Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 992/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-09-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Przyznano adwokatowi wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 23 par. 7
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Borkowski (sprawozdawca), Sędziowie NSA Stefan Babiarz, del. NSA Grażyna Jarmasz, Protokolant Barbara Mróz, po rozpoznaniu w dniu 11 września 2007 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 lipca 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 105/05 w sprawie ze skargi T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego 1) oddala skargę kasacyjną, 2) przyznaje od Skarbu Państwa - z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - adwokatowi R. F. kwotę 146,40 (sto czterdzieści sześć i 40/100) złotych tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. P. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] w przedmiocie odmowy wstrzymania postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, że T. P. wystąpił do Urzędu Skarbowego w P. z wnioskiem o wstrzymanie toczącego się postępowania egzekucyjnego do czasu rozpatrzenia prośby złożonej do Urzędu Wojewódzkiego w B. o anulowanie lub zmniejszenie należności wynikającej z nałożonego na skarżącego mandatu karnego z dnia [...], na podstawie którego wystawiono tytuł wykonawczy z dnia 20 maja 2003 r.

Postanowieniem z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił uwzględnienia zgłoszonego przez stronę żądania. Po rozpatrzeniu zażalenia T. P., Minister Finansów uchylił postanowienie pierwszoinstancyjne.

Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Dyrektor Izby Skarbowej w P. postanowieniem z dnia [...] odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego, uwzględniając stanowisko wierzyciela - Wojewody W., wyrażone w postanowieniu z dnia [...] Organ wyjaśnił, iż stosownie do art. 23 § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968) - dalej; "u.p.e.a.", dyrektor izby skarbowej może wstrzymać czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne dotyczące innych należności pieniężnych niż pozostających we właściwości urzędów skarbowych wyłącznie za zgodą wierzyciela.

Rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej w P. zostało utrzymane w mocy przez Ministra Finansów postanowieniem z dnia [...]

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. P. wskazał, że od postanowienia Wojewody W. o odwołał się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, którego rozstrzygnięcie zaskarżył następnie do sądu administracyjnego. Mając na względzie fakt, że skarga w tej sprawie nie została jeszcze rozpoznana, toczące się postępowanie egzekucyjne powinno zostać - zdaniem skarżącego - wstrzymane.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołując się do treści art. 23 § 6 i § 7 u.p.e.a. oraz orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r., sygn. akt III SA 1419/99, Lex nr 47230 oraz wyrok NSA z dnia 8 października 1999 r., sygn. akt III SA 7798/98, Lex nr 46233) podkreślił, że z istoty powołanych regulacji wynika, iż wstrzymanie egzekucji zależy od uznania organu nadzoru i ogranicza się do szczególnie uzasadnionych wypadków.

Sąd zwrócił ponadto uwagę, że art. 23 § 6 u.p.e.a. nie wymaga aby organ nadzoru w momencie rozstrzygania kwestii wstrzymania postępowania egzekucyjnego dysponował stanowiskiem wierzyciela wyrażonym w ostatecznym postanowieniu. Trafny jest zatem pogląd Ministra Finansów, że uchybienia formalne postanowienia wierzyciela - Wojewody W. (brak pouczenia o prawie zaskarżenia do sądu administracyjnego), nie mają wpływu na możliwość rozstrzygnięcia sprawy przez organ nadzoru.

W ocenie składu orzekającego zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż zarówno argumentacja skargi, jak i analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, że mogłyby one mieć wpływ na podjęte rozstrzygnięcie. Sąd nie dopatrzył się naruszenia zasad wyrażonych w art. 120-124 i art. 127 Ordynacji podatkowej, jak również zasady ochrony słusznego interesu strony, czy zasady zaufania obywateli do organów Państwa.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku T. P. wniósł o uchylenie orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa prawnego za pełnienie funkcji pełnomocnika z urzędu w trybie art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", albowiem koszty te nie zostały pokryte w całości ani też w części.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez ustalenie, że treść skargi na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] nie zawierając wskazania przepisów prawa, jakich naruszenia zdaniem skarżącego dopuścił się organ drugiej instancji, w istocie stanowi wyłącznie przedstawienie subiektywnej oceny stanu faktycznego niepodważające legalności tego aktu administracyjnego,

- art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez zaniechanie przeprowadzenia analizy skargi pod kątem zawartego w niej w istocie wniosku o zawieszenie postępowania w sprawie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w związku ze złożoną przez skarżącego skargą z dnia 21 marca 2004 r. na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w przedmiocie odmowy udzielenia zgody na wstrzymanie postępowania egzekucyjnego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż w toku postępowania podatkowego oraz sądowoadministracyjnego nie dostrzeżono, że w zażaleniu T. P. na postanowienie Ministra Finansów zawarty był wniosek o uchylenie mandatu karnego, który stanowiąc w istocie żądanie wznowienia postępowania w sprawach o wykroczenia powinien zostać przekazany - na podstawie art. 170 § 1 Ordynacji podatkowej - właściwemu miejscowo i rzeczowo Sądowi Okręgowemu.

Zdaniem strony wnikliwa analiza skargi prowadzi do wniosku, że T. P. wspominając o złożonej skardze na postanowienie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji domagał się zawieszenia niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego.

Minister Finansów wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Zawarte w jej uzasadnieniu wywody dotyczące uprawnień i obowiązków sądu administracyjnego wynikających z art. 134 § 1 p.p.s.a. są oczywiście słuszne. Mają one jednak wyłącznie teoretyczny walor, jako że są oderwane od realiów rozpoznawanej sprawy. Przypomnieć w związku z tym należy, że zaskarżone postanowienie Ministra Finansów zostało wydane w sprawie egzekucyjnej. Ramy tego postępowania wyznaczają "granice sprawy", w których stosownie do wskazanego wyżej przepisu rozstrzyga Sąd. Co więcej - postanowienie zostało wydane w ramach nadzoru nad egzekucją administracyjną i dotyczyło kwestii incydentalnej: wstrzymania czynności egzekucyjnych. Brak ustawowej przesłanki do pozytywnego dla zobowiązanego rozstrzygnięcia, jaką jest zgoda wierzyciela (art. 23 § 7 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym) przesądzał o treści rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowe zatem byłoby rozważanie przez Sąd I instancji, czy organ nadzoru miał obowiązek odczytania pisma zobowiązanego jako zawierającego również "dorozumiany" wniosek o uchylenie i to w trybie nadzwyczajnym - mandatu karnego. To samo dotyczy możliwości - czysto teoretycznej - zawieszenia postępowania sądowego (art. 125 § 1 p.p.s.a.) przy braku nie tylko wniosku zobowiązanego ale i jakichkolwiek racjonalnych do tego przesłanek.

W tej sytuacji bezzasadność skargi kasacyjnej była oczywista co uzasadniało jej oddalenie (art. 184 p.p.s.a.).

O wynagrodzeniu wyznaczonego skarżącemu pełnomocnika, będącego adwokatem orzeczono zgodnie z art. 250 p.p.s.a. oraz § 2, § 18 ust. 1 lit. c i § 19 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).