Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2428/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję w części
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 628
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach.
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska (spr.), asesor WSA Tomasz Wykowski, Protokolant Artur Dral, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) października 2007 r. nr (...) w przedmiocie obowiązku przekazania odpadu 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję z dnia (...) lipca 2007 r. nr (...) w odniesieniu do rozstrzygnięcia nakładającego na skarżącego obowiązek nadesłania kopii zaświadczenia o warunkach demontażu pojazdu w terminie do dnia (...) października 2007 roku; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. w pozostałej części skargę oddala; 4. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego D. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu części kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 2428/07

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją z dnia (...) października 2007 roku Główny Inspektor Ochrony

Środowiska, po rozpoznaniu wniosku D. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję własną z dnia (...) lipca 2007 roku nakładającą na wyżej wymienionego, obowiązek przekazania odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Dodge, o numerze identyfikacyjnym nadwozia (...) bez usuwania z niego jakichkolwiek elementów, do upoważnionej stacji demontażu, posiadającej wszelkie wymagane prawem zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie demontażu pojazdów oraz zobowiązał do nadesłania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kopii otrzymanego zaświadczenia o demontażu tego pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 1 października 2007 roku.

W uzasadnieniu decyzji Główny Inspektor Ochrony Środowiska wyjaśnił, iż w dniu 12 marca 2007 D.S. złożył w Oddziale Celnym w B. zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu towaru w postaci m.in. używanego pojazdu marki Dodge, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: (...).

Do zgłoszenia celnego dołączono m.in. unieważniony odpowiednik dowodu rejestracyjnego, na którym kompetentne władze Stanu New York w USA umieściły zapis "Certyfikat odzysku-szkoda całkowita", a także wycenę z dnia 6 marca 2007 roku, w której wyliczono elementy uszkodzone, w tym wymagające wymiany oraz fotografie uszkodzonego pojazd.

Biorąc pod uwagę powyższe dowody Oddział Celny w B. stwierdził, iż przedmiotowy używany pojazd jest odpadem, zgodnie z definicją zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. z 2007 roku, Nr 39 poz. 251) i dnia 2 kwietnia 2007 roku wystąpił do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z wnioskiem o wydanie decyzji określającej sposób gospodarowania tym odpadem. Główny Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził, że przedmiotowy pojazd został przejęty na własność przez ubezpieczyciela albowiem jego właścicielka wyzbyła się go z powodu uszkodzeń, o czym świadczy unieważniony odpowiednik dowodu rejestracyjnego, "Salvage Certyficate". Wola wyzbycia się pojazdu przez

właściciela była jednoznaczna i została udokumentowana w w/w certyfikacie

mówiącym o szkodzie całkowitej. Od ubezpieczyciela pojazd zakupił D.

S. i wwiózł go do Polski. Przedmiotowy Dodge jako przedmiot powinien

zostać zakwalifikowany do dwóch kategorii określonych w załączniku nr 1 do ustawy

tj.:

-do kategorii Q4 - "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane,

zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone

wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej"-jest to pojazd

powypadkowy a kolizja jest zdarzeniem losowym, lub

-do kategorii Q2 - " produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym"-

uszkodzone elementy, które muszą być wymontowane wymieniono w opinii

technicznej

W tej sytuacji organ stwierdził, iż wwieziony pojazd wypełnia definicję "odpadu" określoną w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach zgodnie z którą "odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany".

Jednocześnie organ podkreślił, że właściciel przedmiotowego pojazdu wyzbył się go na rzecz strony, co jest przesłanką, o której mowa w art. 3 ust. 1 w/w ustawy o odpadach i pozwala na jego zakwalifikowanie do kategorii odpadów o kodzie 16 01 04* "zużyte lub nie nadające się do użytkowania pojazdy", zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. Nr 112, poz. 1206).

Bezsprzeczne jest to, że przedmiotowy pojazd nie jest w stanie poruszać się po drogach, zaś to iż jego naprawa jest możliwa, nie ma wpływu na fakt, że z chwilą gdy przedmiotowy uszkodzony pojazd był przewożony przez granicę kraju, stanowił odpad, którego wysyłka do Polski powinna zostać zgłoszona właściwym organom, zgodnie z art. 6 ust. 5 i 6 Rozporządzenia Rady Nr 259/93/EWG z 1 lutego 1993 roku w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. Urz. WE L 30 z 06.02.1993, str. 1 i n. ze zm.), celem uzyskania zezwolenia na przywóz do Polski odpadów do odzysku.

W przedmiotowym przypadku doszło do wprowadzenia odpadu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez wymaganego pozwolenia właściwego organu miejsca przeznaczenia, czyli GIOŚ, co wyczerpuje znamiona nielegalnego obrotu odpadami.

W konkluzji organ, uznając, że za nielegalny międzynarodowy obrót

przedmiotowego odpadu odpowiedzialność ponosi jego odbiorca, który sprowadził odpad spoza Wspólnoty Europejskiej (USA), zgodnie z art. 16 ust 1 pkt. 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) określił sposób gospodarowania tym odpadem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto organ wskazał, iż zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. - Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.) organ celny prowadząc postępowanie w związku z importem pojazdu może przyjąć jako dowód dokumenty sporządzone przez organy celne państwa obcego lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. Takim dokumentem w przypadku importowanych pojazdów jestdowód rejestracyjny pojazdu lub dokument równoważny "Certificate of Title".

W przypadku gdy kompetentne władze danego państwa obcego unieważniły dowód rejestracyjny pojazdu lub dokument równoważny i naniosły na taki dokument wpis świadczący o tym, że dany pojazd jest odpadem (Total Loss) to jest to dowód, o którym mowa w ww. art. 86 ust. 1 ustawy Prawo celne, świadczący o spełnianiu przesłanki "wyzbycia się" określonej w art. 3 ust. 1 ustawy o odpadach.

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie D. S., zwany dalej skarżącym, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zwrot kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniósł m.in., iż organ bezpodstawnie uznał, że przewożony pojazd został uznany przez kompetentne władze USA za odpad uniemożliwiający naprawę i późniejszą rejestrację albowiem w świadectwie odzysku brak jest takiej wzmianki. Nadto w kwestii dotyczącej stanu technicznego pojazdu organ pozwolił sobie na dowolną i przez to wadliwą interpretację załączonej do akt opinii i nie zlecił sporządzenia takiej opinii uprawnionym podmiotom.

Na rozprawie w dniu 15 lutego 2008 roku skarżący przedłożył oświadczenie P. D.- właściciela firmy prowadzącej sprzedaż używanych samochodów, z którego wynika, iż samochody uszkodzone nawet w niewielkim stopniu są przejmowane przez towarzystwa ubezpieczeniowe i następnie sprzedawane na aukcjach.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Ochrony Środowisk podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga częściowo zasługuje na uwzględnienie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonej decyzji z prawem materialnym i procesowym. Zaskarżona decyzja w części utrzymującej w mocy rozstrzygnięcie zawarte w decyzji z dnia (...) lipca 2007 roku o nałożeniu na skarżącego obowiązku nadesłania do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska kopii zaświadczenia o demontażu tego pojazdu lub zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 1 października 2007 roku narusza przepisy prawa procesowego co skutkowało koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji w tej części. W pozostałej części zaskarżona decyzja nie narusza prawa co skutkowało oddaleniem skargi co do tej części rozstrzygnięcia.

Istotą niniejszej sprawy było ustalenie przez organ czy sprowadzony przez skarżącego pojazd Dodge Magnum stanowi odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach (Dz. U. Nr 39, poz. 251 ze zm.)

Zgodnie w treścią w/w normy prawnej odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Obie wskazane przesłanki winny być spełnione łącznie.

Pojazd nabyty przez skarżącego uległ zniszczeniu w wyniku kolizji drogowej. Pierwotny właściciel tego pojazdu przekazał go Ogólno Stanowemu Towarzystwu Ubezpieczeniowemu, które wypłaciło pełną kwotę ubezpieczenia ( szkoda całkowita ) i przejęło pojazd na własność. Wynika to z kopii faktury oraz treści zapisu na odpowiedniku unieważnionego dowodu rejestracyjnego " Salvage Certyficate".

Powyższe działanie właściciela wskazuje, iż jego wolą było wyzbycie się pojazdu. W punkcie 2 świadectwa odzysku jako główne brakujące lub uszkodzone elementy/ części pojazdu wskazano poduszkę powietrzną kierowcy, nadwozie, ramę pojazdu, przód pojazdu i dach.

Zgodzić należy się więc z organem, iż uszkodzony pojazd jest przedmiotem który powinien być zakwalifikowany do dwóch kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 roku o odpadach a mianowicie: -do kategorii Q4 - "substancje lub przedmioty, które zostały rozlane, rozsypane, zgubione lub takie, które uległy innemu zdarzeniu losowemu, w tym zanieczyszczone wskutek wypadku lub powstałe wskutek prowadzenia akcji ratowniczej"- jest to pojazd powypadkowy a kolizja jest zdarzeniem losowym, lub -do kategorii Q2 - " produkty nieodpowiadające wymaganiom jakościowym"- uszkodzone elementy, które muszą być wymontowane wymieniono w opinii

technicznej

Z kolei zgodnie z treścią załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 roku w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. nr 112, poz. 1206) pojazd sprowadzony przez skarżącego zakwalifikować należy jako odpad o kodzie 16 01 04*, to jest "zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy".

W myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 obowiązującej w dacie przywozu przez skarżącego zużytego pojazdu ustawy z dnia 30 lipca 2004 roku o międzynarodowym obrocie odpadami (Dz. U. Nr 191, poz. 1956) przywóz odpadów z zagranicy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wymagał zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska (art. 5 pkt 2 tejże ustawy). Wprowadzenie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej odpadu bez takiego zezwolenia jest nielegalnym obrotem odpadami.

Zgodnie z treścią art. 26 pkt 1 lit. b Rozporządzenia Rady (EWG) z dnia 1 lutego 1993 roku w sprawie nadzoru i kontroli przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar (Dz. U. UE.L.93.30.1) (obowiązującego w dacie sprowadzenia pojazdu przez skarżącego) jakakolwiek wysyłka odpadów dokonana bez zgody zainteresowanych właściwych władz uważana jest za obrót nielegalny. Również w świetle aktualnie obowiązującego Rozporządzenia (WE) NR 1013/2006 Parlamentu Europejskiego z dnia 14 czerwca 2006 roku (Dz. U. UE.L06.190 ze zm.) wysyłka odpadów dokonana bez zgody zainteresowanych właściwych władz uważana jest za nielegalne przemieszczenie (art. 2 pkt 35 lit. b).

Odbiorcą nielegalnie sprowadzonego odpadu był skarżący. Główny Inspektor Ochrony Środowiska był w tej sytuacji zobowiązany zgodnie z art. 16 ust 1 pkt 2 ustawy o międzynarodowym obrocie odpadami określić sposób gospodarowania tym odpadem na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Za prawidłowy uznać należy sposób zagospodarowania odpadu w postaci pojazdu polegający na obowiązku przekazania stacji demontażu. Zgodnie, bowiem z art. 18 ustawy z dnia 20 stycznia 2005 roku o recyklingu pojazdów wycofanych z eksploatacji (Dz. U. nr 25, poz. 202 ze. zm.) właściciel pojazdu wycofanego z eksploatacji może przekazać go wyłącznie do przedsiębiorcy prowadzącego stację demontażu lub przedsiębiorcy prowadzącego punkt zbierania pojazdów.

Wbrew twierdzeniom skarżącego nie jest konieczne uzyskanie opinii biegłego w celu ustalenia czy sprowadzony przez skarżącego pojazd jest odpadem. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do poczynienia takiego ustalenia.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę uznał za trafne stanowisko

organu orzekającego w sprawie, iż pierwotny właściciel pojazdu, uszkodzonego w wyniku zdarzenia losowego, jakim w tej sprawie była kolizja drogowa, wyzbył się go, co skutkuje koniecznością uznania tegoż pojazdu za odpad. Odpadem jest bowiem każda substancja lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć. Samochód skarżącego należy do dwóch kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy o odpadach.

W tej sytuacji dla oceny prawidłowości wydanej decyzji nie ma znaczenia okoliczność, iż skarżący miał zamiar pojazd wyremontować, tak by nadawał się on do użytku. Zgodnie bowiem z bogatym orzecznictwem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości pojęcie odpadu w żadnym wypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu ( sprawa C-359/88, C-442/92 ). Sprowadzając odpad bez uzyskania uprzedniego zezwolenia skarżący sam swoim działaniem spowodował niemożność takiego rozwiązania. Rozstrzygnięcia wydane przez organ są jedynie skutkiem działań podjętych przez skarżącego.

Sąd natomiast z urzędu stwierdza, iż utrzymanie w mocy przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska własnego rozstrzygnięcia z dnia (...) lipca 2007 roku w części orzekającej o nałożeniu na skarżącego obowiązku nadesłania kopii otrzymanego zaświadczenia o demontażu tego pojazdu lub zaświadczeń o przyjęciu niekompletnego pojazdu, w ciągu 30 dni od momentu przekazania odpadu do stacji demontażu pojazdów, nie później niż do dnia 1 października 2007 roku było rozstrzygnięciem błędnym. Decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia (...) lipca 2007 roku nie został nadany rygor natychmiastowej wykonalności. Skarżący miał, więc obowiązek jej wykonania z chwilą, gdy stała się ona ostateczna. Decyzja z dnia (...) lipca 2007 roku stała się ostateczna z chwilą utrzymania jej w mocy decyzją z dnia (...) października 2007 roku. Obowiązek dostarczenia przez skarżącego zaświadczenia do dnia 1 października2007 roku, w sytuacji, gdy termin ten upłynął przed tym jak decyzja nakładająca ten obowiązek stała się ostateczna jest więc niewykonalny. Co prawda w chwili wydawania decyzji z dnia (...) lipca 2007 roku, z uwagi na terminy wynikające z art. 35 kpa, nie można było przewidzieć, iż decyzja ta w dniu wydania decyzji ostatecznej będzie niewykonalna, jednakże taka sytuacja w sprawie zaistniała.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Główny Inspektor Ochrony Środowiska winien zmienić decyzję z dnia (...) lipca 2007 roku poprzez wskazanie nowego terminu

przedstawienia przez skarżącego zaświadczenia, tak by skarżący miał możliwość wykonania tego obowiązku.

Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 i art. 206 Ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 roku, nr 153 poz. 1270 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.