Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2878/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Zalewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Głowacka -Klimas Sędzia WSA Urszula Wilk Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2015 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącego J. S. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy przedstawia się następująco:

1. 1. W dniu [...] marca 2014 r. w miejscowości O.-G. (waga), na drodze krajowej nr [...] (O.-C.), 121 km-gm. O., zatrzymano do kontroli zespół pojazdów składający się z: samochodu ciężarowego marki S. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki [...] o nr rej. [...], którym kierował T. M..

Kierowca wykonywał krajowy przewóz drogowy drewna iglastego sosnowego w ilości 41,52 m sześciennego stosownie do dokumentu WZ nr [...]. Zarówno po przeliczeniu metrów sześciennych z dokumentu WZ jak i po obliczeniu metrów sześciennych z rzędów (stosów) na pojeździe wartość dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego przekroczyła 40 t dmc, co spowodowało pomiar nacisku na poszczególnych osiach. Do ważenia użyto legalizowanych wag SAW 10C/II o nr fabrycznych [...],[...] posiadających świadectwo legalizacji ponownej Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w P., ważne do dnia [...] grudnia 2014 r.

W wyniku ważenia stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi na drogach, na których jest dopuszczony ruch pojazdów o naciskach osi do 10,0 t. Nacisk na pojedynczą oś napędową pojazdu wyniósł 14,8 t (po odjęciu 2% zaokrągl. do 0,11 w górę) i przekraczał o 4,8 t (48 %) dopuszczalną wartość; nacisk na potrójną oś nienapędową naczepy wyniósł 25,11 (po odjęciu 2% zaokrągl. do 0,1 t w górę) i przekraczał o 1,1 t (4,58 %) dopuszczalną wartość; dopuszczalna masa całkowita wyniosła 48,55 t (po odjęciu 2% zaokrągl. do 0,1 t w górę) i przekraczała o 8,35 t (20,87 %) wartość dopuszczalną. Droga krajowa jest drogą, na której dopuszczalny nacisk na pojedynczą oś napędową nie powinien przekraczać 10 ton, a na oś potrójną nienapędową 24 t.

Kierowca podczas kontroli nie okazał żadnego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Kierowcy okazano legalizację wagi oraz operat pomiarowy stanowiska do ważenia. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. Kierowca podpisał protokół kontroli bez zastrzeżeń.

2. Pismem z dnia [...] kwietnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego zawiadomił J. S. (nazywanego dalej: "skarżącym") o wszczęciu postępowania administracyjnego.

3. Ustalenia kontroli z dnia [...] marca 2014 r. stanowiły podstawę nałożenia przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] maja 2014 r. na skarżącego kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych za brak zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach, na podstawie art. 64 , art. 140aa ust. 1-3, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 1137, nazywanej dalej: "P.r.d.").

4. Pismem z dnia [...] maja 2014 r. skarżący wniósł odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...] maja 2014 r., wnosząc o jej uchylenie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 7, art. 8, art. 11 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia [...] maja 2014 r. naruszała przepisy postępowania: art. 11 i 107 § 3 k.p.a. albowiem uzasadnienie decyzji ograniczało się jedynie do przedstawienia faktów zebranych w trakcie postępowania, natomiast brak było opisu przepisów, wyjaśnienia stanu faktycznego, w jakim odbywało się ważenie pojazdu. W uzasadnieniu występowały także przeciwstawne informacje, w jaki sposób obliczono wysokość nałożonej kary pieniężnej. Dowody zebrane w sprawie a zwłaszcza dokumenty urzędowe nie mogły zastępować uzasadnienia decyzji, mogą być powoływane w spawie, jednakże nie zwalania to organu z obowiązku przedstawienia własnego stanowiska i podania motywów tego stanowiska.

Ponadto Skarżący zarzucił w odwołaniu, że organ nałożył karę pieniężną w kwocie 15.000 zł, zaś z uzasadnienia decyzji wynikało, że zasadne było nałożenie kary pieniężnej 500 zł. Nałożona kara pieniężna jest wysoka i niewspółmierna do popełnionego naruszenia.

5. Główny Inspektor Transportu Drogowego (nazywany dalej: "GITD") decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 61 ust. 15, 16, art. 64 ust. 1, 2, art. 64c, art. 140aa ust. 1, 3 pkt 1, 4, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (nazywanej dalej: "P.r.d."), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm., nazywanej dalej: "u.d.p."), § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b), § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz.U. z 2013 r. poz. 951), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, utrzymał w całości w mocy decyzję organu pierwszej instancji, nakładającą karę pieniężną w wysokości 15.000 zł.

GITD uznał, że zgromadzony materiał dowodowy w sposób pełny odzwierciedla ustalony w sprawie stan faktyczny, z którego wynika, że doszło do naruszenia obowiązku w zakresie posiadania zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w rozumieniu art. 2 ust. 35a P.r.d.

Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany pojazd członowy, poruszając się drogą krajową nr [...] przekroczył dopuszczalny nacisk na pojedynczej osi napędowej, potrójnej osi nienapędowej naczepy oraz przekraczał dopuszczalną masę całkowitą, co też stanowiło spełnienie parametru wskazanego w załączniku nr 1 lp. 7 pkt b) P.r.d., stanowiącego, że kategoria ta jest właściwa w przypadku gdy naciski osi przekraczają wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Kontrola drogowa nie wykazała przekroczenia innych parametrów. Wobec powyższego organ II instancji, stosownie do art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d. utrzymał karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1, a którą ustala się w wysokości 15000 zł - za brak zezwolenia kategorii VII- w pozostałych przypadkach.

Jak stanowi § 3 ust. 1 pkt 3 lit. b) rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego ciągnika siodłowego i dwu- lub trzyosiowej naczepy - 40 ton. Wyjątek od tej reguły wprowadza § 3 ust. 1 pkt 3 lit. c) ww. rozporządzenia, zgodnie z którym dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku trzyosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy przewożącej 40-stopowy kontener ISO w transporcie kombinowanym 44 tony. Ponadto § 57 ust. 3 ww. rozporządzenia stanowi, że dopuszczalna masa całkowita pojazdu członowego lub zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy, zarejestrowanych po raz pierwszy przed dniem [...] marca 2003 r. może wynosić 42 tony. Ciągnik samochody marki [...] o nr rej. [...] został po raz pierwszy zarejestrowany dnia [...] lutego 2014 r., a naczepa marki [...] o nr rej. [...] dnia [...] września 2000 r., co oznacza, że ww. wyjątek nie znajduje zastosowanie.

Stosownie do § 5 ust. 1 pkt 3 lit. b) ww. rozporządzenia nacisk osi nie może przekraczać w przypadku potrójnej osi przyczep i naczep, przy odległości (d) między osiami składowymi pomiędzy 1,3 m a 1.4 m (1,3 < 1,4) - 24 tony.

W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego stwierdzono następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

- nacisk na pojedynczej osi napędowej 14,8 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 4,8 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 48 %),

nacisk na potrójnej osi nienapędowej naczepy 25,1 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,1 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 4,58 %),

rzeczywista masa całkowita pojazdu członowego 48,35 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 8,35 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 20,87 %),

podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

GITD wyjaśnił, że droga krajowa nr [...] na odcinkach K. /DROGA [...]/ - N. – P. – J. – N. – K. – O. – O. – L. – B. – C. – J. – S. /DROGA [...]/ została zaliczona do kategorii dróg po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t.

Stosownie do art 41 ust. 3 u.d.p. drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t.

Organ, ustalając kategorię zezwolenia, którą powinna legitymować się strona postępowania, kieruje się następującymi kryteriami: rodzajem drogi, na której stwierdzono nienormatywność pojazdu, rodzajem parametrów normatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia, rodzajem parametrów nienormatywnych pojazdów, od spełnienia których ustawodawca uzależnił uzyskanie zezwolenia. Jeżeli pomimo tego nie jest możliwe ustalenie kategorii zezwolenia od I do VI, to kwalifikacja stwierdzonego naruszenia jest dokonywana w oparciu o zezwolenie kategorii VII.

Przy dokonywaniu kwalifikacji kategorii zezwolenia bez znaczenia jest okoliczność w postaci podzielności ładunku. Stosownie bowiem do art. 140ab ust. 2 P.r.d. w przypadku naruszeń zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Przepis art. 64 ust. 2 ustanawia zakaz przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny. Stosownie do art. 2 ust. 35 lit. b) P.r.d. ładunek niepodzielny, to taki ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. A contrario, ładunek podzielny może zostać podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W sprawie bezspornie przewożono ładunek podzielny.

Zatem z treści art. 140ab ust. 2 P.r.d. wynika, że przy kwalifikowaniu naruszeń związanych z ustaleniem braku właściwej kategorii zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony jest ładunek podzielny, okoliczność w postaci prawnej niemożności uzyskania zezwolenia kategorii III-VII nie ma żadnego znaczenia. Ustawodawca bowiem przyjął, że w takiej sytuacji nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

W sprawie przewożono ładunek podzielny w postaci drewna iglastego sosnowego w ilości 41,52 m3. Rodzaj przewożonego ładunku ustalono na podstawie dokumentu WZ nr [...] z dnia [...] marca 2014 r. okazanego podczas kontroli drogowej.

GITD wyjaśnił, że pod pojęciem drewna należy rozumieć drewno jako surowiec w stanie nieprzetworzonym. Drewno poddane procesowi technologicznemu traci przymiot drewna w rozumieniu ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W świetle art. 61 ust. 15 P.r.d., przy przewozie drewna jego rzeczywistą masę ustala się jako iloczyn objętości ładunku i normatywnej gęstości ustalonej dla danego gatunku drewna.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości (Dz.U. z 2012 r. poz. 536), przyjęta szacowana gęstość 1 m3 drewna sosnowego to 740 kg/m3. Kontrolowanym pojazdem członowym wykonywano przejazd z ładunkiem drewna iglastego sosnowego w ilości 41,52 m3. Tym samym szacowana rzeczywista masa przewożonego ładunku wyniosła: 41,52 m3 x 740 kg/m3 = 30724,8 kg. Szacowana masa całego zestawu pojazdów wraz z ładunkiem wynosiła: 30724,8 kg + (8264 kg + 6600 kg) = 45588,8 kg, czyli więcej niż 40dopuszczalnych ton.

W świetle powyższego GITD uznał, ze podmiot wykonujący przejazd nie dochował należytej staranności w rozumieniu art. 355 § 1 i 2 k.c.. Ponadto podczas kontroli stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu członowego, co wykluczało umorzenie postępowania wobec strony na podstawie art. 140aa ust. 4 pkt 2 P.r.d.

6. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 sierpnia 2014 r. Skarżący wniósł o uchylenie decyzji GITD z dnia [...] lipca 2014 r. wraz z decyzją ją poprzedzającą.

Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

a. prawa materialnego poprzez przyjęcie przez organ pierwszej instancji nieprawidłowej podstawy prawnej nałożenia kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych i błędne zastosowanie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c) P.r.d.

b. przepisów postępowania: art. 7, art. 8, art. 9, art. 75 § 1k.p.a.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podał, że zezwoleniem właściwym do wykonania przejazdu w dniu kontroli mogło być zezwolenie kategorii I określone w art. 64a ust. 1 P.r.d., które umożliwia dojazd do i ze wskazanego w zezwoleniu miejsca i uprawnia do ruchu pojazdu o naciskach osi większych od dopuszczalnych na drogach wojewódzkich, powiatowych i gminnych wskazanej w zezwoleniu nawet wtedy, gdy przewożony ładunek jest podzielny. Brak wymienionego zezwolenia na drodze o dopuszczalnym nacisku osi do 8 t jest zagrożony karą pieniężna w kwocie 1500 zł.

Rażącym błędem organu było także ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdu na podstawie zsumowania poszczególnych nacisków osi, gdzie każda z nich była ważona oddzielnie. Ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdów w taki sposób może bardzo znacznie odbiegać od stanu faktycznego. Obliczenia organu pierwszej instancji prowadzą do ustalenia masy całkowitej zespołu pojazdów na 48,8 tony. Ustalenia te pozostają w sprzeczności z wyliczeniami szacunkowymi dokonanymi przez organ odwoławczy. Po pomnożeniu ilości przewożonego drewna sosnowego przez szacowaną gęstość 1 m3 drewna sosnowego wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości okazało się, że szacowana masa całego zestawu pojazdów z ładunkiem wyniosła 45,589 kg, tj. ponad 3,200 tony mniej od dmc wyliczonej przez organ pierwszej instancji na podstawie zsumowania wyników ważenia poszczególnych osi zespołu pojazdów. Wymienione nieprawidłowości stanowią naruszenie przez organ art. 7, art. 8 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niespełniającymi warunków przepisów ustawy o systemie oceny zgodności oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Skarżący zauważył, że organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji stwierdził, że zasadne było nałożenie kary pieniężnej w kwocie 500 zł. Mimo podniesienia tego faktu w odwołaniu organ odwoławczy nie odniósł się do tego zapisu w treści zaskarżonej decyzji naruszając art. 7, 8 i 9 k.p.a.

7. W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wyjaśnił, że w sentencji decyzji organu pierwszej instancji wskazano jako wysokość nałożonej kary pieniężnej 15.000 zł. Na stronie trzeciej natomiast omyłkowo wskazano, że organ ustalił wysokość kary na 500 zł. GITD zastrzegł, że przytoczone w decyzji przepisy oraz jej uzasadnienie faktyczne i prawne bez wątpliwości potwierdzają, za jakie naruszenie została nałożona kara pieniężna i w jakiej wysokości.

II. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

1. Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, lub ewentualnie ustalenie, że decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 lit. a-c p.p.s.a.).

2. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 p.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie: legalnością działań organu oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia.

3. W sytuacji, kiedy skarga zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonej decyzji został ustalony z uwzględnieniem wymaganych przepisów postępowania, przez co ustalenie to nie było wadliwe albo nie zostało skutecznie podważone.

4. Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie. Za zasadny należy uznać zarzut naruszenia, art. 7, 8, 9, 75 § 1 k.p.a. co do poczynionych ustaleń w zakresie wyników ważenia.

Nie ulega wątpliwości, iż poruszanie się pojazdów o przekroczonych parametrach norm dopuszczalnych, może stanowić zagrożenie dla bezpieczeństwa innych uczestników ruchu drogowego. Z art. 61 P.r.d. wynika wprost, że przewożony ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Do nałożenia kary w określonej ustawą wysokości upoważnia jednak uzyskanie takich wyników ważenia pojazdu, które nie budzą wątpliwości. Zakres odpowiedzialności przewoźnika za popełnione naruszenia przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, czy dopuszczalnych nacisków ładunku na poszczególne osie pojazdu ustawodawca przekłada na wysokość kary pieniężnej, uzależniając ją od wyników ważenia. Z tego względu, w ocenie Sądu, wszelkie ustalenia faktyczne w zakresie wyników ważenia nie mogą budzić żadnych wątpliwości w zakresie prawidłowości ich przeprowadzenia. Jest to bowiem zasadniczy dowód stanowiący podstawę odpowiedzialności administracyjnej strony w zakresie wysokości nałożonej kary pieniężnej.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy, jeszcze w toku postępowania administracyjnego Skarżący kwestionował wynik ważenia. Strona zarzucała, że proces ważenia zespołu pojazdów odbył się niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Rażącym błędem organu było ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdu na podstawie zsumowania poszczególnych nacisków osi, gdzie każda z nich była ważona oddzielnie. Ustalenie masy całkowitej zespołu pojazdów w taki sposób może bardzo znacznie odbiegać od stanu faktycznego. W ocenie strony ustalenia te pozostają w sprzeczności z wyliczeniami szacunkowymi dokonanymi przez organ odwoławczy. Po pomnożeniu ilości przewożonego drewna sosnowego przez szacowaną gęstość 1 m3 drewna sosnowego wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki w sprawie określenia gęstości drewna wg. przelicznika wagi drewna i jego objętości okazało się, że szacowana masa całego zestawu pojazdów z ładunkiem wyniosła 45,589 kg, tj. ponad 3,200 tony mniej od dmc wyliczonej przez organ pierwszej instancji na podstawie zsumowania wyników ważenia poszczególnych osi zespołu pojazdów. Wymienione nieprawidłowości stanowią naruszenie przez organ art. 7, art. 8 k.p.a.

Zdaniem Skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 75 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie jako dowód wyniku pomiaru dokonanego przenośnymi, nieautomatycznymi wagami do pomiarów statycznych, niespełniającymi warunków przepisów ustawy o systemie oceny zgodności oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi nieautomatyczne, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.

Z powyższego wynika, że Skarżący kwestionował wiarygodność dowodów, stanowiących podstawę ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.

5. W ocenie Sądu, w przypadku kwestionowania przez stronę sposobu przeprowadzonego ważenia istotnym było zgromadzenie stosownej dokumentacji potwierdzającej spełnienie zarówno wymogów prawnych jak i wymogów technicznych stawianych przez producenta. Koniecznym było także odniesienie się w uzasadnieniu decyzji do ww. zarzutów strony istotnych przecież z punktu widzenia podjętego przez organ rozstrzygnięcia, jakim było nałożenie kary pieniężnej za stwierdzone podczas kontroli przekroczenia nacisków osi oraz DMC pojazdu. Wskazanie w uzasadnieniu decyzji organu II instancji, że strona podpisała protokół kontroli bez zastrzeżeń nie może być uznane, w świetle zarzutów podniesionych w skardze za wystarczające do przyjęcia, że wyniki pomiarów dokonanych podczas przedmiotowej kontroli mogły być przyjęte jako podstawa do nałożenia kary pieniężnej.

Strona zarzuca w skardze do tutejszego Sądu, że użyte do pomiarów w trakcie kontroli wagi typu SAW 10C/II nie mogły być zastosowane do określenia masy całkowitej zespołu pojazdów. Wyjaśnienia organu odwoławczego udzielone w odpowiedzi na przedmiotową skargę, a wcześniej stanowisko wyrażone w decyzji, nie są zdaniem Sądu, wystarczające do przyjęcia, że przedmiotowych wag można było użyć do pomiarów DMC oraz nacisków osi wielokrotnych zespołu pojazdów poddanego kontroli w niniejszym postępowaniu administracyjnym.

Zasady użytkowania urządzeń określają ich producenci, co potem jest weryfikowane w oparciu o obowiązujące normy zarówno w świadectwach homologacji, certyfikatach zatwierdzenia typu oraz świadectwach legalizacji. Ze świadectwa Homologacji UE nr [...] wynika, że waga nieautomatyczna SAW 10C/II służy jedynie do pomiaru nacisków kół i osi (w układzie dwóch połączonych wag). Urządzenie to nie posiada homologacji na dokonywanie pomiarów masy całkowitej pojazdów.

W swoich wyjaśnieniach dotyczących możliwości użycia przedmiotowych wag do określenia DMC spornego zespołu pojazdów a także nacisku osi wielokrotnej organ nie wykazał, że inne są zasady: pomiaru wartości DMC dwiema wagami do pomiarów statycznych oraz pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej. W przypadku bowiem identyczności zasady przeprowadzenia ww. pomiarów wykluczone jest zastosowanie przedmiotowych wag przenośnych do pomiaru łącznego nacisku osi wielokrotnej, skoro waga ta nie może być użyta do pomiaru masy całkowitej. Innymi słowy organ nie wykazał również, że przedmiotowa waga nadaje się do pomiaru obciążenia osi składowych osi wielokrotnych.

W "Instrukcji postępowania inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w trakcie kontroli parametrów pojazdów poruszających się po drogach publicznych i pobierania kar pieniężnych" wprowadzonej zarządzeniem Głównego Inspektora nr 3/2006 z dnia 7 lutego 2006 r., polecono obniżenie wyników pomiarów, dokonywanych za pomocą wag przenośnych (typu SAW i LP), o 200 kg i 2% celem skorygowania ewentualnych błędów w zakresie wskazań wag, co miało poprawić wiarygodność tych pomiarów.

Zdaniem Sądu, kompensowanie ograniczeń w zakresie stosowania urządzeń, które wynikają z treści świadectw homologacji i instrukcji ich użytkowania, poprzez wydawanie zarządzenia, w którym polecono obniżenie wyników pomiarów należy uznać za działanie wadliwe.

Powyższe unormowania mają wyłącznie charakter wewnętrzny i nie mają statusu norm powszechnie obowiązujących. Tymczasem wartość pomiaru nacisków osi oraz DMC ustalonego w niniejszej sprawie, przekładająca się na wysokość kary pieniężnej, została stwierdzona nie tylko na podstawie przeprowadzonego ważenia, ale również przy zastosowaniu współczynnika korygującego podanego w ww. zarządzeniu nr 3/2006 (wynika to z protokołu kontroli znajdującego się w aktach sprawy). W tym stanie rzeczy już tylko z tego powodu przedmiotowy pomiar nie może być uznany za przeprowadzony prawidłowo, a w konsekwencji jego wynik nie może stanowić podstawy do nałożenia kary pieniężnej na skarżącego.

6. Z dokumentów i aktów prawnych, na które powołuje się organ nie wynika, że przy pomocy dwóch połączonych wag SAW 10C/II można mierzyć naciski na osie pojazdów o liczbie osi większej niż trzy oraz obliczać masę całkowitą pojazdów przez sumowanie uzyskanych pomiarów. Wskazanych wątpliwości nie usuwa także uzyskana przez wagi ocena zgodności, bowiem nie chodzi o to, że wagi są wadliwe, tylko o to, czy używane w zespołach dwóch wag mogą dawać precyzyjne pomiary nacisków na osie w pojazdach więcej niż trzy osiowych oraz czy można przy ich pomocy ustalać masę całkowitą pojazdów.

W podobnej sprawie orzekał NSA wyrokiem z 21 października 2014, II GSK 1333/13, czy też WSA w Warszawie w wyroku z 21 marca 2013 r., VI SA/Wa 2488/12. Przytoczone wyżej poglądy sądów administracyjnych w pełni podziela WSA w Warszawie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, a akceptacja tych poglądów oznacza równocześnie, że skarga i zarzuty w niej sformułowane zasługują na uwzględnienie.

W sytuacji, kiedy w świetle zgromadzonego materiału dowodowego istnieje wątpliwość podnoszona przez stronę, zasadne było poszerzenie materiału dowodowego poprzez uzyskanie jednoznacznej opinii Głównego Urzędu Miar w przedmiocie możliwości zastosowania jednej pary wag SAW 10 do wyżej wskazanych celów, ewentualnie także opinii biegłego dla ustalenia, czy uzyskane w czasie kontroli pomiary, nawet jeżeli są nieprecyzyjne, pozwalają obliczyć w sposób obiektywny i precyzyjny rzeczywiste naciski na osie w kontrolowanym pojeździe oraz jego masę. To zalecenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odnośnie postępowania dowodowego powinien zrealizować organ, rozpatrując sprawę ponownie.

7. Uwzględniając powyższe należało uchylić zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. O kosztach postępowania orzeczono stosownie do treści art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.