Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1100/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 1100/04 | | W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 15 września 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Stanisław Grzeszek (spr), Sędziowie: WSA Anna Znamiec, Asesor: WSA Jarosław Wiśniewski, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] 2006r., sprawy ze skargi H. D., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K., z dnia [...] 2004r. nr PD-[...], w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania, I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w K. na rzecz strony skarżącej koszty postępowania w kwocie 165 zł. (sto sześćdziesiąt pięć złotych).


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] 2004r. H. D. wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Suchej Beskidzkiej o wznowienie postępowania w sprawie określenia zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od sprzedaży nieruchomości, zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] 2002r. Nr [...] w której organ podatkowy uznał, że nabycie nieruchomości w drodze działu spadku nie jest tożsame z nabyciem w drodze spadku, skutkującym zwolnieniem sprzedaży tak nabytej nieruchomości od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na pojawienie się nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy.

W uzasadnieniu wniosku ww. powołała się na Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 3 stycznia 2003r. sygn. akt [...] , który był wydany w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] 2001r. Nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2001r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowego od przychodu ze sprzedaży nieruchomości.

W tym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, iż nabycie nieruchomości w drodze działu spadku, stanowi nabycie w drodze spadku w rozumieniu art.21 ust.1 pkt 32 lit.d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji przychody uzyskane ze sprzedaży przedmiotowej nieruchomości korzystają ze zwolnienia od podatku dochodowego.

Po rozpatrzeniu wniosku, Naczelnik Urzędu Skarbowego w S., wydaną na podstawie art. 243 § 3, art. 240 § 1, art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej, decyzją z dnia 15 marca 2004r. Nr[...], odmówił wznowienia postępowania we wnioskowanej sprawie.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, iż wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego nie stanowi prawa, jest rozstrzygnięciem w konkretnej indywidualnej sprawie oraz nie jest nową okolicznością faktyczną, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej.

Od powyższej decyzji zostało złożone odwołanie z dnia [...] 2004r. do Dyrektora Izby Skarbowej w K., w którym podatniczka podniosła te same argumenty, co we wniosku o wznowienie postępowania.

Dokonując oceny okoliczności rozpoznawanej sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w K. podzielił w pełni stanowisko Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. i decyzją z dnia [...] 2004r. utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji.

W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z art.240 § 1 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną, wznawia się postępowanie, jeżeli zachodzi, co najmniej jedna z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 pkt 1-7 Ordynacji podatkowej.

Stosownie do art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję.

Wznowienie postępowanie na tej podstawie może nastąpić wtedy, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki.

Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody istotne dla sprawy są nowe. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych lub dowodów należy rozumieć zarówno okoliczności lub dowody nowo odkryte, jak również po raz pierwszy zgłoszone przez stronę. Nowe okoliczności faktyczne lub dowody mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające więc w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych.

Drugą przesłanką jest istnienie nowych okoliczności faktycznych, nowych dowodów w dniu wydania decyzji ostatecznej.

Trzecią przesłanką jest, że nowe okoliczności faktyczne, nowe dowody nie były znane organowi, który wydał decyzję.

W zebranym materiale dowodowym nie znajdują potwierdzenia przesłanki w oparciu, o które złożono wniosek tj. art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa, bowiem nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności lub nowe dowody nieistniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który ją wydał.

Za przesłankę taką nie można uznać wyroku NSA, o którym mowa w odwołaniu. Powyższy wyrok jest rozstrzygnięciem w innej sprawie, która nie jest przedmiotem wniosku o wznowienie postępowania, tym samym nie jest nową okolicznością faktyczną w rozpatrywanej obecnie sprawie.

Na powyższą decyzję została wniesiona skarga z dnia [...] 2004r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K., w której zaskarżonej decyzji zarzucono:

1. naruszenie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej przez uznanie, że wyrok NSA rozstrzygający na korzyść skarżącej i uchylający decyzje organów podatkowych w sprawie wymiaru podatku dochodowego od sprzedaży nieruchomości nabytej w drodze spadku - nie stanowi okoliczności uzasadniającej wznowienia postępowania w identycznej sprawie zakończonej późniejszą decyzją ostateczną,

2. naruszenie art. 21 ust. 1 pkt 32 lit. d ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przez uznanie, że nabycie w drodze działu spadku własności nieruchomości nie jest nabyciem w drodze spadku, uprawniającym do zwolnienia podatkowego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że ponieważ mechanizm wymiaru podatku w sprawie rozpoznawanej przez NSA dotyczył również decyzji z dnia [...] 2002r. w sprawie, w której złożono wniosek o wznowienie, to wydany wyrok NSA stanowi nową okoliczność uzasadniającą wznowienie postępowania. Niedopuszczalna jest bowiem sytuacja, kiedy w dwóch identycznych sprawach obowiązywały dwie sprzeczne interpretacje i decyzje wzajemnie się wykluczające.

Dyrektor Izby Skarbowej w K. w odpowiedzi na skargę z dnia [...] 2004r. podtrzymał w całości stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. po rozpoznaniu skargi zważył, co następuje:

Zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, jednakże z innych powodów, niż podniesione w skardze.

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej m.in. poprzez badanie legalności, czyli zgodności z prawem wydawanych aktów w tym decyzji administracyjnych. Z treści art. 145 § 1 ww. ustawy wynika zaś, że sąd uchyla zaskarżoną decyzję, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, gdy naruszenie prawa daje podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz gdy sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną / art. 134 ww. ustawy /.

Przedmiotem kontroli Sądu, co do zgodności z prawem materialnym oraz przepisami o postępowaniu podatkowym była decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] 2004r. utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w S. z dnia [...] 2004r. w sprawie odmowy wznowienia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w zryczałtowanym podatku dochodowym od przychodu sprzedaży nieruchomości.

W ocenie Sądu zaskarżone rozstrzygnięcie oraz poprzedzające je rozstrzygnięcie organu podatkowego pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania podatkowego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Instytucja wznowienia postępowania regulowana jest przepisami art. 240 - 246 Ordynacji podatkowej.

Wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony / art. 241 §1 Ordynacji podatkowej /.

Stosownie zaś do regulacji zawartych w art. 243 Ordynacji podatkowej, w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania. Postanowienie to stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Odmowa wznowienia postępowania następuje w drodze decyzji.

Z powyższych unormowań wynika, że organ podatkowy przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia postępowania obowiązany jest rozpoznać dopuszczalność wznowienia postępowania. Jest to pierwszy etap postępowania w sprawie wznowienia postępowania. Etap ten ma szczególne znaczenie, gdy wszczęcie postępowania następuje na wniosek strony. Jeżeli czynności ustalające dopuszczalność wznowienia postępowania przyniosą wynik pozytywny organ podatkowy wydaje postanowienie w wznowieniu postępowania, w razie wyniku negatywnego, organ odmawia wznowienia postępowania.

Jednakże wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania może nastąpić wyłącznie w przypadku stwierdzenia niedopuszczalności wznowienia postępowania.

Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych oraz uchybienia terminu do wniesienia wniosku o wszczęcie postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 Ordynacji podatkowej.

Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych /braku przedmiotu postępowania w sprawie wznowienia postępowania/ wystąpi:

w razie gdy żądanie wznowienia postępowania nie dotyczy decyzji lub postanowienia, na który służy zażalenie,

w razie gdy zażądano wznowienia postępowania w sprawie niezakończonej decyzją ostateczną lub postanowieniem na które służy zażalenie,

w razie gdy nie jest dopuszczalne rozstrzygnięcie istoty sprawy z powodu przedawnienia.

Niedopuszczalność wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia postępowania z przyczyn podmiotowych, będzie miało miejsce w sytuacji, gdy wniosek został złożony przez osobę, która nie jest stroną / następcą prawnym strony / lub gdy strona nie ma zdolności do czynności prawnej.

Ponadto niedopuszczalne jest wznowienie postępowania, gdy żądanie strony o wznowienie postępowania na:

1. na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji,

2. na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego.

W rozpoznawanej przez Sąd sprawie żadna z wyżej wymienionych przyczyn niedopuszczalności wznowienia postępowania nie została przez organy podatkowe wykazana.

Natomiast organy podatkowe w swoich rozstrzygnięciach odmówiły wznowienia postępowania motywując to brakiem wystąpienia przesłanki z art. 241 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] 2002r.

W ocenie Sądu decyzja o odmowie wznowienia postępowania nie może być wydana z powodu braku przesłanek pozytywnych wyliczonych enumeratywnie w art. 240 § 1 pkt 1 - 8 Ordynacji podatkowej.

Ustalenie, czy w sprawie wystąpiła, czy też nie przesłanka do wznowienia postępowania może nastąpić dopiero w drugim etapie postępowania w sprawie wznowienie postępowania, tj. po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, co jednoznacznie wynika z treści art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej /postanowienie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy/ Stwierdzenie, czy przyczyna wznowienia rzeczywiście wystąpiła w sprawie i jakie z tego wynikają skutki dla rozstrzygnięcia sprawy mogą być wyłącznie efektem postępowania przeprowadzonego po wydaniu postanowienia z art. 243 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej i muszą być zawarte w decyzji wydanej na podstawie art. 245 Ordynacji podatkowej, a nie w decyzji wydanej na podstawie art. 243 § 3 Ordynacji podatkowej.

W tym stanie sprawy decyzje obu instancji jako wydane z istotnym dla wyniku sprawy naruszeniem przepisów normujących tryb postępowania w sprawie wznowienia postępowania / rozdział 17 Ordynacji podatkowej / należało usunąć z obrotu prawnego.

W związku z wykazanymi uchybieniami natury proceduralnej oraz faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania przed organem pierwszej instancji wypowiadanie się Sądu w kwestii zarzutów skargi byłoby przedwczesne.

Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.