Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 302/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi S. O. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...]; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżącego S. O. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. znak [...] Główny Geodeta Kraju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana S. O. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wydanej w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa, "obejmującego działki nr [...], [...], [...], [...],[...],[...]", położonego w D., nadanego Panu M. O., "w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...],[...] i [...]".

W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. orzekło o "dokonaniu klasyfikacji i szacunku gospodarstwa nr [...],[...],[...],[...],[...], [...] o pow. 5,97.46 ha, położonego w D., ul. [...], nadanego O. M.". Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że podstawą jej wydania był Akt Nadania z dnia [...] grudnia 1947 r., nr [...] Powiatowej Komisji Osadnictwa Rolnego w L., na mocy którego Panu M. O. nadano gospodarstwo, położone w D. obejmujące grunty orne o powierzchni 6,90 ha oraz łąki o powierzchni 0,39 ha.

Pismem z dnia 30 lipca 2006 r. Pan S. O., następca prawny M. O. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. "o stwierdzenie nieważności częściowego zapisu" ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] i wniósł "o skreślenie poz. 2 z tej decyzji przypisanych nr parceli [...],[...],[...] i [...]".

Postanowieniem z dnia [...] września 2008 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. przekazało ww. wniosek S. O. do rozpatrzenia Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...].

Pismem z dnia 9 lutego 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z wnioskiem o rozstrzygniecie sporu kompetencyjnego między Wojewódzkim Inspektorem Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] a Samorządowym Kolegium Odwoławczym w O. poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia ww. wniosku Pana S. O. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Op 45/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu przekazał według właściwości ww. wniosek Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia 9 lutego 2009 r. do rozpatrzenia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2009 r., sygn. akt I OW 57/09 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Pana S. O. dnia 30 lipca 2006 r. "o stwierdzenie nieważności częściowego zapisu" decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...].

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Główny Geodeta Kraju uchylił ww. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] maja 2010 r., nr [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Rozpatrując sprawę ponownie, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] ustalił, że "Pan S. O. rozszerzył swe żądanie wskazując, iż rażące naruszenie prawa dotyczy nie tylko ww. działek [...],[...],[...],[...] lecz również działki nr [...] położonej w D.".

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...],[...] i [...].

Organ stwierdził, że "w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły okoliczności wskazane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a."

Pismem z dnia 19 kwietnia 2011 r. Pan S. O. złożył odwołanie od ww. decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., które uzupełnił pismami z dnia: 27 kwietnia 2011 r., 28 kwietnia 2011 r., 2 maja 2011 r., 5 maja 2011 r., 9 maja 2011 r., 16 maja 2011 r., 5 czerwca 2011 r., z dnia 7 czerwca 2011 r., 12 lipca 2011 r., 20 lipca 2011r., 22 sierpnia 2011 r., 21 września 2011 r. (2 pisma), 27 września 2011 r., 20 października 2011 r., 24 października 2011 r., 7 grudnia 2011 r. i 12 grudnia 2011 r.

Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Główny Geodeta Kraju ustalił, co następuje.

W decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wymienione są działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...]. Jednakże z akt sprawy takich jak: mapa katastralna z 1966 r., mapa ewidencyjna, wyciąg główny z wykazu zmian gruntowych sporządzonego w 1970 r., opis i mapa sporządzone dnia 24 marca 1970 r., oraz wyjaśnień Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] zawartych w decyzji z dnia [...] maja 2011 r., wynika, że działka nr [...] stanowi w rzeczywistości działkę nr [...], zaś działka nr [...] stanowi w rzeczywistości działkę nr [...]. Dlatego też należy stwierdzić, że przedmiotem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] są działki nr: [...],[...],[...],[...],[...], [...].

Z akt sprawy wynika, że Akt Nadania z dnia [...] grudnia 1947 r., nr [...], będący podstawą decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r., został wydany w oparciu o przepisy dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279). Zaś decyzja Prezydium Rady Narodowej z dnia 6 maja 1960 r., nr

[...] została wydana w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia [...] marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 9 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51).

Zgodnie z art. 47 dekretu z dnia 6 września 1946 r. tracą moc prawną na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska sprzeczne z przepisami niniejszego dekretu przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r., Nr 3 poz. 13) oraz dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. R. P. Nr 13, poz. 87). Przy czym aktem wykonawczym dla dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej było ww. rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej.

W związku z powyższym, przy rozpatrywaniu czy decyzja Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r., rażąco narusza prawo, należy wziąć pod uwagę przepisy ww. aktów normatywnych. Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ww. dekretu z dnia 6 września 1946 r. na tworzenie gospodarstw rolnych i działek osadniczych oraz uzupełnienie gospodarstw rolnych nieżywotnych przeznacza się na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska wszelkie nieruchomości ziemskie z wyjątkiem tych, które w dniu wejścia w życie niniejszego dekretu stanowią własność osób fizycznych. Nieruchomości wskazane w ustępie poprzedzającym stanowią zapas ziemi w rozumieniu przepisów niniejszego dekretu. Zaś zgodnie z art. 4 tego dekretu nieruchomości wchodzące w skład zapasu ziemi, określonego w art. 1 oraz włączone do tego zapasu w myśl przepisów art. 2 i 3, przechodzą na własność Skarbu Państwa, o ile nie stanowią już własności państwowej na mocy innych przepisów prawnych. Nieruchomości te wchodzą w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Oznacza to, że przedmiotem Aktu Nadania wydanego na mocy tego dekretu mogły być tylko nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa, wchodzące w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Z dokumentów przesłanych do Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii przez Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w O. przy pismach z dnia 4 lipca 2011 r. wynika, że wszystkie działki będące przedmiotem! decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...], wydanej na podstawie Aktu Nadania nr [...], tj.: działka nr [...], ujawniona w księdze wieczystej kw nr [...], działka nr [...] ujawniona w księdze wieczystej kw nr [...] oraz działki nr [...],[...],[...] i [...], ujawnione w księdze wieczystej D [...], stanowiły własność Skarbu Państwa i zostały

przeznaczone na tworzenie gospodarstw rolnych na podstawie art. 1-5 dekretu z dnia

6 września 1946 r. Zatem działki te były własnością Skarbu Państwa i wchodziły w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Ponadto, zgodnie z art. 9 dekretu z dnia 6 września 1946 r., obszar użytków rolnych w gospodarstwach rolnych, nadawanych w trybie niniejszego dekretu, w zależności od warunków glebowych, terenowych, klimatycznych i ekonomicznych wynosić winien od 7-15 hektarów. Jednakże obszar użytków rolnych w gospodarstwach o charakterze hodowlanym może wynosić do 20 hektarów, istniejące zaś gospodarstwa rolne o obszarze użytków rolnych poniżej 7 hektarów mogą być nadawane w dotychczasowym rozmiarze.

Z dokumentów zgromadzonych w sprawie, takich jak: wniosek o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych, nr [...] orzeczenie o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki), nr [...], L. Dz. Osad. [...], Akt Nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1947 r., wynika, że powierzchnia gospodarstwa nadanego Panu M. O. wynosi 7,29 h. Natomiast w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej! w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wskazano, że powierzchnią tego gospodarstwa wynosi 5,9746 ha/ Jednak na podstawie akt sprawy można stwierdzić, że powierzchnia gospodarstwa podana w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] stanowi oczywistą omyłkę. Bowiem z wyciągów głównych z wykazu zmian gruntowych, gdzie jest podana powierzchnia poszczególnych działek: nr [...], nr [...], nr [...], nr [...], nr [...] i nr [...], będących przedmiotem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wynika, że łączna powierzchnia tych działek wynosi 7,2326 ha. Oznacza to, że

powierzchnia gospodarstwa rolnego nadanego Aktem Nadania nr [...], sklasyfikowanego i oszacowanego decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] była zgodna z ww. przepisami dekretu z dnia 6 września 1946 r.

Z wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych, nr [...] wynika również, że Pan M. O. spełnił wymogi stawiane nabywcy, określone w art. 14-18 dekretu z dnia 6 września 1946 r., tj. był repatriantem (art. 14 ust. 1 i art. 18 ust. 1 pkt 4 dekretu), posiadał praktyczne przygotowanie do prowadzenia gospodarstwa rolnego a praca na. roli stanowiła jego główny zawód, nie był skazany prawomocnym wyrokiem za występek, polegający na uchylaniu się od służby wojskowej, za zbrodnię lub zbrodnię wojskowa, (art. 16 dekretu)

Z akt sprawy wynika również, że Akt Nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1947 r., w wykonaniu którego została wydana decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] odpowiada wymogom określonym w art. 25 ust 2 dekretu z dnia 6 września 1946 r., tj. wskazuje nieruchomość położoną w miejscowości D. obejmującą grunty orne o powierzchni 6,90 ha oraz łąki o powierzchni 0,39 ha. Natomiast jako merytoryczną podstawę wydania decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wskazano §38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej. Zgodnie z tym przepisem, po dokonaniu czynności wyszczególnionych w § 37, powiatowy urząd ziemski wyda decyzję w przedmiocie klasyfikacji i szacunku i opublikuje ją przez wywieszenie na widocznym miejscu w lokalu zarządu gminy lub też gmin, na obszarze których położony jest parcelowany majątek oraz we właściwym powiatowym urzędzie ziemskim. Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...], jak wynika z jej treści, została wydana "w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa".

Ponadto, z decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wynika, że Pan M. O. został zwolniony z obowiązku uiszczenia ceny nabycia gospodarstwa, na podstawie art. 12 ust. 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym (Dz. U. Nr 18, poz. 107 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem repatriantów, którzy stosownie do umów międzynarodowych mają otrzymać nieruchomości w zamian za nieruchomości pozostawione poza granicami Państwa, zwalnia się - bez rozrachunku i oszacowania – od obowiązku uiszczenia ceny nabycia nadanych im nieruchomości państwowych. Pan M. O. był repatriantem i pozostawił swoje gospodarstwo w B., co wynika z wniosku o przyznanie prawa własności nieruchomości ziemskiej (rolnej) na Ziemiach Odzyskanych.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] została wydana zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami regulującymi nadawanie gospodarstw rolnych na Ziemiach Odzyskanych, tj.: dekretem z dnia 6 września 946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska, rozporządzeniem z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej oraz z dekretem z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym.

Zatem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] słusznie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...], twierdząc że decyzja ta nie narusza rażąco prawa, a tym samym nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., dająca podstawę do stwierdzenia jej nieważności. Należy również stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą żadne inne przesłanki wymienione w art. 156 §1 k.p.a. uzasadniające stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...].

Pan S. O. w swoim odwołaniu oraz w pismach je uzupełniających podnosi następujące zarzuty:

1. Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] orzekała tylko co do działek [...] i [...], zaś co do działek [...], [...],[...] i [...] "brak nadania", działki te "nie stanowiły nadania w Akcie Nadania nr [...] z [...].12.1947 r. nie były ujęte w orzeczeniu nr [...] wydanym w dniu [...] czerwca 1947 r. przez Powiatową Komisję Osadnictwa Rolnego w L.".

2. Decyzja została wydana "z naruszeniem prawa dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym art. 30, 31, 32. i 35 powołanego dekretu."

3. "grunty parcel nr [...],[...],[...],[...] z wykazu [...] D. w zapisie prawa dekretu nie stanowiły gruntów Państwowego Funduszu Ziemi na cele reformy rolnej"

4. Działki nr [...],[...],[...],[...] zostały nadane innej osobie, tj. Panu M. O. synowi J. i A.

Odnosząc się do powyższych zarzutów należy uznać, że są one nieuzasadnione.

Ad. 1. Przedmiotem decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...], jak wynika z jej treści, były zarówno działki nr [...] i nr [...], jak i działki nr [...], nr [...] (błędne oznaczenie: [...]), nr [...], nr [...] (błędne oznaczenie: [...]). W Akcie Nadania nr [...] oraz w orzeczeniu o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki), nr [...], nie są wskazane numery działek. Podana jest tylko powierzchnia gospodarstwa, rodzaj użytku gruntowego, położenie gospodarstwa oraz numery dawnych działek z których następnie zostały wydzielone działki będące przedmiotem nadania, wymienione w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...]. Należy tutaj podkreślić, że zgodnie z art. 25 ust. 2 dekretu z dnia 6 września 1946 r. nadawać można gospodarstwa (działki) fizycznie wydzielone lub jeszcze nie wydzielone. W tym ostatnim przypadku akt nadania powinien wskazywać nieruchomość, z której grunty przynależne do gospodarstwa (działki) mają być wydzielone, ze wskazaniem, jakiemu obszarowi przeciętnej jakości gruntów, wchodzących w skład tej nieruchomości, odpowiada ma rozmiar nadanego gospodarstwa (działki). W omawianej sprawie Aktem Nadania nr [...] nadano działki fizycznie niewydzielone, w związku z czym nie były w nim wskazane numery działek. Dopiero decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...]maja 1960 r., nr [...], wydana w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa, precyzowała, które konkretnie działki (wydzielone, oznaczone nowymi numerami) zostały nadane.

Ad. 2. Zgodnie z art. 30 dekretu z dnia 6 września 1946 r. przed przeniesieniem prawa własności nadanego gospodarstwa (działki) na nabywcę (art. 31) ustala się cenę tego gospodarstwa (działki). Jeżeli gospodarstwo (działka) w chwili nadania nie było jeszcze fizycznie wydzielone, ustalenie ceny następuje po lub

8

równocześnie z określeniem jego granic. Ustalenie ceny nabycia i określenia granic nadanego gospodarstwa (działki) następuje w drodze odrębnego orzeczenia władzy. Zgodnie z art. 31 tego dekretu, przeniesienie prawa własności nadanego gospodarstwa (działki) na nabywcę następuje w drodze orzeczenia, zwanego orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania. W orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania należy wymienić: akt nadania, osobę nabywcy oraz przedmiot i warunki nabycia gospodarstwa (działki). Orzeczenie o wykonaniu aktu nadania jest ostateczne. Natomiast na podstawie z art. 35 tego dekretu, do zakresu działania władzy administracji ogólnej jako władzy ziemskiej należy wydawanie orzeczeń, przewidzianych w art. 30 i 31 niniejszego dekretu, tudzież wykonywanie czynności niezbędnych dla przygotowania gospodarstw (działek) do ich nadania. Jak wskazano powyżej, na podstawie art. 12 ust 1 dekretu z dnia 18 kwietnia 1955 r. o uwłaszczeniu i o uregulowaniu innych spraw, związanych z reformą rolną i osadnictwem rolnym, Pari M. O. został zwolniony z obowiązku uiszczenia ceny, zatem nie było potrzeby ustalania ceny nabycia, a co za tym idzie decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] nie narusza art. 30 oraz art. 35 dekretu z dnia 6 września 1946 r. Ponadto, decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...], wydana w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa, wymienia akt nadania (akt nadania z dnia [...] grudnia 1947 r.), osobę nabywcy (M. O.) oraz przedmiot (działki nr [...],[...],[...],[...], [...],[...]) i warunki nabycia gospodarstwa ("jako repatriant otrzymał gospodarstwo w zamian za gospodarstwo rolne pozostawione poza granicami Państwa w miejscowości B."). Zatem decyzja ta spełnia warunki wskazane w art. 31 dekretu z dnia 6 września 1946 r. Natomiast art. 32 dekretu z dnia 6 września 1946 r. utracił moc.

Ad. 3. Działki ewidencyjne nr [...],[...] (błędne oznaczenie: [...]),[...], [...] (błędne oznaczenia: [...]), jak wykazano wyżej (strona 5 uzasadnienia niniejszej decyzji) wchodziły w skład Państwowego Funduszu Ziemi.

Ad. 4. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że decyzja oraz cała dokumentacja dotycząca nadania gospodarstwa obejmującego działki [...], [...],[...],[...],[...],[...] dotyczy Pana M. O., syna M. i J., poprzednika prawnego Pana S. O. Pan M. O., syn J. i A. zmarł w 1957 r. (skrócony odpis aktu zgonu wydany dnia [...] kwietnia 2010 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w D.). Akt nadania gospodarstwa został wydany Panu P. O. – synowi Pana M. O., syna J. i A. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1957 r., nr [...] Panu P. O. nadano gospodarstwo obejmujące działki nr [...],[...],[...], położone w D.

Skargę na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] grudnia 2011r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Pan S. O., zarzucając zaskarżonej decyzji iż wydana została z naruszeniem art. 7, 77 § 1 i 107§3 k.p.a, poprzez nierozważenie i nieodniesienie się do wszystkich dowodów zgromadzonych w sprawie oraz zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą w odwołaniu. Została ona następnie przez skarżącego uzupełniona szeregiem pism.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż wbrew stanowisku przedstawionemu przez organ jego ojciec w orzeczeniu o wyznaczeniu go jako nabywcy gospodarstwa otrzymał konkretne działki tj. nr [...],[...] i [...] parcel D.R. D. art. [...] tom [...] wyk. [...] o obszarze 7,29,00 ha, uwidocznione na planie parcelacyjnym D. w PUZ NR [...]. W oparciu o to orzeczenie otrzymał akt nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1947r. A zatem zgodnie z art. 30,31,32 i 35 dekretu na jego podstawie winno nastąpić ujawnienie prawa własności do nadanego gospodarstwa.

Tymczasem kwestionowana przez skarżącego decyzja z dnia [...] maja 1960r. rozstrzyga w zakresie parcel [...],[...] i [...],[...],[...] i [...] o łącznej pow. 5.9746 ha. Z czego działki [...],[...] mają łączny obszar 5.9686 ha. i zostały one wpisane do księgi wieczystej. Tymczasem działki [...], [...],[...] i [...] nie zostały wpisane do księgi wieczystej z uwagi na to, iż nie figurowały w macierzystej [...]. Skarżący wywodzi, iż zostały one przejęte przez Skarb Państwa dopiero przed rokiem 1970r. W konsekwencji skarżący podnosi, iż został pozbawiony prawa do gruntu o pow. 1. 32.14 ha. Podnosi, iż działki [...], [...] i [...] nie są położone przy jego gospodarstwie, tylko ok. 3 km i nigdy do niego nie należały, na okoliczność czego przedstawia kopię"

1. pisma Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z dnia 13 maja 1970r. skierowanego do Państwowego Biura Notarialnego Księgi Wieczyste w L., w którym organ wnosi o odłączenie z KW wykaz [...] działek [...],[...], [...] i [...] o pow. 1.26.40 do nowej księgi i wpisanie w niej M. O. syna J. i A. zam przy ul. [...] w D. zgodnie z decyzją z dnia 27 kwietnia 1970r.

2. zawiadomienia Biura Notarialnego z dnia 4 czerwca 1970r. o urządzeniu księgi i wpisaniu M. O. syna J. i A. jako właściciela działek [...],[...], [...] i [...].

Jednocześnie wskazuje, iż w/w osoba nie jest jego ojcem i zamieszkiwała pod innym adresem.

W konsekwencji skarżący podnosi, iż wbrew twierdzeniem organów decyzja z [...] maja 1960r. dotyczyła jedynie parcel [...],[...], a zatem został on pozbawiony części nieruchomości nadanych jego ojcu aktem nr [...] z [...] grudnia 1947r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Zgodnie z art. 134 ustawy Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja jak również utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77§ 1 i 107§ 3 k.p.a w stopniu mogącym mieć wpływ na rozstrzygnięcie.

Zgodnie zaś z art. 145 § 1 ustawy z dnia z dnia 25 lipca 2002r. Prawo i postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i orzeka o ich uchyleniu w sytuacji gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik

sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja z dnia [...] grudnia 2011 r. którą Główny Geodeta Kraju na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana S. O. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wydanej w przedmiocie klasyfikacji i szacunku gospodarstwa, "obejmującego działki nr [...],[...],[...],[...],[...], [...]", położonego w D., nadanego Panu M. O., "w części dotyczącej działek nr [...],[...],[...],[...] i [...]".

Dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem, poddane jest więc specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli decyzji wydanych w trybach nadzwyczajnych.

Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma bowiem w prawie bardzo istotne znaczenie. Przede wszystkim z tego powodu, że jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od ogólnej zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych (art. 16 § 1 k.p.a.). Przepis art. 156 § 1 k.p.a. nakłada na organ administracji publicznej obowiązek nie tylko stwierdzenia niewątpliwego naruszenia prawa, ale zarazem wykazania, że było to rażące naruszenie prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności oznacza bowiem, że sprawa nie toczy się już w trybie zwykłym i stwierdzenie nieważności decyzji dopuszczalne jest jedynie w przypadku stwierdzenia wyjątkowo ciężkiego naruszenia prawa. Do wzruszenia decyzji nie wystarczy zatem stwierdzenie zaistnienia naruszenia prawa mającego wpływ na wynik sprawy, ale musi to być rażące naruszenie prawa. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 23 grudnia 2004r. Sygn. akt: OSK 992/04, wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994r. sygn.

akt V SA 535/94, Wyrok NSA IV SA 905/2002 z dnia 27.10.2003 r. Wyrok NSA w Warszawie V SA 2998/99 z dnia 26.09.2000 r. Wyrok NSA w Warszawie III SA 1935/99 z dnia 11.08.2000 r. ) przyjmuje się, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia, gdy łącznie zostaną spełnione trzy przesłanki: zachodzi oczywistość naruszenia konkretnego przepisu, za uznaniem naruszenia za rażące przemawia charakter naruszonego przepisu oraz racje ekonomiczne, społeczne skutki, które wywołała decyzja są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Oczywistość naruszenia prawa polega na niewątpliwej sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym podstawę prawną decyzji. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organ praworządnego państwa.

Odnosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, iż w ocenie Sądu, orzekający w sprawie organ, nie przeprowadził postępowania zgodnie z wymogami wynikającymi z brzmienia art. 156 k.p.a.

Przedmiotem postępowania nieważnościowego była decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...] wydana na podstawie § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 9 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), którą rozstrzygnięto m.in o klasyfikacji i szacunku gospodarstwa nr [...], [...],[...],[...],[...] i [...], nadanego M. O. dokumentem nadania z dnia [...] grudnia 1947r. o pow. 5.9746 w D. Z akt sprawy wynika, iż Akt Nadania z dnia [...] grudnia 1947 r., nr [...], na który powołano się w decyzji Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] maja 1960 r., został wydany w oparciu o art. 25 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska (Dz. U. R. P. Nr 49, poz. 279).

I. W pierwszej kolejności należy wskazać, iż w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy nie wykazały na jakiej podstawie uznały, iż § 38 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 9 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51) mógł stanowić podstawę do orzekania w zakresie aktów nadania wydanych w oparciu o dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska.

Należy bowiem mieć na uwadze, iż dekret ten w rozdziale V regulował zarówno tryb nadawania aktów nadania, jak i przeniesienia prawa własności nadanych gospodarstw (działek). Dodatkowo w dacie wydawania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji obowiązywał dekret z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i regulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U z 1951 r. Nr 46 poz. 340 ze zm.), dotyczący gospodarstw rolnych nadanych w trybie osadnictwa rolniczego na obszarze Ziem Odzyskanych. Zgodnie z art. 2 tegoż dekretu osoby, które posiadają gospodarstwo rolne i prowadzą je osobiście lub przez członków rodziny żyjących z nimi wspólnie we współwłasności gospodarczej, a do dnia wejścia w życie niniejszego dekretu nie nabyły ich własności stają się z mocy prawa właścicielami tych gospodarstw. Dekret regulował także tryb nadawania na własność gospodarstw rolnych tym osobom (art. 5) oraz w art. 6 wskazywał, iż granice gospodarstw rolnych oraz ich szacunek ustala orzeczenie o wykonaniu aktu nadania, któro z kolei było podstawą wpisu w księdze wieczystej prawa własności i wierzytelności z tytułu należności przypadającej za gospodarstwo rolne.

Przywołany zaś przez organ II instancji art. 47 dekretu z dnia 6 września 1946 r. wskazywał, zaś jedynie, iż na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska sprzeczne tracą moc prawną sprzeczne z przepisami niniejszego dekretu przepisy dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. R. P. z 1945 r., Nr 3 poz. 13) oraz dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. R.P. Nr 13, poz. 87).

II. W ocenie Sądu rozpoznają niniejszą sprawę organy nie uwzględniły także i nie oceniły wszystkich dowodów w niej zgromadzonych, nie odniosły się także do zarzutów strony skarżącej, która powoływała się na te dowody. Wskazać należy, iż organy uznały, że w Akcie Nadania nr [...] oraz w orzeczeniu o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki), nr [...], nie były wskazane numery działek. Podana jest tylko powierzchnia gospodarstwa, rodzaj użytku gruntowego, położenie gospodarstwa oraz numery dawnych działek z których następnie zostały wydzielone działki będące przedmiotem nadania, wymienione w decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w L. z dnia [...] maja 1960 r., nr [...].

Jak wynika z akt sprawy orzeczenie o wyznaczeniu nabywcy gospodarstwa (działki), nr [...] z dnia [...] czerwca 1947 wydane zostało na wniosek M. O. s. M. i J. nr [...]. We wniosku tym M. O. domagał się nadania mu prawa własności nieruchomości o pow. 7,29 ha (6,90 ha gruntów ornych i 0,39 ha łąk)- działek nr [...],[...],[...], którą objął w posiadanie na podstawie protokołu z dnia 1 lipca 1946r. PUŻ. L. Przedmiotowym aktem nadano mu zgodnie z wnioskiem 7,29 ha - działki nr [...],[...],[...] z parc. DR D. uwidocznione na planie parcelacyjnym D. w PUZ nr [...]. Następnie wydano mu Akt Nadania nr [...] z dnia [...] grudnia 1947r. dla 6.90 ha gruntów ornych i 0,39 ha łąk. Powyższe w ocenie Sądu dowodzi, iż aktem nadania M. O. otrzymał nieruchomości, które objął w posiadanie w 1946r. tj. 7,29 ha - działki nr [...],[...],[...] z parc. DR D. uwidocznione na planie parcelacyjnym D. w PUZ nr [...].

Wobec powyższego organy winny były ustalić, czy kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja obejmuje te właśnie grunty tj. czy uwidocznione w niej działki nr [...],[...],[...],[...],[...],[...], odpowiadają (względem położenia i powierzchni ) działkom nr [...],[...],[...] z parc. DR D. uwidocznionych na planie parcelacyjnym D. w PUZ nr [...]. W świetle przywołanych bowiem w pkt I przepisów dekretu uznać bowiem należy, iż bez wątpienia M. O. stał się właścicielem nieruchomości którą objął w posiadanie w 1946r. a zatem w celu uwidocznienia przysługujących mu praw właściwy organ zobowiązany był jedynie do określenia granic tegoż gospodarstwa (jeżeli nie zostało to wcześniej uczynione) i dokonania jego szacunku.

Z podniesionych przez skarżącego zarzutów wynika zaś, iż uwidocznione w decyzji działki [...],[...],[...],[...] nigdy nie wchodziły w skład gospodarstwa jego ojca. Co więcej z akt administracyjnych sprawy wynika, iż ich właścicielem jest zupełnie inna osoba tj. również M. O. ale syn J. i A. zam. w D. ul. [...], a nie ojciec skarżącego czyli M. O. syn M. i J. zam. w D. ul. [...].

Powyższe okoliczności nie zostały przez organ wyjaśnione w należytym stopniu, pomimo istniejącej w aktach sprawy dokumentacji w tym zakresie. Wobec powyższego Sąd uznał, iż słusznie skarżący zarzuca im naruszenie art. 7, 77§ 1 i 107§3 k.p.a, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie.

Rozpoznając ponownie sprawę organy zobowiązane będą ustalić w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, czy istniała podstawa do wydania kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 9 września 1944 r. o przeprowadzaniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 10, poz. 51), oraz czy kwestionowane przez skarżącego działki gruntu wchodziły w skład gospodarstwa objętego w posiadanie w 1946r. przez ojca skarżącego- M. O.tj. 7,29 ha - działki nr [...], [...],[...] z parc. DR D. uwidocznione na planie parcelacyjnym D. w PUZ nr [...].

Z powyższych względów Sąd na podstawie art.145§1 ust.1 lit. c oraz art.200 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.