Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1505/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-02-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 7, art. 75 par. 1, art. 77 par. 1, art. 80, art. 84 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 106 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Par. 8 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1367
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych - tekst jednolity
article: Art. 235,
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Barbara Pasternak WSA Maria Zawadzka Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2015 r. sprawy ze skargi H. Ł. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 20 czerwca 2014r. nr [ ] w przedmiocie choroby zawodowej I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz radcy prawnego A. G.-K., Kancelaria Radcy Prawnego w Krakowie, ul. [....] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją nr [...] z dnia [...] 2013 r., znak: [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u H. Ł. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych – na podstawie art. 104 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.) dalej "K.p.a.", art. 5 pkt. 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz. 1263, ze zm.) dalej "ustawa PIP".

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie podnosząc, że jej zdaniem decyzja jest niezgodna ze stanem faktycznym, a choroba spowodowana jest sposobem wykonywaniem pracy. Wniosła o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 20 czerwca 2014r. znak: [...] - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. w zw. z art. 5 pkt 4a i art.12 ust. 2 pkt 1 ustawy PIP oraz § 8 ust. 1 i § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1367) dalej "rozporządzenie".

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w toku postępowania ustalono przebieg zatrudnienia i wykonywane w czasie zatrudnienia czynności przez H. Ł.:

1. Ośrodek Wczasowy Zakładów [...] w T, w okresie od 21.05.1979 r. do 10.08.1979 r. jako kelner - przygotowywanie stolików do posiłków, podawanie posiłków, sprzątanie jadalni;

2. Przedsiębiorstwo Przemysłu Mięsnego, w okresie od 1.09.1982 r. do 3.09.1994 r. na stanowisku referenta - przyjmowanie, wpisywanie i wysyłanie poczty, prowadzenie ewidencji, w tym rozliczanie godzin pracy pracowników, wypisywanie kwitów, pisanie protokołów na maszynie do pisania - około 10 razy w miesiącu, czas trwania pisania 10-15 min;

3. Zespół Szkół Zawodowych - prowadzenie sklepiku szkolnego w ramach własnej działalności gospodarczej, w okresie od 2.09.1997 r. do 10.1999 r. - sprzedaż artykułów spożywczych, sporządzanie kanapek, podawanie dań ciepłych z mikrofalówki i kuchni, kawy, herbaty;

4. A Sp. z o.o. w K, sklep H w T, w okresie od 1.08.2000 r. do 28.04.2001 r. na stanowisku sprzedawcy - krojenie na maszynie i pakowanie serów, układanie ich na półkach, obsługa klienta;

5. Kuria Diecezjalna, w okresie od 1.09.2002 r. do nadal, na stanowisku sprzątającej - utrzymywanie czystości i porządku w pokojach biurowych, toalecie i na korytarzach, w ramach dyżuru 2 razy na 3 miesiące - sprzątanie przez 1 miesiąc zakrystii, sali konferencyjnej, biura, WC i korytarza, trzy razy w roku mycie okien w 16 pokojach oraz korytarzach. Sprzątanie obejmowało czynności: wycieranie biurek, szafek, parapetów, mycie podłóg mopem (parkiet lakierowany lub płytki. Niezależnie od powyższego, w okresie zimowym w latach 2002-2007 i 2008-2009 - odśnieżanie wokół budynku i parkingu, a w okresie letnim w latach 2002 – 2007 sprzątanie tych terenów.

H. Ł. była badana w dwóch jednostkach orzeczniczych, właściwych do rozpoznawania chorób zawodowych.

Ośrodek Medycyny Pracy wydał orzeczenie lekarskie z dnia [...] 2012 r. nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka. Jednostka orzecznicza stwierdziła w tym orzeczeniu, że kanał nadgarstka jest ograniczony przez dłoniowe powierzchnie kości nadgarstka i przez niepodatny na rozciąganie troczek zginaczy. Przez kanał nadgarstka przechodzą między innymi ścięgna mięśni palców, ścięgna zginaczy nadgarstka oraz nerw pośrodkowy. Taka topografia anatomiczna kanału nadgarstka, czyni tę przestrzeń ciasną, co wpływa na zwiększone ryzyko ucisku szczególnie wrażliwego na niedokrwienie nerwu pośrodkowego. Ciśnienie w kanale nadgarstka pozostaje w ścisłym związku ze stanem napięcia mięśni i pozycją przedramienia, nadgarstka oraz palców. Seryjne (monotypowe, wielokrotnie powtarzalne) ruchy zginania i prostowania nadgarstka w ciągu dnia pracy, dodatkowo połączone z koniecznością zamykania dłoni lub chwytania narządzi pracy palcami, używania siły nacisku na narzędzia przez zginacze i prostowniki palców, powodują podwyższone ciśnienie w kanale nadgarstka. Wiedzie to do powstania ciasnoty w kanale i niedokrwienia nerwu pośrodkowego, wiodące do powstania zespołu cieśni kanału nadgarstka. Dokonano kompleksowej oceny narażenia w środowisku pracy, w tym monotypowość ruchów roboczych - liczbę powtórzeń danych czynności oraz wielkość sił rozwijanych. Przeprowadzona ocena nie potwierdziła, aby pracownik w czasie czynności zawodowych wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniłyby kryteria ruchów monotypowych. Wprawdzie wykonywane przez pracownika czynności na stanowisku pracy sprzątającej, obciążały kończyny górne, jednak nie jest to równoznaczne z monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych. Wtórny zespół cieśni nadgarstka może występować w zaburzeniach hormonalnych tarczycy, w cukrzycy, reumatoidalnym zapaleniu stawów, w artropatiach, przy otyłości oraz wskutek zmian hormonalnych u kobiet w ciąży, przy stosowaniu doustnej antykoncepcji, w okresie około menopauzalnym. Stwierdzone u pacjentki schorzenia: nadwaga (wskaźnik BMI - 37,6), podwyższony poziom kwasu moczowego, stanowią w ocenie jednostki orzeczniczej samoistny (niezawodowy) czynnik etiologiczny stwierdzanego schorzenia, a całość dokonanych ustaleń, nie daje podstaw do uznania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy stwierdzanym u pacjentki praworęcznej obustronnym zespołem cieśni nadgarstka, a sposobem wykonywania pracy.

H. Ł., na wniosek złożony w trybie ponownego badania przez jednostkę orzeczniczą II stopnia, została skierowana na badania do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego.

W orzeczeniu lekarskim z dnia [...] 2013 r. nr [...] Instytut również stwierdził brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. Wykonanym w Instytucie badaniem EMG stwierdzono u pacjentki zaawansowany zespół cieśni nadgarstka prawego i średnio zaawansowany nadgarstka lewego oraz cechy radikulopatii szyjnej, natomiast w badaniu neurologicznym osłabienie odruchów głębokich w kończynach dolnych i ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego. Z kolei z charakteru czynności zawodowych wynika, że czynności wykonywane przez H. Ł. obciążały kończyny górne, jednak nie jest to równoznaczne z monotypią ruchów mogących stwarzać ryzyko rozwoju cieśni nadgarstka. Uwzględniając powyższe, a także biorąc pod uwagę dane odnośnie sposobu wykonywanych czynności zawodowych i stopnia obciążenia kończyn górnych (dużą różnorodność i zmienność w czasie czynności obciążających w różny sposób kończyny górne) oraz istniejące pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka (otyłość, stwierdzana w przeszłości hiperurykemia), a także wykazane w badaniu neurograficznym obustronne zaburzenia w zakresie fali korzeniowej F w przebiegu radikulopatii szyjnej, Instytut nie znalazł podstaw do rozpoznania u H. Ł. bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni nadgarstka.

Na podstawie wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich oraz oceny narażenia zawodowego, Powiatowy Inspektor Sanitarny wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia u H. Ł. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka, wymienionej w poz. 20.1. wykazu, a Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po ponownej analizie całego zebranego w sprawie materiału dowodowego, decyzję organu I instancji utrzymał w mocy, jako merytorycznie i prawnie uzasadnioną.

H. Ł. wniosła na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Skarżąca zarzuciła naruszenie prawa, tj. art. 7, art. 8 i art. 138 § 1 pkt. 1 K.p.a. przez nieuwzględnienie słusznego interesu skarżącej, prowadzenia postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów administracji publicznej, a także utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, podczas gdy decyzja ta winna zostać uchylona.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z dziedziny neurologii na okoliczność, iż skarżąca cierpi na chorobę zawodową.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że sam fakt choroby - obustronnego zespołu cieśni w obrębie nadgarstka oraz czynności jakie wykonywała w czasie zatrudnienia, świadczą o monotypowości wykonywanych czynności. W związku z powyższym nie zgadza się z orzeczeniami lekarskimi i decyzjami o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W szczególności skarżąca wskazała, że świadczyła pracę na stanowiskach takich jak: kelner, referent, starszy referent, sprzedawca, osoba sprzątająca, osoba wykonująca prace porządkowe. Wszystkie stanowiska pracy wiązały się z wykonywaniem takich czynności jak: przygotowywanie stolików do posiłków (mycie, przesuwanie, układanie), podawanie potraw (przenoszenie, układanie), sprzątanie jadalni (mycie podłóg, mycie blatów, stołów, krzeseł, przekładanie, układanie, wynoszenie naczyń, dezynfekcja itd.), przyjmowanie, wpisywanie, wysyłanie poczty, prowadzenie ewidencji, rozliczanie godzin pracowników (notowanie, liczenie), wypisywanie kwitów, pisanie protokołów na maszynie, sporządzanie kanapek (krojenie, układanie), przygotowywanie dań ciepłych z mikrofalówki i na kuchni (układanie, krojenie, szatkowanie itd.), przyrządzanie kawy, herbaty, krojenie na maszynie, pakowanie serów, układanie na półkach, obsługa klienta (podawanie, rozliczanie, przekładanie). Nie budzi żadnych wątpliwości fakt, iż wszystkie powyższe czynności wiążą się z wysiłkiem fizycznym

Dodatkowo wszystkie te czynności obciążają przede wszystkim kończyny górne pracownika. Niewątpliwie spędzanie kilku godzin dziennie na pracy wykonywanej przede wszystkim dłońmi bardzo źle wpływa na zdrowie. Skarżąca odczuwała zmęczenie po wielu godzinach pracy, w szczególności ból i drętwienie kończyn górnych.

Powyższe zostało przyznane w orzeczeniu Instytutu Medycy Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Instytut uznał jednak, iż pomimo obciążeń nie sposób uznać monotypowości ruchów, bowiem istnieją u skarżącej również pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka takie jak otyłość, stwierdzana hiperurykemia. Stanowisko takie stanowiło powtórzenie stanowiska Ośrodka Medycyny Pracy ujętego w orzeczeniu z dnia [...] 2012 r.

Jak wynika z powyższego, obie jednostki medycyny pracy potwierdziły, iż czynności wykonywane przez skarżącą obciążają kończyny górne. Jednocześnie jednak bezpodstawnie uznano, iż nie są to ruchy monotypowe, które pozwalałyby uznać chorobę skarżącej za chorobę zawodową. Stanowisko takie nie zostało potwierdzone w żaden sposób. Niewątpliwie trudnym, bowiem do wykazania jest, jaka faktycznie była częstotliwość ruchów i ich nasilenie. Ośrodki nie powinny więc wydawać kategorycznych osądów nie mogąc faktycznie określić czy dane czynności skarżącej były monotypowe czy też nie. Ocena w tym zakresie była dość dowolna, bowiem faktycznie w jednym zakładzie pracy te same czynności mogą być wykonywane rzadziej, z mniejszym nasileniem, częstotliwością ruchów itd., w innym zaś w sposób ciągły, z użyciem silnego nacisku, z dużą częstotliwością.

Okoliczności te zostały całkowicie zbagatelizowane, a twierdzenia i stanowisko skarżącej, która de facto najlepiej wie, jak praca była przez nią wykonywana, zostały zignorowane.

Orzeczenia winny być skrupulatne, w pełni uzasadnione, oparte na pewnym i niewątpliwym materiale dowodowym, bowiem stanowią podstawę dla wydawanych decyzji. Organ oparł swoje rozstrzygnięcie na powyższych orzeczeniach, nie dokonując jednak ich analizy ani oceny ich wiarygodności i zgodności ze stanem faktycznym. Powyższe stanowi o naruszeniu interesu prawnego skarżącej, która miała pełne prawo do rzetelnych orzeczeń, wydanych na podstawie wiarygodnego materiału dowodowego, z uwzględnieniem również jej stanowiska.

Dodatkowo uznano, iż u skarżącej istnieją pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka takie jak otyłość, stwierdzana hiperurykemia. Czynniki te jednak mogą stanowić przyczynę danej choroby, nie zaś kategorycznie ją stanowią. Nie przeprowadzono natomiast żadnych badań, aby kategorycznie uznać, iż te czynniki spowodowały chorobę u skarżącej, nie zaś sposób wykonywania pracy. Takie założenie może doprowadzić do konkluzji, iż żadna osoba otyła nie ma prawa do uznania jej choroby za chorobę zawodową, bowiem czynnik ten ją dyskwalifikuje. Rozwiązanie takie jest sprzeczne z podstawowymi zasadami postępowania administracyjnego i nie budzi zaufania do organów władzy państwowej. Nie wykazano bowiem, iż otyłość skarżącej miała jakikolwiek wpływ na jej chorobę. Uznano dowolnie, iż jest to czynnik, który powoduje, że choroba taka nie może zostać uznana za chorobę zawodową.

W konsekwencji decyzje winny zostać uchylone w całości, bowiem są sprzeczne z przepisami prawa i naruszają interes prawny skarżącej.

Związek przyczynowo skutkowy pomiędzy pracą skarżącej a jej chorobą ma charakter bezsporny. Czynności podejmowane przez skarżącą w toku kariery zawodowej każdorazowo obciążały jej kończyny górne, co zostało potwierdzone również w orzeczeniach lekarskich wydanych w toku postępowania. Monotypowość ruchów nie winna zostać natomiast wykluczona, bowiem de facto okoliczność ta nie została poprawnie oceniona i udowodniona, a twierdzenia w tym zakresie były dowolne. Jednakowe bądź zbliżone do siebie czynności każdorazowo stanowiące ruch palcami i dłońmi, wykonywane przez lata każdego dnia nie mogą kategorycznie nie mieć wpływu na zdrowie. Dodatkowo, sam fakt iż dane czynniki wykryte u skarżącej mogą stanowić pozazawodową przyczynę jej choroby, nie może stanowić podstawy do uznania, iż tak właśnie jest. Organ oparł decyzję na wydanych w toku postępowania orzeczeniach nie dokonując jednak ich prawidłowej analizy, oceny wiarygodności. Powyższe stanowi o nieuwzględnieniu w toku postępowania interesu skarżącej, niedążeniu do szerzenia zaufania do organów władzy państwowej.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Ponadto wskazał, że podczas pobytu w Klinice Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego (karta wypisowa z dnia 20.05.2013 r. w aktach administracyjnych) skarżąca była konsultowana neurologicznie z diagnozą: spondyloza szyjna, radikulopatia szyjna obustronna, zespół cieśni nadgarstka obustronny z przewagą po stronie prawej, po stronie lewej operowany.

W tej sytuacji wniosek skarżącej złożony na etapie skargi o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza z dziedziny neurologii na okoliczność, iż skarżąca cierpi na chorobę zawodową, jest nieuzasadniony. W tej sprawie, bowiem wypowiedziały się już jednostki orzecznicze właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych, a ich orzeczenia mają walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. Orzeczenia lekarskie organ uznał za jednoznaczne i nie budzące wątpliwości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność z prawem zaskarżonej decyzji przy czym w sprawowaniu tej kontroli nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną rozstrzygając w granicach danej sprawy (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "P.p.s.a.". Usunięcie z obrotu prawnego decyzji może nastąpić tylko wtedy, gdy postępowanie sądowe dostarczy podstaw do uznania, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji organy administracji publicznej naruszyły prawo w zakresie wskazanym w art. 145 § 1 P.p.s.a.

Zastosowanie powyższego kryterium do sprawy poddanej kontroli Sądu wskazuje, że skarga nie jest zasadna.

Podkreślić należy, że orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej, natomiast Sąd, jedynie kontroluje legalność takiej decyzji, tzn. kontroluje czy zaskarżone decyzje są zgodne z prawem, nie może jednak stwierdzić u skarżącej choroby zawodowej. Ponadto zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a., sąd administracyjny może przeprowadzić jedynie dowody uzupełniające z dokumentów, nie jest natomiast ani uprawniony ani też zobowiązany przeprowadzić dowód z opinii biegłego. W konsekwencji Sąd oddalił zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie takiego dowodu.

Przede wszystkim zaznaczyć należy, że w świetle art. 2351oraz w zw. z art. 2352 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 1502), za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie zaś choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.

Zgodnie natomiast z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (tj.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1367), decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Podkreślić należy, że organ nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie ma bowiem walor opinii w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a., której wiarygodność organ ocenia na podstawie art. 80 K.p.a.

Zatem obowiązkiem organów w przedmiotowym postępowaniu było ustalenie trzech elementów, a mianowicie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u skarżącej wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, ze choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.

W powyższym zakresie ustalenia stanu faktycznego poczynione muszą być zgodnie z przepisami prawa procesowego. W myśli art. 7 K.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 K.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 K.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 K.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 K.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, w ocenie Sądu zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącej choroby zawodowej - pod postacią przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego, wywołanej sposobem wykonywania pracy: obustronny zespół cieśni w obrębie nadgarstka, jest merytorycznie prawidłowa. Decyzje zostały wydane po uwzględnieniu wydanych orzeczeń lekarskich i wykazaniu przez organ, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy charakterem wykonywanej pracy przez skarżącą i sposobem jej wykonywania, a występującymi u niej objawami chorobowymi.

W toku postępowania jednostki orzecznicze były zgodne co do wniosków o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W obydwu jednostkach orzeczniczych dokonano kompleksowej oceny narażenia w środowisku pracy, w tym monotypowości ruchów roboczych - liczby powtórzeń danych czynności oraz wielkości sił rozwijanych. Przeprowadzona ocena nie potwierdziła, aby pracownik w czasie czynności zawodowych wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniłyby kryteria ruchów monotypowych. Wprawdzie wykonywane przez pracownika czynności na stanowisku pracy sprzątającej, obciążały kończyny górne, jednak nie jest to równoznaczne z monotypią ruchów w zakresie stawów nadgarstkowych.

W tej sytuacji Wojewódzki Inspektor Sanitarny rozpoznając sprawę, przy uwzględnieniu orzeczeń lekarskich oraz ich uzasadnień, nie mógł zakwestionować wniosków w nich zawartych, gdyż jest nimi związany.

Wbrew twierdzeniom skargi, decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej została wydana na podstawie materiału dowodowego, w oparciu o ocenę zgromadzonej dokumentacji lekarskiej jej dotyczącej, które to stanowisko podzielił organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.

Niewątpliwie u skarżącej został stwierdzony zaawansowany zespół cieśni nadgarstka prawego i średnio zaawansowany nadgarstka lewego oraz cechy radikulopatii szyjnej, natomiast w badaniu neurologicznym osłabienie odruchów głębokich w kończynach dolnych i ograniczenie ruchomości kręgosłupa szyjnego, co zostało wprost wyartykułowane w orzeczeniu lekarskim Instytutu.

Uwzględniając powyższe, a także biorąc pod uwagę dane odnośnie sposobu wykonywanych czynności zawodowych i stopnia obciążenia kończyn górnych (dużą różnorodność i zmienność w czasie czynności obciążających w różny sposób kończyny górne) oraz istniejące pozazawodowe czynniki ryzyka rozwoju zespołu cieśni nadgarstka (otyłość, stwierdzana w przeszłości hiperurykemia), a także wykazane w badaniu neurograficznym obustronne zaburzenia w zakresie fali korzeniowej F w przebiegu radikulopatii szyjnej, Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego nie znalazł jednakże podstaw do rozpoznania u skarżącej bezspornie lub z przeważającym prawdopodobieństwem przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy, pod postacią zespołu cieśni nadgarstka.

Podobnie wypowiedział się Ośrodek Medycyny Pracy, twierdząc, iż przeprowadzona ocena nie potwierdziła, aby pracownik w czasie czynności zawodowych wykonywał seryjne ruchy zginania i prostowania nadgarstków, powtarzane wielokrotnie w krótkich odstępach czasowych, które spełniłyby kryteria ruchów monotypowych. Wnioski końcowe obydwu jednostek orzeczniczych są zatem zbieżne.

Konkludując stwierdzić należy, że na podstawie prawidłowej oceny zebranych w sprawie dowodów organ odwoławczy, podobnie jak i organ pierwszej instancji -zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami - poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcia.

Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 P.p.s.a. – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 P.p.s.a.

O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu w ramach prawa pomocy, orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. Zgodnie z treścią wskazanego przepisu wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ustawa z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (tj. Dz.U. z 2014 r., poz. 637) stanowi w art. 223. 1. Koszty pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu ponosi Skarb Państwa.

Wysokość wynagrodzenia określono na podstawie §15 pkt 1 i §14 ust. 2 pkt 1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tj. Dz.U. z 2013 r., poz. 490).