Postanowienie NSA, sygn. akt II OSK 3236/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6135 Odpady
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Odmówiono wstrzymania wykonania aktu
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3 art. 193
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Czerwiński po rozpoznaniu w dniu 5 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku P. T. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia w sprawie ze skargi kasacyjnej P. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 303/18 w sprawie ze skargi P. T. na zarządzenie pokontrolne Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie gospodarowania odpadami postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Ol 303/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę P. T. (dalej jako skarżący) na zarządzenie pokontrolne W. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w O. z dnia [...] lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie gospodarowania odpadami. Zaskarżonym zarządzeniem określono należną opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów w miejscu nieprzeznaczonym na ten cel oraz nakazano złożyć Marszałkowi Województwa W. wykaz zawierający informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłaty. Ponadto zarządzono prowadzenie gospodarki odpadami na terenie byłej sortowni w M. w sposób zapewniający ochronę środowiska – natychmiast i na bieżąco. Nakazano również przekazanie odpadów podmiotom uprawnionym na podstawie ustawy o odpadach – na bieżąco w ramach przekazywania odpadów.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku skarżący, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako P.p.s.a.) wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia do czasu rozpoznania skargi kasacyjnej przez Naczelny Sąd Administracyjny, z uwagi na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Konieczność wstrzymania wykonania zarządzenia skarżący uzasadnia tym, że przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a jego wykonanie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku, gdyż skarżący z uwagi na wysokość jego aktualnych zobowiązań zostanie zmuszony do zaciągnięcia kredytu poza bankowego co niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Po oddaleniu skargi, skarżący, który wniósł skargę kasacyjną może wystąpić z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77). W związku z tym NSA posiada kompetencję do rozpatrzenia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na etapie po wniesieniu skargi kasacyjnej.

Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 – dalej jako P.p.s.a.) Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, że wykonanie aktu mogłoby wyrządzić znaczną szkodę lub spowodować trudne do odwrócenia skutki. Z powyższego wynika, że skarżący uzasadniając konieczność wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji powinien wskazać na możliwość wystąpienia w stosunku do jego osoby okoliczności kwalifikowanych jako znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki w związku z doprowadzeniem do wykonania zaskarżonej decyzji.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu jest wyjątkiem od reguły wykonywania decyzji ostatecznych. Istotą jej jest to by adresat tej decyzji skorzystał z tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie mogłoby dla niego wywołać wykonanie takiej decyzji, zanim zostanie ona zbadana przez sąd administracyjny pod kątem jej legalności.

Udzielenie ochrony tymczasowej wiąże się więc zawsze z próbą zapobieżenia wystąpienia wyżej wskazanych zagrożeń, które mogą wystąpić jako następstwo wykonania aktu lub czynności.

W niniejszej sprawie skarżący domaga się wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, którym określono należną opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów w miejscu nie przeznaczonym na ten cel oraz nałożono obowiązek złożenia Marszałkowi W. wykazu zawierającego informacje i dane wykorzystane do ustalenia wysokości opłaty. Ponadto nakazano prowadzenie gospodarki odpadami na terenie byłej sortowni w M. w sposób zapewniający ochronę środowiska – natychmiast i na bieżąco, a także nałożono obowiązek przekazywania odpadów podmiotom uprawnionym na podstawie ustawy o odpadach – na bieżąco w ramach przekazywania odpadów.

Fakt, że skarżący uważa zaskarżone zarządzenie za wadliwe pod względem zgodności z prawem tj. wydane z rażącym naruszeniem prawa nie uzasadnia wstrzymania wykonania w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sama wadliwość aktu nie stanowi przesłanki wskazanej w tym przepisie a zatem nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku na tej podstawie. Przesłankami wstrzymania są okoliczności związane z wykonaniem zaskarżonego aktu, które można rozpatrywać w kategoriach znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Ponadto legalność zaskarżonego zarządzenia będzie rozstrzygana podczas rozpatrywania skargi kasacyjnej wniesionej w niniejszej sprawie. Wypowiadanie się w zakresie legalności zarządzenia na etapie rozpatrywania wniosku o wstrzymanie wykonania mogłoby doprowadzić do przedsądu i w związku z tym jest niedopuszczalne. Wszelkie zarzuty dotyczące legalności zaskarżonego zarządzenia należy oceniać tylko i wyłącznie podczas rozpatrywania skargi kasacyjnej.

Skarżący uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia wskazał na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w jego majątku, gdyż z uwagi na wysokość jego aktualnych zobowiązań zostanie zmuszony do zaciągnięcia kredytu pozabankowego co niewątpliwie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Na podstawie tak sformułowanego argumentu mającego w ocenie skarżącego uzasadniać wstrzymanie wykonania zarządzenia z uwagi na wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków w postaci zaciągnięcia kredytu pozabankowego nie sposób przyjąć, że uprawdopodobnione zostało zaistnienie trudnych do odwrócenia skutków.

Po pierwsze Sąd nie zna aktualnych wysokości zobowiązań skarżącego, które miałby wskazywać na konieczność zaciągnięcia kredytu pozabankowego. Jeśli wysokość tych zobowiązań w zestawieniu do jego dochodów umożliwia jedynie zaciągnięcie kredytu pozabankowego z istoty swej na warunkach gorszych niż w bankach, to zarówno wysokość tych zobowiązań jak i jego aktualna sytuacja majątkowa powinna zostać uprawdopodobniona przez przedstawienie dokumentów źródłowych poświadczających te zobowiązania i dochody. W aktach sprawy brakuje takiej dokumentacji a zatem Sąd nie ma podstaw do przyjęcia, ze zagrożenie w postaci konieczności zaciągnięcia kredytu pozabankowego wystąpiło w odniesieniu do sytuacji skarżącego.

Jeśli skarżący jest zobowiązany uprawdopodobnić wystąpienie w jego sytuacji przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. w związku z wykonaniem zarządzenia, to powinien wykazać w stosowny sposób, że przywoływana przez niego okoliczność obiektywnie rzecz biorąc występuje. Brak udokumentowania swojej sytuacji majątkowej nie pozwala w żadnym stopniu na formułowanie przez Sąd ocen co do wystąpienia okoliczności rozpatrywanych w kategoriach znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Same ogólne twierdzenia, że wystąpi konieczność zaciągnięcia kredytu na zasadach gorszych niż w bankach bez wykazania (udokumentowania) podstaw uzasadniających takie twierdzenia nie może prowadzić do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego zarządzenia. Tym samym w okolicznościach niniejszej sprawy przyjąć należy, że skarżący nie przedstawił okoliczności, które świadczyłyby o wystąpieniu przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a.

Na podstawie zaskarżonego zarządzenia skarżący ma m.in. wyliczyć opłatę podwyższoną za magazynowanie odpadów w miejscu do tego nieprzeznaczonym na ten cel, oraz ewentualnie uiścić należną opłatę do 31 marca 2018 r. Z tego wynika, że obecnie wysokość tej opłaty nie jest znana. Trudno zatem wyrokować jak uiszczenie tej opłaty wpłynie na aktualną sytuację majątkową skarżącego. Tym bardziej nie jest zasadne twierdzenie, że zaskarżone zarządzenie doprowadzi do trudnych do odwrócenia skutków w sytuacji majątkowej skarżącego, póki nie jest znana wysokość tej opłaty ani sytuacja finansowa skarżącego.

Z akt sprawy wynika, że ilość odpadów magazynowanych w miejscu do tego nieprzeznaczonym jest znacząca (działka nr [...] - [...] Mg, a na działce nr [...][...] Mg), jednak bez wykazania w jakiej aktualnie sytuacji majątkowej znajduje się skarżący nie daje podstaw do formułowania twierdzenia, że musi on posiłkować się kredytem w instytucji pozabankowej, co miałoby prowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków.

Wobec powyższego uznać należy, że skarżący nie wykazał, że zachodzą w sprawie okoliczności (konieczność zaciągnięcia kredytu pozabankowego), z którymi należy wiązać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody czy trudnych do odwrócenia skutków. Sąd nie jest władny samodzielnie ustalać czy okoliczności, na które powołuje się Skarżący rzeczywiście istnieją. Należy te okoliczności uprawdopodobnić, czego jednak zabrakło w niniejszej sprawie.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że nie było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonego zarządzenia bowiem nie zostały wykazane okoliczności uprawdopodabniające wystąpienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a., od których stwierdzenia uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku o wstrzymanie wykonania.

W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.