Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 366/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2006-09-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Piskozub Sędziowie Sędzia WSA Ryszard Maliszewski Asesor WSA Renata Kantecka (spr.) Protokolant Paweł Guziur po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 20 września 2006r. sprawy ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie wymiaru podatku rolnego za 2005 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

S. T. jest wieczystym użytkownikiem nieruchomości określonej numerami działek "[...]" położonej w obrębie W. oraz właścicielem znajdujących się na tych działkach budynków, budowli i urządzeń. Przedmiotowa nieruchomość, jak wynika z umowy sprzedaży z dnia 9 lutego 1999r., oznaczona jest w planie zagospodarowania przestrzennego Gminy jako adoptowane lotnisko obsługi rolnictwa, które po odpowiednim zagospodarowaniu może być wykorzystywane na inne cele (np. związane z obsługą turystyki).

Z wypisu z rejestru gruntów wynika, iż nieruchomość gruntowa będąca w posiadaniu S. T. sklasyfikowana została jako:

- użytki rolne o pow. 154,4691 ha,

- nieużytki o pow.11624 m2 ,

- grunty oznaczone symbolem LZ o pow. 515276 m2 ,

- inne tereny komunikacyjne o pow. 92198 m2.

Decyzją z dnia "[...]", Wójt Gminy, wymierzył S. T. na rok 2005 zobowiązanie podatkowe w podatku rolnym w kwocie 14.318 zł. W uzasadnieniu organ wskazał, że z danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków oraz uzyskanych w ramach prowadzonego postępowania wyjaśniającego wynika, iż posiada on grunty sklasyfikowane jako użytki rolne, stanowiące podstawę do opodatkowania podatkiem rolnym oraz grunty i budynki podlegające opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, zwolnione jednakże z tego podatku na podstawie art.7 ust.1 pkt 5 ustawy z dnia12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jedn.: Dz.U. z 2002r. nr 9, poz.84 ze zm.).

W odwołaniu od tej decyzji S. T. wniósł o jej uchylenie oraz o zwolnienie z podatku od nieruchomości w trybie określonym w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych. Podniósł, iż w chwili sprzedaży nieruchomości Gmina miała świadomość istniejącej klasyfikacji gruntów, ale nie sprzedawała terenów rolnych tylko nieruchomość określoną jako adoptowane lotnisko obsługi rolnictwa. Podkreślił, iż następnego dnia po zawarciu umowy sprzedaży (10 lutego 1999r.) zawarł umowę bezpłatnego użyczenia nieruchomości p.n. "[...]" do realizacji działalności statutowej. Powyższe daje podstawę do zastosowania zwolnień przewidzianych w art.7 ust.1 pkt 8 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Nadto zaznaczył, iż na lotnisku prowadzona jest również działalność publiczna m.in. przez organizowanie międzynarodowych imprez lotniczych, które służą promocji kultury fizycznej w sportach lotniczych, promują region w kraju i za granicą. Wskazał, że utrzymanie funkcjonowania lotniska jest bardzo kosztowne i niemożliwe do zbilansowania składkami statutowymi A., a dotacji celowych na utrzymanie lotniska A. nie otrzymuje, w związku z czym główne ciężary utrzymania lotniska i funkcjonowania A. ponosi, w imię ogólnego interesu społecznego, podatnik.

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W motywach Kolegium przywołało treść art.1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (tekt jedn.: Dz.U. z 1993r. nr 94, poz.431 ze zm.) oraz art.2 ust.2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i wywiodło z nich, że organ podatkowy w celu dokonania wymiaru podatku ma obowiązek ustalić, jak w ewidencji gruntów i budynków sklasyfikowane są dane grunty, gdyż tylko od tego zależy, czy grunt będzie opodatkowany podatkiem rolnym, czy też podatkiem od nieruchomości. Wskazało, że organ I instancji w oparciu o wypis z rejestru gruntów ustalił charakter gruntów będących w posiadaniu podatnika i dokonał prawidłowego wymiaru podatku rolnego w odniesieniu do gruntów sklasyfikowanych w ewidencji jako użytki rolne. Organ odwoławczy stwierdził, iż brak jest podstaw prawnych, aby zwolnienie z art.7 ust.1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zastosować do gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów jako użytki rolne. Przepis ten stanowi podstawę do zastosowania zwolnienia tylko w zakresie podatku od nieruchomości. Sklasyfikowanie gruntów jako użytków rolnych rodzi obowiązek opodatkowania ich podatkiem rolnym i oznacza, że do gruntów tych nie mają zastosowania przepisy ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Podkreślił, iż przepisy ustawy o podatku rolnym nie przewidują zwolnienia od podatku dla gruntów rolnych zajętych na potrzeby prowadzenia przez stowarzyszenia statutowej działalności wśród dzieci i młodzieży w zakresie oświaty, wychowania, nauki i techniki, kultury fizycznej i sportu. Za niemające znaczenia dla rozstrzygnięcia uznał organ podnoszoną w odwołaniu okoliczność, że Gmina sprzedała adoptowane lotnisko obsługi rolnictwa, a nie grunty rolne, zgodnie bowiem z art.21§1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn.: Dz.U. z 2005r. nr 240, poz.2027) podstawę m.in. wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Organ prawidłowo zatem dokonał wymiaru podatku na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, a nie zapisów umowy sprzedaży z dnia 9 lutego 1999r.

W skardze na powyższą decyzję S. T. wniósł o jej uchylenie i uwzględnienie zastosowania zwolnienia z podatku od nieruchomości w trybie określonym w ustawie o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zasądzenie kosztów postępowania. Decyzji zarzucił:

- naruszenie art. 6, 7, 9 oraz 12 Kodeksu postępowania administracyjnego przez brak wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i uwzględnienia w decyzji słusznego interesu obywateli, co ostatecznie narusza art.5 Kodeksu cywilnego,

- sprzeczność istotnych ustaleń SKO z treścią zebranego w sprawie materiału oraz brak wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie, co ma wpływ na brak rozpoznania istoty sprawy,

- brak uwzględnienia interesu skarżącego dotyczącego wysłuchania go w trakcie prowadzenia rozpoznania okoliczności sprawy, a tym samym ograniczenie skarżącemu prawa do wypowiedzenia się i zaprezentowania pełnego stanowiska w sprawie.

W uzasadnieniu skargi podniósł, iż Kolegium nie uwzględniło, że przedmiotowa nieruchomość jest wykorzystywana w całości w celu publicznym, a wymierzony podatek ma charakter niesprawiedliwego obciążenia właściciela nieruchomości, który nie uzyskuje z tej działalności żadnych pożytków poza świadomością uczestniczenia w społecznej misji przeobrażeń regionu. Podtrzymał także argumentację przedstawioną w odwołaniu.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Nadto stwierdziło, iż rozstrzygnęło sprawę opierając się na materiale zebranym w toku postępowania przed organem I instancji, w toku którego umożliwiono skarżącemu zapoznanie się z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Zaznaczyło, że orzeczenia kolegium zapadają zasadniczo na posiedzeniach niejawnych, stąd podatnik nie był wzywany do złożenia wyjaśnień i przedstawienia innych dowodów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępnie wskazać należy, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności organów administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Mają uprawnienia wyłącznie kasacyjne co oznacza, że nie zastępują organów administracji w rozstrzyganiu spraw, a stwierdzając, że zaskarżona decyzja, czy postanowienie narusza prawo materialne, bądź przewidziane przepisami zasady postępowania administracyjnego, mogą uchylić zaskarżony akt lub stwierdzić jego nieważność. Stanowią o tym art.3 i art.145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., cyt. dalej jako p.p.s.a.).

Kwestią sporną w rozpoznanej sprawie jest opodatkowanie gruntów, sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, podatkiem rolnym. Nie jest sporne, iż na przedmiotowej nieruchomości nie jest prowadzona działalność gospodarcza. W ocenie skarżącego natomiast wykorzystywanie tej nieruchomości do działalności statutowej A., któremu została ona bezpłatnie użyczona, stanowi podstawę do zastosowania zwolnienia od podatku od nieruchomości przewidzianego w art.7 ust.1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż w toku postępowania organy podatkowe nie mogły naruszyć przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani Kodeksu cywilnego, gdyż do postępowania z zakresu podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetu państwa oraz budżetów jednostek samorządu terytorialnego, do których ustalania lub określania uprawnione są organy podatkowe stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U z 2005r. nr 8, poz.60 ze zm.), zgodnie z art.2§1 pkt 1 tejże ustawy. Sąd nie dostrzegł także naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, będących "odpowiednikami" wymienionych w skardze przepisów K.p.a.

Zgodnie z art.120 Ordynacji podatkowej organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa (odpowiednio art.6 K.p.a.). Wyrażona w tym przepisie zasada legalności oznacza działania w ramach zakreślonych przez wymienione w art.87 Konstytucji RP źródła powszechnie obowiązującego prawa, a mianowicie Konstytucję RP, ustawy, ratyfikowane umowy międzynarodowe oraz akty prawa miejscowego. Zaskarżona decyzja znajduje oparcie w przepisach ustawy o podatku rolnym oraz Ordynacji podatkowej, dlatego też sąd nie stwierdził naruszenia opisanej zasady.

Zasada prawdy obiektywnej uregulowana została w art.122 Ordynacji podatkowej (odpowiednik art.7 K.p.a.). Zgodnie z jej treścią obowiązkiem organu podatkowego jest ustalenie stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. W rozpoznanej sprawie organy ustaliły charakter gruntów będących w posiadaniu skarżącego na podstawie wypisu z rejestru gruntów i budynków. Powyższe odpowiada wymogom art.1 ustawy o podatku rolnym, art.2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz art.21§1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, bowiem zgodnie z wymienionymi przepisami wymiar podatków zależy od sklasyfikowania gruntów w ewidencji gruntów i budynków, a przedmiotowe grunty nie są zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej.

Z art.121§2 Ordynacji podatkowej wynika zasada udzielania przez organ podatkowy niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego, pozostających w związku z przedmiotem postępowania. Organ nie ma natomiast obowiązku informowania o okolicznościach faktycznych, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Pod tym względem przepis ten różni się od wymagań wymienionych w art.9 K.p.a. Nie zawiera też obowiązku czuwania, aby podatnik nie poniósł szkody z powodu nieznajomości prawa.

Zasada szybkości postępowania i ograniczonego formalizmu (art.12 K.p.a.) wyrażona została w art.125 Ordynacji, zgodnie z którym organy podatkowe winny działać w sprawie wnikliwie i szybko posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia, a sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż w uzasadnieniu skargi S. T. nie wskazał w czym dokładnie upatruje naruszenia wymienionych przepisów K.p.a.. Sąd natomiast nie stwierdził w rozpoznanej sprawie naruszenia zasad ogólnych postępowania podatkowego, stanowiących odpowiedniki tych zasad w postępowaniu administracyjnym. Stan faktyczny sprawy został przez organy podatkowe wyjaśniony.

W ocenie Sądu, niezasadny jest również zarzut sprzeczność istotnych ustaleń dokonanych przez Kolegium z treścią zebranego w sprawie materiału oraz braku wyjaśnienia wszystkich okoliczności w sprawie. Ustalenia dokonane przez organ odwoławczy są zgodne z zebranym materiałem dowodowym – sporna nieruchomość sklasyfikowana została w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, co stanowi podstawę do opodatkowania ich podatkiem rolnym i nie jest zajęta na prowadzenie działalności gospodarczej. Zgodnie bowiem z treścią art.1 ustawy o podatku rolnym opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Z kolei powoływane przez skarżącego zwolnienie od podatku, ustanowione w art.7 ust.1 pkt 5 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dotyczy wyłącznie zwolnień od podatku od nieruchomości. Przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości określony natomiast został w art.2 ust.1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, a w ust.2 i 3 tego przepisu określone zostały wyłączenia z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Art.2 ust.2 ww. ustawy stanowi, iż opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Podkreślić w tym miejscu należy, iż słuszny interes obywateli, na nieuwzględnienie którego powołuje się skarżący, pozostaje w niniejszej sprawie bez wpływu na wynik sprawy, bowiem nie jest on przesłanką braną pod uwagę przy dokonywaniu wymiaru podatku. Opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają, jak już zaznaczono, określone w ustawie grunty stanowiące użytki rolne. Podatek ten jest związany z prawem własności tych nieruchomości, a nie z faktem ich użytkowania (wyrok NSA z dnia 13 lutego 1992r., sygn. akt SA/Wr 1396/91, POP 1993, nr 2 poz. 32, wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 września 2004r., sygn. akt III SA 1887/03, Lex nr 161001), podnoszona przez skarżącego okoliczność oddania jej w bezpłatne używanie A., a tym samym nie prowadzenia działalności rolniczej nie stanowi zaś podstawy do zwolnienia od podatku.

Ostatni z zarzutów dotyczy nie wysłuchania skarżącego "w trakcie prowadzenia rozpoznania okoliczności sprawy". W uzasadnieniu skargi skarżący poniósł, iż organ administracyjny przy prowadzeniu sprawy nie kontaktował się z nim, nie dał mu szansy przedstawienia dowodów i wyjaśnień, które mogłyby potwierdzić, że grunty zakupione przez niego stanowią od lat teren lotniska "[...]". Podkreślić należy jeszcze raz, iż w sprawie nie jest istotny sposób wykorzystywania nieruchomości, lecz sposób jego sklasyfikowania w ewidencji gruntów. Zaznaczyć również należy, iż postanowieniem z dnia "[...]"stycznia 2006r. Wójt Gminy wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego. Z uprawnienia tego strona jednakże nie skorzystała. Nadto w uzasadnieniu skargi stwierdził, iż rozpatrzenie odwołania bez udziału osoby wnoszącej, narusza art.9 i 10 K.p.a. Odnosząc się do powyższego podkreślić należy, iż samorządowe kolegia odwoławcze działają na podstawie ustawy z dnia 12 października 1994r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn.: Dz.U. z 2001r. nr 154, poz.1799 ze zm.) i zgodnie z art.17 ust.1 tej ustawy orzeczenia kolegium zapadają po przeprowadzeniu rozprawy lub na posiedzeniu niejawnym. Zaskarżona decyzja wydana została, po rozpatrzeniu odwołania podatnika, na posiedzeniu niejawnym, na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego przez organ I instancji, dlatego też Kolegium nie wzywało podatnika do złożenia wyjaśnień, czy przedstawienia dowodów.

Z tych przyczyn, na mocy art. 151 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.