Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 142/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 169  par. 4
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Dukiel (sprawozdawca), Sędzia WSA Marek Olejnik, Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2011 r. we Wrocławiu na rozprawie sprawy ze skargi Skarbu Państwa - Gospodarstwa Leśnego "A" Nadleśnictwo B. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia odwołania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (także w skrócie SKO) postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej pozostawiło bez rozpatrzenia odwołanie Skarbu Państwa - Gospodarstwa Leśnego "Lasy Państwowe" Nadleśnictwo B.(dalej: strona skarżąca) z dnia 2 listopada 2009 r., na decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2007 r. i 2008 r. z uwagi na nieprzedstawienie właściwego pełnomocnictwa radcy prawnego.

W toku badania wstępnego organ II instancji ustalił, że radca prawny P. M. dołączył do odwołania jedynie kserokopię pełnomocnictwa upoważniającego go do złożenia w imieniu strony odwołania oraz do jej reprezentowania przed SKO, jak też nie dołączył żadnego dokumentu zawierającego upoważnienie dla osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwo B. W związku z tym Kolegium, pismem z dnia 2 grudnia 2009 r., przywołując art. 169 § 1 w zw. z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, wezwało radcę prawnego do:

-uzupełnienia odwołania o prawidłowe oryginalne pełnomocnictwo bądź urzędowo poświadczony odpis tego pełnomocnictwa upoważniające go do złożenia w imieniu strony odwołania od decyzji gminnego organu podatkowego z dnia [...] r. Nr [...] i do reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym przez SKO w W.,

-uzupełnienia akt sprawy o dokument zawierający upoważnienie dla osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu Państwowego Gospodarstwa Leśnego Nadleśnictwo B.

W piśmie zawarto pouczenie, że nieuzupełnienie tych braków w terminie 7 dni od daty otrzymania wezwania spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpatrzenia na podstawie art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej.

W odpowiedzi radca prawny P. M., przy piśmie z dnia 11 grudnia 2009 r., przesłał jedynie kserokopię pełnomocnictwa, na której widniały pieczątki: "Stwierdzam zgodność odpisu z oryginałem" i "SPECJALISTA ds. pracowniczych R. M." (z nieczytelną parafą podpisu) oraz "LASY PAŃSTWOWE NADLEŚNICTWO B. [...]-[...] B. ul. N. [...], Tel. [...] fax [...]."

W uzasadnieniu postanowienia o pozostawieniu odwołania bez rozpatrzenia organ zawarł pouczenie dla strony skarżącej, że przysługuje jej prawo do wniesienia na nie zażalenia.

Po rozpatrzeniu zażalenia strony skarżącej SKO w W., postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], utrzymało w mocy swoje rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż złożone w toku postępowania odwoławczego pełnomocnictwo nie może być uznane za prawnie skuteczne umocowanie pełnomocnika do złożenia odwołania oraz reprezentowania strony w postepowaniu odwoławczym przede wszystkim dlatego, że nie jest to ani oryginał pełnomocnictwa, ani jego urzędowo poświadczony odpis. Kserokopie pełnomocnictw przedstawionych przez radcę prawnego są potwierdzone za zgodność z oryginałem przez pracownika Lasów Państwowych, który w świetle przepisów Ordynacji podatkowej nie jest uprawniony do potwierdzania w toku postepowania podatkowego pełnomocnictwa za zgodność z oryginałem. Z całą pewnością takie potwierdzenie nie może być uznane za urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictw, o jakim mowa art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej. W ocenie Kolegium Odwoławczego okoliczności przesadzają o nieskuteczności pełnomocnictwa złożonego przez radcę prawnego.

Przywołując treść art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie radca prawny nie poświadczył za zgodność z oryginałem przedłożonych w toku postępowania odwoławczego kserokopii pełnomocnictwa ogólnego z dnia 5 października 2008 r. oraz kserokopii aktu powołania Z. P. na Nadleśniczego Nadleśnictwa B. z dnia [...] 2001r., gdyż takiego poświadczenia dokonał pracownik Lasów Państwowych - specjalista ds. pracowniczych R. M., która jednakże nie jest pełnomocnikiem strony (nie złożyła do akt pełnomocnictwa ani upoważnienia do występowania w imieniu podatnika lub do jego reprezentacji) oraz radcą prawnym (adwokatem lub doradcą podatkowym). Organ wskazał przy tym, że strona w toku postępowania odwoławczego dołączyła dwie kserokopie pełnomocnictwa, w tym jedną poświadczoną przez pracownika podatnika, natomiast oryginał pełnomocnictwa dołączony został dopiero do zażalenia strony z dnia 26 marca 2010r., a kserokopia aktu powołania na stanowisko Nadleśniczego poświadczony przez pełnomocnika został dopiero w dniu 20 kwietnia 2010 r. Organ odwoławczy podniósł, że skoro radca prawny pomimo prawidłowego wezwania i pouczenia nie uzupełnił braków formalnych odwołania i nie przedstawił zgodnie z art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej właściwego pełnomocnictwa upoważniającego go do złożenia odwołania oraz reprezentowania strony w postępowaniu odwoławczym, to Kolegium Odwoławcze było uprawnione i zobligowane do tego, by działając w oparciu o przepis art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, pozostawić odwołanie bez rozpatrzenia. Organ odwoławczy podkreślił, że z treści przepisu art. 169 Ordynacji podatkowej nie wynika, aby w sytuacji gdy osoba składająca odwołanie jako pełnomocnik, pomimo prawidłowego wezwania, nie przedkłada prawidłowego pełnomocnictwa, organ zobligowany był do wzywania podatnika do uzupełnienia podpisu na odwołaniu.

W skardze z dnia 25 sierpnia 2010 r. strona skarżąca wniosła o uchylenie obu wskazanych wyżej postanowień, zarzucając im naruszenie przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej poprzez odmówienie pełnomocnictwu radcy prawnego mocy prawnej i uznanie iż nie zostało ono prawidłowo poświadczone za zgodność z oryginałem oraz nie dołączono upoważnienia dla osoby udzielającej pełnomocnictwa do działania w imieniu skarżącego,

- art. 136 Ordynacji podatkowej poprzez pozbawienie strony, działającej zgodnie z jej wolą przez pełnomocnika, prawa wynikającego z tego przepisu,

- art. 169 § 1 i następne w zw. z art. 168 § 3 i w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie wezwania skarżącego do podpisania własnoręcznie odwołania bądź potwierdzenie udzielonego pełnomocnictwa, pomimo iż organ odwoławczy uznał, że pełnomocnik nie jest należycie umocowany, tym samym powstała sytuacja, w której odwołanie zostało prawidłowo wniesione w terminie, jednakże, jak organ założył, nie było podpisane przez osobę uprawnioną do jej wniesienia - to powstał brak formalny polegający na braku podpisu, o którego uzupełnienie organ winien skarżącego wezwać,

- art. 120, art. 121 i art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie słuszny interes obywateli i ważny interes strony, czym naruszono jedną z naczelnych zasad postępowania podatkowego, gdyż zamknięto stronie drogę do rozpoznania jej sprawy uznając odwołanie za niedopuszczalne,

- art. 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 222 i art. 120 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że w przypadku braku urzędowo poświadczonego pełnomocnictwa dołączonego do odwołania uzasadnione jest pozostawienie odwołania bez rozpoznania,

- art. 120, art. 121 i art. 122 w zw. z art. 228 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez rażąco błędne pouczenie strony w toku postępowania w zakresie możliwości obrony swoich praw i mogące skutkować dla strony bardzo wysoką szkodą,

- art. 235 w zw. z art. 228 § 2 pkt 3 i w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że art. 169 Ordynacji podatkowej ma zastosowanie przed organami I instancji w zakresie dotyczącym pozostawienia bez rozpoznania odwołań od decyzji,

- art. 222 w zw. z art. 120 i art. 127 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że przesłanki nie określone w art. 222 Ordynacji podatkowej są podstawą do zastosowania art. 228 Ordynacji podatkowej oraz w zw. z art. 176 Konstytucji RP przez pozostawienie przez organ odwołania bez rozpoznania.

Strona w skardze wniosła jednocześnie o przywrócenie terminu do wniesienia skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. uzasadniając swój wniosek tym, że organ wydając zaskarżony akt, błędnie ją pouczył o prawie do wniesienia zażalenia, podczas gdy rozstrzygnięcie to było ostateczne i przysługiwała na nie skarga.

Sprawie nadano pierwotnie sygnaturę akt III SA / Wr 663 / 10, a następnie zarządzeniem z dnia 8 października 2010 r. rozdzielono skargi w oparciu o treść art. 57 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.) wpisując skargę na postanowienie SKO w W. z dnia [...] r. pod sygn. akt III SA / Wr 716 / 10.

Postanowieniem z dnia 3 listopada 2010 r., sygn. akt III SA/Wr 716/10, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu (także w skrócie WSA) przywrócił stronie termin do wniesienia skargi. Na skutek zażalenia SKO Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 729/10, uchylił zaskarżone postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, iż pouczenie o prawie do wniesienia zażalenia, oparte o art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej, było prawidłowe, gdyż Sąd I instancji nie zakwestionował podstawy wydania postanowienia SKO z dnia [...] r. oraz nie wyjaśnił, dlaczego powinno być wydane na podstawie art. 228 § 1 Ordynacji podatkowej. Po zwrocie akt sprawy WSA we Wrocławiu prawomocnym postanowieniem z dnia 7 marca 2011 r., pod nową sygn. akt I SA / Wr 357 / 11, odrzucił wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi i odrzucił skargę strony skarżącej na postanowienie SKO w W. z dnia [...] r.

Sprawie ze skargi na postanowienie SKO w W. z dnia [...] r., po zmianie właściwości wydziałów tut. Sądu, nadano nową sygn. akt I SA / Wr 142 / 11, i po przeprowadzeniu rozprawy w dniu 6 kwietnia 2011 r. wydano wyrok, będący przedmiotem niniejszego uzasadnienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne, zgodnie z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych, sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego obejmuje kwestie związane z procesem stosowania prawa w postępowaniu podatkowym, a więc to, czy organ dokonał prawidłowych ustaleń co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy normę tę właściwe interpretował i czy nie naruszył zasad ustalenia określonych faktów za udowodnione.

Konsekwencją takiego unormowania jest konstatacja, iż uchylenie decyzji może nastąpić jedynie w sytuacji, gdy wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło w wyniku naruszenia prawa materialnego lub procesowego, które to naruszenie miało lub mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy co wynika jednoznacznie z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) p.p.s.a.

W zakresie tak określonej kognicji Sąd stwierdza, iż zaskarżone postanowienie SKO w W. z dnia [...] r. nie narusza prawa.

W skardze wywiedzionej w niniejszej sprawie zarzucono naruszenie przepisów proceduralnych odnoszących się do zasad przedkładania pełnomocnictwa procesowego, trybu i podstaw wzywania o uzupełnienie ewentualnych braków takiego pełnomocnictwa na etapie postępowania odwoławczego (przed organem II instancji) oraz skutków prawnych związanych z nieuzupełnieniem tych braków.

Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, iż w myśl art. 137 § 3 Ordynacji podatkowej, w stanie prawnym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2009 r., pełnomocnik dołącza do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa. Adwokat, radca prawny lub doradca podatkowy może sam uwierzytelnić odpis udzielonego mu pełnomocnictwa.

W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, iż do odwołania strony na decyzję Burmistrza Z. z dnia [...] r., jak też do pisma skarżącej z dnia 11 grudnia 2009 r. (uzupełnienie braków formalnych odwołania), nie dołączono oryginału pełnomocnictwa ogólnego z dnia 15 października 2008 r. udzielonego radcom prawnym z Kancelarii Radców Prawnych "A" w S., które złożono dopiero przy zażaleniu strony na postanowienie SKO w W. z dnia [...] r. Do rozsądzenia pozostawała wobec tego kwestia, czy na etapie postępowania odwoławczego przedłożone przez radcę prawnego P. M. odpisy rzeczonego pełnomocnictwa zostały przez niego samego uwierzytelnione bądź też poświadczone je urzędowo. Zdaniem Sądu nie powinno podlegać sporowi także stwierdzenie, iż odpisy tego pełnomocnictwa nie zostały uwierzytelnione przez radcę prawnego P. M., ani też przez notariusza w trybie art. 96 ust. 1 ustawy z dnia 14 lutego 1991 r.- Prawo o notariacie (t. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 42, poz. 369 ze zm.) lub konsula Rzeczypospolitej Polskiej na mocy art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 lutego 1984 r. o funkcjach konsulów Rzeczypospolitej Polskiej (t. jedn. Dz. U. z 2002 r., Nr 215, poz. 1823 ze zm.). Zwrócić przy tym należy uwagę, iż na złożonym w ramach uzupełnienia odwołania odpisie pełnomocnictwa z dnia 15 października 2008 r. przy pieczęci "Stwierdzam za zgodność odpisu z oryginałem" i datą "10.12.2009 r." podpisała się R. M.- specjalista ds. pracowniczych Nadleśnictwa B., czyli osoba która ani nie jest ustanowionym w sprawie pełnomocnikiem- radcą prawnym, ani też notariuszem czy konsulem RP. Na marginesie wskazać trzeba, iż znajdująca się na tym odpisie kserokopia pieczęci "Oryginał otrzymałem Radca prawny mgr P. M." wraz z kserokopią ręcznej adnotacji daty i podpisu nie może być traktowana jako uwierzytelnienie odpisu udzielonego pełnomocnictwa, bowiem stanowi wyłącznie kserokopię potwierdzenia (datą i podpisem) otrzymania oryginału pełnomocnictwa.

W tej sytuacji koniecznym staje się ocenienie prawidłowości przyjętego przez organ trybu wezwania do uzupełnienia braku odwołania, a w konsekwencji i skutków wiążących się z niewykonaniem tego wezwania.

Wbrew zarzutom formułowanym przez stronę skarżącą podstawą wydanego postanowienia z dnia [...] r. nie mogły być przepisy art. 228 § 1 pkt 3 w zw. z art. 222 Ordynacji podatkowej, gdyż mają one zastosowanie jedynie w ramach kontroli spełnienia wymogów ustawowych co do treści odwołania, tj. czy zawiera zarzuty przeciwko decyzji (postanowieniu), czy określa istotę i zakres żądania będącego przedmiotem odwołania oraz czy wskazuje dowody uzasadniające to żądanie, nie zaś badania pod kątem ogólnych wymogów formalnym samego odwołania i jego załączników, co przewiduje przepis art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej.

Jak słusznie zaakcentował to Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanym powyżej postanowieniu z dnia 20 stycznia 2011 r., sygn. akt II FZ 729 / 10, "analiza art. 228 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej jednoznacznie odsyła do art. 222 tej ustawy, w którym mowa jest o brakach wynikających z treści odwołania. Braki takie jak brak załączonego pełnomocnictwa stanowi brak formalny, o którym mowa w art. 169 § 1 Ordynacji podatkowej. W związku z powyższym, po wezwaniu do usunięcia dostrzeżonych braków w terminie 7 dni organ podatkowy, w przypadku ich nieuzupełnienia, wydaje postanowienie zgodnie z art. 169 § 4 Ordynacji podatkowej. Takie też pouczenie zostało zawarte w zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu postanowieniu z dnia 2 lutego 2010 r."

Na uwzględnienie nie zasługują również zarzuty idące w stronę odstąpienia przez organ od wezwania samej strony skarżącej do podpisania odwołania w przypadku nienależytego umocowania pełnomocnika, gdyż rację ma organ odwoławczy twierdząc, iż przepisy Ordynacji podatkowej nie przewidują możliwości potwierdzenia przez stronę czynności prawnych dokonanych w toku postępowania podatkowego przez pełnomocnika działającego bez umocowania lub przekraczającego zakres udzielonego umocowania.

Podsumowując Sąd uznaje, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia wskazanych przez stronę przepisów Ordynacji podatkowej, a tym bardziej normy zawartej w art. 176 Konstytucji RP odnoszącej się do dwuinstancyjności postepowania sądowego.

Z tych względów na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.