Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2437/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 14
journal: Dz.U. 2013 poz 674
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jednolity
article: art. 302 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2013 poz 1650
law: Ustawa z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
article: art. 7, art. 69 par. 1, art. 77 par. 1, art. 78 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 25 maja 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Wawrzyniak Sędziowie sędzia NSA Grzegorz Czerwiński (spr.) sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant asystent sędziego Tomasz Bogdan Godlewski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Q. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 maja 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 2475/14 w sprawie ze skargi Q. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt IV SA/Wa 2475/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Q. C. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do powrotu.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] Komendant Placówki Straży Granicznej w Świecku zobowiązał Q. C. do powrotu w terminie 30 dni od doręczenia decyzji. Nadto orzekł wobec cudzoziemca o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez 1 rok oraz zakaz ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen przez 2 lata w przypadku gdyby cudzoziemiec dobrowolnie nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że cudzoziemiec posiadał zezwolenie na pracę oraz umowę o pracę w firmie "W." Sp. z o.o. z siedzibą w P. przy ul. K. [...], a od lutego do 22 maja 2014 r. wykonywał pracę w sklepie znajdującym się w miejscowości S. przy ul. K. [...] należącym do firmy "A." Sp. z o.o. z siedzibą w miejscowości W. przy ul. N. [...], czym naruszył postanowienia ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (j.t. Dz. U. z 2013 r., poz. 674 ze zm.) oraz ustawy o cudzoziemcach. Okoliczności te organ ustalił na podstawie analizy dokumentacji sporządzonej w czasie kontroli legalności zatrudnienia cudzoziemców przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Placówki Straży Granicznej w Słubicach w dniach [...] maja 2014 r.

W ustawowym terminie pełnomocnik cudzoziemca wniósł do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców odwołanie od wyżej wymienionej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

– art. 69 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie ustnego wyjaśnienia od cudzoziemca w dniu [...] maja 2014 r. w języku polskim pod nieobecność tłumacza języka chińskiego w sytuacji, gdy cudzoziemiec nie władał językiem polskim;

– art. 7, 8, 77 i 80 K.p.a. poprzez niedopełnienie przez organ I instancji obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego;

– art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy poprzez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy Q. C. nie wykonywał pracy w sposób nielegalny na rzecz "A." Sp. z o.o., a świadczył ją w sposób legalny na rzecz "W." Sp. z o.o. w miejscu wskazanym przez pracodawcę.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że sam fakt przebywania przez skarżącego w sklepie przy ul. K. [...] w S. nie jest wystarczającym dowodem na to, iż nielegalnie wykonywał on pracę na rzecz "A." Sp. z o.o., a z dowodów zgromadzonych w sprawie nie wynika, czy i na czyją rzecz Q. C. wykonywał w tym miejscu pracę. Zdaniem cudzoziemca, zgodnie z ustawą o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zezwolenie na pracę nie precyzuje miejsca, w którym praca ma być świadczona, a jeżeli umowa o pracę w tym zakresie nie stanowi inaczej, wyłączne kompetencje do wskazania miejsca pracy ma pracodawca, którym - w tym konkretnym przypadku była firma "W." Sp. z o.o.

Z treści odwołania wynika, że firma "W." Sp. z o.o. - od której otrzymywał on wynagrodzenie oraz druki RMUA - jako pracodawca wskazała cudzoziemcowi sklep w S. przy ul. K. [...], jako miejsce pracy. W uzasadnieniu odwołania podniesiono również, że organ I instancji przyjął od Q. C. [...] maja 2014 r. ustne oświadczenie w języku polskim, które wykorzystano w tym postępowaniu, podczas gdy cudzoziemiec nie włada tym językiem w stopniu dostatecznym dla przedstawienia faktów i okoliczności stanowiących o jego sytuacji prawnej. Pełnomocnik strony wystąpił przy tym z wnioskiem, aby przeprowadzić dowód m.in. z załączonych do odwołania dokumentów obejmujących listę płac firmy "W." Sp. z o.o. i przesłuchania świadków: L. X. i L. B.

Decyzją z dnia [...] października 2014 r., Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej wyznaczonego terminu wykonania zobowiązania i wyznaczył nowy termin 15 dni od dnia doręczenia decyzji oraz utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów ustawy o cudzoziemcach oraz ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, albowiem nie ulega wątpliwości, iż cudzoziemiec - posiadający zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "W." Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy - kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "A." Sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia i bez umowy o pracę. Organ II instancji nie podzielił stanowiska autora odwołania sugerującego, że w tym przypadku skarżący został skierowany do pracy w S. przez swojego pracodawcę, który miał prawo wskazać mu to miejsce pracy nie naruszając obowiązujących w tym przedmiocie przepisów prawa, a pracobiorca wykonywał pracę zgodnie z prawem. W ocenie organu odwoławczego, umowa o pracę określa jako miejsce wykonywania pracy siedzibę firmy i terytorium RP. Sklep w S. nie stanowi siedziby firmy "W." Sp. z o.o. Organ II instancji nie uznał w kontekście powyższego zapisu, że miejscem pracy cudzoziemca może być każde miejsce na terytorium naszego kraju wskazane przez pracodawcę. Zdaniem organu, cudzoziemiec chcąc wykonywać taką pracę nawet okresowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, powinien wcześniej uzyskać zezwolenie na pracę od właściwego miejscowo Wojewody Lubuskiego oraz zawrzeć stosowną umowę z firmą "A." Sp. z o.o. Według organu II instancji, z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, aby Q. C. był oddelegowany przez firmę "W." Sp. z o.o. do pracy w firmie "A." Sp. z o.o. Zdaniem organu odwoławczego, w takim przypadku powinno zostać wydane przez Wojewodę Mazowieckiego nowe zezwolenie na pracę dla skarżącego na wniosek "W." Sp. z o.o., w którym jako adres podmiotu przyjmującego cudzoziemca oddelegowanego powinien zostać podany adres firmy "A." Sp. z o.o. ze wskazaniem miejsca pracy w S.. W ocenie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, w sprawie została wyczerpana dyspozycja art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. Według organu odwoławczego, organ I instancji właściwie przeprowadził postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie pod względem zgodności z przepisami K.p.a. oraz ustawy o cudzoziemcach, a zaskarżona decyzja w niczym nie narusza przepisów K.p.a., ani postanowień Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności. Organ odwoławczy nie uwzględnił wniosków pełnomocnika strony zawartych w przedmiotowym odwołaniu, a dotyczących przeprowadzenia wskazanego w nich postępowania dowodnego, albowiem zdaniem organu II instancji, zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji.

W skardze pełnomocnik skarżącego zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, to jest:

1. art. 7, 75 § 1 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 i 2 K.p.a., poprzez błędną ich wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, które przejawiło się w nieuwzględnieniu zgłoszonych przez skarżącego wniosków dowodowych, z uwagi na fakt, że "zgromadzony dotychczas w sprawie materiał dowodowy potwierdza zasadność wydania zaskarżonej decyzji",

2. art. 7 i 77 K.p.a. przez ich niezastosowanie, które przejawiło się w niedopełnieniu przez organ orzekający obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

3. art. 69 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, które przejawiło się w przyjęciu ustnych wyjaśnień od cudzoziemca w dniu [...] maja 2014 r. w języku polskim, pod nieobecność tłumacza języka chińskiego, w sytuacji gdy osoba ta nie włada językiem polskim, co winno skutkować pomięciem protokołu z powyższej czynności,

4. art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, gdy cudzoziemiec nie wykonywał pracy w sposób nielegalny na rzecz "A." Sp. z o.o., a świadczył ją w sposób legalny, zgodnie z posiadanym zezwoleniem na rzecz "W." Sp. z o.o. w miejscu wskazanym przez pracodawcę.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że nie dokonując jakiejkolwiek analizy złożonych dokumentów pracowniczych i nie uwzględniając żadnego ze zgłoszonych wniosków dowodowych organ uznał, że cudzoziemiec posiadając zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "W." Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy-kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "A." Sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia i bez umowy o pracę. W ocenie skarżącego, z powyższego pośrednio wynika, że organ administracji uznał, że pracodawcą skarżącego była "A." Sp. z o.o. w siedzibie której świadczył pracę. Organ nie uwzględniając szeregu zgłoszonych wniosków dowodowych podał jedynie, że zgromadzone dowody (protokół kontroli i ustne wyjaśnienia skarżącego, w tym jedne odebrane pod nieobecność tłumacza) przemawiają za zasadnością wydanej decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP. Zdaniem skarżącego, powyższe pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 75 § 1 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Organ I instancji nie przeprowadził w postępowaniu administracyjnym dowodów zaoferowanych przez skarżącego, to jest z zeznań świadków i dowodu z dokumentów, pomijając tym samym zasadę wyrażoną w art. 7 K.p.a. oraz w art. 77 § 1 K.p.a.

W skardze podniesiono, że przepisy K.p.a. nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek wniosków dowodowych. Według skarżącego, w przedmiotowej sprawie organ nie miał wątpliwości, że cudzoziemiec nie włada językiem polskim, skoro zlecił jego przesłuchanie w trybie pomocy prawnej z udziałem tłumacza języka chińskiego. Zdaniem skarżącego, działanie organu pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 69 § 1 K.p.a. Powstałe w wyniku tego naruszenia ustalenia, nie mogą stanowić materiału dowodowego w sprawie i być podstawą ustaleń faktycznych i prawnych. W ocenie autora skargi, samo stwierdzenie, że cudzoziemiec wykonywał prace niezgodnie z posiadanym zezwoleniem z tej przyczyny, iż pracę tę świadczył w innym miejscu niż siedziba pracodawcy jest chybione, gdy miejsce świadczenia pracy nie jest określane w zezwoleniu na pracę i nie ma znaczenia dla jego ważności czy oceny legalności zatrudnienia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wyrokiem z dnia 19 maja 2015 r., sygn. IV SA/Wa akt 2475/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie zobowiązania do powrotu.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zgodnie z art. 302 ust. 1 pkt 4) ustawy o cudzoziemcach, decyzję o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu wydaje się cudzoziemcowi, gdy wykonuje lub wykonywał pracę bez wymaganego zezwolenia na pracę lub zarejestrowanego w powiatowym urzędzie pracy oświadczenia pracodawcy o zamiarze powierzenia mu wykonywania pracy, lub został ukarany karą grzywny za nielegalne wykonywanie pracy. Z treści art. 2 ust. 1 pkt 14) ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wynika, że nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, lub którego podstawa pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę bez zezwolenia, w przypadkach, gdy jest ona wymagana, lub na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88i, lub bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnych. Według art. 315 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu określa się termin dobrowolnego powrotu, który wynosi od 15 do 30 dni, liczony od dnia doręczenia decyzji. W myśl art. 315 ust. 2 ww. ustawy w decyzji, o której mowa w ust. 1 nie określa się terminu dobrowolnego powrotu cudzoziemca, gdy istnieje prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca. Art. 315 ust. 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach stanowi, że prawdopodobieństwo ucieczki cudzoziemca istnieje w szczególności, gdy cudzoziemiec przekroczył lub usiłował przekroczyć granicę wbrew przepisom prawa.

Zgodnie z art. 318 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu orzeka się o zakazie ponownego wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i innych państw obszaru Schengen oraz określa się okres tego zakazu. Natomiast art. 319 pkt 2 tej samej ustawy stanowi, że zakaz, o którym mowa w art. 318 ust. 1. określa się od 1 roku do 3 lat - w przypadkach, o których mowa w art. 302 ust. 1 pkt 4 lub 5.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że dokumentem na podstawie którego organy administracji dokonały zasadniczych ustaleń faktycznych w sprawie był protokół kontroli legalności zatrudnienia sporządzony po dokonaniu kontroli w dniu [...] maja 2014 r. Kontrola jak również sporządzony z niej protokół: miały oparcie w przepisach ustawy z 12 października 1990 r. o Straży Granicznej. Zgodnie z art. 10d ust. 1 ww. ustawy Straż Graniczna prowadzi kontrolę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 13a, w celu ustalenia stanu faktycznego w zakresie przestrzegania przepisów dotyczących legalności wykonywania pracy przez cudzoziemców, prowadzenia działalności gospodarczej przez cudzoziemców oraz powierzania wykonywania pracy cudzoziemcom. Jak wynika z art. 10d ust. 14 po przeprowadzeniu kontroli, funkcjonariusz sporządza w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w toku kontroli - protokół kontroli. Według art. 10d ust, 17 tej ustawy, kontrolowanemu przysługuje prawo zgłoszenia przed podpisaniem protokołu kontroli zastrzeżeń do ustaleń zawartych w protokole. Zastrzeżenia należy zgłosić na piśmie w terminie 7 dni od dnia przedstawienia protokołu.

W kontrolowanej przez Sąd sprawie zastrzeżenia do protokołu nie zostały zgłoszone. Protokół kontroli jest dokumentem urzędowym zgodnie z art. 76 § 1 K.p.a. i korzysta z domniemania zgodności z prawdą tego, co zostało w dokumencie stwierdzone. Z ww. protokołu wynika, że w dniu [...] maja 2014 r. w toku kontroli trzy osoby potwierdziły, że cudzoziemiec wykonywał pracę kasjera w "A." Sp. z o.o. W toku kontroli skarżący złożył oświadczenie ustne, którego treść została zaprotokołowana i załączona do protokołu kontroli. Skarżący w skardze podważał wartość dowodową ww. dokumentu, powołując się na brak udziału tłumacza języka chińskiego, w sytuacji gdy nie władał on językiem polskim, co winno skutkować pomięciem protokołu z powyższej czynności. Z protokołu czynności wynika jednak, że cudzoziemiec zadeklarował znajomość języka polskiego w stopniu umiarkowanym. Podczas przesłuchania przeprowadzonego [...] lipca 2014 r. z udziałem tłumacza skarżący zeznał, że w Polsce przebywa z niewielkimi przerwami już 4 lata. Po przylocie do Polski w 2010 r. przez trzy miesiące uczył się języka polskiego nigdzie nie pracując, a następnie od czerwca 2010 r. wykonywał pracę kasjera i pracował w tym charakterze 5 dni w tygodniu po 8 godzin. Miejscem pracy skarżącego było Centrum Handlowe "M.", które znajduje się w centrum Ł., przy ul. P.

Z zeznań skarżącego wynika także, że pracę kasjera wykonywał do dnia kontroli. Potwierdza to dołączona do akt umowa o pracę. Zeznania cudzoziemca wskazują, że złożona wobec funkcjonariuszy Straży Granicznej deklaracja o znajomości języka polskiego w stopniu umiarkowanym miała pokrycie w rzeczywistości. Skarżący przebywał bowiem w Polsce już 4 lata. Ponadto z jego zeznań wynika, że uczył się języka polskiego, jak również przez blisko 4 lata wykonywał pracę wymagającą kontaktów i sprawnego posługiwania się językiem polskim. Skarżący w protokole przesłuchania nie stwierdził, że nie zna języka polskiego, ale że nie zna go dobrze.

Sąd podzielił stanowisko organu II instancji, według którego w tym stanie rzeczy dowód w postaci protokołu przyjęcia ustnych wyjaśnień skarżącego nie mógł być całkowicie pominięty tylko z tego powodu, że czynność przeprowadzono bez udziału tłumacza. Oceniając jego wartość dowodową organ uwzględnił stopień znajomości języka polskiego u skarżącego. W sprawie istotne znaczenie ma także to, czego dotyczyło oświadczenie cudzoziemca. W krótkim oświadczeniu skarżący wskazał, że w firmie "A." Sp. z o.o. w S. pracuje od lutego 2014 r. na stanowisku sprzedawcy-kasjera od poniedziałku do piątku w godzinach: 10-18.30 i w sobotę w godzinach: 10-15. za co pobiera wynagrodzenie w wysokości 1590 zł. brutto. Rację ma organ administracji twierdząc, że treść oświadczenia była stosunkowo prosta i nie wymagała biegłej znajomości języka polskiego. Należy zaznaczyć, że treść powyższych wyjaśnień skarżącego potwierdziły dwie inne osoby, co zostało odnotowane w protokole kontroli legalności zatrudnienia. Jedną z osób potwierdzających charakter i rodzaj czynności wykonywanych przez skarżącego była obywatelka RP upoważniona do reprezentowania Spółki, a drugą jej prezes, który stwierdził, że skarżący pracuje w "A." Sp. z o.o. od lutego w charakterze sprzedawcy, kasjera.

Zdaniem Sądu, nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że organ miał wątpliwości, że skarżący nie włada językiem polskim, skoro zlecił jego przesłuchanie w trybie pomocy prawnej z udziałem tłumacza języka chińskiego. Przedmiotem oświadczenia złożonego w toku postępowania kontrolnego była okoliczność ściśle związana z zakresem kontroli tzn. w jakim charakterze skarżący przebywał w lokalu należącym do "A." Sp. z o.o. Przesłuchanie w toku postępowania w sprawie o zobowiązanie cudzoziemca do powrotu wymaga natomiast uzyskania od cudzoziemca znacznie szerszych wyjaśnień. Wyjaśnienia te dotyczą w szczególności kwestii wykraczających daleko poza samo wykonywanie pracy. W toku postępowania zasadnie zatem ustalono, czy wobec skarżącego nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 303 ust. 1 wykluczające dopuszczalność wydania decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu. Konieczne było m.in. ustalenie, czy skarżący nie żywi określonego typu obaw przed powrotem do kraju pochodzenia, czy na terenie RP prowadzi życie rodzinne oraz czy zamierza wykonać decyzję o zobowiązaniu do powrotu. Z uwagi na zakres i rodzaj informacji koniecznych do ustalenia w postępowaniu w sprawie o zobowiązanie do powrotu, konieczne było przesłuchanie cudzoziemca z udziałem tłumacza. W ocenie Sądu, przesłuchanie z dnia [...] lipca 2014 r. nie może podważyć wartości dowodowej oświadczenia skarżącego złożonego we wcześniejszym etapie niniejszego postępowania.

Treść zeznań skarżącego jednoznacznie potwierdza, że jego pobyt w S. nie był bezpośrednio związany z zatrudnieniem w firmie "W." Sp. z o.o. Treść oświadczenia złożonego w odwołaniu jest całkowicie sprzeczna z treścią zeznań skarżącego, z których wynika, że do S. jeździł na prośbę wuja - prezesa "A." Sp. z o.o. i na rzecz tego podmiotu świadczył pomoc w formie nieodpłatnej. Sprzeczności te mają istotne znaczenie dla oceny wniosku dowodowego strony skarżącej. W odwołaniu jak również w piśmie z dnia [...] września 2014 r. pełnomocnik skarżącego złożył wniosek dowodowy, w którym wniósł o dopuszczenie dowodu z dołączonych do odwołania dokumentów oraz z przesłuchania L. X. i L. B. Dowody miały być przeprowadzone w celu wykazania, tego na rzecz jakiej firmy cudzoziemiec świadczył pracę w ramach czynności wykonywanych w miejscowości S. ul. K. [...], czyjej kontroli podlegał, czyje polecenia wykonywał. We wniosku nie wskazano jednak kim są osoby, które mają być przesłuchane. Zdaniem Sądu, należy jednak podzielić stanowisko organu, że w tych szczególnych okolicznościach, mając na uwadze dotychczas zebrany materiał dowodowy, w tym przesłuchanie skarżącego, wniosek zmierzający w istocie do podważenia jego zeznań należało odrzucić, mając na względzie jego celowość i szybkość postępowania. Zgodnie bowiem z art. 78 § 1 K.p.a., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy.

Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy (art. 78 § 2 K.p.a.).

Sąd wskazał, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Co prawda strona, zgodnie z art. 78 K.p.a., posiada uprawnienie do zgłoszenia żądania przeprowadzenia dowodu, jednakże uprawnienie to podlega ograniczeniom, które pod względem celowości i konieczności zapewnienia szybkości postępowania, organ powinien każdorazowo rozważyć, zwłaszcza w sytuacji, gdy nie ma dostatecznych argumentów przemawiających za zakwestionowaniem dotychczasowych ustaleń" (zob. wyrok NSA w Warszawie z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2191/12).

W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, powyższa czynność przedłużyłaby postępowanie, podczas gdy w aktach sprawy znajdowały się dowody zawierające oświadczenia osób bezpośrednio zainteresowanych wynikami czynności kontrolnych, w tym oświadczenie samego skarżącego. W ocenie Sądu, mimo braku należytego uzasadnienia w decyzji organu II instancji, oddalenie wniosku dowodowego w tym zakresie było usprawiedliwione.

Nadto nadesłane wraz z odwołaniem dokumenty, dołączone także do skargi potwierdzają, że skarżący jest stroną umowy o pracę z "W." Sp. z o.o., że posiada zezwolenie na pracę w ww. Spółce, jak również, że Spółka ta wypłacała cudzoziemcowi z tego tytułu wynagrodzenie oraz że wystawiono skarżącemu druki RMUA. Dowody te nie potwierdzają jednak, że w dniu [...] maja 2014 r. skarżący nie wykonywał pracy na rzecz "A." Sp. z o.o. Pozostawanie przez skarżącego w stosunku pracy z "W." Sp. z o.o. nie wyklucza wykonywania pracy także na rzecz innego podmiotu. Podobnie pobieranie przez skarżącego wynagrodzenia w ww. spółce, odprowadzanie za niego składek nie wykluczają, że przez pewien czas cudzoziemiec mógł wykonywać pracę także dla innego podmiotu. Skarżący przyznał, że w miejscu kontroli wykonywał określone czynności na rzecz "A." Sp. z o.o.

Skarżący odmiennie niż w oświadczeniu złożonym w dniu kontroli twierdzi, że czynności te wykonywał nieodpłatnie i jedynie 2-3 razy w miesiącu. Cudzoziemiec konsekwentnie za każdym razem wskazywał firmę "A." Sp. z o.o., jako podmiot, na rzecz którego czynności te wykonywał.

Z przepisów ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (j.t. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 ze zm., dalej k.p.) wynika, że pracownik jest obowiązany do pozostawania w dyspozycji pracodawcy w innym miejscu niż zakład pracy wówczas, gdy wynika to z umowy o pracę (art. 29 § 1 pkt 2 k.p.), polecenia pracodawcy (art. 100 § 1 k.p.), regulaminu pracy (art. 104 k.p.) lub innych przepisów prawa pracy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyrażono pogląd, według którego "Wprawdzie w art. 29 § 1 pkt 2 k.p. brak jest normatywnych wyznaczników, które określałyby wymagany stopień szczegółowości ustalenia granic miejsca wykonywania pracy, ale nie jest dopuszczalne swobodne lub dowolne wskazywanie stałego miejsca (miejsc) pracy w rozumieniu art. 775 § 1 k.p. z uwzględnieniem interesu jednej tylko strony stosunku pracy - pracodawcy, który na ogół jest zainteresowany określeniem miejsca wykonywania pracy lub stałego miejsca pracy w tak szeroki ("pojemny") sposób, aby wymagać od pracownika wykonywania pracy w rozmaitych miejscach pracy bez ponoszenia kosztów podróży służbowych do takich "niestałych" miejsc pracy. Miejsce wykonywania pracy powinno być zatem określone na tyle konkretnie, aby następnie możliwe było ustalenie stałego miejsca pracy dla potrzeb orzekania o należnościach na pokrycie kosztów związanych z podróżami służbowymi do innych "niestałych" miejsc pracy. Wymaga to uwzględnienia interesów obu stron stosunku pracy i uzgodnienia takiego miejsca pracy, aby wykonywanie pracy w umówionym miejscu lub miejscach jej wykonywania nie kolidowało z przepisami prawa pracy o czasie pracy i wynagrodzeniu za pracę ani z podstawowymi zasadami prawa pracy gwarantującymi poszanowanie dóbr osobistych pracownika (art. 111 k.p.), prawo do wypoczynku (art. 14 k.p.), zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków pracy (art. 15 k.p.) lub zaspokajanie istotnych potrzeb pracowników (art. 16 k.p.). W takich uwarunkowaniach normatywnych stałe miejsce pracy, w którym pracownik świadczy pracę stale (zwykle) na ogół zawiera się w granicach miejscowości, w której siedzibę ma pracodawca, chyba że strony wyraźnie ustaliły miejsce stałego wykonywania pracy w różnych miejscowościach, a przedmiotem zobowiązania pracownika jest stałe wykonywanie pracy (zadań) w takich miejscowościach", (wyrok SN z dnia 9 lutego 2010 r., sygn. akt I PK 157/09).

Skarżący składając dwukrotnie oświadczenia wobec organów administracji nie stwierdził, że przebywa w miejscu kontroli z polecenia osób kierujących firmą "W." Sp. z o.o. Sąd podzielił stanowisko organu administracji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, według którego z przedstawionych przez stronę dokumentów nie wynika, aby skarżący był oddelegowany przez firmę "W." Sp. z o.o. do pracy w firmie "A." Sp. z o.o. Z żadnego z ww. dowodów nie wynika bezpośrednio, że skarżący w ramach czynności wykonywanych w miejscowości S. ul. K. [...] świadczył pracę na rzecz "W." Sp. z o.o. W ocenie Sądu, wyniki kontroli legalności zatrudnienia potwierdzają, że cudzoziemiec posiadający zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "W." Sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy - kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "A." Sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia na pracę. Organ odwoławczy zasadnie uznał za wiarygodne informacje zawarte w oświadczeniu skarżącego z dnia [...] maja 2014 r., które w toku kontroli potwierdziła obecna na miejscu obywatelka RP jak również Prezes Zarządu "A." Sp. z o.o., który także nie wniósł zastrzeżeń do protokołu kontroli.

Z protokołu kontroli legalności zatrudnienia i oświadczenia skarżącego wynika, że pracę powierzyła cudzoziemcowi firma "A." Sp. z o.o. Skarżący za wynagrodzeniem na rzecz tego podmiotu wykonywał czynności. W ocenie Sądu, wyniki kontroli legalności zatrudnienia wskazywały, że skarżący wykonywał pracę na rzecz "A." Sp. z o.o. nielegalnie w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co uzasadniało zastosowanie art. 302 ust. 1 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach. W celu wykonywania pracy na rzecz firmy "A." Sp. z o.o. skarżący powinien posiadać oddzielne zezwolenie na pracę ponieważ posiadane przez niego zezwolenie uprawniało skarżącego jedynie do pracy na rzecz "W." Sp. z o.o., nie zaś do pracy na rzecz "A." Sp. z o.o.

Uchybienie przepisom ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy polegało zatem nie na wykonywaniu pracy w nieodpowiednim miejscu, a na wykonywaniu pracy na rzecz innego pracodawcy niż wymieniony w posiadanym przez skarżącego zezwoleniu. Ma rację strona skarżąca, że organ nie wyjaśnił w sposób należyty w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przyczyn, które legły u podstaw oddalenia wniosku dowodowego skarżącego. Uchybienie to stanowiło naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. Jak wynika jednak z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., nie każde naruszenie przepisów prawa procesowego skutkuje uchyleniem decyzji administracyjnej, ale tylko takie, które realnie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, według którego "Zwrot normatywny "mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy", należy wiązać z hipotetycznymi następstwami uchybień przepisom postępowania. Oznacza to po stronie sądu konieczność ustalenia, czy w konkretnej sprawie dane uchybienie mogło spowodować wydanie orzeczenia o innej treści niż to, które rzeczywiście zostało wydane. W tym kontekście mówi się także o uprawdopodobnieniu potencjalnej możliwości odmiennego wyniku sprawy" (wyrok NSA w Warszawie z dnia 25 listopada 2014 r., sygn. akt II FSK 1224/13).

W ocenie Sądu, wskazane naruszenie art. 107 § 3 K.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Dopuszczalne było zakończenie postępowania bez przeprowadzenia dowodu z przesłuchania wskazanych we wniosku osób.

Podsumowując, Sąd uznał, że decyzje obu instancji są zgodne z prawem, zaś zarzuty skarżącego są niezasadne. Organy orzekające w sprawie wnikliwie, wszechstronnie i rzetelnie rozpatrzyły stan faktyczny sprawy oraz szczegółowo wyjaśniły motywy, jakimi się kierowały przy rozstrzyganiu sprawy. Organy administracji uzasadniły przekonująco swoje decyzje nie naruszając przy tym granic swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze, że zaskarżona decyzja podjęta została z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa, a przyczyny, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a. znalazły jednoznaczny wyraz w jej uzasadnieniu, co pozostaje w zgodzie z obowiązkami organu wymienionymi w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., zdaniem Sądu, skarga nie mogła zostać uwzględniona.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniósł Q. C. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. art. 78 § 2 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji był uprawniony do pominięcia dowodów z zeznań świadków na okoliczność tego na czyją rzecz skarżący w okresie objętym kontrolą świadczył pracę, to jest czyjej kontroli podlegał, od kogo otrzymywał wynagrodzenie, czyje polecenia wykonywał, kto wskazał mu miejsce świadczenia pracy, od kogo otrzymywał druki RMUA i inne dokumenty pracownicze, pomimo iż powyższe dowody stanowiły istotne dowody w sprawie, a okoliczności, na które zostały zgłoszone Sąd pierwszej instancji ustalił w sposób odmienny,

2. art. 7 i 77 K.p.a. przez ich niezastosowanie, które przejawiło się w niedopełnieniu przez Sąd I instancji obowiązku wnikliwego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,

3. art. 69 § 2 K.p.a. przez jego niezastosowanie, które przejawiło się w ustaleniu stanu faktycznego przez Sąd I instancji w oparciu o ustne wyjaśnienia skarżącego kasacyjnie złożone w dniu [...] maja 2014 roku w języku polskim, pod nieobecność tłumacza języka chińskiego, w sytuacji gdy osoba ta nie włada językiem polskim, co winno skutkować pomięciem protokołu z powyższej czynności,

4. art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy przez jego bezpodstawne zastosowanie, w sytuacji gdy skarżący kasacyjnie nie wykonywał pracy w sposób nielegalny na rzecz "A." sp. z o.o., a świadczył ją w sposób legalny, zgodnie z posiadanym zezwoleniem na rzecz "W." sp. z o.o. w miejscu wskazanym przez pracodawcę.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w toku postępowania administracyjnego zostały zgłoszone dowody z dokumentów w postaci dokumentów pracowniczych, z których wynika, że w spornym okresie (od lutego do maja 2014 roku) skarżący świadczył pracę w pełnym wymiarze czasu pracy na rzecz "W." sp. z o.o. w P. i otrzymał za nią wynagrodzenie umowne w pełnej wysokości. Dodatkowo skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z zeznań pracodawców na okoliczność tego na czyją rzecz skarżący w spornym okresie świadczył pracę, kto z tego tytułu wypłacał mu wynagrodzenia, gdzie praca miała być wykonywana, czyjej kontroli pracownik podlegał, czyje polecenia wykonywał, kto wystawiał mu za ten okres druki RMUA i kto rozliczał należne z tego tytułu składki i zaliczki do Urzędu Skarbowego i Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący wniósł również o uzyskanie stosownych dokumentów od ZUS i US, co jego zdaniem pozwoliłoby dopiero na ustalenie na czyją rzecz świadczył pracę w spornym okresie.

Zgodnie z regulacją zawartą w kodeksie pracy, pracodawcą nikt nie staje się automatycznie, przez to że określona osoba świadczy w jego siedzibie pracę. O tym kto jest pracodawcą decyduje to, kto sprawuje nadzór nad pracownikiem, czyje polecenia pracownik wykonuje, kto mu płaci i na czyją rzecz praca jest świadczona. Ogół zgłoszonych wniosków zmierzał właśnie do ustalenia kto był pracodawcą skarżącego kasacyjnie w spornym okresie. Nie dokonując jakiejkolwiek analizy złożonych dokumentów pracowniczych i nie uwzględniając żadnego ze zgłoszonych wniosków dowodowych sąd pierwszej instancji, w ślad za organem administracyjnym uznali, że skarżący kasacyjnie posiadając zezwolenie na pracę i umowę o pracę w firmie "W." sp. z o.o. świadczył pracę na stanowisku sprzedawcy - kasjera w sklepie w S. należącym do firmy "A." sp. z o.o. bez wymaganego zezwolenia i bez umowy o pracę.

Sąd pierwszej instancji uznał, że pracodawcą skarżącego była "A." sp. z o.o. w siedzibie której świadczył pracę. Uznając za prawidłowe postępowanie organu administracyjnego w zakresie, w jakim pominął on wszystkie zgłaszane wnioski dowodowe zmierzające do udowodnienia tezy odmiennej, wskazał, że "należało je odrzucić, mając na względzie ich celowość i szybkość postępowania".

Powyższe pozostaje w jawnej sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 75 § 1 i 77 § 1 w związku z art. 78 § 1 i 2 K.p.a. Sąd I instancji uznał prawidłowość przeprowadzonego postępowania dowodowego przez organ administracyjny (czy raczej brak jego przeprowadzenia). Uznał, że dowody zaoferowane przez skarżącego należało odrzucić, co doprowadziło do obrazy zasady wyrażonej w art. 7 K.p.a. oraz w art. 77 § 1 K.p.a.

Zgodnie z art. 75 § 1 K.p.a. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Przepisy K.p.a. nie hierarchizują w żadnym stopniu jakichkolwiek wniosków dowodowych. A zatem, każdy dowód, jaki mógłby przybliżyć postępowanie ku prawdzie, powinien być przeprowadzony, chyba że przeprowadzone już postępowanie dowodowe potwierdziło okoliczności, które mają być dowiedzione wnioskami dowodowym zgłaszanymi przez stronę. Szczególnie dotyczy to sytuacji, kiedy strona zgłasza wniosek dowodowy na istotne w sprawie okoliczności, co do których to organ administracji sformułował odmienne stanowisko. Jeżeli więc strona zgłasza dowód, to w świetle art. 78 K.p.a. wedle którego żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem, organ administracji może nie uwzględnić jej wniosku dowodowego jedynie w sytuacji, gdy żądanie dotyczy tezy dowodowej już stwierdzonej na korzyść strony. Natomiast jeżeli strona wskazuje dowód, który ma znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, przy czym jest zgłoszony na tezę dowodową odmienną, taki dowód powinien być przeprowadzony przez organ (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 stycznia 2002 r. sygn. akt I SA/Ka 2164/00 ONSA 2003/1/33, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 325/09). Organ administracyjny postąpił w sposób odmienny - nie zrealizował wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę, choć bez wątpienia miały one znaczenie dla rozstrzygnięcia, a sformułowany ostatecznie osąd był odmienny od zaproponowanej tezy dowodowej. Oceniając takie działanie organu administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie dopatrzył się w nim jakiejkolwiek nieprawidłowości. Podał jedynie, że mimo braku należytego uzasadnienia w decyzji organu II instancji, oddalenie wniosku dowodowego w tym zakresie było usprawiedliwione". Z takimi wnioskami, zdaniem skarżącego kasacyjnie, nie sposób się zgodzić. Naruszają one bowiem dyspozycje art. 7, 77 i 78 K.p.a.

Sąd I instancji dopuścił się naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Polegało ono na nieprawidłowym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji, iż organ administracji z powodu pominięcia zgłaszanych dowodów z zeznań świadków wskazane okoliczność zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy, pomimo iż w przedmiotowej sprawie organ praktycznie nie przeprowadził postępowania dowodowego.

Podstawą rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie były wyjaśnienia skarżącego kasacyjnie z dnia 16 maja 2014 roku, co znajduje wyraz w uzasadnieniu wyroku. Art. 69 § 2 K.p.a. wymaga, aby protokół zawierał, oprócz treści zeznania złożonego w języku obcym, także polski przekład tego zeznania oraz wskazywał osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu. Tłumacz ten jest obowiązany do podpisania protokołu przesłuchania. Według wyroku NSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 1999 r., sygn. akt V SA 89/99 "Postępowanie administracyjne, w którym bierze udział cudzoziemiec, winno się toczyć w języku, którym włada w sposób dostateczny dla przedstawienia faktów i okoliczności, które mogą stanowić o jego sytuacji prawnej".

Z przytoczonych przepisów, zdaniem skarżącego kasacyjnie, ewidentnie wynika, że postępowanie administracyjne, w którym bierze udział cudzoziemiec, winno się toczyć w języku, którym włada w sposób dostateczny dla przedstawienia faktów i okoliczności, które mogą stanowić o jego sytuacji prawnej.

Przesłuchanie z dnia [...] maja 2014 roku odbyło się w języku polskim, którym skarżący kasacyjnie nie posługuje się w stopniu dostatecznym dla przedstawienia faktów i okoliczności, które stanowiły następnie o jego sytuacji prawnej. Nie powinno być ono podstawą ustalania stanu faktycznego, a następnie rozstrzygnięcia w sprawie.

Odmienne działanie Sądu pierwszej instancji pozostaje w sprzeczności z dyspozycją art. 69 § 2 K.p.a. Powstałe w wyniku tego naruszenie powoduje, że protokół nie może stanowić materiału dowodowego w sprawie i być podstawą ustaleń faktycznych i prawnych.

Zgodnie z art. 87 ust. 1 pkt 12 ustawy o promocji zatrudnienia, cudzoziemiec może wykonywać pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli posiada zezwolenie na pracę oraz legalnie przebywa na terytorium RP. Z kolei nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca oznacza wykonywanie pracy przez cudzoziemca, który nie posiada ważnej wizy lub innego dokumentu uprawniającego go do pobytu na terytorium RP, lub którego podstawa pobytu na terytorium RP nie uprawnia do wykonywania pracy, lub który wykonuje pracę bez zezwolenia, w przypadkach gdy jest ono wymagane, lub na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę, z zastrzeżeniem art. 88i, lub bez zawarcia wymaganych umów o pracę albo umów cywilnoprawnych (art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia).

Zgodnie z brzmieniem art. 88f ustawy o promocji zatrudnienia, zezwolenie na pracę jest wydawane dla określonego cudzoziemca. Zezwolenie na pracę określa podmiot powierzający wykonywanie pracy przez cudzoziemca i stanowisko lub rodzaj pracy wykonywanej przez cudzoziemca oraz okres ważności zezwolenia. Przepis ten nie precyzuje, iż obligatoryjnym elementem zezwolenia na pracę cudzoziemca jest określenie miejsca wykonywanej pracy (wyrok WSA w Warszawie z dnia 26 kwietnia 2010 r., V SA/Wa 2000/09 http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również we wzorze zezwolenia na pracę zgodnie z rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 stycznia 2009 r. w sprawie wydania zezwolenia na pracę cudzoziemcowi (Dz. U. z 2009 r. Nr 16, poz. 84) nie znajduje się rubryka "miejsce wykonywania przez cudzoziemca pracy". Tym samym samo stwierdzenie, że cudzoziemiec wykonywał prace niezgodnie z posiadanym zezwoleniem z tej przyczyny, iż pracę tę świadczył w innym miejscu niż siedziba pracodawcy jest chybione, gdyż jak wskazano wyżej miejsce świadczenia pracy nie jest określane w zezwoleniu na pracę i nie ma znaczenia dla jego ważności czy oceny legalności zatrudnienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Q. C. nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. oraz art. 78 § 2 K.p.a. i art. 69 § 2 K.p.a. Postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Dokonano też prawidłowej oceny zgromadzonych w sprawie dowodów. Ocena ta nie nosi cech dowolności. Zgromadzone dowody były wystarczające do wydania rozstrzygnięcia i nie było konieczności uzupełnienia postępowania dowodowego.

Zgodnie z treścią art. 7 K.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. Organy administracji mają obowiązek podejmowania tych czynności, które są niezbędne dla wyjaśnienia sprawy nie zaś przeprowadzania każdego dowodu, którego przeprowadzenia domaga się strona postępowania lub który mógłby zostać przeprowadzony z urzędu.

Przeprowadzenie dodatkowych dowodów postulowanych przez stronę postępowania jest obowiązkiem organu administracji, gdy rzeczywiście istnieje konieczność wyjaśnienia wątpliwości co do istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktycznych. W niniejszej sprawie takie okoliczności nie wystąpiły.

Argumenty skarżącego kasacyjnie mające przemawiać za koniecznością uzupełnienia materiału dowodowego opierają się na założeniu, że złożone przez niego oświadczenie do protokołu kontroli nie może być podstawą czynienia ustaleń faktycznych, gdyż skarżący kasacyjnie nie zna dobrze języka polskiego i sam ten fakt przesądza o tym, że oświadczenie to nie może być podstawą ustaleń faktycznych. Argumenty te, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, słusznie uznane zostały przez Sąd I instancji za pozbawione podstaw. Skarżący kasacyjnie do czasu kontroli przebywał w Polsce prawie 4 lata. Przed rozpoczęciem pracy uczył się języka polskiego. Praca, którą wykonywał to praca kasjera i niemożliwością jest by skarżący kasacyjnie mógł ją wykonywać bez znajomości chociażby podstaw języka polskiego. Złożone do protokołu kontroli oświadczenie jest prostą informacją niewymagającą ponadprzeciętnej umiejętności porozumiewania się w języku polskim. O tym, że skarżący kasacyjnie zna język polski w wystarczającym stopniu, by móc się w tym języku porozumiewać świadczy też treść przesłuchania, które odbyło się w dniu [...] lipca 2014 r. Składając zeznania skarżący kasacyjnie stwierdził co następuje: "W październiku 2012 r. złożyłem wniosek do Wojewody Łódzkiego o udzielenie mi kolejnego pozwolenia na pobyt w Polsce z uwagi na upływający termin ważności pierwszej karty pobytu wydanej w Warszawie. Wówczas urzędnik poinformował mnie, że opuszczając granicę Polski uzyskałem stempel w paszporcie, który jest ważny przy ubieganiu się o kolejny tytuł pobytowy na terytorium RP z uwagi na to, iż wniosek złożyłem 37 dni przed upływem ważności karty pobytu, a nie 45 dni." Skarżący kasacyjnie nie wspomina, by rozmawiał z urzędnikiem za pośrednictwem tłumacza bądź też by rozmowa toczyła się języku ojczystym skarżącego kasacyjnie. Uzasadnione jest więc przyjęcie, że rozmowa odbywała się w języku polskim a skarżący kasacyjnie zrozumiał treść przekazanej mu przez urzędnika informacji skoro przytoczył ją w swoich zeznaniach. Nie było więc podstaw do kwestionowania przydatności dowodowej oświadczenia złożonego przez skarżącego kasacyjnie podczas kontroli, która odbyła się w dniu [...] maja 2014 r. Nie było bowiem uzasadnionych podstaw do przyjęcia, że z powodu nieznajomości języka polskiego skarżący kasacyjnie złożył nieprecyzyjne oświadczenie.

Z oświadczenia tego wynika jednoznacznie, że skarżący kasacyjnie wykonuje pracę w sklepie należącym do firmy "A." od lutego 2014 na stanowisku sprzedawca kasjer i za pracę tę pobiera wynagrodzenie. Późniejsze twierdzenia skarżącego kasacyjnie, że nie wiedział w jakiej sprawie podpisywał dokumenty, że za pracę nie pobierał wynagrodzenia i jedynie na prośbę wuja pomagał w tym sklepie dwa lub trzy razy w miesiącu są niewiarygodne. Twierdzenia te oceniać należy jako próbę uniknięcia negatywnych skutków wynikających z oświadczenia złożonego w dniu [...] maja 2014 r.

Postulat przeprowadzenia dowodów z dokumentów oraz zeznań świadków oraz na okoliczność tego na czyją rzecz skarżący w okresie objętym kontrolą świadczył pracę oparty był o założenie, że oświadczenie skarżącego kasacyjnie złożone podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] maja 2014 r. nie może być dowodem stanowiącym podstawę czynienia ustaleń faktycznych. Założenie to, jak to zostało już wcześniej wskazane, było niezasadne. Przeprowadzanie dowodów postulowanych przez skarżącego kasacyjnie było w tej sytuacji niecelowe, gdyż nie doprowadziłoby do podważenia mocy dowodowej ww. oświadczenia.

Nadto odnośnie do zarzut naruszenia art. 69 § 2 K.p.a. wskazać należy, że z przepisu tego wynika, iż w protokołach przesłuchania osoby, która złożyła zeznanie w języku obcym, należy podać w przekładzie na język polski treść złożonego zeznania oraz wskazać osobę i adres tłumacza, który dokonał przekładu; tłumacz ten powinien podpisać protokół przesłuchania. Oświadczenie skarżącego kasacyjnie zawarte w protokole kontroli z dnia [...] maja 2014 r. złożone zostało w języku polskim i nie było konieczności jego tłumaczenia.

Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2016 r., poz. 645 j.t. ze zm.) przez jego bezpodstawne zastosowanie. Zarzut ten w istocie nie jest zarzutem naruszenia prawa materialnego tylko zarzutem błędu w ustaleniach faktycznych. Opiera się on bowiem na założeniu, że skarżący wykonywał pracę na rzecz "A." sp. z o.o., zgodnie z posiadanym zezwoleniem na rzecz "W." sp. z o.o. w miejscu skazanym przez pracodawcę. Tymczasem ustalenia organu administracji w tej kwestii są odmienne.

Nielegalne wykonywanie pracy przez cudzoziemca w rozumieniu ww. przepisu to wykonywanie pracy na innych warunkach lub na innym stanowisku niż określone w zezwoleniu na pracę. Z zezwolenia na pracę wydanego skarżącemu kasacyjnie wynika, że mógł on pracować na stanowisku kasjera dla i na rzecz W. Spółka z o.o. Z umowy o pracę wynika, że skarżący kasacyjnie miał świadczyć pracę na rzecz firmy "W." sp. z o.o. w siedzibie tej firmy i na terytorium RP. Zezwolenie na pracę dla skarżącego kasacyjnie oznacza, że mógł on wykonywać pracę jako kasjer tylko na rzecz firmy "W." sp. z o.o.

Nie jest dopuszczalne takie rozumienie pojęcia "miejsce pracy" w odniesieniu do cudzoziemca, że może to być każde miejsce wskazane przez pracodawcę nawet miejsce pracy w innej firmie. Praca cudzoziemców Polsce podlega reglamentacji m.in. co do podmiotu na rzecz którego ma być wykonywania. Przyjęcie, że "miejscem pracy" cudzoziemca może być każde miejsce wskazane przez pracodawcę, nawet miejsce pracy w innej firmie niż ta, która wymieniona została w pozwoleniu na pracę, prowadziłoby do podważenia sensu funkcjonowania instytucji reglamentacji pracy cudzoziemców. Reglamentacja polegająca na określeniu pomiotu na rzecz którego praca ma być świadczona byłaby w istocie fikcją, gdyż ograniczenie to mogłoby być z łatwością obchodzone poprzez wskazywanie przez pracodawcę jako miejsca wykonywania pracy przez cudzoziemca innej firmy niż ta, która została wskazana w pozwoleniu.

Skarżący kasacyjnie składając oświadczenie w czasie kontroli w dniu [...] maja 2014 r. nie twierdził, że został skierowany do pracy w firmie "A." Sp. z o.o. przez osobę kierującą firmą "W." sp. z o.o., oraz że w firmie "A." Sp. z o.o. świadczył pracę bezpłatnie. Twierdzenia te pojawiły się dopiero podczas przesłuchania w dniu [...] lipca 2017 r. i w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można uznać ich za wiarygodne. Ich pojawienie się uznać należy wyłącznie za próbę uniknięcia negatywnych dla skarżącego kasacyjnie konsekwencji, które wynikały ze złożenia przez niego oświadczenia w dniu [...] maja 2014 r. W konsekwencji stwierdzić należy, że skarżący kasacyjnie świadczył pracę na rzecz innego pomiotu niż ten, który wskazany został w pozwoleniu na pracę, a tym samym była to praca nielegalna w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy

Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że naruszenie przez skarżącego kasacyjnie wymogów określonych w pozwoleniu na pracę polegało nie na wykonywaniu pracy w nieodpowiednim miejscu tylko a na wykonywaniu pracy na rzecz innego pracodawcy niż wymieniony w posiadanym przez skarżącego kasacyjnie pozwoleniu.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.