Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 253/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-10-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17, 23,  art. 24  ust. 2i 3
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.) Sędzia NSA Szczepan Prax Protokolant st. sekr. sąd. Alicja Sadowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 października 2009 r. sprawy ze skargi U.O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta T. z dnia [...] nr [...]


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Nr[...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło decyzję Kierownika Referatu Świadczeń Rodzinnych Urzędu Miasta T. z dnia [...] w sprawie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego dla U. O. i przyznało jej prawo do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad dzieckiem D. O. w wysokości 420 zł miesięcznie od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. W uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że przyznanie D. O. wyrokiem Sądu Okręgowego Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. z dnia [...] prawa do renty rodzinnej w związku z ustaleniem tego Sądu, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji, należy traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Pismem z dnia [...] U. O., powołując się na art. 31 z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) oraz powyższą decyzję, wniosła o wypłatę wyrównania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 28 lutego 2007 r.

Decyzją z dnia [...] Nr[...] , Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działający z upoważnienia Prezydenta Miasta T., na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 K.p.a oraz art. 17, art. 23, art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe, gdyż uznał, że wniosek wpłynął po okresie, na który strona wnosiła o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego.

W odwołaniu z dnia [...] U. O. domagała się jej uchylenia oraz przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za wskazany okres. W jej ocenie nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji z powodu przedłużających się procedur i konieczności ich przeprowadzenia w celu zachowania ciągłości w pobieraniu dochodzonego świadczenia oraz z powodu niepowiadomienia jej o konieczności wcześniejszego złożenia wniosku przed zakończeniem toczącego się w tym zakresie postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., decyzją z dnia [...] Nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., uchyliło w całości zaskarżoną decyzję i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził bowiem, że brak prawnej możliwości przyznania świadczenia nie stanowi przesłanki do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania. Dlatego też za konieczne uznał merytoryczne rozpoznanie żądania i wydanie decyzji załatwiającej wniosek.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w T., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta T., decyzją z dnia[...] Nr[...], wydaną na podstawie art. 104 K.p.a. i art. 17 ust. 1, art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 z późn. zm.), odmówił przyznania U. O. prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 28 lutego 2007 r. W uzasadnieniu tej decyzji organ powołując się na przepis art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do tych świadczeń ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony. Z uwagi na fakt, że strona wniosek o świadczenie pielęgnacyjne na okres od 1 września 2006 r. do 28 lutego 2007 r. wniosła dopiero w dniu [...] organ uznał, że przedmiotowe świadczenie stronie nie przysługuje.

W odwołaniu od tej decyzji U. O. stwierdziła, że rozstrzygnięcie to jest dla niej krzywdzące. Podniosła, że na mocy decyzji MOPS w T. od roku 1999 miała ustalone prawo do zasiłku stałego z tytułu opieki nad dzieckiem D. O. Natomiast decyzją z dnia [...] nie przyznano jej świadczenia pielęgnacyjnego. Na skutek odwołania, a następnie wydanych w tej sprawie wyroków przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oraz Naczelny Sąd Administracyjny, decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uchyliło zaskarżone rozstrzygnięcie i przyznało jej świadczenie pielęgnacyjne za okres od 1 maja 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Dlatego wystąpiła z wnioskiem o wyrównanie świadczenia pielęgnacyjnego po dacie wydania tej decyzji. Nadmieniła, że żaden z pracowników nie poinformował jej o konieczności wcześniejszego złożenia wniosku, nim sprawa zakończy się przez Naczelnym Sądem Administracyjnym. Powołała się przy tym na ogólne zasady postępowania określone w art. 9 i art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. nie uwzględniło odwołania i decyzją z dnia [...] Nr[...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji w pierwszej kolejności powołano przepis art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, wywodząc, iż świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia i innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wskazano, że wyrokiem Sądu Rejonowego T. IV Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] o sygn. akt [...] D. O. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Sąd w tym wyroku stwierdził, że ustalony stopień niepełnosprawności istnieje od dnia [...] i ma charakter trwały, a niepełnosprawność datuje się przed 16 rokiem życia. Wskazano również, że wcześniej Sąd Okręgowy - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R., wyrokiem z dnia [...] w sprawie o sygn. akt [...], przyznał D. O. prawo do renty rodzinnej, co oznacza stwierdzenie przez Sąd, że jest ona osobą całkowicie niezdolną do pracy i samodzielnej egzystencji. Wyrok ten należy zatem traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na tej podstawie organ odwoławczy uznał, że spełniony został jeden z warunków uprawniających stronę do świadczenia pielęgnacyjnego. Jednakże mając na względzie treść art. 24 ust. 2 i ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych stwierdził, że nie było podstaw do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego za okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 28 lutego 2007 r., który obejmuje okres zasiłkowy od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz okres zasiłkowy od dnia 1 września 2006 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r., bowiem wniosek o to świadczenie odwołująca złożyła dopiero w dniu [...]. Tymczasem, stosownie do treści art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ podniósł, że wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 października 2007 r. oraz decyzja Kolegium z dnia [...] dotyczą wniosku strony o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z dnia [...]( wpływ do Urzędu Miasta w T. w dniu[...] ) Natomiast od dnia [...] strona ma przyznane i wypłacane świadczenie pielęgnacyjne, a zatem złożyła wniosek o to świadczenie i to przed wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Nie składała natomiast wniosku o przyznanie tego świadczenia na okres od dnia 1 września 2005 r. do dnia 31 sierpnia 2006 r. oraz na okres od dnia 1 września 2006 r. do dnia 28 lutego 2007 r. W świetle powyższych ustaleń faktycznych i prawnych za prawidłowe organ odwoławczy uznał rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższe rozstrzygnięcie U. O. wniosła o jego uchylenie oraz przyznanie przedmiotowego świadczenia. Skarżąca opisała przebieg postępowania o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad córką D. O., zapoczątkowanego jej wnioskiem z dnia [...] i ostatecznie zakończonego decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] ., która przyznano jej to świadczenie. Opisała również tok postępowania z wniosku z dnia [...] wniesionym po wydaniu powołanej decyzji. Następnie zarzuciła Kolegium brak rozważenia przyczyn złożenia wniosku po terminie oraz brak odniesienia się do wskazanej w tym wniosku podstawy, a to art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym w przypadku, gdy następstwem błędu podmiotu realizującego świadczenie jest odmowa przyznania świadczeń rodzinnych, wypłata świadczeń może nastąpić na 3 lata wstecz, licząc od dnia popełnienia błędu lub decyzji prostującej błąd z urzędu. W oparciu o wskazany przepis wywodziła, że Kierownik Referatu Świadczeń Rodzinnych wydając decyzję z dnia [...] popełnił błąd, zaś postępowanie odwoławcze od tej decyzji toczyło się od miesiąca czerwca 2004 r. do sierpnia 2008 r. Skarżąca jako nietrafne uznała powoływanie się na art. 24 ust. 2 i 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych w jej przypadku, twierdząc, że ani ona ani jej niepełnosprawne dziecko nie powinny ponosić konsekwencji błędnych decyzji organów administracyjnych. Ponadto, za niezasadne uznała zarzucanie jej nieznajomości prawa gdyż, w jej ocenie, to na organie realizującym świadczenia ciąży obowiązek poinformowania osób ubiegających się o ich przyznanie o terminach składania wniosków. Dodatkowo wyjaśniła, że z ostrożności w grudniu 2004 r. złożyła wniosek do Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w T. o zmianę stopnia niepełnosprawności córki ze względu na pogorszenie stanu zdrowia. Dopiero na skutek wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] zaliczono jej córkę do znacznego stopnia niepełnosprawności oraz ustalono, że niepełnosprawność ta istnieje od 1999 r. Podniosła końcowo, że Kolegium nie dokonało wyczerpujących ustaleń w sprawie, naruszając tym samym zasadę pogłębiania zaufania obywateli do zasad państwa prawnego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Ponadto odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że w sprawie nie ma zastosowania art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten miał natomiast zastosowanie do wniosku skarżącej z dnia [...] o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką na córka D. O. i błąd ten został sprostowany poprzez wydanie przez Kolegium decyzji z dnia [...] Nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. W myśl § 2 tego przepisu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w tej ustawie. Ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się zatem do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej. W konsekwencji sprowadza się do zbadania, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w związku z art. 145 § 1 p.p.s.a.). Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a sąd dokonuje z urzędu kontroli rozstrzygnięć administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem i nie jest związany w tym zakresie zarzutami, podstawą prawną i wnioskami sformułowanymi w skardze. Wobec tak uregulowanego zakresu kontroli zaskarżonej decyzji sąd administracyjny nie posiada kompetencji do przyznania określonego świadczenia, bowiem jak wskazano wyżej jego zakres uprawnień ograniczony jest jedynie do kontroli legalności zaskarżonego aktu administracyjnego, a wobec powyższego bezprzedmiotowy jest wniosek skarżącej, aby sąd orzekający w sprawie przyznał jej wnioskowane świadczenie pielęgnacyjne z tytułu konieczności sprawowania opieki nad córką.

Przeprowadzając, w oparciu o powyższe uregulowania, ocenę zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji należy stwierdzić, że uchybiają one przepisom prawa materialnego mającym wpływ na wynik sprawy, co uzasadniało konieczność ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.) świadczenie pielęgnacyjne przysługuje z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Z powołanego wyżej przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, że ustalenie prawa do tego świadczenia jest uzależnione od niepełnosprawności dziecka, nad którym opiekę sprawuje osoba o nie się ubiegająca. W myśl art. 23 ust. 1 i 2 cyt. ustawy do wniosku o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych oraz ich wypłata następują odpowiednio na wniosek. Do wniosku, sporządzonego według ustalonego wzoru, należy dołączyć między innymi orzeczenie o niepełnosprawności. Natomiast zasady ustalania okresu, na który przyznaje się świadczenia rodzinne zostały określone w art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami do końca okresu zasiłkowego (ust. 2); natomiast w przypadku ustalania prawa do świadczeń rodzinnych uzależnionych od niepełnosprawności osoby, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, chyba że orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności zostało wydane na czas określony; w tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się do ostatniego dnia miesiąca, w którym upływa termin ważności orzeczenia, nie dłużej jednak niż do końca okresu zasiłkowego (ust. 3).

Powyżej przytoczone przepisy legły u podstaw wydania zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji. Organy przyjęły bowiem, że złożenie przez U. O. w dniu [...] wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na okres sprzed jego złożenia, tj. od 1 września 2006 r. do 28 lutego 2007 r. w świetle wskazanych regulacji nie dawał podstaw do przyznania tego świadczenia. Natomiast jak wynika z akt administracyjnych sprawy na podstawie wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] D. O. zaliczono do znacznego stopnia niepełnosprawności, stwierdzono, że ustalony stopień niepełnosprawności ma charakter trwały, oraz istnieje od [...], a niepełnosprawność datuje się przed 16 rokiem życia. Na tej podstawie skarżąca w dniu [...] złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego i decyzją z dnia [...] Nr [...] świadczenie to otrzymała od miesiąca złożenia wniosku, tj. od 1 marca 2007 r. do 31 sierpnia 2007 r.

Tymczasem przyjdzie wskazać, że wyrokiem z dnia 23 października 2007 r. sygn. akt sygn. akt P 28/07 Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 24 ust. 2 w zakresie, w jakim stanowi, że w wypadku wniosku o przyznanie zasiłku pielęgnacyjnego osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzyskanym w wyniku rozpoznania przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności jej odwołania od orzeczenia Powiatowego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności, prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 69 Konstytucji RP.

Wprawdzie wyrok ten nie odnosi się wprost do sytuacji faktycznej i prawnej niniejszej sprawy, której przedmiotem jest nie zasiłek, lecz świadczenie pielęgnacyjne, jednak Trybunał Konstytucyjny wyraźnie i jednoznacznie wywiódł w motywach wyroku, że w każdym przypadku, gdy prawo do świadczenia rodzinnego jest uzależnione od niepełnosprawności, winno ono być przyznane od momentu wskazanego w decyzji ustalającej wystąpienie określonej niepełnosprawności, a zatem w stosunku do wszystkich tych przypadków art. 24 ust. 2 jest niekonstytucyjny. Jednocześnie Trybunał Konstytucyjny dostrzegł, w sytuacji utraty przez ten przepis domniemania konstytucyjności, możliwość stosowania przez sądy administracyjne wykładni tego przepisu przy wykorzystaniu art. 8 Konstytucji RP. Sąd w niniejszym składzie całkowicie przyjmuje to stanowisko Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie wszystkie argumenty przedstawione w powyższym wyroku Trybunału całkowicie są aktualne w sprawie o świadczenie pielęgnacyjne, gdy strona nie mogła złożyć wniosku wcześniej, zanim nie uzyskała orzeczenia (wyroku) o niepełnosprawności, od wystąpienia, której uzależnione jest to świadczenie. Zawarte w powołanym wyroku wywody pozostają nadal aktualne dla właściwej interpretacji zapisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w przedmiocie nabywania uprawnień do świadczeń pielęgnacyjnych i muszą uwzględniać konstytucyjne zasady, w tym wyrażoną w art. 32 ust. 1 Konstytucji RP zasadę równości.

W konsekwencji stwierdzenie niekonstytucyjności art. 24 ust. 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych tylko w zakresie oznaczonym w sentencji wyroku Trybunału Konstytucyjnego (co w konsekwencji doprowadziło do zmiany przepisu art. 24 poprzez dodanie ust. 2a, co nastąpiło z dniem 2 stycznia 2009 r. na podstawie ustawy z 17 października 2008 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych - Dz. U. Nr 223, poz. 1456) powoduje niczym nieuzasadnioną nierówność wobec prawa w stosunku do osób znajdujących się w takiej sytuacji jak skarżąca.

Zważywszy na fakt, że taki stan rzeczy wynika wyłącznie ze związania Trybunału Konstytucyjnego granicami wyznaczonymi w zadanym mu pytaniu prawnym, niewłaściwe byłoby kierowanie do Trybunału kolejnych pytań o konstytucyjność omawianego przepisu jedynie ze względu na różne kategorie świadczeń uzależnionych od niepełnosprawności, skoro w istocie konstytucyjność tego przepisu została zakwestionowana w szerszym zakresie, pozwalając sądowi administracyjnemu na bezpośrednie stosowanie norm konstytucyjnych (art. 8 Konstytucji RP). W szczególności z art. 2 Konstytucji RP, stanowiącego, że Rzeczypospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, wynika zasada sprawiedliwości i równości wobec prawa. Nakazuje ona, by osoby znajdujące się w rodzajowo identycznej sytuacji traktowane były jednakowo przez władze publiczne. Zatem, skoro w jednym przypadku, objętym wprost sentencją przywołanego wyroku Trybunału Konstytucyjnego, prawo do świadczenia rodzinnego uzależnionego od niepełnosprawności może być przyznane od chwili powstania tej niepełnosprawności, określonej w stosownym akcie, to i w pozostałych przypadkach ta reguła winna obowiązywać. W takim zaś razie podpada pod nią również i skarżąca, która wystąpiła o świadczenie pielęgnacyjne bezpośrednio po uzyskaniu wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] określającego warunki niepełnosprawności jej córki, stanowiące przesłankę nabycia prawa do tego świadczenia.

Nie można zatem pominąć okoliczności, że w związku z wydaniem przez organ pierwszej instancji decyzji z dnia [...] utrzymanej następnie w mocy decyzją Kolegium z dnia [...] o odmowie przyznania prawa do przedmiotowego świadczenia skarżąca dopiero w miesiącu grudniu 2004 r. złożyła wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności przez powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Uzyskanie przez nią (w wyniku postępowania prowadzonego w tym zakresie) wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] potwierdzającego niepełnosprawność córki w znacznym stopniu datującą się od 1999 r. uzasadniało więc - stosownie do przytoczonych wyżej ustaleń Trybunału Konstytucyjnego - przyjęcie, iż w okresie od 1 września 2005 r. do 28 lutego 2007 r. przysługiwało jej prawo do tego świadczenia. Jednocześnie nie sposób podzielić stanowiska Kolegium, iż skarżąca, pomimo wskazanych wyżej decyzji o odmowie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, mogła złożyć wniosek o to świadczenie na kolejny okres zasiłkowy skoro, zgodnie z art. 23 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 4 lit. b ustawy o świadczeniach rodzinnych, do wniosku należało dołączyć orzeczenie o niepełnosprawności lub znacznym stopniu niepełnosprawności dziecka.

Tymczasem, jak przyjęły organy w wyżej przywołanych decyzjach, skarżąca orzeczeniem takim nie dysponowała, gdyż za takie organy nie uznały wyroku Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w K. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] sygn. akt[...] . Dopiero w ostatecznej decyzji z dnia [...] stwierdziło, że wyrok ten należy traktować jako orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności.

Zdaniem Sądu, odmienne rozstrzygnięcie w okolicznościach niniejszej sprawy, podważałoby zasadę sprawiedliwości społecznej, wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP przez pozbawienie skarżącej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego za okres, w którym, zgodnie z orzeczeniami sądów powszechnych, potwierdzono niepełnosprawność jej dziecka, nad którym sprawuje ona opiekę, uzasadniającą zarazem prawo do uzyskania przedmiotowego świadczenia. Takie samo stanowisko zostało również zaprezentowane w nieprawomocnym wyroku tut. Sądu z dnia 12 października 2009 r. o sygn. akt IV SA/Gl 252/09 (publ. w internecie).

Natomiast słusznie Kolegium wskazało w odpowiedzi na skargę, że art. 31 ustawy o świadczeniach rodzinnych miał zastosowanie do wniosku skarżącej z dnia [...], gdyż odmowa przyznania świadczenia, która była następstwem błędu organu dotyczyła okresu, na jaki świadczenie to mogło być przyznane zgodnie z art. 58 ustawy o świadczeniach rodzinnych, a więc do dnia [...] Błąd ten zaś został sprostowany w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]

Wskazania do ponownego rozpatrzenia sprawy wynikają wprost z powyższych rozważań Sądu (art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a.), przy czym organy przy ponownym rozpatrzeniu sprawy dokonają oceny zasadności żądania skarżącej w oparciu o obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa zinterpretowane w zgodzie z konstytucyjną zasadą równości i sprawiedliwości społecznej.

Mając to na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Uwzględniając skargę nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 p.p.s.a., który nakłada na sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z powołanego przepisu z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają wykonaniu w jakiejkolwiek formie.