Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SAB/Wa 406/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-01-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6290 Reforma rolna
658
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Zobowiązano ... i stwierdzono, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 149  par. 1  pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Trochym, Sędziowie sędzia WSA Iwona Kosińska, sędzia WSA Joanna Skiba (spr.), , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi E. W., P. W. i W. W. na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie rozpatrzenia odwołania 1. zobowiązuje Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi do rozpatrzenia odwołania od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2018 r. nr [...], w terminie jednego miesiąca od daty zwrotu akt administracyjnych wraz z odpisem prawomocnego wyroku; 2. stwierdza, że Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi dopuścił się bezczynności, która miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżących E. W., P. W. i W. W. solidarnie kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

E. W., P. W. i W. W. (Skarżący), pismem z 13 września 2021 r. (data wpływu do Sądu 20 października 2021 r.), reprezentowani przez adwokata P. B., wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Minister) w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] grudnia 2018 r. nr [...], wnosząc o:

1. zobowiązanie Ministra do rozpatrzenia odwołania decyzji Wojewody z [...] grudnia 2018 r. nr [...];

2. stwierdzenie, że bezczynność Ministra miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

3. zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych prawem.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że odwołanie Skarżących od decyzji Wojewody z [...] grudnia 2018 r. wpłynęło 1 lutego 2019 r. wraz z aktami wspólnymi dla dwóch pozostałych części majątku "[...]", tj. parcel leśnych oraz zespołu dworsko-parkowego wraz z willą letnią. Minister wskazał także, że pismami z 1 marca 2019 r., 14 czerwca 2019 r., 18 grudnia 2019 r. i 18 grudnia 2020 r., na podstawie art. 36 K.p.a., informował odwołujących się, że w związku z dużą ilością tego rodzaju spraw, które są rozpatrywane według kolejności wpływu, złożone odwołanie zostanie rozpatrzone w terminach późniejszych, maksymalnie do 31 marca 2021 r. Wskazał także, że 26 marca 2021 r. Minister rozpoznał odwołanie od decyzji Wojewody, dotyczącego zespołu dworsko-parkowego w [...] oraz nieruchomości zabudowanej domem mieszkalnym zajmowanym przez K. W. Na skutek skargi Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa Oddziału Terenowego w [...] na ww. decyzję wspólne akta administracyjne sprawy majątku "[...]", zostały przekazane do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zdaniem Ministra, nierozpoznanie odwołań od ww. decyzji, mającej za przedmiot parcele leśne, wynika z obiektywnej przeszkody. Minister nie dysponuje aktami sprawy, co czyni niemożliwym ocenę prawidłowości przejęcia na cele reformy rolnej nieruchomości leśnych, wchodzących w skład dawnego majątku ziemskiego. Wobec tego, zdaniem Ministra, nie sposób przypisać organowi winy za brak rozpoznania sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 35 § 1 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. W myśl natomiast art. 36 § 1 K.p.a. o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki, wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia.

Organ administracji publicznej pozostaje zatem w bezczynności w każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., jeżeli nie dopełnił czynności określonych w art. 36 K.p.a. lub nie podjął innych działań wynikających z przepisów procesowych, mających na celu usunięcie przeszkody w wydaniu decyzji. W sprawie ze skargi na bezczynność organu Sąd zobowiązany jest nie tylko do ustalenia, że organ nie podjął w terminie przewidzianym dla załatwienia sprawy czynności, do których był zobowiązany, lecz także do ustalenia i wyjaśnienia przyczyn, z powodu których ich nie wykonał. Należy przy tym wziąć pod uwagę zarówno charakter sprawy, jak i specyfikę obowiązującego trybu jej załatwienia.

W rozpoznawanej sprawie należało uznać, że Minister dopuścił się bezczynności, bowiem do dnia wyrokowania nie rozpoznał odwołania Skarżących od decyzji Wojewody z [...] grudnia 2018 r. nr [...]. Nie budzi zatem wątpliwości Sądu, że nie wywiązał się z ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia sprawy bez zbędnej zwłoki, a zatem koniecznym było wydanie wyroku zobowiązującego organ do rozpoznania powyższego odwołania. Wyznaczając, stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", termin w jakim organ zobowiązany będzie do załatwienia sprawy, Sąd miał na względzie możliwość zakończenia w tym okresie postępowania. Zdaniem Sądu realnym terminem, w jakim możliwe jest rozpoznanie odwołania, jest termin jednego miesiąca od daty zwrotu do organu akt administracyjnych wraz z prawomocnym wyrokiem.

Sąd uznał jednocześnie, że w przedmiotowej sprawie bezczynność organu miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1181/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sytuacja taka zaszła w niniejszej sprawie, bowiem Minister po otrzymaniu 1 lutego 2019 r., odwołania Skarżących z 18 stycznia 2019 r. - był już w posiadaniu akt administracyjnych sprawy, które zostały przekazane przez Wojewodę, przy piśmie z 23 stycznia 2019 r. wraz z odwołaniami od decyzji Wojewody z [...] grudnia 2018 r. nr [...], które zostały następnie rozpoznane wspominaną decyzją Ministra z [...] marca 2021 r. Z akt administracyjnych sprawy wynika także, że Minister po otrzymaniu odwołania Skarżących - nie podjął żadnej czynności zmierzającej do rozpoznania złożonego odwołania. Ograniczył się jedynie do informowania stron postępowania, pismami z 1 marca 2019 r., 14 czerwca 2019 r., 18 grudnia 2019 r. i 18 grudnia 2020 r. o kolejnych terminach załatwienia sprawy, wskazując jednocześnie w ostatnim z tych pism termin załatwienia sprawy jako 31 marca 2021 r., którego również nie dotrzymał. Niepodejmowanie przez organ żadnych działań zmierzających do wydania decyzji przez okres prawie trzech lat (tj. od dnia otrzymania odwołań do dnia wniesienia skargi) nie usprawiedliwia przywoływany w odpowiedzi na skargę brak akt administracyjnych sprawy, z uwagi na ich przekazanie wraz ze skargą na decyzję Ministra z [...] marca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zauważyć bowiem należy, że w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1212/21, której przedmiotem jest skarga na decyzję z [...] marca 2021 r. - odwołania stron postępowania wpłynęły do Ministra w podobnym terminie, tj. w styczniu 2019 r., a więc ponad dwa lata przed wydaniem decyzji Ministra z [...] marca 2021 r. Z akt sprawy o sygn. akt I SA/Wa 1212/21 wynika także, że całość akt administracyjnych sprawy wraz ze skargą i odpowiedzią na skargę zostały przekazane do Sądu dopiero w październiku 2021 r. W związku z tym zestawiając ww. daty zauważyć należy, że organ miał ponad dwa lata na rozpoznanie złożonych odwołań przed przekazaniem wspólnych akt administracyjnych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Ponadto, w ocenie, Sądu organ po przekazaniu ww. akt administracyjnych sprawy do tutejszego Sądu mógł wystąpić o ich wypożyczenie, celem rozpoznania odwołania Skarżących. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, z powyższego wynika, że postępowanie niniejsze prowadzone było z rażącym naruszeniem art. 7, art. 8, art. 9, art. 12 i art. 35 K.p.a. Organ w sprawie działa opieszałe, niesprawne i nieskutecznie, co w sposób nieuzasadniony przedłużyło termin jej załatwienia.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1 i 2 wyroku. O kosztach postępowania (punkt 3 sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 2 P.p.s.a. zasądzając solidarnie na rzecz Skarżących kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu uiszczonego wpisu oraz wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych, to jest łącznie zasądzając kwotę 580 złotych.

Rozpatrzenie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 P.p.s.a., który to przepis dopuszcza stosowanie ww. trybu z urzędu do spraw wywołanych skargą na bezczynność lub przewlekłe poprowadzenie postępowania.