Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 545/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2011-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 4 sierpnia 2011 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Janina Kosowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Alicja Jaszczak-Sikora Sędzia WSA Beata Jezielska Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 1/ orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 22 grudnia 2010 r. M.K., zwany dalej skarżącym, zwrócił się do Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką – J.K. Do przedmiotowego wniosku skarżący załączył m.in. kopie wypisów orzeczeń lekarskich o zaliczeniu J.K. do pierwszej grupy inwalidów z ogólnego stanu zdrowia (inwalidztwo istnieje od dnia 5 września 1994 r.) oraz E.K. (ojca), stwierdzającego jego niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia 4 września 2000 r., a także oświadczenia z dnia 22 grudnia 2010 r. – matki, w którym oświadczyła: "(...) jestem bardzo schorowaną kobietą (...) potrzebuję opieki od mojego syna (...). Gdyż nie radzę sobie nawet z najprostszymi pracami domowymi. Opieka mojego syna jest mi bardzo potrzeba do dalszego normalnego życia" oraz ojca, w którym oświadczył: "(...) jestem już w podeszłym wieku i bardzo schorowany, brakuje już mi sił abym mógł sprawować opiekę nad moją małżonką (...)".

Decyzją z dnia 21 stycznia 2011 r., Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy M., odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia, powołując się na wystąpienie w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), a mianowicie pozostawania przez osobę wymagającą opieki (matki skarżącego) w związku małżeńskim.

W wyniku odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E., decyzją z dnia 7 marca 2011 r., uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. Organ odwoławczy nie podzielił przyjętej przez organ I instancji wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych i Trybunału Konstytucyjnego, stwierdził, iż pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie może stanowić przeszkody w uzyskaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji gdy oboje małżonkowie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a osobą ubiegającą się o świadczenie jest ich dziecko. Uznał jednocześnie, że organ I instancji, skupiając się na przedmiotowej przesłance negatywnej, nie ocenił, czy skarżący spełnia wszystkie przesłanki pozytywne z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienia, udokumentowania i oceny wymaga w szczególności to, czy skarżący zrezygnował lub nie podejmuje zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, czy też przyczyny niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia są w istocie inne. Ustalenia wymaga ponadto, kto dotychczas sprawował opiekę nad rodzicami skarżącego.

Kontynuując postępowanie organ I instancji przeprowadził wywiad środowiskowy, na podstawie którego ustalił, że skarżący jest osobą nieaktywną zawodowo. W okresie od 1985 r. do 2007 r. był właścicielem gospodarstwa rolnego. W kwietniu 2007 r. gospodarstwo przejął jego syn, a skarżący ze względu na stan zdrowia przebywał na rencie z powodu częściowej niezdolności do pracy do dnia 30 kwietnia 2009 r. Będąc na rencie, opiekował się rodzicami, mimo że sam był chory. W okresie od dnia 17 października 2008 r. do dnia 25 lutego 2010 r. przebywał w Zakładzie Karnym w I. W tym czasie, rodzicami opiekowała się żona skarżącego. Po powrocie z Zakładu Karnego opiekę przejął skarżący. Obecnie skarżący nie podejmuje żadnej pracy zarobkowej, ponieważ całodobowo opiekuje się rodzicami. Od lutego 2011 r. stan zdrowia ojca skarżącego bardzo się pogorszył – leży w łóżku, nie wstaje i wymaga opieki osób trzecich. Rodzeństwo skarżącego nie pomaga w opiece, rodziców odwiedzają w miarę możliwości.

Decyzją z dnia 31 marca 2011 r., Nr "[...]", Kierownik Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w M., działając z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy M., ponownie odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanego świadczenia. W uzasadnieniu, po raz kolejny wskazał na istnienie w niniejszej sprawie negatywnej przesłanki przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, określonej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych i dodał, że do czasu zmiany przedmiotowego przepisu przez ustawodawcę nie ma możliwości wydania innego rozstrzygnięcia.

W odwołaniu od powyższej decyzji, skarżący wskazał, iż oboje rodzice są inwalidami I grupy, całkowicie niezdolnymi do samodzielnej egzystencji. Uzasadniając konieczność opieki na nami, opisał ich schorzenia oraz zakres niezbędnej im obojgu pomocy. Dodał, iż mieszka z rodzicami i opiekuje się nimi, nie pracuje i nie ma żadnego dochodu.

Decyzją z dnia 16 maja 2011 r., Nr Rep. "[...]", sprostowaną postanowieniem z dnia 27 czerwca 2011 r., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w E. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu podniosło, że z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych wynika, iż świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przysługującym "z tytułu" rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jego niepodejmowania. Wyrażenie "z tytułu" należy rozumieć jako zadośćuczynienie, pomoc, rekompensata z powodu określonej przyczyny. Określając w ten sposób tytuł tego świadczenia ustawodawca wskazał, że omawiane świadczenie przysługuje wymienionym w tym przepisie osobom pod warunkiem, że nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki m.in. nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, czyli zrzekają się dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w zamian za pomoc państwa w formie świadczenia pielęgnacyjnego. Niepodejmowanie lub rezygnacja z zatrudnienia muszą być zatem zdeterminowane celem jakim jest opieka nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. W świetle powyższego, organ odwoławczy stwierdził, iż dla spełnienia przesłanki, wynikającej ze wskazanego wyżej przepisu, konieczne jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy niepozostawaniem w zatrudnieniu lub rezygnacją z niego, a koniecznością sprawowania opieki. Punktem wyjścia dla ustalenia tego związku jest ustalenie, czy rzeczywistym powodem rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest konieczność sprawowania opieki, czy też powody takiego stanu rzeczy były lub są inne. Dla wypełnienia dyspozycji przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych istotne są zatem okoliczności i intencje niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia.

Zdaniem organu odwoławczego, w niniejszej sprawie wskazany związek przyczynowy nie istnieje. Z akt sprawy nie wynika bowiem, aby skarżący zrezygnował z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad matką bowiem bezpośrednią przyczyną niepodejmowania zatrudnienia i braku aktywności zawodowej może być fakt pobytu w Zakładzie Karnym. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, iż w niniejszej sprawie nie jest spełniona przesłanka pozytywna z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W dalszej części uzasadnienia, organ odwoławczy dodał, iż w związku z niewprowadzeniem przez ustawodawcę zmian do ustawy o świadczeniach rodzinnych w zakresie treści art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a, organ ten zmienił dotychczasową linię orzeczniczą, powracając do poglądu, zgodnie z którym pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim stanowi z woli ustawodawcy negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W konsekwencji, uznał również, że organ I instancji działał zgodnie z prawem, odmawiając przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na pozostawanie jego matki w związku małżeńskim. Dodał, iż mimo że organ I instancji nie zauważył braku spełnienia przez skarżącego przesłanki pozytywnej, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji odbiega od warunków określonych w art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej w skrócie kpa, to jednak wskutek ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ odwoławczy następuje sanowanie tej wady.

W skardze na powyższą decyzję, skarżący wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż w decyzji kasacyjnej z dnia 7 marca 2011 r., organ odwoławczy nałożył na organ I instancji obowiązek ustalenia, czy nie podejmuje on zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad matką, tymczasem organ I instancji, w podjętej decyzji, ograniczył się do stwierdzenia, że nie uznaje wykładni prawa materialnego zaprezentowanej przez organ odwoławczy i zaniechał zbadania przedmiotowej okoliczności. Z kolei organ odwoławczy utrzymał przedmiotową decyzję w mocy, mimo że neguje ona wykładnię prawa zaprezentowaną poprzednio przez ten organ, a organ I instancji nie dokonał żadnych ustaleń we wskazanym wyżej zakresie. W ocenie skarżącego, zaskarżona decyzja podlega ponadto dyskwalifikacji z powodu wewnętrznej sprzeczności uzasadnienia, z którego nie wynika jednoznacznie jaką obecnie wykładnię prawa materialnego przyjmuje organ odwoławczy za słuszną i czy swoje stanowisko prezentuje w stosunku do niego, czy też do innej osoby (S.W.), której dane znalazły się w uzasadnieniu decyzji. Takich sprzeczności w ocenie skarżącego nie można sprostować w trybie art. 113 kpa.

Prezentując własną wykładnię przepisów art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, skarżący powołał się na orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego i sądów administracyjnych i stwierdził, że pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim nie czyni bezwzględnie niedopuszczalnym przyznania świadczenia innemu członkowi rodziny, który sprawuje opiekę zamiast małżonka, który sam wymaga opieki.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Podkreślił jednocześnie, iż oczywista omyłka pisarska w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji (omyłka w nazwisku) została sprostowana. Stwierdził również, iż z przedmiotowego uzasadnienia wyraźnie wynika, że podstawą odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego było niespełnienie przez skarżącego jednej z koniecznych przesłanek pozytywnych oraz dodatkowo wystąpienie w sprawie przesłanki negatywnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zauważyć należy, iż w warunkach niniejszej sprawy, podstawą odmowy przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego, o którym stanowi art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), było uznanie przez organy administracji publicznej obu instancji, że w sprawie wystąpiła przesłanka negatywna, o której mowa w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) powołanej ustawy. Kwestia ta wymaga zatem rozstrzygnięcia w pierwszej kolejności.

Wskazać należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, organy administracji publicznej obu instancji dokonały niewłaściwej wykładni przytoczonego przepisu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela bowiem pogląd, przyjęty w orzecznictwie sądów administracyjnych i zaaprobowany przez Trybunał Konstytucyjny (w postanowieniu z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt P 38/09, OTK 2010, Nr 5, poz. 53), zgodnie z którym stosowanie do przytoczonego przepisu wyłącznie wykładni językowej jest niedopuszczalne, gdyż pozostaje ona w sprzeczności z podstawowymi wartościami konstytucyjnymi, takimi jak ochrona małżeństwa i dobra rodziny (art. 18 i art. 71 Konstytucji RP) oraz równość wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Stosując ten przepis należy zatem przyznać pierwszeństwo wykładni celowościowej i systemowej przed wykładnią językową. Przy zastosowaniu zaś tych wykładni przychylić należy się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonego w wyrokach z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt I OSK 722/09 i I OSK 723/09 (http://orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym "osoby pozostające w związku małżeńskim, których małżonkowie z uwagi na wiek lub stan zdrowia nie są w stanie sprawować nad nimi opieki, powinny być traktowane jednakowo, jak osoby, które w związku małżeńskim nie pozostają. Obydwie bowiem kategorie osób w jednakowy sposób wymagać będą opieki osób trzecich".

W świetle powyższego, stwierdzić należy, iż pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim nie może stanowić automatycznie przeszkody do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jej opiekunowi. Małżonek takiej osoby może być bowiem niezdolny do sprawowania nad nią opieki, nawet w sytuacji gdy nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Istnieją przecież takie sytuacje, gdy stan zdrowia lub wiek obojga małżonków powoduje, że nie mogą być oni już dłużej dla siebie wzajemnie wsparciem. Organ administracji publicznej powinien tym samym w takiej sytuacji dokonać oceny rzeczywistej zdolności małżonka osoby wymagającej opieki – z uwzględnieniem jej/jego wieku i stanu zdrowia oraz możliwości sprawowania osobistej opieki nad tą osobą. Dopiero bowiem po ustaleniu tych okoliczności możliwe będzie rozstrzygnięcie, czy w stanie faktycznym danej sprawy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane.

W niniejszej sprawie, z materiału zgromadzonego przez organy administracji publicznej wynika, że E.K. (mąż matki skarżącego) legitymuje się orzeczeniem, stwierdzającym jego niezdolność do samodzielnej egzystencji od dnia 4 września 2000 r. Zgodnie z jego oświadczeniem z dnia 22 grudnia 2010 r., załączanym do wniosku skarżącego, z uwagi na wiek i stan zdrowia brakuje mu sił, aby sprawować opiekę nad żoną. Z ustaleń organu I instancji poczynionych w toku wywiadu środowiskowego wynika ponadto, że od lutego 2011 r. stan zdrowia E.K. bardzo się pogorszył – leży w łóżku, nie wstaje i sam wymaga opieki osób trzecich.

W toku ponownego rozpoznawania niniejszej sprawy organ I instancji powinien ocenić przedstawione okoliczności faktyczne mając na uwadze zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W dalszej kolejności odnieść należy się do poruszonej dopiero przez organ odwoławczy kwestii braku spełnienia przez skarżącego warunku, o którym stanowi art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, a mianowicie niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą, legitymującą się określonym w tym przepisie orzeczeniem lekarskim. Wskazać należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 powołanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. dziecku osoby wymagającej opieki jako osobie, na której zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. Nr 9, poz. 59 ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny – jeżeli nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą, legitymującą się określonym w tym przepisie orzeczeniem lekarskim.

W ocenie organu odwoławczego, pomiędzy niepodejmowaniem pracy lub rezygnacją z aktywności zawodowej, a koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, legitymującą się odpowiednim orzeczeniem lekarskim, konieczne jest istnienie związku przyczynowego, dla którego ustalenia konieczne jest zbadanie, czy rzeczywistym powodem rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania jest konieczność sprawowania opieki, czy też powody takiego stanu rzeczy były lub są inne. Istotne są zatem okoliczności i intencje niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia. Mając też na uwadze powyższe, organ odwoławczy uznał, że w warunkach niniejszej sprawy, bezpośrednią przyczyną niepodejmowania zatrudnienia i braku aktywności zawodowej skarżącego nie jest konieczność opieki nad matką, lecz fakt pobytu w Zakładzie Karnym.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, organ odwoławczy dokonał nie tylko częściowo niewłaściwej wykładni przytoczonego przepisu, ale również zastosował go do nieustalonego w sposób wyczerpujący stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zauważyć należy, iż zgodnie z art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje jeżeli osoba, wskazana w pkt 1-3, nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się określonym w tym przepisie orzeczeniem lekarskim. W świetle tego przepisu istotne jest zatem, aby niepodejmowanie lub rezygnacja z pracy zarobkowej służyło opiece nad osobą niepełnosprawną. Celem tego przepisu jest bowiem udzielenie pomocy państwa osobie, która podejmuje się sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną i tym samym na czas tej opieki dobrowolnie pozbawia się możliwości zarobkowania. Świadczenie pielęgnacyjne ma tym samym zrekompensować jej utratę uzyskiwanego dotychczas, czy też potencjalnego dochodu. Powyższe nie oznacza jednak, jak przyjmuje to organ odwoławczy, że przedmiotowe świadczenie przysługuje jedynie, w sytuacji gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie rzeczywiście rezygnuje z pracy zarobkowej, którą aktualnie wykonuje, czy też z realnej propozycji takiej pracy, w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. W świetle tego przepisu, przyjąć bowiem należy, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje generalnie osobie zdolnej do pracy zarobkowej, co oznacza, że ubiegając się o przedmiotowe świadczenie nie musi dowodzić ona, że odrzuciła konkretne oferty pracy w celu opieki nad osobą niepełnosprawną. W tym też kontekście ewentualne problemy z podjęciem pracy przez osobę ubiegającą się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego spowodowane, czy to niekorzystną sytuacją na rynku pracy, czy też jak sugeruje organ odwoławczy w stosunku do skarżącego – trudnościami ze znalezieniem pracy przez osoby karane, nie ma istotnego znaczenia dla sprawy, w sytuacji gdy osoba ta jest zdolna do pracy, a czasowo lub trwale rezygnuje z jej poszukiwania i podjęcia, w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 1273/10 i w Olsztynie z dnia 5 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 187/11, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Skoro bowiem wywiązuje się ona ze swoich obowiązków zarówno prawnych, jak i moralnych, wobec wymagającej opieki osoby niepełnosprawnej, rezygnując w tym celu z aktywności zawodowej, to powinna otrzymać od państwa wsparcie.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, iż organy administracji publicznej powinny ustalić w sposób jednoznaczny rzeczywiste przyczyny niepodejmowania przez skarżącego pracy zarobkowej, czego bowiem, mimo wskazań w tym zakresie w decyzji organu odwoławczego z dnia 7 marca 2011 r., w istocie nie uczyniły, a na co słusznie zwrócił uwagę w skardze skarżący. Brak ustaleń we wskazanym zakresie, uznać należy w warunkach niniejszej sprawy za naruszenie przepisów art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, nakładających na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego zebranego w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Podkreślić jednocześnie należy, iż stwierdzenie istnienia ewentualnych trudności, jakie ma skarżący w podjęciu pracy zarobkowej, niezależnie od przyczyn tych trudności, nie powinno mieć wpływu na ocenę jego postawy, jeśli faktycznie opiekuje się wymagającymi opieki rodzicami i deklaruje, że zrezygnował z poszukiwania i podjęcia pracy zarobkowej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad nimi, a w szczególności nad matką.

Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy, organ I instancji powinien ustalić zatem, czy faktycznie i od kiedy skarżący sprawuje opiekę nad matką oraz, czy niepodejmowanie zatrudnienia spowodowane jest w jego przypadku koniecznością opieki nad nią, czy też ma inne podłoże, zważywszy, że podczas odbywania kary więzienia opiekę nad matką skarżącego, jak podano sprawowała jego żona czyli synowa. Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, organ I instancji powinien dokonać oceny całokształtu materiału dowodowego, mając na uwadze zaprezentowaną wyżej wykładnię art. 17 ust. 1 in fine ustawy o świadczeniach rodzinnych.

W świetle powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie ppsa, w związku z art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ppsa w związku z art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję, jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji podjęte zostało stosownie do art. 152 ppsa.