Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2978/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Gabriela Gorzan /spr./ as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 04 listopada 2005 r. sprawy ze skargi M. i D.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego do osób fizycznych za [...] rok o d d a l a s k a r g ę /-/K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G.Gorzan


UZASADNIENIE

I SA/Po 2978/03

UZASADNIENIE

Na podstawie wyników przeprowadzonej kontroli podatkowej przez pracowników Urzędu Skarbowego w firmie "A", której właścicielem jest M.K., stwierdzono nieprawidłowości w zakresie rozliczeń z budżetem państwa z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r. Zakwestionowano zaliczenie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na usługi transportowe na podstawie 11 faktur VAT wystawionych przez przedsiębiorstwo "B" B.W., G. ul. [...], na łączną kwotę [...] zł. W wyniku kontroli krzyżowej przeprowadzonej w firmie Pana W. ustalono, że w [...] r. nie wykonywał on żadnych usług na rzecz podatnika. B.W. nie posiadał ewidencji księgowych, nie przedłożył kontrolującym kopii wystawionych przez siebie rachunków VAT, jak również w [...] r. nie posiadał żadnych środków transportowych. Z dniem [...] r. zlikwidował działalność gospodarczą.

W związku z powyższym Urząd Skarbowy stwierdził, iż wystawione faktury nie odzwierciedlają rzeczywistych operacji gospodarczych. Nie uznał prowadzonej dla firmy "A" księgi przychodów i rozchodów za dowód w postępowaniu i decyzją z dnia [...] r. określił należny podatek dochodowy za [...] r. w innej wysokości niż wynikało to ze złożonego przez podatników wspólnego zeznania PIT 36.

Decyzja określająca zobowiązanie w podatku dochodowym stała się przedmiotem odwołania, w którym M. i D.K. stwierdzili, iż wydatek na usługi transportowe winien być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów w oparciu o ogólną normę art.22 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000r. Nr 14, poz.176 z późn.zm.). Ich zdaniem fakt wykonania usług transportowych został potwierdzony, o czym świadczy treść uzasadnienia postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia w sprawie wyłudzenia zwrotu podatku VAT.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, podzielając stanowisko tego organu co do braku podstaw zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kwot, objętych 11 fakturami na usługi transportowe na łączną sumę [...] zł, wystawionymi przez podmiot lub osobę, która usług tych faktycznie nie wykonała. Takie dowody poniesienia wydatku są nierzetelne i nie mogą stanowić zarówno podstawy zapisu w podatkowej księdze przychodów i rozchodów, jak też udokumentowania faktu poniesienia wydatku na nich uwidocznionego. Za podstawę prawną rozstrzygnięcia przyjęto przepisy art.21 § 1 pkt 2 i § 3, art.,193 § 4, art.233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art.1, art.6 ust.2 i 3, art.10 ust.1 pkt 3, art.22 ust.1, art.27a ust.1, art.27b ust.1, art.45 ust.6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 90 z 1993r. poz.416 ze zm.).

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżących zarzucił naruszenie i obrazę art.22 ust.1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych poprzez odmowę zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów kosztów usług transportowych poniesionych w celu uzyskania przychodów, naruszenie art.121 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa poprzez nie poinformowanie strony o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem prowadzonego postępowania. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik nie zgodził się z twierdzeniem organów podatkowych, że sporne faktury wystawione przez przedsiębiorstwo "B" B.W., były nierzetelne, a fakt iż były wystawione przez podmiot do tego nieuprawniony nie świadczy o fikcyjności dokumentowanych zdarzeń gospodarczych. Zdaniem skarżącego to organ podatkowy powinien dowieść, że dane transakcje nie miały miejsca. W konsekwencji wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z treści skargi należy wnosić, że skarżący małżonkowie M. i D.K. zarzut naruszenia przez organy podatkowe przepisu art.22 ust.1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 1993r. Nr 90, poz.416 ze zm.) - dalej określaną ustawą o p.d.o.f.- uzasadniają tym, iż posługiwanie się przez nich dla udokumentowania zakupu usług transportowych fakturami wystawionymi przez podmiot, co do 8 faktur nieistniejący, nadto podmiot, który usług transportowych na rzecz skarżącego, wyszczególnionych w fakturach nie wykonywał, nie posiadał też w badanym okresie żadnych środków transportowych, przedmiotowe faktury wystawił na prośbę kolegi, którego danych personalnych i adresu nie podał, nie dowodzi, iż faktury te nie potwierdzają dokonania objętych nimi transakcji. W ocenie skarżących wystawienie faktur przez podmiot do tego nieuprawniony, który nie wykonywał usług na ich rzecz uwidocznionych w wystawionych fakturach nie świadczy z punktu widzenia ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych o fikcyjności dokumentowanych zdarzeń gospodarczych.

Z powyższym stanowiskiem nie można się zgodzić..

Fałsz dokumentu niweczy jego wartość, a z fałszem zakwestionowanych faktur mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Ich wystawca zaprzeczył bowiem, jakoby objęte nimi usługi transportowe wykonywał, odmawiając zarazem wskazania, kto je wykonał. Za pomocą takich dokumentów skarżący nie mógł wykazać zaistnienia zdarzeń, które faktury te miały dokumentować, a więc nie tylko kontrahenta, ale także fakt wykonania usług w nich wyszczególnionych i zapłaty za nie należności.

W świetle powyższych okoliczności organy podatkowe miały podstawę do przyjęcia, że obiektywnie oceniając, dokonanie zapisów wydatków w podatkowej księdze przychodów i rozchodów przez skarżącego na podstawie takich dokumentów świadczy o niezgodności stanu księgowego ze stanem rzeczywistym. Niezgodność ta, jako skutek fałszywych faktur, jak prawidłowo przyjęły organy podatkowe, rozciąga się na wszystkie elementy składowe takich dokumentów, a więc zarówno na fakt wykonania usług, jak i wydatkowania kwot, w nich wskazanych, natomiast innych dowodów na potwierdzenie powyższych okoliczności skarżący nie przedłożyli. Wbrew twierdzeniom skargi nie wykazano w inny sposób, niż za pomocą zakwestionowanych faktur, w których płatność za usługi określono "w gotówce", jakoby zapłata na kwotę [...] zł nastąpiła, a wykazanie okoliczności poniesienia wydatku na usługi transportowe spoczywało na podatniku.

Błędne jest założenie skarżącego, że to organy podatkowe w niniejszej sprawie obowiązane były udowodnić fakt poniesienia wydatku. Zarówno orzecznictwo jak i doktryna są zgodne co do tego, że w myśl ogólnych zasad, ciężar udowodnienia faktu spoczywa na podmiocie, który z tego faktu wywodzi określone skutki prawne. Jeszcze bardziej przekonywująco ta zasada odnosi się do udowodnienia poniesionych kosztów uzyskania przychodów. Podatnik uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi ewidentne korzyści, albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Na nim więc spoczywa ciężar udowodnienia, że określony wydatek jest kosztem uzyskania przychodu. Tymczasem skarżący nie wskazał osoby, która dokonała usługi, jak również nie wyjaśnił, dlaczego zawarł umowę z firmą przedsiębiorstwem "B", skoro nie posiadała ona środków transportowych niezbędnych do zrealizowania usługi. Za niewiarygodne należy uznać twierdzenia skarżącego, iż nie zainteresował się on, kto wykonywał usługi, skoro korzystał z nich w [...] r. 11-krotnie, przy czym aż 8-krotnie usługa wykonana była już po zlikwidowaniu przez B.W. działalności gospodarczej.

Zgodnie z § 12 ust.3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15.12.2000r. w sprawie prowadzenia podatkowej księgi przychodów (Dz.U. Nr 116, poz.1222), podstawą zapisów w księdze podatkowej są dowody księgowe stwierdzające dokonanie operacji gospodarczej, które w myśl § 11 ust.1 powinny być rzetelne, tj. zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, jaka dokumentują. Nie mogą zatem stanowić podstawy zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów takie dowody księgowe, które nie są zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, jaką dokumentują, a więc są nierzetelne przez to np., że wskazują na udział w tej operacji strony, która w niej nie brała udziału lub operację tą opisują w sposób niezgodny z rzeczywistością, wskazując na sprzedaż towarów lub usług innych, niż w rzeczywistości miały miejsce.

Powoływanie się na uzasadnienie postanowienia Prokuratury Rejonowej z dnia [...] r. o umorzeniu dochodzenia p-ko skarżącemu i B.W. powyższej oceny nie może zmienić.

Postanowienie to nie potwierdza bowiem faktu wykonania usług transportowych na rzecz M.K., a jedynie uznaje wyjaśnienia podatnika i B.W. za prawdopodobne, wobec braku możliwości dowodowych ich zakwestionowania. Dlatego też umorzenie dochodzenia nastąpiło w oparciu o przewidzianą w art.5 K.p.k. zasadę, iż wątpliwości nie rozstrzyga się na niekorzyść podejrzanego.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia przepisu art.121 § 2 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od 1.01.2003r. przez organy podatkowe obu instancji, skoro skarżący nie wskazują, w jaki sposób i w jakim zakresie organy te pozbawiły ich wyjaśnień dotyczących przepisów pozostających w związku z przedmiotem postępowania oraz jaki mogło mieć to wpływ na wynik sprawy.

Skarżący M.K. brał czynnie udział w postępowaniu, odebrał protokół z kontroli podatkowej w dniu [...] r., składał zastrzeżenia do protokołu kontroli, uzyskał informację pisemną od Urzędu Skarbowego z dnia [...] r., w której zwrócono uwagę na wynikające z kontroli podatkowej naruszenie art.22 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. Nr 14 z 2000r., poz.176 ze zm.), a ponadto przed wydaniem każdej decyzji zarówno w I instancji jak i w instancji odwoławczej, każdy ze skarżących był informowany o prawie zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego.

Z powyższych względów skargę należało uznać za nieuzasadnioną i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.) orzec o jej oddaleniu.

/-/K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ G.Gorzan

L.Sz.