Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 884/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Straż graniczna
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. art. 8a, 13b, 14, 15, 22a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 708
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.), Sędzia WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2019 r. sprawy ze skargi J.N. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r.

o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz.U. z 2016 r. poz. 708 ze zm.; dalej ustawa zaopatrzeniowa), po rozpatrzeniu wniosku J. N. (dalej strona, skarżący), odmówił wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24 a ustawy zaopatrzeniowej.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

J. N. wnioskiem z dnia [...] października 2017 r., wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy

z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

W uzasadnieniu przedmiotowego wniosku przedstawił szczegółowo przebieg całej służby. Podkreślił, że od dnia [...] października 1984 r. do dnia [...] września

1985 r. pełnił służbę, jako zawodowy żołnierz, w [...] Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza (Graniczna Placówka Kontrolna [...]) na stanowisku kontroler, w grupie operacyjno-kontrolerskiej podległej Wydziałowi Kontroli Ruchu Granicznego, gdzie do jego obowiązków należała odprawa graniczna marynarzy

i pasażerów statków. Od dnia [...] października 1985 r. do dnia [...] września 1986 r. pełnił służbę w [...] Brygadzie Wojsk Ochrony Pogranicza (Graniczna Placówka Kontrolna [...]) na stanowisku kontroler, w grupie operacyjno-kontrolerskiej podległej Wydziałowi Kontroli Ruchu Granicznego, gdzie do jego zadań należała odprawa graniczna pasażerów, samochodów i pociągów. Jak dodała strona, swoje obowiązki wypełniała zgodnie z prawem, etyką zawodową i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi. Skarżący poinformował, że w 1986 r. został przyjęty do Wyższej Szkoły [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych

w [...], którą ukończył w czerwcu 1989 r. Wnioskodawca zaznaczył, że w dniu [...] października 1989 r. rozpoczął naukę w Akademii [...] Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w [...], po ukończeniu której w 1991 r. został skierowany do [...] Oddziału Straży Granicznej w [...], gdzie pełnił służbę do dnia zwolnienia ze służby, tj. do dnia [...] maja 2005 r.

Z akt sprawy wynika, że skarżący został zwolniony ze służby w [...] Oddziale Straży Granicznej w dniu [...] maja 2005 r. i ma ustalone prawo

do emerytury i renty inwalidzkiej, których wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i 22a ustawy zaopatrzeniowej, przy czym nie wypłaca się renty inwalidzkiej z uwagi na posiadanie prawa do korzystniejszej emerytury.

Z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dotyczącego informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia

[...] października 1984 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 5 lat i 10 miesięcy.

W sprawie ustalono, że całkowity okres służby ww. wynosi 22 lata, 7 miesięcy i 25 dni.

Z kopii akt osobowych o sygn. [...], przekazanych przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nie wynika, aby Pan J. N. nierzetelnie wykonywał zadania i obowiązki

w okresie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r.

Komendant Główny Straży Granicznej w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. (znak: [...]) przekazał informacje dotyczące przebiegu służby ww. funkcjonariusza. Ze zgromadzonych w sprawie dokumentów wynika, że Pan J. N. po dniu 12 września 1989 r. rzetelnie wykonywał zadania i obowiązki. Wnioskodawcy wielokrotnie przyznano zwiększony dodatek służbowy do uposażenia, wyróżniano nagrodami pieniężnymi oraz urlopami krótkoterminowymi. W aktach sprawy nie stwierdzono informacji o wymierzonych wobec ww. karach dyscyplinarnych. Brak jest również dokumentów potwierdzających wprost udział ww. w zdarzeniach służbowych z narażeniem zdrowia i życia, jednak jak zaznaczył Komendant Główny Straży Granicznej w przesłanym piśmie, charakter wykonywanych przez wnioskodawcę zadań związanych z bezpośrednią ochroną granicy państwowej: "może wskazywana możliwość zaistnienia takich sytuacji". Ponadto poinformowano, że Pan J. N. został wyróżniony orderem "Brązowy Krzyż Zasługi". Poinformowano również, że skarżący orzeczeniem komisji lekarskiej został zaliczony do trzeciej grupy inwalidów, a inwalidztwo pozostaje

w związku ze służbą.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia

[...] marca 2019 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec Pana J. N.

art. 15c, art. 22a i art. 24aj ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu decyzji Minister wskazał, iż na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji,

w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c,

art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b.

W dalszej części uzasadnienia organ wyjaśnił, że przy rozstrzyganiu spraw

z zakresu art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, znaczenie fundamentalne ma fakt, że zawiera on w istocie dwie przesłanki formalne, których spełnienie otwiera możliwość zastosowania go względem konkretnej osoby, jednakże nakłada także na organ obowiązek weryfikacji, czy rozpatrywana sprawa stanowi szczególnie uzasadniony przypadek. Wyłącznie w takiej sytuacji ustawodawca dopuszcza możliwość wyłączenia względem wnioskującego stosowania przepisów ogólnych, to jest

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Organ wyjaśnił, że przesłanki zawarte w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej mają charakter nieostry. W dalszej części uzasadnienia przytoczył jak należy rozumieć przesłanki z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Wskazał, że przesłanka krótkotrwałości musi być oceniana każdorazowo

w sposób indywidualny. Winna być ona rozpatrywana przede wszystkim w ujęciu bezwzględnym, jako długość okresu służby na rzecz totalitarnego państwa. Dodatkowo organ winien ocenić powyższą przesłankę w aspekcie proporcjonalnym, tj. w porównaniu stosunku służby na rzecz totalitarnego państwa do całości okresu służby byłego funkcjonariusza. Oznacza to, że obok oceny czy dany okres czasu może być uznany jako "krótkotrwały" w ujęciu ogólnym, powinien on być także oceniony abstrakcyjnie, jako stosunek tego czasu do całego okresu służby.

Organ powołał się również na Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych, Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r. przytaczając synonimy słowa "krótkotrwały,

tj.; doraźny, niedługi, niestały, nietrwały, okresowy, przejściowy, przemijający, tymczasowy, krótkookresowy, czasowy, trwający krótko, niedługo trwający, nieustabilizowany, szybki, epizodyczny".

Analizując drugą z przesłanek formalnych organ wyjaśnił, że rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. w szczególności

z narażeniem zdrowia i życia to sumienne, solidne i dokładne wykonywanie swojej pracy - przyjętych na siebie obowiązków.

Również w tym przypadku organ przytoczył ze słownika wyrazów bliskoznacznych synonimy powyższego słowa rzetelny: "akuratny, całościowy, dogłębny, dokładny, drobiazgowy, gorliwy, niestrudzony, niezawodny, obowiązkowy, oddany, ofiarny, pedantyczny, pewny, pilny, pracowity, precyzyjny, przenikliwy, skrupulatny, solidny, staranny, sumienny, uczciwy, wierny, wnikliwy, wszechstronny, wytrwały" (Wielki słownik wyrazów bliskoznacznych. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005 r.).

Zdaniem organu postawa rzetelnego funkcjonariusza charakteryzuje się wzorowością w działaniu służbowym, nie tylko w zakresie podejmowania

i nienagannej realizacji zadań obligatoryjnych, ale także wykazywania inicjatywy

i realizowania obowiązków dodatkowych. Ponadto istotna jest także postawa funkcjonariusza w służbie i poza nią, rygorystyczne przestrzeganie prawa, dyscypliny i etyki zawodowej, a także honoru funkcjonariusza służb publicznych.

W ocenie organu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza.

"Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, spełnienie tego warunku trzeba postrzegać przez pryzmat całkowitego braku jakichkolwiek faktów mogących stawiać rzetelność służby osoby zainteresowanej pod znakiem zapytania. Prawidłowość powyższego wywodu wynika z faktu, że "szczególnie uzasadniony przypadek" znalazł się w ustawie obok dwóch pozostałych przesłanek. Oznacza to, że krótkotrwałość służby na rzecz państwa totalitarnego i rzetelność służby pełnionej po dniu 12 września 1989 r., nawet z narażeniem zdrowia i życia, nie wystarczą do oceny, czy zastosowanie

art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest zasadne. "Szczególnie uzasadniony przypadek", w ocenie Ministra zachodzi wówczas, gdy strona – poza spełnieniem dwóch wskazanych wyżej przesłanek formalnych, legitymuje się wybitnymi osiągnięciami

w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ustawy zaopatrzeniowej ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ podkreślił, że przywołane wyrażenia "krótkotrwała służba", "rzetelne zadań i obowiązków" oraz "szczególnie uzasadniony przypadek" mają charakter zwrotów świadomie niedookreślonych przez ustawodawcę. Poprzez ich użycie umożliwia organowi stosującemu prawo swobodę, lecz nie dowolność decyzyjną

i odsyła do norm pozaprawnych, co ma na celu umożliwienie zastosowania

i pewnego stopnia elastyczności – uzasadnionej względami słuszności –

w interpretacji przepisów prawa, które wymagają indywidualnej wykładni na gruncie okoliczności faktycznych w poszczególnych rozpatrywanych sprawach.

Tym samym w każdej konkretnej sprawie niezbędna jest indywidualna ocena wystąpienia przesłanek ujętych w analizowanym art. 8a ustawy zaopatrzeniowej.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ wskazał, że cały okres służby skarżącego wynosił 22 lata 7 miesięcy i 25 dni, służba zainteresowanego pełniona była na rzecz totalitarnego państwa przez okres 5 lat i 10 miesięcy, co stanowi 26% całości służby. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji przedmiotowy okres służby na rzecz totalitarnego państwa zarówno w ujęciu bezwzględnym - długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym - stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniony jako krótkotrwały.

Blisko 6-letni okres służby, w ocenie organu, wyklucza możliwość wyłączenia w stosunku do Pana J. N. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej. Wskazany czas realizacji obowiązków służbowych nie ma charakteru tymczasowego, doraźnego czy epizodycznego i z całą pewnością strona przez ten okres dokładnie zaznajomiła się ze specyfiką realizowanych zadań oraz ich charakterem.

Organ nie kwestionował rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Pana J. N. w trakcie pełnienia służby po dniu 12 września 1989 r. Jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była

z narażeniem zdrowia i życia.

Organ podkreślił, że obie przesłanki określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej muszą zostać spełnione łącznie, aby zaistniała możliwość wyłączenia zastosowania wobec strony przepisów tej ustawy.

Reasumując, mając na względzie analizę materiału zgromadzonego w toku przeprowadzonego postępowania administracyjnego, organ stwierdził, że

w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka dopuszczalności wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wywiódł skarżący. Domagał się uchylenie zaskarżonej decyzji, uznania w wyroku uprawnienia do świadczenia emerytalno-rentowego w nieobniżonej wysokości, wynikającej z art. 15c, 22a, i 24a ustawy zaopatrzeniowej oraz zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 8a ust. 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu skargi podkreślił, że w aktach sprawy brak jest informacji, że w IPN jego dane nie figurują w katalogu funkcjonariuszy, współpracowników, kandydatów na współpracowników organów bezpieczeństwa państwa, o których mowa w art. 5 oraz innych osób udostępnionym w IPN od [...].11.2004 r.

Wyjaśnił, że swoje obowiązki wypełniał zgodnie z prawem, etyką zawodową

i powszechnie obowiązującymi zasadami moralnymi. Służył wyłącznie własnej Ojczyźnie. Nikogo nie prześladował. Nie był karany sądownie i administracyjnie. Nie prowadził w tym czasie pracy operacyjnej. (załącznik do zarządzenia dowódcy WOP nr [...] z [...] grudnia 1984 r.) W tym zarządzeniu wymienia się kto może prowadzić pracę operacyjno-rozpoznawczą, oraz za specjalną zgodą "podstawowe czynności operacyjne w ograniczonym zakresie mogą wykonywać - decyzją szefa wydziału zwiadu brygad WOP i po przeszkoleniu specjalistycznym - podoficerowie lądowej strażnicy kadrowej z wyłączeniem podoficerów funkcyjnych) oraz kontrolerzy WOP. W granicznych placówkach kontrolnych WOP nieposiadających etatowo grup operacyjnych pracę operacyjną prowadzi dowódca GPK oraz wyznaczeni przez dowódcę brygady na wniosek szefa wydziału zwiadu oficerowie (chorążowie). Zakres tej pracy określać miał szef wydziału zwiadu brygady WOP.

Skarżący nie zgodził się z organem, że nie spełnia przesłanki krótkotrwałości służby.

Wskazał, że nie można przyjąć, że jego służba w WOP w latach 1984-86 nie powinna podlegać pod art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Na poparcie swoich twierdzeń przywołał stanowisko historyków IPN L. G. i M. M.

Skarżący wskazał również na liczne wyróżnienia i nagrody jakie otrzymał

w czasie służby.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących negowania pełnienia przez niego służby na rzecz totalitarnego państwa wskazał, że jeżeli strona nie zgadza się z informacją

o przebiegu służby wydaną przez Instytut Pamięci Narodowej na podstawie wyżej powołanych przepisów z uwagi na fakt błędnych jej zdaniem zapisów dotyczących przebiegów służby, jak i dat jej pełnienia na różnych stanowiskach, to powinna tę kwestię podnieść nie w ramach postępowania prowadzonego przed Ministrem Spraw Wewnętrznych i Administracji na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, ale poinformować o tym IPN i ewentualnie wnosić o zmianę sporządzonej informacji.

Zgodnie z art. 13a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej na wniosek organu emerytalnego Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych i w terminie 4 miesięcy od dnia otrzymania wniosku, przekazuje organowi emerytalnemu informację o przebiegu służby wskazanych funkcjonariuszy na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Stosownie do art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym miejscu podkreślenia wymaga jednak, iż od decyzji o ponownym ustaleniu wysokości świadczenia, wydanej przez Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, służy prawo do wniesienia odwołania do Sądu Okręgowego w [...] Wydział Ubezpieczeń Społecznych, zatem wszelkie zastrzeżenia odnośnie tej decyzji, z uwagi na fakt jej niezgodności z obowiązującymi przepisami lub stanem faktycznym, zainteresowany mógł zgłosić w ww. postępowaniu odwoławczym (por. wyrok SA w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. sygn. akt. [...]).

Prowadzone na podstawie art. 8a ustawy zaopatrzeniowej postępowanie administracyjne to tryb postępowania odrębny i mający odmienną podstawę prawną, bowiem nie dotyczy on ustalenia osobie zainteresowanej prawa do określonego świadczenia, a jedynie wyłączenia stosowania przepisów decydujących o jego obniżeniu w danych okolicznościach. W świetle powyższego nie powinno podlegać wątpliwości, iż Minister SWiA jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej - Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

Oceniając zaskarżone rozstrzygnięcie w świetle wskazanych wyżej kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz.U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a..

Podkreślić również należy, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu jest wyłącznie ww. decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] nie zaś decyzje Dyrektora ZER MSWiA o ponownym ustaleniu wysokości emerytury.

Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3 ustawy zaopatrzeniowej, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji,

o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się

z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa,

o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych

z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek powoduje niemożność zastosowania wyłączenia wobec danej osoby przepisów

art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne

i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Zakres badania decyzji posiadającej cechy uznania administracyjnego sprowadza się do oceny, czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, z odpowiednim zachowaniem procedury administracyjnej. Wybór natomiast rozstrzygnięcia

w ramach uznania administracyjnego, dokonywany na podstawie kryteriów słuszności i celowości pozostaje poza kontrolą sądowoadministracyjną (por. wyrok NSA z dnia 23 stycznia 2009 r. sygn. akt II OSK 1488/08, orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kontrola zaskarżonej decyzji przez sąd administracyjny sprowadza się zatem do oceny, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, czy organ wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia i czy wyboru tego rozstrzygnięcia dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.

W sprawie niniejszej, w ocenie Sądu, organ dokonał istotnych ustaleń stanu faktycznego, co do okresów pełnienia służby oraz rzetelności wykonywania zadań

i obowiązków, a także braku informacji o narażeniu zdrowia i życia. Dokonał również w ocenie Sądu prawidłowej analizy materiału dowodowego zgromadzonego

w sprawie, a następnie prawidłowej subsumcji stanu faktycznego sprawy

do odpowiednich przepisów prawa.

Skarżący w swojej skardze kwestionował ustalenia organu, co do długości jego służby na rzecz totalitarnego państwa, a w konsekwencji podnosił, że spełnia przesłankę krótkotrwałości służby, o której mowa w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej.

Jak wynika z akt sprawy rozważając przesłankę z art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, organ ustalił w oparciu cały okres służby, z którym porównany został okres służby na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b. Zgodnie z art. 13a ust. 1 i 6 ustawy zaopatrzeniowej Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu sporządza na podstawie posiadanych akt osobowych, informacji o przebiegu służby wskazanego funkcjonariusza na rzecz totalitarnego państwa, o którym mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej. Podkreślenia wymaga, że do tej informacji nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Tak więc w celu wzruszenia tej informacji, jak słusznie zauważył organ w odpowiedzi na skargę, należy zwrócić się do IPN.

Ze zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego, w tym

z pisma z dnia [...] kwietnia 2017 r. Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu dotyczącego informacji o przebiegu służby Nr [...] wynika, że wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, w okresie od dnia

[...] kwietnia 1985 r. do dnia [...] lipca 1990 r., tj. 5 lat, 10 miesięcy. Ustalenia te

w ocenie Sądu są prawidłowe i znajdują odzwierciedlenie w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej.

Jedną z przesłanek umożliwiających organowi zastosowanie wobec skarżącego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu jest "krótkotrwałość" służby na rzecz totalitarnego państwa. Ustawa o zaopatrzeniu nie zawiera definicji pojęcia "krótkotrwała służba". Zdaniem Sądu, odkodowanie powyższej klauzuli dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe. Definiując pojęcie krótkotrwałości służby organ posłużył się słownikiem wyrazów bliskoznacznych wskazując

na synonimy wyrazu "krótkotrwały".

W niniejszej sprawie wnioskodawca pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 5 lat, 10 miesięcy, a całkowity okres służby strony wynosił

22 lata, 7 miesięcy i 25 dni, zatem strona pełniła przez ponad 26% całego okresu służby służbę na rzecz państwa totalitarnego. Reasumując służba na rzecz totalitarnego państwa, w ocenie Sądu, zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby, nie może być oceniona jako krótkotrwała. Trafnie organ wskazał w decyzji, że krótkotrwałość musi być każdorazowo oceniana indywidualnie. I trafnie w niniejszym przypadku przeprowadził ocenę tej krótkotrwałości uznając, że skarżący nie spełnia powyższej przesłanki.

Zgadzając się z organem, co do tego, że każdy przypadek należy rozpatrywać indywidualnie, stwierdzić należy, że jako krótkotrwała może być rozumiana służba, której czas trwania w porównaniu do całego okresu służby nie był długi, trwał

w porównaniu do tego okresu krótko. Taka sytuacja jednak w niniejszej sprawie nie występuje. Nie można bowiem w przypadku skarżącego stwierdzić, że jego służba na rzecz totalitarnego państwa była służbą, która nie charakteryzowała się trwałością.

W stanie faktycznym tej sprawy przyjąć należy, że okres 5 lat, 10 miesięcy nie był okresem krótkotrwałym. Podkreślenia wymaga, że zarówno w ujęciu bezwzględnym – długości tego okresu, jak i w ujęciu proporcjonalnym – stosunku długości tego okresu do całego okresu służby okres trwający blisko 5 lat, 10 miesięcy nie może być uznany za krótkotrwały.

Niezasadny tym samym okazał się zarzut naruszenia art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Reasumując skarżący nie spełnił jednej z przesłanek

z art. 8a ust. 1, które muszą być spełnione łącznie, tak więc w stosunku do niego nie można było zastosować powyższego przepisu.

Ustawodawca wymaga też, aby osoba, w odniesieniu do której organ może zastosować art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy (...) rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po dniu 12 września 1989 r., wskazuje przy tym, że to rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków ma miejsce w szczególności wówczas, gdy służba była pełniona z narażeniem zdrowia i życia.

Minister w sprawie niniejszej nie kwestionował, że skarżący rzetelnie wykonywała zadania i obowiązki po 12 września 1989 r. Komendant Główny Straży Granicznej wskazał, że były funkcjonariusz rzetelnie wykonywał swoje obowiązki służbowe po dniu 12 września 1989 r. Wielokrotnie otrzymywał nagrody pieniężne oraz przyznawany mu był zwiększony dodatek służbowy, a także urlopy krótkoterminowe. W ocenie Sądu zwrot "szczególnie z narażeniem zdrowia i życia" traktować należy jako dodatkowy czynnik wpływający na ocenę wartości rzetelnej służby funkcjonariusza natomiast zwrot ten nie może w żaden sposób niweczyć rzetelności służby w rozumieniu wskazanym powyżej zarówno przez Sąd jak i Komendanta Główny Straży Granicznej w sprawie.

Ponadto Sąd wskazuje, że zaskarżona decyzja nie narusza praw w sposób skutkujący stwierdzeniem jej nieważności. W ocenie Sądu, jak słusznie zauważył organ w zaskarżonej decyzji, dokonując ustaleń w zakresie długości okresu służby pełnionej na rzecz totalitarnego państwa oraz rodzaju tej służby zgodnie z treścią art. 13a ustawy zaopatrzeniowej, organ jest związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu. Stosownie do art. 13a ust. 5 ustawy zaopatrzeniowej informacja o przebiegu służby, o której mowa w ust. 1, jest równoważna

z zaświadczeniem o przebiegu służby sporządzanym na podstawie akt osobowych przez właściwe organy służb. W myśl art. 13a ust. 6 ustawy zaopatrzeniowej

do informacji, o której mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji jest zatem związany treścią informacji o pełnieniu służby sporządzoną przez Instytut Pamięci Narodowej – Komisję Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,

w myśl przepisu art. 76 § 1 Kpa., zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Wypada nadmienić, że odróżnić należy procedurę towarzyszącą wydawaniu wspomnianej wyżej informacji przez IPN, w której przepisy Kpa. nie mają zastosowania, od procedowania organu w sprawie z wniosku skarżącego

o wyłączenie stosowania wobec jego osoby ww. przepisów ustawy zaopatrzeniowej, w ramach którego Minister zobowiązany jest stosować przepisy Kpa., co wynika

z wcześniej wysnutych przez Sąd wniosków.

Biorąc powyższe pod rozwagę działając na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), orzekł jak w sentencji.