Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 767/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2007-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2000 nr 14 poz 176
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Irena Szarewicz-Iwaniuk (spr.), Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Halina Chitrosz, Protokolant Stażysta Magda Gryzek, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 10 stycznia 2007r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie interpretacji co do sposobu i zakresu zastosowania prawa podatkowego - oddala skargę


UZASADNIENIE

I. We wniosku z dnia 10 marca 2005r. M. J. zwróciła się do Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego o interpretację przepisów prawa podatkowego w swojej indywidualnej sprawie.

Podała, iż do końca stycznia 1999r. była pracownikiem Domów Towarowych "C" S.A. W dniu 7 marca 2005 r. otrzymała od byłego pracodawcy PIT-8C, gdzie w pozycji – informacje o wysokości przychodów, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wykazano odszkodowanie w wysokości 57.145,03 zł, zasądzone wyrokiem Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny z dnia [...] października 2002r. Podstawą uwzględnionego roszczenia był przepis art. 393 § 1 k.c. oraz porozumienie z dnia 16.04.1997r. w sprawie gwarancji socjalnych, pracowniczych i związkowych 2 pkt. 3, jako załącznika do umowy kupna sprzedaży akcji Domów Towarowych "C" S.A. w W.

W ocenie strony, otrzymane odszkodowanie stanowiło przychód objęty zwolnieniem przedmiotowym, wynikającym z art. 21 pkt.1 ust. 3 lub ust. 3b ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (k.-4).

II. Postanowieniem z dnia [...] maja 2005r. Naczelnik Trzeciego Urzędu Skarbowego uznał stanowisko M. J. za nieprawidłowe.

Wskazał, iż w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( tekst jedn. z 2000r. Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a oraz dochodów, od których na podstawie przepisów ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Przepis art. 21 ust.1 pkt.3b lit. b/ powołanej ustawy określa, że wolne od podatku dochodowego są odszkodowania otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Odszkodowanie wypłacone zostało na podstawie wyroku sądowego, zaś kwota odszkodowania otrzymanego ponad wysokość rzeczywistego uszczerbku, miała na celu pokrycie strat związanych z utraconymi w wyniku powstania szkody korzyściami.

Uzyskany przychód z tytułu odszkodowania wypłaconego stosownie do postanowień pakietu socjalnego podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a zatem stanowisko podatniczki zawarte we wniosku nie jest trafne (k.-6).

III. Na powyższe postanowienie podatniczka wniosła zażalenie, w którym kwestionowała stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu (k.-7).

Podnosiła, iż gdyby pozostawała w zatrudnieniu nie osiągnęłaby zysku w postaci wynagrodzenia w tak znacznej wysokości, a tylko w takim wypadku można mówić o utraconych korzyściach. Zasądzone odszkodowanie było formą rekompensaty za szkodę jaką jej wyrządzono, uchylając się od podjętych zobowiązań i gwarancji.

IV. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Skarbowej po rozpatrzeniu zażalenia M. J. na postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2005r. Nr [...] w sprawie interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego – odmówił zmiany stanowiska organu I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji wskazał na treść art. 9 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt. 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) oraz art. 21 ust.1 pkt.3b tej ustawy oraz na fakt, iż zawarty pakiet gwarancji pracowniczych był umową o charakterze cywilnoprawnym, którego jedną stroną było Konsorcjum inwestorów, a drugą związki zawodowe działające na terenie prywatyzowanego przedsiębiorstwa. Określał on warunki pracy i płacy po przejęciu przedsiębiorstwa państwowego przez nowego właściciela. Z dokumentów przedłożonych przez stronę wynika, iż Domy Towarowe "[...]" w W. nie wywiązały się z zobowiązań dotyczących gwarancji zatrudnienia. Podatniczce wypowiedziano umowę o pracę bez zgody związków zawodowych i nie wypłacono stosownego odszkodowania.

Wyrokiem Sądu Okręgowego zasądzono podatniczce odszkodowanie wraz z ustawowymi odsetkami w wysokości przez nią wyliczonej.

Przedmiotowe odszkodowanie nie kwalifikuje się zatem do zwolnienia zawartego w art. 21 ust. 1 pkt. 3 powołanej ustawy, bowiem ani wysokość odszkodowania, ani zasady jego ustalania nie wynikały z przepisów ustaw lub wydanych na ich podstawie przepisów wykonawczych ( por. też wyrok SN z dnia 30 maja 2001 sygn. akt PKN 435/00). Wypłacone odszkodowanie wynika z wyroku Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny, a zatem zastosowanie w sprawie znajduje przepis art. 21 ust.1 pkt. 3 b powołanej ustawy. Odszkodowanie to będzie zatem wolne od podatku, pod warunkiem, że nie wystąpią przesłanki zawarte w dalszych przepisach, tj. w podpunktach a/ i b/ art. 21 ust. 1 pkt. 3b ustawy.

Zasadzone odszkodowanie nie jest odszkodowaniem otrzymanym w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, ale wypełnia przesłanki zawarte w art. 21 ust. 1 pkt. 3b lit.b/ - tj. dotyczy korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono. W zakresie tej kategorii mieszczą się kwoty otrzymanych odszkodowań, mające na celu pokrycie strat związanych z utraconymi w wyniku powstania szkody korzyściami. Nie budzi wątpliwości fakt, iż w wyniku wypowiedzenia umowy o pracę podatniczka poniosła stratę, a w jej sytuacji fakt ten spowodował utratę korzyści w postaci pozbawienia zarobków.

V. Na powyższą decyzję M. J. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Zarzucała wydanie zaskarżonej decyzji z rażącym naruszeniem art. 21 ust.1 pkt. 3b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej.

Podnosiła, iż nie zgadza się ze stanowiskiem, iż zasądzone odszkodowanie miało na celu pokrycie start związanych z utraconymi w wyniku powstania szkody korzyściami.

Przyznane odszkodowanie nie dotyczy korzyści, które skarżąca mogłaby osiągnąć gdyby szkody nie wyrządzono. Szkoda powstała na skutek niewykonania zobowiązania przez Domy Towarowe "[...]" w postaci uzyskania zgody organizacji związkowej na zwolnienie skarżącej. Przedmiotowe odszkodowanie nie było rekompensatą za wcześniejsze wypowiedzenie umowy o pracę, a było dodatkową umową cywilnoprawną. Ponadto Dyrektor Izby Skarbowej wskazał błędną podstawę prawną, bowiem w trybie art. 14 b § 5 pkt. 1 Ordynacji podatkowej można jedynie uchylić lub zmienić postanowienie, o którym mowa w art. 14a § 4.

VI. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Przede wszystkim wskazać należy, iż udzielenie na pisemny wniosek podatnika interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania prawa podatkowego w jego indywidualnej sprawie, w trybie art. 14a § 1 - 5 Ordynacji podatkowej, nie stanowi rozstrzygnięcia merytorycznego wydanego w postępowaniu podatkowym, po jego wszczęciu w myśl przepisów Działu IV Ordynacji podatkowej, lecz może stanowić jedynie materiał takiej sprawy ew. w przyszłości toczącej się na podstawie przepisów tego Działu.

Z treści § 2 art. 14 a wskazanej ustawy wynika, iż we wniosku podatnik jest obowiązany do wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego sprawy. Jest to oczywiste, gdy się zważy, iż na podstawie tak przedstawionego stanu faktycznego organ wskazany w art. 14a § 1 ma obowiązek nie tylko wskazać przepisy prawa, które w opisanym stanie faktycznym mają zastosowanie, ale też dokonać oceny prawnej stanowiska podatnika.

Stan faktyczny sprawy oraz stanowisko M. J. sformułowane zostały w ww. wniosku z dnia 10 marca 2005r., a dołączone do niego dokumenty traktować można, w ocenie sądu, jedynie jako uzupełnienie przedstawionego stanu faktycznego. W postępowaniu o udzielenie pisemnej interpretacji organ podatkowy nie przeprowadza bowiem dowodów w rozumieniu art. 180 i nast. powołanej ustawy i nie ocenia ich w myśl art. 191, jak na to wskazuje Dyrektor Izby Skarbowej w odpowiedzi na skargę, gdyż to postępowanie nie jest postępowaniem podatkowym sensu stricte, ale ma mu zapobiec. Zaprezentowane stanowisko, nie miało jednak wpływu na treść rozstrzygnięcia.

Przechodząc do merytorycznej oceny dokonanej interpretacji, wskazać należy, iż w świetle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego nie budzi wątpliwości, iż przed sądem powszechnym skutecznie dochodziła ona zasądzenia określonego świadczenia na podstawie art. 393 § 1 k.c., a to w związku z rozwiązaniem z nią umowy o pracę (na skutek nieprzyjęcia warunków pracy) bez zgody związków zawodowych, co naruszało § 2 pkt 1 Porozumienia w sprawie gwarancji socjalnych , pracowniczych i związkowych, umowa towarzysząca do umowy kupna - sprzedaży akcji Domów Towarowych "[...]" S.A. w W. Wysokość zasądzonego świadczenia ( 57.145,03 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 1.02.1999r.) wynikała z § 2 pkt 1 tego Porozumienia.

Trafnie zatem wskazał Dyrektor Izby Skarbowej, iż w myśl art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.), opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52 i 52a tej ustawy.

Spór, jak wynika również z treści wniosku, dotyczy interpretacji przepisu art. 21 ust.1 pkt. 3b lit. b/ ww. ustawy podatkowej.

Zgodnie z tym przepisem, wolne od podatku dochodowego są inne odszkodowania (niż wymienione w art. 21 ust. 1 pkt. 3, co do którego nie ma sporu między stronami), otrzymane na podstawie wyroku lub ugody sądowej do wysokości określonej w tym wyroku lub ugodzie, z wyjątkiem odszkodowań dotyczących korzyści, które podatnik mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono.

Prawidłowe - w świetle przedstawionego przez skarżącą stanu faktycznego - było stwierdzenie, iż zawarty Pakiet gwarancji pracowniczych był umową o charakterze cywilnoprawnym, a z jego treści wynika, iż w przypadku nieprzestrzegania jego postanowień określony podmiot wypłaci na rzecz zwalnianego pracownika odszkodowanie w wysokości określonej w § 2 pkt 1 Pakietu ("odszkodowanie dodatkowe") obliczane wg zasad tam wskazanych.

Zasądzone świadczenie, jak wyżej wskazano, wynikało z umowy cywilnoprawnej, a skarżąca otrzymała je na skutek wyroku Sądu Okręgowego z dnia [...] października 2002r.

W myśl art. 361 § 1 k.c. zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła.

W powyższych granicach, w braku odmiennego przepisu ustawy lub postanowień umowy, naprawienie szkody obejmuje straty, które poszkodowany poniósł, oraz korzyści, które mógłby osiągnąć, gdyby mu szkody nie wyrządzono (§ 2).

W myśl powołanego przepisu, szkoda polega albo na stracie, którą poniósł poszkodowany ( damnum emergens), albo pozbawieniu go korzyści, które mógłby uzyskać, gdyby mu szkody nie wyrządzono ( lucrum secans).

Startą jest pomniejszenie majątku poszkodowanego. Polega ona na uszczupleniu aktywów, albo na przybyciu pasywów. Ma na celu wyrównanie uszczerbku w majątku na skutek zdarzeń, za które inna osoba ponosi odpowiedzialność. Na takie okoliczności skarżąca nie powołuje się w przedstawionym stanie faktycznym.

Szkoda związania z utraconymi korzyściami z reguły występuje obok poniesionej rzeczywiście straty, a jej charakter jest zróżnicowany. Zasądzone świadczenie, wyliczone przez skarżącą wg § 2 pkt.1 Pakietu, nie ma na celu wyrównania uszczerbku w majątku skarżącej, a wynika to wprost z treści tego §.

Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej okoliczności, za trafne, w ocenie Sądu, należało uznać stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji, iż przedstawiony przez skarżącą stan faktyczny wyczerpuje dyspozycję art. 21 ust. 1 pkt 3 lit. 3b/ ww. ustawy podatkowej, a zarzuty skargi nie są uzasadnione.

W tych okolicznościach, skoro zarzuty skargi są bezzasadne, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) należało orzec jak w sentencji.