Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 129/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Skarżony organ: Minister Środowiska
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec (spr.), Sędziowie sędzia WSA Jakub Linkowski,, asesor WSA Danuta Szydłowska, Protokolant Dominik Nowak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2006 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Ministra Środowiska z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego w zakresie budownictwa wodnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 roku nr [...], 2. Orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. Zasądza od Ministra Środowiska na rzecz skarżącego M. K. kwotę 80 (osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...].09.2002 r. Minister Środowiska, po rozpoznaniu odwołania M. K., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r., który na wniosek Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad udzielił jej pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę istniejących koryt cieków B., J. i M., wykonanie urządzeń wodnych i odprowadzanie ścieków deszczowych z projektowanej obwodnicy J. w ciągu drogi krajowej nr [...] i decyzji swej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

W decyzji udzielającej owego pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...].07.2002 r. Wojewoda [...] zaznaczył, że inwestor o nie występujący do wniosku dołączył m. in. decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr [...] na odcinku obwodowej J. długości 5,8 km, przewidzianej do realizacji na terenie miasta i gminy J. oraz decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.2001 r. dla inwestycji polegającej na wykonaniu robót obejmujących odwodnienie rejonu ul. [...] w J.

W decyzji tej zobowiązano inwestora (GDDKiA) m. in. do przebudowy zasilania stawów rybnych M. K., zgodnie z art. 128 ustawy Prawo wodne, gdyż nowa trasa rzeki J. koliduje z istniejącym systemem zasilania stawów. Przebudowa ta miała polegać na wykonaniu żelbetonowej zastawki trapezowej wraz z kładką oraz doprowadzalnika zasilającego, przy czym miało to nastąpić w okresie niekolidującym z terminem napełniania stawów wodą.

W odwołaniu M. K. decyzji tej zarzucił naruszenie art. 128 ustawy Prawo wodne i uznał za niezasadne nadanie jej rygoru natychmiastowej wykonalności. Podkreślił, że na jego obiekcie stawowym został przez Wojewodę ustanowiony obręb hodowlany. Zakwestionował podstawę do przełożenia koryta rzeki J., czyli zmiany koryta tej rzeki w kwestionowanym pozwoleniu wodnoprawnym, skoro nie wspomniano o tym ani w planie zagospodarowania przestrzennego, ani we wspomnianej decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. Natomiast samo zawarcie takiego wariantu w załączniku graficznym do decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. nie może, jego zdaniem, mieć charakteru wiążącego, zwłaszcza że załącznik ten nie został stronom dołączony wraz z decyzją. Nadto zauważył, że uprzednio toczyło się już postępowanie w przedmiocie owego pozwolenia wodnoprawnego i wówczas Minister uchylił decyzję organu I instancji widząc konieczność przedłożenia przez wnioskodawcę decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego obszaru, bowiem decyzja z dnia [...].12.1997 r. nie dotyczy np. przełożenia rzek. Te nakazy, jak podkreślił, zostały zlekceważone przez Wojewodę [...]. W swej decyzji Wojewoda nie przewidział, koniecznego jego zdaniem, całego szeregu prac, które uchronią stawy przed przelaniem się do nich wody z J. po przełożeniu. Za niewystarczające uznał bowiem samo wykonanie zastawki i doprowadzalnika. Podkreślił także, iż w projekcie budowlanym odwodnienia w rejonie ul. [...] założono konieczność obniżenia piętrzenia wody w jego stawach o 30 cm, a zatem przedmiotowa decyzja wodnoprawna jak i operat winien uwzględnić tę okoliczność i przewidzieć podwyższenie grobli, częściowe pogłębienie stawów, opuszczenie miechów etc., a także konieczne było sprawdzenie, czy projektowane rozwiązania zapobiegną dopływowi zanieczyszczonej wody do stawów, co nawet w razie krótkotrwałego wystąpienia zniszczyłoby całą hodowlę. Podkreślił także, iż podczyszczone ścieki z obwodnicy zagrażają hodowli ryb w jego stawach z uwagi na zawarte w nich zanieczyszczenia. Rozwiązanie tego problemu stanowiłoby, jego zdaniem, uregulowanie zasilania stawów rybnych oczyszczoną wodą z oczyszczalni ścieków w J.

Minister Środowiska utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję stwierdził, iż nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Wskazał, że posiadane przez odwołującego pozwolenie wodnoprawne dotyczące eksploatacji stawów nie gwarantuje jego posiadaczowi określonej jakości wody pobieranej do stawów. Zauważył także, iż przytoczone przez skarżącego zagrożenia dla jego stawów wynikające z projektu budowlanego dotyczą stężeń prognozowanych na 2020 r. w razie wprowadzenia wód do stawów bez oczyszczania, czemu przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne zapobiegło. Minister zaznaczył także, iż jeśli nowe pozwolenie wodnoprawne na piętrzenie wód w stawach zostanie wydane M. K. i istotnie obniży poziom piętrzenia, to możliwa będzie zmiana pozwolenia dla obwodnicy w części dotyczącej przebudowy zasilania stawów. W przekonaniu organu odwoławczego elastycznie sformułowane zapisy planu zagospodarowania przestrzennego (pkt 1.3 ustaleń generalnych do planu) nie zakazują przeprowadzenia określonych robót, w tym przełożenia rzek pod warunkiem, że projektowany ich zakres i przyjęte rozwiązania nie naruszą ustaleń szczegółowych i podstawowych elementów funkcjonalno-przestrzennych planu, ponadto prawidłowo rozwiążą sprawy wodno-kanalizacycjne związane z budową obwodnicy. Stąd przyjął, że organ I instancji zasadnie nadał wydanemu pozwoleniu wodnoprawnemu rygor natychmiastowej wykonalności. Minister zaznaczył także, iż kwestię zasilania stawów wodą z oczyszczalni można było rozpatrywać tylko na taki wniosek ich właściciela.

We wniesionej skardze M. K. zarzucił Ministrowi Środowiska, że nie odniósł się do wszystkich podniesionych przez niego zarzutów. Wskazał, że decyzja o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. nie regulowała kwestii przełożenia rzek, a jedynie w jej załączniku wariant taki przewidziano, zatem decyzja ta winna być w tym zakresie uzupełniona, w przeciwnym razie bowiem należy przyjąć, że brak było podstaw do wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Nadto skarżący wskazał na brak zapisu w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym, iż nie ogranicza ono jego praw wynikających z udzielonego mu pozwolenia wodnoprawnego z 1992 r. Zdaniem skarżącego nie jest trafne stanowisko Ministra dotyczące sugerowanej przez niego koncepcji zasilania wód w stawach hodowlanych wodą z oczyszczalni, bowiem organ nie był do tego stopnia związany wnioskiem ubiegającego się o pozwolenie wodnoprawne, iż nie mógł rozstrzygać o problemach technicznych dotyczących warunków pozwolenia.

W odpowiedzi na skargę Minister Środowiska podtrzymał swą dotychczasową argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do treści owej odpowiedzi pismo procesowe do Sądu skierował pełnomocnik skarżącego i podniósł argumenty zawarte już w odwołaniu oraz skardze. Dodatkowo zarzucił, że jego mocodawca nie otrzymał zawiadomienia w trybie art. 10 Kpa, informującego o możliwości zapoznania się z aktami i wniesieniu uwag, czym naruszono przysługujące mu prawo czynnego udziału w tym postępowaniu. Nadto oświadczył, że GDDKiA do tej pory nie wykonała nałożonego na nią obowiązku zapisanego w przedmiotowym pozwoleniu wodnoprawnym i nie wykonała przebudowy systemu zasilania stawów. Jednocześnie skarżący podniósł, że w przedmiotowym postępowaniu nie brali udziału Z. D. oraz G. B. właściciele działek położonych przy obwodnicy.

W swym piśmie procesowym G. B. podkreśliła, że pominięta została w niniejszym postępowaniu dotyczącym udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, choć w momencie jego wydania powinna być traktowana jako jego strona. Na nieruchomości - działce [...] należącej do niej położonej w L. - miano zrealizować w oparciu o przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne zbiornik odparowująco-infiltracyjny, nadto jest także właścicielką sąsiednich działek o nr ew. [...] i [...] graniczących od północy ze zbiornikiem. Przed wydaniem decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r. wywłaszczono ją z nieruchomości o nr ew. [...], jednakże pod koniec 2001 r. złożyła skargę do NSA w Krakowie kwestionując decyzje wywłaszczeniowe obu instancji. Wobec tego organ winien wstrzymać wykonanie decyzji wywłaszczeniowej, zgodnie z art. 9 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednakże tego nie uczynił. Na skutek jej skargi NSA uchylił wówczas decyzje obu instancji. Natomiast Starosta J. dopiero decyzją z dnia [...].10.2002 r. udzielił GDDKiA w K. zezwolenia na niezwłoczne zajęcie jej nieruchomości, nadając mu rygor natychmiastowej wykonalności, którą to decyzję jak i utrzymującą ja w mocy decyzję organu II instancji uchylił następnie NSA. Co się zaś tyczy decyzji wywłaszczeniowej to ponownie podjęta decyzja w tym przedmiocie z dnia [...].06.2004 r. została uchylona [...].11.2004 r. przez Ministra Infrastruktury a postępowanie przed organem I instancji umorzono. G. B. nadmieniła także, iż WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 15.12.2004 r., sygn. akt II SA/Kr 1486/04 uchylił decyzję SKO w K. z dnia [...].08.1998 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr [...] na odcinku obwodowej J. długości 5,8 km, przewidzianej do realizacji na terenie miasta i gminy J. Następnie wyrokiem z dnia 20.12.2005 r., sygn. akt II OSK 690/05 NSA oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez inwestora.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym do niniejszego postępowania w charakterze uczestników na prawach strony przystąpili właściciele nieruchomości, na których częściowo miały być zrealizowane niektóre urządzenia wodne przewidziane w zaskarżonej decyzji, a mianowicie G. B., Z. i W. C. - właściciele działek nr [...] i [...], na których działce ma być zrealizowany zbiornik odparowująco-infiltracyjny oraz Z. D., który w swym piśmie procesowym domagał się uznania za stronę tego postępowania nadmieniając, że jego budynek mieszkalny położony jest w odległości 60 m od zbiornika odparowująco-infiltracyjnego, opisanego w pkt 5 lit. f sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r. i pozostaje w jego negatywnym oddziaływaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie z uwagi na zaistnienie podniesionej przez uczestniczkę przesłanki z art. 145 § 1 lit. b ustawy z dnia [...].08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Należy zauważyć, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zawieszone jeszcze przez Naczelny Sąd Administracyjny przed reformą sądownictwa administracyjnego, z uwagi na toczące się postępowanie przed sądem administracyjnym w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania przestrzennego, wskazanych jako podstawa do wydania przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego. Inwestor bowiem do wniosku o wydanie przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego dołączył decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr [...] na odcinku obwodowej J. długości 5,8 km, przewidzianej do realizacji na terenie miasta i gminy J. oraz decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.2001 r. dla inwestycji polegającej na wykonaniu robót obejmujących odwodnienie rejonu ul. [...] w J. Pierwsza z wymienionych decyzji z dnia [...].12.1997 r., dotycząca terenu należącego do skarżącego wraz z decyzją organu odwoławczego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wyrokiem z dnia 15.12.2004 r., sygn. akt II SA/Kr 1486/04 uchylił decyzję SKO w K. z dnia [...].08.1998 r. utrzymującą w mocy decyzję o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...].12.1997 r. Następnie wyrokiem z dnia 20.12.2005 r., sygn. akt II OSK 690/05 naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną wniesioną przez inwestora.

Natomiast dopiero w pismach z początków marca 2006 r. zarówno G. B., jak i Z. D. sprecyzowali zarzut pominięcia ich jako stron w postępowaniu dotyczącym udzielenia przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego.

G. B. podniosła, że jej nieruchomość o nr ew. [...], przewidziana w tym pozwoleniu wodnoprawnym pod budowę odparowująco-infiltracyjnego (pkt 7e sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r.) wywłaszczona została decyzją Starosty J. z dnia [...].06.2001 r., którą utrzymał w mocy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...]. 09. 2001 r. Okoliczności te miały zatem miejsce jeszcze przed wydaniem przez Wojewodę [...] przedmiotowego pozwolenia wodnoprawnego z dnia [...]07.2002 r. Na rozstrzygnięcie organu odwoławczego w przedmiocie wywłaszczenia wniosła w terminie skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, który prawomocnym wyrokiem z dnia 20.11.2003 r., sygn. akt II SA Kr 3058/01 uchylił decyzje obu instancji. Z art. 9 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2004 r., nr 261, poz. 2603 ze zm.) wynika, że w razie wniesienia skargi na decyzję wywłaszczającą do sądu administracyjnego organ, który ją wydał wstrzymuje z urzędu jej wykonanie w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Przy czym wskazane wyłączenia stosowania tego przepisu nie odnosiły się do tej sytuacji. W piśmiennictwie podkreślano, że warunkiem wykonania takiej decyzji jest uzyskanie od sądu administracyjnego zaświadczenia, że nie wpłynęła skarga (por. M. Gadasz, Przegląd Sądowy 2005/6/28 – t.3). Stąd uznać należy, że ostateczna decyzja wywłaszczająca G. B. winna zostać z mocy prawa przez Wojewodę [...] wstrzymana. Jednocześnie podkreślenia wymaga, że decyzja zezwalająca na niezwłoczne zajęcie nieruchomości została przez Starostę J. wydana dopiero [...].10.2002 r., a więc po wydaniu decyzji obu instancji w przedmiocie owego pozwolenia wodnoprawnego, a utrzymująca ją w mocy decyzja Wojewody [...] - dnia [...].12.2002 r. Obie te decyzje na skutek skargi G. B. uchylił Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8.12.2003 r., sygn. akt II SA/Kr 364/03. Nie można również pominąć faktu, ze przez cały okres toczenia się postępowania w przedmiocie wydania owego pozwolenia wodnoprawnego G. B. w dalszym ciągu pozostawała właścicielką dwóch działek sąsiadujących z projektowanym zbiornikiem odparpwująco-infiltracyjnym, usytuowanym na należącej do niej działce o nr ew. [...] mianowicie działek o nr ew. [...] i [...] graniczących z nim od północy. Co się zaś tyczy dalszych losów postępowania wywłaszczającego ją z działki [...], to ponownie wydana decyzja z dnia [...].06.2004 r. wywłaszczająca ją z tej nieruchomości została uchylona [...].11.2004 r. przez Ministra Infrastruktury, a postępowanie przed organem I instancji umorzono.

Podobnie udziału w toczącym się postępowaniu o wydanie pozwolenia wodnoprawnego pozbawiony został Z. D., który w swym piśmie procesowym domagał się uznania za stronę tego postępowania nadmieniając, że jego budynek mieszkalny położony jest w odległości 60 m od zbiornika odparowująco-infiltracyjnego, opisanego w pkt 5 lit. f sentencji decyzji Wojewody [...] z dnia [...].07.2002 r., które to sąsiedztwo negatywnie wpłynie na jego nieruchomość.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b oraz art. 152 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1271) - orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z zastrzeżeniem art. 97 § 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponowne postępowanie w tym przedmiocie należy prowadzić z udziałem wszystkich jego stron, których krąg ponownie, prawidłowo trzeba ustalić, uwzględniając w tym uczestników niniejszego postępowania. Z uwagi na oświadczenie złożone na rozprawie przez pełnomocnika inwestora wymaga ustalenia, czy grunty małżonków Z. i W. C. – dotychczasowych właścicieli działek nr [...] i [...], na których działce miał być zrealizowany zbiornik odparowująco-infiltracyjny, istotnie zostały wykupione przez inwestora. Nadto należy wziąć pod uwagę fakt, iż postępowanie dotyczące warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jest w toku (ponownemu rozpoznaniu podlegają odwołania od decyzji z dnia [...].12.1997 r. ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na modernizacji drogi nr [...] na odcinku obwodowej J. długości 5,8 km, przewidzianej do realizacji na terenie miasta i gminy J., na skutek rozstrzygnięć sądu administracyjnego obu instancji).