Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 927/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok w części i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 187 , art. 191, art. 199
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Pietrasz Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Celnej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/13 w sprawie ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 1. uchyla zaskarżony wyrok w punkcie I i II i w tym zakresie przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w K.; 2. odstępuje od zasądzenia od R. P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w K. kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 11 grudnia 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1451/13, po rozpoznaniu sprawy ze skargi R. P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2013 r. w przedmiocie podatku akcyzowego, na podstawie 145 §1 pkt lit. c/ i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji.

Sąd I instancji przyjął za podstawę rozstrzygnięcia następujące ustalenia.

Decyzją z [...] kwietnia 2013 r. Naczelnik Urzędu Celnego w N. S. określił Z. P. zobowiązanie podatkowe w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnatrzwspólnotowego samochodu osobowego marki Porsche Cayenne o numerze VIN [...] w wysokości 23.408,00 złotych.

W ocenie organu nabyty pojazd jest samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób, posiada cechy, które w sposób jednoznaczny pozwalają go zakwalifikować do kodu CN 8703 i jest przedmiotem opodatkowania podatkiem akcyzowym .

Zdaniem organu, z pisma Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. importera Porsche, wynika że samochód Porsche Cayenne o numerze VIN [...] z dużym prawdopodobieństwem został wyprodukowany jako samochód osobowy, który posiadał 5 miejsc siedzących, dwa rzędy siedzeń, 4 drzwi + klapa bagażnika, nadwozie całkowicie przeszklone w części pasażerskiej i towarowej (bagażnik) bez przegrody stałej, w części towarowej (bagażniku) nie ma możliwości montażu dodatkowych siedzeń.

Fakt zakupu przez stronę samochodu przeznaczonego zasadniczo do przewozu osób potwierdza zdaniem organu także litewski dowód rejestracyjny, w którym określono, że pojazd jest przeznaczony do przewozu pięciu osób, oraz pierwsze badanie techniczne pojazdu przeprowadzone w kraju, podczas którego stwierdzono, że pojazd posiada pięć miejsc siedzących. Przedmiotowy samochód został zarejestrowany w kraju z 5 miejscami siedzącymi. Podkreślono również, że z informacji zawartych na stronach internetowych np. www.porsche.pl, www.wikipedia.pl wynika, iż samochody Porsche Cayenne są luksusowymi pojazdami przeznaczonymi do przewozu osób. Ponadto ustalono, że w dniu 14.08.2009 r. samochód został sprzedany firmie "Autogas" Europa Gmbh z siedzibą Dalbker Str 138, 33-813 Oeringhausen. Wobec powyższego nie przeprowadzono oględzin pojazdu.

Dyrektor Izby Celnej w K. decyzją z dnia [...] lipca 2013 r., wydaną w wyniku złożonego odwołania, utrzymał w mocy decyzje organu pierwszej instancji, podtrzymując zawarte w niej ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. uwzględnił skargę na powyższą decyzję, uznając, że jest zasadna. Sąd podkreślił, że w celu określenia zakresu wyrobów podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym ustawodawca odwołuje się do Nomenklatury Scalonej (CN). W związku z tym w celu prawidłowego ustalenia, czy dany wyrób stanowi wyrób akcyzowy, należy w pierwszej kolejności dokonać prawidłowego zaklasyfikowania wyrobu będącego przedmiotem czynności lub zdarzenia do kodu CN. W przypadku nabycia wewnątrzwspólnotowego przedmiotem opodatkowania akcyzą jest nabycie samochodu osobowego, niezarejestrowanego wcześniej na terytorium kraju zgodnie z przepisami o ruchu drogowym. W rezultacie, aby dany pojazd podlegał opodatkowaniu podatkiem akcyzowym musi zostać zaklasyfikowany do pozycji CN 8703, obejmującej pojazdy przeznaczone zasadniczo do przewozu osób, włącznie z samochodami osobowo-towarowymi (kombi) oraz samochodami wyścigowymi.

Zdaniem Sądu I instancji, organy podatkowe dopuściły się naruszenia zasad postępowania podatkowego (art. 122, art. 187 § 1 i 191 O.p.) poprzez dokonanie ustaleń na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, który oceniony został w sposób nieprawidłowy. Sąd wywiódł, że podstawowym dowodem eksponowanym przez organy podatkowe jest pismo Volkswagen Group Polska Sp. z o.o., importera Porsche, z którego jednak nie wynika niepodważalnie, aby samochód Porsche Cayenne został wyprodukowany jako samochód osobowy. W ocenie Sądu, informacja zawarta w piśmie Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. nie może być uznana za wiarygodny dowód mogący przyczynić się do wyjaśnienia sprawy. Proces dowodzenia polega bowiem na wykazaniu istnienia danego faktu, a nie na jego uprawdopodobnieniu.

W ocenie Sądu, również w oparciu o pozostałe dowody nie można w sposób kategoryczny ustalić cech konstrukcyjnych spornego pojazdu. Sąd podkreślił, że samochód nie był przedmiotem oględzin. Cech technicznych samochodu nie ustalono również w oparciu o dowód pośredni, tj. przesłuchanie strony. Natomiast z dokumentów zgromadzonych przez organy wynika, że został on zarejestrowany jako ciężarowy. Jednocześnie Sąd wywiódł, iż z punktu widzenia przepisów ustawy o podatku akcyzowym istotne jest dokonanie prawidłowej klasyfikacji towaru do odpowiedniego kodu CN, bez znaczenia jest natomiast okoliczność, że w dowodzie rejestracyjnym, czy też zaświadczeniu wydanym przez diagnostę pojazd jest wymieniony jako ciężarowy. Kwalifikacja pojazdu powinna być jednak przeprowadzona w oparciu o kryteria wynikające z powołanych przez organy podatkowe Not Wyjaśniających, uwzględniających analizę cech pojazdu przez pryzmat wszystkich kryteriów powoływanych w Notach. Nie można natomiast obalić opinii uprawnionych osób przeprowadzających badania techniczne, o ciężarowym charakterze samochodu, tylko i wyłącznie na tej podstawie, że pojazd posiada 5 miejsc siedzących, bez ustalenia okoliczności , które były podstawą do wydania takiej opinii, i bez analizy pozostałych cech konstrukcyjnych samochodu.

Zdaniem Sądu również informacja uzyskana ze stron internetowych, dotycząca samochodu Porsche Cayenne nie może być przydatna do ustalenia stanu faktycznego, gdyż dotyczy ogólnie modelu samochodu, a nie indywidualnego egzemplarza będącego przedmiotem badania.

Ponadto Sąd zwrócił uwagę, że pomimo tego, iż zgodnie z art. 180 Ordynacji podatkowej informacje uzyskane z internetowej encyklopedii Wikipedia można uznać za dowód, to należy podchodzić do jego oceny z dużą ostrożnością, ponieważ kontrowersje budzi wiarygodność Wikipedii ze względu na możliwość wandalizowania treści artykułów i brak weryfikacji kompetencji ich autorów. (informacja zaczerpnięta z http://pl.wikipedia.org/wiki/Wikipedia).

Sąd stwierdził, że organy ponownie rozpoznając sprawę powinny ustalić główne, podstawowe przeznaczenie przedmiotowego pojazdu na podstawie przesłuchania stron oraz świadectwa homologacji samochodu uzyskanego od producenta.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł organ, zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 122, art. 187 § 1, art. 191 ustawy z dniu 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.), dalej; "O.p," w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy polegające na przyjęciu przez Sąd, że organ podatkowy nie zgromadził i nie zbadał materiału dowodowego w sposób wyczerpujący, a tym samym nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego do wydania decyzji o przekonywującej treści, co w ocenie Sądu przejawiało się w oparciu rozstrzygnięcia przez organy celne na podstawie pisma Volkswagen Group Polska Sp. z o.o. z dnia [...] czerwca 2012r. oraz uznania przez Sąd, że w oparciu o pozostałe dowody nie można w sposób kategoryczny ustalić cech konstrukcyjnych pojazdu, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż sporny pojazd należy klasyfikować do pozycji CN 8703;

II. Na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a., naruszenie przepisów prawa materialnego, a to - art. 100 ust. 1 pkt. 2 w zw. z art. 100 ust. 4 ustawy z dnia 6 grudnia 2008r. o podatku akcyzowym (t.j. Dz. U. z 2011r. Nr 108, poz. 626 ze zm. (dalej: "u.p.a.") poprzez błędną jego wykładnię, a w konsekwencji jego niezastosowanie polegające na uznaniu, że samochód m-ki Porsche Cayenne będący przedmiotem nabycia wewnątrzwspólnotowego należy uznać za pojazd nieobjęty pozycją CN 8703, tj, niebędący wyrobem akcyzowym, a w konsekwencji niepodlegający opodatkowaniu podatkiem akcyzowym.

Wskazując na powyższe zarzuty, wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi R. P. na decyzję Dyrektora izby Celnej w K. z dnia [...] lipca 2013 r., względnie o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że nie jest trafny pogląd Sądu I instancji, iż organy dopuściły się naruszenia zasad ogólnych postępowania dowodowego przez dokonanie ustaleń na podstawie niekompletnego materiału dowodowego. Zarzucono, że ustalenia podjęte w sprawie miały oparcie w informacjach zawartych w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym z dnia [...].07.2009 r., karcie informacyjnej pojazdu z dnia [...].07.2009 r. i piśmie firmy Volkswagen Group Polska Sp. z o.o., z których wynikało, iż przedmiotowy pojazd posiadał cechy konstrukcyjne podane w Notach Wyjaśniających charakterystyczne dla pojazdów przeznaczonych zasadniczo do przedwozu osób. W szczególności zwrócono uwagę, że z załącznika do zaświadczenia z dnia [...].07.2009 r. nr [...] wynikało, iż szerokość spornego pojazdu wynosi 1,928 m, co przy 5 miejscach siedzących w pojeździe prowadzi do wniosku o istnieniu dwóch rzędów siedzeń, 4 wahadłowych drzwi oraz całkowicie przeszklonym nadwoziu. Oznacza to, że przedmiotowy pojazd posiadał większość cech konstrukcyjnych pojazdów objętych pozycją CN 8703, wobec czego nie było koniecznym poszukiwanie innych dowodów. Tym bardziej, że świadectwo homologacji producenta pojazdu nie ma w świetle ustawy o podatku akcyzowym oraz Nomenklatury Scalonej i Not Wyjaśniających istotnego znaczenia. Także zalecenie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony z uwagi na przedstawione w toku postępowania obszerne stanowisko nie jest uzasadnione.

Organ zarzucił, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż dokonano nieuprawnionej kompilacji dwóch niezależnych od siebie informacji zawartych w piśmie Volkswagen Group Polska Sp. z o.o., gdyż pismo to potwierdziło jedynie dane zawarte w zaświadczeniu o przeprowadzonym badaniu technicznym oraz karcie informacyjnej pojazdu.

Zarzucono, że Sąd I instancji błędnie uznał, iż organy naruszyły art. 180 O.p., gdyż na powszechnie dostępnych stronach internetowych zawarte są dane techniczne samochodu oraz jego fotografie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną R. P. wniósł o jej oddalenie jako niezasadnej oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego świadczonego przez doradcę podatkowego ustanowionego z urzędu; natomiast w przypadku uwzględnienia skargi kasacyjnej wnosi o odstąpienie od zasądzenia od skarżącego kosztów postępowania kasacyjnego w całości, z uwagi na wystąpienie szczególnych okoliczności związanych z charakterem sprawy i sytuacją majątkową skarżącego.

Na rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 12 stycznia 2016 r. pełnomocnik organu sprecyzował, iż wniesioną skargą kasacyjną zaskarża wyrok WSA w K. w pkt I i II sentencji, a ponadto cofnął zawarty w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego (pkt II petitum skargi kasacyjnej).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, która w sprawie nie występuje. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, iż Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli wskazanymi przepisami prawa materialnego lub procesowego. Natomiast NSA nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż wskazane w podstawach, na których środek zaskarżenia oparto.

Zważywszy na powyższe i fakt, iż na rozprawie przed NSA w dniu 12 stycznia 2016 r. pełnomocnik organu cofnął zarzuty oparte o podstawę z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., poza zakresem kontroli instancyjnej pozostają zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego (sformułowane w pkt II petitum skargi kasacyjnej).

Tym samym zarzuty skargi kasacyjnej ograniczają się do naruszeń przepisów postępowania sądowoadministracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a.) i Ordynacji podatkowej (art. 122, art. 187 § 1, art. 191).

Skarga kasacyjna dotyczy wyroku Sądu I instancji wydanego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem decyzja lub postanowienie podlegają uchyleniu, jeżeli sąd stwierdzi inne, niż dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brzmienie przywołanego przepisu nie pozostawia wątpliwości co do tego, że obejmuje on wyłącznie przypadki, w których gdyby nie naruszono przepisów proceduralnych, to najprawdopodobniej zapadłaby decyzja o innej treści. W związku z tym obowiązkiem Sądu uwzględniającego skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. jest nie tylko wskazanie przepisu czy przepisów postępowania, którym organ administracji publicznej uchybił i wyjaśnienie na czym to uchybienie polegało, ale również wykazanie prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego na wynik sprawy administracyjnej.

W rozpoznawanej sprawie Sąd I instancji, uwzględniając skargę, powołał w podstawie orzeczenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. i wskazał jako naruszone art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 O.p. Sąd I instancji uznał, że organy podatkowe dopuściły się naruszenia tychże zasad postępowania podatkowego, gdyż dokonały ustaleń na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, ocenionego nieprawidłowo.

Sąd uznał, że organy podatkowe przede wszystkim oparły ustalenia na piśmie Volkswagen Group Polska Sp. z o.o., które nie może być uznane za wiarygodny dowód mogący się przyczynić do wyjaśnienia sprawy. Tę ocenę Sąd oparł na stwierdzeniu, iż z treści ww. pisma nie wynika, aby przedmiotowy samochód posiadał wymienione w nim cechy, gdyż zawarto w nim tylko ogólną informację dotyczącą cech konstrukcyjnych samochodów osobowych.

Odnosząc się do tej oceny trzeba zwrócić uwagę, że ww. pismo stanowiło odpowiedź na pytanie Naczelnika Urzędu Celnego w N. S. (pismo z dnia [...].06.2012 r.) dotyczące czterech pojazdów marki Porsche Cayenne o wskazanych numerach nadwozia, wśród których został wymieniony przedmiotowy pojazd samochodowy. W powyższej informacji jednoznacznie wskazano, że jeżeli pojazdy były wyprodukowane jako pojazdy osobowe to posiadały odpowiednio: 5 miejsc z uwzględnieniem miejsca kierowcy, dwa rzędy siedzeń, 4 drzwi (5 drzwi, jeśli jako drzwi potraktujemy również tylną klapę bagażnika), nadwozie całkowicie przeszklone w części pasażerskiej i towarowej (bagażnik), nie posiadały stałej przegrody pomiędzy przestrzenią pasażerską i towarową, w części towarowej (w bagażniku) nie ma możliwości montażu dodatkowych siedzeń i pasów.

Tego rodzaju stwierdzenia oczywiście określają cechy konstrukcyjne samochodu osobowego lecz nie jakiegokolwiek pojazdu, a samochodu konkretnej marki i modelu. Oczywiście w ww. piśmie zawarto też stwierdzenie, że powyższe pojazdy z dużym prawdopodobieństwem zostały wyprodukowane jako pojazdy osobowe, a pewność importer jest w stanie uzyskać zamawiając u producenta kopie świadectwa homologacji. Jednocześnie jednak w piśmie tym zawarto wyraźne stwierdzenie, że importer w Polsce nie dysponuje informacjami o ewentualnej zmianie homologacji dokonanej poza procesem produkcyjnym.

Uwzględniając pełną treść ww. pisma przyjąć należy, że zawarto w nim informacje dotyczące typowych cech konstrukcyjnych samochodu osobowego Porsche Cayenne. Informacje te były przydatne do weryfikacji cech konstrukcyjnych przedmiotowego pojazdu wynikających z informacji zawartych w pozostałych dowodach zgromadzonych przez organy podatkowe, tj. w załączniku do zaświadczenia o przeprowadzonym badaniu technicznym nr [...] z dnia [...].07.2009 r. oraz karcie informacyjnej pojazdu [...] z dnia [...].07.2009 r.

Nie można więc podzielić poglądu Sądu I instancji, że powyższa informacja nie może być uznana za wiarygodny dowód mogący się przyczynić do wyjaśnienia sprawy, w szczególności gdy się zważy, że realizując zasadę swobodnej oceny dowodów, wyrażoną w art. 191 O.p., organy oceniają sprawę na podstawie całego materiału dowodowego, a nie wybranych dowodów. W tym wypadu organy podatkowe odwołały się także do pozostałych dowodów zgromadzonych w sprawie. Sąd I instancji oceniając ten aspekt sprawy wyraził pogląd, iż w oparciu o pozostałe dowody nie można w sposób kategoryczny ustalić cech konstrukcyjnych przedmiotowego pojazdu. Nie jest przy tym w pełni zrozumiałe stanowisko Sądu, które to dowody miałyby prowadzić do tego rodzaju konkluzji. Sąd wskazał bowiem ogólnie, że ze zgromadzonych dokumentów wynika, iż przedmiotowy pojazd został zarejestrowany jako ciężarowy. Jednocześnie wyraził pogląd, iż nie ma to żadnego znaczenia dla klasyfikacji towaru. Gdy następnie stwierdził, iż nie można obalić opinii uprawnionych osób przeprowadzających badania techniczne, o ciężarowym charakterze samochodu tylko w oparciu o ilość miejsc siedzących w pojeździe i bez analizy pozostałych cech konstrukcyjnych samochodu.

Odnosząc się do powyższego poglądu Sądu I instancji wskazać należy, że Naczelny Sąd Administracyjny wyraził już stanowisko, iż podstawowym celem badania technicznego i wydania przez diagnostę zaświadczenia o badaniu technicznym jest sprawdzenie czy pojazd spełnia warunki określone w art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowych (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), pozwalając na dopuszczenie do ruchu. Niezasadnym jest też kierowanie się świadectwem homologacji przy klasyfikacji pojazdu jako wyrobu akcyzowego. Świadectwo homologacji jest urzędowym potwierdzeniem, że dany typ pojazdu z punktu widzenia bezpieczeństwa może uczestniczyć w ruchu drogowym. Jest wydawane na dany typ pojazdu, który przeszedł pozytywnie procedurę homologacyjną, obejmującą sprawdzenie, czy dany typ pojazdu, jego wyposażenie lub części odpowiadają warunkom określonym w stosownych przepisach. Homologacja pojazdu stanowi jedynie sprawdzenie, zbadanie czy dany typ pojazdu odpowiada określonym wymaganiom, istotnym z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i stanowi potwierdzenie pewnych cech i właściwości pojazdu, nie może zaś tych cech i właściwości kreować (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. I GSK 1387/12, sygn. I GSK 1388/12, z dnia 15 maja 2014 r., sygn. I GSK 106/13, z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt I GSK 257/11 baza orzeczeń nas.gov.pl).

Powyższe oznacza, że nie można podzielić poglądu Sądu I instancji, iż dla ustalenia zasadniczego przeznaczenia przedmiotowego pojazdu niezbędne jest uzyskanie świadectwa homologacji tego pojazdu od producenta. W postępowaniu dotyczącym określenia zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego nie chodzi o obalenie opinii diagnosty, która została wydana dla celów dopuszczenia pojazdu do ruchu zgodnie z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Postępowanie dowodowe w postępowaniu podatkowym powinno być ukierunkowane na ustalenie tych cech pojazdu, które mają wpływ na jego kwalifikację taryfową i co za tym idzie ustalenie istnienia obowiązku podatkowego w podatku akcyzowym. W celu ustalenia zasadniczego przeznaczenia pojazdu organy zobowiązane są dokonywać ustaleń dotyczących ogólnego wyglądu i podstawowych cech konstrukcyjnych i wyposażenia pojazdu. Przy czym ustaleniom tym mogą posłużyć informacje wynikające z załączników do zaświadczeń, czy też samych zaświadczeń o przeprowadzonym badaniu technicznym pojazdu lub innych dokumentów dotyczących pojazdu, np. karty informacyjnej pojazdu, a także informacje dostępne na portalach internetowych producenta, bo z nich wynika jakimi cechami projektowymi, konstrukcyjnymi i wyposażeniem cechuje się pojazd, w tym wypadku samochód Porsche Cayenne. Podkreślić przy tym należy, że Sąd I instancji nie stwierdził, aby skarżący w toku postępowania podatkowego wskazywał na jakiekolwiek ewentualne odmienności w przedmiotowym samochodzie w stosunku do typowych cech samochodu tej marki i modelu, które uzasadniałyby żądanie świadectwa homologacji pojazdu z tej przyczyny, że w procesie produkcji tego samochodu doszło do odstępstw w jego cechach konstrukcyjnych. Sąd nie stwierdził także, aby skarżący w postępowaniu podatkowym przedstawił własny opis zmian pojazdu czy zdjęć samochodu, które mogłyby uprawdopodobnić, że w przedmiotowym pojeździe nastąpiły zmiany w zakresie cech konstrukcyjnych mające wpływ na ustalenia jego zasadniczego przeznaczenia.

Z tych też względów nie zasługuje na aprobatę pogląd Sądu I instancji o nieprzydatności do ustalenia stanu faktycznego informacji ze stron internetowych dotyczących samochodu Porsche Cayenne. Oczywiście ma rację Sąd I instancji, że do informacji uzyskanych z internetowej encyklopedii Wikipedia należy podchodzić z dużą ostrożnością. Umknęło jednakże uwadze Sądu, że organy w wydanych decyzjach odwołały się także do informacji dostępnych na portalu internetowym producenta przedmiotowego samochodu (www.porsche.pl).

Sąd w składzie orzekającym podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, iż możliwość uzyskiwania informacji o cechach pojazdów ze stron internetowych producentów niewątpliwie w obecnym czasie jest okolicznością powszechnie znaną większości osób. Zgodnie zaś z art. 187 § 3 O.p. fakty powszechnie znane oraz fakty znane organowi podatkowemu z urzędu nie wymagają dowodów. Fakty powszechnie znane (notoryczne) są to okoliczności, zdarzenia, czynności, które powinny być znane każdej rozsądnej i posiadającej doświadczenie życiowe osobie. Zbiór faktów notorycznych jest w zasadzie otwarty (por. wyroki NSA z dnia 25 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 1387/12; z dnia 16 września 2015 r., sygn. akt I GSK 476/14, baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Rację ma Sąd I instancji, że ustalenia co do zasadniczego przeznaczenia pojazdu należy dokonywać poprzez analizę cech konstrukcyjnych danego pojazdu. Nie można jednak nie zauważyć, że w wydanych decyzjach organy wskazywały, iż z analizy całości zebranego materiału dowodowego wynika, że przedmiotowy samochód jest samochodem zasadniczo przeznaczonym do przewozu osób. To stanowisko przedstawione w decyzjach powinno zostać poddane wnikliwej analizie. Organy podatkowe akcentowały, że przedmiotowy samochód posiadał 5 miejsc siedzących, włączając siedzenie kierowcy, jednocześnie stwierdzając, iż z zebranego materiału dowodowego wynika, że tego typu pojazdy posiadają 4 wahadłowe drzwi, podnoszone drzwi bagażnika, wszystkie z oknami. Sąd I instancji co do tych ocen nie odniósł się.

Sąd I instancji w zaskarżonym wyroku zalecił poczynić ustalenia co do zasadniczego przeznaczenia przedmiotowego pojazdu m.in. w oparciu o przesłuchanie strony, jednak nie wskazał prawdopodobieństwa oddziaływania tak stwierdzonego naruszenia prawa procesowego (którego nawet nie zidentyfikował, gdyż nie stwierdził naruszenia art. 199 O.p.) na wynik sprawy podatkowej. Wpływ tego rodzaju dowodu na wynik sprawy powinien być oceniany w kontekście tego, czy ma on istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W doktrynie i orzecznictwie zawraca się uwagę, że przewidziana w art. 199 O.p. możliwość przesłuchania podatnika w charakterze strony stanowi wprawdzie samodzielny środek dowodowy w sensie procesowym, ale ze względu na źródło i możliwość pozyskania informacji jest on taki sam jak wyjaśnienie (H. Dzwonkowski "Komentarz do art. 199 Ordynacji podatkowej sys. Lex, wyrok NSA z dnia 13.12.2012 r., sygn. II FSK 902/11, zbiór lex nr 1233910).

Podkreślić też należy, że zasada zupełności materiału dowodowego z art. 187 § 1 O.p. nie oznacza, iż należy prowadzić postępowanie dowodowe nawet wówczas, gdy całokształt okoliczności ujawnionych w sprawie wystarcza do podjęcia rozstrzygnięcia, a także wówczas, gdy należyta ocena materiału dowodowego prowadziłaby do nieodmiennej konstatacji, iż z innych dowodów poza ujawnionymi nie należy oczekiwać zmiany ustalonego stanu faktycznego (por. wyroki NSA: z dnia 14 lipca 2005 r., sygn. akt FSK 2600/04; z dnia 15 grudnia 2005 r., sygn. akt I FSK 391/05; z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt I FSK 400/06 baza orzeczeń nsa.gov.pl).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, powyższe prowadzi do wniosku, że uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej jej decyzji nie zostało poprzedzone właściwą oceną jej zgodności z prawem w płaszczyźnie dochowania wymaganej prawem procedury.

Sąd I instancji pochopnie uznał, że w sprawie z naruszeniem wymienionych wcześniej przepisów postępowania dokonano ustaleń na podstawie niekompletnego materiału dowodowego, ocenionego w sposób nieprawidłowy. Wnioski Sądu I instancji w tym zakresie należało ocenić jako co najmniej przedwczesne.

Z tych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji. W oparciu o art. 207 § 2 p.p.s.a. z uwagi na sytuację materialną skarżącego odstąpiono od obciążenia go zwrotem kosztów postępowania kasacyjnego. W przedmiocie wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu zostanie wydane stosowne orzeczenie w oparciu o art. 258 § 1 i 2 pkt 8 p.p.s.a.