Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 414/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2022-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 5 ust. 1 pkt 1, § 6 ust. 1, § 33 ust.3 pkt 2 lit. b, § 34a ust.3 lit.a
journal: Dz.U. 2015 poz 415
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014- 2020
article: art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Grzegorz Panek, Sędzia WSA Małgorzata Niedobylska /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant sekr. sąd. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2022 r. sprawy ze skargi S.L. na decyzję Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z dnia 28 kwietnia 2022 r., nr 9009-2022-000345 w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi S.L. (dalej: Skarżący/Wnioskodawca/ Beneficjent) jest decyzja Dyrektora Podkarpackiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie z 28 kwietnia 2022 r. nr 9009-2022-000345, w sprawie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 r.

Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało oparte o następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 14 czerwca 2011 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej ARiMR) w T. wpłynął wniosek Beneficjenta o przyznanie m.in. płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020). W formularzu wniosku o przyznanie płatności na rok 2021 ww. zadeklarował w trzecim roku 5-letniego zobowiązania Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki na łącznej powierzchni 36,61 ha, obejmującej działkę rolną [...] położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o pow. 23,11 ha oraz działkę rolną [...] położoną na działce ewidencyjnej nr [...] o powierzchni 13,50 ha. Do wniosku dołączono załączniki graficzne, na których zaznaczono granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych.

Zadeklarowane przez Wnioskodawcę działki rolne zostały poddane kontroli na miejscu, która odbyła się w gospodarstwie ww. w dniu 29 grudnia 2021r. W ramach czynności kontrolnych inspektorzy terenowi poddali weryfikacji wszystkie deklarowane działki do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w 2021r. i stwierdzili nieprawidłowości opisane w raporcie z kontroli w odniesieniu do działek [...] i [...], tj. stwierdzono brak spełnienia wymogu pozostawienia powierzchni niekoszenia 15%-20%, bo faktyczna powierzchnia niekoszenia wynosiła 3,51 ha, co stanowi 26% całej powierzchni działki. Ustalono też, że rolnik pozostawił nieskoszoną niewłaściwą część działki rolnej, inną niż ta, która została zaznaczona na materiale graficznym (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe). Nadto rolnik pozostawił powierzchnie niekoszenia w miejscu częściowo zgodnym z deklaracją oraz dodatkowo jeszcze w miejscu innym niż deklarowane na materiale graficznym. Według oświadczenia rolnika, dołączonego do raportu z kontroli wynika, że względu na fakt tymczasowych podtopień terenu i braku możliwości wykonania zabiegu koszenia, pozostawiono dodatkowe części obszaru niekoszenia.

Beneficjent nie wniósł zastrzeżeń do przedmiotowego raportu.

Po przeprowadzonej kontroli administracyjnej sprawy stwierdzono, że powierzchnia podjętego zobowiązania w zakresie Wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w ramach działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) o deklarowanej powierzchni 13,50 ha oraz w ramach działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) o deklarowanej powierzchni 23,11 ha jest większa od powierzchni podjętego z dniem 15 marca 2019 r. zobowiązania. Z ustaleń dokonanych przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w T. wynika, że powierzchnia podjętego zobowiązania w 2019 r. na działce ewidencyjnej nr [...] (dz. rolna [...]) wynosiła 12,95 ha zaś na działce ewidencyjnej [...] wynosiła 23,08 ha. W przedmiotowej kontroli uwzględniono również wyniki zawarte w raporcie z przeprowadzonej kontroli na miejscu, a więc uwzględniono zastosowane przez kontrolerów kody nieprawidłowości stwierdzające brak przestrzegania wymogów.

Decyzją z 17 lutego 2022 r. nr 0187-2022-002058, Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w T. (dalej: organ I instancji) przyznał Wnioskodawcy płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną na 2021 r. w łącznej wysokości 30 463,48 zł, w tym:

1. Wariant: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w wysokości 30 463,48 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 6 539,33 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia, i nałożył sankcję w wysokości 4 692,64zł.

W decyzji organ I instancji ustalił Beneficjentowi obszar gruntów objęty zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym do realizacji wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki, podjętym w dniu 15 marca 2019 r. na powierzchni 36,03 ha.

Od ww. decyzji odwołanie złożył Beneficjent, wnosząc o jej uchylenie.

Dyrektor Podkarpackiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Rzeszowie (dalej: Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie / organ II instancji) decyzją z 28 kwietnia 2022 r. nr 9009-2022-000345, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu podał, że zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, realizowane jest przez Wnioskodawcę od 2019 r. Zgodnie z § 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 marca 2015 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U z 2015 r. poz. 415 ze zm. (dalej: rozporządzenie RŚK), Beneficjent zobligowany był do utrzymania wielkości obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, gdyż wielkość i miejsce realizacji ww. zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji.

Tymczasem podczas kontroli administracyjnej wniosku stwierdzono, że Wnioskodawca dokonał nieuprawnionego zwiększenia powierzchni realizacji zobowiązania, dlatego organ I instancji słusznie wykluczył powierzchnię 0,55 ha z działki ewidencyjnej nr [...] oraz powierzchnię 0,03 ha z działki ewidencyjnej nr [...], stosownie do wielkości podjętego w 2019 r. zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego.

Nadto w trakcie przeprowadzonej w dniu 29 grudnia 2021 r. kontroli na miejscu, na działce rolnej [...] i [...] stwierdzono brak przestrzegania wymogu R_4_8_14, gdyż rolnik pozostawił nieskoszoną właściwą część działki rolnej, która została zaznaczona na materiale graficznym (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe).

W odniesieniu do działki rolnej [...] oraz [...] zgodnie z raportem z kontroli na miejscu stwierdzono, że Wnioskodawca pozostawił powierzchnię niekoszenia w miejscu częściowo zgodnym z deklaracją oraz dodatkowo jeszcze w miejscu innym niż deklarowane na materiale graficznym, dlatego też nałożono sankcję za stwierdzoną nieprawidłowość wynoszącą 13,00 % powierzchni stwierdzonej działki rolnej, zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia RŚK (l.p. 134).

Poza tym na działce rolnej [...] stwierdzono brak przestrzegania wymogu R_4_8_11., - tj. Rolnik przestrzega wymogu pozostawienia 15-20 % powierzchni nieskoszonej (użytkowanie kośne i kośno-pastwiskowe). Podczas kontroli stwierdzono, że powierzchnia niekoszenia dla działki rolnej [...] wynosi 3,51 ha, co stanowi 26 %. W związku z powyższym wymóg pozostawienia powierzchni niekoszenia pomiędzy 15% a 20% nie został spełniony, co spowodowało nałożenie dla działki rolnej [...] sankcji za stwierdzoną nieprawidłowość wynoszącą 13,00 % powierzchni stwierdzonej działki, zgodnie z załącznikiem nr 8 do rozporządzenia RŚK (l.p. 132).

W dalszej części uzasadnienia Dyrektor POR ARiMR w Rzeszowie podkreślił, że Wnioskodawca składając wniosek potwierdził, że znane są mu zasady przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, dlatego też miał świadomość, że na deklarowanych działkach rolnych [...] oraz [...] ma obowiązek pozostawienia powierzchni nieskoszonej na poziomie 15-20 %, oraz pozostawić powierzchnię niekoszenia w tej części, którą zaznaczył na załączniku graficznym, w złożonej deklaracji. Z raportu z czynności kontrolnych wynika, że Wnioskodawca tego obowiązku nie wykonał, dlatego zmniejszenie płatności i nałożenie na Wnioskodawcę sankcji było zasadne.

Zdaniem organu II instancji brak jest dowodów mogących skutecznie zakwestionować prawidłowość kontroli na miejscu. Wnioskodawca nie wniósł uwag ani zastrzeżeń do ustaleń zawartych w raporcie z kontroli. Jest on urzędowym stwierdzeniem zawartych w nim informacji i jako taki, stał się podstawą do poczynienia ustaleń faktycznych przez organy. Podczas kontroli Beneficjent nie zgłosił organowi żadnego przypadku wystąpienia siły wyższej ani innych problemów mających wpływ na realizację zobowiązania w ramach wariantu 4.8.

Skarżący skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę na opisaną na wstępie decyzję Dyrektora POR ARiMR w Rzeszowie z 28 kwietnia 2022 r., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie prawa oraz interesu prawnego Skarżącego, polegające na błędnym zastosowaniu przepisów prawa materialnego, tj. § 33 ust. 3 pkt 2) lit. b) rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, poprzez przyjęcie przez organ niewłaściwych wartości określających powierzchnie obszarów mających istotny wpływ na obliczenie wysokości sankcji, w szczególności powierzchni obszaru, na którym stwierdzono uchybienie w odniesieniu do działek [...] oraz [...], na których realizowane jest zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne w ramach PROW 2014-2020, w wyniku czego błędnie wyliczono wysokość nałożonej sankcji wieloletniej za niespełnienie wymogów za rok 2020 i 2019. Jego zdaniem sankcja powinna uwzględniać powierzchnię obszaru, na którym stwierdzono nieprawidłowości tj. 0,81ha, co stanowi 6% powierzchni niekoszonej (3,5 ha), a nie powierzchnię całej działki (12,95 ha). Nieprawidłowe jest również, jego zdaniem, zastosowanie dla działki [...] pow. 36,03 ha jako powierzchni, na której powinny być przestrzegane wymogi programu, ponieważ powierzchnię realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na tej działce ustalono na 12,95 ha;

Nie zgodził się też ze sposobem wyliczenia sankcji za pozostawienie nieskoszonej niewłaściwej części działki rolnej [...] i [...]. Ze względu na warunki terenowe (czasowe podtopienie) obszar o pow. 0,15 ha poza obszarem zaznaczonym w materiale graficznym pozostał nieskoszony, dlatego powierzchnia uchybienia dla działki [...] wynosi 0,15 ha ( tj. obszar poza materiałem graficznym), a nie jak wskazuje organ 23,08 ha, tj. całej powierzchni podjętego na działce [...] zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego. Nieprawidłowe jest również zastosowanie dla działki [...] pow. 36,03 ha jako powierzchni, na której powinny być przestrzegane wymogi programu ponieważ obszar realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego na tej działce ustalono na 23,08 ha;

Nadto Skarżący nie zgodził się również z nałożeniem sankcji wieloletniej, ponieważ zarówno w roku 2019 jak i w roku 2020 nie stwierdzono niespełnienia wymogów programu rolno -środowiskowo - klimatycznego w otrzymanych decyzjach. Natomiast uchybienia stwierdzone w roku 2021 nie wynikają z jego złej woli, ale z warunków terenowych, co potwierdzają zdjęcia z kontroli terenowej i nie mogą być kwalifikowane jako uchybienia o wieloletniej powtarzalności, dotkliwości i trwałości.

Przypadku wystąpienia siły wyższej nie zgłaszał, bowiem w przeszłości w podobnej sytuacji i w odniesieniu do podobnego stanu faktycznego, organ administracji wydał decyzję odmawiającą uznania wystąpienia siły wyższej.

Skarżący podniósł, że nałożone sankcje są niewspółmierne do naruszenia.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.

W myśl natomiast art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli przedmiotowej skargi w powyższych granicach Sąd doszedł do wniosku, że jest ona niezasadna, gdyż zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu wolnym od istotnych naruszeń prawa procesowego oraz w oparciu o prawidłowo interpretowane i zastosowane przepisy prawa materialnego.

Przedmiot sporu w sprawie stanowi kwestia legalności przyznania Skarżącemu płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 rok w pomniejszonej wysokości i nałożenia na Skarżącego sankcji za nieuprawnione zwiększenie powierzchni realizowanego zobowiązania rśk oraz niespełnienie wymogów pakietowych. Organy rozpoznające sprawę uznały, że zaistniały nieprawidłowości skutkujące zmniejszeniem płatności i nałożeniem na Beneficjenta sankcji wieloletnich.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że przesłanki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej na 2021 rok wynikają z rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego z dnia 18 marca 2015 r., wydanego na podstawie ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.

Zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia RŚK, płatność rolno-środowiskowo-klimatyczną przyznaje się rolnikowi lub zarządcy, o których mowa w art. 28 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, ze zm.), dalej: rozporządzenie nr 1305/2013, jeżeli:

1) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, który może być wykorzystywany do ubiegania się o przyznanie tej płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

2) realizuje 5-letnie zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne, o którym mowa w art. 28 ust. 3 rozporządzenia nr 1305/2013 lub art. 7 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 807/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i wprowadzającego przepisy przejściowe (Dz. Urz. UE L 227 z 31.07.2014, str. 1), w ramach określonego pakietu albo jego wariantu, zwane dalej "zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym";

3) spełnia warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach określonych pakietów lub ich wariantów określone w rozporządzeniu.

Stosownie do § 3 ust. 1 rozporządzenia RŚK, zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne jest realizowane w ramach jednego wariantu albo jednego pakietu - w przypadku gdy pakiet nie obejmuje wariantu.

Z akt sprawy wynika, że w treści wniosku o przyznanie płatności na 2021 r. strona zobowiązała się do realizacji zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatycznego w ramach wariantu 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki.

W świetle § 4 ust. 2 rozporządzenia RŚK, rolnik lub zarządca realizujący zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne m.in. nie może przekształcać występujących w gospodarstwie rolnym trwałych użytków zielonych i pastwisk trwałych w rozumieniu art. 4 ust. 1 lit. h rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, z późn. zm.), zwanych dalej "trwałymi użytkami zielonymi" (pkt 2); przestrzega innych wymogów, które są określone dla poszczególnych pakietów lub ich wariantów w załączniku nr 2 do rozporządzenia (pkt 5).

Według załącznika nr 2 do rozporządzenia RŚK cześć IV. pakiet 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000 wymogi dla deklarowanego przez stronę pakietu obejmują m.in. koszenie w terminie określonym przez eksperta przyrodniczego, przy czym termin ten rozpoczyna się nie wcześniej niż w dniu 15 czerwca i kończy się nie później niż w dniu 30 września; pozostawienie nieskoszonego fragmentu działki rolnej o powierzchni wynoszącej 15-20% powierzchni tej działki; w przypadku stosowania dwóch pokosów w ciągu roku należy pozostawić te same fragmenty działki rolnej nieskoszone, a w dwóch kolejnych latach należy pozostawić inne fragmenty nieskoszone (ust. 5 pkt 2b i 2c).

W myśl § 5 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia RŚK zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne obejmuje użytki rolne w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi lit. f rozporządzenia nr 1305/2013, zwane dalej "użytkami rolnymi" (...): a) zadeklarowane we wniosku o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej w ramach danego pakietu lub danego wariantu, b) spełniające warunki przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej, c) objęte obszarem zatwierdzonym w rozumieniu art. 2 ust. 1 akapit drugi pkt 23 lit. b rozporządzenia nr 640/2014 również w przypadku, o którym mowa w art. 18 ust. 6 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014.

Rolnik lub zarządca realizuje zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 4 rozporządzenia RŚK).

Zgodnie zaś z § 6 ust. 1 rozporządzenia RŚK, wielkość obszaru objętego zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym oraz miejsce realizacji tego zobowiązania nie podlegają zmianie w trakcie jego realizacji, z wyjątkami, które w niniejszej sprawie nie mają zastosowania.

Skarżący składając w przedmiotowej sprawie wniosek potwierdził, że znane są mu zasady przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. W tej sytuacji rację należy przyznać organowi odwoławczemu, że Skarżący miał świadomość, że na deklarowanych działkach rolnych tj. [...] oraz [...] ma obowiązek pozostawienia powierzchni nieskoszonej na poziomie 15-20 %, oraz pozostawić powierzchnię niekoszenia w tej części, którą zaznaczył na załączniku graficznym w złożonej deklaracji.

W rozpoznawanej sprawie niesporne jest zaistnienie nieprawidłowości polegającej na zwiększeniu powierzchni zobowiązania oraz wymogów pakietowych, opisanych w decyzjach. Słusznie przy tym organy wskazały na brak zgłoszenia wystąpienia przypadku siły wyższej (zalania), które mogłoby uzasadnić niespełnienie wymogów pakietowych. Skarżący nie zgłaszał też zastrzeżeń do raportu z kontroli.

Na podstawie raportu z czynności kontrolnych organ I instancji ustalił, że powierzchnia podjętego zobowiązania w zakresie wariantu: 4.8 Ochrona siedlisk lęgowych ptaków: rycyka, kszyka, krwawodzioba lub czajki w ramach działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) o deklarowanej powierzchni 13,50 ha oraz w ramach działki ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) o deklarowanej powierzchni 23,11 ha jest większa od powierzchni podjętego z dniem 15 marca 2019 r. zobowiązania. Z ustaleń organu I instancji wynika również, że powierzchnia podjętego zobowiązania w 2019 r. na działce ewidencyjnej nr [...] (działka rolna [...]) wynosiła 12,95 ha zaś na działce ewidencyjnej [...] dz. rolna wynosiła 23,08 ha.

W szczególności kontrola przeprowadzona na miejscu stwierdziła na deklarowanej działce [...] nie spełnienie wymogu pozostawienia 15%-20% powierzchni nieskoszonej (stwierdzono 26 % powierzchni nieskoszonej) oraz nie spełnienie wymogu na działce rolnej [...] i [...] pozostawienia nieskoszonej części na ww. działkach w części zaznaczonej na materiale graficznym (stwierdzono dodatkowo nieskoszenie w miejscu innym niż deklarowano w materiale graficznym).

W związku z powyższym stwierdzić należy, że organ odwoławczy w ślad za organem I instancji zasadnie stwierdził:

1) zmniejszenie płatności na podstawie § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego i

2) nałożenie sankcji stosownie do załącznika nr 8 do rozporządzenia rolno środowiskowo klimatycznego l. porz. 132 i 134.

Należy również podkreślić, że ustalenia poczynione w toku kontroli zawarte w protokole kontroli są dowodem w sprawie i podstawą wydanego rozstrzygnięcia. W judykaturze zwraca się uwagę na szczególne znaczenie dowodowe raportu z czynności kontrolnych w sprawach dotyczących wniosku producenta o przyznanie płatności. O wadze tego dokumentu świadczy fakt, że czynności te mogą przeprowadzać tylko określone podmioty. Dowodom tym, właśnie z racji przeprowadzania czynności kontrolnych przez podmioty wyspecjalizowane (dysponujące odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi) i bezstronne, co do zasady przypisać należy przymiot wiarygodności (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2008 r., II GSK 492/07, LEX nr 469736, wyrok WSA w Warszawie z 5 stycznia 2012 r., VIII SA/Wa 929/11, LEX nr 1106345).

Raport z czynności kontrolnych jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 K.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Wynikające z protokołu kontroli ustalenia, co do stwierdzonych nieprawidłowości mogą być podważone. Inicjatywa dowodowa jednak w tym zakresie spoczywa na stronie (por. wyrok WSA w Lublinie z 29 lutego 2012 r., III SA/Lu 765/11, LEX nr 1139313).

Organ II instancji trafnie uznał, że podczas kontroli zostało dowiedzione, że deklaracja Skarżącego złożona we wniosku o przyznanie płatności nie była zgodna ze stanem faktycznym zastanym w dniu kontroli. Tym samym, nie można w przedmiotowej sprawie deprecjonować wartości wyników raportu z kontroli. W razie przeprowadzenia kontroli to właśnie protokół z kontroli jest podstawowym dowodem na okoliczność zgodności z warunkami przyznania pomocy. Przedmiotowy protokół kontroli nie budzi uzasadnionych wątpliwości, gdyż został sporządzony w sposób prawidłowy przez uprawnione osoby, a skarżący nie wniósł zastrzeżeń do ww. raportu.

Kontrola została przeprowadzona w sposób prawidłowy w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. W ocenie sądu w sprawie organ przeprowadził postępowanie zgodnie z powyższymi przepisami nie naruszając art. 77 i art. 80 K.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 K.p.a.).

Za niezasadne uznać należy zarzuty Skarżącego dotyczące nieprawidłowości dokonanych w sprawie pomiarów działek, zgłoszonych przez stronę do płatności.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 K.p.a., zamieszczono w nim mające zastosowanie przepisy prawne, wskazano okoliczności faktyczne, jak również rozważono i podano przyczyny kwestionowanej w skardze odmowy przyznania płatności w pełniej wysokości. Organ szczegółowo omówił stwierdzone w toku czynności kontrolnych nieprawidłowości w odniesieniu do każdej z zadeklarowanych działek odrębnie, ich wpływu na spełnienie warunków przyznania pomocy i wymiaru sankcji. Szczegółowo w odniesieniu do każdej działki wskazał precyzyjny jej obszar, na którym stwierdzono nieprawidłowości oraz ich konsekwencje. Wskazał za pomocą danych liczbowych i wyliczeń matematycznych sposób obliczenia powierzchni kwalifikowanej, kwot pomniejszeń i wysokość sankcji, jak i szczegółowe zasady ich stosowania.

W sprawie sąd nie stwierdził również naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

Z uwagi na stwierdzone nieprawidłowości, wobec niepodważenia przez Skarżącego ustaleń faktycznych (skarżący nie wniósł zastrzeżeń do raportu z kontroli), zasadnie organ pomniejszył wysokość przyznanej na 2021 r. płatności i nałożył sankcję.

Odnosząc się do zarzutów Skarżącego w zakresie sposobu obliczenia sankcji, wskazać należy, że zgodnie z § 33 ust. 3 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego płatność pomniejsza się ze względu na wystąpienie uchybienia poprzez wyliczenie iloczynu trwałości i dotkliwości danego uchybienia (określonych w załączniku nr 8 do rozporządzenia) oraz kwoty stanowiącej iloczyn wysokości płatności, jaka przysługiwałaby w ramach danego pakietu lub wariantu, gdyby rolnik lub zarządca przestrzegał tych wymogów, oraz procentowego stosunku powierzchni obszaru, na którym stwierdzono to uchybienie, do powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego pakietu lub jego wariantu.

W ocenie Sądu brak podstaw do zakwestionowania wyliczeń kwoty sankcji na podstawie § 33 ust.3 pkt 2 lit b rozporządzenia rśk. Nie można uznać, że naruszenie wymogów pakietowych stanowi nieprawidłowość ograniczającą się jedynie do powierzchni działki równej wielkości przekroczenia (6%), ponieważ uchybienie to odnosi się do całej działki, na której stwierdzono uchybienie. Trzeba mieć bowiem na uwadze, że w trakcie realizacji zobowiązania rśk, w każdym roku inna powierzchnia działki powinna być pozostawiona niekoszona, zgodnie z planem działalności i deklaracją rolnika uwidocznioną na załączniku graficznym. Niezachowanie wyznaczonej powierzchni niekoszenia powoduje zakłócenia w realizacji zobowiązania rśk na obszarze całej działki. Jednakże z uwagi na konieczność uwzględniania przy nakładaniu sankcji m.in. zasięgu nieprawidłowości i dbając, aby sankcja nie była niewspółmierna do naruszenia, ustawodawca zróżnicował w zał. Nr 8 do rozporządzenia współczynniki zasięgu i trwałości, przewidując za przekroczenie powierzchni niekoszenia od 20-50% współczynnik 13%, podczas gdy w stosunku do naruszenia omawianego wymogu na powierzchni większej (powyżej 50%) przewidział współczynnik 31%.

Analogicznie należy ocenić naruszenie wymogu pozostawienia w części niewłaściwej części działki nieskoszonej, bo jest to również nieprawidłowość, która oddziałuje na cały obszar działki, na której jest realizowane zobowiązanie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu przyjęcia w mianowniku wzoru łącznej powierzchni obu działek, a nie każdej z osobna należy stwierdzić, że organ postąpił prawidłowo, bowiem określone w przepisie § 33 ust.3 pkt 2 lit. b rozporządzenia rśk sformułowanie "powierzchni obszaru, na którym powinny być przestrzegane te wymogi w ramach danego pakietu lub jego wariantu," odnosi się do całej powierzchni, na której podjęte zostało zobowiązanie rśk, a z kolei wielkość obszaru w ramach danego pakietu wynika z rozstrzygnięcia decyzji przyznającej płatność rśk za pierwszy rok zobowiązania czyli za 2019r., bo wtedy ustalono, że zobowiązanie to będzie realizowane na powierzchni 36,03 ha. Inaczej mówiąc, rolnik realizuje jedno zobowiązanie na dwóch działkach, a nie odrębne zobowiązania na każdej z działek. Nałożenie sankcji wieloletnich, tzn. odnoszących się do płatności przyznanych za lata 2019 i 2020, z zastosowaniem współczynników odpowiednio 30% i 50% znajduje uzasadnienie w treści § 34a ust.3 lit.a rozporządzenie rśk, a w zaskarżonej decyzji wszystkie wyliczenia zostały dokładnie przedstawione.

Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.