Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 311/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 37 ust.1 i 2, art. 39 ust.1, art. 41 ust.1 i 2, art. 57, art. 61 ust.1, 5 i 8 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Dnia 8 kwietnia 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska (spr.) Sędzia WSA Monika Krzyżaniak po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2021 roku na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. M. na informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w Ł. z dnia [...] roku znak: [...] w przedmiocie nieuwzględnienia protestu od etapu oceny merytorycznej projektu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną informacją z [...] Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] , na podstawie art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014 - 2020 (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 818 ze zm.) - dalej "ustawa wdrożeniowa", poinformowało WM, że protest od etapu oceny merytorycznej projektu o nazwie: "Grill na miarę szyty - pasja i artyzm", oznaczony numerem wniosku o dofinansowanie: [...], wniesiony w dniu 3 grudnia 2020 r., nie został uwzględniony.

Jak wynika z akt sprawy, 9 czerwca 2020 r. Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...], któremu Zarząd Województwa [...] powierzył jako Instytucji Pośredniczącej zadania związane z zarządzaniem i wdrażaniem części Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014 - 2020 w zakresie Osi priorytetowej I: Badania, rozwój i komercjalizacja wiedzy oraz Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka, dalej również "Instytucja Pośrednicząca" lub "IP", ogłosiło konkurs na dofinansowanie projektów nr [...] w ramach Poddziałania II.3.1 Innowacje w MŚP, Działania II.3: Zwiększenie konkurencyjności MŚP, Osi priorytetowej II: Innowacyjna i konkurencyjna gospodarka Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na - 2020. Nabór wniosków o dofinansowanie trwał od 16 czerwca do 13 lipca 2020 r. Regulamin konkursu został przyjęty uchwałą Zarządu Województwa [...] z 9 czerwca 2020 r. Nr 536/20 i opublikowany w dniu ogłoszenia konkursu na stronie internetowej organizatora konkursu.

7 lipca 2020 r.

W ramach wskazanego konkursu WM złożył wniosek o dofinansowanie projektu o nazwie "Grill na miarę szyty - pasja i artyzm", oznaczony nr [...]. Projekt został pozytywnie oceniony pod względem spełnienia kryteriów oceny formalnej i został przekazany do oceny merytorycznej, o czym wnioskodawca został poinformowany pismem z 26 sierpnia 2020 r.

29 września 2020 r. w trakcie oceny merytorycznej wniosek strony został skierowany do poprawy/uzupełnienia w zakresie kryteriów merytorycznych dostępu nr 3 i 4. W zakresie kryterium nr 3: "Wykonalność finansowa projektu", oceniający zwrócili się o dostarczenie dokumentacji świadczącej o zabezpieczeniu środków na wkład własny (np. kopia promesy, wyciąg z rachunku bieżącego firmy itp.)". W ramach kryterium nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", w wezwaniu do poprawy/uzupełnienia wskazano, że w pliku "Budżet projektu" w kolumnie "metoda szacowania kosztów" dla wszystkich kosztów wnioskodawca zamieścił informacje o szacunku kosztów w formie "rozeznania rynku" na podstawie sklepów internetowych, zapytań ofertowych. Zdaniem oceniających opis nie jest dostatecznie wiarygodny i nie zawiera informacji wystarczających do dokonania rzetelnej oceny adekwatności wydatków. W przypadku szacowania kosztów projektu w kolumnie "metoda szacowania kosztu" należy bowiem wskazać informacje takie jak nazwy potencjalnych oferentów, strony internetowe z których wnioskodawca czerpał informacje o cenach lub inne źródła (listy intencyjne, cenniki itp.), stanowiące podstawę do oceny adekwatności wydatku.

Wnioskodawca nie przedłożył skorygowanej/uzupełnionej zgodnie z wezwaniem dokumentacji aplikacyjnej w wyznaczonym terminie, dlatego zgodnie z § 15 ust. 7 Regulaminu konkursu ocena jego projektu dokonana została na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie.

W wyniku przeprowadzonej oceny projekt o nazwie: "Grill na miarę szyty - pasja i artyzm", został negatywnie oceniony pod względem zgodności z kryteriami merytorycznymi dostępu: nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" oraz nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność" i nie podlegał dalszej ocenie. Instytucja Pośrednicząca pismem z 9 listopada 2020 r. poinformowała wnioskodawcę o negatywnym wyniku oceny projektu.

1 grudnia 2020 r. WM złożył protest wnosząc o przeprowadzenie ponownej merytorycznej oceny projektu z uwzględnieniem przytoczonych w proteście argumentów. Wnioskodawca zarzucił Instytucji Pośredniczącej dokonanie oceny w zakresie kryteriów merytorycznych dostępu nr 3 i 4 w sposób błędny, niezgodny z przesłankami określonymi w tych kryteriach oraz błędną ich interpretację w zakresie przyjętych procedur. Ponadto podniósł, że wezwanie do przedłożenia uzupełnień na etapie oceny merytorycznej nie dotarło do niego w sposób prawidłowy, bowiem zostało skierowane przez system informatyczny do folderu SPAM. Zdaniem wnioskodawcy spełnione zostały przez niego wszystkie kryteria zarówno formalne, jak również merytoryczne.

Zaskarżonym obecnie rozstrzygnięciem Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] nie uwzględniło protestu wnioskodawcy od etapu oceny merytorycznej projektu.

Uzasadniając rozstrzygnięcie, odnośnie kryterium nr 3 "Wykonalność finansowa projektu", organ wyjaśnił, że przy ocenie przedmiotowego kryterium brana jest pod uwagę nie tylko kondycja i potencjał finansowy wnioskodawcy do realizacji projektu na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz do zapewnienia przez beneficjenta trwałości projektu (minimum 3 lata w przypadku MŚP) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, na podstawie załączonych do wniosku o dofinansowanie dokumentów, ale także źródła finansowania projektu, które muszą być wiarygodne i zapewniać finansowanie wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowanych oraz wkładu własnego na pokrycie wydatków niekwalifikowalnych. Zdaniem IP oceniający słusznie zwrócili uwagę, że na podstawie załączonych do dokumentacji aplikacyjnej deklaracji PIT-28 nie jest możliwe potwierdzenie, że wnioskodawca dysponuje wystarczającą na pokrycie wkładu własnego kwotą określoną we wniosku o dofinansowanie w wysokości 183.831,67 zł. Ponadto wnioskodawca do dokumentacji aplikacyjnej nie załączył żadnych innych dokumentów finansowych świadczących o posiadaniu wystarczających środków finansowych na pokrycie wkładu własnego, w tym potwierdzenia posiadania środków własnych na koncie bankowym. Z tego względu, w ocenie IP, nie można było potwierdzić, że wnioskodawca będzie w stanie zapewnić wykonalność finansową projektu oraz trwałość rezultatów po zakończeniu jego realizacji. Ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wniosku zgodnie z przesłanymi mu rekomendacjami organu, ocenie podlegała pierwotna wersja wniosku, na podstawie której nie można stwierdzić, że projekt jest wykonalny finansowo. Zdaniem IP zatem oceniający prawidłowo wskazali tę okoliczność jako podstawę negatywnej oceny kryterium nr 3.

Ponadto organ rozpatrujący protest wskazał, że montaż finansowy wskazany we wniosku o dofinansowanie jest rozbieżny z danymi zawartymi w pliku "Budżet". Wnioskodawca w sekcji 1.3 podał nieprawidłową wartość środków prywatnych na realizację projektu, stanowiącej sumę wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowalnych oraz wkładu własnego na pokrycie wydatków niekwalifikowalnych. Wyliczona wartość środków prywatnych na realizację projektu wynikająca z wartości wykazanych w pliku "Budżet" wynosi 354.515,44 zł, co oznacza, że w oparciu o pierwotnie załączone do wniosku dokumenty finansowe (deklaracje PIT-28) tym bardziej nie można uznać, że wnioskodawca dysponuje wystarczającą kwotą na pokrycie wkładu własnego.

Odnosząc się do oceny dokonanej w ramach kryterium nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność" IP zauważyła, że przedstawiony w budżecie opis, w kolumnie "Metoda szacowania kosztów", nie pozwala na ocenę prawidłowości oszacowania wysokości kosztów, gdyż brak jest wskazania w metodzie tego szacunku, nazw oferentów, stron internetowych, cenników, oraz uzasadnienia wydatków i powiązanie ich z celami projektu. Ponadto ponowna analiza złożonej dokumentacji aplikacyjnej dokonana na etapie procedury odwoławczej potwierdziła, że nie wszystkie zaplanowane wydatki są zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014-2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WŁ na lata 2014-2020 oraz z przepisami o pomocy publicznej lub pomocy de minimis lub pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19. Wydatkiem niekwalifikowalnym jest zaplanowany przez wnioskodawcę koszt wynagrodzenia dla stanowiska: "dyrektor zarządzający" opisany jako "zarządzanie projektem od momentu podpisania umowy o dofinansowanie do momentu rozliczenia projektu", gdyż dotyczy on kosztów pośrednich, które nie są kwalifikowalne w ramach poddziałania II.3.1. Poza tym Instytucja Pośrednicząca wskazała, że wbrew twierdzeniom zawartym w złożonym proteście oferty zebrane przez wnioskodawcę na etapie szacowania kosztów projektu, czy też analiza rynku dokonana na podstawie stron internetowych potencjalnych dostawców są wiążące, gdyż stanowią podstawę oceny, czy oszacowane na etapie opracowywania wniosku wydatki stanowią odzwierciedlenie cen rynkowych. W ocenie Instytucji Pośredniczącej niezasadny jest również zarzut dotyczący braku wskazania której z pozycji kosztowych oszacowanie budzi wątpliwości. W rekomendacjach wystosowanych do wnioskodawcy dotyczących przedmiotowego kryterium wprost wskazano, że "W przypadku szacowania kosztów projektu należy wskazać w kolumnie metoda szacowania kosztu...", co oznacza, że rekomendacja ta dotyczyła wszystkich kosztów zaplanowanych w projekcie. Wystosowane do wnioskodawcy rekomendacje są wyczerpujące w tym zakresie. Jednocześnie IP podkreśliła, że wnioskodawca nie może oczekiwać, iż w ramach uzupełnień na etapie oceny merytorycznej otrzyma szczegółowe instrukcje co do sposobu wypełnienia wniosku o dofinansowanie tak, aby uzyskał on pozytywną ocenę. Zdaniem IP nie można także za prawidłowe uznać stanowiska wnioskodawcy dotyczącego zakresu oceny przedmiotowego kryterium, gdyż zgodnie z opisem sposobu oceny kryterium podlega jej nie tylko niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów, ale także czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowalne w ramach projektu są uzasadnione i zaplanowane w odpowiedniej wysokości. Zdaniem organu z uwagi na niewystarczające opisy wskazane w pierwotnej dokumentacji aplikacyjnej, kryterium nr 4 nie zostało spełnione.

Odnosząc się do argumentacji wnioskodawcy przedstawionej w proteście, organ podkreślił, iż zgodnie z treścią złożonej dokumentacji aplikacyjnej wnioskodawca wskazał korespondencyjny adres poczty elektronicznej w dwóch pozycjach wniosku o dofinansowanie. W obu pozycjach wnioskodawca wskazał tożsamy adres e-mail, zatem zgodnie z postanowieniami § 7 Regulaminu konkursu Instytucja Ogłaszająca Konkurs - dalej "IOK", doręczyła korespondencję na adres elektroniczny wskazany we wniosku o dofinansowanie. Wnioskodawca w złożonym przez siebie proteście w żaden sposób nie podważył iż przesłana do niego korespondencja nie została odebrana. Zasadnie zatem przyjęto, iż wnioskodawca otrzymał wezwanie do złożenia uzupełnień projektu. Organ podkreślił również, iż zgodnie z zapisami § 7 ust. 8 Regulaminu konkursu wnioskodawca wyraża zgodę na doręczanie dokumentów za pomocą środków komunikacji elektronicznej na adres elektroniczny wskazany we wniosku o dofinansowanie. Z tego względu podmiot ubiegający się o dofinansowanie ze środków publicznych winien dołożyć należytej staranności, czuwając m.in. nad zapewnieniem właściwej komunikacji z IP. Nie ma technicznej możliwości "niewłaściwego dołączenia plików stanowiących załączniki", zatem nie może zostać uznane za zasadne i wiarygodne przerzucenie odpowiedzialności na IOK w zakresie konfiguracji systemu wnioskodawcy. IP zaznaczyła, że dopełniła wszelkich formalności zarówno proceduralnych i materialnoprawnych, aby komunikacja z wnioskodawcą przebiegała sprawnie i bez przeszkód, zapobiegając tym samym nierównemu traktowaniu podmiotów uczestniczących w konkursie. W sytuacji, gdy wnioskodawca nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku odbioru korespondencji, nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje zaniechania na organ.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą informację oraz poprzedzającą ją informację Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] z 9 listopada 2020 r. WM zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy w postaci obrazy przepisów:

a) art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasad przejrzystości, rzetelności i bezstronności, co miało istotny wpływ na przebieg postępowania w sprawie oceny projektu,

zaś zaskarżonej informacji IP RPO WŁ w zakresie nieuwzględnienia protestu dodatkowo obrazę przepisów:

b) art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i rozpatrzenie protestu w sposób wykraczający poza ramy zarzutów określonych w proteście,

c) art. 83 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 r. ze zm.) - dalej "p.p.s.a.", w związku z art. 57 ustawy wdrożeniowej i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 694 ze zm.) poprzez niedochowanie terminu na załatwienie protestu.

W uzasadnieniu skargi w odniesieniu do oceny merytorycznej kryterium nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" skarżący wskazał na brak wymogu przedstawiania innych dokumentów niż dołączone do wniosku na etapie dokonywania oceny merytorycznej projektu w przypadku, gdy wkład własny w projekt oraz zabezpieczenie finansowania kosztów niekwalifikowalnych jest realizowany w oparciu o środki własne wnioskodawcy. W ocenie skarżącego żądanie Instytucji Pośredniczącej dostarczenia dokumentacji świadczącej o zabezpieczeniu środków na wkład własny (np. kopia promesy, wyciąg z rachunku bieżącego firmy itp.) w sytuacji posiadania przez IP dokumentacji finansowej (PIT) i jej nieuwzględnienie w całości, jak również wysnuwanie z tego wniosku, skutkującego negatywną oceną projektu, jest nieuprawnione.

Skarżący zarzucił także błędną, niezgodną z przyjętymi w Regulaminie konkursu i załącznikach nr 2 i 3 ocenę kryterium merytorycznego nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność". Zdaniem skarżącego żaden z dokumentów programowych nie wymagał, aby uszczegóławiać źródła szacowanych kosztów bardziej niż zostało to zrobione przez wnioskodawcę. Ponadto oferty zebrane przez wnioskodawcę na etapie szacowania kosztów projektu, czy też analiza rynku dokonana na podstawie stron internetowych potencjalnych dostawców nie mogą być wiążące z uwagi na fakt, iż nie były to oferty handlowe, określenie cen mogło się zdezaktualizować z uwagi na przewlekły okres oceny wniosków i ze względu na fakt, że dopiero po podpisaniu umowy o dofinansowanie projektu prowadzone są postępowania zakupowe zgodne z obowiązującymi przepisami prawa. Zamieszczone we wniosku koszty mają wyłącznie charakter przybliżony, zgodny z Instrukcją, stanowiącą integralną część wniosku. Sposób ich szacowania nie może podlegać ocenie w innym zakresie, niż przewiduje Instrukcja.

Dodatkowo, w odniesieniu do twierdzenia IP, iż dyrektor zarządzający jest kosztem niekwalifikowanym, gdyż stanowi koszt pośredni, skarżący podkreślił, iż kwestia ta nie była podniesiona w wezwaniu do uzupełnienia wniosku na etapie oceny merytorycznej, jak również nie znalazła się w informacji z 9 listopada 2020 r., co zdaniem skarżącego, stanowi naruszeniem art. 56 ust. 2 ustawy wdrożeniowej. Ponadto skarżący podkreślił, że wbrew twierdzeniom IP, koszty te są możliwe i jasno określone w załączniku nr 5 Zasad Kwalifikowania Wydatków w Ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, stanowiącego integralną część Szczegółowego Opisu Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, oraz znajdują się w korelacji z kosztami bezpośrednimi.

W zakresie zarzutu naruszenia art. 83 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 57 ustawy wdrożeniowej i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. skarżący stwierdził, że biorąc pod uwagę okres wydłużenia odpowiedzi na protest do 75 dni, informacja o nieuwzględnieniu protestu powinna zostać nadana najpóźniej w dniu 16 lutego 2021 r. do godz. 23:59. Termin ten w opinii skarżącego nie został dochowany.

W końcowej części skargi skarżący odniósł się do braku dokonania uzupełnień w zakresie oceny merytorycznej w następstwie wezwania do uzupełnienia, podnosząc, że przedmiotowe wezwanie zostało umieszczone przez system informatyczny w folderze SPAM, co uniemożliwiło skuteczne uzupełnienie merytoryczne wniosku. Zdaniem skarżącego spowodowane to było niezgodnym numerem wniosku w temacie wiadomości oraz wysłaniem wiadomości przez różnych pracownikowi z różnych adresów e-mail.

Skarżący podniósł również zarzut, że rozpatrzenie protestu zostało podpisane przez osobę znajdującą się hierarchii służbowej (naczelnik) niższej niż osoba podpisująca się pod informacją o negatywnej ocenie merytorycznej wniosku (dyrektor), co w jego opinii stanowi naruszenie zasad podległości służbowej (etyki).

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości wyniku rozpatrzenia protestu, zawartego w zaskarżonej informacji Instytucji Pośredniczącej z [...] oraz informacji Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] z 9 listopada 2020 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej informacji.

Pismem z 6 kwietnia 2021 r. skarżący podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), -dalej "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W myśl art. 3 § 3 p.p.s.a. sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. Taką ustawą szczególną jest ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tzw. "ustawa wdrożeniowa").

Zgodnie z art. 61 ust. 5 ustawy wdrożeniowej sąd rozpoznaje skargę w zakresie, o którym mowa w art. 61 ust. 1 tej ustawy. Stosownie zaś do art. 61 ustawy wdrożeniowej w przypadku nieuwzględnienia protestu, negatywnej ponownej oceny projektu lub pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, w tym w przypadku, o którym mowa w art. 66 ust. 2 pkt 1, wnioskodawca może w tym zakresie wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a. W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe.

Przywołane postanowienia godzi się uzupełnić przypomnieniem, że zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Do kryterium legalności nawiązał także ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, gdyż w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą).

Kontrolując zaskarżone rozstrzygnięcie Centrum Obsługi Przedsiębiorcy w [...] sąd uznał, że ocena projektu w oparciu o regulaminowe brzmienie uznanych za niespełnione kryteriów nr 3, 4 została przeprowadzona w sposób zgodny z prawem, z uwzględnieniem zasad, o którym mowa w art. 37 ustawy wdrożeniowej tj. w sposób rzetelny i bezstronny oraz zapewniający wnioskodawcy równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania.

Na wstępie podkreślić należy, że tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego konkursu, rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej dokumentacji, czy jej niespójność, skutkujące zakwestionowaniem spełnienia przez wniosek określonych kryteriów muszą zostać ocenione negatywnie. Wskazać także należy, że przy dokonywaniu kontroli działania organu dokonującego oceny projektu sąd nie dokonuje ponownej oceny projektu, np. poprzez odmienną ocenę założeń tego projektu i przyznanie określonej liczby punktów ocenianemu projektowi lecz uprawniony jest do kontroli dokonanej i sporządzonej oceny w kontekście przestrzegania kryteriów tej oceny. Sąd jedynie kontroluje ocenę dokonywaną przez organ w kontekście przestrzegania reguł równości, przejrzystości, bezstronności czy rzetelności w ramach postępowania konkursowego (por. wyrok WSA w Opolu z 8 marca 2018 r., sygn. akt II SA/Op 54/2018 lex nr 2464159). W szczególności kontroli sądu podlega uzasadnienie rozstrzygnięcia protestu, które winno w wyczerpujący sposób wskazywać na przyczyny nieuwzględnienia stanowiska strony (por. wyrok WSA w Opolu z 8 lutego 2018 r., II SA/Op 12/2018, lex nr 2446250). Zarzut naruszenia art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej uznać należy za uzasadniony w przypadku nieprecyzyjnego i niejednoznacznego ustalenia kryteriów wyboru, dowolności przy dokonywaniu oceny, tak w kontekście ustalonych kryteriów wyboru jak i okoliczności przedstawionych przez wnioskodawcę oraz braku dokonania wyczerpującej oceny i przedstawienia jej uzasadnienia (por. wyrok WSA w Łodzi z 14 lutego 2018 r., III SA/ Łd 1072/17 lex nr 2453317).

Ustawa wdrożeniowa określa ogólne reguły postępowania dotyczące wyboru projektów do dofinansowania. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wszystkim wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. W myśl art. 37 ust. 2 ustawy projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (czyli rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r.).

W art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej zawarto zasady ogólne dotyczące wszystkich trybów wyłaniania projektów do dofinansowania, to jest przejrzystość, rzetelność, bezstronność wyboru projektów oraz równość wnioskodawców w dostępie do informacji o zasadach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Zasady te mają charakter normatywny. Wymienione w tym przepisie zasady znajdują umocowanie w zasadzie równego dostępu do pomocy, wywodzącej się z kolei z traktatowej zasady równości (art. 9 TWE oraz art. 2 i 157 ust. 4 TFUE). Zasada równego dostępu do pomocy nakłada na instytucje odpowiedzialne za realizację zadań polityki rozwoju obowiązek równego traktowania wszystkich beneficjentów pomocy oraz formułuje zakaz jakiegokolwiek faworyzowania lub dyskryminowania niektórych z nich. Naruszenie którejkolwiek z zasad wymienionych w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej stanowi naruszenie zasady równego dostępu do pomocy. Zasada przejrzystości reguł oceny projektów ma charakter instrumentalny w stosunku do zasady równości, formułując wobec instytucji zarządzającej nakaz jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Przejrzystość realizuje się przede wszystkim w obowiązku powszechnie dostępnej i pełnej informacji o trybie i warunkach wyboru projektów. Rzetelność związana jest z ustanowieniem jasnych i zrozumiałych dla wnioskodawców kryteriów wyboru projektów, zgodności postępowania właściwej instytucji z ustanowionymi w danym trybie regułami oraz wszechstronnym uzasadnieniem wyboru. Zasada bezstronności ustanawia zakaz wprowadzania preferencji dla określonych grup czy rodzajów wnioskodawców lub projektów (J. Jaśkiewicz "Komentarz do art. 37 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowania w perspektywie finansowej 2014 - 2020"). W orzecznictwie podkreśla się, że zasada przejrzystości reguł oceny projektów wymieniona w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej ma charakter instrumentalny w relacji do zasady równości, formułując wobec właściwej instytucji przeprowadzającej wybór projektów do dofinansowania obowiązek jasnego, precyzyjnego i dostępnego dla wszystkich wnioskodawców (beneficjentów) określenia kryteriów kwalifikowania projektów. Wymogi zaś stawiane wnioskującym o udzielenie wsparcia, jeżeli na podstawie oceny ich spełnienia, miałoby to skutkować negatywnymi konsekwencjami, muszą być formułowane w sposób jednoznaczny, jasny i precyzyjny, a więc tak, aby nie pozostawiało to żadnych wątpliwości odnośnie do przyjmowanych w danym postępowaniu konkursowym kryteriów oceny projektów oraz oceny ich spełniania, które to kryteria oceny powinny być znane wnioskodawcom (por. wyroki NSA z dnia: 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II GSK 856/10; 1 grudnia 2016 r., sygn. akt II GSK 5141/16; 8 lutego 2017 r., sygn. akt II GSK 131/17 dostępne w CBOSA).

Tryb postępowania w sprawie przyznania środków na finansowanie zgłaszanych przez uprawnione podmioty projektów określa ustawa wdrożeniowa. Wybór projektów do dofinansowania następuje w drodze konkursu, o którym stanowi art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej. Natomiast zgodnie z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu. Z art. 41 ust. 2 ustawy wdrożeniowej wynika, że regulamin konkursu określa w szczególności: 5) wzór wniosku o dofinansowanie projektu (pkt 5); kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (pkt 7); zakres, w jakim jest możliwe uzupełnianie lub poprawianie projektu w części dotyczącej spełniania przez projekt kryteriów wyboru projektów w trakcie jego oceny (pkt 7a); środki odwoławcze przysługujące wnioskodawcy oraz instytucje właściwe do ich rozpatrzenia (pkt 10). Regulamin taki w niniejszej sprawie został przyjęty uchwalą Zarządu Województwa [...] Nr 536/20 z dnia 9 czerwca 2020 r. w sprawie przyjęcia Regulaminu Konkursu, zmienionej uchwałą Nr 1103/20 z 4 listopada 2020 roku (zmiana dokonana po zakończeniu konkursu).

Zgodnie z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej Instytucja Zarządzająca w regulaminie wskazała kryteria wyboru projektów, na podstawie których dokonywana będzie ocena projektów złożonych w ramach konkursu. Kryteria te opublikowane zostały na stronie internetowej www.rpo.lodzkie.pl oraz stanowiły załącznik nr 3 do tegoż regulaminu.

Zgodnie z § 13 Regulaminu konkursu statuującym ogóle zasady oceny projektów, złożony w konkursie projekt podlega ocenie przeprowadzonej przez KOP na podstawie kryteriów wyboru projektów, stanowiących Załącznik nr 3 do Regulaminu. Ocena projektu przeprowadzana jest na podstawie informacji przedstawionych we wniosku o dofinansowanie, udzielonych przez Wnioskodawcę lub pozyskanych przez IP na temat wniosku o dofinansowanie lub Wnioskodawcy. Zgodnie z § 15 Regulaminu konkursu ocena merytoryczna projektu ma na celu weryfikację wniosku o dofinansowanie na podstawie kryteriów merytorycznych wskazanych w Załączniku nr 3 do niniejszego Regulaminu. Ocena merytoryczna jest dokonywana pod względem spełnienia kryteriów merytorycznych dostępu (z przypisanymi wartościami logicznymi Tak/Nie/Nie dotyczy) i punktowych. Ocena merytoryczna dokonywana jest przez członków KOP będących pracownikami IP i ekspertami lub ekspertami. W ramach kryteriów merytorycznych dostępu nr 1, 3, 4, 5, 6 i 7 istnieje możliwość poprawienia wniosku o dofinansowanie, w zakresie wynikającym z rekomendacji członków KOP, sformułowanych w procesie oceny. W takim przypadku, IP informuje wnioskodawcę o konieczności dokonania poprawy wniosku oraz wyznacza termin 7 dni na jej dokonanie, licząc od dnia następującego po dniu wysłania wezwania. Wniosek jest kierowany do poprawy tylko w przypadku spełnienia wszystkich pozostałych kryteriów merytorycznych dostępu. Wnioskodawca uzupełnia lub poprawia wniosek o dofinansowanie wyłącznie w zakresie wskazanym w wezwaniu IP. Niedopuszczalnym jest dokonanie przez wnioskodawcę innych zmian we wniosku o dofinansowanie, niż wskazane w wezwaniu. W przypadku gdy wprowadzone do wniosku o dofinansowanie poprawki wykraczają poza zakres określony przez IP lub wnioskodawca nie dostarczy uzupełnionego/ poprawionego wniosku w wyznaczonym terminie, ocena projektu prowadzona będzie na podstawie pierwotnie złożonego wniosku o dofinansowanie. W § 15 ust. 9 i 10 Regulaminu określono, w jakim zakresie kryteria merytoryczne dostępu nr 3 oraz 4 mogą być poprawione. Niespełnienie przez projekt któregokolwiek z kryteriów merytorycznych dostępu powoduje, że projekt nie podlega ocenie na podstawie kryteriów merytorycznych punktowych i uzyskuje ocenę negatywną.

Na gruncie niniejszej sprawy kwestią sporną jest prawidłowość oceny kryterium merytorycznego nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" oraz kryterium nr 4 " Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność". Wskazać należy, że opis kryteriów merytorycznych oraz informacje dotyczące sposobu oceny każdego z kryteriów zamieszczone zostały w załączniku nr 3 do Regulaminu konkursu- Kryteriów wyboru projektów dla Osi Priorytetowej II Innowacyjna i Konkurencyjna Gospodarka. Zapisy regulaminu, w tym zakresie wraz z opisem kryteriów stanowiły wskazówki dla beneficjentów i jednocześnie ekspertów oceniających projekty. Przeprowadzając kontrolę dokonanej oceny projektu przez Instytucję Pośredniczącą sąd w składzie rozpoznającym sprawę niniejszą doszedł do przekonania, że ocena ta została przeprowadzona w sposób prawidłowy i nie może być uznana za nierzetelną bądź arbitralną w odniesieniu zarówno kryterium merytorycznego nr 3 jak i kryterium nr 4.

Zgodnie z załącznikiem nr 3 do Regulaminu konkursu - Kryteria wyboru projektów w ramach kryterium nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" ocenie podlega potencjał finansowy wnioskodawcy/partnera do realizacji projektu na dzień 31 grudnia 2019 r. oraz do zapewnienia przez beneficjenta trwałości projektu (minimum 3 lata w przypadku MŚP) od daty płatności końcowej na rzecz beneficjenta, zgodnie z art. 71 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. Źródła finansowania projektu muszą być wiarygodne i muszą zapewniać finansowanie wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowalnych (tj. różnicy pomiędzy całkowitą wartością wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania w projekcie) oraz wkładu własnego na pokrycie wydatków niekwalifikowalnych). W ocenie potencjału finansowego wnioskodawcy/partnera do realizacji projektu brana jest pod uwagę kondycja finansowa wnioskodawcy/partnera, a zatem przedstawienie dokumentów potwierdzających finansowanie projektu nie stanowi wyłącznej przesłanki do pozytywnej oceny wykonalności finansowej projektu w powyższym zakresie.

Dalej wskazać należy, że w regulaminie konkursu określone zostały szczegółowo rodzaje dokumentów potwierdzających zabezpieczenie środków finansowych na realizację projektu w przypadku gdy, ich źródłem finansowania ma być : kredyt lub pożyczka bankowa, leasing, pożyczka od udziałowca/wspólnika/członka organu/innego podmiotu gospodarczego/osoby fizycznej nieprowadzącej działalności gospodarczej, podwyższenie kapitału zakładowego, wkład własny w formie niepieniężnej (nieruchomości), czy środki z funduszu inwestycyjnego.

Ponadto podkreślono, że do wniosku o dofinansowanie można załączyć inne dokumenty potwierdzające zapewnienie posiadania środków finansowych.

W ramach kryterium nr 3 "Wykonalność finansowa projektu" ocenie podlega również, czy wnioskodawca w dniu 31 grudnia 2019 r. nie znajdował się w trudnej sytuacji w rozumieniu unijnych przepisów dotyczących pomocy państwa, w szczególności Rozporządzenia Komisji (UE) Nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r.

Z kolei z instrukcji wypełniania wniosku Sekcja I. Zakres rzeczowo - finansowy projektu wynika, że w tabeli należy dokonać podziału źródeł finansowania, z jakich pokryte zostaną koszty w ramach projektu wyodrębniając środki wspólnotowe oraz środki prywatne. Prywatne są to środki, które nie noszą znamion środków publicznych. Wnioskodawca musi określić źródła finansowania tych wydatków (np. środki własne, kredyt, leasing, itp.). Projekt musi mieć zapewnione stabilne i udokumentowane źródła finansowania. Załączone dokumenty muszą być aktualne na dzień dokonywania oceny projektu. Ocena wykonalności projektu jest dokonywana przez ekspertów z dziedziny analizy finansowej na podstawie historycznych danych finansowych oraz przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów i informacji na temat źródeł finansowania wkładu własnego. Źródła finansowania projektu muszą być wiarygodne i muszą zapewniać finansowanie wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowalnych (tj. różnicy pomiędzy całkowitą wartością wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania w projekcie) oraz wkładu własnego na pokrycie wydatków niekwalifikowalnych. W ocenie potencjału finansowego wnioskodawcy do realizacji projektu brana jest pod uwagę kondycja finansowa wnioskodawcy, a zatem przedstawienie dokumentów potwierdzających finansowanie projektu nie stanowi wyłącznej przesłanki do pozytywnej oceny wykonalności finansowej projektu w powyższym zakresie.

W rozstrzyganej sprawie w ramach przeprowadzonej oceny merytorycznej dostępu projekt skarżącego został skierowany do poprawy/uzupełnienia w zakresie spełnia kryterium nr 3 "Wykonalność finansowa projektu". W jego ramach oceniający poprosili o dostarczenie dokumentacji świadczącej o zabezpieczeniu środków na wkład własny (np. kopia promesy, wyciąg z rachunku bieżącego firmy). Treść powyższej rekomendacji sformułowana była w sposób jasny i precyzyjny. Ponieważ wnioskodawca nie uzupełnił wniosku zgodnie z powyższym żądaniem ocenie podlegał pierwotnie złożony przez niego projekt. W tym zakresie sąd w całości podziela stanowisko ekspertów oraz Instytucji Pośredniczącej, zgodnie z którym w oparciu o pierwotnie załączone do wniosku dokumenty brak było możliwości oceny, że projekt jest wykonalny finansowo. Jedynymi dokumentami dotyczącymi sytuacji finansowej wnioskodawcy były załączone przez stronę deklaracje PIT-28 za lata 2017,2018 i 2019 oraz wypis z podatkowej księgi przychodów i rozchodów za te lata, zgodzić należy się z organem, że te dane mogły posłużyć zobrazowaniu ogólnej dobrej kondycji finansowej przedsiębiorstwa skarżącego w tym okresie, nie pozwalały jednak na potwierdzenie, że strona posiada środki na pokrycie wkładu własnego w wysokości wskazanej w projekcie przekraczającej kwotę 180.000 zł. Dokumentem takim mógł być wyciąg z rachunku bankowego strony potwierdzający posiadanie środków własnych w deklarowanej w projekcie wysokości. Dokument taki nie został jednak przez wnioskodawcę załączony na etapie składnia projektu ani w odpowiedzi na wezwanie oceniających go ekspertów. Prawidłowo zatem organ uznał omawiane kryterium za niespełnione.

Zważywszy na fakt, że wkład własny został wskazany przez samego skarżącego w treści wniosku i stanowił kwotę 183.831.67 zł, jak również, że wkład ten miał być pokryty ze środków własnych wnioskodawcy, to składając wniosek należało wykazać za pomocą wiarygodnych dokumentów np. w formie wyciągów z rachunków bankowych, że wnioskodawca dysponuje właśnie takimi środkami. Treść i zasadność wezwania wystosowanego do strony nie budzi przy tym wątpliwości sądu, albowiem jest rzeczą oczywistą, iż zeznania podatkowe nie potwierdzają posiadania środków własnych przez wnioskodawcę, lecz obrazują wyłącznie sytuację finansową przedsiębiorstwa wnioskodawcy. Nie budzi także wątpliwości sądu okoliczność, że wezwanie to zostało prawidłowo wysłane na adres mailowy wskazane przez skarżącego w swoim wniosku o dofinasowanie. W toku postepowania ani w złożonej obecnie do sądu skardze strona nie podważyła prawdziwości twierdzeń organu o prawidłowym doręczeniu powyższego wezwania do poprawy dokumentów aplikacyjnych. Z treści pism strony składanych w toku postępowania wynika także, że zapoznała się z jego treścią jednak już po terminie umożliwiającym dokonanie poprawek we wniosku. W związku z powyższym za gołosłowne uznać należy jej zarzuty wskazujące na wadliwe doręczenie przez organ korespondencji wzywającej do dokonania korekty wniosku.

Zgodzić należy się z IP, iż stosownie do opisu sposobu oceny kryterium nr 3, aby mogło ono uzyskać ocenę pozytywną muszą zostać spełnione dwie przesłanki: wnioskodawca musi wykazać potencjał finansowy pozwalający na realizację projektu oraz wskazać źródła finansowania projektu. Obie przesłanki muszą być spełnione łącznie, co oznacza, że wnioskodawca musi być w dobrej kondycji finansowej, a źródła finansowania projektu muszą być wiarygodne i muszą zapewniać finansowanie wkładu własnego z tytułu wydatków kwalifikowalnych (tj. różnicy pomiędzy całkowitą wartością wydatków kwalifikowalnych a kwotą dofinansowania w projekcie) oraz wkładu własnego na pokrycie wydatków niekwalifikowalnych. Przedstawienie zatem dokumentów potwierdzających finansowanie projektu nie stanowi wyłącznej przesłanki do pozytywnej oceny wykonalności finansowej projektu w powyższym zakresie, tak samo jak przedstawienie dokumentów potwierdzających potencjał finansowy wnioskodawcy nie stanowi wyłącznej przesłanki do pozytywnej oceny wykonalności finansowej jego projektu. Zasadnie zatem organ przyjął, iż o ile przedstawione przez skarżącego deklaracje PIT dają podstawy do uznania, że przedsiębiorstwo wnioskodawcy znajduje się w dobrej kondycji finansowej, o tyle brak wykazania dysponowania kwotą środków finansowych pozwalających na pokrycie wkładu własnego na dzień złożenia projektu skutkować musiało uznaniem kryterium za niespełnione. Podstawy pozytywnej oceny omawianego kryterium nie mogła bowiem stanowić wyłącznie gołosłowna deklaracja wnioskodawcy o posiadaniu własnych środków finansowych na pokrycie wkładu własnego.

Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze z postanowień regulaminu konkursy, w szczególności stanowiącego załącznik nr 3 opisu kryteriów oceny projektów, jak również z treści instrukcji wypełnienia wniosku, w sposób jasny wynikało, że w wypadku gdy źródła finansowania projektu nie stanowią źródła enumeratywnie wymienione w kryteriach oceny ze wskazaniem dokumentów je uwiarygadniajacych należy dołączyć inne dokumenty potwierdzające zapewnienie posiadania środków własnych w celu wykazania, że źródła finansowania projektu są wiarygodne i zapewniają finasowanie wkładu własnego. Wbrew twierdzeniom strony deklaracje PIT nie potwierdzają posiadania środków finansowych lecz wysokość osiągniętego dochodu, podlegającego opodatkowaniu w poszczególnych latach podatkowych, których dotyczą. Na ich podstawie nie sposób jednak ocenić czy dochody te umożliwiały stronie zgromadzenie oszczędności pozwalających na pokrycie wkładu własnego. Z uwagi na powyższe uznać należy za organem, iż skarżący nie przedstawił potwierdzenia, że dysponuje kwotą w wysokości pozwalającej na pokrycie wkładu własnego w planowanym do realizacji projekcie.

Wskazać należy, że wnioskodawca przystępując do konkursu i składając w jego ramach wniosek o dofinansowanie zobligowany jest do stosowania się do procedury naboru, a zatem powinien wnikliwie się z nią zapoznać. Należało zgodzić się ze stanowiskiem organu, że wnioskodawca przygotowując wniosek o dofinansowanie wraz z budżetem projektu, miał wiedzę, jaka kwota stanowi wkład własny w projekcie i zgodnie z wymogami udokumentowania posiadania środków finansowych winien dokumenty na taką kwotę załączyć do wniosku. Oceniający jedynie sprawdzają zgodność wartości wskazanych we wniosku o dofinansowanie z załączonymi przez jego autora dokumentami. W razie uzasadnionych wątpliwości formułują rekomendacje do uzupełnienia dokumentacji aplikacyjnej, co uczynili w niniejszej sprawie. Strona skarżąca powinna zatem złożyć wszelkie dokumenty potwierdzające zapewnienie posiadania środków finansowych w wysokości zabezpieczającej pokrycie wkładu własnego. Mając na uwadze Instrukcję wypełniania wniosku, Regulamin konkursu oraz Szczegółowy Opis Osi Priorytetowych Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa [...] na lata 2014-2020, należy stwierdzić, że skoro strona skarżąca złożyła wniosek o dofinansowanie, to na wnioskodawcy spoczywał obowiązek rzetelnego i wyczerpującego przygotowania wniosku z uwzględnieniem znanych mu kryteriów oceny wszystkich zgłoszonych do konkursu projektów (tak w wyroku NSA z 3 lutego 2017 r., II GSK 60/17, Lex nr 2232354). Strona nie może przerzucać odpowiedzialności za swoje działania (sporządzenie wniosku) na organ i następnie wskazywać na określone nieprawidłowości oceny. Skoro nie przedstawia informacji, lub też przedstawia te informacje w sposób bardzo lakoniczny, to organ ocenia to kryterium jako niespełnione (p. wyrok NSA z 21.07.2020 r., I GSK 596/20 oraz z 12.08.2020 r., I GSK 925/20 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej: CBOSA).

Przechodząc do kontroli prawidłowości oceny projektu w zakresie kryterium nr 4 "Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność" wskazać należy, że zgodnie ze stanowiącymi załącznik nr 3 do Regulaminu konkursu Kryteriami wyboru projektów w ramach tego kryterium ocenie podlegać będzie: czy planowane przez wnioskodawcę w ramach projektu wydatki są zgodne z Wytycznymi w zakresie kwalifikowalności wydatków w ramach Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności na lata 2014- 2020, Szczegółowym opisem osi priorytetowych RPO WŁ na lata 2014-2020 oraz z przepisami o pomocy publicznej lub pomocy de minimis lub pomocy w formie dotacji lub pomocy zwrotnej w ramach programów operacyjnych na lata 2014-2020 w celu wspierania polskiej gospodarki w związku z wystąpieniem pandemii COVID-19, oraz czy wszystkie planowane wydatki kwalifikowalne w ramach projektu są uzasadnione i zaplanowane w odpowiedniej wysokości. Badaniu podlega niezbędność wydatków do realizacji projektu i osiągania jego celów.

W stanowiącej załącznik nr 2 do regulaminu konkursu Instrukcji wypełnienia wniosku odnośnie metody oszacowania kosztu podkreślono, że należy przedstawić przyjęty sposób wyceny, umożliwiający zweryfikowanie, czy wydatek zaplanowany został w sposób racjonalny, celowy i oszczędny z zachowaniem zasady uzyskania najlepszych efektów z danych nakładów; metoda powinna zostać opisana krótko i zwięźle, bez prezentowania obliczeń matematycznych.

W rozstrzyganej sprawie prezentując koszty planowane w projekcie, wskazując sposób ustalenia ich wartości skarżący zawarł określenia "na podstawie cen rynkowych", "rynkowa na podstawie cen dostępnych u dostawców na portalach internetowych dostawców", "rynkowa na podstawie cen nieruchomości podobnych", "dane GUS". Zgodzić należy się z organem, że powyższa prezentacja sposobu ustalenia wysokości niezbędnych kosztów projektu nie poddaje się weryfikacji. Omawiane kryterium uznane zostało za niespełnione bowiem w jego ramach wnioskodawca nie przedstawił informacji pozwalających na weryfikację czy przewidziane w projekcie wydatki zaplanowane zostały we właściwej wysokości.

W odniesieniu do omawianego kryterium oceniający także wystosowali do skarżącego rekomendację do poprawy wniosku wskazując, że w pliku "Budżet" w kolumnie "metoda szacowania kosztów" wnioskodawca wskazał na metodę "rozeznania rynku". Wskazano, że opis metody szacowania kosztów jest niewiarygodny i nie pozwala na jej ocenę. W przypadku szacowania kosztów projektu należy wskazać nazwy potencjalnych oferentów, strony internetowe, z których wnioskodawca czerpał informacje o cenach planowanych wydatków, czy inne źródła (listy intencyjne, cenniki) stanowiące podstawę do oceny wydatku. Także w zakresie omawianego kryterium wnioskodawca nie przedstawił żądanych uzupełnień wniosku i dlatego ocenie podlegał wniosek w jego pierwotnym kształcie.

W tym miejscu podkreślić należy, że wnioskodawca przygotowując swój projekt decyduje, jakie informacje poda we wniosku o dofinansowanie, aby wykazać, że planowane przez niego wydatki są zaplanowane w prawidłowej wysokości oraz są uzasadnione z punktu widzenia zaplanowanych celów projektu i służą bezpośrednio ich osiągnięciu. Nie można w tym zakresie zgodzić się z argumentacją skarżącego zaprezentowaną w proteście i powtórzoną w skardze do sądu wskazującą na nieprzedstawienie zebranych ofert handlowych oraz analizy rynku w oparciu o strony internetowe dostawców w związku z niewiążącym charakterem uzyskanych informacji niebędących ofertą handlową. Regulamin konkursu nie wymagał przedstawienia wiążących ofert na zakup konkretnych zaplanowanych w ramach budżetu wydatków, a jedynie zobowiązywał uczestników do wskazania sposobu ustalenia wysokości planowanych wydatków w celu sprawdzenia czy zostały zaplanowane w cenach rynkowych, w sposób oszczędny i racjonalny. Oferty zebrane przez wnioskodawcę czy też dokonana przez niego analiza rynku na podstawie analizy stron internetowych ewentualnych dostawców mimo braku wiążącego charakteru zebranych danych stanowiłayby wystarczające źródło do oceny racjonalności zaplanowanych wydatków. Dane te jednak mimo wystosowanego przez organ wezwania do ich uzupełnienia nie zostały przez skarżącego przedstawione. W ocenie sądu trafnie zatem IP uznała, że skarżący nie przedstawiła danych umożliwiających ocenę zaplanowania wydatków w projekcie w prawidłowej wysokości

Odnośnie kryterium nr 4 trafnie Instytucja Pośrednicząca wskazała, że niemożliwa była ocena wysokości zaplanowanych w projekcie wydatków z uwagi na brak wskazania nazw oferentów, cenników, czy stron internetowych za pośrednictwem których skarżący ustalał cenę rynkową planowanego wydatku. Do ich ustalenia nie mogła posłużyć załączona przez stronę specyfikacja techniczna planowanych do zakupu urządzeń bowiem nie wskazywała ona cen za towary o wskazanych w niej parametrach. Nadto przedmiotem postępowania regulowanego ustawą wdrożeniową jest ocena projektu, dokonywana w postępowaniu konkursowym, a więc z zachowaniem obowiązujących w nim zasad równych i takich samym dla wszystkich uczestników konkursu. Instytucja dokonująca oceny projektu jest związana konkretnym wnioskiem o dofinansowanie konkretnego projektu, co oznacza związanie treścią wniosku o dofinansowanie oraz załączoną do niego przez wnioskodawcę dokumentacją. Poza zakres zawartych w nich oświadczeń woli i wiedzy wnioskodawcy instytucja nie może wykraczać, poprzez uczynienie przedmiotem oceny elementów niewynikających z wniosku o dofinansowanie projektu oraz dołączonej do niego dokumentacji. W konsekwencji nie jest zobowiązana do dokonywania ustaleń, czy też poszukiwania istnienia innych jeszcze, niż wskazane przez wnioskodawcę danych. Byłoby to nie do pogodzenia z istotą oraz logiką omawianego postępowania konkursowego, a także naruszało zasadę przejrzystości i rzetelności wyboru projektów i równego traktowania uczestników postępowania konkursowego.

Tryb konkursowy wyboru projektów do dofinansowania wymaga, aby wnioskodawca ubiegający się o określone dofinansowanie w ramach danego postępowania konkursowego rzetelnie i wyczerpująco przygotował swój wniosek. Braki w złożonej aplikacji, czy jej niespójność z zapisami regulaminu powinny zostać ocenione negatywnie (tak w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 24.05.2018 r., IV SA/Gl 235/18, Lex nr 2506362). Wszelkie błędy i wady dokumentacji obciążają wnioskodawcę i brak jest podstaw prawnych do żądania od instytucji zarządzających, czy pośredniczących aby interpretowały wątpliwości na korzyść wnioskodawcy. Wskazać przy tym należy, że korzystanie z dotacji unijnych nie jest obowiązkowe. Dlatego podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Rola organu sprowadza się zaś do kompleksowej oceny wniosku i nie ma prawa wkraczać w meritum, zmieniać zapisów wniosku, modyfikować ich w sposób umożliwiający uzyskanie przez wnioskodawcę dofinansowania, domniemywać treści z wniosku nie wynikających - wbrew jego zapisom. Takie działanie organu naruszałoby bowiem zasady uczciwej konkurencji i dawałoby podstawę do postawienia zarzutu uchybienia obowiązkowi bezstronności (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 25.04.2018 r., IV SA/Gl 79/18, Lex nr 2493474, dostępne również na CBOSA).

Analizując pozostałe zarzuty skargi stwierdzić należy, że termin na rozpatrzenie protestu ma charakter instrukcyjny. Zgodnie z art. 57 ustawy wdrożeniowej terminu na rozpatrzenie protestu może zostać wydłużony do 45 dni. O takim przedłużeniu terminu w rozstrzyganej sprawie skarżący został zawiadomiony 18 grudnia 2020 roku. Następnie 15 stycznia 2021 roku organ poinformował stronę o konieczności przedłużenia terminu o 30 dni na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 kwietnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach wspierających realizację programów operacyjnych w związku z wystąpieniem COVID-19 w 2020 r. Z akt sprawy bezspornie wynika, że pismo zawierające rozstrzygnięcie protestu datowane jest na dzień 16 lutego 2021 roku jednak zostało do strony wysłane w dniu następnym. Jednakże jak to podniesiono powyżej wskazany w art.57 ustawy wdrożeniowej termin na rozpatrzenie protestu ma charakter instrukcyjny, co oznacza, że jego niedochowanie nie wpływa na ocenę legalności rozstrzygnięcia przez organ rozpatrujący protest, a zatem podnoszone przez stronę naruszenie proceduralne należy zakwalifikować jako niemające wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.

Za niezasadny należy uznać zarzut rozpoznania protestu w sposób wykraczający poza zarzuty w nim sformułowane. Istotnie zaskarżona informacja Centrum Obsługi Przedsiębiorcy z 16 lutego 2021 roku zawiera szersze uzasadnienie niespełniania kryteriów nr 3 i 4 niż pierwotna ocena. Jednak ocena nadal koncentruje się wokół zakwestionowanych kryteriów, nadal za podstawowe uznając braki wniosku w odniesieniu do poszczególnych kryteriów wskazane w pierwotnej ocenie projektu. W zakresie kryterium nr 3 nowo wytknięte uchybienie służyły jedynie dodatkowemu podkreśleniu, że wnioskodawca nie wykazał dysponowania środkami umożliwiającymi sfinansowanie zaplanowanych kosztów własnych w projekcie.

Odnośnie zarzutu wskazującego na podpisanie oceny protestu złożonego przez stronę przez Naczelnika Wydziału Odwoławczego podległego służbowo Dyrektorowi Centrum Obsługi Przedsiębiorcy, który dokonał pierwotnej oceny projektu , co budzi wątpliwości co do bezstronności kwestionowanej oceny wskazać należy, że zawsze oceny projektów dokonują pracownicy instytucji zarządzającej lub pośredniczącej. Z art. 60 ustawy wdrożeniowej wynika jedynie, że w rozpatrywaniu protestu, w weryfikacji, o której mowa w art. 56 ust. 2, a także w ponownej ocenie, o której mowa w art. 58 ust. 3, nie mogą brać udziału osoby, które były zaangażowane w przygotowanie projektu lub jego ocenę. Przepis art. 24 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio. Z naruszeniem wskazanego przepisu nie mieliśmy do czynienia w rozstrzyganej sprawie. Jak podkreślił organ w odpowiedzi na skargę z regulaminu organizacyjnego Centrum Obsługi Przedsiębiorcy wynika, że Wydział Wyboru Projektów podlega bezpośrednio Dyrektorowi, zaś Wydział Odwoławczy Zastępcy Dyrektora. Dodatkowo Naczelnik Wydziału Odwoławczego został upoważniony do samodzielnego rozstrzygania protestów w ramach ocenianego konkursu, a zatem decyzje dotyczące rozstrzygnięć protestów są przez niego podejmowane autonomicznie. Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie sugerowanego przez skarżącego naruszenia zasady bezstronności.

Na zakończenie wskazać należy, że argumentacja przytoczona przez organ w zaskarżonym rozstrzygnięciu w ramach oceny spornych kryterium nie jest zdaniem sądu dowolna, to znaczy mieści się w granicach logicznego rozumowania, jest spójna, wyczerpująca, odpowiada generalnym standardom prawa, doświadczenia życiowego, pozostaje w związku z ustalonymi kryteriami wyboru projektów, w sposób jasny, nie budzący wątpliwości prezentuje przesłanki dokonanej oceny. Natomiast skarżący nie przedstawił żadnych merytorycznych argumentów, które mogłyby poddać w wątpliwość prawidłowość dokonanej oceny oraz jej uzasadnienie.

Reasumując wskazać należy, że ocena merytoryczna wniosku strony została dokonana na podstawie obowiązujących przepisów, procedur i zasad właściwych dla kontrolowanego postępowania konkursowego. W związku z niespełnieniem kryteriów oceny merytorycznej dostępu nr 3 : "Wykonalność finansowa projektu" oraz nr 4 " Kwalifikowalność kosztów w projekcie oraz ich zasadność i adekwatność", strona została właściwie poinformowana o przysługujących jej środkach zaskarżenia, właściwy organ dokonał oceny zgłoszonego przez skarżącą protestu. Rozstrzygniecie protestu zawierało okoliczności na których oparł się organ dokonując przedmiotowej oceny, przyczyn dla których twierdzeniom strony odmówił wiarygodności, wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia protestu.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej orzeczono jak w sentencji wyroku.

ab/

-----------------------

1