Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 546/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 124 ust. 1a
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2016 r. sprawy ze skargi M. W., M. W., K. W. - M., K. W. i B. G. - W. na decyzję Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oddala skargę w całości


UZASADNIENIE

Sygn. akt IV SA/Po [...]

Uzasadnienie

Starosta [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...], działając na podstawie art. 124 ust. 1a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (j.t. Dz. U. z 2015 r., poz. 1774 ze zm. - dalej u.g.n.) oraz art. 104 § 2 i art. 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm. - dalej k.p.a.) zezwolił E. O. Sp. z o.o., z siedzibą w P. (dalej E. ), na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], arkusz mapy 1, obręb [...] S., jednostka ewidencyjna [...] zapisanej w prowadzonej, przez Sąd Rejonowy w S., księdze wieczystej nr [...] jako współwłasność B. G., K. W., M. W., K. W. oraz M. W., w celu wykonania prac polegających na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV S. - W. w pasie wnioskowanego ograniczenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa działka objęta jest ostateczną decyzją Burmistrza Miasta i Gminy S., znak: [...], z dnia [...] sierpnia 2014 r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV S.-W. (od słupa [...] do bramki GPZ S.) na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb G. M., gmina O., na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],[...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina S., na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] obręb S., gmina S., na działkach o numerach ewidencyjnych [...], [...], [...], [...] obręb M., gmina S. oraz na działce o numerze ewidencyjnym [...] obręb G., gmina S..

Dalej wskazano, że decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2015r. Starosta [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości objętej zakresem niniejszego postępowania, poprzez zezwolenie Firma A, na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV S. - W.. Zgodnie z opisaną powyżej decyzją ograniczenie korzystania z nieruchomości obejmie powierzchnię zajętą przez pas ograniczenia na działce wynosi 919 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 98 m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 9,8 m.

Starosta [...] odwołując się do przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n. i art. 108 k.p.a., na podstawie informacji przedstawionych we wniosku Firma A inicjującym postępowanie w przedmiocie zajęcia przedmiotowej nieruchomości stwierdził, że inwestycja polegająca na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV relacji S.-W. jest inwestycją zmierzającą do zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego regionu. Nieuzyskanie zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości zablokuje możliwość modernizacji linii, tym samym przedsiębiorstwo przesyłowe nie będzie w stanie zapewnić dostaw energii na wymaganym poziomie dla przedmiotowego terenu. Przerwa w dostawach energii elektrycznej powoduje bowiem duże straty ekonomiczne, społeczne, a przede wszystkim osłabia bezpieczeństwo mieszkańców regionu. W świetle powyższego Starosta uznał, że możliwość natychmiastowego wykonania niniejszej decyzji jest uzasadniona wyjątkowo ważnym interesem gospodarczym, interesem strony oraz innym interesem społecznym. Zabezpieczenie interesu społecznego polega zdaniem organu na wyeliminowaniu sytuacji zagrożenia ciągłości dostaw energii. Zagrożenie to bowiem ma charakter realny, a zaistnienie przerwania ciągłości dostaw spowoduje duże straty.

Zdaniem organu interes społeczny w niniejszej sprawie polega również na jak najszybszej modernizacji linii 110 kV relacji [...] - niezrealizowanie zaś przedmiotowej inwestycji grozi zahamowaniem rozwoju regionu, a także skutkować może przeciążeniem istniejących połączeń energetycznych i możliwością powstania poważnych awarii. Z punktu widzenia spełnienia przesłanek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wraz z nadaniem jej rygoru natychmiastowej wykonalności w niniejszej sprawie istotne jest również istnienie stanu zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia i życia ludzkiego, spowodowanego złym stanem technicznym urządzeń przesyłowych na działce nr [...], położonej w S.. Przestarzałe przewody robocze, na skutek wysokich temperatur, podlegają bowiem znacznej rozszerzalności i w konsekwencji grożą obniżeniem położenia na niebezpieczną dla zdrowia i życia ludzkiego odległość.

M. W., K. W., M. W., K. W. i B. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika wnieśli odwołanie od powyższej decyzji domagając się jej uchylenia. Odwołujący zarzucili zaskarżonej decyzji naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n, poprzez wydanie decyzji zezwalającej E. O. Sp. z o.o. na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości w sytuacji gdy w obrocie prawnym nie ma poprzedzającej ją ostatecznej decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości oraz naruszenie art. 124 ust. 1a u.g.n. w zw. z art. 108 k.p.a. poprzez uznanie, iż zostały spełnione przesłanki wymagane dla orzeczenia o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie nieruchomości. Zdaniem skarżących naruszono również art. 7 i 77 k.p.a. przez pominięcie wyjaśnienia okoliczności ważnego interesu gospodarczego wnioskodawcy, w szczególności zaś tego czy wydanie decyzji pozwoli wnioskodawcy na realizację inwestycji; jaki jest rzeczywisty stan techniczny linii; czy do funkcjonowania linii - do czasu uzyskania przymiotu ostateczności przez decyzję wydaną w trybie art. 124 u.g.n. - niezbędne jest niezwłoczne zajęcie nieruchomości uczestnika; oraz czy wyniki ostatniej corocznej kontroli, w trybie art. 62 prawa budowlanego potwierdzają twierdzenia odnośnie stanu technicznego przedmiotowej linii elektroenergetycznej.

Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W jej uzasadnieniu organ odwoławczy opisał dotychczasowy przebieg postępowania i wskazał, że własną decyzją z dnia [...] lutego 2016r. znak [...], utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] września 2015 r., znak [...] o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości, oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...], arkusz mapy [...], obręb [...] S.. Przywołując treść art. 124 ust, 1 u.g.n., art. 124 ust. 1a u.g.n oraz art. 108 k.p.a. organ odwoławczy stwierdził, że na obecnym etapie ocenie podlega wyłącznie kwestia wypełnienia przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił pogląd Starosty, który stwierdził, że wnioskodawca musi wykazać zaistnienie okoliczności, które potencjalnie stanowić mają podstawę do wydania zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, a organ orzekający w danej sprawie ocenić realność ich zaistnienia. Wobec powyższego na Staroście S. ciążył obowiązek zweryfikowania czy twierdzenia wnioskodawcy zawarte we wniosku z dnia 13 marca 2015 r. znajdują swoje oparcie w stanie faktycznym odtworzonym na podstawie całości akt zgromadzonych przez ten organ. Odstępując od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie - co zdaniem Wojewody miało miejsce w niniejszym przypadku - Starosta uchybił treści art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a.

Organ pierwszej instancji orzekając o zezwoleniu na niezwłoczne zajęcie spornej nieruchomości winien wykazać jakie dowody przedłożone przez wnioskodawcę potwierdzają bezpośredni stan zagrożenia dla bezpieczeństwa zdrowia oraz życia ludzkiego, spowodowany złym stanem technicznym urządzeń przesyłowych zlokalizowanych na części nieruchomości, a w przypadku ich braku zobowiązany był wezwać inwestora do uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie. Starosta [...] w orzeczeniu z dnia [...] grudnia 2015 r. stwierdził również, że za wydaniem decyzji przemawiał interes społeczny, którego zabezpieczenie, w ocenie tegoż organu, miało polegać na wyeliminowaniu sytuacji zagrożenia ciągłości dostaw energii, co jak można sądzić miałoby wiązać się z awaryjnością linii, która jednak ostatecznie również nie została przez Starostę wykazana.

Stwierdzając powyższe uchybienia Wojewoda kierując się naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego wystąpił do wnioskodawcy z wezwaniem do przedłożenia wszelkich dowodów, które określiłyby stan techniczny linii elektroenergetycznej wysokiego napięcia 110 kV S. - W., w szczególności odcinka mającego przebieg przez część nieruchomości stanowiącej nieruchomość będąca przedmiotem niniejszego postępowania.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie E. wyjaśniła, że ,,modernizacja linii 110 KV relacji W.-S. w zakresie wymiany konstrukcji wsporczych, przewodów roboczych, przewodu odgromowego, oraz izolacji, podyktowana jest koniecznością utrzymania zdolności technicznej urządzeń, instalacji i sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw oraz stale rosnącego zapotrzebowania w moc. Po ponad pięćdziesięciu latach eksploatacji linii elektroenergetycznej 110 kV (rok budowy 1962) na skutek postępującej korozji konstrukcji wsporczych i pogorszenia się ich wytrzymałości mechanicznej, procesów starzeniowych zachodzących w izolacji oraz miejscowego osłabienia przewodów roboczych i odgromowego, wymagana jest kompleksowa wymiana starych, wyeksploatowanych elementów na nowe (...) Przebudowa pozwoli uniknąć awarii w czasie dalszej eksploatacji przedmiotowej linii, których ryzyko jest realne podczas porywistego wiatru, nawałnic, śnieżyc, a są to zjawiska występujące nagle niezależnie od pory roku, a także poprawi poziom bezpieczeństwa otoczenia linii w zakresie wartości napięcia rażenia, dzięki wykonaniu nowych uziemień słupów. E. w ww. piśmie przedstawiła porównanie pomiędzy obecnym stanem linii elektroenergetycznej, a stanem jaki ma zostać osiągnięty po przebudowie. I tak, obecnie linia składa się z przewodów o przekroju 120 mm2, których przekrój ma się zwiększyć do 240 mm2, temperatura graniczna przewodu to 40°C, planowane zwiększenie do 80°C, obecnie obciążalność prądowa przy letnich temperaturach otoczenia wynosi 205 A, natomiast po przebudowie miałaby osiągnąć wartość 645 A.

Przy piśmie z dnia 16 lutego 2016 r. pełnomocnik E. przekazał również dokumentację fotograficzną obrazującą stan linii 110 kV P. - W., argumentując, iż na fotografiach widoczne są ubytki betonu w konstrukcjach słupowych. Konstrukcja słupa została naruszona, a to zmniejsza wytrzymałość słupa prowadzi do pogłębiana się pęknięć i załamań w betonie. Nie jest możliwa doraźna naprawa elementów wykonanych z betonu z uwagi na fakt, że elementy zbrojeniowe muszą być wylewane w całości.

Dopiero tak uzupełniony materiał dowodowy w ocenie Wojewody stanowił podstawę do poparcia tez wywodzonych przez wnioskodawcę oraz organ pierwszej instancji w zakresie awaryjności przebudowywanej linii i upatrywanego w zapobieżeniu tym awariom interesu społecznego, na który powołuje się pośrednio - poprzez art. 108 k.p.a. - art. 124 ust. 1a u.g.n. Nie może bowiem budzić najmniejszych wątpliwości, że w interesie społecznym leży zarówno bezawaryjna eksploatacja sieci, jak i niczym niezakłócone dostawy energii elektrycznej. Same już te okoliczności, które ostatecznie zostały potwierdzone materiałem dowodowym uzupełnionym na etapie postępowania odwoławczego, przesądzają o wypełnieniu ustawowych przesłanek z art. 124 ust. la u.g.n., co skutkuje wydaniem decyzji zgodnej z wnioskiem E..

Choć Starosta [...] odstępując od pozyskania materiału dowodowego w wyżej powołanym zakresie i opierając przy tym swe rozstrzygnięcie na nieuprawdopodobnionych twierdzeniach wnioskodawcy uchybił przepisom art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., to jego decyzja, w świetle ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy, została uznana za prawidłową.

Organ odwoławczy za nietrafny uznał również zarzut skarżącego co do naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisu art. 124 ust 1a u.g.n. poprzez wydanie decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości, podczas gdy w obrocie prawnym nie ma poprzedzającej ją ostatecznej decyzji ograniczającej korzystanie z nieruchomości. Zdaniem Wojewody fakt, że decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości jest nieostateczna, nie stoi na przeszkodzie orzeczeniu o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

M. W., K. W., M. W., K. W. i B. G., reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, kwestionując powyższą decyzję wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, podtrzymując zarzuty podniesione w odwołaniu. Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucili również naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego wbrew wynikającemu z art. 77 § 1 k.p.a. obowiązkowi w tym zakresie i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz sporządzenia uzasadnienia niezgodnego z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Skarżących organ II instancji naruszył również art. 8 i art. 107 § 3 k.p.a. przez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji z uwagi na zawarcie w nim zbyt ogólnych stwierdzeń, co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz uniemożliwia dokonywanie kontroli zaskarżonej decyzji, w szczególności brak jakiegokolwiek ustosunkowania się przez organ II instancji do części zarzutów zawartych w odwołaniu.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swą dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2016r. poz. 718 – dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), kontrola dokonywana przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Ewentualne stwierdzenie uchybień w działaniu administracji publicznej obliguje sąd do uchylenia decyzji, stwierdzenia jej nieważności, bądź też stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 P.p.s.a.). Sąd administracyjny, kontrolując działalność administracji publicznej, pozostaje zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. związany granicami sprawy, a nie granicami skargi.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie nie zostało podjęte z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zasadniczo Sąd orzekający popiera rozważania i argumentację organów administracji przedstawione w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody z dnia [...] kwietnia 2016r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...] wydaną na podstawie art. 124 ust. 1a u.g.n. udzielającą Spółce E. O. Sp. z o. o. z siedzibą w P., zezwolenia na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie nr [...], arkusz mapy [...], obręb [...] S., w celu wykonania prac polegających na założeniu i przeprowadzeniu na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV S. - W. w pasie wnioskowanego ograniczenia.

Materialnoprawną podstawę rozstrzygnięć organów obu instancji stanowił art. 124 ust. 1a u.g.n. Zgodnie z tym przepisem starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny, udziela, w drodze decyzji, zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości po wydaniu decyzji, na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. Decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności.

Artykuł 108 § 1 k.p.a. stanowi, że decyzji, od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. W tym ostatnim przypadku organ administracji publicznej może w drodze postanowienia zażądać od strony stosownego zabezpieczenia. Natomiast z treści art. 124 ust. 1 u.g.n. wynika, że starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, może ograniczyć, w drodze decyzji, sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji energii elektrycznej, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody. Ograniczenie to następuje zgodnie z planem miejscowym, a w przypadku braku planu, zgodnie z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.

Mamy tu więc do czynienia z dwiema decyzjami – pierwotną (ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości i dokonywanie tam określonych prac) oraz kolejną (pozwalającą na niezwłoczne zajęcie nieruchomości), której nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. To niezwłoczne zajęcie musi być uzasadnione wystąpieniem przesłanek podanych w ww. przepisach.

Podkreślić należy, co jest niezwykle istotne, że decyzja wydana w oparciu o art. 124 ust. 1a u.g.n. jest decyzją ściśle związaną z decyzją, o której mowa w art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. decyzją ograniczającą sposób korzystania z nieruchomości. Z brzmienia powołanych przepisów wynika bowiem, że zezwolenie na niezwłoczne zajęcie nieruchomości może zostać udzielone tylko po uprzednim wydaniu decyzji o zobowiązaniu do udostępnienia nieruchomości. Tak więc podjęcie decyzji w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. poprzedzone musi być stwierdzeniem, że w obrocie prawnym istnieje wydana wcześniej decyzja zobowiązująca właściciela (lub użytkownika wieczystego bądź osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości) do udostępnienia nieruchomości. Oznacza to, że decyzja umożliwiająca zajęcie nieruchomości jest rozstrzygnięciem zależnym od decyzji zobowiązującej do jej udostępnienia, tj. ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości. Innymi słowy decyzja o niezwłocznym zajęciu nieruchomości wydawana w trybie art. 124 ust. 1a u.g.n. ma charakter subsydiarny w stosunku do decyzji o zezwoleniu na ograniczenie prawa unormowanej w art.124 ust.1 u.g.n. Taki charakter decyzji, o której mowa w art. 124 ust. 1a u.g.n. (stanowiącej przykład decyzji związanej) skutkuje tym, że traci ona podstawę swego bytu prawnego w następstwie skutecznego wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji podjętej w oparciu o art. 124 ust. 1 u.g.n. (tak: np. postanowienie NSA z dnia 03.02.2015r. o sygn. I OZ 8/15, publ. LEX nr 1628672; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 12.06.2014r. o sygn. II SA/Bk 526/14, publ. LEX nr 1491176; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 05.06.2014r. o sygn. II SA/Ol 247/14, publ. LEX nr 1479364; wyrok WSA w Szczecinie z dnia 08.05.2014r., sygn. II SA/Sz 1489/13, publ. LEX nr 1467940.

Pierwszorzędnym i zasadniczym problemem podlegającym ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie było więc ustalenie, czy w dacie wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości, istniała decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości. Dopiero bowiem pozytywne ustalenie tegoż umożliwia dokonanie oceny, czy zaistniały przesłanki określone w art.124 ust.1a u.g.n. oraz art.108 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze wskazać trzeba, że zaskarżona decyzja Wojewody i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z zachowaniem wszelkich wymogów określonych w dyspozycji powołanych wyżej przepisów u.g.n. Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2015r. nr [...] orzekł o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości objętej zakresem niniejszego postępowania, poprzez zezwolenie Firma A, na założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej jednotorowej linii 110 kV S. - W.. Zgodnie z opisaną powyżej decyzją ograniczenie korzystania z nieruchomości obejmie powierzchnię zajętą przez pas ograniczenia na działce wynosi 919 m2, długość projektowanej trasy linii na działce wynosi 98 m (po osi linii), zaś szerokość pasa ograniczenia dla linii wynosi 9,8 m.

Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy w/w decyzję. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 listopada 2016r. sygn. akt IV SA/Po 322/16 oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody. Tym samym należało przyjąć, że w chwili wyrokowania, jak również wydania zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, była w obrocie prawnym decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...] ograniczająca na podstawie art. 124 ust. 1 u.g.n. sposób korzystania z części nieruchomości oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...].

Wobec rozstrzygnięcia o legalności wyżej wskazanych decyzji w postępowaniu administracyjnym i w postępowaniu sądowym, w niniejszym postępowaniu ocenić należało jedynie, czy spełnione zostały przesłanki wydania decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124 ust. 1 a u.g.n.). Zwrócić przy tym należy uwagę, że to sam ustawodawca konstruując przepis art. 124 ust. 1 a u.g.n. przesądził o obligatoryjnym wydaniu decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości oraz nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności w razie zaistnienia przesłanek określonych w art.124 ust.1a u.g.n. i art.108 k.p.a. Podkreślić należy, że decyzja wydawana na podstawie art.124 ust.1a u.g.n. nie ma charakteru decyzji uznaniowej. Wobec powyższego organ administracji w razie stwierdzenia istnienia w/w przesłanek ma obowiązek wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości.

Organ zobowiązany jest do wydania decyzji na wniosek podmiotu, który będzie realizował cel publiczny "w przypadkach określonych w art. 108 k.p.a. lub uzasadnionych ważnym interesem gospodarczym". Sąd nie miał wątpliwości, że wnioskodawca w kontrolowanym przypadku realizował cel publiczny. Jak słusznie wskazały organy administracji realizowane przez wnioskodawcę przedsięwzięcie jest celem publicznym i inwestycją celu publicznego w rozumieniu przepisów u.g.n. Przedmiotowa inwestycja niewątpliwie ma służyć zaspokajaniu potrzeb społecznych i gospodarczych regionu. Spośród przypadków określonych w art. 108 k.p.a. do rozważenia w niniejszej sprawie wchodzą w rachubę dwie przesłanki: "inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony". Nadto uzasadnieniem dla zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości jest również "ważny interes gospodarczy", o którym mowa w art. 124 ust. 1 a u.g.n. (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 23 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Bk [...]).

W niniejszej sprawie organy trafnie przyjęły, że w stanie faktycznym sprawy wydanie zaskarżonych decyzji było uzasadnione interesem społecznym. Jak wskazał bowiem inwestor w piśmie z dnia 11 lutego 2016r. nr [...] modernizacja linii 110 kV relacji W. – S. w zakresie wymiany konstrukcji wsporczych, przewodów roboczych, przewodu odgromowego oraz izolacji, podyktowana jest koniecznością utrzymania zdolności technicznej urządzeń, instalacji i sieci dystrybucyjnej do realizacji zaopatrzenia w energię elektryczną w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych tych dostaw oraz stale rosnącego zapotrzebowania na moc. Inwestor wskazał również, iż istnieje zagrożenie występowaniem awarii spowodowanych m.in. zerwaniem przewodów, uszkodzeniem słupów, szczególnie podczas niekorzystnych warunków atmosferycznych (np. silny wiatr). Oczywistym jest więc, iż następstwem tego będą przerwy w dostawach energii elektrycznej odbiorców zlokalizowanych na terenie powiatu s. , w tym m.in. obiektów użyteczności publicznej (urzędy, szkoły, przedszkola i muzea) oraz szeregu zakładów pracy, co zagraża bezpieczeństwu energetycznemu tego regionu. Taki stan rzeczy wynikający m.in ze złego stanu technicznego, co potwierdza dokumentacja fotograficzna przeprowadzona przez inwestora na etapie postępowania przed organem odwoławczym powodowała konieczność natychmiastowego wykonania przebudowy przedmiotowej linii w celu uniknięcia istotnych problemów z pokryciem zapotrzebowania na energię elektryczną i jej ciągłą dostawę, a ponadto wprowadzenia poprawy bezpieczeństwa użytkowania terenów pod linią, w tym zapewnienie należytej ochrony życia i zdrowia ludzi.

W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym poglądem orzecznictwa interes społeczny w sytuacji realizacji inwestycji celu publicznego winien być przedkładany ponad interes właściciela nieruchomości (vide : wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2009 r. sygn. akt I OSK 987/07). Stwierdzić zatem należy, że interes społeczny stanowi wystarczającą przesłankę do wydania decyzji o niezwłocznym zajęciu nieruchomości. Rozumienia interesu społecznego nie można przy tym ograniczać jedynie do działań typu post factum, czyli np. do modernizacji linii energetycznej dopiero po wystąpieniu blackoutu. W ocenie Sądu dopuszczalne, a nawet wymagane w świetle przesłanek interesu społecznego jest stosowanie działań wyprzedzających i przyszłościowych. To znaczy jeżeli – jak w rozpatrywanym przypadku – przewidywana jest możliwość wystąpienia awarii wynikającej ze złego stanu technicznego to dopuszczalne, a nawet niezbędne, jest wcześniejsze wykonanie prac mających na celu założenie i przeprowadzenie na części nieruchomości przewodów i urządzeń służących do przesyłania energii elektrycznej dla inwestycji polegającej na przebudowie istniejącej napowietrznej elektroenergetycznej dwutorowej linii 110 kV S.-W.:

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że organy zasadnie przyjęły, że w sprawie zostały spełnione przesłanki "interesu społecznego", a przedstawiona przez organy argumentacja nie budzi zastrzeżeń Sądu.

Odnosząc się do zarzutów skargi przypomnieć trzeba, że w niniejszej sprawie bada się istnienie dwóch przesłanek: 1) czy istnieje w obrocie prawnym (chociażby nieostateczna) decyzja ograniczająca sposób korzystania z nieruchomości, 2) a po drugie czy istnieje realne zagrożenie dóbr chronionych wymienionych w art. 108 § 1 k.p.a. i 124 ust.1 a u.g.n. Obydwie powyższe przesłanki w niniejszym przypadku występują. Dlatego dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej nie mają znaczenia podnoszone przez skarżących zarzuty dotyczące braku ostateczności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości objętej zakresem niniejszego postępowania. Zebrany materiał dowodowy pozwolił bowiem na ustalenie m.in. stanu technicznego istniejącej napowietrznej linii elektroenergetycznej. Nie było więc podstaw do skorzystania w tym zakresie z opinii biegłego czy sięgania w tym zakresie do wyników kontroli, prowadzonej w trybie art. 62 prawa budowlanego. W świetle przesłanek z art. 124 ust. 1a u.g.n. bez znaczenia są również podnoszone przez skarżących argumenty wskazujące na zasadność prowadzenia postępowania mającego na celu ustalenie czy inwestor posiada prawo do dysponowania innymi gruntami przez które przechodzi inwestycja.

W ocenie Sądu niezasadne okazały się także zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. Wydanie zakwestionowanej decyzji poprzedziło bowiem dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia. Przejawem powyższego może być również zebranie przez organ odwoławczy uzupełniającego materiału dowodowego potwierdzającego wystąpienie w sprawie przesłanek uzasadniających wydanie decyzji zezwalającej na niezwłoczne zajęcie części nieruchomości należącej do skarżących. W oparciu o art. 107 § 3 k.p.a. w rozstrzygnięciu zawarto obszerne i szczegółowe uzasadnienie faktyczne i prawne. Szczegółowo wyjaśniono dlaczego wydano taką właśnie decyzję i na podstawie jakich przesłanek. W szczególności uzasadniono stanowisko organu i wyjaśniono podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 p.p.s.a. oddalił skargę