Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 266/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 33[9] ust. 1 i 1d, art. 36[8] ust. 9 i 12
journal: Dz.U. 2014 poz 637
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Sędziowie Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska (spr.) Protokolant ref. staż. Łukasz Kawalec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lipca 2015 r. sprawy ze skargi N. R. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Sprawiedliwości (dalej też Minister lub organ II instancji), decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a., w zw. z art. 3310 ust. 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz.U. z 2014 r., poz. 637 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania N.R. (dalej też skarżąca) utrzymał w mocy uchwałę nr [...] z dnia [...] września 2014 r. Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Opolu (dalej: Komisja), w sprawie ustalenia wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

Do wydania rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Pani N.R. w dniu [...] września 2014 r. przystąpiła do egzaminu konkursowego na aplikację radcowską przed Komisją Egzaminacyjną.

Uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2014 r., Komisja Egzaminacyjna ustaliła negatywny wynik egzaminu wstępnego na aplikację radcowską N.R. W uzasadnieniu Komisja Egzaminacyjna wskazała, że ww. uzyskała z testu 99 punktów. Zgodnie natomiast z treścią art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych, pozytywny wynik z egzaminu konkursowego uzyskuje kandydat, który otrzymał z testu co najmniej 100 pkt, a zatem uzyskana przez Panią N.R. liczba punktów przesądza o negatywnym wyniku egzaminu.

Nie zgadzając się z ww. uchwałą, N.R. wniosła od niej odwołanie do Ministra Sprawiedliwości. W odwołaniu skarżąca zakwestionowała prawidłowość pytań o nr 15, 101, 121, bowiem jej zdaniem nie zawierają one żadnej jednoznacznie poprawnej odpowiedzi, a co za tym idzie, wniosła ona o uwzględnienie przy ponownym sprawdzeniu testu udzielonych przez nią odpowiedzi w przedmiotowych pytaniach jako odpowiedzi prawidłowych.

W treści odwołania skarżąca szczegółowo odniosła się do poszczególnych pytań, które jej zdaniem nie były skonstruowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny bowiem nie spełniały one warunku uznania za prawidłową tylko jednej odpowiedzi na pytanie.

Minister Sprawiedliwości po rozpatrzeniu odwołania powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. utrzymał w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej z dnia [...] września 2014 r. W uzasadnieniu decyzji Minister ocenił merytorycznie całokształt sprawy, poddając analizie zarówno prawidłowość przygotowania egzaminu (w tym pytań testowych i wykazu ich odpowiedzi), jak i jego przebiegu. Stwierdził, że egzamin przeprowadzony został w trybie zgodnym z wymogami ustawy o radcach prawnych i rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 9 czerwca 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej oraz przeprowadzenia egzaminu wstępnego (Dz.U. z 2014 r., poz. 1234).

W uzasadnieniu decyzji organ odniósł się do zarzutów i argumentów przedstawionych w odwołaniu i stwierdził, że wszystkie pytania testowe zostały sformułowane jednoznaczni, a wśród propozycji odpowiedzi była wyłącznie jedna poprawna odpowiedź, oparta na przepisach prawa obowiązujących w dniu przeprowadzania egzaminu. Pytania testowe nie dotyczyły kwestii spornych w orzecznictwie i doktrynie, co wskazuje, że test egzaminacyjny, na którego podstawie przeprowadzony był egzamin, odpowiadał kryteriom, o których mowa w art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych.

Organ wskazał również, że po ponownym sprawdzeniu karty odpowiedzi Odwołującej się i przeliczeniu uzyskanych przez nią punktur stwierdzono, iż odpowiedziała ona prawidłowo na 99 pytań, uzyskując tym samym 99 punktów. Tym samym uchwała Komisji co do ustalenia wyniku egzaminu jest prawidłowa.

Odnosząc się do poszczególnych zarzutów dot. wskazanych pytań, organ przywołał treść zakwestionowanych pytań i wyjaśnił zasadność poczynionej oceny.

Wyjaśnienia rozpoczęto od analizy treści pytania nr 15, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, jeżeli okoliczności popełnienia przestępstwa nie budzą wątpliwości, a postawa oskarżonego wskazuje, że cele postępowania zostaną osiągnięte, prokurator może dołączyć do aktu oskarżenia wniosek o wydanie wyroku i orzeczenie uzgodnionych z oskarżonym kar lub innych środków przewidzianych w Kodeksie karnym za przypisane mu przestępstwo, bez przeprowadzenia rozprawy:

A. za każde przestępstwo, za wyjątkiem zbrodni zagrożonej karą dożywotniego pozbawienia wolności,

B. za każdy występek,

C. tylko za występek zagrożony karą nieprzekraczającą 10 lat pozbawienia wolności".

Organ podkreślił, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie była odpowiedź "B", oparta na treści art. 335 § 1 k.p.k., zaś strona udzieliła odpowiedzi "C", przy czym w odwołaniu skarżąca podkreśliła, że odpowiedź "B" należy uznać za zbyt ogólną. Organ II instancji rozpatrując sprawę, wskazał, że pytanie zostało sformułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny, a treść art. 335 § 1 k.p.k. wskazuje, że przy spełnieniu przesłanek opisanych w części wstępnej pytania, zastosowanie instytucji uregulowanej w powołanym przepisie jest możliwe wyłącznie do występków, a obecne brzmienie przepisu wskazuje, iż instytucja ta ma zastosowanie do każdego występku. Minister zaznaczył przy tym, że pytanie egzaminacyjne nie musi być dokładnym odwzorowaniem treści konkretnego przepisu ustawy. Organ II instancji wskazał także, że udzielona przez skarżącą odpowiedź "C" jest jednoznacznie wadliwa, gdyż znajdowałaby zastosowanie przed nowelizacją przepisu art. 335 § 1 k.p.k. a wadliwość odpowiedzi "A" wynika z faktu, iż dobrowolne poddanie się karze nie ma zastosowania w przypadku zbrodni.

W zakresie pytania nr 101, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem pracy, jeżeli telepraca jest wykonywana w domu telepracownika, a pracodawca i telepracownik nie określili w odrębnej umowie sposobu i formy kontroli wykonywania pracy przez telepracownika, pracodawca ma prawo przeprowadzać kontrolę wykonywania pracy:

A. bez konieczności uzyskania zgody telepracownika, wyłącznie w godzinach pracy,

B. za uprzednią zgodą telepracownika wyrażoną na piśmie, albo za pomocą środków komunikacji elektronicznej, albo podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość,

C. nawet jeżeli telepracownik nie wyraził zgody na przeprowadzenie kontroli; wykonywanie czynności kontrolnych nie może naruszać prywatności telepracownika i jego rodziny ani utrudniać korzystania z pomieszczeń domowych, w sposób zgodny z ich przeznaczeniem".

Minister w zakresie tego pytania wskazał, że prawidłową odpowiedzią była odpowiedz "B" oparta na treści art. 6714 § 2 w zw. z art. 6711 § 2 pkt 3 k.p. podczas gdy skarżąca udzieliła odpowiedzi "C", a w odwołaniu uznała odpowiedź "B" za niepełną. Organ II instancji wyjaśnił, że zgodnie z treścią obowiązujących przepisów telepracownik ma obowiązek poddania się kontroli pracodawcy, a zgoda bądź wniosek pracownika dotyczący kontroli dotyczy wyłącznie terminu jej przeprowadzenia. W konsekwencji zdaniem Ministra w przypadku braku odrębnej umowy określającej sposób i formy kontroli telepracownika przeprowadzenie kontroli możliwe jest wyłącznie po uzyskaniu zgody telepracownika wyrażonej na piśmie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej albo podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość. Jednocześnie organ II instancji zauważył, że argumenty skarżącej dotyczące kontroli bezpieczeństwa i higieny pracy nie podważają prawdziwości pytania, gdyż kwestie te pozostają poza zakresem pytania egzaminacyjnego. Minister zauważył również, że niedopuszczalne jest stawianie przez zdających dodatkowych nieobjętych treścią pytania założeń.

Wyjaśniając zagadnienie ujęte w pytaniu nr 121, które brzmiało:

"Zgodnie z Kodeksem postępowania administracyjnego, o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia postanawia:

A. organ pierwszej instancji, za pośrednictwem którego złożono odwołanie lub zażalenie; na postanowienie przysługuje zażalenie,

B. organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia; na postanowienie przysługuje zażalenie;

C. ostatecznie organ właściwy do rozpatrzenia odwołania lub zażalenia".

Minister podkreślił, że prawidłową odpowiedzią była odpowiedz "C", oparta na treści art. 59 § 2 k.p.a. a nie odpowiedź "B" udzielona przez skarżącą. Organ II instancji podniósł, że pytanie zostało sformułowane w sposób jasny, precyzyjny, jednoznaczny i oparty wprost na brzmieniu obowiązującego przepisu regulującego właściwość organu do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania lub zażalenia.

Konkludując, Minister Sprawiedliwości pokreślił, że decyzja dotycząca ustalenia wyniku egzaminu konkursowego nie jest decyzją uznaniową, w której organ II instancji ma możliwość wyboru i swobodnej oceny, co do wyniku kandydata. Ustawa bowiem w przepisie art. 339 ust. 3 ustawy o radcach prawnych jednoznacznie przesądza, że pozytywny wynik z egzaminu uzyskuje kandydat, który otrzymał co najmniej 100 pkt, a zatem przyjęcie przez Ministra, że kandydat uzyskał wynik pozytywny, możliwe jest tylko wówczas, jeśli po dokonaniu analizy rozwiązanego przez kandydata testu można ustalić, iż uzyskał on co najmniej wymagane 100 pkt, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca, powodując tym samym, że brak jest podstaw do uchylenia czy zmiany zaskarżonej uchwały i uznanie wyniku egzaminu odwołującej się za pozytywny.

Pismem z [...] grudnia 2014 r. N.R. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie bądź zmianę zaskarżonej decyzji oraz uchwały i uznanie wyniku N.R. za pozytywny, a także o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. W treści skargi zarzuciła organowi:

1) błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, polegające na niezasadnym uznaniu, że pytania wskazane przez skarżącą w odwołaniu, tj. pytania nr 15, 101, 121 egzaminu konkursowego na aplikację radcowską zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i nie sprzeczny z dyrektywą zawartą w treści tych przepisów, nakazującą takie skonstruowanie pytań testowych, aby odpowiedź na pytanie wynikała expressis verbis z przepisów prawa, a nie interpretacji dokonywanej przez doktrynę oraz orzecznictwo i uznaniu, że odpowiedź na pytanie nie wynika tym samym z przepisów prawa, co stanowi podstawę braku przyjęcia prawidłowości udzielonych odpowiedzi;

2) obrazę przepisów postępowania, która miała wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 k.p.a., w związku z art. 368 ust. 9 i 12 ustawy o radcach prawnych poprzez:

a) nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania, polegające na całkowitym braku odniesienia się w uzasadnieniu do części zarzutów podniesionych w toku postępowania przed Komisją II Stopnia, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, podczas gdy uchwała Komisji II Stopnia powinna być wydana po rozważeniu (i uzewnętrznieniu tego faktu w jej uzasadnieniu) wszystkich twierdzeń i zarzutów podniesionych w odwołaniu i może utrzymywać zaskarżoną uchwałę w mocy jedynie w razie uznania i szczegółowego uzasadnienia stanowiska, że żaden z zarzutów podniesionych w odwołaniu nie może prowadzić do podważenia zaskarżonej decyzji;

b) nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania polegające na nie odniesieniu się w uzasadnieniu uchwały do pozostałych zarzutów w sposób powierzchowny i pozorny, co świadczy o braku wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału sprawy, a przejawiło się w pominięciu w uzasadnieniu zaskarżonej uchwały szczegółowego uzasadnienia stanowiska Komisji II Stopnia w zakresie tych zarzutów, podczas gdy Komisja ta powinna była szczegółowo uzasadniać swoje stanowisko, w szczególności przedstawić uzasadnienie prawne;

c) nieprzedstawienie merytorycznej argumentacji (a także przedstawienie argumentacji szczątkowej, pozbawionej spójności logicznej) przemawiającej za uznaniem zarzutów z odwołania za niezasadne oraz za utrzymaniem w mocy oceny negatywnej, co połączone było z brakiem należytego wyjaśnienia przez Komisję II stopnia zasadności przesłanek, którymi kierowała się przy załatwieniu sprawy;

d) przekroczenie przez Komisję II Stopnia granicy tzw. luzu decyzyjnego organu oraz wadliwe ustalenia faktyczne dotyczące rozwiązania, a w konsekwencji oceny pracy egzaminacyjnej skarżącej, a także brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy polegający na niedostatecznej analizie stanu prawnego oraz orzecznictwa leżącego u podstaw problematyki zadania egzaminacyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do przyjęcia przez Komisję II Stopnia merytorycznych kryteriów oceny pracy nieuwzględniających bogatego orzecznictwa sądów administracyjnych oraz aktualnego stanu prawnego.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała argumentację zawartą w odwołaniu oraz powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazała, że pytania na egzaminie konkursowym na aplikację radcowską muszą być postawione w taki sposób, aby zdający mógł na nie odpowiedzieć w oparciu o przepisy prawa, a nie bazując na wykładni prawa. Podkreśliła przy tym, że pytania egzaminacyjne powinny być formułowane w sposób jasny, precyzyjny i jednoznaczny. Nie mogą wprowadzać w błąd kandydatów na aplikantów, w tym uniemożliwiać zakreślenia prawidłowej odpowiedzi, gdyż wadliwie sformułowane pytanie nie może powodować negatywnych skutków dla zdającego, zatem za wadliwie formułowane pytanie należy zdającemu przyznać punkt (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2011 r., II GSK 28/10).

Zdaniem skarżącej, treść wskazanych pytań i propozycje odpowiedzi, nie spełniały wymogów określonych w art. 339 ust 1 ustawy o radcach prawnych. Bez jednoznacznego, literalnego przywołania treści przepisu art. 335 k.p.k.(jak w pytaniu nr 15), niepełność poprawnej odpowiedzi (pyt. 101 i 121) wymagającej wprowadzenia do pytania założenia dodatkowego, nie istniały obiektywne kryteria, według których możliwe było dokonanie obiektywnej oceny prawidłowości udzielonej odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy).

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów, należy uznać, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw dla jej uwzględnienia.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli Sądu była decyzja Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej przy Ministrze Sprawiedliwości z siedzibą w Opolu z dnia [...] września 2014 r. Nr [...], stwierdzającą, że N.R. uzyskała wynik negatywny z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską.

Na wstępie wskazać należy, że podniesiony w skardze zarzut sprowadza się do stwierdzenia, że pytania nr 15, 101 oraz 121 z testu stanowiącego egzamin wstępny na aplikację radcowską, nie spełniały wymogów art. 339 § 1 ustawy o radcach prawnych. Skarżąca podniosła, że treść tych pytań sformułowana była niejednoznacznie i w sposób sprzeczny z dyrektywą nakazującą sformułowanie pytań testowych, tak aby odpowiedź wynikała expresis verbis z przepisów prawa.

Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 339 § 1 ustawy o radcach prawnych egzamin wstępny polega na rozwiązaniu testu składającego się z zestawu 150 pytań zawierających po trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa, oraz z karty odpowiedzi. Kandydat może wybrać tylko jedną odpowiedź, którą zaznacza na karcie odpowiedzi stanowiącej integralną część testu. Za każdą prawidłową odpowiedź kandydat uzyskuje 1 punkt. Natomiast w myśl art. 339 ust. 3 tej ustawy pozytywny wynik z egzaminu wstępnego otrzymuje kandydat, który uzyskał z testu co najmniej 100 punktów.

Rozstrzygnięcie zatem, czy decyzja Ministra Sprawiedliwości utrzymująca w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej do spraw aplikacji radcowskiej stwierdzającą, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu wstępnego na aplikację radcowską, została wydana z naruszeniem art. 339 § 1 ustawy o radcach prawnych, wymaga ustalenia, czy pytania nr 15, 101 oraz 121 z testu zostały sformułowane w sposób jednoznaczny i poprawny, zgodnie z wymogami tego przepisu.

Zgodnie z wypracowanym orzecznictwem sądów administracyjnych pytania na egzaminie konkursowym na aplikację powinny być skonstruowane w sposób możliwie precyzyjny. W szczególności pytania oraz podane w nich trzy propozycje odpowiedzi, z których tylko jedna jest prawidłowa winny być sformułowane w sposób jasny, jednoznaczny i niebudzący istotnych wątpliwości (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II GSK 857/09; z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II GSK 833/09; z dnia 23 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 982/09 z dnia 19 stycznia 2011 r., sygn. akt II GSK 97/10).

W ocenie Sądu zakwestionowane w skardze pytania nr 15, 101 oraz 121 zostały oparte na treści art. 335 § 1 k.p.k., art. 6714 § 2 w zw. z art. 6711 § 2 pkt 3 k.p. oraz art. 59 § 2 k.p.a. a wśród zaproponowanych odpowiedzi tylko jedna z trzech była w każdym przypadku prawdziwa i tym samym prawidłowa. W konsekwencji zatem zdaniem Sądu należy uznać, że pytania egzaminacyjne zakwestionowane przez skarżącą odpowiadały wymogom z art. 339 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, jak również kryteriom, o których mowa w przytoczonym wyżej orzecznictwie.

Sąd orzekający w sprawie w całości podziela argumentację Ministra Sprawiedliwości dotyczącą zakwestionowanych pytań i przyjmuje ją za właściwą. Sformułowanie przedmiotowych pytań, jak wyjaśnił organ, świadczy, że była możliwa tylko jedna odpowiedź prawidłowa a połączenie zapytania z odpowiedzią wskazaną przez organ tworzyło zdanie prawdziwe.

Odnosząc się do pytania nr 15, należy wskazać, że z wykazu prawidłowych odpowiedzi wynikało, że prawidłową odpowiedzią na to pytanie jest odpowiedź "B", oparta na treści art. 335 § 1 k.p.k. Pamiętać przy tym należy, że w myśl. art. 339 ust. 1d ustawy o radcach prawnych prawidłowość odpowiedzi ocenia się według stanu prawnego obowiązującego w dniu egzaminu wstępnego.

Porównując treść pytania nr 15 z aktualną w dniu egzaminu treścią przepisu art. 335 § 1 k.p.k., nie ulega, w ocenie Sądu, wątpliwości, że jedyną prawidłową odpowiedzią na pytanie nr 15 była odpowiedź B. Nie można zarazem podzielić punktu widzenia skarżącej, że pytanie to zostało sformułowane niejednoznacznie, nieprecyzyjnie i sprzecznie z przepisem art. 335 § 1 k.p.k. w brzmieniu obowiązującym w dniu egzaminu.

Podobnie uznać należy, że treść pytania nr 101 została oparta na art. 6714 § 2 w zw. z art. 6711 § 2 pkt 3 k.p., w związku z czym za prawidłową należało uznać odpowiedź "B". Sąd podziela przy tym stanowisko Ministra, zgodnie z którym za niedopuszczalne należy uznać czynienie przez zdających dodatkowych założeń do pytań egzaminacyjnych. Tym samym w sytuacji, w której poza zakresem pytania egzaminacyjnego znalazła się kwestia kontroli bezpieczeństwa i higieny pracy u telepracownika, osoba zdająca nie była uprawniona do zakładania, że kontrola wskazana w pytaniu egzaminacyjnym miała dotyczyć również tej problematyki. Przyjęcie dodatkowych założeń może doprowadzić bowiem do sytuacji, w której żadna z przygotowanych odpowiedzi w połączeniu z pytaniem egzaminacyjnym uzupełnionym o dodatkowe założenia nie będzie stanowiła zdania prawdziwego.

Uwzględniając jasne sformułowanie pytania nr 101, zdaniem Sądu za jedyną prawidłową i możliwą odpowiedź na to pytanie należało uznać odpowiedź "B" wskazaną w wykazie prawidłowych odpowiedzi.

Odnosząc się z kolei do pytania nr 121, Sąd uznaje, że w całości oparte zostało ono na treści art. 59 § 2 k.p.a. W konsekwencji, za prawidłową należy uznać jedynie odpowiedź "C" w całości odpowiadającą treści powołanego przepisu. Pozostałe odpowiedzi nie tworzą bowiem w połączeniu z pytaniem zdania prawdziwego na skutek wskazania organu właściwego do wydania rozstrzygnięcia w przypadku odpowiedzi "A" oraz dopuszczalności zaskarżenia rozstrzygnięcia w sprawie przywrócenia terminu w związku z art. 16 k.p.a. w przypadku odpowiedzi "B".

Wyraźnie w tym miejscu podkreślić należy, że egzamin na aplikację radcowską jest egzaminem konkursowym i nie można oczekiwać, że pytania w teście będą wiernie przytaczać jeden, konkretny przepis prawa. Zdający musi legitymować się bowiem umiejętnością zrekonstruowania nieskomplikowanej normy prawnej, jak również rozstrzygać proste problemy interpretacyjne. Oczywiste jest, że kandydatom na aplikację radcowską można stawiać wymagania znajomości podstawowych zasad wykładni prawa, czy też analitycznego myślenia.

Dodać należy, że nieprawidłowo sformułowane pytanie to takie, na które żadna z zaproponowanych odpowiedzi nie stanowi zdania prawdziwego, gdy więcej niż jedna z odpowiedzi jest odpowiedzią prawdziwą, a także takie, na które odpowiedź nie wynika expressis verbis z przepisów prawa, a jedynie z poglądów doktryny i orzecznictwa. W rozpatrywanej sprawie żadna z tych wad nie wystąpiła, albowiem, jak wskazano powyżej, połączenie pytania wraz z odpowiedzią stanowiło logiczną całość, znajdującą swoje uzasadnienie w treści wskazanych wyżej przepisów. Tym samym zarzuty zawarte w skardze uznać należy za nieuzasadnione.

Jednocześnie odnosząc się do zarzutów dotyczących naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 138 k.p.a. w zw. z art. 368 ust. 9 i 12 ustawy o radcach prawnych Sąd nie dopatrzył się naruszenia wspomnianych przepisów w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania administracyjnego. W szczególności należy zauważyć, że nietrafny jest zarzut nieodniesienia się do zarzutów postawionych w odwołaniu przez skarżącą.

Z przepisu art. 15 k.p.a. wynika, że postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem doktryny potwierdzonym linią orzeczniczą sądów administracyjnych, dwuinstancyjność postępowania administracyjnego skutkuje koniecznością ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy na skutek złożenia odwołania. Oznacza to, że co do zasady niedopuszczalne jest ograniczanie postępowania odwoławczego wyłącznie do zbadania zasadności zarzutów postawionych w odwołaniu i pominięcie pozostałych aspektów rozpatrywanej sprawy. W konsekwencji zatem uznać należy, że nieodniesienia się wprost do postawionych w odwołaniu zarzutów nie można utożsamiać z brakiem wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału. Okoliczność ta bowiem może zostać stwierdzona wyłącznie przez pominięcie przez organ odwoławczy elementów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, co w niniejszym przypadku, zdaniem Sądu, nie miało miejsca. W opinii Sądu materiał dowodowy został w sprawie zebrany w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji było kompletne, logiczne i przekonujące.

Ponadto zdaniem Sądu Minister Sprawiedliwości prawidłowo wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jest ona wydawana w warunkach związania administracyjnego i zmiana rozstrzygnięcia przez ustalenie pozytywnego wyniku egzaminu wstępnego na aplikację radcowską możliwa jest jedynie na skutek stwierdzenia, że skarżąca w wyniku egzaminu uzyskała co najmniej 100 pkt, udzielając co najmniej 100 prawidłowych odpowiedzi na 150 zadanych pytań egzaminacyjnych, co w niniejszej sprawie, jak wykazano to powyżej, nie miało miejsca. W konsekwencji powyższego za chybiony należy uznać zarzut przekroczenia przez organ odwoławczy luzu decyzyjnego, który nie występował w niniejszej sprawie.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.