Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 2808/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2011-05-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 51, art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 68 poz 622
law: Ustawa z dnia 19 marca 2004 r. Prawo celne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krzysztof Wujek, Sędziowie Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędzia NSA Henryk Wach, Protokolant St. sekr. sąd. Beata Kujawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2011 r. przy udziale – sprawy ze skargi D. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w R. z [...] r. nr [...]określającą "A" prawidłową wysokość długu celnego w związku z importem z USA towaru w postaci samochodu marki [...], o pojemności silnika 4398 ccm, rok produkcji 2005 r., nr nadwozia [...] ujętego w zgłoszeniu celnym SAD [...] z [...] r. I tak, określono dla spornego towaru niezaksięgowaną kwotę cła w wysokości [...] PLN, która stanowi różnicę pomiędzy kwotą długu celnego prawnie należną ([...] PLN) a kwotą cła określoną w zgłoszeniu celnym ([...]PLN) i dokonano zaksięgowania retrospektywnego kwoty [...] PLN.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., w skrócie O.p.), art. 51, art. 73 ust. 1 ustawy z 19 marca 2004 r. Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 ze zm., w skrócie Pc), art. 20 ust. 1, 3, art. 31, art. 67, art. 78 ust. 2 i ust. 3, art. 201 ust. 1 lit. a, ust.2 i ust. 3, art. 220 ust. 1, art. 221 ust.1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z 12 października 1992 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 302 z 19.10. 1992 r., Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, Roz. 2, t. 4, str. 307 ze zm., w skrócie WKC) oraz art. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1719/2005 z 27 października 2005 r. zmieniającego załącznik I do rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 z 23 lipca 1987 r. w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej (Dz. Urz. WE L 286 z 28.10.2005 r.).

Rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot zaskarżenia zostało wydane w następującym stanie faktycznym.

Jak wynika z akt sprawy D.G. prowadzący działalność gospodarczą (import i sprzedaż używanych samochodów) pod firmą "A"– D.G. zgłosił w dniu [...]r. w Oddziale Celnym w G. do procedury dopuszczenia do obrotu towar w postaci samochodu osobowego marki [...], nr nadwozia: [...], rok produkcji 2005, poj. silnika 4398 cm³. Zgłoszenie celne prawidłowe pod względem formalnym, zostało przyjęte i zarejestrowane w ewidencji OGL pod pozycją [...]. Do zgłoszenia strona dołączyła między innymi rachunek zakupu samochodu z [...] r. na kwotę [...] USD, dokumenty potwierdzające koszty transportu, dokumenty rejestracyjne pojazdu samochodowego z kraju zakupu, dyspozycję polecenia wypłaty w obrocie dewizowym na kwotę [...] USD oraz zaświadczenie o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu nr [...] z dnia [...] r.

Następnie, na podstawie art. 68 WKC powyższe zgłoszenie celne poddano weryfikacji oraz dokonano rewizji celnej towaru.

Jednocześnie, z uwagi na wątpliwości organu celnego co do zadeklarowanej wartości importowanego pojazdu w dniu [...] r. organ celny wezwał stronę do dostarczenia dodatkowych dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość pojazdu.

Powzięte wątpliwości wynikały z faktu, iż podobny nieuszkodzony samochód [...], rok produkcji 2005, o zbliżonym przebiegu był oferowany na rynku amerykańskim w kwocie [...] USD, co wynikało z ogólnodostępnej strony internetowej oferującej do sprzedaży samochody na rynku USA.

Strona w dniu [...] r. przedłożyła opinię rzeczoznawcy samochodowego M.S.. Opinia ta nie pozwoliła na wyjaśnienie powziętych przez organ celny wątpliwości co do rzeczywistej wartości importowanego pojazdu. Organ celny wyliczył i zabezpieczył kwotę sporną, a towar zwolniono.

Zaistniałe wątpliwości spowodowały wszczęcie przez ten organ w dniu [...] r. postępowania w sprawie określenia prawidłowej kwoty długu celnego.

W toku postępowania D.G. oświadczył, że nie posiada żadnych dodatkowych dokumentów potwierdzających zadeklarowaną wartość, a zakupu dokonał od firmy M.K..

Celem usunięcia wątpliwości zasięgnięto opinii rzeczoznawcy samochodowego J.D.. Zakres opinii obejmował ustalenie na rynku amerykańskim na dzień [...] r. średniej ceny sprzedaży pojazdu używanego marki [...] o zbliżonym stopniu zużycia i parametrach jak pojazd sprowadzony, ustalenie na rynku niewspólnotowym samochodu "podobnego" do pojazdu zgłoszonego do wolnego obrotu na podstawie zgłoszenia celnego oraz ustalenie na rynku polskim cen pojazdu "podobnego" jak objęty zgłoszeniem, a dodatkowo organ celny zlecił biegłemu ustalenie historii importowanego pojazdu w systemie CARFAX.

W dniu [...]r. wpłynęła opinia uzupełniająca sporządzona (na wniosek strony) przez M.S. , której wynikało, iż na dzień sporządzania przez niego wyceny wartość rynkowa importowanego pojazdu na rynku amerykańskim wynosiła [...] USD.

Z opinii J.D. nr [...] z [...]r. wynikało, że na rynku amerykańskim w kwietniu 2009 r. cena zakupu [...] wynosiła średnio [...] USD. Wyjaśnił jednocześnie, iż importowany pojazd pochodzi z rynku wspólnotowego(Niemcy), a mimo, iż na rynku amerykańskim określany jest jako model z 2005 r. faktycznie został wyprodukowany w 2004 r. Samochód był uszkodzony w niewielkim stopniu, stopień zużycia pojazdu biegły określił na 13,66%. Wartość pojazdu na rynku polskim po uwzględnieniu korekt biegły określił na dzień [...] r. na kwotę brutto [...] zł(w tym [...] zł VAT). Za wartość bazową przyjęto kwotę [...] zł.

Biegły wskazał jednocześnie, że na rynku amerykańskim w kwietniu 2009 r. był podobny pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia do [...]–[...], którego ceny na rynku polskim kształtowały się od [...]PLN (uszkodzony w stopniu podobnym do importowanego [...]) do [...]zł. Załączono również historię importowanego [...]sprawdzoną w systemie CARFAX.

Mając na względzie zebrany w sprawie materiał dowodowy, Naczelnik Urzędu Celnego w R. wydał w dniu [...]r. decyzję nr [...], która została uchylona w całości na skutek odwołania strony przez organ II instancji.

Dyrektor Izby Celnej w K. w decyzji z dnia [...] r. nr [...] wskazał, iż w przedmiotowej sprawie należało uzupełnić postępowanie dowodowe w zakresie szczegółowo określonym w niniejszej decyzji oraz nakazał przetłumaczenie dokumentów na język polski.

Organ I instancji po uzupełnieniu i ponownej weryfikacji całości zebranego materiału wydał decyzję określając w niej niezaksięgowaną kwotę cła w wysokości [...] zł, dokonał zaksięgowania retrospektywnej kwoty długu celnego oraz wezwał do zapłaty długu celnego.

Ponieważ przeprowadzona w trybie art. 78 ust. 3 WKC kontrola wykazała, że wartość zadeklarowana przez stronę w zgłoszeniu celnym OGL nr [...] z dnia [...]r. była nieprawidłowa i w sposób rażący odbiegała od wartości pojazdów podobnych oferowanych na rynku sprzedaży organ celny ustalił wartość celną importowanego samochodu w sposób określony w art. 29-31 WKC stosując je we wskazanej w przepisie kolejności. Eliminując kolejne metody zastępcze z przyczyn wskazanych w decyzji, organ uznał że w niniejszej sprawie winna mieć zastosowanie metoda z art. 31 ust. 1 WKC, tzw. ostatniej szansy.

Posiłkując się opinią biegłego organ przyjął za wartość rzeczywistą importowanego towaru kwotę [...] zł (pomijając upust z tytułu dostosowania pojazdu do ruchu w UE).

Dokonując określenia wartości celnej pojazdu odliczono zawarte w cenie brutto elementy zewnętrzne w stosunku do ceny eksportowej czyli cło (1,10), podatek akcyzowy (1,186), podatek VAT (1,22) oraz zwyczajową marżę w wysokości 10% (1,10). Powstałą z wyliczenia kwotę [...] zł przyjęto za wartość celną pojazdu, która jednocześnie stanowiła podstawę określenia należności celnych i podatkowych wynikających z przedmiotowego importu.

I tak organ I instancji określił dla importowanego używanego samochodu marki [...] i dokonał retrospektywnego zaksięgowania:

- cła [...] zł,

- kwoty długu celnego w wysokości [...] zł,

oraz wezwał do zapłaty kwoty długu celnego w wysokości [...] zł.

Jednocześnie poinformował importera, że zabezpieczona przez organ celny kwota [...] zł oraz dokonana przez niego wpłata kwoty [...] zł, wynikająca z uchylonej decyzji może zostać zaliczona na poczet ciążących na towarze należności przywozowych.

Pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji organu I instancji zarzucając wydanie jej z naruszeniem prawa:

- art. 29 ust. 1 WKC w zw. z art. 181a ust. 1 WKC oraz art. 191 O.p. poprzez oparcie orzeczenia na niepełnym i dowolnie ocenionym materiale dowodowym i zakwestionowanie ceny transakcyjnej,

- art.122 O.p. w zw. z art. 187 § 1 tej ustawy przez zaniechanie dowodu z przesłuchania stron transakcji i oraz pominięcie faktu, iż zakupu samochodu dokonano w ramach obrotu profesjonalnego,

- art. 191 O.p. w zw. z art. 210 § 4 tej ustawy poprzez nieuwzględnienie faktu, że pojazd został importowany w stanie uszkodzonym i wymagał przystosowania do ruchu w Europie,

- art. 31 ust. 2 pkt. g rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego WKC poprzez ustalenie wartości celnej pojazdu BMW w oparciu o arbitralnie przyjęte wartości co do wartości rynkowej podobnego pojazdu na terytorium Wspólnoty i składników ceny takich pojazdów,

- art.122 O.p. oraz art.187 §1 i art. 191 § 1 i art. 197 § 1 tej ustawy w zw. z art. 73 ustawy Prawo celne poprzez dowolna ocenę materiału dowodowego, a w szczególności opinii biegłego i czynienie na jej podstawie ustaleń faktycznych, w sytuacji gdy opinia ta jest niepełna i zaniechania wyjaśnień istotnych w sprawie okoliczności jakimi są: cena pojazdu [...] na rynku USA w obrocie profesjonalnym, wartości importowanego pojazdu [...] na rynku Wspólnotowym z uwzględnieniem stanu pojazdu w dacie jego importu oraz wielkość marży importera.

W uzasadnieniu podkreślił, że opinia biegłego odnosiła się do cen detalicznych, a nie rynku profesjonalnego w ramach, którego ceny nabywanych samochodów są niższe. Argumentowano, że zawarcie umowy nastąpiło w drodze negocjacji, której ostateczne ustalenia stron umowy nie były powszechnie znane, a nie była to pierwsza transakcja pomiędzy stronami. Pełnomocnik nie zgodził się również z wyceną biegłego J.D., która obejmowała marżę w wysokości 10 % zamiast 15 % jaka wynikała z opinii M.S..

Organ odwoławczy nie podzielił zasadności zarzutów odwołania i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów wykazując brak ich zasadności. W szczególności podkreślił ustalenia dowodowe, które potwierdziły wątpliwości organów celnych co do wartości importowanego samochodu na rynku amerykańskim. Organ wykazał dlaczego uznał, iż wartość samochodu będącego przedmiotem importu jest wyższa niż zadeklarowana przez skarżącego i w tym zakresie kierował się przepisami prawa celnego

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. pełnomocnik strony zarzucił organom podatkowym wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 235 ustawy O.p. w zw. z art. 122 tej ustawy oraz art.187 § 1 i art. 191 § 1 oraz art. 197 tej ustawy i w zw. z art. 73 Pc poprzez dowolną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego oraz art. 122 w zw. z art. 73 ust 1 Pc polegające na bezzasadnym przyjęciu ,że marża pośrednika zawarta w cenie podobnych pojazdów na rynku polskim wynosi 10 % w sytuacji, gdy zaniechano przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie.

Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ celny podtrzymał swoje stanowisko dodatkowo wskazując, iż odniósł się do wszystkich podniesionych zarzutów wykazując brak ich zasadności. W szczególności podkreślił ustalenia dowodowe, które potwierdziły wątpliwości organów celnych co do prawidłowości podanej przez importera w zgłoszeniu celnym wartości importowanego samochodu na rynku amerykańskim. Organ wykazał dlaczego zasadne było zakwestionowanie ceny transakcyjne podanej przez skarżącego ([...] USD), która była rażąco niska w stosunku do cen analogicznych pojazdów na rynku amerykańskim ([...] USD). Podkreśli jednocześnie, iż w dniu dokonania zgłoszenia importowany pojazd posiadał ważne badania techniczne co oznacza, że spełniał wymogi techniczne art .66 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a więc nie wymagał dostosowania również w zakresie oświetlenia. Dalej wskazał, iż skarżący został poinformowany o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z opinii biegłego ale nie skorzystał z możliwości zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień. Wskazując na powyższe organ wnosił o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 - zwanej dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Wyjaśnić również należy, iż stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy. Granice sprawy wyznaczane są przedmiotem zaskarżenia, ale sąd nie jest związany zarzutami skargi.

Oceniając zaskarżoną decyzję należy stwierdzić, że odpowiada ona prawu, tym samym skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Istotą sporu w niniejszej sprawie była wartość celna importowanego towaru. Dla jego rozstrzygnięcia istotne znaczenie miało ustalenie wartości transakcyjnej importowanego samochodu marki [...].

Na podstawie art. 29 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym), jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej.

Organowi celnemu, na podstawie art. 78 ust. 2 WKC przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła zadeklarowana przez importera wartość celna pojazdu [...] o nr nadwozia [...]1, rok produkcji 2005, z silnikiem o zapłonie iskrowym, o poj skokowej 4398 ccm. Importer przypisał mu kod 870324 90 00 przynależny pojazdom samochodowym, przeznaczonym do przewozu osób, o pojemności skokowej przekraczającej 3000 ccm, używanym. Dla pojazdu zastosowano stawkę celną konwencyjną o wysokości 10 % - zgodnie z obowiązująca w dniu przyjęcia zgłoszenia celnego Taryfą Celną Wspólnot Europejskich( rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1031/2008 z dnia 19 września 2008 r. zmieniające załącznik I do rozporządzenia Rady( EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej statystycznej oraz w sprawie Wspólnej Taryfy Celnej( Dz.Urz. WE L Nr 291 z 31 października 2008 r.).

Wątpliwości organu wzbudziła prawidłowość przedstawionej przez importera wartości celnej pojazdu, jaką była cena zakupu – [...] USD powiększona o koszty transportu poniesione do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty w kwocie [...] USD.

Ponieważ dokumenty przedłożone przez importera w postaci m.in. rachunku zakupu samochodu z [...] r. na kwotę [...] USD, dokumenty potwierdzające koszty transportu, dokumenty rejestracyjne pojazdu samochodowego z kraju zakupu, dyspozycja polecenia wypłaty w obrocie dewizowym na kwotę [...] USD, nie były wystarczające dla wyjaśnienia kwestii spornej organ zwrócił się do rzeczoznawcy samochodowego J.D. o sprawdzenie historii pojazdu na terenie USA oraz ustalenia jego wartości na rynku eksportera.

Ze sporządzonej opinii J.D. nr [...] z [...] r. wynikało, że na rynku amerykańskim w kwietniu 2009 r. cena zakupu [...] Coupe wynosiła średnio [...] USD. Wyjaśnił jednocześnie, iż importowany pojazd pochodził z rynku wspólnotowego (Niemcy), a mimo, iż na rynku amerykańskim określany był jako model z 2005 r. faktycznie został wyprodukowany w 2004 r. Samochód był uszkodzony w niewielkim stopniu. Rzeczoznawca odwołał się przy tym do konkretnych ofert sprzedawców amerykańskich wynikających z katalogów. Na rynku polskim wartość samochodu wynosiła [...] zł brutto po uwzględnieniu korekt między innymi za przebieg, z tytułu importu prywatnego, liczbę poprzednich właścicieli.

Mając na względzie powyższe należy zgodzić się z ustaleniem organu celnego iż wartość pojazdu wynikająca z opinii rzeczoznawcy J.D. ([...] USD) przekraczała ponad dwukrotnie zadeklarowaną przez skarżącego w zgłoszeniu celnym wartość pojazdu ([...] USD).

Należy również zgodzić się ze stanowiskiem organu celnego, iż samochód dopuszczony do ruchu posiadający ważne, polskie badania techniczne nie wymagał dostosowania do ruchu w Polsce.

Organ miał również podstawy do pominięcia opinii M.S., gdyż opinia tegoż biegłego dotyczyła wartości pojazdu z 2005 r., gdy z dokonanych ustaleń wynikało, że importowane [...] było wyprodukowane w Niemczech w 2004 r.

Trafnie organy celne zakwestionowały także cenę nabycia przedmiotowego samochodu – [...] USD, porównując ją do średniej ceny samochodu tej samej marki na rynku amerykańskim wynoszącej [...] USD. Rzeczoznawca wskazał jednocześnie, iż podobny pod względem klasy, rodzaju silnika i wyposażenia pojazd, uszkodzony w stopniu zbliżonym do importowanego [...] –[...] w kwietniu 2009 r. na rynku amerykańskim można było nabyć za około [...] USD. Tym samym cena wskazana w fakturze rażąco odbiegała od ceny ustalonej przez organ, a w związku z powyższym zaistniała podstawa do kwestionowania wiarygodności dokumentów, gdyż cena transakcyjna towaru powinna odzwierciedlać jego wartość. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w niniejszej sprawie i odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru w oparciu o cenę transakcyjną.

Trzeba tutaj podkreślić, iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tychże cen nie może być intuicyjne ani dowolne a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim zawarta w opinii rzeczoznawcy. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych wskazanych firm (Kelley Blue Book, Consumer Guide, Nada Guide, AOL Autos, Internet Autoguide). Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ zasięgnął opinii rzeczoznawcy, który posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Opinia jest jednym z dowodów zebranych w postępowaniu dowodowym podlegającym ocenie na równie z innymi dowodami. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Po ustaleniu, iż przedmiotem importu był samochód używany, porównanie średnich cen sprzedaży samochodu marki [...] , rok produkcji 2004 z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Zastosowanie tej metody w przypadku importu samochodów osobowych, nie nabytych od producenta trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06), a taki status posiadał importowany samochód na rynku amerykańskim.

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, posługując się przy ustalaniu wartości rynkowej przyjął bazową cenę pojazdu w kwocie [...] zł, a następnie dokonał odpowiedniej korekty z tytułu stopnia uszkodzenia, ze względu na serwisowanie pojazdu, ze względu na import prywatny. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość, którą ostatecznie ustalił na kwotę [...] zł. Organ natomiast nie podzielił zasadności zastosowania upustu z tytułu konieczności dostosowania samochodu do ruch w Europie. Niezastosowanie powyższej korekty było uzasadnione bowiem pojazd posiadał ważne badania techniczne co wskazuje, że był dopuszczony do ruchu w Polsce, a ponadto korekta ta nie jest bezpośrednio związana z wartością transakcyjną, jednocześnie opłacalność importu pojazdu jest indywidualną sprawą importera i nie wpływa na ustalenie wartości celnej pojazdu. Przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtwarzanie jego wartości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty.

Dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że ustalenie wartości rynkowej nastąpiło w sposób dowolny.

Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto w kwocie [...] zł. odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 18,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.

Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a w tej dacie samochód był lekko uszkodzony i sprawny technicznie, co wynika z protokołu rewizji celnej.

Zarzuty skarżącego dotyczące oparcia się na materiale dowodowym w postaci informacji ze stron internetowych nie mają usprawiedliwionych podstaw, tym bardziej wobec braku wskazania przez stronę skarżącą innych źródeł informacji. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że informacje te nie stanowiły podstawy ustalenia wartości celnej towaru, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości zadeklarowanej pojazdu. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego. Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia.

W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego, czy też braku przesłuchania stron umowy. Nie bez znaczenia jest tu również fakt, iż skarżący był poinformowany o miejscu i terminie przeprowadzania dowodu z opinii biegłego ale nie skorzystał z możliwości zadawania pytań biegłemu oraz składania wyjaśnień. W świetle powyższego zarzuty skarżącego co do niepełnej opinii biegłego i nieuwzględnienia okoliczności transakcji jest bezzasadny

Z dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania, a zwłaszcza z załączonej do zgłoszenia celnego dyspozycji polecenia wypłaty za granicę kwoty [...] USD , z której wynikało, że w dnia [...] r. skarżący złożył ją tytułem zapłaty za niezidentyfikowany samochód [...] nie wynika jednoznacznie czy kwota [...] USD mogła stanowić całkowitą płatność za importowany samochód i była sumą ceny zakupu samochodu oraz kosztów transportu morskiego w kwocie [...] USD. Świadczy o tym także zapis w umowie sprzedaży z dnia [...] r. "Końcowa płatność ma być realizowana gotówką lub czekiem potwierdzonym".

Reasumując w ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego dokumenty nie ograniczyły uprawnień organu celnego co do weryfikowania wartości transakcyjnej i nie mogły rozwiać wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Tym bardziej, że zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości tego typu samochodów na rynku kraju eksportu, co wykazały organy w postępowaniu.

Również za chybiony uznać zarzut skarżącego w kwestii braku odniesienia się przez organy celne do cen pojazdów uzyskiwanych w obrocie profesjonalnym, gdyż organ rozpatrzył i szczegółowo wyjaśnił swoje stanowisko w tej sprawie.

Pełnomocnik skarżącej nie wykazał też dlaczego marża przy sprzedaży samochodów USA musi wynosić 15%.

Sąd zauważa, że organy celne nie kwestionowały możliwości okazjonalnego zakupu, o ile zostaną wiarygodnie wykazane okoliczności uzasadniające niską cenę i wzywały stronę do uwiarygodnienia ceny transakcji. Jednakże skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał z jakich powodów cena importowanego samochodu była około 2 krotnie niższa od średniej wartości odnoszących się do samochodów tej samej marki, typu i rocznika, co sprowadzony przez skarżącego, występujących na rynku kraju eksportu. Ponadto w ocenie Sądu w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego i słusznie organ wziął pod uwagę wartość pojazdu podobnego pod względem klasy, wyposażenia i stopnia zużycia, którą następnie pomniejszono o stosowne upusty.

Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości długu celnego zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano.

Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego.

Również określenie niezaksiegowanej kwoty cła ([...] PLN) oraz zaksięgowania retrospektywne powyższej kwoty należało uznać za prawidłowe i zgodne z zapisem art. 221 i art. 243 WKC.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skarga nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.