Postanowienie WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 750/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-09-06 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Marcin Małek po rozpoznaniu w dniu 6 września 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. M. U. G. I. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi S. M. U. G. I. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z 26 lipca 2017 r. S. M. U. G. I. sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w W. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych w części dotyczącej wpisu sądowego od skargi, którego wysokość w rozpoznawanej sprawie wynosi 100 (sto) zł.

Wnioskodawca sprecyzował, że spółka nie posiada jakichkolwiek nieruchomości, zaś ruchomości znajdujące się w jej majątku stanowią śladowe ilości przestarzałego i używanego sprzętu elektronicznego oraz mebli. Nadto dodał, że środki wchodzące w skład masy upadłości przeznaczone są przede wszystkim na zaspokojenie wierzycieli upadłej.

W oświadczeniu o majątku i dochodach zawartym na złożonym formularzu, wnioskodawca zadeklarował: kapitał zakładowy rzędu [...] zł, środki trwałe wynoszące [...] zł, stratę w kwocie [...]oraz środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych w wysokości [...] zł.

Mając powyższe na uwadze, zważono, co następuje.

Na wstępie należy zaznaczyć, że strona składając wniosek o prawo pomocy zażądała jedynie zwolnienia od kosztów sądowych. Wniosek ten, obejmował więc jedynie żądanie przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Odnosząc się do wniosku spółki o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należy wskazać treść art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej jako "p.p.s.a."), zgodnie z którym prawo pomocy może być przyznane osobie prawnej w zakresie częściowym, jeżeli wykaże ona, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Jednocześnie podkreślić należy, że regulacja normatywna w zakresie prawa pomocy w przypadku osób prawnych lub jednostek organizacyjnych, które nie posiadają osobowości prawnej, zgodnie z treścią art. 246 § 2 in principio p.p.s.a., ma charakter uznaniowy. Oznacza to, iż nawet gdyby przesłanka braku dostatecznych środków na poniesienie występujących w sprawie opłat byłaby spełniona, rozpoznający wniosek nie musi przychylić się do żądania strony, a jedynie może przyznać prawo pomocy, jeżeli wedle jego uznania będzie to konieczne dla zapewnienia stronie konstytucyjnego prawa do sądu.

Odnosząc powyższe uregulowania do przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Trudno bowiem stwierdzić, że wnioskodawca nie posiada aktualnie dostatecznych środków na poniesienie wymaganych kosztów sądowych.

W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że postanowieniem Sądu Rejonowego dla W. w W. z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt X GU [...] ogłoszono upadłość likwidacyjną wnioskującej spółki. W tym miejscu trzeba stwierdzić, że wszczęcie postępowania upadłościowego nie implikuje automatycznie obowiązku przyznania syndykowi masy upadłości prawa pomocy. W orzecznictwie wyraźnie akcentuje się, że fakt ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy nie stanowi warunku koniecznego przyznania prawa pomocy (tak w postanowieniach NSA z dnia 11 czerwca 2008 r., sygn. akt: I FZ 204/08, LEX nr 479133 i z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt: I GZ 249/10, LEX nr 737473).

Tak więc samo ogłoszenie upadłości wnioskodawcy (obejmującej likwidację majątku) nie przesądza o tym, że wnioskodawca postawiony w stan upadłości zasługuje na uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Przyjmuje się powszechnie, że fakt bycia w stanie upadłości określonego podmiotu ma jedynie znaczenie dla oceny jego sytuacji finansowej – fakt ten nie jest jednocześnie w żadnym wypadku warunkiem koniecznym przyznania prawa pomocy (postanowienia NSA z dnia 2 września 2010 r., I GZ 295/10, LEX nr 741280 i z dnia 9 grudnia 2010 r., I GZ 395/10, LEX nr 741387).

Co istotne zwolnienie od kosztów postępowania sądowego stanowi wyjątek od reguły wykonania tego obowiązku (art. 199 p.p.s.a.), która dotyczy wszystkich podmiotów w tym syndyka, który na gruncie postępowania przed sądem administracyjnym jest traktowany tak samo, jakby stroną był sam upadły. Ma takie same prawa procesowe i podlega tym samym obowiązkom.

Podsumowując samo ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku nie stanowi przesłanki przyznanie prawa pomocy w żądanym zakresie, chociażby z tego powodu, że istnieje masa upadłości, tj. majątek który umożliwia prowadzenie postępowania upadłościowego, ponoszenia kosztów z tym związanych oraz spłaty zobowiązań. Ten jak wynika z akt sprawy obejmuje środki pieniężne zgromadzone na rachunkach bankowych, które wynoszą [...] zł.

W tej sytuacji złożony wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie. Strona dysponuje bowiem środkami pieniężnymi, które umożliwiają jej poniesienie kosztów sądowych w pełnej wysokości. Odnośnie zaś argumentacji syndyka zawartej we wniosku podnieść należy, że realizacja celu postępowania upadłościowego nie może korzystać z pierwszeństwa przed uiszczeniem należności publicznoprawnych, jakimi są w tym przypadku opłaty związane z prowadzeniem zainicjowanego postępowania sądowego. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia tego typu koncepcji (tak postanowienia NSA z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt I FZ 267/11, Lex nr 948891). Tym bardziej, że nieuzasadnione byłoby stwierdzenie, że syndyk masy upadłości jest w stanie ponieść koszty związane z prowadzeniem postępowania upadłościowego (przechowywanie majątku upadłej, koszty materiałów biurowych, opłaty pocztowe i bankowe oraz inne związane bezpośrednio z zabezpieczeniem, zarządem i likwidacja masy upadłości), a jednocześnie nie może ponieść obligatoryjnych kosztów sądowych należnych Skarbowi Państwa, do których zalicza się wpis od skargi w najniższej z możliwych wysokości 100 zł.

Zgodnie bowiem z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, koszty sądowe w postępowaniu przed sądami administracyjnymi należą do pierwszej kategorii należności podlegających zaspokojeniu z funduszów masy upadłości, bo mimo że nie są to koszty postępowania upadłościowego, to są kosztami powstałymi wskutek czynności syndyka w myśl art. 342 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2016 r., poz. 2171 ze zm.). Niewątpliwie przez czynność syndyka należy rozumieć wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Koszty związane z uczestnictwem strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym są zatem kosztami, które należy zrównać z innymi wydatkami ponoszonymi przez syndyka masy upadłości na poczet prowadzonego postępowania upadłościowego. (zob. postanowienie NSA z dnia 17 listopada 2015 r., sygn. akt I GZ 740/15 oraz 6 grudnia 2012 r. I FZ 431/12).

Mając powyższe na uwadze oraz to, że prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (vide: postanowienie NSA z 15 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 258/06, Lex nr 1405508), dlatego też, działając na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., należało odmówić wnioskodawcy uwzględnienia wniosku.