Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 909/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 64ea
journal: Dz.U. 2001 nr 125 poz 1371
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Renata Owczarzak Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Grzegorz Saniewski ( spr ) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Majchrzak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2020r. sprawy ze skargi A. R. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Inspektor Transportu Drogowego na rzecz A. R. kwotę [...]([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej kontroli K. – P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego stwierdził, że [...] października 2018 r. pojazdem skarżącego A. R. tj. 4 – osiowym ciągnikiem samochodowym z 6 – osiowią naczepą ciężarową wykonywany był transport drogowy wagonu tramwajowego na trasie z przedsiębiorstwa Pojazdy Szynowe [...] w B. do przedsiębiorstwa MPK Ł. w [...]. W wyniku przeprowadzonych pomiarów stwierdzono, że:

- rzeczywista masa całkowita 10-osiowego pojazdu członowego wynosi 88 ton, zatem przekracza dopuszczalną masę całkowitą określona krajowymi przepisami o warunkach technicznych pojazdów (40 ton) o wartość 48 ton tj. o 220 %

- długość środka transportu wraz z ładunkiem wynosi 38,91 m, zatem przekracza dopuszczalną długość pojazdu członowego (16,50 m) o 22,41 m tj. o 135,81 %,

- szerokość środka transportu z ładunkiem wynosi 2,97 m, zatem przekracza dopuszczalną wartość (2,55 m) o 0,42 m. tj. o 16,47 %.

Decyzją z [...] stycznia 2019 r. K. – P. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 92a ustawy z dnia [...] września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2200 z późn. zm., zwanej w skrócie "u.t.d.") nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości [...] zł z tytułu:

- dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, którego dopuszczalna masa całkowita została przekroczona, stanowiącego naruszenie ujęte pod lp. 10.2 załącznika nr [...] do ustawy,

- dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów, którego dopuszczalna długość została przekroczona, stanowiącego naruszenie ujęte pod lp. 10.3 załącznika nr 3 do ustawy,

- dopuszczenia do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów, którego dopuszczalna szerokość została przekroczona, stanowiącego naruszenie ujęte pod lp. 10.4 załącznika nr 3 do ustawy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że poddany kontroli środek transportu z ładunkiem był pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 pkt 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2108 r. poz. 1990, z późn. zm., zwanej w skrócie "P.r.d."), a jego parametry odpowiadały wartościom przewidzianym dla zezwolenia kategorii VII, o którym mowa pod lp. 7 tabeli "Kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego" stanowiącej załącznik nr 1 do tej ustawy. Kierujący nie posiadał w pojeździe zezwolenia kategorii VII. Okazał jedynie zezwolenie kategorii VI ważne od [...] października 2018 r. do [...] kwietnia 2019 r., które uprawniało do przejazdu po drogach krajowych pojazdu nienormatywnego m.in. o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t i długości nieprzekraczającej 30 t.

W toku postępowania, w dniu [...] października 2018 r. skarżący doręczył organowi zezwolenie kategorii VII na jednokrotny przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem tramwaju o masie całkowitej 88 ton, na trasie z ul. [...] w B. na ul. [...] w [...]. Zezwolenie zostało wydane [...] października 2018 r. (na wniosek z 11 października) i uprawniało do przejazdu w okresie pomiędzy 17 października a [...] października 2018 r.

W toku postępowania wyjaśniającego strona nie przedstawiła wymaganego z związku z wykonywanym przewozem drogowym zezwolenia kategorii VII; nie przedstawiła także żadnych faktów i dowodów pozwalających na wyłączenie jej z odpowiedzialności za tytułu powstania stwierdzonych w trakcie kontroli drogowej naruszeń przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Odwołując się skarżący zarzucił naruszenie:

- przepisów postępowania poprzez niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego poprzez przyjęcie, że skarżący miał wpływ na naruszenie jednocześnie przepisów P.r.d. oraz przepisów u.t.d. w postaci dopuszczenia do przewozu pojazdu nienormatywnego nieposiadającego stosownego zezwolenia, mimo iż przedsiębiorca wnioskował o jego wydanie,

- naruszenie art. 92a ust. 1 u.t.d. poprzez bezzasadne nałożenie na przedsiębiorcę wykonującego przewóz drogowy kary pieniężnej w wysokości [...] zł za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów, którego masa całkowita, szerokość i długość zostały przekroczone, podczas gdy za to samo naruszenie została na przedsiębiorcę nałożona kara pieniężna w wysokości [...] zł na podstawie art. 140ab P.r.d.,

- naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez dwukrotne ukaranie przedsiębiorcy za ten sam czyn karą pieniężną na podstawie przepisów P.rd. oraz przepisów u.t.d.

W piśmie z [...] lutego 2019 r. uzupełniającym odwołanie skarżący dodatkowo zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych poprzez:

- niewyznaczenie rzeczywistej masy całkowitej i określenie wyłącznie sumy nacisków osi pojazdu, co wyłącza możliwość nałożenia kary za naruszenie wskazane pod lp 10.2 załącznika nr 3 do u.t.d.,

- oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów dokonanych wagami SAW 10C/III użytymi niezgodnie z postanowieniami instrukcji producenta oraz niezgodnie z postanowieniami dokumentów stanowiących o dopuszczeniu metrologicznym tych typów przyrządów, a także użytymi niezgodnie z postanowieniami instrukcji producenta w zakresie głębokości wnęk, w których umieszczone zostały wagi w dniu kontroli,

- oparcie rozstrzygnięcia na wynikach pomiarów długości pojazdu, którego długość jest większa niż zakres pomiarowy zastosowanego do jej ustalenia przyrządu - pomiaru wstęgowego.

W wyniku rozparzenia odwołania decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. l) u.t.d. użyte w ustawie określenie "obowiązki lub warunki przewozu drogowego" oznacza obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz ustawy z dnia [...] czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym.

Powołując się na treść przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tj. jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 ze zm.) organ wskazał, że długość pojazdu w przypadku pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia), szerokość nie może przekraczać 2,55 m (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), a dopuszczalna masa całkowita w przedmiotowym przypadku – 40 t. (§ 3 ust. 1 pkt 2).

Organ stwierdził, że miejsce ważenia legitymowało się w dniu kontroli protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2015 r.

Pojazd członowy został zważony przy pomocy przenośnych wag do pomiarów statycznych typu SAW 10C III, które legitymowały się deklaracją zgodności CE. Waga została także poddana legalizacji.

Organ odwoławczy, w oparciu o dokonaną kontrolę stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnej normy:

- rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 88 t. (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,2 t w górę) – przekroczenie o 48 t. (przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 120 %),

- szerokość pojazdu członowego 2,97 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie o 0,42 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 16,47 %),

- długość pojazdu członowego 38,91 m (po odjęciu 1 % błędu wynikającego z niedokładności pomiaru i tolerancji przyrządu) – przekroczenie o 22,41 m (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 135,81 %).

Kierowca podczas kontroli okazał zezwolenia kategorii VI, które nie odpowiadało stwierdzonym podczas kontroli parametrom pojazdu członowego. Stosownie do treści lp. 6 załącznika nr [...] do P.r.d. zezwolenie kategorii VI jest wydawane na przejazd pojazdu nienormatywnego po drogach krajowych – zgodnie z wykazem dróg, o którym mowa w art. 64c ust. 8:

a) o szerokości nieprzekraczającej:

- 3,4 ma dla drogi jednojezdniowej

- 4 ma dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP,

b) o długości nieprzekraczającej:

- 15 m dla pojedynczego pojazdu,

- 23 ma dla zespołu pojazdów,

- 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach,

c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m.

d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t.,

e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Tymczasem podczas kontroli stwierdzono m.in., że długość pojazdu wynosiła 38,91 m., a rzeczywista masa całkowita 88 t.

Organ stwierdził, że skoro parametry pojazdu nie mieściły się w dopuszczalnych wartościach dla posiadanego zezwolenia, to podstawą do wyznaczenia wielkości przekroczenia dopuszczalnych norm były nominalne wartości określone w powszechnie obowiązującym akcie prawnym tj. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia. Zgodnie z treścią art. 64ea P.r.d. w przypadku wykonywania przejazdu pojazdem nienormatywnym na podstawie zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, kategorii innej niż wymagana albo na podstawie zezwolenia kategorii VII z przekroczonymi parametrami technicznymi pojazdu lub zespołu pojazdów wskazanymi w tym zezwoleniu, przejazd pojazdu nienormatywnego uznaje się za wykonywany bez zezwolenia.

Jak stanowi art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika do ustawy.

Jak stanowi lp. 10.2.4. załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20 % sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 10.000 zł,

Stosownie do lp.10.3.3. załącznika nr 3 do u.t.d. dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona od 20 %, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 5.000 zł.

Zgodnie z lp. 10.4.2. załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona, od wartości 2,65 do wartości mniejszej niż 3,10 m, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 2.000 zł.

W niniejszej sprawie łączna suma nałożonych kar pieniężnych wynosiła 17.000 zł, lecz mając na uwadze art. 92a ust. 3 u.t.d. kara pieniężna została ograniczona do kwoty 12.000 zł.

Odnosząc się do argumentacji skarżącego organ odwoławczy uznał za niezasadne zgłaszane wątpliwości dotyczące przygotowania stanowiska kontroli m.in. głębokości wnęk, w których zostały umieszczone wagi. Organ zwrócił uwagę, że z treści opisu naruszenia, stanowiącego załącznik do protokołu kontroli z [...] października 2018r. wynika, że wnęka był dostosowana do użytych wag, co potwierdził kontrolowany kierowca, nie wnosząc żadnych uwag do protokołu. Organ podkreślił, że strona nie przedstawiła żadnych dowodów przeciwko treści dokumentu urzędowego, jakim jest protokół kontroli.

Odnośnie pomiaru długości pojazdu organ podniósł, że dokonano go za pomocą przymiaru wstęgowego, który legitymował się świadectwem legalizacji. Długość nominalna tego urządzenia to 30,00 m, co w żaden sposób nie przeszkadza, aby za jego pomocą dokonywać pomiarów pojazdów przekraczających nominalną długość, gdyż po oznaczeniu długości 30 m kontrolujący dokonuje ponownego wykorzystania przymiaru do pomiaru dalszej długości pojazdu.

Odnośnie przeprowadzenia ważenia wagami SAW 10 C seria III organ podniósł, że pkt 6 instrukcji wagi wskazuje, iż sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Masa Brutto). Tak więc sam producent dopuścił możliwość wyznaczenia rzeczywistej masy pojazdu poprzez sumowanie nacisków poszczególnych osi.

Ponadto z treści pkt 2.1.1.1. świadectwa aprobaty dotyczącego wag SAW serii III – 2 urządzenia ważące SAW...III tego samego typu można połączyć razem w celu ważenia osiowego, wykorzystując kabel połączeniowy. Dwie połączone ze sobą wagi działają jak jedno urządzenie ważące. Automatycznie podwojona zostanie działka wagi i maksymalny ciężar. Suma wyników ważenia poszczególnych osi może być wykorzystana do obliczania masy całkowitej pojazdu.

W związku z powyższym zdaniem organu z treści instrukcji obsługi zastosowanych wag wprost wynika, że wagi SAW 10 C seria III mogą być używane do pomiaru masy całkowitej pojazdu poprzez sumowanie poszczególnych nacisków osi pojazdu.

Organ wskazał, że pomiar wagi całkowitej pojazdu w świetle pkt 6.1 i 6.2 instrukcji wagi był wykonany prawidłowo także ze względu na miejsce, w którym dokonano ważenia. Miejsce, gdzie przeprowadzono pomiary legitymowało się protokołem pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów z dnia [...] maja 2015 r., w którym wskazano, że spadek podłużny na miejscu kontroli wynosi 0,4 %, a spadek poprzeczny 1,6 %. Zgodnie z instrukcją obsługi nieodpowiednia do wykonania ważenia są miejsca o nachyleniu przekraczającym 2 %.

Ponadto w instrukcji znajdują się tabele przedstawiające stopień błędu pomiaru spowodowanego nachyleniem wzdłużnym i poprzecznym dla najgorszego przypadku 2-osiowego pojazdu. Tabela nie przewiduje błędów przy nachyleniu poniżej 1 %. Spadek podłużny wynosił poniżej 1 %, a kontroli poddano pojazd 10-osiowy, a nie 2-osiowy, zatem nie sposób odnosić zawartych w tabeli danych do niniejszego przypadku. Co więcej organ zastosował tolerancję w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę, która jest wyższa niż wartość zawarta w tabeli, przy zachowaniu wymogu nieprzekroczenia spadku podłużnego 1 %, a spadku poprzecznego 2 %. Tolerancję wprowadzono na korzyść strony kontrolowanej.

Odnośnie kwestii podwójnego karania organ podniósł, że zgodnie z przepisami prawa w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1481), która weszła w życie 3 września 2018 r., następuje niezależne sankcjonowanie naruszeń dotyczących przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdów, ich długości i szerokości, popełnionych przez przewoźników drogowych wykonujących transport drogowy, od sankcjonowania naruszeń przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym w zakresie przejazdu po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia lub niezgodnie z warunkami dla tego zezwolenia. Organ podkreślił, że wprowadzenie tej regulacji wynika z konieczności dostosowania przepisów krajowych do wymogów rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 z dnia 18 marca 2016 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 w odniesieniu do klasyfikacji poważnych naruszeń przepisów unijnych, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego, oraz zmieniającego załącznik III dyrektywy 2006/22/WE Parlamentu Europejskiego i Rady (Dz. Urz. UE L 74 z 19 marca 2016 r. str. 8) i ma to związek z koniecznością kwalifikowania i ewidencjonowania naruszeń określonych w załączniku I do ww. rozporządzenia, które mogą prowadzić do utraty dobrej reputacji przez przewoźnika drogowego.

Organ podkreślił również, że obie sankcje nie są ze sobą tożsame zarówno ze strony przedmiotowej jak i podmiotowej. Przepisy P.r.d. sankcjonują poruszanie się pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia, a odpowiedzialność z tytułu naruszenia ponoszą podmioty określone w art. 140aa ust. 3 P.r.d. Natomiast przepisy u.t.d. sankcjonują naruszenia określone w załączniku I do rozporządzenia 2016/403, za które odpowiadają wyłącznie przewoźnicy drogowi wykonujący przejazd w związku z wykonywaniem transportu drogowego na mocy art. 92a ust. 7 pkt 2 u.t.d. Są to więc sankcje wynikające z odrębnych przepisów.

W skardze do sądu administracyjnego A. R. wniósł o uchylenie decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji a także umorzenie postępowania w sprawie ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 7, 8, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pozbawionych cechy obiektywizmu pomiarach dokonanych wagami SAW 10C/Ill, zastosowanych w punkcie wagowym dostosowanym do poprzedniej generacji wag tj. SAW 10C/ll, nieodpowiadających nowym wagom tak pod względem spadków wzdłużnych i poprzecznych nawierzchni punktu kontrolnego jak i pod względem głębokości wnęk w których umieszczono przyrządy w dniu kontroli,

2) art. 78 §1 k.p.a, poprzez nieprzeprowadzenie dowodu o zasadniczym znaczeniu dla wyniku prowadzonego postępowania, o którego przeprowadzenie strona wnioskowała, tj. oględzin wnęk fundamentowych w punkcie kontrolnym, w którem przeprowadzono pomiary pojazdu skarżącego;

3) art. 7 art. 8, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez oparcie rozstrzygnięcia na pozbawionych cechy obiektywizmu pomiarach dokonanych wagami SAW 10C lll, wskutek ich zastosowania jako połączonych za pomocą niedopuszczonego przez producenta pomostu wagowego,

4) naruszenie przepisu prawa materialnego tj. § 3 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, poprzez faktyczne niewyznaczenie rzeczywistej masy całkowitej pojazdu członowego poddanego kontroli, co uniemożliwia w istocie sprawdzenie, czy wielkość ta przekracza wartość dopuszczalną wynikającą z obowiązujących przepisów, dla pojazdu poddanego sprawdzeniu,

5) art. 7, art. 8, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a, poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na pomiarach dokonanych wagami SAW 10C/Ill, które, jak wynika z instrukcji producenta, nie mogą służyć do wyznaczania masy całkowitej poddawanych sprawdzeniu jednostek transportowych,

6) art. 7, art. 8, art. 77 §1 oraz art. 80 k.p.a, poprzez oparcie zaskarżonego rozstrzygnięcia na pomiarze długości pojazdu poddanego sprawdzeniu przeprowadzonego w sytuacji, w której zakres pomiarowy użytego przymiaru wstęgowego był mniejszy niż długość sprawdzanego pojazdu,

7) art. 189 f § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez dwukrotne nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej za ten sam czyn podczas, gdy zgodnie z treścią naruszonego przepisu ustawy organ administracji publicznej odstępuje od nałożenia kary i poprzestaje na pouczeniu jeżeli za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna,

8) art. 2 Konstytucji RP poprzez dwukrotne ukaranie skarżącego przedsiębiorcy karą administracyjna za ten sam czyn na podstawie przepisów P.r.d. oraz przepisów u.t.d., co stanowi naruszenie zasady ne bis in idem oraz zasady proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie prawa, wynikających z art. 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, aczkolwiek Sąd nie podziela w pełni stanowiska skarżącego.

Niezasadne są zarzuty skarżącego, jakoby podlegał on podwójnemu ukaraniu za ten sam czyn. Przede wszystkim należy zauważyć, że ani w aktach sprawy ani w wśród dokumentów przedstawionych przez skarżącego nie ma dokumentu stwierdzającego, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji za to samo zachowanie wymierzono skarżącemu prawomocną decyzją administracyjną karę pieniężną na podstawie przepisów P.r.d. Skarżący w ogóle nie wskazuje kto i kiedy wydał taką decyzję. Nie można zatem uznać, że w sprawie powinien mieć zastosowanie art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.

Co do zasady Sąd podziela stanowisko prezentowane m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 10 grudnia 2019 r. (sygn. III SA/Lu 468/19), że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia (czyli naruszenia zakazu z art. 64 us.2 p.r.d.) i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje. W takim przypadku dochodzi bowiem do zbiegu odpowiedzialności. Do jednego zdarzenia, polegającego na przejeździe pojazdu nienormatywnego wbrew zakazowi z art. 64 ust. 2 P.r.d., zastosowanie mają bowiem różne normy prawne, które przewidują niezależne od siebie ujemne konsekwencje.

W doktrynie i orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, który wielokrotnie zajmował się dopuszczalnością zastosowania dwóch sankcji za ten sam czyn zwraca się uwagę, że fakt pociągnięcia jednostki do odpowiedzialności za ten sam czyn, ale w różnych postępowaniach o charakterze represyjnym, nie przesądza automatycznie o naruszeniu zakazu podwójnego karania. Także Europejski Trybunał Praw Człowieka dopuszcza stosowanie różnych procedur i sankcji, uznając prawo danego państwa do wyboru stosowanych środków represyjnych, o ile stanowią one proporcjonalną reakcję na różne aspekty naruszenia prawa.

W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przyjmuje się, że do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu popełniającego czyn i tożsamość chronionego interesu prawnego. Istotne znaczenie ma ochrona tego samego dobra na podstawie dwóch różnych regulacji. Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele przyjęte przez oba środki są odmienne.

W ocenie Sądu wymierzenie kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw nie narusza zakazu podwójnego karania. W rozpoznawanej sprawie kara wymierzona została za naruszenie przepisów o transporcie drogowym. Kara taka dotyczy naruszenia przez skarżącego, będącego przewoźnikiem drogowym, a więc podmiotem wykonującym działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego, obowiązków lub warunków przewozu drogowego uregulowanego w ustawie o transporcie drogowym. Nie zachodzi tożsamość interesu prawnego chronionego poprzez wymierzenie tej kary z interesem prawnym chronionym poprzez wymierzenie kary na podstawie przepisów Prawa o ruchu drogowym. Wymierzana na podstawie przepisów P.r.d kara za przejazd pojazdu nienormatywnego ma na celu zapobieżenie przejazdom pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w ruchu drogowym. Natomiast kary wymierzane na podstawie przepisów u.t.d. za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego mają na celu zapobieganie naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych ustawą o transporcie drogowym. Inny jest zatem cel obu regulacji.

Z powyższych względów bez wpływu na wynik sprawy pozostaje przywołany w skardze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 czerwca 2017 r., sygn. akt P 124/15, którym Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 271 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz. U. z 2016 r. poz. 1137, ze zm.) oraz art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, 1935 i 1948 oraz z 2017 r. poz. 708) w zakresie, w jakim dopuszczają stosowanie wobec tej samej osoby fizycznej, za ten sam czyn, który stanowi naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego opisane w lp. 3.9 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, odpowiedzialności za przestępstwo oraz kary pieniężnej, są niezgodne z zasadą ne bis in idem oraz zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie prawa wynikającymi z art. 2 Konstytucji RP.

Niezasadny jest zarzut błędnego ustalenia długości pojazdu w skutek pomiaru przeprowadzonego przy użyciu przymiaru wstęgowego, którego zakres był mniejszy niż długość sprawdzanego pojazdu. Jak wskazał organ (w tym I instancji) i co potwierdza protokół kontroli – przy pomiarze zastosowano metodę sumowania dwóch pomiarów cząstkowych: od przedniego obrysu pojazdu do miejsca wskazanego jako 30 m (maksymalna wartość skali przymiaru) oraz od tego miejsca do końca ładunku wystającego poza tylny obrys naczepy. W związku z taką metodą mierzenia zastosowano korektę o wartości 2 %. Trzeba zauważyć, że przepisy prawa nie wskazują metody dokonywania pomiaru długości. Powszechnie znanym faktem jest natomiast dokonywanie pomiarów przedmiotów miarami mniejszymi niż sam przedmiot. Niewątpliwie taka metoda pomiaru obarczona jest ryzykiem błędu wynikającego np. z tego że nie dokonano pomiaru równolegle do krawędzi mierzonego przedmiotu (które to ryzyko istnieje także w przypadku dokonywania pomiaru miarą większa niż przedmiot) czy rozpoczęcia drugiej części pomiaru niedokładnie od miejsca, w którym zakończono pierwszą część pomiaru. Skarżący nie wskazał, czy w przedmiotowej sprawie rzeczywiście któryś z ww. błędów wystąpił. Podstaw do twierdzeń o zaistnieniu takich błędów nie daje też dokumentacja (zdjęcia) sporządzone w trakcie kontroli obrazujące sposób dokonywania pomiaru.

Odnośnie kwestii prawidłowości zważenia pojazdu, słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę (powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 16 maja 2011 r., sygn. VI SA/Wa 313/11), że ważenie pojazdu na gruncie przepisów u.t.d. jest czynnością ściśle techniczną, zmierzającą do uzyskania pomiaru, który ma wykazać, czy dany pojazd spełnia określone normy czy nie. Trudno oczekiwać od ustawodawcy w tym zakresie norm powszechnie obowiązujących – nie zostały one ustanowione. Czynności ważenia są regulowane po prostu w instrukcjach obsługi określonych urządzeń (wag). W przedmiotowym przypadku – w Instrukcji Obsługi SAW Seria III.

Biorąc powyższe pod uwagę niezasadny jest zarzut, że przy pomocy użytej wagi co do zasady nie można było dokonać pomiaru masy całkowitej pojazdu. Ze wskazanego przez skarżącego stwierdzenia w instrukcji obsługi, że waga jest "urządzeniem ważącym kołowo i osiowo" (pkt 1.1. Instrukcji) nie wynika w żaden sposób, że nie jest możliwe przy pomocy tego urządzenia wyznaczenie masy całkowitej pojazdu. Ze stwierdzenia tego wynika tylko tyle, że wagę można użyć do zmierzenia nacisku wywieranego przez koło lub przez oś pojazdu. Wbrew stanowisku skarżącego możliwe jest połączenie dwóch wag w celu ważenia osi (por. pkt 4.2 Instrukcji Obsługi SAW Seria III). W instrukcji wprost także wskazano, że sumując wyniki ważenia poszczególnych (pojedynczych) osi można obliczyć Masę Całkowitą Pojazdu (Waga Brutto) – pkt 6.3.1. Instrukcji.

Zasadny jest natomiast zarzut braku zapewnienia odpowiednich warunków w celu dokonania prawidłowego pomiaru masy całkowitej pojazdu.

Z treści Instrukcji Oobsługi przedmiotowej wagi wynika, że w celu uzyskania pomiaru masy całkowitej pojazdu najlepiej dokonać pomiaru wszystkich kół pojazdu jednocześnie, w celu uniknięcia błędów pomiarowych spowodowanych przez zawieszenie (tarcie statyczne) – pkt 6.3.2. Instrukcji. W przypadku niemożności jednoczesnego zważenia wszystkich kół pojazdu (a więc braku odpowiedniej do ilości kół pojazdu – ilości wag) Instrukcja dopuszcza dwie alternatywne możliwości:

- ważenie kolejnych osi pojazdu przy jednoczesnym spoczywaniu pozostałych kół pojazdu na podkładach wyrównawczych (pkt 6.3.2. Instrukcji)

- ważenie kolejnych osi pojazdu, przy czym waga podczas ważenia znajduje się we wnęce (zagłębieniu) przygotowanej w powierzchni drogi "w celu ustawienia górnej powierzchni wagi w taki sposób, aby znajdowała się na równi z poziomem terenu" (pkt 6.3.3. Instrukcji).

W przedmiotowej sprawie pomiar wagi pojazdu był dokonywany przy pomocy metody polegającej na umieszczeniu wag we wnęce (zagłębieniu). Zgodnie z Instrukcją Obsługi dla uzyskania prawidłowego pomiaru "wymagany jest następujący wymiar zagłębienia: 39mm +/-4 mm".

Skarżący w odwołaniu podniósł kwestię braku zapewnienia w trakcie ważenia pojazdu wnęk o powyższym wymiarze zagłębienia. Organ jednakże nie odniósł się do tej kwestii poprzestając na wskazaniu, iż stanowisko pomiarowe posiada legitymuje się protokołem pomiaru pochylenia terenu – co jest tylko jednym z warunków prawidłowości pomiaru, nietożsamym z pomiarem głębokości wnęk na stanowisku pomiarowym. W protokole z przesłuchania świadka - kierowcy skarżącego (z [...] października 2018 r.) odnotowano stwierdzenie świadka, iż okazano mu świadectwa legalizacji wag i przymiaru wstęgowego, świadectwo wzorcowania wysokościomierza, a także protokół pomiarów pochylenia terenu w miejscu ważenia sporządzony przez biegłego geodetę. Świadek potwierdził także, że miał możliwość zapoznania się z instrukcją użytkownika wag SAW 10C/III. Brak jednakże oświadczenia, że świadkowi okazano dokument stwierdzający prawidłowość wymiaru zagłębienia (wnęk) na użyte wagi, stosownie do wymagań producenta wag. W aktach sprawy w ogóle brak dokumentu potwierdzającego, że dokonano sprawdzenia wymiaru zagłębienia (wnęk) i jaki wymiar wnęk stwierdzono.

Wobec powyższego należało uznać, że organ dopuścił się naruszenia ciążącego na nim na mocy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego potrzebnego do wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy poprzez brak przeprowadzania postępowania dowodowego celem ustalenia, czy wykorzystane podczas ważenia wnęki są zgodne z wymogami producenta używanych do ważenia wag. Uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez ustalenie, że nie dokonano w sposób prawidłowy pomiaru wagi pojazdu, co z kolei mogło mieć wpływ na ustalenie wysokości kary.

Ze względu na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) należało orzec jak w pkt 1 sentencji wyroku.

W ponownym postępowaniu organ winien wydać decyzję po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego co do głębokości wnęk na stanowisku pomiarowym, na którym dokonano ważenia pojazdu skarżącego.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) biorąc pod uwagę wartość przedmiotu sporu (12.000 zł) oraz wysokość uiszczonego wpisu (400 zł) i opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).