Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 900/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 105  par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: Art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Ewa Michna po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego skargę oddala.


UZASADNIENIE

M. B., w piśmie z 24 czerwca 2019 r. zwróciła się do Starosty o uregulowanie własności działki nr [...] położonej obrębie M. Na dzień złożenia wniosku w rejestrze gruntów jako właściciele działki nr [...] ujawnieni byli A. W. i K. W. Starosta zawiadomieniem z 29 lipca 2019 r. znak: [...] poinformował strony o wszczęciu postępowania z wniosku M. B.

Decyzją z [...] 2020 r. znak: [...] Starosta, działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia rozbieżności w przedmiocie własności działki nr [...] położonej obrębie M, gmina B, objętej księgą wieczystą nr [...], wszczęte na wniosek M. B.

W ocenie organu "postanowienie sądu znak [...] regulujące własność działki nr [...] w całości wyczerpało żądanie Pani M. B., tym samym prowadzone w tej sprawie postępowanie administracyjne stało się w całości bezprzedmiotowe".

W dniu 8 marca 2020 r. odwołanie od ww. decyzji złożył K. W., kwestionując powierzchnię działki nr [...] cyt. "teraz po dokonaniu podziału spadku po A. i P. W. otrzymałem działkę [...] w wymiarze 41a, a w rzeczywistości tego nie ma przez nielegalną nieistniejącą działkę nr [...]...". Odwołujący zawnioskował o odszukanie w archiwach starej mapy z uwidocznionymi numerami działek [...], [...], [...], z mapy tej ma wynikać powierzchnia działki nr [...].

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 19 czerwca 2020 r. znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu złożenia wniosku przez M. B. w rejestrze gruntów ujawniona była działka nr [...] o powierzchni 0,14 ha położona w obrębie M, gmina B, jako stanowiąca współwłasność w udziałach po 1/2 K. W. (s. A. i P.) i A. W. (s. A. i P.). Stan ujawniony w operacie ewidencyjnym był zgodny z działem II księgi wieczystej nr [...]. Wnioskodawczyni wskazała, że przysługuje jej udział we własności działki nr [...] jako spadkobiercy w udziale 1/3 po matce J. S. (właścicielce parceli gruntowej nr [...]).

Inspektor wskazał, że organ l instancji załączył do akt sprawy operat techniczny sporządzony przez geodetę uprawnionego M. P., przyjęty do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 13 marca 2018 r. pod nr [...]. Z załączonego do operatu wykazu synchronizacyjnego wynika, że działka ewidencyjna nr [...] o pow. 0,14 ha została utworzona z parcel gruntowych: nr [...] (objętej księgą wieczystą [...] w której ujawniono własność P. W.), nr [...] (objętej księgą wieczystą [...], w której ujawniono własność A. W. i P. W.) i nr [...] (objętą Lwh [...], w której ujawniono własność J. S.). Wykaz synchronizacyjny sporządzono na podstawie mapy katastralnej w skali 1:2880 uzgodnionej ze stanem hipotecznym oraz nową mapą ewidencji gruntów w skali 1:2000. Z powyższego operatu wynikało, że działka nr [...] obejmowała grunt o niejednorodnym stanie prawnym.

W trakcie przedmiotowego postępowania Sąd Rejonowy pismem z 16 września 2019 r. poinformował Starostę o zakończonym w dniu 12 września 2019 r. postępowaniu o dział spadku i zniesienie współwłasności m.in. działki nr [...] oraz o zawarciu przez strony ugody sądowej. Do pisma zostało załączone postanowienie Sądu Rejonowego z 12 września 2019 r. sygn. akt [...] i ugoda sądowa. Ugodą sądową A. W. i K. W. dokonali zniesienia współwłasności nieruchomości, w skład której wchodziła m.in. działka nr [...]. Działka nr [...] stała się wyłączną własnością A. W. W księdze wieczystej [...], w której ujawniona jest działka nr [...] dokonano wpisu A. W. jako jedynego właściciela nieruchomości.

W związku z powyższym Starosta, działając w oparciu o przepis art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b ustawy dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu. Potwierdza to zawarty w aktach sprawy (karta nr 61) wypis z rejestru gruntów, z którego wynika, że właścicielem działki nr [...] o pow. 0,14 ha obręb M, ujawnionej w jednostce rejestrowej nr [...] jest A. W. W obecnym stanie prawnym działka nr [...] ma uregulowany stan prawny, a więc wniosek M. B. stał się bezprzedmiotowy.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu l instancji, że postępowanie wszczęte na wniosek M. B. należało umorzyć. Stan prawny działki nr [...] został uregulowany i ujawniony w operacie ewidencyjnym.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w odwołaniu K. W., organ odwoławczy wskazał, że nie dotyczą one przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Zakres wniosku złożonego przez M. B. nie dotyczył bowiem działki nr [...] ani jej powierzchni. Inspektor podkreślił, że jeśli odwołujący podważa powierzchnię działki nr [....] może złożyć stosowny wniosek do Starosty.

W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zarówno analiza przepisów, jak i materiału dowodowego zgromadzonego przez organ l instancji wskazuje jednoznacznie, iż decyzja Starosty jest zgodna z prawem. Okoliczności istotne dla niniejszego postępowania zostały dostatecznie wyjaśnione i udowodnione przez organ l instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. W. nie zgodził się z wydanym przez organ rozstrzygnięciem i wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325) dalej p.p.s.a.

Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd nie ma obowiązku, do badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).

Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, czynności, czy bezczynności organu administracji publicznej.

Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.

Kontrolując zatem legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że odpowiada ona przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Przedmiotem oceny Sądu jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 19 czerwca 2020 r. znak: [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty z dnia [...] 2020 r. znak: [...] umarzającą w całości postępowanie administracyjne w sprawie usunięcia rozbieżności w przedmiocie własności działki nr [...] położonej w obrębie M, gmina B, objętej księgą wieczystą nr [...], wszczęte na wniosek M. B.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił przepis art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), zgodnie z którym, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Z brzmienia tego przepisu wynika jednoznacznie, że umorzenie postępowania z powodu jego bezprzedmiotowości jest obligatoryjne.

Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji nie miała takiego charakteru od początku (od momentu wszczęcia postępowania) albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. Stan taki oznacza, że nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej, w formie decyzji administracyjnej, ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie - pozytywne czy negatywne - staje się niedopuszczalne. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza więc brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkujący tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Przedmiotem postępowania administracyjnego jest konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. Sprawa administracyjna jest więc konsekwencją istnienia stosunku administracyjnego - takiej sytuacji prawnej, w której strona ma prawo żądać od organu administracyjnego skonkretyzowania jej indywidualnych uprawnień wynikających z prawa materialnego. Ocena istnienia bezprzedmiotowości postępowania winna być przeprowadzona przez organ w świetle regulacji zawartych w przepisach prawa materialnego.

W niniejszej sprawie takimi przepisami były przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.2020 r., poz. 276 ze zm.), dalej - p.g.i.k., oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z Dz.U.2019, poz. 393) dalej - rozporządzenie.

Z przepisu art. 2 ust. 8 p.g.i.k. wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest systemem informacyjnym zapewniającym gromadzenie, aktualizację oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami, który to zbiór, pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Dane o gruntach, budynkach i lokalach gromadzone są w tym systemie w drodze rejestracji stanów prawnych ustalonych w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Rejestr ewidencji gruntów jest odzwierciedleniem aktualnego stanu prawnego danej nieruchomości, ma charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny, co oznacza, że nie kształtuje nowego stanu prawnego nieruchomości, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej.

Stosownie do art. 24 ust. 2a p.g.i.k., dane zawarte w ewidencji mogą podlegać aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy, czyli właścicieli nieruchomości lub podmiotów władających na zasadzie samoistnego posiadania. Aktualizacji z urzędu dokonuje się, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach o własność nieruchomości lub jej części, dotyczących np. nabycia praw spadku, działu spadku, zniesienia współwłasności, podziału majątku wspólnego oraz z zawiadomień o nowych wpisach w działach l i II księgi wieczystej (art. 23 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. b p.g.i.k.).

W przypadkach wymienionych w przepisie art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. a) - h) aktualizacja następuje w drodze czynności materialno-technicznej, zaś w pozostałych przypadkach - w drodze decyzji administracyjnej.

Szczegółowe zasady aktualizacji danych ewidencyjnych oraz wymiany tych danych wynikają z powołanego wyżej rozporządzenia.

Z treści § 44 pkt 2 rozporządzenia wynikają dla starosty bardzo ważne zadania związane z prowadzeniem ewidencji - między innymi utrzymywanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Ewidencyjna funkcja katastru nieruchomości jest realizowana przez stosowanie określonych przepisami ustawy i rozporządzenia procedur, ustalających zasady aktualizacji danych podlegających uwidocznieniu w operacie ewidencyjnym. Przepisy rozdziału 3 rozporządzenia dotyczą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz zawierają szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych. W myśl § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami, a także ujawnienia nowych danych ewidencyjnych oraz wyeliminowania danych błędnych.

Z kolei zgodnie z § 12 pkt 1-6 rozporządzenia, prawa osób do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie: wpisów dokonanych w księgach wieczystych; prawomocnych orzeczeń sądowych; umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, z wyłączeniem umów dotyczących użytkowania wieczystego gruntów i własności lokali; ostatecznych decyzji administracyjnych; dyspozycji zawartych w aktach normatywnych; umów dzierżawy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2.

W okolicznościach niniejszej sprawy, M. B. pismem z dnia 24 czerwca 2019 r. zwróciła się do Starosty o uregulowanie własności działki nr [...] położonej obrębie M, bowiem jak wskazała przysługuje jej udział we własności jako spadkobiercy w udziale 1/3 po matce J. S. Na dzień złożenia wniosku w rejestrze gruntów powyższa działka stanowiła współwłasność w udziałach po 1/2 K. W. i A. W., przy czym stan ujawniony w operacie ewidencyjnym był zgodny z działem II księgi wieczystej nr [...]. W trakcie prowadzonego postępowania, pismem z dnia 16 września 2019 r. Sąd Rejonowy poinformował Starostę o zakończonym w dniu 12 września 2019 r. postępowaniu o dział spadku i zniesieniu współwłasności m.in. działki nr [...] oraz o zawarciu przez strony ugody sądowej, na mocy której powyższa działka stała się wyłączną własnością A. W. Do pisma załączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia 12 września 2019 r. sygn. akt [...] i ugodę sądową. W księdze wieczystej [...], w której ujawniona jest działka nr [...], dokonano wpisu A. W. jako jedynego właściciela nieruchomości. Mając na uwadze powyższe, Starosta B, dokonał aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie prawomocnego orzeczenia sądu, co potwierdza znajdujący się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów (k. 61 a.a.). Wynika z niego, że właścicielem działki nr [...] o pow. 0,14 ha obręb M, ujawnionej w jednostce rejestrowej nr [...] jest A. W.

W tym stanie rzeczy, skoro stan prawny działki nr [...] został uregulowany i jej jedynym właścicielem stał się A. W. (postanowienie Sądu Rejonowego z 12 września 2019 r. sygn. akt [...] i ugoda sądowa k. 48 i 47 a.a.), to wniosek M. B. uznano za bezprzedmiotowy. Tym samym postępowanie wszczęte powyższym wnioskiem zasadnie umorzono na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a następnie utrzymano w mocy postanowienie o umorzeniu.

Ponadto, prawidłowo organ w zaskarżonej decyzji odnosząc się do zarzutów skarżącego K. W. zawartych w odwołaniu wyjaśnił, że nie dotyczą one przedmiotu rozpatrywanej sprawy, bowiem zakres wniosku M. B. nie dotyczył działki nr [...] ani jej powierzchni. Jak zasadnie podniósł przy tym WINGiK, jeżeli skarżący podważa powierzchnię działki nr [...] może złożyć stosowny w tym względzie wniosek.

Wobec powyższych okoliczności, skarga nie mogła wywrzeć zamierzonego skutku. Organy prawidłowo ustaliły przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie i właściwie je zastosowały. Organy orzekające w sposób wystarczający przedstawiły też, stosownie do wymogów art. 107 § 3 k.p.a. zarówno faktyczne, jak i prawne motywy, które legły u podstaw podjętych rozstrzygnięć.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobiegniem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U.2020.374 ze zm.) orzekł jak sentencji wyroku.