Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 148/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Sędzia WSA - Arkadiusz Tomczak, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), Protokolant specjalista - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (OB); oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J. B. (dalej: "Strona", "Skarżąca") jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. (dalej: "Dyrektor Oddziału ARiMR") z [...] grudnia 2017 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Ż. (dalej: "Kierownik Biura Powiatowego ARiMR") z [...] września 2017 r. nr [...], o uchyleniu, po wznowieniu postepowania, decyzji nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie przyznania Stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż., oraz o odmowie przyznania Stronie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 i nałożeniu sankcji w wysokości 3.497,74.

W dniu [...] maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wpłynął wniosek J. B. o przyznanie płatności bezpośrednich na rok 2014, zgodnie z art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U z 2012 r. poz. 1164 ze zm.) wraz z materiałem graficznym, skorygowanym 1 lipca 2014 r. w odpowiedzi na wezwanie organu do złożenia wyjaśnień. W przedmiotowym wniosku Strona wnioskowała o przyznanie jednolitej płatności obszarowej (JPO), do powierzchni wynoszącej 9,62 ha.

W dniu [...] września 2014 r. w gospodarstwie Strony przeprowadzono czynności kontrolne na miejscu w zakresie wzajemnej zgodności, których wyniki opisano w protokole nr [...].

Następnie [...] września 2014 r. w gospodarstwie Strony została przeprowadzona kontrola w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą FOTO, poprzedzona wizytacją terenową z [...] sierpnia 2014 r. Z przeprowadzonych czynności wykonana została dokumentacja fotograficzna potwierdzająca dane pozyskane w terenie oraz wykonany został szkic, na którym oznaczono miejsce wykonywania poszczególnych zdjęć. Wyniki przeprowadzonej kontroli zostały utrwalone w raporcie z kontroli nr [...].

Decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał Stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014 i zakwalifikował do płatności JPO powierzchnię wynoszącą 9,48 ha, a nie jak deklarowano 9,62 ha. Wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 0,14 ha, która co ustalono, nie podlegała użytkowaniu rolniczemu, jak deklarowano we wniosku. Płatność JPO przyznano w kwocie 8 631,41 zł. Dodatkowo organ przyznał płatność w kwocie 5,90 zł z tytułu zwrotu dyscypliny finansowej. Na mocy ww. decyzji nakazano Wnioskodawczyni realizację działań mających na celu usunięcie niezgodności stwierdzonych w kontroli w zakresie spełnienia norm i wymogów, co miało polegać na przeprowadzeniu stosownych zabiegów agrotechnicznych we wskazanym terminie.

Postanowieniem z [...] listopada 2016 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wznowił z urzędu postępowanie administracyjne zakończone decyzją z [...] marca 2015 r. wskazując, że wyszły na jaw nowe dowody mające wpływ na przyznanie płatności, które nie były znane organowi w dniu wydania ww. decyzji, powołując art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.), dalej: "K.p.a.".

Decyzją z [...] stycznia 2017 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił Stronie przyznania płatności z tytułu JPO i nałożył sankcję w wysokości 3 497,74 zł, potrącanej z płatności realizowanych przez ARiMR z funduszy EFRG, EFRROW i krajowych środków publicznych przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy w ciągu 3 kolejnych lat kalendarzowych.

W wyniku rozpatrzenia odwołania organ II instancji - Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję z [...] stycznia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wydał decyzję nr [...] z [...] kwietnia 2017 r., którą ponownie odmówił Stronie przyznania płatności z tytułu JPO i nałożył sankcję w wysokości 3.497,74 zł.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem Strona wniosła odwołanie.

W dniu [...] lipca 2017 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. wydał decyzję nr [...], którą uchylił zaskarżoną decyzję z [...] kwietnia 2017 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, wydał decyzję nr [...] z [...] września 2017 r., na mocy której, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję dotychczasową z [...] marca 2015 r. wydaną w sprawie przyznania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2014, powołując się na przywołane przepisy, odmówił Wnioskodawczyni przyznania płatności z tytułu JPO i nałożył sankcję w wysokości 3 497,74 zł.

W uzasadnieniu wskazał, iż w sprawie wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Nową okoliczność faktyczną istniejącą w dniu wydania decyzji, a nieznaną organowi, który wydał decyzję było zaprzestanie w lipcu 2014 r. prowadzenia działalności rolniczej na działce nr 66, zgłoszonej do przyznania płatności. Okoliczność ta została stwierdzona w roku 2016 i nie mogła być znana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. [...] kwietnia 2015 r. O okolicznościach dotyczących zlicytowania działki nr [...] Strona informowała w sierpniu 2014 r., jednakże nie poinformowała organu, że nie użytkuje tej działki.

W dalszej części uzasadnienia organ wskazał, że zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach, rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa na będące w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, grunty rolne wchodzące w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujące się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla

Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności.

Wobec powyższego w rozpoznawanej sprawie, w związku z ustaleniami inspektorów terenowych poczynionymi w trakcie kontroli na miejscu w gospodarstwie J. B. oraz nową informacją o zaprzestaniu prowadzenia działalności rolniczej na działce nr [...], wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 3,84 ha. Strona nie spełnia warunków do otrzymania płatności do działki nr [...], gdyż użytkowana była tylko przez część roku kalendarzowego i zaprzestano działalności na tej działce.

Organ wskazał, że procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej (9,62 ha), a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (5,78 ha) wyniosła 66,436 %. Uzasadnia to, zgodnie z art. 16 ust. 5 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (UE) Nr 65/2011 (jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% rolnik jest wykluczany z otrzymania pomocy do wysokości równej kwocie odpowiadającej różnicy między obszarem zadeklarowanym a zatwierdzonym), odmowę przyznania płatności z tytułu JPO oraz nałożenie sankcji.

Z tych powodów organ odmówił przyznania płatności z tytułu JPO w 2014 r. i wymierzył sankcję w wysokości 3.497,74 zł. W uzasadnieniu wskazał, iż wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 3,84 ha.

Strona wniosła odwołanie. Wskazała, że była w posiadaniu spornej działki Nr 66 oraz utrzymywała ją zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek (rok 2014). Strona stwierdziła, że była posiadaczem zależnym nieruchomości składającej się z działki nr [...] położonej w miejscowości B., a tytułem prawnym Strony do przedmiotowej nieruchomości była umowa użyczenia zawarta z D. B. - ówczesnym właścicielem nieruchomości. Strona wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. decyzją z [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym.

W ocenie organu odwoławczego, w prowadzonym postępowaniu wznowieniowym organ I instancji wykazał ponad wszelką wątpliwość, że przesłanki do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a, faktycznie wystąpiły. W szczególności organ wykazał, że okoliczność zaniechania prowadzenia działalności rolniczej w lipcu 2014 r. na działce nr [...] stwierdzona w kontroli administracyjnej w roku 2016 nie mogła być znana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. [...] marca 2015 r., co czyni zadość przepisowi art. 149 § 2 K.p.a.

Podkreślono, że organ I instancji prowadząc postępowanie w sprawie ustalił, że co prawda o okolicznościach dotyczących zlicytowania działki nr [...] Strona informowała w sierpniu 2014 r., jednakże co istotne Strona na tym etapie nie poinformowała organu o okoliczności wskazujących na nieużytkowanie przez nią spornego gruntu. Organ w takim przypadku przed wydaniem decyzji z [...] marca 2015 r. dowiedział się jedynie o zlicytowaniu działki nr [...] za długi, jednak nie było mu wiadomo o nieużytkowaniu tej działki przez Stronę. O okoliczności nieużytkowania działki przez Stronę (w ciągu tygodnia licząc od otrzymania obwieszczenia o licytacji nieruchomości, tj. od 2 lipca 2014 r.) organ powziął informację dopiero 24 października 2016 r., kiedy to do kancelarii Biura Powiatowego ARiMR w Ż. wpłynęło pismo znak [...], Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. przekazujące dokumenty zgromadzone w prowadzonym wobec Strony w postępowaniu windykacyjnym, z których dopiero wynikało, że Strona po zebraniu plonów w roku 2014 zaprzestała prowadzenia działalności rolniczej na działce nr 66, co z kolei miało być spowodowane okolicznościami siły wyższej, niezależnymi od woli Wnioskodawczyni.

W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy przytoczył regulacje prawne dotyczące procedury i warunków przyznania płatności. Podkreślił, że przepisy regulujące kwestie płatności do gruntów rolnych nie wiążą uprawnienia do przyznania płatności z tytułem prawnym do gruntu, lecz odnoszą się do stanu faktycznego, jakim jest posiadanie gruntów przez rolnika. Wskazano, że dla przyznania płatności samo posiadanie gruntów rolnych w ujęciu cywilistycznym nie stanowi wystarczającej przesłanki do ubiegania się o płatności obszarowe. W tym stanie pojęcie posiadania gruntów rolnych, w rozumieniu przepisów o płatnościach, należy rozumieć jako faktyczne użytkowanie gruntów rolnych, stałe doglądanie, pewna ciągłość prac tak, aby grunt był utrzymany w dobrej kulturze przez cały rok kalendarzowy.

W świetle powyższego wskazano, iż płatności należą się posiadaczowi gruntów rolnych utrzymującemu grunty zgodnie z normami. Jeżeli zatem o przyznanie płatności wystąpi rolnik, który posiada grunty rolne, faktycznie je uprawia, utrzymuje je zgodnie z normami i spełnia inne przesłanki warunkujące ich przyznanie, określone w przepisach krajowych i unijnych, płatności będą mu przysługiwać nawet w przypadku nieuprawnionego, co do własności użytkowania działek rolnych. Rolą ARiMR nie jest bowiem rozstrzyganie sporów cywilnych, które mogą być dochodzone na drodze sądowej. Brak posiadania i zaprzestanie przez Stronę prowadzenia działalności rolniczej na działce rolnej nr [...], był spowodowany zlicytowaniem nieruchomości.

Organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji zasadnie odmówił przyznania płatności na 2014 r. Wydając decyzję z dnia [...] marca 2015 r. organ I instancji nie mógł wiedzieć, że wykryte nieprawidłowości w zakresie norm DKR wynikają z całkowitego zaprzestania przez Stronę użytkowania działki nr [...]. Te okoliczności były znane organowi dopiero w dniu 24 października 2016 r. Powierzchnia stwierdzona w kontroli administracyjnej z uwzględnieniem wyników kontroli w terenie wyniosła 5,78 ha wobec deklarowanej 9,62 ha. Wykluczeniu z płatności podlegała powierzchnia 3,84 ha, na którą składają się następujące powierzchnie działek deklarowanych we wniosku:

- działka rolna A (działka ewidencyjna Nr [...]) - powierzchnia deklarowana 0,97 ha, powierzchnia stwierdzona 0,93 - wielkość przedeklarowana 0,04 ha,

- działki rolne E i G (działka ewidencyjna Nr [...]) - powierzchnia deklarowana 3,80 ha, powierzchnia stwierdzona 0,00 - wielkość przedeklarowana 3,80 ha.

W obszarze działek rolnych B, C, D i F powierzchnia deklarowana we wniosku (4,85 ha) została uznana za prawidłową i kwalifikującą się do płatności. Wykluczeniu podlegała zaś powierzchnia 0,04 ha deklarowana na działce rolnej A, bowiem jak ustalili inspektorzy terenowi na obszarze działki w jej środkowej części (fot. IJ1709) występuje teren zadrzewiony, niekwalifikujący się do płatności (nieprawidłowość DR51 i DR53). Ponadto dodatkowy obszar zadrzewień (nieużytkowany rolniczo) stwierdzono również w części środkowej działki (DR52). Z tego powodu powierzchnia stwierdzona została pomniejszona o obszar zadrzewień (0,04 ha), pod którymi nie jest prowadzone wykaszanie ani wypasanie, na co wskazują występujące zakrzewienia. Powierzchnia działki rolnej A stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosząca 0,93 ha odpowiada zatem wielkości PEG (maksymalny obszar kwalifikowany, o którym mowa w 5 3 ust, 1 rozporządzenia ONW), a która nie uwzględnia wspomnianych obszarów zadrzewień. Powierzchnia 0,93 ha uwzględnia natomiast obszar łąki, gdzie prowadzone jest wypasanie, a co potwierdzają pozostałe fotografie wykazane w kolumnie 8 na str. 3 raportu Nr [...]. Ponadto wspomniany obszar działek rolnych E i G wynoszący 3,80 ha podlegał wykluczeniu jako nieużytkowany rolniczo przez Stronę w ciągu całego roku 2014 r. a jedynie był użytkowany do lipca 2014 r. co wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego.

Organ odwoławczy wskazał, że stawka jednolitej płatności obszarowej do 1 ha uprawy w 2014 r. została określona w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 listopada 2014 r. w sprawie stawki jednolitej płatności obszarowej za 2014 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 1602) i wynosi 910,87 zł. Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do płatności (9,62 ha), a powierzchnia stwierdzona w czasie kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu (5,78) wyniosła 66,436 %. Biorąc pod uwagę wielkość przedeklarowania powierzchni (3,84 ha) organ prawidłowo wyliczył wysokość sankcji na kwotę 3.497,74 zł.

Wobec powyższego organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. w całości. Zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, tj.:

- art. 8 K.p.a., poprzez prowadzenie przez organy administracji postępowania w sposób niebudzący zaufania Skarżącej do organów władzy publicznej;

- art. 9 K.p.a., poprzez naruszenie przez organy administracji obowiązku do należytego i wyczerpującego informowania Skarżącej o okolicznościach faktycznych i prawnych, w szczególności zaniechania przez organy administracji czuwania nad tym, aby Skarżąca nie poniosła szkody z powodu nieznajomości prawa;

- art. 10 K.p.a., poprzez niezapewnienie Skarżącej czynnego udziału w każdym stadium postępowania;

- art. 80 K.p.a., poprzez dokonanie przez organy administracji oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego z naruszeniem zasad logiki oraz zasad doświadczenia życiowego;

- art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., poprzez wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją nr [...] z [...] marca 2015 r., z uwagi na rzekome zaistnienie nowych okoliczności rzekomo nieznanych organowi w dniu wydawania decyzji, podczas gdy okoliczności te były znane organowi w chwili wydania decyzji z [...] marca 2015 r.;

- art. 151 K.p.a., poprzez wydanie zaskarżanej decyzji nieodpowiadającej wymogom statuowanym we wskazanym przepisie, w szczególności ograniczenie się organów administracji do ponownego rozstrzygnięcia sprawy uprzednio zakończonej prawomocną decyzją;

- art. 107 § 3 K.p.a., poprzez uzasadnienie zaskarżanej decyzji w sposób nieodpowiadający wymogom określonym we wskazanym przepisie, w szczególności niewskazaniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej;

- art. 21 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich - poprzez naruszenie przez organy administracji zasady praworządności, nierozpatrzenie przez organy administracji w sposób wyczerpujący zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, naruszenie przewidzianej w tymże przepisie zasady rozkładu ciężaru dowodu oraz nieudzielanie przez organy administracji niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania.

Powyższe zarzuty Skarżąca rozwinęła w motywach skargi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko i argumentację zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Przedmiotem sporu jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z [...] grudnia 2017 r., którą utrzymano w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż. z [...] września 2017 r. nr [...] o uchyleniu, po wznowieniu postepowania, decyzji nr [...] z [...] marca 2015 r. w sprawie przyznania Stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014, wydanej przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w Ż., oraz o odmowie przyznania Stronie jednolitej płatności obszarowej na rok 2014 i nałożeniu sankcji w wysokości 3.497,74.

Ww. decyzje zostały wydane na podstawie art. 7 ust. 1, art. 19 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz.U. z 2012 r. poz. 1164 ze zm.), dalej: "ustawa o płatnościach", art. 58 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316, z 02.12.2009 r., str. 651 ze zm.), dalej: "rozporządzenie Komisji (UE) Nr 1122/2009".

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej.

Uregulowane w K.p.a. wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym decyzję wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą procesową wskazaną w art. 145 § 1 lub wystąpiły przesłanki określone w art. 145a, art. 145b K.p.a. W związku z tym, że wznowienie postępowania stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji ostatecznych, przesłanki wznowienia podlegają wykładni ścieśniającej.

W uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 2 grudnia 2002 r. sygn. akt OPS 11/02 (ONSA 2003, z. 3, poz. 86) wskazano, że celem wznowionego postępowania jest ustalenie, czy postępowanie zwykłe było dotknięte określonymi wadami i usunięcie ewentualnych wadliwości zakończonego postępowania zwykłego, ustalenie, czy i w jakim zakresie wadliwość postępowania zwykłego wpłynęła na byt prawny decyzji ostatecznej wydanej w postępowaniu zwykłym, oraz w razie stwierdzenia określonej wadliwości decyzji dotychczasowej doprowadzenie do jej uchylenia i wydania nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy albo stwierdzenie, że decyzja dotychczasowa wydana została z określonym naruszeniem prawa. Decyzje wydane po wznowieniu postępowania dotyczą zatem w końcowym rezultacie bytu prawnego decyzji ostatecznych wydanych w postępowaniu zwykłym.

Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.

Ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody muszą charakteryzować się przymiotem nowości, mieć istotne znaczenie dla sprawy (wpływać na zmianę treści decyzji), istnieć w dniu wydania decyzji ostatecznej i być nieznane organowi wydającemu tę decyzję. Przez "nowe okoliczności faktyczne" należy rozumieć zdarzenia faktyczne, które miały miejsce przed wydaniem decyzji ostatecznej, a ujawnione zostały po jej wydaniu, przy czym, bez znaczenia pozostaje, dlaczego organ nie dysponował wiedzą o tych okolicznościach (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2004 r. sygn. akt FSK 170/04; LEX nr 143703).

Stosownie do art. 149 § 1, 2 i 4 K.p.a. wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, które stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu tego postępowania właściwy organ – w oparciu o art. 151 § 1 K.p.a. - wydaje decyzję, w której:

1) odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, albo

2) uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub art. 145b, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] kwietnia 2015 r. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie płatności do gruntów rolnych na rok 2014. Została doręczona Skarżącej, która nie wniosła od niej odwołania.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, postanowieniem z [...] listopada 2016 r., wznowił postępowanie zakończone ww. decyzją w oparciu o przesłankę określoną w art.145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. wyjście na jaw okoliczności zaprzestania użytkowania przez Skarżącą działki nr 66, zgłoszonej we wniosku o przyznanie płatności na rok 2014 w ramach jednolitej płatności obszarowej (pkt VII. Oświadczenie o powierzchni działek ewidencyjnych, poz. 1 wniosku).

Zdaniem Sądu, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, nie budzi wątpliwości, że okoliczności zaprzestania użytkowania przez Skarżącą działki nr [...] została stwierdzona w roku 2016 (pisma Strony z dnia z dnia 21 lipca i 13 października 2016 r.) i nie mogła być znana organowi w dniu wydania decyzji ostatecznej, tj. [...] marca 2015 r.

Ta okoliczność faktyczna była istotna dla sprawy bowiem działka była objęta wnioskiem o dofinansowanie ONW, istniała w dniu wydania decyzji (zaprzestano użytkowania działki w lipcu 2014 r.), była nowa i nieznana organowi, który wydał decyzję. Informację o zaprzestaniu użytkowania przez Skarżącą działki nr [...] organ powziął z treści pisma z dnia 21 lipca 2016 r. (informacja potwierdzona w piśmie z 13 października 2016 r.) , tj. po wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie przyznania Stronie płatności w ramach wsparcia bezpośredniego na rok 2014.

Co prawda o okolicznościach dotyczących zlicytowania działki nr [...] Skarżąca informowała w sierpniu 2014 r., jednakże w tamtym czasie nie poinformowała organu, że nie użytkuje tej działki.

Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdza, że nową okolicznością w sprawie nie był fakt zlicytowania działki nr [...], o czym Skarżąca informowała w sierpniu 2014 r. ale nieużytkowanie tej działki przez Skarżącą, o czym organ dowiedział się z pisma Strony z dnia 21 lipca 2016 r.

Nie znajdują zatem uzasadnienia zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i art. 151 K.p.a.

Należy podkreślić, że działki rolne, na których stwierdzono niezachowanie odpowiednich norm dobrej kultury rolnej (w tym porośnięte chwastami), co do zasady mogą być kwalifikowane do płatności, jednakże z naliczaniem odpowiednich zmniejszeń - stosownie do przepisów rozporządzenia MRiRW z dnia 1 kwietnia 2010 r. w sprawie liczby punktów, jaką przypisuje się stwierdzonej niezgodności, oraz procentowej wielkości zmniejszenia płatności bezpośredniej, płatności cukrowej, płatności do pomidorów lub wsparcia specjalnego (Dz.U. Nr 67 poz. 434 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz.U. z 2014 poz.1372). Inspektorzy kontroli na miejscu uznali, że grunt rolny znajdujący się na działkach rolnych E i G można uznać za kwalifikujący się do płatności pomimo niezachowania odpowiednich norm.

Te ustalenia legły u podstaw decyzji z dnia [...] marca 2015 r. przyznającej jednolitą płatność obszarową na 2014 r.

Stan faktyczny w sprawie uległ jednak zasadniczej zmianie po ujawnieniu faktu nieużytkowania przez Skarżącą, zgłoszonej we wniosku o płatność na 2014 r., działki nr [...]. Wykluczeniu z płatności podlegała łącznie powierzchnia 3,84 ha jako nieużytkowana rolniczo przez Stronę.

W obszarze działek rolnych B, C, D i F, powierzchnia deklarowana we wniosku (4.85 ha) została uznana jako prawidłowa i kwalifikująca się do płatności. Wykluczeniu podlegała zaś powierzchnia 0,04 ha deklarowana na działce rolnej A, bowiem jak ustalili inspektorzy terenowi na obszarze działki w jej środkowej części (fot. IJ1709) występuje teren zadrzewiony, niekwalifikujący się do płatności (nieprawidłowość DR51 i DR53). Ponadto dodatkowy obszar zadrzewień (nieużytkowany rolniczo) stwierdzono również w części środkowej działki (DR52). Z tego powodu powierzchnia stwierdzona została

pomniejszona o obszar zadrzewień (0,04 ha), pod którymi nie jest prowadzone wykaszanie ani wypasanie, na co wskazują występujące zakrzewienia. Powierzchnia działki rolnej A stwierdzona w kontroli administracyjnej wynosząca 0,93 ha odpowiada zatem wielkości PEG (maksymalny obszar kwalifikowany, o którym mowa w art. 7 ust. 1a ustawy o płatnościach), a która nie uwzględnia wspomnianych obszarów zadrzewień. Powierzchnia 0,93 ha uwzględnia natomiast obszar łąki, gdzie prowadzone jest wypasanie, a co potwierdzają pozostałe fotografie wykazane w kolumnie 8 na str. 3 raportu Nr [...]. Ponadto wspomniany obszar działek rolnych E i G wynoszący 3,80 ha podlegał wykluczeniu jako nieużytkowany rolniczo przez Skarżącą przez cały 2014 r.; był użytkowany do lipca 2014 r.

Należy podkreślić, że pomoc finansowa w formie płatności bezpośrednich udzielona może być tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych tzn. producentom rolnym, którzy rolniczo użytkują posiadane działki rolne (niezależnie od ustalenia tytułu prawnego wnioskodawcy), a nadto utrzymują je w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska przez cały rok kalendarzowy.

W rozpoznawanej sprawie powierzchnia, która uprawniała do przyznania jednolitej płatności obszarowej (5,78 ha), jest mniejsza niż powierzchnia zadeklarowana we wniosku na rok 2014 (9,62 ha).

Zgodnie z art. 7 ust. 1a ustawy a płatnościach, jednolita płatność obszarowa przysługuje do powierzchni gruntów rolnych nie większej niż maksymalny kwalifikowalny obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o

którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Wyliczona procentowa różnica między powierzchnią działek rolnych zadeklarowanych we wniosku do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnia stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej na miejscu wynosi 66,436%.

Zgodnie art. 58 akapit trzeci rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/2009, jeżeli różnica między powierzchnią zadeklarowaną do jednolitej płatności obszarowej, a powierzchnią stwierdzoną przekracza 50% należy odmówić płatności, a na rolnika nakłada się sankcje w wysokości przypadającej na różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a powierzchnia stwierdzoną.

W związku z powyższym, zdaniem Sądu, zasadnie odmówiono Skarżącej przyznania jednolitej płatności obszarowej w 2014 r. i wymierzono sankcję w wysokości 3.497,74 zł.

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja, a także poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu. Sąd nie podziela zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 8, art. 9, art. 10, art. 80 K.p.a. bowiem w niniejszej sprawie organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone prawidłowo. Ponadto, wbrew zarzutom dotyczącym naruszenia art. 107 § 3 K.p.a., uzasadnienie faktyczne zaskarżonej decyzji zawiera szczegółowe ustalenie faktów, na których oparł się organ, a uzasadnienie prawne odnosi się do prawidłowo zastosowanych przepisów prawa. Organy orzekające w sprawie wydając zaskarżone decyzje odniosły się zarówno do zgromadzonego materiału dowodowego, jak i twierdzeń Skarżącej. Z tych powodów zarzuty skargi nie znajdują uzasadnienia.

Reasumując Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, co uzasadnia oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a.