Postanowienie WSA w Opolu, sygn. akt II SO/Op 2/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2014-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
644  Środki zapewniające wykonanie orzeczeń Sądu
Hasła tematyczne: Wyłączenie sędziego
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono wniosek o wyłączenie sędziego
Odrzucono wniosek o wyłączenie sędziego
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 19, art. 22 par. 1 i 2, art. 58 par. 1 pkt 6, art. 64 par. 3
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz (spr.) Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędzia WSA Jerzy Krupiński po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D. W. i M. W. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu od orzekania w sprawie sygn. akt II SA/Wr 218/12, z wniosku D. W., M. W., J. W. i M. W. o wymierzenie Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w [...] grzywny za niewykonanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04, postanawia: 1) oddalić wniosek o wyłączenie od rozpoznania sprawy sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu w osobach: Haliny Filipowicz-Kremis, Anny Siedleckiej, Mieczysława Górkiewicza, Władysława Kulona, Alicji Palus, Andrzeja Wawrzyniaka, Julii Szczygielskiej, Zygmunta Wiśniewskiego, Marcina Miemca, Jerzego Strzebinczyka, Anny Moskały, Tadeusza Kuczyńskiego, Henryka Ożoga, Jolanty Sikorskiej, Wandy Wiatkowskiej-Ilków, Mirosławy Rozbickiej-Ostrowskiej, Józefa Kremisa, Macieja Guzińskiego, Olgi Białek, Magdaleny Jankowskiej-Szostak, Małgorzaty Malinowskiej-Grakowicz, Alojzego Wyszkowskiego, Haliny Betty, Lidii Błystak, Lidii Serwiniowskiej, Katarzyny Borońskiej, Anetty Chołuj, Dagmary Dominik-Ogińskiej, Ireneusza Dukiela, Ewy Kamienieckiej, Zbigniewa Łobody, Henryki Łysikowskiej, Jadwigi Danuty Mróz, Marka Olejnika, Katarzyny Radom, Marty Semiczek, Bogumiły Kalinowskiej, Tomasza Świetlikowskiego, Ryszarda Pęka, Marii Tkacz-Rutkowskiej, Barbary Ciołek, Darii Gawlak-Nowakowskiej, 2) odrzucić wniosek o wyłącznie od rozpoznania sprawy sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 22 lutego 2012 r. D. W., M. W., J. W. i M. W. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Trzebnicy w przedmiocie niewykonania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 8 października 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 125/04, domagając się wymierzenia organowi kary grzywny. Skarga ta została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą II SA/Wr 218/12.

W piśmie z dnia 4 lipca 2013 r. D. i M. W. wnieśli o wyłączenie od orzekania w powyższej sprawie sędziów: Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego (błędnie podano nazwisko Gruziński), Marcina Miemca (błędnie podano Maciej Niemiec), Henryka Ożoga, Julii Szczygielskiej, Alojzemu Wyszkowskiemu (błędnie podano nazwisko Wyszykowski), którym zarzucili stronniczość i niesprawiedliwość, a także sędziów: Bogumiły Kalinowskiej, Magdaleny Jankowskiej-Szostak (błędnie podano imię Małgorzata), Małgorzacie Malinowskiej-Grakowicz i Barbarze Ciołek, którym zarzucili stronniczość.

Następnie, w dniu 22 lipca 2013 r. D. W. i M. W. przedłożyli kserokopię swego pisma z dnia 10 czerwca 2013 r., zawierającego wniosek o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w którym wyjaśnili, że od 2003 r. uczestnicy postępowania – Z. chwalili się, że "mają wszystko załatwione w Sądzie z sędziami i od niczego nie musza się odwoływać, bowiem wszystko załatwi za nich organ i Sąd". Dodali, że składali już wnioski o wyłączenie sędziów w wielu sprawach w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, ale nie zostały one uwzględnione. Sędziowie nie chcieli złożyć oświadczeń, jakie nieruchomości, gdzie, za ile o jakiej powierzchni i w jakim trybie kupowali zarówno oni, jak i ich małżonkowie, dzieci, wnuki od Agencji Nieruchomości Rolnej [...] i jej Spółki A we [...]. Podkreślili, że są pokrzywdzeni przez "mafię" i czują się szykanowani oraz karani za to, że poskarżyli się w Sądzie. Stwierdzili, że sprawy dawno skończyłyby się, gdyby Sąd przeprowadził dowody uzupełniające z dokumentów, np. z map geodezyjnych. Skarżący zakwestionowali też obiektywność sędziów w już zakończonych sprawach i podali, że sędzia Anna Siedlecka wielokrotnie wykorzystywała swoje stanowisko służbowe i instytucję Sądu "do bezprawia", narzucała na nich obowiązki sprzeczne z prawem, by chronić "układ i mafię trzebnicko-wrocławską" i zabrać im ich własność, bez procesu, bez dokumentów, natomiast sędzia Olga Białek sprawę o sygn. akt II SA/Wr 879/12 "odrzuciła" bez wzywania o opłatę, a tym samym uporczywie niszczy skarżących od wielu lat, wykorzystując swoje stanowisko i instytucję Sądu, zmusza skarżących do ponoszenia niepotrzebnych kosztów sądowych i kasacji tylko dlatego, by "bezprawie Burmistrza i jego mafii zalegalizować"; nie wezwała też Burmistrza i "jego mafii" do złożenia niezbędnych dokumentów, o które wnioskowali. W dalszej części pisma z dnia 10 maja 2013 r. D. i M. W. przedstawili ponadto imienny wykaz sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz kierowane wobec każdego z nich zarzuty. Sędziom: Halinie Kremis, Annie Siedleckiej (błędnie podano nazwisko Siedlicka), Oldze Białek, Józefowi Kremisowi, Annie Moskale, Jerzemu Strzebinczykowi (błędnie podano nazwisko Strzebińczyk), Alicji Palus, Zygmuntowi Wiśniewskiemu, Andrzejowi Wawrzyniakowi, Mieczysławowi Górkiewiczowi zarzucili wykorzystywanie własnych stanowisk służbowych i instytucji Sądu do celów prywatnych, ochrony bezprawia i układów "trzebnicko-wrocławskiej mafii" powiązanej z Agencją Nieruchomości Rolnych [...], w Gminie Trzebnica, w Starostwie Powiatowym w Trzebnicy, w nadzorze budowlanym. oraz "budowanie gangów bez pozwoleń, bez aktów własności i bezprawne legalizowanie bezprawia kosztem skarżących i pozbawianie strony skarżącej prawa do dokumentów, rzetelnego procesu, do obrony. Wskazali nadto, że w toczących się przed WSA we Wrocławiu sprawach brak było rozpraw administracyjnych i kompletu dokumentów, a sędziowie "wyrzucali w Sądzie z akt dokumenty i przerabiali dokumenty w Sądzie".

Pozostałym sędziom skarżący zarzucili solidarność zawodową i koleżeńską oraz stronniczość i niesprawiedliwość. Jako stronniczych wymienili sędziów: Ryszarda Pęka, Lidię Serwiniowską (błędnie podano nazwisko Serwinowska), Henrykę Łysikowską, Katarzynę Radom, Halinę Bettę, Lidię Błystak, Katarzynę Borońską, Anettę Chołuj, Dagmarę Dominik, Ludmiłę Jajkiewicz, Ewę Kamieniecką, Zbigniewa Łobodę, Jadwigę Danutę Mróz, Marka Olejnika, Martę Semiczek, Marię Tkacz-Rutkowską, Tomasza Świetlikowskiego, Magdalenę Jankowską-Szostak (błędnie podano imię Małgorzata), Małgorzatę Malinowską-Grakowicz, Barbarę Ciołek (błędnie podano nazwisko Ciłek), jako niesprawiedliwych - sędziów Marcina Miemca (błędnie podano Maciej Niemiec), Henryka Ożoga, a jako niesprawiedliwych i stronniczych - sędziów: Jolantę Sikorską, Mirosławę Rozbicką-Ostrowską, Tadeusza Kuczyńskiego, Wandę Wiatkowską-Ilków (błędnie podano drugi człon nazwiska, jako Lików), Alojzego Wyszkowskiego (błędnie podano nazwisko Wyszykowski), Ireneusza Dukiela, Władysława Kulona, Macieja Guzińskiego (błędnie podano nazwisko Gruziński), Bogumiłę Kalinowską, Julię Szczygielską (błędnie podano nazwisko Szczygielaska).

W piśmie z dnia 25 lipca 2013 r. skarżący D. i M. W. ponowili zarzuty wobec niektórych sędziów, wskazywanych już w pismach z dnia 4 lipca 2013 r. oraz z dnia 10 czerwca 2013 r., natomiast w piśmie z dnia 5 sierpnia 2013 r. skorygowali błędnie podawane dotychczas imiona i nazwiska niektórych sędziów. Z kolei w pismach z dnia 20 sierpnia 2013 r. oraz 31 sierpnia 2013 r. podtrzymali wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów orzekających w WSA we Wrocławiu i powielili dotychczasową argumentację oraz formułowane wcześniej zarzuty. Ponadto, w piśmie z dnia 10 października 2013 r. wnieśli o wyłączenie sędziego Darii Gawlak-Nowakowskiej z uwagi na jej stronniczość w ich sprawach, w tym w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 218/12.

Objęci wnioskiem o wyłączenie sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu oraz sędziowie Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekający w WSA we Wrocławiu, pisemnie oświadczyli, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności wymienione w art. 18 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a., ani inne okoliczności tego rodzaju, które mogłyby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności (art. 19 P.p.s.a.).

Postanowieniem z dnia 23 grudnia 2013 r., sygn. akt II OW 177/13, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 22 § 3 P.p.s.a., wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu do rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów. Uzasadniając wydane postanowienie NSA wskazał, że wniosek o wyłączenie sędziów, zawarty w piśmie z dnia 4 lipca 2013 r., uzupełniony następnie kolejnymi pismami procesowymi powoduje, że brak jest sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, którzy mogliby podjąć postanowienie w przedmiocie wyłączenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziów nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 18 i art. 19 P.p.s.a., wyłączenie sędziego od orzekania w sprawie sądowoadministracyjnej może nastąpić z mocy samej ustawy, bądź też na wniosek strony. Przyczyny wyłączenia z mocy ustawy zostały enumeratywnie wymienione w art. 18 § 1 P.p.s.a., wedle którego sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach:

1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki;

2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia;

3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli;

4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron;

5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą;

6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator;

6a) dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie;

7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej.

Na mocy art. 18 § 3 P.p.s.a. również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi.

Wskazane wyżej przyczyny wyłączenia sędziego tworzą katalog zamknięty, co uniemożliwia stosowanie w tym zakresie wykładni rozszerzającej. Tym samym, nie można wyłączyć sędziego z mocy ustawy w przypadkach innych niż przewidziane przez ustawodawcę, bez względu na subiektywne odczucia osób występujących w sprawie.

Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 P.p.s.a., w myśl art. 19 tej ustawy, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Przyczyny wyłączenia sędziego na wniosek strony zostały przez ustawodawcę jedynie ogólnie scharakteryzowane. W konsekwencji, zasadność wniosku o wyłączenie sędziego zależy od okoliczności faktycznych, jakie w każdym konkretnym przypadku mogą mieć wpływ na sposób prowadzenia postępowania przez sędziego (por. M. Romańska [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. LexisNexis, Warszawa 2011, s. 210). Zaznaczyć jednak należy, że stosownie do treści art. 20 P.p.s.a., strona składająca wniosek obowiązana jest wskazać i jednocześnie uprawdopodobnić przyczyny wyłączenia. Na stronie spoczywa zatem obowiązek wskazania przyczyny wyłączenia oraz powołania okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny.

Obowiązek uprawdopodobnienia przyczyn wyłączenia sędziego nie jest tożsamy z obowiązkiem udowodnienia tych przyczyn. Uprawdopodobnienie jest bowiem środkiem zastępczym dowodu w znaczeniu ścisłym, nie dającym pewności co do określonych faktów, a stanowiącym jedynie wiarygodność twierdzenia o nich. Wskazać jednak należy, że różnica pomiędzy udowodnieniem, a uprawdopodobnieniem nie polega na mniejszej wiarygodności informacji, lecz na odformalizowaniu czynności związanych z ich uzyskaniem (por. M. Iżykowski, "Charakterystyka prawna uprawdopodobnienia w postępowaniu cywilnym", Nowe Prawo 1980, nr 3, s. 74-75 i 79). Podkreślenia wymaga przy tym, że uprawdopodobnienie przyczyn wyłączenia nie jest równoznaczne z uznaniem ich zasadności. To, czy uprawdopodobnione przez stronę okoliczności faktycznie stanowią przyczyny wyłączenia, pozostawione zostało ocenie sądu orzekającego co do wniosku o wyłączenie.

Z uwagi na fakt, że instytucja wyłączenia sędziego stanowi gwarancję konstytucyjnego prawa do bezstronnego sądu, sąd rozpatrując taki wniosek obowiązany jest nie tylko zbadać, czy owe wskazane we wniosku okoliczności rzeczywiście istnieją, ale także, czy mogą one budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego i uzasadniać jego wyłączenie. Zauważyć zatem należy, że nie wszystkie okoliczności, w tym także stosunki osobiste ze stroną, mogą uzasadniać wyłączenie sędziego od rozpoznania sprawy, lecz tylko takie, które oparte na obiektywnych okolicznościach mogą wywołać wątpliwości co do jego bezstronności (por. M. Romańska, op. cit. s. 210). W przypadku, gdy w danej sprawie zachodzi uzasadnione przypuszczenie braku bezstronności sędziego, stanowisko strony w tej kwestii jest ważne, ale nie decydujące. Istotne w tej mierze jest natomiast to, czy przypuszczenie jest obiektywnie zasadne (por. decyzja ETPC z dnia 11 maja 1999r., sygn. 33642/96, System Informacji Prawnej LEX nr 41089). Pomimo bowiem, że co do rozstrzygnięcia kwestii "bezstronności" pewne znaczenie mogą mieć nawet pozory, to jednak na podstawie kryterium obiektywnego trzeba rozstrzygać, czy, obok zachowania samych sędziów, istnieją dające się ustalić okoliczności mogące poddawać w wątpliwość ich bezstronność (por. wyrok ETPC z dnia 6 maja 2003 r., sygn. 39343/98, System Informacji Prawnej LEX nr 78239).

Zaznaczyć również trzeba, że dla wyjaśnienia charakteru stosunków osobistych łączących sędziego ze stroną, w myśl art. 22 § 2 P.p.s.a., ustawodawca nałożył na sędziego, którego dotyczy wniosek o wyłączenie, obowiązek złożenia w tym zakresie stosownych wyjaśnień.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie nie występują jakiekolwiek okoliczności mogące stanowić podstawę wyłączenia. W stosunku do żadnego z sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, nie zachodzą bowiem okoliczności, o jakich mowa w art. 18 P.p.s.a. Należy wskazać również, że okoliczności powołane przez skarżących we wniosku oraz zawarte w aktach pisma i dokumenty nie wskazują w żaden sposób na prawdopodobieństwo zaistnienia takich okoliczności. Ponadto skarżący nie uprawdopodobnili zaistnienia okoliczności uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 19 P.p.s.a. Zdaniem Sądu, podane we wniosku ogólne twierdzenia dotyczące wspierania przez sędziów WSA we Wrocławiu jednej ze stron, jak i mające mieć miejsce działania zmierzające do przejęcia nieruchomości skarżących, a także usuwanie przez sędziów dokumentów z akt, przerabianie czy podrabianie dokumentów, a w końcu stronniczość i niesprawiedliwość sędziów w orzekaniu oraz nieprawidłowości w prowadzeniu postępowań sądowych, nie mogą stanowić podstawy do uwzględnienia wniosku o wyłączenie. Skarżący nie wskazali bowiem na żadne okoliczności, czy też dowody, mogące uprawdopodobnić formułowane zarzuty, a tym samym mogące uzasadnić wątpliwości co do bezstronności sędziów. Jeszcze raz zatem powtórzyć wypada, że samo subiektywne przeświadczenie o braku bezstronności sędziów oraz odczucie skarżących, iż są dyskryminowani i pozbawiani przysługujących im praw, bez wskazania w tym zakresie jakichkolwiek okoliczności skutecznie uzasadniających takie zarzuty, nie stanowią wystarczającej przesłanki do wyłączenia sędziów na podstawie art. 19 P.p.s.a. Jednocześnie odnotować należy, że z wyjaśnień zawartych w oświadczeniach złożonych przez sędziów orzekających w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu, których dotyczy wniosek, wynika, że nie istnieje między nimi a stroną postępowania jakikolwiek stosunek osobisty tego rodzaju, iż mógłby wywołać wątpliwości co do ich bezstronności w tej sprawie, a także nie zachodzi żadna z przesłanek wymienionych w art. 18 P.p.s.a. Natomiast skarżący nie podali we wniosku okoliczności, które podważałyby wiarygodność złożonych oświadczeń.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 22 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 1 sentencji.

Natomiast wniosek o wyłączenie sędziego NSA Ludmiły Jajkiewicz należało uznać za niedopuszczalny. Sądowi wiadomym jest bowiem z urzędu, że od dnia 17 stycznia 2013 r. sędzia ten orzeka w Naczelnym Sądzie Administracyjnym, zatem w dniu zgłoszenia przez skarżących wniosku o wyłączenie sędzia Ludmiła Jajkiewicz nie orzekała w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym we Wrocławiu.

W związku z tym, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzeczono jak w punkcie 2 sentencji.