Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 178/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2016-10-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 par. 2, art. 134 par. 1, art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 145,154,155,156
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 23 ust. 1
journal: Dz.U. 1946 nr 49 poz 279
law: Dekret z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta Gdańska

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Sokołowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 października 2016 r. sprawy ze skargi B. B., S. B. oraz H. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zmiany orzeczenia o wykonaniu aktu nadania oddala skargę.


UZASADNIENIE

H. W., B. B. oraz S. B. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...]r., nr [...]. Decyzją tą Kolegium utrzymało w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...]r., nr [...] odmawiającą zmiany orzeczenia o wykonaniu aktu nadania na podstawie art. 155 k.p.a.

Z akt postępowania administracyjnego wynika, że A. B. protokołem zajęcia gospodarstwa z dnia 26 lipca 1946 r. objął gospodarstwo rolne o obszarze 5 ha we wsi Z., gmina K., powiat K. Następnie (co wynika z uzasadnienia wyroku NSA Ośrodka Zamiejscowego w S. z dnia 29 czerwca 2000 r.), zaświadczeniem z dnia 20 grudnia 1946 r. Państwowy Urząd Repatriacyjno – Powiatowy Oddział w K. powierzono opisane wyżej gospodarstwo A. B. w tymczasowy zarząd. W 1949 r. 4,25 ha zostało przeznaczone pod zalesienie, przy czym gospodarstwo o powierzchni 0,75 ha w dalszym ciągu pozostawało we władaniu A. B.

A. B. zmarł w dniu [...] r. i od tego czasu gospodarstwem zajmowała się jego żona A. B., która wydzierżawiła je osobom trzecim. Następnie gospodarstwo to zostało przejęte przez Skarb Państwa – Państwowy Fundusz Ziemi.

Dokumenty zgromadzone w aktach sprawy wskazują, że A. B. dwukrotnie - w kwietniu a następnie w grudniu 1995 r, bezskutecznie domagała się nadania jej prawa własności opisanego wyżej gospodarstwa rolnego. Kierownik Urzędu Rejonowego w K. decyzją z dnia [...] r., powołując się na art. 5 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych stwierdził brak podstaw do uznania własności A. B. do ww. nieruchomości.

Po rozpatrzeniu wniosku A. B. z grudnia 1995 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w K., decyzją z dnia [...] r. stwierdził brak podstaw prawnych do nadania działki. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Wojewodę K. A. B. zaskarżyła decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. do NSA, jednak przed rozpoznaniem skargi zmarła i w jej miejsce wstąpili spadkobiercy: H. W., T. S., B. B. i S. B.

Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w S., wyrokiem z dnia 20 stycznia 1999 r. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody K. z dnia [...]r. i poprzedzającej ją decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r. z powodu naruszenia przepisów o właściwości.

Uwzględniając wniesioną przez I Prezesa Sądu Najwyższego rewizję nadzwyczajną Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2000 r. sygn. akt III RN 148/99 uchylił ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w S. i przekazał sprawę temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie wniesioną skargę Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w S., wyrokiem z dnia 29 czerwca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1023/2000 uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody K. z dnia [...] r. i poprzedzającą ją decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w K. z dnia [...]r., wskazując na potrzebę rozważenia, czy z dniem [..] r. A. B., bądź A. i A. B. stali się właścicielami nieruchomości o powierzchni 0,75 ha we wsi Z. z mocy art. 12 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych. Sąd wyjaśnił również, że - przy przyjęciu, iż A. i A. B. nabyli własność gospodarstwa rolnego z mocy prawa, otrzymanie na własność państwowej nieruchomości rolnej mogłoby nastąpić w drodze aktu nadania niejako z mocą wsteczną, z dniem 7 września 1951 r., a w owym akcie nadania powinni zostać wymienieni ci osadnicy (repatrianci), którzy zostali wprowadzeni we władanie państwowej nieruchomości rolnej w wyniku działań organów administracji i byli posiadaczami takiej nieruchomości, a zarazem jej użytkownikami w dniu [..] r. Sąd przyjął również, że w przypadku śmierci osoby wymienionej w akcie nadania, jego adresatami mogą być również spadkobiercy tej osoby.

Na skutek ponownego rozpatrzenia sprawy Starosta K., decyzją z dnia [...]r. umorzył postępowanie w przedmiotowej sprawie, ponieważ stało się ono bezprzedmiotowe. Organ wyjaśnił, że sporna nieruchomość została w dniu [...]r. sprzedana osobie trzeciej. Wojewoda decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję Starosty K.

Starosta K. decyzją z dnia [...] r. umorzył postępowanie w sprawie wydania poświadczenia własności gospodarstwa rolnego i jego przynależności podnosząc, że została ona zbyta osobom trzecim.

Wyrokiem z dnia 1 kwietnia 2004 r., sygn. akt SA/Sz 458/02, wydanym na skutek skargi B. B., H. W., T. S. i S. B., na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. utrzymującą w mocy decyzję Starosty K. z dnia [...]r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. uchylił obie decyzje i ponownie potwierdził prawo skarżących do uzyskania zarówno aktu nadania gospodarstwa rolnego, którego własność A. i A. B. nabyli z mocy prawa w dniu [...] r. jak również prawo do uzyskania orzeczenia o wykonaniu tego aktu.

Ostatecznie aktem nadania z dnia 12 marca 2007 r. Starosta K. nadał z dniem 7 września 1951 r. A. B. i A. B., stanowiące własność Skarbu Państwa gospodarstwo rolne, położone w miejscowości Z., obręb Ś., gmina B., obejmujące grunty o powierzchni 0,75 ha – działka ewidencyjna nr 1, dom mieszkalny, stodołę z oborą i szopę, inwentarz żywy: 1 krowę, 1 owcę, 4 kury, inwentarz martwy: 1 wiejnik, 1 maszynę do młócenia zboża, 1 motor na ropę i 1 sieczkarkę, na warunkach określonych w art. 2 ust. 1 i 2 , art. 5 ust. 1 i art. 10 dekretu z dnia 6 września 1951 r. o ochronie i uregulowaniu własności osadniczych gospodarstw chłopskich na obszarze Ziem Odzyskanych (Dz. U. z 1951 r. Nr 46, poz. 340 ze zm.) ora art. 17 i 18 ust. 2 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G. (Dz. U. z 49, poz. 279 ze zm.).

Gmina B. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności aktu nadania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] r. odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...]r. nadającej A. i A. B. gospodarstwo rolne, położone w miejscowości Z., obręb Ś., gmina B., obejmujące grunty o powierzchni 0,75 ha – działka ewidencyjna nr 1.

W dniu 16 czerwca 2015 r. Starosta K. wydał orzeczenie o wykonaniu aktu nadania w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa i ustalił na dzień 7 września 1951 r. cenę opisanego wyżej gospodarstwa rolnego na 374,18 q żyta. W punkcie 2 orzeczenia organ zobowiązał do spłaty tej należności przez spadkobierców A. i A. B. – B. B., S. B. i H. W. w wysokości po 124,18 q żyta. Spłata należności została, w punkcie 3 orzeczenia, rozłożona na 20 równych rat rocznych po 6,24 q żyta od każdej z wymienionych wyżej osób, płatnych do 1 października każdego roku, poczynając zapłatę od 2015 r., a kończąc w 2035 r.

Z akt postępowania administracyjnego wynika ponadto, że A. i A. B. byli repatriantami, którzy pozostawili poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w miejscowości T., powiat P., województwo W., nieruchomość, której wartość została, na podstawie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego, wyceniona na [...] zł. Spadkobiercy A. i A. B. domagali się rekompensaty z tego tytułu. W związku z wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.), dokumenty w tej sprawie przekazane zostały Wojewodzie, który decyzją z dnia [...] r. potwierdził prawo do rekompensaty, ustalając wartość nieruchomości pozostawionych poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej na [...] zł. Wartość rekompensaty liczona jako 20% wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP stanowi kwotę [...] zł. W punkcie IV decyzji wskazano, że zgodnie z decyzją H. W., B. B. i S. B. rekompensata zostanie zrealizowana w formie świadczenia pieniężnego.

Skarżący wnioskiem złożonym w siedzibie organu w dniu 17 lipca 2015 r. zwrócili się o dokonanie zmiany punktu 2 orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, w części dotyczącej ustalenia ceny gospodarstwa rolnego, polegającej na zarachowaniu wartości nieruchomości rolnej pozostawionej poza obecnymi granicami kraju, na pokrycie wartości gospodarstwa rolnego nadanego na obszarze Ziem Odzyskanych. Skarżący odnieśli się obszernie do podejmowanych dotychczas w tej sprawie działań organów i wywiedli, że zgodnie z art. 23 ust. 1 dekretu z 6 września 1946 r., na poczet ustalonej w orzeczeniu o wykonaniu aktu nadania ceny gospodarstwa rolnego, organ powinien zaliczyć wartość pozostawionej poza granicami RP nieruchomości w pełnej wysokości. Nie zakwestionowali otrzymania rekompensaty w formie świadczenia pieniężnego, uznali jednak że różnica pomiędzy wartością nieruchomości – [...] zł i wypłaconą im kwotą – [...] zł, to jest [...] zł - powinna zostać zaliczona na poczet ceny nabycia gospodarstwa rolnego ustalonej orzeczeniem o wykonaniu aktu nadania i takiej zmiany tego orzeczenia się domagają.

Skarżący zakwestionowali również we wniosku sposób ustalenia wartości nieruchomości pozostawionej na terenie dawnego powiatu W., w tym zastosowanie współczynnika korygującego 0,64 i podnieśli że również nie powinien on w niniejszej sprawie zostać zastosowany i różnica pomiędzy ustaloną wartością nieruchomości przed zastosowaniem tego współczynnika i wartością ustaloną po jego zastosowaniu powinna podlegać zarachowaniu na poczet ceny nabycia gospodarstwa rolnego.

Decyzją z dnia [...] r. Starosta K. odmówił zmiany pkt. 2 ostatecznego orzeczenia Starosty K. z dnia [...]., nr [...] o wykonaniu aktu nadania w części ustalenia ceny gospodarstwa. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 13 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty jest realizowane w jednej z następujących form:

1) zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet:

a) ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa albo

b) ceny sprzedaży prawa użytkowania wieczystego przysługującego Skarbowi Państwa, albo

c) opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowych stanowiących własność Skarbu Państwa i ceny sprzedaży położonych na nich budynków oraz innych urządzeń lub lokali, albo

d) opłaty za przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, o którym mowa w przepisach odrębnych, albo

2) świadczenia pieniężnego wypłacanego ze środków Funduszu Rekompensacyjnego.

Zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości,

Organ wskazał, że z decyzji Wojewody z dnia [...] r. wynika, że uprawnieni do rekompensaty wskazali, iż wybraną przez nich formą realizacji prawa do rekompensaty będzie świadczenie pieniężne wypłacane ze środków Funduszu Rekompensacyjnego, o którym mowa w art. 13 ust.1 pkt 2 cytowanej ustawy. Na egzemplarzu decyzji złożonej do akt sprawy znajduje się klauzula potwierdzająca, iż w dniu 18.12.2009r. BGK wypłacił B. B. zwaloryzowane świadczenie pieniężne w kwocie [...] PLN. Kwota ta uwzględnia wartość zrealizowanego prawa do rekompensaty w wysokości [...] PLN stanowiącego 20% wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Nadto organ I instancji odnalazł w swoich zasobach archiwalnych pismo Wojewody z dnia [...] Or. znak [...], z którego wynika, iż środki pieniężne zostały wypłacone również Pani H. W. - w grudniu 2009r. oraz Panu S. B. - w styczniu 2010 r.

W świetle powyższych ustaleń organ stwierdził, że uprawnienie skarżących do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego przez ich ojca poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. zostało zrealizowane, co uzasadnia odmowę zmiany orzeczenia Starosty K. nr [...] z dnia [...] r.

H. W., S. B. i B. B. wnieśli odwołanie od decyzji Starosty K. do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. domagając się jej uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Staroście K., celem podjęcia niezbędnych czynności zmierzających do realizacji ich wniosku o zmianę orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w sposób w tym wniosku wskazany. Skarżący obszernie uzasadnili swoje stanowisko opisując stan faktyczny i dotychczasowy przebieg sprawy, a także przywołując przepisy prawa, które w ich ocenie czynią odwołanie zasadnym.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy. Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 155 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłankami dopuszczalności zmiany decyzji w tym trybie jest fakt nabycia praw z mocy decyzji ostatecznej, zgoda strony oraz brak przeszkód w uchyleniu lub zmianie takiej decyzji, który wynikałby z przepisu szczególnego. Nadto takimi przesłankami są interes społeczny lub słuszny interes strony przemawiający za zmianą decyzji

W ocenie organu z argumentacji odwołania wynika, że stanowisko strony w istocie zmierza do ponownej oceny merytorycznej decyzji z [...] r., nr [...]. Wskazuje na to argumentacja odwołania z której wynika, że w zaskarżonej decyzji, nie uwzględniono wniosku o zaliczenie na poczet oszacowanej wartości gospodarstwa nadanego na obszarze Ziem Odzyskanych (374,18 q żyta) wartości gospodarstwa pozostawionego poza obecnymi granicami kraju, którego wartość, według operatu szacunkowego z 20.05.2008 r., wynosiła [...] zł. Nadto odwołujący zarzucili, że nie podjęto czynności zmierzających do sporządzenia aktualnego operatu szacunkowego wartości gospodarstwa pozostawionego, na dzień wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania tj.: 16.06.2015 r. dla celów realizacji uprawnień określonych w art. 23 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r.

Kolegium zaznaczyło, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy już ostatecznie zakończonej.

Przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 155 k.p.a. nie jest zatem ocena zarzutów merytorycznych, które mogły być podnoszone w zwykłym trybie odwoławczym, lecz to, czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. W związku z powyższym podnoszenie przez stronę w tym postępowaniu zarzutów natury merytorycznej, co do prawidłowości ustaleń w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] r. pozostaje bez istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu prowadzonym w tym trybie.

Organ II instancji zwrócił uwagę na okoliczność, iż roszczenie skarżących o wypłatę rekompensaty za mienie pozostawione poza granicami RP zostało zrealizowane, co uzasadnia odmowę zmiany orzeczenia Starosty K. z [...] r.

W skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. H. W., S. B. i B. B. zaprezentowali stanowisko zbieżne z dotychczasowym i podnieśli, że istnieją przesłanki do zaliczenia na poczet ceny gospodarstwa rolnego objętego przez ich rodziców A. i A. B. w 1946 r. wartości pozostawionych poza granicami RP nieruchomości w pełnej wysokości. W ich ocenie w niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Zdaniem skarżących organ odwoławczy dokonał również nieprawidłowej wykładni art. 155 k.p.a.

Skarżący wnieśli o orzeczenie dokonania przez Starostę K. zaliczenia wartości gospodarstwa rolnego zgodnie z ich żądaniem, ustalenie, że w związku z niewykonaniem przez Starostę K. w 2001 r. wyroku NSA OZ w Szczecinie z 29 czerwca 2000 r., sygn. akt SA/Sz 1023/2000 i niewydaniem orzeczenia o wykonaniu aktu nadania została im wyrządzona szkoda finansowa, stanowiąca różnicę pomiędzy ustaloną pełną wartością gospodarstwa rolnego pozostawionego poza granicami RP i kwotą, która została im wypłacona tytułem rekompensaty.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik skarżącej H. W., ustanowiony w ramach prawa pomocy, podtrzymał stanowisko skarżących wyrażone w skardze, a nadto podniósł zarzuty naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w związku z art. 155 k.p.a. oraz art. 8 i 9 k.p.a. wywodząc, że organ odwoławczy w niewystarczającym stopniu zbadał, czy za zmianą decyzji administracyjnej w tym trybie przemawia słuszny interes strony. W ocenie pełnomocnika skarżącej H. W. przesłanki zastosowania art. 155 k.p.a. nie zostały przez organ zbadane, a argumentacja zawarta we wniosku o zmianę orzeczenia o wykonaniu aktu nadania została bezzasadnie potraktowana jako zarzuty natury merytorycznej.

Na rozprawie w dniu 6 października 206 r. skarżący B. B. podniósł, że kwestionuje jedynie II punkt orzeczenia o wykonaniu aktu nadania i żąda jego zmiany. Wskazał również, że uiścił dwie z ustalonych w tym orzeczeniu rat.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. zważył co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, iż zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów, wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - dalej: "p.p.s.a.", sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji, dokonana w oparciu o wskazane wyżej kryterium wykazała, że nie narusza ona prawa.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie była decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, w przedmiocie zmiany orzeczenia o wykonaniu aktu nadania. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję Starosty K. odmawiającą zmiany tego aktu w trybie art. 155 k.p.a., zgodnie z żądaniem strony.

Dokonując oceny zasadności stanowiska organu odwoławczego wyrażonego w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia w pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z wyrażoną w art. 16 k.p.a. zasadą trwałości decyzji administracyjnych, decyzja ostateczna może zostać zmieniona tylko w trybach nadzwyczajnych, przewidzianych w art. 145, 154, 155 i 156 k.p.a. Aby mogło to nastąpić muszą się ziścić przesłanki określone we wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego.

Skarżący domagali się zmiany punktu II orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w ten sposób, by na poczet ustalonej w tym punkcie ceny nabycia gospodarstwa rolnego została zaliczona pełna wartość nieruchomości pozostawionej przez ich rodziców poza granicami RP. Kwestionowali jednocześnie zarówno sposób obliczenia tej wartości, w szczególności zastosowanie współczynnika korygującego 0,64, zastosowanie przepisów ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej i ustalenie przysługującej im rekompensaty na poziomie 20% wartości nieruchomości pozostawionej poza granicami RP. W ocenie skarżących zastosowanie w tej sprawie powinien mieć art. 23 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem odzyskanych u byłego Wolnego Miasta G.

Zdaniem skarżących zmiana punktu II orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w sposób przez nich opisany we wniosku z dnia 17 lipca 2015 r. była dopuszczalna i możliwa, a organ odwoławczy dokonując oceny argumentacji przywołanej w odwołaniu zaniechał zbadania, czy za zmianą orzeczenia o wykonaniu aktu nadania przemawia ich słuszny interes.

Zaprezentowane w skardze stanowisko nie mogło zostać uwzględnione z następujących przyczyn. Art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególnie nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Zadaniem organu rozpatrującego wniosek o zmianę decyzji w tym trybie jest zatem zbadanie czy postulowana zmiana leży w interesie strony, ale również ustalenie, czy zmiana decyzji w żądany przez stronę sposób jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Uwzględnienie słusznego interesu strony nie może bowiem prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem. Zmiana ostatecznej decyzji administracyjnej w tym trybie nie może również prowadzić do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już raz przez organ rozpoznanej i rozstrzygniętej. Oznacza to, że we wniosku o zmianę decyzji administracyjnej nie mogą być podnoszone zarzuty kwestionujące merytoryczne rozstrzygnięcie.

Jakkolwiek postulowana przez skarżących zmiana orzeczenia o wykonaniu aktu nadania niewątpliwie byłaby dla nich korzystna i leżałaby w ich interesie, to analiza żądania skarżących dokonana w oparciu o obowiązujące przepisy prowadzi do wniosku, że wydane zgodnie z tym żądaniem rozstrzygnięcie prowadziłoby w istocie do ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy, a poza tym byłoby sprzeczne z obowiązującym przepisami.

Przede wszystkim wskazać należy, że roszczenie skarżących z jednej strony odnosi się do orzeczenia o wykonaniu aktu nadania i ustalenia ceny nabytego gospodarstwa rolnego, z drugiej zaś do przysługującej im rekompensaty za pozostawioną poza granicami RP nieruchomość. Dla oceny żądania skarżących zasadnicze znaczenie ma okoliczność, iż w dacie wydania orzeczenia o wykonaniu aktu nadania w obrocie prawnym pozostawała decyzja Wojewody z dnia [...]r., mocą której kwestie związane z wyceną nieruchomości pozostawionej poza granicami RP, jak również ustaleniem wysokości rekompensaty i jej formy zostały wiążąco i ostatecznie rozstrzygnięte.

W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 23 ust. 1 dekretu z dnia 6 września 1946 r. o ustroju rolnym i osadnictwie na obszarze Ziem Odzyskanych i byłego Wolnego Miasta G. (Dz. U. Nr 49, poz. 279 ze zm.) osobom, które w związku z wojną rozpoczętą we wrześniu 1939 r. utraciły gospodarstwa rolne na tych terenach Rzeczypospolitej w jej granicach przedwojennych, które nie weszły w skład obecnego obszaru Państwa, o ile osoby te stale zamieszkiwały na tych terenach przed dniem 1 września 1939 r., jak również osobom, które na mocy umów międzynarodowych, zawartych przez Państwo Polskie, mają otrzymać ekwiwalent w zamian za mienie pozostawione za granicą – zarachowuje się na pokrycie ceny nabycia gospodarstwa (działki) wartość utraconego (pozostawionego) gospodarstwa. W niniejszej sprawie ani okoliczność, iż rodzice skarżących pozostawili poza granicami PR gospodarstwo w warunkach, o których mowa w cytowanym wyżej przepisie, ani fakt, iż nabyli własność gospodarstwa rolnego na terenie RP w 1951 r. nie są kwestionowane. Wątpliwości skarżących budzi jedynie sposób, w jaki została im zrekompensowana utrata gospodarstwa pozostawionego poza terytorium RP i wysokość tej rekompensaty, przy czym nie kwestionują oni ustalenia ceny nabycia gospodarstwa rolnego w Z., jej wysokości i konieczności spłaty. Domagają się jedynie zaliczenia na poczet tej ceny rekompensaty za pozostawione mienie w pełnej wysokości, po odliczeniu tego co już im tytułem tej rekompensaty wypłacono i tego dotyczyć ma zmiana orzeczenia o wykonaniu aktu nadania.

Zmiana taka jak wyżej wspominano jest niemożliwa ze względu na to, że byłaby ona sprzeczna z przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.).

Ustawa ta określiła zasady realizacji prawa do rekompensaty ustalając jednocześnie zasady określania wartości rynkowej nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami RP (art. 11 ustawy). Zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 tej ustawy prawo do rekompensaty mogło zostać zrealizowane w formie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej na poczet ceny sprzedaży nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, pod warunkiem wskazania przez skarżących, że żądają realizacji prawa do rekompensaty w taki sposób. Skoro jednak skarżący wybrali jako formę realizacji tego prawa świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. i ich roszczenie zostało zaspokojone w sposób określony w tej ustawie, to brak jest na obecnym etapie dokonania możliwości zmiany formy realizacji prawa do rekompensaty.

Brak jest również podstaw do dokonania takiej zmiany orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, która doprowadziłaby do wydania rozstrzygnięcia sprzecznego zarówno z decyzją Wojewody z dnia [...] r., jak i przepisami ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Wbrew wywodom skarżących ustawa ta miała bowiem zastosowanie w niniejszej sprawie, co wprost wynika z przepisów przejściowych. Art. 27 tej ustawy stanowi, że postępowania w sprawach potwierdzenia prawa do rekompensaty wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy prowadzi się na podstawie jej przepisów. Oznacza to, że w niniejszej sprawie, skoro prawo do rekompensaty przysługujące skarżącym nie zostało rozstrzygnięte na gruncie przepisów ustawy z dnia 12 grudnia 2003 r. o zaliczaniu na poczet ceny sprzedaży albo opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości Skarbu Państwa wartości nieruchomości pozostawionych obecnymi granicami państwa polskiego (Dz. U. z 2004 r. nr 6, poz. 39 ze zm.), to zastosowanie miały przepisy ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Konsekwencją było również zastosowanie art. 13 ust. 2 tej ustawy, zgodnie z którym zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej dokonuje się w wysokości równej 20% wartości tych nieruchomości. Wysokość świadczenia pieniężnego stanowi 20% wartości pozostawionych nieruchomości.

Za niedopuszczalną należało również uznać taką zmianę orzeczenia o wykonaniu aktu nadania, która określiłaby wartość pozostawionej poza obecnymi granicami RP nieruchomości w inny sposób, aniżeli zostało to uczynione w decyzji Wojewody z dnia [...] r. Starosta K. nie jest organem uprawnionym do rozstrzygania o wartości nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami RP, a w konsekwencji również do określenia wysokości przysługującej rekompensaty, to bowiem zostało zastrzeżone do właściwości wojewodów.

W tym stanie rzeczy sąd podzielił argumentację organu, z której wynika, że zmiana decyzji zgodnie z żądaniem skarżących nie mieści się w dyspozycji art. 155 k.p.a. Nie zasługiwały również na uwzględnienie wywody pełnomocnika skarżącej H. W. odnoszące się do zaniechania przez organ ustaleń w przedmiocie słusznego interesu strony, skoro jak wyżej wskazano jego uwzględnienie doprowadziłoby do wydania decyzji naruszającej prawo.

Uznając zatem, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.