Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 706/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2019-12-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6168 Weterynaria i ochrona zwierząt
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Wojewódzki Lekarz Weterynarii
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) Sędziowie sędzia WSA Jarosław Wichrowski sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję [...] Lekarza Weterynarii w [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o ochronie zdrowia zwierząt oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] czerwca 2019r. (Nr [...]) [...] Wojewódzki Lekarz Weterynarii w B., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Lekarza Weterynarii w S. K. z [...] kwietnia 2019 r. (Nr [...]) wymierzającą J. P. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usuwanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego niezgodnie z wymogami określonymi w przepisach rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1069/2009 (pkt 1), ponadto stwierdził niedopuszczalność odwołania wniesionego przez A. P..

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w następujących okolicznościach.

Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. K. [...] marca 2019 r. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w związku z czynnościami kontrolnymi podjętymi [...] marca 2019 r. na terenie gospodarstwa rolnego należącego do J. P.. W toku kontroli pracownicy Inspekcji Weterynaryjnej w S. K. ustalili, że na terenie gospodarstwa składowane są padłe zwierzęta w ilości 2 sztuk bydła oraz sama głowa jednej sztuki bydła. Padłe zwierzęta znajdowały się w stanie rozkładu gnilnego (1 sztuka pozbawiona była wnętrzności). Składowane były na podłożu gruntowym w miejscu niezabezpieczonym przed dostępem zwierząt i ludzi z zewnątrz. Uzyskano wyjaśnienia, zgodnie z którymi dwie sztuki bydła padły miesiąc wcześniej, a jedna sztuka została poddana ubojowi 2 tygodnie wcześniej (z uwagi na stwierdzony stan chorobowy). W trakcie kontroli pozyskano dokumentację fotograficzną – obrazującą miejsce składowania padłych zwierząt oraz stopień ich rozkładu. W toku postępowania administracyjnego organ pozyskał również dokumenty identyfikujące padłe sztuki bydła (paszporty bydła) wskazujące na wiek padłych zwierząt oraz kraj ich pochodzenia.

W oparciu o wyniki kontroli Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. K. wydał [...] kwietnia 2019 r. decyzję nakładającą na J. P. karę pieniężną w wysokości [...] zł. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ powołał się na przepisy art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października 2009 r. określające przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1774/2002 (Dz.U. L 300, 14.11.2009,p.1 – zwane dalej "rozporządzeniem nr 1069/2009") stwierdzając, że padłe zwierzęta i ich części należało zakwalifikować do materiału kategorii I. Organ wyjaśnił ponadto, że w dniu kontroli doszło również do odbioru padłych zwierząt oraz odpadów przez zakład utylizacyjny i na podstawie dokumentu handlowego z odbioru padłych zwierząt ustalono masę materiału kategorii I. Organ przyjął zatem, że masa całkowita materiału wynosiła 395 kg (310 kg – waga padłych zwierząt, 85 kg - waga odpadów). Wysokość kary została ustalona z zastosowaniem § 3 pkt 2 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2 maja 2014 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia określone w przepisach o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt dotyczące postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego i produktami pochodnymi (Dz. U. z 2014 r., poz. 629 – dalej zwanego "rozporządzeniem MRiRW w sprawie kar pieniężnych").

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli J. P. oraz jego małżonka A. P. – domagając się częściowego umorzenia lub rozłożenia na raty kwoty wymierzonej kary pieniężnej. W uzasadnieniu odwołujący się powołali się na okoliczności, które stały się przyczyną nie zgłoszenia w wymaganym terminie padłych zwierząt. W piśmie z [...] kwietnia 2019 r. uzupełniającym odwołanie, podpisanym przez A. P., strony powołały się na okoliczność przewłaszczenia zwierząt przez Bank [...] w oparciu o umowę zawartą w dniu [...] marca 2019 r.

W rozpoznaniu obu odwołań wydana została zaskarżona decyzja – opisana na wstępie.

Organ odwoławczy w pierwszej kolejności wyjaśnił, że decyzja organu I instancji prawidłowo została skierowana wyłącznie do J. P. – jako jedynej osobie posiadającej przymiot strony w postępowaniu administracyjnym. Odmawiając A. P. statusu strony organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność wniesionego przez nią odwołania – z powołaniem się na brzmienie art. 134 k.p.a.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że J. P. przyznał wszystkie okoliczności faktyczne, od których zależało nałożenie administracyjnej kary pieniężnej i w odwołaniu podjął jedynie próbę wyjaśnienia powodów nie wywiązania się z obowiązków producenta. Organ stwierdził nadto, że w świetle ustaleń poczynionych w trakcie kontroli oraz w świetle dowodów z dokumentów – w tym dokumentacji fotograficznej, nie budzi wątpliwości fakt, że znalezione w gospodarstwie rolnym padłe zwierzęta zaliczyć należy do materiału kategorii I. Również waga materiału nie budzi wątpliwości. Niekwestionowane zaś w tym zakresie okoliczności pozwoliły na zastosowanie normy sankcjonującej (powołanej przez organ I instancji), z której wynika wysokość kary pieniężnej. Przy czym organ podkreślił, iż sprawca deliktu administracyjnego był J. P., a norma sankcjonująca nie wiąże skutku prawnego z tym, kto był właścicielem padłych zwierząt – a jedynie z tym, kto je usuwał lub stosował materiał kategorii I niezgodnie z wymogami. Organ uznał, że okoliczności nie dochowania wymogów określonych w rozporządzeniu 1069/2009 nie mają znaczenia dla wymierzenia kary administracyjnej – albowiem stopień zawinienia i samo istnienie winy nie podlega ocenie organów; odpowiedzialność z tytułu administracyjnej kary pieniężnej jest odpowiedzialnością abstrahującą od kwestii zawinienia określonych czynności.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się J. P., który w skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucił:

- naruszenie art. 28 k.p.a. – poprzez przeprowadzenie postepowania administracyjnego bez udziału w charakterze strony A. P. będącej współwłaścicielem gospodarstwa rolnego, w którym przeprowadzono kontrolę;

- naruszenie art. 7, art.77§ 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. i art. 107§ 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy – w szczególności: kwestii własności padłych zwierząt w sytuacji, gdy były one własnością Banku [...] w W., okoliczności pozwalających na zakwalifikowanie padłych zwierząt do materiału I kategorii (nie uwzględnienie kategorii kraju pochodzenia padłych zwierząt, pominięcie faktu, że jedna ze sztuk bydła pozbawiona była wnętrzności – a zatem mogła być pozbawiona tkanek stanowiących materiał niebezpieczny);

- naruszenie art. 8 lit b ppkt (ii) oraz art. 12 rozporządzenia nr 1069/2009 – poprzez jego niezasadne zastosowanie, mimo że przy prawidłowym dokonaniu ustaleń faktycznych organ nie powinien był zakwalifikować padłych zwierząt do materiału kategorii I;

- naruszenie § 3 pkt 2 lit a tiret 3 rozporządzenia MRiRW w sprawie kar pieniężnych – poprzez jego niezasadne zastosowanie, mimo że zachowanie skarżącego nie wypełniało przesłanek zachowania w/w kary.

Skarżący zakwestionował zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i formułując powyższe zarzuty wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ II instancji.

W uzasadnieniu skargi J. P. wskazał ponadto na okoliczność ustanowienia A. P. jego pełnomocnikiem – która również niezasadnie została pominięta przez organy obu instancji.

Do skargi dołączone zostały dokumenty mające potwierdzić, że gospodarstwo rolne prowadzone przez skarżącego stanowi przedmiot współwłasności, wchodzi w skład majątku objętego umową o wspólności ustawowej małżeńskiej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Weterynaryjny w B. wniósł o oddalenie skargi – podtrzymując dotychczas prezentowane stanowisko. Dodatkowo organ wyjaśnił, że A. P. w toku kontroli powoływała się na swój status pełnomocnika producenta (ten fakt znany był organom inspekcji weterynaryjnej), jednakże nie została zgłoszona jako pełnomocnik w postępowaniu jurysdykcyjnym i nie mogła skutecznie działać jako pełnomocnik skarżącego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 poz. 2107 ze zm.) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd administracyjny kontrolując zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie może ją wzruszyć jedynie wówczas, gdy narusza ona przepisy prawa materialnego lub postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy (art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 p.p.s.a.).

Zaskarżonej decyzji nie można przypisać tego rodzaju naruszeń prawa, wobec czego skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 28 k.p.a. w związku z przeprowadzeniem postępowania administracyjnego bez udziału A. P. – to nie może on odnieść oczekiwanego skutku. Naruszenie prawa w rozumieniu podmiotowym – prawa strony do udziału w postępowaniu stanowi przesłankę wznowienia postępowania w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jednakże zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony jedynie przez te podmioty, które bez własnej winy nie brały udziału w postępowaniu. Skarżący nie może zatem skutecznie powoływać się na tę okoliczność. Sąd rozpoznając skargę również z urzędu nie ma podstaw do badania, czy podmiot niewnoszący skargi został pominięty w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko to ugruntowało się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 5 czerwca 2006 r., akt II OSK 832/08 z dnia 26 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 51/08, z dnia 18 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 796/09, z dnia 13 sierpnia 2013r. sygn. akt II OSK 779/12 – dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Należy też zauważyć, że w realiach rozpoznawanej sprawy nie jest kwestionowana przez skarżącego okoliczność, że to on jest producentem zwierząt ujawnionym w ewidencji prowadzonej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a jego małżonka wpisana jest jedynie jako pełnomocnik producenta. Warto zatem w tym miejscu odnieść się do uregulowań zawartych w ustawie z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1853).

Z treści art. 3a ust. 1 w/w ustawy wynika, że do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. Natomiast z treści art. 7 tejże ustawy wynika, że ewidencją producentów objęte są również informacje wskazujące na imię i nazwisko oraz adres zamieszkania pełnomocnika producenta, jeżeli został ustanowiony. Wskazane przepisy nie zawierają jednak regulacji prawnych odnoszących się do zasad związanych z udziałem pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym i w tym zakresie, w ocenie Sądu, zastosowanie powinny mieć zatem regulacje prawne określone w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego.

Powyższe oznacza, że dla zasadności zarzutu skarżącego dotyczącego pominięcia w postępowaniu administracyjnym udziału A. P. w charakterze jego pełnomocnika - wymagało ustalenia, czy po dacie wszczęcia postępowania administracyjnego (odrębnego od postępowania kontrolnego), a przed datą doręczenia skarżącemu decyzji organu I instancji strona ta skutecznie ustanowiła pełnomocnika w sprawie objętej treścią tej decyzji administracyjnej.

W związku z powyższym podkreślić należy, że przepis art. 32 k.p.a., który miał zastosowanie w postępowaniu administracyjnym przed organem na podstawie art. 3a w/w ustawy, stanowi, że strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Regulacja zawarta w tym przepisie tylko jednak ogólnie określa uprawnienie do prowadzenia w zastępstwie strony pewnych spraw, reprezentowanie, czyli występowanie, czy też działanie w imieniu mocodawcy przez pełnomocnika. Natomiast przepis ten nie reguluje, z jakim momentem następuje skuteczne ustanowienie pełnomocnika w danym postępowaniu. Tym momentem jest złożenie do akt sprawy oryginału lub urzędowo poświadczonego odpisu pełnomocnictwa albo też dzień zgłoszenia pełnomocnictwa ustnie do protokołu. Wynika to wprost z treści art. 33 § 3 k.p.a. Zatem dopiero z chwilą doręczenia organowi pełnomocnictwa, pełnomocnik powinien być zawiadomiony o wszystkich czynnościach i wzywany do udziału w nich na równi ze stroną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym za utrwalony należy uznać pogląd, który Sąd w pełni podziela, iż pełnomocnictwo udzielone przez stronę w postępowaniu administracyjnym może obejmować upoważnienie do prowadzenia wszelkich spraw w imieniu strony lub do prowadzenia poszczególnych spraw albo też ich części bądź tylko niektórych czynności procesowych. Dla wykazania, że pełnomocnik został dla strony ustanowiony, niezbędne jest jednak okazanie dokumentu stwierdzającego ustanowienie takiego pełnomocnictwa. Z momentem przedstawienia pełnomocnictwa podpisanego przez mocodawcę pełnomocnik wykazuje umocowanie do działania w postępowaniu, a organ uzyskuje możliwość zbadania prawidłowości i zakresu pełnomocnictwa. Należy jednak odróżnić stosunek pełnomocnictwa istniejący pomiędzy mocodawcą, a pełnomocnikiem od ustanowienia pełnomocnika w danym postępowaniu. Pełnomocnictwo, aby mogło wywrzeć skutki w danym postępowaniu, musi zostać uzewnętrznione, czyli informacja o jego istnieniu musi dotrzeć do organu po myśli art. 33 § 2 k.p.a. Informacja ta zgodnie z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą pisemności (art. 14 § 1 k.p.a.) musi znaleźć odzwierciedlenie w aktach danej sprawy. Jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika do wszystkich spraw, w tym także spraw, które w przyszłości mogą być przedmiotem postępowań (w ramach pełnomocnictwa ogólnego), to pełnomocnik jest zobligowany złożyć uwierzytelniony odpis tego pełnomocnictwa do akt każdej z prowadzonych spraw - zgodnie z powołanym wyżej art. 33 § 3 k.p.a (vide: wyrok NSA z 6 stycznia 2009 r., II GSK 599/08 – dostępny w bazie Lex nr 516110). Zdaniem Sądu - przez akta, o których mowa w tym przepisie nie można rozumieć ewidencji prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. - lecz akta konkretnego postępowania administracyjnego. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem strony, zatem w każdym postępowaniu winna ona wskazać, czy chce działać przez pełnomocnika.

Podkreślić także należy, że w orzecznictwie NSA ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wpis do rejestru producentów dokonywany w oparciu o ustawę o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, nie ma charakteru wpisu konstytutywnego, bowiem to nie sam wpis decyduje o tym czy określony podmiot uzyskuje status pełnomocnika producenta, tak jak i nie sam wpis decyduje o tym czy rolnik uzyskuje status producenta rolnego (vide wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018r. II GSK 939/16 dostępny na stronie internetowej www.http//orzeczenia.nsa.gov.pl – baza CBOSA).

Tymczasem w okolicznościach rozpoznawanej sprawy należy przyjąć, że A. P. - pełnomocnik ujawniony w ewidencji producentów nie złożyła pełnomocnictwa w postępowaniu wszczętym [...] marca 2019 r. Skoro pełnomocnik skarżącego ujawniony w ewidencji producentów nie doręczył do akt postępowania pełnomocnictwa przed wysłaniem stronie decyzji organu I instancji i strona nie wyraziła woli działania w postępowaniu poprzez pełnomocnika - to organy obu instancji (zgodnie z art. 40 § 1 i § 2 k.p.a.) zobowiązane był doręczyć decyzje bezpośrednio skarżącemu. Złożenie przez skarżącego stosownego pełnomocnictwa zapisem na formularzu wniosku o wpis do ewidencji producentów nie mogło, w ocenie Sądu, odnieść skutku do postępowania w sprawie o wymierzenie kary pieniężnej.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji wskazać trzeba również, że z niekwestionowanych przez skarżącego ustaleń faktycznych sprawy wynika, że nie dopełnił on obowiązku powiadomienia właściwych organów o planowanym uboju 1 sztuki bydła oraz o fakcie padnięcia dwóch sztuk bydła – a tym samym padłe zwierzęta nie zostały w sposób prawidłowy i terminowy zutylizowane. Skarżący nie kwestionuje też ustaleń organu co do wieku padłych zwierząt.

W konsekwencji należy przyjąć, że skarżący nie kwestionuje, że działał on niezgodnie z prawem. Nie ma przy tym znaczenia okoliczność przewłaszczenia części zwierząt przez Bank [...] (na marginesie należy zauważyć, że na liście zwierząt stanowiącej załącznik nr 5 do umowy przewłaszczenia bydła przez Bank [...] nie ma padłych zwierząt stwierdzonych podczas kontroli – nie pojawiają się na tej liście numery identyfikacyjne tych konkretnych sztuk bydła – k. 58 akt adm.). Skarżący był posiadaczem sztuk bydła, które padły lub które przeznaczył on do uboju, a to właśnie na posiadaczu zwierząt ciąży obowiązek przestrzegania obowiązującego prawa, to on jest głównym adresatem norm prawnych regulujących kwestie postępowania z produktami ubocznymi pochodzenia zwierzęcego. W toku postępowania skarżący starał się dowieść, że nie był on właścicielem bydła jednakże okoliczności tej nie wykazał. Nie ma ona też znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Sąd zauważa bowiem, iż zgodnie z art. 4 ust. 3 w związku z art. 1 pkt 1 lit. o ustawy z 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2018 r., poz. 1967 – dalej zwanej "u.o.z.z.") wymagania weterynaryjne dla prowadzenia działalności nadzorowanej w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a lub art. 24 ust. 1 rozporządzenia nr 1069/2009 są określone w rozporządzeniu nr 1069/2009, w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie tego rozporządzenia oraz w ustawie. Regulacja wynikająca z art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009 stanowi, że w celu rejestracji podmioty przed rozpoczęciem działalności, powiadamiają właściwy organ o wszystkich przedsiębiorstwach lub zakładach, które podlegają ich kontroli, które biorą udział na jakimkolwiek etapie w produkcji, przewozie, obróbce, przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, użyciu lub usuwaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych. Stosownie natomiast do treści art. 24 ust. 1 lit. i rozporządzenia nr 1069/2009 podmioty zapewniają, aby kontrolowane przez nie przedsiębiorstwa lub zakłady były zatwierdzane przez właściwy organ, któremu podlega miejsce, w którym przedsiębiorstwa te lub zakłady wykonują jedną lub więcej z czynności polegających na składowaniu produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Przy czym, art. 3 pkt 11 w/w rozporządzenia stwierdza, że "podmiot" oznacza osobę fizyczną lub prawną, pod której faktyczną kontrolą pozostaje produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego lub produkt pochodny, w tym również przewoźników, handlowców i użytkowników. W świetle art. 4 ust. 2 rozporządzenia nr 1069/2009 na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą podmioty zapewniają zgodność produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego i produktów pochodnych z wymogami rozporządzenia, mającymi zastosowanie do ich działalności. Zgodnie zaś z przepisem art. 6 ust. 1a pkt 1 u.o.z.z. podjęcie działalności nadzorowanej w zakresie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych jest dozwolone po dokonaniu rejestracji podmiotu, przedsiębiorstwa lub zakładu, o której mowa w art. 23 rozporządzenia nr 1069/2009. Należy zauważyć, iż celem wprowadzenia - w przypadku tego rodzaju działalności gospodarczej - obowiązków rejestracyjnych (działalność nadzorowana w zakresie określonym w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009), było zapewnienie bezpiecznego zagospodarowania produktu pochodzenia zwierzęcego. Istotnym elementem całego sytemu prawidłowego zagospodarowania takiego ubocznego produktu jest możliwość jego identyfikacji na każdym etapie, poczynając od produkcji, przewozie, obróbce, przetwarzaniu, składowaniu, wprowadzaniu do obrotu, dystrybucji, a kończąc na użyciu lub usuwaniu. W takim przypadku rejestracja każdego z podmiotów, który może pojawić się choćby na jednym z wymienionych etapów ma podstawowe znaczenie dla realności i efektywność sprawowania kontroli urzędowej nad obiegiem materiału i możliwości zapewnienia jego identyfikalności. Jak bowiem wskazuje się w preambule do tego ostatniego rozporządzenia - ewentualne luki w systemie takiego nadzoru mogą mieć poważny wpływ na zdrowie ludzi i zwierząt, bezpieczeństwo łańcucha żywnościowego i paszowego oraz zaufanie klientów. Dlatego też przyjdzie zauważyć, że rozporządzenie nr 1069/2009 w sposób szczegółowy opisuje obowiązki podmiotów występujących na każdym z przedstawionych etapów, zaczynając od punktu wyjściowego w łańcuchu produkcji (zob. art. 4), a kończąc na punkcie końcowym w łańcuchu produkcji (art. 5). Na wszystkich etapach gromadzenia, przewozu, manipulowania, obróbki, przekształcania, przetwarzania, składowania, wprowadzania do obrotu, rozprowadzania, stosowania lub usuwania produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego lub produktów pochodnych w przedsiębiorstwie pod ich kontrolą podmioty obowiązane są umożliwić sprawowanie kontroli przez organy nadzoru weterynaryjnego.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy należy zgodzić się z organami orzekającymi w sprawie, że to skarżący jako producent zwierząt prowadził działalność, która mieści się w katalogu czynności wskazanych w art. 23 ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 1069/2009 i to na skarżącym ciążył obowiązek prawidłowego i terminowego dokonania utylizacji produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego.

Zasadniczy spór w niniejszej sprawie zasadza się na prawidłowości zakwalifikowania przez organy inspekcji weterynaryjnej padłych zwierząt i ich części do materiału kategorii I – co determinowało wysokość kary pieniężnej nałożonej na skarżącego.

W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że na terenie gospodarstwa rolnego skarżącego podczas kontroli stwierdzono składowanie dwóch sztuk padłego bydła w wieku powyżej 12 miesięcy (według paszportów zwierzęta urodzone były w 2017 r. – jedna sztuka [...] czerwca 2017 r., druga – [...] sierpnia 2017 r. – k. 30 akt adm.) oraz głowę jednej sztuki bydła urodzonego [...] lipca 2017 r. Według dokumentacji fotograficznej składowane dwie sztuki bydła posiadały czaszki zawierające mózg.

W sprawie nie ma wątpliwości, że znalezione podczas kontroli zwierzęta lub ich części stanowią produkt uboczny pochodzenia zwierzęcego.

Przepis art. 3 pkt 1 rozporządzenia nr 1069/2009 zawiera definicję legalną produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego, czym - w rozumieniu przepisów tego aktu prawnego - są całe zwierzęta martwe lub ich części, produkty pochodzenia zwierzęcego lub inne produkty otrzymane ze zwierząt nieprzeznaczone do spożycia przez ludzi, w tym komórki jajowe, zarodki i nasienie. W preambule rozporządzenia (pkt 2) prawodawca unijny wskazał, że produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego powstają przede wszystkim przy uboju zwierząt do spożycia przez ludzi, przy produkcji wyrobów pochodzenia zwierzęcego, na przykład produktów mlecznych oraz przy usuwaniu zwierząt martwych oraz podczas zwalczania chorób. W rozporządzeniu wprowadzono klasyfikację produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w podziale na trzy kategorie, zależnie od związanego z nimi stopnia zagrożenia. Klasyfikację tę określono jako: materiał kategorii 1 (art. 8), materiał kategorii 2 (art. 9) oraz materiał kategorii 3 (art. 10). W art. 7 ust. 1 rozporządzenia wyraźnie stwierdzono, że specjalne kategorie są jednocześnie wykazami produktów ubocznych, odzwierciedlających stopień zagrożenia dla zdrowia ludzi i zwierząt stwarzanego przez takie produkty.

W przepisie art. 8 lit b (ii) jako materiał kategorii I zostały wymienione między innymi całe zwierzęta lub ich części zawierające materiał szczególnego ryzyka w momencie ich usuwania – definiowany rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 999/2001 z 22 maja 2001 r. ustanawiającego zasady dotyczące zapobiegania, kontroli i zwalczania niektórych pasożowalnych gąbczastych encefalopatii. Zgodnie z załącznikiem V do tego rozporządzenia w odniesieniu do bydła za materiał szczególnego ryzyka uznaje się czaszkę z wyłączeniem żuchwy, zawierająca mózg i oczy oraz rdzeń kręgowy bydła w wieku powyżej 12 miesięcy, a także migdałki bydła w każdym wieku. Za materiał kategorii i uznaje się zatem całe zwierzęta (bydło) lub ich części podejrzane o zakażenie TSE (zakaźne encefalopatie gąbczaste).

W świetle poczynionych i nie kwestionowanych przez skarżącego okoliczności faktycznych nie ulega wątpliwości, że składowane w dniu kontroli padłe zwierzęta oraz ich części (wszystkie zawierające czaszkę z mózgiem) prawidłowo należało zaliczyć do produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego kwalifikowanych do materiału kategorii I. Kwestia pochodzenia padłych zwierząt (wszystkie pochodziły z terenu Unii Europejskiej) nie ma znaczenia w świetle w/w regulacji prawnych dających podstawę do kwalifikowania do właściwej kategorii poszczególnych produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego. Działanie zaś skarżącego, jako producenta zwierząt i ich posiadacza – polegające na składowaniu na terenie gospodarstwa rolnego przez okres dwóch miesięcy padłych zwierząt i ich części (w przypadku 2 sztuk padłego bydła i przez okres co najmniej 14 dni w przypadku zwierzęcia poddanego ubojowi) stanowi naruszenie przepisów rozporządzenia nr 1069/2009, którego przepisy (art. 12) nakazuje natychmiastowe usunięcie materiału kategorii I jako odpadu w drodze spalania.

W świetle powyższych okoliczności uznać należy, że Powiatowy Lekarz Weterynarii w S. K., a za nim organ II instancji, zasadnie przyjęli, iż strona skarżąca dopuściła się naruszeń art. 12 rozporządzenia nr 1069/2009. Uzasadnione było tym samym wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na zasadzie art. 85a ust. 1 pkt 1 u.o.z.z. Jednocześnie, zdaniem Sądu, bezzasadne są zastrzeżenia strony skarżącej odnośnie wysokości wymierzonej kary. Ustalona kwota wynikała bowiem z dyspozycji § 3 pkt 2 lit. "a" tiret trzeci rozporządzenia MRiRW z dnia 2 maja 2014 r. Przepis ten określa wysokość kary pieniężnej na poziomie 35 000 zł w sytuacji, gdy masa materiału kategorii I lub produktów pochodnych przekracza 100 kg. Masa produktów ujawnionych w trakcie kontroli przeprowadzonej [...] marca 2019 r. przekroczyła tę wartość - co zostało jednocześnie stwierdzone w dokumentach odbioru padliny, podpisanych przez skarżącego. Nie sposób natomiast uznać, by na wysokość nałożonej kary mogło mieć wpływ ewentualne uwzględnienie okoliczności, że jedna ze sztuk padłego bydła była pozbawiona części wnętrzności. Istotne jest, że wszystkie składowane produkty uboczne pochodzenia zwierzęcego posiadały całe głowy wraz z mózgami – a waga tylko jednej sztuki głowy wynosiła 85 kg – co potwierdza dokument odbioru "odpadów po cielaku".

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa, a w szczególności zostały wydane z zachowaniem wymogów postępowania administracyjnego wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy prawidłowo i rzetelnie zgromadziły materiał dowodowy i w zakresie mającym znaczenie dla wyniku sprawy prawidłowo materiał ten oceniły. Uzasadnienia kontrolowanych decyzji odpowiadają przy tym wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.