Wyrok NSA, sygn. akt III SA 2208/99
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 2001-01-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 637  Papiery wartościowe i fundusze powiernicze oraz sprawy z nimi związane, bankowość i sprawy dewizowe
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Dewizowe prawo
Powołane przepisy: article: ze zm.
journal: Dz.U. 1994 nr 136 poz. 703
law: Ustawa z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe.
article: art. 13 pkt 1
journal: Dz.U. 1997 nr 118 poz. 754
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi.
Teza: Komisja Papierów Wartościowych jako centralny organ administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu, sprawując nadzór nad przestrzeganiem reguł uczciwego obrotu podejmie takie działania, które mogą zapewnić pełny i powszechny dostęp do rzetelnych informacji na rynku papierów wartościowych.

W powyższym obowiązku mieści się także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w granicach przewidzianych ustawami i aktami wydawanymi na ich podstawie.

TEZY

Komisja Papierów Wartościowych jako centralny organ administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu, sprawując nadzór nad przestrzeganiem reguł uczciwego obrotu podejmie takie działania, które mogą zapewnić pełny i powszechny dostęp do rzetelnych informacji na rynku papierów wartościowych.

W powyższym obowiązku mieści się także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w granicach przewidzianych ustawami i aktami wydawanymi na ich podstawie.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznania sprawy ze skargi "U." SA na decyzję Komisji Papierów Wartościowych i Giełd (...) w przedmiocie zgody na wystawianie Amerykańskich Kwitów Depozytowych - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd decyzją z dnia 23.07.1999 r. utrzymała w mocy swoją decyzję z dnia 21.05.1999 r. w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Komisji Papierów Wartościowych z dnia 14.11.1996 r. o wyrażeniu zgody na zawarcie umowy pomiędzy "U". S.A. z siedzibą w W. a Bank N. Y. z siedzibą w USA, na mocy której poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wystawione mogły być Amerykańskie Kwity Depozytowe /zwane dalej "ADR"/.

Komisja w uzasadnieniu swej decyzji powołała się na fakt, iż decyzją z dnia 8.01.1999 r. uchyliła cztery swoje decyzje wydane na przestrzeni lat 1992-1997, zezwalające spółce akcyjnej "U." na wprowadzenie do obrotu publicznego obrotu określonej liczby akcji zwykłych na okaziciela oraz akcji imiennych uprzywilejowanych co do głosu.

Komisja stwierdziła następnie, że "U." S.A. nie jest spółką publiczną od dnia 17.05.1999 r. /tj. od daty doręczenia decyzji ostatecznej w sprawie cofnięcia zgody/ co oznacza, iż papiery wartościowe tej spółki nie są w publicznym obrocie.

Komisja stwierdziła ponadto, iż decyzja z dnia 14.11.1996 r. dotyczyła podmiotu, którego papiery wartościowe były dopuszczone do publicznego obrotu. W takim stanie rzeczy brak spełnienia tej przesłanki czyni powyższą decyzję bezprzedmiotową, co znalazło wyraz w uzasadnieniu decyzji Komisji z dnia 21.05.1999 r.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd wyjaśniła również, iż za stwierdzeniem wygaśnięcia decyzji z dnia 14.11.1996 r. przemawia interes społeczny polegający na tym, że nikt nie powinien pozostawać w mylnym przeświadczeniu o dalszym pozostawaniu w publicznym obrocie akcji "U." S.A. Chodzi tu przede wszystkim o wprowadzenie pewności inwestorów, co do stanu prawnego papierów wartościowych spółki.

Spółka "U." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Komisji z dnia 23.07.1999 r. wnosząc o jej uchylenie z powodu naruszenia przepisu art. 162 par. 1 pkt 1 Kpa.

W przekonaniu skarżącej stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji nie jest jednak uzasadnione interesem społecznym.

Spółka podniosła bowiem, że stan prawny, jeżeli chodzi o akcje "U." S.A., jest doskonale znany inwestorom operującym na rynku polskim ze względu na ostateczną decyzji Komisji usuwającą Spółkę z publicznego obrotu papierami wartościowymi, której to decyzji nadano odpowiedni rozgłos.

Okoliczność, że Spółka była adresatem decyzji z dnia 14.11.1996 r., dla samopoczucia inwestorów na polskim rynku nie mogła mieć znaczenia, a więc wyeliminowanie tej decyzji z obrotu prawnego trudno tłumaczyć interesem społecznym.

W jeszcze większym stopniu z interesem społecznym żadnego związku nie ma wiedza inwestorów działających na rynkach obcych lub brak wiedzy o tym, czy akcje Spółki funkcjonują w publicznym obrocie. Decyzja z dnia 14.11.1996 r. była niezbędna ze względu na prawo polskie, nie miała natomiast wpływu, z punktu widzenia rynku zagranicznego na sam fakt emitowania kwitów depozytowych.

W końcowej części skargi wyrażono pogląd, że uchylenie decyzji pod pozorem zgodności tego działania z interesem społecznym i wbrew dyspozycji art. 162 par. 1 pkt 1 Kpa wpłynie negatywnie na interesy zagraniczne Spółki.

W odpowiedzi na skargę Komisja wniosła o jej oddalenie. W toku postępowania sądowego Komisja przedłożyła odpis decyzji z dnia 14.11.1996 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Na wstępie należy przytoczyć treść decyzji Komisji Papierów Wartościowych z dnia 14.11.1996 r. Otóż Komisja w tejże decyzji:

1. Wyraziła zgodę na zawarcie umowy pomiędzy "U." S.A. a Bank N. Y. z siedzibą w USA, na mocy której poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej wystawiane będą Amerykańskie Kwity Depozytowe /ADR/.

2. Określiła liczbę akcji, w oparciu o które zostaną wyemitowane Amerykańskie Kwity Depozytowe na nie wyższą niż 9,78 procent wszystkich wyemitowanych akcji "U." S.A. w dniu podjęcia uchwały przez Komisję Papierów Wartościowych

3. Zobowiązała "U." S.A. do zapewnienia przeprowadzenia programu emisji Amerykańskich Kwitów Depozytowych w sposób nie naruszający wymogów prawa polskiego.

4. Zobowiązała "U." S.A. do zamieszczenia w umowie, o której mowa w pkt 1 zapisów zapewniających:

a/ wypracowanie procedur zapewniających przeprowadzenie transakcji związanych z zakupem lub sprzedażą akcji w celu wyemitowania bądź umorzenia Amerykańskich Kwitów Depozytowych przez Bank N. Y. w ten sposób, aby ich wpływ na bieżące zmiany cen na Giełdzie Papierów Wartościowych S.A. był minimalny,

b/ przechowywanie akcji "U." SA. zakupionych w celu wyemitowania na ich podstawie Amerykańskich Kwitów Depozytowych na jednym koncie prowadzonym przez bank powiernik, oraz informowanie Komisji Papierów Wartościowych o numerze tego konta,

c/ zapewnienie klauzul uniemożliwiających oferowanie przez bank depozytowy Amerykańskich Kwitów Depozytowych wystawianych na podstawie akcji "U." S.A. osobom krajowym w rozumieniu ustawy z dnia 2 grudnia 1994 r. - Prawo dewizowe /Dz.U. nr 136 poz. 703 ze zm./,

d/ ustalanie trybu i terminów otrzymania przez Spółkę informacji na temat przebiegu programu emisji Amerykańskich Kwitów Depozytowych, w tym informacji umożliwiających Komisji Papierów Wartościowych identyfikację nabywców Amerykańskich Kwitów Depozytowych.

5. Zobowiązała "U." S.A. do informowania Komisji Papierów Wartościowych o przebiegu programu emisji Amerykańskich Kwitów Depozytowych w stałych raportach w okresach miesięcznych w pierwszych sześciu miesiącach trwania programu, a następnie w okresach kwartalnych. Z treści przytoczonej decyzji wynika, iż zgoda ówczesnej Komisji Papierów Wartościowych dotyczyła nie tylko określonej liczby akcji emitenta, lecz także szeregu innych warunków jakie winny być spełnione przy zawieraniu umowy, a przy tym obowiązków składania raportów o przebiegu programu emisji kwitów depozytowych.

A zatem treść powyższej decyzji wskazuje, iż Spółka realizując upoważnienie do zawarcia umowy miała jednocześnie do realizowania obowiązki wynikające z decyzji organu administracji publicznej.

Komisja Papierów Wartościowych i Giełd miała nie tylko uprawnienie, ale i obowiązek usunięcia z obrotu prawnego wspomnianej wyżej decyzji, jeżeli skarżąca spółka straciła status emitenta papierów wartościowych dopuszczonych do publicznego obrotu.

Wynika to z kategorycznego brzmienia art. 162 par. 1 i 3 Kpa, który nakazuje stwierdzić wygaśnięcie decyzji, jeżeli stała się bezprzedmiotowa nie tylko wówczas gdy wyraźnie stanowi tak przepis prawa, ale także wówczas, gdy leży to w interesie społecznym lub w interesie strony. W rozpatrywanej sprawie Komisja przyjęła twierdzenie, iż za usunięciem decyzji z obrotu prawnego przemawia interes społeczny polegający na tym, że nikt nie powinien pozostawać w mylnym przeświadczeniu, iż akcje skarżącej są w dalszym ciągu w publicznym obrocie, a dotyczy to przede wszystkim inwestorów co do ich pewności w zakresie stanu prawnego papierów wartościowych spółki "U.".

Chodzi przy tym o dotychczasowych inwestorów jak i przyszłych partnerów firmy w zakresie obrotu jej akcjami.

Chodzi także o stronę umowy, o której jest mowa w decyzji z dnia 14.11.1996 r.

Zasadnie przy tym Komisja w odpowiedzi na skargę powołała się na jej obowiązki wynikające z przepisu art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi /Dz.U. nr 118 poz. 754 ze zm./.

Komisja jako centralny organ administracji rządowej w zakresie publicznego obrotu, sprawując nadzór nad przestrzeganiem reguł uczciwego obrotu podejmie takie działania, które mogą zapewnić pełny i powszechny dostęp do rzetelnych informacji na rynku papierów wartościowych.

W powyższym obowiązku mieści się także wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach indywidualnych w granicach przewidzianych ustawami i aktami wydawanymi na ich podstawie.

Komisja zatem - wobec faktu usunięcia spółki z publicznego obrotu papierami wartościowymi - obowiązana była stwierdzić wygaśnięcie decyzji mających związek z dopuszczenia skarżącej do publicznego obrotu, a więc także decyzji wyrażającej zgodę w kwestii emisji Amerykańskich Kwitów Depozytowych. W interesie społecznym leży także i to by Komisja uporządkowała status emitenta papierów wartościowych w zakresie zdarzeń mogących mieć znaczenie prawne od chwili obowiązywania ostatecznej decyzji o uchyleniu zgody nil wprowadzenie papierów wartościowych do publicznego obrotu. Podkreślenia wymaga, iż w toku postępowania przed Komisją, skarżąca nie podnosiła zarzutu naruszenia jej interesu prawnego, natomiast w skardze posłużyła się argumentem dotyczącym negatywnego wpływu na interesy zagraniczne nie podając jednak szczegółowej motywacji w tej materii. Z kolei w skardze zawarte zostało stwierdzenie, iż decyzja w dniu 14.11.1996 r. nie miała wpływu na sam fakt emitowania kwitów depozytowych, co upoważnia do twierdzenia, iż spółce nie chodzi o zakłócenie interesów z Bankiem Nowojorskim. Nie wiadomo zatem o jakie "interesy zagraniczne" chodzi skarżącej.

Reasumując zatem dotychczasowe rozważania Sąd doszedł do przekonania, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa a skarga podlega oddaleniu po myśli art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./.