Wyrok NSA, sygn. akt OSK 1516/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2005-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Plucińska – Filipowicz (spr.), Sędziowie NSA Barbara Gorczycka – Muszyńska, Edward Janeczko, Protokolant Magdalena Baduchowska, po rozpoznaniu w dniu 10 maja 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3500/03 w sprawie ze skargi K. M.-P. na decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie 1) oddala skargę kasacyjną 2) zasądza od E. F. na rzecz K. M.P. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 24 czerwca 2004 r. sygn. akt SA/Bd 3500/03 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uchylił decyzję Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z dnia 25 listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie Wytwórni Wyrobów z Drutu, wydaną na podstawie art. 59 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, iż sprawa ta była już przedmiotem oceny dokonanej przez sąd administracyjny, który uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, gdyż organy pominęły wyjaśnienie istotnej dla rozstrzygnięcia kwestii występowania uciążliwości obiektów Wytwórni spowodowanych przez wibracje. Stosownie do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego - Ośrodek Zamiejscowy w Gdańsku z dnia 27 września 2000 r. sygn. akt II SA/Gd 1265/98 ponownie rozpoznając sprawę, organ miał obowiązek określenia faktów mających znaczenie dla sprawy w oparciu o normę będącą podstawą rozstrzygnięcia, określenia w związku z tym zakresu postępowania dowodowego, rozpatrzenia całego materiału dowodowego i uzasadnienia, dlaczego przypisał jednym dowodom wiarygodność a innym nie. Wydając zaskarżony wyrok Sąd I instancji zauważył, iż weryfikacja dowodów nie może ograniczać się jedynie do przytoczenia poglądów w nich zawartych nawet w przypadku, gdy są to osoby posiadające wiadomości specjalne wymagane w danej sprawie, czy tym bardziej wskazanie na przeprowadzenie dowodu, bez własnego, krytycznego poglądu /art. 77 i 80 kpa/. Cały tok rozumowania oraz wnioski jako logiczny związek, powinny znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji /art. 107 ( 3 kpa/. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji natomiast, w ocenie Sądu I instancji, nie daje odpowiedzi na pytanie, dlaczego organ uznał za konieczne w sprawie wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu, podczas gdy ma to szczególne znaczenie w sytuacji, gdy Naczelny Sąd Administracyjny w poprzednim wyroku zaznaczył, że sprawa dotyczy obiektu, którego sposób użytkowania został samowolnie zmieniony. Ograniczenie się przez organ orzekający do powołania w uzasadnieniu decyzji jakie dowody przeprowadził, bez wskazania, dlaczego te dowody uznał za wystarczające w danej sprawie, a w szczególności oparcie rozstrzygnięcia podejmowanego w dniu 25 listopada 2003 r. na raporcie z maja 2002 r. /a więc po upływie około 1 1/2 roku/, bez uznania tego raportu za aktualny, oznacza, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest pozornym i przeczy art. art. 77, 80 i 107 ( 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła E. F. prowadząca działalność gospodarczą pod firmą Wytwórnia Wyrobów z Drutu, reprezentowana przez radcę prawnego, zaskarżając ten wyrok w całości oraz zarzucając naruszenie przepisów postępowania, to jest art. 133 ( 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./, zwanej dalej ppsa. Naruszenie tego przepisu w ocenie wnoszącej skargę kasacyjną polega na nie przeanalizowaniu przez Sąd akt sprawy i dokonaniu oceny jedynie uzasadnienia uchylonej decyzji organu i przyjęcie tylko na tej podstawie, że braki uzasadnienia decyzji przeczą art. art. 77, 80 i 107 ( 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej obszernie przedstawiono przebieg postępowania poprzedzającego wniesienie tej skargi stwierdzając, że stanowisku Sądu I instancji, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest uzasadnieniem pozornym przeczy "analiza akt oraz znajdującego się w nich raportu oddziaływania na środowisko, na której Sąd ten powinien się oprzeć". Bezsprzecznie według strony skarżącej raport oparto na analizie i prognozach podobnych wytwórni wyrobów z drutu stwierdzając, że zastosowane rozwiązania techniczne ograniczają wpływ działalności wytwórni na otoczenie i środowisko zgodnie z poziomem współczesnej techniki i spełniają ogółem wymagania ochrony środowiska. Z akt sprawy wynika ponadto, że działalność wytwórni jest okresowo i na bieżąco monitorowana przez właściwe służby, zaś warunek prowadzenia takiego monitoringu zawiera decyzja, co wskazuje na to, że raport nie podlega dezaktualizacji przez sam upływ czasu przy niezmienionych warunkach prowadzonej działalności. Warunki te nie uległy zmianie, co potwierdzają prowadzone badania okresowe oraz znany z urzędu organom administracji fakt nie rozszerzenia działalności gospodarczej wytwórni. Dowody na to w formie zaświadczeń zostały przedstawione Sądowi I instancji.

Powyższe zdaniem wnoszącej skargę kasacyjną przemawia za tym, że zarzucony przez Sąd brak uzasadnienia decyzji w tym zakresie nie stanowi o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Z akt sprawy oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ przeanalizował, przy pomocy także odpowiednich służb, wszystkie zgłoszone dowody, a postępowanie dowodowe prowadzone od 1997 roku doprowadziło do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

Odpowiedź na skargę kasacyjną złożyła K. M.-P. wnosząc o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, bowiem stosownie do art. 173 ( 1 ppsa skarga kasacyjna służy od wyroku kończącego postępowanie w sprawie, natomiast zaskarżony wyrok nie jest wyrokiem kończącym postępowanie w sprawie, bowiem orzeczono nim o uchyleniu zaskarżonej decyzji Wojewody Kujawsko-Pomorskiego. Ponadto uzasadnienie skargi kasacyjnej jest bezzasadne i stanowi gołosłowną polemikę z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.

Stosownie do art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach:

1/ naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie /art. 174 pkt 1/,

2/ naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 174 pkt 2/.

W myśl art. 175 ( 1 ppsa skarga kasacyjna musi być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniami wynikającymi z (( 2 i 3. Przepis art. 176 ppsa przewiduje, że skarga kasacyjna powinna m. in. czynić zadość wymaganiom przepisanym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

Wprowadzenie tzw. przymusu adwokackiego /radcowskiego/ a więc nałożenie obowiązku sporządzenia skargi kasacyjnej przez określonych ustawowo profesjonalistów powoduje, iż skarga ta powinna być odpowiednio, w profesjonalny sposób sformułowana. W zależności od braków skargi kasacyjnej, skarga kasacyjna nie odpowiadająca ustawowym wymaganiom, podlega oddaleniu a nawet odrzuceniu w razie uznania jej niedopuszczalności ze względów formalnych.

W związku z wnioskiem zawartym w odpowiedzi na skargę K. M.P., o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej, bowiem dotyczy wyroku, który nie kończy postępowania w sprawie w rozumieniu art. 173 ( 1 ppsa należy stwierdzić, iż stanowisko tej strony nie jest zasadne. Zaskarżony wyrok bowiem, niezależnie od tego, że uchyla zaskarżoną decyzję, w wyniku czego sprawa musi być ponownie rozpoznana przez organ odwoławczy, jest wyrokiem kończącym postępowanie przed Sądem I instancji. Przysługuje więc od tego wyroku skarga kasacyjna.

Po ustaleniu, iż skarga kasacyjna jest dopuszczalna, należało ocenić, czy wskazana w niej podstawa jest usprawiedliwiona.

Podstawę skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie stanowił zarzut naruszenia przepisów postępowania /art. 174 pkt 2 ppsa/, to jest art. 133 ( 1 ppsa polegający na nie przeanalizowaniu przez Sąd I instancji akt sprawy i dokonaniu oceny jedynie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Przepis art. 133 ( 1 ppsa stanowi, iż sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy.

Przepis ten ma ścisły związek z art. 106 ( 3 ppsa, w myśl którego sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Czyli w istocie co do zasady podstawę wyrokowania stanowi materiał zgromadzony w aktach sprawy, jednakże może być on w razie takiej potrzeby, oraz z zachowaniem wymogów określonych w art. 106 ( 3 ppsa, uzupełniony przez sąd we własnym zakresie.

Nie może budzić przy tym wątpliwości, iż ciężar przeprowadzenia postępowania dowodowego spoczywa na organie administracji publicznej /art. 77 ( 1 kpa/, który swoje rozstrzygnięcie powinien odpowiednio, z zachowaniem wymogów art. 107 ( 3 kpa, uzasadnić. Uzasadnienie powinno zwłaszcza zawierać nie tylko wskazanie dowodów, które zostały przeprowadzone, ale przede wszystkim określać fakty, które zostały udowodnione, dowody, na których organ się oparł, jak też przyczyny z powodu których innym dowodom odmówił wiarogodności i mocy dowodowej. Do Sądu I instancji, sprawującego wymiar sprawiedliwości poprzez ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada określonym wymogom, również w zakresie uzasadnienia, które jest istotnym elementem decyzji, pozwalającym właśnie sprawdzić, czy decyzja jest zgodna z prawem chociażby w tym zakresie, czy organ orzekający przeprowadził prawidłową analizę rozpoznawanej sprawy i wyciągnął właściwe wnioski. Braki uzasadnienia mogą się okazać tak istotne, iż poważnie utrudnią, a nawet uniemożliwią stwierdzenie, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Oceny w tym zakresie dokonuje niezawisły Sąd.

Z powyższego jednoznacznie wynika, iż nie można uznać za wystarczające zgromadzenie przez organ administracji w aktach sprawy szeregu dowodów, konieczne jest jeszcze przeprowadzenie w uzasadnieniu decyzji odpowiedniego wywodu, wskazującego na to, z jakich przyczyn organ ten uznał za właściwe takie rozstrzygnięcie, jakie zawarł w osnowie decyzji. Jeżeli decyzja nie zawiera wystarczającego uzasadnienia, może okazać się konieczne uchylenie jej w celu ponownego rozpoznania sprawy oraz sporządzenia decyzji wraz z uzasadnieniem odpowiadającym ustawowym wymogom. Przepis art. 133 ( 1 ppsa natomiast w żadnym razie nie nakłada na Sąd I instancji obowiązku zastąpienia organu, który w istocie nie zastosował się do wymogu określonego w art. 107 ( 3 kpa.

Skarga kasacyjna oparta na przepisie art. 174 pkt 2 ppsa poza wskazaniem konkretnego przepisu prawa procesowego, który został naruszony w ocenie strony, musi ponadto powoływać się na to, iż naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, przy czym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej powinny być podane na tą okoliczność odpowiednie motywy.

Zaskarżona w niniejszej sprawie decyzja zawiera stosunkowo lakoniczne uzasadnienie, w którym wymienia się przeprowadzone w postępowaniu dowody nie podając jednak, czy dowody te organ uznał za wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy jak też nie wskazując, iż organ załatwiający sprawę administracyjną przeprowadził analizę tych dowodów oraz jakie z nich wyprowadził wnioski. Stanowisko swoje organ wyraził jedynie w odniesieniu do dowodu powołanego przez K. M.P. /badania poziomów hałasu w porze dziennej/. Wobec tego zaskarżony wyrok Sądu I instancji uchylający tą decyzję ze wskazaniem naruszenia art. 77, 80 i 107 ( 3 kpa należy uznać za prawidłowy.

Nie można natomiast stwierdzić, iż Sąd naruszył art. 133 ( 1 ppsa. Skarga kasacyjna nie zawiera także w ogóle uzasadnienia, na czym według strony miałby polegać istotny wpływ ewentualnego naruszenia tego przepisu na rozstrzygnięcie sprawy.

Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 184 ppsa.