Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 731/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2012-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 648  Sprawy z zakresu informacji publicznej i prawa prasowego
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Sądu
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji w części
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 2, art. 134 par. 1, art. 152; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 5 ust. 2, art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a, art. 1 ust. 1, art. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 112 poz 1198
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
article: art. 11 ust. 4
journal: Dz.U. 2003 nr 153 poz 1503
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 18 września 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Beata Czyżewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2012 roku sprawy ze skargi D. S. na decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w części uchylającej decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...] i zobowiązującej organ do udostępnienia informacji publicznej; 2. uchyla decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. opisaną w punkcie 1 w części odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] sygn. akt [...]; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. sygn. akt [...] Prezes Sądu Apelacyjnego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 16 ust. 1 i art. 5 ust. 2 oraz art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, po. 1198 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa" po rozpoznaniu odwołania D. S. od decyzji Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej w postaci odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] wraz z jego uzasadnieniem - uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej organ administracyjny odmówił D. S. dostępu do informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r., zobowiązując Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do udostępnienia wnioskodawcy tej informacji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji wnioskiem z dnia 29 marca 2012 r. D. S. zwrócił się do Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. o udostępnienie informacji publicznej w postaci odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...] wraz z jego uzasadnieniem, po dokonaniu stosownej anonimizacji.

Decyzją z dnia [...] r. Prezes Sądu Okręgowego odmówił udostępnienia wnioskodawcy żądanej informacji publicznej. Organ I instancji argumentował, że pozwem złożonym w rzeczonej sprawie A. Spółka Stanu N.J. w R. (USA) wystąpiła przeciwko B. S.A. w K. (na dzień wyrokowania C. Sp. z o.o. w W.) i D. Sp. z o.o. w W. o zaniechanie naruszeń patentu. Wobec wniosku strony o rozpoznanie sprawy przy drzwiach zamkniętych, a nadto z uwagi na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, na podstawie art. 47910 k.p.c., przedmiotowa sprawa była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych. W konsekwencji, wobec treści art. 5 ust. 2 ustawy, przewidującej ograniczenie dostępu do informacji publicznej właśnie ze względu na tajemnicę przedsiębiorcy oraz brak możliwości zanonimizowania uzasadnienia wydanego wyroku w sposób uniemożliwiający ujawnienie okoliczności mogących stanowić tajemnicę przedsiębiorcy, Prezes Sądu Okręgowego wydał decyzję odmowną.

W odwołaniu od tej decyzji D.S. podniósł zarzut naruszenia art. 54 i 61 Konstytucji RP oraz art. 5 ust. 2 ustawy, poprzez bezpodstawne uznanie, że orzeczenie Sądu wydane w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanej ustawy, przez co stanowi podstawę do odmowy udzielenia żądanej informacji. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie kwestionowanej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy zgodnie z żądaniem wnioskodawcy.

Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję w części, w jakiej organ administracyjny odmówił D. S. dostępu do informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r., zobowiązując Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do udostępnienia wnioskodawcy tej informacji i utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałym zakresie.

W ocenie organu odwoławczego, odwołanie w części dotyczącej żądania udostępnienia w formie zanonimizowanej odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r., wydanego w sprawie o sygn. akt [...] jest zasadne, ponieważ nawet w przypadku rozpoznania powołanej sprawy przy drzwiach zamkniętych, w trybie art. 47910 k.p.c., z uwagi na ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, wyrok w tej sprawie - jak w każdej sprawie cywilnej - podlegał publicznemu ogłoszeniu (art. 154 § 2 k.p.c.). W tego rodzaju sprawie można jedynie zaniechać podania ustnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia (art. 326 § 3 k.p.c.). Zatem nawet z uwagi na potrzebę ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa w stosunku do wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. nie zachodzą – zdaniem organu II instancji - powołane przez organ I instancji przeszkody, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, uzasadniające odmowę udostępnienia rzeczonej informacji w postaci konkretnego wyroku Sądu. Jest to o tyle uzasadnione, że orzeczenia sądów mieszczą się w kategorii dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy. Z tych względów wobec treści wniosku o udostępnienie przedmiotowego wyroku po dokonaniu stosownej anonimizacji organ uchylił jedynie we wskazanym zakresie zaskarżoną decyzję, orzekając co do istoty sprawy.

W dalszej części rozważań Prezes Sądu Apelacyjnego zauważył, że z uwagi na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa, w związku z którym samo rozpoznanie powołanej sprawy odbywało się przy drzwiach zamkniętych oraz niemożność zanonimizowania uzasadnienia wydanego w tej sprawie wyroku w sposób, który umożliwiałby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia przy jednoczesnej ochronie tajemnicy przedsiębiorstwa, odmowa udostępnienia wnioskodawcy informacji publicznej w postaci uzasadnienia rzeczonego wyroku była uzasadniona, tym bardziej, że nawet sam skarżący kwestionował nie tyle odmowę udostępnienia uzasadnienia wyroku, co samego wyroku, formułując zarzut bezpodstawnego uznania, że orzeczenie Sądu wydane w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa w rozumieniu powołanej ustawy, przez co stanowi podstawę do odmowy udzielenia żądanej informacji. Zdaniem organu odwoławczego, to nie sam wyrok Sądu, czy jego uzasadnienie jak sugeruje skarżący stanowi tajemnicę przedsiębiorstwa, lecz zawarte w nim dane, dotyczące poszczególnych zachowań stron mogą w istocie zawierać okoliczności, których ujawnienie może grozić ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa. Przez tajemnicę przedsiębiorstwa, jak wyjaśnił organ II instancji należy natomiast rozumieć nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności. W analizowanym przypadku przedmiot procesu w sprawie sygn. akt [...] stanowiło dokonanie rejestracji wynalazku i uzyskanie na niego prawa wyłącznego z patentu, jak również ewentualne naruszenie go przez stronę pozwaną i jego skutki. Z tego też powodu, w przypadku, gdy informacja publiczna zawiera dane, o których mowa w art. 5 ust. 2 cytowanej ustawy zdanie pierwsze i nie zachodzą przesłanki wymienione w jego zdaniu drugim, pierwszeństwo w ochronie mają dane osobowe, czyli dane o przedsiębiorcy objęte tajemnicą, a tym samym wykonanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi D.S. zakwestionował decyzję organu II instancji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej w postaci uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. podnosząc zarzut naruszenia:

1. przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7 i art. 77 k.p.a., poprzez niedokonanie wnikliwej oceny, które z elementów uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 24 stycznia 2012 r. stanowią tajemnicę przedsiębiorcy i jako takie nie podlegają ujawnieniu, a które elementy uzasadnienia tajemnic tego rodzaju nie zawierają i podlegają ujawnieniu jako informacja publiczna oraz,

2. przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej w zw. z art. 2 i art. 16 ustawy i w związku z art. 54 i 61 Konstytucji RP, poprzez błędne uznanie, że zachodzą przeszkody uzasadniające odmowę udostępnienia informacji publicznej w postaci całości uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z 24 stycznia 2012 r., ewentualnie po dokonaniu koniecznej anonimizacji fragmentów uzasadnienia.

Wobec tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu II instancji w zaskarżonej części oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego udostępnienie informacji publicznej nie może podlegać ograniczeniu jedynie ze względu na ryzyko ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa na które powołał się organ, bowiem przepis ustawy mówi o ujawnieniu tajemnicy przedsiębiorcy, a nie o ryzyku ujawnienia tej tajemnicy. Odmowa udzielenia informacji publicznej winna być zatem poprzedzona zbadaniem oraz wyraźnym i jednoznacznym stwierdzeniem, że owe tajemnice znajdują się w tym uzasadnieniu. Nie jest możliwe przyjęcie domniemania, że takie tajemnice znajdują się w treści uzasadnienia wyroku tylko w oparciu o fakt, że sprawa toczyła się przy drzwiach zamkniętych. Zdaniem strony, jeżeli uzasadnienie wyroku faktycznie zawiera jakieś informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy, organ winien dokonać anonimizacji w ten sposób, aby uniemożliwić mu dotarcie do tych tajemnic. Przepis art. 5 stanowi bowiem o "ograniczeniu" dostępu do informacji publicznej, a nie o jego wyłączeniu. Nadto nie przekonuje skarżącego argumentacja organu, iż zanonimizowana wersja uzasadnienia uniemożliwiałaby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia, bowiem ocena w tym zakresie winna zostać pozostawiona wnioskodawcy.

Odpowiadając na skargę Prezes Sądu Apelacyjnego wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczas prezentowane stanowisko w sprawie. Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, że z uwagi na szczególny charakter sprawy dotyczący podejrzenia naruszenia przez stronę pozwaną prawa wyłącznego strony powodowej wynikającego z patentu, uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego w Ł. poświęcone ustaleniom faktycznym sprowadza się w istocie z jednej strony do szczegółowego opisu opatentowanej metody pozyskiwania określonej substancji chemicznej, stosowanej przez powodową spółkę w procesie produkcji oferowanych przez nią farmaceutyków, z drugiej zaś strony do opisu metod pozyskiwania tej substancji przez pozwane spółki w celu produkcji preparatu o nazwie X. Podobnie część poświęcona ocenie zgromadzonych w sprawie dowodów - które w rzeczonej sprawie stanowią głównie opinie powołanych w sprawie biegłych z dziedziny chemii organicznej - sprowadza się w praktyce do detalicznej weryfikacji (porównania i rozróżnienia) stosowanych przez strony sporu metod pozyskiwania substancji chemicznej stosowanej w swoich konkurencyjnych produktach w kontekście zakresu ochrony patentowej powódki. Ostatecznie w części poświęconej rozważaniom, na podstawie obszernych, rzeczowych i specjalistycznych dowodów z opinii biegłych, Sąd Okręgowy oddalając powództwa zaprezentował wnioski wydanego rozstrzygnięcia, sprowadzające się w istocie do uznania nieudowodnienia zgłoszonego żądania, wobec stwierdzenia że stosowane przez stronę pozwaną metody pozyskiwania określonej substancji chemicznej używanej do produkcji leku X. nie wkraczają w zakres ochrony wynikający z posiadanego przez powódkę patentu. W konsekwencji z uwagi na specjalistyczny - wysoce techniczny - charakter rzeczonego sporu, w toku którego ujawnione zostały informacje stanowiące tajemnicę przedsiębiorcy (m. in. know how) każdej ze stron, udostępnienie wnioskodawcy uzasadnienia rzeczonego wyroku było niemożliwe i zasadne, czemu Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. dał wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji, tym bardziej, że z uwagi na naturę sporu oraz przewijające się przez całe uzasadnienie dane podlegające ochronie, udostępnienie D.S. uzasadnienia rzeczonego wyroku nawet we wnioskowany sposób jest praktycznie niemożliwe, bowiem oznaczałby konieczność usunięcia zdecydowanej większości treści obszernych, pisemnych motywów rozstrzygnięcia, bez możliwości odtworzenia logicznego ciągu procesu decyzyjnego Sądu Okręgowego, czemu służyć ma ze swojej istoty uzasadnienie orzeczenia (art. 328 § 2 k.p.c.).

Zdaniem Prezesa Sądu Apelacyjnego nieuzasadnione są zatem również zarzuty pochopnej oceny istnienia w niniejszej sprawie "ryzyka" ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy, jak również dowolnej - subiektywnej oceny, że ewentualna zanonimizowana wersja uzasadnienia uniemożliwiłaby logiczną prezentację sensu motywów rozstrzygnięcia. Ewentualne "ryzyko" ujawnienia tajemnicy przedsiębiorstwa w postaci stosowanych przez strony metod pozyskiwania określonej substancji chemicznej, wykorzystywanej do produkcji konkurencyjnych leków jest oczywiste, a Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. posłużył się tym określeniem mając na myśli stan rzeczy, jaki z pewnością zaistniałby w razie pełnego uwzględnienia przedmiotowego wniosku, wobec upowszechnienia informacji objętych tajemnicą przedsiębiorcy - każdej ze stron, które — według swojego uznania - mogłyby wystąpić ze stosownymi roszczeniami odszkodowawczymi, co uzasadniało właśnie użycie określenia "ryzyko". Sugerowanie jakoby przy rozstrzyganiu w niniejszej sprawie organ kierował się jedynie hipotetyczną obawą, czy tylko przypuszczeniem jest zatem nieuzasadnione i nielogiczne.

Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego potencjalnych możliwości wnioskodawcy odszyfrowania choćby ze zanonimizowanej wersji rzeczonego uzasadnienia logicznego sensu motywów zapadłego przed Sądem Okręgowym w Ł. wyroku organ podniósł, że o ile rolą Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł. istotnie nie jest ocena zakresu percepcji wnioskodawcy, o tyle nie bez znaczenia w tym kontekście pozostaje ranga i znaczenie uzasadnienia Sądu, jako szczególnego pisma urzędowego, w którego posiadanie chciałby wejść wnioskodawca, a którego żądaniu nie sposób zadośćuczynić jednocześnie z poszanowaniem logicznej integralności tego dokumentu i podlegającej ochronie tajemnicy przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga częściowo zasługiwała na uwzględnienie, aczkolwiek z innych powodów, aniżeli w niej wskazane.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Innymi słowy, Sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie jest jednak w rozumieniu art. 134 § 1 p.p.s.a. związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Prezesa Sądu Apelacyjnego w Ł., mocą której w trybie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylono decyzję Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. w części, w jakiej organ administracyjny odmówił D. S. dostępu do informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] i zobowiązano Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. do udostępnienia wnioskodawcy tej informacji, w pozostałym zakresie natomiast utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję.

Przystępując do oceny legalności wspomnianych wyżej decyzji administracyjnych w pierwszej kolejności podnieść trzeba, że przepis art. 138 § 1 i 2 k.p.a. określa katalog rozstrzygnięć, jakie mogą zostać podjęte w toku postępowania odwoławczego, wskazując w ramach art. 138 § 1 pkt 2, że organ odwoławczy uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W rozpoznawanej sprawie rozstrzygnięcie organu odwoławczego co do istoty sprawy polegające na zobowiązaniu organu I instancji do udostępnienia informacji publicznej w postaci zanonimizowanego wyroku – w przekonaniu tutejszego Sądu – nie ma umocowania w przepisach obowiązującego prawa.

W świetle art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "ustawa", organ rozpoznając wniosek o udostępnienie informacji publicznej wydaje decyzję administracyjną tylko i wyłącznie w dwóch przypadkach. Mianowicie, gdy odmawia udostępnienia informacji publicznej oraz, gdy umarza postępowanie o udostępnienie informacji. Natomiast udostępnienie informacji publicznej - do czego organ odwoławczy zobowiązał Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. - w myśl przepisów ustawy nie następuje w drodze decyzji administracyjnej, lecz ma charakter czynności materialno – technicznej, bowiem jeżeli informacja, której udostępnienia żąda wnioskodawca ma charakter informacji publicznej, a organ jest w jej posiadaniu, wówczas winien ją udostępnić, bez konieczności uprzedniego wydawania jakiegokolwiek aktu administracyjnego, bez zbędnej zwłoki, w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku. Zatem Prezes Sądu Apelacyjnego orzekając w formie decyzji administracyjnej o udostępnieniu informacji publicznej rozstrzygnął w trybie, którego nie przewiduje ustawa, co wyczerpuje przesłankę nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Zastosowanie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., następuje tylko w przypadku stwierdzenia, że decyzja wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa. Wydanie decyzji (postanowienia) bez podstawy prawnej oznacza, że albo nie ma przepisu prawnego, który umocowuje administrację publiczną do działania, albo też nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów tej administracji, polegającego na wydawaniu decyzji administracyjnych rozumianych jako indywidualne akty administracji zewnętrznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 września 2010 r. sygn. akt II SA/Ke 445/10 – Lex nr 753234).

Uznając wobec tego, że zaskarżona decyzja w części uchylającej decyzję Prezesa Sądu Okręgowego i zobowiązującej organ do udostępnienia informacji publicznej została wydana bez podstawy prawnej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Jednocześnie kierując się dyspozycją art. 152 p.p.s.a. w punkcie czwartym sentencji wyroku Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja w części opisanej w punkcie 1 niniejszego wyroku nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

W przekonaniu Sądu, treść orzeczeń sądów, czyli ściślej rzecz ujmując sentencji wyroków bądź postanowień i ich uzasadnień, o ile zostały one sporządzone w konkretnej sprawie, bez wątpienia stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy i polega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonym przepisami ustawy.

Jak wynika z załączonej do sprawy dokumentacji D.S. domagał się od Prezesa Sądu Okręgowego w Ł. udostępnienia informacji publicznej w postaci wspomnianego wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...], zaś organ I instancji odmówił udostępnienia żądanej informacji w całości, argumentując, że prawo do informacji publicznej podlega w niniejszym wypadku ograniczeniu w trybie art. 5 ust. 2 ustawy z uwagi na tajemnicę przedsiębiorcy oraz fakt, że sprawa o sygn. akt [...] była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych.

Uwadze organu I instancji umknął niewątpliwe fakt, iż stosownie do treści art. 154 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. nr 43, poz. 296 ze zm.), przywoływanej dalej w tekście jako "k.p.c.", ogłoszenie orzeczenia w sprawie rozpoznawanej przy drzwiach zamkniętych odbywa się publicznie, wobec czego brak było przeszkód prawnych do udostępnienia skarżącemu informacji publicznej w postaci zanonimizowanego odpisu wyroku Sądu Okręgowego w Ł. z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...] w formie prawem przewidzianej (w drodze czynności materialno-technicznej), co zresztą jak wynika z materiału dowodowego sprawy niniejszej Prezes Sądu Okręgowego uczynił.

Z tego też powodu w punkcie drugim sentencji wyroku Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzję organu I instancji w części odmawiającej udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wyroku Sądu Okręgowego z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt [...].

Natomiast odmowa udostępnienia przez Prezesa Sądu Apelacyjnego informacji publicznej w zakresie uzasadnienia przedmiotowego wyroku z powołaniem się na przepis art. 5 ust. 2 ustawy i możliwość ujawnienia tajemnicy przedsiębiorcy – w ocenie Sądu - odpowiada obowiązującemu prawu.

W rozumieniu art. 61 ust. 1 Konstytucji RP (ustawa z dnia 2 kwietnia 1997 r. – Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) prawo do informacji jest publicznym prawem obywatela, które odbywa się na zasadach skonkretyzowanych w ustawie o dostępie do informacji publicznej. Jednocześnie stosownie do art. 61 ust. 2 Konstytucji ograniczenie prawa do informacji może nastąpić wyłącznie ze względu na określone w ustawach ochronę wolności i praw innych osób i podmiotów gospodarczych oraz ochronę porządku publicznego, bezpieczeństwa lub ważnego interesu gospodarczego państwa.

W świetle przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej takie ograniczenie przewiduje właśnie art. 5 ust. 2, który stanowi, że prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.

Tajemnica przedsiębiorstwa zdefiniowana została w art. 11 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji (j.t. Dz.U. z 2003 r. nr 153, poz. 1503 ze zm.) jako nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

W świetle powyższych regulacji rację ma – w ocenie Sądu - organ administracyjny twierdząc, że motywy pisemne rozstrzygnięcia sprawy, która była rozpoznawana przy drzwiach zamkniętych ze względu na możliwość ujawnienia okoliczności stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa mogą zawierać nieujawnione do wiadomości publicznej informacje techniczne, technologiczne, organizacyjne przedsiębiorstwa lub inne informacje posiadające wartość gospodarczą, co do których przedsiębiorca podjął niezbędne działania w celu zachowania ich poufności.

Sąd bowiem zarządza odbycie posiedzenia przy drzwiach zamkniętych na wniosek strony, która chce chronić tajemnice swojego przedsiębiorstwa (art. 47910 k.p.c.). Ujawnienie więc tych informacji przez przekazanie uzasadnienia wyroku w sprawie objętej tajemnicą przedsiębiorstwa może bezspornie zagrażać lub naruszać interes przedsiębiorcy, który przejawił wolę zachowania jej jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich.

W tym miejscu warto zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w wyroku z dnia 6 czerwca 2003 r. sygn. akt IV CKN 211/01 (Lex nr 585877), które zresztą skład orzekający w tej sprawie w pełni aprobuje, że informacja staje się "tajemnicą", kiedy przedsiębiorca przejawia wolę zachowania jej jako niepoznawalnej dla osób trzecich. Nie traci natomiast swojego charakteru przez to, że wie o niej pewne ograniczone grono osób zobowiązanych do dyskrecji (np. pracownicy przedsiębiorstwa). Pozostanie określonych informacji tajemnicą przedsiębiorstwa wymaga, aby przedsiębiorca podjął działania zmierzające do wyeliminowania możliwości ich dotarcia do osób trzecich w normalnym toku zdarzeń, bez konieczności podejmowania szczególnych starań. Wśród tych działań wymienia się konieczność poinformowania pracownika o poufnym charakterze wiedzy, techniki, urządzenia. Nie oznacza to jednak, że osoby, które przypadkowo weszły w posiadanie danej informacji, są zwolnione z obowiązku zachowania tajemnicy. Tajemnicę przedsiębiorstwa należy przy tym odróżnić od specjalistycznej wiedzy, chociaż granica pomiędzy taką wiedzą dostępną określonemu kręgowi osób a tajemnicą jest nieostra.

Istotna jest więc tutaj wola przedsiębiorcy, gdyż to właśnie "tajemnica przedsiębiorcy" objęta jest ochroną prawną przez ustawę o dostępie do informacji publicznej, która ogranicza prawo do informacji publicznej ze względu na "tajemnicę przedsiębiorcy", czyli chroni prawo tego podmiotu, który dysponuje informacją, a która ma znaczenie dla prowadzenia określonego przedsięwzięcia gospodarczego i pragnie zachować ją w poufności wyłączając z ochrony tego przedsiębiorcę, który rezygnuje z przysługującego mu prawa oraz informację o osobach pełniących funkcje publiczne. Zatem, aby ochrona prawa podmiotowego przedsiębiorcy przewidziana w art. 5 ust. 2 zd. 2 ustawy "zafunkcjonowała" zastrzeżone przez przedsiębiorcę informacje nie mogą być podane do publicznej wiadomości.

W rozpoznawanej sprawie Prezes Sądu Apelacyjnego trafnie wskazywał, że uzasadnienie wyroku Sądu Okręgowego, którego udostępnienia w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej domagał się skarżący zawiera informacje stanowiące "tajemnicę przedsiębiorcy" wobec czego prawo dostępu do informacji publicznej podlegało ograniczeniu na zasadach określonych w art. 5 ust. 2 ustawy. Sprawa o sygn. akt [...] dotyczyła rejestracji wynalazku i uzyskania do niego wyłącznego prawa z patentu oraz naruszenia tego prawa przez stronę pozwaną i jego skutków. Zatem już sam fakt, że sprawa odbywała się przy drzwiach zamkniętych, bowiem przedsiębiorca podjął działania w celu zachowania informacji dotyczącej przedsiębiorstwa, w tym wypadku wynalazku, jako nierozpoznawalnej dla osób trzecich, uzasadniał odmowę udostępnienia skarżącemu uzasadnienia wyroku nawet w formie zanonimizowanej z powołaniem się na przepis art. 5 ust. 2 ustawy.

Z tego też powodu Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę w pozostałej części, o czym orzekł w punkcie trzecim sentencji wyroku.

B.C.