Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SAB/Rz 104/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2015-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Informacja prasowa
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1
journal: Dz.U. 1984 nr 5 poz 24
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe.
article: art. 4 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Magdalena Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Joanna Zdrzałka Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 lutego 2015 r. sprawy ze skargi P. G. redaktora naczelnego dziennika "[...]" na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego [...] w przedmiocie udzielenia informacji publicznej -skargę oddala-


UZASADNIENIE

W dniu 17 października 2014 r. wpłynęła do Sądu skarga PG, redaktora naczelnego dziennika "[.] ", na bezczynność Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [.] w sprawie udostępnienia prasie informacji publicznej na wniosek z dnia 8 września 2014 r.

W podaniu tym KM wystąpił na podstawie art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24 z późn. zm.) dalej w skrócie u.p.p. do Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [.] o udostępnienie informacji na temat ostatnio przeprowadzonego w okręgu kursu dla nowowstępujących do Polskiego Związku Łowieckiego poprzez podanie wszystkich kosztów i ich wysokości przyjętych w kalkulacji dla wyliczenia sumarycznego kosztu kursu pokrywanego przez jego uczestników, z podaniem dat odbywania się kursu, liczby jego uczestników i kwot przypadających do zapłaty przez każdego z uczestników.

Do dnia wniesienia skargi pytający nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi pomimo, że obowiązek jej udzielenia ciążył na Zarządzie z mocy art. 4 ust. 1 Prawa prasowego oraz przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o odstępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) zwana dalej w skrócie u.d.i.p. Domagano się udostępnienia informacji o działalności organów związku łowieckiego, jako informacji publicznej. Zarzucając naruszenie przez Zarząd Okręgowy Polskiego Związku Łowieckiego w [.] art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej skarżący zażądał zobowiązania Zarządu do udostępnienia żądanych informacji i orzeczenia o kosztach postępowania.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Zarządu Okręgowego Polskiego Związku Łowieckiego w [.] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie. Na wstępie pełnomocnik podał, że na gruncie przepisów Prawa prasowego, a w takim trybie skierowano wniosek z dnia 8 września 2014 r., nie występuje pojęcie bezczynności w udostępnieniu informacji prasowej, a skarga jest dopuszczalna wyłącznie w przypadkach określonych w art. 4 ust. 4 tej ustawy. Jednak do dnia wniesienia skargi nie sporządzono odmowy udostępnienia informacji prasowej. Odnosząc się natomiast do kwestii wniosku przyznano fakt otrzymania przedmiotowego zapytania. Z uwagi jednak na to, że w piśmie tym powołano się na przepisy ustawy – Prawo prasowe, a osoba KM nie była im znana, zwrócono się do wnioskodawcy o wykazanie, że ww. osoba jest dziennikarzem albo osobą upoważnioną przez redakcję, ponieważ nie występował on we własnym imieniu. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi. Dlatego też brak było podstaw do udzielenia wnioskodawcy informacji w trybie ustawy – Prawo prasowe. Tym samym stan bezczynności nie istnieje.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Kontrola ta z mocy art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej w skrócie p.p.s.a. obejmuje również bezczynność organów. Jest to stan, w którym organ, będący właściwym miejscowo i rzeczowo do załatwienia sprawy, nie wydaje decyzji, postanowienia bądź innego aktu administracyjnego lub nie podejmuje czynności z zakresu administracji publicznej, o jakich mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a.

W rozpoznawanej sprawie we wniosku o udzielenie informacji KM, wskazując, że działa w imieniu redaktora naczelnego dziennika "[.]", powołał się na przepisy art. 4 ust. 1 i art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 1984 r. Prawo prasowe (Dz. U. Nr 5, poz. 24, ze zm.). Przepisy te regulują tzw. "dziennikarskie" prawo do informacji i odpowiadający mu obowiązek udzielania informacji, ciążący na podmiotach wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy. W ustawie Prawo prasowe uregulowana też została kwestia dostępu prasy do informacji publicznej – w art. 3a. Przepis ten, dodany do ustawy Prawo prasowe przez art. 24 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi, że w zakresie prawa dostępu prasy do informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Ustawa Prawo prasowe nie precyzuje pojęcia "informacja publiczna" i dlatego dla wyjaśnienia tego terminu należy sięgnąć do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (J. Sobczak, Prawo prasowe. Komentarz, LEX 2008). W art. 1 ust. 1 ww. ustawy podano, że "każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną".

Doktryna i orzecznictwo dokonały wykładni tego pojęcia, wskazując, że za informację publiczną uznaje się informacje wytworzone przez władze publiczne oraz inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym lub Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (M. Jaśkowska (w:), "Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego", Toruń 2002, str. 28 i powołane tam wyroki NSA z dnia 30.10.2002 r., II SA 181/02 i z dnia 20.10.2002 r., II SA 1956/02). W szczególności informacją taką, podlegającą udostępnieniu w trybie przepisów u.d.i.p., jest informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 u.d.i.p., w tym o przedmiocie ich działalności i kompetencjach, organizacji, osobie sprawującej funkcję przewodniczącego organu oraz o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, c, d, f - u.d.i.p.).

Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.d.i.p. do udzielenia informacji publicznej zobowiązane są nie tylko władze publiczne, ale także inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów.

Za ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym należy uznać pogląd, że Polski Związek Łowiecki oraz jego zarządy okręgowe wykonują zadania z zakresu administracji publicznej wynikające z art. 34 ustawy z dnia 13 października 1995 r. Prawo łowieckie (Dz. U. z 2013 r., poz. 1226, ze zm.) oraz inne zadania powierzone przez ministra właściwego do spraw ochrony środowiska. Wymienione zadania nałożone na związek w drodze ustawy ze względu na ich cel mają charakter publiczny (por. R. Stec: "Uprawianie łowiectwa i prowadzenie gospodarki łowieckiej. Uwarunkowania administracyjnoprawne, cywilnoprawne i organizacyjne", Lex 2012, wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 11.12.2013 r., II SA/Rz 812/13, Lex Nr 1407237). Publicznoprawny charakter działalności Polskiego Związku Łowieckiego przesądza również o tym, że żądane w niniejszej sprawie informacje związane z organizowaniem kursów dla wstępujących do PZŁ członków, stanowią informację publiczną.

Biorąc pod uwagę regulację art. 3a) u.p.p. stwierdzić należy, że wniosek dotyczący informacji publicznej mimo, że pochodził od prasy, to względem niego stosować należy tryb udostępniania informacji publicznej określony w regulacjach u.d.i.p. Strona skarżąca słusznie wywiodła, że o tym trybie decyduje przede wszystkim charakter informacji oraz cechy podmiotu, który nią dysponuje. Zatem ewentualny brak odpowiedzi na przedmiotowe żądanie nie mógł zostać uznany za odmowę udzielenia informacji w rozumieniu Prawa prasowego, lecz za bezczynność w udzieleniu informacji publicznej, na którą przysługuje skarga do sądu administracyjnego w trybie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.

W świetle ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r. poz. 782 – dalej również w skrócie u.d.i.p.) oraz orzecznictwa pozostawanie w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej oznacza niepodjęcie przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej stosownych czynności w terminie wskazanym w art. 13 ust. 1 ustawy. Do tych czynności należy albo udostępnienie informacji co odbywa się w drodze czynności materialno – technicznej, albo też wydanie decyzji o odmowie jej udzielenia lub decyzji o umorzeniu postępowania (zob. wyrok WSA w Krakowie z dnia 25 października 2012 r., sygn. akt II SAB/Kr 122/12).

Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku. Termin ten ulega przedłużeniu w 2 przypadkach:

1) jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w ww. terminie, wówczas podmiot obowiązany powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia i czasie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku,

2) kiedy zachodzi potrzeba pobrania od wnioskodawcy opłaty za koszty związane ze sposobem udostępnienia informacji lub przekształcenia jej w formę wskazaną we wniosku - wówczas udostępnienie informacji następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy o wysokości opłaty.

Przechodząc do oceny czy taka bezczynność zaistniała w rozpoznawanej sprawie należy mieć na względzie, że KM nie działał imieniem własnym, lecz wskazywał, że działa w imieniu dziennika "[.]" i w piśmie z dnia 8 września 2014 r. zawierającym żądanie określonych informacji, przesłanym Zarządowi Okręgowemu PZŁ w [.] powołał się wprost na otrzymane pełnomocnictwo redaktora naczelnego tego dziennika.

W tym kontekście należy odwołać się do regulacji zawartych w ustawie Prawo prasowe, w szczególności definicji prasy zawartej w art. 7 ust. 2 pkt 1. Prasa według tego przepisu oznacza publikacje periodyczne, które nie tworzą zamkniętej, jednorodnej całości, ukazujące się nie rzadziej niż raz do roku, opatrzone stałym tytułem albo nazwą, numerem bieżącym i datą, a w szczególności: dzienniki i czasopisma, serwisy agencyjne, stałe przekazy teleksowe, biuletyny, programy radiowe i telewizyjne oraz kroniki filmowe; prasą są także wszelkie istniejące i powstające w wyniku postępu technicznego środki masowego przekazywania, w tym także rozgłośnie oraz tele- i radiowęzły zakładowe, upowszechniające publikacje periodyczne za pomocą druku, wizji, fonii lub innej techniki rozpowszechniania; prasa obejmuje również zespoły ludzi i poszczególne osoby zajmujące się działalnością dziennikarską. Dziennikarzem jest natomiast zgodnie z art. 7 ust. 2 pkt 5 u.p.p. osoba zajmująca się redagowaniem, tworzeniem lub przygotowywaniem materiałów prasowych, pozostająca w stosunku pracy z redakcją albo zajmująca się taką działalnością na rzecz i z upoważnienia redakcji.

We wniosku z 8.09.2014 r. KM poinformował Zarząd Okręgowy PZŁ w [.], że żąda określonych w tym wniosku informacji, jako reprezentujący prasę - dziennik "[.]". Osoba ta już w chwili złożenia wniosku winna była wykazać, stosownie do treści art. 7 ust. 2 pkt. 5 cyt. ustawy, że pozostaje w stosunku pracy z redakcją albo zajmuje się taką działalnością na rzecz redakcji i z upoważnienia redakcji. Wynika to z ogólnej zasady wymagającej od osób działających w imieniu innego podmiotu prawa, wykazania stosownego umocowania. Wystąpienie o informację publiczną nie zwalnia osoby tytułującej się dziennikarzem czy reprezentującym redaktora naczelnego od obowiązku potwierdzenia, że jest ona przedstawicielem prasy. W sprawach z udziałem prasy obowiązek udokumentowania działania w imieniu prasy wynika z art. 3a u.p.p. oraz art. 7 ust. 2 pkt 2 i 5 tej u.p.p., a zawarte w art. 2 ust. 1 u.d.i.p. sformułowanie "każdemu", nie oznacza zwolnienia dziennikarza ze stosowania regulacji definiujących pojęcie prasy i dziennikarza.

Z tych przyczyn za zasadne, a więc znajdujące umocowanie w przytoczonych regulacjach ustawy o dostępie do informacji publicznej i ustawy Prawo prasowe, Sąd uznał stanowisko Zarządu Okręgowego PZŁ w [.], wyrażone w piśmie z dnia12.09.2014 r., w którym Zarząd zwrócił się o przekazanie informacji czy KM pozostaje w stosunku pracy z redakcją dziennika "[.] " i przesłanie kopii pełnomocnictwa, na które powołał się w swoim piśmie o udzielenie informacji.

Nie ma natomiast racji strona skarżąca wskazując, że dopytywanie się o legitymację dziennikarza i upoważnienie redakcji nie ma w świetle przepisów u.d.i.p. znaczenia. W ocenie Sądu takie znaczenie ma, co wynika z sensu obowiązywania przytoczonych wyżej unormowań ustawy Prawo prasowe. Jeśli KM nie dysponował czy nie miał zamiaru przedłożyć legitymacji dziennikarskiej lub stosownego upoważnienia, mógł wystąpić o udostępnienie informacji publicznej we własnym imieniu. Nie ma także znaczenia w ocenie Sądu sporządzenie wniosku na druku firmowym dziennika "[.]", bowiem nie daje on upoważnienia do działania w imieniu konkretnego podmiotu.

Z wszystkich tych przyczyn Sąd uznał, że Zarząd Okręgowy PZŁ w [.] nie pozostaje w niniejszej sprawie w bezczynności w udzieleniu informacji publicznej prasie i na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił jako niezasadną.