Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 912/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-12-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzje I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2 kpa, art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 uśr
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 par. 1 P.p.s.a.,  art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj, Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi G. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zasiłku pielęgnacyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...], II. umarza postępowanie administracyjne w sprawie.


UZASADNIENIE

1. Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz G. przyznał G. Ż. (dalej przywoływany jako: "Skarżący") zasiłek pielęgnacyjny w kwocie [...]zł miesięcznie, od dnia 01.02.2016 r. na stałe.

2. Pismem z dnia 01.02.2018 r. Kierownik O. P. S. w G. zwrócił się do Kolegium o stwierdzenie nieważności wskazanej decyzji Burmistrza G. na tej podstawie, że wydana została bez podstawy prawnej.

3. W dniu 16.02.2018 r. S. K. O. w S. zawiadomiło Pana G. Ż. o wszczęciu z urzędu, na podstawie art. 157 § 2 K.p.a., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r. przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny.

4. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] S. K. O. w S. stwierdziło nieważność wymienionej decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r. W uzasadnieniu decyzji Kolegium powołało się na treść art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz zauważyło, że w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 14.02.2018 r. o sygn. akt II SA/Sz 41/18, przy podobnym stanie faktycznym, stwierdzono, że przesłanka wydania decyzji bez podstawy prawnej nie wystąpiła. Istotnym zatem w sprawie jest stwierdzenie, czy decyzja z dnia [...] r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Dalej Kolegium zajęło się znaczeniem pojęcia "rażącego naruszenia prawa" oraz powołało się na treść art. 16 ust. 1 i ust. 2-3 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Następnie wskazano, że Pan G. Ż. wystąpił z wnioskiem o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego i przedłożył "Orzeczenie [...] [...] Komisji Lekarskiej Podległej Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w S. z dnia [...] r." wydane i przeprowadzone jako kontrolne badanie lekarskie na podstawie skierowania Zakładu Emerytalno- Rentowego MSW w S.. W orzeczeniu tym badany między innymi uznany został za całkowicie niezdolnego do pracy, uznano, że nie wymaga opieki innej osoby, zaliczony został do [...] grupy inwalidzkiej. Już z orzeczenia tego nie wynika, że jest osobą niezdolną do samodzielnej egzystencji, gdyż nie wymaga opieki osób drugich. Okoliczność ta ma jednak drugorzędne znaczenie w sytuacji, gdy orzeczenie przedłożone przez stronę nie jest dowodem właściwym dla stwierdzenia, że strona legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w rozumieniu art. 16 ust. 2 pkt 2 w związku z art. 3 pkt 21 ustawy. Dalej Kolegium przytoczyło treść tych przepisów, a także treść przepisów art. 62 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, wywodząc z nich, że tylko orzeczenia o zaliczeniu do jednej z grup inwalidów wydane przez komisje lekarskie ds. inwalidztwa i zatrudnienia ZUS na podstawie przepisów obowiązujących przed 1 września 1997 r., a także wydane przez komisję lekarską MON lub MSWiA w czasie przed 1 stycznia 1998 r. stanowią równoważne orzeczenia o niepełnosprawności. Wnioskodawca zaś nie legitymował się żadnym z tych orzeczeń, zatem nie został zaliczony do znacznego stopnia niepełnosprawności w rozumieniu art. 3 pkt 21 ustawy. Nie legitymował się on także orzeczeniem zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności zaliczającym go do znacznego stopnia niepełnosprawności, ani orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS lub KRUS lub Komisji Lekarskiej ZUS lub KRUS o całkowitej niezdolności od pracy i do samodzielnej egzystencji, albo też wyrokiem sądu w tych kwestiach. Przedłożone orzeczenie z dnia [...] r. nie spełnia wymogów, o jakich mowa w art. 3 pkt 21 ustawy. W tej sytuacji Kolegium uznało, że decyzja organu I instancji z dnia [...] r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 16 w związku z art. 3 pkt 21 ustawy.

5. Pismem z dnia 26.03.2018 r. Skarżący zwrócił się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją SKO z dnia [...] r. nr [...] stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza G. z dnia [...] r., podnosząc, że nie widzi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza G., którą przyznał mu zasiłek pielęgnacyjny na stałe, gdyż nie została spełniona żadna przesłanka wymieniona w art 156 § 1 K.p.a..

6. S. K. O. w S., decyzją z dnia [...] r. nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] r. nr [...]

W uzasadnieniu Organ wskazał, że w myśl art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Składając, w dniu 03.02.2016 r., wniosek o ustalenie prawa do zasiłku pielęgnacyjnego z tytułu niepełnosprawności, Skarżący przedłożył orzeczenie z dnia [...] r. Komisji Lekarskiej Podległej Ministrowi Właściwemu do Spraw Wewnętrznych w S.. Orzeczenie to zaliczyło Skarżącego do [...] grupy inwalidzkiej, jednocześnie wskazując, że jest on całkowicie niezdolny do pracy (nie orzeczono więc niezdolności do samodzielnej egzystencji) oraz że nie wymaga opieki osób drugich.

Z treści cytowanego wyżej art. 16 ust. 1 ustawy wynika, jak uwypuklił Organ, że podstawą do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest istnienie konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji osoby niepełnosprawnej, gdyż w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z tej konieczności przyznawany jest zasiłek stały. Tymczasem, jak zauważył Organ, Skarżący nie wymaga opieki innej osoby, co wynika z orzeczenia z dnia [...] r. i nie jest niezdolny do samodzielnej egzystencji, a jest jedynie całkowicie niezdolny do pracy.

Biorąc powyższe pod uwagę Organ uznał, że decyzja Burmistrza G. z dnia [...] r. przyznająca stronie zasiłek pielęgnacyjny została wydana z rażącym naruszeniem art. 16 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

7. Niezadowolony z treści rozstrzygnięcia Skarżący wywiódł skargę na decyzję S. K. O. w S. z dnia [...] r.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1). art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1952, dalej przywoływana jako: "u.ś.r.") poprzez dokonanie błędnej wykładni tegoż przepisu, skutkującej przyjęciem, iż spełnienie przesłanki legitymowania się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności w wieku powyżej 16 roku życia nie jest wystarczające dla przyznania takiej osobie zasiłku pielęgnacyjnego, podczas gdy z przepisu tego wynika explicite, że spełnienie tej przesłanki wystarcza dla przyznania takiego zasiłku,

2). art. 16 ust. 1 u.ś.r. poprzez dokonanie błędnej wykładni tegoż przepisu, skutkującej przyjęciem, iż jedną z koniecznych przesłanek przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest niezdolność do samodzielnej egzystencji, podczas gdy przepis ten nie określa przesłanek, od których uzależnione jest otrzymanie takiego zasiłku,

3). art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257, dalej przywoływana jako: "K.p.a.") polegającym na naruszeniu zasady pogłębiania zaufania do władzy publicznej oraz zasady równego traktowania poprzez odstąpienie od wyjaśnienia, z jakich względów Skarżący nie może uzyskać zasiłku pielęgnacyjnego, podczas gdy w sprawie o analogicznym stanie faktycznym (nr [...]), taki zasiłek został przyznany.

W uzasadnieniu skargi Skarżący wskazał, że SKO w S. bezzasadnie przyjęło, że samo spełnienie przesłanek z art. 16 ust. 2 u.ś.r., nie jest wystarczające dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego. Tymczasem jak wynika wprost ze stanowiska prezentowanego w doktrynie: "zasiłek pielęgnacyjny przysługuje wyłącznie niepełnosprawnemu dziecku, osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i osobie, która ukończyła 75. rok życia" (R. Kopania (red.), Świadczenia rodzinne. Świadczenia dla opiekunów. Komentarz. Warszawa 2017). Na uwagę zasługuje tutaj fakt, że wśród kategorii osób, którym przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie wskazano dodatkowej kategorii, którą stanowią osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji. Zresztą konkluzji jakoby do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego niezbędne było stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji nie można wyprowadzić już z samego brzmienia przepisu art. 16 ust. 2 ustawy. Wręcz przeciwnie, w ocenie Skarżącego, nie powinno budzić wątpliwości - nad czym nie pochylił się należycie SKO w S., że skoro orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia [...] r. (nr [...] [...]) przyznano Skarżącemu [...] grupę inwalidzką, to tym samym, zgodnie z art. 16 ust. 2 pkt 2 ustawy spełniam wymogi do udzielenia mi tegoż zasiłku. Należy bowiem wskazać, że w myśl art. 2 pkt 21 lit d omawianej ustawy, znaczny stopień niepełnosprawności oznacza posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów. Mając powyższe na uwadze, oczywistym dla Skarżącego jest, iż przynależy do kategorii osób, którym zasiłek pielęgnacyjny winien być przyznany.

Po wtóre, wykładnia przepisu art. 16 ust. 1 u.ś.r. nie prowadzi do wniosku jakoby "podstawą do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego było istnienie konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby (...)", gdyż przepis ten jak zostało już wykazane nie stanowi dodatkowej przesłanki, której spełnienie jest niezbędne do otrzymania zasiłku, a jedynie traktuje o celu, w jakim zasiłek ten ma być udzielony. Co więcej, jak zauważa się w orzecznictwie cel przyznania zasiłku pielęgnacyjnego winien być postrzegany nie tylko przez pryzmat niezdolności do samodzielnej egzystencji, ale przede wszystkim przez sam fakt niepełnosprawności.

Skarżący przywołał treść wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 lipca 2015 r. (sygn. akt I ACa 298/15), w którym sąd ten wyraźnie wskazał, że: "zasiłek pielęgnacyjny, którego wysokość jest zryczałtowana w ustawie, ma charakter świadczenia socjalnego, a jego założeniem nie jest udział w naprawieniu szkody równolegle ze sprawcą ani zwolnienie go w tym zakresie z obowiązku, lecz symboliczna pomoc osobie dotkniętej niepełnosprawnością, niezależnie, czy jest ona skutkiem czynu niedozwolonego, czy innego zdarzenia". Skarżący stwierdził, że pozbawienie go prawa do zasiłku pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy ustalono, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, opierając się wyłącznie na przesłance, zgodnie z którą jest zdolny do samodzielnej egzystencji, w istocie swej przeczy celowi instytucji zasiłku pielęgnacyjnego. Słuszność miał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie (wyrok z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Sz 504/17) wskazując, że: "zasiłek pielęgnacyjny jest świadczeniem o jasno sprecyzowanym celu i przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja regulacji dotyczących zasad przyznawania tego świadczenia ma charakter gwarancyjny, a zatem ich wykładnia nie może prowadzić do całkowitego pozbawienia osoby niepełnosprawnej tego świadczenia. Byłoby to, w ocenie Sądu, sprzeczne z wyartykułowaną w Konstytucji RP (art. 2) zasadą sprawiedliwości społecznej oraz art. 69 Konstytucji RP, który nakłada na władze publiczne obowiązek udzielenia pomocy osobom niepełnosprawnym w zabezpieczeniu egzystencji." Analiza przytoczonego rozstrzygnięcia niechybnie prowadzi do wniosku, iż organy administracji publicznej uprawnione do oceny, czy danej osobie należy przyznać zasiłek pielęgnacyjny, nie mogą dokonać takiej wykładni przepisów, która całkowicie pozbawiłaby osobę niepełnosprawną prawa do takiego zasiłku, gdyż byłoby to sprzeczne z konstytucyjną gwarancją pomocy osobom niepełnosprawnym.

W ocenie Skarżącego, nie sposób nie odnieść wrażenia, iż SKO w S. pozbawiając go prawa do zasiłku pielęgnacyjnego postąpiło w sposób niezgody zarówno z wykładnią art. 16 ust. 1 u.ś.r. jak i postanowieniami Konstytucji. Co więcej, nawet gdyby uznać, że rzeczywiście do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego niezbędne jest ustalenie niezdolności do samodzielnej egzystencji - czemu jednak raz jeszcze należy wyraźnie zaprzeczyć, to podnieść należy, że w orzecznictwie można spotkać się z poglądem, że już sam fakt posiadania znacznego stopnia niepełnosprawności prowadzi do konstatacji, iż taka osoba jest niezdolna do samodzielnej egzystencji. Takie stanowisko zajął choćby Sąd Apelacyjny w Rzeszowie w swoim wyroku z dnia 3 września 2015 r. (sygn. akt III AUa 987/14), w którym wyraźnie podkreślił, że: "oba świadczenia (zasiłek pielęgnacyjny i dodatek pielęgnacyjny) przysługują osobom niezdolnym do samodzielnej egzystencji. Osobami niezdolnymi do samodzielnej egzystencji są osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Osobą o znacznym stopniu niepełnosprawności jest osoba legitymująca się orzeczeniem właściwego zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności (...)". Przywołane rozstrzygnięcie uprawnia zatem do wniosku, że niezdolność do samodzielnej egzystencji wynika już z faktu bycia osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a niewątpliwym w ocenie Skarżącego jest, iż został za taką uznany.

Wreszcie, niezależnie od dotychczasowych rozważań Skarżący zaznaczył, że SKO w S. naruszyło zasadę pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej, gdyż w żaden sposób nie odniosło się do zarzutu, zgodnie z którym, w analogicznej sprawie o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego, SKO w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza G. o przyznaniu takiego świadczenia (nr [...]).

8. W odpowiedzi na skargę S. K. O. w S. wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje.

Skarga jest zasadna.

9. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 cyt. ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, dalej przywoływana jako: "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

10. Na wstępie wywodu należy nakreślić ramy prawne sprawy.

Zgodnie z art. 16 ust 1 u.ś.r., zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji.

Natomiast w ustępie 2 art. 16 ustawodawca zdecydował, iż zasiłek pielęgnacyjny przysługuje:

1) niepełnosprawnemu dziecku;

2) osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16. roku życia, jeżeli legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;

3) osobie, która ukończyła 75 lat.

SKO w S. przyjęło, że samo spełnienie przesłanek z art. 16 ust. 2 u.ś.r., nie jest wystarczające dla przyznania zasiłku pielęgnacyjnego.

Tymczasem w ocenie Sądu, wykładnia przepisu art. 16 ust. 1 u.ś.r. nie prowadzi do jednoznacznego wniosku jakoby podstawą do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego było istnienie konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby, gdyż przepis ten wyraźnie odnosi się do celu, nie stanowi zaś samoistnej przesłanki, której spełnienie warunkować powinno przyznanie zasiłku.

Co więcej, powyżej przedstawiona norma nie jest jednoznaczna interpretacyjnie. Na uwagę zasługuje bowiem fakt, że wśród kategorii osób, którym przysługuje prawo do zasiłku pielęgnacyjnego nie wskazano dodatkowej kategorii, którą stanowiłyby osoby niezdolne do samodzielnej egzystencji. Zresztą rację ma Skarżący, iż konkluzji jakoby do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego niezbędne było stwierdzenie niezdolności do samodzielnej egzystencji nie można wyprowadzić już z samego brzmienia przepisu art. 16 ust. 2 ustawy.

Podkreślenia także wymaga, że w myśl art. 2 pkt 21 lit d u.ś.r., znaczny stopień niepełnosprawności oznacza posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów, a takim Skarżący się legitymuje, skoro orzeczeniem komisji lekarskiej z dnia [...] r. (nr [...] [...]) przyznano Skarżącemu I grupę inwalidzką. Wszystkie te argumenty przemawiają za niejednoznacznością interpretacji normy art. 16 ust. 1 i 2 u.ś.r.

11. Zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a norma wyrażona w tym przepisie legła u podstaw skarżonego rozstrzygnięcia, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.

Jak wskazuje M. Jaśkowska (por. M. Jaśkowska, Komentarz do art. 156 K.p.a. w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt – Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do K.p.a., LEX 2018), ta przyczyna nieważności ma bardzo nieostry charakter, stąd liczne niekonsekwencje w orzecznictwie sądów i powoływanie się na tę przyczynę wówczas, gdy mamy np. do czynienia z przesłanką niewłaściwości. Nieostry charakter mają zarówno przesłanki zawarte w art. 156 § 1 pkt 2, jak i granica pomiędzy nimi. Jak podkreśla ta komentatorka, w grupie tej nie mieści się błędna interpretacja przepisów składających się na podstawę prawną.

Podzielić należy w tym miejscu argumentację zawartą w wyroku NSA w Warszawie z 6.02.1995 r., (sygn. akt II SA 1531/94, ONSA 1996/1, poz. 37), zgodnie z którym zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych w swej treści przepisów prawa nie może być uznane za rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2. Podobnie uznał NSA w Warszawie w wyroku z 6.02.1995 r., (sygn. akt II SA 1642/94, Prok. i Pr. 1995/7–8, s. 70). Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, które równocześnie narusza zasadę praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Por. też wyrok NSA w Warszawie z 18.06.1997 r., III SA 422/96, LEX nr 1689379, w którym podniesiono, że jeżeli przepis prawa dopuszcza możliwość rozbieżnych jego interpretacji, to wybór jednej z nich nie może być oceniony jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 nawet wówczas, gdy zostanie ona później uznana za nieprawidłową albo, co zdarza się częściej, inna interpretacja zostanie uznana za słuszniejszą.

Sąd w tym miejscu podkreśla stanowczo, że zarzut rażącego naruszenia prawa musi wynikać z przesłanek niebudzących wątpliwości. Tam natomiast, gdzie zastosowanie przepisu prawa wymaga jego interpretacji i subsumcji do konkretnego stanu faktycznego, nie może być mowy o rażącym naruszeniu prawa. Jak wskazał NSA w wyroku z 10.11.2015 r., (sygn. akt I OSK 352/14, LEX nr 1989953), "Nie jest rażącym naruszeniem prawa błędna wykładnia danego przepisu. Zagadnienie wykładni prawa jest uznawane za uchylające się spod kwalifikacji pod przesłankę rażącego naruszenia prawa, bo taki zarzut można postawić tylko zastosowaniu przepisu, którego treść jest niewątpliwie i jednolicie rozumiana. Jeżeli zatem przepis może być różnie rozumiany, to taka sytuacja nie skutkuje oceną wydanego w oparciu o jeden z możliwych wniosków interpretacyjnych aktu, jako rażąco wadliwego". Podobnie w wyroku NSA z 21.02.2017 r., (sygn. akt I OSK 2307/16, LEX nr 2255216), stwierdzono, że "nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku możliwości dokonywania odmiennej wykładni danego przepisu. W sytuacji bowiem gdy określone przepisy mogą być w różny sposób interpretowane, nie można mówić, że mają one niebudzącą żadnych wątpliwości treść".

Podobnie, choć z pewnym zastrzeżeniem, wypowiedział się WSA w Łodzi w wyroku z 18.01.2013 r., II SA/Łd 915/12, LEX nr 1270513: "1. Rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Nie chodzi tu o błędy w wykładni prawa, ale o niedopuszczalne przekroczenie prawa, dodatkowo w sposób jasny i niedwuznaczny. 2. Co do zasady spór co do wykładni przepisu prawa materialnego, nie może stanowić przesłanki do uznania, że decyzja ostateczna została wydana z rażącym naruszeniem prawa i stwierdzenia nieważności tej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2".

Wskazuje się zatem na granice takiego rozumowania. "Z chwilą jednak, gdy interpretacja opierająca się na rozmaitych właściwych jej sposobach przekroczy granice błędnego rozumowania, gdy stanie w oczywistej sprzeczności z obowiązującym porządkiem prawnym, wówczas będzie ona naruszeniem prawa, a wydane na jej podstawie decyzje będą mogły być uważane za wydane bez jakiejkolwiek podstawy prawnej" (J. Panejko, Glosa do wyroku NTA z 26.02.1934 r., L. rej. 6253/30, za: Komentarz, 1999, s. 423).

12. Przenosząc powyższe rozważania na tę sprawę, z uwagi na wątpliwości interpretacyjne normy wyrażonej w art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 nie sposób uznać, że mamy tu do czynienia z rażącym naruszeniem prawa. Możliwa jest bowiem i taka interpretacja wskazywanego przepisu, zgodnie z którą art. 16 ust. 1 nie określa przesłanki przyznania uprawnienia, a jedynie wskazuje cel przyznania świadczenia. To z kolei może prowadzić do wniosku, że wystarczającą przesłanką jest legitymowanie się przez stronę stosownym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności bądź zrównanym z nim orzeczeniem o grupie inwalidzkiej.

13. Stąd w ocenie Sądu, w sposób nieuprawniony, bo nie wynikający z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., Organ uznał, że w sprawie Skarżącego przyznanie mu zasiłku pielęgnacyjnego nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, czym Organ naruszył tak normę art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., jak też art. 16 ust. 1 w zw. z ust. 2 u.ś.r.

W związku z powyższym przyjąć należy, że zaskarżona decyzja i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem wskazanych przepisów prawa materialnego i procesowego. Poza tym, za uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej z jednoczesnym umorzeniem postępowania administracyjnego przemawiają także względy celowości, sprawiedliwości i ekonomii procesowej.

14. Końcowo Sąd podkreśla, że nie jest właściwe interpretowanie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych niezgodnie z zasadami ogólnymi prawa, w tym wynikającej z art. 2 Konstytucji RP zasady sprawiedliwości społecznej, praworządności czy budowania zaufania obywateli do organów państwa, z nich bowiem wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej.

Nie może być mowy o budowaniu zaufania do organów państwa i jego administracji w sytuacji, gdy te same organy wydają oświadczenia, które co do zasady mają mieć walor trwałości, a następnie zaś, powołując się na odmienną interpretację przepisów prawa - odwołują swoje oświadczenia (decyzje), zaskakując swojego obywatela. Obywatel ma bowiem prawo pozostawać w zaufaniu do organu reprezentującego państwo lub jednostkę samorządu terytorialnego, że raz przyznane uprawnienie, gdy on działał w poczuciu zaufania i uczciwie oraz w sytuacji gdy nie zmieniło się ani prawo ani sytuacja tegoż obywatela, będzie miało charakter trwały.

Przypomnieć w tym miejscu wypada, że zasada ochrony zaufania, jest nie tylko pochodną zasady sprawiedliwości społecznej i zasady demokratycznego państwa prawa, obecną na gruncie prawa polskiego, ale też ugruntowaną regułą w dorobku doktryny i judykatury europejskiej.

15. W tym stanie rzeczy, wobec uznania zasadności skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz § 3 P.p.s.a., w pkt I wyroku uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w S., w pkt II orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie.