Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 2136/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2014-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżone postanowienie w całości
Powołane przepisy: article: art. 152
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Borońska, Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Protokolant Edyta Forysiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 21 listopada 2014 r. sprawy ze skargi "A" S. A. z/s we W. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. wstrzymuje wykonanie zaskarżonego aktu; III. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej we W. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) zł. tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego we Wrocławiu z dnia [...] r., nr [...], którym przedłużono, na wniosek wierzyciela, do dnia 31 grudnia 2014 r. termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego zobowiązań wobec "A" S.A. z siedzibą w Wa. (dalej: strona, skarżąca, spółka).

Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wydał dnia [...] r. w trybie art.33 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.) dalej: O.p., decyzję o zabezpieczeniu wykonania przez "A" S.A. przyszłych zobowiązań podatkowych z tytułu podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. wraz z odsetkami w łącznej wysokości 1.505.967zł.

Na tej podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego we W. wydał [...] zarządzenie zabezpieczenia nr [...], obejmujące przyszłe zobowiązanie w podatku od towarów i usług za marzec 2013 r. wraz z odsetkami.

Postanowieniem z dnia [...] r. numer [...], organ egzekucyjny, na wniosek wierzyciela z dnia 26 czerwca 2014 r. przedłużył termin do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego do dnia 31 grudnia 2014 r,. Uznał, że skoro wierzyciel złożył wniosek, podyktowany uzasadnioną przyczyną, jaką jest brak możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego z uwagi na prowadzone postępowanie kontrolne w zakresie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2013 r., to spełnione zostały przesłanki procesowe, warunkujące przedłużenie terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

Na to postanowienie Spółka wniosła zażalenie podnosząc zarzut naruszenia art. 159 § 1 i 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2012 poz 1015 ze zm. dalej u.p.e.a) przez niewykazanie materialnych przesłanek, dla których zabezpieczenie na majątku spółki powinno być przedłużone.

Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu zażalenia, postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Przytaczając brzmienie z art. 159 § 1 u.p.e.a. wskazał, że postępowanie egzekucyjne nie mogło być wszczęte z uzasadnionych przyczyn, bowiem wierzyciel powołał się na prowadzone przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w O. postępowanie kontrolne wobec "A" S.A. w zakresie podatku od towarów i usług za marzec i kwiecień 2013 r. Oznacza to, że orzeczenie organu egzekucyjnego o przedłużeniu terminu trwania zabezpieczenia do dnia 31 grudnia 2014 r. zostało skorelowane z przewidywanym terminem zakończenia postępowania kontrolnego. Wskazana w art. 159 § 2 u.p.e.a. przesłanka przedłużenia terminu zabezpieczenia - niemożliwość wszczęcia postępowania egzekucyjnego na skutek uzasadnionej przyczyny,- jest wystarczającym warunkiem, którego spełnienie uprawnia organ do przedłużenia terminu zabezpieczenia. Konieczne jest jedynie, by wierzyciel domagając się przedłużenia terminu zabezpieczenia wykazał, że w terminie wskazanym w art. 159 § 1 u.p.e.a. nie było możliwe wszczęcie postępowania egzekucyjnego a przyczyny, które uniemożliwiały wszczęcie postępowania egzekucyjnego były usprawiedliwione. Wniosek wierzyciela z dnia 26 czerwca 2014 r. o przedłużenie terminu zabezpieczenia czynił zadość tym wymogom. Zawierał uzasadnienie żądania i został złożony przed upływem terminu do jego wniesienia - tj. przed dniem 30 czerwca 2014 r.

Co się zaś tyczy zarzutu, że decyzja o zabezpieczeniu została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt I SA/Wr 3/14, jako niezgodna z prawem i że upłynął termin, w ciągu którego wierzyciel powinien wszcząć postępowanie egzekucyjne," organ podniósł, że wyrok ten jest nieprawomocny, z uwagi na wniesienie przez organ II instancji w dniu 8 maja 2014 roku skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Strona zarzuciła naruszenie art. 159 § 1 i § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 1015 ze zm.) - zwanej dalej u.p.e.a. oraz art. 7, art. 8, art. 12, art. 138 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r" poz. 267 ze zm.) - zwanej dalej k.p.a

W uzasadnieniu autor skargi podniósł, że postanowienie zawiera braki formalne polegające na niewskazaniu obiektywnych przyczyn, dla których postępowanie kontrolne prowadzone przez Dyrektora UKS W O. nie mogło zostać zakończone w okresie trwania zabezpieczenia.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej we W. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga jest zasadna, jakkolwiek z innych powodów niż w niej podniesione.

Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a.. Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie; w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję, jeśli stwierdzi, że wydano ją z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

Należy również podkreślić, iż zgodnie z art. 134 § 1 upsa, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd badając legalność zaskarżonej decyzji zgodnie z kompetencją ustanowioną w cytowanych przepisach stwierdził, iż badana decyzja narusza prawo w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem sporu jest dopuszczalność przedłużenia terminu do złożenia wniosku o wszczęcie postepowania egzekucyjnego.

Podstawą wydania zarządzenia zabezpieczenia był wydanie decyzji z dnia [...] o zabezpieczeniu. Decyzja ta została wyrokiem Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r sygn. akt I SA/Wr 3/14. W pkt II wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Na podstawie art. 61 p.p.s.a, wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa, w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (...). Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy – art. 61 § 3 p.p.s.a. Z przyjętej wykładni powołanego przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności dopuszczalne jest również na etapie postępowania kasacyjnego (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz, Lexis Nexis, Warszawa 2010 r., s. 209, uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, publ. ONSAiWSA 2007/4/77).

Należy jednak wskazać, że zgodnie z art. 152 p.p.s.a., w razie uwzględnienia skargi Sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. W niniejszej sprawie zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. uchylił decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w G. z dnia [...]r. oraz określił, że decyzja ta nie może być wykonana. Oznacza to, że rozstrzygnięcie w wyroku Sądu I instancji, w przedmiocie wykonania zaskarżonych decyzji, ma ten sam skutek, co wstrzymanie wykonania aktu lub czynności na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a. Takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 9 sierpnia 2005 r., sygn. akt II FSK 885/05, uznając za niedopuszczalne by Naczelny Sąd Administracyjny przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej, wypowiadał się w postępowaniu wpadkowym w kwestii, która została już przesądzona w zaskarżonym do tego Sądu wyroku sądu I instancji. Rozstrzygnięcie czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane traci moc dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Skoro zatem skarżący, na podstawie art. 152 p.p.s.a. uzyskał ochronę tymczasową, brak jest podstaw prawnych do ponownego wstrzymania wykonania zaskarżonych decyzji.

Ponadto należy podkreślić, że ze względu na ratio legis regulacji zawartej w art. 152, orzeczenie nieprawomocnym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego na podstawie tego przepisu, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, nie daje podstaw do egzekwowania obowiązku, którego ona dotyczy, na podstawie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i oznacza, że wykonanie tego obowiązku podlega wstrzymaniu. "W przypadku stosowania art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w razie uwzględnienia skargi na decyzję chodzi o wykonalność decyzji w szerokim znaczeniu, podobnie jak szerokie znaczenie ma "wykonanie decyzji" w rozumieniu art. 130 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Stwierdzenie przez Sąd, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu, oznacza, że decyzja ta nie wywołuje skutków prawnych, które wynikają z jej rozstrzygnięcia, od chwili wydania wyroku, mimo że wyrok uchylający tę decyzję nie jest jeszcze prawomocny." ( wyrok NSA z 29 lipca 2004 sygn. akt OSK 591/04").

Jak z powyższego wynika od daty wydania wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r sygn.. akt I SA/Wr 3/14 do czasu jego uprawomocnienia się, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] nr [...], nie może być wykonywana. Ponieważ w niniejszej sprawie niewątpliwie zarządzenie zabezpieczenia było wykonaniem uchylonej decyzji o zabezpieczeniu, oznacza to że nie można podejmować żadnych dalszych czynności związanych z zabezpieczeniem, w tym przedłużać terminu zabezpieczenia. W przeciwnym wypadku prowadziło by to do uchylenia skutków wyroku.

Uznając, że zaskarżone postanowienie narusza prawo, a to przepisy art. 152 p.p.s.a. Sąd uchylił je na podstawie powołanego przepisu art. 145 § 1 pkt c) p.p.s.a..

Ponownie rozpatrując sprawę winien organ uwzględniając powyższe uwagi, winien zagwarantować stronie do czasu prawomocności ochronę wynikająca z wyroku Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2014 r sygn.. akt I SA/Wr 3/14.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.