Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 157/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-05-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Michał Podsiadło (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 31 maja 2022 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]listopada 2021 r. znak [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję decyzji P. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2021 r. znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

2. Rozstrzygnięcie to wydano w następujących okolicznościach.

2.1. P. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ

I instancji), przeprowadził 3 lipca 2020 r. kontrolę, podczas której stwierdził, że na terenie działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...] – znajdującej się na terenie przystani rybackiej – zlokalizowany jest obiekt budowlany określony jako wiata konstrukcji drewnianej, o którym po dalszej analizie jego konstrukcji stwierdzono że wyczerpuje on warunki do określenia go jako budynek. W związku z tym, że na jego wzniesienie właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wydał pozwolenia ani nie przyjął zgłoszenia o zamiarze jego wzniesienia, zawiadomieniem

z 29 lipca 2020 r. WINB poinformował strony o wszczęciu postępowania administracyjnego.

2.2. Postanowieniem z [...] października 2020 r. WINB wstrzymał inwestorowi A. Ś. (dalej również: skarżącemu) prowadzenie robót budowlanych i nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do 31 grudnia 2020 r.:

1) zaświadczenia Wójta Gminy S. o zgodności budowy ww. budynku z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...],

2) dokumentów o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 2 i 4 lit. "a" ustawy – Prawo budowlane tj. 4 egzemplarzy projektu budowlanego dotyczącego budowy ww. budynku wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepi¬sami szczególnymi, w tym: decyzji Dyrektora Urzędu Morskiego w G. wydanej na podstawie art.37 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej (Dz.U. z 2018 r. poz. 2214, z późn. zm.), pozwolenia wodnoprawnego Dyrektora Zarządu Zlewni Wód Polskich w E., o którym mowa w art. 390 ust. 1 pkt 1 lit. "b" ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, z późn. zm.), postanowienia Starosty N. o uzgodnieniu rozwiązań projektowych w zakresie linii zabudowy od strony dróg, placów i innych miejsc publicznych,

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w odniesieniu do terenu działki nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], na której zlokalizowany jest ww. budynek.

W dniu 27 listopada 2020 r. WINB przeprowadził oględziny ww. działki, w toku których stwierdził pozostawanie przedmiotowego budynku w stanie jak podczas poprzedniej kontroli. Pismem z 5 stycznia 2021 r. po rozpatrzeniu podania inwestora, WINB poinformował inwestora o odmowie przedłużenia terminu na przedłożenie ww. dokumentów, albowiem inwestor nie udokumentował, ani też z treści tego wniosku nie wynikało, że w zadanym w postanowieniu terminie podjął jakiekolwiek działania zmierzające do wykonania nałożonego obowiązku w zakresie uzyskania wymaganych dokumentów. W toku postępowania inwestor wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka M. W., dowodu z dokumentu, dokonanie oględzin przy udziale inwestora, wyznaczenie terminu na złożenie wyjaśnień oraz o umożliwienie zapoznania się z aktami postępowania.

2.3. Decyzją z [...] lipca 2021 r. znak: [...] WINB nakazał inwestorowi rozbiórkę "wzniesionego na terenie przystani rybackiej w miejscowości J.,

na działce nr [...] w obrębie ewidencyjnym [...], budynku drewnianego o wymiarach w rzucie ca. 12,1 x 10,6 m i wysokości ca. 3,2 m w kalenicy; obiekt powstały z 3-ch segmentów modułowych, którego konstrukcję stanowią słupy drewniane o przekroju 15 x 15 cm i elementy wzmacniające o przekroju 15 x 7 cm, przekrytego blachodachówką ocieploną od wewnątrz styropianem, z podłogą drewnianą, posadowionego na nawierzchni betonowej stanowiącej fundament poprzez zakotwienie w/wym. slupów drewnianych w tym fundamencie, podłoga w każdym segmencie drewniana; pełniącego funkcję sali konsumpcyjnej, oznaczonego na załączonym do niniejszego zawiadomienia szkicu lokalizacyjnym kolorem pomarańczowym i uwidocznionego na załączonej fotografii. O wykonaniu powyższego obowiązku należy niezwłocznie tut. organ pisemnie powiadomić."

2.3.1. W podstawie prawnej decyzji powołano art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm.; dalej: k.p.a.) oraz art. 48 ust. 1 i 4, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2020 r. poz. 1333, dalej: p.b.) w związku z art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471).

2.3.2. W uzasadnieniu decyzji, organ I instancji wyjaśnił, że umożliwiono inwestorowi zalegalizowanie budynku wzniesionego w trybie samowoli budowlanej, przez przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów określonych w wydanym postanowieniu. Dodano, że p.b. nie przewiduje innego trybu postępowania w takim przypadku i uwzględniania innych dokumentów ponad te wymienione w art. 48 ust. 3 p.b. W ocenie organu, wobec nieprzedłożenia w wymaganym terminie dokumentów określonych postanowieniem z 5 października 2020 r., WINB nakazał rozbiórkę spornego obiektu na podstawie art. 48 ust. 4 p.b., jako rygoru wynikającego z tego przepisu.

2.4. W odwołaniu od tej decyzji, inwestor wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem inwestora, organ naruszył przepisy postępowania przez zaniechanie wyjaśnienia stanu faktycznego i dowolne, sprzeczne ze stanem rzeczywistym, interesem społecznym i słusznym interesem obywateli, a także poprzez niepodjęcie czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z istniejącym stanem rzeczy mimo złożonych w tym przedmiocie wniosków dowodowych, nie rozstrzygnięcie wątpliwości na korzyść Strony; jak również poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób niezrozumiały dla strony i oparcie decyzji na błędnych ustaleniach w zakresie stanu faktycznego - albowiem inwestor dokonał zmian w projekcie budynku i w jego ocenie nie było potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę. Inwestor stwierdził ponadto, że sporny obiekt nie wyczerpuje znamion ustawowych obiektu budowlanego, albowiem nie wymaga pozwolenia na budowę.

2.5. Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2021 r. znak [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: GINB, organ odwoławczy) utrzymał w mocy ww. decyzję WINB.

2.5.1. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podano, że z uwagi na wszczęcie postępowania przed dniem wejścia w życie ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 200 r., poz. 471), zastosowanie znajdują przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu dotychczasowym. Następnie wyjaśniono, organ podjął postępowanie legalizacyjne w celu doprowadzenia wykonanych przez inwestora samowolnie robót do stanu zgodności z prawem. GINB wyjaśnił, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest

w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 p.b. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ nadzoru budowlanego, nie przejdzie on do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 ww. ustawy, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę. GINB podkreślił, że żaden przepis ww. ustawy nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki. GINB wyjaśnił, że skoro inwestor spornego budynku pełniącego funkcję sali konsumpcyjnej nie skorzystał z możliwości jego zalegalizowania, bowiem nie przedłożył w określonym terminie dokumentów wymaganych w procesie legalizacji, obowiązkiem właściwego organu nadzoru budowlanego było nakazanie rozbiórki takiego obiektu. Organ odwoławczy podkreślił, że inwestor nie zaskarżył postanowienia WINB z [...] października 2020 r. nakładającego na niego obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej.

2.5.2. W ocenie GINB poza sporem pozostaje charakter zrealizowanej samowolnie inwestycji, która w świetle art. 3 pkt 1 p.b. jest obiektem budowlanym. Zdaniem GINB, prawidłowo organ I instancji zakwalifikował sporny obiekt jako budynek, bowiem cechuje go trwałość związania z gruntem, wydzielenie z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadanie fundamentów i dachu. Przy czym wyznacznikami tego czy obiekt wolnostojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. O tym zaś czy dany obiekt budowlany jest trwale połączony z gruntem czy nie, decyduje nie tyle sposób i metoda związania z gruntem, technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia tego obiektu budowlanego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Sporny obiekt jest wyodrębniony z przestrzeni w taki sposób, że da się co do zasady stwierdzić, która jego część ściśle do niego przynależy, a która stanowi przestrzeń zewnętrzną. Organ odwoławczy nie zgodził się, że stanowiskiem inwestora, który wykazywał, że w rzeczywistości na działce zrealizowano "trzy budynki o konstrukcji i powierzchni, uzasadniającej brak konieczności uzyskania pozwolenia na budowę". Powyższego stanowiska nie potwierdza materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy, a przede wszystkim ustalenia dokonane przez pracowników WINB podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych na terenie przedmiotowej nieruchomości. Zdaniem GINB, bez znaczenia pozostaje sposób wybudowania obiektu (trzy segmenty modułowe) w kontekście kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, czy w kontekście formy w jakiej organ administracji architektoniczno-budowlanej miałby wyrazić zgodę na jego posadowienie (pozwolenie na budowę/zgłoszenie). Zdaniem GINB, bezpodstawne jest również żądanie dokonania kolejnych czynności kontrolnych. Oględziny przeprowadzone przez pracowników organu I instancji, wobec braku informacji o późniejszej zmianie stanu faktycznego na gruncie, stanowią wystarczający materiał dowodowy co do faktycznie wykonanych robót budowlanych. Bez znaczenia dla rozstrzygnięcia pozostaje również opinia – zgoda rybaków na posadowienie budynku. Sugerowane przez inwwestora przesłuchanie świadka w kontekście charakteru obiektu budowlanego i jego celu, czy też przeprowadzenie opinii biegłego celem weryfikacji czy faktycznie sporny obiekt wymaga pozwolenia na budowę, w świetle zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie zasługuje na uwzględnienie. GINB uznał, że organy nadzoru budowlanego posiadają wiedzę specjalistyczną z zakresu normowanego prawem budowlanym, a tylko w pewnych, szczególnych przypadkach, gdy nie są w stanie – wykorzystując posiadaną wiedzę i przy użyciu środków, którymi dysponują – rozstrzygnąć powstałych wątpliwości, mogą wykorzystać informacje sporządzone przez osobę posiadającą wiedzę specjalistyczną. Również nieuzasadny jest wniosek inwestora o wezwanie przez organ nadzoru budowlanego projektanta w celu przedłożenia projektu budowlanego spornego obiektu budowlanego. Obowiązek przedłożenia projektu budowlanego lub pozostałych dokumentów legalizacyjnych spoczywa, w świetle art. 48 p.b., na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego.

3. Pismem z 3 stycznia 2022 r. A. S. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. decyzję GINB, wnosząc o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I intsancji oraz

o przyznanie kosztów postępowania od strony przeciwnej, jak również o wstrzymanie wykonania skarżonej decyzji. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 48 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b. poprzez jego błędne zastosowanie

w sytuacji, gdy sporny obiekt nie wyczerpuje znamion ustawowych obiektu budowlanego, albowiem nie wymaga pozwolenia na budowę, skoro stanowi trzy wiaty drewniane – każda z nich do 35 m2,

2) art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nie podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, co doprowadziło do utrzymania w mocy decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę pomimo jej wadliwości;

3) art. 9 i art. 10 § 1, art. 11 w zw. z art. 80 i 81 k.p.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodów zgłoszonych w sprawie przez skarżącego

w szczególności: ponownych oględzin spornego obiektu przy udziale skarżącego, nieprzesłuchanie skarżącego oraz powołanego w sprawie świadka, niepowołanie biegłego co do istotnych okoliczności sprawy; a w konsekwencji brak uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny jego całokształtu, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;

4) art. 9 i art. 10 § 1, art. 11 w zw. z art. 80 i 81 k.p.a. poprzez brak uzupełnienia postępowania wyjaśniającego w sprawie, brak wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i oceny jego całokształtu, niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności w sprawie;

5) art. 8 i art. 12 k.p.a. poprzez przeprowadzenie przez organ administracyjny postępowania w sposób niezrozumiały dla skarżącego i oparcie decyzji na błędnych ustaleniach w zakresie stanu faktycznego – albowiem skarżący wskazywał, że dokonał zmian w projekcie budynku i w jego ocenie nie było potrzeby uzyskania pozwolenia na budowę.

Skarżący wniósł również o przeprowadzenie dowodu z opracowania Zespołu autorskiego S.C[...] z siedzibą w E. ze stycznia br.

4. W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

5. Postanowieniem z [...] marca 2022 r. Sąd odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

6. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami

i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. dla kierunku rozstrzygnięcia zasadnicze znaczenie ma to, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo czy doszło do uchybienia uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu.

6.1. Kontrola sądowa przeprowadzona w oparciu o wskazane wyżej kryteria nie wykazała, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, uzasadniającym jej uchylenie. Za podstawę faktyczną wyroku przyjęto stan faktyczny prawidłowo ustalony w zaskarżonej decyzji.

7. Przedmiotem zaskarżonej decyzji jest nakaz rozbiórki budynku, wydany w wyniku nieprzedłożenia przez inwestora dokumentów legalizacyjnych.

7.1. Zgodnie z art. 48 ust. 1 p.b. organ nadzoru budowlanego nakazuje,

z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego: 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa

w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. W ust. 2 tego przepisu przewidziano, że jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym,

a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (na postanowienie przysługuje zażalenie). W postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta

o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy

i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 p.b. Zgodnie z art. 48 ust. 4 p.b., w przypadku niespełnienia

w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa powyżej, stosuje się przepis

ust. 1. Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa powyżej, traktuje się zatem jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona (art. 48 ust. 5 p.b.).

7.2. Z przytoczonego przepisu wynika, że postępowanie zmierzające do likwidacji skutków samowoli budowlanej polegającej na budowie bez wymaganego pozwolenia/zgłoszenia na budowę obiektu budowlanego jest podzielone na kilka etapów. Pierwszy to ustalenie, że obiekt budowlany był zrealizowany bez wymaganego pozwolenia na budowę, bez zgłoszenia albo w sytuacji wniesienia sprzeciwu przez organ administracji budowlanej. Drugi etap to ocena organu czy obiekt można zalegalizować tj. czy nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym (jego lokalizacja nie jest sprzeczna z prawem) i czy stan techniczny tego obiektu nie narusza obowiązujących przepisów w stopniu uniemożliwiającym doprowadzenie go do zgodności z tymi przepisami. Weryfikując pozytywnie te okoliczności organ postanowieniem wstrzymuje prowadzenie robót budowlanych i nakłada obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację obiektu. Następnym etapem jest ustalenie wysokości opłaty legalizacyjnej (po spełnieniu wymagań nałożonych

w postanowieniu o którym mowa wyżej – co organ ma obowiązek traktować jako wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego) a kończy to postępowanie bądź zatwierdzenie projektu budowlanego bądź nakaz rozbiórki obiektu.

7.3. Należy podkreślić, że w razie wydania przez organ postanowienia w trybie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., nieprzedstawienie w wyznaczonym terminie dokumentów wskazanych

w tym postanowieniu obliguje organ do orzeczenia nakazu rozbiórki. Jak wskazano

w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 grudnia 2017 r. II OSK 874/17 ustawodawca z mocy art. 48 ust. 4 p.b. nie pozostawia właściwemu organowi wyboru treści rozstrzygnięcia – nakazując mu stosować przepis art. 48 ust. 1 p.b., czyli nakaz rozbiórki (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2011 r. II OSK 1757/10 LEX nr 1134671). Wyjaśnić w tym miejscu należy, że proces legalizacji samowoli budowlanej prowadzony jest w interesie inwestora, lecz inwestor nie ma przymusu wykonywania nałożonych na niego obowiązków. W takim jednak przypadku winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 48 ust. 4 w związku z art. 48 ust. 1 ustawy. W razie nieprzedłożenia dokumentów, o które wzywał organ, nie przejdzie on bowiem do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 48 ust. 5 p.b. W sytuacji takiej przepisy obligują organ do wydania decyzji nakazującej przymusową rozbiórkę nielegalnie wykonanego obiektu. Bez przedstawienia żądanej dokumentacji organ nie może bowiem wydać decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót, bądź decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona. Brzmienie art. 48 ust. 4 ustawy jest jednoznaczne i nie może budzić wątpliwości. W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków, właściwy organ obowiązany jest wydać decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1. Żaden przepis ustawy Prawo budowlane nie przewiduje w takiej sytuacji możliwości odstąpienia od orzeczenia nakazu rozbiórki.

8. Kontrolując prawidłowość decyzji podjętej na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. sąd administracyjny sprawdza jedynie, czy zostały spełnione przesłanki wynikające z tych unormowań, tj. czy mający podlegać rozbiórce obiekt jest obiektem budowlanym,

o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. oraz czy obowiązki, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b. faktycznie nie zostały spełnione w terminie (zob. wyrok NSA z 4 kwietnia 2019 r. sygn. akt II OSK 1009/18, LEX nr 2694772).

8.1. W ocenie Sądu, organy nadzoru budowlanego orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że sporny obiekt jest obiektem budowlanym, o jakim mowa w art. 48 ust. 1 p.b. Zgodnie z art. 3 pkt 1 p.b., przez obiekt budowlany należy rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Organy obu instancji trafnie wskazały, że sporny obiekt jest budynkiem, tj. obiektem, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W stanie faktycznym kontrolowanego postępowania kryteria te były spełnione. Również skarżący nie kwestionuje, że spór dotyczy obiektu budowlanego. Jednak zdaniem skarżącego, sporna inwestycja to "w rzeczywistości trzy obiekty budowlane – trzy wiaty wolnostojące o konstrukcji drewnianej, o powierzchni do zabudowy do 35 m2 każda. Obiekty te nie są połączone". Zarówno organ I instancji, jak i GINB dysponowali wiedzą co do tego, że sporny obiekt składa się z 3 modułów. Wynika to m.in. wprost z sentencji decyzji

o nakazie rozbiórki. To, że konstrukcja spornego obiektu ma charakter modułowy nie oznacza, że każdy z tych modułów należy traktować jako odrębny byt. Obiekty modułowe to także obiekty budowlane. Prostota montażu i demontażu elementów,

z których obiekt budowlany jest skonstruowany nie przesądza o tym, że obiekt nie stanowi całości techniczno-budowlanej. Wykorzystanie modułów pozwala na ich szybkie połącznie i realizację obiektu budowlanego (zob. wyrok NSA z 18 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2035/17, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego sprowadza się do czysto teoretycznego dzielenia jednego obiektu na kilka "niezależnych" od siebie obiektów, niewiarygodną także z tej przyczyny, że obiekt ten pełni on w całości funkcję sali konsupmpcyjnej.

8.2. Poza sporem jest również, że skarżący nie przedłożył w terminie (ani po jego upływie) dokumentów niezbędnych do legalizacji spornej inwestycji, wymienionych

w postanowieniu WINB z [...] października 2020 r. Wbrew twierdzeniom strony skarżącej, organ nadzoru budowlanego podjął próbę legalizacji spornej inwestycji, jednak próba ta upadła na skutek braku stosownej akcji ze strony skarżącego. Obowiązujące przepisy (art. 48 ust. 3 p.b.) jednoznacznie wskazują, jakie dokumenty mogą stanowić podstawę legalizacji. Dokumenty te wskazano w ww. postanowieniu. Nie jest możliwe zastąpienie tych dokumentów innymi źródłami dowodowymi, albowiem nie pełnią one roli wyłącznie informacyjnej, ale są niezbędne do wszechstronnej i wyczerpującej kontroli zgodności inwestycji z prawem, w tym z przepisami służącymi bezpieczeństwu użytkowania. Niewykonanie przez skarżącego obowiązku nałożonego postanowieniem

z [...] października 2020 r. zasadnie skutkowało zatem obowiązkiem rozbiórki spornego obiektu, nałożonym w zaskarżonej decyzji.

9. W ocenie Sądu, również pozostałe zarzuty skargi nie mogły odnieść oczekiwanego przez inwestora skutku. Organ podjął wszelkie niezbędne środki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w sposób wyczerpujący. Organ nie miał podstaw do przeprowadzenia dowodów zgłoszonych w sprawie przez skarżącego, albowiem dowody te z przyczyn prawnych – o czym była mowa wyżej – nie były w stanie zastąpić dokumentów, o których mowa

w postanowieniu z [...] października 2020 r. Ponadto, to skarżący jako inwestor był zobowiązany do przedłożenia tych dokumentów, nie zaś projektant, który nie jest stroną postępowania legalizacyjnego. Wbrew twierdzeniom skargi, dla sprawy nie miało znaczenia to, czy skarżący dokonał zmian w projekcie budowlanym czy też nie. Kontrolowane postępowanie nie dotyczyło weryfikacji zgodności zrealizowanej inwestycji z zatwierdzonym projektem budowlanym. Organ przeprowadził stosowne oględziny, w sposób zgodny z obowiązującymi przepisami i na ich podstawie stwierdził, że skarżący wybudował obiekt budowlany. Po weryfikacji formalnej okazało się, że dokonał tego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, jak również bez zgłoszenia zamiaru budowy organowi administracji techniczno-budowlanej. Skarżący nie podjął również niezbędnych czynności w celu legalizacji spornego obiektu, toteż prawidłowo wydano nakaz rozbiórki w trybie art. 48 ust. 1 i 4 p.b. Nie doszło zatem do naruszenia art. 48 ust. 1 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 14 p.b., art. 6 i art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 9 i art. 10 § 1, art. 11 w zw. z art. 80 i 81 k.p.a., art. 9 i art. 10 § 1, art. 11

w zw. z art. 80 i 81 k.p.a. czy też art. 8 i art. 12 k.p.a.

10. Zarzuty skargi okazały się nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również innych naruszeń prawa, które mogłyby uzasadnić uchylenie zaskarżonego aktu lub stwierdzenie jego nieważności.

11. Na zakończenie należy wyjaśnić, że Sąd nie miał podstaw do przeprowadzenia żądanego przez skarżącego dowodu. Możliwość przeprowadzenia przez sąd administracyjny uzupełniającego dowodu z dokumentu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. nie służy bowiem zastępowaniu organu w obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz ocenie, czy właściwe w sprawie organy ustaliły ten stan zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego, weryfikacji jego kompletności oraz prawidłowości opartych na nich ustaleń organu administracji publicznej w zakresie stanu faktycznego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę stosownie do art. 151 p.p.s.a.