Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 622/22
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2023-01-31 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 6 art. 7, art. 8, art. 10, art. 10 § 1, art. 41 § 1 i 2, art. 43, art. 77 § 1, art. 79 a, art. 80 art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Wojciech Kręcisz (spr.) Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Zbigniew Czarnik po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2021 r. sygn. akt VI SA/Wa 2380/21 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lipca 2021 r. nr EA-b-1200/140/21 w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 20 grudnia 2021 r., sygn. akt VI SA/Wa 2380/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. P. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 15 lipca 2021 r. w przedmiocie pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego uchylił zaskarżoną decyzję.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył organ zaskarżając ten wyrok w całości i wniósł o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego organu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. zwana dalej "p.p.s.a."), zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks j postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735) - dalej: "k.p.a." w zw. z art. 43 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że organy Policji dopuściły się ich naruszenia błędnie uznając, że pismo z 1 marca 2021 r. skierowane przez organ I instancji do Strony informujące o jej sytuacji faktycznej i prawnej oraz o możliwości skorzystania przed wydaniem decyzji z uprawnień wynikających m.in. z art. 79 a i 10 k.p.a., zostało skutecznie doręczone, podczas gdy ciężar obalenia domniemania wynikającego z art. 43 k.p.a. spoczywa na stronie, a samo stwierdzenie, że dorosły domownik nie przekazał przesyłki adresatowi, nie jest wystarczające do obalenia tego domniemania, w konsekwencji czego organy Policji prawidłowo uznały, iż doszło do skutecznego doręczenia pisma,

2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 41 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie okoliczności, iż Strona wbrew ciążącemu na niej obowiązkowi nie poinformowała organu o zmianie adresu, w związku z czym doręczenie wyżej opisanego pisma z dnia 1 marca 2021 r. pod dotychczasowym adresem miało skutek prawny,

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 6, 7, 8, 77 § 1 i 80 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy poprzez wadliwe uznanie, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych regulacji wydał rozstrzygnięcie nie znając stanowiska wnioskodawcy i jego wyjaśnień, w sytuacji gdy warunkiem koniecznym uchylenia decyzji z uwagi na naruszenie art. 10 § 1 Kpa jest wykazanie, iż naruszenie to, uniemożliwiło stronie dokonanie konkretnych czynności procesowych i miało wpływ na wynik sprawy, a w stanie faktycznym sprawy Skarżący nie wskazał żadnych dowodów, które zgłosiłby w postępowaniu administracyjnym i żadnych okoliczności, które mogłyby zostać dzięki nim wyjaśnione w sposób odmienny od przyjętego przez organ,

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, poprzez wadliwe przyjęcie, że organy Policji oparły się na niepełnym materiale dowodowym, w sposób niewłaściwy dokonały ustalenia stanu faktycznego sprawy i w sposób niedostateczny wyjaśniły motywy podjętego rozstrzygnięcia, podczas gdy organy Policji w sposób prawidłowy zgromadziły materiał dowodowy w sprawie, dokonały jego prawidłowej oceny w kontekście ryzyka stwarzania przez stronę zagrożenia dla bezpieczeństwa i porządku publicznego i zasadnie uznały, iż w stosunku do niej zaistniała przesłanka odmowy wydania pozwolenia na broń pozwolenia na broń,

5) art. 141 § 4 zd. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. poprzez zamieszczenie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania w lakoniczny i niezrozumiały sposób, ograniczając się do stwierdzenia, że "organ w ponownie prowadzonym postępowaniu rozpatrzy wniosek skarżącego uwzględniając powyższą ocenę i wskazania " bez jednoczesnego wskazania konkretnych dowodów, które organ winien przeprowadzić i okoliczności, które winien w wyniku ich przeprowadzenia ustalić, przez co organ został pozbawiony istotnych wskazówek odnośnie sposobu i zakresu realizacji zobowiązania Sądu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty na poparcie podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie przypomnienia wymaga, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, a mianowicie sytuacje enumeratywnie wymienione w § 2 tego przepisu. Skargę kasacyjną, w granicach której operuje Naczelny Sąd Administracyjny, zgodnie z art. 174 p.p.s.a., można oprzeć na podstawie naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie oraz na podstawie naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest natomiast, określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania.

W rozpatrywanej sprawie spór prawny dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji Komendanta Głównego Policji w przedmiocie pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego stwierdził, że decyzja ta nie jest zgodna z prawem, co uzasadniało jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku – najogólniej rzecz ujmując – wynika, że niezależnie od istotnych wątpliwości odnośnie do skuteczności doręczenia stronie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia, które uzasadniały – zdaniem Sądu I instancji – wniosek o naruszeniu przez organ administracji publicznej przepisów art. 43, art. 9 oraz art. 10 k.p.a., ocena odnośnie do braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji motywowana była przede wszystkim tym, że decyzja ta została wydana w warunkach świadczących o braku zgromadzenia oraz rozpatrzenia całości istotnego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów w zakresie odnoszącym się do oceny zaktualizowania się pierwszej z przesłanek wydania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

Skarga kasacyjna, której zarzuty wyznaczają, zgodnie z zasadą dyspozycyjności, granice kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku nie uzasadnia twierdzenia, że rezultat tej kontroli powinien wyrazić się w krytycznej ocenie wyroku Sądu I instancji, której konsekwencją powinno być jego uchylenie.

Mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyrok ten bowiem odpowiada prawu. Zwłaszcza, gdy w relacji do stawianych w skardze kasacyjnej zarzutów – o czym mowa dalej – odwołać się do znaczenia konsekwencji wynikających z przepisu art. 184 in fine p.p.s.a. W jego rozumieniu, zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada bowiem prawu, gdy rozstrzygnięcie sądu administracyjnego I instancji pozostaje w zgodności z treścią uzasadnienia i wnioskami wynikającymi z tego uzasadnienia, natomiast ewentualne błędy w nim zawarte dotyczą wykładni prawa, czy też nawet podstawy prawnej, a nie ulega wątpliwości, że po ich usunięciu – co odnieść trzeba również do deficytów argumentacji prawnej, która może przecież podlegać korekcie – sentencja nie uległaby zmianie (por. w tej mierze np. wyrok i NSA z: 14 października 2020 r., sygn. akt II GSK 428/18; 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 682/15; 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 1334/13; 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 852/12; 13 października 2009 r., sygn. akt I FSK 657/08).

Uwzględniając powyższe trzeba stwierdzić, że jakkolwiek organ administracji publicznej nie bez usprawiedliwionych podstaw podważa na gruncie zarzutów z pkt 1 – 3 petitum skargi kasacyjnej trafność stanowiska Sądu I instancji odnośnie do naruszenia w rozpatrywanej sprawie przepisów art. 43, art. 9 oraz art. 10 k.p.a. – a trzeba o tym wnioskować przede wszystkim na tej podstawie, że wobec zmiany przez stronę miejsca zamieszkania, co nie jest w sprawie sporne, nie można było pomijać znaczenia konsekwencji wynikających z art. 41 k.p.a., z którego wynika, że w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swojego adresu, a w razie zaniedbania tego obowiązku doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny, co w rezultacie prowadzi do wniosku o braku podstaw do przypisania organowi administracji naruszenia art. 10 oraz art. 43 k.p.a., zwłaszcza gdy odwołać się w tej mierze do funkcji art. 43 k.p.a. oraz domniemań wynikających z tego przepisu prawa (por. np. wyroki NSA z dnia: 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 348/12; 1 lutego 2011 r., sygn. akt II OSK 1098/10 oraz postanowienie NSA z dnia 8 listopada 2007 r., sygn. akt II GSK 192/07) – to jednak, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonej w zaskarżonych wyroku oceny odnośnie do braku zgodności z prawem kontrolowanej decyzji w żadnym stopniu, ani też zakresie nie podważają zarzuty z pkt 4 i pkt 5 petitum skargi kasacyjnej.

Sąd I instancji nie bez uzasadnionych podstaw stwierdził bowiem, że adresowana do strony decyzja o odmowie wydania pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego została wydana bez zgromadzenia oraz rozpatrzenia całości istotnego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów w zakresie odnoszącym się do oceny zaktualizowania się pierwszej z przesłanek wydania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

Z przywołanego przepisu prawa – którego naruszenia skarga kasacyjna nie zarzuca – wynika, że właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni.

Przedmiot postępowania w rozpatrywanej sprawie – a co za tym idzie ramy i zakres prowadzonego w nim postępowania wyjaśniającego oraz koniecznych do przeprowadzenia w tym postępowaniu ustaleń – wyznaczała więc norma prawna rekonstruowana z przywołanego przepisu prawa oraz z przepisu art. 15 ustawy o broni i amunicji, który określa z kolei negatywne przesłanki wydania zezwolenia na broń.

Ponownie podkreślając, że – jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku w relacji omawianych zarzutów kasacyjnych – oś sporu prawnego w rozpatrywanej wyznaczają przeciwstawne podejścia Sądu I instancji oraz skarżącego kasacyjnie organu odnośnie do faktycznych podstaw oceny oraz wnioskowania o braku ziszczenia się sprawie z wniosku strony skarżącej pierwszej spośród przesłanek wydania pozwolenia na broń, o której stanowi przepis art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, nie może i nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że dla potrzeb jej określenia – "[...] jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego [...] – ustawodawca posłużył się konwencją odwołującą się do pojęć niedookreślonych (nieostrych), szacunkowych (ocennych), czego konsekwencją – i co trzeba podkreślić – jest to, że podejmowany w takich warunkach akt stosowania prawa wyrażający się w podjęciu rozstrzygnięcia o określonej treści powinien korespondować z określonym standardem.

W relacji bowiem do tego rodzaju pojęć – jako rezultatów konkretnych działań (racjonalnego) prawodawcy, który świadomie posługując się określonymi środkami techniki prawodawczej zmierza w ten sposób do realizacji zamierzonych celów – nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że standard ten wiąże się z potrzebą (obowiązkiem) podjęcia konkretnych działań interpretacyjnych, a w ich rezultacie, z potrzebą zajęcia jednoznacznego i – co trzeba podkreślić – zindywidualizowanego okolicznościami rozpatrywanego przypadku stanowiska wobec zwrotu niedookreślonego (nieostrego), zwrotu szacunkowego (ocennego), którym na gruncie przepisu prawa operuje prawodawca, czy też wobec zawartego w stosowanym przepisie prawa odesłania pozasystemowego. Mianowicie, stanowiska zawierającego uargumentowaną i wiążącą propozycję jego (ich) rozumienia na gruncie rozpatrywanego przypadku, co innymi słowy i co trzeba podkreślić wiąże się z potrzebą kwalifikowania lub oceny określonych faktów, zdarzeń, zachowań oraz zjawisk, jako podpadających albo niepodpadających pod daną normę prawną oraz, jako objętych albo nieobjętych zakresem normowania i zastosowania danej normy prawnej.

Podkreślając znaczenie konsekwencji wynikających z operowania przez ustawodawcę na gruncie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji omawianą konwencją trzeba stwierdzić, że dostrzegając ich doniosłość (por. s. 10, s. 18 uzasadnienia zaskarżonego wyroku), Sąd I instancji nie bez usprawiedliwionych podstaw uznał, że – jak wynika to z uzasadnienia kontrolowanego orzeczenia – nie zostały one jednak w dostatecznym stopniu uwzględnione przez organ administracji publicznej, a trafności tej oceny, ani też jej rezultatu wyrażającego się w uchyleniu kontrolowanej decyzji nie podważają omawiane zarzuty kasacyjne.

Zestawiając bowiem stanowisko Sądu I instancji osadzone na gruncie argumentu ze znaczenia konsekwencji wynikających z okoliczności zmiany przez stronę skarżącą na przełomie maja i czerwca 2020 r. dotychczasowego miejsca jej zamieszkania w O. w relacji do dat oraz (szczegółowej analizy) treści zgromadzonych w aktach notatek urzędowych, treści i dat wydania ostatecznego i pozytywnego dla strony orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego (które pierwotnie kwestionowane były przez organ w trybie art. 15h ustawy o broni i amunicji) – w tym również okoliczności umorzenia oraz odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o czyn z art. 207 § 1 k.k. w relacji do ustaleń mających stanowić podstawę podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia – z prezentowanym w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji stanowiskiem organu administracji publicznej odnośnie do braku zaktualizowania się spornej w sprawie przesłanki wydania pozwolenia na broń palną sportową trzeba stwierdzić, że wobec jego deficytów odnoszących się do wskazania faktów stanowiących podstawę podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, jak i formułowanych w tej mierze ocen, Sąd I instancji słusznie zarzucił podejściu organu administracji do spornej w sprawie kwestii dowolność.

Nie zostały bowiem rozważone w sposób, w jaki należałoby tego oczekiwać wszystkie okoliczności, które należałoby uznać za konieczne z punktu widzenia treści oraz funkcji spornej w sprawie przesłanki, a w konsekwencji z punktu widzenia (przekonującej) oceny odnośnie do jej zaktualizowania się lub braku jej aktualizacji w stanie faktycznym sprawy.

Z obowiązku rozważenia wszystkich dowodów i okoliczności sprawy, w tym przy uwzględnieniu wzajemnych ich relacji, nie może bowiem zwalniać – co trzeba podkreślić – argument z potrzeby restrykcyjnego badania przesłanek wydawania zezwolenia na broń. Jakkolwiek bowiem jest on w wymiarze praktycznym – co trzeba uznać za oczywiste – ze wszech miar uzasadniony, a to wobec ścisłej reglamentacji dostępu do broni oraz potrzeby zapewnienia szeroko rozumianego bezpieczeństwa, na co słusznie zwrócił także uwagę Sąd I instancji, to jednak – wobec tego, że wskazany argument nie może zastępować normatywnej treści art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, a co za tym idzie stanowić samoistnej przesłanki odmowy wydania pozwolenia na broń – nie można tracić z pola widzenia tej doniosłej okoliczności, że nie mniej istotne znaczenie, przy tym potęgowane istotą, funkcjami oraz celami przywołanej ustawy, posiada potrzeba zapewnienia realizacji obowiązku wykazania oraz wyjaśnienia przez organ administracji publicznej wszystkich istotnych okoliczności mających przekonywać o zasadności – a co za tym idzie trafności – podejmowanego na podstawie tej ustawy rozstrzygnięcia, w tym również, jeżeli nie przede wszystkim, odnośnie do takiego, a nie innego jego kierunku.

Wobec aż nadto jasno, wyraźnie i jednoznacznie wykazanych przez Sąd I instancji deficytów stanowiska organu administracji publicznej we wskazanym zakresie, nie sposób jest zasadnie zarzucić temu Sądowi naruszenia tych wzorców kontroli legalności zaskarżonej decyzji, które wynikają z przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80, czy też art. 107 § 3 k.p.a.

Nie ma również podstaw, aby twierdzić, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 zdanie drugie p.p.s.a. w sposób, w jaki zarzuca to skarga kasacyjna w pkt 5 jej petitum.

Uwzględniając w tej mierze znaczenie konsekwencji wynikających z art. 153 p.p.s.a. trzeba bowiem przede wszystkim podkreślić, że wskazania co do dalszego postępowania stanowią konsekwencję oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku uwzględniającego skargę i dotyczą sposobu działania organu administracji w toku ponownego rozpoznania sprawy oraz mają na celu uniknięcie już popełnionych błędów oraz wskazania kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia pierwotnie stwierdzonych wadliwości. W tym też kontekście trzeba stwierdzić, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, aż nadto jasno i wyraźnie wynika, że powodem uchylenia decyzji o odmowie wydania pozwolenia na broń palną sportową do celu sportowego było stwierdzenie podjęcie jej w warunkach świadczących o braku zgromadzenia oraz rozpatrzenia całości istotnego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji z naruszeniem granic swobodnej oceny dowodów w zakresie odnoszącym się do oceny zaktualizowania się pierwszej z przesłanek wydania pozwolenia na broń, o której mowa w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji. Jeżeli tak, to nie sposób jest twierdzić, że adresowane do organu administracji publicznej wskazania co do dalszego postępowania nie są jasne, ani też czytelne.

W opozycji do stanowiska skarżącego kasacyjnie organu trzeba bowiem podkreślić, że w relacji do daty wydania tej decyzji oraz daty zmiany przez stronę skarżącą dotychczasowego miejsca zamieszkania, Sąd I instancji w nie mniej jasny sposób – przy tym szczegółowo odwołując się do materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy – w tym właśnie kontekście wskazał na źródło deficytów ustaleń stanowiących faktyczną podstawę podjętego w sprawie rozstrzygnięcia oraz wyjaśnił na czym polegały nie dość, że deficyty tychże ustaleń, to również deficyty formułowanych na ich podstawie ocen prawnych (por. s. 12 – 17 uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Nie jest więc tak, że uzasadnienie kontrolowanego wyroku nie zawiera osadzonych na gruncie formułowanych w nim ocen prawnych oraz pozostających z nimi w ścisłym funkcjonalnym związku wytycznych co do dalszego postępowania w sprawie, których brak miałby uniemożliwić, czy też istotnym stopniu utrudnić organowi administracji podjęcie prawidłowych działań w toku ponownego rozpoznania sprawy.

W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku.