Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 1097/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2018-01-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 7 lit. a, art. 23 ust. 1, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2016 poz 169
law: Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Józef Maleszewski Protokolant ref. staż. Ewa Stawicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia nienależnie pobranego oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Po 1097/17

UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia 22 października 2014 r. przyznał [...] (dalej: "skarżąca") świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz [...] (500 złotych miesięcznie) i [...] (300 złotych miesięcznie) na okres od 01 października 2014 r. do 30 września 2015 r.

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia 26 października 2015 r. przyznał skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz [...] (300 złotych miesięcznie) na okres od 01 października 2015 r. do 30 września 2016 r.

Organ pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania dotyczącego uchylenia decyzji administracyjnej dotyczącej przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego dla [...] na okres świadczeniowy 2015/2016.

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia 25 kwietnia 2016 r. uchylił ww. decyzję z dnia 26 października 2015 r. uchylając prawo skarżącej świadczenia z funduszu alimentacyjnego na rzecz [...] (300 złotych miesięcznie) na okres od 01 kwietnia 2016 r. do 30 września 2016r. Organ wskazał, że skarżąca poinformowała organ o zmianie w sytuacji rodzinnej polegającej na tym, że córka [...] pozostaje na utrzymaniu ojca - [...].

W dniu 02 lutego 2017 r. przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie odbyła się rozprawa, na której zawarto ugodę, zgodnie z którą [...] i [...] uzgodnili, że z dniem 1 listopada 2014 r. uchylają alimenty orzeczone na rzecz [...] od [...] wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt [...].

Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska decyzją z dnia 15 marca 2017 r. uznał, że kwoty wypłacone skarżącej w okresie od 01 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. na rzecz [...] (300 złotych miesięcznie) były nienależnie pobranym świadczeniem w łącznej kwocie 5100 zł i podlegają zwrotowi bez odsetek. Organ wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 3 ustawy o z dnia 7 września 2007r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tj. Dz. U. z 2016r. poz. 169 ze zm., dalej u.p.o.u.a.) - w przypadku, gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest zobowiązana do ich zwrotu bez odsetek.

Skarżąca wniosła odwołanie od ww. decyzji, zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 u.p.o.u.a., poprzez błędne i niczym nieuzasadnione przyjęcie, że nienależnie pobrała świadczenie w sytuacji, gdy była w pełni uprawniona do jego pobrania oraz wadliwe uznanie, że miała świadomość, co do jego nienależności. Ponadto zarzuciła organowi I instancji naruszenie art. 23 ust. 1 ww. ustawy poprzez orzeczenie w jednej decyzji stwierdzenia nienależności świadczenia oraz nakazania jego zwrotu. W dalszej kolejności zarzuciła także Burmistrzowi Miasta i Gminy Pobiedziska naruszenie przepisów kodeksów postępowania administracyjnego - art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3. Powołując się na powyższe, skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, ewentualnie z ostrożności procesowej wniosła o umorzenie nienależnie pobranych świadczeń w całości albo o rozłożenie ich płatności na raty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu decyzją z dnia 31 sierpnia 2017 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego Burmistrz Miasta i Gminy Pobiedziska zasadnie uznał, iż w przedmiotowej sprawie zastosowanie ma art. 2 pkt 7 lit. a) oraz art. 29 ust. 3 u.p.o.u.a. Organ wskazał, że skarżąca w okresie od 01 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. otrzymała świadczenia z funduszu alimentacyjnego, mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości. Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 u.p.o.u.a. świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności - bezterminowo. Z kolei w myśl przepisu art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. przez osobę uprawnioną należy rozumieć osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała się bezskuteczna. W niniejszej sprawie, na podstawie ugody zawartej przed Sądem Rejonowym w Gnieźnie z dnia 2 lutego 2017 r. sygn. akt [...][...]i [...]uzgodnili, że z dniem 01 listopada 2014 r. uchylają alimenty orzeczone na rzecz [...] od [...]wyrokiem Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt [...].

W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że strona postępowania przestała być uprawniona do otrzymywania świadczenia z funduszu alimentacyjnego. Natomiast wypłacone stronie ww. świadczenie w okresie od 01 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. słusznie zostało uznane przez organ I instancji za nienależnie pobrane. Zgodnie z definicją wskazaną w przepisie art. 2 pkt 7 lit. a) u.p.o.u.a. zostało niewątpliwie wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie, tj. wbrew przesłance wynikającej z art. 9 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 11 u.p.o.u.a. - [...], na skutek zawartej przez jej matkę ugody, od dnia 01 listopada 2014 r. przestała być osobą uprawnioną do świadczenia alimentacyjnego w rozumieniu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Organ wskazał również, że w toku postępowania skarżąca była właściwie pouczana o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego.

Ponadto organ wskazał, że od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2597/16).

Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. decyzję.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 23 w zw. z art. 2 ust. 7 ustawy z dnia 07 września 2007 roku - o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016r., poz. 169, ze zm.) poprzez:

a) błędne i niczym nieuzasadnione uznanie, iż pobierane w okresie od 01 listopada 2014 roku do 31 marca 2016 roku przez skarżącą świadczenia pobierane były nienależnie i podlegają zwrotowi. W ocenie skarżącej jako przedstawiciel uprawnionej do świadczenia alimentacyjnego małoletniego [...], spełniając ku temu wszelkie ustawowe przesłanki, a także z uwagi na bezskuteczność kierowanej w stronę [...] egzekucji, bezsprzecznie, była w pełni uprawniona do pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego, i nie jest obowiązana do ich zwrotu;

b) wadliwe i niczym nieuzasadnione uznanie, iż skarżąca jest zobowiązana do zwrotu przyznanego jej świadczenia w kwocie 5.100 zł, gdy tymczasem, w ślad za obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa i poglądami judykatury, bezsprzecznym jest, z uwagi na fakt, iż podstawą zwrotu jest nie tylko samo nieprzysługiwanie przyznanego i wypłaconego omyłkowo świadczenia, a również świadomość pobierającego co do jego nienależności i umyślne działanie, z naruszeniem obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa, brak jakiejkolwiek umyślności w działaniu po stronie skarżącej, jak również nienaruszenie, jakkolwiek, obowiązujących przepisów prawa, bezsprzecznym w zasadzie jest, iż uzyskane przez skarżącą świadczenie alimentacyjne było w pełni należne i nie podlega, w najmniejszej nawet części zwrotowi;

2. naruszenie art. 23 ust. 1 u.p.o.u.a. poprzez orzeczenie, w jednej decyzji, jednocześnie tak w przedmiocie stwierdzenia samej nienależności świadczenia, jak i nakazania jego zwrotu, gdy tymczasem, w świetle zarówno samej konstrukcji przywołanego powyżej przepisu, jak i odnoszącego się do niego orzecznictwa, nie ulega w zasadzie żadnym wątpliwościom, iż z uwagi na fakt, iż do zwrotu jest obowiązana osoba, która pobrała nienależne świadczenie - dopiero ostateczna decyzja uznająca dane świadczenie za nienależne pobrane staje się podstawą orzeczenia jego zwrotu, a decyzje w wyżej wskazanych zakresach nie mogą być wydane jednocześnie;

3. naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.k., poprzez oparcie zaskarżonej aktualnie decyzji wyłącznie na ustaleniach faktycznych, które z uwagi na brak wypowiedzenia się przez stronę co do treści tych ustaleń oraz poprzedzających je dowodów, w szczególności co do rzekomej - świadomości - nienależnego pobierania świadczenia, jako przesłanki koniecznej orzeczenia jego zwrotu, w ocenie odwołującej, w ogóle nie mogą być uznane za udowodnione, ergo, nie mogą stanowić podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji;

4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak precyzyjnego i dostatecznego wyjaśnienia podstawy faktycznej i prawnej kwestionowanej aktualnie decyzji, jak również sposobu wyliczenia żądanej aktualnie kwoty i wskazania okoliczności ją uzasadniających, uniemożliwiającej w dalszej kolejności właściwe zapoznanie się z motywami działania organu pierwszej instancji, zrozumieniem tych motywów, a w rezultacie, ustosunkowanie się do nich w rzeczowy i wyczerpujący sposób.

Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2017 roku ([...]) oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska z dnia 15 marca 2017 roku, nr [...]. Ponadto wniosła o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga okazała się bezzasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz.U. z 2016 r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a." wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 p.p.s.a. tejże kontroli legalności sąd dokonuje także z urzędu, nie będąc związany zarzutami i wnioskami powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli w niniejszym postępowaniu jest prawidłowość decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2017 roku ([...]) utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy Pobiedziska z dnia 15 marca 2017 roku, nr [...] w przedmiocie uznania świadczenia alimentacyjnego za nienależnie pobrane.

Sąd wskazuje, że podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 2 pkt 7 lit. a oraz art. 29 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2016 r., poz. 169, dalej: "u..p.o.u.a.").

Zgodnie z art. 2 pkt 7 lit. a u.o.p.u.a. nienależnie pobrane świadczenie to świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty świadczenia w całości lub w części.

Zgodnie z art. 29 ust. 3 u.o.p.u.a. w przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.

Zgodnie z art. 23 ust. 1 u.o.p.u.a. Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.

Sąd na wstępie rozważań wskazuje, że obowiązek alimentacyjny ciąży bezwzględnie na każdym z rodziców, a alimenty służą realizacji ochrony dobra dziecka poprzez zapewnienie środków na jego godziwe utrzymanie, wychowywanie czy edukację. Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie ze strony państwa (art. 72 Konstytucji RP). Fakt wypłaty przez Państwo świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz osoby małoletniej z tytułu zasądzonych alimentów, nie zwalnia zobowiązanego z obowiązku alimentacji wobec własnego dziecka.

Pojęcie obowiązku alimentacyjnego zdefiniowane zostało w art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. 2012 r. poz. 788 ze zm.) pod pojęciem środków utrzymania i wychowania. Jednocześnie, zgodnie z ugruntowaną linią orzeczniczą Sądu Najwyższego, z samego charakteru świadczeń alimentacyjnych wynika, że ich celem jest dostarczenie uprawnionemu środków na zaspokojenie bieżących potrzeb (uchwała z 5 lipca 1995 r., sygn. III CZP 86/95).

Unormowania materialnego prawa administracyjnego zawarte w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów – na co wskazuje chociażby preambuła ustawy – służą natomiast wsparciu osób znajdujących się trudniej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 597/10).

Podstawowym warunkiem uzyskania świadczeń z funduszu alimentacyjnego jest bezskuteczność egzekucji (art. 3). Same świadczenia z funduszu alimentacyjnego służyć mają natomiast zastąpieniu tych nie wyegzekwowanych alimentów.

Jednocześnie z art. 10 ust. 1 ustawy wynika, że przyznane na mocy przepisów ustawy świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych alimentów, z którą to regulacją współgra art. 18 ust. 1 tej samej ustawy zgodnie z którym prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, przy czym odpowiedni wniosek złożyć może wyłącznie osoba uprawniona lub jej przedstawiciel ustawowy, który do wniosku dołączyć musi między innymi odpis prawomocnego orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem (art. 15 ust. 1 oraz ust. 4 pkt 3 lit. d ustawy).

Jak zauważa się w piśmiennictwie, w art. 10 ust. 1 ustawy ustawodawca powiązał wysokość kwot miesięcznego świadczenia wypłacanego przez organ z wysokością kwoty, jaką dłużnik uiszczałby na rzecz wierzyciela, gdyby egzekucja była prowadzona skutecznie, czy też gdyby zobowiązania alimentacyjne regulował dobrowolnie (porównaj A. Korcz - Maciejko, Ustawa o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Komentarz, Warszawa 2010, s. 133).

Odnosząc się do zarzutów strony skarżącej Sąd wskazuje, że są one bezzasadne. Przede wszystkim w niniejszej sprawie nie jest sporne, że skarżąca zawarła w dniu 2 lutego 2017 r. ugodę z [...] uchylającą alimenty orzeczone na rzecz [...] w punkcie 3 wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu z dnia 30 maja 2011 r. w sprawie [...]. Ugodę tej treści zaakceptował Sąd rejonowy w Gnieźnie.

Sąd nie podważa faktu, że skarżąca spełniała ustawowe przesłanki niezbędne do pobierania świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki w momencie ich pobierania. Organy również nie kwestionują tej okoliczności. Należy mieć jednak na uwadze, że pobrane przez skarżącą świadczenia z funduszu alimentacyjnego stały się nienależnie pobranymi świadczeniami z uwagi na zawartą ugodę, która skutkowała uchyleniem obowiązku alimentacyjnego z dniem 01 listopada 2014 r. Nie można uznać, że pieniądze wypłacone skarżącej z funduszu alimentacyjnego nie podlegają zwrotowi, skoro obowiązek alimentacyjny został uchylony wstecz. Uchylenie obowiązku z wsteczną datą spowodowało, że świadczenia pobrane w okresie od 01 listopada 2014 r. nie należały się skarżącej, jednak skutek ten powstał dopiero po zawarciu ugody.

W ocenie Sądu w świetle zawartej ugody z 2 lutego 2017 r. należy uznać, że skarżąca miała świadomość, że skutek jej zawarcia spowoduje uchylenie alimentów orzeczonych na rzecz [...] z dniem 01 listopada 2014 r. Wynika to bezpośrednio z treści zawartej ugody. W związku z powyższym nie ma wątpliwości, że świadczenie alimentacyjne wypłacane skarżącej od 01 listopada 2014 r. stało się nienależnie pobranym świadczeniem w świetle art. 29 ust. 3 ustawy o pomocy uprawnionym do alimentów. Zgodnie z ww. art. 29 ust. 3 w przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.

Sąd wskazuje, że stan faktyczny w niniejszej sprawie bezsprzecznie wpisuje się w treść ww. przepisu, ponieważ strona skarżąca zawarła przed Sądem ugodę, która skutkowała zwolnieniem [...] z obowiązku alimentacyjnego na rzecz córki ze skutkiem wstecznym od dnia 01 listopada 2014 r. Właściwe jest uznanie skarżącej za osobę, która pobrała nienależnie świadczenia, a zatem w świetle art. 23 u.p.o.u.a. jest obowiązana do ich zwrotu.

Sąd wskazuje, że świadczenie alimentacyjne przyznawane z Funduszu Alimentacyjnego służy wsparciu osób znajdujących się trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania środków na bieżące utrzymanie od osób zobowiązanych do alimentacji. Skoro strona skarżąca zawarła ugodę ze zobowiązanym do alimentacji i ugoda ta spowodowała, że nie był on zobowiązany do świadczeń alimentacyjnych od 01 listopada 2014 r., to nie sposób uznać, że należnie pobrano świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego za wskazany okres. Uznanie przedmiotowych świadczeń za należnie wypłacone doprowadziłoby do paradoksalnej sytuacji, w której należałoby przyjąć, że stronie skarżącej przysługiwało świadczenie z Funduszu Alimentacyjnego za okres, gdy nie istniał obowiązek alimentacyjny.

Odnosząc się do zarzutu, że skarżąca nie posiadała świadomości nienależności pobranego świadczenia Sąd uznał, że strona została należycie, tj. wystarczająco jasno i dostatecznie szczegółowo, pouczona o okolicznościach mających wpływ na prawo do świadczenia alimentacyjnego. Wskazuje na to podpisane przez skarżącą we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w dniu 14 października 2014 r. pouczenie o treści: "W przypadku zmiany liczby członków rodziny, umieszczenia osoby uprawnionej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie, lub zawarciu przez osobę uprawnioną związku małżeńskiego oraz innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, zwłaszcza uzyskania dochodu, uchylenia obowiązku alimentacyjnego lub zmiany wysokości zasądzonych alimentów oraz otrzymywania alimentów w okresie pobierania świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba uprawniona zobowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tych zmianach organ właściwy wierzyciela. Niepoinformowanie organu właściwego prowadzącego postępowanie w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego o zmianach, o których mowa powyżej, może skutkować powstaniem nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a w konsekwencji koniecznością ich zwrotu."

Organ odwoławczy słusznie zauważył, że w tym samym wniosku strona podpisała czytelne pouczenie, iż świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje osobie uprawnionej do alimentów od rodzica na podstawie tytułu wykonawczego zatwierdzonego przez sąd. Odwołująca miała więc świadomość, że świadczenie alimentacyjne przysługuje wyłącznie w sytuacji, kiedy dziecko jest uprawnione do alimentów od rodzica. Również we wniosku z 14 października 2014 r. skarżąca została pouczona o nienależnie pobranych świadczeniach - swoją świadomość potwierdziła własnoręcznym podpisem. Ponadto w decyzji z dnia 22 października 2014 r. nr [...] przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 listopada 2014 r. do 30 września 2015 r. skarżąca została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń. Identyczne pouczenia podpisała skarżąca w kolejnym wniosku o przyznanie prawa do świadczenia alimentacyjnego z dnia 16 października 2015 r. Także w decyzji z dnia w decyzji z dnia 26 października 2015 r. nr [...] przyznającej przedmiotowe świadczenia alimentacyjne od dnia 1 października 2015 r. do 30 września 2016 r. została pouczona o warunkach i zasadach przysługiwania świadczenia, a także o zmianach mających wpływ na jego przyznanie oraz o obowiązku zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.

Sąd podziela stanowisko organu, że skoro skarżąca miała świadomość do występowania przed Sądem i zawarcia ugody zwalniającej ojca dziecka z obowiązku alimentacyjnego z datą wsteczną, przy jednoczesnym obarczeniu własnej osoby obowiązkiem alimentacyjnym - to trudno zgodzić się z twierdzeniem, że brak było z jej strony umyślności.

Sąd wskazuje, że w świetle udzielonych przez organ pouczeń, które skarżąca potwierdziła własnoręcznym podpisem, a także w świetle treści zawartej ugody, nie ma podstaw, by uznać że skarżąca nie była świadoma tego co robi.

Podsumowując, Sąd wskazuje, że nie neguje tego, że skarżąca była uprawniona do pobierania świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego do momentu zawarcia przedmiotowej ugody. Jednak skutkiem zawarcia ugody z dnia 02 lutego 2017 r. było to, że pobrane przez nią świadczenia od 01 listopada 2014 r. stały się świadczeniami nienależnie pobranymi.

Sąd wskazuje, że bezzasadny jest zarzut orzeczenia w jednej decyzji w przedmiocie stwierdzenia nienależności świadczenia alimentacyjnego oraz w przedmiocie nakazu zwrotu tego świadczenia. Sąd podziela w tym miejscu stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 09 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 2597/16 i wskazuje, że w wyniku nowelizacji art.23 ust.2 u.p.o.u.a ustawą z dnia 24.07.2015r. o zmianie ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, ustawy o emeryturach i rentach z FUS oraz ustawy o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015r., poz.1320) od dnia 18 września 2015 r. w systemie prawnym powstała jedna sprawa administracyjna w przedmiocie ustalenia i zwrotu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, którą organy mają obowiązek rozstrzygać w drodze wydania jednej decyzji. Nie można zatem podzielić argumentu strony o wadliwości niniejszej decyzji. Na gruncie aktualnie obowiązujących przepisów dopuszczalne jest orzekanie w jednej decyzji o nienależnie pobranych świadczeniach i ich zwrocie.

Również bezpodstawny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. Kolegium słusznie wskazało, iż w kontekście żądania uchylenia zaskarżonego orzeczenia, niezbędne jest wykazanie i udowodnienie przez stronę, że umożliwienie jej wypowiedzenia się co do zebranego w trakcie postępowania materiału dowodowego, miało istotny wpływ na treść wydawanej decyzji.

Sąd wskazuje, że dla naruszenia art. 10 § 1 k.p.a. w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego orzeczenia nie wystarcza samo tylko stwierdzenie naruszenia standardów określonych tym przepisem. Podnosząc zarzut naruszenia praw procesowych zagwarantowanych art. 10 § 1 k.p.a. strona musi nie tylko wykazać, że takie naruszenie istotnie miało miejsce, ale ponadto, iż uniemożliwiło jej ono podjęcie konkretnie wskazanej czynności procesowej - co miało istotny wpływ - na rozstrzygnięcie sprawy. Skarżąca nie wskazała, jakiej konkretnie czynności nie mogła podjąć, ani też jakie wiązały się z tym dla niej negatywne skutki.

Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji zawiera wszystkie wymagane ww. przepisem elementy. Organ I instancji wskazał fakty, okoliczności i dowody na których się oparł. Wskazał oraz wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną z przytoczeniem przepisów. Faktycznie organ nie przedstawił sposobu wyliczenia żądanej kwoty, jednak kwota ta wynika z ilości miesięcy wskazanej w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 marca 2016 r. (łącznie 17 miesięcy) pomnożonej przez kwotę 300 złotych. Przeprowadzenie prostego działania matematycznego potwierdza prawidłowość ustalonej przez organ kwoty do zwrotu (5100 złotych). W związku z powyższym brak wskazania sposobu wyliczenia żądanej kwoty nie powoduje konieczności uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie art. 107 § 3 k.p.a.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.