Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 377/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 81 c  ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Władysław Kulon (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Gabriel Węgrzyn Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi A. R. na postanowienie D.Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego całości budynku stodoły I. oddala skargę w całości; II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na rzecz radcy prawnego M. K.kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług w wysokości 55,20 zł (słownie: pięćdziesiąt pięć i 20/100 złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz kwotę 64,84 zł (słownie: sześćdziesiąt cztery i 84/100 złotych) tytułem zwrotu niezbędnych wydatków.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] D.Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej – DWINB) utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w powiecie w. (dalej – PINB) z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obowiązku sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej stanu technicznego całości budynku stodoły. Rozstrzygnięcie drugoinstancyjne zostało oprotestowane skargą wywiedzioną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Z przedłożonych łącznie ze skargą akt administracyjnych wynika, że wydane w sprawie rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie prawnym i faktycznym.

W dniu [...] r. do PINB wpłynęło pismo A. R. i A. R. dotyczące zajęcia przez organ stanowiska w sprawie obiektów budowlanych zlokalizowanych na nieruchomości przy ul. B. [...] w M.D. W dniu [...]r. organ nadzoru budowlanego przeprowadził kontrolę przedmiotowej nieruchomości, a poczynione ustalenia udokumentowano w sporządzonym protokole, do którego załączono wykonane w trakcie czynności fotografie. Wobec ustalonego stanu faktycznego zawiadomieniem z dnia [...] r. poinformowano współwłaścicieli obiektu o wszczęciu postępowania w sprawie złego stanu technicznego budynku gospodarczego na działce nr [...] w M. D. W celu zebrania materiału dowodowego w dniu [...] r. przeprowadzono oględziny przedmiotowej nieruchomości, w trakcie których szczegółowo opisano stan techniczny budynku gospodarczego - byłej stodoły.

Wobec prowadzonego równocześnie postępowania w sprawie zniesienia współwłasności nieruchomości opiekun prawny jednego ze współwłaścicieli obiektu budowlanego wniósł o zawieszenie postępowania. Okoliczność ta nie została uwzględniona przez PINB w powiecie w., bowiem postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił on zawieszenia postępowania. Złożone w tym zakresie zażalenie okazało się nieskuteczne, gdyż DWINB w dniu [...]r. wydał postanowienie nr [...] stwierdzające niedopuszczalność zażalenia.

Z kolei organ nadzoru budowlanego wobec upływu czasu od pierwszych czynności prowadzonych w sprawie w dniu [...] r. ponowił oględziny nieruchomości. W dokumencie potwierdzającym tę czynność zanotowano, że stan po ostatnich oględzinach nie uległ zmianie, zaś budynek stodoły ulega dalszej degradacji.

W dniu [...] r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym przyjmując w podstawie prawnej m.in. art. 81 c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1202 ze zm.) nałożył na R.Z., A. R.oraz A. R. jako współwłaścicieli obiektu obowiązek sporządzenia i przedłożenia w terminie 3 miesięcy od dnia ostateczności postanowienia oceny technicznej sporządzonej przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, legitymującą się aktualnym zaświadczeniem o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, dotyczącej stanu technicznego całości budynku stodoły będącego przedmiotem postępowania (elementy konstrukcyjne, stan izolacji itd.) Ocena winna zawierać:

1) ocenę stanu technicznego, odzwierciedlającą stan aktualny,

2) wskazanie występujących nieprawidłowości wraz z podaniem przyczyn ich powstania,

3) podanie zakresu robót budowlanych niezbędnych do wykonania wraz ze sposobem ich przeprowadzenia, celem doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z normami i przepisami Prawa budowlanego,

4) wnioski i zalecenia.

Dodatkowo w sentencji postanowienia zamieszczono informację, że koszty oceny ponoszą zobowiązani do jej dostarczenia.

Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ wskazał na przeprowadzone w sprawie dowody pozwalające na stwierdzenie, że stodoła jest w bardzo złym stanie technicznym, (przedawaryjnym). Wykonana jest w technologii tradycyjnej murowanej z cegły pełnej, więźba dachowa drewniana wieszarowa. Pokrycie z dachówki ceramicznej karpiówki. Ściany zewnętrzne z cegły pełnej licowane na zewnątrz bez tynków wewnętrznych. W obiekcie stwierdzono następujące nieprawidłowości: liczne ubytki pokrycia dachowego, częściowo zawalona więźba dachowa, brak rynien i rur spustowych, elementy więźby dachowej skorodowane, ubytki w ścianach, brak wrót wjazdowych oraz częściowo zawalony strop wewnątrz obiektu. Organ wyjaśnił, że nieprawidłowości szczególnie wymagające analizy to: stabilność konstrukcji obiektu, wskazanie zakresu zniszczeń w ścianach konstrukcyjnych oraz w konstrukcji więźby dachowej wraz z wskazaniem sposobu ich naprawy. Stan obiektu wymaga dokładnej analizy, która nie jest możliwa do przeprowadzenia podczas czynności kontrolnych przeprowadzanych przez PINB z uwagi na konieczność dokonania odkrywek, sprawdzenia poszczególnych elementów więźby czy też wymaga obliczeń wytrzymałości konstrukcji.

Po przypomnieniu obowiązków wynikających z art. 61 ustawy Prawo budowlane PINB wskazał na zakres obowiązków nakładanych na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego w przypadku stwierdzenia konieczności usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w trybie art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Następnie organ I instancji podał, że powziął uzasadnione wątpliwości co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu. Z uwagi na bardzo duży zakres występujących nieprawidłowości oraz ich charakter nie ma on możliwości w ramach przeprowadzanych czynności kontrolnych ustalić w jakim rzeczywiście stanie technicznym znajduje się przedmiotowy obiekt. Rzeczywista analiza stanu technicznego wymaga dokonania szczegółowej analizy tj. m.in. dokonania odkrywek, przez co wymagane jest wykonanie oceny technicznej.

Nadto PINB w powiecie w. poinformował, że obowiązek wskazany w postanowieniu nakładany jest solidarnie na wszystkich współwłaścicieli przedmiotowego budynku, gdyż zgodnie z art. 61 ustawy Prawo budowlane to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2. Z regulacji tej wynika ogólna zasada, według której określone obowiązki w trakcie użytkowania obiektu budowlanego ciążą na właścicielu lub zarządcy. Z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że chodzi o właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego jako całości. Ustawa nie zajmuje się problemem stosunków własnościowych zachodzących pomiędzy poszczególnymi współwłaścicielami obiektu budowlanego. Ponadto w uzasadnieniu postanowienia zamieszczono uwagę, że w omawianym przypadku właścicielem w rozumieniu podanych przepisów nie jest jeden właściciel, lecz wszyscy współwłaściciele budynku. Dodatkowo wyjaśniono, iż w budynkach ściany konstrukcyjne dach itd. są tzw. częścią wspólną, a zatem za ich stan odpowiadają wszyscy współwłaściciele budynku.

Po przytoczeniu art. 81 c ust. 2. ustawy Prawo budowlane stanowiącego, że w przypadku takich uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego organy nakładają na właścicieli obiektu obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen lub ekspertyz PINB za konieczne uznał nałożenie na właścicieli stodoły obowiązku sporządzenia oceny technicznej, traktującej o stanie technicznym całości budynku. Zaznaczył również, iż ocena techniczna stanowić będzie podstawę do podjęcia dalszych działań, mających na celu doprowadzenie zaistniałej sytuacji do stanu zgodnego z prawem.

Postanowienie to zostało oprotestowane złożonym w terminie zażaleniem. Jego autor wniósł o zmianę postanowienia poprzez nałożenie obowiązku sporządzenia i przedłożenia oceny technicznej wyłączenie na R.Z., w którego wyłącznym użytku znajduje się przedmiotowa stodoła. Żalący się podniósł, że wraz z bratem jest mniejszościowym udziałowcem nieruchomości. W Sądzie Rejonowym w O. Wydział I Cywilny prowadzone jest postępowanie o zniesienie współwłasności nieruchomości. Największy udział w nieruchomości posiada R. Z., a na nieruchomości dokonano również podziału do korzystania. Według podziału do korzystania z budynku stodoły korzysta wyłącznie R. Z. Wskazany współwłaściciel podaje, że jest rolnikiem i stodoła jest mu potrzebna do prowadzonej działalności rolniczej. Nie dopuszcza pozostałych współwłaścicieli od wielu lat do używania stodoły. Zatem jako większościowy udziałowiec w nieruchomości mógł i powinien dokonywać bieżących prac konserwacyjnych budynku w ramach zwykłego zarządu nieruchomością, by nie doprowadzić do takiego stanu jak zostało to opisane w postanowieniu. Nadto nie będzie możliwe wykonanie oceny technicznej na zlecenie pozostałych współwłaścicieli skoro nie mają oni dostępu do budynku, zaś R.Z. odgrodził się, postawił płot i bramę, a na części posesji gdzie znajduje się stodoła trzyma psa.

W dniu [...] r. DWINB wydał postanowienie nr [...], którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Organ II instancji w uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia zrelacjonował stan sprawy i okoliczności uwzględnione przez organ I instancji jako podstawę skierowanego do adresatów postanowienia nakazu. W ramach własnych rozważań organ odwoławczy omówił dowody charakter postanowienia wydanego w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, by następnie w oparciu o orzecznictwo sądowoadministracyjne zwrócić uwagę, na konieczność wystąpienia uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego jako przesłanki wydania postanowienia w oparciu o przedmiotowy przepis. Według DWINB takie wątpliwości w sprawie zaistniały.

Odnosząc się do twierdzeń zażalenia organ II instancji nie uznał ich zasadności. Przyjął bowiem, że z art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego wynika, że organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu zadań określonych przepisami Prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów. Z akt sprawy wynika, że status strony został przyznany R. Z., A.R. i A. R. jako współwłaścicielom przedmiotowego budynku. Adresatem postanowień wydanych na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego może być wyłącznie właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Wybranie podmiotu zobowiązanego wiąże się przede wszystkim ze sposobem zarządzania nieruchomością wspólną oraz określeniem przedmiotu postępowania, a także przedmiotu objętego zarządem. Właściciele mają obowiązek użytkować obiekt zgodnie z jego przeznaczeniem, wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych ani sprawności technicznej, a co za tym idzie na swój koszt sporządzić stosowną ekspertyzę.

Ponadto w aktach sprawy brak jest dokumentów potwierdzających wyłączny udział do korzystania z przedmiotowego budynku gospodarczego. Z postanowienia Sądu Rejonowego w O., Wydział I Cywilny z dnia [...] r., wynika, iż dokonano zniesienia współwłasności jedynie, co do nieruchomości lokalowej, natomiast, co do nieruchomości gospodarczej, będącej przedmiotem postępowania, brak jest sądowego orzeczenia. Jak wynika z akt sprawy przed Sądem Rejonowym w O. toczy się postępowania w sprawie zniesienia współwłasności lecz brak jest jakichkolwiek informacji dotyczących zniesienia współwłasności, więc na tym etapie sprawy, obowiązek sporządzenia oceny stanu technicznego budynku gospodarczego spoczywa na obecnych współwłaścicielach.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że jeżeli chodzi o kwestie dotyczące współwłasności to uregulowane są w dziale IV Kodeksu cywilnego, natomiast organ nadzoru budowlanego związany jest ustawą Kodeks postępowania administracyjnego oraz Prawo budowlane, przepis art. 1 określa zakres przedmiotowy ustawy, która jako akt publicznego prawa materialnego normuje działalność dotyczącą projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych. Jednocześnie ustawa określa zasady działania organów administracji publicznej w każdej z wymienionych spraw. Dotyczy ona wszystkich stosunków publicznoprawnych, jakie powstają w trakcie projektowania, budowy, użytkowania oraz rozbiórki obiektu budowlanego. Ogół tych stosunków publicznoprawnych określany jest mianem procesu budowlanego. Poza zakresem przedmiotowym ustawy pozostają stosunki cywilnoprawne, a co za tym idzie, organ nadzoru budowlanego nie ma legitymacji prawnej, do rozstrzygania sporów związanych ze współwłasnością, które uregulowane są w prawie cywilnym.

Według organu II instancji PINB trafnie nałożył na strony postępowania, tj. A. R., A. R. i R. Z., obowiązek sporządzenia oceny technicznej, bowiem to na nich, jako na współwłaścicielach ciąży obowiązek utrzymywać obiekt i użytkować go w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym.

A.R. i A.R. oprotestowali opisane wyżej postanowienie skargą do sądu administracyjnego i wnieśli o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Nadto w skardze wnioskowali o zwolnienie z kosztów i dopuszczenie dowodu z postanowień Sądu Rejonowego w O. z dnia [...] r. i [...] r.

Względem zaskarżonego postanowienia podniesiono zarzut pominięcia sposobu korzystania z nieruchomości i obciążenia współwłaścicieli nieruchomości pozbawionym dostępu do niej obowiązkiem sporządzenia oceny technicznej. W motywach skargi podano, że postanowienie narusza prawa skarżących i obciąża ich skutkami zaniedbań R.Z., który doprowadził stodołę do obecnego stanu i nie dopuszcza ich na jej teren od szeregu lat. Stodoła jest ogrodzona i strzeżona przez psa. Zdaniem skarżących pracownicy inspektoratu uznali twierdzenia skarżących za gołosłowne w związku z czym przedkładają oni postanowienia sądu. Obowiązkiem winien zostać obciążony R. Z., który jest rolnikiem i stodoła jest mu potrzebna do prowadzonej działalności rolniczej. Posiada on większy udział w nieruchomości, mógł i powinien dokonywać bieżącej konserwacji by nie doprowadzić budynku do takiego stanu. Nie jest możliwe wykonanie oceny technicznej, skoro skarżący nie mają dostępu do stodoły. W uzupełnieniu skargi przedstawiono dodatkowe pismo z dnia 15 maja 2019 r.

W odpowiedzi na skargę DWINB wniósł o jej oddalenie podając, że wyjaśnienie powodów wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zostało zawarte w uzasadnieniu postanowienia.

Postanowieniem z dnia 24 września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, wobec nieuzupełnienia braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie, odrzucił skargę A.R.

Ustanowiony dla A. R. pełnomocnik z urzędu pismem z dnia [...] r. uzupełnił skargę. Zaskarżył on postanowienie DWINB z dnia [...] r. nr [...] w całości i zarzucił mu naruszenie:

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niewyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, wbrew ciążącemu na organie obowiązkowi i w konsekwencji niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

- art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez przerzucenie na skarżącego obowiązku udowodnienia faktów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy,

- art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. poprzez pominięcie w zapadłym rozstrzygnięciu jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego odnoszącego się do meritum sprawy, a w szczególności do zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu skarżącego

- art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpoznanie istoty sprawy, a w konsekwencji naruszenie zasady prawdy obiektywnej.

Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji i zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu pełnomocnikowi występującemu w sprawie, gdyż nie zostały opłacone one ani w całości ani w części i zasądzenie poniesionych w sprawie przez pełnomocnika kosztów przedstawionych w załączonym zestawieniu wydatków.

W treści pisma procesowego, co do zasady, podzielono stanowisko organu względem nieodpowiedniego stanu technicznego przedmiotowego budynku. Zgodzono się także z koniecznością ustalenia przyczyn tego stanu i sposobów eliminacji nieprawidłowości. Autor uzupełnienia skargi wyraził również pogląd o zasadności wydania samego postanowienia jak też nie zaprzeczył prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego w wydanym postanowieniu. Podniesiono jednak, że organ nieprawidłowo skierował obowiązek skonkretyzowany w postanowieniu łącznie do wszystkich właścicieli obiektu. Według autora pisma faktem jest, iż przedmiotowy budynek stanowi współwłasność m.in. osoby skarżącej, jednakże organy całkowicie zignorowały fakt, iż w chwili obecnej skarżący nie tyle nie korzysta ze spornego budynku, co wręcz nie ma takiej możliwości bowiem ograniczył ją i w dalszym ciągu ogranicza ją rzeczywisty właściciel R. Z. Zaznaczono też, że sformułowanie sentencji postanowienia nakładającego obowiązek przedstawienia oceny technicznej nie wskazuje w jakim zakresie opinia winna być przygotowana. Z treści rozstrzygnięcia organu I instancji nie wynika, sposób i zakres robót budowlanych koniecznych do wykonania w celu doprowadzenia stodoły do stanu zgodnego z przepisami. To sugerowałoby, że organ nadzoru budowlanego wykonując swoje działania sam nie wie w jakim zakresie prace winny być przeprowadzone.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, zwanej dalej p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., uwzględnienie skargi na decyzję administracją lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 p.p.s.a.), skarga podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Wskazać też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 3 oraz art. 120 p.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oznacza to, że w przypadku skarg na tego rodzaju postanowienia, skierowanie ich do rozpoznania w powyższym trybie nie jest uzależnione od wniosku strony. Na takiej właśnie podstawie została rozpoznana przez Sąd złożona w niniejszej sprawie skarga na postanowienie DWINB z dnia [...] r. nr [...].

Przeprowadzona przez Sąd, według wskazanych wyżej kryteriów, kontrola legalności zaskarżonego postanowienia wykazała, że nie narusza ono przepisów prawa w stopniu uzasadniającym uwzględnienie skargi i wydanie orzeczenia na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a..

Na wstępie rozważań celowe jest przypomnienie, że przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie DWINB utrzymujące w mocy postanowienie PINB w powiecie wrocławskim nakładające na współwłaścicieli przedmiotowego budynku obowiązek sporządzenia i przedstawienia ekspertyzy technicznej. W świetle twierdzeń stron jakie miały miejsce w toku postępowania administracyjnego jak i na etapie postępowania sądowoadministracyjnego jasne jest, że stan techniczny przedmiotowej stodoły ustalony przez służby nadzoru budowlanego nie budzi wątpliwości. Jest on co najmniej nieodpowiedni, jak określił to PINB – przedawaryjny. Zauważyć też trzeba, że samo postępowanie w sprawie zostało zainicjowane wnioskiem współwłaścicieli obiektu A. R. i A. R. Ustanowiony dla skarżącego pełnomocnik także w żaden sposób złego stanu technicznego budynku nie kwestionuje. Stąd też nie są konieczne dalsze rozważania w tym zakresie. Podkreślić jednak trzeba, że nieodpowiedni stan techniczny obiektu budowlanego musi w realiach niniejszej sprawy skutkować interwencją nadzoru budowlanego, skoro sami współwłaściciele w ramach własnych działań nie podjęli stosownych czynności.

Nie można tracić z pola widzenia przyjętych przez PINB w powiecie wrocławskim regulacji prawa materialnego jako podstawy prawnej nałożonego obowiązku. Otóż organ zastosował art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, który stanowi, że ,,Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia". Z treści rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego jasno wynika, że w oparciu o kilkukrotne oględziny organ nie jest w stanie samodzielnie określić rodzaju nieprawidłowości, czego oczywistą konsekwencją będzie brak możliwości podania właściwych działań zaradczych powodujących osiągnięcie przez obiekt akceptowalnego w świetle obowiązujących regulacji prawnych stanu technicznego. Zatem zastosowany przez organ przepis daje podstawy do obciążenia konkretnym obowiązkiem współwłaścicieli budynku. Wyjątkowość stosowania art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, którego skutkiem jest przerzucenie na stronę zobowiązaną kosztów ustalenia jakości czy też stanu technicznego obiektu budowlanego, wynika z faktu, że co do zasady organy wymienione w tym przepisie posiadają wiedzę specjalistyczną z zakresu normowanego prawem budowlanym, nie są jednak w stanie przy użyciu posiadanej wiedzy i środków, którymi dysponują, rozstrzygnąć powstałej wątpliwości.

W świetle powiedzianego nie znajdują uzasadnienia zarzuty podniesione przez pełnomocnika jakoby sentencja postanowienia była nieczytelna czy też nie wskazywała na sposoby usunięcia nieprawidłowości, a nawet na sam zakres nieprawidłowości. To właśnie fakt niemożności ustalenia tych okoliczności był podstawą do uruchomienia art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego. Z sentencji postanowienia wynika, że ocenę techniczną ma sporządzić osoba posiadająca odpowiednie kwalifikacje zawodowe i uprawnienia. To właśnie osoba wykonująca opracowanie ma za zadanie określenie nieprawidłowości, ich przyczyn i rodzaju czynności jakie należy wykonać. Stąd też nie można podzielić stanowiska pełnomocnika, który zdaje się niewłaściwie odkodował przesłanki stosowania art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego.

Jak wynika z treści zażaleń czy skargi współwłaściciele przedmiotowego obiektu składają środki zaskarżenia kierując się zasadniczo założeniem, że to R.Z. jako – jak podają ,,większościowy współwłaściciel", czy faktyczny użytkownik stodoły, powinien wykonać nałożony obowiązek, tym bardziej, że to w jego działaniach czy zaniechaniach dopatrują się powstania nieodpowiedniego stanu technicznego stodoły. Sąd w składzie orzekającym stanowiska strony skarżącej nie podziela. Wynika to z następujących okoliczności.

Faktycznie z art. 61 Prawa budowlanego wynika wprost, że to właściciel lub zarządca obiektu budowlanego są podmiotami odpowiedzialnymi za jego stan techniczny. Zasada ta została ponowiona w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego, gdzie przewidziano możliwość żądania przez organ dostarczenia określonych dokumentów od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego. Analiza wskazanych przepisów daje podstawy do przyjęcia, że nie istnieje żadna reguła prawna powodująca związanie orzekającego w sprawie organu kolejnością podmiotów wskazanych w tych przepisach przy nakładaniu obowiązków. Bardzo wymownie w tym względzie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 13 sierpnia 2019 r. (sygn. akt

II SA/Gl 244/19) podając, że ,,Krąg podmiotów, zobowiązanych do dostarczenia ekspertyz technicznych określa art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego. Ustawodawca wskazał na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego, nie podając kryteriów wg których należy dokonywać wyboru tych podmiotów.", patrz - LEX nr 2719580.

Skład orzekający w sprawie podziela przytoczony wyżej pogląd, gdyż oczywiste jest, że to organ orzekający w sprawie posiada wiedzę o tym, który z podmiotów wskazanych w przepisie faktycznie jest w stanie wykonać obowiązek, tym bardziej, że stan obiektu budowlanego może powodować zagrożenie dla dóbr prawnie chronionych jak zdrowie i życie ludzkie czy bezpieczeństwo mienia. Formułując przepis art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego ustawodawca pozostawił organowi wydającemu rozstrzygnięcie w sprawie prawo wyboru adresata obowiązku wynikającego z art. 81c ust. 2, bowiem organ prowadzący postępowanie administracyjne, znając jego szczegóły, dokona tego wyboru w sposób adekwatny do ustalonego stanu faktycznego sprawy.

Zauważyć też należy, że w przypadku występowania współwłasności obiektu budowlanego obowiązek przedstawienia ekspertyzy ciąży na wszystkich współwłaścicielach obiektu. Oznacza to, że organ administracji prawidłowo nałożył obowiązek przedłożenia ekspertyzy na współwłaścicieli budynku. Oczywistym też jest, że wykonanie nakazu powoduje określone skutki finansowe. Organ nadzoru budowlanego nie obejmuje jednak swym rozstrzygnięciem tej sfery stosunków między współwłaścicielami. Ewentualny spór, co do sposobu rozliczenia kosztów ekspertyzy między współwłaścicielami budynku, może być poddany ocenie właściwego sądu powszechnego w procesie cywilnym.

Zdaniem składu orzekającego Sądu organy nadzoru budowlanego prawidłowo określiły adresata obowiązku. Znani są przecież współwłaściciele budynku, zaś kwestia zniesienia współwłasności pozostaje do chwili wydania rozstrzygnięć nierozstrzygnięta. W realiach niniejszej sprawy trudno też byłoby wyprowadzić wprost możliwość skierowania nakazu do R. Z. jako zarządcy, o którym mowa w art. 81 c ust. 1 Prawa budowlanego. Z żadnego dokumentu nie wynika przecież aby zarządca nieruchomości został ustanowiony. Co prawda skarżący odwołuje się do dokumentów wskazujących na podział nieruchomości do użytkowania jednak dotyczą one poprzednika prawnego i nie jest też pewne czy stan ten jest akceptowany przez współwłaściciela obiektu R.Z.. Zatem słusznie organy nakaz skierowały do wszystkich współwłaścicieli obiektu budowlanego, skoro w realiach niniejszej sprawy, wobec trwających postępowań przed sądem powszechnym, takie oznaczenia adresata postanowienia stwarza realnie największą możliwość wykonania obowiązków. Jak sygnalizowano kwestie finansowe między współwłaścicielami mogą być ewentualnie rozstrzygane w stosownym postępowaniu przed sadem powszechnym.

Sąd nie podzielił zarzutów dotyczących naruszenia przez organy wskazanych w piśmie pełnomocnika przepisów procedury administracyjnej. Nie może być mowy o naruszeniu zasady prawdy obiektywnej czy niewyczerpującego zebrania i oceny materiału dowodowego. Samo postanowienie wydane w trybie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego ma bowiem dowodowy charakter. To właśnie sporządzone przez osobę uprawnioną opracowanie będzie stanowiło podstawę dalszych rozstrzygnięć o charakterze merytorycznym. Podobnie z treści omawianego przepisu wynika uprawnienie organu do zobowiązania współwłaścicieli do pewnych działań, skoro oni sami pozostają obojętni na degradację obiektu.

Podsumowując stwierdzić należy, że organy nadzoru budowlanego dokonały w niniejszej sprawie wszystkich niezbędnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, a także dokonały właściwej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Uzasadnienia wydanych postanowień spełniają przy tym wymogi ustawowe, są kompletne, logiczne i zrozumiałe co do motywów, którymi kierowały się organy. Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono w oparciu art. 250 p.p.s.a. w związku z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w związku z § 4 ust. 2 pkt 1 i 3 oraz ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2019 r. poz. 68). Sąd nie uwzględnił jednak wszystkich kosztów wskazanych w ,,spisie dodatkowych kosztów", gdyż zostały one pomniejszone o kwotę wskazaną jako koszty dojazdu na posiedzenie sądu rozpoznającego skargę, bowiem sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym.