Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 30/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirella Łent Sędziowie Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędzia WSA Leszek Kleczkowski (spr.) Protokolant Starszy asystent sędziego Joanna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2020r. sprawy ze skargi J. L. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. Uchyla zaskarżone postanowienie 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w T. na rzecz J. L. kwotę [...] zł (słownie: [...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2018r. Prezydent M. [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów zgłoszonych przez skarżącego na prowadzone postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących zaległość w płatności podatku od środków transportowych od pojazdu

o nr rej. [...].

Rozpatrując złożone zażalenie, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] października 2018r. utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W związku z wniesioną skargą, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia [...] marca 2019r., sygn. akt I SA/Bd 959/18 uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Prezydenta M. [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Prezydent M. [...] postanowieniem z dnia [...] września 2019r. oddalił zarzuty na egzekucję administracyjną prowadzoną na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujące zaległości w płatności podatku od środków transportowych od pojazdu o nr rej. [...] za okres I i II rata 2002r., I i II rata 2003r. oraz I i II rata 2004r.

W złożonym zażaleniu skarżący zarzucił naruszenie art. 70 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (dalej: "O.p.") poprzez nieuwzględnienie zarzutu przedawnienia należności objętych ww. tytułami wykonawczymi; art. 6 ustawy z dnia [...] czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez działanie poza granicami prawa polegające na wszczęciu postępowania egzekucyjnego mimo braku przedmiotu opodatkowania oraz na prowadzeniu egzekucji mimo przedawnienia należności, co organ winien wziąć pod uwagę z urzędu; art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania; art. 59 § 1 pkt 2 ustawy z dnia [...] czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji poprzez prowadzenie postępowania egzekucyjnego pomimo wygaśnięcia obowiązku podatkowego na skutek przedawnienia.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2019r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji

i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.

W uzasadnieniu organ podał, że w przedmiotowej sprawie zgodnie z prowadzoną ewidencją pojazdów przez Wydział Komunikacji Urzędu M. [...] pojazd o nr rejestracyjnym [...] stanowiący współwłasność J. L.

i H. B. został zarejestrowany w dniu [...] sierpnia 1997r. Natomiast w dniu [...] marca 2011r. na podstawie decyzji Prezydenta M. [...] przedmiotowy pojazd został wyrejestrowany z powodu udokumentowanej trwałej i zupełnej utraty pojazdu bez zmiany w zakresie władności. W latach tych powstał obowiązek podatkowy od tego pojazdu zgodnie z art. 8 ustawy z dnia [...] stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (dalej: "u.p.o.l."). W związku z niewywiązywaniem się z obowiązku uregulowania podatku w stosunku do pierwszego właściciela pojazdu, tj. J. L. wszczęto postępowanie egzekucyjne na podstawie wystawionych tytułów wykonawczych.

Odnosząc się do kwestii przedawnienia Kolegium podało, że z zaskarżonego postanowienia wynika, iż tytuł nr [...] obejmował zaległości podatkowe za 2002r., które uległyby przedawnieniu z dniem [...] stycznia 2008r. Jednakże z uwagi na wydaną decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] maja 2004r. orzekającą

o rozłożeniu na raty ww. zaległości, której termin płatności ostatniej raty wynikającej

z decyzji przypadał na dzień [...] maja 2007r., bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu na okres 1.101 dni, co spowodowało możliwość dochodzenia zaległości do dnia [...] stycznia 2011r. Natomiast tytuł wykonawczy [...] obejmował zaległości podatkowe za 2003r. i 2004r. Z. za 2003r. uległaby przedawnieniu z dniem

[...] stycznia 2009r., zaś za 2004r. z dniem [...] stycznia 2010r. W przedmiotowej sprawie zarówno na zaległości podatkowe za 2002r. oraz 2003 i 2004r. zastosowano środki egzekucyjne, o których podatnik był zawiadomiony, i które przerywały bieg terminu przedawnienia. Z tytułu nr [...] wyegzekwowano zaległość za 2003r. oraz część zaległości za 2004r. W związku z powyższym organ zastosował kolejny środek egzekucyjny w postaci zawiadomienia o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bakowego i wkładu oszczędnościowego u dłużnika zajętej wierzytelności będącego bankiem - termin przedawnienia biegnie na nowo od [...] maja 2018r. do [...] maja 2023r. (5 lat). W konsekwencji powyższego organ pierwszej instancji uznał, że zarzuty strony dotyczące przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych są bezzasadne.

Jednakże w przedmiotowej sprawie wątpliwości organu odwoławczego wzbudziło ustalenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002r. Organ w tym zakresie wskazał na wydaną decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] maja 2004r. orzekającą o rozłożeniu na raty zaległości za 2002r., a następnie wszczęcie egzekucji i dokonanie zajęć egzekucyjnych, aż do wyegzekwowania w całości tego zobowiązania (w tytule nr [...] obejmującym zaległości podatkowe za 2002r. w dniu [...] października 2017r. dokonano wpisu z zakończonej egzekucji). Przyczyną wszczęcia postępowania egzekucyjnego mogło być (organ tego nie wyjaśnił w postanowieniu) niewywiązywanie się przez podatnika z układu ratalnego wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2004r. Jeśli takie okoliczności zaistniały to organ pierwszej instancji nie ocenił ich wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania. Przytaczając treść art. 259 § 1 pkt 2 O.p. Kolegium stwierdziło, że organ pierwszej instancji nie wyjaśnił, czy decyzja ratalna wygasła, jeśli tak w jakiej konkretnie części i czy miało to wpływ na bieg terminu przedawnienia. Niewyjaśnienie tych okoliczności budzi wątpliwości organ odwoławczego, które należy wyjaśnić poprzez ustalenie i wskazanie czy strona wywiązała się z decyzji ratalnej,

a jeśli nie, to w jakiem zakresie i jaki to miało wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (jego zawieszenie).

W skardze strona wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Skarżący ponadto wniósł o: dopuszczenie dowodu z korespondencji z K.- D. B. S. O./C. świadczącej o tym, że zajęcie nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009r. w tym banku prawa majątkowego na koncie Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "A. " s.c. J. L., H. B. było nieskuteczne z powodu zlikwidowania konta dłużnika z dniem [...] grudnia 2003r.; uchylenie zajęcia w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych O/W. prawa majątkowego stanowiącego świadczenie z zaopatrzenia emerytalnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. z powodu realizowania tego zajęcia na podstawie przeterminowanych tytułów wykonawczych; uchylenie zajęcia prawa majątkowego konta dłużnika w P. SA nr [...] z dnia [...] maja 2018r. z powodu realizowania tego zajęcia na podstawie przeterminowanych tytułów wykonawczych; o nałożenie na Samorządowe Kolegium Odwoławcze obowiązku wyjaśnienia, które tytuły wykonawcze objęte zajęciem konta w K. z dnia [...] lutego 2008r. zostały przeterminowane i czy nie doszło do pozaprawnego podziału zajęcia nr [...] na dwa inne; uznanie za zasadny zarzut wadliwego dostarczenie zajęcia prawa majątkowego nr [...] z dnia [...] czerwca 2013r. poprzez nieumieszczenie w nim informacji o możliwości wniesienia

w ciągu 14 dni skargi na czynności egzekucyjne; definitywne rozstrzygnięcie o tym, że załączenie do zajęć majątkowych tytułów wykonawczych przeterminowanych lub niedoręczonych dłużnikowi powoduje umorzenie postępowania w zakresie czynności egzekucyjnych objętych takimi zajęciami; zwrot należności dłużnikowi z tytułu egzekucji podatku drogowego za samochód marki "S. " nr rej. [...] w całości.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że Kolegium w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na przerwanie biegu przedawnienia zaległości podatkowych w związku

z zajęciem konta dłużnika w K. we [...], w którym skarżący nigdy nie posiadał konta osobistego. Zaznaczył, że

w oddziale tego banku w C. działało od [...] lipca 2001r. do [...] grudnia 2003r. konto firmowe Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "A." s.c. J. L., H. B.. Zatem zajęcie nr [...] zostało dokonane nieskutecznie przez obłożenie nim zlikwidowanego konta. Jednak nawet gdyby zajęcie było skuteczne to i tak w stosunku do niego podniesiono by zarzut niezastosowanie środka egzekucyjnego najmniej uciążliwego dla dłużnika.

Skarżący stwierdził, że wszystkie tytuły wykonawcze objęte zajęciem konta

w K.-B. S.A. z dnia [...] lutego 2008r. przeterminowały się z dniem [...] lutego 2013r. P. zajęcie konta firmowego z dnia [...] lutego 2008r. w K.-B. spowodowało upadek Przedsiębiorstwa Handlowo-Produkcyjnego "A." s.c., skarżący wskazał, że złożył wniosek z dnia [...] 2018r. o unieważnienie tego zajęcia z powodu niezastosowania przy jego wydaniu unijnego prawa - zasady proporcjonalności. Skarżący wskazał, że uzyskał informację, iż omawiana czynność odbywa się na podstawie zajęcia nr [...], w skład którego wchodziły tytuły wykonawcze

o nr [...] oraz [...]. Ww. wniosek nie został rozpatrzony. Skarżący przeglądając akta zauważył, że znajduje się w nich jeszcze kolejne zajęcie konta

w K.-B. z dnia [...] lutego 2008r. o nr [...]. Nie było natomiast informacji o zajęciu nr [...]. Skarżący stwierdził, że na organie spoczywa obowiązek sprawdzenia zajęć z dnia [...] lutego 2008r. pod kątem, które tytuły wykonawcze uległy przedawnieniu i czy nie zaszła sytuacja pozaprawnego podziału zajęcia nr [...] na dwa inne w związku z ujawnieniem sytuacji nie dostarczenia dłużnikowi tytułów wykonawczych o nr [...] oraz [...], która mogłaby być powodem unieważnienia całości zajęcia w K.-B. z 2008r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący wniósł o odroczenie terminu rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonego postanowienia organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tego postanowienia

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), wynika, że zaskarżone postanowienie winno ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że narusza ono prawo.

Z akt sprawy wynika, że w stosunku do majątku skarżącego jest prowadzona egzekucja administracyjna. Po doręczeniu skarżącemu odpisów tytułów wykonawczych nr [...] i [...] obejmujących zaległości w podatku od środków transportowych od pojazdu marki "S." o nr rej. [...] w zakresie I i II raty za 2002 r. oraz I I II raty za 2003 r. oraz I i II raty za 2004 r., skarżący - w piśmie z dnia [...] sierpnia 2019 r. - wniósł zarzuty ich "przeterminowania" oraz naruszenia art. 27 § 1 pkt 13 i art. 27 § 1 u.p.e.a. Postanowieniem z dnia [...] września 2019 r. Prezydent M. [...] oddalił te zarzuty. Wskutek wniesionego zażalenia, Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] listopada 2019 r. uchyliło w całości postanowienie organu pierwszej instancji i przekazało temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia.

Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał art. 138 § 2 w zw. art. 144 k.p.a. Zgodnie 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kontrola sądowa tego typu rozstrzygnięć ogranicza się do zbadania spełnienia i uzasadnienia przez organ odwoławczy przesłanek wynikających z powyższego przepisu.

W świetle powyższego uregulowania konstrukcja prawna rozstrzygnięcia kasacyjnego opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie konieczności ustalenia przez organ odwoławczy, że postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Rozstrzygnięcie kasacyjne nie może być podjęte

w sytuacjach innych niż te, które zostały określone w powołanym przepisie. Żadne inne wady postępowania czy wady rozstrzygnięcia podjętego przez organ pierwszej instancji nie dają organowi odwoławczemu podstaw do wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego. Ten rodzaj orzeczenia jest dopuszczalny zupełnie wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Kierując się tymi uwarunkowaniami w orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że organ odwoławczy może wydać orzeczenie kasacyjne wówczas, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to nie kwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok NSA z dnia [...] lutego 2017 r., sygn. akt II OSK 1386/15).

Treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być przy tym odczytywana i interpretowana łącznie z art. 136 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym ostatnim przepisem organ odwoławczy może przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów

w sprawie albo może zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Zatem kasacyjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu odwoławczego co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować

w trybie art. 136 § 1 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się

w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego (por. wyrok NSA z dnia [...] grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1427/16).

Trzeba też podkreślić, że orzeczenie wydane w trybie art. 138 § 2 k.p.a. nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Stanowi wręcz przeszkodę do jego ostatecznego ukształtowania. Następstwem wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego jest powrót sprawy na drogę postępowania przed organem pierwszej instancji. Ponowne postępowanie, jakie się będzie przed nim toczyć nie jest jednak dalszym ciągiem ani "przedłużeniem postępowania" odwoławczego. Sprawa wraca do poprzedniego stanu i postępowanie przed organem pierwszej instancji toczy się od początku. Na nowo zostaje ustalony stan sprawy, zarówno faktyczny, jak

i prawny. W rezultacie organ odwoławczy nie może ingerować w merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przez organ pierwszej instancji. Kontrola rozstrzygnięcia kasacyjnego nie obejmuje oceny materialnoprawnej związanej z istotą sprawy, gdyż formułowanie wniosków w tym zakresie byłoby przedwczesne i niedopuszczalne (por. wyrok NSA z dnia [...] listopada 2019 r., sygn. akt II OSK 3502/19).

W zaskarżonym postanowieniu SKO stwierdziło, że tytuł wykonawczy nr [...] obejmował zaległości podatkowe za 2003r. i 2004r. Z. za 2003r. uległaby przedawnieniu z dniem [...] stycznia 2009r., zaś za 2004r. - z dniem [...] stycznia 2010r. Z kolei zaległości podatkowe objęte tytułem wykonawczym nr [...] dotyczyły 2002 r. i uległyby przedawnieniu z dniem [...] stycznia 2008 r. Jednakże organ wskazał, że zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w odniesieniu do zaległości podatkowych za 2002r., 2003r. i 2004r. zastosowano środki egzekucyjne, o których podatnik był zawiadamiany, i które przerywały bieg terminu przedawnienia.

W konsekwencji organ odwoławczy nie dopatrzył się przedawnienia niewyegzekwowanych należności objętych tytułem wykonawczym nr [...], gdyż wskutek zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego dokonanego zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] przedawnienie nastąpiłoby z dniem [...] maja 2023 r. Reasumując organ uznał, że zarzuty strony dotyczące przedawnienia egzekwowanych zobowiązań podatkowych są niezasadne.

Wątpliwości SKO wzbudziło jednak ustalenie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2002r. Organ wskazał, że z uwagi na wydaną decyzję Prezydenta M. [...] z dnia [...] maja 2004r., orzekającej o rozłożeniu na raty ww. zaległości, której termin płatności ostatniej raty przypadał na dzień [...] maja 2007r., bieg terminu przedawnienia - zgodnie z treścią art. 70 § 2 Ordynacji podatkowej - uległ zawieszeniu na okres 1.101 dni, co spowodowało możliwość dochodzenia zaległości dłużej o 1.101 dni, tj. do dnia [...] stycznia 2011r. Następnie organ stwierdził, że zaległość za 2002r. została objęta tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym z dnia [...] lutego 2008r. i na jego podstawie organ dokonywał zajęć egzekucyjnych, aż do wyegzekwowania w całości tego zobowiązania. Przyczyną wszczęcia postępowania egzekucyjnego mogło być niewywiązywanie się przez podatnika z układu ratalnego wynikającego z decyzji z dnia [...] maja 2004r. Jeśli takie okoliczności zaistniały, to organ pierwszej instancji nie ocenił ich wpływu na bieg terminu przedawnienia zobowiązania. W tym kontekście

w zaskarżonym postanowieniu podkreślono, iż zgodnie z art. 259 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej (w brzmieniu obowiązującym w dacie istnienia decyzji ratalnej) w razie niedotrzymania terminu płatności odroczonego podatku lub zaległości podatkowej bądź terminu płatności którejkolwiek z rat, na jakie został rozłożony podatek lub zaległość podatkowa, następuje z mocy prawa wygaśnięcie decyzji o rozłożeniu na raty zapłaty podatku lub zaległości podatkowej - w części dotyczącej raty niezapłaconej w terminie płatności. Zdaniem SKO organ nie wyjaśnił więc czy decyzja wygasła, jeśli tak w jakiej konkretnie części i czy miało to wpływ na bieg terminu przedawnienia. Należy zatem ustalić i wskazać czy strona wywiązała się z decyzji ratalnej, a jeśli nie to w jakiem zakresie i jaki to miało wpływ na bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego (jego zawieszenie).

W świetle powyższego w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy przesądził merytorycznie, że nastąpiło przedawnienie należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. Natomiast w odniesieniu do należności objętych tytułem wykonawczym nr [...], SKO wskazało na konieczność wyjaśnienia, czy skarżący wywiązywał się z decyzji ratalnej z dnia [...] maja 2004 r. i w jakim zakresie. Nadto organ pierwszej instancji został zobowiązany do dokonania oceny wpływy powyższych okoliczności na zawieszenie przedawnienia zobowiązania podatkowego, w kontekście też regulacji zawartej w art. 259 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Zdaniem Sądu, w realiach niniejszej sprawy organ drugiej instancji nie wyjaśnił przekonująco powodów skorzystania z możliwości wydania orzeczenia kasacyjnego. Powtórzyć należy, że ten rodzaj orzeczenia jest dopuszczalny wyjątkowo i stanowi odstępstwo od zasady merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. SKO wydając postanowienie kasacyjne w ogóle nie wyjaśniło dlaczego nie było możliwe merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy i dlaczego nie mogło samo usunąć wskazanych w zaskarżonym postanowieniu uchybień, zarówno w sferze faktycznej jak

i prawnej. Jak wskazano wyżej w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 § 1 k.p.a. Przeprowadzenie jednego czy dwóch dowodów mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego. Taka sytuacja wyłącza zatem dopuszczalność uchylenia rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji

i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy w ogóle nie wytłumaczył dlaczego w sprawie nie było możliwości zastosowania art. 136 § 1 k.p.a.

Nadto w zaskarżonym postanowieniu SKO nie mogło merytorycznie przesądzić

o braku przedawnienia należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...]. W orzeczeniu kasacyjnym organ odwoławczy nie może bowiem przesądzić treści przyszłego rozstrzygnięcia, ani nawet sugerować sposobu załatwienia sprawy przez organ pierwszej instancji. Formułowanie wniosków w tym zakresie jest przedwczesne i niedopuszczalne. Wydanie rozstrzygnięcia na podstawie poglądu organu odwoławczego co do merytorycznego sposobu załatwienia sprawy w sposób oczywisty wykracza poza treść i możliwości uzasadnionego stosowania art. 138 § 2 k.p.a. Przesądzenie przez SKO powyższej kwestii jest tym bardziej przedwczesne, że w związku z dokonaniem zajęcia rachunku bankowego w K.-D. B. S. w dniu [...] sierpnia 2009 r., strona podniosła w skardze, iż nigdy nie posiadała konta osobistego w Oddziale tego banku w C.,

a Przedsiębiorstwo Handlowo-Produkcyjne "A." s.c. J. L., H. B. posiadało rachunek bieżący w tym Oddziale w okresie od [...] lipca 2001 r. do [...] grudnia 2003 r., na dowód czego do skargi załączono pismo z tegoż banku. Kwestia ta wymaga wyjaśnienia przez organ, tym bardziej, że może mieć też znaczenie dla przedawnienia należności objętych tytułem nr [...]. Nie jest wykluczone, że wyjaśnienie tej dodatkowej kwestii będzie wymagało wydania postanowienia kasacyjnego. Rozstrzygnięcie co do potrzeby wydania takiego postanowienia leży

w gestii organu odwoławczego. W każdym razie w zaskarżonym postanowieniu żadnych wytycznych w powyższym zakresie nie sfomułowano.

W konsekwencji stwierdzić należy, że wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy naruszył art. 138 § 2 k.p.a. Ponownie rozpatrując sprawę organ będzie miał na względzie wywody Sądu zawarte w niniejszym wyroku.

W skardze strona nie sformułowała żadnych zarzutów związanych

z naruszeniem powyższego przepisu. Zarzuty strony dotyczą przedawnienia należności dochodzonych na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] i nr [...], pozaprawnego podziału zajęcia nr [...] na dwa inne, naruszenia zasady proporcjonalności w postaci niewykonania dyspozycji art. 7 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, braku rozpatrzeniu wniosku strony z dnia [...] lutego 2018 r. Rola jednak sądu administracyjnego kontrolującego postanowienie o charakterze kasacyjnym sprowadza się jedynie do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. Powyższe zarzuty strona może podnosić, gdy organ wyda rozstrzygnięcie merytoryczne w sprawie.

W skardze strona sformułowała także szereg żądań, z których część także wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy, a nawet kompetencji sądu administracyjnego, np. żądanie uchylenia przez sąd dokonanych zajęć egzekucyjnych.

W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący wniósł o odroczenie terminu rozprawy z uwagi na to, że w tym samym dniu będzie reprezentował żonę – G. C.-L. na rozprawie przed Sądem Rejonowym we [...].

Podkreślenia wymaga, że w myśl art. 109 p.p.s.a. rozprawa ulega odroczeniu wtedy, gdy sąd stwierdzi nieprawidłowość zawiadomienia którejkolwiek ze stron albo jeżeli nieobecność strony lub jej pełnomocnika jest wywołana nadzwyczajnym wydarzeniem lub inną znaną sądowi przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, chyba że strona lub jej pełnomocnik wnieśli o rozpoznanie sprawy w ich nieobecności. Rozważając odroczenie rozprawy sąd musi brać pod uwagę sformułowany w art. 45 ust. 1 Konstytucji nakaz rozpatrzenia sprawy bez zbędnej zwłoki oraz regulację zawartą w art. 7 p.p.s.a., zgodnie z którą sąd powinien podejmować czynności zmierzające do szybkiego załatwienia sprawy i dążyć do jej rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W tym kontekście należy też zauważyć, że nieobecność stron lub ich pełnomocników na rozprawie nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (art. 107 p.p.s.a.), a wnioski strony skarżącej - w razie jej nieobecności - wynikające ze skargi oraz pism procesowych są przedstawiane w trakcie rozprawy (art. 108 p.p.s.a.).

W świetle powyższych regulacji odroczenie rozprawy jest sytuacją wyjątkową

i nadzwyczajną (por. wyrok NSA z dnia [...] maja 2008 r., II FSK 471/07).

W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że okoliczność, iż skarżący ma inne obowiązki związane ze sprawą toczącą się przed sądem powszechnym i w związku z tym zachodzi kolizja terminów rozpraw sama w sobie nie może powodować odroczenia rozprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, bez jednoczesnego wykazania, że strona nie miała możliwości ustanowienia pełnomocnika (por. wyroki NSA: z dnia [...] października 2007 r., II OSK 1291/06; z dnia [...] sierpnia 2015 r., I OSK 2782/14; z dnia [...] listopada 2017 r., II FSK 2898/15). W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skarżący nie wyjaśnił dlaczego w przedmiotowej sprawie nie było możliwości ustanowienia pełnomocnika. Nadto skarżący nie uznał za konieczne wykazania – czy i jak – jego udział w rozprawie mógł w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy (por. wyrok NSA

z dnia [...] maja 2008 r., II FSK 471/07). W rezultacie Sąd oddalił wniosek o odroczenie rozprawy.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uchylił zaskarżone postanowienie. O kosztach sądowych postanowiono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. Na koszty te złożył się uiszczony wpis od skargi

w wysokości [...] zł.

s.M.Łent s.H.Adamczewska-Wasilewicz s.L.Kleczkowski