Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1211/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-12-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 28 i art. 61a par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mariola Kowalska, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Halina Emilia Święcicka, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 30 grudnia 2015 r. sprawy ze skargi (...) na postanowienie (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) kwietnia 2015 r., nr (...) w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji; II. zasądza od (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego (...) kwotę 500 zł (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

(...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2015 r. (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267, dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu zażalenia (...) - utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. (...) odmawiające, w trybie art. 61a k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania robót na działce nr ew. (...).

Organ wskazał, że z wnioskiem o wstrzymanie robót prowadzonych przez Urząd Miejski w (...) na ww. działce wystąpiło (...).

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (...) ww. postanowieniem odmówił wszczęcia postępowania wskazując, że wnioskodawca nie posiada legitymacji prawnej w rozumieniu art. 28 k.p.a.

(...) podniosło, że posiada interes prawny, ponieważ działka Spółki nr ew. (...) sąsiaduje z działką inwestycyjną nr ew. (...).

Organ odwoławczy wskazał, że samo prawo własności do sąsiadującej z inwestycją nie powoduje automatycznie nabycia przymiotu strony. Niezbędnym jest, aby nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania realizowanego obiektu zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Nie da się obszaru oddziaływania inwestycji w stosunku do działki skarżącego wywieść z art. 5 Prawa budowlanego. Inne rozumienie obszaru oddziaływania prowadzonych robót stanowiłoby naruszenie art. 4 Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego nie ma uciążliwości naruszających uzasadnione interesy skarżącego, jako osobie trzeciej przez przepisy Prawa budowlanego. Podkreślił, że (...) nie było również stroną postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę ww. inwestycji.

Według organu, nie można też mówić o możliwości szkodliwego oddziaływania powstającego budynku na otoczenie pod kątem jego indywidualnych cech oraz w kontekście sposobu zagospodarowania terenu otaczającego działkę. Skarżący podmiot nie wykazał także, że sporna inwestycja ograniczała lub utrudniała korzystanie z jego nieruchomości w rozumieniu art. 140 Kodeksu cywilnego.

Odnosząc się do zarzutu wadliwości pozwolenia na budowę organ wskazał, że organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do wzruszenia rozstrzygnięć organów architektoniczno-budowlanych. W przypadku, gdy kwestionowana jest prawidłowość decyzji o pozwoleniu na budowę istnieje możliwość zwrócenia się do Wojewody (...) o zbadanie czy decyzja jest zgodna z prawem. Kpa przewiduje także tryb postępowania właściwy w przypadku, gdy strona twierdzi, że bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jednak wniosek w takiej sprawie składa się do organu, przed którym prowadzone było postępowanie.

Skargę na powyższe postanowienie złożyło (...) i wnosząc m.in. o jego uchylenie oraz uchylenie postanowienia organu I instancji zarzuciło naruszenie:

- art. 28 ust. 2 w zw. z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że krąg stron w tym postępowaniu winien być ograniczony do podmiotów wskazanych w art. 28 ust. 2 cyt. ustawy, podczas gdy z uwagi na charakter inwestycji i konieczność zastosowania art. 28 ust. 4 ustawy Prawo budowlane krąg stron winien być ustalany na podstawie art. 28 k.p.a.;

- art. 61 a § 1 k.p.a. poprzez wadliwe uznanie, że organ I instancji słusznie odmówił wszczęcia postępowania, pomimo obowiązku jego wszczęcia w związku z koniecznością ustalenia, czy (...) ma przymiot strony;

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez wadliwe utrzymanie w mocy postanowienia, które winno być uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że odmowa przyznania statusu strony właścicielom, użytkownikom wieczystym czy zarządcom nieruchomości położonych w bezpośrednim sąsiedztwie inwestycji musi być rozważona ze szczególną starannością. Przyjęcie, że właściciel nieruchomości nie jest stroną postępowania w sprawie prawidłowości realizacji inwestycji na sąsiedniej nieruchomości wymaga oceny wielu przepisów i wykazania przez organ, że w warunkach rozpoznawanej sprawy, w szczególności z uwagi na charakter wykonywanej zabudowy i wielkość działki, żadne z nich nie wprowadzają ograniczeń w zabudowie sąsiedniej nieruchomości (wyrok WSA w Lublinie z 30 listopada 2011 r., II SA/Lu 624/2011, Lexis.pl nr 3081400).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.

W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Poddanym kontroli Sądu postanowieniem z dnia (...) kwietnia 2015 r. (...) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (...) z dnia (...) stycznia 2015 r. (...), którym organ odmówił, na podstawie art. 61a k.p.a., wszczęcia postępowania w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych na działce nr ew. (...).

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., który legł u podstaw postanowień organów, gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracyjny publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Z treści powyższego przepisu wynika obowiązek organu w zakresie przeprowadzenia wstępnej analizy wniosku pod kątem ewentualnego wystąpienia okoliczności uniemożliwiających merytoryczne rozpatrzenie podania. Na wstępnym etapie rozpoznania sprawy organ przeprowadza zatem badanie pod kątem istnienia przesłanek formalnoprawnych, warunkujących jego dopuszczalność.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym, w kontekście zastosowania art. 61a § 1 k.p.a., utrwalone jest stanowisko, że żądanie osoby nie wszczyna postępowania administracyjnego tylko wówczas, gdyż zostało ono zgłoszone przez podmiot oczywiście nieuprawniony, tzn. gdy z podania w sposób oczywisty wynika, że wnoszący składa je nie w swojej sprawie. W każdym innym przypadku zatem, kiedy brak interesu prawnego wnoszącego żądanie wszczęcia postępowania nie jest tak oczywisty, budzi wątpliwości bądź wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, organ nie powinien odmawiać wszczęcia postępowania ale kontynuować je i w jego trakcie ustalić status prawny żądającego wszczęcia postępowania (por. wyrok NSA z dnia 16 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2980/12;wyrok NSA z dnia 9 maja 2014 r., sygn. akt II OSK 2945/12; wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt II OSK 2872/12; wyrok NSA z dnia 20 grudnia 2012 r., sygn. akt II OSK 1573/11).

W ocenie Sądu taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie.

Organy administracji miały obowiązek przeprowadzenia szczegółowego postępowania wyjaśniającego w kwestii legitymacji materialno-prawnej (...) żądającego wszczęcia postępowania, na podstawie art. 28 kpa, co uczyniły wadliwie, całkowicie bowiem pominęły przede wszystkim rodzaj realizowanej na działce sąsiadującej z działkami wnioskodawcy inwestycji, a w konsekwencji nie odniosły się do uwarunkowań prawnych z charakteru tej inwestycji wynikających.

Po wszczęciu postępowania organ podda zatem ocenie, czy wniosek skarżącego w zakresie wstrzymania robót pochodzi od strony postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Dla powyższej analizy bez znaczenia będzie to, że wnioskodawca nie uczestniczył w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w charakterze strony. W tym zakresie wniosek o wznowienie winien być przekazany organowi właściwemu do jego rozpoznania. Przymiot strony, w niniejszym postępowaniu powinien być zaś analizowany z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, z których wynikają również ewentualne, potencjalne ograniczenia w zabudowie działek skarżącej – położonych w strefie zabudowy mieszkaniowej, jak sygnalizowało (...) - przy uwzględnieniu charakteru realizowanej inwestycji, która powstaje – co wymaga podkreślenia - w ramach zamówienia publicznego pn. "Budowa Gminnego Punktu Zbierania Odpadów Problemowych na terenie działki położonej przy ul. [...] w [...] w ramach projektu". Do akt sprawy dołączono decyzję Starosty (...) z dnia (...) stycznia 2014r. zatwierdzająca projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę gminnego selektywnego zbierania odpadów komunalnych na działce (...) przy ul. (...) jako elementu projektu: "(...)".

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 200 ppsa.