Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 1674/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-08-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 3 § 2 pkt 5, 58 § 1 pkt 5a, art. 106 § 3, art. 141 § 4, art. 181 § 2, art. 182 § 1 i 3, art. 183 § 1 i 2, art. 204 pkt 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 365 § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1360
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
article: art. 232
journal: Dz.U. 2018 poz 1025
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - tekst jednolity
article: art. 27, art. 76
journal: Dz.U. 2018 poz 2204
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o  gospodarce nieruchomościami  - tekst jedn.
article: art. 29
journal: Dz.U. 2017 poz 1007
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1007).
article: art. 101 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 506
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.I. i J.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 20 lutego 2019 r. sygn. akt II SA/Gd 852/18 o odrzuceniu skargi J.I. i J.N. na uchwałę Rady Miasta S. z dnia [...] stycznia 2009 r. Nr [...] w przedmiocie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność gminy postanawia 1/ oddalić skargę kasacyjną, 2/ zasądzić solidarnie od J.I. i J.N. na rzecz Rady Miasta S. kwotę 257 (dwieście pięćdziesiąt siedem) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I OSK 1674/19

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 września 2016 r., II SA/Gd 301/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skarg J.I. i J.N., stwierdził nieważność § 1 ust. 2 uchwały Rady Miasta Sopotu z dnia 30 stycznia 2009 r., Nr XXIII/301/2019, w przedmiocie podwyższenia stawki procentowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność gminy.

Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, wyrokiem z dnia 26 października 2018 r., I OSK 226/17, uchylił powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wskazując, że w sprawie nie wyjaśniono, czy zaskarżona uchwała narusza interes prawny skarżących.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, postanowieniem z 20 lutego 2019 r., odrzucił skargę skarżących. Sąd I instancji wskazał, że z uwagi na ustanowienie udziałów w użytkowaniu wieczystym nieruchomości gruntowej oraz odrębnych praw własności do lokali mieszkalnych przed wejściem w życie zaskarżonej uchwały, jej zapisy nie znajdują zastosowania do sytuacji prawnej skarżących, w związku z czym nie mają oni interesu prawnego wymaganego do złożenia skargi.

Od ww. postanowienia skarżący złożyli skargę kasacyjną, zarzucając mu naruszenie:

1/ art. 232 k.c. w zw. z art. 27 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2018 r. poz. 2204), dalej u.g.n., w zw. z art. 29 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U. z 2018 r. poz. 1916), dalej k.w.h., przez ich niewłaściwe zastosowanie i błędne przyjęcie, że prawo użytkowania wieczystego powstało z chwilą dokonania wpisów w księgach wieczystych (4 marca 1998 r. i 14 kwietnia 1999 r.), podczas gdy prawo to powstało w związku z wpisem w księdze wieczystej ze skutkiem od dnia 5 czerwca 2014 r., tj. w dacie złożenia przez Skarżących wniosków o wpis;

2/ art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r. poz. 506), dalej u.s.g., w zw. z art. 76 ust. 1 u.g.n., przez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący nie mają interesu prawnego w sprawie, podczas gdy prawo użytkowania wieczystego powstało już po wejściu w życie zaskarżonej uchwały;

3/ art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej p.p.s.a., w zw. z art. 101 ust. 1 u.s.g., przez przyjęcie, że zaskarżona uchwała nie narusza interesu prawnego skarżących;

3/ art. 106 § 3 p.p.s.a. przez nieprzeprowadzenie dowodów na okoliczność daty powstania prawa użytkowania wieczystego;

4/ art. 141 § 4 p.p.s.a., przez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia bez podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie przyjęcia, że prawo użytkowania wieczystego powstało odpowiednio w dniu 4 marca 1998 r. i w dniu 14 kwietnia 1999 r.;

5/ art. 365 § 1 k.p.c. przez pominięcie przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia faktu związania Sądu prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 19 września 2014 r. w zakresie bezskuteczności wypowiedzenia opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości dokonanego w dniu 30 czerwca 2011 r. z uwagi na nieistnienie prawa użytkowania wieczystego w tej dacie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miasta Sopotu wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 ustawy, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też, przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skuteczne złożenie skargi do sądu administracyjnego uzależnione jest od wykazania przez stronę skarżącą interesu prawnego naruszonego zaskarżonym aktem administracyjnym. W przypadku określenia stawek procentowych opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe o istnieniu interesu prawnego przesądza treść art. 76 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym stawka procentowa opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe może być podwyższona zarządzeniem wojewody w stosunku do nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub uchwałą odpowiedniej rady lub sejmiku w stosunku do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego. Podwyższenie stawki procentowej może nastąpić tylko przed oddaniem nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste.

Tym samym o istnieniu interesu prawnego w zaskarżeniu uchwały o podwyższeniu stawek procentowych opłaty rocznej za nieruchomości gruntowe decyduje moment oddania nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste. W rozpoznawanej sprawie nie ulega wątpliwości, że użytkowanie wieczyste, którego dotyczy obowiązek ponoszenia opłat rocznych, związane było z ustanowieniem odrębnej własności lokali nr [...] i [...] położonych przy ul. [...], co nastąpiło odpowiednio w dniach [...] marca 1998 r. i [...] kwietnia 1999 r. Tym samym kwestia opłat rocznych nie mogła być regulowana zaskarżoną uchwałą, która została uchwalona w dniu 30 stycznia 2009 r. Tym samym Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skarżący nie legitymowali się interesem prawnym umożliwiającym im skuteczne wniesienie skargi i odrzucił złożoną skargę. W konsekwencji powyższego za niezasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 232 k.c. w zw. z art. 27 u.g.n. w zw. z art. 29 k.w.h., art. 101 ust. 1 s.g. w zw. z art. 76 ust. 1 u.g.n. oraz art. 58 § 1 pkt 5a w zw. z art. 3 § 2 pkt 5 p.p.s.a..

Niezasadny okazał się także zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd I instancji wyjaśnił, że ustanowienie prawa użytkowania wieczystego nastąpiło w związku z nabyciem własności odrębnych lokali i uwidocznieniem związanego z nimi prawa użytkowania wieczystego w księgach wieczystych tych lokali. Oznacza to, że tok rozumowania Sądu został dostatecznie wyjaśniony w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Za niezasadne należało również uznać zarzuty art. 106 § 3 p.p.s.a. oraz art. 365 § 1 k.p.c. Zgodnie z drugim z przywołanych przepisów orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że dla innych sądów i organów wiążąca jest sentencja orzeczenia, a nie ustalenia przyjęte w uzasadnieniu tego orzeczenia. Tym samym w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do przeprowadzenia dowodu uzupełniającego z orzeczenia Sądu Rejonowego w Sopocie z 19 września 2014 r. Dowód ten nie mógł się bowiem przyczynić do wyjaśnienia istotnych wątpliwości, które mogłyby wystąpić w rozpoznawanej sprawie.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 181 § 2 i art. 182 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.