Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 350/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Gorzan (spr.) Sędziowie NSA Sylwia Zapalska NSA Janusz Ruszyński Protokolant: st.sekr.sąd. Joanna Świdłowska po rozpoznaniu w dniu 04 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi W. S.A. na decyzję Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2000 rok I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. wstrzymuje wykonanie zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ J. Ruszyński /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska


UZASADNIENIE

W 2001 r. została przeprowadzona w spółce P. S.A. (od [...] pod firmą W. S.A.) kontrola skarbowa w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania, deklarowania i wpłacania podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2000 w wyniku której ustalono szereg nieprawidłowości, mających wpływ na wysokość zobowiązania podatkowego.

Biorąc za podstawę jej wyniki Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 1 i 3, art. 31 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz.U. z 1999 r., Nr 54, poz. 572 ze zm.), art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 98, poz. 804), art. 21 § 1 pkt 1 i § 3, art. 47 § 3, art. 51 § 1, art. 53 § 1 i § 4, art. 55, art. 56, art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 7, art. 12, art. 15 ust. 1 i ust. 4, art. 16 ust. 1 pkt 26 lit. a i pkt 28 oraz ust. 2a pkt 1 lit. a i lit. c, art. 19 ust. 1 pkt 3 oraz art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), art. 37 ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.), § 7 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 § 8 ust. 1 pkt 2, § 14a ust. 2 i § 14b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 31 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 162, poz. 1124 ze zm.), w której określił zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2000 r. spółki oraz zaległość podatkową w kwocie [...] zł, nadto odsetki za zwłokę obliczone do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca spółka złożyła odwołanie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Izba Skarbowa decyzją z dnia [...] na podstawie art. 233 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazała sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W 2002 r. została ponownie przeprowadzona w spółce W. S.A. kontrola w zakresie prawidłowości i rzetelności obliczania, deklarowania i wpłacania podatku dochodowego od osób prawnych za rok 2000, w wyniku której Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej wydał w dniu [...] decyzję, na podstawie powołanych w poprzedniej decyzji wyżej wymienionych przepisów ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej, ustawy z dnia 7 czerwca 2002 r. o zniesieniu Generalnego Inspektora Celnego, o zmianie ustawy o kontroli skarbowej oraz zmianie niektórych innych ustaw, ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 1993 r. Nr 106, poz. 482 ze zm.), ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości, a nadto § 10 ust. 1 pkt 1 i ust. 3, § 21 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 40, poz. 463 ze zm.), w której określił zaległość podatkową spółki w wysokości [...] zł oraz odsetki za zwłokę obliczone do dnia wydania decyzji w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej podniósł, że skarżąca spółka zawyżyła w 2000 r. koszty uzyskania przychodów o kwotę [...] zł, na skutek:

1. zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków w kwocie [...] zł poniesionych na reprezentację i reklamę podlegającą limitowaniu, które stanowią koszt jedynie w części nie przekraczającej 0,25 % przychodów;

2. zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków w kwocie [...] zł poniesionych na podstawie Faktury nr [...] z dnia [...] na przeprowadzenie analizy [...] spółki A. z o.o., oszacowanie wartości jej udziałów oraz opracowanie koncepcji możliwości wejścia kapitałowego P. S.A. do spółki A. z o.o. , gdy tymczasem wydatek ten został poniesiony z zamiarem nabycia przez kontrolowaną spółkę udziałów w innym podmiocie i nie wiązał się z jego przedmiotem działalności;

3. zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu wydatków w kwocie [...] zł poniesionych w marcu 2000r. na szkolenia instruktażowe, które potwierdzone jedynie duplikatem faktury nr [...] z [...] za usługę promocyjną wykonaną na terenie [...] w dniu [...]. W ocenie organu z przedłożonej faktury nie wynika, jaka usługa promocyjna została wykonana;

4. zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty [...] zł stanowiącej wartość rezerw utworzonych na zaległe należności za sprzedane wyroby alkoholowe: F. sp. z o.o., K. spółka cywilna i przedsiębiorstwu M. sp. z o.o., gdy zostało ustalone, iż wobec F. sp. z o.o. i K. spółka cywilna zostały wydane postanowienia o ogłoszeniu upadłości (odpowiednio: postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...] i postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] sygn. akt [...]), natomiast wobec przedsiębiorstwa M. sp. z o.o. Sąd Okręgowy wydał nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym dnia [...] (sygn. akt [...]) i komornik sądowy rewiru III przy Sądzie Rejonowym w dniu [...] zawiesił postępowanie egzekucyjne (sygn. akt [...]). Organ pierwszej instancji uznał, że rezerwy te nie mogą zostać uznane za koszt uzyskania przychodu, ponieważ nie został uprawdopodobniony fakt ich nieściągalności, skoro między spółką W. S.A. a C. S.A. zostały zawarte umowy ubezpieczenia tych wierzytelności pieniężnych.

Od decyzji organu pierwszej instancji skarżąca spółka złożyła odwołanie, w którym domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego Izba Skarbowa wydała w dniu [...] decyzję nr [...] (t. II, k. 296-309) na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), w której uchyliła w całości decyzję organu pierwszej instancji, określiła zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym spółki za 2000 r. oraz wysokość zaległości podatkowej w kwocie [...] zł, powiększoną o kwotę odsetek od zaległości podatkowej.

W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa podniosła, że wydatek w kwocie [...] zł dotyczący doradztwa prawnego i gospodarczego nie jest kosztem uzyskania przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zdaniem organu podatkowego II instancji w rozpatrywanej sprawie niewątpliwym jest, że wydatek ten stanowił zapłatę za usługę, której przedmiotem było badanie odrębnego podmiotu - spółki z o.o. A. - w celu nabycia w nim udziałów. W ocenie organu podatkowego wydatki ponoszone przez podatnika w celu tworzenia odrębnego źródła przychodu (w odrębnym podmiocie) nie są związane z osiąganiem przychodu przez skarżącą spółkę. Nie są to bowiem koszty, które zostały poniesione dla uzyskania przychodu danego źródła będącego przedmiotem prowadzonej działalności gospodarczej przez spółkę.

Izba Skarbowa także podzieliła stanowisko organu kontroli skarbowej, iż rezerwy utworzone na wierzytelności, które zostały objęte ubezpieczeniem na podstawie umowy z dnia [...], którą zawarła spółka z ubezpieczycielem nie stanowią kosztów uzyskania przychodu. Zdaniem Izby Skarbowej opartym na przepisie art. 37 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. Nr 121, poz. 591 ze zm.) podatnik może utworzyć rezerwę na należności od dłużników postawionych w stan upadłości, ale jedynie do wysokości należności nie objętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem, zgłoszonej likwidatorowi lub sędziemu komisarzowi, a w rozpatrywanej sprawie należności od dłużników objęte były ubezpieczeniem (zabezpieczeniem), dlatego spółka nie mogła utworzyć rezerw na takie należności.

Od decyzji organu podatkowego drugiej instancji przedsiębiorstwo W. S.A. wniosło skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o uchylenie tej decyzji. Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego oraz przepisów prawa procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 122 i 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.).

W uzasadnieniu skargi podniesiono niezasadne zakwestionowanie zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków poniesionych przez skarżącą spółkę z tytułu zakupu usług doradztwa prawnego i gospodarczego w związku z badaniem sytuacji prawnej i finansowej A. sp. z o.o. będącej dystrybutorem wyrobów spółki, w trudnej sytuacji finansowej. W ocenie skarżącej poniesienie kosztów z tytułu przygotowania przedmiotowej transakcji chociaż z niej się wycofała, mogło skutkować w przyszłości przychodami z tytułu zbycia nabytych udziałów. Należy bowiem przewidywać, że po dokonaniu restrukturyzacji skarżąca spółka zbyłaby nabyte udziały w tej spółce uzyskując z tego określone przychody.

Ponadto w ocenie skarżącej spółki organ podatkowy niesłusznie zakwestionował możliwość zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu rezerw utworzonych na należności w łącznej kwocie [...] zł z tytułu sprzedaży towarów na rzecz przedsiębiorstw: F. sp. z o.o., K. spółka cywilna i przedsiębiorstwo M. sp. z o.o. Skarżąca spółka podniosła, że spełniła wszystkie określone w ustawie podatkowej warunki dotyczące zaliczania utworzonych przez spółkę rezerw do kosztów uzyskania przychodów. W szczególności w ocenie spółki zobowiązania te nie były objęte zabezpieczeniami, natomiast ubezpieczenie należności nie wyklucza możliwości utworzenia rezerw i zaliczenia ich do kosztów uzyskania przychodu.

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa uznała zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione i wniosła o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie podkreślenia wymaga, że na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej.

Skarga jest częściowo zasadna, ponieważ decyzja wydana przez organ podatkowy w zakresie niżej podanym narusza obowiązujące przepisy prawa.

Zasadny jest zarzut dotyczący zakwestionowania przez organ podatkowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów rezerw utworzonych na zabezpieczenie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, ponieważ stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji nie znajduje uzasadnienia na gruncie obowiązujących w 2000 r. przepisów podatkowych.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 26 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000 Nr 54, poz. 654 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. nie uważa się za koszty uzyskania przychodu rezerw tworzonych na pokrycie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, z wyjątkiem tych rezerw utworzonych na pokrycie wierzytelności, które uprzednio zostały zarachowane jako przychody należne. Na podstawie art. 16 ust. 2a pkt 1 powołanej ustawy nieściągalność wierzytelności uznaje się za uprawdopodobnioną, w szczególności jeżeli:

a) dłużnik zmarł, został wykreślony z ewidencji działalności gospodarczej, postawiony w stan likwidacji lub została ogłoszona jego upadłość, albo

b) na wniosek dłużnika wszczęte zostało postępowanie ugodowe w rozumieniu przepisów o restrukturyzacji finansowej przedsiębiorstw i banków albo postępowanie układowe w rozumieniu przepisów o postępowaniu układowym albo,

c) wierzytelność została potwierdzona prawomocnym orzeczeniem sądu i skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego, albo

d) wierzytelność jest kwestionowana przez dłużnika na drodze powództwa sądowego.

Zwrot "w szczególności" użyty w treści przepisu art. 16 ust. 2a pkt 2 wskazuje, że ustawodawca wymienia jedynie przykładowe okoliczności, pozwalające na uznanie istnienia uprawdopodobnienia nieściągalności wierzytelności, co oznacza, iż podatnik może dokonać uprawdopodobnienia także powołując się na inne, nie wymienione przez ustawodawcę okoliczności. Z treści przytoczonych wyżej przepisów wynika, że podatnicy mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu rezerwy utworzone na pokrycie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona, pod warunkiem, że wcześniej zostały one zarachowane jako przychody należne.

Istotne w sprawie jest zatem zbadanie czy skarżąca spółka W. S.A. spełniła przewidziane w przepisach prawa podatkowego przesłanki umożliwiające jej zaliczenie rezerwy utworzonej na pokrycie wierzytelności, a więc po pierwsze, czy rezerwa została utworzona na pokrycie wierzytelności, których nieściągalność została uprawdopodobniona i po drugie, czy wierzytelności te zostały uprzednio zarachowane jako należny przychód.

Bezsporne jest, że spółka utworzyła rezerwę na pokrycie wierzytelności wobec przedsiębiorstw: F. sp. z o.o., K. spółka cywilna i przedsiębiorstwo M. sp. z o.o. Również poza sporem pozostaje, że w stosunku do dwóch pierwszych wymienionych przedsiębiorstw zostało wydane w 2000 r. postanowienie o ogłoszeniu upadłości, natomiast wobec przedsiębiorstwa M. sp. z o.o. nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym z dnia [...] Sądu Okręgowego (sygn. akt [...]), skierowano do egzekucji i komornik przy Sądzie Rejonowym wydał w dniu [...] postanowienie zawieszające postępowanie egzekucyjne ([...]). W ocenie Sądu skarżąca spółka uprawdopodobniła więc nieściągalność wierzytelności, wobec zaistnienia przesłanek określonych w art. 16 ust. 2a pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Także drugi warunek, z wyżej wymienionych, został spełniony przez spółkę, ponieważ zarachowała ona przedmiotowe wierzytelności do przychodów należnych. Tym samym zachodziły podstawy do uznania, iż skarżąca spełniła warunki określone w przepisach ustawy podatkowej, pozwalające na zaliczenie spornych rezerw do kosztów uzyskania przychodu. Zaliczenie rezerwy utworzonej na pokrycie nieściągalnej wierzytelności następuje w roku podatkowym, w którym nieściągalność wierzytelności została w wystarczający sposób uprawdopodobniona (wyrok NSA z dnia 8 marca 1995 r. III SA 905/94 - Mon. Pod. 1995/8/250).

Odniesienia się wymaga także stanowisko organów podatkowych, iż rezerwa może zostać zaliczona do kosztów uzyskania przychodu podatnika wyłącznie w sytuacji, gdy mogła być utworzona w świetle przepisów ustawy z dnia 29 września 1994 o rachunkowości (Dz. U. Nr 121, poz. 591 z późn. zm.), a konkretnie art. 37 ustawy o rachunkowości, zgodnie z którym rezerwy na należności od dłużników postawionych w stan upadłości tworzy się do wysokości nieobjętej gwarancją lub innym zabezpieczeniem. (art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy o rachunkowości w brzmieniu obowiązującym w 2000 r.). Z przepisu tego organ podatkowy wywiódł, że spółka nie mogła utworzyć spornych rezerw, ponieważ zabezpieczeniem wszystkich wierzytelności są zawarte przez spółkę z C. S.A. umowy ubezpieczenia wierzytelności pieniężnych przysługujących spółce od kontrahentów. Zdaniem Izby Skarbowej niemożność z tego powodu utworzenia rezerw wynikająca z przepisów ustawy o rachunkowości skutkuje tym, że skarżąca spółka nie może ich zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu.

Stanowisko organów podatkowych nie jest zasadne. Należy przede wszystkim podkreślić, że prawa i obowiązki podatkowe wynikają, zgodnie z Konstytucją RP, wyłącznie z ustaw podatkowych. Ustawodawca określił, jakie wydatki podatnicy mogą zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu w art. 15 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz określił w art. 16 ustawy katalog wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodu. Art. 16 zawiera także warunki, jakie muszą spełnić podatnicy, aby zaliczyć rezerwy utworzone na pokrycie wierzytelności do kosztów uzyskania przychodu. Podatnicy podejmując decyzję o tym, jakie wydatki zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu, a jakie nie, powinni kierować się regułami ustalonymi w przywołanych przepisach ustawy podatkowej. Wysokość zobowiązania podatkowego nie może natomiast wynikać z norm zawartych w ustawie o rachunkowości, która określa zasady prowadzenia ewidencji podatkowej i sposób dokonywania oceny rzeczywistej wartości składników majątkowych. To, że ustawa o rachunkowości określa zasady tworzenia rezerw i zasady zaliczania ich do kosztów działalności przedsiębiorstwa, nie oznacza jeszcze, że takie same warunki muszą zostać spełnione przy zaliczaniu tych rezerw do kosztów uzyskania przychodu, które mają wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania oraz na wysokości podatku. Celem ustawy o rachunkowości jest bowiem dokonanie właściwej wyceny składników majątkowych przedsiębiorstwa, stąd dbałość ustawodawcy o to, by rezerwy, mające wpływ na wynik finansowy przedsiębiorcy, tworzone były w oparciu o szczegółowo określone kryteria, w szczególności z zachowaniem zasady ostrożnej wyceny (art. 7 ustawy o rachunkowości). W analizowanej sprawie pomniejszenie rezerw o kwoty ubezpieczenia wpłynęłoby na zawyżenie wyniku finansowego przedsiębiorstwa, ponieważ ta sama kwota z jednej strony zmniejszyłaby koszty, z drugiej strony, zwiększyłaby przychody spółki w momencie ich otrzymania. Takie rozliczenie byłoby sprzeczne właśnie z zasadą ostrożnej wyceny. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych określa natomiast m.in. zasady dotyczące ustalania podstawy opodatkowania i wyliczenia należnego podatku i dlatego nie zawsze wydatki ponoszone przez przedsiębiorców będące wydatkami w rozumieniu ustawy o rachunkowości, będą jednocześnie kosztami uzyskania przychodu (wpływającymi na ustalenie dochodu podlegającego opodatkowaniu) w rozumieniu ustawy podatkowej. Dodatkowo należy wskazać, na zasadne twierdzenia skarżącej, iż art. 37 ustawy o rachunkowości w brzmieniu obowiązującym w 2000 r. nie wyklucza tworzenia rezerw z powodu zawarcia przez wierzyciela umowy ubezpieczenia przyszłych ewentualnie nieściągalnych należności. Jak zasadnie podnosi w skardze także skarżąca spółka, prawidłowość utworzenia rezerwy nie została zakwestionowana w opinii wydanej przez biegłego rewidenta. Organy podatkowe nie podjęły żadnych czynności mających na celu wykazanie nieprawidłowości tej opinii. Posłużenie się przez organ podatkowy przy interpretacji przepisu art. 37 ustawy o rachunkowości wyłącznie definicją "zabezpieczenia" zawartą w Wielkiej Encyklopedii Prawa (Wydawnictwo Prawo i Praktyka Gospodarcza, Białystok - Warszawa 2000 r.) nie może stanowić jedynej podstawy wykładni przepisów prawa podatkowego i bilansowego, zwłaszcza w sytuacji, gdy organ podatkowy cytuje ją nieprecyzyjnie. Podkreślenia wymaga również, że w rozpoznawanej sprawie nastąpiło zaliczenie przez podatnika do kosztów uzyskania przychodów utworzonej rezerwy w celu zabezpieczenia wierzytelności, której nieściągalność w 2000 r. została uprawdopodobniona, co jest zaliczeniem warunkowym, w przeciwieństwie do zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu nieściągalnej wierzytelności, które jest zaliczeniem ostatecznym (bezwarunkowym).

Nie jest natomiast zasadny podniesiony w skardze zarzut dotyczący zakwestionowania przez organ podatkowy zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów spółki w 2000 r. wydatków związanych z analizą sytuacji prawnej i finansowej A. sp. z o.o. w kwocie [...] zł. Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodu, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Oznacza to, że podatnik może zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów te wydatki, które zostały poniesione w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą i ich poniesienie miało na celu osiągnięcie przychodu, choć sam skutek w postaci uzyskania przychodu nie jest wymagany. Decyduje zamiar podatnika, który na tle podanych okoliczności sprawy można uznać za realny. W analizowanej sprawie niesporne jest, że skarżąca spółka zakwestionowany wydatek poniosła tytułem zapłaty za usługę, której przedmiotem było badanie pod względem prawno-finansowym innego podmiotu i oszacowanie wartości udziałów tej spółki w celu ewentualnego nabycia w niej udziałów. Cel ten nie wiązał się z przedmiotem wykonywanej działalności skarżącej spółki, która nie obejmuje działalności inwestycyjnej polegającej na nabywaniu i sprzedawaniu udziałów w innych podmiotach. Jeżeli, jak to sugeruje skarżąca, poniesienie tego wydatku miało prowadzić do pozyskania w przyszłości źródła przychodów z tytułu najpierw nabycia udziałów w spółce z o.o. A., która znajdowała się w trudnej sytuacji finansowej, a następnie zbycia nabytych udziałów i uzyskania w przyszłości za nie ceny, to zaliczeniu tego wydatku do kosztów uzyskania przychodu w roku 2000 stoi na przeszkodzie norma wynikająca z art. 16 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, w myśl którego wydatki związane z nabyciem lub objęciem udziałów mogą stać się kosztem dopiero w momencie ich sprzedaży. Jeżeli natomiast cel ten i wydatek, jak wywodzi spółka, miał związek z możliwością windykacji i odzyskania od spółki A. wymagalnych należności na ponad [...] zł, to za dokonanie oceny sytuacji finansowej i zdolności płatniczych wymienionej spółki A. skarżąca zapłaciła firmie D. w 2000 r. kwotę nadto [...] zł (faktura nr [...]), którą organy podatkowe uznały za koszt uzyskania przychodu, jako wydatek mieszczący się w szeroko rozumianym zarządzaniu przedsiębiorstwem.

Dlatego za prawidłowe należało uznać wnioskowanie organów podatkowych, że skarżąca spółka nie wykazała, jakoby podejmując decyzję o wydatku w kwocie [...] zł na ekspertyzę prawno-finansową dotyczącą spółki A., oceniając racjonalnie i obiektywnie, działała w przekonaniu, że wydatek ten przyczyni się do osiągnięcia lub zwiększenia przychodu przez skarżącą spółkę i jest powiązany w jakikolwiek sposób z przychodami spółki roku 2000.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) Sąd orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.), które obejmują wpis od skargi w kwocie [...] zł i koszty zastępstwa doradcy podatkowego w kwocie [...] zł obliczone na podstawie § 2 ust. 1 pkt 1 lit. f rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075).

/-/ J. Ruszyński /-/ G. Gorzan /-/ S. Zapalska