zawierał w swej treści przedmiotowej działki, gdyż była ona w jego posiadaniu i przez to nie mogła być przedmiotem wspomnianej darowizny. Przekazanie to zaowocowało wpisem do KW Nr [...] tylko działek [...] i [...] w obr. [...] na rzecz małżonków W. i E. P.

Analizując wszystkie zebrane dokumenty Starosta Tarnowski wydał decyzję z dnia [...] lutego 2011 r. stwierdzającą, że należy ujawnić w ewidencji gruntów i budynków, jako właściciela działki [...] R. P.

Na skutek odwołania złożonego przez J. Ż. i I. Ż. z dnia 2 marca 2011 r., Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty Tarnowskiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Starosta Tarnowski w dniu [...] maja 2012 r. wydał decyzję, którą umorzył z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ujawnienia właściciela dla działki [...].

Podstawą wydania decyzji było zawiadomienie Sądu Rejonowego w Tarnowie X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie o założeniu księgi wieczystej nr [...] dla dz. nr [...] w C., oraz postanowienia tegoż Sądu sygn. akt X Ns 206/11 z dnia 24 maja 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po R. P., mocą, którego prawo własności działki [...] w C. nabyli po połowie: W. P. i W. P.

Zgodnie z treścią tych dokumentów sądowych dokonano aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków, opierając się na treści § 12 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wpisy bowiem dokonane w księgach wieczystych są wiążące dla organów prowadzących ewidencję gruntów i budynków na podstawie powołanych przepisów rozporządzenia.

Od powyższej decyzji złożyli odwołanie I. Ż. i J. Ż.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ l instancji.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Starosta Tarnowski odmówił dokonania aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] o powierzchni [...]ha położonej w C. przez ujawnienie jako właściciela tej nieruchomości J. Ż.

Organ ponownie prowadząc postępowanie, uzupełnił dokumentację dotyczącą działki nr [...] i ustalił, że stronami postępowania są J. Ż. i W. P. Wnioskodawca J. Ż. ponownie stwierdził, że nie posiada żadnych dokumentów odnośnie własności działki [...], a W. P. użytkuje działkę [...] zgodnie ze stanem własności, ale przez długie lata W. P. nie płacił podatku za tą nieruchomość. Podatek od działki [...] był płacony przez J. Ż. do roku 2009, przez to, że W. P. i jego wstępni nie uregulowali własności działki [...] w księgach wieczystych. Z tego tytułu będzie domagał się odszkodowania od W. P. W. P. wyjaśnił, że w księdze wieczystej figuruje, jako współwłaściciel w 1/2 cz., wspólnie ze swym zmarłym ojcem W. P. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Tarnowie - X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie z dnia 27 marca 2012 r. sygn. akt X Ns 133/12, dotyczącym nabycia spadku po ojcu - obecnie cała działka [...] należy do niego. Zamierza zwrócić się do Sądu o aktualizację zapisu w dziale II KW [...]. I. Ż. w dniu 21 maja 2013 r. potwierdziła oświadczenia brata J. Ż. i została powiadomiona o utracie przymiotu strony w niniejszym postępowaniu, gdyż jest właścicielką innych działek w C., niegraniczących z przedmiotową działką.

Odwołanie od decyzji z [...] maja 2013 r. wniósł J. Ż., wskazując, że domaga się jej uchylenia i ujawnienia go jako jedynego właściciela działki ewidencyjnej nr [...].

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy stwierdził, że starosta nie może podważać dokumentów pochodzących od innych organów, a jedynie rejestruje zmiany stanu prawnego wynikające z dokumentów.

Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego ustalił, że W. P., jest aktualnie właścicielem działki nr [...]. Z odpisu zupełnego księgi wieczystej Nr [...] Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Tarnowie z siedzibą w Tuchowie pozyskanego do sprawy [...] wynika, że dnia 18 marca 2011 r. na wniosek z dnia 7 lutego 2011 r. w dziale 1 tej księgi ujawniono działkę nr [...] o pow. [...]ha (powstałą z nieruchomości oznaczonej jako parcela gruntowa l. kat. [...] objętą dawnym wykazem hipotecznym LWH [...]) na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z 27 grudnia 2010 r., wypisu z rejestru gruntów z 27 grudnia 2010 r., wypisu z wykazu synchronizacyjnego z 16 kwietnia 2009 r. nr ewid. [...] sporządzonego przez geodetę uprawnionego M. W. Zaś w dziale II ww. księgi wieczystej ujawniono R. P. c. J. i M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny z 23 grudnia 1975 r. sygn. akt I Ns 1601/75 o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości rolnej. W ww. orzeczeniu Sąd postanowił: 1) uwidocznić, iż zgodnie z planem sytuacyjnym z 22 grudnia 1975 r. inż. J. S. ks.rob. [...] (przyjętym do zasobu za nr [...]) w gminie katastralnej [...]. pgr 1. kat. [...] została powiększona o pb. 1. kat. [...], oraz pgr 1. kat. [...], [...], [...]i tak powiększona pgr. 1. kat. [...] uległa podziałowi na pgr 1. kat. [...] i [...]; 2) stwierdzić, że R. P. c. J. i M. nabyła przez zasiedzenie prawo własności pgr. 1. kat. [...] gm. kat. [...], a A. Ż. s. J. i M. - pgr. 1. kat. [...] gm. kat. [...]. W wypisie z wykazu synchronizacyjnego z 16 kwietnia 2009 r. Nr [...] wykazano, iż w stanie dotychczasowym parcela gruntowa 1. kat. [...] (bez podania jej powierzchni) objęta LWH [...] odpowiada w stanie nowym działce nr [...] o pow. [...]ha z wykazanym prawem własności ustanowionym postanowieniem z 23 grudnia 1975 r. sygn. akt I Ns 1601/75/704/75 I Ns 391/75. Następnie Sąd Rejonowy w Tarnowie - X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie prawomocnym postanowieniem z 24 maja 2011 r. sygn. akt X Ns 206/11 stwierdził, że spadek po R. P. c. J. i M. nabyli po połowie na podstawie ustawy wprost: wdowiec W. P. i syn spadkodawczyni i W. – W. P. oraz prawomocnym postanowieniem z 27 marca 2012 r. sygn. akt X Ns 133/12 Sąd Rejonowy w Tarnowie - X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie stwierdził, że spadek po W. P. s. J. i M. nabył w całości na podstawie ustawy wprost: syn spadkodawcy – W. P.

Na podstawie tych dokumentów organ ewidencyjny dokonał w dniu 15 maja 2012 r. aktualizacji danych ewidencyjnych (zmiana [...]) w zakresie prawa własności działki ewidencyjnej nr [...] ujawniając jako jej właściciela W. P. Stan prawny wykazano w rejestrze gruntów i budynków, o czym świadczy wypis z rejestru gruntów z 22 maja 2013 r., z którego wynika, iż działka ewidencyjna nr [...] wykazana została w jednostce rejestrowej [...] jako własność W. P. Jest on zgodny z księgą wieczystą [...], na co wskazuje jednoznacznie treść zawiadomienia Sądu Rejonowego w Tarnowie IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Tuchowie z 7 czerwca 2013 r. (Dz. Kw./ [...]).

Powołując się na art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece wskazano, że domniemuje się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z przyjętą w tym zakresie konstrukcją prawną domniemania to strona wnioskująca o ujawnienie jej w charakterze właściciela ma obowiązek jego obalenia poprzez wykazanie, iż prawo wykazane w księdze wieczystej przysługuje w rzeczywistości komuś innemu. Wynika z tego, iż do chwili kiedy domniemanie to nie zostanie obalone w stosownym postępowaniu przed sądem powszechnym, stan prawny działki stanowiącej nieruchomość objętą księgą wieczystą jest uregulowany i wiążący organy ewidencyjne.

Organ stwierdził, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów nie można oceniać aktów, orzeczeń i czynności prawnych objętych § 12 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Wskazano także, że organ ewidencyjny nie jest władny do wprowadzenia zmian bez wymienionych w § 12 rozporządzenia dokumentów, ani też na podstawie innych dokumentów, niż wymienione w powołanym przepisie. Dokumenty określające poprzedni stan prawny nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji, jeżeli stan ten został stwierdzony późniejszym dokumentem (w tym wypadku postanowieniem sądu), z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Fakt opłacania podatku od nieruchomości nie jest okolicznością wskazującą na stan prawny nieruchomości.

Organ dokonujący aktualizacji zapisów ewidencyjnych nie posiada kompetencji do rozstrzygania sporów prawnych. Przyjmuje się, że przez zmiany w ewidencji nie można doprowadzić do modyfikacji, czy ustalania spornego stanu prawnego nieruchomości, ale dopiero zmiana lub ustalenie tego stanu w innym przewidzianym przez prawo trybie. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy stwierdził, iż zgromadzona dokumentacja nie daje podstaw do ujawnienia wnioskodawcy, jako właściciela działki nr [...].

Od powyższej decyzji skargę wniósł J. Ż. Podniósł, że sprawa trwa od 2008 r., kiedy to przy usunięciu błędu dotyczącego działki nr [...] wyszło na jaw, że działkę nr [...] użytkowała już nieżyjąca R. P., a nie płaciła od tej działki podatku. Skarżący podniósł również, że jego ojciec A. Ż. spłacił pożyczkę za wyżej wymienioną działkę. Podatek od gruntu był płacony już w roku 1926 – początkowo przez ojca skarżącego, a później przez niego samego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalając skargę powołał się na art. 20 ust.1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 12 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i wskazał, że postępowanie w sprawie aktualizacji ewidencji ma na celu utrzymanie takiego stanu operatu ewidencyjnego, by dane w nim zawarte były zgodne ze stanem prawnym. Organy ewidencyjne rejestrują stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień do gruntu czy budynku, czy też rozstrzygać sporów dotyczących przebiegu granicy pomiędzy nieruchomościami.

Szczegółowe zasady dotyczące prowadzenia ewidencji gruntów uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 maja 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 45 rozporządzenia aktualizacja operatu następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych. Z kolei § 46 ust. 1 stanowi, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów, jednostek organizacyjnych. Zasadnie zatem podniósł organ administracji, że wniosek o zmianę wpisu w ewidencji może być dokonany po przedstawieniu przez wnioskodawcę stosownych dokumentów stanowiących tytuł prawny do dokonania zmiany w ewidencji, albowiem wpis (zmiana wpisu) do ewidencji gruntów jest czynnością wykonawczą wobec wcześniejszej czynności prawnej.

W ocenie Sądu skarżący nie przedłożył żadnych nowych tytułów prawnych, które uzasadniałyby obowiązek wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów. Organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że działka [...] ma uregulowany stan prawny. Jej właścicielem obecnie jest W. P. Wynika to z odpisu zupełnego księgi wieczystej Nr [...] Zamiejscowego Wydziału Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w Tarnowie z siedzibą w Tuchowie. W dziale 1 tej księgi ujawniono działkę nr [...] o pow. [...]ha (powstałą z nieruchomości oznaczonej jako parcela gruntowa l. kat. [...] objętą dawnym wykazem hipotecznym LWH [...]) na podstawie wyrysu z mapy ewidencyjnej z 27 grudnia 2010 r., wypisu z rejestru gruntów z dnia 27 grudnia 2010 r., wypisu z wykazu synchronizacyjnego z dnia 16 kwietnia 2009 r. nr ewid. [...]. Zaś w dziale II ww. księgi wieczystej ujawniono R. P. c. J. i M. na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnowie, Wydział I Cywilny z 23 grudnia 1975 r. sygn. akt I Ns 1601/75 o stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości rolnej. W tym orzeczeniu Sąd pgr. 1. kat. [...] podzielił na pgr 1. kat. [...] i [...]; oraz stwierdził, że R. P. nabyła przez zasiedzenie prawo własności pgr. 1. kat. [...] gm. kat. [...], zaś A. Ż. s. J. i M. - pgr. 1. kat. [...] gm. kat. [...]. W wypisie z wykazu synchronizacyjnego z 16 kwietnia 2009 r. Nr [...] wykazano, iż w stanie dotychczasowym parcela gruntowa 1. kat. [...] (bez podania jej powierzchni) objęta LWH [...] odpowiada w stanie nowym działce nr [...] o pow. [...]ha z wykazanym prawem własności ustanowionym postanowieniem z 23 grudnia 1975 r. sygn. akt I Ns 1601/75/704/75 I Ns 391/75. Postanowieniem z 24 maja 2011 r. sygn. akt X Ns 206/11 Sąd Rejonowy w Tarnowie - X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie stwierdził, że spadek po R. P. nabyli po połowie na podstawie ustawy wprost: wdowiec W. P. i syn spadkodawczyni i W. – W. P. Następnie prawomocnym postanowieniem z 27 marca 2012 r. sygn. akt X Ns 133/12 wyżej wymieniony Sąd stwierdził, że spadek po W. P. nabył w całości na podstawie ustawy wprost: syn spadkodawcy – W. P.

Organ ewidencyjny na podstawie tych dokumentów dokonał w dniu 15 maja 2012 r. aktualizacji danych ewidencyjnych w zakresie prawa własności działki ewidencyjnej nr [...]. Działka ewidencyjna nr [...] wykazana została w jednostce rejestrowej [...] jako własność W. P.

Zdaniem Sądu prawidłowo ustalono, że Ewidencja jest zgodna z księgą wieczystą [...], na co wskazuje treść zawiadomienia Sądu Rejonowego w Tarnowie IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych z siedzibą w Tuchowie z 7 czerwca 2013 r. (Dz. Kw./ [...]).

Odnośnie dokumentów, na które powołuje się skarżący, to dokumenty te: pismo Urzędu Gminy w Gromniku z dnia 16 marca 2009 r. w sprawie nadpłaty podatku leśnego oraz zarządzenie Nr 82/94 Wojewody Tarnowskiego z dnia 26 maja 1994 r. w sprawie zatwierdzenia Uproszczonego Planu Urządzenia dla Lasów w obr. [...], w którym wpisano skarżącego, jako współwłaściciela lub współwładającego działek nr [...] i [...], a także arkusz posiadłości gruntowej dla księgi gruntowej hip. [...], gm. kat. [...], na którym widnieje nazwisko posiadacza m.in. p.gr. [...] - pradziadka skarżącego – J. S. nie są dokumentami o których mowa w wyżej powołanej ustawie z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne i rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z § 12 powołanego rozporządzenia prawa do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych, prawomocnych orzeczeń sądowych, umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali, ostatecznych decyzji administracyjnych, dyspozycji zawartych w aktach normatywnych, umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

Natomiast żaden z tych dokumentów skarżącego nie spełnia tych przesłanek. Ponadto prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że dokumenty określające poprzedni stan prawny nie stanowią podstawy do zarejestrowania tego stanu w ewidencji, jeżeli stan ten został zmieniony późniejszym dokumentem (w tym wypadku postanowieniem sądu), z którym ustawodawca związał skutek wiążącego ustalenia stanu prawnego danych działek gruntu. Także fakt opłacania podatku przez skarżącego do 2009 r. od przedmiotowej działki, na co powołuje się skarżący, nie jest okolicznością wskazującą na stan prawny tej nieruchomości.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. Ż., zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. poprzez oddalenie skargi mimo braku dogłębnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy w dotychczasowym postępowaniu administracyjnym powodującym, że zaskarżona decyzja Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Krakowie z dnia [...] sierpnia 2013 r. o merytorycznym charakterze była wydana w sposób przedwczesny.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że postępowanie dowodowe w przedmiocie wydzielenia dz. nr [...] było niekompletne i tylko częściowo udokumentowane, co stwierdzono w treści decyzji Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego z dnia [...] kwietnia 2011 r., a nawet w decyzji tego organu z dnia [...] sierpnia 2013 r. Organy administracji nie dysponują pełnymi danymi co do powierzchni działki [...], a nadto z tych danych wynikało, że p.gr. [...] o powierzchni, która wcześniej określona na [...]ha obecnie ma powierzchnię [...]ha, tj. o [...]ha większą. Okoliczności te winny wzbudzić wątpliwości oraz powinny być dogłębnie wyjaśnione, zwłaszcza że skarżący wysuwał roszczenia do działki nr [...] wykazując, że jest właścicielem przedmiotowej nieruchomości, a roszczenia te biorąc pod uwagę różnice w powierzchni działki oraz fakt długoletniego posiadania samoistnego przedmiotowej działki przez J. Ż. oraz uiszczania przez niego podatków, a także przedstawiane przez niego dokumenty wskazują na ich zasadność.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący kasacyjnie wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

2) przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz adwokata S. B. kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

W skardze kasacyjnej podniesiony został jeden zarzut dotyczący naruszenia przepisów postępowania mający istotny wpływ na wynik sprawy tj. art.145 § 1 pkt 3 p.p.s.a. oraz art. 7, 77 i 107 k.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarga została oddalona mimo, że organ orzekając o odmowie aktualizacji danych ewidencyjnych dotyczących działki nr [...] o pow. [...]ha położonej w C. polegającej na odmowie ujawnienia jako jej właściciela J. Ż., uczynił to przedwcześnie, bez właściwego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy.

Zarzut ten jest niezasadny. Jak wynika bowiem z akt sprawy pomiędzy skarżącym, a W. P. istnieje spór o prawo własności działki obecnie oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...]ha położonej w C. Skarżący kasacyjnie odwołując się do różnych okoliczności faktycznych i dokumentów wydanych w przeszłości wywodzi, że prawo własności przedmiotowej działki jemu przysługuje i on powinien być ujawniony w ewidencji gruntów i budynków jako jej właściciel, czyli żąda wykazania, że prawo własności wykazane w księdze wieczystej przysługuje w rzeczywistości komuś innemu.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie stwierdzono, iż z przepisów art. 20, 22 i 24 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne wynika, że ewidencja gruntów jest tylko specjalnie prowadzonym i wywierającym określone skutki prawne zbiorem informacji o gruntach, który pełniąc funkcje informacyjno-techniczne nie rozstrzyga sporów o prawa gruntów, ani nie nadaje tych praw. Ewidencja spełnia jedynie funkcje rejestrujące stanów prawnych ustalonych w innym trybie i przez inne organy. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością, Deklaratoryjny charakter wpisów oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów. W świetle powyższego uznaje się, że przepisy ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne nie dają podstaw do kształtowania stosunków własnościowych i związanymi z tymi stosunkami uprawnień i obowiązków, a organy prowadzące ewidencje nie mogą samodzielnie w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego ustalać i rozstrzygać, komu przysługuje prawo własności do określonej działki ewidencyjnej, a w konsekwencji nie mogą wprowadzić w ewidencji gruntów zmiany osoby właściciela w oparciu o własne ustalenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece, domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Przepis ten wyraża zasadę jawności materialnej, która polega na tym, że księga wieczysta ujawnia stan prawny nieruchomości, dla której jest prowadzona. Konsekwencją tej zasady jest domniemanie wiarygodności ksiąg wieczystych, polegające na tym, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Tym samym to wpis w księdze wieczystej decyduje o stanie prawnym nieruchomości, wpis ten jest wiążący dla wszystkich, również dla organów prowadzących ewidencje gruntów i budynków. Wpis w księdze wieczystej dotyczący stanu prawnego nieruchomości i wynikające z niego domniemanie może zostać obalone, ale tylko w stosownym postępowaniu przed sądem powszechnym, dopóki to nie nastąpi nieruchomość ma ustalony stan prawny, który jest wiążący.

Organ odwoławczy prawidłowo zatem ustalił, że działka [...] ma uregulowany stan prawny. Jej właścicielem obecnie jest W. P. Podstawą wydania decyzji było zawiadomienie Sądu Rejonowego w Tarnowie X Zamiejscowy Wydział Cywilny z siedzibą w Tuchowie o założeniu księgi wieczystej nr [...] dla dz. nr [...] w C., oraz postanowienie tegoż Sądu sygn. akt X Ns 206/11 z dnia 24 maja 2011 r. o stwierdzeniu nabycia spadku po R. P., mocą którego prawo własności działki [...] w C. nabyli po połowie: W. P. i W. P. Następnie prawomocnym postanowieniem z 27 marca 2012 r. sygn. akt X Ns 133/12 wyżej wymieniony Sąd stwierdził, że spadek po W. P. nabył w całości na podstawie ustawy wprost: syn spadkodawcy – W. P. Ewidencja jest zatem zgodna z księgą wieczystą [...] na co wskazuje treść zawiadomienia Sądu Rejonowego w Tarnowie IX Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych w siedzibie w Tuchowie z 7 czerwca 2013 r.

Mając powyższe na uwadze zarzut skargi kasacyjnej, iż organy ewidencyjne nie poczyniły własnych ustaleń co do osoby właściciela działki jest niezasadny.

W takich okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art.184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.

W sprawie wniosku ustanowionego w sprawie pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej należnej od Skarbu Państwa (art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a.) właściwy jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a.