Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 632/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
657
Hasła tematyczne: Osoby niepełnosprawne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.33 ust. 7, 7a, 7b, art. 33a
journal: Dz.U. 2016 poz 2046
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda, Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski (sprawozdawca), Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Starszy referent Magdalena Krawczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2018 r. w Radomiu sprawy ze skargi [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w R. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pisemnej interpretacji indywidualnej w zakresie przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] listopada 2017 r. [...] MR Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w R. (dalej jako "wnioskodawca" lub "Spółka") złożyła do Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) na podstawie art. 10 ustawy z 2 lipca 2004 r.

o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1829) wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu stosowania art. 33a ustawy z 27 sierpnia 1997 r.

o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046, dalej jako "ustawa o rehabilitacji") w związku z art. 33 ust. 7 i 7a tejże ustawy.

W przedmiotowym wniosku wnioskodawca przedstawił następujące zdarzenie przyszłe:

Spółka utraciła status zakładu pracy chronionej w dniu [...] lipca 2012 r. Jednocześnie, w związku osiąganiem wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych przekraczającego 25% oraz zatrudnienia ogółem przekraczającego 15 osób, zachowała zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych (zwany dalej jako ZFRON lub zakładowy fundusz rehabilitacji) oraz niewydatkowane środki tego funduszu. Było to jednoznaczne z brakiem obowiązku, po stronie wnioskodawcy, wpłaty do PFRON niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji oraz kwoty odpowiadającej kwocie wydatkowanej ze środków ZFRON na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu -

w części która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych. Obowiązek zwrotu kwot, o których mowa w ust. 7 i 7a art. 33 ustawy

o rehabilitacji dotyczy jedynie przypadków likwidacji, upadłości albo wykreślenia

z ewidencji działalności gospodarczej, jak też utraty statusu zakładu pracy chronionej

i nieosiągania stanu zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników

w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Wedle natomiast art. 33a ustawy

o rehabilitacji - przepisy art. 33 stosuje się do pracodawców, o których mowa w art. 33 ust. 7b tejże ustawy. Na tej też podstawie Spółka wydatkowała całe środki (pieniądze) zakładowego funduszu rehabilitacji. W związku z planowanym w 2018 r. rozwojem wnioskodawcy oraz wzrostem zatrudnienia, istnieje prawdopodobieństwo nieosiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%.

Zdaniem wnioskodawcy, w takim przypadku przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy

o rehabilitacji nie znajdą zastosowania - albowiem znalazły one do niego zastosowanie od dnia 1 lipca 2012 r. Przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji stosuje się do skonkretyzowanych zdarzeń prawnych u określonych podmiotów (zakładów pracy chronionej). Zdarzeniami tymi są: likwidacja, upadłość albo wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W przedmiotowym zdarzeniu - tj. rozwoju Spółki skutkującym nieosiąganiem wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych na poziomie co najmniej 25% - ze względu na przesłanki przedmiotowo-podmiotowe - nie zaistnieje po stronie Spółki zobowiązanie wobec PFRON, związane z zakładowym funduszem rehabilitacji nakładające obowiązek niezwłocznej wpłaty środków tego funduszu w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej oraz kwoty odpowiadającej kwocie wydatkowanej ze środków zakładowego funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu –

w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

W związku z powyższym zwrócono się z wnioskiem o rozstrzygnięcie następującej kwestii: czy w związku z rozwojem Spółki skutkującym nieosiąganiem wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25 %, zaistnieją po stronie Spółki zobowiązania wobec PFRON, związane z ZFRON - nakładające obowiązek niezwłocznej wpłaty środków zakładowego funduszu rehabilitacji w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej oraz kwoty odpowiadającej kwocie wydatkowanej ze środków funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu -

w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacyjnego Osób Niepełnosprawnych (dalej jako "Prezes PFRON" lub "organ I instancji") decyzją z [...] grudnia 2017 r. znak: [...] w sprawie interpretacji art. 33a w związku

z art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji działając na podstawie art. 10 i 10a ustawy

z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2017 r. poz. 2168, dalej jako "ustawa o swobodzie działalności gospodarczej") stwierdził, że stanowisko Spółki zaprezentowane we wniosku z 6 listopada 2017 r. jest nieprawidłowe.

Na tle przedstawionego przez wnioskodawcę zdarzenia przyszłego wskazał, że sytuacja prawna dysponenta zakładowego funduszu rehabilitacji - pracodawcy - może podlegać zmianom dotyczącym np. rodzaju działalności, zasad funkcjonowania czy formy organizacyjno-prawnej. Niektóre z tych zmian wpływają na możliwość dalszego dysponowania środkami ZFRON, a inne skutkują powstaniem obowiązku wpłat na PFRON. Kwestie te regulują: art. 33 ust. 7, 7a, 7b, 8 i 8a ustawy o rehabilitacji. Przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji określają podstawowy zakres obowiązku wpłaty na PFRON związanej z określoną zmianą organizacyjną u dysponenta ZFRON.

Z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 33 ust. 7 ustawy

o rehabilitacji co do zasady wiąże się powstanie zobowiązania z tytułu wpłaty

w wysokości określonej w art. 33 ust. 7 i 7a ww. ustawy, którą należy zgłosić

w deklaracji DEK-ll-a i wpłacić w terminie określonym w art. 49 ust. 2 ustawy

o rehabilitacji, tj. w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu zaistnienia tych okoliczności.

Prezes PFRON zauważył, że od tej zasady ustawodawca ustanowił jednak trzy wyjątki uregulowane odpowiednio: w art. 33 ust. 7b, 8 i 8a ustawy o rehabilitacji. Pierwszy z tych wyjątków, będący przedmiotem niniejszej interpretacji, polega na zastosowaniu art. 33 ust. 7 b ustawy o rehabilitacji pozwalającego zachować ZFRON

i niewykorzystane środki tego funduszu pracodawcy, który utracił status zakładu pracy chronionej oraz osiąga stan zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Zatem w okresie, w którym taki pracodawca będzie spełniał łącznie warunki wskazane w art. 33 ust. 7b ustawy

o rehabilitacji, to po jego stronie nie powstaje obowiązek zwrotu do PFRON niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji oraz niezamortyzowanej wartości zakupionych środków trwałych, a środki zgromadzone na ZFRON może wydatkować aż do wyczerpania. Do takiego pracodawcy, na podstawie art. 33a ustawy o rehabilitacji, zastosowanie będą miały regulacje zawarte w art. 33, jak m.in. dotyczące zasad tworzenia zakładowego funduszu rehabilitacji, obowiązków takiego pracodawcy, wydatkowania środków ZFRON, sankcji w przypadku niezgodnego z ustawą o rehabilitacji przeznaczenia środków tego funduszu, obowiązku wpłaty z ust. 4c, podleganiu kontroli urzędów skarbowych lub celno-skarbowych. Art. 33a ustawy

o rehabilitacji nie pozostaje w kolizji z art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji, bowiem dotyka innej materii - wprowadza nakaz stosowania uregulowań zawartych w art. 33 do pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej oraz osiągają stan zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Natomiast w stosunku do pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, z mocy prawa powstaje obowiązek wpłaty do Funduszu, o której mowa w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji - jednakże warunkowo może on zostać zawieszony w swojej realizacji w związku ze spełnianiem warunków co do struktury zatrudnienia określonych w art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji.

Jednocześnie organ I instancji wskazał, że do byłych zakładów pracy chronionej stosuje się art. 38 ust. 2a ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2016 r. poz. 2032 z późn.zm.). Zgodnie z ww. przepisem, płatnicy,

o których mowa w art. 31, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, zatrudniający osoby niepełnosprawne, kwoty pobranych zaliczek na podatek od przychodów tych osób oraz od zasiłków pieniężnych z ubezpieczenia społecznego wypłacanych przez tych płatników tym osobom:

1) za miesiące od początku roku do miesiąca włącznie, w którym dochód osoby niepełnosprawnej uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę stanowiącą górną granicę pierwszego przedziału skali, o której mowa w art. 27 ust.1, przekazują w wysokości:

a) 25 % na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych -

w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości od 25 do 30%,

b) 50% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych -

w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości od 30 do 35%,

c) 75% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych -

w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości od 35 do 40%,

d) 100% na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych -

w przypadku płatników osiągających wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości co najmniej 40%

- w pozostałej części na zasadach określonych w ust. 1;

2) za miesiące następujące po miesiącu, w którym dochód osoby niepełnosprawnej uzyskany od początku roku u tego płatnika przekroczył kwotę, o której mowa w pkt 1, kwoty pobranych zaliczek na podatek płatnicy przekazują na zasadach określonych

w ust.1.

Na podstawie art. 38 ust. 2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - przepisy ust.2a stosuje się w okresie 5 lat, licząc od końca roku, w którym płatnik utracił status zakładu pracy chronionej, jeżeli spełnia warunki określone w przepisach ustawy

o rehabilitacji.

Organ I instancji wyjaśnił, że jeżeli w jakimkolwiek okresie miesięcznym pracodawca, o którym mowa powyżej, przestanie spełniać chociażby jeden z warunków określonych w art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, to tym samym przestanie istnieć przesłanka warunkowo wyłączająca powstanie zobowiązania z tytułu wpłaty określonej w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji. Taki pracodawca będzie zatem zobowiązany do dokonania wpłaty, z tym że jej kwota będzie odpowiadała kwocie niewykorzystanych środków ZFRON wraz ze środkami w części niezamortyzowanej obliczonymi nie według stanu na dzień utraty statusu zakładu pracy chronionej, lecz na dzień zaprzestania spełniania warunków dotyczących struktury zatrudnienia określonych w art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji. Przesłanką powstania obowiązku wpłat będzie niespełnienie warunków dotyczących osiągania wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% przy zatrudnieniu co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Należy mieć na uwadze, że art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji nie wyłącza całkowitego braku obowiązku wpłaty wynikającej z przesłanek określonych w art. 33 ust. 7, lecz zawiesza warunkowo wykonanie tego obowiązku. Zatem, jeśli wnioskodawca wskutek planowanego rozwoju

i wzrostu zatrudnienia przestanie spełniać przesłanki wskazane w art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji, to jego obowiązek wpłaty na PFRON podlega aktywowaniu, według stanu na dzień niespełniania warunków dotyczących struktury zatrudnienia, tj. nieosiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% oraz zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Wpłacie będą podlegać zarówno niewykorzystane środki zakładowego funduszu rehabilitacji, jak i kwota odpowiadająca kwocie wydatkowanej ze środków ZFRON na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku

z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej

i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

Pismem z [...] stycznia 2018 r. Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji. Wniosła

o uchylenie decyzji Prezesa PFRON w całości i orzeczenie merytoryczne w sprawie, ewentualnie o uchylenie powyższej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Decyzji Prezesa PFRON zarzuciła naruszenie art. 33a w zw. z art. 33 ust. 7, 7a i 7b ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że obowiązek wpłaty do PFRON z art. 33 ust. 7a będzie spoczywał na pracodawcy, który utracił status prowadzącego zakład pracy chronionej w 2012 r. i wykorzystał wszystkie środki ZFRON, a w przyszłości może utracić jedynie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%, podczas gdy przepisy ustawy o rehabilitacji normują jedynie sytuację utraty statusu zakładu pracy chronionej i osiągania stanu zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Wtedy pracodawca zachowuje zakładowy fundusz i jego niewykorzystane środki. Natomiast żaden przepis ustawy nie stanowi wprost podstawy do dokonania wpłaty na PFRON

w sytuacji, gdy już po utracie statusu zakładu pracy chronionej dochodzi do zmniejszenia stanu zatrudnienia ogółem i wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wpłata z tego tytułu nie została przewidziana także w art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, który zawiera katalog wpłat na PFRON, do których stosuje się,

z pewnymi zastrzeżeniami przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, że przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji nie znajdują zastosowania do wnioskodawcy bowiem znalazły one do niej zastosowanie od [...] lipca 2012 r. Spółka utraciła status pracodawcy prowadzącego zakład pracy chronionej i zachowała zatrudnienie ogółem przekraczające 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%,

w związku z czym zachowała (cały) zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych oraz niewykorzystane środki tego funduszu (pieniądze). Oznacza to, że nie spoczywał na Spółce obowiązek, o którym mowa w art. 33 ust. 7a ustawy

o rehabilitacji. Do pracodawcy, który utracił status prowadzącego zakład pracy chronionej i zachował zatrudnienie ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników

w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%, zgodnie z art. 33a ustawy

o rehabilitacji, stosuje się przepis art. 33 tej ustawy. To unormowanie należy tłumaczyć w ten sposób, że przepisy dotyczące obowiązków w zakresie ZFRON, przeznaczania środków, sankcje w przypadkach określonych w ust. 4a ustawy, kontroli ZFRON oraz dysponenta ZFRON stosują pracodawcy, którzy utracili status prowadzącego zakład pracy chronionej i zachowali zatrudnienie ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy nakładające obowiązek niezwłocznej wpłaty do PFRON niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej oraz kwoty odpowiadającej kwocie wydatkowanej ze środków funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych, nie znajdują zastosowania do Spółki albowiem znalazły one do niej zastosowanie w dniu utraty statusu zakładu pracy chronionej. Przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy stosuje się do skonkretyzowanych zdarzeń prawnych u określonych podmiotów (zakładów pracy chronionej). Zdarzeniami tymi są: likwidacja, upadłość albo wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej. W przedmiotowym zdarzeniu gospodarczym - utrata stanu zatrudnienia co najmniej 15 pracowników lub wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% - art. 33 ust. 7 i 7a ustawy, ze względu na przesłanki przedmiotowo-podmiotowe, nie znajduje zastosowania. Z tego względu po stronie Spółki nie zaistnieje obowiązek wpłaty na PFRON.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej jako "Minister" lub "organ odwoławczy") decyzją z [...] czerwca 2018 r, znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.), w związku z art. 66 ustawy o rehabilitacji oraz art. 10 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 196 ust. 2 ustawy z 6 marca 2018 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo przedsiębiorców oraz inne ustawy dotyczące działalności gospodarczej (Dz.U. z 2018 r., poz. 650) - po rozpatrzeniu ww. odwołania utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego opisanego przez Spółkę stwierdzić należy, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki uzasadniające uchylenie decyzji organu I instancji. Zarzut naruszenia art. 33 ust. 7, 7a i 7b ustawy o rehabilitacji poprzez ich błędną interpretację należy uznać za chybiony. Minister w pełni podziela stanowisko Prezesa PFRON wskazujące, że Spółka planując rozwój swego przedsiębiorstwa, wskutek którego przestanie spełniać przesłanki art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, to jej obowiązek wpłaty na PFRON powstaje według stanu na dzień niespełnienia warunków dotyczących struktury zatrudnienia, tj. nieosiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% oraz zatrudnienia ogółem

w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy. Wpłacie podlegać będą niewykorzystane środki zakładowego funduszu rehabilitacji, jak i kwota odpowiadająca kwocie wydatkowanej ze środków ZFRON na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

Minister wskazał, że nie ma racji Spółka, która dywersyfikuje stan prawny datą [...] lipca 2012 r. podnosząc, że od tego dnia utraciła status zakładu pracy chronionej, jednakże liczba zatrudnionych osób niepełnosprawnych pozwoliła jej korzystać

z dobrodziejstwa art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji i dlatego w obecnej sytuacji, gdyby doszło do utraty wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% - art. 33 ust. 7 i 7a ustawy nie znajdzie zastosowania.

W ocenie organu odwoławczego wywód Spółki jest błędny bowiem art. 33a ustawy o rehabilitacji stanowi wprost, że art. 33 tej ustawy stosuje się do pracodawcy,

o którym mowa w art. 33 ust. 7b. Podkreślenia wymaga fakt, że Spółka mogła zachować ZFRON i niewykorzystane środki tego funduszu od dnia [...] lipca 2012 r., spełniając przesłankę z art. 33 ust. 7b (odpowiedni stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych), lecz było to prawem akcesoryjnym to znaczy prawem niesamoistnym, uzależnionym od istnienia innego prawa, tj. posiadania statusu zakładu pracy chronionej. W art. 33 ust. 7b ustawodawca używa łącznika "i". Muszą być spełnione łącznie dwie przesłanki: 1) utrata statusu zakładu pracy chronionej i 2) zatrudnianie co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy co dawałoby wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Te dwie przesłanki uprawniały Spółkę do zachowania ZFRON

i niewykorzystanych środków tego funduszu. Na chwilę obecną wnioskodawca nie może rozpatrywać swojej sytuacji prawnej jedynie na podstawie drugiej przesłanki z art. 33 ust. 7b, pomijając fakt, że posiadał status zakładu pracy chronionej, gdyż

w przeciwnym razie ZFRON w ogóle by nie został utworzony i jego środki nie zostałyby zgromadzone. Reasumując, zatem gdy Spółka traci status zakładu pracy chronionej oraz wymagany z art. 33 ust. 7b stan zatrudnienia osób niepełnosprawnych, to zgodnie z art. 33 ust. 7 w razie utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane według stanu na dzień utraty statusu zakładu pracy chronionej środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do PFRON - a to na podstawie art. 33a, który nakazuje do pracodawcy, o którym mowa w art. 33 ust. 7b stosować przepisy art. 33 ustawy

o rehabilitacji.

Minister wyjaśnił, ż ZFRON tworzy się z części zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, wpływów z zapisów i darowizn, środków pochodzących ze zbycia środków trwałych zakupionych ze środków funduszu, w części niezamortyzowanej,

o czym stanowi art. 33 ust. 2 ustawy o rehabilitacji. Z kolei, dyspozycja art. 33 ust. 3 tej ustawy nakłada obowiązki na pracodawcę związane z prowadzeniem ZFRON m.in. poprzez prowadzenie ewidencji środków funduszu rehabilitacji, prowadzenie rozliczeniowego rachunku bankowego środków tego funduszu, przeznaczanie co najmniej 15% środków funduszu rehabilitacji na indywidualne programy rehabilitacji, przeznaczanie co najmniej 10% środków funduszu rehabilitacji na pomoc indywidualną dla niepełnosprawnych pracowników i byłych niepracujących niepełnosprawnych pracowników zakładu. ZFRON służy finansowaniu rehabilitacji zawodowej, społecznej

i leczniczej, w tym indywidualnych programów rehabilitacyjnych osób niepełnosprawnych opracowanych przez powołane przez pracodawcę komisje rehabilitacyjne oraz ubezpieczenia osób niepełnosprawnych. W przypadku niezgodnego z prawem przeznaczenia środków funduszu rehabilitacji, pracodawca jest obowiązany do dokonania zwrotu 100% kwoty tych środków na fundusz rehabilitacji oraz wpłaty

w wysokości 30% tych środków na PFRON (art. 33 ust. 4a ustawy o rehabilitacji).

Z kolei, zgodnie z art. 4a rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z 8 lipca 2015 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U.

z 2015, poz. 1023), aby właściwie wykorzystać fundusz rehabilitacyjny pracodawca musi wydatkować środki w sposób celowy i oszczędny uwzględniając optymalny dobór metod i środków realizacji w stosunku do zakładowych efektów. Przywołane okoliczności świadczą, że pracodawca jest jedynie dysponentem środków ZFRON -

a nie ich właścicielem. Oznacza to, że środki te nie mogą być wydane na dowolny cel,

a taka sytuacja miałaby miejsce w przedmiotowej sprawie, gdyby zgodzić się ze Spółką. Niedopuszczalnym jest i stanowiłoby obejście prawa, gdyby środki funduszu, które są instrumentem wsparcia aktywizacji zawodowej osób niepełnosprawnych, nie zostały przekazane na ten cel, a były wydatkowane wedle dyskrecjonalnej woli wnioskodawcy na potrzeby Spółki.

Zdaniem organu odwoławczego, zastosowana przez wnioskodawcę interpretacja pozwalająca na nieprzekazanie niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych na PFRON w wyniku utraty wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% na skutek rozwoju przedsiębiorstwa, na tej podstawie, że Spółka od [...] lipca 2012 r. utraciła status zakładu pracy chronionej i korzysta z przesłanki zawartej w art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, stanowiłaby naruszenie art. 33a ustawy o rehabilitacji, a także pozwalałaby na bezpodstawne wzbogacenie wnioskodawcy, co odbyłoby się kosztem beneficjentów PFRON. W związku z powyższym, w niniejszym stanie faktycznym stanowisko wnioskodawcy, należało uznać za nieprawidłowe.

Pismem z [...] lipca 2018 r. Spółka (dalej także jako "skarżąca") reprezentowana przez radcę prawnego wniosła skargę na ostateczną w administracyjnym toku instancji decyzję Ministra do sądu administracyjnego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, przy uwzględnieniu kosztów zastępstwa procesowego. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

- art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej jako "Konstytucja") - poprzez nieuwzględnienie zasad wynikających

z tego przepisu przy rozstrzyganiu o prawach i obowiązkach podmiotu polegające na przyjęciu, że skarżąca zobowiązana będzie do wpłaty środków funduszu rehabilitacji do PFRON, tj. wykonania obowiązku wynikającego z art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji pomimo, że na mocy ust. 7b ww. przepisu, Spółka uprawniona była wcześniej do zachowania funduszu rehabilitacji i niewykorzystanych środków tego funduszu, co stanowi naruszenie zasady zaufania obywateli do państwa;

- art. 33a w zw. z art. 33 ust. 7, 7a i 7b ustawy o rehabilitacji - poprzez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obowiązek wpłaty do PFRON z art. 33 ust. 7a będzie spoczywał na pracodawcy, który utracił status prowadzącego zakład pracy chronionej w 2012 r. i wykorzystał wszystkie środki ZFRON, a w przyszłości może utracić jedynie wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%, podczas gdy przepisy ustawy o rehabilitacji normują jedynie sytuację utraty statusu zakładu pracy chronionej i osiągania stanu zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Wtedy pracodawca zachowuje zakładowy fundusz i jego niewykorzystane środki. Natomiast żaden przepis ustawy natomiast nie stanowi wprost podstawy do dokonania wpłaty na PFRON w sytuacji, gdy już po utracie statusu zakładu pracy chronionej dochodzi do zmniejszenia stanu zatrudnienia ogółem wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wpłata z tego tytułu nie została przewidziana także w art. 49 ust. 1 ustawy rehabilitacji, który zawiera katalog wpłat na PFRON, do których stosuje się,

z pewnymi zastrzeżeniami przepisy ustawy Ordynacja podatkowa.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała co do zasady swoją dotychczasową argumentację w sprawie. Wskazała, że przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji stosuje się do konkretnych zdarzeń prawnych u określonych podmiotów (zakładów pracy chronionej). Zgodnie z ww. regulacjami, zdarzeniami tymi są likwidacja, upadłość albo wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej.

W żadnym wypadku nie można zatem przyjąć, że w przypadku rozwoju Spółki skutkującym utratą wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% zachodzą przesłanki wskazane w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji, które to nakładają zobowiązanie niezwłocznej wpłaty do PFRON, związanej

z zakładowym funduszem rehabilitacji osób niepełnosprawnych. Spółka bowiem utraciła tenże status jeszcze w 2012 r., przy czym skutecznie skorzystała wówczas z art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji. Co więcej, żaden przepis ustawy nie stanowi wprost podstawy do dokonania wpłaty na PFRON w sytuacji, gdy już dopiero po kilku latach od utraty statusu zakładu pracy chronionej dochodzi do zmniejszenia stanu zatrudnienia ogółem

i wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

W ocenie skarżącej, z literalnego brzmienia przytoczonych wyżej przepisów wynika, że przepis, który obligowałby Spółkę do niezwłocznej wpłaty związanej

z zakładowym funduszem rehabilitacji osób niepełnosprawnych na PFRON, stosuje się jedynie do zakładów pracy chronionej. Skarżąca pozbawiona legitymacji zakładu pracy chronionej nie może być zatem podmiotem, wobec którego realizuje się przedmiotowe dyspozycje. Tym samym, w przedmiotowym zdarzeniu gospodarczym utrata przez Spółkę stanu zatrudnienia co najmniej 15 pracowników lub wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%, ze względu na przesłanki przedmiotowo-podmiotowe, nie może znaleźć wobec skarżącej zastosowania. Z tego też względu po stronie Spółki nie zaistnieje obowiązek wpłaty na PFRON.

Powołując się na zasadę pewności prawa która jest również jedną

z podstawowych zasad Unii Europejskiej, skarżąca podniosła, że nie do pogodzenia

z zasadą państwa prawa jest sytuacja, gdzie jednostce, której ustawodawca daje swego rodzaju przywilej zachowania funduszu rehabilitacji, jak i niewykorzystanych środków tego funduszu pomimo utraty legitymacji zakładu pracy chronionej, dopuszczalne są rozstrzygnięcia, które po latach de facto cofają daną wcześniej podmiotowi gwarancję.

W odpowiedzi na skargę, Minister wniósł o oddalenie skargi. Podtrzymując swoją dotychczasową argumentację uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Ministra utrzymująca w mocy decyzję Prezesa PFRON wydaną w wyniku wniosku skarżącej z [...] listopada 2017 r. w sprawie pisemnej interpretacji co do zakresu stosowania przepisu art. 33a ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 33 ust. 7 i 7a tejże ustawy.

Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej przedsiębiorca może złożyć do właściwego organu administracji publicznej lub państwowej jednostki organizacyjnej wniosek o wydanie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu zastosowania przepisów, z których wynika obowiązek świadczenia przez przedsiębiorcę daniny publicznej oraz składek na ubezpieczenia społeczne lub zdrowotne, w jego indywidualnej sprawie.

Na wstępie wyjaśnić należy, że dokonana przez organy obu instancji interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez skarżącą w jej wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji. Co bowiem istotne dla zaskarżonego i poprzedzającego go rozstrzygnięcia, organ w postępowaniu w sprawie urzędowej interpretacji nie może prowadzić żadnego postępowania dowodowego. Przedmiotem postępowania nie jest bowiem ustalenie stanu faktycznego - stan ten jest stanem hipotetycznym, określonym przez wnioskującego o interpretację. Organ administracji publicznej nie może go własnymi ocenami podważać, ustalać, uzupełniać ani też zmieniać w jakimkolwiek zakresie, nawet wówczas, gdy w oparciu o inne źródła, czy wiedzę znaną mu z urzędu, powziąłby uzasadnione wątpliwości co do zgodności przedstawionego przez przedsiębiorcę - wnioskodawcę stanu faktycznego z obiektywną rzeczywistością (patrz: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z 16 lipca 2009 r., sygn. akt II SAB/Go 8/09). Wiążący dla organów administracji publicznej w niniejszej sprawie jest więc stan faktyczny przedstawiony przez skarżącą we wniosku z [...] listopada 2017 r., który to wniosek zainicjował postępowanie w sprawie.

Przypomnieć w tym miejscu należy, że w przedmiotowym wniosku skarżąca wskazała, że w związku z przedmiotowym, przyszłym zdarzeniem gospodarczym - tj. rozwojem Spółki skutkującym utratą wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości co najmniej 25% przepisy art. 33 ust. 7 i 7a ustawy, ze względu na przesłanki przedmiotowo - podmiotowe, nie znajdą zastosowania. Z tego zaś względu po stronie skarżącej nie zaistnieją zobowiązania wobec PFRON, związane z ZFRON - nakładające obowiązek niezwłocznej wpłaty do PFRON niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia

z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej oraz kwoty odpowiadającej kwocie wydatkowanej ze środków funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej i socjalnej oraz na zakup środków transportu -

w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

Sytuacja prawna dysponenta zakładowego funduszu rehabilitacji - pracodawcy - może podlegać zmianom dotyczącym np. rodzaju działalności, zasad funkcjonowania czy formy organizacyjno-prawnej. Niektóre z tych zmian wpływają na możliwość dalszego dysponowania środkami ZFRON, a inne skutkują powstaniem obowiązku wpłat na PFRON. Kwestie te regulują zaś art. 33 ust. 7, 7a,7b, 8 i 8a ustawy

o rehabilitacji.

Z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 33 ust. 7 ustawy

o rehabilitacji co do zasady wiąże się powstanie zobowiązania z tytułu wpłaty

w wysokości określonej w art. 33 ust.7 i 7a ustawy o rehabilitacji, którą należy zgłosić

w deklaracji DEK-ll-a i wpłacić w terminie określonym w art. 49 ust. 2 ustawy

o rehabilitacji, tj. w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu zaistnienia tych okoliczności. Od tej zasady ustawodawca ustanowił jednak trzy wyjątki uregulowane odpowiednio: w art. 33 ust. 7b, 8 i 8a ustawy o rehabilitacji.

Pierwszy z tych wyjątków, będący przedmiotem niniejszej interpretacji, polega na zastosowaniu art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji pozwalającego zachować ZFRON

i niewykorzystane środki tego funduszu pracodawcy, który utracił status zakładu pracy chronionej oraz osiąga stan zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Zatem w okresie, w którym taki pracodawca będzie spełniał łącznie warunki wskazane w art. 33 ust. 7b ustawy

o rehabilitacji, to po jego stronie nie powstaje obowiązek zwrotu do PFRON niewykorzystanych środków zakładowego funduszu rehabilitacji oraz niezamortyzowanej wartości zakupionych środków trwałych, a środki zgromadzone na ZFRON może wydatkować aż do wyczerpania.

Do takiego pracodawcy, na podstawie art. 33a ustawy o rehabilitacji, zastosowanie będą miały regulacje zawarte w art. 33, jak m.in. dotyczące zasad tworzenia zakładowego funduszu rehabilitacji, obowiązków takiego pracodawcy, wydatkowania środków ZFRON, sankcji w przypadku niezgodnego z ustawą

o rehabilitacji przeznaczenia środków tego funduszu, obowiązku wpłaty z ust. 4c, podleganiu kontroli urzędów skarbowych lub celno-skarbowych.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że art. 33a ustawy o rehabilitacji nie pozostaje

w kolizji z art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji, bowiem dotyka innej materii - wprowadza nakaz stosowania uregulowań zawartych w art. 33 do pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej oraz osiągają stan zatrudnienia ogółem

w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%. Natomiast w stosunku do pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, z mocy prawa powstaje obowiązek wpłaty do Funduszu, o której mowa w art. 33 ust. 7

i 7a ustawy o rehabilitacji - jednakże warunkowo może on zostać zawieszony w swojej realizacji w związku ze spełnianiem warunków co do struktury zatrudnienia określonych w art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie zaś z art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji, w razie likwidacji, upadłości albo wykreślenia z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utraty statusu zakładu pracy chronionej niewykorzystane według stanu na dzień likwidacji, upadłości albo wykreślenia

z ewidencji działalności gospodarczej środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do Funduszu, z zastrzeżeniem ust. 7a i 7b.

Stosownie do ust. 7a art. 33 ustawy o rehabilitacji wpłacie do Funduszu podlega także kwota odpowiadająca kwocie wydatkowanej ze środków funduszu rehabilitacji na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej

i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych na dzień zaistnienia okoliczności, o których mowa w ust. 7.

Z kolei ust. 7b art. 33 ustawy o rehabilitacji stanowi o tym, że w przypadku utraty statusu zakładu pracy chronionej i osiągania stanu zatrudnienia ogółem

w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25 %, pracodawca zachowuje zakładowy fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu.

Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że skarżąca z dniem [...] lipca 2012 r. utraciła status zakładu pracy chronionej. Zachowała jednak wówczas ZFRON

i niewydatkowane środki tego funduszu bowiem spełniała warunki wynikające z art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, tj. osiągała stan zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25 %.

Sporne jest zaś w niniejszej sprawie, czy w przypadku planowanego w 2018 r. rozwoju swojego przedsiębiorstwa, który to będzie łączył się z prawdopodobieństwem utraty wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25 %, zastosowanie znajdą przepisy art. 33a w związku z art. 33 ust. 7 i 7a ustawy

o rehabilitacji. To właśnie bowiem prośba o interpretację powyższej kwestii została zawarta we wniosku skarżącej inicjującym postępowanie w sprawie.

Zauważyć wypada, że skarżąca swój główny zarzut skoncentrowała wokół art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji, który to enumeratywnie wskazuje, kiedy pracodawca ma obowiązek zwrócić środki do Funduszu. Przepis ten stanowi, że jedynie likwidacja, upadłość albo wykreślenie z ewidencji działalności gospodarczej prowadzonego przez pracodawcę zakładu pracy chronionej lub utrata statusu zakładu pracy chronionej powodują, że niewykorzystane środki funduszu rehabilitacji podlegają niezwłocznie wpłacie do Funduszu według stanu na dzień likwidacji, upadłości lub utraty statusu zakładu pracy chronionej.

Skarżąca nie utożsamia się jednak z takim stanem prawnym, podnosząc, że żadne zdarzenie prawne z art. 33 ust. 7 ustawy o rehabilitacji jej nie dotyczy, albowiem Spółka utraciła w 2012 r. status zakładu pracy chronionej, lecz posiadała zgodny z art. 33 ust. 7b ww. ustawy wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych i na tej podstawie miała prawo zachować niewykorzystane środki ZFRON. Skarżąca planuje rozwój swego przedsiębiorstwa, który m.in. ma spowodować, że zmaleje liczba zatrudnienia osób niepełnosprawnych, tzn. poniżej normy przewidzianej w ww. przepisie. Jednakże to zjawisko prawne nie jest przewidziane w art. 33 ust. 7a ani w art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, dlatego też skarżąca domniemywa, że posiada prawo do zachowania niewykorzystanych środków ZFRON. Żaden bowiem według skarżącej przepis ww. ustawy nie stanowi wprost podstawy do dokonania wpłaty na PFRON

w sytuacji, gdy już po utracie statusu zakładu pracy schronionej dochodzi do zmniejszenia stanu zatrudnienia ogółem i wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Wpłata z tego tytułu nie została przewidziana także w art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji.

Analizując jednak literalne brzmienie art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, zauważyć należy, że pracodawca ma prawo zachować fundusz rehabilitacji

i niewykorzystane środki, gdy zostaną spełnione kumulatywnie dwie przesłanki:

1) utrata przez pracodawcę statusu zakładu pracy chronionej oraz

2) zatrudniane jest co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy a wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych wynosi co najmniej 25%.

Na podstawie ww. przepisu skarżąca mogła więc od dnia [...] lipca 2012 r. zachować fundusz rehabilitacji i niewykorzystane środki tego funduszu, gdyż zostały spełnione przez nią łącznie dwie przesłanki z art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji.

W praktyce zachowanie funduszu rehabilitacji wynikało z tego, że uprzednio pracodawca posiadał status zakładu pracy chronionej, który uprawniał go do tego. Dlatego też trafnie wskazał organ odwoławczy, że prawo do zachowania funduszu rehabilitacji jak i niewykorzystanych środków jest prawem akcesoryjnym, to znaczy prawem niesamoistnym, uzależnionym od istnienia innego prawa, tj. posiadania uprzednio statusu zakładu pracy chronionej. W przypadku gdy skarżąca planuje rozwój swojego przedsiębiorstwa, który ma prowadzić do utraty przewidzianych prawem wskaźników zatrudnienia osób niepełnosprawnych, powoduje "odpadnięcie" drugiej

i jednocześnie ostatniej przesłanki z art. 33 ust. 7b. Powyższe zaś w konsekwencji prowadzi do wygaśnięcia tego prawa.

Słusznie wskazał organ odwoławczy, że przyjęcie odmiennego poglądu prowadziłby do bezpodstawnego wzbogacenia, gdyż bez podstawy prawnej podmiot prywatny uzyskałby korzyść majątkową kosztem PFRON. Nie można zaś zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że art. 33 ust. 7b o rehabilitacji dotyczący możliwości zachowania całego zakładowego funduszu rehabilitacji i (dodatkowo) niewykorzystanych środków tego funduszu (pieniędzy) odnosi się jedynie do pracodawców, którzy utracili status zakładu pracy chronionej jednakże osiągają stan zatrudnienia ogółem co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy oraz wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25%.

W ocenie Sądu, jeżeli w jakimkolwiek okresie miesięcznym, pracodawca

o którym mowa powyżej, przestanie spełniać chociażby jeden z warunków określonych w art. 33 ust. 7b ustawy o rehabilitacji, to tym samym przestanie istnieć przesłanka warunkowo wyłączająca powstanie zobowiązania z tytułu wpłaty określonej w art. 33 ust. 7 i 7a ustawy o rehabilitacji. Taki pracodawca będzie zatem zobowiązany do dokonania wpłaty. Kwota tej wpłaty będzie zaś odpowiadała kwocie niewykorzystanych środków ZFRON wraz ze środkami w części niezamortyzowanej obliczonymi nie według stanu na dzień utraty statusu zakładu pracy chronionej, lecz na dzień zaprzestania spełniania warunków dotyczących struktury zatrudnienia określonych w art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji. Przesłanką powstania obowiązku wpłat będzie niespełnienie warunków dotyczących osiągania wymaganego wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości co najmniej 25% przy zatrudnieniu co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

Zgodzić się więc należy z organami obu instancji, że art. 33 ust. 7b ustawy

o rehabilitacji nie wyłącza całkowitego braku obowiązku wpłaty wynikającej z przesłanek określonych w art.33 ust.7, lecz zawiesza warunkowo wykonanie tego obowiązku. Zatem, prawidłowo organy obu instancji uznały, że jeśli skarżąca wskutek planowanego rozwoju i wzrostu zatrudnienia przestanie spełniać przesłanki wskazane

w art. 33 ust.7b ustawy o rehabilitacji, to jej obowiązek wpłaty na PFRON podlega aktywowaniu, według stanu na dzień niespełniania warunków dotyczących struktury zatrudnienia, tj. nieosiągania wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych

w wysokości co najmniej 25% oraz zatrudnienia ogółem w wysokości co najmniej 15 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy.

W ocenie Sądu, wpłacie będą podlegać zarówno niewykorzystane środki zakładowego funduszu rehabilitacji, jak i kwota odpowiadająca kwocie wydatkowanej ze środków ZFRON na nabycie, wytworzenie lub ulepszenie środków trwałych w związku

z modernizacją zakładu, utworzeniem lub przystosowaniem stanowisk pracy dla osób niepełnosprawnych, budową lub rozbudową bazy rehabilitacyjnej, wypoczynkowej

i socjalnej oraz na zakup środków transportu - w części, która nie została pokryta odpisami amortyzacyjnymi, ustalonymi przy zastosowaniu stawek amortyzacyjnych wynikających z Wykazu rocznych stawek amortyzacyjnych.

Zauważyć bowiem należy, że z art. 33a ustawy o rehabilitacji wprost wynika, iż do skarżącej stosuje się cały przepis art. 33 ustawy. Tak więc, w przedmiotowej sprawie skarżąca przestanie spełniać przesłanki art. 33 ust. 7b ww. ustawy, gdy utraci wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych.

Zgodzić się należy z organami obu instancji, że środki ZFRON są środkami, których pracodawca jest jedynie dysponentem a nie właścicielem zgodnie z art. 33 ust. 9 ustawy o rehabilitacji. Status tych środków nie jest tożsamy ze środkami własnymi pracodawcy, którymi mógłby rozporządzać w dowolny sposób. Pracodawca - dysponent oznacza posiadacza. Posiadanie tych środków funduszu rehabilitacji, których wydatkowanie jest ściśle obwarowane przepisami, należy identyfikować jedynie ze stanem faktycznym a nie ze stanem prawnym. Dlatego chociażby z tego powodu zatrzymanie środków funduszu rehabilitacji bez obowiązku wpłaty do Funduszu stanowiłoby nadużycie prawa i obejście przepisów ustawy o rehabilitacji.

W ocenie Sądu chybiony jest też zarzut skarżącej dotyczący naruszenia przez organ art. 2 Konstytucji i zasady zaufania obywateli do państwa. Zgodnie z art. 2 Konstytucji, Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Przepis ten wyraża trzy odrębne zasady konstytucyjne: państwa demokratycznego, prawnego i sprawiedliwości społecznej. Zasada zaufania jest zaś uznana za fundament państwa prawnego. Demokratyczne państwo prawne oznacza państwo, w którym chroni się zaufanie do państwa i stanowionego przez nie prawa. Koniecznym wymogiem realizacji zasady zaufania jest zagwarantowanie bezpieczeństwa prawnego. Z kolei bezpieczeństwo prawne opiera się na pewności prawa. Zasada zaufania państwa prawa jak

i sprawiedliwości społecznej zostałyby zaś naruszone, gdyby podzielić argumentację skarżącej, że fundusz rehabilitacyjny i niewykorzystane środki tego funduszu -

w większości pochodzące z ulg podatkowych, mogły zostać zachowane przez Spółkę

i wydane na potrzeby własne, uznając powszechność uiszczania danin publicznoprawnych.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.