Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2920/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Irena Jakubiec- Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska –Urbaniak, Sędzia WSA - Michał Sowiński, Protokolant sekretarz - Maryla Wiśniewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2017 r. sprawy ze skargi E. C. Sp. z o .o. w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia ... sierpnia 2016 r. nr ... w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej o ustaleniu kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu refundacji wywozowej; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi E. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca" lub "spółka") jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (dalej: "minister" lub "organ") z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzją własną tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. Nr [...] wydaną po wznowieniu postępowania o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Prezesa Agencji Rynku Rolnego (dalej: "Prezes ARR") z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym:

W latach 2004-2005 spółka realizowała eksport cukru do Republiki [...], do którego wypłacana była refundacja wywozowa. Warunkiem wypłaty tej refundacji było spełnienie szeregu wymogów, m.in. określonych w przepisach rozporządzenia Komisji nr 800/1999 z dnia 15 kwietnia 1999 r. ustanawiającego wspólne szczegółowe zasady stosowania systemu refundacji wywozowych do produktów rolnych (Dz. Urz. UE L 102, z 17.4.1999 r., str. 11, z późn. zm.). Spełnieniem wymogu określonego w art. 15 ust. 3 tego rozporządzenia było przedstawienie, w wymaganym terminie [...] dokumentu celnego, który potwierdzał dokonanie przywozowych formalności celnych umożliwiających wprowadzenie towaru do obrotu. Rozporządzenie nr 800/1999, obowiązujące w okresie zdarzeń faktycznych mających znaczenie dla powstania prawa i wypłacenia refundacji zostało uchylone na mocy art. 51 rozporządzenia Komisji (WE) nr 612/2009, które zastąpiło je z dniem 6 sierpnia 2009 r.

W celu wykazania nabycia uprawnienia do refundacji spółka złożyła w ARR [...] deklarację celną, która w polu nr 1 zawierała zapis "IM-40" oznaczający typ deklaracji oraz w polu 37 kod procedury celnej "4000" oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu. Na tej podstawie ARR mogła rozliczyć płatność zaliczkową oraz zwolnić wniesione przez spółkę zabezpieczenie. Jednakże przeprowadzona przez ARR weryfikacja [...] deklaracji ujawniła nieprawidłowości, polegające na złożeniu przez spółkę nieautentycznego dokumentu. Kopia deklaracji celnej przekazanej przez administrację [...] o tym samym numerze identyfikacyjnym nie potwierdziła spełnienia warunku określonego w art. 15 ust. 3 rozporządzenia nr 800/1999, gdyż miała inne zapisy w polu nr 1 i 37, odpowiednio typ deklaracji "IM-71" i kod procedury celnej "7100". Nieautentyczny dokument nie mógł stanowić zatem podstawy do uzyskania refundacji. Złożenie takiego dokumentu przez spółkę stanowiło nieprawidłowość, która spowodowała nieuzasadniony wydatek z Europejskiego Funduszu Gwarancji Rolnej w postaci nienależnie wypłaconej refundacji wywozowej, o czym stanowi art. 1 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich. (Dz. Urz. UE L 312, z 23.12.1995 r., str. 1). W myśl art. 4 ww. rozporządzenia Rady każda nieprawidłowość pociąga za sobą cofnięcie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu bezprawnie uzyskanych kwot pieniężnych.

Taki stan faktyczny sprawy, jak i zastosowanie przepisów prawa krajowego i wspólnotowego, były podstawą do wydania przez Prezesa ARR w dniu [...] sierpnia 2012 r. decyzji o ww. numerze ustalającej kwotę nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej w wysokości 703.973 zł wypłaconej przez ARR do wniosku [...] z dnia [...] września 2004 r. oraz nakładającej na spółkę obowiązek zwrotu tej kwoty wraz z odsetkami od dnia zwolnienia zabezpieczenia do dnia poprzedzającego dzień zapłaty. Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2012 r. o ww. numerze.

Pismem z dnia [...] maja 2013 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją ministra z dnia [...] listopada 2012 r. Zdaniem spółki wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne i nowe dowody, które nie były znane organowi wydającemu ww. decyzję w postaci uregulowania prawnego importu towarów (cukru) obowiązującego na terenie [...] począwszy od roku 2004 zgodnie z Ustawą Republiki [...] "O wolnych strefach ekonomicznych w Republice [...]" z dnia [...] grudnia 1992 roku Nr [...]. Uregulowanie to obowiązywało w dniu wydania decyzji ale skarżąca dowiedziała się o nich z pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. oraz nr [...] z dnia [...] marca 2013 r. Pisma te zostały podpisane przez Przewodniczącego Państwowej Służby Celnej K. K., przesłanych w kopii do pełnomocników spółki przez Ambasador Republiki [...] w W. (akredytowaną na Polskę) w dniu [...] kwietnia 2013 r. W pismach tych wskazano, iż władze polskie nie znają prawa [...], skutkiem czego źle je interpretują, błędnie uznając, iż towar objęty decyzjami nie został dopuszczony do swobodnego obrotu, mimo iż zgodnie z prawem [...] towar został dopuszczony do swobodnego obrotu i poddany procedurom celnym w zakresie opłat.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. minister wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., które następnie zostało zawieszone postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2013 r. z uwagi na fakt, że wskazana decyzja stanowiła przedmiot skargi złożonej przez spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt. V SA/Wa 555/13 WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję ministra z dnia [...] listopada 2012 r., zaś wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I GSK 443/14 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną spółki od wyroku WSA. Wobec prawomocnego zakończenia postępowania sądowego postanowieniem z dnia [...] maja 2016 r. minister podjął zawieszone postępowanie z wniosku o wznowienie.

W wyniku rozpatrzenia wniosku skarżącej, decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. o ww. numerze minister odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia [...] listopada 2012 r.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że kopie pism dołączonych do wniosku o wznowienie nie stanowią dla sprawy nowych, istotnych okoliczności faktycznych lub dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję. Organ zwrócił uwagę, że znacznie wcześniej niż w dniu otrzymania pisma Ambasador Republiki [...] w W. akredytowanej na Polskę, spółka posiadała wiedzę w zakresie uregulowań prawnych dotyczących importu towarów wynikających z ustawy Republiki [...] o wolnych strefach ekonomicznych w Republice [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. Nr [...]. Wskazał również, iż zgłaszane przez strony zastrzeżenia, że władze polskie błędnie interpretują prawo [...] dotyczące wolnych stref ekonomicznych w [...] znane było Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, jak również związane z nimi dowody w postaci noty Ambasady Republiki [...] w Republice B. nr [...] z dnia [...] lutego 2009 r. i brane były pod uwagę przy wydawaniu decyzji związanych z nienależnie wypłaconymi spółce kwotami z tytułu refundacji wywozowych.

Spółka wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy, więc minister powtórnie przeanalizował wniosek o wznowienie oraz prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. organ utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] czerwca 2016 r.

Minister podtrzymał w całości swoje ustalenia oraz stanowisko wyrażone w decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. podkreślając dodatkowo, że nie można przyjąć, iż dana okoliczność była nieznana organowi, który wydał decyzję, jeżeli wynikała ona z materiałów będących w dyspozycji tego organu. W decyzji z dnia [...] czerwca 2016 r. wyraźnie wskazano, iż już w piśmie z dnia [...] września 2012 r., a więc około 8 miesięcy przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie, stanowiącym odwołanie od decyzji Prezesa ARR z dnia [...] sierpnia 2012 r. (dotyczącej ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej - wywóz cukru do [...]) spółka przywoływała ustawę Republiki [...]nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. o wolnych strefach ekonomicznych w Republice [...], wywodząc na podstawie przepisów tej ustawy słuszności swoich twierdzeń. Z kolei przedłożone przez spółkę pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...], nie są dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, o których mowa w art. 16 rozporządzenia nr 800/1999, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez spółkę [...] deklaracji celnej, a także nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że skarżąca nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji. Nie są zatem nowymi dowodami w sprawie.

Spółka zaskarżyła przedmiotową decyzję ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie wraz z poprzedzającą ją decyzją tego organu z dnia [...] czerwca 2016 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "k.p.a.". poprzez uznanie, iż nadesłanie pism Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] z dnia [...] marca 2013 r. oraz z dnia [...] marca 2013 r., nie stanowi nowej, istotnej dla sprawy okoliczności faktycznej lub dowodu istniejącego w dniu wydania decyzji nie znanych organowi, który wydał decyzję.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

po rozpoznaniu skargi Sąd stwierdził, że organy administracji publicznej nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, które miało wpływ na wynik sprawy jak również nie naruszyły przepisów postępowania w stopniu, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zatem podlega oddaleniu jako bezzasadna.

Przepisy regulujące procedurę wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 – art. 152 k.p.a.) w sposób wyraźny wyodrębniają kilka etapów tego postępowania. Na każdym z nich organ ustala i rozważa właściwe dla tego etapu okoliczności sprawy oraz (wydając rozstrzygnięcia) stosuje odpowiednie na tym etapie podstawy prawne. Przed zamknięciem danego etapu postępowania lub dokonaniem związanych z nim ocen i powstaniem jego skutków procesowych, organ nie rozważa okoliczności istotnych w kolejnej fazie postępowania.

Etap wstępny omawianego postępowania jest etapem, który obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia i kończy się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania albo o odmowie wznowienia postępowania. Badanie to polega na ustaleniu, czy strona domaga się wzruszenia w trybie nadzwyczajnym decyzji ostatecznej istniejącej w obrocie prawnym, czy wniosek o wznowienie opiera się na którejś z ustawowych przesłanek z art. 145 lub 145a k.p.a., czy w świetle twierdzeń w nim zawartych został złożony przez podmiot uznający się za stronę postępowania oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów wymienionych w art. 148 k.p.a. W ocenie Sądu organ prawidłowo uznał, że spółka spełniła warunki formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia, wskutek czego postanowieniem z dnia [...] lipca 2013 r. minister wznowił postępowanie zakończone decyzją z dnia [...] listopada 2012 r.

Ustalenie natomiast, czy podana we wniosku przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy następuje po wydaniu postanowienia z art. 149 § 1 k.p.a. i musi być zawarte w decyzji określonej w art. 151 k.p.a. W przypadku stwierdzenia nieistnienia podanej przesłanki wznowienia na podstawie art. 151 k.p.a. organ wydaje decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, chociażby dostrzegł inne wady prawne tej. decyzji dotychczasowej. Oznacza to, że do merytorycznej oceny sprawy w trybie wznowienia organ może przystąpić wyłącznie po jednoznacznym ustaleniu, że wystąpiła podstawa wznowienia. Nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy organ wydaje dopiero po stwierdzeniu istnienia przyczyny wznowienia, ocenie wpływu tej przyczyny na wydane wcześniej rozstrzygniecie i po uchyleniu decyzji dotychczasowej.

Jako podstawę wznowienia postępowania spółka wskazała art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., czyli wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nie znanych organowi, który wydał decyzję. Spełnienie przesłanki z tego przepisu otwierającej ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej ostateczną decyzją wymaga wystąpienia łącznie trzech wyliczonych w przywołanym przepisie warunków. Pierwszy warunek to zgłoszone okoliczności faktyczne lub dowody, są nowe, a zatem nie były znane organowi rozpoznającemu sprawę w postępowaniu zwykłym. Drugi warunek, nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody mają istotne znaczenie dla sprawy. Występuje tu związek z regulacją materialną przepisami prawa sprawy rozstrzygniętej decyzją objętą żądaniem wznowienia postępowania. Tylko bowiem na podstawie przepisu prawa materialnego możliwa jest ocena, czy nowa okoliczność faktyczna, nowy dowód dotyczy ustalenia stanu faktycznego zapisanego w tym przepisie prawa. Trzeci warunek to istnienie okoliczności faktycznej, istnienie dowodu w dniu wydania decyzji objętej żądaniem wznowienia postępowania. Spełnienie łącznie tych trzech warunków daje podstawy do stwierdzenia, że postępowanie zakończone ostateczną decyzją zostało dotknięte istotnym naruszeniem przepisów prawa procesowego co do ustalenia stanu faktycznego, uzasadniając ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy (por. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2010/15). Należy przy tym zauważyć, że pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 marca 2006 r., sygn. akt V SA/Wa 2510/05).

W ocenie Sądu minister prawidłowo ustalił, że dowody i okoliczności podane przez skarżącą we wniosku o wznowienie nie wypełniły żadnego w ww. warunków.

Przede wszystkim jak słusznie zauważył organ, już w odwołaniu z dnia [...] września 2012 r. od decyzji Prezesa ARR z dnia [...] sierpnia 2012 r., a więc około 8 miesięcy przed złożeniem wniosku o wznowienie postępowania, spółka powoływała się na ustawę Republiki [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 1992 r. o wolnych strefach ekonomicznych w Republice [...], wywodząc na podstawie przepisów tej ustawy słuszność swoich twierdzeń. Nie jest to więc okoliczność nowa, nieznana organowi, który wydał decyzję, skoro w odwołaniu skarżąca powoływała się na powyższy akt prawny zarzucając organowi I instancji, m.in. niewystąpienie do właściwych organów [...] o pomoc prawną w zakresie dostarczenia tekstu tej ustawy.

Istotne znacznie w rozpoznawanej sprawie ma również fakt, że decyzja ministra z dnia [...] listopada 2012 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Prezesa ARR były przedmiotem kontroli sądowej. Wyrokiem z dnia 30 października 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 555/13 WSA w Warszawie oddalił skargę spółki na decyzję ministra z [...] listopada 2012 a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I GSK 443/14 oddalił skargę kasacyjną spółki od tegoż wyroku WSA.

W tym miejscu nalezy zwrócić uwagę na treść art. 170 ustawy z dnia ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm.) dalej: "p.p.s.a.", który zdaniem Sądu ma zastosowanie w sprawie. Przepis ten stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W doktrynie przyjmuje się, że moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. w odniesieniu do sądów oznacza, że podmioty te muszą przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Zatem w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być już ona ponownie badana (por. J. Kunicki, glosa do postanowienia SN z dnia 21 października 1999 r., I CKN 169/98, OSP 2001, z. 4, poz. 63).

Problem związania prawomocnym orzeczeniem sądu administracyjnego nabiera szczególnego znaczenia, jeżeli po prawomocnym oddaleniu skargi przez sąd administracyjny strona chce wzruszyć decyzję w trybie stwierdzenia nieważności. W sprawach podatkowych kwestia ta została przesądzona przez ustawodawcę: zgodnie z art. 249 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej organ podatkowy wydaje decyzję o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli sąd administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, chyba że żądanie oparte jest na przepisie art. 247 § 1 pkt 4 Ordynacji (dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną). Odmienny pogląd, jakkolwiek na gruncie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, które takiej regulacji nie zawierają, wyraził NSA w uchwale z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. I OPS 6/09, stwierdzając w niej, że żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie – ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu – przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 k.p.a.

Związanie wyrokiem sądu może być w określonych sytuacjach ograniczone treścią konkretnego przepisu prawa. Chodzi mianowicie o przepisy dotyczące wznowienia postępowania, które dopuszczają możliwość zmiany bądź uchylenia prawomocnego orzeczenia sądu – art. 270 p.p.s.a. (patrz: B Dauter, komentarz do art. 170 [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek , Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz).

Skutkiem zasady mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia jest to, że przesądzenie we wcześniejszym wyroku kwestii o charakterze prejudycjalnym oznacza, że w późniejszym postępowaniu ta kwestia nie może być już w ogóle badana. Zachodzi tu zatem ograniczenie dowodzenia faktów objętych orzeczeniem prejudycjalnym, a nie tylko ograniczenie poszczególnego środka dowodowego (por. wyrok SN z dnia 12 lipca 2002 r., sygn. akt V CKN 1110/00).

Wykładnia orzeczenia dokonana w trybie art. 158 p.p.s.a. stanowi jego integralną część. Wykładnia taka ma moc wiążącą nie tylko w stosunku do stron i sądu, który wydał orzeczenie i dokonał jego wykładni, lecz także wiąże inne sądy i inne organy państwowe, a w wypadkach w ustawie przewidzianych – także inne osoby. Po jej dokonaniu nie można pojmować treści orzeczenia w sposób z nią sprzeczny.

Jak już wspomniano, decyzja ministra z [...] listopada 2012 r., która była objęta wnioskiem skarżącej o wznowienie postępowania z uwagi na zaistnienie przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., podlegała już kontroli sądowej, przy czym sądy obydwu instancji odmówiły zasadności skarg składanych przez spółkę na tę decyzję.

Z uzasadnienia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. akt I GSK 443/14, o którym była już mowa, jednoznacznie wynika, że zasadnicze znaczenie dla meritum niniejszej sprawy mają zasady stosowania systemu refundacji uregulowane w rozporządzeniu nr 612/2009, którym uchylono rozporządzenie nr 800/1999.

NSA zgodził się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż w postępowaniu dotyczącym ustalenia kwoty nienależnie zwolnionego zabezpieczenia z tytułu zaliczkowej refundacji wywozowej zróżnicowanej, to na podmiocie ubiegającym się o taką refundację spoczywa obowiązek przedstawienia dowodów, wskazujących na spełnienie ustawowych przesłanek warunkujących wypłatę takiej refundacji.

Sąd kasacyjny stwierdził, że z punktu 2 i 20 preambuły rozporządzenia Komisji nr 612/2009 wynika wprost, że w przypadku, gdy stawka refundacji jest zróżnicowana ze względu na miejsce przeznaczenia produktów, uprawnienie do refundacji jest uzależnione od przywozu do kraju trzeciego i należy przedstawić dowód, że dany produkt został przywieziony do kraju trzeciego. Dokonanie przywozowych formalności celnych polega w szczególności na uiszczeniu stosownych należności przywozowych, aby produkt mógł zostać wprowadzony do obrotu w danym kraju trzecim. Zasady te zostały też wyrażone w art. 16 ust. 3 rozporządzenia nr 612/2009, w którym wskazuje się, że produkt uważa się za przywieziony, jeżeli formalności celne, w szczególności te, które dotyczą pobrania należności przywozowych w kraju trzecim, zostały dokonane. Natomiast z treści art. 2 ust. 1 pkt b ww. rozporządzenia wynika, co należy rozumieć przez "należności przywozowe" i wskazuje się, że są to należności celne i opłaty o skutku równoważnym oraz inne opłaty przywozowe przewidziane w ramach wspólnej polityki rolnej lub w ramach szczególnych uzgodnień handlowych stosowanych do niektórych towarów będących wynikiem przetworzenia produktów rolnych.

W ocenie NSA Sąd I instancji zasadnie zaakceptował stanowisko organów administracji publicznej wskazujące dokumenty, które uznano za wiarygodne i dające podstawę do dokonania ustaleń faktycznych w sprawie. Podstawę do wypłaty refundacji wywozowej zróżnicowanej mogły stanowić autentyczne dokumenty przedstawione przez spółkę, potwierdzające dokonanie przywozowych formalności celnych umożliwiających wprowadzenie towaru do obrotu w kraju trzecim. Poza sporem pozostaje okoliczność, że zwolnienia zabezpieczenia dokonano po przedstawieniu przez skarżącą [...] deklaracji celnej, z której wynikało, iż w polu nr 1 - typ deklaracji widniał zapis IM-40, a polu nr 37-kod procedury celnej widniał zapis 4000 50 oznaczający dopuszczenie towaru do obrotu po uiszczeniu należności celnych. Natomiast po przeprowadzeniu weryfikacji przedstawionej deklaracji i uzyskaniu szeregu dokumentów, w tym od Państwowej Służby Celnej Rządu Republiki [...], Ministerstwa Spraw Zagranicznych Republiki [...], Ambasady RP w T. wynika, że produkt, którego dotyczyła przedstawiona przez spółkę deklaracja nie został objęty procedurą IM-40, bowiem dokonano nieuprawnionej zmiany zapisów w polu numer 1 z IM-71 na IM-40 oraz w polu numer 37 z 7100 na 4000 50. Tak więc przedstawiona przez spółkę deklaracja celna została sporządzona w procedurze wprowadzenia produktu do wolnej strefy gospodarczej a nie w procedurze dopuszczenia do obrotu. Oznacza to, że przedstawiony przez spółkę dokument w postaci deklaracji celnej nie może stanowić podstawy do uznania, że spółka spełniła dodatkowe warunki, o których mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 rozporządzenia nr 612/2009. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie dawał podstawę do przyjęcia, że produkt nie został objęty procedurą wprowadzenia do swobodnego obrotu i nie uiszczono należności celnych przywozowych w kraju trzecim.

Dalej NSA podkreślił, że z treści art. 76 § 1 k.p.a. wynika jedynie tyle, że dokumenty urzędowe sporządzone w odpowiedniej formie przez właściwe organy w zakresie ich kompetencji stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ustalenia faktyczne, które zostały przyjęte za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia zostały oparte na niczym niepodważonych dokumentach właściwych władz [...].

W świetle przepisu art. 170 p.p.s.a. powyższa, dokonana przez NSA ocena, jakie dokumenty mogą stanowić podstawy do uznania, że spółka spełniła dodatkowe warunki, o których mowa w art. 16 ust. 3 i art. 17 rozporządzenia nr 612/2009, wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tylko dokumenty, które zostały wskazane w cyt. przepisie mają przymiot "istotnych" dla rozstrzygnięcia zawartego w decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania na mocy wskazanego przepisu k.p.a. Ukształtowana w prawomocnym orzeczeniu kwestia prawna w tym zakresie nie może być już ponownie badana.

Prawidłowe jest zatem stanowisko ministra, że pisma Państwowej Służby Celnej przy Rządzie [...] z dnia [...] i [...] marca 2013 r., nie są dokumentami wymaganymi do uzyskania refundacji, nie potwierdzają autentyczności złożonej przez spółkę [...] deklaracji celnej, ani też nie wskazują nowych okoliczności lub dowodów, że spółka nie ponosi odpowiedzialności za nieprawidłowości powstałe przy składaniu dokumentów mających na celu uzyskanie refundacji. Dowodem potwierdzającym dokonanie przywozowych formalności celnych warunkujących wprowadzenie towaru do obrotu w kraju trzecim nie mogą być pisma, nawet wysokich urzędników służby celnej, informujące że wwieziony towar został wprowadzony do obrotu, jak twierdzi strona skarżąca. Wskazane pisma nie stanowią więc nowych dowodów w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.

Z uwagi na prawidłowe ustalenie przez ministra nieistnienia podanej przez spółkę przesłanki wznowienia prawidłowo, w oparciu o art. 151 k.p.a. odmówił on uchylenia decyzji własnej z dnia [...] stycznia 2013 r. Następstwem tego było z kolei stwierdzenie braku podstaw do podjęcia merytorycznego rozpatrzenia sprawy w trybie wznowienia, czyli oceny wpływu przesłanki wznowieniowej na wydane wcześniej rozstrzygnięcie. Skoro przesłanka ta nie wystąpiła, to nie może oddziaływać na decyzję dotychczasową.

Sąd stwierdził również, iż postępowanie w przedmiotowej sprawie prowadzone było prawidłowo i zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Organy nie naruszyły innych przepisów postępowania, co zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. powinno prowadzić do uwzględnienia skargi.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.