Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1980/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2023-02-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 119 PKT 3, ART. 120, ART. 145 PAR. 1 PKT 1 LIT. C, ART. 200
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Durzyńska sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) asesor WSA Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Gminy L. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia 19 maja 2022 r. nr KKU-59/22 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania uchyla zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 19 maja 2022 r. nr KKU-59/22 Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa stwierdziła niedopuszczalność odwołania.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny i prawny:

Wojewoda Śląski decyzją z dnia 23 lutego 2022 r. nr NWXV.7532.1.107.2015 stwierdził nabycie przez Gminę L. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r., nieodpłatnie prawa własności nieruchomości państwowej położonej w jednostce ewidencyjnej L., obrębie ewidencyjnym: [...], L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha, ujawnionej w księdze wieczystej [...] (Sąd Rejonowy w L.).

Komisja stwierdziła, że powyższa decyzja została doręczona tylko podmiotom publicznym, a w swojej treści w żaden sposób nie odnosi się do osób fizycznych, które można byłoby uznać za stronę, tj. w szczególności osób fizycznych, które miałyby kolidujący z prawem własności Skarbu Państwa (tudzież gminy - po stwierdzeniu jego przejścia z mocy prawa) interes prawny w sprawie.

Mimo powyższego w sprawie wpłynęło pismo S. K. z dnia 8 marca 2022 r. pt. "odwołanie", gdzie ww. wskazał "Zaskarżam powyższą decyzję w całości

i wnoszę o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania w sprawie". Już zatem

z wniosku wynika, że skarżący nie tylko nie kwestionował własności Skarbu Państwa

w okresie poprzedzającym dzień 27 maja 1990 r., ale wręcz uznaje, że stan ten nie powinien ulec zmianie. W uzasadnieniu odwołania wskazano bowiem w szczególności konkluzję w brzmieniu: "zadania i kompetencje związane z utrzymaniem urządzeń melioracji wodnych szczegółowych na gruntach Skarbu Państwa w okresie od 27 maja 1990 r. do 31 grudnia 1999 r. były zadaniami administracji rządowej, zaś od 1 stycznia 2000 r. stały się zadaniami samorządu województwa realizowanymi jako zadanie

z zakresu administracji rządowej."

Odnoszenie się rzeczowe do argumentacji skarżącego nie jest więc w ocenie KKU zasadne, a przynajmniej przedwczesne, ponieważ odwołującego nie można uznać za stronę postępowania. Powyższe wynika nie tyle z art. 28 Kpa, co w przypadku komunalizacji - z orzecznictwa sądowego w połączeniu z istotą komunalizacji, polegającą na deklaratoryjnym stwierdzeniu przejścia i to pod tytułem darmym nieruchomości z jednego podmiotu publicznego na inny, a w zasadzie nowy wyodrębniony wskutek przekształcenia z tego pierwszego oraz wskutek zniesienia

a w zasadzie ograniczenia zasady jednolitej własności państwowej (Skarbu Państwa).

Komisja podniosła, że w postępowaniu komunalizacyjnym przymiot strony przysługuje wyłącznie Skarbowi Państwa i właściwej gminie. Innym podmiotom przysługuje taki przymiot, jeśli legitymują się tytułem prawnorzeczowym do komunalizowanej nieruchomości, który podważałby tytuł własności Skarbu Państwa.

Komisja dodała, że zgodnie z art. 134 Kpa organ odwoławczy stwierdza

w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Przy tym brak przymiotu strony jest oczywistą i niekwestionowaną, także w orzecznictwie, przesłanką stwierdzenia niedopuszczalności odwołania.

Skargę na postanowienie Komisji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie wniosła Gmina L. zarzucając mu obrazę art. 124 w związku

z art. 7 i 77 KPA.

W oparciu o tak sformułowany zarzut strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że niewątpliwie było błędem pełnomocnika zaniechanie wskazania, że odwołanie zostało złożone w imieniu Gminy L.,

a także niedołączenie pełnomocnictwa. Nie zwalniało to jednak organu od wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, o ile miał w tym zakresie wątpliwości. W sprawie występował jako strona jeden podmiot i jeżeli organ pierwszej instancji miał wątpliwości w zakresie legitymacji czynnej osoby składającej odwołanie to winien te wątpliwości wyjaśnić.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd w zakresie dokonywanej kontroli bada czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Należy dodać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a.

Rozpoznając sprawę niniejszą w ramach powyższych kryteriów Sąd uznał skargę za zasadną.

Organ odwoławczy w postępowaniu wstępnym prowadzonym w oparciu

o art. 134 k.p.a. podejmuje czynności mające na celu ustalenie, czy odwołanie jest dopuszczalne, oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Niedopuszczalność odwołania może wynikać z przyczyn o charakterze przedmiotowym lub podmiotowym. Niedopuszczalność odwołania z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia decyzji lub postanowienia w toku instancji.

Niedopuszczalność zaś odwołania z przyczyn podmiotowych obejmuje sytuacje wniesienia odwołania przez jednostkę niemającą legitymacji do wniesienia tego środka odwołania, a zatem gdy odwołanie wniosła osoba trzecia lub podmiot na prawach strony, który nie brał udziału w postępowaniu przed organem I instancji albo

też wniesienia odwołania przez stronę niemającą zdolności do czynności prawnej

(zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2016 r., str. 600).

Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że organ odwoławczy nieprawidłowo przyjął, że w konkretnym przypadku zachodzi niedopuszczalność wniesionego przez stronę skarżącą odwołania, z przyczyny

o charakterze podmiotowym.

Niewątpliwie z treści odwołania nie wynika, że zostało ono złożone przez skarżącą Gminę reprezentowaną przez pełnomocnika, bowiem osoba wnosząca odwołanie nie podniosła, że odwołanie składa w imieniu Gminy i nie załączyła pełnomocnictwa. Jednak powyższe nie zwalniało organu II instancji od wyjaśnienia kwestii legitymacji odwołującego się do zakwestionowania decyzji komunalizacyjnej, czego Komisja jednak nie uczyniła.

Ponadto należy zauważyć, że przed wydaniem zaskarżonego postanowienia do Komisji w dniu 18 marca 2022 r. wpłynęło przesłane przez organ I instancji pełnomocnictwo uprawniające adw. S. K. do reprezentowania w niniejszym postępowania skarżącej Gminy, czego Komisja nie uwzględniła. Złożenie zaś pełnomocnictwa obligowało organ II instancji do rozpatrzenia odwołania, a nie stwierdzenia jego niedopuszczalności.

W tej sytuacji niezasadnie Komisja stwierdziła niedopuszczalność odwołania, czym naruszyła art. 134 k.p.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ II instancji zastosuje się do powyższych rozważań i rozpatrzy złożone odwołanie od decyzji Wojewody.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji,

o kosztach postępowania rozstrzygając na podstawie art. 200 tej ustawy. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 w zw.

art. 120 p.p.s.a.