Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 529/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-09-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  pkt 4 a
journal: Dz.U. 2006 nr 122 poz 851
law: Ustawa z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2002 nr 132 poz 1115
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Walentek Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2008 r. sprawy ze skargi M.G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. NR [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. na podstawie art. 104 § 1 i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( t.j. Dz.U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze. zm.) nie stwierdził u M. G. choroby zawodowej – [...]- wymienionej w poz. [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115). W uzasadnieniu organ administracji wskazał, że M. G. w latach [...] r. pracował [...] w kolejnych zakładach: Fabryce A w D. G., Szkole A w S., w Operze Ś. w B., w Fabryce B w S., w Filharmonii A w Z., w Fabryce C w B., w Spółce A w B., w Spółce B w B. i w Spółce C w B., gdzie pomimo braku dokładnych [...], które były wykonane na tych stanowiskach w innych zakładach i z dużym prawdopodobieństwem przyjęto, że warunki pracy [...]. Uznano zatem, że pracował on w warunkach [...]. Jednakże warunkiem niezbędnym dla stwierdzenia choroby zawodowej jest jej rozpoznanie przez właściwą jednostkę orzeczniczą. W rozpatrywanej sprawie wobec braku rozpoznania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych przez upoważnione do tego jednostki diagnostyczne pierwszego i drugiego stopnia nie było podstaw do stwierdzenia u niego choroby zawodowej.

W odwołaniu od powyższej decyzji M. G., wskazując na wieloletnią pracę w narażeniu na [...], podkreślił, że występujące u niego [...] mam charakter zawodowy. Przywołując orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dodał, że o wystąpieniu zawodowego [...] decyduje sam fakt [...], bez względu na wielkość tego uszkodzenia. Dodał, że przeprowadzone badania podają u niego różną [...]. Podnosząc, że [...] u niego nastąpiło na długo przed [...] r. ( na dowód czego dołączył [...].), wniósł o rozpatrzenie jego sprawy w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r.

Po rozpatrzeniu odwołania, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K., decyzją z dnia [...] r. Nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że dla stwierdzenia choroby zawodowej, niezbędne jest zakwalifikowanie przez lekarzy orzeczników placówki diagnostycznej służby zdrowia występującego schorzenia jako choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. oraz wykazanie związku przyczynowego między warunkami pracy a rozpoznaną chorobą zawodową, tj. stwierdzenie, iż narażenie na czynnik szkodliwy, który wywołał rozpoznane schorzenie nastąpiło w czasie i miejscu pracy, w związku z wykonywaniem zawodu. W rozpatrywanej sprawie dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że zainteresowany pracował jako [...] w latach [...] w Fabryce A w D. G., Szkole A w S., w Operze Ś. w B., w Fabryce B w S., w Filharmonii A w Z., w Fabryce C w B., w Spółce A w B., w Spółce B w B. i w Spółce C w B. - gdzie był eksponowany na [...]. Pracował zatem w warunkach stwarzających ryzyko wystąpienia [...]. Jednakże w orzeczeniach kompetentnych placówek diagnostycznych (pierwszego i drugiego szczebla), nie rozpoznano u niego choroby zawodowej [...]. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził, że rozpoznany u M. G. [...], nie ma cech klinicznych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. tj. [...]. Stwierdzona [...], a więc nietypowa [...] nie spełniająca kryterium [...] i zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie dają podstaw do uznania choroby zawodowej [...]. Ze zgromadzonej dokumentacji (karta oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia [...] r., skierowanie na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r.) wynika, że postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej u M.G. zostało wszczęte w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. W podsumowaniu organ odwoławczy podniósł, że wobec braku rozpoznania u wyżej wymienionego choroby zawodowej [...] nie było podstaw do uwzględnienia odwołania.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, M. G. zarzucił organowi odwoławczemu naruszenie przepisów procedury administracyjnej i wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji. Wskazując na dołączone w sprawie [...], które oceniały jego stan zdrowia w okresie obowiązywania rozporządzenia z 1983 r., podkreślił, że właśnie to rozporządzenie powinno być podstawą ustalenia u niego choroby zawodowej, tym bardziej, że [...] występował u niego na długi przed [...] r. Powołując się na utartą linię orzeczniczą, opartą na rozporządzeniu z 1983 r., wskazał, że o chorobie zawodowej nie decyduje wielkość [...] a sam fakt pracy w narażeniu zawodowym. Pracy w takich warunkach nie kwestionują zaś orzekające w sprawie organy sanitarne.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej [...] zostało wszczęte skierowaniem na [...] z dnia [...] r., czyli w czasie obowiązywania rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. i dlatego nie można uwzględnić wniosku skarżącego o rozstrzyganie w oparciu o rozporządzenie z dnia 18 listopada 1983 r.

W piśmie z dnia [...] r. skarżący ustosunkował się do odpowiedzi na skargę organu, podtrzymując swoje twierdzenia, że jego sprawa powinna być rozpatrzona przy uwzględnieniu rozporządzenia Rady Ministrów z 18 listopada 1983 r., gdyż kierowany był na badania do Poradni Chorób Zawodowych z podejrzeniem choroby zawodowej już w czasie jego obowiązywania.

Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w niniejszej sprawie z uwagi na skierowanie do Trybunału Konstytucyjnego - przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w sprawie o sygn. akt III SA/Kr 125/06, pytania prawnego odnośnie konstytucyjności przepisu art. 237 § 1 pkt 2 i 3 Kodeksu pracy oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r.

Następnie postanowieniem z dnia 10 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął postępowanie w rozpoznawanej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest zatem władny oceniać takich okoliczności jak pokrzywdzenie strony decyzją, czy wiąże się ona z negatywnymi skutkami dla strony i tym podobnych. Sąd związany jest normą prawną odzwierciedlającą wolę ustawodawcy, wyrażoną w treści odpowiedniego przepisu prawa. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając legalność zapadłych w sprawie decyzji w tych granicach nie sposób dostrzec naruszenia przepisów prawa, nie sposób też było podzielić zarzutów skargi. Wydając opisane wyżej decyzje organy działały zgodnie z przepisami procedury administracyjnej. W szczególności wyjaśniły sprawę w stopniu umożliwiającym jej rozstrzygnięcie, przeprowadzając potrzebne dowody. Nadto właściwie oceniając ich wiarygodność, dokonały pełnych i poprawnych ustaleń stanu faktycznego, poczyniły wszechstronne rozważania faktyczne i prawne, trafnie rozstrzygając występujące w sprawie zagadnienie, a swe stanowisko przekonująco umotywowały. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie pozostawia też wątpliwości co do jej zgodności z powołanym przepisem prawa materialnego.

Na wstępie wskazać należało, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dokumentacyjnego, w tym karty oceny narażenia zawodowego z dnia [...] r. i skierowania na badania w celu rozpoznania choroby zawodowej z dnia [...] r. organ administracji prawidłowo uznał, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało rozpoczęte w czasie obowiązywania przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz.U. Nr 132, poz. 1115) – tj. po dniu 3 września 2002 r. czyli po dacie wejścia w życie tego rozporządzenia. Co do stanowiska skarżącego, iż jego sprawa winna być rozpoznawana w oparciu o przepisy moc rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) należy wyjaśnić, że wspomniane rozporządzenie utraciło moc w dniu 02 września 2002 r.., a to z mocy § 11 i § 12 obecnie obowiązującego rozporządzenia. Zgodnie z przepisami obecnie obowiązującego rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., a to jego § 10 postępowanie w sprawie rozpoznania choroby zawodowej lub jej stwierdzenia, rozpoczęte przed dniem wejścia rozporządzenia w życie, jest prowadzone na podstawie dotychczasowych przepisów. Zatem skoro przedmiotowe postępowanie zostało rozpoczęte po dniu wejścia w życie rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. ( zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej z dnia 10 marca 2006 r.) , to prawidłowo toczyło się ono w oparciu o obecnie obowiązujące przepisy prawa.

Wobec powyższego przesłanki materialnoprawne stwierdzenia choroby zawodowej w rozpoznawanej sprawie określa wymienione już rozporządzenie z dnia 30 lipca 2002 r. Z uwagi bowiem na treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 czerwca 2008 r. o sygn. akt P 23/07, wydanego po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, przepisy wymienionego rozporządzenia tracą moc obowiązującą dopiero z upływem dwunastu miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej.

W konsekwencji więc, skoro w dacie orzekania przez Sąd omawiane unormowania zachowują moc obowiązującą, ocenę legalności wydanego w sprawie rozstrzygnięcia należało przeprowadzić uwzględniając ich treść.

Zgodnie z § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia przez choroby zawodowe należy rozumieć choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanymi "narażeniem zawodowym".

Przedmiotem postępowania organu administracji jest zatem ustalenie, czy są spełnione przesłanki takie jak wystąpienie narażenia zawodowego oraz choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych i związku przyczynowo-skutkowego między chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy.

Niewypełnienie jednego z kryteriów wymienionych w § 2 ust. 1 cytowanego rozporządzenia z 2002 r. uzasadnia wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Postępowanie w sprawie dotyczyło choroby zawodowej wymienionej w pozycji [...] wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r., czyli [...].

Organy administracji obu instancji - w oparciu o wyniki oceny narażenia zawodowego – przyjęły, że skarżący podczas zatrudnienia w latach [...] w kolejnych zakładach pracy, m.in. Fabryce A, w Operze Ś., Filharmonii A czy Fabryce B, "czy Spółce C jako [...] pracował w warunkach narażenia na wystąpienie [...]. Okoliczność wykonywania przez niego pracy w warunkach narażenia zawodowego, nie ulegała zatem wątpliwości.

Jednakże - jak wskazał organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji - na podstawie orzeczeń obu placówek diagnostycznych (pierwszego i drugiego szczebla), nie rozpoznano u skarżącego choroby zawodowej [...]. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. rozpoznał u skarżącego [...]. Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. w orzeczeniu z dnia [...] r. stwierdził, że rozpoznany u skarżącego [...] nie ma cech klinicznych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. tj. [...].

Na podstawie prawidłowej oceny orzeczeń lekarskich obu placówek diagnostycznych, organ odwoławczy trafnie uznał, że w niniejszej sprawie brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej i w konsekwencji utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Okoliczność, że nie rozpoznano u skarżącego [...] - wymienionego w wykazie chorób zawodowych, była równoznaczna z niewypełnieniem jednego z warunków określonych w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r. i uzasadniała wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

Ustalając powyższą okoliczność, organ odwoławczy prawidłowo ocenił zebrane w sprawie dowody, w tym przede wszystkim orzeczenia jednostek medycznych i w świetle całokształtu materiału dowodowego trafnie uznał tę istotną okoliczność za udowodnioną.

W zakresie okoliczności wymagających wiedzy specjalnej, w tym przypadku wiedzy medycznej, organ orzekający dokonuje ustaleń na podstawie orzeczeń lekarskich. Orzeczenia te podlegają ocenie - podobnie jak pozostałe dowody - przeprowadzanej na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, a więc z zachowaniem reguł tej oceny, określonych przede wszystkim w art. 80 tego Kodeksu. Zgodnie z tym przepisem organ administracji ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy konkretna okoliczność została udowodniona. W związku z powyższym - w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ podkreślił zbieżność orzeczeń placówek diagnostycznych – w obydwu bowiem nie rozpoznano u skarżącego wyżej wymienionego schorzenia. Ponadto organ odwoławczy wskazał w motywach rozstrzygnięcia, że stwierdzenie [...] – zgodnie z obowiązującymi kryteriami diagnostyczno-orzeczniczymi nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej [...].

Stwierdzić zatem należało, że ustalenia stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, zostały dokonane w oparciu o wnikliwą analizę dowodów i przy uwzględnieniu całokształtu zebranego materiału dowodowego.

Ponadto, przy ocenie ustalonych w powyższy sposób okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji zastosował prawidłową wykładnię cytowanych wyżej przepisów rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r.

Ustalenie w tym stanie sprawy, ż skarżący pracował w warunkach narażenia na [...] nie może mieć wpływu na podjęte rozstrzygnięcie. Podkreślić należało, że – jak już była o tym mowa – pozytywny wynik oceny narażenia zawodowego stanowi tylko jeden z warunków koniecznych do stwierdzenia choroby zawodowej. Kolejną przesłanką, określoną w § 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., jest wystąpienie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. W przypadku choroby zawodowej z poz. [...] wykazu chorób zawodowych, konieczne jest spełnienie zarówno kryterium [...]. Natomiast przypadku skarżącego rozpoznany został wprawdzie [...].

Zaskarżona decyzja została zatem wydana zgodnie z przepisami rozporządzenia z dnia 30 lipca 2002 r., które w § 2 ust. 1, jako jeden z warunków uznania schorzenia za chorobę zawodową, określa – wspomniane wyżej - rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych. Niewypełnienie powyższego warunku uzasadniało wydanie decyzji o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.

W tym stanie rzeczy brak było podstaw do uwzględnienia skargi, a co za tym idzie podlegała ona oddaleniu, zgodnie z treścią art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.