Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1075/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-07-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono wydanie  uchwały z naruszeniem prawa

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Szmydt, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), Sędzia WSA Łukasz Krzycki, , Aleksandra Weiher, Protokolant specjalista, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2020 r. sprawy ze skargi K.K. na uchwałę Rady Miejskiej w P. z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] w przedmiocie kryteriów rekrutacji do publicznych przedszkoli 1. stwierdza, że zaskarżona uchwała w zakresie § 1 ust. 2 wydana została z naruszeniem prawa 2. w pozostałym zakresie skargę oddala


UZASADNIENIE

UZASADNNIENIE

Rada Miejska w P. w dniu [...] stycznia 2019 r. podjęła uchwałę NR [...] RADY MIEJSKIEJ W P. z dnia [...] stycznia 2019 roku zmieniającą uchwałę nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] stycznia 2017 roku w sprawie ustalenia kryteriów rekrutacji i liczby punktów za poszczególne kryteria oraz dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia stosowanych w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli prowadzonych przez Miasto P.

Na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 994 z późn. zm.) oraz art.131 ust.4 - 6 w związku z art. 29 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. prawo oświatowe (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 996 z późn. zm.) Rada Miejska w P. uchwaliła, co następuje:

§ 1. W uchwale nr [...] Rady Miejskiej w P. z dnia [...] stycznia 2017 roku w sprawie ustalenia kryteriów rekrutacji i liczby punktów za poszczególne kryteria oraz dokumentów niezbędnych do ich potwierdzenia stosowanych w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli prowadzonych przez Miasto P. wprowadza się następujące zmiany:

I. Zmienia się §1. i otrzymuje on następujące brzmienie:

1. Ustala się następujące kryteria i odpowiadające im liczby punktów stosowane w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto P:

1) rodzeństwo kandydata w roku szkolnym, na który prowadzona jest rekrutacja, będzie uczęszczało do tego samego, wybranego przez rodziców przedszkola – 10 punktów;

2) rodzice kandydata złożyli w Urzędzie Skarbowym w P. roczne zeznanie podatkowe o podatku dochodowym od osób fizycznych (PIT) za rok poprzedzający złożenie wniosku: a) gdy zrobili to oboje rodzice – 20 punktów, b)gdy zrobiło to jedno z rodziców- 10 punktów;

3) kandydaci, których rodzice, bądź prawni opiekunowie pracują zawodowo, uczą się w trybie dziennym, prowadzą gospodarstwo rolne lub działalność gospodarczą:

a) 6 punktów w przypadku obojga rodziców/prawnych opiekunów,

b) 3 punkty w przypadku jednego rodzica/prawnego opiekuna spełniającego to kryterium;

4) rodzeństwo kandydata w roku szkolnym, na który prowadzona jest rekrutacja, będzie uczęszczało do innego przedszkola, punktu przedszkolnego, żłobka lub klubu dziecięcego - 5 punktów;

5)rodzice kandydata spełniają kryterium dochodu na osobę w rodzinie w wysokości 100% kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 2220, z późn. zm.) - 4 punkty.

2. Ustala się dodatkowe kryterium i odpowiadającą mu liczbę punktów stosowane w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto P.: kandydaci, którzy przeszli obowiązkowe bezpłatne szczepienia ochronne – 5 punktów. II. W § 2 dodaje się pkt 6 w następującym brzmieniu: "Dokumentem niezbędnym do potwierdzenia spełnienia kryterium, o którym mowa w § 1 ust. 2 jest kserokopia odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka".

§ 2. Wykonanie uchwały powierza się Burmistrzowi Miasta P. §3. Uchwała wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

§ 3. Uchwalą wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

K. K. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyżej określona uchwałę zarzucając, że została podjęta z naruszeniem następujących przepisów :

1. art. 131 ust. 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe, poprzez określenie kryterium rekrutacji do przedszkola naruszającego zasadę najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka;

2. art. 31 ust. 4 Prawa oświatowego w zw. z art 70 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie prawa dziecka do nauki oraz uniemożliwienie dziecku odbycia obowiązkowego przygotowania przedszkolnego;

3. art. 32 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, poprzez naruszenie zasady równości i wprowadzenie kryterium ograniczającego prawo dziecka do nauki nieznanego ustawie;

4. art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, poprzez wprowadzenie kryterium dyskryminującego dzieci i nieuprawnione różnicowanie sytuacji dzieci szczepionych i nieszczepionych;

5. art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) z dnia 27 kwietnia 2016 r. (dalej: RODO).

Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skargi skarżąca stwierdziła, że zaskarżona uchwała jest sprzeczna z obowiązującym prawem i narusza prawo dzieci do nauki oraz dyskryminuje dzieci i rodziny, które z przyczyn zdrowotnych i osobistych nie wykonały bezpłatnych szczepień ochronnych.

Zgodnie z art. 131 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący. Jednakże kryteria te nie mogą być określane w sposób całkowicie dowolny. Obowiązuje bowiem zasada legalizmu określona w art. 7 Konstytucji RP.

Wprowadzenie dodatkowego kryterium przy rekrutacji nie ma żadnego związku z realizacją potrzeb społeczeństwa czy rodziny, w której oboje rodzice są aktywni zawodowo i starają się pogodzić obowiązki rodzicielskie z pracą. Rada Miasta podejmując zaskarżona uchwałę nie wzięła pod uwagę dzieci, u których stwierdzono przeciwwskazania medyczne do szczepienia. Faworyzuje to dzieci zaszczepione.

Prawo oświatowe nie ogranicza praw dzieci niezaszczepionych do korzystania z przedszkoli. Dzieci zaszczepione będą traktowane w sposób odmienny od dzieci niezaszczepionych.

Przepisy obowiązujących ustaw nie zobowiązują rodziców do udzielania informacji związanych ze szczepieniem dziecka w procesie rekrutacji do przedszkola. Informacje o stanie zdrowia dziecka oraz przebytych szczepieniach ochronnych należą do kategorii danych osobowych szczególnie wrażliwych, których przetwarzanie jest możliwe jedynie przy zachowaniu ściśle określonych wymogów wymienionych w art 9 ust. 2 RODO. Żaden z wyjątków wymienionych w tym przepisie nie zachodzi.

Dodatkowo należy także zauważyć, iż orzecznictwo sądów administracyjnych oraz w stanowiskach Rzecznika Praw Obywatelskich i Ministerstwa Edukacji Narodowej wprost i jednoznacznie wskazuje się, że Gmina nie może wymagać przy rekrutacji do publicznych żłobków i przedszkoli zaświadczenia o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom, bowiem żądanie przedłożenia takich zaświadczeń jest niedopuszczalne.

Rada Miejska w P. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie

Organ w uzasadnieniu pisma procesowego podał, że podjęta uchwała nie jest próbą dyskryminacji jakiegokolwiek dziecka i jest zgodna z obowiązującym prawem.

W przypadku zaskarżonej uchwał mamy do czynienia ze zderzeniem dwóch interesów indywidualnego i ogólnospołecznego, co wymaga uwzględnienia proporcjonalności, która jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawa, o jakim mowa w art. 2 Konstytucji RP. Rada Miejska w P. podejmując uchwałę musiała zatem wyważyć interes grupy osób nierespektujących obowiązujących przepisów prawa i nieszczepiących dzieci z jednej strony i z drugiej nakaz podniesienia bezpieczeństwa zdrowotnego wszystkich dzieci i ich rodzin, poprzez uwzględnienie ich potrzeb w tym zakresie.

Powodem przyjęcia uchwały była wola zapewnienia jak najlepszych warunków dla przyszłych przedszkolaków, w tym ochrona zdrowia. Przyjęte kryterium w żaden sposób nie dyskryminuje dzieci nieszczepionych. Sytuacja, w której część dzieci jest szczepiona, a część jest niezaszczepiona prowadzi tak naprawdę do dyskryminacji dzieci szczepionych, których rodzice wypełnili ustawowy obowiązek szczepień.

Celem uchwały było wskazanie kryteriów przyjęcia do przedszkola, co potwierdza treść uchwały, jak i uzasadnienie do niej.

W tym miejscu podać należy, że uchwala nie zawiera uzasadnienia.

Nie sposób zgodzić się z twierdzeniem jakoby przy podejmowaniu uchwały nie wzięto pod uwagę dzieci u których stwierdzono przeciwskazania medyczne do szczepienia. Procedura przyjęcia do przedszkola przewiduje w art. 158 ustawy Prawo oświatowe tryb odwoławczy, który pozwala na zastosowanie szczególnych okoliczności. Ponadto w art. 161 tej ustawy przewidziano postępowanie uzupełniające i tryb odwoławczy.

Prawo oświatowe jest aktem prawa regulującym określoną dziedzinę i nie oznacza, iż musi dokonywać tego w sposób ściśle kazuistyczny. Wyrazem tego jest przyznanie prawa ustalania kryteriów w rekrutacji przedszkolnej Radzie Gminy. Prawo oświatowe jak i uchwała Rady Miejskiej w P. nie dyskryminuje ani dzieci szczepionych, ani nieszczepionych. Obowiązujące przepisy prawa zapewniają, iż wszystkie dzieci spełniające kryteria wiekowe, których rodzice wyrażą taką wolę będą miały zapewnioną edukację przedszkolną. Tym samym w żaden sposób nie jest nawet zagrożone prawo do nauki czy jakiekolwiek konstytucyjne wolności.

Wprowadzone kryterium nie dyskryminuje dzieci, sankcjonuje jedynie ustawowy obowiązek szczepień ochronnych obligatoryjnych dla wszystkich przebywających na terytorium naszego kraju.

Organ nie kwestionuje dyspozycji zawartej w art. 9 ust. 1 przedmiotowego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE). Zarzut o naruszeniu tego przepisu jest chybiony, bowiem w jego ust. 2 został określone odstępstwa (wyjątki) od zakazu przetwarzania danych osobowych. Do przesłanek uchylających ten zakaz należą mini. Przypadki, gdy przetwarzanie jest niezbędne ze względów związanych z ważnym interesem publicznym, na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego, które są proporcjonalne do wyznaczonego celu, nie naruszają istoty prawa do ochrony danych i przewidują odpowiednie i konkretne środki ochrony praw podstawowych i interesów osoby, której dane dotyczą, a także gdy przetwarzanie jest niezbędne do celów profilaktyki zdrowotnej lub medycyny pracy, do oceny zdolności pracownika do pracy, diagnozy medycznej, zapewnienia opieki zdrowotnej lub zabezpieczenia społecznego, leczenia lub zarządzania systemami i usługami opieki zdrowotnej lub zabezpieczenia społecznego na podstawie prawa Unii lub prawa państwa członkowskiego lub zgodnie z umową z pracownikami służby zdrowia i z zastrzeżeniem warunków i zabezpieczeń.

W opinii organu cel podjęcia uchwały motywowany jest ważnym interesem publicznym, upoważniającym do przetwarzania danych osobowych sensytywnych, biorąc pod uwagę zagrożenia wynikające chociażby z łatwości urlopowego podróżowania obywateli polskich za granicę, ale także migrację zarobkową cudzoziemców np. obywateli Ukrainy, gdzie nastąpiła wznowa masowych zachorowań na odrę i gruźlicę.

Wojewoda [...] w dniu 1 lutego 2019 r. wszczął postępowanie nadzorcze w sprawie stwierdzenia nieważności zaskarżonej uchwały. W toku postępowania nie stwierdził jednak przesłanek naruszenia skarżoną uchwałą obowiązującego prawa, zobowiązujących organ nadzoru do wyeliminowania uchwały z obrotu prawnego.

W tym miejscu podać należy, że Sąd na rozprawie w dniu 22 lipca 2020 r. postanowił dopuścić do udziału w postępowaniu Ogólnopolskie Stowarzyszenie [...] "[...]".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga okazała się w części zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 tej ustawy).

Stosownie do art. 3 § 1 w związku z art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - w skrócie "ppsa"), zakres kontroli administracji publicznej obejmuje również orzekanie w sprawie skarg na akty prawa miejscowego jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej oraz inne akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej. Kryterium legalności umożliwia sądowi administracyjnemu uwzględniającemu skargę na uchwałę lub akt, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6 ppsa, stwierdzenie nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdzenie, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności (art. 147 § 1 ppsa). Przy tym, stosownie zapisu art. 134 § 1 ppsa – rozstrzygając w granicach sprawy, sąd nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną w niej podstawą prawną.

Legitymacja do wniesienia skargi do sądu administracyjnego określona została w art. 50 p.p.s.a., który stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym (§ 1). Uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi (§ 2).

W doktrynie przyjmuje się, że art. 50 § 2 p.p.s.a. zawiera ogólne odesłanie do innych ustaw przyznających prawo do wniesienia skargi, a w związku z tym przyjąć należy, że unormowanie zawarte w art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie ujęta w innej ustawie, a więc stanowiącej lex specialis, a do takich ustaw zaliczyć należy tzw. ustawy samorządowe, które w kwestii legitymacji skargowej zawierają swoiste unormowania (por. A. Kabat (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wolters Kluger, Warszawa 2011, s. 185-186).

Legitymacja skargowa do wniesienia skargi na uchwałę rady gminy (miasta) została uregulowana w art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.), zwanej dalej: "u.s.g.". W myśl tego przepisu każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.

Kontrola skargi wniesionej na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g. wymaga zbadania przez Sąd czy zaskarżona uchwała została podjęta w sprawie z zakresu administracji publicznej, jak również czy strona skarżąca wykazała, że posiada legitymację do jej wniesienia. Dopiero ustalenie, że te warunki zostały spełnione, pozwala Sądowi przystąpić do merytorycznej oceny zasadności zarzutów skargi.

Na wstępie podać należy, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego i została ogłoszona w Dzienniku Urzędowym Województwa [...].

W § 1 ust. 2 zaskarżonej uchwały Rada Miejska w P. ustaliła dodatkowe kryterium i odpowiadającą mu liczbę punktów stosowane na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych prowadzonych przez Miasto P. Kandydaci, którzy przeszli obowiązkowe bezpłatne szczepienia mieli otrzymać 5 pkt. Dokumentem niezbędnym do potwierdzenia tego kryterium miała być kserokopia odpowiedniego wpisu w książeczce zdrowia dziecka.

W ocenie Sądu, w sytuacji, gdy skarżąca jest matką dziecka ubiegającego się o przyjęcie do jednego z przedszkoli prowadzonych przez Miasto P, a zmianę ustalającą dodatkowe kryterium przyjęcia dziecka do przedszkola, uznać należy, że regulacja przyjęta w zaskarżonej uchwale dotyczy bezpośrednio sfery praw dziecka skarżącej, a w konsekwencji uprawnione jest stanowisko, że skarżąca, jako przedstawiciel ustawowy małoletniego dziecka ubiegającego się o przyjęcie do przedszkola ma interes prawny w zaskarżeniu tej uchwały.

Materialnoprawną podstawą do działania rady gminy (miasta) w zakresie określenia kryteriów obowiązujących na drugim etapie postępowania rekrutacyjnego do publicznych przedszkoli i oddziałów przedszkolnych w szkołach podstawowych stanowią przepisy ustawy Prawo oświatowe.

Rekrutację przeprowadza się w oparciu o zasadę powszechnej dostępności (art. 13 ust. 1 pkt 3). Wychowanie przedszkolne obejmuje, co do zasady dzieci w wieku od lat 3 do 7 (art. 31), z tym że dziecko w wieku lat 6 jest obowiązane odbyć roczne przygotowanie przedszkolne (art. 3 ust. 4) a pozostałe mają prawo z niego korzystać (art. 31 ust.6). Zapewnienie realizacji powyższego warunku oraz prawa stanowi zadanie własne gminy (art. 31 ust. 8, 10 i 11).

Zasady postępowania przy przyjmowaniu dzieci do publicznych przedszkoli zostały uregulowane w art. 130 i następnych ustawy Prawo oświatowe. Do przedszkola publicznego przyjmowane są dzieci zamieszkałe na terenie danej gminy (art. 131 ust. 1). W przypadku większej liczby kandydatów przeprowadza się postępowanie rekrutacyjne (art. 131 ust. 2) wg wskazanych w tym przepisie 7 kryteriów, jak wielodzietność rodziny kandydata; niepełnosprawność kandydata; niepełnosprawność jednego z rodziców kandydata; niepełnosprawność obojga rodziców kandydata; niepełnosprawność rodzeństwa kandydata; samotne wychowywanie kandydata w rodzinie; objęcie kandydata pieczą zastępczą, które mają jednakową wartość (ust. 3). Nabór może mieć również drugi etap (ust. 4), dla którego kryteria ustala autonomicznie gmina, nie więcej niż 6 (ust. 6), mogących mieć różną wartość, "z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny, zwłaszcza potrzeb rodziny, w której rodzice lub rodzic samotnie wychowujący kandydata muszą pogodzić obowiązki zawodowe z obowiązkami rodzinnymi, oraz lokalnymi potrzebami społecznymi". Do przedszkola w razie wolnych miejsc mogą być przyjęcia kandydaci spoza gminy (art. 131 ust. 7).

Przyjęcie dziecka do przedszkola następuje na wniosek określony w art. 149 ust. 1 pkt 1 - 6 ustawy Prawo oświatowe oraz w art. 150 ust. 1 pkt 1-6 tej ustawy. Zawiera on m.in. imię, nazwisko, datę urodzenia oraz numer PESEL kandydata, a w przypadku braku numeru PESEL - serię i numer paszportu lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość; imiona i nazwiska rodziców kandydata, a w przypadku kandydata pełnoletniego - imiona rodziców; adres miejsca zamieszkania rodziców i kandydata, a w przypadku kandydata pełnoletniego - adres miejsca zamieszkania kandydata; adres poczty elektronicznej i numery telefonów rodziców kandydata, a w przypadku kandydata pełnoletniego - adres poczty elektronicznej i numer telefonu kandydata, o ile je posiadają; wskazanie kolejności wybranych publicznych przedszkoli. Ustawodawca wskazał również dokumenty jakie winny być do niego załączone na potwierdzenie spełnienia przyjętych kryteriów naboru i jaką mają czy mogą mieć formę (oświadczenia, zaświadczenia, dokumenty lub ich kopie). Wniosek zawiera dane osobowe, które są gromadzone we wyłącznie dla potrzeb postępowania rekrutacyjnego prowadzonego przez komisję rekrutacyjną na zasadach określonych w art. 160 ustawy Prawo oświatowe. Do publicznej wiadomości podawane są tylko wynika postępowania rekrutacyjnego (art. 158 ust. 1). Powyższe dowodzi, że ustawodawca przewidział ochronę danych wrażliwych zawartych we wniosku i zezwolił na ich przetwarzanie dla celów postępowania rekrutacyjnego. Jest to regulacja szczególna, która wyłącza stosowanie przepisów ustawy o ochronie danych i przedmiotowego rozporządzenia.

W ust. 2 zaskarżonej uchwały ustalono dodatkowe kryterium potwierdzenie poddania dziecka obowiązkowemu bezpłatnemu szczepieniu szczepieniu – 5 pkt.

Zdaniem Sądu punkty możliwe do uzyskania za złożenie oświadczenia o spełnieniu obowiązku ustawowego, wynikającego z ustawy z 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (tj. Dz. U. 2019, poz. 1239 ) nie przesądzają o przyjęciu dziecka do przedszkola. Daje możliwość jedynie otrzymania dodatkowych punktów przy spełnieniu wcześniejszym kryteriów w drugim etapie postępowania rekrutacyjnego.

Podkreślić należy, że wskazana ustawa określa w art. 1 pkt 1-3 zasady i tryb zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, w tym zasady i tryb rozpoznawania i monitorowania sytuacji epidemiologicznej oraz podejmowania działań przeciwepidemicznych i zapobiegawczych w celu unieszkodliwienia źródeł zakażenia, przecięcia dróg szerzenia się zakażeń i chorób zakaźnych oraz uodpornienia osób podatnych na zakażenie; zadania organów administracji publicznej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi; uprawnienia i obowiązki świadczeniodawców oraz osób przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie zapobiegania oraz zwalczania zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Stanowi w art. 5 ust. 1 lit. b, że "Osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się (...) szczepieniom ochronnym, (...). W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. z 2017 r. poz. 1318 i 1524) (art.5 ust. 2). Osoby, określone na podstawie art. 17 ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi" (ust. 1). Obowiązek szczepienia jest egzekwowany w trybie egzekucji administracyjnej i art. 115 Kodeksu wykroczeń.

Jest to zatem regulacja szczególna skierowana do wszystkich mieszkańców terytorium Polski, która powoduje, że przyjęcie kryterium potwierdzenia spełnienia tego obowiązku nie jest kryterium dyskryminującym. Wręcz przeciwnie upewnia organ prowadzący, że wybór kandydata do przedszkola prowadzony jest z jednorodnej grupy kandydatów. Nie zmusza ani do czynienia tego czego prawo mu nie nakazuje (art. 31 pkt 2 Konstytucji), ani nie pozbawia prawa do opieki przedszkolnej.

W ocenie Sądu, uchwała uwzględniająca w procesie rekrutacji do przedszkoli kryterium poddania obowiązkowym szczepieniom nie jest dyskryminującym dzieci, których rodzice nie złożyli stosownego oświadczenia. Jest to ich wybór sprzeczny z prawem i rodzący określone konsekwencje ustawowe. Nie może jednak być promowany przez organy władzy, a takim jest gmina.

Ustalając w zaskarżonej uchwale dodatkowe kryterium, wbrew twierdzeniu skarżącej, organ nie naruszył art. 131 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe, a inne przepisy w niej zawarta gwarantują realizację systemu oświaty z zachowaniem zasady powszechnej dostępności, troski o zdrowie i kierowanie się zasadami zawartymi w Konstytucji RP.

Podkreślić należy, że przepisy Konstytucji RP należy interpretować nie jako pojedyncze artykuły ale kompleksowo. Konstytucja określa bowiem prawa i obowiązki i nielogiczne wydaje się przy ocenie spornego w sprawie kryterium odwoływanie się wyłącznie do praw obywateli i obowiązków państwa z pominięciem obowiązków obywateli. Dodatkowo w sytuacji gdy Konstytucja gwarantuje ochronę zdrowia obywateli i w tym celu państwo wprowadza obowiązek ustawowy szczepień ochronnych oraz ogranicza wolność obywateli dla jej realizacji. Odstępując od wykonania tego obowiązku obywatel naraża się nie tylko na konsekwencje prawne wynikające z regulacji ustawowych wprowadzonych w tym celu ale także świadomie ogranicza swoje prawa w innym zakresie wykluczając się z grupy, która ten obowiązek spełnia. Tylko tożsame potraktowanie podmiotów znajdujących się w różnej sytuacji prawnej uzasadnia domniemanie istnienia nierówności w prawie i nie każda nierówność stanowi przejaw dyskryminacji. Taka sytuacja występuje w niniejszej sprawie. Cechy dyskryminacyjne to cechy osobiste, indywidualne adresatów normy, jak płeć, pochodzenie społeczne, kolor skóry, na które nie mają wpływu i są od nich niezależne. Kwestia szczepienie do nich nie należy, gdyż wynika z obowiązku ustawowego a odmowa jego wykonania z przyczyn innych niż wskazane w ustawie wprowadza zróżnicowanie kandydatów wbrew woli ustawodawcy i nie ma charakteru racjonalnego.

W rozpoznawanej sprawie sytuacja taka nie występuje. Równość wobec prawa wymaga by władze publiczne traktowały wszystkich adresatów norm prawnych jednakowo. Osoby odmawiające poddania się szczepieniu same się różnicują i nie mogą wymagać by były traktowane na równi z tymi, którzy przestrzegają obowiązków ustawowych i pozostałych wymogów konstytucji. Nie mogą też zarzucać, że są dyskryminowane a przestrzegające obowiązków faworyzowane. Nie mogą tez mówić o ograniczaniu lub uniemożliwianiu korzystania z ich praw, wymaganiu realizowania nieznanych prawu obowiązków. W takiej sytuacji zróżnicowanie jest uzasadnione, gdyż wynika z Konstytucji RP oraz ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. W istocie przyjęte przez organ dodatkowe kryterium dotyczące wykazania obowiązku szczepienia jest realizacją konstytucyjnej zasady przestrzegania prawa (art. 82) a prawo wybory potwierdzenia spełnienia tego obowiązku w formie oświadczenia nie stoi w sprzeczności z zasadą prywatności z art. 51 pkt 1 Konstytucji. Nie stanowi też nakazu ujawnienia czy wyłączenia ochrony danych aktem prawa miejscowego, gdyż gwarantuje ją art. 160 ustawy Prawo oświatowe.

Nie ulega natomiast wątpliwości, że organ nie może zawierać w uchwale będącej aktem prawa miejscowego, dowolnych, arbitralnych zapisów, gdyż jest zobowiązana do działania na podstawie i w granicach prawa, co wynika z zasady legalizmu określonej w art. 7 i 194 Konstytucji RP i jak wskazano wyżej obowiązków tych nie naruszyła. Organ określił kryteria naboru kandydatów wraz z punktacją i zrealizowała obowiązek wynikający z art. 134 ust. 4 ustawy Prawo oświatowe w celu wykonania zadania własnego wynikającego z art. 31 tej ustawy. Wbrew twierdzeniom skarżącej organ ani nie naruszył wskazanych przez nią przepisów Konstytucji RP, ani innych ustaw.

Organ nie naruszył również wskazanego przez skarżącą art. 9 rozporządzenia 2016679, bowiem przepis ten stosuje się do ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych w zakresie określonym w art. 2 i art. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (Dz. Urz. UE L 119 z 04.05.2016, str. 1, zwanego "rozporządzeniem 2016/679" – ogólna ochrona danych), w którym zabrania się przetwarzania danych osobowych ujawniających pochodzenie rasowe lub etniczne, poglądy polityczne, przekonania religijne lub światopoglądowe, przynależność do związków zawodowych oraz przetwarzania danych genetycznych, danych biometrycznych w celu jednoznacznego zidentyfikowania osoby fizycznej lub danych dotyczących zdrowia, seksualności lub orientacji seksualnej tej osoby.

W przedmiotowej sprawie chodziłoby więc o dane dotyczące zdrowia dziecka czy przestrzegania obowiązków ustawowych, przyjmując że zdrowia i ze zaświadczenie/oświadczenie o szczepieniach jest taką informacją, to zgodnie z ust. 2 pkt a art. 9 rozporządzenia zakaz ich gromadzenia i przetwarzania nie ma zastosowania. Oświadczenie (kserokopia z książeczki zdrowia) ma na celu potwierdzenie wykonania obowiązku ustawowego i weryfikację przynależności kandydata do grupy kandydatów podobnych. Nadto organ daje opiekunowi prawnemu prawo wyboru w złożeniu oświadczenia a ograniczenie prawa do ochronnych danych wrażliwych nie ma charakteru bezwzględnego, co potwierdza art. 160 ustawy Prawo oświatowe. Może zostać ograniczone przez samego zainteresowanego lub organ władzy, gdy jest to niezbędne i proporcjonalne i nie narusza istoty praw podstawowych (art. 23 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie za podstawę prawną wyłączenie zastosowania rozporządzenia wskazać należy art. 9 ust. 2 lit. i rozporządzenia, który wyłącza z kategorii danych osobowych przetwarzanie danych niezbędnych ze względów związanych z interesem publicznym w dziedzinie zdrowia publicznego (...), które przewidują odpowiednie środki ochrony praw i wolności osób, których dane dotyczą, w szczególności tajemnice zawodową. Niezależnie od tego czy środki te wprowadza prawo Unii czy prawo krajowe. Interesem publicznym jest tym samym nie tylko objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym ale także zapobieganie epidemiom chorób zakaźnych a w konsekwencji realizacji potrzeb dziecka w zakresie ochrony jego zdrowia i zdrowia innych dzieci w przedszkolu. Nie zatem można przyjąć, aby żądanie przedstawienia danych o poddaniu dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym w czasie trwania rekrutacji i stanowienie o takim obowiązku w akcie prawa miejscowego nie zostało określone na podstawie i w granicach prawa.

Reasumując Sąd uznał, że w zakresie w ustalenia dodatkowego kryterium organ działał zgodnie z obowiązującym prawem. Natomiast odrębnym zagadnieniem w niniejszej sprawie jest pominięcie przez organ w zaskarżonej uchwale kwestii dzieci, które z przyczyn zdrowotnych nie mogą poddać się obowiązkowym szczepieniom. Brak regulacji w tym zakresie powoduje, że dzieci z przyczyn od nich niezależnych są pokrzywdzone, albowiem nie mogą one otrzymać dodatkowych punktów, które mogą otrzymać dzieci zaszczepione. W tym stanie rzeczy, Sąd uznał, że brak regulacji w powyższym zakresie czyni zaskarżoną uchwałę wadliwą prawnie.

Jednocześnie Sąd poddaje pod rozwagę organu, czy nie zachodzi konieczność zmiany statutu Rady w zakresie dotyczącym sporządzania uzasadnień do uchwał. Tym bardziej, że w odpowiedzi na skargę organ odwołał się do uzasadnienia zaskarżonej uchwały w sytuacji gdy nie zostało one sporządzone.

Zgodnie z art. 94 ust.1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2020 r. poz. 713), nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia organu gminy po upływie jednego roku od dnia ich podjęcia, chyba że uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały lub zarządzenia w terminie określonym w art. 90 ust.1, albo jeżeli są one aktem prawa miejscowego.

2. Jeżeli nie stwierdzono nieważności uchwały lub zarządzenia z powodu upływu terminu określonego w ust.1, a istnieją przesłanki stwierdzenia nieważności, sąd administracyjny orzeka o ich niezgodności z prawem. Uchwała lub zarządzenie tracą moc prawną z dniem orzeczenia o ich niezgodności z prawem. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego co do skutków takiego orzeczenia stosuje się odpowiednio.

Natomiast art. 147 § 1 p.p.s.a stanowi, że Sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.

Mając za podstawę powyżej przytoczone przepisy Sąd, orzekł jak w sentencji wyroku.