Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 584/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2015-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: § 12 ust. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Anna Lisowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2015 r. sprawy ze skargi B.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej B.K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2015r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego nałożył na A. i P.S. obowiązek wykonania robót budowalnych związanych z ociepleniem i otynkowaniem części budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej położonego na działce nr [...] (dotyczy ściany południowej na granicy z działką nr [...]) zgodnie z przepisem zawartym w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZ.U. z 2002 r. Nr 75 poz. 690 ze zm.) określającym wymagania cieplne i inne wymagania związane z oszczędnością energii, w terminie sześciu miesięcy od dnia doręczenia decyzji.

Decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (DZ.U. z 2013 r. poz. 1409) – zwana dalej ustawą – oraz art. 104 kpa.

W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia [...] stycznia 2015r. umorzone zostało postępowanie w sprawie realizacji budowy budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej posadowionego na działce nr [...] w sposób istotny odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz przepisach prawa. Bezprzedmiotowość postępowania naprawczego prowadzonego na podstawie art. 51 ust.1 pkt 3 ustawy wynikała z faktu, że wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II SA/Go 583/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na użytkowanie obiektu. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że ustalenia dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego dotyczącego budynku na działce nr [...] powinny uwzględniać postanowienia zawarte w decyzji Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowanego zamiennego, która zamieniała decyzję z dnia [...] marca 2003 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego. Organ wskazał, że w wyniku wznowienia postępowania, decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta uchylił decyzję z dnia [...] marca 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowanego zamiennego. W wyniku wznowienia postępowania z obrotu prawnego wyeliminowana została również decyzja o pozwoleniu na użytkowanie danego obiektu budowlanego. W tej sytuacji z obiegu prawnego wyeliminowana została decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 4 ustawy oraz decyzja o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego zlokalizowanego na działce [...]. Dalej organ wskazał, że ponieważ decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...] marca 2007 r. zatwierdzająca projekt budowlany zamienny danego budynku mieszkalnego (przeniesiona na rzecz A. i P.S. na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2009 r.) została wyeliminowana z obrotu prawnego, dalsze postępowanie w sprawie odstępstw od ustaleń i warunków określonych w tym pozwoleniu stało się bezprzedmiotowe.

W toku oględzin przeprowadzonych w dniu [...] pażdziernika 2014 r. organ stwierdził, że budynek jednorodzinny w zabudowie bliźniaczej posadowiony na działce nr [...] jest zrealizowany, a działka jest zagospodarowana. Oględziny widocznych elementów budynku pozwalają na stwierdzenie, że jest on wybudowany zgodnie z projektem budowlanym zamiennym opracowanym w kwietniu 2011 r. Do zakończenia robót pozostało ocieplenie i otynkowanie ściany południowej na granicy z działką B.K. i R.C. – nr [...]. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2015 r. potwierdziły stan budynku stwierdzony podczas oględzin z dnia [...] pażdziernika 2014 r. Poczynione ustalenia, zdaniem organu, dawały podstawę do wszczęcia postępowania w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy. Odnosząc się do zgłoszonego w toku postępowania zarzutu B.K., że budynek mieszkalny na działce nr [...] narusza przepis § 12 ust. 3 i ust. 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. 2002 Nr 75 poz. 690 zm. – zwane dalej rozporządzeniem) organ wskazał, że budowa budynku na działce nr [...] stanowi zabudowę bliżniaczą z budynkiem położonym na działce nr [...]. Projekt budowlany z 2007 r. przewidywał budowę budynku bliźniaczego dla dwóch rodzin na dwóch sąsiednich działkach ze wspólna ścianą, ławą fundamentową na granicy tych działek. Budowę na działce nr [...] rozpoczęto w 2007r. i po upływie roku prace stanu surowego zostały zakończone. Budowę domu na działce nr [...] rozpoczęto w 2010 r. Projekt budowlany przewidywał oparcie elementów konstrukcyjnych obydwu części budynków na wspólnej ścianie w osi granicy działek. Wobec braku zgody na oparcie elementów nośnych budynku wznoszonego później na wspólnej ścianie dla obu budynków, inwestor wykonał dodatkowe elementy podporowe na swojej działce oddylatowane od ściany wspólnej.

W ocenie organu przepis § 12 ust. 3 rozporządzenia, w wersji wówczas obowiązującej, zezwalał na sytuowanie ściany budynku bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią – ze względu na rozmiar i nietypowy kształt działki nr [...]. Organ nie stwierdził również naruszenia przepisów dotyczących bezpieczeństwa pożarowego zawartych w § 271– § 273 rozporządzenia. Budynek położony na działce nr [...] nie jest dobudową do istniejącego budynku, lecz jest budową budynku jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej i dla takiej zabudowy obowiązują przepisy zawarte w § 217 pkt 2 rozporządzenia dotyczące odporności ogniowej ściany pomiędzy segmentami – tj. REI 60. Ściana oddzielająca segmenty jednorodzinnych budynków w zabudowie bliźniaczej posiada wymaganą klasę odporności dla tego typu budynków tzn. co najmniej 60 REI, spełnia więc wymogi z § 216 i § 217 rozporządzenia.

Odnosząc się do wniosku strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego z listy biegłych prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego, organ wskazał że w sprawie warunków sytuowania danego obiektu na granicy działek i warunków bezpieczeństwa przeciwpożarowego wypowiadał się już rzeczoznawca budowlany H.P., który w swoich opiniach stwierdził, że przyjęte rozwiązania konstrukcyjne są poprawne technicznie i spełniają warunki normowe. PINB nie znalazł podstaw do podważenia rzetelności sporządzonych przez rzeczoznawcę opinii. Jednocześnie organ odmówił mocy dowodowej opinii sporządzonej w maju 2011 r. przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. I.K., w której rzeczoznawca stwierdził, że budynek na działce [...] powinien być przeznaczony do rozbiórki. Organ podniósł, że fakt wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie stanowi przesłanki do zastosowania rygoru z art. 48 ust. 1 ustawy, lecz do przeprowadzenia postępowania na podstawie art. 51 ustawy. Zdaniem PINB zgromadzony w sprawie materiał dowodowy daje podstawy do przyjęcia, że przedmiotowy budynek zrealizowany został zgodnie z warunkami technicznymi w zakresie sytuowania obiektu na działce, bezpieczeństwa konstrukcji oraz bezpieczeństwa pożarowego. Natomiast ściana budynku od strony południowej na granicy z działką [...] wymaga ocieplenia oraz otynkowania.

Od powyższej decyzji B.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła odwołanie wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji. Pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisów: § 12 w zw. z § 204 w zw. z § 217 ust. 2 w zw. z § 271 rozporządzenia, art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 84 kpa, art. 80 kpa w zw. z art. 107§ 3 kpa. Pełnomocnik wniósł jednocześnie o przeprowadzenie dowodu z opinii technicznej nr [...] na okoliczność wadliwych rozwiązań konstrukcyjnych zastosowanych w przedmiotowym budynku oraz o powołanie biegłego rzeczoznawcy budowlanego z listy prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego na okoliczność ustalenia, czy rozwiązania konstrukcyjne przyjęte w budynku jednorodzinnym na działce nr [...] są zgodne z przepisami techniczno – budowlanymi.

W uzasadnieniu pełnomocnik dowodził, że usytuowanie przedmiotowego budynku narusza przepis § 12 rozporządzenia, ponieważ w pasie 3 m jest dłuższy i wyższy niż elementy bliźniaczego budynku, z którym się styka. W przypadku domu jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej istnieje wymóg, aby dobudowana część idealnie przylegała do istniejącego już budynku. Wymóg ten obowiązywał już w 2010 r. Warunek ów ze względu na kształt i gabaryty budynku nie został spełniony. Pełnomocnik wskazał na treść opracowania sporządzonego na potrzeby danej sprawy przez rzeczoznawcę budowlanego B.P., z którego wynika, że budynek stanowiący własność A.P.S. usytuowany został niezgodnie z § 12 rozporządzenia, nadto posiada wady konstrukcyjne naruszające § 235 ust. 1 rozporządzenia. Dalej pełnomocnik podniósł, że w toku postępowania zwracał się z formalnym wnioskiem o powołanie biegłego rzeczoznawcy budowlanego z listy prowadzonej przez Prezesa Sądu Okręgowego. Wniosek ten nie został przez organ uwzględniony, jak również w motywach rozstrzygnięcia organ nie uzasadnił stanowiska w tym względzie. Powyższe stanowiło naruszenie art. 75 §1 i art. 78 §2 kpa. Pełnomocnik wskazał, że każda ze stron postępowania przedstawiła własną opinię sporządzoną przez uprawnionego rzeczoznawcę, a wynikające z opinii wnioski są sprzeczne. W tej sytuacji, w ocenie pełnomocnika, zgłoszony wniosek o powołanie biegłego z listy Prezesa Sądu Okręgowego powinien zostać uwzględniony. W opinii sporządzonej na zlecenie skarżącej przez inż. I.K. i mgr inż. arch. B.L.–S. stwierdzono, że bryła budynku usytuowanego na działce nr [...] oraz zastosowane rozwiązania konstrukcyjne naruszają obowiązujące przepisy prawne, budynek stwarza zagrożenie dla życia i zdrowia użytkowników obiektu, a przez to powinien być przeznaczony do rozbiórki. PINB dał wiarę opinii autorstwa mgr inż. H.P., natomiast odmówił mocy dowodowej opinii technicznej sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego mgr inż. I.K.. W ocenie strony skarżącej, poprzez odmówienie mocy dowodowej opinii mgr inż. I.K. organ dopuścił się naruszenia art. 78 § 1 kpa i wynikającej z art. 80 kpa zasady swobodnej oceny materiału dowodowego.

Decyzją z [...] lipca 2015 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wyznaczenia terminu wykonania określonego obowiązku i orzekł w tym zakresie o wyznaczeniu terminu wykonania obowiązku na 6 miesięcy od daty otrzymania niniejszej decyzji, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podzielił w całości argumentację PINB. Jako prawidłowe uznał stanowisko, zgodnie z którym konieczność nałożenia opisanego obowiązku wynika z ustaleń poczynionych podczas oględzin obiektu przeprowadzonych w dniach [...] pażdziernika 2014 r. oraz [...] kwietnia 2015 r. WINB wskazał, że z protokołu oględzin z dnia [...] października 2014 r. wynika, że przedmiotowa inwestycja została wykonana zgodnie z projektem budowlanym zamiennym opracowanym w kwietniu 2011 r. przez architekta M.O.. Projekt ten spełnia wymagania przepisów Prawa budowlanego, został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowalne i należące do właściwej izby samorządu zawodowego. Pod względem zawartości i normy dany projekt zamienny spełnia wymagania rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (DZ.U. z 2012 r. poz. 462). Jednocześnie organ stwierdził, że nie zachodzą podstawy do podważania rzetelności bądź kompletności rozwiązań konstrukcyjno - materiałowych przewidzianych w danym projekcie zamiennym. Organ odwoławczy stwierdził również, że usytuowanie obiektu spełnia wymagania przepisów techniczno – budowlanych, a w szczególności § 12 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia. WINB, w ślad za PINB, wskazał że dowodem świadczącym o wykonaniu przedmiotowego obiektu zgodnie z obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną jest ocena techniczna sporządzona przez rzeczoznawcę budowlanego H.P. przedłożonej w dniu 21 pażdziernika 2010 r. oraz w dniu 13 kwietnia 2015 r. Organ wskazał, że ocena techniczna rzeczoznawcy budowlanego H.P. sporządzona została w wykonaniu obowiązku nałożonego na A. i P.S. postanowieniem PINB z dnia [...] pażdziernika 2010 r. Żadna ze stron postępowania nie wskazała dowodów, które podważałyby fachowość osoby sporządzającej wskazany dokument, albo poddawałyby w wątpliwość poprawność wynikających z niego ustaleń.

Odnosząc się do zarzutów odwołania WINB wskazał, że przedstawionej przez skarżącą opinii technicznej sporządzonej przez mgr inż. B.P. nie można traktować jako opinii biegłych w rozumieniu art. 84 kpa, lecz jako inny dowód w rozumieniu art. 75 §1 kpa. Opinia sporządzona na zlecenie uczestnika postępowania administracyjnego poza procedurą opisaną w przepisach prawa administracyjnego nosi cechy dokumentu prywatnego. Przedstawienie przez stronę prywatnej opinii biegłego jest w rzeczywistości przedstawieniem własnego poglądu strony, przy zaakcentowaniu że pogląd ten odpowiada stanowisku rzeczoznawcy. Za zbędny organ uznał wniosek strony o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego rzeczoznawcy budowlanego z listy Prezesa Sądu Okręgowego, albowiem okoliczność którą ów dowód miał wyjaśnić została dowiedziona innymi dowodami (protokół oględzin z dnia [...] pażdziernika 2014 r., opinia techniczna sporządzona przez mgr inż. H.P.).

Organ wskazał, że oględziny obiektu wykazały, że do zakończenia inwestycji pozostało wykonanie ocieplenia i otynkowanie ściany południowej budynku od strony granicy z działką nr [...] – na części ściany powyżej dachu garażu skarżącej. Przepis § 328 ust. 1 rozporządzenia ustanawia wymóg, aby przegrody oraz wyposażenie techniczne budynku odpowiadały przynajmniej wymaganiom izolacyjności cieplnej określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia. Niespełnienie wymagań w tym zakresie powoduje konieczność nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych naprawczych orzeczonych przez PINB.

Od powyższej decyzji B.K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę. Zaskarżonej decyzji pełnomocnik zarzucił:

I. Obrazę prawa materialnego tj. przepisów — § 12 w zw. z § 204 w zw. § 217 ust. 2 w zw. z § 271 rozporządzenia, poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB wydanej z naruszeniem warunków sytuowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...], przy zaakceptowaniu faktu przekraczania długości i wysokości budynku w pasie 3 m od granicy działki, warunków bezpieczeństwa konstrukcji oraz warunków bezpieczeństwa pożarowego – odporności ogniowej,

II. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 78 § 1 kpa w zw. z art. 84 kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa, poprzez nieuwzględnienie przez organ wniosku skarżącej o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, mimo iż nie zachodziły ku temu podstawy z art. 78 § 2kpa, w sytuacji gdy przedstawione przez strony i uczestników postępowania oceny techniczne pozostawały ze sobą w sprzeczności,

III. Naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 80 kpa w zw. z art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 8 w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 kpa poprzez bezpodstawne przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i bezpodstawne odmówienie mocy dowodowej opinii technicznej sporządzonej przez inż. I.K. i mgr inż. B.P., przez zastosowanie odmiennych kryteriów oceny prywatnej opinii inwestorów i prywatnych opinii skarżącej, bez wyróżnienia błędów logicznych, czy technicznych w kwestionowanych opiniach i tym samym uwzględnieniu jedynie wniosków zawartych w opinii sporządzonej na zlecenie inwestorów A. i P.S. przez mgr inż. H.P..

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej powielił argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz.U z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem legalność aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, czyli wyłącznie ich zgodność z prawem materialnym

i przepisami procesowymi. Przy czym, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej powoływanej jako: "ppsa"), sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie sprawy zawisłej przed organami administracyjnymi, a jedynie

w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa,

o którym mowa w art. 145 ppsa uchyla go lub stwierdza jego nieważność.

W myśl art. 145 §1 pkt 1 ppsa, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności orzeczeń organów podatkowych.

Biorąc powyższe kryteria pod uwagę Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, stwierdził że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co doprowadziło do jej uchylenia.

Stan faktyczny danej sprawy ustalony został prawidłowo i nie stanowi przedmiotu sporu pomiędzy stronami postępowania. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] sierpnia 2003r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowlany i udzielił Przedsiębiorstwu [...] sp. z o.o. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...]. Na skutek stwierdzonych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, które zostały zakwalifikowane jako odstępstwa istotne, decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Prezydent Miasta zatwierdził projekt budowalny zamienny dla inwestycji realizowanej na działce nr [...]. Na mocy decyzji z dnia [...] lutego 2009 r. pozwolenie na budowę budynku jednorodzinnego na działce nr [...] (w wyniku podziału działki nr [...] powstały działki o numerach ewidencyjnych – [...]) przeniesione zostało na rzecz A. i P. małżonków S.. W wyniku wznowienia postępowania decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Prezydent Miasta uchylił decyzję własną z dnia [...] marca 2007 r. o zatwierdzeniu projektu budowanego zamiennego. Ostateczną decyzją wyeliminowane zostało również pozwolenie na użytkowanie danego obiektu. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. PINB zatwierdził projekt budowalny zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzją z [...] lipca 2011 r. WINB utrzymał w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 28 września 2011 r. sygn. akt II SA/Go 583/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uchylił powyższe decyzje organów obydwu instancji.

Po zwrocie akt do organu, postępowanie w przedmiocie realizacji budowy budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego, decyzją PINB z dnia [...] stycznia 2015 r. zostało umorzone.

W dniu [...] pażdzienika 2014 r. przeprowadzono oględziny budynku mieszkalnego w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...]. W trakcie czynności procesowej ustalono, że budynek jest zrealizowany, a działka zagospodarowana. Budynek wykonano zgodnie z projektem arch. M.O., który został sporządzony w kwietniu 2011 r. Do zakończenia robót pozostało ocieplenie i otynkowanie ściany budynku od strony działki nr [...]. Oględziny przeprowadzone w dniu [...] kwietnia 2015 r. potwierdziły ustalenia poczynione podczas poprzednich oględzin.

W tej sytuacji postępowanie, które przeprowadzono w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy, było zasadne.

W myśl art. 51 ust. 1 pkt 2 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Po myśli art. 51 ust. 7 przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo art. 49b, zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1.

Trzeba w tym miejscu wyjaśnić, że przepisy art. 50 i art. 51 ustawy znajdą zastosowanie do samowolnie zrealizowanych obiektów budowlanych w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1 ustawy oraz tych wszystkich robót budowlanych, które wykonywane są w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie dla środowiska, albo prowadzone są w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach lub w pozwoleniu, bądź wykonywane są na podstawie nieprawidłowo dokonanego zgłoszenia.

Budowa obiektu w oparciu o ostateczną decyzję o pozwoleniu na budowę, która następnie została wyeliminowana z obrotu prawnego, stanowi przypadek samowoli budowlanej, o którym mowa w art. 51 ust. 1 ustawy. W wyroku z dnia 28 maja 2001 r. (OSA 2/01, ONSA 2001 r. Nr 4, poz. 143) NSA stwierdził, że budowa obiektu rozpoczęta na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i kontynuowana po wstrzymaniu wykonania tej decyzji oraz stwierdzeniu jej nieważności jest przypadkiem prowadzenia robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia na budowę, o którym mowa w art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy, innym niż określony w art. 48.

W analizowanej sprawie, jak wyżej podniesiono, decyzja z dnia [...] marca 2007 r. o (zmieniająca decyzję z dnia [...] pażdziernika 2003 r.) o udzieleniu pozwolenia na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, w wyniku wznowienia postępowania została uchylona, a postępowanie w tej sprawie umorzono. W tych okolicznościach sprawy zachodziły podstawy do przeprowadzenia postępowania naprawczego w trybie art. 50 – 51 ustawy, a zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na przyjęcie stanowiska, że w sprawie zachodzą przesłanki do legalizacji obiektu w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2, gdyż wykonanie określonych robót budowlanych doprowadzi obiekt do stanu zgodnego z prawem.

Stosownie do treści § 12 ust. 1 rozporządzenia ( w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r. ( DZ.U. z 2004 r. Nr 109 poz. 1156), obowiązującym od dnia 27 maja 2004 r. do dnia 7 lipca 2009 r.), jeżeli z przepisów § 13, 60, 271 i 273 lub przepisów odrębnych nie wynikają inne wymagania, budynki na działce budowlanej sytuuje się od granicy z sąsiednią działką budowlaną w odległości nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

2. Odległość od granicy, o której mowa w ust. 1 pkt 1, mierzy się w poziomie od najbliższej krawędzi zewnętrznej otworu drzwiowego lub okiennego ściany lub w połaci dachowej budynku zwróconej w stronę tej granicy lub od najbliższej krawędzi otworu okiennego umieszczonego w dachu.

3. Sytuowanie ściany budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy z sąsiednią działką budowlaną lub bezpośrednio przy granicy, jeżeli:

1) wynika to z ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo

2) nie jest możliwe zachowanie odległości, o której mowa w ust. 1 pkt 2, ze względu na rozmiary działki.

4. Jeżeli na sąsiedniej działce:

1) w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej,

2) bezpośrednio przy granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy tej granicy, przylegającej do istniejącej ściany, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

5. Okapy i gzymsy nie mogą pomniejszać odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w ust. 1, o więcej niż 0,8 m, natomiast części budynku, takie jak balkony, galerie, tarasy, schody zewnętrzne, pochylnie i rampy - o więcej niż 1,3 m.

6. Odległości, o których mowa w ust. 1-5, nie odnoszą się do podziemnych części budynku znajdujących się całkowicie poniżej poziomu terenu.

7. Budynek inwentarski, budynek gospodarczy ze ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi nie mogą być sytuowane w odległości mniejszej niż 8 m od ściany istniejącego budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego albo budynku użyteczności publicznej, dla których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę na sąsiedniej działce.

Z dniem 8 lipca 2009 r. treść § 12 rozporządzenia uległa zmianie (zmiana – DZ.U. 2009 Nr 56 poz. 461 – § 1 rozporządzenia zmieniającego). W myśl § 12 ust. 1 ( w wersji tu wskazanej) jeżeli z przepisów § 13, 60 i 271-273 lub przepisów odrębnych określających dopuszczalne odległości niektórych budowli od budynków nie wynikają inne wymagania, budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż:

1) 4 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą z otworami okiennymi lub drzwiowymi w stronę tej granicy,

2) 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy.

2. Sytuowanie budynku w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

3. W zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271-273, dopuszcza się:

1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 pkt 2, lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m,

2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej,

3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe

Z przytoczonych wyżej wersji przepisu § 12 rozporządzenia wynika, że dopiero z dniem 8 lipca 2009r. w § 12 ust. 3 pkt 2 wprowadzony został wymóg, aby w wypadku sytuowania budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jego część w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej.

Przedmiotowy obiekt jest budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym w zabudowie bliźniaczej. Realizowany był na podstawie projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., a następnie zmienionego decyzją z dnia [...] marca 2007 r. Przyjęte rozwiązania (w omawianym zakresie) nie były sprzeczne z obowiązującymi wówczas warunkami technicznymi.

W ocenie technicznej mgr inż. H.P., sporządzonej na podstawie postanowienia PINB z dnia [...] pażdziernika 2010 r., we wnioskach końcowych autor stwierdził, że fundamenty, słupy podporowe i dodatkowa belka poddasza spełniają normatywne warunki nośności i wykonane zostały zgodnie z warunkami technicznymi i sztuką budowalną, a wprowadzone zmiany do budynku na dz. nr [...] nieznacznie zmieniły (zmniejszyły) powierzchnię użytkową budynku. W opinii technicznej z kwietnia 2015 r. autorstwa mgr inż. H.P., rzeczoznawca wypowiedział się w kwestii usytuowania przedmiotowych budynków, które stanowią zabudowę bliźniaczą, w kontekście warunków technicznych oraz spełnienia wymogów właściwej ochrony przeciwpożarowej, wynikających z przepisów rozporządzenia. Autor opracowania nie stwierdził naruszeń prawa w omawianym zakresie. We wnioskach końcowych rzeczoznawca zawarł stwierdzenie, że budynek został wykonany zgodnie z pozwoleniem i przepisami budowlanymi. Tożsame stanowisko rzeczoznawca zawarł w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r.

Strona skarżąca nie zgodziła się z treścią oceny technicznej z dnia [...] pażdziernika 2010 r. W dniu 19 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącej przedłożył organowi Ocenę techniczną autorstwa rzeczoznawcy budowlanego inż. K. oraz mgr inż. arch. B.L. – S., w której we wnioskach końcowych opracowania autorzy stwierdzili, że budynek na działce [...] powinien być przeznaczony do rozbiórki i ponownie zaprojektowany z uwzględnieniem obowiązujących przepisów.

Z kolei w dniu 22 czerwca 2011 r. A. i P.S. przedstawili Ekspertyzę techniczną autorstwa rzeczoznawcy budowlanego prof. dr hab. A.M., w której autor nie stwierdził naruszeń przepisów technicznych oraz krytycznie odniósł się do treści powyższej oceny z dnia [...] maja 2011r. (podobne stanowisko wyraził mgr inż. H.P. w piśmie z dnia [...] stycznia 2012 r. ).

Trzeba zauważyć, że ocena techniczna z dnia [...] pażdziernika 2010 r. została sporządzona w trybie art. 81c ust. 2 ustawy, który przewiduje możliwość nałożenia danego obowiązku w sytuacji, gdy powstaną uzasadnione wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego. Sporządzona w tym trybie ocena techniczna, jak każdy dowód, podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie. Strona skarżąca nie podważyła prawidłowości sporządzenia tejże opinii, wyraziła jedynie odmienne stanowisko w tej sprawie, a na jego poparcie przedłożyła oceną techniczną sporządzoną na swoje zlecenie. Należy przypomnieć, że w odpowiedzi inwestorzy przedstawili kolejną ocenę, sporządzoną na ich zlecenie o treści krańcowo odmiennej niż zawarta w opinii wykonanej na zlecenie skarżącej.

Rozstrzygnięcia wydane w analizowanej sprawie zapadły w oparciu o ocenę techniczną z dnia [...] pażdziernika 2010 r. sporządzonej przez mgr inż. H.P., natomiast oceny sporządzone na zlecenie skarżącej oraz uczestników postępowania z czerwca 2011 r. organ potraktował jako dokumenty prywatne.

W ocenie Sądu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 78 § 1 kpa i art. 80 kpa. Przede wszystkim należy przypomnieć, że ustawa Prawo budowalne przewiduje szczególny tryb prowadzenia postępowania dowodowego, a sporządzony w tym trybie dowód podlega ocenie organu prowadzącego postępowanie w danej sprawie. W wypadku wątpliwości bądź niejasności oceny technicznej organ powinien zwrócić się do jej autora o uzupełnienie, nadto - również uzupełnienie opinii podlega ocenie organu. Trzeba też pamiętać, że osoby piastujące funkcję organu nadzoru budowlanego są profesjonalnie przygotowane w danym kierunku. Ustawa Prawo budowlane nie przewiduje sytuacji powoływania kolejnych biegłych, szczególnie ze względu na odmienne stanowisko jednej ze stron postępowania. Oceniając wykonaną w sprawie ocenę techniczną jako poprawną pod względem formalnym oraz merytorycznym organ - również w oparciu o pozostały w sprawie materiał dowodowy - wydał w danej sprawie rozstrzygnięcie. W ocenie Sądu zgłoszony zarzut naruszenia art. 78, art.80 i art. 84 kpa nie był zasadny.

Jak wspomniano na wstępie rozważań prawnych, sąd rozpoznaje sprawę w jej całokształcie, nie będąc związanym granicami i wnioskami skargi.

W myśl art. 134. § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. § 2. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Rozpatrując sprawę Sąd stwierdził, że orzeczenie zapadło z naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy w zw. z art. 104 kpa.

Decyzja administracyjna, aby uznać ją za prawidłową powinna określać obowiązki w sposób czytelny, tak aby adresat decyzji nie miał wątpliwości jakie czynności powinien wykonać i to bez potrzeby występowania do organu o wyjaśnienie - w trybie art. 113 § 2 kpa – wątpliwości co do treści wiążącej go decyzji (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 18/10, Lex nr 783523). Należy pamiętać, że rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest jednym z elementów najistotniejszych każdej decyzji administracyjnej. Musi być ono tak sformułowane, aby wynikało z niego w sposób jednoznaczny, jaki obowiązek zostaje na stronę nałożony. Obowiązek ten powinien być wyrażony precyzyjnie, bez niedomówień i możliwości różnych interpretacji. Jest to niezbędne również ze względu na ewentualną potrzebę poddania takiej decyzji wykonaniu. Rozstrzygnięcie stanowi istotę decyzji (osnowę), w tym bowiem fragmencie przesądza się o udzielonym stronie uprawnieniu, względnie nałożeniu obowiązku, a wówczas treści obowiązku nie można domniemywać. Odesłanie w osnowie decyzji do załącznika nr 2 do rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...) nie jest prawidłowe. Decyzja taka jest nie tylko niemożliwa do wykonania, ale również nie jest możliwe wyegzekwowanie jej przez organ egzekucyjny (por. wyrok NSA z dnia 26 września 2007 r. sygn.. akt II OSK 1253/06, Lex nr 383777).

Dlatego zaskarżona decyzja została uchylona. Sąd uznał, że dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy wystarczające jest uchylenie decyzji organu II instancji. Rozpoznając ponownie sprawę, na podstawie akt sprawy oraz obowiązujących przepisów prawa, organ precyzyjnie określi treść obowiązku do którego wykonania zobowiązani zostaną uczestnicy postępowania.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 1 pkt lit c ppsa, Sąd orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach zawarto w punkcie II, na podstawie art. 200 i 205 ppsa.

-----------------------

2

14

i

1