Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1182/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art 37 i art 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: art 103 ust 2
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit a ic
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: SWSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz * po rozpoznaniu w dniu 22 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. nr [...] z dnia 21 sierpnia 2020 r., znak [...] w przedmiocie nakazu wykonania określonych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję, zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu [...] w K. (dalej także: PINB) zawiadomieniem z 12 maja 2017 r., znak: [...], poinformował strony postępowania o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B..

Decyzją nr [...] z 14 lipca 2017 r., znak: [...], PINB umorzył postępowanie w sprawie budynku garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B.. W wyniku rozpatrzenia odwołania B. S. i Z. S. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej także: MWINB) decyzją nr [...] z 21 grudnia 2017 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę w dniu 22 maja 2018 r. PINB przeprowadził oględziny na terenie działki nr [...] w miejscowości B., podczas których ustalono, że w przedmiotowym budynku o wymiarach 6,55 m x 4,88 m przechowywany jest traktor oraz sprzęt i maszyny rolnicze. Według oświadczenia M. Ż. (właściciela obiektu) budynek powstał ok. 1980 r. W trakcie oględzin wykonano szkic sytuacyjny oraz dokumentację fotograficzną.

PINB postanowieniem nr [...] z 17 września 2018 r., znak: [...], nałożył na M. Ż. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 31 stycznia 2019 r. następujących dokumentów: 1) dokumentów potwierdzających datę zakończenia budowy przedmiotowego budynku; 2) inwentaryzacji architektoniczno - budowlanej z oceną stanu technicznego przedmiotowego obiektu z obliczeniami statycznymi, zawierającą określenie zgodności wykonanych robót z przepisami, w tym z warunkami technicznymi - sporządzoną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane; 3) kserokopię uprawnień osób sporządzających inwentaryzacje powykonawcze obiektu budowlanego oraz zaświadczenie o przynależności do Izby Architektów, Urbanistów lub Inżynierów Budownictwa; 4) protokołów badań i sprawdzeń instalacji wewnętrznych (np. gazowej, elektrycznej, przewodów kominowych) wraz z kserokopią uprawnień osób sporządzających powyższe dokumenty (oryginały do wglądu i kopie dla PINB); 5) inwentaryzacji geodezyjną powykonawczą budynku oraz przyłączy i mediów; 6) zaświadczenia Wójta Gminy W. W. o przeznaczeniu terenu zgodnie z Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego; 7) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

M. Ż., za pismem z 26 kwietnia 2019 r., przedłożył 2 egzemplarze inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej z ekspertyzą techniczną, kserokopię aktu notarialnego oraz oświadczenie świadków.

Następnie PINB postanowieniem nr [...] z 20 maja 2019 r., znak: [...], zobowiązał M. Ż. do dostarczenia do 25 lipca 2019 r. następujących dokumentów: protokołu badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wraz z kserokopią uprawnień osoby sporządzającej powyższe dokumenty (oryginały do wglądu i kopie dla PINB); oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; oceny stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest stanowiących pokrycie dachu przedmiotowego budynku; uzupełnienia ekspertyzy technicznej w zakresie złożenia wyjaśnień w sprawie połączenia przedmiotowego garażu z sąsiednim budynkiem drzwiami na parterze i strychu; uzupełnienia ekspertyzy technicznej w zakresie mapy do celów projektowych o naniesienie na mapie odległości garażu od istniejących budynków na działkach sąsiednich.

M. Ż. pismem z 9 lipca 2019 r., złożył wyjaśnienia w związku z ww. postanowieniem PINB.

Decyzją nr [...] z 20 sierpnia 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego , znak: [...], na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U z 1974 r. nr [...] poz. 229 z późn. zm., dalej: u.p.b.74) nakazał M. Ż. - właścicielowi i inwestorowi budynku garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B.: 1. wykonanie na strychu przedmiotowego garażu od strony z budynkiem usługowo-handlowym, ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez wykonanie ściany murowanej o pełnej grubości co najmniej 25 cm, wyprowadzonej ponad połacie dachowe, niemniej niż 30 cm. Po wykonaniu ww. ściany oddzielenia należy uzupełnić pokrycie dachowe, a ogniomur i krawędzie połaci uszczelnić właściwymi obróbkami dekarskimi; 2. zamurowanie na szerokości muru drzwi wewnętrznych na parterze budynku garażu prowadzących do sąsiedniego budynku usługowo-handlowego, pustakami ceramicznymi lub bloczkami z gazobetonu - do 1 grudnia 2019 r.

Uzasadniając swoje stanowisko organ i instancji wskazał, że inwentaryzacja architektoniczno-budowlana i Ekspertyza techniczna zostały sporządzone przez mgr inż. arch. M. G. następnie uzupełniona przez mgr inż. H. K.. W podsumowaniu ww. opracowania stwierdzono, że przedmiotowy budynek garażu jest w stanie zadawalającym. Jest on użytkowany na cele gospodarcze, w kondygnacji parteru jako garaż oraz częściowo jako przestrzeń gospodarczo-magazynowa, na poddaszu zaś jako pomieszczenie gospodarcze. Celem doprowadzenia budynku garażu do stanu zgodnego z prawem zalecono wykonanie na strychu przedmiotowego garażu od strony z budynkiem usługowo-handlowym, ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez wykonanie ściany murowanej o pełnej grubości co najmniej 25 cm, wyprowadzonej ponad połacie dachowe niemniej niż 30 cm oraz po wykonaniu ww. ściany oddzielenia należy uzupełnić pokrycie dachowe, a ogniomur i krawędzie połaci uszczelnić właściwymi obróbkami dekarskimi. Zalecono również zamurowanie na szerokości muru drzwi wewnętrznych na parterze budynku garażu prowadzących do sąsiedniego budynku usługowo-handlowego, pustakami ceramicznymi lub bloczkami z gazobetonu. W tym wypadku znajdują zastosowanie przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Organ I instancji po przeanalizowaniu zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdził, że przedmiotowy garaż powstał w lat 80-tych XX w. bez pozwolenia na budowę. W takiej sytuacji zasadne jest zastosowanie ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane na podstawie na podstawie art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1333, dalej: u.p.b.). W związku z powyższym zastosowanie art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. w zakresie nakazania rozbiórki możliwe jest po spełnieniu obu przesłanek z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy. Przedmiotowy garaż znajduje się na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę zgodnie z uchwałą Rady Gminy W. W. Nr XXXVIII/178/2005 z 11 marca 2005 r. (art. 37 ust. 1 pkt 1 u.p.b.74). Nadto nie stwierdzono, żeby jego budowa powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo była związana z niedopuszczalnym pogorszeniem warunków użytkowych lub zdrowotnych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b.74). Budynek istnieje od około 40 lat i znajduje się w granicy z sąsiednią działką. W związku z powyższym nakazanie rozbiórki przedmiotowego garażu byłby najbardziej dolegliwą sankcją dla właściciela, z tego względu powinien on być zastosowany tylko wówczas, gdy nie jest możliwe usunięcie zagrożeń czy pogorszeń przez wprowadzenie zmian na zasadzie art. 40 u.p.b.74., co potwierdza dominująca linia orzecznicza. Wobec powyższego PINB stoi na stanowisku odmiennym niż przytoczone przez Z. S. w piśmie z 10 sierpnia 2019 r.

Na koniec stwierdzono, że PINB wydał przedmiotową decyzję nakładającą na zobowiązanego obowiązek wykonania wymienionych w sentencji robót budowlanych celem doprowadzenia przedmiotowego garażu do stanu zgodnego z prawem. W wypadku gdy przedmiotowy garaż zostanie doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, kolejnym etapem legalizacji samowoli będzie wydanie na wniosek inwestora pozwolenia na użytkowanie tego obiektu, o czym stanowi art. 42 u.p.b.74.

Odwołania od ww. decyzji wnieśli B. S. i Z. S. oraz M. Ż..

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją nr [...] z 21 sierpnia 2020 r., znak: [...], uchylił w całości decyzję PINB nr [...] z 20 sierpnia 2019 r. i na podstawie art. 40 u.p.b.74 w związku z art. 103 u.p.b. nakazał właścicielowi garażu zlokalizowanego na działce nr [...] w miejscowości B., gmina W. W. M. Ż.: 1) wykonanie na strychu garażu na działce nr [...] w miejscowości B. od strony z budynkiem usługowo-handlowym, ściany oddzielenia przeciwpożarowego poprzez wykonanie ściany murowanej pełnej o grubości co najmniej 25 cm, wyprowadzonej ponad połacie dachowe niemniej niż 30 cm. Po wykonaniu ww. ściany oddzielenia przeciwpożarowego należy uzupełnić pokrycie dachowe, a ogniomur i krawędzie połaci uszczelnić właściwymi obróbkami dekarskimi, 2) zamurowanie na szerokości muru drzwi wewnętrznych na parterze budynku garażu prowadzących do sąsiedniego budynku usługowo-handlowego, pustakami ceramicznymi lub bloczkami z gazobetonu – do 31 października 2020 r.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia Wojewoda podał, że jak ustalono w toku postępowania, przedmiotowy garaż, wybudowany przed 1 stycznia 1995 r. nie narusza przepisów art. 37 u.p.b.74. Z zaświadczenia Wójta Gminy W. W. z 8 kwietnia 2019 r., znak: [...], wynika, że działka nr [...] ujęta jest- w części południowo-wschodniej w terenach tras i urządzeń komunikacyjnych KD-L1, w części od strony południowo-wschodniej w terenach zabudowy jednorodzinnej i usługowej 1.MNU1, w części środkowej w terenach tras i urządzeń komunikacyjnych KDW, w części od strony środkowej w terenach zabudowy jednorodzinnej 1.MN, w części od strony północno-zachodniej w terenach rolniczych 1.R, w części północno-zachodniej w terenach zieleni, w tym objętej formami ochrony wody 1.ZN.

Z części graficznej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy W. W. uchwalonego uchwałą Rady Gminy W. W. Nr XXXVIII/178/2005 z 11 marca 2005 r. z późn. zm. (dalej: m.p.z.p.) wynika, że część działki na której posadowiony jest przedmiotowy garaż znajduje się na terenie oznaczonym w miejscowym planie zagospodarowania jako 1.MNU1 - teren zabudowy jednorodzinnej i usługowej. Mając na uwadze § 6 ust. 3 m.p.z.p. budowa spornego garażu, jako obiektu towarzyszącego zarówno zabudowie jednorodzinnej jak i zabudowaniom usługowo-handlowym (vide: szkic sytuacyjny stanowiący załącznik do protokołu z oględzin), została wykonana zgodnie z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Zasadnie zatem organ I instancji w toku postępowania ustalił, iż przedmiotowy budynek jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. z m.p.z.p. obowiązującymi obecnie dla działki o nr [...] w miejscowości B.. Odpowiadając na jeden z zarzutów skarżących B. S. i Z. S. organ wskazał, że obecny wskaźnik powierzchni zabudowy działki nr [...] w miejscowości B. wynosi 15%, natomiast powierzchnia temu biologicznie czynnego wynosi 66%. Powyższe wartości wskaźników wykorzystania terenu są zatem zgodne z wartościami wyznaczonymi w § 6 ust. 4 pkt. 3 m.p.z.p. (max. 25 % powierzchni zabudowy, min. 40 % powierzchni biologicznie czynnej).

MWINB stwierdził, że spełnione również zostały przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 u.p.b.74, tj. wzniesiony obiekt nie powoduje zagrożenia dla ludzi lub mienia, bądź niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przesłanki do orzeczenia rozbiórki z przyczyn określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy z 1974 r., będą zachodziły tylko wówczas, gdy brak jest możliwości usunięcia wymienionych w tym przepisie zagrożeń lub pogorszeń w oparciu o art. 40 u.p.b.74. Kwestia braku powodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia została poruszona w opracowaniu pn. Inwentaryzacja architektoniczno-budowlana. Ekspertyza techniczna autorstwa mgr inż. arch. M. G.. W ww. opracowaniu określono stan techniczny spornego budynku garażu jako zadawalający, a także wskazano, że w stosunku do działki sąsiedniej i budynków na niej usytuowanych, przedmiotowy garaż spełnia warunki przepisów technicznych.

W ocenie organu odwoławczego zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwala na stwierdzenie, że brak jest podstaw do zastosowania art. 37 u.p.b.74 i nakazania na jego podstawie rozbiórki przedmiotowego budynku garażu.

Przedmiotowy garaż oraz dobudowany do niego budynek usługowo-handlowy nie stanowią odrębnych stref pożarowych, z uwagi na niewykonanie pomiędzy ww. obiektami skutecznego oddzielenia przeciwpożarowego, co stanowi naruszenie § 207 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1065). Z tego powodu MWINB podzielił stanowisko autora inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z ekspertyzą techniczną, że dla spełnienia wymagań przeciwpożarowych konieczne jest wykonanie na strychu ściany murowanej pełnej grubości co najmniej 25 cm, wyprowadzonej ponad połacie dachowe niemniej niż 30 cm. Mając na uwadze powyższe, zdaniem MWINB, organ I instancji zasadnie zobowiązał M. Ż. do wykonania wskazanych w decyzji robót budowlanych, na podstawie art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.

Odnosząc się do zarzutów skarżących, MWINB wskazał, iż w uzasadnieniu niniejszej decyzji wskazane zostały motywy faktyczne i prawne, jakimi kierował się MWINB przy rozstrzyganiu niniejszej sprawy. Odnosząc się natomiast do wskazywanego w odwołaniu wpływu spornego garażu posadowionego w granicy z działką na samopoczucie i psychikę skarżących, organ wskazał, iż w niniejszej sprawie spełnione zostały rozwiązania przyjęte w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 12, § 271-272), które wynikają nie tylko z konieczności zapewnienia ochrony przeciwpożarowej i wyeliminowania potencjalnego zagrożenia z tym związanego dla obiektów znajdujących się na sąsiedniej działce budowlanej, ale mają także na celu zagwarantowanie intymności i spokoju właścicielowi tej działki.

Reasumując, zdaniem MWINB, organ I instancji przeprowadził postępowanie administracyjne zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organ stopnia powiatowego zgromadził materiał dowodowy wystarczający do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jego rozstrzygnięcie odpowiada prawu.

Z uwagi na fakt, że organ I instancji w osnowie rozstrzygnięcia błędnie wskazał, iż właściciel działki nr [...] M. Ż., jest jednocześnie inwestorem spornego budynku garażu (z akt sprawy wynika, że inwestorami byli B. Ż. i J. Ż.), MWINB zreformował zaskarżoną decyzję PINB w tym zakresie, jak i w zakresie terminu wykonania obowiązku, co zdaniem MWINB nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wskazanej w art. 15 k.p.a.

Z. S. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarzucił zaskarżonej decyzji wadliwe ustalenia faktyczne i działanie organu nadzoru budowlanego w interesie sąsiada skonfliktowanego ze skarżącym. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Wskazał, że poprzez nakazane przez organ budowlany zmiany w garażu, nie da się osiągnąć celu zapisanego w art. 40 u.p.b.74. Przedmiotowy garaż usytuowany jest bowiem w granicy działki i utrudnia prawidłową zabudowę działki sąsiedniej. Nade wszystko, część samowoli w tym garaż pokryta jest rakotwórczym azbestem, co jest dodatkowym obciążeniem psychicznym dla skarżącego i jego najbliższych, a odległość od budynku mieszkalnego skarżącego to zaledwie kilka metrów. W ocenie skarżącego decyzja organu broni wyłącznie interesu sprawcy samowoli, a kompletnie pomija interes osób trzecich.

MWINB w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy § 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. poz. 491 z późn. zm.) w okresie od dnia 20 marca 2020 r. do odwołania na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej ogłoszono stan epidemii w związku z zakażeniami wirusem SARS-CoV-2.

Do dnia dzisiejszego stan epidemii nie został odwołany.

Zgodnie z art. 15zzs4 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 374 ze zmianami) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu, chyba że przeprowadzenie rozprawy bez użycia powyższych urządzeń nie wywoła nadmiernego zagrożenia dla zdrowia osób w niej uczestniczących (ust. 2). Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów (ust. 3).

Na mocy art. 15zzs4 zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 26 listopada 2020 r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane. (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.), a konkretnie jej art. 40. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w jego pierwotnym brzmieniu, przewidywał w przypadku samowoli budowlanej bezwzględny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Odesłanie w art. 103 ust. 2 do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, że w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, to jest przed 1 stycznia 1995 r., skutki samowoli budowlanej należy likwidować z użyciem środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r.

Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy prawo budowlane z 1974 r., obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy właściwy organ administracji stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:

1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub

2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, ale obiekt budowlany został wybudowany niezgodnie z przepisami, właściwy organ nakazuje inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy w drodze decyzji administracyjnej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy z 1974 prawo budowlane).

Organ prawidłowo ustalił przeznaczenie terenu na którym samowolnie posadowiono garaż poprzez pozyskanie zaświadczenie Wójta Gminy W. W. co do przeznaczenia nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (1.MNU1- teren zabudowy jednorodzinnej i usługowej), co oznacza, że nie spełniona została pierwsza z przesłanek prowadzących do nakazu rozbiórki, zawarta w przytoczonym wyżej art. 37 ust. 1 pkt. 1 ustawy z prawo budowlane z 1974 r.

Na temat zasad stosowania i rozumienia przepisu art. 37 ustawy prawo budowlane z 1974 r. szeroko wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13. W uzasadnieniu wyjaśnił między innymi, że redakcja przesłanek rozbiórki (zawarta w cytowanym art. 37), które zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, wskazuje, że ich wystąpienie jest powiązane z oceną stanu faktycznego i prawnego, której dokonuje organ w chwili orzekania. Wskazuje na to zawarty w art. 37 ust. 1 pkt 1 zwrot "znajduje się", a w pkt 2 "powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby". Również nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy, "jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1", jest powiązane z przyczynami występującymi w czasie orzekania, trudno bowiem sobie wyobrazić nakaz rozbiórki z ważnej przyczyny, która występowała w czasie budowy, ale już jej nie ma w czasie orzekania. Wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi więc do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Brak jest racjonalnych podstaw do uznawania, że tylko przesłankę wymienioną w ust. 1 pkt 1 (zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym) należy odnosić do czasu budowy obiektu budowlanego. NSA wskazał też, że legalizacja skutków samowoli budowlanej ma na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w czasie tej legalizacji, a nie w czasie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem doprowadzać nielegalnie wybudowany obiekt budowlany do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.

O ile przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt. 1 (tj. ocenę możliwości legalizacji istniejącego budynku w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym) organ ocenił prawidłowo, o tyle przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt. 2 (brak niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia) organ ocenił w niepełnym zakresie wynikającym z treści przedłożonej inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej oraz ekspertyzy technicznej. Na str. 6 tego opracowania, pkt. 3.1.1. autor wskazał: "Pokrycie dachu z płyt azbestowo – cementowych, nie zabezpieczonych przed uwalnianiem i ulatnianiem włókien azbestu".

Sąd wskazuje w tym miejscu, że na podstawie art. 4 ustawy z dnia 19 czerwca 1997 r. o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1680), wydane zostało rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r. w sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. Nr 71, poz. 649 z późn. zm.). Zgodnie z § 3 tego rozporządzenia, bezpieczne użytkowanie wyrobów zawierających azbest o gęstości objętościowej równej lub większej niż 1.000 kg/m3 jest możliwe po stwierdzeniu braku widocznych uszkodzeń mogących stwarzać warunki dla emisji azbestu do środowiska (ust.1) Użytkując wyroby, o których mowa w ust. 1, należy przestrzegać wymagań w zakresie ochrony środowiska (ust.2). Wykorzystywanie azbestu lub wyrobów zawierających azbest w sposób umożliwiający emisję azbestu do środowiska jest niedopuszczalne (ust.3) .

Wobec powyższego, zdaniem Sądu, dopuszczenie do pozostawienia na samowolnie wybudowanym garażu pokrycia dachowego z płyt azbestowych nie zabezpieczonych przed uwalnianiem i ulatnianiem włókien azbestu, powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych dla otoczenia. Nie ma przeszkód, aby organ w trybie art. 40 ustawy prawo budowlane z 1974 r. nakazał wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami – także i w tym zakresie.

W tym zakresie zatem zarzuty skargi okazały się usprawiedliwione.

Sąd uchylił jednak wyłącznie decyzję organu II Instancji, albowiem nie ma przeszkód, aby MWINB merytorycznie rozstrzygał w tym zakresie, w razie potrzeby przeprowadzając uzupełniające postępowanie dowodowe lub zlecając je organowi I Instancji w trybie art. 136 Kpa.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a. Na zasądzoną kwotę 500 zł składa się kwota wpisu uiszczonego przez skarżącego.