Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Ka 2531/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2005-02-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Henryk Wach (spr.) Sędziowie NSA Anna Apollo WSA Małgorzata Jużków Protokolant Beata Jacek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. B. na decyzje Dyrektora Izby Celnej w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty celnej dodatkowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Na podstawie dziewiętnastu zgłoszeń celnych dokonanych przez przedstawiciela importera – T. B. działającego pod firmą "A" w K. w 2002 i 2003 r. objęto procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym sprowadzone z zagranicy blachy ze stali niestopowej walcowanej na zimno między innymi według kodów PCN: 7209 17 90 0, 7209 16 90 0, 7209 19 90 9, 7209 26 90 0, 7209 16 90 9, 7209 26 90 0, 7209 17 90 9, 7209 27 90 0 taryfy celnej. Zgłoszenia zostały przyjęte, a po zabezpieczeniu należności towar zwolniono.

Postanowieniami z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. powołując się na art. 28 § 1 i art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny (Dz. U. Nr 43, poz. 477 ze zm.) i rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz. U. Nr 40, poz. 342) wszczął z urzędu postępowanie celne w sprawie wymiaru i poboru ostatecznej opłaty celnej dodatkowej od importowanego towaru. Następnie dziewiętnastoma decyzjami z [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego w C. wymierzył opłaty celne dodatkowe (środek ostateczny) odnoszące się do poszczególnych zgłoszeń celnych dokonanych w JDA SAD. Jako podstawę prawną wskazał art. 207 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), art. 28 § 1 i art. 31 § 1 i 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2001 r. o ochronie przed nadmiernym przywozem towarów na polski obszar celny, art. 231 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r., Nr 75, poz. 802 ze zm.), § 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 9 sierpnia 2002 r. w sprawie ustanowienia tymczasowej opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz. U. Nr 132, poz. 1118 ze zm.), § 1 ust. 1, 2 i 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz. U. Nr40, poz. 342). W uzasadnieniu wyjaśnił, że na podstawie wskazanych przepisów dla importowanego towaru określono 18% stawkę tymczasowej opłaty celnej dodatkowej, która w związku z przyjęciem zgłoszenia celnego i zwolnieniem towaru została zabezpieczona do czasu zakończenia postępowania ochronnego. W tym wypadku, stawka ostatecznego środka ochronnego w postaci opłaty celnej dodatkowej wynosi 10%, a to zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia. Następnie organ celny wyjaśnił, że zgłoszone towary nie spełniają przesłanek podanych w § 1 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych, ponieważ nie mieszczą się w opisie zawartym w załączniku nr 2 tego rozporządzenia, albowiem gatunek stali DC01 nie jest odpowiednikiem gatunku DC01, lecz stalą w gatunku DC01.

Od tych decyzji importer złożył odwołanie żądając ich uchylenia i uznania za bezzasadne naliczenia opłaty celnej dodatkowej (typ 211) oraz uznania w tym zakresie złożonych zgłoszeń celnych za nieprawidłowe i zwrot uiszczonych opłat. W uzasadnieniu odwołania strona podniosła, że sprowadzone stale spełniają kryteria wyłączenia naliczania opłaty celnej dodatkowej, albowiem stal w gatunku DC01 jest odpowiednikiem samej siebie.

Dyrektor Izby Celnej w C. zaskarżonymi tu decyzjami z [...] r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcia organu I instancji powołując się przy tym na art. 233 § 1 pkt. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W uzasadnieniu wyjaśnił, że na podstawie wskazanych już przepisów prawa ustanowiono tymczasową opłatę celną dodatkową, a wykaz towarów nią objętych oraz stawki tej opłaty wskazano w załączniku nr 1 do rozporządzenia. Dla wyrobów walcowanych na zimno, płaskich o szerokości 600 mm i więcej ze stali niestopowej określonych kodem PCN 7209 16 90 0 stawka opłaty dodatkowej wynosi 18%. W 2003 r. w miejsce tego kodu PCN wskazano kody:7209 16 90 1 i 7209 16 90 9. Taka stawka obowiązuje również dla wyrobów objętych kodem PCN 7209 17 90 0 zastąpionego kodami PCN: 7209 17 90 1 i 7209 17 90 0. Natomiast kod PCN 7209 18 91 0 zastąpiono kodem 7209 18 91 9. Organ odwoławczy podkreślił, że w każdym przypadku przedstawiciel importera prawidłowo zadeklarował opłatę celną dodatkową stosując stawkę 18%.

W załączniku nr 1 do rozporządzenia z 7 marca 2003 r. dla wyrobów walcowanych na zimno, płaskich o szerokości 600 mm i więcej ze stali niestopowej określonych kodami PCN: 7209 16 90 9, 7209 17 90 0, 7209 26 90 0, 7209 27 90 0 wskazano 10% stawkę opłaty celnej dodatkowej. Następnie organ odwoławczy przyznając, że przedmiotem importu była stal w gatunku DC01 – wyrób ze stali tłocznej stwierdził, iż nie był to odpowiednik gatunków stali wymienionych w nawiasie zapisów ex(6), ex(7) i ex(8) w załączniku nr 2. Powołał się przy tym na brzmienie ex(6, 7 i 8): "ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedniki stali DC01-DC06, gatunków stali DX51-DX56, DD13,DD14)".

Na końcu Dyrektor Izby Celnej w Cieszynie zaakcentował, iż postępowanie w tej sprawie toczyło się z poszanowaniem ogólnych zasad określonych w art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji z powodu naruszenia § 1 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej (...), poprzez przyjęcie, że przedmiot importu – blacha w gatunku DC01 nie jest objęta wykazem towarów zwolnionych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w C. wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów wyjaśnił, że stal w gatunku DC01 jest stalą DC01, a nie odpowiednikiem stali gatunku DC01, o którym mowa w zapisach ex (6, 7 i 8). W załączniku nr 2 do rozporządzenia brak jest bowiem zapisu, że opłaty celnej dodatkowej nie pobiera się od gatunku DC01, widnieje natomiast zapis wskazujący, że opłaty tej nie pobiera się od odpowiedników tych stali.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach pełnomocnik skarżącego powołując się na wyrok WSA w Gliwicach z 15 listopada 2005 r., sygn. akt 3/I SA/Ka 1661/03 przypomniał, że uwzględniono tam argumentację strony skarżącej.

Pełnomocnik organu odwoławczego wskazał natomiast, że działająca w imieniu importera agencja celna zwracała się z zapytaniem dotyczącym zwolnienia przedmiotowej stali z opłaty dodatkowej i uzyskała odpowiedź Ministerstwa Gospodarki i Polityki Społecznej, że zwolnienie stali DC01 nie dotyczy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, który stał się właściwy do rozpatrzenia skargi T. B. z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Natomiast według art. 3 § 1 i 2 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne.

Tylko zatem stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c tej ustawy).

Skarga T. B., wbrew zawartym w niej twierdzeniom nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż, zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Jedną z podstawowych zasad wynikających z przepisów ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.) jest zasada powszechności cła. Art. 2 § 2 tej ustawy stanowi, że "Wprowadzenie towaru na polski obszar celny (...) powoduje z mocy prawa powstanie obowiązków i uprawnień przewidzianych w przepisach prawa celnego (...). Zgodnie z art. 3 § 1 pkt. 2 i 8 dług celny stanowi powstałe z mocy prawa zobowiązanie do uiszczenia należności celnych przywozowych, którymi są cła i inne opłaty związane z przywozem towarów.

Kwestią sporną w tej sprawie była zasadność naliczenia opłaty celnej dodatkowej od importowanego towaru, którym była blacha ze stali niestopowej, walcowana na zimno, dla której przyjęto wskazane już kody taryfy celnej. Przyjmując zasadność obciążenia sprowadzonego towaru opłatą celną dodatkową organy celne argumentowały, że zgodnie z przepisem art. 1 ust. 4 pkt. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w związku z nadmiernym przywozem na polski obszar celny niektórych produktów stalowych (Dz. U. z 2003 r., nr 40, poz. 342), opłaty tej nie stosuje się w odniesieniu do towarów wymienionych w załączniku nr 2 do tego rozporządzenia. Jednakże importowany towar będący stalą w gatunku DC01 nie jest odpowiednikiem gatunków stali wymienionych w nawiasie zapisów ex w tym załączniku odpowiednich do wskazanych już kodów PCN.

Przystępując do oceny tego stanowiska należy przypomnieć, że powoływane rozporządzenie w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej w § 1 ust. 3 przewiduje, że wykaz towarów objętych opłatą celną dodatkową określa załącznik nr 1. W załączniku tym (pod nr 2 produktu) wymienione są wyroby walcowane na zimno płaskie o szerokości 600 mm i więcej ze stali niestopowej o kodach PCN 7209 16 90 9, 7209 17 90 9, 7209 18 91 9, 7209 26 90 0, 7209 27 90 0, 7209 28 90 0. Natomiast wykaz towarów, o których mowa w § 1 ust. 4 rozporządzenia, w odniesieniu do których nie stosuje się opłaty celnej dodatkowej zawiera załącznik nr 2. Wśród towarów o kodzie PCN 7209 16 90 9 w pozycji ex (8), towarów o kodzie PCN 7209 17 90 9 w pozycji ex (6), towarów o kodzie 7209 26 90 0 w pozycji ex(7) i towarów o kodzie 7209 27 90 0 w pozycji ex(6) wyszczególnione są wyroby ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedniki gatunków stali DC01 do DC06, gatunków stali DX51-DX56, DD13, DD14). Ze zgłoszeń zawartych w JDA SAD i faktur oraz certyfikatów wyrobów wynika, że przedmiotem importu była blacha ze stali niestopowej, walcowanej na zimno, w gatunku DC01 o jakości powierzchni Am. Wobec powyższego organy obu instancji uznały, że ze względu na wskazany zapis odpowiednich pozycji ex załącznika nr 2, do stali w gatunku DC01 nie ma zastosowania przewidywane zwolnienie, albowiem odnosi się ono tylko do stali będących odpowiednikami gatunków DC01. Stal, która nie jest odpowiednikiem określonego gatunku, lecz stalą w tym właśnie gatunku, ze zwolnienia korzystać nie może.

Organy celne działające w ramach swoich kompetencji dokonały zatem interpretacji tych zapisów prawa posługując się wykładnią literalną. Rozważając kwestię zakresu zwolnienia od dodatkowej opłaty celnej, wynikającego z zapisu w brzmieniu: "ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedniki gatunków stali DC01-Dc06, gatunków stali DX51-DX56, DD13, DD14)", uwzględniły jego językowe brzmienie oraz ulgowy charakter tej regulacji prawnej.

Należy podkreślić, że przepisy rozporządzenia z 7 marca 2003 r. w sprawie ustanowienia opłaty celnej dodatkowej zawierają regulację dotyczącą świadczeń pieniężnych o charakterze publicznoprawnym. Załączniki do tego rozporządzenia zawierają odpowiedni: wykaz towarów objętych opłatą (zał. nr 1) i wykaz towarów zwolnionych od opłaty (zał. nr 2). Szczególny charakter regulacji, oraz jej związek ze sferą zobowiązań finansowych wobec Państwa rodzi konsekwencje co do stosowanych dyrektyw interpretacyjnych, oznacza bowiem zarówno zakaz dokonywania wykładni rozszerzającej, jak i prymat wykładni językowej przed pozostałymi metodami wykładni, w szczególności wykładnią celowościową, w tym odwołującą się do kategorii celów (zamierzeń) i motywów prawodawcy.

W ocenie Sądu, organy celne prawidłowo uznały, że wymienione w wykazie określone wyroby ze stali tłocznych i głębokotłocznych, nie obejmują wyrobów ze stali w gatunku DC01, albowiem nosi ona cechy oryginalności, nie jest zaś odpowiednikiem tego rodzaju stali, o jakim mowa w tekście załącznika. Termin "odpowiednik" jest zatem prawidłowo interpretowany przez organy celne jako "zamiennik" rzeczy oryginalnej, rzecz, która odpowiada cechami rzeczy oryginalnej, nie jest tą rzeczą, ale może ją zastąpić. Takie rozumienie słowa "odpowiednik" jest zgodne z jego znaczeniem w języku polskim oraz konstrukcją wykazu towarów zwolnionych od opłaty celnej dodatkowej. Należy podkreślić, że ustawodawca wyraźnie rozróżnił w tym wykazie pojęcie: wyrób ze stali tłocznych i głębokotłocznych (odpowiedniki gatunków stali DC01-DC06) oraz pojęcie: wyrób ze stali tłocznych i głębokotłocznych w gat. DC01-DC06. Tym ostatnim posługuje się w ex(10) do kodu PCN 7210 30 10 0, w ex (7) do kodu PCN 7210 49 90 0, w ex (7) do kodu PCN 7210 70 39 0, w ex(9) do kodu PCN 7212 30 11 0, w ex(8) do kodu PCN 7212 30 19 0, w ex (7) do kodu PCN 7212 30 90 0, w ex(7) do kodu PCN 7212 40 91 0 i w ex (6) do kodu PCN 7212 40 98 0.

To rozróżnienie oznacza, że zwolnieniu podlegają wyroby ze stali tłocznych i głębokotłocznych w gatunkach DC01- DC06 klasyfikowane do wskazanych kodów PCN. Natomiast nie podlegają zwolnieniu wyroby ze stali tłocznych i głębokotłocznych w tych gatunkach wymienione w kodach PCN: 7209 16 90 9, 7209 17 90 9, 7209 26 90 0, 7209 27 90 0, ponieważ takiemu zwolnieniu podlegają jedynie wyroby ze stali tłocznych i głębokotłocznych, które to stale są odpowiednikami między innymi gatunków stali DC01 – DC06.

Należy podkreślić, że załącznik nr 2 do rozporządzenia ma charakter wykazu towarów sformułowanego w taki sposób, że poszczególne ex do określonego kodu PCN - zawierające opis i charakterystykę - pozwalają zidentyfikować określony rodzaj towaru i rozróżnić go od innych.

Opłata celna dodatkowa dotyczy w tym wypadku niektórych produktów stalowych, tj. towarów które przyporządkowane zostały do odpowiedniego kodu Polskiej Scalonej Nomenklatury Towarowej Handlu Zagranicznego PCN, która zawarta jest w taryfie celnej. Uwagi dodatkowe zawarte w taryfie celnej uściślające i wyjaśniające treść stawek celnych mają charakter normatywny. Nie są to wskazówki interpretacyjne, lecz stosowane na gruncie prawa celnego legalne definicje pojęć zawartych w przepisach prawa, pochodzące od organu ustawowo powołanego do określania stawek celnych i ich zmiany (wyrok SN z 25 lipca 1996 r., III ARN 22/96).

Skoro wykaz towarów w załączniku nr 2 odwołuje się do nomenklatury towarowej (PCN) oraz zawiera uwagi dodatkowe – w postaci ex - dotyczące opisu i charakterystyki towarów zwolnionych od opłaty celnej dodatkowej, należy je potraktować jako legalne definicje pojęć.

Mając na uwadze powyższe, należało w oparciu o przepis art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2001 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako nieuzasadnioną oddalić