Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 287/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 106 § 3, art. 109, 139 § 1 i 2, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 47, 52, 53, 56 ust. 1 lit. b
journal: Dz.U. 2008 nr 25 poz 150
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska  - tekst jednolity
article: art. 9, 10, 7, 77, 142
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon (spr.) sędzia NSA Jerzy Bujko sędzia del. WSA Małgorzata Miron Protokolant asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skarg kasacyjnych Stowarzyszenia [...] oraz Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 29 września 2010r. sygn. akt II SA/Gd 258/10 w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia [...] lutego 2010r., nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia 1. oddala skargi kasacyjne 2. zasądza od Stowarzyszenia [...] oraz Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] solidarnie na rzecz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 29 września 2010 r., sygn. akt II SA/Gd 258/10, oddalił skargę Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach sprawy:

Decyzją z [...] maja 2009 r., Burmistrz Skarszew określił dla [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Gdańsku środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie zespołu elektrowni wiatrowych składającego się z 3 siłowni wiatrowych o mocy 2MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą w postaci dróg dojazdowych, sieci uzbrojenia terenu, tj. połączeń kablowych oraz przyłączem do GPZ, w miejscowości [...] – [...], na działkach nr 128/5; 128/6 i 128/7 obręb [...], gm. S..

Wśród warunków inwestycji wskazano, że powierzchnia działki pod jedną elektrownię wiatrową wraz z placem montażowym wynosi około 3.600 m2 (72,0 x 50,0 m). Maszt elektrowni, o wysokości ok. 105 m, zostanie usytuowany na zbrojonym fundamencie betonowym, na którym stanie stalowa wieża rurowa. Drabiny do wchodzenia wraz z zabezpieczeniami przed upadkiem z platformy przeznaczone do odpoczynku i pracy znajdować się będą wewnątrz wieży. Łopaty wirnika wykonane z wysokiej jakości tworzywa sztucznego wzmacnianego włóknem szklanym (GRP), oznakowane zostaną zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 25 czerwca 2003 r. w sprawie sposobu zgłaszania oraz oznakowania przeszkód lotniczych (Dz.U. z 2003 r. Nr 130, poz. 1193 ze zm.). Indykatory określające zasięg wirnika (śmigła) elektrowni wiatrowych są opisane długością promienia okręgu równego 46,0 m (średnica wirnika 82,0 m: 2 + zapas 5,0 m) mieszczącą się w granicach terenu przeznaczonego pod budowę zespołu elektrowni wiatrowych. Ustawienie elektrowni w szyku na osi wschód – zachód z zachowaniem wielkości indykatorów określających optymalne odległości wiatraków względem siebie, przedstawia się jako okręgi o średnicy około 410,0 m (średnica wirnika 82,0 m x 5).

Wśród warunków wykorzystania terenu w fazie realizacji i eksploatacji obiektów, ze szczególnym określeniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich wskazano zastosowanie matowego pokrycia łopat wirników w celu minimalizacji efektu stroboskopowego. Stalowa wieża rurowa winna być w kolorze minimalizującym kontrast z otaczającym krajobrazem. Eksploatacja planowanego przedsięwzięcia powodująca emisję hałasu do środowiska nie powinna powodować przekroczenia standardów jakości środowiska w zakresie emisji hałasu przenikającego do środowiska na obszarach objętych ochroną akustyczną. Wpływ uciążliwości hałasowej wywołanej pracą zespołu elektrowni wiatrowych a określonej izolinią 45 dB (dla pory nocnej) zostanie ograniczony do terenu o powierzchni około 0,45 km2 i odległości około 170 do 200 m od skrajnych źródeł hałasu mieszczących się w obrębie działek stanowiących własność Państwa K. Izolinia 40 dB obejmuje teren o powierzchni około 0,95 km2 w odległości około 300 do 400 m od skrajnych źródeł hałasu. Działki te o charakterze rolniczym, po wydzieleniu z nich powierzchni około 1,08 ha na lokalizację 3 wiatraków, zachowują swój dotychczasowy rolniczy charakter. Tereny te nie podlegają prawnej ochronie przed hałasem.

Wskazano, iż obszar oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, w tym oddziaływania na zdrowie ludzi, zamknie się w granicach działek, do których inwestor ma tytuł prawny lub prawo do dysponowania w zakresie prowadzenia przedmiotowego przedsięwzięcia. Na etapie realizacji przedsięwzięcia inwestor zobowiązany jest do ograniczenia uciążliwości wynikających z korzystania z ciągów komunikacyjnych przez ciężki sprzęt transportowy i budowlany poprzez prowadzenie robót budowlanych w porze dziennej oraz ewentualne przywrócenie nawierzchni dróg do stanu pierwotnego. W trakcie prac budowlanych, inwestor prowadzący przedsięwzięcie jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych.

W decyzji nałożono obowiązek określenia w projekcie budowlanym danych technicznych charakteryzujących wpływ przedsięwzięcia na środowisko, w tym na zdrowie ludzi i obiekty sąsiednie oraz wykazania, że przyjęte rozwiązania ograniczą lub wyeliminują znacząco negatywne oddziaływanie na środowisko przyrodnicze, zdrowie ludzi i inne obiekty budowlane, a w szczególności należy określić rozwiązania eliminujące emisję ponadnormatywnych poziomów hałasu na obszarach, do których inwestor nie posiada tytułu prawnego oraz przy projektowaniu, budowie i eksploatacji obiektu zabezpieczyć ochronę interesów osób trzecich.

Nadto stwierdzono, że przedsięwzięcie nie należy do kategorii zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii, a przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu.

Dalej organ opisując przebieg postępowania w przedmiotowej sprawie, wskazał, że Spółka z o.o. [...] wystąpiła w dniu 6 października 2008 r. z wnioskiem o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Burmistrz Skarszew w dniu 15 października 2008 r. wszczął postępowanie administracyjne o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia oraz wystąpił do organów opiniujących, tj. Starosty Starogardzkiego i Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim o wyrażenie opinii w sprawie konieczności opracowania raportu o oddziaływaniu na środowisko planowanego przedsięwzięcia. Starosta Starogardzki dnia 15 grudnia 2008 r. wydał postanowienie o odstąpieniu od obowiązku sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, natomiast Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim postanowieniem z 5 listopada 2008 r. wyraził opinię o konieczności sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko.

Postanowieniem z 23 lutego 2009 r. Burmistrz Skarszew postanowił uznać za konieczne sporządzenie raportu w pełnym zakresie.

W międzyczasie, tj. dnia 24 października 2008 r., inwestor przedłożył 4 egzemplarze raportu o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia inwestycyjnego pod nazwą: budowa zespołu elektrowni wiatrowych "S. – [...]", składającego się z 3 siłowni o mocy 2 MW każda wraz z infrastrukturą towarzyszącą. W związku z powyższym Burmistrz Skarszew zwrócił się do inwestora o potwierdzenie, że niniejszy raport stanowi właściwy i ostateczny dokument w postępowaniu w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

W dniu 2 marca 2009 r. Burmistrz Skarszew wydał obwieszczenie i podał do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych informacji o wniosku oraz wyznaczył 21 dniowy okres, w którym możliwe było składanie uwag i wniosków do postępowania, a także czas w którym organizacje ekologiczne mogły zgłaszać akces do udziału w postępowaniu na prawach strony.

Na podstawie art. 48 ust. 2 pkt 1 i art. 57 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 ze zm. zwaną dalej "p.o.ś.") w dniu 2 marca 2009 r. Burmistrz Skarszew wystąpił do Starosty Starogardzkiego oraz PPIS o uzgodnienie środowiskowych uwarunkowań planowanego przedsięwzięcia na podstawie raportu. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny uzgodnił warunki realizacji przedsięwzięcia postanowieniem z 11 marca 2009 r. Starosta Starogardzki dnia 17 kwietnia 2009 r. wydał postanowienie, którym uzgodnił środowiskowe uwarunkowania zgody realizacji przedmiotowego przedsięwzięcia.

Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych warunków związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm. zwane dalej "rozporządzeniem"), przedmiotowa inwestycja kwalifikuje się jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego sporządzanie raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagane i w związku z powyższym podlega procedurze postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko.

W toku prowadzonego postępowania z udziałem społeczeństwa, w dniu 23 marca 2009 r., a więc w ustawowym terminie, Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem o uznanie i dopuszczenie w charakterze strony do postępowania. Stowarzyszenie zgłosiło również szereg uwag oraz zdecydowany sprzeciw na lokalizację i prowadzenie przedsięwzięcia.

Burmistrz Skarszew analizując wpływ inwestycji na środowisko rozpatrzył zarzuty w kilku grupach, odpowiednio dla poszczególnych elementów środowiska. Podniósł, że w odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki raport o oddziaływaniu na środowisko opiera się na opinii prof. P. B., pracownika naukowego Uniwersytetu Gdańskiego z danej dziedziny. Stąd zarzuty co do niekompetencji czy subiektywizmu w ocenie organu uznał za mało wiarygodne i bezpodstawne. Raport stanowi podstawowy dokument wymagany prawem, na podstawie którego przeprowadza się rozpoznanie sprawy i ocenia oddziaływanie na środowisko. Niniejsza opinia stanowi: "Pracujące elektrownie wiatrowe odstraszają ptaki, co z jednej strony zmniejsza ryzyko kolizji z elektrownią, z drugiej jednak strony powoduje wyłączenie pewnego obszaru przez ptaki. W przypadku ptaków lęgowych efekt odstraszania ma niewielki wpływ na występowanie ptaków, ograniczający się do ich bezpośredniego sąsiedztwa – ptaki lęgowe szybko przyzwyczajają się do pracujących elektrowni i dostosowują swe zachowanie do nowego elementu środowiska. Ptaki przelotne nie mają czasu na zapoznanie się z lokalnymi zagrożeniami i częściej grozi im kolizja z pracującymi turbinami. Występuje to jednak głównie w specyficznych warunkach słabej widoczności i w czasie przelotu nocnego. W normalnych warunkach przelatujące ptaki reagują na zauważone elektrownie przez zmianę trasy lotu – omijanie przeszkody w poziomie lub przez podniesienie pułapu lotu ponad pracujące elektrownie". Twierdzenie powyższe jest wynikiem obserwacji i badań prowadzonych na istniejących podobnych farmach wiatrowych. Przeprowadzona w raporcie waloryzacja terenu dla ptaków w okresie lęgowym, w okresie wędrówek i w okresie zimowiskowym nie wskazuje na możliwe znaczące negatywne oddziaływanie na ptaki, w każdym z okresów fenologicznych. Ponadto raport przewiduje prowadzenie monitoringu ornitologicznego przedwykonawczego, w celu uwzględnienia jego wyników na etapie projektowania i budowy.

Odnosząc się do uwag z zakresu infradźwięków oraz efektu stroboskopowego przedmiotowego przedsięwzięcia organ stwierdził, że brak jest w polskim prawie norm i przepisów wykonawczych regulujących niniejsze rodzaje oddziaływań. Jednakże autorzy raportu uwzględnili w analizie wpływu na środowisko siłowni wiatrowych i wskazali rozwiązania minimalizujące i ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko. Wykorzystane zostaną materiały i technologie ograniczające emisje infradźwięków oraz farby powłoki matowe i struktury minimalizujące występowanie efektu stroboskopowego.

W odniesieniu do obszarów prawnie chronionych organ wskazał, że projektowany zespół elektrowni wiatrowych "S. – [...]" zlokalizowany jest poza granicą Obszaru Chronionego Krajobrazu (OChK) "Dolina Wietcisy" i z tego tytułu nie ma kolizji w znaczeniu formalnym. Autorzy raportu odnoszą się do niniejszej lokalizacji, jako umiejscowionej w sąsiedztwie obszaru chronionego, wskazując jednocześnie na rolniczy charakter terenów wokół przedsięwzięcia, odległość od granic obszaru, a także na wykorzystanie takich kolorów farb, by możliwie najlepiej zharmonizować siłownie wiatrowe z otaczającym krajobrazem. Burmistrz Skarszew uznał, że planowane przedsięwzięcie, mimo że niewątpliwie widoczne w panoramie krajobrazu, nie będzie znacząco negatywnie oddziaływać na poszczególne elementy krajobrazu oraz Obszar Chronionego Krajobrazu jako całość.

Nie przewidziano również naruszenia równowagi biotycznej na projektowanych najbliższych obszarach Sieci NATURA-2000, położonych w znacznej odległości, obejmujących Dolinę Środkowej Wietcisy, oznaczonych symbolem PLH-220009 i proponowanego w 2008 roku Obszaru Ochrony Siedlisk "Dolina Wierzycy" oznaczonego symbolem PLH-220048.

W świetle przedstawionych w raporcie wyników i utrzymania na granicy obszarów chronionych, zabudowy mieszkaniowej osad Zamkowa Góra, Wałachowo i siedliska Rakowo, wartości poziomu dźwięku wynoszącej La = 35 do 40 dB organ stwierdził, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby wyznaczania i ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania w rozumieniu przepisów Prawa ochrony środowiska, ponieważ izofona 50 dB mieści się na terenie wydzielonym w umowie dzierżawy pod tę inwestycję, zaś tereny rolnicze nieprzeznaczone pod zabudowę, stanowiące własność rolników indywidualnych będą miały zagwarantowany poziom hałasu nieprzekraczający 40 dB.

Organ nadmienił również, że na jednym z zebrań wiejskich w sołectwie Junkrowy, które odbyło się dnia 3 marca 2009 r., mieszkańcy wyrazili stanowisko popierające lokalizację farmy wiatrowej na obszarze wsi.

Odwołanie od tej decyzji złożyło Stowarzyszenie [...] zarzucając, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem art. 56 ust. 1 lit. b/ pkt 2 i 3, art. 56 ust. 4 pkt 1, art. 56 ust. 8 p.o.ś. oraz art. 10 k.p.a., a raport nie spełnia wymogu art. 52 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. W uzasadnieniu wskazano na brak umieszczenia w decyzji wskazań dla realizacji monitoringu awifauny przedrealizacyjnych i po oddaniu siłowni do eksploatacji, zleceń dla przeprowadzenia okresowych pomiarów uciążliwości hałasowej na elewacjach najbliższych budynków w sąsiedztwie, izofony 40dB, uzasadnienia dla odstąpienia od nałożenia obowiązku realizacji ww. monitoringu, w uzasadnieniu brak informacji dotyczących konieczności wykonania analizy porealizacyjnej oraz informacji o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych z udziałem społeczeństwa, w szczególności uwag A. P. Odwołujące Stowarzyszenie wskazało, że nie powiadomiono stron o zakończeniu postępowania dowodowego, możliwości końcowego zapoznania się z aktami sprawy i wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów. Odwołujący wskazał na brak wyczerpującego opisu w raporcie elementów przyrodniczych w szczególności awifauny i nietoperzy, w załączniku do raportu również nie opisano konkretnie gatunków ptaków tam występujących, zalecono jedynie monitoring przedrealizacyjny. Zdaniem Stowarzyszenia wyniki monitoringu przed budową wiatraków powinny stać się podstawą wniosków i rozstrzygnięć do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Odwołujący wniósł o uchylenie decyzji i orzeczenie o odmowie środowiskowych uwarunkowań.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku decyzją z dnia [...] lutego 2010 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ podniósł, że na terenie planowanej inwestycji nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Na podstawie przepisu § 3 ust 1 pkt 6 rozporządzenia, przedmiotowe przedsięwzięcie zostało zaliczone do przedsięwzięć, mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Organ omówił treść przepisów art. 46 ust. 1 pkt 1, ust. 3; art. 47, art. 48 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, ust. 2; art. 52 ust. 1; art. 56 ust. 1b, ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Następnie zaznaczył, że w aktach przedmiotowej sprawy znajdują się m.in.: zawiadomienie z 15 października 2008 r. o wszczęciu postępowania, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, postanowienie z [...] listopada 2008 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim wyrażającego opinię o konieczności sporządzenia raportu, postanowienie z [...] lutego 2009 r. Burmistrza Skarszew o uznaniu za konieczne sporządzenie raportu, postanowienie z [...] marca 2009 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Starogardzie Gdańskim o uzgodnieniu realizacji planowanego przedsięwzięcia, postanowienie z 17 kwietnia 2009 r. Starosty Starogardzkiego o uzgodnieniu środowiskowych uwarunkowań dla planowanego przedsięwzięcia, raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia. W postanowieniu z 23 lutego 2009 r. Burmistrza Skarszew określono zakres raportu stosownie do art. 52 ust. 1 ww. ustawy z pominięciem wariantu polegającego na niepodejmowaniu przedsięwzięcia.

Raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko znajdujący się w aktach sprawy w ocenie Kolegium zawiera wszystkie wymogi określone w przepisie art. 52 ust. 1 p.o.ś. Zakres raportu jest również zgodny z postanowieniem z 23 lutego 2009 r. Burmistrza Skarszew. Z raportu wynika, że uwzględniając wpływ na stan środowiska w postaci następujących komponentów jak: gleby, wody podziemne i powierzchniowe, szata roślinna i świat zwierzęcy oraz środowisko przyrodnicze w sąsiedztwie Obszaru Chronionego Krajobrazu Doliny rzeki Wietcisy, powietrze atmosferyczne i klimat akustyczny, promieniowanie elektromagnetyczne, krajobraz i sposób użytkowania terenów przyległych, dobra materialne i dziedzictwa kulturowego, zdrowie ludzi i uzasadnione interesy osób trzecich – nie ma istotnych przeciwwskazań do rozpoczęcia procesu inwestycyjnego, który jest elementem krajowego programu budowy źródeł energii odnawialnej. Na obszarze planowanego przedsięwzięcia nie obowiązują akty prawa miejscowego dotyczącego ochrony środowiska, w tym ochrony przyrody, które by uniemożliwiały bądź ograniczały w istotny sposób jego realizację. Przedsięwzięcie zlokalizowane jest poza obszarem Obszaru Chronionego Krajobrazu "Dolina Wietcisy" i poza obszarem Sieci Natura – 2000, który położony jest w znacznej odległości. Tereny wokół przedsięwzięcia mają charakter rolniczy. W raporcie wskazano rozwiązania minimalizujące i ograniczające negatywne oddziaływania na środowisko, tj. wykorzystane zostaną materiały i technologie ograniczające emisje infradźwięków oraz farby, powłoki matowe i struktury minimalizujące występowanie efektu stroboskopowego. Wpływ uciążliwości hałasowej wywołanej pracą zespołu elektrowni wiatrowych zostanie ograniczony do terenu o pow. ok. 0,45 km2 o odległości ok. 170 do 200 m od skrajnych źródeł hałasu mieszczących się w obrębie działek będących własnością p. K. Izolinia 40 dB obejmuje teren o pow. ok. 0,95 km2 w odległości ok. 300 do 400 m od skrajnych źródeł hałasu, działki zachowają swój charakter rolniczy, tereny nie podlegają prawnej ochronie przed hałasem. W zaskarżonej decyzji wskazano, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma potrzeby wyznaczania i ustanawiania obszaru ograniczonego użytkowania, gdyż izofona 50dB mieści się na terenie wydzielonym w umowie dzierżawy pod tą inwestycję, zaś tereny rolnicze nieprzeznaczone pod zabudowę będą miały zagwarantowany poziom hałasu nieprzekraczający 40dB. Z raportu wynika, że rozpoznanie ornitologiczne przeprowadzone na terenie projektowanej lokalizacji wykazało, że budowa i eksploatacja urządzeń nie będzie stwarzała dostrzegalnych zagrożeń dla ptaków w którymkolwiek okresie fenologicznym. Raport przewiduje prowadzenie monitoringu ornitologicznego przedwykonawczego w celu uwzględnienia jego wyników na etapie projektowania i budowy. W odniesieniu do oddziaływania przedsięwzięcia na ptaki raport opiera się na opinii ornitologa prof. P. B. pracownika naukowego Uniwersytetu Gdańskiego.

Organ odwoławczy odnosząc się do decyzji Burmistrza Skarszew z [...] maja 2009 r. wskazał, iż w jej treści zawarto wszystkie elementy określone w przepisie art. 56 ust. 2 ustawy, tj. dotyczące: 1) rodzaju i miejsca realizacji przedsięwzięcia; 2) warunków wykorzystywania terenu w fazie realizacji i eksploatacji, i likwidacji stacji, ze szczególnym określeniem konieczności ochrony cennych wartości przyrodniczych, zasobów naturalnych i zabytków oraz ograniczenia uciążliwości dla terenów sąsiednich; 3) wymagań dotyczących ochrony środowiska koniecznych do uwzględnienia w projekcie budowlanym; 4) wymagań, co do zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Do decyzji – zgodnie z art. 56 ust. 3 p.o.ś. – została także załączona charakterystyka planowanego przedsięwzięcia.

Mając powyższe na uwadze Kolegium wskazało, iż w zaskarżonej decyzji, z uwagi na specyfikę planowanej inwestycji odstąpiono od określenia wymagań dotyczących przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowych, w odniesieniu do przedsięwzięć zaliczanych do zakładów stwarzających zagrożenie wystąpienia poważnych awarii (art. 56 ust. 2 pkt 4 p.o.ś.), transgranicznego oddziaływania na środowisko w odniesieniu do przedsięwzięć, dla których przeprowadzono postępowanie dotyczące transgranicznego oddziaływania na środowisko (art. 56 ust. 2 pkt 5 p.o.ś.).

Biorąc też pod uwagę wymóg określony w art. 56 ust. 8 p.o.ś. dotyczący tego, że uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach winno zawierać informacje o sposobie wykorzystania uwag i wniosków zgłoszonych w związku z udziałem społeczeństwa oraz informacje dotyczące konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, Kolegium stwierdziło natomiast, że wymóg ten został spełniony. Organ zwrócił uwagę na zgłaszane w trakcie postępowania sprzeciwy wobec planowanego przedsięwzięcia, odniósł się do tych uwag, jednakże wbrew zgłaszanym uwagom i sprzeciwom zobligowany był do uwzględnienia i zastosowania obowiązujących przepisów, i tym samym nie znalazł innego sposobu wykorzystania przedmiotowych uwag i wniosków zgłoszonych przez mieszkańców.

Kolegium w konsekwencji uznało, iż przedmiotowa decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa i jest prawidłowa. W świetle przepisu art. 56 ust. 4 p.o.ś. w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach można na wnioskodawcę nałożyć obowiązki: 1) dotyczące zapobiegania, ograniczania oraz monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, a także wykonania kompensacji przyrodniczej, 2) przedstawienia analizy porealizacyjnej, określając zakres oraz termin jej przedstawienia, w przypadku przedsięwzięć, dla których sporządza się raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Powołany przepis prawa daje możliwość organowi nałożenia w decyzji ww. obowiązków, ale nie zobowiązuje organu do nałożenia takich obowiązków, tym samym brak ww. obowiązków nie stanowi o naruszeniu przepisu art. 56 ust. 4 p.o.ś. W zaskarżonej decyzji stwierdzono, że przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu. Podnoszone zarzuty przez odwołujące się Stowarzyszenie nie mogą stanowić podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji, bowiem jak wskazało wyżej Kolegium zarówno raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, jak i zaskarżona decyzja spełniają wymogi określone przez przepisy prawa. Stowarzyszenie miało możliwość uczestniczenia w toku postępowania oraz zapoznania się z materiałem dowodowym, z czego skorzystało. W takiej sytuacji nie można mówić o naruszeniu art. 10 k.p.a.

Stowarzyszenie [...] w skardze domagało się uchylenia zaskarżonej decyzji SKO w Gdańsku z [...] lutego 2010 r. w całości oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Skarszew z [...] maja 2009 r.

Stowarzyszenie zarzuciło naruszenie przepisów o ochronie środowiska, tj. art. 56 ust. 1 lit. b/ pkt 1 i 2, art. 56 ust. 4 pkt 1, art. 56 ust. 8 p.o.ś. oraz przeprowadzenie postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko z naruszeniem art. 47 pkt 1 lit. c/ i e/ p.o.ś. Nadto zarzuciło naruszenie przepisów postępowania poprzez brak wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie istotnych rozbieżności dotyczących podstawowego parametru ocenianego przedsięwzięcia – wysokości masztu elektrowni wiatrowej oraz dokonania błędnej oceny, iż znajdujący się w aktach sprawy raport oddziaływania na środowisko omawianego przedsięwzięcia sporządzony został sporządzony zgodnie z zakresem wyznaczonym w ostatecznym postanowieniu Burmistrza Skarszew z 23 lutego 2009 r. Dodatkowo zarzucono, iż zaskarżona decyzja została wydana po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w trakcie którego nie rozpatrzono wniesionego przez Stowarzyszenie w trybie art. 142 k.p.a. zaskarżenia uzgadniającego postanowienia Starosty Powiatu Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r., jak również to, że postępowanie odwoławcze, zakończone w dniu [...] lutego 2010 r. zostało przeprowadzone z rażącym naruszeniem art. 10 § 1 k.p.a., co miało wpływ na wynik dokonanego przez SKO w Gdańsku rozstrzygnięcia.

Stowarzyszenie zarzuciło także, że w decyzji organu I instancji naruszono art. 56 ust. 1b pkt 1 p.o.ś., gdyż nie uwzględniono w niej warunku przywrócenia po zakończeniu fazy realizacji omawianego przedsięwzięcia – struktury gleby zbliżonej do stanu pierwotnego w miejscu wykonywania robót wynikającego z punktu 6 uzgadniającego postanowienia Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r. Nadto w decyzji tej naruszono art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś., gdyż nie uwzględniono w niej ustaleń zawartych raporcie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, dotyczących zalecenia realizacji monitoringu. Narusza to także, zdaniem Stowarzyszenia, zapis art. 56 ust. 4 pkt 1 p.o.ś. Organ I instancji nie uzasadnił swego stanowiska w tym zakresie.

Skarżące Stowarzyszenie zakwestionowało ocenę organu odwoławczego dotyczącą informacji o sposobie wykorzystania uwag wniesionych w związku z przeprowadzeniem postępowania wymagającego udziału społeczeństwa. Zarzuciło bowiem, że w decyzji organu I instancji zabrakło odniesienia do obszernych uwag wniesionych w dniu 20 marca 2009 r. przez A. P. W rozstrzygnięciu organu I instancji brakuje również informacji dotyczącej konieczności wykonania analizy porealizacyjnej, co świadczy o rażącym naruszeniu przepisu art. 56 ust. 8 p.o.ś.

Ponadto zaskarżona decyzja utrzymuje w mocy decyzję organu I instancji, która ustala środowiskowe uwarunkowania zgody dla siłowni wiatrowych o wysokości masztu 108,3 m, podczas gdy z charakterystyki całego przedsięwzięcia, stanowiącej załącznik do tej decyzji, wynika że maszt ten będzie posiadał wysokość 105 m. Nie wyjaśniono więc w należytym stopniu stanu faktycznego sprawy – w zakresie dotyczącym podstawowej kwestii, jaką jest wysokość całkowita planowanej do realizacji budowli.

Skarżące Stowarzyszenie podniosło również, że w raporcie nie dokonano np. opisu występowania w sąsiedztwie projektowanego przedsięwzięcia chronionych prawem nietoperzy, grupy ssaków, które podobnie jak ptaki są narażone na śmiertelne kolizje z wirnikami siłowni wiatrowych (naruszenie art. 52 ust. 1 pkt 2 p.o.ś.). Z treści raportu nie wynika także, czy w sąsiedztwie planowanego przedsięwzięcia znajdują się zabytki chronione na podstawie przepisów o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (art. 52 ust. 1 pkt 2 lit. a/ p.o.ś.).

W piśmie z 22 czerwca 2010 r. skarżące Stowarzyszenie podniosło, że w zaskarżonej decyzji pominięto również, że 3 marca 2009 r. wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy dla budynku mieszkalnego w zabudowie zagrodowej, skutkiem czego planowana budowa trzech wiatraków znajdowałaby się w odległości 200 m. Nadto w pobliżu znajduje się chroniony obszar krajobrazu doliny Wietcisy, na którym obowiązuje zakaz lokalizowania wiatraków. Również w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy zostały wykreślone fermy wiatrowe.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w Gdańsku pismem z 26 kwietnia 2010 r. zgłosiło udział w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Stowarzyszenie wskazało, że jego działalność statutowa obejmuje ochronę dziko występujących ptaków i ich siedlisk.

Postanowieniem wydanym na rozprawie w dniu 29 września 2010 r. Sąd dopuścił Ogólnopolskie Towarzystwo [...] z siedzibą w Gdańsku do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że organy prawidłowo orzekały na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z treścią art. 153 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.) do spraw wszczętych, na podstawie przepisów ustawy zmienianej w art. 144, przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 15 listopada 2008 r.), a niezakończonych decyzją ostateczną stosuje się, z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1, przepisy dotychczasowe. Z uwagi na fakt, że postępowanie zostało wszczęte na wniosek złożony dnia 6 października 2008 r., tj. przed dniem wejścia w życie ww. ustawy oraz że nie dotyczyło wydania decyzji, o których mowa w art. 154 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska, w szczególności zaś art. 46 ust. 1, 3, 4, art. 46a ust. 1 i 4, ust. 7 pkt 4, art. 47, art. 48 ust. 1 i 2, art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 52 ust. 1 i 3, art. 53, art. 56.

Zdaniem Sądu istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy ustalone zostały przez organ prawidłowo. Planowana inwestycja polegająca na budowie elektrowni wiatrowych w myśl § 3 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, o których mowa w art. 51 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. Według zaś art. 46 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia.

Obowiązek sporządzenia raportu w oparciu o art. 51 ust. 2 stwierdza w drodze postanowienia organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

W przedmiotowej sprawie Burmistrz Skarszew, zgodnie z art. 51 ust. 2 p.o.ś., postanowieniem z 23 lutego 2009 r. uznał za konieczne sporządzenie raportu w pełnym zakresie.

W ocenie Sądu raport przedstawiony przez inwestora, sporządzony przez mgr inż. W. B. i mgr inż. S. C. zawiera wszystkie informacje, o których mowa w art. 52 p.o.ś., a jednocześnie uwzględnia charakter przedmiotowego przedsięwzięcia. Za niezasadny Sąd uznał zarzut skarżącego Stowarzyszenia, iż taki raport winien być sporządzony przez osoby niezależne od inwestora, gdyż tylko wówczas zagwarantowana byłaby bezstronność autorów. Osoby sporządzające raport posiadają stosowne uprawnienia, są biegłymi z listy Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa oraz z listy Wojewody Pomorskiego w zakresie sporządzania raportów dla konkretnych rodzajów inwestycji. Autorzy są biegłymi z zakresu wiedzy wymaganej dla sporządzenia takiego raportu, a zatem okoliczność sporządzenia raportu na zlecenie inwestora w żadnej mierze nie determinuje powstania wątpliwości co do rzetelności i fachowości sporządzonego raportu.

Po przedłożeniu przez inwestora raportu organ I instancji przystąpił do uzgodnień środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia w trybie art. 48 p.o.ś. Pozytywnego uzgodnienia dokonał Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Starogardzie Gdańskim oraz Starosta Starogardzki.

Zgodnie z art. 53 p.o.ś. organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Jak jednak wynika z treści wskazanego przepisu procedura udziału społeczeństwa ma zastosowania tylko w sytuacjach, gdy wymagane jest sporządzenie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Ponadto zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 1 przed wydaniem decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ administracji właściwy do ich wydania podaje do publicznej wiadomości informację o zamieszczeniu w publicznie dostępnym wykazie danych o wniosku o wydanie decyzji oraz o możliwości składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie miejsce i 21-dniowy termin ich składania, a w przypadku, o którym mowa w art. 60 ust. 1 pkt 1 p.o.ś., także informację o prowadzonym postępowaniu dotyczącym transgranicznego oddziaływania na środowisko.

W przedmiotowej sprawie obwieszczeniem z dnia 2 marca 2009 r. Burmistrz poinformował, że w publicznie dostępnym wykazie danych o dokumentach, zawierających informacje o środowisku i jego ochronie, znajdującym się w Urzędzie Miejskim, zamieszczone zostały dane o wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. W obwieszczeniu tym Burmistrz poinformował, iż uwagi i wnioski można składać w terminie 21 dni od daty podania do publicznej wiadomości, tj. od dnia 2 marca 2009 r. do 23 marca 2009 r. (włącznie). Zdaniem Sądu I instancji Burmistrz zapewnił udział społeczeństwa w toku postępowania, poprzez zapewnienie możliwości składania każdemu uwag i wniosków oraz możliwość zapoznania się z treścią tego wniosku.

W toku postępowania administracyjnego stronom zapewniono czynny udział w przeprowadzonym postępowaniu, zawiadamiając je o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia, a także o treści postanowień opiniujących a następnie uzgadniających. Uczyniono to zarówno w formie pisemnej, jak i przez zamieszczenie stosownej informacji w Biuletynie Informacji Publicznej Urzędu Miasta S.. Skarżące Stowarzyszenie dopuszczone zostało do udziału w niniejszym postępowaniu na prawach strony. Brało udział w postępowaniu przed organem I instancji, wniosło odwołanie od wydanej przez ten organ decyzji. Organ odwoławczy nie wyznaczył stronom terminu w oparciu o art. 10 k.p.a., jednakże w postępowaniu odwoławczym nie zostały przeprowadzone żadne nowe dowody. Rozstrzygnięcie sprawy przez SKO nastąpiło w oparciu o materiał zgromadzony przez organu I instancji. Skarżące Stowarzyszenie nie wykazało jakich dowodów lub czynności nie mogło w związku z tym podjąć, poprzestając na ogólnikowym stwierdzeniu, że nie mogło wnieść dodatkowych zarzutów przeciwko decyzji I instancji. W tej sytuacji w ocenie Sądu brak jest podstaw do stwierdzenia, że naruszenie art. 10 k.p.a. miało jakikolwiek wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do treści decyzji, Sąd I instancji stwierdził, że art. 47 p.o.ś. wskazuje, jakie zagadnienia powinny być brane pod uwagę i oceniane w ramach przeprowadzonej oceny oddziaływania na środowisko. Natomiast stosownie do art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1, 2 p.o.ś. organ wydając decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach winien między innymi, uwzględnić uzgodnienia organów i ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. W ocenie Sądu decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wydana w przedmiotowej sprawie odpowiada powyżej wskazanym przepisom prawa jak również uwzględnia wskazania Powiatowego Inspektora Sanitarnego jak i Starosty.

Zarzuty strony skarżącej, iż planowana inwestycja przyczyni się do przerwania naturalnych tras migracyjnych ptaków oraz naruszenia ciągłości ekologicznych siedlisk zdaniem Sądu nie zostały poparte żadnymi dowodami. Jak wynika z raportu oraz uzgodnień organów planowana inwestycja nie będzie stwarzać znacznych zagrożeń dla środowiska pod warunkiem prawidłowej eksploatacji oraz zastosowania zalecanych w raporcie rozwiązań technicznych i określonych postanowieniami uzgadniającymi uwarunkowań środowiskowych. Zarówno z raportu, jak i znajdującej się w aktach administracyjnych opinii wynika, iż przedstawiona lokalizacja farmy wiatrowej nie będzie stwarzać dostrzegalnych zagrożeń dla ptaków w którymkolwiek okresie fenologicznym. Natomiast odnosząc się do negatywnego oddziaływania na migrujące ptaki w operacie wskazano, iż negatywne oddziaływanie stwierdzono wyłącznie w przypadku bardzo dużej koncentracji wiatraków. Z raportu wynika też, że inwestycja nie będzie miała wpływu na florę oraz nie będzie miała znaczącego wpływu na zdrowie ludzi, ponieważ nie ma zagrożenia przekroczenia dopuszczalnych norm hałasu do środowiska oraz w obrębie siedlisk ludzkich elektrownie nie spowodują negatywnego efektu cienia. Dla minimalizacji emisji hałasu zastosowane zostaną wysokiej klasy urządzenia niskoszumowe. Zgodnie z prognozami wynikającymi z przedstawionej analizy uciążliwości akustycznej, poziom emitowanego dźwięku nie przekroczy wartości 45 dB w odległości ok. 200 m. od turbiny. Uciążliwość akustyczna występować będzie wyłącznie na terenach upraw rolnych, dla których w przepisach prawa nie ustalono dopuszczalnych poziomów hałasu. Z akt sprawy wynika, że obszar oddziaływania elektromagnetycznego nie pokrywa się z miejscami przebywania ludzi (obszar ten zlokalizowany jest w odległości do 3,5 m wokół generatorów, które umieszczone będą na wieżach o wysokości 45-50 m).

W świetle sporządzonego raportu oraz opinii dokonanych na jego postawie przez orzekające w sprawie organy, a także w świetle dokonanych uzgodnień Sąd uznał zarzuty strony skarżącej dotyczące negatywnego oddziaływania na środowisko za bezzasadne.

Z art. 153 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku wynika, że na postanowienia wydane w toku postępowania w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko m.in. przez starostów nie przysługuje zażalenie. Artykuł 142 k.p.a. stanowi natomiast, że postanowienie, na które nie służy zażalenie, strona może zaskarżyć tylko w odwołaniu od decyzji, co oznacza, ze organ odwoławczy ustosunkowuje się do zarzutów skierowanych przeciwko postanowieniu w uzasadnieniu decyzji odwoławczej. Skarżące Stowarzyszenie składając odwołanie zarzuciło zarówno zaskarżonej decyzji organu I instancji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, jak i wydanemu w toku postępowania postanowieniu uzgadniającemu Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r., naruszenie prawa poprzez brak warunku monitoringu. Odnosząc się do tych zarzutów organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji prawidłowo stwierdził, że nałożenie obowiązków określonych art. 56 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy nie jest obowiązkowe. Powołany przepis prawa daje jedynie organowi możliwość ich nałożenia w decyzji. Stąd też brak wymienionych obowiązków nie stanowi o naruszeniu przepisu art. 56 ust. 4 ustawy. Organ odwoławczy podzielił przy tym ocenę organu I instancji, że przedmiotowe obiekty eksploatowane zgodnie z przeznaczeniem i utrzymywane w dobrym stanie technicznym nie wymagają monitoringu. Biorąc pod uwagę treść wniosków zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko oraz opinii sporządzonej przez prof. dr hab. Przemysława Busse organ mógł stwierdzić, że nie zachodzi konieczność nałożenia na inwestora obowiązku monitorowania oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Należało zatem uznać, że podniesiony w skardze zarzut dotyczący naruszenia art. 56 ust. 4 ustawy nie jest zasadny. Stwierdzenie to w ocenie Sądu należy również odnieść do postanowienia uzgadniającego Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r., jako że warunki zawarte w postanowieniu uzgadniającym oparte są na tych samych przepisach, które następnie stanowią podstawę wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. W związku z tym zdaniem Sądu z tych samych przyczyn nie można uznać, że postanowienie Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r. poprzez brak zamieszczenia fakultatywnych obowiązków narusza prawo. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie nie uwzględniając zarzutów skarżącego dotyczących obowiązku monitoringu uznało za prawidłowe rozstrzygnięcia w decyzji organu I instancji, jak i w postanowieniu uzgadniającym. Stąd też nie był zasadny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 142 k.p.a.

Sąd wskazał, że skarżące Stowarzyszenie w pozostałym zakresie nie kwestionowało postanowienia Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r. Co więcej, w skardze zarzuciło niezgodność decyzji organu I instancji z treścią tegoż postanowienia w zakresie warunku określonego w punkcie 6 dopatrując się tym samym naruszenia art. 56 ust. 1 lit. b/ pkt 6 p.o.ś. Wskazać jednakże należy, że w punkcie 6 postanowienia stwierdzono, że w trakcie prac budowlanych należy na obszarze prowadzenia prac chronić środowisko, szczególnie w zakresie ochrony gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. W decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w punkcie 2.8 stwierdzono natomiast, iż w trakcie prac budowlanych, inwestor prowadzący przedsięwzięcia jest obowiązany uwzględnić ochronę środowiska na obszarze prowadzenia prac, a w szczególności ochronę gleby, zieleni, naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych. W tej sytuacji decyzja organu I instancji jest zgodna z poprzedzającym ją postanowieniem Starosty Starogardzkiego z 17 kwietnia 2009 r., co świadczy o bezzasadności podniesionego przez skarżącą zarzutu.

Stowarzyszenie zarzuciło także naruszenie art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś. poprzez nieokreślenie należytej ochrony przed hałasem. Zarzut ten jest również chybiony, gdyż w decyzji organu I instancji w punkcie 2.3 szczegółowo zostały wyszczególnione wymogi w zakresie ochrony akustycznej.

W ocenie Sądu nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 7 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w odniesieniu do podstawowego parametru ocenianego przedsięwzięcia – wysokości masztu elektrowni wiatrowej. W ocenie skarżącego organ I instancji ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody dla siłowni o wysokości 108,3 m natomiast z charakterystyki przedsięwzięcia stanowiącej załącznik do tej decyzji wynika, że maszt będzie miał 105 m wysokości. W decyzji organ stwierdził, że wysokość masztu elektrowni wynosi około 105 m. Również w charakterystyce przedsięwzięcia wysokość tę określono na około 105 m. Twierdzenia skarżącej nie znajdują więc potwierdzenia we wskazanych dokumentach, co skutkuje bezzasadnością podniesionego zarzutu w tym zakresie.

Zdaniem Sądu nie mogą odnieść skutku zarzuty dotyczące naruszenia art. 47 pkt 1 lit. c/ i e/ p.o.ś. Z raportu oddziaływania na środowisko wynika bowiem, że na obszarze lokalizacji przedmiotowych elektrowni wiatrowych nie występują dobra materialne i dobra kultury chronione prawem. Również w streszczeniu w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia stwierdzono, że na obszarze planowanego przedsięwzięcia nie występują udokumentowane złoża surowców mineralnych ani obszary perspektywicznej eksploatacji surowców mineralnych.

Nie jest też zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 56 ust. 8 p.o.ś. poprzez brak w rozstrzygnięciu organu I instancji informacji dotyczącej konieczności wykonania analizy porealizacyjnej. W tym zakresie art. 56 ust. 8d p.o.ś. dotyczy bowiem analizy porealizacyjnej, o której mowa w art. 56 ust. 4 pkt 2 p.o.ś. Przepis ten przewiduje możliwość nałożenia obowiązku przedstawienia takiej analizy. W wydanej w sprawie decyzji nie nałożono natomiast na wnioskodawcę takiego obowiązku.

Jako niezasadne Sąd ocenił także zarzuty skarżącego odwołujące się do wskazywanych zapisów studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Studium zawiera bowiem postulowane kierunki zagospodarowania i określającego politykę przestrzenną tej gminy. Nie stanowi przepisu prawa miejscowego. Ponadto z art. 56 ust. 1 p.o.ś. wynika jedynie nakaz zbadania zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który jest przepisem prawa miejscowego. Na terenie obejmującym obszar planowanego przedsięwzięcia nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem Sądu bez wpływu na treść podjętego w sprawie rozstrzygnięcia pozostaje fakt, że w dniu 3 marca 2009 r. ustalono warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie zagrodowej na działce nr 128/3. Należy mieć bowiem na uwadze, że decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Przede wszystkim zaś decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich (art. 63 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).

Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną oddalił.

Stowarzyszenie [...] w skardze kasacyjnej od powyższego orzeczenia wniosło o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów:

1) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., a nadto art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez zignorowanie naruszenia przez organ administracyjny naruszenia art. 142, 7 i art. 77 § 1 k.p.a.,

2) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 9, art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.,

3) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 i 77 k.p.a. oraz naruszenie art. 106 § 3 i art. 134 i art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie,

4) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3, art. 15, 140 k.p.a. w zw. z art. 136-139 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy,

5) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2 p.o.ś.,

6) błędne zastosowanie art. 151 p.p.s.a. oraz niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji z uwagi na naruszenie przez organ art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś., a w konsekwencji art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Zarzucono również naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 53 p.o.ś. poprzez aprobatę błędnej wykładni tego przepisu dokonaną przez organ administracji, a przez to i niewłaściwe jego zastosowanie.

W uzasadnieniu podniesiono, że SKO (postanowieniem z [...] lutego 2010 r.) stwierdziło niedopuszczalność zażalenia wywiedzionego od postanowienia Starosty Powiatowego w Starogardzie Gdańskim wydanego w dniu 17 kwietnia 2009 r. uznając, że może być ono skarżone w odwołaniu od decyzji. Sąd I instancji błędnie przyjął, że organ odwoławczy ustosunkował się do zarzutów wskazując, że w uzasadnieniu decyzji zawarto stwierdzenie, że nałożenie obowiązków określonych w art. 56 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy nie jest obowiązkowe. Tymczasem strona skarżąca wcale nie twierdziła, że nałożenie tego obowiązku wynika wprost z przywołanego przepisu prawa, lecz wynika to z treści raportu przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia (konieczność monitoringu awifauny i nietoperzy) i który został zaakceptowany jako wiarygodny dowód w sprawie (co stanowiło naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zacytowana przez Sąd I instancji konstatacja pozostawała bez związku z treścią wywiedzionych od postanowienia uzgodnieniowego zarzutów, a przyjęcie że organ odwoławczy weryfikował zaskarżone postanowienie Starosty Starogardzkiego stanowi nadinterpretację stanu faktycznego. Akceptacja przez Sąd I instancji zaniechania rozpatrzenia przez organ odwoławczy zarzutów zgłoszonych do zaskarżonego postanowienia uzgodnieniowego i uznanie, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu stanowi w istocie przekroczenie kompetencji sądu, którego rola ogranicza się do badania legalności decyzji, a tym samym naruszenie art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. Skoro organ II instancji w ogóle nie poddał ocenie zaskarżonego w odwołaniu postanowienia uzgadniającego warunki realizacji inwestycji, to Sąd nie miał podstaw, by weryfikować jego zgodność z prawem samoistnie, bo skoro nie dostrzegł, iż organ zaniechał rozpatrzenia zarzutów strony co do tego postanowienia, to oznacza, że czynił własne ustalenia faktyczne weryfikując zaskarżone postanowienie z pominięciem kontroli w toku postępowania administracyjnego, a tym samym wykroczył poza granice kognicji zakreślone art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Ponadto Sąd błędnie przyjął, iż zaniechanie zawiadomienia strony o zakończeniu postępowania odwoławczego i pouczenia jej o możliwości składania dowodów i ostatecznego ustosunkowania się do zgromadzonego materiału dowodowego pozostawało bez wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sprawie tych gwarancji nie zachowano ani na etapie postępowania pierwszoinstancyjnego, ani na etapie postępowania odwoławczego. Jest to naruszenie, które mogło w istotny sposób rzutować na wynik sprawy, ponieważ strona skarżąca już w odwołaniu od decyzji podnosiła zarzuty odnoszące się do merytorycznej zawartości raportu stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia (głównie dotyczące zaniechania zobligowania inwestora do prowadzenia monitoringu przed i powykonawczego awifauny i nietoperzy oraz przekraczania norm hałasowych). Poprzez uniemożliwienie stronie skarżącej zapoznania się z dowodami zgromadzonymi na etapie postępowania odwoławczego ograniczono jej możliwość podjęcia inicjatywy dowodowej dla wykazania, że raport oddziaływania na środowisko nie jest kompletny i wiarygodny. Strona skarżąca na etapie postępowania sądowego przedłożyła dowody z dokumentów, które potwierdzały jej zarzuty podważające wartość merytoryczną zasadniczego dowodu w sprawie. Umożliwienie przedłożenia tych dowodów na etapie postępowania administracyjnego (m.in. pisma Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku – k. 55 akt sprawy, które zawiera informacje o występujących na badanym obszarze gatunkach ptaków chronionych i operat dr inż. H. W. wykazującego, iż błędnie określono zakres oddziaływania planowanej inwestycji) spowodowałoby wydanie decyzji o innej treści.

W przypadku kiedy Stowarzyszenie podnosi zarzut niekompletności raportu oraz kwestionuje jego merytoryczną poprawność, to powinien być dopuszczony dowód z opinii biegłego, który jest w stanie arbitralnie rozstrzygnąć rysujące się wątpliwości. W tej sytuacji doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. (nie ustalono stanu faktycznego sprawy i rozstrzygano w oparciu o niekompletny materiał dowodowy).

Sąd I instancji błędnie skonstatował, że naruszenie opisanych wyżej gwarancji procesowych strony (do zapoznania się z materiałem dowodowym, wypowiedzenia się co do zebranych materiałów i dowodów, do inicjatywy dowodowej) pozostaje bez wpływu na wynik postępowania ze względu na brak przejawów inicjatywy dowodowej, co skutkuje naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 106 § 3 k.p.a. Uszło uwadze Sądu, że na etapie postępowania sądowego Stowarzyszenie przedłożyło dostępne jej opracowanie sporządzone przez dr inż. H. W. Opracowanie to zawiera szereg argumentów wskazujących na błędy merytoryczne raportu stanowiącego podstawę określenia zasięgu oddziaływania zespołu elektrowni wiatrowych. Dokument ten winien być przedmiotem uwagi zarówno organu, jak i Sądu rozstrzygającego sprawę.

Dodatkowo wyrazem braku akceptacji ustaleń poczynionych w sprawie, których strona skarżąca nie miała możliwości obalić z uwagi na ograniczenie jej prawa do udziału w postępowaniu było pismo procesowe tytułowane jako: "stanowisko skarżącego na pismo procesowe uczestnika postępowania z dnia 6 września 2010 r.", w którym strona akcentowała potrzebę powołania biegłego, pogłębienia postępowania w obszarze ustalenia zakresu oddziaływania planowanej inwestycji na awifaunę. Tymczasem Sąd I instancji w ogóle nie odniósł się do merytorycznych argumentów tam zawartych i przyjętych przez stronę postępowania jako własne stanowisko w sprawie, i bezpodstawnie przyjął, że strona prezentowała bierną postawę. Tym samym Sąd dopuścił się naruszenia art. 106 § 3 p.p.s.a.

Sąd ignorując materiał dowodowy przedłożony na etapie postępowania sądowego, wykazujący, że nie został należycie wyjaśniony stan faktyczny sprawy oraz nie ustalono rzeczywistego oddziaływania zamierzonej inwestycji na środowisko (w szczególności błędny sposób obliczania poziomu hałasu i jego zasięgu) utrzymał w mocy decyzje wydane z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. Brak odniesienia się do zgłoszonych zarzutów i przedłożonych dowodów z dokumentów wskazuje, że Sąd nie kontrolował legalności zaskarżonej decyzji w tej płaszczyźnie, czym naruszył przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. zakreślający kognicję Sądu do danej sprawy administracyjnej, niezależnie od wniosków i zarzutów skargi.

Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo istnienia podstaw do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na rażące naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zaniechanie odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji do wszystkich zarzutów odwołania. W uzasadnieniu decyzji odwoławczej nie odniesiono się do zarzutu naruszenia art. 52 ust. 1 pkt 2 p.o.ś. polegającego na niewyczerpującym opisaniu w raporcie wszystkich elementów środowiska objętych zakresem oddziaływania inwestycji, mimo iż to było wyraźnie w odwołaniu zaznaczone z przywołaniem tych elementów środowiska, które pominięto (m.in. nie uwzględniono oddziaływania przedsięwzięcia na niektóre występujące w tym regionie zwierzęta, zupełnie pominięto kwestię występowania w tym rejonie zabytków i nie oceniono wpływu na nie planowanego przedsięwzięcia). W uzasadnieniu decyzji odwoławczej permanentnie pominięto ww. zarzuty odwołania, a uzasadnienie oceny prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia w istocie ogranicza się do zacytowania obowiązujących przepisów i krótkiego stwierdzenia, że zaskarżona decyzja zawiera przewidziane prawem elementy. Aby rozstrzygnięcie to ocenić w sposób prawidłowy, Sąd musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienia do wszystkich argumentów stron. Sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Opisane powyżej ograniczenie postępowania przed organem II instancji do bezkrytycznej aprobaty postępowania pierwszoinstncyjnego stanowi w istocie naruszenie art. 15 k.p.a., czego nie uwzględnił Sąd I instancji.

Sąd I instancji odnosząc się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 56 ust. 1b pkt 1 p.o.ś. poprzez nieuwzględnienie zawartych w postanowieniu uzgodnieniowym zaleceń dotyczących warunku "przywrócenia struktury gleby zbliżonej do stanu pierwotnego" ograniczył się do zdawkowego stwierdzenia, że zaskarżona decyzja odpowiada przepisom: art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2, ust. 2 pkt 1 i 2 p.o.ś. Przepis art. 56 ust. 1b pkt 1 p.o.ś. nakłada na organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach obowiązek uwzględnienia zaleceń organów dokonujących uzgodnień. Brzmienie przepisu ma charakter kategoryczny i nie przewiduje odstępstw od zasady związania organu wydającego decyzję stanowiskiem organu współdziałającego, co ma o tyle doniosłe znaczenie, że organ ten dysponuje wiedzą specjalistyczną w danej dziedzinie.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a poprzez jego błędne zastosowanie oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie mimo naruszenia przez organ odwoławczy art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś. wskazano, że Sąd nie dopatrzył się podnoszonej przez stronę sprzeczności zaskarżonego rozstrzygnięcia wynikającej z selektywnego doboru elementów materiału dowodowego. Wybiórczy dobór dowodów polegał na uwzględnieniu niektórych tylko zaleceń i wskazówek raportu oddziaływania na środowisko, mimo iż cały raport został oceniony jako wiarygodny dowód. Organ nie uwzględnił zawartych w raporcie (s. 69-70 tego dokumentu) zaleceń dotyczących nieodzowności prowadzenia monitoringu, pominął też wnioski dotyczące konieczności prowadzenia monitoringu wynikające z opinii prof. dr hab. P. B., mimo iż przepis art. 56 ust. 1b pkt 2 nakazuje uwzględniać ustalenia zawarte w raporcie. W uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie uzasadniono takiego wybiórczego traktowania materiału dowodowego. Konsekwencją uznania raportu za kompletny i wiarygodny dokument powinno być uwzględnienie jego zaleceń w rozstrzygnięciu w całości, dowolne zaś wyeliminowanie niektórych jego elementów nie pozwala ustalić rzeczywistego oddziaływania planowanej inwestycji na środowisko. Stanowi to naruszenie art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś. oraz art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., co pominął Sąd I instancji, mimo iż prawidłowe zastosowanie tych przepisów prowadziłoby do wydania decyzji o innej treści (nałożenie obowiązku monitoringu), a więc naruszenie przywołanych norm miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. wskazano na naruszenie przez Sąd I instancji art. 151 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie w sytuacji zaistnienia naruszeń prawa materialnego, a nadto art. 53 p.o.ś. poprzez afirmację błędnej wykładni tego przepisu dokonaną przez organ administracji, a przez to i niewłaściwe jego zastosowanie, co determinowało uchybienia przepisom postępowania.

Zdaniem strony skarżącej Sąd I instancji zaaprobował wywód prawny organów obu instancji, że zapewnienie udziału społeczeństwa w postępowaniu przejawia się w dopuszczeniu do zapoznania się z danymi o zgłoszonymi we wniosku w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach planowanej inwestycji oraz informacji o możliwości składania uwag i wniosków. Prawidłowa wykładnia art. 53 p.o.ś. winna uwzględniać, że zgłoszone przez społeczeństwo uwagi mają walor materiału dowodowego, który powinien być poddany ocenie i która winna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji (zgodnie z wymogami art. 107 § 1 i 3 k.p.a.). Brak zaś elementu tej oceny w uzasadnieniu decyzji stanowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. zobowiązujących do ustalenia prawdy obiektywnej oraz obligujących do rozstrzygania w oparciu o kompletny materiał dowodowy.

Ogólnopolskie Towarzystwo [...] w swojej skardze kasacyjnej wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Sąd I instancji, stwierdzenie nieważności postępowania na podstawie art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a w zw. z art. 12 p.p.s.a., oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenia przepisów postępowania – co miało istotny wpływ na wynik sprawy:

– art. 12 w zw. z art. 91 § 2 p.p.s.a. z uwagi na niepowiadomienie Towarzystwa o terminie jawnego posiedzenia sądowego (rozprawy), wyznaczonego na dzień 15 września 2010 r., jak również o terminie ogłoszenia wydanego w sprawie w dniu 29 września 2010 r. wyroku, co skutkować musi stwierdzeniem, że postępowanie przed WSA w Gdańsku jest dotknięte nieważnością (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.),

– art. 141 § 4 p.p.s.a. gdyż Sąd I instancji nie odniósł się w sporządzonym uzasadnieniu wyroku do wszystkich zarzutów podniesionych we wniesionej do niego skardze Stowarzyszenia [...], w szczególności do jednego z dwóch zarzutów naruszenia przez SKO w Gdańsku w wydanej przez ten organ decyzji art. 56 ust. 8 p.o.ś. w zw. z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2008 r. Nr 199, poz. 1227 ze zm.).

Zarzucono również błędną wykładnię art. 56 ust. 1 lit. b/ p.o.ś.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skargi kasacyjne nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania sądowego.

W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] wymienione Towarzystwo nie było pozbawione możności obrony swych praw przed Sądem I instancji. Sformułowany w tym zakresie zarzut oparto na nieprawidłowym stwierdzeniu, że Ogólnopolskie Towarzystwo [...] nie było zawiadomione o rozprawie przeprowadzonej w dniu 15 września 2010 r., podczas której wydane było postanowienie o dopuszczeniu Towarzystwa do udziału w postępowaniu. Jak wynika z akt sądowych, na podstawie zarządzenia Przewodniczącego z 21 lipca 2010 r. zawiadomiono Ogólnopolskie Towarzystwo [...] o terminie rozprawy wyznaczonej na 15 września 2010 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru zawiadomienia o terminie podpisane zostało przez pracownika upoważnionego do odbioru pism sądowych. Z dokumentu tego wynika, że doręczenie nastąpiło w dniu 4 sierpnia 2010 r., przy czym przy dacie i podpisie osoby, która odebrała zawiadomienie przystawiono pieczątkę Ogólnopolskiego Towarzystwa [...].

Na rozprawie w dniu 15 września 2010 r. Sąd postanowił dopuścić wymienione Towarzystwo do udziału w postępowaniu. Niestawiennictwo przedstawiciela OT[...] nie stanowiło przeszkody do przeprowadzenia rozprawy, a następnie ogłoszenia wyroku w odroczonym terminie (art. 109 p.p.s.a., art. 139 § 1 i § 2 p.p.s.a.).

Podjęte przez Sąd Wojewódzki działania były prawidłowe i w niczym nie ograniczyły uprawnień procesowych Ogólnopolskiego Towarzystwa [...]. Nieobecność przedstawiciela uczestnika na rozprawie obligowała do czynności mających na celu uzyskanie informacji o wyniku rozprawy. Sąd nie miał bowiem obowiązku zawiadomienia uczestnika o odroczeniu ogłoszenia orzeczenia.

Z tych względów niezasadny okazał się zarzut co do zaistnienia przesłanki nieważności postępowania, określonej w art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.

Jako chybiony należało również uznać zarzut co do naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 141 § 4 p.p.s.a. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada wymogom formalnym wymienionego przepisu, a w szczególności zawiera argumentację odnoszącą się do wszystkich zarzutów i kwestii istotnych w sprawie.

Z przyczyn omówionych poniżej, za nieusprawiedliwiony uznany został zarzut odnoszący się do przepisu art. 56 ust. 1 lit. b ustawy Prawo ochrony środowiska.

W konsekwencji skarga kasacyjna Ogólnopolskiego Towarzystwa [...] podlegała oddaleniu.

Przechodząc do oceny skargi kasacyjnej Stowarzyszenia [...] stwierdzić należało, że nietrafnie postawiono zarzut co do naruszenia art. 142 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny sytuacji, w której organ odwoławczy nie rozpatrzył zarzutów odnoszących się do niezaskarżalnego postanowienie Starosty Powiatowego w Starogardzie Gdańskim z [...] kwietnia 2009 r., uzgadniającego środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Zgodzić się trzeba z autorem skargi kasacyjnej, że w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie ma wprost odniesienia do zarzutów podniesionych wobec wymienionego postanowienia. Nie mogło to jednak automatycznie spowodować uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny ocenia bowiem legalność decyzji nie tylko przez pryzmat samego uzasadnienia, ale uwzględniając cały materiał zebrany w aktach administracyjnych.

Trafnie Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że warunki zawarte w postanowieniu uzgadniającym oparte zostały na tych samych przepisach, które następnie stanowiły podstawę wydania decyzji określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia.

W rezultacie ocena organu odwoławczego dotycząca decyzji wydanej przez Burmistrza Skarszew z [...] maja 2009 r. w sposób pośredni odnosiła się do zarzutów skierowanych wobec postanowienia uzgadniającego. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę weryfikował legalność decyzji obu instancji również w aspekcie zgodności z postanowieniem z 17 kwietnia 2009 r. Sąd miał zatem nie tylko uprawnienie, jak też obowiązek zbadania prawidłowości postanowienia uzgadniającego.

Wskazać w tym miejscu należy, że zgodnie z art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowania prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

W świetle powyższej regulacji nie powinna budzić wątpliwości kompetencja Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego do kontroli postępowania uzgodnieniowego poprzedzającego wydanie decyzji w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację oznaczonego przedsięwzięcia.

Niezasadny jest więc zarzut, że w tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny przekroczył granice kognicji określone art. 1 § 1 i 2 ustawy – Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

Chybiony okazał się zarzut co do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 9, 10, 7 i 77 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zawarł ocenę dotyczącą przebiegu postępowania administracyjnego w kontekście realizacji procesowych uprawnień stron. W sposób właściwy wykazał, że uchybienie jakiego dopuścił się organ odwoławczy w zakresie stosowania art. 10 k.p.a., pozostało bez wpływu na wynik sprawy.

Zgodzić się należało z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, że skarżące Stowarzyszenie miało zagwarantowaną inicjatywę dowodową i mogło skorzystać z właściwych środków dowodowych, opierając się na materiale dowodowym zebranym przez organ I instancji. W szczególności strona skarżąca miała możliwość ewentualnego zlecenia opracowania prywatnej opinii biegłego, niezależnie od oczekiwań co do działań organu odwoławczego. Wskazać trzeba, że zasadą jest rozstrzyganie sprawy przez organ odwoławczy w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Natomiast w razie potrzeby organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (art. 136 k.p.a.).

Sam fakt kwestionowania raportu przez Stowarzyszenie nie obligował Samorządowego Kolegium Odwoławczego do powoływania dowodu z opinii biegłego.

Oczywiście organ I instancji miał obowiązek przeprowadzić takie postępowanie wyjaśniające, które realizowało podstawowe zasady proceduralne przewidziane w art. 7, 8, 9 i 10 k.p.a.

Zasada prawdy obiektywnej obliguje organ do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego, a zwłaszcza oceny, czy raport uwzględnia wszystkie potencjalne zagrożenia środowiskowe związane z realizacją planowanej inwestycji.

Skoro organ odwoławczy, kierując się powyższymi kryteriami uznał, że raport jest kompletny i wystarczający do wydania decyzji, to nie miał obowiązku prowadzenia uzupełniającego postępowania dowodowego.

Również Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując analizy materiału dowodowego zebranego w sprawie, doszedł do trafnego wniosku, że organy obu instancji ustaliły wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności sprawy.

Kierując się tym, że zasadnicze znaczenie dla rozpatrzenia sprawy miał raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, Wojewódzki Sąd Administracyjny ocenił go szczegółowo przez pryzmat wymogów określonych przepisem art. 52 p.o.ś.

Sąd zaznaczył, że raport zawiera wszystkie wymagane informacje, przy uwzględnieniu charakteru przedmiotowego przedsięwzięcia. Jednocześnie podkreślił, że autorzy raportu są biegłymi z zakresu wiedzy potrzebnej dla sporządzenia raportu, posiadają stosowne uprawnienia i sam fakt, że sporządzili raport na zlecenie inwestora nie może wpływać na kwestionowanie ich rzetelności i bezstronności.

Tylko merytoryczne podważenie treści raportu mogłoby wpłynąć na ocenę jego wartości dowodowej, co jednak w sprawie nie nastąpiło.

Słusznie bowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał za nieskuteczne zastrzeżenia strony skarżącej co do raportu sporządzanego w sprawie, omawiając je wyczerpująco w uzasadnieniu wyroku.

Na akceptację zasługiwała argumentacja przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie zasadniczych potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, w tym odnoszących się do zagrożeń dla ptaków (odpowiednio – dla nietoperzy), siedlisk ekologicznych, flory oraz zdrowia ludzi (emisja hałasu, efekt cienia).

Odnosząc się do twierdzeń skargi kasacyjnej należy zaznaczyć, że Wojewódzki Sąd Administracyjny kontrolując legalność zaskarżonej decyzji musiał opierać się na tym materiale dowodowym, który zebrany został w postępowaniu administracyjnym. Oznacza to, że dla weryfikacji rozstrzygnięć podjętych przez organy administracji w obu instancjach nie mogły być miarodajne dokumenty przedłożone przez stronę skarżącą dopiero na etapie postępowania sądowego.

Oczywiście Wojewódzki Sąd Administracyjny może – w myśl art. 106 § 3 p.p.s.a. – przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, ale tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości w sprawie.

W rozpatrywanej sprawie trudno zarzucić Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu naruszenie art. 106 § 3 p.p.s.a., jeżeli wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego doprowadziła Sąd do jednoznacznych wniosków co do istotnych okoliczności mających wpływ na określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia.

Wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, nieprzeprowadzenie dowodu z dokumentów przedstawionych przez Stowarzyszenie w postępowaniu sądowym nie skutkowało tym, że w sprawie nie zostały wyjaśnione zagadnienia istotne dla kontroli legalności zaskarżonej decyzji. Tym samym niezasadne okazały się zarzuty dotyczące przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Całkowicie niezasadny jest też zarzut, że Wojewódzki Sąd Administracyjny pominął naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 15 i art. 140 k.p.a.

Nie można bowiem zgodzić się z twierdzeniami autora skargi kasacyjnej, że organ odwoławczy ograniczył się tylko do kontroli decyzji organu I instancji i nie rozstrzygnął sprawy ponownie.

Uzasadnienie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego pozwala przyjąć, że organ ten samodzielnie dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do wszystkich przepisów mających zastosowanie w sprawie, a ponadto uwzględnił okoliczności objęte zarzutami odwołania.

Właściwa realizacja celów postępowania odwoławczego czyniła niezasadnym zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.

Nieusprawiedliwiony okazał się ponadto zarzut skargi kasacyjnej co do naruszenia przez organy administracji art. 53 p.o.ś. stanowiącego, iż organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego sporządzany jest raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając ten aspekt kontrolowanego postępowania zasadnie uznał, że w tym zakresie wymogi proceduralne zostały zachowane.

Z kolei z decyzji wydanych w sprawie wynika, że organy obu instancji odniosły się merytorycznie do uwag i wniosków zgłaszanych w związku z udziałem społeczeństwa.

Jako nietrafny należało również uznać zarzut co do naruszenia art. 56 ust. 1b pkt 2 p.o.ś., polegającego według stron na wybiórczym uwzględnieniu w decyzji zaleceń i wskazówek raportu oddziaływania na środowisko.

Przede wszystkim podkreślić należy, że w myśl powołanego przepisu organ wydający decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach ma obowiązek uwzględnienia ustaleń zawartych w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, co nie oznacza pełnego związania jego treścią. Nie można przecież zapominać, że raport jest dowodem podlegającym ocenie właściwego organu co do jego przydatności w zakresie określenia potencjalnych zagrożeń środowiskowych związanych z realizacją planowanej inwestycji, a w konsekwencji określenia w decyzji środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację oznaczonego przedsięwzięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny mając na uwadze ustalony w sprawie stan faktyczny, zasadnie stwierdził w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że podjęta w sprawie decyzja odpowiada wymogom art. 47 i art. 56 ust. 1b pkt 1 i 2 p.o.ś. Odmienne stanowisko stron nie zasługiwało na uwzględnienie.

Z tych wszystkich względów obie skargi kasacyjne podlegały oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.