Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1479/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Wanda Zielińska-Baran, Sędziowie sędzia WSA Beata Sobocha (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant ref. staż. Paweł Smulski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata A. M. P. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych oraz kwotę 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych stanowiącą 23 % podatku od towarów i usług tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, na zasadzie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] grudnia 2011 r. w części dotyczącej odmowy nadania A. S. obywatelowi [...]- statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowy udzielenia zgody na pobyt tolerowany natomiast w części dotyczącej wydalenie z terytorium RP uchyliła decyzję i umorzyła postępowanie organu I instancji. Decyzją objęto również małżonkę strony.

Decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

A. S. obywatel [...], deklarujący narodowość [...], w dniu 28 grudnia 2010 r. wraz z żoną złożył wniosek o nadanie statusu uchodźcy. W motywach wniosku podał, że "wyjechał po tym jak był uciskany przez struktury siłowe". Z treści wniosku wynika, że cudzoziemiec posługiwał się paszportem zagranicznym wydanym we wrześniu 2010 r., nie miał żadnych problemów z przekroczeniem granicy kraju pochodzenia. Oświadczył, że był prześladowany oraz poddawany przemocy fizycznej i psychicznej – podczas aresztowania syna w 2006 r. - został zabrany, pytano go o syna i bito. Cudzoziemiec zadeklarował, że brał udział w I wojnie [...] jako ochroniarz porządku publicznego. Z wniosku wynika, że cudzoziemiec w 2006 r. był zatrzymany z powodu syna na okres 3 dni, a później wykupiła go rodzina. Cudzoziemiec nie zadeklarował przynależności do żadnej partii politycznej ani do organizacji o innym charakterze. Oświadczył także, że jego dwaj synowie przebywają na terytorium RP, bądź w innym kraju Unii Europejskiej.

Decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, wobec opuszczenia przez cudzoziemca terytorium RP, umorzył postępowanie o nadanie statusu uchodźcy. W maju 2011 r. cudzoziemiec przekazany został przez stronę [...] do Polski. Szef Urzędu, na wniosek cudzoziemca, decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. podjął postępowanie.

Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie wniosku cudzoziemca, Szef Urzędu decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. odmówił cudzoziemcowi nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz orzekł o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia powołał art. 19 ust. 1 pkt 1, art. 20 ust. 1 pkt 1, art. 97 ust. 1 pkt 1 i 1a, art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t. j. Dz. U. z 2006 r., Nr 234, poz. 1694 ze zm., dalej zwanej ustawą o ochronie). Odnosząc się do oświadczeń złożonych przez cudzoziemca we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz podczas przesłuchania organ stwierdził, że cudzoziemiec nie wskazał żadnych faktów czy okoliczności, które mogłyby uzasadniać jego obawę przed prześladowaniem z powodu przesłanek wymienionych w art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP. Władze państwowe ani też inne podmioty nie podejmowały wobec cudzoziemca działań krzywdzących ze względu na rasę, religię, narodowość, przynależność do określonej grupy społecznej, czy poglądy polityczne. Cudzoziemiec nie jest też osobą poszukiwaną przez władze, czy ściganą z powodu postawionych mu zarzutów. W ocenie organu, brak jest więc związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy udziałem cudzoziemca w I wojnie [...] w latach 1994-1996, a wyjazdem z [...] w 2010 r. Przyczyną zaś zainteresowania cudzoziemcem przez wojskowych był czynny udział jego dwóch synów w II wojnie [...]. Organ uznał za wystarczające wyjaśnienia Cudzoziemca w zakresie rozbieżności - pomiędzy jego zeznaniami z wniosku statusowego i przesłuchania - co do ilości zatrzymań, ale jednocześnie stwierdził, że przedstawione okoliczności nie stanowią podstawy do udzielenia mu statusu uchodźcy.

Od decyzji tej wnioskodawca odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i udzielenie ochrony międzynarodowej. W uzasadnieniu odwołania skarżący skoncentrował się na wykazaniu, że jego obawy przed prześladowaniami w kraju pochodzenia są w pełni uzasadnione przede wszystkim z powodu niestabilnej sytuacji wewnętrznej w kraju pochodzenia, co winno stanowić wystarczającą podstawę dla udzielenia mu ochrony międzynarodowej. Przy tym powołał się na raporty organizacji międzynarodowych z 2011 r. na temat sytuacji wewnętrznej w [...].

Po rozpatrzeniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymała w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Na decyzję Rady cudzoziemiec złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który po rozpatrzeniu sprawy w dniu 30 listopada 2012 r. uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2012 r. oraz wskazał na potrzebę ponownego rozparzenia przez Radę odwołania skarżącego.

Po ponownym rozpatrzeniu odwołania A. S. w dniu 8 kwietnia 2014 r. Rada do Spraw Uchodźców decyzją postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Od decyzji tej wnioskodawca złożył ponownie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który po rozpatrzeniu sprawy w dniu 10 stycznia 2014 r. uchylił zaskarżoną decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] kwietnia 2013 r. oraz wskazał na potrzebę ponownego rozparzenia przez Radę odwołania skarżącego z uwzględnieniem zeznań skarżącego dotyczących jego zatrzymań po 2006 r.

Wobec powyższego Rada postanowiła ponownie przesłuchać cudzoziemca na okoliczność zatrzymań po 2006 r. Przesłuchanie przeprowadzono w dniu 2 czerwca 2014 r. w obecności tłumacza języka [...]. W trakcie tego przesłuchania strona zeznała, że po wyjeździe za granicę syna R. latem 2006 r., po raz pierwszy został zatrzymany w październiku 2006 r. przez ludzi w wojskowych mundurach. Zabrano go rano z domu i przewieziono do budynku miejscowej komendy. Podczas przesłuchania pytano o wszystkich synów i kazano mu sprowadzić ich do domu. Po kilku godzinach został zwolniony na skutek interwencji krewnych. Potem jeszcze był zatrzymywany około 20 razy w zależności od przeprowadzanych przez władze akcji antyterrorystycznych, po zamachach lub wybuchach w mieście. Jednakże nigdy nie został oskarżony o kontakty z bojownikami lub udział w zamachach. Jego zdaniem zatrzymania miały na celu tylko sprowadzenie synów do domu, ponieważ uważano, że są oni z bojownikami w górach i walczą. W listopadzie 2010 r. został zatrzymany po raz ostatni. Wówczas zagrożono mu, że jeżeli synowie nie powrócą do domu to będzie on odpowiadać za nich. Strona nie sprecyzowała o jaką odpowiedzialność miałoby chodzić.

Cudzoziemiec zeznał także, że utrzymywał stałe kontakty telefoniczne - telefonem komórkowym z synami przebywającymi w [...]. Równocześnie wyjaśnił, że stwierdzone niezgodności w jego zeznaniach wynikają z jego problemem z pamięcią. Stwierdził także, że nie ma żadnych dowodów na potwierdzenie wymienionych zatrzymań. Nie występował także do miejscowych organów sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy zatrzymań. Stwierdził, że krewni występowali w jego sprawie do Prokuratury [...] jednak nic nie uzyskali.

W ocenie organu z dodatkowych zeznań strony nie wynikły żadne istotne okoliczności dla sprawy fakty lub okoliczności, które mogły potwierdzić jego prześladowania w kraju pochodzenia z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej.

Rozpatrując ponownie odwołanie A. S. organ zważył, że w rozpoznawanej sprawie ani postępowanie w I instancji, ani też ponowne rozpatrzenie sprawy w postępowaniu odwoławczym nie wykazały w sposób wystarczający, że wnioskodawca może być uchodźcą w rozumieniu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W wyniku powyższego Rada do Spraw Uchodźców po ponownym rozpatrzeniu odwołania skarżącego decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] postanowiła utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji w części o odmowie nadania statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej i odmowie udzielenia zgody na pobyt tolerowany oraz uchylić decyzję organu I instancji w części dotyczącej wydalenia i umorzyć postępowanie w tym zakresie organu I instancji.

Od powyższej decyzji A.S. pismem z dnia 3lipca 2014 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Jednocześnie zarzucił naruszenie:

- art. 13 ust. 1, ust. 3 i ust. 4 pkt 1 i 2 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzieleniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 189, poz. 1472 z póź.zm.- dalej jako: u.u.c.o.) oraz art. 1 ust. A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców, sporządzonej w Genewie z dnia 28 lipca 1951 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 119, poz. 515 i 517);

- art. 15 pkt 2 ustawy u.u.c.o. poprzez niedoniesienie się do możliwości przyznania ochrony uzupełniającej, i pominięcie tego rodzaju ochrony międzynarodowej;

- art. 97 ust. 1 pkt 1 ustawy u.u.c.o. w związku z art.. 3 i art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, porządzonej w Rzymie z dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 i 285) poprzez nieuznanie Republiki [...] za miejsce, w którym dochodzi do poważnych naruszeń praw człowieka oraz zagrożenia prawa do życia, zdrowia oraz bezpieczeństwa;

- art. 7 w zw. z art. 77§1, w zw. z art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.-K.p.a. (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn.zm.) poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz niedokładne i niewystarczające zebranie materiału dowodowego;

- art. 8 w zw. z art. 11 K.p.a. poprzez niekompletne wyjaśnienie zasadności podjęcia decyzji oraz naruszenie zasady zaufania stron poprzez niezaprotokołowanie wypowiedzi w protokole z przesłuchania z dnia 2 czerwca 2014 r.;

- art. 12 K.p.a. poprzez niewystarczające wnikliwe działania w sprawie;

- art. 15 K.p.a. poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania wobec nieprzeprowadzenia właściwego postępowania wyjaśniającego;

- art. 80 K.p.a. poprzez nieodniesienie się do argumentów strony.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem działalności administracji publicznej. Przedmiotem dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to wedle stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Badając sprawę w zakreślonych wyżej granicach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, iż zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom prawa w stopniu uzasadniającym jej wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W pojęciu "ocena prawna" mieści się przede wszystkim wykładnia przepisów prawa materialnego i prawa procesowego, a także sposób ich zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Może ona dotyczyć ujawnionych w postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania do nich określonych regulacji prawnych. Wskazania co do dalszego postępowania zasadniczo stanowią konsekwencję oceny prawnej, określając sposób i kierunek działania przy ponownym rozpoznaniu sprawy. Związanie oceną prawną, jak i zawartymi w orzeczeniu wskazaniami, co do dalszego postępowania, powoduje, że determinują one działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej. Zarówno Sąd, jak i organ administracji rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Tylko w razie zmiany przepisów prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także w razie wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną traci ona charakter wiążący (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2013 r., sygn. I OSK 1790/11, Lex nr 1336324, wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1990 r., sygn. SA/Wr 137/90 - ONSA 1990, z. 2-3, poz. 51). Powołane przepisy nie przewidują okoliczności wyłączających związanie oceną prawną, dlatego każde niezastosowanie się przez organ do wcześniejszych wskazań sądu w danej sprawie wymaga szczególnej ostrożności i wnikliwego uzasadnienia przyczyn takiego rozstrzygnięcia.

Podkreślić należy, iż nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Jednocześnie zgodnie z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe.

Podkreślić należy, iż ustawodawca, na gruncie art. 153 p.p.s.a., w żadnym przypadku nie przewiduje zwolnienia organu od obowiązku uwzględnienia w toku ponownego rozpoznawania sprawy oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w orzeczeniu Sądu.

Również Sąd rozstrzygający sprawę obecnie zobowiązany jest do podporządkowania się w niniejszej sprawie wcześniej wyrażonemu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny poglądowi oraz do reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się przez organ administracji do wskazań wyrażonych w prawomocnych wyrokach z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1173/12 i z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 1227/13.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 30 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1173/12 wyraźnie wskazał, że przy wydaniu poprzedniej decyzji Rady doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wskazał, że obowiązkiem Rady do Spraw Uchodźców, będącej w rozpatrywanej sprawie organem odwoławczym, zgodnie z wyrażoną w art. 15 K.p.a. zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego było ponowne rozpatrzenie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w jej całokształcie. Stwierdził, że zadaniem organu odwoławczego nie jest wyłącznie kontrola decyzji wydanej przez organ I instancji, ale rozpatrzenie wszelkich żądań strony i ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu decyzji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, chodzi zatem o dwukrotne merytoryczne rozstrzygnięcie tej samej sprawy przez dwa różne organy. Sąd stwierdził wówczas, że w rozpatrywanej sprawie wymóg ten nie został spełniony przez Radę do Spraw Uchodźców. Braku spełnienia tego wymogu Sąd upatrywał w braku odniesienia się do obszernych twierdzeń skarżącego, zgłoszonych podczas przesłuchania w dniu 21.09.2011 r. (k. 99 – 108 akt administracyjnych). Sąd wskazał, że zakres zeznań skarżącego wykraczał znacząco ponad te okoliczności, które podniesione zostały we wniosku statusowym i wskazywał na liczne zatrzymania skarżącego dokonywane przez przedstawicieli struktur władze federalnych oraz republikańskich, w tym także po 2006 r., aż do czasu wyjazdu Skarżącego z kraju pochodzenia w grudniu 2010 r.

W kolejnym wydanym w tej sprawie prawomocnym wyroku z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. IV SA/Wa 1227/13 Sąd wskazał natomiast, iż wobec ponownego braku rozważenia okoliczności podniesionych przez skarżącego w toku przesłuchania, a dotyczących jego wielokrotnych zatrzymań po 2006 r. (aktywności przedstawicieli struktur siłowych względem skarżącego), które jak stwierdził WSA, mają istotne znaczenie dla prawidłowego ustalenia w sprawie stanu faktycznego - prowadziło do przedwczesności utrzymania w mocy owej decyzji odmownej. Pominięto bowiem wskazania i ocenę prawną dokonaną przez WSA w wyroku z 30 listopada 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1173/12.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o powołane przepisy i w kontekście wcześniejszych wyroków, Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Rady nie narusza przepisów obowiązującego prawa w sposób skutkujący koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów prawa procesowego, Sąd stwierdza, że nie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. Rada bardzo wnikliwie przeanalizowała zgromadzony materiał dowodowy, dodatkowo przesłuchała skarżącego i dokonując oceny wzięła pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy. Rada odniosła się też do wszystkich zarzutów odwołania. Na tej podstawie, Rada w uzasadnieniu swojej decyzji wskazała, dlaczego nie uznała za zasadne udzielenie skarżącemu międzynarodowej ochrony. Uzasadniła też, dlaczego nie mogła uznać zeznań cudzoziemca za przekonywujące i wiarygodne. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniła też zarówno podstawę prawną jak i motywy rozstrzygnięcia.

Rada zgodnie z wymogami wynikającymi z art. 7 oraz art. 77 § 1 K.p.a. podjęła wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w kontekście aktualnej sytuacji w kraju pochodzenia cudzoziemca. Dopełniła także obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Złożone przez skarżącego wyjaśnienia stanowiły wystarczający materiał dowodowy w sprawie. Rada do Spraw Uchodźców, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyła zatem art. 80 K.p.a. stanowiącego, że organ administracji publicznej na podstawie całokształtu materiału dowodowego ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona. Zaskarżona decyzja (jej uzasadnienie) odpowiada treści art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Rada zajęła stanowisko co do wszystkich, zarzutów skarżącego, podniesionych w odwołaniu. Sąd w całości podziela argumentację organu odwoławczego.

Zdaniem Sądu, osoba ubiegająca się o nadanie statusu uchodźcy w Polsce, musi wykazać indywidualny charakter prześladowań lub obaw przed takimi prześladowaniami z powodów, o których mówi art. 1 A Konwencji Genewskiej.

Pogląd taki zaprezentował Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 13 czerwca 2003 r. (V SA 2582/02), stwierdził: (...) główną przesłanką stosowania Konwencji Genewskiej są zindywidualizowane, uzasadnione obawy danej osoby przed prześladowaniem z powodów ściśle określonych w Konwencji, a nie istniejąca generalnie sytuacja w kraju jej pochodzenia. (...) w świetle definicji uchodźcy do uzyskania statusu uchodźcy uprawnione są jednak jedynie te osoby, które indywidualnie wykażą, że są (lub mogą być w przyszłości) obiektem skierowanych przeciwko nim prześladowań z uwagi na wymienione w Konwencji przesłanki.

W ocenie Sądu zebrany w sprawie materiał dowodowy dostarczył informacji, że w przypadku skarżącego brak było podstaw do twierdzenia, że jest on narażony na prześladowania w rozumieniu cyt. ustawy.

Skarżący nie wykazał, ani nie uprawdopodobnił w trakcie postępowania żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub mogłyby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. Z materiału dowodowego nie wynikało, aby skarżący mógł być narażony na prześladowania ze strony władz lub innych podmiotów.

Według Sądu, zeznania skarżącego, co do jego prześladowań były ogólnikowe, niczym niepoparte, a niekiedy sprzeczne. Tymczasem w jego interesie leżało odpowiednio wyczerpujące przedstawienie wszystkich faktów i okoliczności wskazujących na zagrożenie jego osoby prześladowaniami, z powodów wskazanych przez Konwencję Genewską.

W sytuacji skarżącego, fakt, iż legalnie otrzymał on paszport oraz przez nikogo nie niepokojony opuścił kraj pochodzenia świadczy o braku prześladowań i stanowi dowód świadczący o braku zainteresowania władz kraju pochodzenia osobą skarżącego. Dlatego zarzut naruszenia art. 7 i 77 Kpa należy uznać za chybiony.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego nadanie statusu uchodźcy nie następuje ze względu na warunki życia lub sytuację ekonomiczną cudzoziemca, lecz jedynie z uwagi na istniejące, realne i uzasadnione obawy prześladowania w kraju pochodzenia osoby ubiegającej się o taki status.

Dyrektywa Rady Wspólnot Europejskich z dnia 29 kwietnia 2004 r. (nr 2004/83/WE) w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony definiuje prześladowania w sposób następujący: "Akty prześladowania w rozumieniu Artykułu 1 A Konwencji Genewskiej muszą:

1) być wystarczająco poważne ze względu na swoją istotę lub powtarzalność, żeby stwarzały poważne naruszenie praw człowieka (...):

2) być kumulacją różnych działań, w tym takich naruszeń praw człowieka, które są wystarczająco poważne ze względu na oddziaływanie na jednostkę (...)".

W ocenie Sądu skarżący powyższych warunków nie spełnia.

Przede wszystkim, jak wynika z wyjaśnień skarżącego wszystkie rzekome zatrzymania (brak formalnego potwierdzenia zatrzymań) miały na celu tylko sprowadzenie synów do domu, ponieważ uważano, że są oni z bojownikami w górach i walczą. Jednakże jak zeznał skarżący utrzymywał on bezpośrednie kontakty telefoniczne z synami przebywającymi w [...]. W związku z tym wątpliwe jest jego twierdzenie, że miejscowe służby (bliżej nieokreślone przez skarżącego) prześladowały go ponieważ nie wiedziały, że jego synowie przebywają w [...].

Ponadto wymienione przez skarżącego zatrzymania w zdecydowanej większości miały związek z przeprowadzanymi akcjami antyterrorystycznymi po zamachach lub wybuchach w mieście, a więc jeżeli wymienione zatrzymania rzeczywiście miały miejsce to nie miały one charakteru bezpośrednich represji w stosunku do skarżącego, ale związane były z podejmowaną akcją prewencyjną w celu przeciwdziałania zamachom w mieście. Świadczyć o tym może fakt, że skarżący nigdy nie został formalnie oskarżony o kontakty z bojownikami lub udział w zamachach. Nie był także aresztowany, więziony lub skazany wyrokiem sądu.

Dodatkowo należy wskazać, że w przypadku wielokrotnych zatrzymań przez bliżej nieokreślonych wojskowych, jeżeli rzeczywiście takie działania miałyby miejsce, skarżący mógł wystąpić do miejscowych organów sprawiedliwości z wnioskiem o wyjaśnienie sprawy i udzielenie stosownej ochrony. Tymczasem skarżący nie podjął żadnych działań w tej sprawie.

Zdaniem Sądu nie ma podstaw dla uzyskania ochrony międzynarodowej, w rozumieniu Konwencji Genewskiej, osoba obawiająca się pozaprawnych działań ze strony osób działających poza porządkiem prawnym kraju pochodzenia i nie wykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne (orzecznictwo NSA - np. wyrok z dnia 9.07.1999 r. sygn. Akt V SA 239/99 lub wyrok z dnia 30.11.2000 r. sygn. Akt V SA 1437/00).

W związku z powyższym na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił wiarygodnie, że był prześladowany przez władze publiczne z powodu rasy, religii, narodowości, przynależności do określonej grupy społecznej lub przekonań politycznych.

Wymienione przez niego przyczyny opuszczenia kraju pochodzenia nie mogą stanowić wystarczającej podstawy dla jednoznacznego stwierdzenia występowania uzasadnionych obaw przed indywidualnymi prześladowaniami z przyczyn określonych w Konwencji Genewskiej. Nadto, wymienione wyżej zagrożenia, nie zostały przez niego uprawdopodobnione, a to ze względu na to, że nie podał on żadnych konkretnych danych i okoliczności swego udziału w I wojnie [...], ani też konkretnych okoliczności rzekomych wielokrotnych zatrzymań w latach 2002-2010. Nie wskazał też, żeby w wyniku tych zatrzymań został oskarżony o współpracę z bojownikami lub, że podjęto wobec niego lub rzekomo poszukiwanych synów konkretne postępowania wyjaśniające lub karne.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego o braku wiedzy o sytuacji w jego kraju pochodzenia i stanie przestrzegania w tym regionie praw człowieka należy wskazać, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (co potwierdza też wyrok WSA z dnia 13 lipca 2005 r., V SA/Wa 2139/04) ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się o uznanie tego statusu, a nie oceny sytuacji panującej w kraju jego pochodzenia. Tego rodzaju podejście pozostaje w zgodzie z wymogami Konwencji Genewskiej związanymi z koniecznością indywidualizacji prześladowań, potrzebą oceny racjonalności obawy w połączeniu z oceną wiarygodności aplikanta, wreszcie oceną faktycznych i przewidywanych kroków, jakie zostały lub mogą zostać podjęte przeciwko tej osobie, biorąc pod uwagę jej poglądy i odczucia. Tylko w takim zakresie może mieć znaczenie ogólna sytuacja społeczno-prawna i polityczno-ekonomiczna kraju pochodzenia cudzoziemca. Tak więc ogólne, uwagi o sytuacji społeczno-politycznej (...), raporty organizacji (...) mają znaczenie jedynie w takim zakresie, w jakim opisywane w nich okoliczności mogą odnosić się bezpośrednio do cudzoziemca.

Odnosząc się do odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej, Sąd wskazuje, że przepisy cytowanej ustawy w art. 15 precyzują w jakich okolicznościach taka ochrona może być udzielona. Zdaniem Sądu Rada właściwie oceniła, że żadna z przesłanek udzielenia takiej ochrony, w konkretnej sytuacji skarżącego, nie zaistniała. Nie doszło zatem do naruszenia przepisu art. 15 cyt. ustawy. Dodać w tym miejscu należy, że nie ma podstaw do twierdzenia, że na terytorium [...] toczy się obecnie konflikt zbrojny oraz, że struktury siłowe stosują powszechną przemoc wobec ludności cywilnej. Zatem zarzut skarżącego o braku odniesienia się w decyzji Rady do możliwości przyznania skarżącemu ochrony uzupełniającej, a co za tym idzie także pominięcie tego rodzaju ochrony, należy uznać za niezasadny.

W przypadku odmowy udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany to należy wskazać, że zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 1 pkt 2 oraz art. 97 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP w ramach prowadzonego postępowania o nadanie statusu uchodźcy organy administracji państwowej zobowiązane są do ustalenia czy w przypadku odmowy uznania za uchodźcę zachodzą przesłanki do udzielenia cudzoziemcowi zgody na pobyt tolerowany na terytorium RP. Z przepisu tego wynika, że organ rozpatrujący sprawę ma obowiązek zbadania, czy nie zachodzą okoliczności opisane w art. 97 ust. 1, nie ma natomiast obowiązku przeprowadzania odrębnego postępowania wyjaśniającego w tej materii.

Organ opiera się w tej kwestii na całokształcie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie o nadanie statusu uchodźcy i w przypadku odmowy nadania statusu uchodźcy rozstrzyga, czy zachodzą okoliczności do udzielenia zgody na pobyt tolerowany.

Zdaniem Sądu, Rada prawidłowo uznała, że skarżący nie wskazał przesłanek znalezienia się w sytuacji rzeczywistego ryzyka wystąpienia zagrożeń wymienionych w art. 97 ust. 1 pkt 1, czy 1a cytowanej ustawy w związku z postanowieniami Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności z 1950 r. Nie jest przy tym wystarczające samo stwierdzenie, że prawa człowieka są łamane w kraju pochodzenia, lecz strona musi wykazać, że obawy w jej przypadku są uzasadnione i że powrót do kraju pochodzenia istotnie wiązałby się z zagrożeniem.

Z przytoczonych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 1270) - orzekł jak w sentencji