Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 611/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-02-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia NSA - Piotr Piszczek, Protokolant specjalista - Marcin Kwiatkowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2018 r. sprawy ze skargi G. sp. z o.o. w K. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia (...) grudnia 2016 r. nr (...) w przedmiocie uchylenia decyzji stwierdzającej wydanie decyzji z naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia; 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz G. Sp. z o.o. w K. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W dniu [...] maja 2016 r. Prezes Agencji Rynku Rolnego (dalej "Prezes ARR") wydał decyzję nr [...] stwierdzającą, że decyzja Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] marca 2012 r. stwierdzająca spełnienie przez spółkę G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. warunków wstępnego uznawania grup i dokonująca jej wstępnego uznania w grupach produktów "warzywa" i ,,owoce" oraz zatwierdzająca realizowany w pierwszym dniu po wydaniu niniejszej decyzji a zakończony z końcem 2016 r., plan dochodzenia do uznania tej grupy za organizację producentów owoców i warzyw, została wydana z naruszeniem prawa.

Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że organ stwierdził, iż naruszenie prawa miało charakter rażący, jednak z uwagi na fakt, że w opinii organu ww. decyzja Marszałka Województwa [...] wywołała nieodwracalne skutki prawne, to zgodnie z art. 158 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r. poz. 23, z późn. zm.), dalej zwana ,,kpa", organ ograniczył się do stwierdzenia, że została ona wydana z naruszeniem prawa.

Strona wniosła od tej decyzji odwołanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi zaskarżając tę decyzję w całości.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] grudnia 2016 r., znak [...], zwaną dalej także "decyzją MRiRW", uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa ARR w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. decyzji podzielił powzięte przez Prezesa ARR w trakcie postępowania ustalenia, że decyzja Marszałka Województwa [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Jednak w ocenie Ministra, Prezes ARR w decyzji z [...] maja 2016 r. naruszył przepis art. 156 § 2 kpa poprzez stwierdzenie, że decyzja Marszałka Województwa [...] nr [...] z [...] marca 2012 r. wywołała nieodwracalny skutek prawny. Organ odwoławczy wskazał Prezesowi ARR, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy powinien po raz kolejny wnikliwie przeanalizować kwestię naruszenia przepisów prawa materialnego w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa [...], w szczególności w zakresie art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a oraz art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku tytoniu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868), zwanej dalej ,,ustawą z 19 grudnia 2003 r." oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 16 grudnia 2008 r. w sprawie warunków wstępnego uznawania grup producentów owoców i warzyw, uznawania organizacji producentów owoców i warzyw oraz warunków i wymagań, jakie powinny spełniać plany dochodzenia do uznania (Dz. U. z 2009 r. Nr 5, poz. 27), zwanego dalej ,,rozporządzeniem MRiRW z 16 grudnia 2008 r.", jak również art. 111 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 12342007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw (Dz. urz. UE L 157 z 15.06.2011, str. 1), dalej zwanego ,,rozporządzeniem 543/2011", regulujących obowiązek kontroli danego podmiotu w zakresie spełnienia warunków wstępnego uznania grupy i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania, a także w zakresie zastosowania art. 193 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (,,rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku") (Dz.Urz. L 299 z 27.11.2007 r., s. 1), dotyczącego kontroli beneficjentów pod kątem stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy ze środków unijnych. Ponadto wskazano, że ponownej analizie należy poddać kwestię nieodwracalności skutków prawnych, jakie mogła wywołać decyzja Marszałka Województwa [...] w związku z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. 2016 r. poz. 58), w brzmieniu nadanym mu ustawą z 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1419), zwaną dalej "ustawą z 10 lipca 2015 r.", do wydania przez dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego rozstrzygnięcia w prowadzonym przez niego na nowo postępowaniu w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw.

W dniu 6 lutego 2017 r. do Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi wpłynęła skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której Skarżąca zarzuca naruszenie:

1) art. 138 § 2 kpa poprzez uchylenie decyzji organu I instancji mimo braku potwierdzenia naruszenia przepisów postępowania stawianych treścią odwołania;

2) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez nieprawidłowe jego zastosowanie i przyjęcie, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Marszałka Województwa [...] z [...] marca 2012 r. doszło do rażącego naruszenia prawa tj. art. 7 i 77 kpa oraz art. 193 rozporządzenia nr 1234/2007, jak również braku wyjaśnienia "rażącego" charakteru stwierdzonych naruszeń;

3) art. 156 § 2 kpa w zw. z art. 6 kpa w zakresie w jakim organ administracji oparł się na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z przepisami Konstytucji RP - zgodnie z wyrokiem TK z 12 maja 2015 roku (sygn. akt: P 46/13);

4) art. 2 ust. 1 pkt 1-4 ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz.U. z 2016 r. poz. 58) w zw. z art. 14 ustawy z 10 lipca 2015 r. poprzez przyjęcie, iż obecnie obowiązujące przepisy uprawniają Dyrektora Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego do orzekania w przedmiocie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, jako przesłanki umożliwiającej stwierdzenie braku wystąpienia nieodwracalnych skutków prawnych, a tym samym wydanie orzeczenia o nieważności decyzji administracyjnej o wstępnym uznaniu grupy producentów owoców i warzyw;

5) brak rozpoznania istoty sprawy/odwołania strony poprzez pominięcie merytorycznego rozpoznania sprawy w sytuacji, kiedy istniały wszelkie przesłanki materialnoprawne (podstawa prawna i faktyczna) do władczej ingerencji organu administracyjnego;

6) art. 139 kpa - wobec uchylenia decyzji organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania z jednoznacznym poleceniem wydania decyzji stwierdzającej nieważność tj. decyzji dalej idącej od decyzji wydanej przez organ I instancji;

7) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 140 kpa poprzez nieuprawnione zaniechanie organu II instancji odniesienia się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich uwag skarżącego w tym braku wyjaśnienia spełnienia podstaw prawnych do stwierdzenia nieważności decyzji albo wydania jej z rażącym naruszeniem prawa w sytuacji zarzucania wydania przez Marszałka Województwa [...] decyzji z [...] marca 2012 r. z rażącym naruszeniem wyłącznie przepisów postępowania administracyjnego w zakresie postępowania dowodowego z jednoczesnym zaniechaniem weryfikacji rzeczywistego stanu faktycznego obowiązującego na dzień wydania decyzji z [...] marca 2012 r.;

8) art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 138 § 2 w zw. z art. 140 kpa poprzez zaniechanie wskazania przez organ II instancji podstaw uzasadniających wydanie decyzji "kasacyjnej" i braku jednoznacznego wskazania naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania.

oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj.

9) wadliwą wykładnię normy prawnej wynikającej z art. 14 ust. 3 ustawy z 10 lipca 2015 r. poprzez nieuprawnione uznanie, iż w obecnej sytuacji prawnej Dyrektor Oddziału Terenowego Agencji Rynku Rolnego jest uprawniony do wydania decyzji o wstępnym uznaniu,

10) art. 7 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 401, z późn. zm.), w zw. z art. 1 b ustawy z 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu, poprzez przyjęcie, iż Prezes ARR nie jest zobowiązany do stosowania m.in. art. 77 § 1 kpa w nadzwyczajnych postępowaniach w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie ustawy o organizacji rynku owoców i warzyw jako ustawy szczególnej do ustawy o Agencji Rynku Rolnego.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, Strona wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości;

- zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

Autor skargi zwrócił uwagę na fakt, że Minister jednoznacznie podziela stan faktyczny przyjęty przez organ I instancji, a jedynie jego zastrzeżenia sprowadzają się do uznania, iż organ I instancji mógł (i jak wynika z uzasadnienia) powinien stwierdzić nieważność decyzji z [...] marca 2012 r. Jednocześnie wobec faktu uchylenia przepisów art. 122 i następnych rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 oraz nowelizacji ustawy o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu brak jest obecnie materialnej podstawy do wydania przez organy Agencji Rynku Rolnego decyzji o wstępnym uznaniu grup producenckich. Okoliczność ta, wraz ze stanowiskiem organów obu instancji o braku konieczności merytorycznego zbadania faktycznego wypełnienia przesłanek uznania Strony za wstępnie uznaną grupę producentów może doprowadzić — w przypadku ostatecznego stwierdzenia nieważności decyzji Marszałka z [...] marca 2012 r., iż strona utraci przymiot wstępnie uznanej grupy bez możliwości merytorycznej kontroli prawidłowości swojego wniosku z 2011 r. o uznanie jej za grupę wstępnie uznaną w sposób prawidłowy.

Jak podkreślono, w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji z [...] marca 2012 r. Skarżąca zobowiązana będzie do zwrotu otrzymanej w latach 2012 - 2016 pomocy, jak również nie będzie się mogła starać ponownie o wstępne uznanie, zaś wobec stwierdzenia nieważności decyzji o wstępnym uznaniu, już wszczęte (i zawieszone do czasu ostatecznego rozstrzygnięcia niniejszego postępowania) postępowanie o uznaniu za grupę producentów owoców i warzyw zostanie umorzone.

Skarżąca jest przekonana, że mimo spełnienia w rzeczywistości wszelkich przesłanek za uznanie jej za wstępnie uznaną grupę producentów, na skutek działań organów administracji zostanie nie tylko pozbawiona wsparcia, lecz także zobowiązana będzie do zwrotu już przyznanej pomocy w kwotach przekraczających znacznie milion złotych i to bez możliwości rzeczywistego sprawdzenia prawidłowości wstępnego uznania. Stoi przy tym na stanowisku, że zasadnym jest uchylenie zaskarżonej decyzji bowiem w sentencji decyzji organ orzekł o uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji, co wobec dalszych twierdzeń uzasadnienia decyzji zmierza w sposób jednoznaczny do wydania przez organ I instancji decyzji o stwierdzeniu nieważności decyzji z [...] marca 2012 r. i jako takie będzie jeszcze bardziej dla Strony niekorzystne.

W odpowiedzi na skargę Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U z 2016r. poz. 718 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Wykładnia powołanego wyżej przepisu wskazuje, że sąd ma prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów i w oparciu o akta sprawy, zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a., Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem warunków dopuszczalności wydania decyzji kasacyjnej określonych w art. 138 § 2 kpa.

Zgodnie z powyższym przepisem organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kodeks wyodrębnia dwie przesłanki wydania przez organ odwoławczy decyzji, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a mianowicie: a) stanowcze stwierdzenie przez organ odwoławczy, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu oraz/lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, b) uznanie przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Użycie w tym przepisie przeciwstawnego spójnika "a" oznacza, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów postępowania, aczkolwiek jest konieczną przesłanką uchylenia zaskarżonej decyzji, nie jest przesłanką wystarczającą; niezbędne jest bowiem dodatkowo wykazanie, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. To z kolei prowadzi do wniosku, że naruszenie, o którym mowa, dotyczy wyłącznie przepisów regulujących postępowanie wyjaśniające, a nie jakichkolwiek innych przepisów postępowania, chyba że organ odwoławczy wykaże, że naruszenie tych innych przepisów miało wpływ na postępowanie wyjaśniające przed organem pierwszej instancji. Powyższa wykładnia jest uzasadniona ze względu na cel nowelizacji komentowanego przepisu, jakim było ograniczenie zakresu stosowania decyzji kasacyjnej. Wymaganie, aby organ odwoławczy dla wydania decyzji kasacyjnej stwierdził naruszenie przepisów postępowania (wyjaśniającego), stanowi bowiem istotne – w porównaniu z poprzednim stanem prawnym – ograniczenie zakresu uznania tego organu. O ile przed nowelizacją zakres tego uznania był szeroki, bowiem organ odwoławczy dysponował w tym względzie szerokim zakresem swobody w interpretowaniu stanu faktycznego sprawy w kontekście ewentualnej konieczności przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości, a zwłaszcza "w znacznej części", o tyle w aktualnym stanie prawnym uznanie to nie dotyczy interpretacji faktów sprawy, a więc tego, czy zostały one niewyjaśnione w całości lub w znacznej części ( tak: A.Wróbel w M.Jaśkowska, A.Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego" LEX /el 2016 ) .

Doktryna i orzecznictwo podkreśla, iż przesłanki wydania decyzji kasacyjnej nie mogą być interpretowane rozszerzająco, zwłaszcza gdy interpretuje się ten przepis w kontekście zasady merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Użycie trybu określonego w art. 138 § 2 k.p.a. jest dopuszczalne wyłącznie w sytuacji, gdy organ odwoławczy przekonująco i w sposób wyczerpujący uzasadni istnienie przesłanek zawartych w tym przepisie. Ponadto, organ odwoławczy powinien wykazać, że przeprowadzenie przez niego dodatkowego postępowania wyjaśniającego w granicach wyznaczonych przez art. 136 k.p.a. nie jest wystarczające do rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 20 października 2016 r., II OSK 65/15, Lex nr 2177618, wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 948/07, publ. LEX nr 364783, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 23 lipca 2014 r., IV SA.Po 152/14, publ. Lex nr 1504190, wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 listopada 2016 r., II SA/Gl 545/16, publ. cbosa). W sytuacji bowiem, gdy uzupełniające postępowanie wyjaśniające, przewidziane w art. 136 k.p.a., umożliwiłoby organowi odwoławczemu prawidłowe załatwienie sprawy, wydanie decyzji kasacyjnej jest równoznaczne z naruszeniem zarówno tego przepisu, jak i art. 138 § 2 k.p.a.

Dodatkowo należy przypomnieć , iż wydając decyzje kasacyjną organ odwoławczy nie rozstrzyga o meritum sprawy. Nie przeprowadza też merytorycznej kontroli decyzji wydanej przez organ I instancji, gdyż wydając decyzję kasacyjną wskazuje właśnie na konieczność przeprowadzenia w określonym zakresie lub w całości postępowania wyjaśniającego, celem poczynienia ustaleń niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. W tej sytuacji organ odwoławczy nie może wypowiadać się także o ewentualnym naruszeniu prawa materialnego. Decyzja kasacyjna nie może bowiem spowodować niekorzyści "materialnej" dla strony, ma charakter wyłącznie procesowy, gdyż podstawą jej podjęcia jest wyłącznie naruszenie przepisów postępowania ( por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 27.10.2017r. sygn. akt II SA/Wr 388/17 publ. LEX nr 2387770).

Biorąc powyższe pod uwagę należy stwierdzić, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy podziela ustalenia faktyczne i częściowo prawne organu I instancji. Podziela w szczególności pogląd , iż przy wydawaniu decyzji przez Marszałka Województwa [...] doszło do rażącego naruszenia prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Podstawą uchylenia jest stwierdzenie naruszenia przez organ I instancji art. 156 § 2 kpa . Organ II instancji wyjaśnia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego nie zgadza się ze stanowiskiem Prezesa ARR, iż w sprawie zaszły nieodwracalne skutki prawne. W szczególności poddaje wykładni art. 14 ust. 3 ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych rynków rolnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1419). Dalej akceptuje pogląd Prezesa ARR, iż w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa , gdyż Marszałek przed wstępnym uznaniem nie dokonał sprawdzenia zaistnienia obligatoryjnych przesłanek określonych w art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. ( Dz. U. z 2011 r. Nr 145 poz. 868 ) , czym rażąco naruszył zasady postępowania określone w art. 7 i 77 § 1 kpa.

Mimo wynikającej z treści uzasadnienia akceptacji dla poglądu, iż przy wydaniu decyzji o wstępnym uznaniu doszło do rażącego naruszenia w/w przepisów prawa, Minister stwierdzając potrzebę uchylenia decyzji I instancji wskazuje na potrzebę, nie wynikającą z treści uzasadnienia , ponownego wnikliwego przeanalizowania kwestii "naruszenia przepisów prawa materialnego w postępowaniu prowadzonym przez Marszałka Województwa Dolnośląskiego, w szczególności w zakresie art. 4 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868) oraz § 1 pkt 1 rozporządzenia MRiRW z dnia 16 grudnia 2008 r., jak również art. 2 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. (Dz. U. z 2011 r. Nr 145, poz. 868) i art. 111 rozporządzenia 543/2011, regulujących obowiązek danego podmiotu w zakresie pełnienia warunków wstępnego uznania grupy i zatwierdzenia planu dochodzenia do uznania, a także zasadności powoływania art. 193 rozporządzenia 1234/2007, dotyczącego kontroli beneficjentów pod kątem stworzenia sztucznych warunków w celu otrzymania pomocy ze środków unijnych". Dalej wskazuje na konieczność ponownej analizy kwestii nieodwracalności skutków prawnych "jakie mogła wywołać decyzja Marszałka Województwa Dolnośląskiego w związku z przepisem art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2016 r. poz. 58), w brzmieniu nadanym mu ustawą zmieniającą z dnia 10 lipca 2015 r., do wydania przez dyrektora oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego rozstrzygnięcia w potencjalnie prowadzonym przez niego na nowo postępowaniu w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw. Bowiem przepisu art. 14 ust. 3 przywołanej ustawy z dnia 10 lipca 2015 r. wynika wprost, że w przypadku stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, organem właściwym do rozstrzygania w sprawach wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw, organem właściwym do rozstrzygania w sprawach wstępnego uznania grupy producentów owoców i warzyw jest dyrektor oddziału terenowego Agencji Rynku Rolnego. Organ I instancji powinien dokonać ustaleń w zakresie uznania strony za organizację producentów owoców i warzyw".

W ocenie Sądu w sprawie niniejszej nie zachodzi żaden z warunków dopuszczalności zastosowania art. 138 § 2 kpa. Jak wynika bowiem z przytoczonych wyżej poglądów doktryny i orzecznictwa naruszenie przepisów postępowania nadal należy odnieść przede wszystkim do kwestii nierozpoznania istoty sprawy poprzez zaniedbanie przeprowadzenia postępowania dowodowego. Stwierdzenie, że w sprawie doszło do naruszenia art. 156 § 2 kpa do tej kategorii się nie zalicza. W ogóle , w ocenie Sądu, w przypadku trybu nieważnościowego, nie można mówić o zaistnieniu takich okoliczności, gdyż co do zasady w trybie tym nie prowadzi się nowych ustaleń, tylko bada się prawidłowość decyzji w oparciu o stan sprawy, który istniał w chwili jej wydania.

Z pewnością nie występuje w sprawie drugi obligatoryjny i, o czym wspomniano wyżej, konieczny do spełnienia łącznego element dopuszczalności zastosowania art. 138 § 2 kpa. W sprawie nie istnieje żaden konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy. Z treści decyzji wynika, że Minister akceptuje wyrażony w uzasadnieniu organu I instancji pogląd, że w sprawie wstępnego uznania grupy doszło do rażącego naruszenia prawa. Akceptuje też wykładnię prawa dokonaną przez Prezesa ARR.

Analiza zaskarżonego orzeczenia prowadzi więc do przekonania, że jedyną przyczyną dla której Minister wydał rozstrzygnięcie określone w art. 138 § 2 kpa jest uznanie, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o wstępnym uznaniu G. powinno zakończyć się decyzją stwierdzającą nieważność decyzji Marszałka Województwa [...], a nie decyzją przewidzianą w art. 156 § 2 kpa.

Z uwagi na przyczyny , dla których Sąd uznał, że zaskarżona decyzja winna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, przedwczesna jest ocena czy przy wydawaniu decyzji o wstępnym uznaniu G. doszło do rażącego naruszenia prawa. Jednak odnosząc się do kwestii związanych bezpośrednio z przebiegiem postępowania opartego na treści art. 156 kpa to należy zauważyć, że w sprawie nie doszło do naruszenia art. 156 § 2 kpa w zakresie w jakim organ oparł się na przepisie uznanym przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z przepisami Konstytucji RP. Istotnie brak w art. 156 § 2 ograniczenia czasowego stwierdzenia nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w art. 156 § 1 pkt 2 in fine jako pominięcie ustawodawcze był przedmiotem kontroli Trybunału Konstytucyjnego z punktu widzenia jego zgodności z art. 2 Konstytucji RP. Wyrokiem z dnia 12 maja 2015 r., P 46/13 Trybunał stwierdził, że art. 156 § 2 k.p.a. w zakresie, w jakim nie wyłącza dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji wydanej z rażącym naruszeniem prawa, gdy od wydania decyzji nastąpił znaczny upływ czasu, a decyzja była podstawą nabycia prawa lub ekspektatywy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Orzeczenie to ma charakter zakresowy o pominięciu prawodawczym ( tak M.Jaśkowska w M.Jaśkowska, A.Wróbel "Komentarz aktualizowany do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego" LEX /el 2016 ) Nie powoduje ono zmiany normatywnej ani nie wypowiada się co do wymaganego okresu prekluzyjnego. Trybunał wskazał w nim jedynie na konieczność dokonania wykładni art. 156 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. nie tylko z uwzględnieniem zasady praworządności, przewidzianej w art. 7 Konstytucji RP, lecz także z uwzględnieniem wynikających z art. 2 Konstytucji RP zasady pewności prawa oraz zasady zaufania obywatela do państwa. Zdaniem doktryny ( por. wyd. cyt. ) oznacza to konieczność przyjęcia per analogiam terminu 10 lat dla wszystkich przesłanek. A taki termin w sprawie niniejszej nie upłynął.

Na koniec należy też zauważyć, że nietrafny jest pogląd organu, iż w sprawie niniejszej nie mogło dojść do naruszenia art. 77 § 1 kpa z uwagi na treść art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o Agencji Rynku Rolnego i organizacji niektórych tynków rolnych (Dz.U. 2016, poz. 401) w zw. z art.1b ustawy z dnia 19 grudnia 2003r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz.U. 2016, poz. 58) . Wyłączenie , o których mowa w tych przepisie, nie mogą mieć zastosowania w sprawach dotyczących stwierdzenia nieważności wszczętych z urzędu, w których wykazanie wystąpienia okoliczności uzasadniających wznowienie i wyeliminowanie z obrotu prawnego ostatecznej decyzji należy do wyłącznych obowiązków organu administracji. Zatem, w tych postępowaniach to nie strona ma wykazać nieistnienie przesłanek nieważności postępowania, tylko organ ma obowiązek uwodnić ich występowanie w sprawie ( tak w odniesieniu do postępowania wznowieniowego WSA w Warszawie w wyroku z dnia 23.09.2016 r. sygn. akt V SA/Wa 1731/16).

Z wyżej omówionych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że zaskarżona decyzja narusza przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a orzekł jak wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.