Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 126/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2008-05-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz – spr. Sędzia WSA Daria Sachanbińska Protokolant st. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2008r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez J. W. jest decyzja Wojewody [...] z [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] w sprawie odmowy wymeldowania D. W. i jej małoletniego syna P. Z. z pobytu stałego przy ulicy [...] w B.

Postępowanie administracyjne wszczęto na wniosek J. W., który w piśmie z 1 lutego 2006 r. wnosił o wymeldowanie byłej żony D. W. z jego mieszkania służbowego. Podniósł, że od 1 lutego 2006 r. uczestniczka zamieszkuje w innym lokalu mieszkalnym w B., który wynajęła wraz z konkubentem i ich małoletnim synem P. urodzonym [...]. Uzasadniał dalej, że jego małżeństwo z D. W. zostało rozwiązane wyrokiem Sądu Okręgowego w O. z [...] a pochodzący z tego małżeństwa małoletni M. W., urodzony [...], pozostaje pod opieką matki mimo, że wykonywanie władzy rodzicielskiej nad tym dzieckiem sąd powierzył obojgu rodzicom.

Decyzją z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] o odmowie wymeldowania D. W. z pobytu stałego przy ulicy [...] w B. Decyzje wydano na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87 poz. 960 ze zm.) dalej zwaną "ustawą o ewidencji ludności".

Wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z 23 stycznia 2007 r. uchylono decyzję Wojewody [...] z [...] z powodu naruszenia przepisów postępowania.

Uzasadniając uchylenie decyzji Sąd podniósł, że organ II instancji zawiadomił strony postępowania o wszczęciu postępowania odwoławczego, pismem z dnia 21 sierpnia 2006 r., w którym zakreślił stronom 14-dniowy termin (od dnia doręczenia zawiadomienia), do składania wyjaśnień i ewentualnych wniosków dowodowych. Zawiadomienie to, zostało doręczone skarżącemu J. W. w dniu 23 sierpnia 2006 r., zaś D. W. 24 sierpnia 2006 r. Przyjąć w związku z tym należało, iż wyznaczony przez organ termin do składania wyjaśnień i zgłaszania wniosków dowodowych upłynął w dniu 7 września 2006 r. Wydanie zatem zaskarżonej decyzji w dniu 4 września 2006 r., tj. przed upływem wyznaczonego terminu, uznać należało za naruszające przepisy postępowania administracyjnego. W przypadku, gdy organ administracji publicznej wyznacza termin dla stron, stwarzając im tym samym możliwość wypowiedzenia się w przedmiocie dowodów, powoduje to konieczność powstrzymania się organu od podejmowania decyzji, gdyż wówczas na organie ciąży obowiązek zapewnienia realnego terminu do dokonania przysługującego stronie uprawnienia. Wydanie decyzji przed upływem wyznaczonego terminu uniemożliwia stronom skorzystanie z przysługującego uprawnienia określonego w art. 78 § 1 K.p.a., a tym samym skutkuje naruszeniem przez organ II instancji określonego w art. 10 § 1 K.p.a., obowiązku zapewnienia stronom czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym.

Dalej wywodził Sąd, że czynny udział strony zwłaszcza w zakresie postępowania wyjaśniającego, ma istotne znaczenie dla ochrony praw strony. Zapewnia jej bowiem wpływ na ustalenie stanu faktycznego, a przez to wpływ na stosowanie normy prawa materialnego lub procesowego. Ograniczając w niniejszej sprawie czynny udział stron w postępowaniu, organ odwoławczy w żaden sposób nie wskazał w aktach sprawy motywów takiego działania. W szczególności zaś nie zostały one wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Jak już wcześniej wspomniano, zgodnie z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i dokonania na jego podstawie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. W świetle uprawnień strony do czynnego udziału w postępowaniu, przyjąć zatem wypada, iż ograniczenie przez organ prawa strony do zgłaszania wniosków dowodowych oraz składania wyjaśnień, stanowi naruszenie tych uprawnień. Tym samym więc, zaniechanie przez organ odwoławczy w niniejszej sprawie, podjęcia czynności w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, ewentualnie zgłoszonego przez stronę, zwłaszcza w sytuacji gdy ustalenia I instancji w zakresie stanu faktycznego, były podstawą rozstrzygnięcia negatywnego dla skarżącego, uznać należało za naruszające przepisy art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.

W ocenie Sądu, w postępowaniu przed organem odwoławczym skarżący został pozbawiony czynnego udziału w postępowaniu, uniemożliwiono mu zgłoszenie wniosków dowodowych i ustosunkowanie się do wyników postępowania i uchybienie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Odnotować przy tym można, iż z uwagi na stwierdzone w zakresie dokonanej kontroli, istotne naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, Sąd nie rozważał w niniejszej sprawie kwestii związanych z merytorycznym rozstrzygnięciem w przedmiocie wymeldowania. Prawidłowa ocena legalności rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy mogłaby bowiem zostać dokonana, w przypadku, gdyby ustalenia w zakresie zaistniałego w sprawie stanu faktycznego dokonane zostały przez organ odwoławczy, na podstawie pełnego materiału dowodowego, zebranego w postępowaniu przeprowadzonym zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego.

Decyzją z 30 kwietnia 2007r. Wojewoda [...] uchylił decyzję Burmistrza Miasta [...] z [...] ze wskazaniami odnoszącymi się do stwierdzonych uchybień postępowania dowodowego.

W toku ponownego rozpoznania sprawy wnioskodawca złożył oświadczenie, że domaga się wymeldowania ze spornego lokalu D. W. i jej syna P. Z., a wnioskiem tym nie objął pochodzącego z małżeństwa małoletniego M. W., również pozostającego pod opieką uczestniczki.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji decyzją z 4 lipca 2007 r. ponownie odmówił wymeldowania D. W. i małoletniego P. Z. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym przy ulicy [...] w B. Organ podniósł między innymi, że przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że nie ma podstaw do wymeldowania D. W. i jej dziecka z lokalu, w którym przebywa od 15 maja 2007 r. a który wcześniej opuściła, lecz to opuszczenie nie miało cech, ani stałości, ani dobrowolności w rozumieniu art. 15 pkt. 2 ustawy o ewidencji ludności. Podkreślono, że sporny lokal stanowi centrum życiowe uczestniczki postępowania i jej małoletnich dzieci. D. W. zamieszkuje w lokalu na co dzień, tam są skoncentrowane jej sprawy osobiste, życiowe i majątkowe.

Organ odwoławczy decyzją z 12 września 2007 r. uchylił decyzję Burmistrza [...] i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazał na braki postępowania dowodowego, w szczególności dotyczące sposobu i oceny przeprowadzonych dowodów.

Po kolejnym rozpatrzeniu sprawy decyzją z [...] organ I instancji orzekł o odmowie wymeldowania D. W. i jej syna P. Z. z pobytu stałego przy ulicy [...] w B. Po przedstawieniu w uzasadnieniu okoliczności faktycznych sprawy, zwrócono uwagę, że rozpatrzenie dowodów z zachowaniem reguł wynikających z art. 80 i 81 K.p.a. potwierdziło brak podstaw do wymeldowania uczestników postępowania. D. W. wraz z dziećmi mieszka i przebywa w miejscu stałego zameldowania. Jej zamieszkiwanie polega na stałym korzystaniu z jego urządzeń, nocowaniu, spędzaniu wolnego czasu i zaspokajaniu innych potrzeb życiowych. Nie sposób przyjąć, aby inny lokal wskazywany przez wnioskodawcę, był centrum życiowym uczestniczki postępowania.

W odwołaniu J. W. domagał się uchylenia tej decyzji i zarzucał błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za postawę orzeczenia polegający na przyjęciu, iż sporny lokal jest centrum życiowym D. W. i jej syna P. oraz naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 79, art. 80, art. 81, art.89 i art.138 K.p.a. wyrażające się przesłuchaniem uczestniczki bez powiadomienia pełnomocnika wnioskodawcy i brakiem przesłuchania świadków zgodnie ze wskazaniami organ odwoławczego.

Wojewoda [...] powołaną na wstępie decyzją z [...] utrzymał w mocy decyzję Burmistrza [...] w przedmiocie odmowy wymeldowania D. W. i P. Z.

W motywach orzeczenia po przedstawieniu okoliczności faktycznych sprawy organ podniósł, że zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdza, aby uczestniczka postępowania trwale opuściła miejsce swego zameldowania na pobyt stały i zerwała więzi z tym lokalem. Czasowe opuszczenie lokalu po urodzeniu syna P., w styczniu 2006 r. i zamieszkiwanie do maja 2007 r. w wynajętym mieszkaniu nie nastąpiło w warunkach dobrowolności i nie było trwałe. Uczestniczka nigdy nie zerwała związków z lokalem, gdzie jest zameldowana na pobyt stały. Konflikty byłych małżonków W. doprowadziły do przejściowego opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego bez wymeldowywania się i bez zameldowania się w nowym lokalu.

Uczestniczka postępowania przez cały okres korzystała ze spornego lokalu gdzie miała swoje rzeczy osobiste i zajmowała tzw. Mały pokój. W praktyce bowiem byli małżonkowie korzystali z lokalu od daty orzeczenia rozwodowego w ten sposób, że każde z nich dysponowało osobnym pokojem a pomieszczenia typu kuchnia, łazienka służyły obojgu, przy czym w tych częściach mieszkania znajdowały się osobne sprzęty służące każdemu z zainteresowanych (osobne lodówki, szafki, półki itp.).

Organ odwoławczy dokonując oceny zebranego materiału dowodowego w warunkach określonych w art. 80 K.p.a. przyjął za najbardziej wartościowe dowody w postaci wywiadów w Komendzie Powiatowej Policji, protokołu oględzin i przesłuchania stron.

Akcentowano, że zebrane dowody potwierdzają, iż D. W. nie opuściła spornego lokalu z własnej woli i dobrowolnie. Co więcej ani jej zachowanie w dacie złożenia wniosku o wymeldowanie, ani po 15 maja 2007 r. nie potwierdza tezy wnioskodawcy, iż dobrowolnie przeniosła swoje centrum życiowe do innego mieszkania.

W skardze sądowoadministracyjnej J. W. domagał się uchylenia zaskarżenia decyzji w całości względnie "merytorycznego rozpoznania sprawy i wymeldowania D. W.". Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wydane orzeczenie, w szczególności art. 79, art. 80, art. 81, art. 89, art.136, art. 138 § 2 i art. 140 K.p.a. przez uniemożliwienie wzięcia udziału w czynności przesłuchania strony w dniu 4 października 2007 r. , brak przeprowadzenia rozprawy administracyjnej oraz nie przeprowadzenie dowodów z urzędu w wyniku czego wydano decyzję w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. W uzasadnieniu wskazano, że czynność przesłuchania D. W. przeprowadzono wadliwie, o czym świadczy fakt, że zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi już po dacie tej czynności tj. 9 października 2007 r.

Błędnie ustalonego stanu faktycznego dopatrywał się skarżący w braku określenia w protokołach przesłuchania M. P., P. I. i K. S. w jakim charakterze ich przesłuchano oraz brak podpisu pod pouczeniem. Zarzucono brak właściwego opisania dokumentacji fotograficznej sporządzonej w czasie oględzin. Zdaniem skarżącego oparcie rozstrzygnięcia na dowodach z dokumentów było nie wystarczające do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przez swoje zaniechanie organy nie miały możliwości zweryfikowania twierdzeń stron. Końcowo skarżący zaznaczył, że w toku postępowania D. W. podjęła pracę we [...] i korzysta z mieszkania swoich rodziców co sprzeciwia się łączeniu przez organy miejsca jej stałego zameldowania w B. z tzw. centrum życiowym.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji podkreślił, że tak z zeznań D. W. jak i skarżącego J. W. wynika korzystanie przez uczestniczkę ze spornego lokalu a wymeldowanie osoby decyzją administracyjną jest aktem o charakterze wyjątkowym i może mieć zastosowanie tylko wówczas gdy dana osoba faktycznie trwale opuści bez wymeldowania dotychczasowe miejsce pobytu stałego, zerwie wszelkie związki z lokalem a tymczasem w rozpoznawanej sprawie opuszczenie lokalu nie było dobrowolne i jak się okazało było przejściowe.

W toku postępowania uczestniczka D. W. wniosła o oddalenie skargi oświadczając, że nadal chce mieszkać z dwójką małych dzieci w lokalu będącym przedmiotem sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność decyzji, czyli jej zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania decyzji.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej P.p.s.a., Sąd wydając rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze. Godzi się stwierdzić także, iż sąd administracyjny nie jest uprawniony, ani też władny do zastępowania organów administracji państwowej w rozstrzyganiu spraw administracyjnych. Dlatego nawet przy istnieniu podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji nie mógłby być uwzględniony wniosek sformułowany alternatywnie w skardze, a sprowadzający się do żądania "wymeldowania D. W." wyrokiem Sądu.

Przechodząc do oceny sprawy trzeba najpierw zważyć, że przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego była decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie wymeldowania z miejsca pobytu stałego. Przeprowadzona przez Sąd, według powyżej wskazanych kryteriów, kontrola legalności wykazała, iż zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przepisami prawa, tak procesowego, jak i materialnego.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji na wstępie dostrzec trzeba, iż sprawa której dotyczy niniejsze postępowanie była już przedmiotem oceny sądowej. W sprawie dotyczącej wymeldowania D. W. z pobytu stałego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu wypowiedział się w wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 643/06.

Stosownie do tego wskazać należy, iż w myśl art. 153 P.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem postępowania. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku. Zauważyć przy tym należy, iż ocena prawna dotyczy wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego oraz sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku, w związku z rozpoznawaną sprawą. Determinuje ona zatem, podobnie, jak zawarte w orzeczeniu wskazania co do dalszego postępowania, działania każdego organu w postępowaniu administracyjnym, podejmowane w sprawie, której dotyczyło postępowanie sądowoadministracyjne, aż do czasu jej rozstrzygnięcia. Związanie oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania samego sądu oznacza z kolei, że sąd zobowiązany jest do podporządkowania się wcześniej wyrażonemu w orzeczeniu poglądowi w pełnym zakresie.

Uwzględniając obowiązek wynikający z art. 153 P.p.s.a., w odniesieniu do oceny wyrażonej w wyroku z dnia 23 stycznia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 643/06, w zakresie niniejszej sprawy stwierdzono zatem, iż ponowne rozpoznanie sprawy w postępowaniu administracyjnym, zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, nastąpiło przy uwzględnieniu oceny zawartej we wcześniejszym wyroku oraz po usunięciu stwierdzonych przez Sąd nieprawidłowości w postępowaniu wyjaśniającym. Mając na uwadze zakres dokonanej uprzednio przez Sąd oceny, która pomijała kwestie związane z merytorycznym rozstrzygnięciem i odnosiła się do kwestii procesowych, w ocenie Sądu uznać w sprawie należało, iż zaskarżona decyzja podjęta została zgodnie z przepisami postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać jednak trzeba, iż materialną podstawę prawną w niniejszej sprawie stanowi ustawa o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 6 ust. 1 powołanej ustawy, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Stosownie do tego, uznanie pobytu za stały uzależnione jest od łącznego spełnienia określonych przez ustawodawcę przesłanek tj.: faktycznego przebywania pod określonym adresem oraz jednoczesnego zamiaru stałego pobytu w tym miejscu połączonego z wolą koncentracji w nim swoich spraw życiowych. Sam zamiar stałego pobytu w danej miejscowości pod oznaczonym adresem nie przesądza zatem o stałym jego charakterze. Musi on wystąpić łącznie z fizycznym przebywaniem w oznaczonym miejscu. Przez "zamiar" należy przy tym rozumieć nie tylko wolę wewnętrzną, ale również wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych możliwych do stwierdzenia okoliczności. Bez znaczenia przy tym w świetle art. 6 ust. 1 ustawy pozostaje fakt, iż przebywanie w oznaczonym miejscu przerywane jest okresami czasowej nieobecności, skoro dana osoba wyraża zamiar stałego w nim przebywania.

Zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie jest aktem rejestracji danych dotyczących pobytu określonej osoby, charakteru tego pobytu, bądź jego ustania w dotychczasowym miejscu, służącym zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osób fizycznych, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Dokonywane jest ono zazwyczaj w drodze czynności materialno – technicznej, która to nie ma cech aktu administracyjnego i nie kończy postępowania w konkretnej sprawie.

Podstawę prawną wymeldowania osoby z pobytu stałego bez jej wyraźnego oświadczenia woli o dokonaniu wymeldowania stanowi przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, w myśl którego organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad trzy miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Stosownie do powołanej regulacji jedyną przesłanką wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego jest opuszczenie przez nią miejsca, w którym była zameldowana na pobyt stały. Przesłanka ta zostaje spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Przejściowa nieobecność w miejscu stałego zameldowania, nie może bowiem prowadzić do automatycznego stwierdzenie, iż doszło do opuszczenia miejsca pobytu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Uwzględniając zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe określonej w art. 6 ustawy definicji "pobytu stałego", przyjąć należy, iż stanowiące hipotezę przepisu art. 15 ust. 2 ustawy "opuszczenie miejsca pobytu stałego", nie oznacza jedynie fizycznego przebywania w miejscu innym, niż miejsce pobytu stałego. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie ma natomiast to, czy okoliczności faktyczne potwierdzają wolę osoby, czy też pozostają z nią w sprzeczności ( por. wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2005 r., Sygn. akt IV SA/Wa 600/05, System Informacji Prawnej LEX nr 192912; wyrok NSA z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, System Informacji Prawnej LEX nr 50123; wyrok NSA z dnia 10 lutego 1989 r., sygn. akt SA/Wr 789/88, ONSA 1989/2/72).

W rezultacie opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania określona w art. 15 ust. 2 ustawy, winno być rozumiane jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie odpowiedniego w tym zakresie oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby.

Stosownie do powyższego, postępowanie w sprawie dokonania wymeldowania, w oparciu o art. 15 ust. 2 ustawy, wymaga zatem ustalenia, czy osoba powzięła zamiar fizycznego opuszczenia swojego dotychczasowego miejsca pobytu stałego i czy ten zamiar zrealizowała. Ocena stanu faktycznego winna tym samym dotyczyć, tak kwestii faktycznego opuszczenia lokalu, jak i woli zameldowanego odnoszącej się do przebywania w miejscu zameldowania na pobyt stały. Zarówno element przedmiotowy, czyli fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego, jak i element podmiotowy, tj. zamiar innego zlokalizowania centrum życiowego przez osobę, jest natomiast możliwy do ustalenia w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu, cel i przyczynę opuszczenia miejsca pobytu stałego.

Ustalenie istotnych z punktu widzenia art. 15 ust. 2 ustawy materialnych przesłanek wymeldowania nastąpić winno w postępowaniu administracyjnym, w którym organ winien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające na zasadach określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. Stosownie do tego, oceniając prawidłowość postępowania administracyjnego przeprowadzonego w niniejszej sprawie stwierdzić w tym miejscu trzeba, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono przepisów proceduralnych.

Przede wszystkim, wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, nie można w niniejszej sprawie uznać za wadliwy dowodu z przesłuchania D. W., a to jak podnosi skarżący na skutek naruszenia art. 79 K.p.a., poprzez niezawiadomienie pełnomocnika skarżącego o terminie przesłuchania strony w dniu 4 października 2007 r. i tym samym uniemożliwienie mu odniesienie się do podnoszonych przez stronę w twierdzeń. Wprawdzie zgodzić należy się z tym, iż pełnomocnik skarżącego nie został skutecznie zawiadomiony o terminie przeprowadzenia wskazanego dowodu, gdyż zawiadomienie wzywające strony do stawienia się przed organem odebrał dopiero dnia 9 października 2007 r. (a więc już po przeprowadzeniu dowodu), jednakże w toku dalszego postępowania brał on udział w dniu 31 października 2007 r. w przesłuchaniu tak J. W., jak i D. W., w trakcie którego skorzystał z prawa zadawania stronie pytań. Okoliczność tę potwierdza protokół przesłuchania podpisany przez strony oraz pełnomocnika skarżącego. Skoro zatem zarówno J. W., jak i jego pełnomocnik uczestniczyli podczas ponownego przesłuchania D. W., w świetle przepisów postępowania administracyjnego, nie można uznać nieobecności przy pierwszym przesłuchaniu (w dniu 4 października 2007 r.) za naruszenie uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji. Nie mogła ona również stanowić podstaw do odmówienia wiarygodności dowodowi w postaci przesłuchania strony. Odpowiednio do tego, zauważyć ponadto trzeba, że w aktach znajduje się oświadczenie pełnomocnika, z którego wynika że w dniu 31 października zapoznał się on z całością materiału dowodowego i miał możliwość zadawania stronom pytań. Z protokołu przesłuchania nie wynika natomiast, aby strony wnosiły jakiekolwiek pytania do zebranego materiału dowodowego. Brak zgłoszenia uwag w trakcie przesłuchania wynika również z adnotacja w formie notatki urzędowej sporządzonej w dniu 31 października 2007 r. na okoliczność przesłuchania stron. W świetle tych wszystkich okoliczności w ocenie Sądu nie można tym samym w niniejszej sprawie uznać za uzasadniony zarzutu naruszenia, w odniesieniu do skarżącego, czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.), w tym brak udziału strony w przeprowadzeniu dowodu (art. 79 K.p.a.) oraz uniemożliwienia stronie wypowiedzenia się co dowodów zebranych w postępowaniu (art. 81 K.p.a.).

Oceny takiej w zakresie przedmiotowego postępowania w żaden sposób nie podważa twierdzenie skargi o nieprawidłowym przeprowadzeniu dowodów z przesłuchania świadków oraz oględzin. Kwestionując moc wskazanych dowodów i podnosząc konieczność ich ponownego przeprowadzenia przed podjęciem rozstrzygnięcia, skarżący powołał się na uchybienia jakie, w zakresie tych środków dowodowych stwierdził organ odwoławczy we wcześniejszej decyzji z dnia 12 września 2007 r., mocą której poprzednia decyzja organu pierwszej instancji została uchylona. W ocenie Sądu jednak stanowisko prezentowane przez Wojewodę w powołanej decyzji nie zasługiwało na akceptację. W kontekście okoliczności faktycznych, nie zachodzą bowiem wątpliwości co do prawidłowości przeprowadzenia dowodów stanowiących podstawę rozstrzygnięcia. Ocenę natomiast pierwotnie wyrażoną przez Wojewodę, co do naruszenia przepisów postępowania w zakresie czynności przesłuchania świadków oraz fotograficznego utrwalenia ustaleń dokonanych w trakcie oględzin, uznać należało za chybioną.

Zauważyć przyjdzie, iż o terminie przesłuchania świadków oraz przeprowadzenia oględzin w spornym lokalu mieszkalnym, wyznaczonym na dzień 15 czerwca 2007 r., zarówno skarżący (który w ówczesnym czasie nie był jeszcze reprezentowany przez pełnomocnika), jak i D. W., skutecznie powiadomieni zostali w dniu 28 maja 2007 r. (vide: pocztowe potwierdzenie odbioru przesyłki). Nie można zatem przyjąć, iż przeprowadzenie dowodów w dniu 15 czerwca 2007 r., nastąpiło z naruszeniem art. 79 K.p.a. Ponadto, jak wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych protokołów przesłuchania, wszyscy przesłuchani w dniu 15 czerwca 2007 r. świadkowie tj. M. P., P. I. i A. B., pouczeni zostali o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań i zapoznani z treścią art. 83 § 1 i 2 K.p.a. oraz art. 233 § 1 – 6 K.K. Potwierdzają to podpisy świadków pod protokołami oraz treścią powołanych na odwrocie przepisów. W protokołach tych wyraźnie zaznaczono także, iż wskazane w nich osoby przesłuchiwane były w charakterze świadków. Z protokołu oględzin spornego lokalu mieszkalnego wynika natomiast, iż dokonane w ich trakcie ustalenia utrwalono w postaci materiału fotograficznego, a fotografie wykonane zostały przez Strażnika Miejskiego – M. M. Jednocześnie załączone zdjęcia zawierają opisy tego co zostało na nich utrwalone, a fakt iż wykonane zostały w spornym lokalu potwierdza opis oraz podpisy stron, w tym skarżącego J. W. na odwrocie każdego ze zdjęć.

Uwzględniając wskazane powyżej okoliczności jako bezzasadne uznać zatem należy zarzuty nieprawidłowego i uchybiającego przepisom postępowania, przeprowadzenia powołanych dowodów. Tym samym zaś, nie można również zgodzić się z twierdzeniem o uzasadnionej konieczności ponownego ich przeprowadzenia. Jedynie w odniesieniu do przesłuchania świadka K. S., które miało miejsce w dniu 27 czerwca 2007 r. uznać można, iż dowód ten, wobec braku w aktach administracyjnych potwierdzenia zawiadomienia stron o przesłuchaniu, przeprowadzony został z naruszeniem art. 79 K.p.a. Wskazać jednak należy, iż zapoznając się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, strony nie zgłosiły zastrzeżeń co do jego przeprowadzenia i nie zawnioskowały powtórnego przesłuchania. Skoro zaś organ uznał, że pozostały zgromadzony materiał dowodowy jest wystarczający do rozpoznania sprawy, nie uwzględnił tego wadliwie przeprowadzonego środka dowodowego przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Fakt iż dowód ten nie był brany pod uwagę przy wydaniu decyzji wynika z treści uzasadnienia, wskazującego motyw jej podjęcia. Jednocześnie, okoliczność ta wyłącza uznanie, iż zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o wadliwie przeprowadzony dowód, a tym samym z naruszeniem przepisów postępowania.

Zarzutu takiego nie można również postawić w związku z przedłożoną do akt kserokopią pisma zawierającego zobowiązanie D. W. do ponoszenia kosztów utrzymania spornego lokalu mieszkalnego. Wprawdzie zgodzić należy się z tym, iż niepotwierdzone kserokopie nie mogą stanowić dowodu w sprawie, jednakże dostrzec trzeba, że także wskazany dokument nie miał znaczenia dla podjętego w sprawie rozstrzygnięcia i nie stanowił podstawy ustaleń istotnych dla sprawy okoliczności. Podnieść przy tym można, iż skoro okoliczności mające znaczenie dla sprawy, a związane z podpisaniem pisma, zostały wyjaśnione w drodze innej czynności, tj. m.in. pisemnego wyjaśnienia z dnia 15 października 2007 r., złożonego przez W. M. w imieniu Komendanta Żandarmerii Wojskowej w B. oraz zeznań strony, nie zachodziła konieczność przeprowadzenia dowodu z tego dokumentu.

W świetle przedstawionych okoliczności i wobec niezłożenia przez strony w toku postępowania administracyjnego innych wniosków dowodowych (jedyny wniosek dotyczący przesłuchania P. I. złożony przez skarżącego został uwzględniony już dnia 15 czerwca 2007 r.), w oparciu o akta administracyjne oceniając legalność postępowania Sąd uznał zatem, iż przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne nie naruszało przepisów proceduralnych. W ponownym postępowaniu usunięto stwierdzone przez Sąd we wcześniejszym wyroku nieprawidłowości, zaś podjęcie rozstrzygnięcia nastąpiło w oparciu o całokształt prawidłowo zebranego materiału dowodowego.

Dodatkowo zaznaczyć w tym miejscu trzeba, iż wbrew twierdzeniu skargi, z którego wywodzone są podniesione w sprawie zarzuty, wskazania organu odwoławczego zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 K.p.a., nie są wiążące dla organu pierwszej instancji ponownie rozpoznającego sprawę i może on podtrzymać swój pogląd prawny wyrażony w decyzji zaskarżonej odwołaniem. Zarówno z treści art. 138 § 2 K.p.a., jak i treści innych przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie wynika bowiem, że organ pierwszej instancji winien uwzględnić pogląd prawny wyrażony w uzasadnieniu decyzji kasacyjnej.

Uwzględniając prawidłowość przeprowadzonego postępowania, w zakresie oceny merytorycznej, na gruncie powołanej wcześniej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych uznać ponadto trzeba, iż zaskarżona decyzja nie narusza również przepisów materialnoprawnych. Uwzględniając zgromadzony w toku całego postępowania administracyjnego materiał dowodowy oraz potwierdzone okoliczności stwierdzić należy, iż zaskarżoną decyzją prawidłowo odmówiono wymeldowania D. W. wraz z małoletnim synem P. Z. z miejsca pobytu stałego przy ul. [...] w B. Jako zasadne w ocenie Sądu przyjąć bowiem należy stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że co do wskazanych osób nie zaistniały, określone w art. 15 ust. 2 ustawy, przesłanki wymeldowania.

Mając na uwadze przedstawione wcześniej wywody w zakresie materialnoprawnych podstaw wymeldowania dostrzec należy, iż z zeznań D. W., jak i skarżącego jednoznacznie wynika, że D. W. wraz z synem nie opuściła trwale lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w B., w którym zameldowana jest na pobyt stały. Skarżący wyraźnie przy tym oświadczył w trakcie przesłuchania (co utrwalono w protokole), iż D. W. powróciła do mieszkania w dniu 15 maja 2007 r., zajmuje w nim jeden pokój i częściowo ponosi koszty utrzymania lokalu. Okoliczność faktycznego przebywania strony wraz z synami w miejscu pobytu stałego potwierdzona został ponadto w wyniku kontroli meldunkowej przeprowadzonej w dniu 21 września 2007 r., w trakcie której ustalono, że wnioskowana do wymeldowania zamieszkuje w spornym lokalu. Potwierdzony fakt przebywania w mieszkaniu stanowi przy tym jednoznaczny dowód, iż strona nie opuściła miejsca pobytu w sposób trwały. W trakcie oględzin ustalono natomiast, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy osobiste tak D. W. jak i jej synów. Utrwalony w materiale fotograficznym stan lokalu potwierdza zaś jednoznacznie, iż strona w sposób ciągły korzysta z pomieszczeń znajdujących się w mieszkaniu. Dowodzi to wiarygodnie, że uczestniczka nie zerwała kontaktu z dotychczasowym miejscem pobytu stałego i cały czas z niego korzysta. Zauważyć także trzeba, iż w zeznaniach D. W. przyznała, że nie powzięła zamiaru stałego opuszczenia mieszkania. W toku postępowania oświadczyła ponadto, że we wcześniejszym okresie, tj. przed 15 maja 2007 r., jej czasowa nieobecność spowodowana była niepoprawnymi relacjami jakie zaistniały pomiędzy nią a skarżącym, przy czym nieobecność ta nie była ona związana z wolą trwałego opuszczenia lokalu .

Stosownie do faktu nieprzebywania strony we wcześniejszym okresie tj. przed 15 maja 2007 r. w miejscu zameldowania stałego wskazać trzeba, iż nie można w oparciu o sam fakt przebywania stron poza miejscem pobytu stałego przyjmować, iż jej wolą było trwałe opuszczenie mieszkania, a pobyt w lokalu przy ul. [...] w B. utracił swój stały charakter. Mając na uwadze cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy dostrzec trzeba, iż zeznania świadków przesłuchiwanych podczas poprzedniej rozprawy administracyjnej, która odbyła się w dniu 25 lipca 2006 r., jak również inne dowody przeprowadzone w toku wcześniejszego postępowania wyjaśniającego tj. z oględzin oraz kontroli meldunkowej potwierdzały, iż D. W. nie zerwała kontaktu z miejscem zameldowania, pomimo czasowych nieobecności w mieszkaniu. Powołane w sprawie okoliczności interwencji we wcześniejszym okresie w spornym mieszkaniu funkcjonariuszy Żandarmerii Wojskowej w świetle oświadczeń D. W., iż opuściła mieszkanie z uwagi na brak porozumienia i trudne relacje z J. W., potraktować należało jako potwierdzające, iż nie przebywanie strony w miejscu zameldowania na pobyt stały nie było związane z wolą jego trwałego opuszczenia, której to woli zresztą D. W. nigdy nie potwierdziła.

O ile jednak stwierdzić można, że D. W. czasowo nie przebywała w miejscu pobytu stałego przed 15 maja 2007 r., o tyle jak już wcześniej podano, za potwierdzone i bezsprzeczne uznać należy, jej stałe przebywanie w mieszkaniu oraz korzystanie z niego po tej dacie. Skoro natomiast ustalono, iż obecnie lokal przy ul. [...] stanowi główne miejsce zamieszkania strony, w którym znajduje się jej centrum życiowe, nie można przyjmować, że spełnione zostały w niniejszej sprawie przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego". Zauważyć trzeba, iż podejmując rozstrzygnięcie w sprawie o wymeldowanie organy obowiązane były uwzględnić stan faktyczny i prawny istniejący w dniu wydania decyzji. Stosownie do tego okoliczność, iż D. W. przed 15 maja 2007 r. nie przebywała stale w miejscu zameldowania, pozostawała bez znaczenia dla dokonanej oceny i treści podjętego w sprawie rozstrzygnięcia. Jak już wcześniej wskazano, tak zameldowanie jak i wymeldowanie służy zbieraniu i aktualizowaniu danych o miejscu pobytu osoby fizycznej, zgodnie z rzeczywistym i aktualnym stanem faktycznym. Aktualnie zaś, jak wynika z dokonanych ustaleń D. W. stale przebywa w miejscu zameldowania na pobyt stały. Wobec takiego stanu faktycznego przyjąć tym samym należy brak w niniejszej sprawie podstaw do wymeldowania.

W świetle przedstawionych rozważań, uznając zarzuty skargi za bezzasadne, stwierdzono, iż zaskarżona decyzja jako odpowiadająca przepisom prawa zasługuje na akceptację. Wobec ujętego w treści skargi wniosku o merytoryczne rozpoznanie sprawy i dokonanie wymeldowania przez Sąd, wskazać natomiast przyjdzie, iż jak zaznaczono na wstępie, wojewódzki sąd administracyjny nie jest uprawniony do podejmowania merytorycznych rozstrzygnięć i dlatego nie był uprawniony do orzeczenia w wyroku o wymeldowaniu, czy też odmowie dokonania wymeldowania.

Wobec powyższego na mocy art. 151 P.p.s.a oddalono skargę.