Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 202/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2010-05-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 art. 31
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.
journal: Dz.U.UE.L 1993 nr 253 poz 1 art. 181 a
law: Rozporządzenie Komisji EWG) NR 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiające przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr  2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny
journal: Dz.U. 2004 nr 29 poz 257
law: Ustawa z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Małgorzata Niedobylska Sędziowie WSA Barbara Stukan-Pytlowany /spr./ WSA Grzegorz Panek Protokolant st.sek.sąd. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w Wydziale I Finansowym na rozprawie w dniu 25 maja 2010r. spraw ze skarg P. R. na decyzje Dyrektora Izby Celnej 1. z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie długu celnego 2. z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego 3. z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargi -


UZASADNIENIE

Decyzjami z dnia (...) grudnia 2009r. nr (...);(...) oraz (...) Dyrektor Izby Celnej po rozpatrzeniu odwołań P. R. utrzymał w mocy zaskarżone decyzje Naczelnika Urzędu Celnego z dnia (...) lipca 2009r., nr:

(...) - określającą prawnie należną kwotę wynikającą z długu celnego w wysokości 1 693 zł.

(...) - określającą prawidłową wysokość podatku akcyzowego na kwotę 2 532 zł.

(...) – określająca kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 4 654zł.

w związku z dopuszczeniem do obrotu samochodu osobowego marki VOLVO S60 objętego zgłoszeniem celnym JDA SAD poz. (...)z dnia [...] października 2008 r.

W postępowaniu ustalono, że w dniu [...] października 2008 r. P. R. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A" złożył zgłoszenie celne o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu samochodu osobowego marki VOLVO S60 nr VIN: (...); rok produkcji 2006 r. importowanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, zarejestrowane pod numerem JDA SAD poz. (...).

Wartość celną sprowadzonego samochodu określił, na podstawie wartości transakcyjnej towaru w wysokości 3 140,00 USD wynikającej z załączonej do zgłoszenia umowy sprzedaży z dnia 15 września 2008r. na kwotę 9 047,00 zł. Tak określona wartość celna stanowiła podstawę do dokonania obliczeń należności celno-podatkowych związanych z importem tego samochodu osobowego.

W wyniku kontroli dokumentów i danych handlowych, w oparciu o dane ze stron internetowych ustalono, iż wartość samochodu wynikająca z przedłożonej przez podatnika umowy, znacznie odbiega od wartości podobnych pojazdów na amerykańskim rynku samochodowym, wobec czego wszczęto postępowanie w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego. Skarżący, wezwany do przedłożenia wszelkich dokumentów potwierdzających dokonane naprawy oraz ewentualne zakupy części, oświadczył, iż sprzedał przedmiotowy samochód w dniu 31 grudnia 2008 r. w stanie uszkodzonym, w jakim został sprowadzony, nie dokonując żadnych napraw czy też badań technicznych ani nie rejestrując pojazdu.

Powołany w toku postępowania biegły z zakresu techniki motoryzacyjnej ustalił wartość brutto przedmiotowego pojazdu na dzień dokonania zgłoszenia celnego tj. 30 października 2008r. na kwotę na kwotę 33 300,00 PLN przy wykorzystaniu "metody stopnia uszkodzenia". Natomiast wartość takiego pojazdu w stanie nieuszkodzonym określono na kwotę 68 400,00 PLN. Z uwagi na to, iż importowany samochód został wyprodukowany we Wspólnocie (Szwecja) biegły rzeczoznawca do określenia wartości bazowej przyjął wartość podobnego konstrukcyjnie samochodu produkcji japońskiej marki TOYOTA Avensis Prestige (aut.lim.4 drzwiowy, poj. silnik 2362 cm3, moc 120 KW).

Po zapoznaniu się ze sporządzoną wyceną skarżący przedłożył korektę oceny technicznej nr 1138(M)2008, wraz z dokumentacją fotograficzną na płycie CD, zawierającą uszczegółowiony opis uszkodzeń jakie posiadał samochód na dzień odprawy celnej.

Dokonując uzupełnienia wyceny technicznej biegły uwzględnił wskazane w korekcie dodatkowe uszkodzenia oraz zastosował korekty za: liczbę poprzednich właścicieli (3%) i niewłaściwe serwisowanie pojazdu (5%), stwierdzając ostatecznie, iż wartość brutto importowanego pojazdu określona "metodą stopnia uszkodzenia" wyniosła 19 872,00 PLN.

Wobec powyższego Naczelnik Urzędu Celnego uznając, iż istnieją uzasadnione podstawy do zakwestionowania wartości transakcyjnej towaru określonej w zgłoszeniu celnym oraz przedłożonej umowie oraz ustalenia wartości celnej metodami zastępczymi. Opisaną na wstępie decyzją z dnia 24 lipca 2009r. organ celny określił kwotę długu celnego powstałego w wyniku dopuszczenia do obrotu przedmiotowego samochodu na kwotę 1 693 zł. oraz zaksięgował retrospektywnie kwotę 788 zł. stanowiącą różnicę między kwotą długu celnego prawnie należną a kwotą wynikającą z długu celnego określoną w w/w zgłoszeniu celnym. Następnie zaś określił kwotę podatku akcyzowego oraz kwotę podatku od towarów i usług w prawidłowej wysokości tj. odpowiednio w kwotach 1 145zł. oraz 4 654 zł.

W odwołaniu od powyższych decyzji skarżący zarzucił, iż w sprawie nie istniały uzasadnione wątpliwości dotyczące zadeklarowanej w zgłoszeniu celnym wartości transakcyjnej, a zebrany materiał dowodowy nie dawał wystarczających podstaw do jej zakwestionowania gdyż przedłożona przez podatnika zarówno umowa sprzedaży jak i dowód zapłaty określały jednoznacznie wartość transakcyjna towaru. Skarżący zarzucił organom celnym naruszenie art. 31 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (dalej WKC) poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie ma możliwości ustalenia wartości celnej pojazdu w oparciu o art. 29 i 30 WKC oraz naruszenie art. 122, 180§1 oraz 187 §1 Ordynacji podatkowej polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu stanu faktycznego sprawy.

Dyrektor Izby Celnej utrzymując w mocy zaskarżone decyzje powołał się na art. 181a Rozporządzenia Komisji (EWG) nr 2454/93 ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (zwanego dalej rozporządzeniem wykonawczym) zgodnie z którym wartość transakcyjna nie musi być przyjęta za wartość celną w wypadku, gdy organ celny ma uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC. Podkreślił, iż na organie podatkowym ciąży obowiązek sprawdzenia przedkładanych mu dokumentów zarówno pod względem formalnym jaki i materialnym, brak wiarygodności tychże dokumentów pozwala na zakwestionowanie ceny transakcyjnej towaru. Stwierdzając zatem, w oparciu o notowania internetowe, iż zadeklarowana cena nabycia towaru jest rażąco niska w stosunku do cen pojazdów w kraju eksportu, organ uprawniony było do wszczęcia z urzędu postępowania mającego na celu prawidłowe określenie elementów kalkulacyjnych wpływających na wysokość długu celnego.

Organ wyjaśnił, iż uzasadnionymi były wątpliwości co do tego czy zadeklarowana przez podatnika wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną cenę za importowany samochód osobowy marki VOLVO S60. Z przedłożonego bowiem przez Stronę oświadczenia kontrahenta zagranicznego wynika, iż kwota 3 240 USD mogła stanowić całkowitą płatność za importowany samochód i była sumą ceny zakupu samochodu w kwocie 2 640 USD oraz kosztów transportu morskiego w wysokości 600 USD, jednakże inne dokumenty nie potwierdzają tego w sposób jednoznaczny. Nadesłany dokument bankowy nazwany przez Stronę "zaświadczeniem swiftowym" potwierdza fakt dokonania płatności w kwocie 2 640 USD na rzecz kontrahenta zagranicznego, jednakże nie wiadomo czy powyższa płatność odnosi się do samochodu będącego przedmiotem importu, gdyż dokument ten nie odwołuje się do numeru VIN pojazdu ani też do umowy kupna-sprzedaży. Poza tym z jego treści dokumentu nie wynika również, czy uiszczona kwota jest całkowitą kwotą płatności.

Organ celny zaznaczył, iż po porównaniu zadeklarowanej przez zgłaszającego wartości celnej używanego pojazdu z wartością identycznych lub podobnych samochodów na rynku kraju eksportu, zweryfikowanie tejże wartości stało się konieczne. Wartość samochodu ustalona została po uwzględnieniu korekt z tytułu uszkodzeń, przy przyjęciu najniższych cen oferowanych na rynku amerykańskim (7 995,00 USD) oraz przy uwzględnieniu określonego przez biegłego procentu uszkodzeń importowanego pojazdu w wysokości 17 %. Wartość podobnego pojazdu na rynku kraju eksportera wyniosła zatem 6 635,85 USD, co obrazuje iż wskazana przez stronę wartość transakcyjna 2 640,00 USD jest ponad dwukrotnie niższa od najniższej rynkowej ceny takiego pojazdu pomniejszonej o braki i uszkodzenia.

W prawidłowo zdaniem organu odwoławczego poprawionej wycenie technicznej biegły uwzględnił dodatkowe uszkodzenia tego pojazdu, korekty za liczbę poprzednich właścicieli (3%) i niewłaściwe serwisowanie (5%) szacując wartość importowanego pojazdu na 19 872,00 PLN.

Odnosząc się do zarzutu podatnika zaniechania sprawdzenia historii oraz stopnia zużycia pojazdu organ podkreślił, iż w wycenie technicznej nr 1033/09/2/Szel. biegły przy ustalaniu wartości samochodu uwzględnił: korektę z tytułu eksploatacji pojazdu przez dwóch poprzednich właścicieli, korektę ze względu na niewłaściwe serwisowanie pojazdu, korektę z tytułu importu prywatnego jak również korektę uwzględniającą stopień uszkodzenia przedmiotowego pojazdu (17%) oraz współczynnik stopnia uszkodzenia (0,59) i współczynnik uszkodzeń ukrytych (0,93). Ponadto stwierdził, iż organ I instancji do określenia wartości celnej metodą zastępczą słusznie przyjął wartość rynkową brutto w wysokości 28 388,00 PLN (nie uwzględniwszy współczynnika zbywalności) ustaloną według metody stopnia uszkodzenia" uwzględniającą określony w ocenie technicznej nr 1033/09/2/Szel. 17 % stopień uszkodzeń oraz współczynniki: stopnia uszkodzenia i uszkodzeń ukrytych, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła. Główną przesłanką do skorzystania z "metody stopnia uszkodzenia" był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.

Ponadto organ odwoławczy szczegółowo wyjaśnił zastępcze metody ustalania wartości celnej, wynikające z art. 30 i 31 WKC, aż do dojścia do zastosowanej metody tzw. "ostatniej szansy" (metody końcowej), określonej w art. 31 WKC. Wskazał, że konsekwencją powyższych ustaleń było określenie kwoty długu celnego, podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług w oparciu o opinię biegłego która przez organ I instancji w prawidłowy sposób została skorygowana poprzez nieuwzględnienie zastosowanego przez biegłego "współczynnika zbywalności".

W skargach do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonych decyzji, skarżący zarzucił organom celnym, iż przy uznawaniu podanej przez podatnika wartości transakcyjnej pojazdu za rażąco niską, nie wzięły one pod uwagę specyfiki rynku kraju eksportu, na którym w chwili nabycia przedmiotowego pojazdu, samochody uszkodzone cieszyły się znikomym popytem, co znacząco wpływało na obniżenie ich cen. Zarzucił także, iż w toku postępowania nie ustalono występujących u podobnych kontrahentów w 2008r. cen pojazdów uszkodzonych. Skarżący po raz kolejny podniósł, iż przedłożone przez niego dokumenty pozwalają na jednoznaczne ustalenie wysokości ustalonej ceny, a co za tym idzie wartości celnej towaru zaś dokonana przez organy celne ocena rzetelności i wiarygodności tychże dokumentów, cechująca się dowolnością i arbitralnością nie może stanowić podstawy do ustalania innej niż zadeklarowana przez stronę wartości.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wnosząc o ich oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. - określanej dalej jako p.p.s.a.) wynika, że zaskarżona decyzja winna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając zaskarżone decyzje z punktu widzenia ich zgodności z prawem stwierdzić należy, że decyzje te nie naruszają prawa.

Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowiło ustalenie wartości celnej samochodu sprowadzonego przez skarżącego z USA.

Na podstawie art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wówczas, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie do postanowień art. 181a ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej przywożonych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przedmiotowej sprawie wątpliwości organu celnego wzbudziła wartość pojazdu marki VOLVO S60, rok produkcji 2006, zadeklarowana przez stronę skarżącą w październiku 2008r. w kwocie 3 140,00 USD, czy też 3 240, 00 USD jak przyznała strona w toku dalszego postępowania.

Organ celny I instancji porównał zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych. Przedział cenowy takich samochodów jak sprowadzony przez skarżącego w stanie nieuszkodzonym wynosił od 7 995 USD do 44 961,00 USD - średnia 18 610,00 USD.

Biorąc pod uwagę wskazane ceny, organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości, czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Tym samym zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego powstałego w związku z importem samochodu osobowego marki VOLVO S60.

W trakcie tego postępowania skarżący przedłożył wykaz uszkodzeń jakie posiadał samochód w chwili jego sprowadzenia i wyjaśnił, iż został on sprzedany bez dokonywania napraw czy też wykonywania badań technicznych. Wyjaśnił również, iż zadeklarowana cena pojazdu, oceniona przez organy celne jako niska, nie jest efektem zaniżenia rzeczywistej wartości samochodu a wynika z przesłanek o charakterze obiektywnym tj. z faktu, iż na ryku kraju eksportu brak popytu na samochody uszkodzone, powypadkowe, które zbywane przez ubezpieczycieli osiągają na licytacjach bardzo niskie ceny w porównaniu z takimi samymi modelami aut nie uszkodzonych. Wyjaśnił również, iż ta właśnie okoliczność decyduje o opłacalności importu takich pojazdów.

Należy stwierdzić, że organy - wbrew twierdzeniom skargi - wykazały, że cena podana przez stronę skarżącą była rażąco niska w stosunku do ceny pojazdów na rynku eksportera nawet przy uwzględnieniu stopnia uszkodzenia samochodu. Wątpliwości organów zatem, co do wysokości zadeklarowanej przez stronę wartości transakcyjnej były uzasadnione i uprawniały one to do odstąpienia od ustalenia wartości celnej towaru na podstawie tej metody. Trzeba tutaj podkreślić, iż odstąpienie od zasady ustalania wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną musi znajdować uzasadnione podstawy w okolicznościach sprawy. Takie podstawy daje w szczególności stwierdzenie, że cena towaru była rażąco niska, co zakłada jej porównywanie z innymi cenami. Ustalenie tychże cen nie może być intuicyjne ani dowolne a ocena w tym zakresie musi być dokonana w oparciu o ceny obowiązujące w kraju sprzedawcy. Należy zatem wykazać, że treść zakwestionowanego dokumentu nie jest zgodna ze stanem faktycznym (por. wyrok NSA z 10 stycznia 2007r.; I GSK 3350/05; niepubl.).

Odnosząc powyższe uwagi do stanu faktycznego przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach. Źródłem uzasadnionych wątpliwości organów celnych była analiza cen kształtujących się na rynku amerykańskim. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na tym rynku organ prawidłowo posłużył się danymi zawartymi w na stronach internetowych. Należy podkreślić, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami dostępnymi także w formie elektronicznej jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie organ posłużył się prawidłowymi metodami poszukując tylko właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej).

Porównanie cen z wartością pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego w oczywisty sposób uzasadniało wątpliwości co do prawidłowości wartości zadeklarowanej i w świetle art. 181a rozporządzenia wykonawczego stanowiło podstawy do odstąpienia przez organy celne od ustalania wartości celnej sprowadzonego pojazdu na podstawie wartości transakcyjnej.

Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania materialnej wiarygodności zgodnie z przepisami prawa celnego nie tylko może, ale i powinna uwzględniać zastępcze metody ustalania wartości celnej podanej w prawie celnym.

W pierwszej kolejności należy zastosować ustalenie wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC) sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna.

Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w USA.

Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych.

Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartej na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06).

W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione.

Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty bądź z opinii biegłego.

Zauważyć należy, iż w przedmiotowej sprawie biegły rzeczoznawca powołany przez organ, posługując się przy ustalaniu wartości rynkowej między innymi komputerowym systemem wyceny pojazdów "INFO-EKSPERT" przyjął bazową cenę pojazdu, a następnie dokonał odpowiedniej korekty z tytułu stopnia uszkodzenia, liczby właścicieli, ze względu na serwisowanie pojazdu, ze względu na import prywatny. Jak wynika z wyceny, wartość rynkowa pojazdu została ustalona przy uwzględnieniu wskazanych w niej korekt mających wpływ na jego wartość. Ponadto wartość pojazdu ustalona w wycenie została pomniejszona o braki i uszkodzenia wynikające z oceny technicznej nr 1138(M) 2008, dołączonej dokumentacji fotograficznej oraz uwag zgłaszanych przez stronę. Dlatego niezasadny jest zarzut skargi, że ustalenie wartości rynkowej nastąpiło w sposób uproszczony bez koniecznego uwzględnienia cech szczególnych konkretnego samochodu, jego "historii" i stopnia zużycia.

Biegły wskazał, iż wartość rynkowa samochodu marki VOLVO S60 na rynku Wspólnoty Europejskiej, rok produkcji 2006, przy zastosowaniu "metody stopnia uszkodzenia" po uwzględnieniu współczynnika zbywalności wynosi 19 872 zł. W przedmiotowym postępowaniu nie uwzględniono jednak powyższej korekty. Niezastosowanie powyższej korekty było uzasadnione. Bowiem nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną, a opłacalność importu pojazdu jest indywidualną sprawą importera i nie wpływa na ustalenie wartości celnej pojazdu. Przy ustalaniu wartości celnej używanego pojazdu chodzi o odtwarzanie jego wartości w momencie przywozu na obszar celny Wspólnoty.

Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął z korzyścią dla strony wartość rynkową brutto ustaloną według "metody stopnia uszkodzenia" nie uwzględniając przy ustalaniu tej wartości zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu "współczynnika zbywalności" i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość określoną przez rzeczoznawcę w wysokości 28 388zł, odliczając od niej, zgodnie z obowiązującymi przepisami należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, oraz 10% cła.

Główną przesłanką do skorzystania z tej metody był fakt, iż dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części.

Zarzuty skarżącego dotyczące oparcia się na materiale dowodowym w postaci informacji ze stron internetowych nie mają usprawiedliwionych podstaw. Trzeba przede wszystkim podkreślić, że informacje te nie stanowiły podstawy ustalenia wartości celnej towaru, lecz źródło uzasadnienia wątpliwości dotyczących wartości zadeklarowanej pojazdu. Jak wskazano wyżej, posłużenie się tego typu źródłem informacji dla wyjaśnienia wątpliwości co do wartości celnej pojazdu było w pełni zgodne z zasadami postępowania celnego.

Należy tutaj podkreślić, iż przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która opiera się na badaniu konkretnego pojazdu i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkie indywidualne elementy takie jak zużycie, uszkodzenia.

W ocenie Sądu, zasadnie podważono wartość transakcyjną, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo zastosowano metodę "ostatniej szansy".

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że materiał dowodowy został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jego oceny dokonano zaś w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego.

Sąd nie dopatrzył się w decyzji dotyczącej określenia wysokości długu celnego niczego, co usprawiedliwiałoby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego.

Z dokumentów przedłożonych przez stronę w toku postępowania - umowy kupna-sprzedaży z dnia 15.09.2008r., kserokopii polecenia wypłaty za granicę z dnia 14.08.2008r. i z dnia 10.09.2008r., oraz pisma kontrahenta zagranicznego z dnia 29.09.2009r., nie wynika jednoznacznie czy kwota 3.240 USD mogła stanowić całkowitą płatność za importowany samochód i była sumą ceny zakupu samochodu w kwocie 2.640 USD oraz kosztów transportu morskiego w kwocie 600 USD. Świadczy o tym brak odwołania się w "zaświadczeniu Swiftowym" do numeru VIN pojazdu lub umowy kupna-sprzedaży. Z dokumentu tego nie wynika też czy dotyczy on całkowitej płatności za towar. Z polecenia wypłaty za transport morski z dnia 14.08.2008r. nie wynika, czy dotyczy ono samochodu będącego przedmiotem importu, bowiem nie zostało w nim określone jakich konkretnie samochodów dotyczy opłata transportowa. Należy też zauważyć, że umowa kupna-sprzedaży przedmiotowego pojazdu została zawarta miesiąc później (15.09.2008r.) niż polecenie wypłaty za transport morski 3 samochodów. Nie bez znaczenia dla oceny prawdziwości treści ww. dokumentów co do wartości transakcyjnej ma okoliczność, że mimo iż umowa kupna-sprzedaży (jak twierdzi skarżący) zawierała błędną cenę, do zgłoszenia celnego skarżący podał właśnie tą błędną cenę, faktura nie została skorygowana przez wystawcę, a w postępowaniu odwoławczym strona przedstawiła następną umowę kupna sprzedaży z daty 15.09.2010r. zawierającą inną cenę.

Budzi też wątpliwość rzetelność zapisów korekty do oceny technicznej nr: 1138 (M) 2008 - w zakresie przeprowadzenia dodatkowych oględzin przedmiotowego pojazdu przez rzeczoznawcę Polskiego Stowarzyszenia Rzeczoznawców i Tłumaczy "EKSPERT" w R. technika S. S. - w warsztacie naprawczym, z uwagi na datę tych oględzin (5.02.2009r.) - tj. miesiąc po sprzedaży tego samochodu przez skarżącego osobie zamieszkałej na terenie powiatu puckiego.

Reasumując w ocenie Sądu przedstawione przez skarżącego dokumenty nie ograniczyły uprawnień organu celnego co do weryfikowania wartości transakcyjnej i nie mogły rozwiać wątpliwości co do wartości transakcyjnej pojazdu. Tym bardziej, że zadeklarowana wartość samochodu rażąco odbiega od wartości tego typu samochodów na rynku kraju eksportu, co wykazały organy w postępowaniu. Potwierdzeniem tego stanowiska jest również wartość rynkowa brutto przedmiotowego samochodu w wysokości 28.388,00 zł ustalona w oparciu o prawidłowo sporządzoną wycenę techniczną uwzględniającą wszelkie korekty mające wpływ na wartość tego pojazdu.

Odnosząc się do zarzutu skargi, iż organy celne przy uznawaniu podanej przez podatnika wartości transakcyjnej samochodu za rażąco niską nie wzięły pod uwagę specyfiki rynku kraju eksportu, na którym samochody uszkodzone cieszyły się znikomym popytem, co wpływało na cenę, jak i do zarzutu iż niedopuszczalne jest porównanie ceny importowanego pojazdu z cenami proponowanymi za pojazdy nieuszkodzone oraz zarzutu, iż w toku postępowania nie ustalono jaka jest wartość tego rodzaju samochodu uszkodzonego na rynku jego pochodzenia. Sąd zauważa, że organy celne nie kwestionowały możliwości okazjonalnego zakupu, o ile zostaną wiarygodnie wykazane okoliczności uzasadniające niską cenę i wzywały stronę do uwiarygodnienia ceny transakcji. Jednakże skarżący w toku postępowania administracyjnego nie wykazał z jakich powodów cena importowanego samochodu była o ponad 50% niższa od najniższej wartości odnoszących się do samochodów tej samej marki, typu i rocznika, co sprowadzony przez skarżącego, występujących na rynku kraju eksportu. Ponadto w ocenie Sądu w przypadku importowanego pojazdu niemożliwym jest znalezienie samochodu identycznego lub podobnego pod względem stopnia uszkodzenia a w związku z tym w celu dokonania obiektywnej oceny i porównania należy wziąć pod uwagę wartość samochodu nieuszkodzonego którą następnie należy pomniejszyć o braki i uszkodzenia samochodu importowanego, co uczyniły organy w niniejszej sprawie.

Z powyższych względów w ocenie Sądu zaskarżona decyzja dotycząca określenia wysokości długu celnego zapadła z poszanowaniem zasad postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191), co wyżej wykazano.

Rozstrzygnięcie odnośnie określenia kwoty podatku akcyzowego oparte zostało na przepisach art. 4 ust. 1 pkt 4, art. 7 ust. 2 pkt 1, art. 10 ust. 1 pkt 4, art.13 ust.3, art. 80 ust. 1, ust. 2 pkt 2, ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257 ze zm.; dalej: ustawa o podatku akcyzowym) i § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 87, poz. 825 ze zm). Natomiast określenie wysokości podatku od towarów i usług od importu nastąpiło na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 3, art. 19 ust. 7, art. 29 ust. 13 i ust. 15, art. 34 ust. 2, i art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.; dalej: ustawa VAT).

Zgodnie z art. 4 ust 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego.

Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu, skutkowały zmianą kwoty długu celnego, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatków.

Organ celny uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 2 532 zł., przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3).

Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie długu celnego w prawidłowej wysokości również wpływa na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania.

W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 4 654 zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.

Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że istnieje pomiędzy nimi bardzo ścisły i nierozerwalny związek. Zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego określonego na gruncie przepisów celnych, tj. objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. To przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń.

Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Przy czym należy zauważyć, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącą w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone decyzje nie naruszają prawa, dlatego skargi nie zasługują na uwzględnienie i podlegają oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.