Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 327/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Dowódca Jednostki Wojskowej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.73 ust.1 pkt 7 i art.88
journal: Dz.U. 2019 poz 330
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych - tekst jedn.

SENTENCJA

|Sygn. akt IV SA/Wr 327/19 | | , , [pic], , WYROK, , W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ, , , Dnia 21 listopada 2019 r., , , Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, w składzie następującym:, Przewodniczący:, , Sędzia WSA Bogumiła Kalinowska, , Sędziowie:, Sędzia NSA Mirosława Rozbicka-Ostrowska, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), , Protokolant:, referent Krzysztof Erbel, , , po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 21 listopada 2019 r., sprawy ze skargi D. R., na decyzję Komendanta [...] Regionalnej Bazy [...], z dnia [...] czerwca 2019 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowej funkcji szefa techniki [...], , uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji., , ,


UZASADNIENIE

Komendant [...] Bazy [...] decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2017 poz.1257 z późn. zm.) oraz art. 73 ust. 1 pkt 7, art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych ( Dz.U. z 2019 poz.330 z poźn. zm.) dalej ustawa, po rozpatrzeniu odwołania D. R. (dalej skarżący, strona, wnioskodawca, odwołujący) od decyzji w sprawie odmowy przyznania dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej orzekł o utrzymaniu zaskarżonej decyzji w mocy.

W uzasadnieniu podano: Decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. Komendant [...] Wojskowego Oddziału [...] odmówił przyznania skarżącemu dodatkowego wynagrodzenia za pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej. Uzasadniając swoją decyzję Komendant [...] Wojskowego Oddziału [...] powołał się na § 3 pkt. 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia (Dz. U. z 2004 r., nr 108, poz.1141 z późn. zm.) – dalej rozporządzenie. Dokonując wykładni wskazanego przepisu Komendant [...] Wojskowego Oddziału [...] wskazał, iż brak jest przepisu, z którego wynika potrzeba wykonywania nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej, i tym samym brak jest podstaw do zastosowania § 3 pkt. 9 wskazanego rozporządzenia. Powierzenie wnioskodawcy pełnienia nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej nastąpiło w trybie rozkazu Komendanta [...] Wojskowego Oddziału [...], a w etacie [...] WO [...] nie występowało i nie występuje do dnia wydawania decyzji stanowisko szefa służby techniki lotniczej, również w planie finansowym nie wydzielono budżetu na dział – [...] technika lotnicza, co uniemożliwia przyznania dodatkowego wynagrodzenia.

Od wskazanej decyzji strona złożyła odwołanie; podniosła, iż Komendant [...] Wojskowego Oddziału [...] wydając decyzję nie uwzględnił wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2018r. sygn. akt: IV SA/Wr 336/18 i nie ustalił pełnego stanu faktycznego czym naruszył przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Wyrokiem z dnia 25 października 2018r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. akt: IV SA/Wr 336/18 uchylił zaskarżoną przez stronę decyzje nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, zobowiązując organ przy ponownym rozpatrywaniu sprawy do uzupełnienia materiału dowodowego o informacje w przedmiocie trybu w jakim powierzono dodatkowe obowiązki [...] D. R. oraz zobowiązał organ do ponownego przeanalizowania aktów prawnych i zasadności żądania odwołującego.

Organ powołał treść art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy. Stwierdził, że przepis ten zawiera jedynie wyliczenie jakie należności otrzymuje żołnierz zawodowy, natomiast art. 88 ustawy pragmatycznej określa w jakich sytuacjach dodatkowe wynagrodzenie jest wypłacane żołnierzowi. Dokonując wykładni art. 88 ust. 1 oraz art. 25 do którego odsyła analizowany przepis (art. 88 ust. 1) wskazał, że przepisy te mają zastosowania do żołnierzy, którym powierzono czasowo pełnienie obowiązków służbowych na istniejących stanowiskach etatowych, a nie mają zastosowania do wykonywania przez żołnierza czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego, jak ma to miejsce w przypadku odwołującego i czynności takie nie są przypisane do żadnego stanowiska służbowego występującego w etacie jednostki.

Natomiast art. 88 ust. 2 ustawy stanowi, że żołnierz zawodowy za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie. Jednakże ustawa nie precyzuje za wykonywanie jakich czynności powierzonych należy się wynagrodzenie. W szczególności w przepisach ustawy nie zostało przewidziane, że za pełnienie nieetatowej funkcji przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. W ust. 3 art. 88 ustawy zawarta została delegacja ustawowa, na mocy której "Minister Obrony Narodowej określi, w drodze rozporządzenia, wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia, o którym mowa w ust. 1 i 2, z uwzględnieniem czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanych przez żołnierzy stanowisk służbowych, które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia, a także stawek oraz terminów jego wypłacania. Poprzez użyte przez ustawodawcę sformułowanie "które uprawniają do dodatkowego wynagrodzenia" przyjąć należy, że ustawodawca przewidział, że nie za wszystkie wykonywane przez żołnierzy zawodowych czynności powierzonych, żołnierzowi przysługiwać będzie dodatkowe wynagrodzenie. W wykonaniu opisanej wyżej delegacji ustawowej Minister Obrony Narodowej w dniu 7 kwietnia 2004 r. wydał rozporządzenie w sprawie wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia określił wysokość oraz szczegółowe warunki i tryb wypłacania żołnierzom zawodowym dodatkowego wynagrodzenia. Rozporządzenie w § 3 pkt 1-8 wymienia czynności powierzone wykraczające poza zwykłe obowiązki służbowe żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie, jednakże pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej nie zostało objęte wykazem "czynności" za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. W § 3 pkt. 9 rozporządzenia dopuszczono możliwość otrzymania dodatkowego wynagrodzenia za wykonywanie innych niż wymienione w pkt. 1 - 8 czynności, jednakże przepis ten wskazuje na konieczność spełnienia dodatkowych warunków przez żołnierza. Zgodnie z pkt 9 § 3 rozporządzenia do czynności powierzonych za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie zalicza się "wykonywanie innych niż wymienione w pkt 1-8 czynności o charakterze stałym związanych z zabezpieczeniem funkcjonowania jednostki wojskowej, jeżeli wykonywanie tych czynności wynika z realizacji postanowień innych przepisów, w których nie określono prawa do wynagrodzenia.

Pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej wynika z decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] grudnia 2013 r. w sprawie zasad funkcjonowania przydziałów gospodarczych w resorcie obrony narodowej określającej działy zaopatrzenia. Decyzja ta, jednak zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, nie mieści się w kategorii "przepisów", o których mowa w § 3 pkt 9 rozporządzenia, albowiem decyzje Ministra Obrony Narodowej nie mieszczą się w konstytucyjnym systemie źródeł prawa (wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 listopada 2007r. II SA/Wa 406/07).

Ostatecznie organ stwierdził, że brak jest przepisów w oparciu, o które mógłby przyznać skarżącemu wynagrodzenie za pełnienie dodatkowych powierzonych zadań.

Skargę na powyższą decyzję złożył wnioskodawca. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 80 ustawy kodeks postępowania administracyjnego, które obligują organ administracyjny do zebrania i oceny całokształtu materiału dowodowego, co ma wpływ na wynik sprawy – w związku z powyższym wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji, oraz naruszenie art. 153 i 170 p.p.s.a.

Uzasadniając skargę podał, że organ II instancji nie wziął pod uwagę wykładni prawnej zawartej w wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 października 2018 r. sygn. akt IV SA/Wr 336/18 stosując błędną wykładnię § 9 pkt 3 rozporządzenia Sąd w wyżej wymienionym wyroku wskazał, że Minister Obrony Narodowej przekroczył zakres upoważnienia ustawowego zawartego w art. 88 ust. 3 ustawy poprzez dokonanie aktem wykonawczym ograniczenia kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia Sąd wskazał, że zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 7 oraz art. 88 pkt 2 ustawy, ustawodawca użył pojęcia żołnierze zawodowi "otrzymują" dodatkowe wynagrodzenie za wykonywanie czynności powierzonych. Wskazał tym samym jednoznacznie, że żołnierzowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie. Przepisy te nie mogą być w żaden sposób modyfikowane rozporządzeniem wykonawczym, który ogranicza ustawowo określony krąg osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi w całości. Uzasadniając powyższy wniosek organ przywołał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę aktów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjnego badają zgodność zaskarżonych aktów prawnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) – dalej p.p.s.a. sąd dokonuje oceny prawidłowości aktu administracyjnego w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną

Problem powstały w sprawie był przedmiotem rozważań tutejszego Sądu w sprawie IV SA/Wr 336/18. Wyrokiem z dnia 25 października 2018 r. Sąd uchylił decyzję organu I i II instancji i zobowiązał organ do ustalenia, czy skarżący wykonywał dodatkowe obowiązki w ramach, o których mowa w art. 25 w zw. z art. 88 ust. 1 lub art. 88 ust. 2 ustawy o żołnierzach zawodowych. Sąd zauważył bowiem, że z "wyciągów" rozkazów mocą których powierzono skarżącemu pełnienie nieetatowej funkcji szefa służby techniki lotniczej sprzętem spadochronowo-desantowym, nie wynika w jakim trybie każdorazowo na okres roku powierzano skarżącemu pełnienie dodatkowych obowiązków. Analiza tych dokumentów nie pozwala na ustalenie na jakiej podstawie prawnej podjęto decyzję o powierzeniu skarżącemu pełnienie dodatkowej funkcji.

Sąd w oparciu o treść art. 88 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych stwierdził, że obowiązek wypłaty wynagrodzenia za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego, wynika wprost z powyższej regulacji.

Według Sądu unormowane stanowiące wykonanie delegacji ustawowej z art. 88 ust. 3 ustawy pragmatycznej – zawarte w § 3 pkt 9 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 7 kwietnia 2014 r. powoduje przekroczenie zakresu kompetencji przyznanych przez art. 88 ust. 3 ustawy, poprzez dokonanie aktem wykonawczym ograniczenia kręgu osób uprawnionych z mocy ustawy do otrzymania dodatkowego wynagrodzenia. Przepis ustawy upoważniał jedynie do określenia "wysokości" oraz "szczegółowych warunków i trybu wypłacania dodatkowego wynagrodzenia przyznanego na podstawie art. 88 ustawy". Materialnoprawne podstawy przyznania uprawnienia dodatkowego wynagrodzenia z tytułu wykonywania czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego wynikają z art. 73 ust. 1 pkt 7 ustawy, w którym ustawodawca posługuje się pojęciem żołnierze zawodowi "otrzymują".

Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Po dniu wydania wyroku w sprawie IV SA/Wr 336/18 – 25 października 2018 r., nie uległy zmianie przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. W tych okolicznościach Sąd rozpoznający sprawę jest związany oceną prawną i wskazaniami sądu w sprawie IV SA/Wr 336/18. Według Sądu orzekającego w sprawie, ocena prawna dokonana w wyżej wymienionej sprawie mówiąca, iż § 3 pkt 9 rozporządzenia MON z dnia 7 kwietnia 2004 r. wprowadza ograniczenia zapisów ustawowych – art. 77 ust. 1 pkt 7 i art. 88 ust. 1 i 2 ustawy – odnosi się do części tego przepisu, musi być interpretowane w ten sposób, że przekroczenie delegacji ustawowej dotyczy części przepisu ograniczającej prawa do dodatkowego uposażenia i dotyczy tylko fragmentu "jeżeli wykonywanie tych czynności wynika z innych przepisów, w których nie określono prawa do wynagrodzenia albo nie określono jego wysokości".

Przepis ten pozbawiony tego fragmentu koresponduje z treścią art. 73 ust. 1 ustawy jak również z art. 88 ust. 1 i 2.

Istotne dla rozpoznania sprawy przepisy ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, to wymienione wyżej: art. 73 ust. 1 pkt 2 oraz art. 88 ust. 1 i 2.

Pierwszy z nich stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące inne należności pieniężne (inne niż określone w art. 71 i 72 ustawy): dodatkowe wynagrodzenie za dodatkowo powierzone czasowe pełnienie obowiązków służbowych i za wykonywanie czynności powierzonych wykraczających poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska służbowego.

Art. 88 ust. 1 i 2 ustawy mówi: Żołnierzowi zawodowemu, któremu przez okres co najmniej dwóch miesięcy dodatkowo powierzono czasowe pełnienie obowiązków służbowych w trybie określonym w art. 25 przysługuje dodatkowe wynagrodzenie (ust. 1). Żołnierz zawodowy otrzymuje dodatkowe wynagrodzenie również za wykonywanie czynności powierzonych, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego przez niego stanowiska służbowego (ust. 2 ).

Powołany w art.88 ust. 1 art. 25 brzmi: Dowódca jednostki wojskowej, w której żołnierz zawodowy jest wyznaczony na stanowisko służbowe, może dodatkowo powierzyć żołnierzowi czasowe pełnienie obowiązków służbowych w tej jednostce na stanowisku nieobsadzonym lub obsadzonym, na którym wyznaczony żołnierz czasowo nie wykonuje zadań służbowych.

Organ zobowiązany przez Sąd w sprawie IV SA/Wr 336/18 dokonał ustaleń dotyczących trybu w jakim skarżący wykonywał dodatkowe czynności – są to czynności powierzone, które wykraczają poza zadania wynikające z zajmowanego stanowiska, określone w art. 88 ust. 2.

Powierzenie pełnienia dodatkowej, nieetatowej funkcji – szefa służby techniki lotniczej – sprzętem spadochronowo-desantowym nastąpiło rozkazami Nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 r. Nr [...] z dnia [...] lutego 2014 r., Nr [...] z dnia [...] grudnia 2014 r., [...] z dnia [...] grudnia 2016 r. Komendanta [...] Wojskowego Oddziału [...]. Opierały się na podstawie § 6 ust. 10 pkt 1 szczegółowego zakresu działania [...] Wojskowego Oddziału [...] stanowiącego załącznik Nr [...] do rozkazu Nr [...]. Komendanta [...] Bazy [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., oraz § 4 ust. 2 i 3 Decyzji Nr [...] Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] marca 2015 r. w sprawie wprowadzania do użytku "jednakowych procedur działalności bieżącej w siłach zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej" oraz w celu zapewnienia właściwej organizacji i funkcjonowania komórek wewnętrznych [...] Wojskowego Oddziału [...] w G., utrzymania stałej gotowości bojowej i realizacji zamierzeń szkoleniowo-wychowawczych w 2016 r.

Powierzone skarżącemu czynności nie można zakwalifikować do czynności określonych w art. 88 ust. 1 i art. 25 ustawy; czynności, wskazane w tych przepisach dotyczą pełnionych obowiązków służbowych na istniejących stanowiskach etatowych. Jak wynika z powołanych rozkazów skarżący wykonywał powierzone obowiązki pozaetatowo.

Reasumując należy uznać, że organ wykonał zalecenia Sądu, w wyniku których prawidłowo ustalił, że rozpatrywany przypadek mieści się w granicach ust. 2 art. 88 ustawy. W związku z powyższym zastosowanie znajduje § 3 pkt 9 rozporządzenia z dnia 7 kwietnia 2004 r., który stanowi, "że do czynności powierzonych wykraczających poza zwykłe obowiązki żołnierzy, za które przysługuje dodatkowe wynagrodzenie zalicza wykonywanie innych niż wymienione w pkt 1-8 czynności o charakterze stałym związanych z zabezpieczeniem funkcjonowania jednostki wojskowej. Z treści powoływanych wyżej rozkazów wynika, że taki charakter mają czynności zlecone rozkazem – miały zapewnić realizację zasadniczych i dodatkowych przedsięwzięć Oddziału, utrzymania w stałej gotowości bojowej i realizacji zamierzeń szkoleniowo-wychowawczych, były powierzane na okres 1 roku i trwały łącznie przez okres 4 lat.

W tej sytuacji uznać należy, że zastosowanie znajduje § 13 i 14 rozporządzenia.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera a ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak wyżej.