Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 155/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2019-09-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 80 ust.2 pkt 2; art. 83 ust.2; art. 66 ust.1 pkt 2; art. 81 ust.4; art. 5 ust.2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: art. 8; art. 10; art. 7; art. 77 par.1; art. 75 par.1;
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska Protokolant Sekretarz sądowy Marzena Okoń po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 września 2019 r. sprawy ze skargi G. O.-K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] stycznia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096), zwanej dalej k.p.a., art. 80 ust.

2 pkt 2 oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U.

z 2018 r. poz. 1202 z późn. zm.), zwanej dalej p.b., po rozpatrzeniu odwołania M. K. i P. K. oraz odwołania G. O. - K. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego miasta L. z dnia [...] października 2018 r. znak: [...], nakazującej współwłaścicielom - M. K., G. O. - K., P. K., B. N., M. R., E. R., J. C.- R., J. P. R., A. C. i K. C., wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. określonych robót budowlanych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w budynku mieszkalnym znajdującym się przy ul. [...] w L., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku i ustalił nowy termin na dzień 28 lutego 2019 r., w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał na następujące ustalenia faktyczne i prawne.

Decyzją z dnia [...] października 2018 r. znak:[...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. nakazał współwłaścicielom budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w L. - M. K., G. O. - K., P. K., B. N., M. R., E. R., J. C.-R., J. P. R., A. C. i K. C., wykonanie w terminie do dnia 31 grudnia 2018 r. niżej wymienionych robót budowlanych mających na celu usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości:

1) odłączyć z komina nr 2 wszystkie podłączenia lokalu nr [...] na II piętrze tj.

w łazience: piec gazowy (kanał 2) i wentylację grawitacyjną oraz wentylację grawitacyjną w WC (obie w kanale nr 4);

2) wybudować nowe kominy dla lokalu nr [...]:

- jeden nad łazienką kanałem murowanym z pustaków ceramicznych, komin ten ustawić na stropie na wymianach z trzech belek stalowych 140 opartych na dwóch belkach stropowych, wykonać otwory w stropie podłączając do nich przewód spalinowy z kotła gazowego łazienki i kratkę wentylacyjną łazienki;

- drugi komin wentylacyjny wykonać po drugiej stronie komina dla wentylowania WC w lokalu nr [...];

3) usunąć blokadę z kawałka belitu w kanale nr [...];

4) wentylację łazienki lokalu nr [...] włączyć do kanału nr [...] po przekuciu blokady na poziomie 8,05, a gdyby to nie było możliwe - wyznaczyć nowy kanał w kominie nr [...];

5) w kanale nr [...] obsługującym kocioł gazowy w łazience lokalu nr [...] zamontować wkład kominowy;

6) wentylację łazienki w lokalu nr [...] włączyć do kanału nr [...] po odgruzowaniu;

7) w pomieszczeniu dawnej kuchni lokalu nr [...] obecnie gabinetu [...] wykonać wentylację mechaniczną kanałem "Z" o 160 mm wyprowadzonym w ścianie od podwórza;

8) dla WC w piwnicy wykonać wentylację mechaniczną wyprowadzoną kanałem "Z" 160 mm z wyprowadzeniem w ścianie od podwórza;

9) zlikwidować wysięk w lokalu nr [...] poprzez:

- skucie tynku w pionie zabrudzenia,

- demontaż rury kanalizacyjnej PCV na poddaszu i w kominie ponad dachem oraz dorobionej kształtki kielichowej z blachy - przejście ze średnicy 75 na 110 mm,

- rozkucie kanału z pionem kanalizacyjnym w łazience lokalu nr [...] i demontaż odcinka zakorkowanej rury żeliwnej blokującej odpowietrzenie pionu kanalizacyjnego,

- montaż od poziomu sprawnego kielicha nowej wywiewki kanalizacyjnej z rury PCV 0 75 mm wyprowadzonej ponad komin zakończonej systemową kształtką,

- zamurowanie rozkutego komina w łazience lokalu nr [...] na poddaszu i ponad dachem i uzupełnienie tynku.

Od ww. decyzji odwołanie wnieśli M. K. oraz P. K. i G. O. - K., zarzucając organowi pierwszej instancji naruszenie przepisów art. 10 k.p.a. przez pozbawienie skarżących możliwości czynnego udziału

w postępowaniu, w szczególności niezawiadomienie ich o oględzinach we wszystkich lokalach poza lokalem nr [...] na II piętrze. Podnieśli też, że nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy oraz nie dokonano właściwej oceny materiału dowodowego. Wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W wyniku rozpatrzenia wniesionego odwołania organ drugiej instancji wskazał, że podczas oględzin budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ul. [...] w L. przeprowadzonych w dniu 19 marca 2014 r. przedstawiono zalecenie kominiarskie z dnia 4 listopada 2013 r., w którym wskazano, że

w mieszkaniu nr [...] w pomieszczeniu łazienki na ścianie kominowej występuje wykwit z powodu braku wkładu kominowego kwasoodpornego odprowadzającego spaliny

z lokalu nr [...], w którym podłączony jest piec z zamkniętą komorą spalania. Ponadto właściciele mieszkania nr [...] zgłosili niewłaściwe działanie wentylacji grawitacyjnej

w ich łazience, polegające na wyczuwaniu ciepła i zapachu spalin wydobywających się z kratki wentylacyjnej.

Mając na uwadze powyższe przeprowadzono kolejne oględziny w obiekcie

w dniu 8 października 2014 r. podczas których stwierdzono, że wspomniany zaciek istnieje, zaś z opinii kominiarskiej nr [...] z dnia 26 października 2009 r., jak

i opinii kominiarskiej nr [...] z dnia 2 października 2014 r. wynika, że przewody wentylacyjne i spalinowe są drożne i ciągi prawidłowe, w związku z czym, PINB miasta L. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...], nałożył na współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w L.: M. K., G. O. - K., M. W. R., E. T. R., P. K., G. T. N., B. N., [...] S. R., A. C. i K. C., obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 31 maja 2015 r. oceny technicznej przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej

i podłączeń urządzeń gazowych do przewodów spalinowych ze wskazaniem robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia nieprawidłowości, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawcę budowlanego, albo jednostkę badawczo-rozwojową, bądź uczelnię posiadającą kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa.

W postępowaniu zażaleniowym L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z uwagi na zmianę stron postępowania z powodu śmierci jednej ze stron, postanowieniem z dnia [...] września 2016 r. znak: [...], uchylił w całości postanowienie PINB miasta L. z dnia [...] marca 2015 r. znak: [...] i orzekł, na podstawie art. 81c ust. 2 p.b. o nałożeniu na współwłaścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 października 2016 r. oceny technicznej przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej i podłączeń urządzeń gazowych do przewodów spalinowych ze wskazaniem robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia nieprawidłowości, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawcę budowlanego, albo jednostkę badawczo-rozwojową, bądź uczelnię posiadającą kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa (skarga na w/w postanowienie wyrokiem z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Lu 1169/16 została oddalona).

Z akt sprawy wynika, że w dniu 4 listopada 2015 r. przeprowadzony został przegląd kominiarki dokonany przez Spółdzielnię Pracy Kominiarzy - Mistrza kominiarskiego M. C. . Z protokołu przeglądu wynika, że brunatny zaciek w łazience lokalu nr [...] (dawny nr [...]) na II piętrze pochodził z przewodu spalinowego, do którego podłączono piec dwufunkcyjny z otwartą komorą spalania, bez wkładu kwasoodpornego, znajdujący się na parterze w lokalu nr [...]. Natomiast w dniu 8 listopada 2016 r. do PINB miasta L. wpłynęła ocena techniczna z dnia 30 czerwca 2015 r., sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. L. Z., z której wynika, że prawdopodobnie przyczyną powstania wysięków kwasu siarkowego na ścianie w łazience w lokalu nr [...] ([...]) na II piętrze, jest podłączenie pieca gazowego w lokalu nr [...] na parterze do kanału nr [...] w kominie nr [...]. Następnie, autor w/w opinii stwierdził, że przyczyną wysięków są najprawdopodobniej spaliny odprowadzane z pieców gazowych dwufunkcyjnych zlokalizowanych w łazienkach

w lokalach nr [...] na parterze. Zdaniem J. L. Z., na ten temat może wypowiedzieć się wiążąco kominiarz dokonujący przeglądów (notatka służbowa

z dnia 24 kwietnia 2017 r. - k. 125).

Mając na uwadze rozbieżności w ocenach technicznych J. L. Z. oraz rozbieżności pomiędzy ocenami, a protokołem kominiarskim, organ pierwszej instancji wezwał autora oceny technicznej do złożenia wyjaśnień. J. L. Z. zobowiązał się do wyjaśnienia tych rozbieżności (pismo z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...]). Z akt sprawy nie wynika, aby doszło do tego spotkania i wyjaśnienia wskazanych rozbieżności.

Mając na uwadze powyższe, organ pierwszej instancji uznał, że opinia sporządzona przez J. L. Z. nie spełnia wymogów PINB miasta L. (pismo z dnia [...] czerwca 2017 r. znak: [...] k. 168).

W dniu [...] września 2017 r. w siedzibie PINB miasta L. stawił się natomiast M. R. - członek zarządu Wspólnoty Mieszkaniowej [...] w L. i po zapoznaniu się z uwagami dotyczącymi przedstawionej oceny technicznej przewodów kominowych opracowanej przez J. L. Z. zobowiązał się do jej uzupełnienia. Przy piśmie z dnia [...] sierpnia 2017 r. przekazał do PINB miasta L. opinię nr [...] opracowaną przez "[...]" M. S. z której wynika, że:

1. kocioł gazowy z mieszkania nr [...] przepiąć do przewodu nr [...] w kominie nr [...],

2. kocioł gazowy z przewodu nr [...] przepiąć do przewodu nr [...] w kominie nr [...]

w pomieszczeniu kuchni,

3. zamurować przewód nr [...] w pokoju (komin nr [...]),

4. przewody nr [...], w kominie nr [...] udrożnić do wentylacji,

5. w przewodach do kotłów gazowych zamontować rury kwasoodporne.

M. S. zobowiązał się też opracować opinię - ekspertyzę omawianych przewodów kominowych (notatka służbowa z dnia [...] września 2017 r.), jednak kolejna nieudana próba dostania się do lokalu nr [...] (dawny [...]) należącego do G. O. - K. i do M. K. uniemożliwiła przeprowadzenie wizji, a tym samym wykonanie opinii - ekspertyzy.

Mając na uwadze konieczność usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów wentylacji grawitacyjnej oraz kanałów spalinowych pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych w budynku przy ul. [...] w L. organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego, zlecił na koszt Wspólnoty Mieszkaniowej [...]

w L. wykonanie oceny technicznej przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej i podłączeń urządzeń gazowych do przewodów kominowych spalinowych ze wskazaniem robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia nieprawidłowości, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności, rzeczoznawcę budowlanego, albo jednostkę badawczo-rozwojową, bądź uczelnię posiadającą kompetencje do prowadzenia badań naukowych i prac rozwojowych dotyczących budownictwa,

w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, usytuowanym przy ul. [...] w L..

Po wyborze oferty złożonej przez [...] J. F.

w L., organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. znak: [...], obciążył kosztami w/w opinii-ekspertyzy Wspólnotę Mieszkaniową [...] w L..

Rzeczoznawca budowlany - J. F., po przeprowadzeniu oględzin

w dniach [...] czerwca 2018 r. oraz [...] czerwca 2018 r. w obecności pracowników PINB miasta L., w dniu [...] sierpnia 2018 r. przekazał do PINB miasta L. "Ekspertyzę techniczną przewodów kominowych w budynku przy ul. [...] w L. wykonaną przez [...] J. F. w L., inż. J. F. - rzeczoznawcę budowlanego nr [...] posiadającego uprawnienia budowlane nr [...]

Z dostarczonej ekspertyzy technicznej stanu technicznego kominów

w przedmiotowym obiekcie wynika, że w celu likwidacji nieprawidłowości zaleca się wykonanie:

1) z komina nr [...] należy odłączyć wszystkie podłączenia w lokalu nr [...] na II piętrze tj. w łazience: piec gazowy (kanał 2) i wentylację grawitacyjną oraz wentylację grawitacyjną w WC (obie w kanale nr [...]). Dla potrzeb lokalu nr [...] konieczne jest wybudowanie nowego komina,

2) nowe kominy dla potrzeb lokalu nr [...] wykonać:

- jeden nad łazienką z kanałem murowanym z pustaków ceramicznych, komin ten ustawić na stropie na wymianach z trzech belek stalowych 140 opartych na dwóch belkach stropowych, wykonać otwory w stropie podłączając do nich przewód spalinowy z kotła gazowego łazienki i kratkę wentylacyjną łazienki;

- drugi komin wentylacyjny wykonać po drugiej stronie komina dla wentylowania WC w lokalu nr [...];

3) lokale I pietra nr [...] wykorzystują 5 szt. przewodów (nr [...]). Piony spalinowe posiadają wkłady kominowe. Stan kanałów tej kondygnacji można uznać za dobry. Zleca się usunięcie blokady z kawałka belitu w kanale nr [...];

4) lokale parteru. Lokale nr [...] na parterze mogą wykorzystać tylko kanały nr [...] [...]. Proponuje się:

- wentylację łazienki lokalu nr [...] włączyć do kanału nr [...] po przekuciu blokady na poziomie 8,05, a gdyby to nie było możliwe- wyznaczyć nowy kanał w kominie nr [...];

- kocioł gazowy w łazience lokalu nr [...] pozostawić w kanale nr [...] oraz zamontować w nim wkład kominowy;

- wentylację łazienki w lokalu nr [...] włączyć do kanału nr [...] po odgruzowaniu (cegła);

- nie ma możliwości zapewnienia wentylacji dla pomieszczenia dawnej kuchni

w lokalu nr [...], a obecnie gabinetu [...] z powodu braku wolnego kanału

w kominie nr [...], zaleca się wykonanie wentylacji mechanicznej kanałem "Z" 0160 mm wyprowadzonym w ścianie od podwórza;

5) dla WC w piwnicy wykonać wentylację mechaniczną wyprowadzoną kanałem "Z" 0160 mm z wyprowadzeniem w ścianie od podwórza;

6) w celu likwidacji brudnego wysięku w lokalu nr [...] należy:

- skuć tynk w pionie zabrudzenia,

- zdemontować rurę kanalizacyjną PCV na poddaszu i w kominie ponad dachem oraz dorobioną kształtkę kielichową z blachy - przejście ze średnicy 75 na 110 mm,

- rozkuć kanał z pionem kanalizacyjnym w łazience lokalu nr [...] i zdemontować odcinek zakorkowanej rury żeliwnej blokującej odpowietrzenie pionu kanalizacyjnego,

- zamontować od poziomu sprawnego kielicha nową wywiewkę kanalizacyjną

z rury PCV 0 75 mm wyprowadzoną nad komin i zakończoną systemową kształtką,

- rozkuty komin w łazience lokalu nr [...] na poddaszu ponad dachem zamurować, uzupełnić tynk, a w łazience dodatkowo uzupełnić malowanie emulsyjne całej ściany kominowej.

Mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy w sprawie,

a w szczególności dostarczoną w/w ekspertyzę wykonaną przez - rzeczoznawcę budowlanego nr [...] posiadającego uprawnienia budowlane nr [...], organ pierwszej instancji zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 66 ust 1 pkt 2 p.b., nakazał współwłaścicielom budynku wykonanie określonych robót budowlanych.

Rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym organ drugiej instancji przywołał powołany w decyzji art. 66 ust. 1 p.b. który stanowi, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że powyższy przepis służy do egzekwowania obowiązków określonych w art. 61 ust. 1 p.b., to jest m. in. obowiązku utrzymywania

i użytkowania obiektu w należytym stanie technicznym, zgodnie z zasadami sformułowanymi w art. 5 ust. 2 p.b. i ma zastosowanie do przypadków zaniedbania przez właściciela lub zarządcę obiektu tego obowiązku, a także innych obowiązków wynikających z przepisów rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane dotyczących utrzymywania obiektu (patrz: wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 czerwca 2005 r., VII SA/Wa 1280/04, wyrok WSA w Lublinie z dnia 25 sierpnia 2011 r., II SA/Lu 248/11).

Nałożenie obowiązku usunięcia w oznaczonym terminie stwierdzonych nieprawidłowości należy do organu nadzoru budowlanego - w zakresie uznanym przez ten organ za niezbędny do wykonania. Nakaz usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, winien być skierowany do właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, na którym zgodnie z art. 61 pkt 1 w związku z art. 5 ust. 2 p.b., ciąży obowiązek utrzymywania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym oraz niedopuszczenia do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej.

Organ odwoławczy mając na uwadze wymienione w ekspertyzie nieprawidłowości związane niedostateczną ilością przewodów kominowych oraz niewłaściwym podłączeniem urządzeń do istniejących przewodów kominowych, jak

i niewłaściwym stanem omawianych przewodów kominowych, co wykazano powyżej (protokoły kominiarskie, opinie techniczne i ekspertyza), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego miasta L. zasadnie zaskarżoną decyzją, na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b., nakazał współwłaścicielom budynku usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, w celu zlikwidowania możliwości wystąpienia zagrożenia życia

i zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia.

Mając jednak na uwadze, że termin wykonania nakazanego decyzją obowiązku wymaga wydłużenia, organ drugiej instancji uchylił zaskarżoną decyzję

w części dotyczącej terminu i ustalił nowy termin wykonania obowiązku na dzień 28 lutego 2019 r., w pozostałej części utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy.

Odnosząc się zaś do zarzutów odwołania dotyczących naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie skarżących możliwości czynnego udziału

w postępowaniu, w szczególności niezawiadomienie ich o oględzinach w pozostałych lokalach poza lokalem nr [...] organ odwoławczy stwierdził, że strony zawiadamiane były o czynnościach prowadzonych przez PINB miasta L. i wydane w trakcie postępowania postanowienia i decyzje, były im doręczone. Natomiast oględziny prowadzone przez rzeczoznawcę budowlanego inż. J. F. w celu opracowania zleconej mu opinii - ekspertyzy dotyczyły kominów, a więc części wspólnych obiektu i tylko niektórych mieszkań mających znaczenie dla wykonania opinii - ekspertyzy. Były to więc oględziny jedynie dla potrzeb rzeczoznawcy, któremu PINB miasta L., jako podmiotowi zewnętrznemu, zlecił opracowanie w/w opinii - ekspertyzy.

Organ nadzoru budowlanego zlecając podmiotowi zewnętrznemu opracowanie opinii - ekspertyzy obowiązany jest sprawdzić, na jakich przesłankach jej autor oparł swoją konkluzję i skontrolować prawidłowość rozumowania rzeczoznawcy. Dowód z opinii - ekspertyzy podlega ocenie organu - tak jak każdy dowód - z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Dokonując oceny takiego dowodu należy mieć na względzie, że biegły, a tym bardziej osoba sporządzająca wskazaną ocenę techniczną (rzeczoznawca), nie jest powołany do ustalania stanu faktycznego sprawy, lecz do naświetlania i wyjaśniania okoliczności wskazanych przez organ administracji publicznej z punktu widzenia posiadanych przez niego wiadomości specjalnych. Jest on zatem jedynie swego rodzaju "pomocnikiem" organu w ustaleniu lub ocenie stanu faktycznego (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 10 maja 2016 r. o sygn. akt II SA/Lu 43/16, wyrok NSA z dnia 5 października 2009 r. o sygn. akt I OSK 1444/08, wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2017 r. o sygn. akt II OSK 1627/16).

Z uwagi na brak dostępu do mieszkania nr [...] (dawniej nr [...]) organ pierwszej instancji zawiadomił współwłaściciela mieszkania M. K. o mających się odbyć oględzinach w dniu 5 czerwca 2018 r., na co wskazuje treść notatki służbowej spisanej w dniu 29 maja 2018 r. z rozmowy telefonicznej z M. K. podczas której ustalono termin wizji na dzień 5 czerwca 2018 r. oraz treść notatki służbowej spisanej w dniu 4 czerwca 2018 r. na okoliczność rozmowy telefonicznej przeprowadzonej z M. K., z której wynika, że pełnomocnik M. K. nie będzie obecny na oględzinach mających się odbyć w dniu 5 czerwca 2018 r.

W powyższej sytuacji mieszkanie do oględzin rzeczoznawcy budowlanemu powinien udostępnić osobiście M. K. lub upoważniona przez niego współwłaścicielką mieszkania G. O. - K., która także jest stroną postępowania.

Z akt sprawy wynika, że G. O. - K. i M. K. nie udostępnili rzeczoznawcy swojego mieszkania w dniu 5 czerwca 2018 r.

Organ odwoławczy wskazał przy tym, że z w/w powodu rzeczoznawca budowlany inż. J. F. w dniu 28 czerwca 2018 r. w obecności pracowników PINB miasta L., kominiarza [...] oraz właściciela mieszkania

i jego pełnomocnika, przeprowadził kolejną wizję, tym razem w w/w mieszkaniu nr [...] (dawny nr [...]), o czym były zawiadomione wszystkie strony postępowania (zwrotne potwierdzenia odbioru w aktach sprawy), skarżący mieli więc możliwość brania udziału w przeprowadzeniu dowodu, zadawania pytań rzeczoznawcy budowlanemu

i stronom oraz składania wyjaśnień. Z protokołu oględzin spisanego podczas w/w wizji wynika, że obecni M. K. ani jego pełnomocnik, z możliwości tej nie skorzystali.

Przed wydaniem zaskarżonej decyzji strony miały możliwość zapoznania się

z aktami sprawy oraz zgłaszania swoich żądań (zawiadomienie z dnia 22 sierpnia 2018 r. znak: [...] – k. 277) z czego M. K. skorzystał zapoznając się kilkakrotnie z aktami sprawy i składając swoje wyjaśnienia w dniach 30 sierpnia 2018 r., 5 września 2018 r. oraz 6 września 2018 r.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła G. O. – K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, który zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie a to:

1/ art 8, 10 § 1 k.p.a. przez pozbawienie skarżącej możliwości czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym przejawiające się w niezawiadomieniu jej o terminach oględzin wyznaczonych na dzień 5 maja 2016 r. i uczynienie z tej okoliczności zarzutu, iż skarżąca nie udostępniła rzeczoznawcy swojego lokalu;

2/ art 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy oraz dokonanie pobieżnej i fragmentarycznej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, przejawiające się w szczególności w:

- błędnym ustaleniu, że w budynku przy ul. [...] w L. powstała wspólnota mieszkaniowa;

- całkowitym pominięciu treści opinii J. L. Z. sporządzonej w dniu 19 października 2016 r. i złożonej do akt sprawy w dniu 24 października 2016 r.

- błędnym stwierdzeniu, że opinia z dnia 30 czerwca 2016 r. wpłynęła do PINB w L. w dniu 8 listopada 2016, w sytuacji gdy miało to miejsce już w dniu 30 czerwca 2016 r.

- błędnym uznaniu za wiarygodną i miarodajną w sprawie opinii sporządzonej przez J. F. pomimo tego, że jest: sprzeczna ze stanem technicznym istniejącym w rzeczywistości w budynku przy ul. [...].

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB w L. z dnia [...] października 2018 r.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że organ administracji publicznej obowiązany jest do przestrzegania obowiązków dotyczących postępowania dowodowego. Przy tym, to nie strona winna wykazać dostateczną aktywność, aby zapewnić dla siebie czynny udział w postępowaniu, lecz stosownie do art. 10 § 1 k.p.a. taki obowiązek spoczywa na organach administracji publicznej. Ustawodawca przyznaje stronie uprawnienia rozszerzając je w art. 79a § 1 i 2 k.p.a. Zgodnie z art. 79 § 2 k.p.a. strona ma prawo brać udział w przeprowadzeniu dowodów; przysługuje jej prawo czynnego udziału w postępowaniu, z którego skarżąca chciała skorzystać. Tymczasem skarżąca, nie dość że nie została poinformowana o planowanych na dzień 5 czerwca 2018 r. oględzinach jej lokalu

z udziałem biegłego, to jeszcze z faktu tego, wbrew zasadzie pogłębiania zaufania do organów prowadzących postępowanie, zostały wywiedzione dla niej negatywne skutki w postaci sugestii, jakoby miała ona w ten sposób utrudniać pełne wyjaśnienie sprawy.

Ponadto organ administracji jest zobowiązany do podejmowania wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Obowiązek ten jest realizowany dzięki nakazowi zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia przez organ administracji całego materiału dowodowego. Inspektor Nadzoru Budowlanego w dniu [...] września 2016 r. znak: [...], nakazał współwłaścicielom wykonanie do 30 października 2016 r. oceny technicznej. Opinia została wykonana w dniu 19 października 2016 r. i złożona do akt sprawy

w dniu 24 października 2016 r. Opinia została sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego J. L. Z., która zawiera ocenę techniczną przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej i podłączeń urządzeń gazowych do przewodów spalinowych budynku. Zatem organ wydając zaskarżoną decyzję dokonał pobieżnej

i fragmentarycznej oceny materiału dowodowego opierając swoje rozstrzygnięcie

z pominięciem istotnego dowodu z opinii J. L. Z.. W zaskarżonej decyzji wskazano, że na skutek braku złożenia opinii, która zgodnie z powyższym została

w rzeczywistości złożona, zastosowano regulację z art. 81 ust. 4 p.b. zlecając wykonanie tej oceny inż. J.. F.. Następnie, jedynie na podstawie ekspertyzy J.. F., określono zakres robót budowlanych niezbędnych do usunięcia nieprawidłowości stwierdzonych w systemie kominowym przedmiotowego obiektu budowlanego, pomijając wcześniej wykonaną i złożoną w terminie ekspertyzę rzeczoznawcy J. L. Z.. Ekspertyza J. L. Z. ostatecznie powinna znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji oraz być skonfrontowana z ekspertyzą J. F.. Konfrontacja dwóch ekspertyz przeprowadzonych w sprawie jest niezbędna. Istnieją bowiem wątpliwości natury technicznej, czy nieprawidłowości, o których pisze J. F.,

w rzeczywistości występują. Podczas oględzin w dniu 25 września 2018 r. M. K. wykazał w obecności inspektora PINB, że ekspertyza J. F. jest sprzeczna ze stanem technicznym istniejącym w rzeczywistości, co znalazło potwierdzone w treści protokołu z oględzin.

Organ oparł zaskarżoną decyzję jedynie na fragmentach materiału dowodowego z pominięciem istotnego dowodu niezbędnego do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz istotnych okoliczności z nią związanych. Po drugie postępowanie dowodowe wobec braku czynnego udziału skarżącego w oględzinach jest obarczone poważnym błędem postępowania.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w L. wniósł o oddalenie skargi o podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowoadministracyjna zaskarżonej decyzji sprowadza się do oceny, czy została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Przy tym sąd administracyjny rozpoznając sprawę rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.). Oznacza to, że sąd zobowiązany jest z urzędu skontrolować, czy w sprawie doszło do naruszeń przepisów postępowania lub prawa materialnego.

Zaskarżona decyzja jest prawidłowa.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 2 p.b., zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowiska - organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzenia nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Przepis ten stanowi, iż w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Decyzja, o której mowa w powołanym powyżej przepisie stanowi konsekwencję obowiązku nałożonego na zarządcę oraz właściciela obiektu budowlanego w art. 61 ust. 1 p.b., którym jest utrzymywanie i użytkowanie obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywaniem go w należytym stanie technicznym i estetycznym (art. 61 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 p.b.). Zaznaczyć także należy, że decyzja wydana

w oparciu o treść art. 66 ust. 1 p.b. ma charakter związany, ponieważ organ nadzoru budowlanego po ustaleniu wystąpienia którejkolwiek z przesłanek określonych

w powyższym przepisie jest zobowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Obowiązek wykonania robót budowlanych ma przy tym jedynie charakter naprawczy, a sam ich rodzaj oraz zasięg zależy od rodzaju stwierdzonych nieprawidłowości. Rozstrzygnięcie organu powinno uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego i estetycznego przez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości. Możliwość nałożenia obowiązków, o jakich mowa

w art. 66 p.b. powiązana jest z nieprawidłowościami powstałymi w trakcie użytkowania budynku np. na skutek upływu czasu, czy też wystąpienia innego czynnika niezwiązanego z działalnością inwestycyjną, który przyczynia się do pogorszenia stanu technicznego, czy też estetycznego budynku (Z. Kostka, Prawo budowlane. Komentarz. Gdańsk 2007, str. 197) - zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 7 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Po 688/12, LEX nr 1287027).

Prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 66 p.b. organ orzekający zobligowany jest podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.). W tym celu, winien on

w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), uwzględniając przy tym fakt, iż jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.

W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny (art. 75 § 1 k.p.a.). Ocena zaś, czy dana okoliczność została udowodniona jest możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.).

Sąd podziela ocenę zebranego w sprawie materiału dokonaną przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, a sprowadzającą się do ustalenia, że

w odniesieniu do budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]

w L. zaszły podstawy do wydania nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego budynku, szczegółowo wskazanych w decyzji organu pierwszej instancji.

Wskazać przy tym należy, iż w sprawach regulowanych przepisami ustawy - Prawo budowlane, obejmujących działalność projektowania, budowy, utrzymania

i rozbiórki obiektów budowlanych ustalenia zawarte w protokołach kontroli stanowią materiał dowodowy w rozumieniu przepisów działu II rozdział 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Potwierdzeniem takiego stanu jest regulacja art. 81 ust. 4 p.b., z której wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej

i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego dysponuje wykształconą kadrą pracowników

w dziedzinie budownictwa i jest w stanie obiektywnie ocenić, w oparciu o zebrany materiał dowodowy, jakie czynność i roboty winne zostać podjęte aby usunąć stan zagrożenia spowodowany złym stanem technicznym obiektu.

Ponadto, stwierdzony przez organ nadzoru budowlanego stan techniczny budynku potwierdzony został ustaleniami zawartymi w ekspertyzie technicznej, sporządzonej przez inż. J. F.. Przedmiotem opracowania były kominy

z przewodami wentylacyjnymi i spalinowymi w budynku, objętym postępowaniem. Celem opracowania było: przeprowadzenie oceny technicznej przewodów, podłączeń urządzeń grzewczych i wentylacji grawitacyjnej oraz opracowanie wniosków i zaleceń zawierających wskazania dalszych działań dla zabezpieczenia bezpiecznego użytkowania lokali mieszkalnych w budynku. Szczegółowe wnioski autor ekspertyzy przedstawił na stronie 22 i 23 opinii, natomiast zalecenia zostały wskazane na stronie 24 opinii. Autor opinii wyjaśnił, że oględzin lokali i kominów dokonał dnia 5 czerwca 2018 r. (lokale nr [...] i [...]) oraz dnia 29 czerwca 2018 r. (lokal nr [...]). W tym kontekście niezasadne są zarzuty zawarte w skardze wobec opinii inż. J.. F.. Wyjaśnić należy, że mając na uwadze konieczność usunięcia nieprawidłowości

w funkcjonowaniu przewodów wentylacji grawitacyjnej oraz kanałów spalinowych pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych w budynku przy ul. [...] organ pierwszej instancji postanowieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. na podstawie art. 81c ust. 4 p.b., zlecił na koszt Wspólnoty Mieszkaniowej [...]

w L. wykonanie oceny technicznej przewodów kominowych wentylacji grawitacyjnej i podłączeń urządzeń gazowych do przewodów kominowych spalinowych ze wskazaniem robót niezbędnych do wykonania w celu usunięcia nieprawidłowości.

Powyższe wynikało z rozbieżności w ocenach technicznych J. L. Z. oraz rozbieżności pomiędzy ocenami, a protokołem kominiarskim. Wcześniej organ pierwszej instancji wezwał autora oceny technicznej do złożenia wyjaśnień. J. L. Z. zobowiązał się do wyjaśnienia tych rozbieżności (pismo z dnia 20 kwietnia 2017 r.). Jednakże rozbieżności nie zostały wyjaśnione, co spowodowało konieczność wywołania kolejnej opinii. Stąd opinia inż. J.. F..

W ocenie Sądu, w tak ustalonym stanie faktycznym, organ nadzoru budowlanego prawidłowo określił zakres niezbędnych do wykonania robót, mających na celu doprowadzenie budynku mieszkalnego do odpowiedniego stanu technicznego w zakresie objętym obowiązkiem tj. konieczności usunięcia nieprawidłowości w funkcjonowaniu przewodów wentylacji grawitacyjnej oraz kanałów spalinowych pomieszczeń mieszkalnych usytuowanych w budynku przy ul. [...].

W ocenie Sądu, również prawidłowo określono adresata rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 61 ust. 1 pkt 2 p.b. W art. 61 pkt 1 p.b. na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego zostaje nałożony obowiązek utrzymywania

i użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 p.b., czyli użytkowania w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywania w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych

i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami,

o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1-7 p.b.

W punkcie 2 art. 61 p.b. ustawodawca zobowiązał również ww. podmioty do zapewnienia, przy dochowaniu należytej staranności, bezpiecznego użytkowania obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska. Z wyżej przywołanego przepisu wynika, że adresatem decyzji wydanej w ramach Rozdziału 6 ustawy Prawo budowlane, zatytułowanego "Utrzymanie obiektów budowlanych" jest właściciel lub zarządca obiektu.

Zatem w sytuacji, gdy obiekt budowlany stanowi współwłasność (jak w przedmiotowej sprawie), to nakazy i zakazy sformułowane w decyzji, wydanej na podstawie art. 66 p.b., powinny być skierowane do wszystkich współwłaścicieli, niezależnie od ich udziałów w nieruchomości. Nie ma przy tym znaczenia, jaki jest faktyczny podział budynku do użytkowania (quo ad usum), a także czy wykonanie obowiązków leży w interesie innych współwłaścicieli i czy jest zgodne z ich wolą. Organ nadzoru budowlanego nie rozstrzyga o sposobach finansowania wykonania robót, ale o obowiązku usunięcia niewłaściwego stanu technicznego obiektu.

Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. wyjaśnić należy, że rzeczywiście skarżąca nie została zawiadomiona o terminie oględzin wyznaczonych na dzień 5 czerwca 2018 r. (w skardze wskazano 5 maja 2018 r. prawdopodobnie omyłkowo). O terminie tych oględzin został zawiadomiony telefonicznie współwłaściciel lokalu nr [...], M. K. (na tę okoliczność sporządzono dwie notatki urzędowe). Jednakże skarżąca została prawidłowo zawiadomiona

o ponownych oględzinach wyznaczonych na dzień 28 czerwca 2018 r. (k. 50 akt administracyjnych). Niezawiadomienie o oględzinach wyznaczonych na dzień 5 czerwca 2018 r. nie miało wpływu na treść decyzji, wobec ponownego wyznaczenia terminu oględzin.

Reasumując stwierdzić należy, iż organ nadzoru budowlanego, biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, prawidłowo określił zakres nałożonych obowiązków, jak również wskazał adresata decyzji.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę jako nieuzasadnioną oddalił.