Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 505/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6041 Profilaktyka  i   rozwiązywanie  problemów alkoholowych, ustalanie liczby punktów sprzedaży,  zasad  usytuowania miejsc
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 22 ust. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 80 poz 903
law: Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali - tekst jedn.
article: art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Maciej Dybowski Sędziowie WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Frankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 listopada 2010 r. sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej "O." w S. M. przy ul. O.... oraz G. Ż. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej "O." w S. M. przy ul. O. [...] kwotę 100 złotych ( sto ) tytułem zwrotu kosztów sądowych, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz G. Ż. kwotę 100 złotych ( sto ) tytułem zwrotu kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] lutego 2010 r. Gminna Komisja Rozwiązywania Problemów Alkoholowych w S. M. zaopiniowała pozytywnie wniosek Firmy F.-D. sp. z o.o. o wydanie zezwolenia na sprzedaż w lokalu położonym w miejscowości S. M. ul. O. [...] napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, powyżej 4,5% do 18 % zawartości alkoholu ( z wyjątkiem piwa) oraz powyżej 18 % zawartości alkoholu przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Zażalenie na powyższe postanowienia wniosła W. M. "O." wskazując, iż decyzja ta jest dla nich niezrozumiała z uwagi na fakt, że właściciele lokali podjęli na zebraniu [...] kwietnia 2009 r. uchwałę w sprawie zakazu sprzedaży alkoholu w budynku należącym do Wspólnoty.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż kwestie związane ze sprzedażą napojów, alkoholowych regulowane są przepisami ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolicie Dz. U. z 2007 r., nr 70, poz. 473 ze zm.). Dalej organ wskazał, iż sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Ponadto organ wskazał, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy do którego należy dołączyć pisemną zgodę właściciela , użytkownika, zarządcy łub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym, (art. 18 ust. 2 i 6 pkt 3 ustawy).

Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie lokal użytkowy, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych znajduje się w budynku wielorodzinnym. Z akt sprawy wynika, że w dniu składania wniosku o wydanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych podmiotem sprawującym zarząd nieruchomością wspólną była Wspólnota Mieszkaniowa " O." reprezentowana przez zarząd wspólnoty. Organ podniósł, iż zgoda na sprzedaż alkoholu w tym budynku powinna być wyrażona w uchwale podjętej przez właścicieli- Wspólnotę Mieszkaniową " O.". Organ wskazał, iż wspólnotę mieszkaniową tworzą wprawdzie właściciele lokali jednak wspólnota stanowi jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, której ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r., nr 80, poz. 903 ze zm.) w art. 6 przyznaje zdolność prawną i sądową, stanowiąc, że wspólnota mieszkaniowa może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną. Organ wskazał, iż w konsekwencji to wspólnota, a nie jej członkowie może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywaną.. Organem wspólnoty , który kieruje jej sprawami i reprezentuje ją na zewnątrz jest zarząd , który do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu potrzebuje uchwały właścicieli wyrażających zgodę na dokonanie tej czynności oraz udzielającej zarządowi pełnomocnictwa. Właściciel lokalu może natomiast uchwałę właścicieli zaskarżyć do sądu powszechnego z powodu jej niezgodności z przepisami prawa lub z umową właścicieli lokali albo jeśli narusza ona zasady prawidłowego zarządzania nieruchomością wspólną lub w -inny sposób narusza jego interesy.

Organ podniósł, iż w niniejszej sprawie wnioskodawca załączył uchwałę nr [...] Wspólnoty Mieszkaniowej z dnia [...] lutego 2010r. w sprawie zgody na sprzedaż alkoholu w sklepie spożywczym.

Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego ( tekst jednolity Dz. U. z 2000r. nr 98, poz. 1071, ze zm. – dalej Kpa) legitymację do wniesienia zażalenia ma strona postępowania. W ocenie organu stroną przedmiotowego postępowania jest Wspólnota Mieszkaniowa " O.". Dalej organ wskazał, iż postępowanie zażaleniowe kończy się decyzją o umorzeniu postępowania zażaleniowego, gdy postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, a przesłankę bezprzedmiotowości postępowania zażaleniowego wypełnia między innymi ustalenie w jego toku, że wnoszący zażalenie nie jest stroną w sprawie.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "O. oraz G. Ż. wskazując, iż K. R. – M. oraz G. Ż. nie tylko są członkami Wspólnoty Mieszkaniowej "O.", ale również członkami zarządu tej wspólnoty oraz, iż SKO w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia pomimo, że uznaje, iż stroną przedmiotową postępowania może być ta wspólnota to nie ustaliło kto tę Wspólnotę osobowo może reprezentować. Dalej skarżące wskazały, iż SKO bezprawnie uznało, że uchwała nr [...] wspólnoty o odwołaniu zarządu i uchwała nr [...] w sprawie wyboru nowych członków zarządu jest prawomocna, chociaż obie te uchwały w ustawowym terminie prawidłowo zostały zaskarżone, a tym samym nie są prawomocne i nie wywołują żadnych skutków prawnych, a skoro tak to do tego czasu w dalszym ciągu funkcjonuje zarząd w starym składzie. Skarżące wyjaśniły również , że postanowieniem Sądu Okręgowy w K. w dniu[...] czerwca 2010 r., w sprawie [...] o unieważnienie uchwał Sąd wydał zrządzenie tymczasowe o wstrzymaniu wykonania uchwały nr [...], [...] i [...].

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wskazując, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze dwukrotnie wzywało K. R.-M. oraz G. Ż. do ustosunkowania się do kwestii reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej, nie uzyskując jednak informacji o okolicznościach podnoszonych w skardze. Organ podniósł, iż skarżące jednoznacznie stwierdziły, że po uzyskaniu informacji o treści uchwał Wspólnoty Mieszkaniowej składają przedmiotowe zażalenie jako właścicielki mieszkań. Ponadto organ wyjaśnił, iż w dniu wydania zaskarżonego postanowienie Kolegium nie miało wiedzy , że przedmiotowe uchwały zostały zaskarżone do sądu.

Postanowieniem dnia 17 sierpnia 2010 r. Sąd połączył do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy ze skargi G. Ż. i Wspólnoty Mieszkaniowej "O.".

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Kontrolowanym w niniejszym postępowaniu rozstrzygnięciem organ - w oparciu o art. 138 § 1 pkt. 3 Kpa umorzył postępowanie zażaleniowe wskazując, iż skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu.

W pierwszej kolejności trzeba wskazać, że organ odwoławczy przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy powinien zbadać czy podmiot wnoszący zażalenie posiada przymiot strony, a w razie stwierdzenia braku interesu prawnego winien umorzyć postępowanie zażaleniowe, o tyle w okolicznościach niniejszej sprawy wydanie rozstrzygnięcia tej treści uznać należy za przedwczesne.

W niniejszej sprawie organ odwoławczy umorzył postępowanie zażaleniowe uznając, iż wnoszące zażalenie nie mają interesu prawnego. Przeprowadzając kontrolę legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a wydane przez organ rozstrzygnięcie jest przedwczesne i nie zostało poprzedzone należytym ustaleniem czy podmiot wnoszący zażalenie ma interes prawny w zaskarżeniu rozstrzygnięcia organu I instancji.

Zgodnie z art. 28 Kpa, stroną postępowania administracyjnego może być jedynie podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis materialnego prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. W konsekwencji przyjąć należy, że podmiot, dla którego nie wynikają z rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej żadne prawa lub obowiązki, oparte o normy prawa materialnego, nie ma interesu prawnego w prowadzonym postępowaniu administracyjnym.

Rozpoznając niniejszą sprawę należy mieć również na uwadze, iż interes prawny właściciela lokalu stanowiącego odrębną nieruchomość nie może być rozważany w oderwaniu od przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 203 ze zm.). Na sytuację prawną właściciela lokalu wpływa przede wszystkim przynależność właściciela lokalu do wspólnoty mieszkaniowej, którą tworzy ogół właścicieli lokali wchodzących w skład nieruchomości (art. 6 ustawy o własności lokali). Wspólnota jest podmiotem, którego uprawnienia wprost wpływają na zakres uprawnień współwłaścicieli lokali tworzących tę wspólnotę. Zarząd nieruchomością wspólną sprawowany jest przez zarząd. Z przepisów ustawy o własności lokali wynika, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej, kierowanie i reprezentowanie należy do wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Czynności prawne, czynności faktyczne oraz załatwianie spraw przed urzędami i sądami, odnoszące się do nieruchomości wspólnej, należą zatem do kompetencji wspólnoty mieszkaniowej, która reprezentuje interesy właścicieli lokali. Przytaczane przepisy art. 6 i art. 21 ustawy o własności lokali wskazują ponadto, że rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Rozstrzygnięcia zaś przyznające prawa lub nakładające obowiązki na właścicieli lokali dotyczą praw i obowiązków właścicieli innych lokali tylko w takim zakresie, w jakim są oni członkami wspólnoty mieszkaniowej.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, iż w sprawie udzielenia pozwolenia na sprzedaż alkoholu interes prawny ma Wspólnota. Powyższe wynika wprost z przepisów prawa.

Jak wynika z ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolicie Dz. U. z 2007 r., nr 70, poz. 473 ze zm.) sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta ( burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Z art. 18 ust. 2 i 6 pkt 3 ustawy z dnia 26 października 1982r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wynika natomiast, iż zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych wydaje się na podstawie pisemnego wniosku przedsiębiorcy do którego należy dołączyć pisemną zgodę właściciela , użytkownika, zarządcy łub administratora budynku, jeżeli punkt sprzedaży będzie zlokalizowany w budynku mieszkalnym wielorodzinnym.

Zatem w niniejszej sprawie jak słusznie zauważył organ, skoro sprzedaż napojów ma odbywać się w domu wielorodzinnym zarządzanym przez Wspólnotę, to zgodę na tą sprzedaż w formie uchwały winna wyrazić Wspólnota. Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, iż wspólnota reprezentowana przez zarząd ma interes prawy w braniu udziału w postępowaniach dotyczących wydania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych.

W niniejszej sprawie zażalenie wniosła Wspólnota Mieszkaniowa "O.", a podpisały je K. R.-M. oraz G. Ż.. Pismem z dnia [...] marca 2010 r. organ wezwał osoby podpisujące zażalenie do wykazania stosownym dokumentem upoważnienie do reprezentowania Wspólnoty Mieszkaniowej "O.".

W odpowiedzi na wezwanie skarżące oświadczyły, iż reprezentują stanowisko Wspólnoty jako członkowie zarządu oraz jako prawni współwłaściciele nieruchomości występują także w imieniu własnym. Do pisma skarżące załączyły uchwałę nr [...] o wyborze członków zarządu.

Pismem z dnia [...]marca 2010 r. organ poinformował skarżące, iż w aktach sprawy znajduje się protokół z zebrania Wspólnoty, z którego wynika, że członkowie Wspólnoty uchwała nr [...] odwołali dotychczasowy zarząd oraz że uchwała nr [...] powołano nowy zarząd. Ponadto organ, w związku z oświadczeniem przez skarżące, iż działają w imieniu własnym, wezwał je do wykazania interesu prawnego.

W odpowiedzi na powyższe skarżące oświadczyły, iż ich interes prawny wynika z faktu bycia właścicielami budynków mieszkalnych w budynku wielorodzinnym.

Wobec wyżej wskazanej korespondencji uznać należy, iż skarżące działały nie tylko w imieniu własnym ale również w imieniu Wspólnoty. Inną kwestią natomiast jest sprawa czy są one osobami uprawnionymi do reprezentowania tej wspólnoty.

W tym miejscu wskazać należy, iż jak wynika z akt sprawy uchwały nr [...], nr [...] i [...] zostały zaskarżone do Sądu Okręgowego, który to postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] udzielił zabezpieczenia w postaci wstrzymania wykonania ww. uchwał do czasu prawomocnego zakończenia postępowania.

Wobec wydanie ww. postanowienia zauważyć należy, iż wstrzymanie wykonania uchwał odwołujących skarżący z funkcji członków zarządu powoduje, że są one nadal uprawnione do reprezentowania Wspólnoty. Wobec powyższego skoro skarżące wnosiły odwołanie nie tylko w imieniu własnym jak przyjął to organ ale również w imieniu Wspólnoty, to wydanie rozstrzygnięcia przez organ o umorzenia postępowania uznać należy za przedwczesne. Ponadto w okolicznościach niniejszej sprawy wskazać należy, iż dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy wskazuje, że między skarżącymi, a pozostałymi członkami wspólnoty istnieje konflikt.

Podnieść należy również, iż w orzecznictwie przyjmuje się , że uregulowanie art. 22 ust. 1 ustawy o własności lokali nie wyklucza działania członków wspólnot na zewnątrz w obronie własnych prawa mieszkaniowych. W tym miejscu zauważyć należy, że jeżeli członek wspólnoty wykaże swój indywidualny własny interes prawny, to istnieje podstawa aby mógł wystąpić jako strona zainteresowana w postępowaniu administracyjnym w sprawie w której może wystąpić także wspólnota. (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999r. IV SA 1996/97, LEX nr 48720 i wyrok NSA z dnia 13 grudnia 1999 r., IV SA 1997/97 LEX nr 48719,). Natomiast w wyroku z dnia z dnia 23 stycznia 2008 r. II OSK 1912/06, LEX 510758 Naczelny Sąd Administracyjny doprecyzowując powyższy pogląd wskazał, iż właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej.

Biorąc pod uwagę powyższe oraz fakt, iż skarżąca G. Ż. zajmuje lokal nr [...] znajdujący się w sąsiedztwie sklepu, w którym ma być prowadzona sprzedaż alkoholu, to uznać należy, iż ma ona interes prawny w niniejszym postępowaniu.

Sytuacje, w których jednocześnie w postępowaniu administracyjnym mają przymiot strony zarząd wspólnoty mieszkaniowej i poszczególni właściciele lokali, należy uznać za wyjątkowe, wynikające z okoliczności danej sprawy.

W tym miejscu wskazać należy, iż w miejscach gdzie jest prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych często dochodzi do naruszenia porządku publicznego. Z powyższych względów ustawodawca w art. art. 18 ust. 10 pkt 3 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wprowadził zapis, iż zezwolenie cofa się w przypadku: powtarzającego się, co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy, w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy, zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży, gdy prowadzący ten punkt nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego. Ponadto zgodnie z art. 51 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks Wykroczeń (t.j.: Dz. U. z 2007r. Nr 109, poz.756): "Kto krzykiem, hałasem, alarmem lub innym wybrykiem zakłóca spokój, porządek publiczny, spoczynek nocny albo wywołuje zgorszenie w miejscu publicznym, podlega karze (...)".

Skarżąca wobec mieszkania w bezpośredniej bliskości sklepu, w którym będzie prowadzona sprzedaż alkoholu najbardziej będzie odczuwać zakłócenia porządku publicznego. Co prawda skarżąca będzie mogła o powyższym zawiadomić odpowiednie organy, to jednakże nie uchroni ją całkowicie do naruszenia jej prawa do spokojnego korzystania z mienia (art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175).

W tym stanie rzeczy, wobec ustalenia, iż organ nie wyjaśnił w sposób wystarczający interesu prawnego wnoszących zażalenie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c Ppsa orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 200 Ppsa orzeczono o kosztach postępowania. Art. 152 Ppsa nie zastosowano z uwagi na fakt, iż zaskarżone orzeczenie nie nadaje się do wykonania.

Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozstrzyganiu sprawy będzie ustalenie czy skarżące wnosząc zażalenie uprawnione były do wniesienia go w imieniu Wspólnoty. Ponadto organ winien rozważyć czy do czasu rozstrzygnięcia sprawy cywilnej dotyczącej uchwały o odwołaniu skarżących z funkcji członków zarządu nie zachodzi konieczność zawieszenia postępowania.