Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 1449/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2007-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Dnia 24 maja 2007 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski, Asesor WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Protokolant asystent sędziego Paulina Hućko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 roku przy udziale - sprawy ze skargi A Spółki Akcyjnej w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. na rzecz A Spółki Akcyjnej w Ł. kwotę 2800 (dwa tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu 12 stycznia 2006 roku "A" Spółka Akcyjna złożyła wniosek o zwrot niesłusznie pobranej opłaty targowej w wysokości 12.774 ,80 zł wraz z odsetkami .

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz R. odmówił stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej za okres od lutego 2004 roku do grudnia 2005 roku. W uzasadnieniu organ administracji podniósł ,że obowiązek podatkowy w opłacie targowej wynika z art. 15 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych . W ocenie organu zasadny jest pobór opłaty targowej , gdy sprzedaż prowadzona jest w budynku, (w jego częściach), który jest jednocześnie targowiskiem pod dachem lub halą używaną do targów aukcji i wystaw. Zdaniem organu podatkowego wnioskodawca w okresie objętym decyzją dokonywał sprzedaży na stoisku handlowym nr [...];C oraz na stoisku handlowym nr [...] na terenie hali, która używana jest do targów , a zatem stanowi targowisko w rozumieniu art. 15 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Od powyższej decyzji spółka złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie przepisów art. 72 Ordynacja podatkowa oraz art. 15 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, poprzez odmowę stwierdzenia nadpłaty w opłacie targowej wskutek zastosowania niedozwolonej w prawie podatkowym rozszerzającej i nieobiektywnej wykładni pojęcia " targowisko" .

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło decyzję Burmistrza R. z dnia [...] znak [...] i umorzyło postępowanie w sprawie .

W uzasadnieniu organ wskazał ,że w ustawie z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa nie ma normy, która pozwala na wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty pobranej przez inkasenta. Wobec powyższego postępowanie było od początku bezprzedmiotowe, zatem należało je umorzyć.

Od powyższej decyzji skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła spółka "A" , wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu oraz wskazała ,że stanowisko organu odwoławczego stwarza dla podatnika sytuację "bez wyjścia", co sprzeczne jest z normami art. 120 oraz 121 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna .

Sprawa będąca przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia została wszczęta na żądanie strony z dnia 12 stycznia 2006 roku .Przedmiotem tego żądania był zwrot nadpłaty podatku z tytułu nienależnie , zdaniem strony, pobranej opłaty targowej przez Urząd Gminy R. Nie ulega zatem wątpliwości, że istniał przedmiot postępowania, jakim był zwrot nadpłaty . Kwestia ta także nie budziła żadnych wątpliwości ze strony organu podatkowego , bowiem umarzając postępowanie wskazano na przepis art. 72 § l Ordynacji podatkowej dotyczący nadpłaty. Art. 233 § l pkt 2 lit. a zdanie drugie stanowiący podstawę wydania zaskarżonej decyzji, obejmuje przypadki, w których organ odwoławczy może uchylić decyzję organu pierwszej instancji i umorzyć postępowanie . O umorzeniu postępowania decyduje organ podatkowy, jeżeli stwierdzi że jest ono lub stało się bezprzedmiotowe .Z kolei bezprzedmiotowość postępowania zachodzi wówczas , gdy w sposób oczywisty organ podatkowy stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Oczywistość bezprzedmiotowości może wynikać m.in. z tego , że żądanie strony nie dotyczy sprawy podlegającej rozstrzygnięciu co do istoty przez organ. Zwrócić należy także uwagę, iż w orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego.

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Umorzenie postępowania z uwagi na jego bezprzedmiotowość oznacza, że żądanie zawarte we wniosku podatnika nie może zostać rozstrzygnięte merytorycznie. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z brakiem przesłanek do uwzględnienia wniosku strony.

W przypadku, gdy strona domaga się nawet nieprzysługującego jej prawa, czy wręcz nieprzewidzianego w przepisach prawa do zwrotu nadpłaty - a co w tym przypadku miało miejsce - to trzeba odmówić uwzględnienia wniosku, a nie umarzać postępowania jako bezprzedmiotowego.

A zatem, jeżeli istniał przedmiot postępowania tj. zwrot nadpłaty, to organ podatkowy powinien wniosek ten rozpoznać merytorycznie .W sytuacji gdy uznał, że nadpłata nie przysługuje, powinien odmówić jego zwrotu, a nie umarzać postępowanie . Mając na uwadze powyższe należało uchylić decyzję organu odwoławczego .

Z kolei zasadność zarzutów skargi jak i żądania strony o zwrot nadpłaty nie mogła stanowić przedmiotu oceny Sądu . Stosownie bowiem do art. 133 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 , poz 1270 ze zm.) Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy .Brak akt sprawy z kolei uniemożliwia merytoryczną ocenę wniosku strony i w konsekwencji uznanie , że w sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w art. 15 ust 2a - in fine - ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2002 roku , Nr 9, poz 84 ze zm.) wskazujące , że sprzedaż dokonywana w hali, w której nie są organizowane imprezy w postaci targów, aukcji i wystawnie nie podlega opłacie targowej , a co wynika ze stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zajętego m.in. w wyroku z dnia l lutego 2007 roku, sygn. akt IIFSK/06. A zatem nie przesądzając o ostatecznym rozstrzygnięciu sprawy, gdyż decyzja organu pierwszej instancji i zasadność żądania strony będzie przedmiotem powtórnej oceny przez organ odwoławczy, na podstawie art. 145 § l pkt l lit.c ,art 152 i art. 200 w/w ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.