Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1355/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...]; 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie na rzecz P. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi P. (dalej: P., strona lub skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS, organ odwoławczy lub II instancji) z [...] czerwca 2018 r., nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] (dalej: Naczelnik US, organ I instancji lub egzekucyjny) z [...] kwietnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego. Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Naczelnik US prowadził postępowanie egzekucyjne wobec majątku m. sp. z o.o. w W. na podstawie wystawionych przez P. tytułów wykonawczych: 1) z [...] października 2016 r., nr [...] obejmującego zobowiązania z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z tymi środkami w łącznej należności głównej 43.059,50 zł; 2) z [...] października 2016 r., nr [...] obejmującego zobowiązania z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z tymi środkami w łącznej należności głównej 80.561,30 zł wraz z należnymi odsetkami. Jako podstawę prawną obowiązku wskazano decyzję nr [...] z [...] stycznia 2016 r.

W celu realizacji należności dochodzonych przedmiotowymi tytułmi wykonawczym organ egzekucyjny zastosował zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na podstawie zawiadomień z [...] listopada 2016 r. Przedmiotowe zawiadomienia doręczono bankom w dniu [...] listopada 2016 r., natomiast stronie (wraz z odpisem tytułu wykonawczego dla zobowiązanego) doręczono 23 listopada 2016 r.

W odpowiedzi na powyższe zawiadomienia: A. SA pismem z 24 listopada 2016 r. poinformował, o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku, a następnie pismem z 22 marca 2017 r. o zamknięciu rachunku. Podobną informację organ egzekucyjny uzyskał pismami z 24 listopada 2016 r. i z 11 stycznia 2017 r. od B. SA, który poinformował o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku.

Następnie Naczelnik US na podstawie przedmiotowych tytułów wykonawczych zawiadomieniem z [...] czerwca 2017 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w B. SA. Przedmiotowe zawiadomienie doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 28 czerwca 2017r., natomiast zobowiązanej spółce w dniu 14 lipca 2017 r. Pismem z 28 czerwca 2017r. bank poinformował organ egzekucyjny o zaistnieniu przeszkód w realizacji zajęcia z uwagi na brak środków na rachunku.

W toku postępowania organ egzekucyjny podejmował szereg czynności mających na celu ustalenie majątku spółki (zwracał się o nadesłanie informacji z ksiąg wieczystych, a także pochodzących od Centralnej Ewidencji Pojazdów, prezesa zarządu zobowiązanej spółki i ZUS). Tytuł wykonawczy zostały również przydzielone poborcy skarbowemu, który w dniu 13 marca 2018 r. sporządził raport, z którego wynika, że w lokalu wskazanym jako siedziba spółki zamieszkuje ojciec prezesa spółki, który jest właścicielem lokalu.

W związku z powyższym organ egzekucyjny postanowieniem z [...] marca 2018r., nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku zobowiązanej, zgodnie z art. 59 § 3 w zw. z art. 59 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm., dalej: upea) stwierdzając, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Następnie organ egzekucyjny pismem z [...] marca 2018 r., nr [...] zawiadomił skarżącą o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec m. sp. z o. o., na podstawie tytułów wykonawczych z [...] października 2016 r. nr [...].

Strona wnioskiem z [...] marca 2018 r. wystąpiła, o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w toku postępowania egzekucyjnego. Naczelnik US postanowienie z [...] kwietnia 2018 r. obciążył PARP kosztami postępowania egzekucyjnego w łącznej kwocie 7.929,32 zł.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem PARP wniosła zażalenie.

Uznając bezzasadność wniesionego zażalenia, Dyrektor IAS postanowieniem z [...] czerwca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

Organ odwoławczy wskazał, że w toku postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny pobiera zgodnie z art. 64 § 1 i 6 upea, opłaty za dokonane czynności egzekucyjne i opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności egzekucyjne związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości określonej w tych przepisach.

W art. 64c § 1 upea, została ustanowiona generalna zasada, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne, które obciążają zobowiązanego. Te koszty egzekucyjne podlegają przymusowemu ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej. Ustawa dopuszcza jednak wyjątki od tej zasady polegające na tym, że koszty będzie ponosił wierzyciel lub organ egzekucyjny (art. 64c § 2-4 upea).

Organ II instancji podkreślił, że postanowieniem z [...] marca 2018 r., Naczelnik US, na podstawie art. 59 § 2 upea umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec majątku spółki. Zauważył, że w toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] powstały koszty egzekucyjne w łącznej kwocie 7.929,32 zł. Na powyższą kwotę, składają się należności związane z tytułami wykonawczymi nr: 1) [...] w wysokości 2.583,58 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej w wysokości 430,60 zł (1% z kwoty należności głównej 43.059,50 zł) i opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych w A. SA i B.SA wysokości 2.152,98 zł (5% z kwoty 43.059,50 zł); 2) [...] w wysokości 5.345,74 zł z tytułu opłaty manipulacyjnej w wysokości 855,94 zł (1% z kwoty 85.593,62: należność główna 80.561,30 zł + odsetki naliczone na dzień wszczęcia postępowania egzekucyjnego 5.032,32 zł) i opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunków bankowych w A.SA i B. SA wysokości 4.297,34 zł (5% z kwoty 85.593,62: należność główna 80.561,30 zł + odsetki naliczone na dzień 22 listopada 2017 r. w wysokości 5.385,47 zł) oraz opłaty za dokonane czynności egzekucyjne w postaci zajęcia rachunku bankowego w B.SA wysokości 192,46 zł (5% z kwoty 89.196,05: należność główna 80.561,30 zł + odsetki naliczone na dzień 28 czerwca 2018 r. w wysokości 9.234,75 zł, pomniejszone o opłatę za wcześniej dokonaną czynność egzekucyjną, tj. kwotę 4.297,34 zł);

Tym samym z uwagi na umorzone postępowanie egzekucyjne, brak było podstaw prawnych do dochodzenia od zobowiązanego przedmiotowych kosztów egzekucyjnych, w związku z powyższym, w myśl art. 64c § 4 upea, koszty egzekucyjne powinien ponieść wierzyciel, co ostatecznie znalazło wyraz w postanowieniu Naczelnika US z [...] kwietnia 2018 r.

Dyrektor IAS wskazał, że analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wykazała, iż organ egzekucyjny zasadnie obciążył wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, powstałymi w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego, a wydane rozstrzygnięcie spełnia wszelkie wymogi dotyczące uzasadnienia faktycznego i prawnego.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 upea poprzez ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia rachunku bankowego, pomimo, że nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych, albowiem na rachunku bankowym nie było żadnych środków, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 80 § 2 upea, zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia. Dla skuteczności zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, nie ma zatem znaczenia, że w chwili dokonania zajęcia, na rachunku bankowym zobowiązanego nie było środków niezbędnych do realizacji zajęcia.

Dyrektor IAS podkreślił ponadto, odnosząc się do podnoszonego zarzutu nieskorzystania przez organ egzekucyjny z możliwości nieprzystąpienia do egzekucji oraz prowadzenia postępowania w sposób przewlekły, że zarzuty te w świetle treści art. 64c § 7 upea nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie kosztów postępowania.

Odnosząc się natomiast do zarzutów zawartych w zażaleniu dotyczących braku zastosowania wskazań zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP m.in. art. 64 § 1 pkt 4 oraz § 6 upea w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne oraz opłaty manipulacyjnej, Dyrektor IAS zauważył, że zawarte w wyroku TK ujęcie niekonstytucyjności oznacza, że jest to wyrok stwierdzający niekonstytucyjność pominięcia prawodawczego, w którym Trybunał stwierdził konieczność podjęcia odpowiednich działań legislacyjnych. W związku z powyższym oraz z uwagi na fakt, że w rzeczonym wyroku nie sprecyzowano rzędu wielkości jakiego miałoby dotyczyć ograniczenie kosztów egzekucyjnych czy też opłaty manipulacyjnej, zdaniem organu odwoławczego przyjąć należy, iż do czasu uchwalenia przez ustawodawcę zmian w upea, w zakresie wskazanym przez powyższe orzeczenie, należy stosować zakwestionowane przepisy w kształcie obecnym.

Od przedmiotowego postanowienia P. złożyła skargę do WSA w Warszawie wnosząc o uchylenie postanowień organów obydwu instancji i zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 w zw. z art. 64 c upea poprzez przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej kosztami egzekucyjnymi w maksymalnej wysokości jest prawidłowe, w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r., SK 31/14 stwierdził niezgodność przepisów art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 upea z Konstytucją RP w zakresie, w jakim nie określają one maksymalnej wysokości tych opłat;

b) art. 64 § 1 pkt 4 w zw. z art. 80 upea poprzez nieuprawnione przyjęcie, że przepisy upea przewidują opłatę egzekucyjną za samo zajęcie rachunku bankowego, podczas, gdy zgodnie z art. 64 § 1 pkt 4 upea podstawą prawną naliczenia opłaty egzekucyjnej zachodzi wyłącznie w wypadku zajęcia wierzytelności pieniężnych tym samym, ponieważ w sprawie nie doszło do zajęcia wierzytelności pieniężnej, nie było podstaw do naliczania opłaty w wysokości aż 7.929,32 zł;

2) przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art.7, art.7a, art.8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 w zw. z art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: kpa) oraz w zw. z art. 18 upea poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważenie i nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącego, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie skutków, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niekonstytucyjne przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 upea ma wyrok TK z 28 czerwca 2016r.;

b) art. 7 i 77 § 1 kpa w zw. z art. 64c § 7 upea poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy i nieuprawnione przyjęcie przez organ, że naruszenie zasady odpowiedzialnego wszczynania i prowadzenia egzekucji wyrażonej w art. 29 § 2 pkt 2 upea nie jest w żaden sposób związane z rozstrzygnięciem dotyczącym ustalenia wysokości kosztów bezskutecznej egzekucji i zasad ich ponoszenia, w sytuacji, gdy postanowienie "w sprawie kosztów egzekucyjnych" powinno wyjaśnić, czy w świetle zasad ogólnych wszczęcie postępowania nie było nacechowane jedynie chęcią uzyskania opłat egzekucyjnych;

c) art. 107 § 3 w zw. z art. 126 kpa w zw. z art. 64c § 7 w zw. z art. 18 upea poprzez sporządzenie uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów i jest wewnętrznie niespójne w kontekście jego weryfikacji w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia procentowej wysokości opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej przy jednoczesnym nie uwzględnieniu wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności, czy nakład pracy organu egzekucyjnego a w konsekwencji obciążenie skarżącej maksymalną wysokością kosztów bezskutecznej egzekucji;

d) art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem art. 7 i 77 § 1, art. 80, 107 § 3 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 upea.

W uzasadnieniu strona rozwinęła powyższe zarzuty.

W odpowiedzi na skargę, Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skargę należało uwzględnić.

Przedmiotem sporu jest prawidłowość ustalenia kosztów egzekucyjnych wynikających z prowadzenia postępowania egzekucyjnego przeciwko m. sp. z o.o. w W. na podstawie tytułów wykonawczych z [...] października 2016 r., nr [...] i nr [...] wystawionych przez wierzyciela będącego skarżącym w sprawie.

W ocenie sądu stanowisko organów zajęte w wydanych postanowieniach, w tym w zaskarżonym postanowieniu nie jest prawidłowe. Na wstępie należy wskazać, że skarżąca, odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz wyroku Trybunału Konstytucyjnego sygn. SK 31/14, kwestionuje możliwość obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w sytuacji, gdy przeprowadzono czynności egzekucyjne, tj. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego strony zobowiązanej, na którym nie było środków pozwalających na skuteczne ich wyegzekwowanie.

Odnosząc się do tego stanowiska sąd uznaje, że organy, w związku z umorzeniem postępowania przeciwko zobowiązanej miały prawo, co do zasady obciążyć skarżącą powstałymi opłatami egzekucyjnymi jak również opłatą manipulacyjną, które to opłaty składają się na koszty egzekucyjne.

Sąd nie uznaje za trafny pogląd, że naliczanie opłat egzekucyjnych jest możliwe tylko wówczas, gdy z zajętego rachunku bankowego organ przeprowadzi skutecznie egzekucję i podziela w tym zakresie stanowisko zajęte w tej kwestii przez: WSA w Gliwicach w wyroku z 21 maja 2018 r., I SA/GI 221/18, WSA w Opolu w wyroku z 21 marca 2018 r., I SA/Op 33/18. Zdaniem sądu stanowisko takie jak zajmuje skarżąca, nie znajduje potwierdzenia w treści przepisów upea, które nie uzależniają możliwości naliczenia opłaty od efektywności przeprowadzonej czynności egzekucyjnej.

Stosownie bowiem do treści art. 64 § 1 pkt 4 upea organ egzekucyjny w egzekucji należności pieniężnych pobiera za zajęcie innych niż wymienione w pkt 2 i 3 wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4 zł 20 gr.

Natomiast § 9 ww. przepisu stanowi, że obowiązek uiszczenia opłaty za zajęcie wierzytelności pieniężnych lub innych praw majątkowych u dłużnika zajętej wierzytelności powstaje z chwilą doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu. Zgodnie z art. 80 § 1 zd. pierwsze upea organ egzekucyjny dokonuje zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego przez przesłanie do banku zawiadomienia o zajęciu wierzytelności pieniężnej zobowiązanego z rachunku bankowego do wysokości egzekwowanej należności pieniężnej wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia w terminie dochodzonej wierzytelności oraz kosztami egzekucyjnymi. Zgodnie zaś z art. 80 § 2 upea zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego jest dokonane z chwilą doręczenia bankowi zawiadomienia o zajęciu, o którym mowa w § 1 i obejmuje również kwoty, które nie były na rachunku bankowym w chwili zajęcia, a zostały wpłacone na ten rachunek po dokonaniu zajęcia.

Odnosząc się do treści art. 64 § 1 pkt 4 upea i użycie określenia "egzekwowanej" a nie "wyegzekwowanej" należności wskazać należy, zdaniem sądu, że ustawodawca nie uzależnił możliwości naliczenia opłaty egzekucyjnej od faktycznego wyegzekwowania wierzytelności.

Jednak w ocenie sądu wydając swoje rozstrzygnięcie organ II instancji powinien uwzględnić w nim ocenę odnoszącą się do konstytucyjności art. 64 § 1 pkt 4 i pkt 6 upea wyrażoną przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku sygn. SK 31/14 i skutek jaki wyrok ten wywiera w odniesieniu do możliwości określenia kosztów egzekucyjnych w myśl tych przepisów.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że zgodnie z treścią art. 64c § 1 upea opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jak wynika z § 4 tego przepisu, wierzyciel pokrywa koszty egzekucyjne, jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego.

W odniesieniu do art. 64 § 1 pkt 4 upea, jak również art. 64 § 6 upea Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 28 czerwca 2016 r. sygn. SK 31/14 orzekł m.in., że:

1. Art. 64 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016 r. poz. 599) w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

2. Art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

3. Art. 64 § 8 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim nie przewiduje możliwości obniżenia opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 tej ustawy i opłaty manipulacyjnej w razie umorzenia postępowania z uwagi na dobrowolną zapłatę egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

4. Art. 64 § 1 pkt 1-5, 7, 11, 12 i art. 64 § 6 ustawy powołanej w punkcie 1 w zakresie, w jakim przepisy te nie określają maksymalnej wysokości opłat egzekucyjnych i opłaty manipulacyjnej, nie są niezgodne z art. 217 Konstytucji.

TK w uzasadnieniu wyroku wyjaśnił, że: "dla właściwej realizacji wyroku Trybunału w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić nie tylko maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 upea, ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie. Ustawodawca powinien nadto określić sposób obliczania wysokości tych opłat w razie umorzenia postępowania w związku z dobrowolną zapłatą egzekwowanej należności po dokonaniu czynności egzekucyjnych. Trybunał Konstytucyjny, jako "ustawodawca negatywny", nie ma w tym zakresie kompetencji." Dodać także należy, że wyrok TK zapadł w sprawie, w której doszło do umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na uregulowanie należności przez zobowiązanego poza postępowaniem egzekucyjnym. W sprawie tej określono koszty egzekucyjne na kwotę 34.860.238,10 zł.

Należy wskazać, że w wyroku SK 31/14, nie była kwestionowana sama możliwość pobierania opłaty egzekucyjnej, czy manipulacyjnej w razie bezskuteczności egzekucji ani też możliwość obciążania nią wierzyciela - w sytuacji, gdy nie można ich ściągnąć od zobowiązanego a jedynie fakt braku określenia górnej granicy tych opłat.

Podkreślenia również wymaga, że w odniesieniu do charakteru wyroku TK o sygn. akt SK 31/14 i jego skutków w zakresie dalszego stosowania zakwestionowanych przepisów upea, wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 marca 2018r. sygn. II FSK 2206/17. NSA wskazał, że "Powyższy wyrok Trybunału Konstytucyjnego jest bowiem wyrokiem zakresowym, co wyraźnie wynika z jego sentencji. Wyrok ten - w przeciwieństwie do klasycznego wyroku uznającego zaskarżony przepis za niezgodny z Konstytucją - nie powoduje utraty mocy zaskarżonego przepisu. Przepis ten nadal obowiązuje w systemie prawa, nie traci mocy, jednakże od chwili orzeczenia musi być traktowany jako niezgodny z Konstytucją, ale tylko w granicach (w zakresie) określonych w wyroku Trybunału. W pozostałym zakresie może, a nawet - musi być nadal stosowany przez adresatów tego przepisu. Jednakże aby nie narazić się na zarzut naruszenia Konstytucji, przepis ten musi być stosowany i interpretowany (w szczególności przez organy i sądy) zgodnie ze wskazówkami zawartymi w wyroku Trybunału".

Organ egzekucyjny w przedmiotowej sprawie zastosował art. 64 § 1 pkt 4 i 64 § 6 upea. Przepisy te jak wynika z powyższego wyroku TK, zostały uznane za niekonstytucyjne w zakresie, w jakim nie określają maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne. W rezultacie ustawodawca winien określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 upea, jak również opłaty manipulacyjnej o jakiej mowa w art. 64 § 6 upea. Dopóki jednak ustawodawca nie wprowadzi stosownych zmian, organy egzekucyjne powinny każdorazowo analizować powstałe w sprawie koszty egzekucyjne oraz zasadność obciążenia nimi stron postępowania zgodnie z wytycznymi Trybunału Konstytucyjnego i w taki sposób, aby nie można było zarzucić im naruszenia zasad określonych w tym wyroku. Tak więc ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, które mają obciążyć wierzyciela, organy egzekucyjne powinny wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu ich pracochłonności i czasochłonności, mając na względzie, aby ustalone koszty nie pozostawały w oderwaniu od nakładów pracy organu. Zdaniem sądu, dokonując oceny, czy koszty egzekucyjne są właściwe w danej sprawie, należy brać pod uwagę nie tylko faktycznie poniesione, wydatki, ale uwzględnić również fakt, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego wymaga nakładu pracy i czasu.

Odnosząc wspomniane uwagi do zaskarżonego postanowienia, jak również postanowienia organu I instancji należy stwierdzić, że nie dokonano w nich takiej oceny, co skutkuje uznaniem naruszenia treści art. 64 § 1 pkt 4 upea i § 6 tego przepisu. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy konieczne będzie zatem takie wyliczenie kosztów egzekucyjnych w zakresie opłat egzekucyjnych jak i opłaty manipulacyjnej ażeby okazały się one adekwatne do poniesionych wydatków jak również nakładu pracy organu egzekucyjnego mając na uwadze standardy wynikające z wyroku TK o sygn. akt SK 31/14.

Sąd natomiast wskazuje, że brak jest podstaw do uznania, że organ naruszył treść art. 29 § 2 pkt 2 upea. Sąd podziela stanowisko organu, że skoro organ nie znał sytuacji majątkowej zobowiązanej spółki i majątku tego nie wskazał wierzyciel, to przed przeprowadzeniem postępowania egzekucyjnego, nie był w stanie ocenić czy i jakie składniki majątkowe posiada spółka, a zatem czy majątek ten nie pozwoli na uzyskanie kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne, co przemawiałoby za koniecznością odstąpienia od egzekucji.

W ocenie sądu stanowisko PARP zmierza do tego, że jej zdaniem organ przed przystąpieniem do egzekucji powinien przeprowadzić swoiste rozeznanie, co do sytuacji ekonomicznej zobowiązanego i dopiero wówczas dokonać czynności egzekucyjnej, tak ażeby egzekucja była skuteczna. Stanowisko to co do zasady nie jest trafne. Zdaniem sądu zajęcie stanowiska przez organ o jakim mowa jest w art. 29 § 2 pkt 2 upea jest możliwe wówczas, jeżeli organ posiada już w miarę miarodajne wiadomości na temat sytuacji zobowiązanego uzyskane, np. w toku wcześniej dokonywanych postępowań, czy też z informacji pozyskanych choćby od wierzyciela.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ppsa i w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Na łączną kwotę 580 zł składają się: stały wpis sądowy w wysokości 100 zł i koszty zastępstwa procesowego w wysokości 480 zł. Sąd nie zasądził natomiast opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł, gdyż opłata ta nie została wniesiona na rachunek Urzędu Dzielnicy Śródmieście m.st. Warszawy.