Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 131/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 41e ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 1990 nr 34 poz 201
law: Ustawa z dnia 24 maja 1990 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Wiesław Czerwiński Sędzia WSA Teresa Liwacz Protokolant N. N. po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 lipca 2011 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek od zaległości z tytułu składek. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

Skarżący w dniu 17 lipca 2009 r. złożył do Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, za pośrednictwem Placówki Terenowej KRUS w R., wniosek o umorzenie odsetek od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników za okres od I kw. 2001 r. do IV kw. 2008 r.

Decyzją z dnia [...] organ odmówił umorzenia wnioskowanej należności, powołując się na art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008r. Nr 50, poz. 291 ze zm.). Uzasadniając rozstrzygnięcie po przeanalizowaniu sytuacji wnioskodawcy organ wskazał, że umorzenie może nastąpić w wyjątkowych okolicznościach na podstawie udokumentowanych zdarzeń losowych niezawinionych przez rolnika, w rodzinie rolnika lub w jego gospodarstwie. Organ nie dopatrzył się przesłanek umożliwiających zastosowanie przedmiotowej ulgi.

Wnioskodawca złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organ rentowy decyzją z dnia [...] odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników w kwocie 5618,48 zł za okres od l kw. 2001 r. do IV kw.2008 r. Decyzję tę wskutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] sygn. akt [...] uchylił podnosząc, że Prezes Kasy nie wskazał istotnych w sprawie faktów i dowodów uzasadniających brak po stronie skarżącego ważnego interesu dającego podstawę do umorzenia składek.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy organ decyzją z dnia [...] nr [...] odmówił wnioskodawcy umorzenia odsetek za zwłokę. Uzasadniając rozstrzygnięcie Prezes KRUS przywołał przepisy ww. ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników stanowiące, że Prezes Kasy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może m.in. umorzyć w całości lub w części należności z tytułu składek. Organ podniósł, że umorzenie należności może nastąpić w wyjątkowych okolicznościach na podstawie udokumentowanych zdarzeń losowych niezawinionych przez rolnika, w rodzinie rolnika lub jego gospodarstwie. Organ opisał także sytuację materialną i zdrowotną skarżącego oraz jego rodziny.

Na skutek wniesionej skargi, WSA w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...]sygn. akt [...] uchylił powyższą decyzję KRUS. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, że Prezes Kasy nie podał istotnych w sprawie faktów i dowodów uzasadniających brak po stronie skarżącego ważnego interesu, dającego podstawę do umorzenia składek w oparciu o art. 41a ust. 1 ww. ustawy, czym naruszył art. 107 § 3 k.p.a. Brak prawidłowego uzasadnienia zaskarżonej decyzji sprawił, że nie tylko skarżący, ale również weryfikujący sprawę Sąd nie wiedział, co było powodem odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne rolników. Konkludując Sąd stwierdził, że w sprawie, postępowanie administracyjne wskazuje na naruszenie przepisów procedury - art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 k.p.a. Podane uchybienia formalne, w ocenie Sądu, mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy organ zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] ponownie odmówił umorzenia odsetek za zwłokę. Prezes Kasy uzasadniając rozstrzygnięcie powołał się na przepisy ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, podając, że Prezes Kasy w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego może m.in. umorzyć całość lub część należności z tytułu składek. Umorzenie należności może nastąpić w wyjątkowych okolicznościach na podstawie udokumentowanych zdarzeń losowych niezawinionych przez rolnika.

Organ ustalił, że skarżący prowadził działalność rolniczą na gruntach o pow. 8,14 ha co stanowi 8,01 ha przeliczeniowego. Wskazano, że przyczyną zadłużenia było niezapłacanie obowiązkowych składek na ubezpieczenie społeczne rolników w okresie od I kw. 2001 r. do IV kw. 2008 r. Powyższa należność rozłożona jest na raty, które opłacane są poprzez potrącanie świadczeń rentowych. Organ podał, że rodzina wnioskodawcy składa się z małżonki skarżącego oraz trojga dzieci, syna P. - lat 18, ucznia Gimnazjum, córki K. - lat 18, uczennicy ZS nr 2 w R. oraz 9-letniej córki K. uczennicy Szkoły Podstawowej. Organ ustalił również majątek wnioskodawcy. Podał, że od dnia 30 sierpnia 2010 r. gospodarstwo rolne zostało przez wnioskodawcę wydzierżawione na okres 10 lat. Organ przedstawił również szczegółowe wyliczenie udokumentowanych wydatków dotyczących utrzymania rodziny oraz związanych z prowadzeniem przez wnioskodawcę do dnia 29 sierpnia 2010 r. gospodarstwa rolnego. Na tej podstawie organ przyjął, że wykazane przez wnioskodawcę wydatki były wyższe od uzyskanych w tym samym okresie dochodów. Organ podniósł również, że przeprowadzone postępowanie i zgromadzona dokumentacja wskazują, iż w gospodarstwie rolnym i domowym nie wystąpiły zdarzenia losowe. Ponadto wydzierżawienie gospodarstwa rolnego spowodowało ograniczenie kosztów związanych z jego prowadzeniem. Organ odniósł się również do wskazanych przez wnioskodawcę wydatków na zakup okien, grzejników, kuchni gazowej, które są jednorazowymi wydatkami i nie spełniają kryteriów nadzwyczajnych zdarzeń losowych. Podał również, że wnioskodawca uzyskał w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności gospodarczej w dniu 30 sierpnia 2010 r. świadczenie rentowe w wysokości 875,80 zł brutto.

Organ podkreślił, że sytuacja materialna wnioskodawcy uległa zmianie w związku z uzyskaniem renty rolniczej i świadczeń rodzinnych. Dodał, że wziął pod uwagę zły stan finansów funduszów emerytalno-rentowego oraz składkowego.

W ocenie organu przedstawione przez wnioskodawcę argumenty nie wskazują, by okoliczności powstania zaległości były nadzwyczajne. Ponadto wyjaśnił, że zgodnie z Rozporządzeniem Komisji (WE) Nr 1535/2007 z dnia 20 grudnia 2007r. w sprawie zastosowania art. 87 i 88 Traktatu WE, pomoc de minimis w rolnictwie nie może być udzielona, ponieważ sytuacja w gospodarstwie rolnym ma charakter długotrwały, a nie przejściowy.

W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji ze względu na błędne ustalenie stanu faktycznego przez organ oraz naruszenie skarżoną decyzją interesu społecznego. Zaznaczył, że znalazł się w trudnej sytuacji bez własnej winy, bowiem cukrownia odmówiła przyjęcia buraków, co pozbawiło go dochodów. Obecnie gospodarstwo rolne jest dzierżawione, a skarżący otrzymuje rentę chorobową. Rodzina na utrzymanie ma 534 zł, ponieważ 260 zł pobiera komornik. Wskazał również, że jego żona nie uzyskuje żadnych dochodów, przewlekle choruje. Na utrzymaniu skarżącego jest troje uczących się dzieci, w tym najmłodsza córka jest dzieckiem niepełnosprawnym. Skarżący wskazał na koszty ponoszone na utrzymanie rodziny. W jego ocenie organ nieprawidłowo ustalił wydatki ponoszone przez wnioskodawcę, bowiem nie uwzględnił kosztów związanych z zakupem okien oraz grzejnika. Wskazał, że z powodu choroby nie może podjąć pracy zawodowej.

W odpowiedzi na skargę Prezes KRUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych -Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a)-c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Rozpatrując niniejszą sprawę Sąd dopatrzył się naruszeń prawa materialnego, jak i procesowego, skutkujących taką wadliwością zaskarżonej decyzji, która wymagała jej wyeliminowania z obrotu prawnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.

W pierwszej kolejności należy podać, że w sprawie wypowiadał się już tut. Sąd, w związku z tym zastosowanie ma art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Wyrażoną w art. 153 p.p.s.a. zasadę należy rozumieć w ten sposób, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, będzie on związany oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy. Oznacza to, że obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego, ciążący na organie i sądzie, może być wyłączony tylko w przypadku zmiany stanu prawnego lub istotnej zmiany okoliczności faktycznych, a także po wzruszeniu wyroku zawierającego ocenę prawną, w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 14 stycznia 2010r., I SA/Ke 524/09).

W sprawie chodzi o wyroki: z [...] sygn. akt [...] oraz z [...] sygn. akt [...] W konsekwencji Sąd obecnie rozstrzygający sprawę jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w ww. orzeczeniach.

Podnieść należy, że organ działał na wniosek skarżącego i podstawę materialnoprawną wydanej w sprawie decyzji stanowi art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, zgodnie z którym Prezes Kasy lub upoważniony przez niego pracownik Kasy, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, na jego wniosek, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno-rentowego i składkowego, może odroczyć termin płatności należności z tytułu składek na ubezpieczenie, rozłożyć ich spłatę na raty lub umorzyć w całości lub w części.

Powyższy zapis oznacza, jak wskazał już WSA w Bydgoszczy w wyrokach z dnia [...]. oraz z dnia [...]., że udzielenie ulgi przyznawane jest w ramach tzw. "uznania administracyjnego", poprzedzonego oceną zaistnienia przesłanek wymienionych w przepisie prawa. Umorzenie zaległości może nastąpić

w razie zaistnienia ściśle określonych przesłanek. Każdy z tych warunków samodzielnie, jak również łącznie mogą stanowić podstawę umorzenia zaległości. Decyzje dotyczące umorzenia zaległości podejmowane są w ramach tzw. uznania administracyjnego, które polega na przyznaniu organom możności dokonania wyboru między dwoma równowartościowymi rozwiązaniami. Ustalenie istnienia przesłanek nie jest oparte o kryterium uznania, przy czym organ zobowiązany jest skonkretyzować użyte w przepisie pojęcia w sprawie: "ważny interes zainteresowanego", "możliwości płatnicze", "stan finansów funduszu". Kontrola legalności decyzji wydawanych w ramach tzw. uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających wskazywać na wystąpienie przesłanek oraz czy w ramach swego uznania nie naruszył on zasady swobodnej oceny dowodów. Nie budzi wątpliwości, że ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana tylko po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego, a poprzedzać ją powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych. Obowiązki te bezpośrednio wynikają z art. 7 i 77 kpa. Natomiast, jeżeli mimo istnienia przesłanek, podejmuje się decyzję polegającą na odmowie umorzenia zobowiązania podatkowego, winny zostać określone motywy takiego rozstrzygnięcia.

Podnieść również należy, że WSA w Bydgoszczy uchylając poprzednią decyzję organu stwierdził, że z uzasadnienia decyzji nie wynika, czy organ przyjął istnienie przesłanek ważnego interesu strony, możliwości płatniczych czy stanu finansów

i odmówił prawa do ulgi w ramach uznania administracyjnego, czy odmówił z powodu nie wystąpienia przesłanek. Ponadto nie ustalono aktualnej sytuacji skarżącego. Sąd stwierdził, że w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ musi przyjąć aktualną sytuację majątkową wnioskodawcy na moment orzekania w sprawie. Tylko taki stan może być podstawą do zajęcia stanowiska w przedmiocie tego czy istnieje ważny interes zainteresowanego i jakie są jego możliwości płatnicze, o czym mowa w art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy. W decyzji zabrakło również uzasadnienia, dlaczego organ całkowicie w swych rozważaniach pominął kwestię stanu finansów funduszu. Dopiero jasna odpowiedź w tym temacie może być podstawą decyzji. W przypadku odmowy umorzenia w ramach uznania administracyjnego, a więc istnienia przesłanek, należy swój wybór rozstrzygnięcia uzasadnić.

Ustalenia zatem wymaga, czy organ wykonał zalecenia Sądu oraz uwzględnił nowe okoliczności i dowody zaistniałe po wydaniu ww. wyroków. Z materiału dowodowego oraz z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ ustalił sytuację rodzinną i majątkową skarżącego. W konkluzji organ stwierdził, że na dzień wydania decyzji sytuacja skarżącego uległa zmianie, nie występują koszty i straty związane z prowadzeniem niedochodowego gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca uzyskuje stały dochód z tytułu pełnej renty rolniczej i świadczeń rodzinnych. "Udzielona pomoc

w spłacie zadłużenia w formie układu ratalnego realizowanego z przyznanego świadczenia rentowego pozwala na dogodne spłacenie zaległości i nie pozbawia Pana rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych." Lektura uzasadnienia zaskarżonej decyzji wraz z przywołanym jego fragmentem pozwala stwierdzić, że w ocenie organu nie występuje przesłanka umorzenia należności z tytułu odsetek od zaległych składek w postaci "uzasadnionego ważnego interesu zainteresowanego." Zdaniem tut. Sądu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwala na akceptację powyższej tezy organu o braku ważnego interesu skarżącego

w przedmiotowej sprawie.

W tym miejscu podać należy, że skarżący wydzierżawił gospodarstwo rolne o powierzchni 8,14ha, co stanowi 8,01ha przeliczeniowego, na okres 10 lat. Umowa została zawarta dnia 30 sierpnia 2010r. (k. nr 291 akt administracyjnych). Strony postanowiły, że nie ustalają czynszu, jednakże dzierżawca będzie zobowiązany "do zapłaty podatku rolnego za dzierżawione grunty." Ponadto z oświadczenia skarżącego wynika, że rodzina składa się z rodziców oraz trojga dzieci, tj. syna P. - lat 18, ucznia Gimnazjum dla Dorosłych w B., córki K. - lat 18, uczennicy ZS

w R. oraz 9-letniej córki K. uczennicy Szkoły Podstawowej. Skarżący otrzymuje rentę, po potrąceniu rat na zaległe składki w wysokości 534,85 zł miesięcznie netto. Przed otrzymaniem renty podatnik osiągał dochód z gospodarstwa rolnego.

W ocenie Sądu osiągany dochód na pięcioosobową rodzinę jest obiektywnie stosunkowo niski. Powyższe ustalenie koreluje także ze znajdującą się w aktach administracyjnych (k. nr 289) decyzją z dnia [...] Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej o przyznaniu zasiłku celowego w wysokości 240 zł na zakup żywności. W wyliczeniach tego Ośrodka w przeliczeniu na osobę dochód wynosi 210,55 zł i nie przekracza 150% kryterium dochodowego określonego ustawą,

a wynoszącego 526,50 zł. W konsekwencji oceniono, że skarżący i jego rodzina kwalifikują się do pomocy społecznej stosownie do przepisów ustawy z dnia 29 grudnia 2005r. o ustanowieniu programu wieloletniego "Pomoc państwa w zakresie dożywiania" (Dz. U. Nr 267, poz. 2259 ze zm.). Podkreślić należy, że z protokołu z przeprowadzonej wizytacji w gospodarstwie skarżącego nie wynika, aby skarżący i jego rodzina posiadali majątek, który pozwoliłby stwierdzić, iż ich sytuacja materialna jest na tyle dobra, że zapłaty odsetek od składek mogą dokonać bez znacznego dla nich uszczerbku i tym samym nie zachodzi przesłanka ważnego interesu wnioskodawcy, o którym mowa

w przepisach o uldze. Zdaniem tut. Sądu jeżeli wnioskodawca i jego rodzina kwalifikują się do korzystania z pomocy społecznej w zakresie programu dożywiania, to trudno akceptować tezę o braku przesłanki z art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników. Nie budzi żadnych wątpliwości, że pomoc społeczna została skierowana przez ustawodawcę do osób najuboższych w społeczeństwie, stąd nie można obronić stanowiska organu, zgodnie z którym sytuacja skarżącego nie stanowi przeszkody do dogodnego spłacenia zaległości i nie pozbawia rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Warto w tym miejscu przywołać pogląd, zgodnie z którym interes publiczny nie powinien być rozumiany jako sprzeczny z indywidualnym interesem obywatela. Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych do środków pomocy państwa nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym (zob. wyrok WSA Krakowie z dnia 1 października 2009r., sygn. akt I SA/Kr 142/09).

W wyroku z dnia 4 czerwca 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 158/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach stwierdził, że sytuacja materialna rolnika, jego stan zdrowia i wynikająca z niego niemożność spłacania zaległych składek może uzasadniać przesłankę ważnego interesu ubezpieczonego. Interesu tego nie można identyfikować wyłącznie ze zdarzeniem losowym.

Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia

22 stycznia 2009 r., sygn. akt I SA/Ke 437/08 stwierdzono, że ważny interes

w umorzeniu składek ze względu na trudną sytuację materialną skarżącego istnieje, gdy wykonanie obowiązku zapłaty składek mogłoby spowodować niemożność zaspokojenia przez zobowiązanego i jego bliskich podstawowych potrzeb życiowych. Aby dokonać takiej oceny, konieczne jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, ustalenie dochodów i wydatków, relacji pomiędzy tymi wielkościami, które umożliwiają organowi ocenę, czy sytuacja materialna i życiowa skarżącego pozwala i w jakim zakresie na zapłatę należności.

Sąd w niniejszym składzie powyższe poglądy podziela.

W związku z powyższym należy stwierdzić, że organy nie uczyniły zadość wymogom wynikającym z przepisów prawa. W konsekwencji doszło do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 41a ust. 1 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez ustalenie, że nie występuje przesłanka umorzenia z tego przepisu

w postaci ważnego interesu zainteresowanego oraz art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 77 § 1 Kodeksu "Organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy." Stosownie do art. 80 tej ustawy organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Mając na uwadze powyższe, organ ponownie rozpatrując sprawę przyjmie za tut. Sądem, że w sprawie występuje przesłanka umorzenia należności i rozpatrzy wniosek w ramach uznania administracyjnego. Jednocześnie Sąd zauważa, że stwierdzenie wystąpienia przesłanki ustawowej nie oznacza, że po stronie Prezesa KRUS istnieje obowiązek umorzenia J.D. odsetek od zaległości z tytułu składek. Z przepisu art. 41a ust. 1 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników jednoznacznie wynika, że organ "może" umorzyć należności, co oznacza, iż nie ma obowiązku umorzyć tych należności. Podkreślić należy, że decyzje podejmowane przez organy na podstawie wskazanego wyżej przepisu – w przypadku stwierdzenia istnienia przesłanki - są wydawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że ocena, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości pozostawiona została swobodnemu uznaniu organu, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności mających wpływ na tę ocenę. Jednakże przyznana organom swoboda w rozstrzyganiu nie oznacza dowolności.

Sąd natomiast nie ma kompetencji do umorzenia zaległości z tytułu składek, jak również nie może nakazać Prezesowi KRUS umorzenia zaległości. Kontrola Sądu zaskarżonej decyzji ogranicza się wyłącznie do jej oceny pod względem zgodności z prawem. W konsekwencji organ ma prawo odmówić umorzenia odsetek od zaległości, nawet wówczas, gdy jest spełniona przesłanka ustawowa.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi orzekł jak

w sentencji. Na podstawie art. 152 powołanej ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

W. Czerwiński H. Adamczewska – Wasilewicz T. Liwacz