Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SAB/Kr 38/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Szpitala
Treść wyniku: umorzono postępowanie w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności
stwierdzono, że organ dopuścił się bezczynności
stwierdzono, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa
oddalono wniosek o przyznanie sumy pieniężnej
Powołane przepisy: article: art 1 , art 4 ust 1 pkt 2 , art 6 , art 15 , art 16
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art 149 par 1 , par 1a , art 200 , art 205 par 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: Sędzia WSA Magda Froncisz (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] z siedzibą w W. na bezczynność Dyrektora Szpitala [...] w K. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 25 października 2017 r. I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Dyrektora Szpitala [...] w K. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej do wydania aktu lub dokonania czynności, II. stwierdza, że Dyrektor Szpitala [...] w K. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej dopuścił się bezczynności, III. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, IV. oddala wniosek o przyznanie stronie skarżącej sumy pieniężnej, V. zasądza od Dyrektora Szpitala [...] w K. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej na rzecz Fundacji [...] z siedzibą w W. kwotę 497 zł (czterysta dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 25.10.2017 r., który wpłynął do Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w dniu 3.11.2017 r., Fundacja [...] z siedzibą w W. wniosła o doręczenie wykazu zawierającego liczbę określonych w art.4a ustawy z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i warunkach dopuszczalności przerywania ciąży (Dz.U. Nr 17, poz. 78), wykonanych na terenie szpitala, z wyszczególnieniem dla każdego roku, począwszy od rozpoczęcia ich wykonywania włącznie, skończywszy na roku obecnym, z podziałem na określone w ustawie przesłanki, tj. art. 4a ust. 1 pkt 1, 2, 3 bądź 4 (obowiązujący w 1997 r., utracił moc obowiązującą - obwieszczenie Prezesa TK, Dz.U. z 1997 r. Nr 157, poz. 1040).

Pismem z dnia 17.11.2017 r., omyłkowo datowanym na dzień 17.10.2017 r., nadanym przesyłką poleconą w dniu 17.11.2017 r., za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, organ poinformował wnioskodawcę, iż żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 06.09.2001 r. o dostępie do informacji publicznej, bowiem przekraczają jej zakres. Organ wskazał ponadto, że wskazana wyżej ustawa daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku o udostępnienie informacji publicznej. Powołane przez wnioskodawcę przepisy nie wymieniają jako informacji publicznej konkretnych świadczeń medycznych zrealizowanych wobec pacjentów, zastosowanych procedur czy stwierdzonych u pacjentów rozpoznań chorobowych. Wskazanie konkretnych świadczeń medycznych, ich liczby, czy stwierdzonych rozpoznań, nie mieści się w pojęciu "przedmiot działalności", gdyż nie dotyczy spraw publicznych, lecz spraw prywatnych pacjentów konkretnego podmiotu leczniczego, zawartych w ich dokumentacji medycznej. Organ powołał się na stanowisko Podsekretarza Stanu, działającego z upoważnienia Ministra Zdrowia, odpowiadającego na interpelację nr [...] z dnia 17 sierpnia 2016 r., powołaną we wniosku o udzielenie informacji publicznej, zgodnie z którą wnioskowane dane ("rozpoznania") stanowią wiedzę o charakterze medycznym, która powinna być poddawana weryfikacji wyłącznie w oparciu o wskazania aktualnej wiedzy medycznej. Dane wnioskowane do udostępnienia mogą być żądane przez uprawnione podmioty (sądy, Konsultanta Krajowego lub Wojewódzkiego w zakresie ginekologii i położnictwa, Ministra Zdrowia) natomiast brak jest przesłanek do udostępnienia wnioskowanych danych w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przez poszczególnego wnioskodawcę. Wskazano, że analiza dotychczasowego orzecznictwa sądów administracyjnych nie potwierdziła, aby żądane dane były kwalifikowane jako informacja publiczna. Organ powołał się również na konkretne trudności organizacyjne i techniczne w udostępnieniu wnioskowanych informacji.

Na ponowiony wniosek strony skarżącej o udzielenie informacji publicznej z dnia 15 grudnia 2017 r. organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, pismem z dnia 28 grudnia 2017 r. nadanym przesyłką poleconą, wskazując jednocześnie, iż stanowisko organu nie musi przyjmować formy decyzji, bowiem nie jest ono "odmową" udzielenia informacji publicznej. Organ powołał się przy tym na orzecznictwo, w którym wskazywano, iż jeżeli coś nie jest informacją publiczną, to ustawa o dostępie do informacji publicznej nie ma zastosowania, a zatem nie ma również obowiązku, w drodze decyzji administracyjnej, odmowy udostępnienia (vide np. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 marca 2012 r., I OSK 2265/11).

Po otrzymaniu skargi na bezczynność, która wpłynęła do organu 22.02.2018 r. organ, pismem z dnia 07.03.2018 r., dokonawszy weryfikacji swojego stanowiska i oceniwszy, iż w świetle pojawiających się nowych wyroków sądów administracyjnych żądane dane są danymi o charakterze statystycznym podlegającym udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, przekazał stronie skarżącej żądane dane.

W dniu 22.02.2017 r. strona skarżąca wniosła, za pośrednictwem Dyrektor Szpitala, skargę na bezczynność organu w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia 25.10.2017 r. o udostępnienie informacji publicznej, zarzucając organowi naruszenie art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1764 ze zm.), wnosząc w skardze o:

1) zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku Fundacji [...] z siedzibą w W. o udzielenie informacji publicznej - w terminie 14 dni od otrzymania odpisu wyroku wraz ze stwierdzeniem jego prawomocności, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako: p.p.s.a),

2) stwierdzenie, że bezczynność organu nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 a p.p.s.a.,

3) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] zł na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a.,

4) zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej wszelkich kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych,

5) uznanie, że strona skarżąca jest wolny od obowiązku wnoszenia opłaty sądowej od skargi na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (Dz.U z 2016 r. poz. 1817 ze zm.).

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że informacje, których udzielenia żądała skarżąca, stanowią ogólne niezindywidualizowane dane na temat liczby i charakteru zabiegów medycznych finansowanych ze środków publicznych i w ramach wykonywania zadań publicznych. Tym samym – w opinii strony skarżącej - należy uznać je za informację publiczną w rozumieniu art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ponieważ organ nie zakończył postepowania administracyjnego ani udzieleniem informacji publicznej, ani wydaniem decyzji o odmowie udzielenia informacji, przesyłając jedynie nieformalne pismo, należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności.

Wobec tego, że w związku z bezczynnością organu strona skarżąca poniosła określone koszty związane z konsultacjami prawnymi, koniecznością wysyłania dodatkowych pism i zaangażowania nieprawniczego personelu na dłuższy czas, za zasadny należy – zdaniem strony skarżącej - uznać wniosek o przyznanie jej dodatkowej kwoty [...]złotych, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a..

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Szpitala Miejskiego Specjalistycznego im. [...] w K. wniósł o:

1) oddalenie skargi, gdyż organ nie pozostawał w bezczynności, ponieważ w piśmie z dnia 17.11.2017 r. (omyłkowo datowanym na dzień 17.10.2017 r.), zawiadomił stronę skarżącą, że żądane we wniosku informacje nie mają charakteru informacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, a zatem nie może ona zostać udostępniona w trybie powołanej wyżej ustawy;

2) ewentualnie wniósł o umorzenie postępowania sądowego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, gdyż w dniu 9.03.2018 r. organ przekazał stronie skarżącej żądane informacje,

3) oddalenie wniosku o zasądzenie na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej w wysokości [...] złotych, z uwagi na brak spełnienia przesłanek określonych w art. 149 p.p.s.a,

4) przekazanie sprawy do rozpoznania na rozprawie, na podstawie art. 122 p.p.s.a..

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę szczegółowo przedstawiono stanowisko i argumentację organu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która w myśl art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a., odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy.

W myśl art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

W tym miejscu Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.

W kwestii wyczerpania środka zaskarżenia, jako warunku formalnego skargi na bezczynność w udostępnieniu informacji publicznej, należy wskazać, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalone było stanowisko, że skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Rozważenia wymaga, czy pogląd ten zachował aktualność na gruncie aktualnego brzmienia przepisów p.p.s.a., po nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2017r., poz. 935). Przepis art. 52 § 1 p.p.s.a. stanowi ogólną zasadę, że skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl wprowadzonego z dniem 1 czerwca 2017 r. art. 53 § 2b p.p.s.a. skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Instytucja ponaglenia została uregulowana w art. 37 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23) również na mocy nowelizacji z dnia 7 kwietnia 2017 r. (zastąpiła zażalenie i wezwanie do usunięcia naruszenia prawa). Regułą jest więc, że tam gdzie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego skarga na bezczynność powinna być poprzedzona środkiem, o którym mowa w art. 37 § 1 k.p.a. Jednakże ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 1764, dalej u.d.i.p.) jest ustawą szczególną, regulującą w sposób kompleksowy kwestie związane z prawem dostępu do informacji publicznej. Wobec tego jej uregulowania decydują o trybie postępowania w tych sprawach, a przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mogą znaleźć zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy przepisy ww. ustawy tak stanowią. Ustawa o dostępie do informacji publicznej odsyła zaś do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w art. 16 ust. 2, odnosząc stosowanie przepisów tego kodeksu jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz o umorzeniu postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2. W konsekwencji więc przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego nie mają zastosowania do innych przypadków aktywności organów podejmowanych w trybie i na zasadach ww. ustawy, w tym do mającej charakter czynności materialno-technicznej czynności udostępnienia informacji publicznej. Tym samym w przypadku bezczynności organu w zakresie podjęcia tej czynności (udzielenia informacji publicznej), przepis art. 37 k.p.a. nie znajduje zastosowania. Środków zaskarżenia w takiej sytuacji nie przewiduje też ustawa o dostępie do informacji publicznej. Wobec powyższego należy stwierdzić, że z uwagi na brak środków zaskarżania, w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej w dalszym ciągu wyłączony jest obowiązek, o którym mowa w art. 52 § 1 i art. 53 § 2 b p.p.s.a..

Dalej należy wskazać, że w myśl art. 149 § 1 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4 albo na przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 4a p.p.s.a.:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

Zgodnie z art. 149 § 1a p.p.s.a. jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Z kolei § 1b tego przepisu stanowi, że sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Na podstawie art. 149 § 2 sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Jednocześnie należy podkreślić, że dla oceny zasadności skargi na bezczynność kluczowy jest moment jej wniesienia. W sytuacji, gdy bezczynność istniała w tej dacie, lecz ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe podlega umorzeniu w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności przy jednoczesnym rozstrzygnięciu, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz ewentualnie o kwestiach wymienionych w art. 149 § 1b i § 2 p.p.s.a. Natomiast w sytuacji, gdy już w dacie wniesienia skargi bezczynność nie istniała, skargę należy oddalić.

Bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ lub inny podmiot zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej nie podejmuje takiej czynności ani nie wydaje decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej. Jedynie w przypadku, gdy żądana informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy może nastąpić poprzez pisemne poinformowanie wnioskodawcy o przyczynach uzasadniających nieudostępnienie informacji.

W sprawach dostępu do informacji publicznej zakres przedmiotowy wyznacza pojęcie informacji publicznej (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres podmiotowy - wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 tej ustawy). Rzeczą organu, do którego wpływa wniosek o udostępnienie informacji publicznej jest załatwienie go w przepisany sposób, czyli udostępnienie informacji, jeśli ją wytworzył bądź jest w jej posiadaniu, albo odmowa lub umorzenie postępowania z przyczyn uregulowanych ustawą, albo wreszcie poinformowanie, że żądane dane nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy.

Pojęcie informacji publicznej zostało zdefiniowane w art. 1 ust. 1 i art. 6 tej ustawy. Zgodnie z powołanymi przepisami informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności wymienionych w jej art. 6. Stwierdzić zatem można, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących zadania publiczne oczywiście w zakresie tych zadań. Informacja publiczna dotyczy sfery faktów. Stanowi ją treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej oraz podmioty nie będące organami administracji, treść wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane. W orzecznictwie i doktrynie utrwalony jest pogląd, że informacją publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej będzie każda wiadomość wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują, bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa, w zakresie swych kompetencji. Informację publiczną stanowi treść dokumentów urzędowych czy wystąpień i ocen dokonywanych przez organy władzy publicznej, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą – tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 marca 2003 roku, sygn. akt II SA/Wa 4059/02.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że informacje statystyczne odnoszące się do przedmiotu działalności podmiotu leczniczego i trybu wykonywania przez niego zadań w ramach prowadzonej działalności, z uwzględnieniem poszczególnych rodzajów świadczeń i zabiegów przeprowadzanych w podmiocie leczniczym, mają walor informacji publicznej.

Mając na uwadze treść wniosku nie można podzielić początkowo prezentowanego przez organ stanowiska, że dane te nie stanowią informacji publicznej, gdyż odnoszą się one do statystycznych danych, liczbowo określonych zabiegów czy skonkretyzowanych nie osobowo a przedmiotowo świadczeń. W tej sytuacji szpital zobowiązany był do rozpoznania wniosku, a nieudzielenie odpowiedzi winno być kwalifikowane jako pozostawanie podmiotu zobowiązanego w stanie bezczynności stosownie do treści art. 17 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p..

Rozpoznając skargę Sąd stwierdził, że była ona zasadna w dniu jej wniesienia, niemniej jednak w chwili orzekania stan bezczynności ustał, skoro żądana informacja została wnioskodawcy udzielona (pismo z dnia 07.03.2018 r. wraz z potwierdzeniem nadania). Dlatego też, ponieważ bezczynność ustała po wniesieniu skargi, postępowanie sądowe - w zakresie zobowiązania do wydania aktu lub dokonania czynności – należało umorzyć jako bezprzedmiotowe, na podstawie art.161 § 1 p.p.s.a., o czym Sąd orzekł w pkt I sentencji.

Należało zatem rozstrzygnąć, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz o kwestiach wymienionych w art. 149 § 2 p.p.s.a..

Zestawiając ze sobą datę otrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej (03.11.2017 r.) z datą odpowiedzi udzielonej pismem z dnia 17.11.2017r., omyłkowo datowanym na dzień 17.10.2017r., Sąd stwierdził, że odpowiedź ta została udzielona w ustawowym terminie. Wprawdzie błędny był wyrażony w tej odpowiedzi pogląd, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, ale nie ulega wątpliwości, że Dyrektor Szpitala nie zbył wniosku milczeniem i nie zignorował go. Uwzględniając również fakt, że po wniesieniu skargi żądana informacja publiczna została udzielona, Sąd doszedł do przekonania, że brak właściwej reakcji na zgłoszone żądanie nie spełnia przesłanek umożliwiających uznanie że bezczynność w udzieleniu informacji publicznej miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Sądu rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego po prostu jako naruszenie, bądź zwykłe naruszenie. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi więc być znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 roku, sygn. akt I OSK 675/12, CBOIS). Mając to na uwadze Sąd orzekł, jak w pkt II i III sentencji.

Stosownie do art. 149 § 2 p.p.s.a. Sąd, w przypadku stwierdzenia bezczynności, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Suma pieniężna przyznawana na rzecz strony skarżącej ma charakter prewencyjny i kompensacyjny, przy czym ustawodawca pozostawił sądowi ocenę, czy okoliczności sprawy wskazują na potrzebę zadośćuczynienia stronie za oczekiwanie na załatwienie sprawy czy też zdyscyplinowania organu, który dopuszcza się bezczynności.

W niniejszej sprawie Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej, o którą wnioskowała w skardze, ani do wymierzenia z urzędu organowi grzywny na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Przemawiają za tym wyżej wskazane okoliczności. Podzielając pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt II OSK 490/17 (publikowany w zbiorze internetowym CBOIS): "Suma pieniężna jest jednym z dwóch środków o charakterze finansowym, które mogą być orzeczone w razie uwzględnienia skargi. Decyzja sądu co do wymierzenia grzywny lub przyznania sumy pieniężnej bądź też zastosowania obu tych środków, powinna być w pierwszym rzędzie uwarunkowana celem skargi na bezczynność, którym jest zwalczenie bezczynności i doprowadzenie do zakończenia postępowania, a także zapobieganie bezczynności lub przewlekłemu prowadzeniu postępowania. W tym kontekście widzieć także należy dyscyplinowanie organu. Dopiero gdy sąd uzna, że dla realizacji powyższego celu nie wystarczy wymierzenie organowi grzywny, może przyznać skarżącemu sumę pieniężną." Sąd uznał, że skoro żądana informacja została udzielona, to przesłanki zastosowania tego przepisu nie zachodzą. Także podjęta przez organ aktywność po otrzymaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskazuje na brak po stronie organu złej woli, lecz świadczy o początkowo błędnej ocenie żądania wniosku. Mając powyższe na uwadze Sąd oddalił wniosek strony skarżącej o przyznanie na jej rzecz od organu sumy pieniężnej, o czym orzeczono w pkt IV sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt V sentencji, na podstawie art.200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na zasądzoną kwotę składa się koszt zastępstwa procesowego w wysokości [...] zł - wynagrodzenie pełnomocnika radcy prawnego oraz uiszczona opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości [...] zł. Wpisu sądowego od skargi strona skarżąca nie uiściła, korzystając ze zwolnienia podmiotowego w tym zakresie, na podstawie art. 24 ust. 1 pkt 5 ustawy o działalności pożytku publicznego i wolontariacie (t.j. Dz.U z 2018 r. poz. 450).