Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1154/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art. 66 ust. 1, art. 68 ust. 1, art. 2 pkt 22, art. 30 ust.2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat - Rembelska Sędzia NSA Barbara Stukan – Pytlowany (spr.) Sędzia NSA (del.) Janusz Nowacki Protokolant Magdalena Sagan po rozpoznaniu w dniu 26 września 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "M." Sp. z o.o. w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 3 marca 2011 r. sygn. akt III SA/Po 800/10 w sprawie ze skargi "M." Sp. z o.o. w R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2010 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 3 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Po 800/10, oddalił skargę "M." Spółki z o.o. w R. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. z dnia [...] października 2010 r. w przedmiocie przyznania płatności na rok 2009 w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, z następującym uzasadnieniem.

Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w P. decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. orzekł o przyznaniu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w pomniejszonej wysokości. Organ przyznał Spółce płatności na rok 2009 w kwocie 389.601,31 zł, w tym jednolitą płatność obszarową w wysokości 203.125,84 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni grupy upraw podstawowych w wysokości 131.202,35 zł, uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych w wysokości 55.273,12 zł oraz płatność cukrową w wysokości 33.783,89 zł.

W uzasadnieniu decyzji podano, że w ramach jednolitej płatności obszarowej powierzchnia deklarowana działek rolnych wynosiła 561,16 ha. Wniosek został wytypowany do kontroli w zakresie wzajemnej zgodności. Inspekcja terenowa miała miejsce się w dniach: 21 grudnia 2009 r. – 15 stycznia 2010 r., podczas której sporządzono raport z czynności kontrolnych. Powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli wyniosła 511,79 ha. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią deklarowaną kwalifikowaną działek rolnych a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 9,65 %. W związku z powyższym kwota przyznanej płatności została pomniejszona na podstawie art. 51 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30 kwietnia 2004 r., str. 18; ze zm., dalej: rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004).

W ramach uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych Spółka zadeklarowała 368,06 ha, natomiast w wyniku kontroli stwierdzono 368,01 ha. Po uwzględnieniu kompensacji powierzchni w ramach grup upraw płatność przyznano do powierzchni deklarowanej kwalifikowanej (368,06 ha).

W zakresie uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych (płatność zwierzęca) została zadeklarowana powierzchnia 158,48 ha trwałych użytków zielonych (grupa upraw JPO, TUZ), a powierzchnia stwierdzona w wyniku kontroli – 109,97 ha. Na podstawie informacji zawartych w rejestrze zwierząt gospodarskich oznakowanych wyliczona na podstawie § 6 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40, poz. 326, dalej: rozporządzenie z 9 marca 2009 r.) liczba zwierząt w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe wynosi 193,90 DJP. Powierzchnia maksymalna została ustalona na podstawie § 6 ust. 2 ww. rozporządzenia i wynosi 156,58 ha. W związku z powyższym płatność naliczono do powierzchni 109,97 ha (z uwzględnieniem powierzchni wykluczonej z płatności).

W zakresie płatności cukrowej wskazano, że ilość buraków cukrowych, co do których rozpatrywany był wniosek o przyznanie płatności cukrowej wynosi 651,37 ton. W wyniku kontroli na miejscu stwierdzono niezgodności i w związku z powyższym należna kwota płatności została pomniejszona o kwotę 1044,86 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w P. decyzją z dnia [...] października 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ wskazał, że z wykonanej w gospodarstwie rolnym kontroli na miejscu wynika, że wnioskodawca zadeklarował we wniosku o przyznanie płatności obszarowych działki rolne niezgodnie ze stanem faktycznym, co uznane zostało w decyzji I instancji za nieprawidłowość zgodnie z art. 2 pkt 10 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, że nieprawidłowości oznaczają każdy przypadek nieprzestrzegania stosownych zasad przydzielania rozpatrywanej pomocy. Wszystkie działki zostały zidentyfikowane w sposób pozwalający na ich prawidłowy pomiar. Dokumentację rozszerzono przez wykonanie szkicu, na którym zaznaczono miejsca wykonania fotografii, z których wynika, że pomiar oraz wykonane zdjęcia zostały wykonane prawidłowo i w miejscach umożliwiających stwierdzenie nieprawidłowości.

Odnosząc się do zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że Biuro Kontroli na miejscu dokonało korekty protokołu z czynności kontrolnych w zakresie wzajemnej zgodności. Nieprzestrzeganie normy N.07 zostało wykreślone z protokołu, bowiem zgodnie z pismem Departamentu Kontroli na miejscu z dnia 22 marca 2010 r. kontrolowanie działek rolnych leżących w granicach [...] Parku Krajobrazowego pod względem przestrzegania normy N.07 nie było zasadne.

W ocenie organu odwoławczego przeprowadzona kontrola została wykonana zgodnie z art. 23 – 30 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 i prawidłowo wyznacza obszar uprawniony przez wykonanie pomiarów powierzchni zadeklarowanych kwalifikujących się do udzielenia płatności.

Zdaniem organu II instancji w sprawie nie można zastosować wyłączeń od obniżek płatności przewidzianych w art. 68 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, ponieważ wniosek pod względem faktycznym nie był prawidłowy, jak również odwołujący nie wykazał, że nie jest winny nieprawidłowości. Organ odwoławczy podkreślił, że to na rolniku ciąży obowiązek deklarowania tych powierzchni, które faktycznie użytkuje.

Organ II instancji wyjaśnił również, że wyników przedmiotowej kontroli oraz wyników kontroli sprzed 2008 r. nie można porównywać, ponieważ w poprzednich latach większość zadeklarowanych przez Spółkę łąk i pastwisk nie była mierzona, czego dowodzi kod DR25. Zastosowanie tego kodu obligowało inspektorów terenowych do przepisania jako powierzchni stwierdzonej powierzchni deklarowanej. W 2009 r. znacznie ograniczono możliwość stosowania przedmiotowego kodu, dlatego wykonano pomiar wszystkich działek rolnych.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że dane z ewidencji gruntów i budynków, na które powoływała się Spółka, mogą być traktowane jedynie jako materiał pomocniczy, a dane w nich zawarte nie oddają rzeczywistych obszarów powierzchni użytkowanej rolniczo działki rolnej.

Odnośnie do stwierdzenia liczby drzew na 1 ha użytków rolnych organ odwoławczy wyjaśnił, że mierzona jest cała działka, zliczane są wszystkie drzewa, ewentualnie później dane te są sumowane a przy większych obszarach (powyżej 1 ha) powierzchnie dzielone a dane są uśredniane. W ocenie organu drugorzędną sprawą jest liczba drzew występująca na 1 ha, a najistotniejszy jest fakt, iż inspektorzy terenowi na częściach działek rolnych zadeklarowanych do płatności stwierdzili kompleksy roślinności, charakteryzujące się dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, co zostało udokumentowane na fotografiach i te tereny zostały wyłączone z płatności. Odnosząc się do kwestii wypasu owiec pod dębami organ odwoławczy wyjaśnił, iż dęby niewystępujące w zwarciu pod którymi możliwe jest pobieranie przez wypasane owce pokarmu stanowiące dla nich również naturalne zacienienie nie zostały wyłączone przez inspektorów terenowych z powierzchni uprawnionej do płatności na spornych pastwiskach, lecz wykluczono jedynie tereny, które w żaden sposób nie mogłyby zostać przeznaczone do wypasu.

Oddalając skargę Sąd uznał, że organy prawidłowo przyjęły wyniki kontroli jako miarodajne dla dokonania ustaleń i brak jest uzasadnionych podstaw do kwestionowania ich jako uzyskanych z pominięciem innych dowodów. O kontroli powiadomiono Spółkę, jednakże żaden jej przedstawiciel nie wziął w niej udziału. Wyniki kontroli przeprowadzonych w toku przedmiotowego postępowania administracyjnego znajdują odzwierciedlenie w załączonej dokumentacji fotograficznej obrazującej zadrzewienia i zakrzaczenia na spornych działkach rolnych, sporządzonych przez inspektorów szkicach pomiarowych kontrolowanych działek z naniesionymi granicami wyłączeń, jak też na wydrukach załączników graficznych (ortofotomapy), a skarżąca nie kwestionowała ustaleń co do tego, że na działkach występują zadrzewienia i zakrzaczenia. W ocenie Sądu zawarte w skardze sugestie co do sposobu obliczenia liczby drzew przypadających na 1 ha działki poprzez połączenie wszystkich działek rolnych w jedną działkę nie znajdują uzasadnienia w obowiązujących przepisach. Kwestia konkretnej liczby drzew występujących na 1 ha powierzchni miała w tej sprawie drugorzędne znaczenie wobec ogólnego stwierdzenia istnienia na działkach całych kompleksów roślinności z dużym udziałem drzew i krzewów rosnących w zwarciu, wobec czego kontrolujący zobowiązani byli do określenia powierzchni działki rolnej faktycznie wykorzystywanej rolniczo. Sąd wskazał, że w decyzjach nie wyłączono z płatności terenów porośniętych dębami niewystępującymi w zwarciu, pod którymi możliwy był wypas owiec. Wnioskodawca był zobowiązany do zgłoszenia do płatności danych dotyczących działek rolnych w posiadanym gospodarstwie rolnym zgodnie ze stanem faktycznym, bez względu na dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Sądu prawidłowa jest więc ocena organów, że do płatności kwalifikowała się tylko ta część spornych działek rolnych, która była wykorzystywana rzeczywiście jako pastwisko do wypasu owiec, z wyłączeniem tej części działki, na której występowały zadrzewienia i zakrzewienia. Niekwestionowana była okoliczność, że występujące na spornych działkach zadrzewienia i zakrzewienia korzystają z różnych form ochrony przyrody. W związku z powyższym działki te nie zostały w całości wykluczone z płatności, a jedynie te ich części, które nie były użytkowane rolniczo.

Zdaniem Sądu organ odwoławczy trafnie uznał, iż producent nie spełnia wymogu określonego w art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 zgodnie z którym wnioskodawca może uniknąć sankcji pomimo stwierdzonej różnicy pomiędzy danymi rzeczywistymi a danymi wpisanymi przez rolnika we wniosku, jeżeli wniosek był poprawny pod względem faktycznym. Również nie można uznać w rozpoznawanej sprawie, że producent nie jest winien nieprawidłowości odnoszących się do powierzchni zgłoszonych działek rolnych (art. 68 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004). Nie można przyjąć, że producent rolny nie odróżnia działki rolnej, będącej łąką lub pastwiskiem od zadrzewionych i zakrzaczonych gruntów. Okoliczność, że w poprzednich latach wnioskodawca otrzymał płatności do takich terenów wynikała z niewykonania pomiarów w terenie i zastosowania kodu DR25. Spółka nie próbowała nawet określić we własnym zakresie właściwej powierzchni działek, na których występowały zwarte obszary drzew i krzewów, co ewentualnie w przypadku późniejszego wystąpienia różnic w pomiarach mogłoby wskazywać na brak zawinienia ze strony wnioskodawcy.

Skargą kasacyjną "M." Sp. z o.o. w R. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Zaskarżonemu wyrokowi, zarzucono

• naruszenie przepisów prawa procesowego (art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: p.p.s.a.):

1. art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, dalej: p.u.s.a.) poprzez wadliwe wykonanie swojego ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonej decyzji pod względem zgodności z prawem oraz art. 151 p.p.s.a., które polegało na oddaleniu skargi w sytuacji, gdy obowiązkiem Sądu było stwierdzenie naruszenia art. 30 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm., dalej: ustawa o płatnościach), polegającego na bezpodstawnym przyjęciu przez organ, iż zgłoszony przez skarżącą obszar nie jest w całości faktycznie użytkowany rolniczo, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a. poprzez akceptację Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego naruszenia art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, polegającego na uznaniu, że powierzchnia deklarowana przez skarżącą we wniosku o płatność nie jest tożsama z obszarem zatwierdzonym tj. spełniającym wszystkie warunki w zasadach przyznawania pomocy, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

3. art. 133 § 1 w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. skutkujące dokonaniem ustaleń faktycznych przy pominięciu części materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, a przez to dokonanie przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych stanowiących podstawę wydania wyroku, tj. poprzez przyjęcie, iż na obszarze porośniętym dębami i innymi drzewami występującymi w zwarciu nie był możliwy wypas owiec, co w konsekwencji doprowadziło do oddalenia skargi, mimo, iż z akt sprawy wynika, że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.), a Sąd tym samym naruszenia art. 151 p.p.s.a., co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

4. art. 106 § 5 p.p.s.a w zw. z art. 233 Kodeksu postępowania cywilnego polegające na przekroczeniu przez Sąd I instancji granicy swobodnej oceny dowodów przejawiającego się w naruszeniu obowiązku wyprowadzenia z materiału dowodowego wniosków logicznych i spójnych, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak odniesienia się przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do stanowiska skarżącej dotyczącego naruszenia § 4 pkt 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 marca 2007 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 46, poz. 306 ze zm., dalej: rozporządzenie w sprawie norm minimalnych), co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

• naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.):

6. art. 66 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, iż w przedmiotowej sprawie niezgodność obszarowa wynikała z zaniedbania ze strony skarżącej;

7. art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż skarżąca nie złożyła wniosku poprawnego pod względem faktycznym ewentualnie przy przyjęciu przez Sąd odmiennej tezy, że skarżąca nie wykazała jakoby nie była winna nieprawidłowości wniosku.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podkreślił, że istota sporu sprowadza się do kwalifikacji zgłoszonych przez skarżącą do płatności obszarów jako faktycznie użytkowanych rolniczo. Organy przyjęły, że nie wszystkie działki zgłoszone do płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego spełniają wymóg faktycznego ich rolniczego użytkowania, co uzasadnia zmniejszenie powierzchni objętej płatnościami w stosunku do tej zgłoszonej przez skarżącą we wniosku, a tym samym zmniejszeniem płatności za 2009 rok oraz nałożeniem na skarżącą sankcji pomniejszającej płatności z uwagi na wykraczające poza przyjęte granice rozbieżności pomiędzy deklarowaną do płatności powierzchnią działek rolnych, a tą ustaloną przez organ administracyjny w toku kontroli na miejscu.

W ocenie skarżącej Sąd I instancji nie wziął pod uwagę, iż organy administracji – wbrew postanowieniom art. 7 i art. 77 k.p.a. – nie dopełniły spoczywającego na nich obowiązku podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, zaś zgromadzony w sprawie materiał oceniły w sposób dowolny, z przekroczeniem granic swobodnej oceny dowodów naruszając tym samym normę art. 80 k.p.a.

Kwestionując obszar zgłoszony przez skarżącą do płatności organy oparły się wyłącznie na wynikach przeprowadzonej kontroli na miejscu, pomijając istotną okoliczność, że obszary zgłoszone przez skarżącą do płatności są wykorzystywane do wypasu ekstensywnego (tzn. mniej dotkliwego i mniej ingerującego w środowisko naturalne, więc i mniej widocznego).

Skarżąca we wniosku o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, podała faktyczną powierzchnię w całości użytkowaną rolniczo, a organ błędnie uznał że nie jest ona tożsama z obszarem zatwierdzonym. Organy tym samym dopuściły się naruszenia art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 błędnie określając zakres obszaru zatwierdzonego.

Sąd I instancji nie zajmował się w ogóle kwestią norm minimalnych w tym ilości drzew występujących na obszarach zadeklarowanych do płatności stwierdzając jedynie, iż zagadnienie to stanowi drugorzędne znaczenie dla sprawy. W konsekwencji Sąd nie odniósł się do prezentowanych w skardze przez pełnomocnika skarżącej zarzutów, a tym samym dopuścił się naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Skarżąca podkreśliła, iż wycinanie drzew z zadeklarowanego przez nią obszaru do płatności jest zabronione z uwagi na istnienie szeregu prawnych form ochrony przyrody. Oprócz systemu NATURA 2000 w dyrektywie ptasiej i siedliskowej, rozciąga się na nim także Zespół Przyrodniczo-Krajobrazowy "Łęgi [...]" oraz [...] Park Krajobrazowy.

Sąd nie uwzględnił podnoszonych przez skarżącą argumentów, mających oparcie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, wskazujących na konieczność rozważenia zastosowania w sprawie art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004. Tymczasem skarżąca we wniosku o przyznanie płatności zadeklarowała zgodnie z najlepszą wiedzą i wiarą faktycznie użytkowany rolniczo obszar, na którym prowadzony był wypas owiec, opierając się w sposób pomocniczy na danych z rejestru gruntów i budynków. Skarżąca zgłoszoną do płatności powierzchnię w całości wykorzystywała jako pastwiska lub łąki, zatem ustalenie powierzchni w oparciu o dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków było jak najbardziej uzasadnione.

Skarżąca podkreśliła, że przygotowała wniosek o płatność w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 w oparciu o dane dotyczące powierzchni zgłoszone w poprzednich wnioskach o pomoc finansową i zaakceptowane przez organ, dlatego też nie sposób stwierdzić, że niezgodność wynika z zaniedbania ze strony rolnika. W konsekwencji brak było podstawowej przesłanki do zastosowania sankcji w postaci obniżenia wielkości dopłat.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Nie stwierdzając wystąpienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek określonych w przepisie § 2 art. 183 p.p.s.a., skutkujących nieważnością postępowania, kontrola kasacyjna zaskarżonego wyroku może być więc dokonana wyłącznie w zakresie zdeterminowanym podstawami wskazanymi w skardze kasacyjnej.

W rozpoznawanej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach kasacyjnych wymienionych w art. 174 p.p.s.a. W pierwszej kolejności Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrzy zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty odnoszące się do naruszenia przepisów postępowania.

W zarzutach dotyczących naruszenia przepisów postępowania strona skarżąca zarzuciła naruszenie przez Sąd I instancji art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a. i art. 1 § 2 p.u.s.a., art. 151 p.p.s.a oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a., art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 230 k.p.c., art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 1 § 2 p.u.s.a. i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a, należy zauważyć, że przepis art. 1 p.u.s.a. jest przepisem prawa ustrojowego wyjaśniającym funkcje pełnione przez sądy administracyjne. Nie jest to przepis regulujący postępowanie przed sądem administracyjnym.

Także przepis art. 3 § 1 p.p.s.a. zawiera normę o charakterze ustrojowym, a nie procesowym, bowiem stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Do naruszenia wskazanych przepisów mogłoby dojść wówczas, gdyby sąd administracyjny odmówił rozpoznania skargi mimo wniesienia jej z zachowaniem przepisów prawa, nie przeprowadził kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego lub dokonał tej kontroli według kryteriów innych, aniżeli zgodność zaskarżonego aktu z obowiązującym prawem lub zastosował środek nieprzewidziany w ustawie, a tego skarga kasacyjna nie zarzuca.

Także przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a, określający właściwość sądów administracyjnych nie został naruszony, albowiem Sąd I instancji rozpoznał skargę na decyzję.

Przepis art. 1 § 2 p.u.s.a. i 3 § 1 p.p.s.a. wprawdzie nie uszczegółowia wzorca, według którego kontrola ta ma być wykonana, ale stanowi że kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Sąd I instancji dokonał oceny, czy organy administracji w toku postępowania nie dopuściły się naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenia prawa procesowego, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy i zastosował środek przewidziany w ustawie prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Okoliczność, że skarżąca nie zgadza się z wynikiem kontroli sądowej, nie oznacza naruszenia tego przepisu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, chybiony jest również zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Według skarżącej naruszenie powołanego przepisu polegało na oddaleniu skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia, z uwagi na uchybienie przez organ odwoławczy art. 30 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 oraz art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że uwzględnienie skargi na decyzję może nastąpić w przypadkach naruszeń wymienionych w art. 145 § 1 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie, jak już wspomniano, Sąd I instancji nie stwierdził, by wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów prawa materialnego lub procesowego. Konsekwencją takiego wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji było oddalenie skargi. W przeciwnym wypadku to jest uwzględnienia skargi, mimo braku uchybień uzasadniających takie rozstrzygnięcie, doszłoby do naruszenia art. 151 p.p.s.a.

W tym miejscu Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że podnoszone przez skarżącą, w powiązaniu z art. 151 p.p.s.a., naruszenia przepisów, które powinny stanowić podstawę uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji nie miały miejsca, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia.

Nie można też przyjąć aby doszło do naruszenia art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd I instancji wydał wyrok po zamknięciu rozprawy i na podstawie akt sprawy. Z uzasadnienia wyroku nie wynika aby Sąd ten nie wziął pod uwagę całości akt sprawy lub oparł się na dowodach pozostających poza tymi aktami.

Nieusprawiedliwiony jest też zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Zarzucając naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. skarżący twierdził, że Sąd I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych przez przyjęcie, że na obszarze porośniętym drzewami występującymi w zwarciu nie był możliwy wypas owiec, co doprowadziło do oddalenia skargi mimo, że z akt sprawy wynika, że organ administracji dopuścił się naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a ponadto, że naruszenie tego przepisu doszło, przez brak odniesienia się do stanowiska skarżącej dotyczącego naruszenia § 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie norm minimalnych.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno m.in. zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jak podkreślono w uzasadnieniu uchwały siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r. (sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA 2010 r., nr 3, poz. 39 wraz z powołanym tam orzecznictwem i literaturą), obowiązkiem sądu administracyjnego pierwszej instancji jest zbadanie, czy organ administracji publicznej dokonując ustalenia stanu faktycznego nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy oraz zajęcia stanowiska jaki stan faktyczny został przez sąd przyjęty. W omawianej uchwale podkreślono, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest uwzględnienie w stanie sprawy przyjętego stanu faktycznego i jego rozpatrzenie w kontekście całego materiału dowodowego sprawy. Brak któregokolwiek z tych elementów skutkuje naruszeniem przez sąd art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem nieprzyjęcie stanu faktycznego pozbawia sąd administracyjny możliwości jego subsumcji z wzorcem ustawowym. Podobnie uzasadnienie wyroku zawierające jedynie opis poszczególnych elementów stanu faktycznego, bez wskazania w jakim zakresie zostały one przyjęte przez sąd i dlaczego, nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a. W powołanym przepisie nie chodzi o przedstawienie jakiegokolwiek stanu faktycznego lecz stanu rzeczywistego, ustalonego i przyjętego zgodnie z obowiązującym prawem.

W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, co w istocie oznacza, że kwestionowany był stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego wyroku. W związku z tym należy zauważyć, że naruszenie powołanego przepisu może polegać między innymi na zaniechaniu wskazania stanu faktycznego przyjętego przez sąd, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie elementy wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. Podnoszona w ramach omawianego zarzutu kwestia naruszenia przez organy administracji publicznej przepisów postępowania, które nie zostało dostrzeżone przez Sąd I instancji mogłaby stanowić podstawę sformułowania zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w powiązaniu z odpowiednimi przepisami regulującymi postępowanie administracyjne, czego jednak strona skarżąca nie uczyniła.

Sprawą stanowiącą przedmiot kontroli Sądu I instancji, była ocena zgodności z prawem ostatecznej decyzji administracyjnej wydanej w przedmiocie przyznania płatności bezpośrednich na 2009 r. Zakres niezbędnych ustaleń w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego wyznaczały przepisy prawa materialnego. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługiwała rolnikowi na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym złożył wniosek, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 143b ust. 5 akapit pierwszy Rozporządzenia nr 1782/2003. Prawodawca wspólnotowy odsyłał w ramach tego przepisu do kryteriów określonych w art. 143b ust. 4 tegoż rozporządzenia, a więc utrzymywania użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r. Płatność uzależniona była od posiadania działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w sposób wskazany w pkt 1 ust. 1 art. 7 tej ustawy oraz od utrzymania wszystkich gruntów rolnych zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności (art. 7 ust. 1 pkt 2). Warunki utrzymania gruntów rolnych zgodnie z normami określa rozporządzenie w sprawie minimalnych norm. Pojęcie działki rolnej w rozumieniu ustawy o płatnościach zostało zdefiniowane w jej art. 2 pkt 1, który odsyła do określenia działki w rozumieniu art. 2 lit. b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jako zwartego obszaru gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw, a w przypadku gdy wymagane jest oddzielne zgłoszenie użytkowania w ramach gruntów objętych grupą upraw, działka rolna jest ograniczona na podstawie tego konkretnego użytkowania. Natomiast w myśl art. 7 ust. 2 ustawy o płatnościach, rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej, przysługują płatności uzupełniające do powierzchni upraw chmielu, roślin przeznaczonych na paszę uprawianych na trwałych użytkach zielonych. Trwały użytek zielony został zdefiniowany w art. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 jako grunt zajęty pod uprawę traw lub innych upraw zielonych naturalnych (samosiewnych) lub powstałych w wyniku działalności rolniczej (zasianych) niewłączony do płodozmianu przez pięć lat lub dłużej (...).

W przedstawionym stanie prawnym zasadnicze znaczenie w rozpoznawanej sprawie miało odtworzenie stanu i powierzchni działek rolnych.

Sąd I instancji kontrolując legalność zaskarżonej decyzji dokonał wykładni przepisów krajowych tj. ustawy o płatnościach, przepisów rozporządzenia w sprawie minimalnych norm oraz przepisów prawa wspólnotowego mających zastosowanie w sprawie, a następnie dokonał ich subsumcji do ustalonego w sprawie stanu faktycznego.

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że przyczyną zmniejszenia skarżącej płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2009 oraz nałożenia sankcji pomniejszającej płatność były ustalenia poczynione przez organy administracji w trakcie kontroli na miejscu, że zadeklarowana we wniosku o płatność powierzchnia gruntu różni się od powierzchni kwalifikującej się do objęcia płatnością (przy zachowaniu norm z przywołanych wyżej regulacji prawnych). Ustalenia te, jako poczynione bez naruszenia przepisów postępowania, jak i ich ocena prawna, zostały zaaprobowane przez Sąd I instancji, który podkreślił, że nie wszystkie działki zadeklarowane do płatności spełniają wymóg faktycznego ich rolniczego użytkowania jako pastwisko, z uwagi na stwierdzone w wyniku kontroli występowanie na części działek zadrzewienia i zakrzaczenia. Z tym, że Sąd nie kwestionował, że występujące na działkach zadrzewienia i zakrzaczenia korzystają z różnych form ochrony przyrody, a w związku z tym działki te nie podlegały w całości wykluczeniu z płatności a jedynie te ich części, które nie były użytkowane rolniczo. Sąd I instancji podkreślił, że obszar faktycznie użytkowany rolniczo jako pastwisko zostało ustalony zgodnie z wynikami kontroli na miejscu, które były miarodajne dla dokonania ustaleń i brak było uzasadnionych podstaw do ich kwestionowania jako uzyskanych z pominięciem innych dowodów tj. danych z ewidencji gruntów, które mogły być traktowane jedynie jako materiał pomocniczy.

Zarzut błędnych ustaleń skarżąca skoncentrowała wokół nieprawidłowego ustalenia rzeczywistej powierzchni działek rolnych uprawnionych do płatności. Chodzi o to, że zdaniem skarżącej powierzchnia uprawniona do płatności wynikająca z protokołu kontroli jest nieprawidłowa, wyłączenie przez organ z użytkowania jako łąki lub pastwiska, obszarów gdzie występują skupiska drzew w zwarciu są bezpodstawne i pomijają okoliczność, że obszary te są wykorzystywane do wypasu ekstensywnego, którego ślady są znikome. Dlatego zdaniem skarżącej organ ustalając stan faktyczny winien oprzeć się na wszystkich możliwych dowodach, nie zaś trzymać się wyników jednej kontroli.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo przyjął za podstawę wyroku ustalenia poczynione przez organy administracji co do powierzchni gruntu faktycznie użytkowanego rolniczo jako łąki lub pastwiska i dokonał właściwej kwalifikacji zgłoszonych przez skarżącą do płatności obszarowych gruntów, a ustalenia te zostały poczynione bez naruszenia przepisów postępowania.

Na wstępie należy przypomnieć, że w postępowaniu prowadzonym przez organy ARiMR na postawie przepisów ustawy o płatnościach, tj. od dnia 27 lutego 2007 r. obowiązują zasady odmienne od zasad ogólnych znajdujących zastosowanie w postępowaniach prowadzonych na podstawie przepisów k.p.a.

Ustawodawca inaczej postrzega zasadę prawdy materialnej w sprawach dotyczących przyznania płatności bezpośredniej. W przeciwieństwie do sformułowań zawartych w art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej nie ma obowiązku działania z urzędu celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Art. 7 k.p.a. stosuje się jedynie w części stanowiącej zasadę praworządności. Art. 77 § 1 k.p.a. zastąpiony został w całości przez art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach, zawierający odmienną niż k.p.a. regulację, bowiem obowiązki organów zostały ograniczone do obowiązku wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego, a nie do jego poszukiwania. Należy ponadto podkreślić, że w postępowaniu tym także na stronę zostały nałożone obowiązki, bowiem zgodnie z art. 3 ust. 3 ustawy o płatnościach ciężar dowodzenia spoczywa na stronie, która z faktów wywodzi skutki prawne.

Zakres czynności, które muszą być z urzędu przeprowadzone przez organ przed wydaniem decyzji we wskazanym postępowaniu określony jest w przepisach omawianej ustawy i prawa wspólnotowego. Takimi czynnościami są kontrole, o których mowa w przepisach ustawy o płatnościach i przepisach Rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 oraz Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Zatem organ prowadzący postępowanie był uprawniony do zweryfikowania powierzchni działek zadeklarowanych we wniosku pomocowym, w ramach kontroli administracyjnej i systemu kontroli na miejscu. Kontrolę taką organ może przeprowadzić przy wykorzystaniu ustanowionego zgodnie z prawem wspólnotowym i krajowym systemem identyfikacji działek rolnych stanowiącego element zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli. Podstawę prawną tej kontroli stanowi w szczególności art. 17 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 73/2009 stanowiący, że system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub ewidencji gruntów z wykorzystaniem technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych GIS – ortoobrazów lotniczych lub zdjęć satelitarnych przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000. Z art. 24 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 wynika, że kontrole administracyjne pozwalają na wykrycie nieprawidłowości, a w szczególności na ich automatyczne wykrycie za pomocą narzędzi informatycznych, a według art. 24 ust. 1 lit. c dotyczą one zgodności między działkami rolnymi zadeklarowanymi we wniosku a działkami referencyjnymi w systemie LPIS oraz weryfikują kwalifikacje do pomocy. Należy też podkreślić, że ortofotomapa prezentuje w najbardziej rzeczywisty sposób stan pokrycia i zagospodarowania terenu.

Obszar faktycznie użytkowany przez skarżącą został ustalony na podstawie wyników kontroli na miejscu, któremu to dowodowi skarżąca nie przeciwstawiła takiego dowodu, który by je skutecznie podważył. Wbrew twierdzeniom skarżącej takim przeciwdowodem nie mógł być wypis z ewidencji gruntów, identyfikujących te grunty jako łąka czy pastwisko. Działka ewidencyjna co do powierzchni i użytku rolnego nie musi się pokrywać z działką uprawnioną do określonych płatności, bowiem płatności obszarowe przysługują do działek rolnych, a nie do powierzchni ewidencyjnej. Weryfikacja danych obszarowych działek rolnych, wskazanych we wniosku producenta rolnego o przyznanie płatności, nie następuje na podstawie danych zawartych w ewidencji gruntów i rejestrach, lecz na podstawie kontroli na miejscu, której wyniki mają decydujące znaczenie jeśli chodzi o dane dotyczące działek rolnych.

Wyniki kontroli na miejscu znajdujące potwierdzenie w dokumentacji fotograficznej, szkicach pomiarowych kontrolowanych działek i wydrukach ortofotomap, obrazują istnienie na zgłoszonych do płatności działkach całych kompleksów porośniętych drzewami i krzewami będącymi w zwarciu.

Biorąc pod uwagę, że trwałym użytkiem zielonym jest jedynie grunt zajęty pod uprawę traw samosiewnych czy zasianych lub innych upraw zielonych (art. 2 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004), to – przy określeniu powierzchni działki rolnej zgłoszonej do płatności jako trwały użytek zielony, zgodnie art. 30 pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 – należało wziąć pod uwagę jedynie powierzchnię faktycznie użytkowaną, zatem powierzchnię, na której odbywa się uprawa. Pozostaje to z związku z definicją działki rolnej określonej w art. 2 pkt 1a Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, który stanowi, iż działka rolna oznacza zwarty obszar gruntu, na którym jeden rolnik prowadzi jedną grupę upraw. Nie można zatem było uznać zadrzewionych części działek za działki rolne w rozumieniu przywołanego rozporządzenia tj. za obszar użytkowany rolniczo (trwały użytek zielony), bowiem jeżeli grunty są porośnięte w zwarciu drzewami i krzewami, to niewątpliwie uprawa traw samosiewnych czy zasianych pod kompleksowym zadrzewieniem nie jest możliwa.

Wbrew twierdzeniom skarżącej nie ma sprzeczności w tym, że Sąd I instancji uznał za wykorzystywane rolniczo działki rolne, na których znajdują się pojedyncze drzewa, a gdy działka była zadrzewiona i zakrzaczona w zwarciu wykluczył taką możliwość.

Zgodnie bowiem z przepisem § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm zasadą jest, że grunty rolne nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami. Przepis § 4 pkt 1 tego rozporządzenia przewiduje wyjątki od tej zasady. Z przepisu tego wynika wprost, że pastwiska mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami. Kolejnymi warunkami jest to, by drzewa te i krzewy nie wpływały na prowadzoną na tych gruntach produkcje roślinną a ich liczba nie przekroczyła 50 sztuk na hektar (§ 4 pkt 3). Treść cytowanego przepisu jest jednoznaczna.

Zatem w sytuacji gdy na gruncie rolnym występują całe skupiska drzew i krzewów, a nie pojedyncze sztuki, to przepis § 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm nie znajduje w ogóle zastosowania. W konsekwencji grunt taki nie jest utrzymany zgodnie z normami i uprawniona była konstatacja Sądu I instancji, że taki stan gruntu rolnego wykluczał możliwość wykorzystania rolniczego.

W tym miejscu należy od razu zauważyć, że jeżeli w stanie faktycznym sprawy, nie istniała możliwość odstąpienia od zasady, o której stanowi przepis § 4 omawianego rozporządzenia z uwagi na występowanie na wyłączonych w wyniku kontroli gruntach, kompleksowego zadrzewienia a nie pojedynczych drzew, to zbędne było czynienie obliczeń liczby drzew na 1 ha, jak i czynienie rozważań odnośnie prawidłowości takich obliczeń. W konsekwencji Sąd I instancji nie mógł dopuścić się naruszenia wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu § 4 pkt 3 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, gdyż go nie stosował.

Nie może prawidłowości przyjętych przez Sąd I instancji ustaleń podważyć twierdzenie skarżącej, iż wszystkie zgłoszone do płatności działki spełniały wymóg faktycznego ich rolniczego użytkowania, z uwagi na to, iż na powierzchniach zadrzewionych i zakrzewionych prowadzony był wypas ekstensywny i przy braku trawy zwierzęta żywiły się liśćmi, gałązkami, orzechami, żołędziami. Skarżąca bowiem wystąpiła o przyznanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i powinna spełnić warunki określone przepisami art. 2 pkt 1, art. 7 ust. 1 i ust. 2 ustawy o płatnościach, art. 2 pkt 1 i pkt 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 oraz przepisami rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, z których jednoznacznie wynika, że płatności obszarowe są przyznawane do działek rolnych wykorzystywanych jako użytki rolne w tym użytki zielone, które powinny być utrzymane zgodnie normami i nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami.

Skarżąca może dokonywać wypasu na całym obszarze posiadanych gruntów, ale płatności obszarowe przysługują jej tylko do obszaru spełniającego wymogi dla tej płatności. Brak spełnienia tych wymogów, co do części zgłoszonych działek rolnych skutkuje koniecznością wyłączenia ich z płatności, niezależnie od tego, że obszar ten objęty jest różnymi formami ochrony przyrody i może korzystać z innego rodzaju dofinansowania, co słusznie zauważył Sąd I instancji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadnie zatem Sąd I instancji zaakceptował stanowisko organów, iż te części działek, na których występowały zadrzewienia i zakrzaczenia nie kwalifikowały się do płatności, z uwagi na niespełnienie wymogu faktycznego użytkowania rolniczego. W konsekwencji nie narusza wskazanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 2 pkt 22 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 stwierdzenie organu podzielone przez Sąd I instancji, że powierzchnia deklarowana we wniosku różni się od powierzchni zatwierdzonej w rozumieniu tego przepisu, a więc spełniającej wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy.

Całkowicie chybiony jest zarzut naruszenia art. 106 § 5 p.p.s.a. w zw. z art. 233 k.p.c., bowiem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie. Prawidłowość zastosowania odpowiednio przepisów kodeksu postępowania cywilnego mogłaby być oceniana przez Naczelny Sąd Administracyjny, gdyby Sąd I instancji prowadził uzupełniające postępowanie dowodowe, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

W świetle przedstawionych wywodów, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżony wyrok został wydany przez Sąd I instancji bez naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarżąca podniosła też zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 66 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że niezgodność obszarowa wynikała z zaniedbania skarżącej i art. 68 ust. 1 tegoż Rozporządzenia przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że skarżąca nie złożyła wniosku poprawnego pod względem faktycznym, ewentualnie, że nie wykazała jakoby nie była winna nieprawidłowości wniosku.

Należy na wstępie zauważyć, że tak sformułowany zarzut nie dotyczy błędnej wykładni wskazanych przepisów tj. mylnego rozumienia ich treści, a jedynie niewłaściwego ich zastosowania, to jest kwestii prawidłowego lub nie odniesienia normy prawa materialnego do ustalonego stanu faktycznego i poddania tego stanu faktycznego ocenie prawnej na podstawie treści normy prawnej.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut ten nie jest usprawiedliwiony.

W stanie faktyczny sprawy, który nie został skutecznie podważony skargą kasacyjną, skarżąca nie spełniała wymogów określonych art. 68 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 by uniknąć sankcji z tytułu stwierdzonej niezgodności między obszarem zadeklarowanym a obszarem rzeczywistym uprawnionym do płatności. Bowiem złożony przez skarżącą wniosek o przyznanie płatności pod względem faktycznym nie był prawidłowy a skarżąca również nie wykazała, że nie jest winna nieprawidłowości. Natomiast stwierdzona niezgodność obszarowa wynikała z zaniedbania ze strony Spółki, co skutkowało zastosowaniem obniżki o jakiej mowa w art. 66 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Na skarżącej jako producencie rolnym ciążył obowiązek deklarowania do płatności powierzchni, które faktycznie użytkuje rolniczo. Podanie przez producenta rolnego we wniosku o przyznanie płatności, powierzchni gruntów zgodnie z aktualnymi danymi zawartymi w ewidencji gruntów nie oznacza, że wniosek został poprawnie złożony, a zawarte w nim dane zgodne są z danymi faktycznymi dotyczącymi działek rolnych. Podnoszona przez skarżącą okoliczność, że w poprzednich latach otrzymywała płatności do gruntów zadeklarowanych jedynie na podstawie wypisu z ewidencji gruntów, dowodzi nie braku zawinienia, a zaniedbań producenta rolnego, który jak słusznie zauważył Sąd I instancji, nie próbował nawet we własnym zakresie określić właściwej powierzchni działek, na których występowały zadrzewienia, co w przypadku późniejszego stwierdzenia przez organ różnic w pomiarach wskazywałoby na brak zawinienia.

Z tych wszystkich względów orzeczono jak w sentencji wyroku z mocy art. 184 p.p.s.a.