Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2059/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-14 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Przyznano prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych
Powołane przepisy: article: art. 243 § 1, art. 245, art. 246 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Dziełak, po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2007 rok postanawia przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych


UZASADNIENIE

UZASADNIENIE:

Skarżący – M. K., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył sporządzony na urzędowym formularzu PPF wniosek z 16 grudnia 2013 r. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienie od kosztów sądowych.

Podniósł, iż jest chory i leczy się [...]. Sąd Okręgowy w W. orzekł o jego częściowym ubezwłasnowolnieniu. Skarżący nie pracuje i nie jest w stanie pracować. Nie posiada majątku i nie ma środków na opłacenie wpisu od skargi kasacyjnej. Skarżący stwierdził, że pozostaje na utrzymaniu siostry, która się nim opiekuje. Z uwagi na brak środków nie może pomagać alimentacyjnie synom.

Z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynikało, że Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z dwoma synami (ur. w 1992 r i 1994 r.), posiada mieszkania o powierzchni 95 m² oraz 33 m², które zostały zajęte w postępowaniu zabezpieczającym. W postępowaniu zabezpieczającym zajęte zostały również rachunki bankowe Skarżącego. Nie posiada on żadnego innego majątku.

Ponadto Skarżący oświadczył, że nie ma środków do życia – on i jego synowie korzystają ze wsparcia siostry ciotecznej K. G..

Do wniosku o przyznanie prawa pomocy Skarżący dołączył opinię sądowo – psychiatryczną i psychologiczną, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego, tytuły wykonawcze, zeznania podatkowe i wyciągi z rachunków bankowych.

Z informacji Sądu Rejonowego dla W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich wynikało, że wszczęte zostało i jest prowadzone postępowanie w przedmiocie ustanowienia dla Skarżącego kuratora (pisma z 29 stycznia, 25 marca i 23 maja 2014 r.).

Pismem z 2 września 2014 r. Sąd Rejonowy dla W. [...] Wydział Rodzinny i Nieletnich poinformował, że prawomocnym postanowieniem z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] dla częściowo ubezwłasnowolnionego M. K. został ustanowiony kurator – K. G..

W odpowiedzi na wezwanie Sądu z 20 października 2014 r. do przedłożenia dokumentów obrazujących sytuację majątkową Skarżącego, jego pełnomocnik przy piśmie z 19 listopada 2014 r. przedłożył zeznanie o wysokości osiągniętego dochodu i poniesionej straty, z którego wynika, że w 2013 r. Skarżący nie uzyskał przychodów. Dołączył także wyciąg z rachunku bankowego. Wyjaśnił, że Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej i utrzymuje się z oszczędności oraz z pomocy K. G..

Ponadto pismem z 19 grudnia 2014 r., pełnomocnik Skarżącego wyjaśnił, że Skarżący posiada oszczędności w wysokości kilku tysięcy złotych, co pozwala zabezpieczyć najbliższe miesiące oraz rekonwalescencję Skarżącego. Obecnie Skarżący nie pokrywa nawet bieżących świadczeń alimentacyjnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a"., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko z opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych przyznanie prawa pomocy następuje, w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny ( pkt. 2 cyt. wyżej przepisu).

Z regulacji prawnych dotyczących kosztów sądowych można wysnuć wniosek, że wnoszenie opłat sądowych jest zasadą natomiast zwolnienie z ich uiszczenia stanowi odstępstwo od niej. Założeniem prawa do bezpłatnej pomocy jest to, że strona – ze względu na swój stan majątkowy – nie jest w stanie ponieść jej kosztów.

Prawo pomocy przyznawane jest osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, np. osobom, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione zostały całkowicie środków do życia. Ubiegający się o prawo pomocy powinni poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania. Koszty sądowe należy traktować jako wydatki bieżące w budżecie rodziny, które winny być zaspokajane na równi z innymi podstawowymi wydatkami.

Uwzględniając wskazane wyżej regulacje prawne i wynikające z nich zasady, jakimi należy kierować się rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, wysokość wpisu sądowego od skargi kasacyjnej wynoszącą 26.646 zł oraz okoliczności składające się na sytuację materialną Skarżącego, Sąd stwierdził, że w sprawie istnieją podstawy do przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Należało wziąć również pod uwagę, że Skarżący zobowiązany jest do uiszczenia wpisu w kwocie 5.378 zł w innej sprawie zawisłej przed tutejszym Sądem (sygn. akt III SA/Wa 2352/13).

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05) stwierdzenie wystąpienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy wymaga zestawienia wysokości środków, jakimi strona dysponuje z wysokością kosztów, do których zobowiązana jest na danym etapie postępowania. Ciężar wykazania tych przesłanek spoczywa na stronie skarżącej. Ocena przytoczonych przez nią okoliczności należy natomiast do Sądu (por. postanowienie NSA z dnia 14 lutego 2005 r., sygn. akt FZ 760/04).

Skarżący, zobowiązany do przedłożenia dokumentów obrazujących jego sytuację majątkową, dokumenty takie przesłał i w sposób rzetelny sytuację tę przedstawił.

Z informacji podanych przez Skarżącego wynika, iż jest on częściowo ubezwłasnowolniony i działa przez kuratora K. G.. Skarżący nie pracuje i nie osiąga żadnych dochodów, a przy tym jak wynika z jego oświadczenia nie jest w stanie pracować. Skarżący choruje i leczy się psychiatrycznie. Skarżący wraz z dwoma synami pozostaje na utrzymaniu siostry ciotecznej K. G.. Posiada wprawdzie oszczędności w kwocie kilku tysięcy złotych, ale jest to pozostałość po prowadzonej działalności gospodarczej. Kwota ta zostanie wydatkowana na utrzymanie i rekonwalescencję. Jak wynika z pisma pełnomocnika Skarżącego z 19 grudnia 2014 r., sytuacja Skarżącego jest na tyle ciężka, że nie jest on w stanie płacić bieżących alimentów na utrzymanie synów.

Ponadto cały majątek Skarżącego (mieszkania oraz rachunki bankowe) został zajęty przez urząd skarbowy. Na potwierdzenie tej okoliczności Skarżący przedłożył wyciągi z rachunków bankowych, zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego oraz tytuły wykonawcze.

Po analizie sytuacji majątkowej Skarżącego zobrazowanej w dokumentach źródłowych oraz informacjach przedstawionych przez Skarżącego i jego pełnomocnika, Sąd doszedł do przekonania, że Skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych w sprawie.

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 243 § 1, art. 245 oraz art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., Sąd postanowił przyznać zwolnić Skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych.