Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 161/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-04-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit.c
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art.207 ust. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 572
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Michna Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki (spr.) WSA Hanna Knysiak-Sudyka Protokolant sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi P. T. na decyzję Rektora [ ] z dnia 7 listopada 2016 r. nr [ ] w przedmiocie odmowy przyjęcia na I rok studiów I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Rektora [....] na rzecz skarżącego P.T. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną przez P. T. (dalej skarżący) decyzją wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) w zw. z art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn., Dz.U. z 2012 r., poz., 572 ze zm.) z dnia 7 listopada 2016 r. nr [...] Rektor [...] utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2015 r. o nieprzyjęciu skarżącego na I rok studiów prowadzonych w roku akademickim 2014/15 w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki [...] i dyscyplinie [...].

Powyższa decyzja została wydana w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego:

Skarżący przystąpił do postępowania rekrutacyjnego na studia III stopnia prowadzonych na Wydziale Inżynierii [...].

Decyzją z dnia 15 grudnia 2014 r. odmówiono skarżącemu przyjęcia na studia z uwagi na niestawiennictwo na rozmowę kwalifikacyjną.

Pismami z dnia 4 stycznia 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu na odbycie rozmowy kwalifikacyjnej oraz odwołanie od ww. decyzji. Termin został mu przywrócony.

Termin rozmowy kwalifikacyjnej został wyznaczony na dzień 4 marca 2015 r.

Decyzją z dnia [...] 2015 r. odmówiono skarżącemu przyjęcia na studia III stopnia. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna po rozpoznaniu odwołania skarżącego, na podstawie przepisu art. 132 k.p.a., decyzją z dnia [...] 2015 r., uchyliła zaskarżoną decyzję. Od decyzji z dnia [...] 2015 r. skarżący również wniósł odwołanie i Rektor [...] decyzją z dnia [...] 2015 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

W wyniku ponownego rozpoznania Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna wydała decyzję z dnia [...] 2015 r. odmawiającą przyjęcia skarżącego na I rok studiów prowadzonych w roku akademickim 2014/15 w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki [...] i dyscyplinie [...].

W wyniku wniesionego przez skarżącego odwołania Rektor [...] decyzją z dnia [...] 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 117/16, uchylił decyzję II instancji.

Ponownie rozpoznając sprawę, opisaną na wstępie decyzją Rektor [...] utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2015 r.

W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała uchwała Senatu [...] z dnia 25 kwietnia 2014 r. nr [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok studiów stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2014/15. Uchwała utraciła moc wraz z upływem roku akademickiego 2014/15. W dacie wydania niniejszej decyzji obowiązuje uchwała Senatu [...] z dnia 22 kwietnia 2016 r. nr [...] w sprawie warunków i trybu rekrutacji na I rok stacjonarnych i niestacjonarnych studiów III stopnia przewidzianych do uruchomienia w roku akademickim 2016/17. Rekrutacja na studia III stopnia odbywa się w drodze konkursu.

W opisanej sytuacji nie można wskazać konkretnej podstawy prawnej rozstrzygnięcia, gdyż zaskarżona decyzja została wydana pod rządami aktu prawnego, nie obowiązującego w dniu wydania niniejszej decyzji.

Organ przyjął, że podniesione przez skarżącego w toku postępowania zarzuty dotyczyły oceny kandydata w postępowaniu rekrutacyjnym. Natomiast zgodnie z § 4 ust. 1 zd. 3 uchwały Senatu [...] z dnia 25 kwietnia 2014 r. podstawą odwołania mogą być jedynie wskazania naruszenia warunków i trybu rekrutacji. Skarżący natomiast podniósł: istnienie w obiegu dwóch decyzji, wzięcie pod uwagę średnich jedynie ze studiów rolniczych, podczas, gdy należało wziąć pod uwagę średnią ze studiów psychologicznych (4,07) jako korzystniejszą dla kandydata, zwłaszcza, że tematem przyszłej pracy doktorskiej miały być zagadnienia psychologiczne w transporcie, oceniono jedynie odpowiedź na pierwsze pytanie, pozostawiając bez oceny odpowiedzi na pozostałe pytania, nie dopuszczono do prezentacji artykułu z zakresu psychiatrii, podczas, gdy przepisy rekrutacyjne nie zawężają dyscypliny prezentowanego artykułu naukowego, ani nie zawężają autorstwa do osób innych niż kandydat, nie wzięto pod uwagę publikacji, prac badawczych i innych elementów dorobku naukowego oraz nie padano globalnej oceny. Nie jest wiadome skąd pochodzi próg punktów czy ocen pozwalający na przyjęcie kandydata.

Organ wskazał dalej, że załącznik nr 2 do uchwały, w części dotyczącej Wydziału Inżynierii [...] określa wykształcenie kandydatów na studia. Mają to być osoby posiadające tytuł magistra lub magistra inżyniera w zakresie kierunków technicznych lub kierunków: matematyka, fizyka lub informatyka. Skarżący natomiast posiada wykształcenie wyższe w zakresie nauk rolniczych i społecznych tj. ukończył psychologię. Do oceny przyjęto średnią ze studiów rolniczych, pomijając studia psychologiczne. Oran zaznaczył przy tym, że w postępowaniu rekrutacyjnym mogły uczestniczyć osoby nie spełniające warunku wykształcenia, niemniej zostały one ocenione zgodnie z obowiązującymi zasadami.

Dalsze zarzuty skarżącego w postaci: braku kompetencji organu pierwszej instancji do uchylenia decyzji, niepodpisanie decyzji przez wszystkich członków komisji rekrutacyjnej, wydanie decyzji po rozmowie kwalifikacyjnej organ podsumował stwierdzeniem, że zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie można odnieść do zaskarżonej decyzji a podstawą do zmiany i uchylenia własnej decyzji jest przepis art. 132 k.p.a.. Błąd formalny polegający na niepodpisaniu decyzji przez członków Komisji Rekrutacyjnej został naprawiony poprzez usunięcie z obrotu prawnego decyzji z dnia 6 maja 2015 r.

Odnosząc się do zarzutu braku pieczęci nagłówkowej organu bądź zapisu ją zastępującego organ wskazał, że zaskarżoną decyzja zawiera oznaczenie organu.

Organ odwoławczy przyjął, że postępowanie rekrutacyjne zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami. Do postępowania rekrutacyjnego na studia III stopnia może przystąpić każda osoba. Według uchwały z dnia 25 kwietnia 2014 r. oraz obowiązującej uchwały z dnia 27 marca 2015 r. od kandydatów wymaga się wykształcenia technicznego lub ukończenia kierunków matematyka, fizyka lub informatyka. Do oceny kandydata przyjmuje się wymagane przez uczelnię wykształcenie, a nie wykształcenie posiadane przez kandydata. Podstawą zaskarżenia może być wskazanie naruszenia warunków i trybu rekrutacji. Komisja rekrutacyjna w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej dokonała oceny kandydata i wystawiła ocenę. Kryteria oceny dotyczą zasobu wiedzy zdobytej na studiach I i II stopnia.

Uściślając stan faktyczny sprawy, organ wskazał, że skarżący jako absolwent studiów rolniczych i humanistycznych (psychologii) przystąpił do postępowania rekrutacyjnego na studia III stopnia uruchamiane w roku akademickim 2014/15 Wydział Inżynierii [...], kierunek [...]. W toku postępowania uwzględniono średnią ocen ze studiów w wys. 3.61 W następnym etapie, w rozmowie kwalifikacyjnej skarżący otrzymał ocenę 2,0. Wynik był efektem braku wiedzy skarżącego na temat [...]. Temat ten został wskazany przez kandydata. Zakres tematyczny rozmowy kwalifikacyjnej dotyczył wiedzy zdobytej na studiach rolniczych. Przedmiotem rozmowy kwalifikacyjnej ani oceny nie były zagadnienia z zakresu psychologii i psychiatrii. Jedyna przesłanką decyzji I instancji był wynik rozmowy kwalifikacyjnej. Uchybienia natury formalno – prawnej poczynione w trakcie postępowania nie miały wpływu na wynik rekrutacji.

Decyzja jest wydana na podstawie uchwały Senatu z dnia 22 kwietnia 2016 r., z której wynika, że decyzja rekrutacyjna na studia III stopnia odbywa się w drodze konkursu.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżący powtórzył zarzuty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Ponadto przedstawił merytoryczną polemikę ze stanowiskiem organu, zarzucając mu niewypełnienie wszystkich wskazań wynikających z wyroku WSA w Krakowie w sprawie III SA/Kr 117/16. Wniósł o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ponownie rozpatrując sprawę, zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2014 r., poz. 1647.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, ale nie do końca z przyczyn wskazanych w skardze.

Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądów administracyjnych – decyzje o przyjęciu lub o odmowie przyjęcia na studia akademickie są uznawane za indywidulane akty administracyjne. Zgodnie z art. 207 z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz., 1842 ze zm.), do decyzji tych stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego; t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.), oznacza, że rozstrzygnięcia przez organa szkoły wyższej, w indywidualnych sprawach studentów, jak również postępowania w których one zapadają, muszą zachowywać chociażby minimum procedury administracyjnej, niezbędnej do załatwienia spraw i zagwarantowania ustawowych uprawnień strony, przy zachowaniu autonomii szkoły wyższej (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 listopada 2000 r., w sprawie SK 18/99, publik. w OTK z 2000 r. nr 7, poz. 258). Nie ulega wątpliwości, że choć decyzje organów uczelni, w kontekście wyrażonej w art. 77 ust. 5 Konstytucji RP zasady autonomii szkół wyższych nie muszą spełniać tak surowych kryteriów, jak decyzja organu administracji publicznej, to jednak skoro podlegają kontroli pod względem zgodności z prawem prowadzonej przez sąd administracyjny muszą spełniać przynajmniej podstawowe wymogi umożliwiające przeprowadzenie tej kontroli.

Podkreślić należy, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem kontroli została poddana ponownie wydana, na skutek wyroku tut. Sądu z dnia z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 117/16, decyzja z dnia 7 listopada 2016 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję pierwszoinstancyjną Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2015 r. o nieprzyjęciu skarżącego na I rok studiów prowadzonych w roku akademickim 2014/15 w systemie stacjonarnym w dziedzinie Nauki [...] i dyscyplinie [...].

Zdaniem składu orzekającego Sądu przy wydawaniu tej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zauważyć należy, ze zaskarżoną decyzją Rektor [...] utrzymał w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej z dnia [...] 2015 r., która, jak wynika z analizy akt administracyjnych, co należy podkreślić, przedłożonych Sądowi wraz ze skargą, wbrew temu co wskazano w uzasadnieniu tej decyzji, nie została wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy w I instancji, na skutek uchylenia decyzją z dnia [...] 2015 r. decyzji z dnia [...] 2015 r. (uchylającej z kolei na podstawie art. 132 k.p.a. decyzję z dnia [...] 2014 r. o odmowie przyjęcia skarżącego na studia).

Zwrócić należy uwagę, że Rektor, jako organ odwoławczy, powinien prześledzić wnikliwie procesowy tok wydawania decyzji administracyjnych w niniejszej sprawie stosując art. 138 § 1 k.p.a. Od decyzji z dnia [...] 2014 r. zostało złożone odwołanie, które w trybie art. 132 k.p.a. zostało uwzględnione przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną i decyzją z dnia [...] 2015 r. uchylona została decyzja z dnia [...] 2014 r. Przeoczył jednakże Rektor, że również i od decyzji z dnia [...] 2015 r., wydanej na podstawie art. 132 k.p.a., zostało wniesione odwołanie, które zostało przez Rektora uwzględnione i decyzją z dnia [...] 2015 r. uchylił on decyzję z dnia [...] 2015 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Oznaczało to zatem, że z procesowego punktu widzenia wyeliminowana została decyzja z dnia [...] 2015 r. uchylająca decyzję z dnia [...] 2014 r., a obowiązkiem Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej było w takim stanie rzeczy ponowne rozważenie możliwości zastosowania art. 132 k.p.a. wobec odwołania od decyzji z dnia [...] 2014 r., bądź, w sytuacji gdy nie ma podstaw do autokontroli, przekazanie tego odwołania, wniesionego od decyzji z dnia [...] 2014 r. do rozpatrzenia organowi odwoławczemu – Rektorowi. Rektor już podejmując decyzję z dnia [...] 2015 r. powinien był także zauważyć, że została wydana przez Wydziałową Komisję Rekrutacyjną decyzja z dnia [...] 2015 r., rzekomo w wyniki przywrócenia terminu skarżącemu do rozmowy kwalifikacyjnej. W efekcie więc w obrocie prawnym niniejszej sprawy funkcjonują: nieostateczna decyzja z dnia [...] 2014 r., od której nie rozpoznano odwołania, decyzja z dnia [...] 2015 r. wydana, jak się wydaje, w tym samym postępowaniu i decyzja z dnia [...] 2015 r., która ma być decyzją wydaną w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy po decyzji Rektora z dnia [...] 2015 r., tyle tylko, że jest to przecież również i pierwszoinstancyjna decyzja odmawiająca przyjęcia skarżącego na studia, a nie decyzja wydana w trybie art. 132 k.p.a. Wobec powyższego Rektor, jako organ odwoławczy, nie mógł na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. wydać decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] 2015 r., gdyż takie rozstrzygnięcie narusza przepisy postępowania. Organ I instancji, mając możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 132 k.p.a. może bowiem, po pierwsze, uwzględnić w całości odwołanie od decyzji nieostatecznej i wówczas uchyla lub zmienia decyzję nieostateczną, po drugie, w sytuacji gdy żądanie strony jedynie częściowo może być uwzględnione, to nie może uchylić lub zmienić decyzji nieostatecznej, lecz jest obowiązany odwołanie wraz z aktami sprawy przesłać organowi odwoławczemu, po trzecie, gdy odwołanie od decyzji nieostatecznej w ogóle jest nieuzasadnione, to wyłącza to możliwość uchylenia lub zmiany własnej decyzji i podobnie, jak w drugim przypadku, obowiązkiem organu I instancji jest przesłać odwołanie wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Rektor nie mógł zatem uznać za zgodnego z prawem rozstrzygnięcia skoro, biorąc pod uwagę wyżej wskazane możliwości organu I instancji, efektem zastosowania art. 132 k.p.a. wobec wniesionego odwołania od nieostatecznej decyzji, nie mogła być decyzja odmawiająca przyjęcia skarżącego na studia. Ponadto z uwagi na okoliczności, że w obrocie prawnym funkcjonują aż trzy, jak wskazuje analiza przedłożonych Sądowi akt, nieostateczne decyzje. Z zasad wyrażonych w art. 15 k.p.a. i 138 k.p.a. wynika obowiązek organu administracji publicznej drugiej instancji ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy celem skontrolowania, czy działania podejmowane przez organ pierwszej instancji były prawidłowe. Sąd ma również i wątpliwość, czy i przed decyzją z dnia [...] 2014 r. w tej samej sprawie nie została wydana jeszcze jakaś decyzja pierwszoinstancyjna.

Wobec powyższego – naruszenia przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 138 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy – Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, by Rektor jako organ odwoławczy jeszcze raz, wnikliwie rozpoznał i rozstrzygnął sprawę zgodnie z obowiązującymi przepisami, w szczególności dokonując analizy chronologii wydawanych decyzji począwszy od wniosku skarżącego inicjującego postępowanie w niniejszej sprawie. Sąd z uwagi na naruszenia przepisów postępowania nie mógł więc oceniać decyzji Rektora pod względem jej zgodności z prawem materialnym.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku.

O kosztach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł, na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w punkcie II sentencji wyroku, zasądzając od organu, który wydał zaskarżoną decyzję, zwrot kosztów postępowania w wysokości uiszczonego od skargi wpisu (200 zł).