Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 31/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2004-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Powołane przepisy: journal: Dz.U. 1994 nr 71 poz 312
law: Ustawa z dnia 28 grudnia 1989 r. - Prawo celne - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2001 nr 75 poz 802
law: Ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny - t.j.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 1995 nr 74 poz 368
law: Ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (spr.), Małgorzata Fita, Protokolant ref. staż. Przemysław Gumieniak, po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielofunkcyjnego [...] Sp. z o.o. w G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 146 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zmianami), art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] października 2003 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego Nr [...]) z dnia [...] stwierdzającej wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym awiz Nr [...] z dnia [...] grudnia 1991 r. z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa i odmawiającej jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że dnia [...] grudnia 1991 r. w Oddziale Celnym według zgłoszenia celnego awiz Nr [...] dokonano odprawy celnej ostatecznej sprowadzonego z Białorusi oleju napędowego w ramach kontraktu barterowego Nr [...] z dnia [...] października 1991 r. na dostawę 25.926,48 ton oleju napędowego w cenie 185 USD/t. Wnioskiem z dnia 17 sierpnia 1995 r. złożonym za pośrednictwem Głównego Urzędu Ceł oraz wnioskiem z dnia [...] września 1995 r. złożonym bezpośrednio w Urzędzie Celnym Strona domagała się wznowienia postępowania celnego w sprawie zakończonej wydaniem ostatecznej decyzji zawartej w w/w zgłoszeniu celnym a następnie jej uchylenia w części dotyczącej wartości celnej i wymiaru cła od importowanego oleju. Jako nowe dowody w sprawie w rozumieniu 145 § 1 pkt 5 kpa Strona przedłożyła protokół z badania dokumentów i ewidencji sporządzony przez Urząd Kontroli Skarbowej oraz wyroki NSA Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie sygn. akt SA/Lu 1403/94 z dnia 25 listopada 1994 r. oraz sygn. akt SA/Lu 574/93 z dnia 30 września 1993 r. Z protokołu kontroli UKS wynikało, że Spółka księgowała sprzedaż towarów na eksport w wymianie barterowej po kosztach własnych.

W dniu [...] września 1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną zawartą w zgłoszeniu celnym awiz nr jw. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego co do przyczyny wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, decyzją Nr [...] z dnia [...] 1995 r. Dyrektor Urzędu Celnego odmówił uchylenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym nr jw. ponieważ w trakcie postępowania wyjaśniającego Strona nie udowodniła wnioskowanej ceny transakcyjnej 132,08 USD/t oleju, powołane przez Stronę wyroki NSA nie były nowymi dowodami w sprawie w rozumieniu przepisów art. 145 § 1 pkt 5 kpa, natomiast termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania został uchybiony. Powyższe stanowisko potwierdził Prezes Głównego Urzędu Ceł, który decyzją wydaną w dniu [...] 1996 r. utrzymał w mocy w/w decyzję organu I instancji.

Od decyzji odwoławczej Strona wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, który wyrokiem sygn. akt I SA/Lu 492/96 z dnia 17 stycznia 1997 r. uchylił decyzje organów celnych obu instancji. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że istniały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania. Termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 kpa nie został przez Stronę uchybiony i nie nastąpiło przedawnienie z art. 83 ust.1 Prawa celnego, bowiem mają tu zastosowanie terminy i warunki określone w art. 146 § 1 i 2 kpa.

Nie zgadzając się z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który zapadł w przedmiotowej sprawie, jak również w 27 innych sprawach tożsamych pod względem faktycznym i prawnym Prezes Głównego Urzędu Ceł zwrócił się do Ministra Sprawiedliwości z podaniem o wniesienie rewizji nadzwyczajnych od 28 wyroków NSA O/Z w Lublinie. Minister Sprawiedliwości wniósł rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego od 14 wyroków NSA O/Z w Lublinie odmawiając wniesienia rewizji od 14 wyroków z uwagi na uchybienie półrocznego terminu do jej wniesienia przez Prezesa Głównego Urzędu Ceł. W sprawie niniejszej z uwagi na powyższe rewizji nie wniesiono. Po przeprowadzeniu dodatkowego postępowania wyjaśniającego w dniu [...] 1997 r. decyzją Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego umorzył wznowione postępowanie celne z uwagi na upływ dwuletniego terminu przedawnienia określonego w art. 83 ust. 1 ustawy Prawo celne. Rozpatrując odwołanie Strony, decyzją z dnia [...] 1997 r. Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr jw. Wyrokiem z dnia 3 grudnia 1999 r. sygn. akt I SA/Lu 1077/97 Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Lublinie uchylił zaskarżone decyzje organów celnych obu instancji.

Po ponownym przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją Nr [...] z dnia [...] 2000 r. Dyrektor Urzędu odmówił uchylenia dotychczasowej decyzji o wymiarze cła zawartej w zgłoszeniu celnym nr j/w. Organ celny nie mógł uchylić decyzji dotychczasowej z przyczyn formalnych i merytorycznych. Ponadto organ celny dysponował już wyrokami Sądu Najwyższego w czternastu sprawach dotyczących tego samego kontraktu, tożsamych pod względem faktycznym i prawnym. Rozpoznając rewizje nadzwyczajne Sąd Najwyższy w jednej sprawie uchylił wyrok NSA O/Z w Lublinie przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia (sygn. akt III RN 49/97), natomiast w pozostałych sprawach uchylił wyroki NSA O/Z w Lublinie i oddalił skargi (sygn. akt III RN 66-69/97, 71-73/97, 79-85/97). Zdaniem Sądu Najwyższego, protokół Urzędu Kontroli Skarbowej z badania dokumentacji Spółki "[...]" nie był nową okolicznością w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie były również nowymi dowodami w sprawie dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie (wyrok z dnia 25 listopada 1994 r. SA/Lu 1403/94 oraz z dnia 30 września 1993 r. SA/Lu 574/93) gdyż wiążą one organy postępowania w danej sprawie (art. 30 ustawy o NSA). Powołane wyżej dowody nie były znane organowi celnemu w dniu wydania w/w decyzji i w dniu wydania tejże decyzji nie istniały, nie zostały więc spełnione w sposób łączny trzy warunki niezbędne do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Sąd Najwyższy przyznał słuszność organom celnym w kwestii uznania uchybienia przez Stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, podzielił również stanowisko organów celnych o pierwszeństwie terminu prawa materialnego (art. 83 ust.1 prawa celnego) przed terminami prawa procesowego.

Decyzją wydaną w dniu [...] 2000 r. po rozpatrzeniu odwołania Strony, Prezes Głównego Urzędu Ceł utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Celnego Nr [...] z dnia [...] 2000 r.

Strona zaskarżyła powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie, który wyrokiem sygn. akt I SA/Lu 75/01 z dnia 21 maja 2003 r. uchylił decyzje organów celnych obu instancji. W wyroku tym Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie wskazał, że organy celne nie zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyrokach NSA z dnia 15 stycznia 1997 r. oraz 3 grudnia 1999 r. w których Sąd ten wyraził pogląd prawny odmienny od stanowiska Sądu Najwyższego prezentowanego w identycznych pod względem faktycznym i prawnym sprawach.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego stwierdził wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa oraz odmówił jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa. Pismem bez daty nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia [...] października 2003 r. pełnomocnik Strony wniósł odwołanie od tej decyzji, domagając się jej uchylenia w części dotyczącej odmowy uchylenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym i zarzucając organowi I instancji naruszenie art. 146 kpa oraz niezastosowanie się organów celnych do oceny prawnej wyrażonej w wyrokach NSA Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie.

Dyrektor Izby Celnej stanął na stanowisku, że zgodnie z art. 30 ustawy z dnia 11 maja1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74 poz. 368 ze zm.) "ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Sądu wiąże w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia". Wykonując wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 492/96 z dnia 17 stycznia 1997 r., I SA/Lu 1077/97 z dnia 3 grudnia 1999 r. oraz I SA/Lu 75/01 z dnia 21 maja 2003 r. organy celne są zobligowane do zastosowania się do oceny prawnej w nich zawartej.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie sprowadza się do uznania:

1) istnienia przesłanek z art.145 § 1 pkt 5 kpa do wznowienia postępowania

2) braku podstaw do przyjęcia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 §1 kpa

3) braku podstaw do przyjęcia przedawnienia z art. 83 ust. 1 Prawa celnego, bowiem przepis ten nie dotyczy decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania.

Jak wskazał w powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, "stosownie do art. 1 ust. 2 Prawa celnego, generalną zasadą jest stosowanie w postępowaniu przed organami celnymi Kodeksu postępowania administracyjnego. Odstępuje się od tej zasady jedynie wówczas, gdy przepisy Prawa celnego daną kwestię regulują odmiennie. (...) Przepisy prawa celnego nie przewidują jakiegokolwiek odrębnego postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania czy stwierdzenia nieważności, jak również nie zakazują prowadzenia tych postępowań, czy też nie wskazują innych przesłanek uzasadniających ich wszczęcie. Z tych też przyczyn należy przyjąć, iż zakaz wydawania decyzji określonej w art. 83 ust. 1 Prawo celne, nie dotyczy decyzji wydanych w trybie wznowienia postępowania (art.145 § 1 kpa) bądź też w przypadku stwierdzenia nieważności (art. 156 §1 kpa). W sytuacjach powyższych aktualne byłyby terminy i warunki określone odpowiednio w art. 146 § 1 i 2 kpa oraz art. 156 § 2 kpa"

Organ celny I instancji zgodził się z oceną prawną zawartą w powołanych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego w Lublinie i zastosował w zaskarżonej decyzji terminy i warunki określone w art. 146 § 1 i 2 kpa. Zgodnie z art. 146 § 1 kpa: "uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 5 kpa, nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło 5 lat". Przepis ten wyklucza możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej pomimo istnienia wad postępowania wymienionych w art. 145 § 1 kpa. Przedawnienie jako instytucja prawa procesowego musi być przez organ celny w toku postępowania bezwzględnie respektowana. W niniejszej sprawie od dnia doręczenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym upłynęło prawie 12 lat, w tej sytuacji uchylenie decyzji przez organ celny stanowiłoby naruszenie art. 146 § 1 kpa.

Organ podkreśla, iż zakaz uchylenia decyzji dotkniętej wadami wymienionymi w art. 145 § 1 kpa po upływie ustalonych w art. 146 § 1 kpa okresów przedawnienia wraz z obowiązkiem ograniczenia się do stwierdzenia niezgodności z prawem takiej decyzji, dotyczy także sądu administracyjnego.

W sytuacji, gdy spełnione zostały przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania (art. 145 § 1 kpa), nie jest dopuszczalne uchylenie lub zmiana decyzji dotychczasowej ani w całości, ani w części po upływie terminu przedawnienia. W wyniku wznowionego postępowania organ celny obowiązany jest ograniczyć się do wydania decyzji na podstawie art. 151 § 2 kpa (wyroki Sądu Najwyższego sygn. akt III RN 94/98 z dnia 2 grudnia 1998 r., sygn. akt III RN 89/98 z dnia 2 grudnia 1998 r. oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA 122/98 z dnia 24 marca 1998 r.).

Zgodnie z art. 151 § 2 kpa, w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji wskutek przekroczenia okresów przedawnienia ustalonych w art. 146 § 1 kpa, "organ prowadzący wznowione postępowanie ogranicza się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił decyzji". Biorąc powyższe pod uwagę, organ I instancji na podstawie art. 151 § 2 kpa stwierdził wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym awiz nr j/w z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa, natomiast uchylenie decyzji było niemożliwe z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa, który jest terminem ustawowym wiążącym zarówno organy celne jak i sądy.

Organ I instancji zgodził się również z oceną prawną zawartą w wyrokach NSA O/Z w Lublinie w kwestii uznania istnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 5 kpa stwierdzając wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym awiz nr j/w z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa. Pomimo, iż nie zostały łącznie spełnione wszystkie warunki wynikające z 145 §1 pkt 5 kpa, bowiem protokół UKS powołany przez Stronę jako nowy dowód w sprawie nie istniał w dniu wydania decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym - organ celny podporządkował się ocenie prawnej zawartej w wyrokach NSA O/Z w Lublinie.

Powołanych przez Stronę wyroków NSA sygn. akt SA/Lu 1403/94 z dnia 25 listopada 1994 r. oraz sygn. akt SA/Lu 574/93 z dnia 30 września 1993 r. nie można traktować jako nowych dowodów w sprawie, bowiem dotyczyły one innego kontraktu (Nr [...]), gdzie podstawą obniżenia z mocą wsteczną ceny transakcyjnej do 140 USD/t było nie wywiązywanie się przez białoruskiego kontrahenta z uzgodnionych wcześniej terminów dostaw. Pomiędzy odprawami realizowanymi na podstawie zmienianego aneksem kontraktu Nr [...] a dostawami w ramach kontraktu Nr [...], nie było żadnej analogii, bowiem ten ostatni nie był zmieniany w zakresie ustalonej ceny transakcyjnej. Ponadto ocena prawna wyrażona przez sąd administracyjny na mocy art. 30 o NSA wiąże tylko w sprawie, w której została sformułowana (wyrok Sądu Najwyższego, sygn. akt III RN 76/02 z dnia 13 lutego 2003 r.).

Organ celny I instancji zgodził się również ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego O/Z w Lublinie w kwestii braku podstaw do przyjęcia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania określonego w art. 148 § 1 kpa. W ocenie NSA O/Z w Lublinie fakt wznowienia postępowania przez Dyrektora Urzędu Celnego jest równoznaczny z przywróceniem terminu do wznowienia postępowania. Wydając postanowienie o wznowieniu postępowania, należało przyjąć, że organ celny badał termin określony w art. 148 § 1 kpa, bowiem w innym przypadku wydałby decyzję odmawiającą wznowienia.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia zasady praworządności wyrażonej w art. 6 kpa i art. 7 Konstytucji RP, Dyrektor Izby Celnej wyjaśnia, iż decyzja została oparta na obowiązujących przepisach prawa tj. art. 146 §1 kpa, uchylenie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym oznaczałoby naruszenie zawartej w cyt. artykule normy prawnej.

Również wcześniejsze decyzje organów celnych o odmowie uchylenia decyzji zawartych w zgłoszeniach celnych, oparte były na obowiązujących przepisach prawa, co potwierdził Sąd Najwyższy - Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w wyrokach sygn. akt III RN 66-69/97, 71-73/97, 79-85/97 w identycznych pod względem faktycznym i prawnym sprawach P.W. "[...]" Sp. z o.o. dotyczących tego samego kontraktu. Sąd Najwyższy przyznał słuszność organom celnym w kwestii uznania uchybienia przez Stronę terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, wyraził też pogląd prawny o pierwszeństwie terminów prawa materialnego (art. 83 ust.1 prawa celnego) nad terminami prawa procesowego, uznał również za prawidłowe stanowisko organów celnych, które nie uznały za nowy dowód w sprawie w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa protokołu Urzędu Kontroli Skarbowej. Sąd Najwyższy podkreślił, iż "przepisy art. 23, art. 25 ust.1 Prawa celnego dotyczą również towarów zgłaszanych do oclenia w związku z realizacją umów barterowych niezależnie od czasu trwania umowy oraz niezależnie od ostatecznie ustalonych wartości wzajemnych dostaw pomiędzy jej partnerami. Natomiast odmienne są zasady ustalania kwoty zobowiązania podatkowego w postępowaniu podatkowym (...). W wypadku tzw. "umów barterowych", ostateczne rozliczenie kosztów poniesionych przy realizacji takiej umowy, a w konsekwencji także wynikająca z tego rozliczenia wycena wartości dostarczonych towarów, nie musi pokrywać się z wyceną wartości tego samego towaru dokonaną dla celów odprawy celnej. Również ustalenia dokonywane dla celów postępowania podatkowego, w tym także ustalenia dotyczące wartości towarów, nie muszą pokrywać się z ustaleniami dokonywanymi w postępowaniu celnym, bowiem w obu postępowaniach wycena taka dokonywana jest wedle innych zasad, w innym czasie i dla innych celów".

Sąd Najwyższy nie stwierdził, aby organy celne w toku rozpoznania sprawy naruszyły prawo, brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia organów celnych w kwestii rozstrzygnięcia, a tym bardziej jego winy. Przyjęcie stanowiska, iż organy celne dopuściły się naruszeń co do zasady oznaczałoby, iż takiego naruszenia dopuścił się również Sąd Najwyższy. Reasumując, należy stwierdzić, iż dotychczasowe rozstrzygnięcia organów celnych oparte były na obowiązujących przepisach i uwzględniały wszystkie dowody, które pozwalały na przyjęcie tezy o wiążącym znaczeniu przyjętych w procesie stosowania prawa norm prawnych.

Na powyższą decyzję strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnosząc o :

1/ uchylenie tych decyzji lub stwierdzenie ich nieważności,

2/ zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż zaskarżone decyzje naruszają porządek prawny w sposób rażący. Sprawa była trzykrotnie przedmiotem oceny prawnej dokonanej prawomocnymi wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie - I SA/Lu 492/96, I SA/Lu 1077/97, I SA/Lu 75/01. Ocena prawna wyrażona w tych orzeczeniach ponownie została zlekceważona przez organ administracji. Zaskarżone decyzje pozostają w sprzeczności również z przepisami Ustawy Zasadniczej, a zwłaszcza z jej art. 184.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej podtrzymał swoje wcześniejsze stanowisko.

Po rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, co następuje:

Skarga nie jest zasadna. Ocena taka wynika z następujących przyczyn.

1/ Postępowanie w zakresie wznowienia postępowania jest samodzielnym postępowaniem (ewolucję orzecznictwa w tym zakresie przedstawia B. Adamiak w: B. Adamiak J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego" Komentarz wyd. 6, C.H. Beck 2004 r., s. 614). Tak więc wszczęcie postępowania w trybie o wznowienie postępowania rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1991 r. III AZP 4/91, nie publ., cyt. za B. Adamiak w: B. Adamiak J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. 6, C.H. Beck 2004 r. s. 615, oraz uchwała siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 14 czerwca 1991 r. III AZP 2/91, opubl. w OSNCP 1992 nr 1 poz. 3).

2/ Postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte na wniosek strony postanowieniem z dnia [...] września 1995 r. W dacie tej obowiązywały przepisy ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r . – Prawo celne (Dz.U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312 ze zmianami) zgodnie z którymi do postępowania w sprawach celnych miały zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego, a więc także dotyczące wznowienia postępowania;

3/ W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 75 poz. 802 z późn. zm.), która w art. 262 stanowiła, że do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy Ordynacja podatkowa. Jednakże art. 289 Kodeksu celnego stanowi, iż postępowanie wszczęte i niezakończone przed dniem 1 stycznia 1998 r. (data wejścia w życie Kodeksu celnego) podlegają rozpatrzeniu według przepisów dotychczasowych co oznacza, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia i postępowania w sprawie niniejszej mają zastosowanie.

4/ Sąd w postępowaniu niniejszym, tak jak i organy administracji, jest związany oceną prawną zawartą we wcześniejszych wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadłych w sprawie. Dotyczy to w szczególności pojęcia " nowych okoliczności" w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 kpa stanowiących podstawę do wznowienia postępowania.

W zaskarżonej decyzji, jak też poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...], akceptując tę ocenę prawną, organy administracyjne stwierdziły wydanie decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] listopada 1991 r. awiz Nr [...] z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Odmówiły jednak jej uchylenia z powodu upływu terminu określonego w art. 146 § 1 kpa.

Nie ulega wątpliwości, że od doręczenia decyzji zawartej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] listopada 1991 r. upłynęło 12 lat, a zatem uchylenie decyzji z przyczyny określonej w art. 145 §1 pkt 5 kpa nie było możliwe.

5/ Zarzut naruszenia art. 184 Konstytucji RP nie zasługiwał na uwzględnienie. Przywołane wyżej wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego zapadły w wyniku uwzględnienia skargi Strony i uchylały decyzje organów administracyjnych wobec ich niezgodności z prawem co jednoznacznie wynika z ich uzasadnień. Nie nadawały się on do wykonania w trybie art. 31 ust. 3 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368), miały charakter kasacyjny i eliminowały z obrotu zakwestionowane decyzje.

Ich skutkiem był powrót do sytuacji sprzed wydania decyzji przez organ administracyjny, który został zobligowany do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem stanowiska prawnego wyrażonego przez Sąd w uzasadnieniu wyroku.

Ponowne rozpatrzenie sprawy w zaskarżonej decyzji nastąpiło z uwzględnieniem stanowiska Sądu wyrażonego w uzasadnieniach wyroków kasacyjnych.

Z tych wszystkich względów oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.