Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1836/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 33 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 1015
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Marek Olejnik, Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 11 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej I[...] sp. z o.o. z siedzibą w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt I SA/Ol 23/15 w sprawie ze skargi I[...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z dnia 28 października 2014 r. nr Rep. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

1. Wyrokiem z 25 lutego 2015 r., I SA/Ol 23/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił skargę I[...] sp. z o.o. z siedzibą w S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Elblągu z 28 października 2014 r., Rep. [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym.

2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. prowadził administracyjne postępowanie egzekucyjne wobec majątku spółki na podstawie tytułu wykonawczego z 23 maja 2014r. nr [...], wystawionego przez Starostę I.

Organ egzekucyjny postanowieniem z 12 sierpnia 2014r. zawiesił postępowanie egzekucyjne oraz pismem z 12 sierpnia 2014r. zwrócił się z wnioskiem do wierzyciela o zajęcie stanowiska w zakresie zarzutów zgłoszonych przez spółkę.

Pismem z 1 sierpnia 2014r. dłużnik wniósł bowiem zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej: wygaśnięcia obowiązku - art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (j.t. Dz.U z 2012r. poz. 1015 ze zm, dalej: "u.p.e.a.), braku uprzedniego doręczenia upomnienia zobowiązanemu - art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a., i niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 w zw. z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

Starosta I. postanowieniem z 8 września 2014r., [...], wydanym na podstawie art. 34 § 1 i 2 w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2013r. poz. 267, dalej: "k.p.a.") uznał za niezasadne wszystkie wniesione zarzuty.

Po rozpoznaniu zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu postanowieniem z 28 października 2014r., Rep. [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art.144 k.p.a. oraz w zw. z art.18 i art.33 § 1 pkt 10 i art. 27 § 1 pkt 3 i pkt 6 u.p.e.a uchyliło postanowienie Starosty I. z 8 września 2014r. w części oznaczonej jako pkt.I.3 i uznało za zasadny zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art.27 w związku z art.33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Kolegium przedstawiło działania wierzyciela i przebieg postępowania przed wystawieniem tytułu wykonawczego.

3. W rozważaniach merytorycznych sąd pierwszej instancji podniósł m.in., że przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie SKO w którym uchylono w części postanowienie wierzyciela - Starosty I. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i uznano za uzasadniony jeden z trzech zgłoszonych zarzutów. Po wydaniu postanowienia przez SKO organ egzekucyjny - postanowieniem z 10 grudnia 2014r.- umorzył postępowanie egzekucyjne. Z przedstawionych sądowi akt wynika, że postanowienie to zostało doręczone wierzycielowi 15 grudnia 2014r., brak jest informacji, kiedy postanowienie organu egzekucyjnego zostało doręczone zobowiązanej. Skarga na postanowienie SKO została wniesiona 12 grudnia 2014r.

Rozważając w pierwszym rzędzie kwestię wskazaną przez SKO w odpowiedzi na skargę, sąd stwierdził, że umorzenie postępowania polega na przerwaniu i zakończeniu postępowania sądowoadministracyjnego oraz orzeczeniu o dalszym jego nieprowadzeniu. Przyczyną tego stanu rzeczy jest wystąpienie w toku tego postępowania zdarzeń, które uniemożliwiają jego zakończenie przez rozstrzygnięcie o istocie sprawy stanowiącej przesłankę wniesienia skargi.

W sprawie niniejszej zaskarżone postanowienie nie zostało uchylone. Sąd uznał zatem, że do strony skarżącej, jako dysponenta środka zaskarżenia, kwestionującej zgodność z prawem rozstrzygnięcia podjętego przez organ odwoławczy, należała decyzja, czy po fakcie umorzenia postępowania egzekucyjnego celowe jest prowadzenie dalszego postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżąca nie cofnęła skargi, natomiast sprawa, jaką jest możliwość poddania kontroli sądowej prawidłowości zaskarżonego aktu nie przestała istnieć. Dlatego też, w ocenie sądu, postępowanie w sprawie nie stało się bezprzedmiotowe i nie zachodzą warunki do jego umorzenia na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Rozpoznając sprawę sąd stwierdził, że kwestia prawidłowości działania wierzyciela tj. Starosty I. w zakresie dochodzenia w drodze egzekucji administracyjnej należności wynikającej z faktury VAT nr [...] tytułem opłaty za czynności geodezyjno- kartograficzne była już przedmiotem oceny WSA w Olsztynie zawartej w wyroku z 6 lipca 2011 r., I SA/Ol 424/11, a także Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 10 lipca 2013r., II FSK 2430/11. W wyrokach tych jednoznacznie orzeczono, że czynność Starosty polegającą na obciążeniu spółki opłatami za udostępnienie materiałów geodezyjnych zakwalifikować należy jako przewidzianą w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wskazano również, że określona należność podlega egzekucji administracyjnej. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował stanowisko sądu pierwszej instancji, że przedmiotem ochrony w postępowaniu egzekucyjnym nie jest wymiar opłaty, natomiast czynność organu polegająca na przedstawieniu skarżącej do zapłaty rachunku mogła być kwestionowana w odrębnym postępowaniu. Zgodnie z art. 170 p.p.s.a sformułowane w tych orzeczeniach oceny prawne wiążą nie tylko strony, ale także sąd w przedmiotowym postępowaniu.

Sąd podkreślił, że procedura ustanowiona w u.p.e.a., co do zasady nie służy ustaleniu bądź określeniu obowiązków zobowiązanego, a przymusowemu wykonaniu tych obowiązków w drodze egzekucji. Podstawowym środkiem ochrony zobowiązanego przed niezasadnym bądź niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji są zarzuty, których katalog zawarty został w art. 33 §1 u.p.e.a.

Z art. 34 § 1 u.p.e.a. wynika z kolei, że postępowanie prowadzące do wyrażenia, w formie postanowienia, stanowiska wierzyciela inicjowane jest przez organ egzekucyjny. Ponadto postępowanie to dotyczy kwestii wynikłych w toku egzekucji, ale nie rozstrzygnięcia co do dalszego jej prowadzenia bądź umorzenia. Stąd niewątpliwie ma charakter uboczny, jednocześnie jednak bezpośrednio wpływający na dalszy bieg egzekucji. Wierzyciel jest obowiązany zająć stanowisko w przedmiocie zgłoszonych zarzutów do czasu, gdy prowadzone jest postępowanie egzekucyjne. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym są specyficznym środkiem zaskarżenia. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowym utrwalone jest stanowisko, że po upływie terminu do wniesienia zarzutów nie można już uzupełniać zarzutów zgłoszonych w terminie, powołując nowe ich podstawy.

Zobowiązana spółka oparła zarzuty na ponownie wszczęte postępowanie egzekucyjne, na podstawach wskazanych w art.33 §1 pkt.1, 7 i 10 u.p.e.a, zaś Starosta I., jak też SKO stanowisko w sprawie zarzutów wyraziły, odnosząc się do przedstawionego przez zobowiązaną uzasadnienia wskazanych zarzutów.

W ocenie sądu argumentacja skargi nie daje podstaw do uznania zaskarżonego postanowienia za niezgodne z prawem.

W szczególności wywód, że organ uwzględniając zarzut niespełnienia wymogów przez tytuł wykonawczy, na podstawie którego wszczęto wobec skarżącej egzekucję tj. art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie uzasadniło stanowiska w kwestii prawidłowości wykazania treści podlegającego egzekucji obowiązku, co do wskazanej w nim należności głównej jak i odsetek jest nietrafny. Skarżąca w skardze przedstawia w zasadzie stanowisko tożsame z zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu, kładąc jedynie nacisk na nieco inne aspekty zagadnienia, które organ rozstrzygnął. Kolegium szczegółowo przeanalizowało stan faktyczny i prawny w zakresie odnoszącym się do zgłoszonego zarzutu. Wskazało na uchwałę składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 czerwca 2014r., I OPS 1/14 (ONSA i WSA 1(64) 2015 poz.5), i prawomocne orzeczenia WSA w Olsztynie oraz NSA przesądzające o charakterze czynności Starosty, nakładającej obowiązek uiszczenia przez spółkę opłaty za udostępnienie materiałów geodezyjnych. Wskazało, że do 1 stycznia 2011r. omawiane opłaty nie stanowiły dochodów jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 60 pkt 7 i 8 ustawy o finansach publicznych, nie zachodziła też możliwość stosowania do tych opłat przepisów Ordynacji podatkowej. Prawidłowo w konkluzji wywiodło, że w sytuacji, w której nie stosuje się Ordynacji podatkowej, wierzyciel nie ma podstaw do innego zakwalifikowania dokonanej wpłaty, niż tylko w sposób podany przez zobowiązanego, a wykazany w tytule wykonawczym obowiązek nie wynika z obowiązku uiszczenia należności pieniężnej podanej w upomnieniu - 27.219,42 zł. Zdaniem sądu z treści postanowienia jasno wynika, że wadliwość tytułu wykonawczego w analizowanym przypadku wynika z zastosowania przez wierzyciela do dochodzonej należności reżimu prawnego, który nie obowiązywał w dacie wymagalności obowiązku, zatem tytuł wykonawczy nie powinien określać tego obowiązku w sposób w nim wskazany. Odnosi się to w równym stopniu do należności głównej jak i odsetek za zwłokę podanych w tytule wykonawczym. Zasadnie zdaniem sądu, Kolegium uznało, że działanie Starosty jak i jego stanowisko w odniesieniu do zarzutów dotyczących wadliwości tytułu wykonawczego w omawianym zakresie nie było prawidłowe.

Nietrafny jest zarzut błędnego uznania Starosty za wierzyciela, który skarżąca formułuje jako wadliwość tytułu wykonawczego (art.27 § 1 pkt 12) jak i wywodzi z tego wniosek o niedoręczeniu jej upomnienia (art.33 §1 pkt 7u.p.e.a.)

W sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżącej zostało 24 marca 2014r. doręczone upomnienie zawierające wezwanie do wykonania obowiązku - uiszczenia opłaty (k- 1). Nie stanowi o wadliwości upomnienia, a tym bardziej o jego braku, wystawienie i podpisanie upomnienia przez osobę reprezentującą Powiat I. tj. Starostę. Tak samo wystawienie tytułu wykonawczego w niniejszej sprawie należało do kompetencji Starosty (tytuł wykonawczy z 23.05. 2014r. k- 2).

Odnosząc się do zasadniczej kwestii, z której spółka wywodziła brak podstaw do prowadzenia egzekucji tj. wygaśnięcia obowiązku w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2013 r., K 30/12, (ogłoszonego w Dz.U. z dnia 12 lipca 2013r. poz. 805) sąd pierwszej instancji stwierdził, że co do zasady stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności z Konstytucją przepisu, na podstawie którego został ustalony lub określony obowiązek dochodzony w postępowaniu egzekucyjnym wywiera wpływ na to postępowanie. Nie jest jednak tak, jak zdaje się wynikać z wywodów skarżącej, że skoro skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego w postaci utraty mocy obowiązującej aktu normatywnego bądź przepisu uznanego za niezgodny z Konstytucją następują z mocy prawa, z chwilą wejścia w życie wyroku, należy automatycznie przyjmować w postępowaniu egzekucyjnym, że obowiązek wygasł lub nigdy nie zaistniał. Jeżeli podstawą egzekwowanego obowiązku jest bezpośrednio przepis uznany przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją (egzekucja dotyczy obowiązku powstałego z mocy prawa) można mówić o wygaśnięciu obowiązku z chwilą utraty mocy obowiązującej przepisu na podstawie orzeczenia Trybunału. W sytuacji, gdy dochodzony obowiązek wprawdzie wynika z przepisu uznanego przez Trybunał Konstytucyjny za niezgodny z Konstytucją, ale zgodnie z obowiązującą procedurą został uprzednio skonkretyzowany w decyzji, postanowieniu lub poprzez inną czynność organu administracji, to brak wyeliminowania z obrotu prawnego w stosownym trybie owego aktu lub czynności powoduje, że zarzut wygaśnięcia egzekwowanego obowiązku nie może być uznany za uzasadniony. W szczególności powołanie się w ramach zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym na wyrok Trybunału Konstytucyjnego, jako powodujący wygaśnięcie egzekwowanego obowiązku, w sytuacji, gdy został on wykonany (dokonano zapłaty) przed wszczęciem egzekucji, nie mogło wywołać skutku, jakiego skarżąca oczekiwała tj. że uznanie jej argumentacji za słuszną spowoduje zwrot zapłaconej kwoty.

W ocenie sądu pierwszej instancji w rozpoznawanej sprawie w ogóle nie wystąpiły skutki w postaci możliwości zastosowania art. 190 ust. 4 Konstytucji. Sąd podzielił stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego (które zaakceptowało szeroko uzasadnione stanowisko Starosty I.), że wyrok z 25 czerwca 2013r., K 30/12,w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 40 ust. 5 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 17 maja 1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010r. nr 193, poz. 1287) jest niezgodny z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, nie miał wpływu na egzekwowany obowiązek.

4. W skardze kasacyjnej skarżąca spółka zaskarżyła wyrok w całości, zarzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: “p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a mianowicie uchybienie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a poprzez dokonanie wadliwej kontroli niewłaściwego zastosowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Elblągu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w zw. z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 25 czerwca 2013 r., K 30/12 (Dz. U. z 2013 r., poz. 805), a w konsekwencji oddalenie skargi i uznanie, że obowiązek uiszczenia opłaty geodezyjnej, objęty zakresem postępowania egzekucyjnego poddanego kontroli sądowoadministracyjnej, nie wygasł wskutek stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny, iż przepisy, na podstawie których opłata ta została naliczona, są niezgodne z Konstytucją.

Wskazując na powyższe skarżąca spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, a także zasądzenie kosztów według norm przypisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

5. Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Jej jedyny zarzut sprowadza się do naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie. Zgodnie z tym przepisem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku.

Podstawa ta łączy w sobie cztery różne przesłanki mające charakter zarówno faktyczny, jak i prawny. Zobowiązany, wnosząc zarzuty oparte na tej podstawie, powinien przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania (okoliczność faktyczna) lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa (przedawnienie) lub czynności prawnych (uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o nałożeniu obowiązku). Skutkiem okazania takich dowodów jest również obowiązek odstąpienia organu egzekucyjnego lub egzekutora od czynności egzekucyjnych (art. 45 § 1 u.p.e.a.). Jak podniósł WSA w Kielcach w wyroku z 14 lutego 2013 r., I SA/Ke 713/12, z treści art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. można wywnioskować, że organ jest zobligowany uwzględnić zarzut strony, jeśli okaże się, że obowiązek, w stosunku do którego prowadzona jest egzekucja, został wykonany lub umorzony w całości albo w części, przedawnił się, wygasł lub w ogóle nie istniał. W przepisie tym nie wskazano natomiast, że uwzględnienie zarzutu zależy od tego, czy organ inicjując postępowanie egzekucyjne, wiedział o fakcie wykonania, umorzenia, przedawnienia, wygaśnięcia lub nieistnienia obowiązku. Jak słusznie wskazał WSA, z punktu widzenia tego przepisu nie jest istotny stan wiedzy organu ustosunkowującego się do zarzutu.

Z drugiej jednak strony w orzecznictwie sądowym wskazuje się na ograniczony zakres kognicji organu egzekucyjnego przy rozpoznawaniu zarzutów opartych na podstawie z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., wskazując na to, że organ niebędący jednocześnie wierzycielem co do zasady poprzestaje na ocenie stanowiska wierzyciela w przedmiocie zarzutów. Przykładowo wniesiony na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. zarzut nieistnienia obowiązku czy braku wymagalności obowiązku wymaga zbadania sprawy. Jednakże w sytuacji, gdy egzekucja prowadzona jest na wniosek wierzyciela, organ egzekucyjny bada z urzędu tylko dopuszczalność egzekucji administracyjnej. Organ ten nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.

Dominująca część orzecznictwa przyjmuje, że brak jest uprawnienia do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Oznacza to, że zarzut zobowiązanego oparty na twierdzeniu, że obowiązek nie istnieje (art. 33 § 1 pkt 1), nie może być uwzględniony przez organ egzekucyjny w sytuacji, gdy wierzyciel w wypowiedzi udzielonej w trybie art. 34 § 1 nie potwierdzi tego zarzutu, a brak jest innych podstaw merytorycznych do uwzględniania zarzutu z urzędu (zob. wyroki WSA w Warszawie z 6 grudnia 2005 r., III SA/Wa 2734/05; z 19 października 2004 r., III SA 410/03, wyrok NSA z 17 stycznia 2001 r., I SA/Gd 2167/00).

Wspólnym motywem takiej linii orzecznictwa jest to, że organ egzekucyjny rozpoznając sprawy od strony merytorycznej, stałby się trzecią instancją, co jest niedopuszczalne, tym bardziej, że strona mogła podnieść zarzuty dotyczące meritum sprawy w postępowaniu przy wydawaniu decyzji nakładającej obowiązek.

Nawet gdyby przyjąć, że uprawnienie do merytorycznej oceny zasadności zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej zgłoszonego na podstawie art. 33 pkt 1 u.p.e.a. co do zasady istnieje, to tylko wówczas, gdy jest ono następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tytułu wykonawczego (por. wyrok NSA z 8 marca 2017 r., II FSK 382/15). W sprawie niniejszej tytuł wykonawczy nosi datę 23 maja 2014 r., zaś wyrok TK został wydany 25 czerwca 2013 r. i ogłoszony 10 lipca 2013r. Ponadto co jest szczególnie istotne obowiązek egzekucyjny w sprawie niniejszej został wykonany (dokonano zapłaty) jeszcze przed wszczęciem egzekucji, zaś jego podstawę nie stanowił bezpośrednio przepis prawa uznany za niekonstytucyjny lecz decyzja administracyjna, która nie została z obrotu prawnego wyeliminowana.

Skarga kasacyjna nie jest również zasadna z przyczyn merytorycznych, tj. zastosowania w sprawie art. 190 ust. 4 Konstytucji RP. W uzasadnieniu wyroku z 25 czerwca 2013 r., K 30/12 Trybunał m.in. podniósł, że jego rozstrzygnięcie ma na celu ograniczoną w czasie minimalizację negatywnego systemowo następstw stwierdzenia niekonstytucyjności, poprzez ochronę zasad konstytucyjnych, które w warunkach niniejszej sprawy są przedkładane ponad hierarchiczną zgodność systemu prawnego. W okresie między ogłoszeniem niniejszego wyroku, a utratą mocy obowiązującej przez przepis oznaczony w jego sentencji prawodawca zobowiązany jest dokonać stosownej zmiany prawa, aby zapewnić realizację wskazanych w niniejszym wyroku zasad konstytucyjnych. Istotnym elementem działań prawodawcy powinno być również wprowadzenie stosownych reguł intertemporalnych zmierzających do restytucji konstytucyjności tak daleko jak to możliwe. Bezczynny prawodawczo upływ terminu wynikający z sentencji niniejszego wyroku będzie oznaczać, że uznany za niekonstytucyjny przepis ex constitutio utraci moc obowiązującą, co z kolei może doprowadzić do wystąpienia konstytucyjnie pośrednich skutków stwierdzenia hierarchicznej niezgodności norm (m.in. art. 190 ust. 4 i art. 77 ust. 1 Konstytucji.). Do tych konsekwencji nie doszło albowiem w ustawie z dnia 5 czerwca 2014 r. o zmianie ustawy -Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z dnia 4 lipca 2014 r.) ustawodawca wypełnił wskazówki wynikające z wyroku Trybunału Konstytucyjnego, stanowiąc przepisy dotyczące wysokości, zasad oraz trybu poboru opłat za udostępniania danych i informacji z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w taki sposób, by były zgodne z konstytucją. W art. 12 ww. ustawy ustawodawca wskazał, iż w sprawach wszczętych i niezakończonych przed wejściem w życie ustawy, związanych z koniecznością poniesienia opłaty, jeżeli zachodzi różnica pomiędzy wysokością opłaty wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, a opłata wynikającą z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, pobiera się opłatę niższą. Zgodnie z art. 16 ustawa nowelizująca weszła w życie z 12 lipca 2014 r. Oczywistym jest, że w takim wypadku utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przez Trybunał Konstytucyjnego przepisu upoważniającego do określenia w drodze rozporządzenia wysokości opłat geodezyjnych nie nastąpiła z mocy wyroku, a na skutek interwencji prawodawcy. Zatem należy uznać, że opłaty naliczone za okres sprzed wejścia w życie ustawy nowelizującej, na podstawie przepisów rozporządzenia, wydanego w oparciu o przepis upoważniający, uznany za niezgodny z Konstytucją, były pobrane legalnie i w żadnym wypadku podmioty wówczas korzystające z zasobów geodezyjnych nie mogą domagać się ich zwrotu. Zatem prawidłowo skonstatował sąd pierwszej instancji, że wyrażone w powyższym zakresie stanowisko wierzyciela i samorządowego kolegium odwoławczego, uznające zarzut wygaśnięcia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.) za niezasadny, jest zgodne z prawem.

Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA orzekł jak w sentencji.