Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 585/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-04-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 93
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Radom Sędziowie: Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska (sprawozdawca) Asesor WSA Marta Pająkiewicz-Kremis Protokolant: Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału IV Krzysztof Erbel po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. N. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] im. [...] we [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stypendium Rektora, odmowy przyznania tego stypendium i zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] im. [...] we W. na rzecz skarżącego kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]., działając na podstawie art. 86 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 87, art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce z dnia 20 lipca 2018 r. (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 478, zwaną dalej "ustawą"), § 8 ust. 1 pkt 8 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] we W. oraz § 6 ust. 1 pkt 1, § 15 i § 16 "Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] we W. od roku akademickiego 2019/2020" (załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Uniwersytetu [...] we W. z dnia [...].) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735; w skrócie "k.p.a."), Odwoławcza Komisja Stypendialna Uniwersytetu [...] we W. po rozpatrzeniu odwołania strony skarżącej – M. N. - od decyzji Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] we W. nr [...] z dnia [...] uchylającej decyzję nr [...] z dnia [...], wydaną w sprawie przyznania stypendium Rektora i odmowy przyznania stronie skarżącej tego stypendium w okresie od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. oraz zobowiązującej do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 4500 zł - utrzymała w mocy decyzję wydaną w pierwszej instancji.

W uzasadnieniu przytoczono między innymi, że Komisja Stypendialna przyznała stronie skarżącej wymienione stypendium na okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. w wysokości po 500 zł miesięcznie wydając opisaną decyzję z dnia [...]. Student odebrał decyzję w dniu 26.11.2019 r. składając jednocześnie oświadczenie o zrzeczeniu się prawa do wniesienia odwołania.

W związku z otrzymaniem raportu z systemu POL-on, to jest Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i Szkolnictwie Wyższym, dotyczącym osób, które przekroczyły 6-letni okres studiowania, a którym w roku akademickim 2019/2020 zostały przyznane świadczenia dla studentów oraz ustaleniu na jego podstawie, że okres odbywania przez skarżącego nauki przekroczył 6 lat z dniem 30 września 2019 roku (student bowiem rozpoczął studia w 2012 roku), co reguluje art. 93 ust. 1-3 ustawy, Komisja Stypendialna wydała w dniu [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postanowienie o wznowieniu postępowania administracyjnego zaś w dniu [....]. decyzją nr [...] uchyliła w całości decyzję z [...]., odmówiła przyznania stypendium za okres od 01.10.2019 r. do 30.06.2020 r. i zobowiązała skarżącego studenta do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w wysokości 4500 zł.

Rozpatrując wniesione odwołanie od tej decyzji organ drugiej instancji podniósł, że w sprawie ujawnione nowe okoliczności faktyczne, dotyczące przekroczenia 6-letniego okresie studiowania, nie były znane organowi pierwszej instancji podczas wydawania decyzji z dnia [...]. Okoliczność ta została wyjawiona po otrzymaniu raportu z Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, z którego wynika, że skarżący studiował przez okres ponad 6 lat – poczynając od kierunku [...] na Wydziale [...] Politechniki W. od 01.10.2012 r. do 03.01.2017 r. oraz w latach od 01.10.2017 r. do 25.10.2018 r., następnie na kierunku [...] na Wydziale [...] Uniwersytetu [...] im. [...] we W. od 01.10.2018 r. - do chwili obecnej.

Organ powołał się na stanowisko Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego zaprezentowane w "Przewodniku po systemie szkolnictwa wyższego i nauki" wydanego i opracowanego w 2019 roku oraz na portalu internetowym, wskazując, że na tle redakcji art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy uczelniane świadczenia przysługują nie dłużej niż przez okres 6 lat. Oznacza to, że łączny okres, w którym dana osoba może otrzymywać świadczenia w ramach studiów - niezależnie od ich rodzaju i długości trwania, jak też uczelni, na których są odbywane - nie może przekroczyć 6 lat, tj. 72 miesięcy. Dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student występuje o świadczenia oraz czy je pobiera. 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy (na pierwszym kierunku studiów), co następuje z chwilą złożenia ślubowania. Termin ten biegnie również wówczas, gdy osoba znajduje się na urlopie od zajęć, ale pozostaje na studiach. W przypadku przerwania studiów (skreślenia z listy studentów) i ponownego ich podjęcia, liczenie wskazanego okresu powinno być kontynuowane, a nie rozpoczynać się od nowa. Podobnie w przypadku ukończenia studiów pierwszego stopnia i podjęcia studiów drugiego stopnia lub jednolitych studiów magisterskich, sumują się wyłącznie okresy studiowania na tych studiach, natomiast przerwę pomiędzy tymi studiami wyłącza się. Do 6-cio letniego okresu przysługiwania świadczeń wlicza się także okresy studiowania sprzed wejścia w życie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tj. sprzed 1 października 2018 r.).

Powyższe oznacza w przekonaniu organu, że termin 6 lat przysługiwania świadczeń należy liczyć w latach, z uwzględnieniem wszystkich okresów, w których student posiadał prawo do świadczeń (co najmniej jednego z nich), o których mowa w art. 86 ustawy, a więc w okresie, w którym posiadał status studenta.

W ocenie organu, skarżący student ponosi wszelkie konsekwencje wpływające na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ z dniem 1 października 2019 r., kiedy to przekroczył 6-letni okres studiowania, nie spełniał już warunków, by owe stypendium nadal otrzymywać. Strona skarżąca w dniu składania wniosku o przyznanie stypendium oświadczyła, iż zapoznała się z Regulaminem świadczeń dla studentów Uniwersytetu [...] we W. od roku akademickiego 2019/2020, jak również, iż dane zawarte we wniosku i załącznikach są zgodne ze stanem faktycznym wg stanu na dzień składania wniosku, a także zobowiązała się do niezwłocznego zwrotu nienależnie pobranych świadczeń, zapoznała się także z zapisem odnoszącym się do max. 6-letniego okresu studiowania (§ 6 ust. 1 pkt 1 Regulaminu).

W skardze wywiedzionej od tej decyzji strona skarżąca zarzuciła ruszenie przepisów postępowania, w tym art. 6, 7, 9, 11, 16, 104 § 2, 145 § 1 pkt. 5, 151 § 1 pkt. 2 k.p.a., wnosząc o uchylenie skarżonej decyzji. oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Strona skarżąca podniosła, że warunkiem zastosowania art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a. jest istnienie dowodu w dniu wydania decyzji przyznającej stypendium (tj. w dniu 15 listopada 2019 r.), a wskazany przez organ dokument w postaci raportu POL-on nie istniał w dniu wydania decyzji i został wytworzony oraz przekazany Komisji Stypendialnej po wydaniu ostatecznej decyzji o przyznaniu stypendium. Jest to okoliczność bezsporna wprost przyznana przez Komisję Stypendialną w uzasadnieniu decyzji, gdzie wskazuje się ponadto datę posiedzenia Komisji Stypendialnej 10 listopada 2020 r., na którym rozpatrywano przedmiotowy raport. Tym samym nie może stanowić podstawy wznowienia postępowania. Nadto okoliczności dotyczące stażu studiów odbytych przez skarżącego nie są nowymi okolicznościami nieznanymi Komisji Stypendialnej, albowiem (okoliczność bezsporna, przyznana przez organ w skarżonej decyzji) były zawarte w przywołanym Zintegrowanym Systemie Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, do którego organ miał dostęp od początku postępowania administracyjnego, w tym na etapie rozpatrywania wniosku skarżącego o przyznanie stypendium i wydania decyzji przyznającej stypendium. Zgodnie z ugruntowanym w doktrynie i orzecznictwie poglądem, jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych i są one w jego dyspozycji, to przyjmuje się, że okoliczności te są mu znane. Nie jest natomiast istotne to, czy organ w rozstrzygnięciu decyzji ostatecznej uwzględnił znane mu okoliczności lub nie.

System POL-on jest prowadzony na podstawie art. 342 i następnych ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Na podstawie art. 344 prawa o szkolnictwie wyższym w ramach sytemu POL-on jest prowadzony wykaz studentów obejmujący dane dotyczące przebiegu studiów. Jak wskazuje się w charakterystyce "Systemy POL-on" na jego stronie internetowej w zakresie rejestru studentów zawierających dane o przebiegu studiów: "Znaleźć tu można najistotniejsze informacje o studentach przyjętych na studia i studiujących, zarówno w trybie stacjonarnym jak i niestacjonarnym (dane osobowe, liczba punktów ECTS, zakres korzystania z pomocy materialnej, itp.) Rejestr umożliwia kontrolę wydatkowania pomocy materialnej i odpłatności za studia" 1. Stanowi on więc także specjalistyczne narzędzie kontroli oddane do użytku uczelni, z którego organ ma obowiązek korzystać.

W przedmiotowej sprawie skarżący otrzymał stypendium rektora, a przyznająca je Komisja Stypendialna jest organem rektora. Zgodnie z art. 344 ust. 3 pkt. 2 prawa o szkolnictwie wyższym dostęp do systemu POL-on i wykazu studentów przysługuje rektorom oraz rektorom uczelni prowadzonych przez kościoły i inne związki wyznaniowe otrzymujących subwencję, dotację i inne środki z budżetu państwa - w zakresie danych dotyczących studentów kształcących się w kierowanych przez nich uczelniach.

W przedmiotowej sprawie organ rozpatrujący sprawę miał więc od początku dostęp do tego systemu i zawartych w nim danych, wobec czego informacje o przebiegu studiów skarżącego tamże zawarte w żadnym razie nie stanowią nowych okoliczności faktycznych w sprawie, które uzasadniałyby możliwość wznowienia postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt. 5 k.p.a.

W konsekwencji zdaniem autora skargi nie było możliwe wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt. 2 k.p.a. i decyzje organów I i II instancji są bezprawne. W niniejszej sprawie naruszono zasadę trwałości decyzji administracyjnej z art. 16 § 1 oraz zasady z art. 6, 7, 9 i 11 a także art. 104 § 2, 145 § 1 pkt. 5, 151 §1 pkt. 2 k.p.a.

W odpowiedzi organ wnioskował o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczas prezentowaną argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.; dalej przywoływana jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W ramach kontroli działalności administracji publicznej sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego, określającego prawa i obowiązki stron, oraz prawa procesowego, regulującego postępowanie przed organami administracji publicznej.

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję, w rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego, które miały wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem zaskarżenia jest decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej Uniwersytetu [...] we W. o utrzymaniu w mocy Komisji Stypendialnej uchylającej, po wznowieniu postępowania, swą decyzję ostateczną o przyznaniu stronie skarżącej stypendium Rektora i odmawiającej przyznania tego stypendium za okres od 1 października 2019 r. do 30 czerwca 2020 r. oraz zobowiązującą stronę skarżącą do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia z tego tytułu.

W pierwszym rzędzie należało zważyć, że zaskarżona decyzja została wydana w trybie nadzwyczajnym, to jest po wznowieniu z urzędu postępowania administracyjnego. W tej materii wypada podnieść, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją administracyjną ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją podjęto, było dotknięte wadliwością. W związku z tym, że zastosowana w sprawie instytucja procesowa stanowi odstępstwo od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych, wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a., to wadliwość postępowania administracyjnego musi mieć charakter kwalifikowany, a jej rodzaje zostały wyczerpująco wskazane w przepisach prawa procesowego. Postępowanie wznowieniowe ma własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z wad wymienionych w art. 145 § 1 k.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Jedną z obligatoryjnych podstaw wznowienia przewiduje przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie administracyjne, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję.

W ocenie Sądu, pod względem formalnoprawnym organ niewadliwie zastosował ten ekstraordynaryjny tryb postępowania w rozpoznawanej sprawie, bowiem w dacie wydawania decyzji ostatecznej przyznającej stypendium, nie posiadał wiedzy na temat pełnego okresu studiowania skarżącego, którą to nową okoliczność faktyczną - istniejącą w dacie wydawania decyzji ostatecznej a nieznaną wówczas organowi - uznał za istotną dla rozstrzygnięcia sprawy. Sąd nie dopatrzył się zaniedbania tudzież bierności organu. Skoro bowiem raport Zintegrowanej Sieci Informacji o Nauce i szkolnictwie Wyższym (POL-on), na podstawie którego można było ustalić całkowity okres studiowania skarżącego - był możliwy do uzyskania dopiero po doręczeniu ostatecznej decyzji z dnia [...] o przyznaniu świadczenia, to organ orzekający uczelni nie miał jeszcze wiedzy w dacie wydania tej decyzji o sumarycznym czasie studiowania skarżącego, który podejmował wcześniej studia (od 2012 roku) na różnych kierunkach dwóch uczelni wyższych. Przekroczenie okresu 6 lat nauki w szkołach wyższych nastąpiło w przypadku skarżącego w dacie 1 października 2019 r. i tym samym obejmowało dalszy okres, na który przyznano pierwotnie, ostateczną decyzją, stypendium (to jest do 30 czerwca 2020 r.).

Przechodząc natomiast do istoty sprawy należy wskazać, że zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (zwanej poniżej w skrócie ustawą) student może ubiegać się o przyznanie pomocy materialnej, w tym o stypendium rektora (pkt 4). Przepisy ustawy określają nadto przesłanki, które muszą zostać dodatkowo spełnione aby student mógł uzyskać uprawnienie do stypendium, w szczególności w art. 91 wprowadzono warunki uzyskania stypendium rektora, stanowiąc między innymi w ustępie 1, że stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. W art. 92 ust. 1 postanowiono, że stypendia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, są przyznawane na semestr lub na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy, a gdy kształcenie trwa semestr - przez okres do 5 miesięcy.

Z kolei w świetle art. 93 ustawy w brzmieniu obowiązującym w stanie prawnym sprawy:

"1. Student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku.

2. Świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1:

1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat;

2) nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:

a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,

b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia."

Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji stanowi przytoczony wyżej przepis art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, w myśl którego świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat.

Organy uznały, że czas studiowania przez stronę skarżącą przekroczył z dniem 30 września 2019 r. 6 lat, dlatego po wznowieniu postępowania uchylono uprzednio wydaną decyzję ostateczną o przyznaniu stypendium i odmówiono przyznania tego świadczenia za okres przekraczający 6 lat studiowania (72 miesiące), do którego to okresu zaliczono wszystkie (liczone w latach) okresy studiowania przez skarżącego, to znaczy posiadania przez niego statusu studenta. Zdaniem organów bowiem - dla biegu tego okresu nie ma znaczenia, czy student faktycznie występuje o te świadczenia i je pobiera, gdyż 6-letni okres przysługiwania świadczeń rozpoczyna się w momencie podjęcia studiów i nabycia praw studenta po raz pierwszy z chwilą złożenia ślubowania na pierwszym roku studiów, przy czym okresy studiowania sumują się.

W ocenie Sądu, zastosowana przez organy wykładnia zacytowanego przepisu nie jest prawidłowa. Jednocześnie przy tym podkreślenia wymaga, że Sądu nie wiąże przywoływane w zaskarżonej decyzji pisemne stanowisko Ministerstwa Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kwestii interpretacji art. 93 ust. 2 pkt 1 - nie stanowi ono źródła prawa.

W omawianej materii Sąd podziela zapatrywanie wyrażane jednolicie w motywach wyroków wojewódzkich sądów administracyjnych, przykładowo w wyrokach WSA: we Wrocławiu z 2 października 2020 r., sygn. IV SA/Wr 66/20, w Szczecinie z 19 listopada 2020 r. sygn. akt II SA/Sz 596/20, w Gdańsku z 26 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z 20 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Gd 460/20; w Łodzi z 12 sierpnia 2020 r. sygn. akt III SA/Łd 106/20, w Olsztynie z 28 lipca 2020 r. sygn. akt II SA/Ol 107/20, w Poznaniu z 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; w Warszawie z 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Według poglądów tamże prezentowanych i które skład orzekający uznaje za własne, trzeba przyjąć, że pojęciu "przysługuje", o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy, wobec braku definicji ustawowej, należy nadać powszechne rozumienie i odnosić je do świadczenia, które zostało przyznane po spełnieniu wszystkich kryteriów, a nie do okresu samego studiowania i związanego z nim samego prawa do ubiegania się o świadczenia. Skoro zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy student może ubiegać się o przyznanie pomocy materialnej, w tym o stypendium rektora, tak więc samo posiadanie statusu studenta nie jest równoznaczne z posiadaniem prawa do stypendium. W celu otrzymania stypendium student musi bowiem złożyć wniosek o przyznanie tego świadczenia oraz spełnić przesłanki. W związku z tym, iż z racji statusu studenta nie wiąże się przysługiwanie świadczeń stypendialnych, nie sposób zatem uznać, że z momentem rozpoczęcia studiów zaczyna biec wspomniany 6 letni termin ograniczający czas przysługiwania świadczenia. Ponadto zważyć trzeba, że zgodnie z art. 92 ust. 1 stypendia są przyznawane na semestr albo na rok akademicki i wypłacane co miesiąc przez okres do 10 miesięcy w roku. Rok akademicki trwa pięć szóstych roku kalendarzowego, a zatem student nie ma prawa do otrzymania żadnych świadczeń przez jedną szóstą roku. W konsekwencji nie można uznać, że prawo do świadczeń przysługuje mu przez cały rok kalendarzowy. W każdym roku maksymalny upływ okresu to 10 miesięcy. Ustawodawca nie posłużył się pojęciem roku akademickiego, tylko kalendarzowego, co należy uznać za zabieg świadomy.

Komentowany termin 6 lat należy więc odnosić do okresu kiedy rzeczywiście studentowi świadczenie przysługiwało w ujęciu wyżej przedstawionym, tj. gdy na skutek jego wniosku i po spełnieniu przesłanek zostało mu przyznane stypendium, na określony w decyzji czas. I właśnie ten czas zgodnie z art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy nie może przekroczyć łącznie 6 lat.

Za takim rozumieniem pojęcia "przysługiwania świadczenia", o którym mowa, przemawia również uzasadnienie projektu ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, w którym w odniesieniu do regulacji dotyczących pomocy materialnej dla studentów przytoczono, że: "(...) realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Oznacza to, że pobieranie stypendium nie może trwać dłużej niż 6 lat, a nie okres studiowania. Godzi się również zaznaczyć, że w ustawie nie zawarto przepisu ograniczającego lub wyłączającego prawo do świadczeń ze względu na posiadanie statusu studenta przez okres dłuższy niż sześć lat. Z unormowań art. 93 ust. 2 pkt 2 oraz art. 94 ustawy wprost wynika, w jakich sytuacjach studentowi prawo do stypendium nie przysługuje lub kiedy wygasa decyzja o przyznaniu świadczenia. Żadne z tych uregulowań nie wiąże prawa do stypendium z nadmiernie długim okresem studiowania, który może być spowodowany nie tylko nieprzykładaniem się do nauki lecz sytuacją zdrowotną, losową czy ekonomiczną.

Reasumując, niezależnie od długości okresu posiadania przez daną osobę statusu studenta, może ona pobierać świadczenia wymienione w art. 86 ust.1 pkt 1 – 4 ustawy tylko przez okres sześciu lat, chyba że zachodzą wyłączenia, o których mowa w art. 93 ust. 2 pkt 2, ust. 3 i 4 ustawy.

Analogiczne zapatrywanie w kwestii interpretacji komentowanego przepisu wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 1 października 2021 r. sygn. akt III OSK 3967/21, z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21, z 8 lipca 2021 r. sygn. akt III OSK 3913/21, stawiając tezę, że 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy z 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce należy odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy.

Dokonanie nieprawidłowej wykładni w zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej skutkuje w konsekwencji uznaniem, że rozstrzygnięcia te obarczone są wadami proceduralnymi. Przepis art. 86 ust. 2 ustawy wyraźnie stanowi, że przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. Tym samym organy uczelni do podejmowanych decyzji w przedmiocie przyznania stypendium są obowiązane do odpowiedniego stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, co oznacza konieczność zachowania przez organ minimum procedury administracyjnej. Jakkolwiek, w świetle wyrażonej w art. 70 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych, decyzje organów uczelni nie muszą spełniać tak rygorystycznych kryteriów jak decyzje organów administracji publicznej, to jednak, skoro zostały poddane kontroli prowadzonej przez sądy administracyjne pod względem zgodności z prawem, powinny spełniać standardy umożliwiające przeprowadzenie takiej kontroli. Organy uczelni w postępowaniu w sprawie przyznania stypendium powinny zatem zgromadzić materiał dowodowy stosownie do art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a następnie podjęte rozstrzygnięcie uzasadnić zgodnie z wymogami art. 107 § 3 k.p.a., co oznacza, że należy w uzasadnieniu rozstrzygnięcia zawrzeć również uzasadnienie faktyczne, czyli przytoczyć ustalone okoliczności faktyczne mające znaczenie prawotwórcze w kontekście stosowanych norm prawa oraz wskazać dowody wspierające stwierdzone fakty. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji pomija aspekt rozważenia za jaki okres skarżący pobierał stypendium. W tej materii brak jest ustaleń faktycznych. Organy nie zbadały bowiem w jakim okresie skarżący był beneficjentem świadczenia.

W powyższym świetle Sąd uznał, że wydane decyzje dotknięte są mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem zarówno prawa materialnego, tj. art. 93 ust. 2 pkt 1 ustawy przez błędną jego wykładnię, jak i wymienionych przepisów prawa procesowego.

Ponownie rozpoznając sprawę organy uwzględnią przedstawioną ocenę prawną.

W tym stanie rzeczy, Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) uchylił w całości zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. O kosztach orzeczono stosownie do art. 200 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a.