Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 216/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2009-08-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Stwierdzono bezskuteczność aktu wydanego na podstawie przepisów szczególnych
Powołane przepisy: article: art. 145§ 1pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 31 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1997 nr 123 poz 776
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Małgorzata Wolska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Magdalena Józefczyk Protokolant st. sekr. sąd. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w Wydziale II Ogólnoadministracyjnym na rozprawie w dniu 12 sierpnia 2009 r. sprawy ze skargi A. na czynność Burmistrza z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty I. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; II. zasądza od Burmistrza na rzecz skarżącego A. kwotę 457,- zł /czterysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. Sp. z o.o. jest czynność Burmistrza [...] o odmowie zwrotu drugiej raty opłaty w kwocie 175 zł, uiszczonej przez A. z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w roku 2008 r.

Jak ustalono na podstawie akt administracyjnych, Burmistrz Miasta 30 lipca 2007 r. udzielił zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% alkoholu oraz piwa przeznaczonego do spożycia poza miejscem sprzedaży w sklepie spożywczo – przemysłowym położonym w K. ul. [...], należącym do A. Wymienione zezwolenie zostało wydane na czas oznaczony od dnia 1 sierpnia 2007 r. do 31 lipca 2011 r.

W dniu 26 listopada 2008 r. A. działając przez umocowanego radcę prawnego zwrócił się do Burmistrza o zwrot opłaty w wysokości 175 zł z tytułu uiszczonej opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem strony spółka będąc zakładem pracy chronionej jest zwolniona z ponoszenia opłat za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Świadczy o tym treść art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnienia osób niepełnosprawnych. Stanowisko wyrażone w żądaniu zostało poparte tezą wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 września 2005 r. sygn. II GSK 167/05. Stwierdzono w nim, iż opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych już w chwili uiszczania była opłatą nienależną, skoro podmiot dokonujący wpłaty z mocy ustawy zwolniony jest od obowiązku jej uiszczenia. Według strony w podobny sposób orzekł NSA w wyroku z 25 maja 2004 r. sygn. GSK 95/04 oraz wyroku z 11 lipca 2007 r. sygn. II GSK 91/07.

Burmistrz po rozpatrzeniu wezwania A. do zwrotu uiszczonej opłaty podtrzymał wcześniej udzielone wyjaśnienia o braku możliwości zwrotu opłat za korzystanie z zezwolenia. W piśmie z dnia 23 grudnia 2008 r. [...] oprócz wyrażenia odmowy zwrotu opłaty powołano się na stanowisko Regionalnej Izby Obrachunkowej z 28 lutego 2008 r., w którym to Izba wyjaśniał, iż z przepisów art. 11¹ ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wynika zwolnienie z opłaty za wydanie zezwolenia na detaliczny handel napojami alkoholowymi dla zakładu pracy chronionej. Odpowiedź Burmistrza na wezwanie do zwrotu opłaty została doręczona pełnomocnikowi strony w dniu 5 stycznia 2009 r.

W dniu 6 stycznia 2009 r. zostało nadane wezwanie A. skierowane do Burmistrza o usunięcie naruszenia prawa poprzez dokonanie na rzecz A. zwrotu nienależnie uiszczonej w dniu 16 czerwca 2008 r. opłaty w wysokości 175 zł tytułem korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. W wezwaniu podniesiono w szczególności, iż odmowa zwrotu opłaty poniesionej w związku z korzystaniem z zezwolenia narusza prawo, gdyż A. jest zakładem pracy chronionej. O tym zwolnieniu świadczy treść art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Ponownie przywołano orzeczenia NSA, które zdaniem strony potwierdzają słuszność wyrażonego w Jej wezwaniu stanowiska. Dodano też, że wbrew twierdzeniom Burmistrza sporna kwestia nie była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie (dalej WSA) albowiem odrzucenie skargi (dotyczyła ona opłaty uiszczonej poprzednio dnia 17 kwietnia 2008 r.) nastąpiło z przyczyn formalnych a nie merytorycznych.

Burmistrz pismem z dnia 12 stycznia 2009 r. nr [...] odmówił zwrotu uiszczonej przez A. drugiej raty opłaty alkoholowej za 2008 r. w kwocie 175 zł. W uzasadnieniu tej odpowiedzi organ podtrzymał uprzednio już wyrażoną argumentację. Zauważono, iż A. w dniu 8 lipca 2008 r. uzyskał zaświadczenie nr [...] potwierdzające dokonanie wpłaty drugiej raty opłaty alkoholowej. Zaświadczenie to było wykorzystywane przez A. w celu zakupu alkoholu w hurtowniach. Pismo, o którym mowa wyżej zostało doręczone pełnomocnikowi A. w dniu 20 stycznia 2009 r.

Skargę na czynność Burmistrza w postaci odmowy zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych znak sprawy [...] i [...] wniósł w terminie właściwie umocowany w imieniu A. radca prawny. Czynności Burmistrza zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i przyjęcie, że skarżący mimo posiadania statusu zakładu pracy chronionej nie korzysta ze zwolnienia od opłaty za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Zdaniem skarżącego art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, ustanawia szczególne uprawnienie dla specyficznej grupy pracodawców, jakimi są zakłady pracy chronionej w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia wszelkich opłat poza opłatą skarbową oraz opłatami sankcyjnymi. Do kręgu wymienionych w powołanym przepisie opłat należy również opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Dlatego też odmowa zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi naruszenie prawa. Dla poparcia tych wywodów, powołano w skardze wyrok NSA z 11 lipca 2007 r. o sygn. II GSK 91/07, którym to Sąd drugiej instancji oddalił skargę kasacyjną złożoną wobec wyroku WSA wyrażającego pogląd zbieżny ze stanowiskiem A. Orzekające w sprawie sądy obu instancji zajęły jednoznaczne stanowisko odnośnie korzystania przez zakłady pracy chronionej z przywileju zwolnienia z opłat za zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Składy orzekające uzasadniając swe rozstrzygnięcia powołały się na przepis art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a i b ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Według tych regulacji zakład pracy chronionej przekazuje środki uzyskane ze zwolnień na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości 10%, a na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 90%. Ponieważ zwolnienie obejmuje opłatę za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, to zakład pracy chronionej miał obowiązek przekazania kwoty obejmującej przysługujące mu zwolnienie na cele określone w powołanym wyżej przepisie ustawy. Analogiczne stanowisko zajął NSA w wyroku z 22 września 2005 r. sygn. akt II GSK 167/05 oraz w wyroku z 25 maja 2004 r. sygn. akt GSK 95/04. Z tych względów pełnomocnik skarżącego A. wniósł o stwierdzenie bezskuteczności czynności Burmistrza w postaci odmowy zwrotu nienależnie uiszczonej opłaty w wysokości 175 zł, tytułem korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego od strony przeciwnej kosztów postępowania.

Burmistrz w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie lub oddalenie. Organ powołał się na pismo Regionalnej Izby Obrachunkowej otrzymane w dniu 3 marca 2008 r., w którym to Prezes Izba wyraził stanowisko, że z art. 11¹ ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie wynika zwolnienie z opłaty za wydanie zezwolenia na detaliczny handel napojami alkoholowymi dla zakładu pracy chronionej. Opinia Regionalnej Izby Obrachunkowej jest zdaniem Organu wiążąca w sprawie. Ponadto nie została doręczona decyzja Wojewody [...], że sklep samoobsługowy w K. ul. [...] należący do A. jest zakładem pracy chronionej. Istotnym jest też to, że zwrot opłaty był już przedmiotem rozpoznania przez WSA w sprawie o sygn. II SA/Rz 540/08.

W dniu 10 lipca 2009 r. wpłynęło do WSA pismo procesowe A. sporządzone przez Jego pełnomocnika. Załączono do niego odpis decyzji Wojewody z [...] listopada 2004 r. nr [...] o przyznaniu statutu zakładu pracy chronionej A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, ul. [...], K. Podniesiono również, iż sprawa o sygn. II SA/Rz 540/08, toczyła się w sprawie opłaty uiszczonej w dniu 17 kwietnia 2008 r. natomiast przedmiotem niniejszej sprawy jest opłata uiszczona 16 czerwca 2008 r. Dlatego też przedmiot postępowania sądowego nie jest tożsamy. Zauważono też, że sprawa o sygn. II SA/Rz 540/08 nie została zakończona wyrokiem, lecz postanowieniem o odrzuceniu skargi z przyczyn niedopełnienia przez skarżącego wymogów proceduralnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:

Skarga A. Sp. z o.o. zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić stronom, iż kontrola sądowoadministracyjna prowadzona jest, pomijając wyjątki od tej reguły, wyłącznie z punktu widzenia zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), przy czym rozumie się, iż chodzi tu zarówno o przepisy prawa materialnego, jak i procesowego.

W niniejszej sprawie skarga podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwana dalej P.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest czynność Burmistrza Gminy [...] o odmowie zwrotu uiszczonej opłaty w wysokości 175 zł, z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Podana wysokość stanowi drugą ratę opłaty za 2008 r. Została ona poniesiona 16 czerwca 2008 r. Pierwszą ratę opłaty A. uiścił w dniu 17 kwietnia 2008 r. Czynność, o której mowa została wyrażona przez Burmistrza Gminy w piśmie z 23 grudnia 2008 r. nr [...]. Przedmiot skargi A. Sp. z o.o. należy do wyznaczonego w art. 3 § 2 P.p.s.a. katalogu aktów i czynności podlegających kontroli sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym jako utrwalone wypada uznać stanowisko, iż odmowa zwrotu opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu, podobnie jak i ustalenie wysokości opłaty jest czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (np. wyrok NSA z 22 września 2005 r. sygn. II GSK 149/05, Wokanda 2006/4/30, wyrok WSA w Krakowie z 17 października 2006 r. sygn. III SA/Kr 184/05, publikowane w CBOIS, postanowienie WSA w Rzeszowie z 8 października 2008 r. sygn. II SA/Rz 540/08, publikowane w CBOIS). Ustalenie wysokości opłaty a także odmowa jej zwrotu nie następuje w drodze postępowania jurysdykcyjnego właściwego do rozstrzygania spraw decyzją administracyjną.

Ponieważ odmowa zwrotu opłaty jest czynnością z zakresu administracji publicznej, skarżący A. winien wypełnić warunki proceduralne skuteczności skargi zawarte w art. 52 § 3 P.p.s.a. Znajdujące się w aktach dowody potwierdzają jednoznacznie, że A. zastosował się do dyspozycji tego przepisu oraz art. 53 § 2 P.p.s.a. W terminie przewidzianym powyższymi regulacjami zostało wniesione do organu wezwanie do usunięcia naruszenia prawa oraz skarga do WSA na czynność odmowy zwrotu opłaty.

Nie może zostać uwzględniony wniosek Burmistrza Gminy o odrzucenie skargi ze względu na rozpoznanie sprawy przez WSA. Sprawa, na którą powołuje się w odpowiedzi na skargę Burmistrz to sprawa o sygn. II SA/Rz 540/08. Została ona zakończona postanowieniem WSA z 8 października 2008 r. sygn. II SA/Rz 540/08 o odrzuceniu skargi A. Sp. z o.o. W uzasadnieniu tego postanowieniu zwrócono uwagę, iż wezwanie do usunięcia naruszenia prawa zostało skierowane do Burmistrza jeszcze przed doręczeniem odpowiedzi na żądanie zwrotu opłaty z tytułu korzystania z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, a zatem jeszcze przed datą dokonania czynności stanowiącej przedmiot kontroli sądu. Postanowienie o odrzuceniu skargi A. zostało oparte na art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 3 i art. 53 § 2 P.p.s.a. Ze względu na sposób zakończenia sprawy II SA/Rz 540/08, nie można stwierdzić, iż sprawa zwrotu części opłaty za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez A. Sp. z o.o w 2008 r. jest sprawą prawomocnie osądzoną. Postanowienie o odrzuceniu skargi nie stanowi przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi A. Postanowienia tego rodzaju nie powodują stanu powagi rzeczy osądzonej, a tylko taki stan uzasadniałby odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a. Poza tym, przedmiotem skargi w sprawie o sygn. II SA/Rz 540/08, była czynność Burmistrza z 12 czerwca 2008 r. znak [...] o odmowie zwrotu pierwszej raty opłaty za 2008 r. uiszczonej 17 kwietnia 2008 r. Pomimo tożsamej materii oraz stron postępowania, skarga w sprawie sygn. II SA/Rz 540/08 nie dotyczyła tej samej czynności organu, która stanowi przedmiot kontroli w niniejszej sprawie. Już z tego względu pomiędzy sprawą sygn. II SA/Rz 540/08 a sprawą sygn. II SA/Rz 216/09 nie zachodzi związek obligujący WSA do odrzucenia skargi sądowoadministracyjnej na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 P.p.s.a.

Wypełnienie wymogów formalnych skargi na czynność Burmistrza otwiera drogę do merytorycznego rozpoznania sporu pomiędzy stronami. Skarżący A. w toku postępowania przed organem jak i w treści wniesionej skargi konsekwentnie prezentuje stanowisko odpowiadające zgłoszonemu żądaniu zwrotu, iż opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu przez zakład pracy chronionej jest opłatą nienależnie pobraną. Do tego stanowiska ma przekonywać treść art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 14 poz. 92.; zwana dalej ustawą o rehabilitacji). Powołany przez stronę przepis zwalania prowadzących zakład pracy chronionej lub zakład aktywności zawodowej w stosunku do tego zakładu z opłat. Zwolnienie to nie dotyczy opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym. Przeciwko temu stanowisku, ma według organu świadczyć interpretacja art. 11¹ ustawy z 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tj. Dz. U. z 2007 r. Nr 70 poz. 473 ze zm.; zwana dalej ustawą o wychowaniu w trzeźwości), dokonana przez Regionalną Izbę Obrachunkową (dalej RIO) w piśmie z 28 lutego 2008 r. znak [...]. Prezes RIO w powołanym piśmie stwierdził, iż z analizy art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości nie wynika zwolnienie z opłaty za wydanie zezwolenia na detaliczny handel napojami alkoholowymi dla zakładu pracy chronionej. Wyrażona przez RIO opinia jest zdaniem organu wiążąca, przez co żądanie zwrotu opłaty jest bezzasadne.

Należy przyznać rację stanowisku skarżącej, iż druga rata opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż alkoholu w 2008 r. uiszczona przez A. w wysokości 175 zł jest opłatą nienależnie pobraną przez Burmistrza Gminy.

Opłaty za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu są według art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości przeznaczane na realizowanie zadań gminy wyznaczone przepisami powołanej ustawy. Orzecznictwo sądów administracyjnych charakteryzuje te opłaty jako niepodatkowe należności budżetu gminy, do których ustalania oraz poboru nie stosuje się przepisów ustawy ordynacja podatkowa. Artykuł 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości zobowiązując korzystających z zezwoleń na sprzedaż alkoholu do ponoszenia na rzecz gminy opłat, nie zawiera autonomicznych reguł zwolnień od opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Ta konstrukcja pozwala na stosowanie wyłączeń obowiązku wnoszenia opłat zawartych w regulacjach o tej samej mocy prawnej. Aktem o tej samej mocy prawnej, co ustawa o wychowaniu w trzeźwości jest ustawa o rehabilitacji. Jej przepisy poprzez zwolnienia od danin publiczno - prawnych zawarte w art. 31 ust. 1 przyznają zakładom szczególny status prawny w stosunku do innych podmiotów prawa. Powołany przepis jest regulacją o charakterze lex specialis. Wyłączą on obowiązki ponoszenia przez zakłady pracy chronionej danin publicznoprawnych w postaci opłat. Wyłączenie, o którym mowa nie dotyczy jedynie opłaty skarbowej i opłat o charakterze sankcyjnym a także opłat sądowych. Brak zwolnienia zakładów pracy chronionej z opłat sądowych wynika z charakteru art. 239 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z 26 kwietnia 2004 r., sygn. FZ 4/04, ONSAiWSA 2004 r., nr 1, poz. 29). Należy zwrócić uwagę, iż ustawodawca nie różnicuje w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej rodzajów opłat a przede wszystkim nie wyklucza z zakresu zwolnienia opłaty, o której mowa w art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości tak jak czyni to w przypadku opłaty skarbowej czy opłat sanacyjnych. Nie sposób też twierdzić, iż opłata za korzystanie z zezwoleń jest opłatą skarbową lub opłatą sankcyjną. Dlatego też nie ma podstaw prawnych twierdzenie organu, iż zakłady pracy chronionej nie są zwolnione od obowiązku uiszczania na rzecz gminy opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu.

Wykładnię o tej treści art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji potwierdzają zgodnie liczne wypowiedzi judykatury. W wyroku z 22 września 2005 r. sygn. II GSK 167/05, jednoznacznie przesądzono, powołując przy tym orzecznictwo i literaturę prawa, że opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych stanowi niepodatkową należność budżetu gminy, o której mowa w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji zawodowej. Natomiast w wyroku NSA z 22 września 2005 r. sygn. II GSK 167/05, podniesiono, iż opłata za korzystanie z zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przez podmiot (zakład pracy chronionej) będący ustawowo od niej zwolniony, musi być traktowana jako od początku nienależna. Ta ocena zyskała akceptację składu orzekającego NSA w wyroku z 11 lipca 2007 r. sygn. II GSK 91/07. Kierunek interpretacji art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji został przyjęty także w orzecznictwie WSA (np. wyroki WSA w Krakowie z 4 października 2005 r. sygn. II SA/Kr 1046/03 i z 17 października 2006 r. sygn. III SA/Kr 184/05).

Błędne jest również stanowisko Burmistrza Gminy o związaniu tego organu treścią opinii Prezesa RIO. Należy w tym miejscu podkreślić, iż RIO nie jest organem o kompetencjach kierowniczych wobec organów jednostek samorządu terytorialnego. Jest to organ o zadaniach nadzorczo - kontrolnych. Organy gminy są związane wyłącznie treścią ostatecznych aktów nadzoru wydawanych wobec nich przez RIO w ramach postępowania nadzorczego. Opinia Prezesa RIO nie stanowi aktu nadzoru a nawet środka nadzorczego. Jej treść nie może stanowić oparcia dla władczych wobec podmiotów administrowanych rozstrzygnięć organów gminy, w tym aktów i czynności, o których jest mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. Podstawą prawną władczych wypowiedzi organów wobec podmiotów pozostających na zewnątrz struktur administracyjnych mogą być wyłącznie przepisy prawa powszechnie obowiązującego. Ich zamknięty katalog podaje art. 87 Konstytucji RP. Opinie RIO można traktować wyłącznie jako niewiążące dla organów samorządu terytorialnego wskazówki przy wykładni przepisów prawa publicznego.

Z przedstawionych względów, czynność Burmistrza Gminy narusza przepisy materialnoprawne wyrażone w art. 11¹ ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz w art. 31 ust. 1 pkt 2 ustawy o rehabilitacji. Wyrażają one zwolnienie zakładów pracy chronionej z opłat za korzystanie z zezwoleń na sprzedaż alkoholu. Burmistrz odmawiając stronie zwrotu opłaty uniemożliwił jej wykonanie nakazu wypływającego dla zakładów pracy chronionej z art. 31 ust. 3 pkt 1 lit. a i b ustawy o rehabilitacji. W myśl powołanego przepisu, prowadzący zakład pracy chronionej obowiązany jest przekazać środki uzyskane z tytułu zwolnień od opłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych w wysokości 10%, zaś na zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych w wysokości 90%.

Poza sporem pozostaje kwestia uiszczenia przez stronę drugiej raty opłaty za korzystanie w 2008 r. z zezwolenia na sprzedaż alkoholu w wysokości 175 zł. Strona skarżąca potwierdziła także fakt posiadania statusu zakładu pracy chronionej nadsyłając do Sądu kopię decyzji Wojewody [...] z [...] listopada 2004 r. nr [...] (karta akt nr 42). Te okoliczności oraz przeprowadzona wykładnia przepisów ustawy o rehabilitacji i ustawy o wychowaniu w trzeźwości nakazują potwierdzić prawdziwość tezy skargi dowodzącej nienależnego charakteru opłaty uiszczonej przez stronę na rzecz Gminy w dniu 16 czerwca 2008 r. Odmowa zwrotu opłaty uiszczonej nienależnie na rzecz Gminy jako nielegalna musi zostać uznana za bezskuteczną. Ponieważ obowiązujące regulacje ściśle nie formalizują procedury zwrotu opłaty, należy uznać, iż zwrot następuje na podstawie zarządzenia organu wykonawczego gminy.

Mając za podstawę powołane w uzasadnieniu przepisy ustawy o wychowaniu w trzeźwości oraz przepisy ustawy o rehabilitacji zawodowej, a także art. 146 § 1 P.p.s.a. stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności Burmistrza Gminy [...]. Orzeczenie o kosztach postępowania znajduje oparcie w art. 200 P.p.s.a..