Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2435/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6145 Sprawy dyrektorów szkół
6413 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące województwa; skargi organów samorządu województwa na czynności nadzorcze
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, Asesor WSA Karolina Kisielewicz, Protokolant specjalista Wiesława Jesiotr po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi Burmistrza Miasta i Gminy C. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody M. z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności zarządzeń oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia było rozstrzygnięcie nadzorcze, którym - na podstawie art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2019 r., poz. 506) - stwierdzono nieważność:

– zarządzenia nr [...] Burmistrza Miasta i Gminy C., zwanego dalej "Burmistrzem", z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie uchylenia zarządzenia nr [...] w przedmiocie powołania komisji konkursowej, zwana dalej "Komisją", w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., zwanego dalej "Zarządzeniem I",

– zarządzenia nr [...] Burmistrza z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie uchylenia zarządzenia nr [...] z [...] maja 2019 r. w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., dalej jako "Zarządzenie II",

– zarządzenia nr [...] Burmistrza z [...] lipca 2019 r. w przedmiocie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., zwanego dalej "Zarządzeniem III".

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia nadzorczego wskazano m.in.:

– jako podstawę prawną Zarządzenia I wskazano art. 63 ust. 14 w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz.U. z 2019 r., poz. 1148), dalej jako "Prawo oświatowe", oraz § 2 Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie regulaminu konkursu na stanowisko dyrektora publicznego przedszkola, publicznej szkoły podstawowej, publicznej szkoły ponadpodstawowej lub publicznej placówki oraz trybu pracy komisji konkursowej (Dz.U. z 2017 r., poz. 1587), zwanego dalej "Rozporządzeniem" a także art. 30 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym,

– Zarządzenie II oraz III wydano na podstawie art. 63 ust. 1 i 10, w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 2, Prawa oświatowego, art. 30 ust. 1 i 2 pkt 5 ustawy o samorządzie gminnym, Rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce (Dz. U. z 2017 r. poz. 1597) oraz Rozporządzenia,

– pismem z [...] lipca 2019 r. osoba o inicjałach W.Z.W, zwana dalej "Wnioskodawczynią", wniosła o stwierdzenie nieważności Zarządzenia II i III oraz wstrzymanie ich wykonania; w uzasadnieniu wniosku wskazała, że zarządzeniem nr [...] z [...] maja 2019 r., dalej jako "zarządzenie o ogłoszeniu konkursu", Burmistrz ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej nr [...] im. [...] w C., dalej jako "Szkoła"; rozstrzygnięcie konkursu miało nastąpić [...] lipca 2019 r.; Wnioskodawczyni zgłosiła swoją kandydaturę w tym konkursie i złożyła wszystkie wymagane dokumenty,

– [...] lipca 2019 r. Burmistrz wydał Zarządzenie II i III; pierwszym z nich uchylono zarządzenie o ogłoszeniu konkursu; Zarządzeniem III ogłoszono natomiast ponowny konkurs na to stanowisko,

– Wnioskodawczyni wskazała, że żadne z zarządzeń nie zawiera uzasadnienia, co uniemożliwia merytoryczną polemikę z nimi; w postępowaniu konkursowym prowadzonym na podstawie zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, jak i w postępowaniu prowadzonym na podstawie Zarządzenia III, warunki stawiane kandydatom są tożsame; w ocenie Wnioskodawczyni jedyną przyczyną faktycznego powtórzenia konkursu na tych samych warunkach jest poszukiwanie "odpowiednich kandydatów" na stanowisko dyrektora; takie działanie należy uznać za mające na celu obejście przepisów Prawa oświatowego, regulujących tryb wyboru dyrektora placówki oświatowej; nie można bowiem przeprowadzać konkursu kilkakrotnie, bez podania przyczyny, wyłącznie w celu wyłonienia dyrektora odpowiadającego organowi prowadzącemu placówkę oświatową,

– [...] lipca 2019 r. do organu nadzoru wpłynęło pismo osoby o inicjałach A.H., zwanej dalej "Zainteresowanym I, poinformował nim organ o nieprawidłowościach w postępowaniu konkursowym na stanowisko Dyrektora Szkoły; Zainteresowany I podniósł, że pismem z [...] czerwca 2019 r. powiadomiono go o powołaniu do składu Komisji w celu przeprowadzenia konkursu na to stanowisko; poinformowano go jednocześnie, że posiedzenie Komisji odbędzie się [...] lipca 2019 r. o godzinie [...] w sali konferencyjnej Urzędu Miasta i Gminy w C.; [...] lipca 2019 r. o godzinie [...] przewodnicząca Komisji powiadomiła telefonicznie Zainteresowanego I, że konkurs się nie odbędzie i w związku z tym nie musi przychodzić do urzędu; poproszono go także o poinformowanie o tym fakcie innego członka Komisji, Zainteresowany I wyraził na to zgodę; nie udało mu się jednak skontaktować z tym członkiem Komisji; nie jest to zresztą obowiązkiem członka Komisji; na pytanie o powód odwołania konkursu Zainteresowany I nie otrzymał od przewodniczącej Komisji odpowiedzi lecz zapewnienie, że odbędzie się nowy konkurs; z pisma Zainteresowanego I wynika ponadto, że na stronie internetowej urzędu nie znalazł uzasadnienia Zarządzenia II; Zainteresowany I był przekonany, że skoro o powołaniu do Komisji i terminie konkursu powiadomiono go pismem urzędowym to i w ten sam sposób będzie powiadomiony o odwołaniu konkursu bądź uchyleniu zarządzenia Burmistrza; ponieważ takiego pisma nie otrzymał - w wyznaczonym terminie - zgłosił się do Urzędu Miasta i Gminy w C. w celu podjęcia pracy w Komisji lub ewentualnie uzyskania wyjaśnień; tam przewodnicząca Komisji odbyła rozmowę jedynie z przedstawicielami kuratorium (członkami Komisji), którzy zjawili się w urzędzie w celu wzięcia udziału w konkursie; pozostali członkowie Komisji oczekiwali na korytarzu; przewodniczący Związku Zawodowego "[...]" – otrzymała z sekretariatu wydruk; odczytał zeń, że konkurs odwołano Zarządzeniem II; zarządzenie to nie zawierało uzasadnienia; przewodnicząca Komisji nie złożyła żadnych wyjaśnień pozostałym członkom Komisji; uzasadnienie do Zarządzenia II opublikowano na stronie internetowej bip.[...] [...] lipca 2019 r. o godzinie [...],

– [...] lipca 2019 r. do organu nadzoru wpłynęło pismo osoby o inicjałach E.B., zwanej dalej "Zainteresowanym II", pismem z [...] czerwca 2019 r. poinformowano go o powołaniu do składu Komisji w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły; Zainteresowany II - podobnie jak Zainteresowany I - podniósł, że [...] lipca 2019 r. zgłosił się do Urzędu Miasta i Gminy w C. w celu podjęcia pracy w Komisji; na miejscu nie otrzymał żadnych wyjaśnień; przewodnicząca Komisji odbyła rozmowę jedynie z przedstawicielami kuratorium (trzema spośród ośmiu obecnych członków Komisji); w ocenie Zainteresowanego II zabrakło skuteczności w powiadomieniu członków Komisji o odwołaniu konkursu, a sposób traktowania ich w terminie przeprowadzenia konkursu pozostawia wiele do życzenia,

– w celu zbadania zgodności z prawem działań Burmistrza podjętych w sprawie konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły organ nadzoru pismem z [...] lipca 2019 r. wystąpił do Burmistrza o przesłanie:

– wszystkich zarządzeń Burmistrza dotyczących przedmiotowego konkursu, w tym m. in. zarządzeń nr [...], [...], zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, zarządzenia nr [...] z [...] czerwca 2019 r. o powołaniu Komisji, dalej jako "zarządzenie o powołaniu Komisji", Zarządzenia I, II oraz III;

– dokumentacji konkursowej, w szczególności dokumentacji potwierdzającej uzasadnienie Zarządzenia I i II oraz uzasadniającej wydanie Zarządzenia III w sprawie ogłoszenia konkursu;

– wszelkich dokumentów dotyczących działań Burmistrza podjętych w przedmiotowej sprawie, mogących mieć wpływ na ocenę ważności powyższych zarządzeń oraz o przedstawienie własnego stanowiska w sprawie przesłanek i okoliczności ich podjęcia,

– pismem z [...] lipca 2019 r. (data wpływu do organu: [...] lipca 2019 r.) Burmistrz przesłał powyższe zarządzenia (w tym Zarządzenia I i II wraz z uzasadnieniami) oraz pozostałą dokumentację, obejmującą:

– pismo Przewodniczącej Komisji z [...] lipca 2019 r. kierowane do Zastępcy Burmistrza informujące, że w dokumentacji konkursowej brak uchwał z posiedzenia rady pedagogicznej i rady rodziców, na których wyłoniono przedstawicieli do Komisji;

– zanonimizowane pismo nauczycieli Szkoły z [...] czerwca 2019 r. (data wpływu do urzędu [...] czerwca 2019 r.);

– regulamin rady rodziców (wydruk ze strony internetowej Szkoły);

– upoważnienia z [...] lipca 2019 r. nr [...] i [...] do przeprowadzenia kontroli problemowej w Szkole (wystawione przez Burmistrza);

– protokół z przeprowadzonej w Szkole kontroli;

– notatkę służbową Przewodniczącej Komisji z [...] lipca 2019 r. dotyczącą informowania członków Komisji o odwołaniu konkursu;

– wydruk e-maila przesłanego [...] czerwca 2019 r. do Przewodniczącej Komisji, zawierającego opinię prawną w sprawie wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców w formie uchwały,

– [...] lipca 2019 r. do organu nadzoru wpłynęło także pismo Wnioskodawczyni z [...] lipca 2019 r. informujące o podaniu nieprawdziwych informacji przez Burmistrza w uzasadnieniu Zarządzenia I,

– przy piśmie z [...] lipca 2019 r. Burmistrz przesłał kopię zanonimizowanego pisma z [...] lipca 2019 r. złożonego przez nauczycieli Szkoły; wskazał, że z pisma tego wynika, że na posiedzeniu rady pedagogicznej z [...] czerwca 2019 r. nie podjęto żadnej uchwały w sprawie wyboru przedstawicieli do składu Komisji na stanowisko dyrektora,

– [...] lipca 2019 r. z Urzędu Miasta i Gminy w C. wpłynęły do organu nadzoru uprzednio przesłane pisma nauczycieli Szkoły z [...] czerwca i [...] lipca 2019 r. - tym razem bez anonimizacji - oraz Regulamin Działalności rady pedagogicznej Szkoły,

– tego samego dnia do organu nadzoru wpłynęło pismo Dyrektora Szkoły informujące o dalszych działaniach Burmistrza podejmowanych w sprawie konkursu na stanowisko dyrektora; do pisma załączono, m.in. uchwałę nr [...] z [...] czerwca 2019 r. rady pedagogicznej Szkoły w sprawie wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do Komisji na stanowisko Dyrektora Szkoły,

– w uzupełnieniu dokumentacji przysłanej pismem z [...] lipca 2019 r. Burmistrz przesłał organowi nadzoru swoje pisma kierowane do podmiotów uprawnionych - dotyczące wskazania swoich przedstawicieli do składu Komisji - oraz pisma podmiotów uprawnionych skierowane do Burmistrza i wskazujące przedstawicieli do składu Komisji, a także zawiadomienia członków Komisji o ich powołaniu w skład komisji, terminie oraz miejscu posiedzenia Komisji,

– Wojewoda Mazowiecki pismem z [...] sierpnia 2019 r. zawiadomił Burmistrza o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności Zarządzeń I, II oraz III z uwagi na podjęcie ich bez podstawy prawnej i z istotnym naruszeniem przepisu art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego, pouczając jednocześnie o prawie do ustosunkowania się do opisanych w piśmie okoliczności,

– w odpowiedzi na wszczęcie postępowania nadzorczego Burmistrz stwierdził, że Zarządzenia I, II oraz III wydano w oparciu o obowiązujące przepisy prawa i nie naruszają one art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego; przedstawił także wątpliwości dotyczące uchwały rady pedagogicznej nr [...] z [...] czerwca 2019 r.; podkreślił ponadto, że obowiązkiem Burmistrza jako organu prowadzącego jest rozważenie wszelkich sygnałów dotyczących nieprawidłowości w toku procedury konkursowej, w tym takich, które powodują jej unieważnienie; zdaniem Burmistrza nieprawidłowe wyłonienie członka Komisji wpływa na ważność całego konkursu na Dyrektora Szkoły,

– zgodnie z art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego, w celu przeprowadzenia konkursu organ prowadzący szkołę lub placówkę powołuje Komisję w składzie:

– po trzech przedstawicieli:

– organu prowadzącego szkołę lub placówkę;

– organu sprawującego nadzór pedagogiczny;

– po dwóch przedstawicieli:

– rady pedagogicznej;

– rady rodziców;

– po jednym przedstawicielu organizacji związkowych reprezentatywnych w rozumieniu ustawy z 25 lipca 2015 r. o Radzie Dialogu Społecznego i innych instytucjach dialogu społecznego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2232), wyłonionym spośród członków ich jednostek organizacyjnych albo jednostek organizacyjnych organizacji związkowych wchodzących w skład reprezentatywnych organizacji związkowych, zrzeszających nauczycieli, obejmujących swoim zakresem działania szkołę lub placówkę, w której konkurs się odbywa,

– zarządzeniem o powołaniu Komisji Burmistrz powołał Komisję w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły w składzie odpowiadającym liczbowo powyższym wymogom - w tym po dwóch przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców; następnie Zarządzeniem I uchylił zarządzenie o powołaniu Komisji; w uzasadnieniu zarządzenia - przesłanym do organu nadzoru - wskazał, że z informacji uzyskanych od Przewodniczącej Komisji przy piśmie z [...] lipca 2019 r. wynika, że dokumentacja przedłożona przez radę rodziców i radę pedagogiczną nie zawiera uchwał z wyboru kandydatów do Komisji na stanowisko Dyrektora Szkoły; Przewodnicząca wskazała, że decyzje rady pedagogicznej zgodnie z art. 73 ust. 1 Prawa oświatowego, a rady rodziców, zgodnie z § 8 ust. 1 Regulaminu Rady Rodziców przy Szkole, winny zapaść w formie uchwały; tymczasem organy nie przedłożyły takich uchwał; w oparciu o te informacje Burmistrz stwierdził, że brakuje formalnego dokumentu, z którego wynikałby wybór przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców do składu Komisji; wskazał jednocześnie, jakie elementy powinna zawierać uchwała organu kolegialnego; nadmienił także, że [...] lipca 2019 r. - w trakcie kontroli przeprowadzonej w Szkole - dyrektor odmówił udostępnienia protokołów z rad pedagogicznych i rad rodziców,

– ponadto w uzasadnieniu Zarządzenia I Burmistrz podniósł, że kolejną przyczyną uchylenia zarządzenia o powołaniu Komisji była informacja o nieprawidłowościach w wyborze do Komisji przedstawicieli Rady Pedagogicznej - uzyskana od nauczycieli Szkoły; wpłynęła ona do urzędu [...] czerwca 2019 r.; wyboru przedstawicieli organu dokonano wbrew zasadzie tajności, o której mowa w art. 73 ust. 1a Prawa oświatowego; zdaniem Burmistrza sposób wyboru przedstawicieli Rady Pedagogicznej mógł mieć wpływ na wynik wyboru, przedstawicieli bowiem wyłoniono różnicą jednego głosu,

– podsumowując Burmistrz wskazał, że - skoro nieprawidłowy wybór przedstawicieli członków Komisji może stanowić w dalszym etapie procedury konkursowej podstawę unieważnienia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły - po podjęciu informacji o nieprawidłowości w wyborze przedstawicieli jeszcze przed rozstrzygnięciem konkursu (ale już po powołaniu Komisji) postanowił o uchyleniu zarządzenia o powołaniu Komisji (powołał wyrok NSA o sygn. akt I OSK 659/15 - dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"); stwierdził, że jeżeli jeden z elementów postępowania konkursowego był nieprawidłowy, to dalsze działania Komisji nie mogą go legalizować,

– w następstwie wydania Zarządzenia I Burmistrz wydał [...] lipca 2019 r. Zarządzenie II, którym uchylił zarządzenie o ogłoszeniu konkursu; w uzasadnieniu - przesłanym do organu nadzoru - podał, że uchylenie zarządzenia o powołaniu Komisji determinuje konieczność uchylenia zarządzenia o ogłoszeniu konkursu; zgodnie bowiem z § 3 ust. 2 Rozporządzenia posiedzenie Komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu; termin składania ofert upłynął [...] czerwca 2019 r.; posiedzenie Komisji winno więc odbyć się najpóźniej [...] lipca 2019 r.; ponadto - zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia - Przewodniczący Komisji ustala termin i miejsce posiedzenia, o czym powiadamia pisemnie w postaci papierowej pozostałych jej członków oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia; w niniejszym przypadku najpóźniej do [...] czerwca 2019 r.; nieuchylenie zarządzenia o ogłoszeniu konkursu spowodowałoby niemożność zwołania posiedzenia Komisji z zachowaniem terminów wskazanych w § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia, a w konsekwencji przeprowadzenie konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły wbrew przepisom Rozporządzenia,

– w następstwie wydania Zarządzenia II Burmistrz wydał Zarządzenie III w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły; zarządzenie nie zawiera uzasadnienia,

– Burmistrz wydając Zarządzenia I, II oraz III działał bez podstawy prawnej, w sposób zmierzający do obejścia przepisu art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego; zgodnie z tym przepisem kandydata na stanowisko dyrektora szkoły lub placówki wyłania się w drodze konkursu; kandydatowi nie można odmówić powierzenia stanowiska dyrektora,

– w okolicznościach przedmiotowej sprawy Burmistrz trzykrotnie - w krótkich odstępach czasu - ogłaszał konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły; pierwsze zarządzenie nr [...] w sprawie ogłoszenia konkursu wydał [...] maja 2019 r., po czym [...] maja 2019 r. uchylił je zarządzeniem nr [...]; w dokumentacji przesłanej organowi nadzoru brak uzasadnienia tego zarządzenia; z wyjaśnień Burmistrza - udzielonych w piśmie z [...] lipca 2019 r. - wynika, że przyczyny uzasadniające uchylenie zarządzenia nr [...] opublikowano na stronie internetowej Urzędu Miasta i Gminy C.; poinformowano wtedy, że "z uwagi na omyłkę pisarską w pkt IV pkt 1 załącznika do zarządzenia Burmistrza nr [...] z [...] maja 2019 roku w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły zarządzenie to zostaje uchylone z dniem dzisiejszym na mocy zarządzenia nr [...] w sprawie uchylenia zarządzenia nr [...] z [...] maja 2019 roku w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko Dyrektora Szkoły"; po raz drugi konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły ogłoszono [...] maja 2019 r. zarządzeniem o ogłoszeniu konkursu, które uchylono z kolei Zarządzeniem II; [...] lipca 2019 r. Burmistrz po raz trzeci (Zarządzeniem III) ogłosił konkurs na stanowisko Dyrektora Szkoły; z informacji powziętych przez organ nadzoru z urzędu wynika, że także to ostatnie ogłoszenie uchylono - zarządzeniem Burmistrza nr [...] z [...] lipca 2019 r.,

– w uzasadnieniu skarżonych zarządzeń nie wykazano, że zaistniały podstawy do uchylenia zarówno zarządzenia o powołaniu Komisji, jak i zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, a w ślad za tym, że zaistniała konieczność wydania Zarządzenia III,

– z dokumentacji konkursowej przedłożonej przez Burmistrza wynika, że pismami z [...] czerwca 2019 r. zwrócił się on do podmiotów uprawnionych (w tym do rady rodziców oraz rady pedagogicznej Szkoły) o wskazanie takich przedstawicieli; [...] czerwca 2019 r. do Burmistrza wpłynęły pisma:

– od rady rodziców - informujące, że w głosowaniu tajnym wybrano do składu Komisji przedstawicieli Rady Rodziców w osobach Zainteresowanego I i II;

– od Dyrektora Szkoły informujące, że w głosowaniu tajnym wybrano do składu Komisji przedstawicieli Rady Pedagogicznej w osobach wskazanych nauczycieli,

– powszechnie obowiązujące przepisy prawa nie regulują szczegółowo trybu wyboru przez radę pedagogiczną czy radę rodziców przedstawicieli do Komisji powoływanej do przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły; w szczególności zasad wyłaniania przedstawicieli przez organy i instytucje wymienione w art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego nie określają ani Prawo oświatowe ani Rozporządzenie; przedstawicieli rad pedagogicznych wskazują zatem same rady pedagogiczne, a przedstawicieli rad rodziców - rady rodziców,

– sposób wyłonienia przedstawicieli rady pedagogicznej uzależniony jest od przepisów regulujących działanie rad pedagogicznych; tryb działania rady pedagogicznej określono w art. 73 Prawa oświatowego; zgodnie z tym przepisem uchwały rady pedagogicznej są podejmowane zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy jej członków; natomiast w myśl art. 73 ust. 2 Prawa oświatowego, rada pedagogiczna ustala regulamin swojej działalności; rada pedagogiczna Szkoły zatwierdziła swój regulamin działalności (dalej jako "Regulamin") na zebraniu z [...] listopada 2017 r.; w § 7 ust. 3 Regulaminu postanowiono, że rada pedagogiczna wyłania przedstawicieli do Komisji w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora szkoły; w § 19 Regulaminu zapisano, że rada pedagogiczna przy wyborze swoich przedstawicieli do Komisji wyłaniającej kandydata na dyrektora szkoły przeprowadza głosowanie tajne (ust. 3) oraz, że przedstawicielami rady pedagogicznej zostają ci kandydaci, którzy uzyskali największą liczbę głosów (ust. 3); zgodnie z § 23 Regulaminu, protokół z zebrania rady pedagogicznej należy sporządzić w terminie 10 dni od zebrania (ust. 1), członkowie rady pedagogicznej mogą zapoznać się z protokołem i zgłosić na piśmie ewentualne poprawki przewodniczącemu zebrania w ciągu 3 dni; rada na następnym posiedzeniu decyduje o wprowadzeniu poprawek do protokołu (ust. 3); w myśl § 24 ust. 1 Regulaminu, protokół z poprzedniego zebrania rady pedagogicznej przyjmuje się na następnym zebraniu,

– z kolei tryb działania rady rodziców określony został w art. 83 ust. 4 Prawa oświatowego; w myśl tego przepisu rada rodziców uchwala regulamin swojej działalności, w którym określa w szczególności wewnętrzną strukturę i tryb pracy rady oraz szczegółowy tryb przeprowadzania wyborów do rad oraz przedstawicieli rad oddziałowych do rady rodziców; rada rodziców przy Szkole uchwaliła swój regulamin na plenarnym zebraniu [...] października 2016 r.; w rozdziale [...] tegoż regulaminu uregulowała tryb podejmowania uchwał przez radę rodziców i jej organy; w § 8 postanowiono: "uchwały podejmowane są zwykłą większością głosów przy obecności co najmniej połowy regulaminowego składu danego organu (ust. 1); listę uczestników posiedzenia danego organu oraz kworum ustala każdorazowo sekretarz lub przewodniczący (ust. 2); uchwały są protokołowane w protokolarzu rady rodziców; za jego prawidłowe prowadzenie odpowiada sekretarz zarządu rady rodziców",

– w uzasadnieniu Zarządzenia I Burmistrz wskazał, że z dokumentacji przedłożonej przez radę pedagogiczną i radę rodziców nie wynika, aby podjęto uchwały w sprawie wyboru przedstawicieli tych podmiotów; jednocześnie zakwestionował wybór przedstawicieli rady pedagogicznej z uwagi na niezachowanie zasady tajności podczas dokonywania wyborów,

– odnosząc się do pierwszego z powodów uchylenia przez Burmistrza zarządzenia o powołaniu Komisji wskazano, że przepisy prawa powszechnie obowiązującego, w szczególności Prawa oświatowego, ale i Rozporządzenia, nie nakładają na radę rodziców czy radę pedagogiczną obowiązku przedłożenia organowi prowadzącemu w procesie wyłaniania członków Komisji uchwał podjętych przez te ciała kolegialne, jak i protokołów z posiedzeń, podczas których dokonuje się wyboru przedstawicieli do składu Komisji; nie oznacza to oczywiście, że organ prowadzący - w razie powzięcia wątpliwości co do prawidłowości wyłonienia tych przedstawicieli - nie może zmierzać do wyjaśnienia stanu faktycznego; powinien to jednak czynić na etapie przed powołaniem Komisji, zwłaszcza jeśli już wtedy ma wiedzę na temat dokumentacji zgromadzonej w sprawie; z treści pism z [...] czerwca 2019 r. kierowanych przez Burmistrza do rady pedagogicznej i rady rodziców Szkoły wynika, że Burmistrz zwrócił się jedynie o wskazanie w terminie do [...] czerwca 2019 r. po dwóch przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców do składu Komisji; nie domagał się on przedłożenia dokumentacji potwierdzającej legalność i prawidłowość dokonanego wyboru; dokumenty dotyczące wskazania tych przedstawicieli wpłynęły do Urzędu Miasta i Gminy C. [...] czerwca 2019 r., a zatem na osiem dni przed wydaniem zarządzenia o powołaniu Komisji; obowiązkiem Burmistrza było zbadać - na etapie poprzedzającym powołanie Komisji - czy przedstawiciele rady pedagogicznej i rady rodziców legitymują się dokumentami, które wskazują na ich prawidłowe powołanie; Burmistrz był obowiązany zbadać przed podjęciem zarządzenia na podstawie art. 63 ust. 14 Prawa oświatowego prawidłowe umocowanie przedstawicieli mających wejść w skład Komisji i podjąć działania dla wyjaśnienia ewentualnych wątpliwości; nie uczynił tego na właściwym etapie postępowania konkursowego; wszystkie działania Burmistrza dotyczące wyjaśnienia wątpliwości, związanych z powołaniem przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców, miały miejsce dopiero po powołaniu Komisji; winny zaś zostać podjęte na etapie powoływania składu Komisji; niedopełnienie tego wymogu przez Burmistrza przed wydaniem zarządzenia o powołaniu Komisji czyniło badanie umocowań na dzień przed posiedzeniem Komisji spóźnionym; niezależnie od tego okoliczność (odnotowana w protokole z kontroli problemowej przeprowadzonej [...] lipca 2019 r. w Szkole), że Dyrektor Szkoły nie udostępniła protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej i rady rodziców nie może świadczyć o ich braku w dokumentacji szkoły, a co za tym idzie o nieprawidłowym wyłonieniu przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców do składu Komisji; osoby przeprowadzające kontrolę w Szkole legitymowały się bowiem upoważnieniami Burmistrza o niesprecyzowanym zakresie co do przedmiotu kontroli; z treści upoważnień nr [...] i [...] z [...] lipca 2019r. wynika, że dotyczą przeprowadzenia kontroli problemowej w Szkole w zakresie: "zweryfikowania protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej i rady rodziców"; nie zakreślono choćby przedziału czasowego lub tematycznego; Dyrektor Szkoły mógł mieć zatem uzasadnione wątpliwości co do prawidłowego umocowania osób kontrolujących o przeprowadzenia kontroli; szczególnie w związku z objęciem zakresem kontroli protokołów z posiedzeń społecznego organu szkoły, jakim jest rada rodziców i niewskazanie przez kontrolujących podstawy prawnej żądania tych dokumentów,

– brak w dokumentacji uchwał z posiedzeń rady pedagogicznej i rady rodziców nie dowodzi jeszcze, że nie zostały one podjęte; z pisma nauczycieli Szkoły z [...] czerwca 2019 r. - na które w uzasadnieniu Zarządzenia I powołuje się Burmistrz - wynika bowiem, że "[...] czerwca 2019 r. odbyło się posiedzenie rady pedagogicznej Szkoły, na którym dokonano wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji"; miał miejsce zatem akt wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji; z treści tego pisma wynika także, że głosowanie odbywało się na kartach do głosowania, wrzucanych do swoistej urny: "puszki po ciastkach"; nie zakwestionowano faktu oddania głosów na przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji; co więcej, stwierdzono, że wyboru dokonano; nie zgłoszono także zastrzeżeń co do osób wyłonionych w drodze wyboru ani co do ilości oddanych głosów, a jedynie co do sposobu głosowania, które w ich ocenie nastąpiło z naruszeniem zasady tajności; z pisma nie wynika, by ktokolwiek składał zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia głosowania w trakcie lub po jego przeprowadzeniu; w świetle powyższego - na dzień wydania Zarządzenia I - Burmistrz nie dysponował materiałem dowodowym uzasadniającym przyjęcie, że wybór przedstawicieli rady pedagogicznej i rady rodziców Szkoły do składu Komisji nie miał miejsca, pomimo braku formalnych uchwał w tym zakresie; okoliczność, że pismem z [...] lipca 2019 r. nauczyciele Szkoły poinformowali Burmistrza, że na posiedzeniu rady pedagogicznej z [...] czerwca 2019 r. nie odbyło się przyjęcie uchwały dotyczącej wyboru członków Komisji pozostaje bez wpływu na ocenę legalności Zarządzenia I; na dzień jego wydania; organ prowadzący nie dysponował bowiem taką wiedzą; w przypadku głosowania tajnego uchwała w sprawie wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, potwierdzający wybór przedstawicieli dokonany w samym akcie głosowania;

– pismem z [...] lipca 2019 r. Dyrektor Szkoły powiadomił organ nadzoru, że Burmistrz wydał w stosunku do niego polecenie służbowe nakazujące ponowne wyłonienie dwóch przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji na stanowisko Dyrektora Szkoły, pomimo że przedstawicieli tych wyłoniono zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa; do pisma dołączono uchwałę rady pedagogicznej Szkoły z [...] czerwca 2019 r. nr [...] w sprawie wyboru przedstawicieli do Komisji,

– odnosząc się do drugiego z powodów uchylenia przez Burmistrza zarządzenia o powołaniu Komisji – a mianowicie dokonania wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej Szkoły do składu Komisji wbrew zasadzie tajności - wskazano, że Prawo oświatowe nie przewiduje wymogu, by głosowanie w tej kwestii musiało być przeprowadzone w sposób tajny; powołany przez Burmistrza przepis art. 73 ust. 1a Prawa oświatowego w brzmieniu: "uchwały rady pedagogicznej podejmowane w sprawach związanych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze w szkole lub placówce lub w sprawach związanych z opiniowaniem kandydatów na takie stanowiska podejmowane są w głosowaniu tajnym" nie dotyczy wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do Komisji na stanowisko dyrektora szkoły; co prawda formę głosowania tajnego przewidziano w § 19 ust. 1 Regulaminu, ale trzeba mieć na uwadze, że nie jest on aktem prawa miejscowego; w związku z tym nawet w razie uchybienia tej zasadzie nie można mówić o naruszeniu prawa powszechnie obowiązującego (tak wyrok NSA o sygn. I OSK 284/14, dostępny w CBOSA); Burmistrz w uzasadnieniu Zarządzenia I nie wykazał, że doszło do naruszenia zasady tajności; powołał się jedynie na pismo nauczycieli Szkoły z [...] czerwca 2019 r., stwierdzono w nim, że nie było parawanu, który umożliwiałby swobodne podjęcie decyzji; głosowanie odbywało się poprzez wrzucanie głosów na kartkach do otwartej puszki po ciastkach; według twierdzenia nauczycieli puszka była otwarta i swobodnie można było podjąć informację na temat tego, kto i jak głosował; na osoby głosujące patrzył między innymi dyrektor Szkoły; z pisma nauczycieli nie wynika natomiast, by ktokolwiek z nich złożył zastrzeżenia co do sposobu przeprowadzenia głosowania i sposobu oddawania przez nich głosów lub w inny sposób wyraził swoją dezaprobatę dla tego typu działań; powyższe ustalenia potwierdzają informacje uzyskane przez organ nadzoru od Wnioskodawczyni przy piśmie z [...] lipca 2019 r.; wynika z nich, że rada pedagogiczna Szkoły [...] czerwca 2019 r. dokonała wyboru dwóch kandydatów do Komisji w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły w głosowaniu tajnym; odnotowano to w protokole z zebrania rady pedagogicznej; z przebiegu głosowania komisja rekrutacyjna sporządziła protokół, który odczytano członkom rady pedagogicznej podczas zebrania [...] czerwca 2019 r.; znajduje się on w dokumentacji Szkoły; po odczytaniu protokołu rada pedagogiczna podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wyboru przedstawicieli rady pedagogicznej do Komisji; żaden z członków rady pedagogicznej nie wniósł uwag do treści tego protokołu; ponadto na kolejnym zebraniu – [...] czerwca 2019 r. - członkowie rady pedagogicznej jednogłośnie zatwierdzili treść protokołu z zebrania z [...] czerwca 2019 r.; w związku z tym Burmistrz nie ustalił w sposób niebudzący wątpliwości, że wybór przedstawicieli rady pedagogicznej Szkoły nastąpił z naruszeniem zasady tajności i że mogło to mieć wpływ na wyłonienie takich, a nie innych przedstawicieli rady pedagogicznej do składu Komisji; nie wykazał zatem, że w przedmiotowej sprawie miały miejsce uchybienia związane z naruszeniem zasady tajnego głosowania,

– Burmistrz nie dopełnił obowiązku kontroli prawidłowości wskazania przedstawicieli do Komisji przed wydaniem Zarządzenia I; przejawił natomiast wzmożoną aktywność dzień przed odbyciem przez Komisję posiedzenia; w doktrynie wskazuje się, że kontrola zgodności działalności administracji publicznej z prawem w konkretnych sprawach może wymagać badania, czy właściwy organ nie nadużywa prawa, stosując wybrane przez siebie uprawnienia w sposób instrumentalny (E. L. - głos w dyskusji Konferencji Wydziału Prawa i Administracji UW dnia 1 marca 2002 r., w: red. H. I., A. S., Nadużycie prawa, LIBER 2003, s. 169-170),

– wobec niewykazania przez Burmistrza zaistnienia przesłanek powołanych w uzasadnieniu Zarządzenia I, wydano je bez podstawy prawnej; zmierza ono de facto do obejścia procedury wyłaniania kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły w drodze konkursu,

– w związku z uznaniem Zarządzenia I za sprzecznego z prawem (podjętego bez podstawy prawnej) należy przyjąć, że ściśle z tym zarządzeniem powiązane i stanowiące jego chronologiczne następstwo Zarządzenia II i III również naruszają prawo w sposób istotny; wbrew twierdzeniom Burmistrza zawartym w uzasadnieniu Zarządzenia II, uchylenie zarządzenia o powołaniu Komisji nie determinowało konieczności uchylenia zarządzenia o ogłoszeniu konkursu; niemożność zwołania posiedzenia Komisji z zachowaniem terminów wskazanych w § 3 ust. 1 i 2 Rozporządzenia nie uzasadnia uchylenia zarządzenia ogłoszeniu konkursie i rozpoczęcia przeprowadzania procedury konkursowej od początku; w orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazuje się, że terminy, o których mowa w § 3 Rozporządzenia nie mają charakteru materialnoprawnego lecz procesowy i to instrukcyjny, a więc taki, którego uchybienie nie powoduje bezskuteczności dokonanej czynności, mimo że posiada istotne znaczenie dla toku pracy Komisji; samo naruszenie tego terminu automatycznie nie stwarza ani dla Komisji ani dla uczestników postępowania konkursowego żadnych konsekwencji ani uprawnień; Sądy podkreślają, że celem przepisów zakreślających terminy dla Komisji było niewątpliwie zapewnienie sprawnego toku jej pracy; jednakże w żaden sposób nie da się z nich wyprowadzić wniosku, że przekroczenie omawianego terminu ma prowadzić do wygaśnięcia prawa do dalszego prowadzenia postępowania konkursowego (tak wyrok NSA o sygn. akt I OSK 1919/10 i wyrok WSA, sygn. akt II SA/Sz 304/11 i powołane tam orzecznictwo, dostępne w CBOSA);

– Zarządzenia I, II oraz III wydano bez podstawy prawnej i w rzeczywistości zmierzają one do obejścia przepisu art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego; Burmistrz nie wykazał w sposób niebudzący wątpliwości, że zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie skarżonych zarządzeń; co więcej według relacji członków Komisji: przedstawicieli Rady Rodziców oraz przedstawicieli Kuratorium Oświaty w Warszawie Delegatury w [...] (fakt znany organowi z urzędu) w chwili informowania ich o odwołaniu konkursu, zarządzenia nie miały uzasadnienia; dokonując oceny legalności tych zarządzeń wzięto pod uwagę także fakt, że w krótkim okresie czasu (od [...] maja 2019 r. do [...] lipca 2019 r.) Burmistrz trzykrotnie ogłosił konkurs na stanowisko dyrektora Szkoły i trzykrotnie uchylił swoje zarządzenie w tym przedmiocie,

– zgodnie z art. 91 ustawy o samorządzie gminnym, uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne; o nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały lub zarządzenia (ust. 1); w przypadku nieistotnego naruszenia prawa organ nadzoru nie stwierdza nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, że uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa (ust. 4),

– pojęć istotnego i nieistotnego naruszenia prawa nie zdefiniowano w ustawie; jednakże doktryna prawa oraz praktyka orzecznicza wypracowały szereg cech naruszeń prawa pozwalających na zakwalifikowanie danego naruszenia do jednej z tych kategorii; istotnym naruszeniem jest nieprawidłowość oczywista i bezpośrednia, która prowadzi do takich skutków, które nie mogą być zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym; taką nieprawidłowością są m.in. naruszenia dotyczące przepisów wyznaczających kompetencje do podjęcia aktu normatywnego, naruszenia przepisów prawa ustrojowego, naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez wadliwą ich wykładnię oraz naruszenie przepisów dotyczących procedury podjęcia aktu normatywnego, jeżeli na skutek tego naruszenia podjęto akt o innej treści niż gdyby naruszenie nie nastąpiło; istotne naruszenia to m.in.: podjęcie aktu bez podstawy prawnej, podjęcie aktu na podstawie normy prawnej uznanej za niekonstytucyjną, powtarzanie w akcie normatywnym treści przepisów ustawowych, brak pełnej realizacji zakresu ustawowego upoważnienia, podjęcie unormowań trudnych do jednoznacznego oczytania i interpretacji; nieistotne naruszenie prawa ma miejsce wówczas, gdy dokonane naruszenia nie miały wpływu na treść aktu normatywnego; nieistotne naruszenie dotyczy sprawy mało znaczącej, niedotyczącej istoty zagadnienia (G. J., Z. P., A. S., Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, Lex 2012, Ustawa samorządzie gminnym. Komentarz, pod red. B. Dolnickiego, Warszawa 2010),

– opisane wyżej okoliczności faktyczne i prawne w pełni uzasadniają stwierdzenie nieważności Zarządzeń I, II oraz III,

– sądy administracyjne nie kwestionowały stosowanej praktyki stwierdzania nieważności powiązanych ze sobą aktów prawnych (tak wyroki NSA o sygn. akt I OSK 1674/16, I OSK 1678/14, I OSK 841/13, sygn. I OSK 931/12 – dostępne w CBOSA).

W skardze zarzucono naruszenie przepisów:

– prawa materialnego:

– art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 93 ust.1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego po upływie 30 dni od otrzymania Zarządzenia I, II oraz III, podczas gdy termin ten ma charakter prekluzyjny;

– art. 73 ust. 1 a Prawa oświatowe poprzez przyjęcie, że przepis ten nie ma zastosowania do wyboru członków do Komisji na dyrektora Szkoły;

– §3 ust. 2 Rozporządzenia poprzez przyjęcie, że uchylenie zarządzenia o powołaniu Komisji nie determinowało uchylenia zarządzenia o ogłoszeniu konkursu oraz, że Burmistrz nie ma uprawnienia do dokonywania kontroli po wydaniu zarządzenia o powołaniu Komisji;

– art. 91 ust 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez:

– przyjęcie, że Zarządzenia I, II oraz III są sprzeczne z prawem, podczas gdy w zarządzeniach tych wskazano podstawy prawne, których organ nadzoru nie zakwestionował w rozstrzygnięciu nadzorczym;

– przyjęcie, że Burmistrz wydając Zarządzenie I i II swym działaniem zmierzał do obejścia art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego, podczas gdy Burmistrz w [...] lipca 2019r., wydał Zarządzenie III o ponownym ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły;

– art. 91 ust. 3 ustawy o samorządzie gminnym poprzez sporządzenia uzasadnienia rozstrzygnięcia nadzorczego w sposób enigmatyczny, wewnętrznie sprzeczny, a w szczególności bez wyjaśnienia na czym polega sprzeczność z prawem wydanych przez Burmistrza zarządzeń;

– prawa procesowego:

– art. 77 § 1, 80 i 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, dalej jako "K.p.a.", w zw. z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym poprzez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i niewyczerpujące uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego rozstrzygnięcia, a także poprzez pominięcie w jego uzasadnieniu okoliczności faktycznych, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając skargę podniesiono, że dla organu nadzoru nie powinno mieć znaczenia to, że Burmistrz trzykrotnie w krótkich odstępach czasu uchylał zarządzenia o ogłoszeniu konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły. Z okoliczności tej organ nadzoru nie może wyprowadzić wniosku, że Burmistrz zmierzał swym działaniem do obejścia art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego.

Z akt postępowania wynika, że Burmistrz miał uzasadnione podstawy do uchylenia zarządzenia o powołaniu Komisji, jak i zarządzenia o ogłoszeniu konkursu, a w konsekwencji wydania Zarządzenia III.

Zgodnie z art 73 ust. 1a Prawa oświatowego uchwały rady pedagogicznej podejmowane w sprawach związanych z osobami pełniącymi funkcje kierownicze w szkole lub placówce lub w sprawach związanych z opiniowaniem kandydatów na takie stanowiska podejmowane są w głosowaniu tajnym. Głosowanie tajne przewidział również § 19 ust. 1 Regulaminu. Wbrew twierdzeniom organu nadzoru należy wskazać, że art. 73 ust. 1a Prawa oświatowego dotyczy również wyboru członków do składu Komisji na stanowisko dyrektora. Przepis ten sformułowany jest w sposób ogólny i tak też należy go interpretować. Dyrektor Szkoły wskazywała w swych pismach, że wyboru członków dokonano w głosowaniu tajnym. Natomiast z pisma nauczycieli Szkoły z [...] czerwca 2019 r., wynikało że zasada tajności została naruszona. Niewątpliwie dla zachowania tajności głosowania jest konieczne, aby każdy członek rady pedagogicznej mógł wypełnić kartę do głosowania w sposób uniemożliwiający innym osobom identyfikację treści głosu z osobą głosującego. Zasada tajności stanowi istotną gwarancję swobodnego podejmowania indywidualnych decyzji wyborczych. Z pisma nauczycieli wynika, że miejsce do głosowania zostało tak usytuowane, że osoby patrzące w stronę głosującego mogły powziąć informację na temat dokonanego wyboru. W piśmie tym nauczyciele zwrócili uwagę również na rodzaj pojemnika, w którym umieszczane były karty do głosowania.

Kolejną przesłanką uchylenia zarządzenia o powołaniu Komisji był brak uchwał rady pedagogicznej i rady rodziców potwierdzających wybór przedstawicieli do Komisji na stanowisko dyrektora Szkoły. W świetle art. 73 Prawa oświatowego decyzje rady pedagogicznej, a w świetle § 8 ust.1 Regulaminu rady rodziców decyzje tych organów zapadają w formie uchwał. Uchwały potwierdzają wybór członków do Komisji. Skoro zgodnie z tymi normami decyzje tych organów zapadają w formie uchwał, to tylko i wyłącznie uchwała stanowi prawidłową formę wyrażenia ich woli. W związku z tym, że ani dyrektor Szkoły ani przedstawiciele rady rodziców nie przedłożyli dokumentu potwierdzającego wybór przedstawicieli do Komisji, [...] lipca 2019 r., przeprowadzono kontrolę problemową. W jej trakcie dyrektor Szkoły odmówił udostępnienia protokołów z posiedzeń rady pedagogicznej i rady rodziców, a także uchwał (dowód: treść protokołu z kontroli w aktach sprawy). Uniemożliwiło to zweryfikowanie, czy uchwały podjęto.

Organ nadzoru wskazał, że organ prowadzący - w razie powzięcia wątpliwości co do prawidłowości wyłonienia przedstawicieli do Komisji - może zmierzać do wyjaśnienia stanu faktycznej, ale powinien to czynić na etapie przed powołaniem Komisji. Organ nie wskazał jednak, z jakiego przepisu prawnego wyprowadził ten wniosek.

Przechodząc do przyczyny uchylenia Zarządzenia podniesiono, że § 3 ust. 2 Rozporządzenia dokładnie określa termin, w którym winno się odbyć posiedzenie Komisji - "nie później niż w ciągu 14 dni roboczych (...)". Stwarza on nakaz racjonalnego gospodarowania czasem i konieczność podjęcia prac przez Komisję jak najszybciej, a więc maksymalnie w terminie 14 dni roboczych, celem dokonania oceny i wyboru kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły. Powołano stosowne orzecznictwo (wyroki WSA o sygn. akt IV SA/GL 487/09 oraz NSA o sygn. I OSK 682/10 - dostępne w CBOSA).

W odpowiedzi na skargę organ nadzoru wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

W trakcie rozprawy (k. [...]) pełnomocnik Burmistrza wskazał dodatkowo, że z treści odpowiedzi na skargę wynika szerszy kontekst badania sprawy przez organ nadzoru niż zakreśla art. 85 ustawy o samorządzie gminnym. Organ odnosi się do kwestii konfliktu pomiędzy osobami kierującymi placówką oświatową, a organem gminy i w tym kontekście formułował stanowisko. Tymczasem nie może on ingerować w celowość, rzetelność, gospodarność wykonywania zadań przez gminę. Musi powołać przepis, który naruszono. Pełnomocnik Burmistrza dodał, że organ w odpowiedzi na skargę kwalifikuje naruszenie przepisu jako trudne do wychwycenia, a uprawniony jest do ingerencji tylko gdy ma ono charakter oczywisty.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżony akt nie narusza prawa.

Trafnie organ nadzoru skonstatował wystąpienie przesłanki dla stwierdzenia nieważności zarządzeń Burmistrza w przedmiocie:

– uchylenia zarządzenia w sprawie powołania Komisji w celu przeprowadzenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły;

– uchylenia zarządzenia w sprawie ogłoszenia konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły;

– ogłoszenia kolejnego konkursu na stanowisko dyrektora Szkoły.

W uzasadnieniu skarżonego aktu przywołano wszystkie istotne uwarunkowania prawne, w tym treść stosownych regulacji, oraz okoliczności faktyczne sprawy. Z uwagi na uprzednie, szczegółowe zreferowanie stanowiska organu nadzoru, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną, z dwoma – określonymi niżej – zastrzeżeniami.

Odnosząc się do argumentacji skargi należy dodać jedynie, co następuje.

Słusznie organ nadzoru stwierdził, że - w kontekście przepisu art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego, w myśl którego kandydata na stanowisko dyrektora Szkoły wyłania się w drodze konkursu – w niniejszej sprawie doszło do naruszenia prawa materialnego, którego nie sposób klasyfikować jako nieistotne, w myśl art. 91 ust. 4 ustawy o samorządzie gminnym. Dlatego organ nadzoru był uprawniony do wszczęcia postępowania nadzorczego. Odnosząc się do argumentacji skargi należy dodać jedynie, że – aby organ nadzoru stwierdził nieważność uchwały lub zarządzenia organu gminy - nie jest koniecznym, by naruszenie prawa materialnego przez dany organ miało charakter rażący, w takim rozumieniu jakie nadaje się temu pojęciu w kontekście ewentualnego stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych. Dla zastosowania środków nadzorczych naruszenie prawa materialnego musi być istotne. Miało to miejsce w niniejszej sprawie. W tym kontekście wypada powtórzyć za stroną skarżącą, że środki nadzorcze winny być stosowane z niezwykłą rozwagą i starannością. Zasadzie tej nie uchybiono jednak w niniejszej sprawie.

W świetle dokumentacji, którą dysponował organ nadzoru nie było podstaw, by sam Burmistrz uchylał wydane w sprawie własne zarządzenia. Dlatego też zasadne było wszczęcie postępowania nadzorczego. Nie można wprawdzie zgodzić się z argumentacją organu nadzoru, jakoby wszystkie działania Burmistrza dotyczące wyjaśnienia wątpliwości związanych ze stanem faktycznym sprawy, mogły być podejmowane wyłącznie na etapie przed powołaniem Komisji. Burmistrz mógł czynić takie ustalenia w każdym czasie w przypadku wątpliwości, co do prawidłowego prowadzenia postępowania konkursowego. Nie ma to jednak znaczenia w niniejszej sprawie. Ostatecznie bowiem – do czasu wydania Zarządzeń I-III - istotnych nieprawidłowości w tym przypadku nie ujawniono. Burmistrz miał wyłącznie wątpliwości, co do prawidłowego procedowania w przedmiocie wyboru Dyrektora Szkoły (kwestia wyłonienia kandydatów do Komisji). W takiej sytuacji powinien dążyć on do wyjaśnienia wszelkich zastrzeżeń. Dopiero gdy nieprawidłowości zostałyby bezsprzecznie dowiedzione – mógł podjąć przewidziane prawem środki. Tak więc zbyt daleka jest teza, jakoby Burmistrz nie mógł kontrolować prawidłowości wytypowania członków Komisji po ich powołaniu. Jednak możliwości podejmowania działań nadzorczych zostały ograniczone. Inna byłaby wszak faktyczna pozycja organu gminy gdyby zwrócił się o określone informacje do rady pedagogicznej czy rodziców, przed powołaniem ich przedstawicieli (patrz np. określone trudności przy czynnościach kontrolnych).

Chybiona jest argumentacja Burmistrza, jakoby wykazano, że w sprawie istniały uzasadnione podstawy do uchylenia zarządzenia o powołaniu Komisji oraz zarządzenia o ogłoszeniu konkursu z uwagi na niewłaściwe powołanie do Komisji przedstawicieli rady pedagogicznej. Rację ma organ nadzorczy wskazując, że przepisy Prawa oświatowego oraz Rozporządzenia nie obligują rady rodziców, czy rady pedagogicznej do przedłożenia organowi gminy uchwał w przedmiocie dokonania wyboru przedstawicieli do składu Komisji. Nie oznacza to oczywiście, że – w razie powzięcia wątpliwości co do prawidłowości wyłonienia tych przedstawicieli - organ gminy nie może zmierzać do ich wyjaśnienia.

Odnosząc się natomiast do argumentacji wyrażonej w skardze i dotyczącej uchybienia zasadzie tajności w wyborze przedstawicieli rady pedagogicznej do Komisji należy wskazać, że nie ma racji organ nadzorczy w tym zakresie. Zarówno wykładnia językowa jak i historyczna (patrz argumentacja skargi) przepisów Prawa oświatowego nakazuje interpretować dodany art. 73 ust. 1a Prawa oświatowego szeroko. Powinno się więc wywodzić z danej regulacji wymów głosowania tajnego w danej kwestii. Nie ma to jednak znaczenia dla sprawy. W świetle zgromadzonej dokumentacji nie wykazano bowiem, co trafnie wywiódł organ nadzoru, aby wymogu tego nie spełniono. Nie ma przekonywujących dowodów, które potwierdziłyby, że w sprawie przy głosowaniu uchybiono regułom tajności.

Zasadnie również organ nadzoru wskazał, że uchylenie zarządzenia o powołaniu Komisji nie determinowało konieczności uchylenia zarządzenia o ogłoszeniu konkursu. Wprawdzie - zgodnie z § 3 ust. 1 Rozporządzenia -Przewodniczący Komisji ustala termin i miejsce posiedzenia Komisji, o czym powiadamia na piśmie członków Komisji oraz kandydatów, nie później niż na 7 dni przed terminem posiedzenia. Natomiast posiedzenie Komisji odbywa się nie później niż w ciągu 14 dni roboczych od upływu terminu składania ofert przez kandydatów, wskazanego w ogłoszeniu konkursu ( tak § 3 ust. 2 Rozporządzenia). Nie można jednak zgodzić się z poglądami wyrażonymi w orzeczeniach powołanych w skardze, wedle których po upływie wskazanego 14-dniowego terminu jakiekolwiek działanie Komisji nie może rodzić skutków prawnych. Sąd w tym składzie zgadza się z argumentacją sformułowaną w innych orzeczeniach (wyroki NSA o sygn. akt I OSK 1919/10 oraz WSA o sygn. akt II SA/Sz 304/11 – dostępne w CBOSA). Termin ten nie ma mianowicie charakteru materialnoprawnego lecz procesowy - instrukcyjny. Dlatego też jemu uchybienie nie powoduje bezskuteczności czynności. W związku z tym uchylenia zarządzenia o ogłoszeniu konkursu i rozpoczęciu przeprowadzania ponownej procedury konkursowej od początku nie można uznać za uzasadnione.

Chybiony jest także zarzut postawiony w skardze o naruszeniu art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez doręczenie rozstrzygnięcia nadzorczego po upływie 30 dni od przedłożenia Zarządzeń I-III. W tym kontekście wskazać należy, że istotna jest tu data wydana rozstrzygnięcia nadzorczego, a nie jego doręczenia. Nie ma natomiast podstaw do tego, by twierdzić, że wskazana na nim data wydania jest błędna.

Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 77 § 1, 80 K.p.a., a także 107 § 3 K.p.a., bowiem uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki tego ostatniego przepisu. Organ w sposób obszerny i wyczerpujący uzasadnił swoje rozstrzygnięcie nadzorcze. Nie pominął, lecz w sposób bardzo obszerny i – co należy zaakcentować – przekonywujący wskazał na przesłanki przemawiające za stwierdzeniem nieważności Zarządzenia I-III. Wyrażone w danych przypadkach dwie błędne oceny (kwestia braku możliwości kontroli po powołaniu Komisji i wymogu tajności) – nie miały więc wpływu na wynik sprawy.

Reasumując, słusznie organ uznał, że pozostawienie w obiegu Zarządzeń I-III prowadziłoby do istotnego naruszenia przepisu prawa materialnego – art. 63 ust. 10 Prawa oświatowego. Czynności podejmowane przez Burmistrza organ nadzoru miał podstawy kwalifikować jako nieprowadzące do zakończenia niniejszej procedury i – w efekcie – wyłonienia dyrektora Szkoły zgodnie z ustawową zasadą.

Kontrolując przedmiotowe akty wydane przez Burmistrza organ był uprawniony do oceny całokształtu sytuacji – np. kwestie uprzedniego unieważnienia konkursu. Tylko w danym świetle możliwa była ocena ich legalności w świetle przepisów prawa materialnego.

Sąd nie spostrzegł także z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019, poz. 2325), orzeczono jak w sentencji.