Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 1171/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7c, art. 39a ust. 1, art. 39j ust. 1, art. 39k ust. 1, art. 82g ust. 4, art. 82h ust. 1 pkt 17, pkt 18
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 2 pkt 5, art. 4 ust. 1
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca) Sędziowie: WSA Jerzy Drwal WSA Robert Hałabis po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] września 2020 r. Inspektor Transportu Drogowego, po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. M., utrzymał w mocy decyzję L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia 17 stycznia 2020 r., nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy.

W dniu 25 października 2020 r. w L. przy ul. [...] funkcjonariusze Policji łącznie z funkcjonariuszami Inspekcji Transportu Drogowego przeprowadzili kontrolę drogową samochodu osobowego marki "T." o numerze rejestracyjnym [...] [...] Kontrolowanym pojazdem kierował J. M., który wykonywał we własnym imieniu odpłatny przewóz pasażerki z ul. [...] na ul. [...] w L.. Przejazd zamówiono za pomocą aplikacji [...]. Opłata za przejazd wyniosła [...] zł i została pobrana z konta pasażera. Kierowca okazał do kontroli prawo jazdy. Natomiast nie okazał do kontroli orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy oraz orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Przebieg i wyniki kontroli udokumentowano protokołem kontroli nr [...].

W oparciu o powyższe ustalenia decyzją z dnia 17 stycznia 2020 r. L. Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego na podstawie art. 92a ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140 z późn. zm., dalej powoływanej także jako "u.t.d.") nałożył na J. M. karę pieniężną w wysokości 2.000 zł za naruszenia określone w:

- l.p. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł);

- lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, to jest za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (1.000 zł).

J. M. wniósł odwołanie od powyższej decyzji i powołując się na wyjaśnienia złożone w trakcie wskazywał, że podmiotem na rzecz którego transport ten był wykonywany była firma T. [...].

W toku postępowania przed organem odwoławczym J. M. przy piśmie z dnia 23 czerwca 2020 r. przedłożył, umowę współpracy i świadczenia usług z T. L. z dnia 9 sierpnia 2019 r. oraz z tej samej daty umowę użyczenia pojazdu z T. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W.. Na podstawie tych umów należy stwierdzić, że skarżący nie był podmiotem realizującym usługę na rzecz klienta.

Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji Inspektor Transportu Drogowego ustalił, że w dniu 25 października 2019 r. J. M. wykonywał we własnym imieniu i na swoją rzecz krajowy transport drogowy – przewóz osób. Skarżący pojazdem marki "T." o numerze rejestracyjnym [...] [...] przewoził zarobkowo pasażera na trasie z ul. [...] na ul. [...]. Pasażer zamówił usługę przewozu za pomocą aplikacji [...]. Po dojechaniu do miejsca docelowego przy pomocy aplikacji [...] została pobrana opłata w wysokości [...] zł. Pasażer nie otrzymał paragonu ani faktury. W toku kontroli kierujący okazał tylko prawo jazdy, natomiast nie okazał do kontroli zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub licencji na przewóz osób wydanych na jego rzecz oraz orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy i orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Także w toku postępowania ani skarżący, ani jego pełnomocnik nie przedstawili organowi pierwszej instancji wymaganych orzeczeń.

W ocenie organu skarżący, jako strona postępowania, nie wykazał, że wykonywał odpłatny przewóz osób w imieniu innego podmiotu. Zdaniem organu nie dowodzą tego przedstawione przez skarżącego dokumenty w postaci umowy ze spółką T. [...] dotyczącej współpracy i świadczenia usług, umowy użyczenia zawartej z T. Spółką z ograniczoną odpowiedzialnością. Organ zauważył, że przedstawione umowy są kserokopiami i nie mogą stanowić dowodu w sprawie.

Skoro skarżący korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za przewóz, to wykonywał usługi w zakresie transportu drogowego we własnym imieniu i na swoją rzecz. Jednocześnie okoliczność, że podmiot wykonujący przewóz realizuje go osobiście, w żaden sposób nie wyłącza obowiązku posiadania przez ten podmiot stosownych uprawnień. Wobec tego skarżący, jako osoba, o której mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., był zobowiązany do posiadania dokumentów wymaganych przepisami art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 w związku z art. 39m u.t.d., to jest orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego potwierdzających brak przeciwwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezspornie skarżący nie posiadał w dniu kontroli wyżej wymienionych orzeczeń.

W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że skarżący ponosi odpowiedzialność za popełnienie naruszeń z lp. 4.2. i l.p. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym, co w świetle art. 92a ust. 2 i 8 u.t.d. uzasadniało nałożenie kary pieniężnej w wysokości 2.000 zł.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu organ podkreślił, że strona faktycznie wykonywała działalność odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. i nie ma znaczenia w sprawie brak posiadania przez skarżącego statusu przedsiębiorcy. Przewóz wykonywany w dniu kontroli stanowił transport drogowy w rozumieniu przepisów ustawy o transporcie drogowym. Jednocześnie był to przewóz okazjonalny, który nie spełniał ustawowych wymogów. Skoro zaś czynności podejmowane przez skarżącego mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, to skarżący był obowiązany do legitymowania się orzeczeniem lekarskim i psychologicznym. W art. 39m u.t.d. przewidziano wprost, że wymagania przewidziane w art. 39a-39l stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy. Celem badań lekarskich jest stwierdzenie istnienia lub braku przeciwskazań zdrowotnych, natomiast celem badań psychologicznych jest stwierdzenie istnienia lub braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Nawet z "Ogólnych warunków dla kierowców", jakie przewiduje aplikacja [...] wynika, że to na kierowcy spoczywa obowiązek dysponowania odpowiednimi dokumentami w chwili kontroli. Kierowca wykonujący przewóz osób w oparciu o aplikację na inteligentny telefon realizuje w swoim imieniu i na swoją rzecz usługę przewozową i to on jest zobowiązany do dysponowania w czasie kontroli stosownymi uprawnieniami pozwalającymi na wykonanie usługi transportowej zgodnie z przepisami prawa, w tym legitymowania się ważnymi badaniami lekarskimi i psychologicznymi.

W ocenie organu odwoławczego w sprawie nie zostało wykazane zaistnienie przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., gdyż do stwierdzonych naruszeń doszło na skutek braku odpowiedniego działania po stronie skarżącego.

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie J. M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając:

1) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej powoływanej jako "k.p.a."), poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie czy wykonywane przez skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechanie ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich, jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności pominięcie zeznań złożonych przez stronę w zakresie współpracy z firmą T. spółką z ograniczoną odpowiedzialnością - co doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń w zakresie podmiotu odpowiedzialnego za ewentualne naruszenia;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.2. załącznika nr 4 do ustawy polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 u.t.d., w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wymienionym orzeczeniem;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia, to jest art. 92a ust 1, art. 92a ust 6 u.t.d. w zw. z lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy, polegające na wymierzeniu skarżącemu kary w wysokości 1.000 zł za wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, w sytuacji w której czynności podejmowane przez skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym, w związku z czym skarżący nie był obowiązany do legitymowania się wymienionym orzeczeniem;

6) naruszenie przepisów postępowania, art. 92a ust. 10 u.t.d., polegające na wymierzeniu skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn będący przedmiotem kontroli skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości 12.000 zł, zgodnie z decyzją z dnia 17 stycznia 2020 r. nr [...];

7) art. 8 k.p.a., poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji nie są dotknięte uchybieniami, które w świetle przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., dalej powoływanej jako "p.p.s.a.") uzasadniałyby ich uchylenie, bądź stwierdzenie nieważności.

Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, z późn. zm.). Wymieniona ustawa przewiduje odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 ust. 2 pkt 2 u.t.d.).

Zgodnie z art. 39a ust. 1 u.t.d., przedsiębiorca lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy może zatrudnić kierowcę m.in., jeżeli osoba ta nie ma przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 3) i nie ma przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy (pkt 4). Stosownie do art. 39j ust. 1 i art. 39k ust. 1 u.t.d., kierowca wykonujący przewóz drogowy podlega badaniom lekarskim i badaniom psychologicznym przeprowadzanym w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwskazań do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zgodnie natomiast z art. 39m u.t.d. wymagania, o których mowa w art. 39a-39l, a zatem także wymogi braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, stosuje się odpowiednio do przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Na mocy art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 200 zł do 2.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403 określa załącznik nr 4 do ustawy (art. 92a ust. 8 u.t.d.). Stosownie do lp. 4.2. załącznika nr 4 do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł. Wykonywanie przewozu drogowego przez kierowcę, który nie posiada orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy także skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w kwocie 1.000 zł (lp. 4.3. załącznika nr 4 do u.t.d.).

W sprawie pozostaje poza sporem, że skarżący w dniu 25 października 2019 r. przewoził pojazdem marki "T." o wskazanym wyżej numerze rejestracyjnym pasażera z ul. [...] na ul. [...] w L.. W wyniku przeprowadzonej w tym dniu kontroli przedmiotowego pojazdu stwierdzono, że kierujący pojazdem nie posiada ważnych na dzień kontroli orzeczeń – lekarskiego i psychologicznego o braku przeciwskazań zdrowotnych i psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Bezsprzecznie skarżący ani w czasie kontroli, ani w toku postępowania administracyjnego nie przedstawił wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego.

W odwołaniu oraz w skardze skarżący nie kwestionował ustalenia przez organy braku wymienionych orzeczeń. Spór sprowadza się do oceny, czy po stronie skarżącego zaistniały okoliczności uniemożliwiające wszczęcie lub prowadzenie postępowania administracyjnego. Skarżący twierdzi bowiem, że w dacie kontroli nie miał statusu przedsiębiorcy, a podjęte przez niego czynności nie były dokonywane we własnym imieniu skarżącego i nie miały cech prowadzenia działalności gospodarczej, a tym bardziej cech wykonywania transportu drogowego. Nie był zatem obowiązany do posiadania orzeczenia lekarskiego o braku przeciwskazań zdrowotnych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy, ani do posiadania orzeczenia psychologicznego o braku przeciwskazań psychologicznych do wykonywania pracy na stanowisku kierowcy. Zdaniem skarżącego, nawet jeśli uznać, że wykonywał przewóz drogowy, to podmiotem na rzecz którego transport był wykonywany, była firma T. L., która jest odpowiedzialna za ewentualne naruszenia.

W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły, że skarżący w dniu 25 października 2019 r. wykonywał we własnym imieniu przewóz okazjonalny osób, mieszczący się w pojęciu krajowego transportu drogowego. Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny, to przewóz osób który nie stanowi przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" przez przepisy prawa wspólnotowego, tj. rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L2009.300.8.). Zgodnie z § 2 pkt 4 tego rozporządzenia, za usługi okazjonalne uznaje się usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika. W orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako odnoszący się do określonej okazji, okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej. W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2007 r., I OSK 1361/06 Lex nr 384423).

Zestawienie definicji "przewozu okazjonalnego" wywiedzionej na podstawie powołanych wyżej przepisów z dokonanymi w sprawie ustaleniami faktycznymi pozwala na uznanie, że skarżący w dniu 25 października 2019 r. wykonywał odpłatny przewóz okazjonalny osób, bez jednoczesnego dopełnienia wszystkich wymagań określonych przepisami prawa. Ustalony w tym zakresie przez organy stan faktyczny nie budzi zdaniem Sądu wątpliwości. Z protokołu kontroli z dnia 25 października 2019 r. jednoznacznie wynika, że w tym dniu skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera, którego przewoził z ul. [...] na ul. [...] w L.. Pasażer zamówił kurs za pomocą aplikacji [...]. Aby zamówić kurs, musiał zarejestrować swoje dane i dane swojej karty kredytowej oraz zaakceptować regulamin aplikacji. Opłata za przewóz została pobrana z karty kredytowej pasażera. Nie ma przy tym ma znaczenia okoliczność, że skarżący nie otrzymał wynagrodzenia bezpośrednio od pasażera. Skarżący bowiem, korzystając z aplikacji [...], miał uzyskać wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Dla przyjęcia odpłatności przewozu nie ma znaczenia, w jaki sposób następuje dalsze rozliczenie po pobraniu należności z karty kredytowej pasażera, w szczególności jaki podmiot dokonuje rozliczenia i przekazania należności wykonawcy przewozu. Korzystanie z aplikacji [...] wiąże się z wynagrodzeniem za przewóz, czego skarżący nie kwestionuje.

Stanowisko organów w tej kwestii znajduje potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych, odwołującym się do dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. (C- 34/15) analizie charakteru usługi pośrednictwa poprzez platformę informatyczną, jaką jest również aplikacja [...]. Mianowicie odpłatne umożliwianie nawiązywania kontaktów, poprzez aplikację na inteligentny telefon, między właścicielami pojazdów niebędącymi zawodowymi kierowcami, a osobami chcącymi przebyć trasę miejską, należy uznać za usługę nierozerwalnie związaną z usługą przewozową, a tym samym za usługę wchodzącą w zakres "usług w dziedzinie transportu" w rozumieniu art. 58 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Usługa pośrednictwa w przekazywaniu zleceń przewozowych złożonych za pomocą aplikacji mobilnych na wzór wykorzystanej przez skarżącego w sprawie niniejszej, polega także na selekcjonowaniu właścicieli pojazdów niebędących zawodowymi kierowcami, którym określone przedsiębiorstwo dostarcza aplikację, bez której, po pierwsze, kierowcy ci nie świadczyliby usług przewozowych, a po drugie, osoby chcące przebyć trasę miejską nie miałyby dostępu do usług owych kierowców. Co więcej, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zauważył, że platforma mobilna wywiera decydujący wpływ na warunki, na jakich kierowcy ci świadczą usługi. Okazuje się w szczególności, że administrator określa - za pomocą aplikacji - przynajmniej maksymalną cenę danego przewozu, przedsiębiorstwo to pobiera tę cenę od klienta, a następnie przekazuje jej część właścicielowi pojazdu niebędącemu zawodowym kierowcą (tak Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 20 grudnia 2017 r. w sprawie C-434/15, LEX nr 2431422 oraz np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych: w Gdańsku z dnia 17 października 2019 r., III SA/Gd 501/19 i w Białymstoku z dnia 12 grudnia 2019 r., II SA/Bk 716/19 oraz z dnia 25 czerwca 2020 r., II SA/Bk 151/20).

Zatem korzystając z aplikacji [...] przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, skarżący realizował zamówione za jej pośrednictwem zlecenie na przewóz osób. Korzystając z aplikacji [...] skarżący uzyskał także wynagrodzenie za wykonany przewóz osób. Tym samym uznać należy, że skarżący wykonywał usługi odpowiadające pojęciu transportu drogowego, jak również, że wykonywał te usługi we własnym imieniu i na swoją rzecz.

Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut, że kontrolowany przewóz nie był przez skarżącego wykonywany w imieniu własnym, ale w imieniu podmiotu trzeciego – firmy T. L., w związku z czym J. M. nie powinien być stroną postepowania administracyjnego. Organy trafnie uznały, że stanowisko skarżącego w tej kwestii nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonych dowodach, w tym w dokumentach złożonych przez skarżącego wraz z pismem z dnia 23 czerwca 2020 r. Przedłożona przez skarżącego umowa współpracy i świadczenia usług z firmą T. L., w której nagłówku wpisane są dane J. M., nie jest podpisana przez T. L.. Nie ma zatem nawet charakteru dokumentu prywatnego, który zgodnie z art. 245 k.p.c. stanowi wyłącznie dowód tego, że osoby, które go podpisały, złożyły oświadczenie zawarte w dokumencie. Przedstawiony dokument może być oceniany jedynie jako propozycja zawarcia umowy. Zauważyć przy tym należy, że w jego treści zastrzeżono, iż zleceniodawca, którym według wypełnionego nagłówka miał być J. M., prowadzi działalność i działania opisane w pkt 1 preambuły w imieniu własnym i na własne ryzyko. Jednocześnie z preambuły wynika, że T. L. jako zleceniobiorca miał prowadzić między innymi odpłatną działalność polegającą na oferowaniu przewoźnikom dostępu do oprogramowania pod nazwą [...], które miało służyć zleceniodawcy do odbierania zleceń i przyjmowania płatności za zlecenia przez niego wykonane, a także działalność polegającą na pośredniczeniu przy przekazywaniu należnego zleceniodawcy wynagrodzenia od właściciela aplikacji [...]. Zatem również wynikające z przedstawionego dokumentu zasady współpracy nie mogłyby być uznane za świadczące o wykonywaniu przez skarżącego przewozu osób w imieniu i na rzecz podmiotu wymienionego jako druga strona umowy, niepodpisanej przy tym przez T. L.. Analogicznie należy ocenić dokument oznaczony jako umowa użyczenia, a dotyczący użyczenia samochodu osobowego przez T. Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością w W.. Na kserokopii umowy widnieją podpisy, jednak nie sprecyzowano osoby która w imieniu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością tą umowę podpisała. Wymaga przy tym podkreślenia, że przedmiot umowy nie został sprecyzowany w treści dokumentu. Wynika z niego jedynie, że dotyczy samochodu osobowego, bez jednoczesnego określenia marki, modelu, czy też numeru rejestracyjnego. W świetle treści dokumentu, umowa dotyczyła wyłącznie najmu bliżej nieokreślonego pojazdu, a nie wykonywania na rzecz innego podmiotu także czynności składających się na odpłatny przewóz pasażerów. W umowie brak postanowień pozwalających na uznanie, że to nie skarżący był podmiotem wykonującym skontrolowany przewóz.

W konsekwencji materiał dowodowy sprawy uprawniał do stwierdzenia, że w dniu kontroli drogowej skarżący wykonywał przewóz osób nie tylko osobiście, ale i w imieniu własnym. Powyższej oceny nie może podważyć odmienne przekonanie skarżącego, który powoływał się na współpracę z firmą T. przy wykonywaniu przedmiotowego przejazdu.

Nie zachodzą podstawy do uznania, że skarżący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz i innego podmiotu. Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skarżącego, że przewóz osób wykonywał w imieniu podmiotu trzeciego – T. L..

Identyczne dokumenty i zarzuty objęte niniejszym postępowaniem, przedstawiane były przez pełnomocnika skarżącego w sprawie nakładającej na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym i poddanej kontroli sądowej sygn. akt III SA/Lu 1170/20. Sprawa ta rozpoznawana była równolegle ze sprawą niniejszą. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokami z dnia 17 lutego 2021 r. oddalił skargi w obu sprawach. Nie ma więc podstaw do odmiennej oceny w niniejszej sprawie, dotyczącej naruszeń stwierdzonych w czasie tej samej kontroli drogowej.

Skoro zaś skarżący wykonywał przewóz okazjonalny w rozumieniu art. 4 pkt 11 u.t.d. we własnym imieniu, tym samym ponosi odpowiedzialność za brak ważnego w dniu kontroli orzeczenia lekarskiego oraz orzeczenia psychologicznego, wymaganych – zgodnie z art. 39j ust. 1 oraz art. 39k ust. 1 w zw. z art. 39m u.t.d. – zarówno od kierowcy zatrudnionego przez przedsiębiorcę lub inny podmiot wykonujący przewóz drogowy, jak również od przedsiębiorcy lub innej osoby osobiście wykonującej przewóz drogowy.

Zasadnie organ nałożył karę pieniężną przewidzianą w ustawie o transporcie drogowym, bowiem skarżący wykonywał przewóz bez ważnych badań lekarskiego oraz psychologicznego. Nie jest zatem uzasadniony zarzut skargi dotyczący naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 92a ust. 1 i art. 92 ust. 6 w związku z lp. 4.2. i lp. 4.3. załącznika nr 4 do tej ustawy. Podstawę nałożenia kary w niniejszej sprawie stanowiły bowiem przepisy art. 92a ust. 2 i ust. 8 ustawy o transporcie drogowym.

Podkreślić należy, że odpowiedzialność za popełnienie naruszeń wynikająca z art. 92a ust. 1 i 2 u.t.d. ma charakter obiektywny, jest niezależna od winy czy też stopnia zagrożenia wobec osób trzecich, a do jej powstania wystarczy stwierdzenie naruszenia przepisów o transporcie drogowym. Skarżący jako podmiot wykonujący w dniu kontroli przewóz okazjonalny osób, był zobowiązany do przestrzegania przepisów o transporcie drogowym i posiadania odpowiednich dokumentów.

Bez znaczenia dla odpowiedzialności skarżącego za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego jest okoliczność, że nie prowadził on zarejestrowanej działalności gospodarczej. Wykonywanie transportu drogowego stanowi rodzaj działalności gospodarczej reglamentowanej, a w Rozdziale 2 ustawy o transporcie drogowym określono "Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego", z których wynika, że wykonywanie tego transportu w określonych w przepisach zakresach wymaga zezwolenia lub licencji. Podkreślenia jednak wymaga, że według powszechnie akceptowanego w orzecznictwie stanowiska sankcjom stanowiącym konsekwencję naruszeń obowiązujących norm podlega wykonywanie transportu drogowego również w sytuacji, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi działalności gospodarczej (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt II GSK 701/17). Chodzi o faktyczne wykonywanie działalności odpowiadającej definicji transportu drogowego wynikającej z art. 4 u.t.d.

W konsekwencji, w świetle przywołanych wyżej przepisów ustawy o transporcie drogowym zachodziły podstawy do nałożenia na skarżącego kar przewidzianych w lp. 4.2. oraz lp. 4.3. załącznika nr 4 do ustawy.

Nie zasługuje na podzielenie zarzut naruszenia art. 92a ust. 10 u.t.d. przez wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w oparciu o załącznik nr 4, podczas gdy za ten sam czyn, będący przedmiotem kontroli, skarżącemu wymierzono karę pieniężną w wysokości [...] zł, zgodnie z decyzją z dnia 17 stycznia 2020 r. nr [...]

W związku z przytoczonym zarzutem wskazać należy, że ostatnio wymieniona decyzja dotyczyła nałożenia na skarżącego na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł za naruszenia określone w:

- lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji (12.000 zł);

- lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym, to jest wykonywanie przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy (8.000 zł).

Na podstawie art. 92a ust. 3 u.t.d. wysokość nałożonej kary pieniężnej ograniczono do kwoty 12.000 zł.

Zgodnie z art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, określa załącznik nr 3 do tej ustawy. Zgodnie zaś z art. 92a ust. 8 u.t.d. wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w art. 92a ust. 2 u.t.d., a także wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 4 do tej ustawy. Ukaranie strony karą administracyjną za naruszenia określone w załączniku nr 4 nie wyklucza możliwości wszczęcia wobec tej samej strony postępowania w przedmiocie innych naruszeń stwierdzonych podczas jednej kontroli, określonych w innym załączniku do ustawy. Pomimo zatem, że określone naruszenia, odnoszące się do załącznika nr 3 oraz załącznika nr 4 zostają ujawnione podczas jednej kontroli, to zupełnie odmienna jest podstawa prawna decyzji.

W ocenie Sądu organ prawidłowo stwierdził brak podstaw do zastosowania w okolicznościach niniejszej sprawy art. 92a ust. 10 u.t.d. Zgodnie z powołanym przepisem jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr 3 do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr 4 do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1.

Stwierdzone w niniejszej sprawie naruszenia z załącznika nr 4 do ustawy o transporcie drogowym nie są jednak tożsame ze stwierdzonymi w toku tej samej kontroli naruszeniami z lp. 1.1. oraz lp. 2.11. załącznika nr 3 do ustawy, które stały się podstawą nałożenia na J. M. kary pieniężnej w wysokości [...] zł na mocy decyzji nr [...] L. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 17 stycznia 2020 r., utrzymanej w mocy decyzją nr [...] Inspektor Transportu Drogowego z dnia z dnia 15 września 2020 r.

W przypadku skarżącego naruszenia wymienione w załączniku nr 3 nie pochłaniają naruszeń wymienionych w załączniku nr 4, zatem naruszenie z jednego załącznika nie stanowi w tym konkretnym przypadku jednocześnie naruszenia z drugiego załącznika. Zdaniem Sądu przepis art. 92a ust. 10 u.t.d. dotyczy sytuacji, gdy jeden czyn stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr 3 i nr 4, co należy rozumieć w ten sposób, że jeden czyn wypełniałby jednocześnie znamiona naruszeń z dwóch załączników. Dla przykładu brak licencji stwierdzony podczas kontroli – lp. 1.1 załącznika nr 3 oraz nieokazanie i niewyposażenie kierowcy w licencję podczas tej samej kontroli –lp. 1.1 załącznika nr 4. W takiej sytuacji art. 92a ust. 10 u.t.d. stałby na przeszkodzie nałożeniu kary za brak licencji oraz za jej nieokazanie, bowiem brak licencji pochłania drugie naruszenie. Jest to więc sytuacja, gdy jeden czyn "stanowi jednocześnie naruszenie" z dwóch załączników w rozumieniu art. 92a ust. 10 u.t.d. Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w sprawie niniejszej oraz w sprawie, w której skarżącego ukarano karą 12.000 zł. W ostatnio wymienionej sprawie skarga została także oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 17 lutego 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 1170/20.

W konsekwencji w okolicznościach niniejszej sprawy wymierzenie skarżącemu kary w wysokości 2.000 zł było zatem uzasadnione i zgodne z prawem.

Trafna jest także ocena organu o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 92c ust. 1 u.t.d., bowiem żadna z przesłanek wskazanych w tym przepisie nie wystąpiła w niniejszej sprawie. Nie ma podstaw aby przyjąć, że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia, skoro to on sam, osobiście prowadził skontrolowany pojazd, którym odpłatnie przewoził pasażera, nie posiadając przy tym wymaganych orzeczeń lekarskiego i psychologicznego. Brak wiedzy co do wymogów wynikających z ustawy o transporcie drogowym oraz nieuzasadnione przekonanie skarżącego o braku jego odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia nie mogą być uznane za okoliczności, o których mowa w art. 92c ust. 1 u.t.d.

Sąd działając z urzędu nie dopatrzył się również innych naruszeń prawa, w szczególności mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 k.p.a.

W sytuacji zaistnienia przewidzianych w przepisach prawa materialnego podstaw do nałożenia na skarżącego kary w wysokości 2.000 zł za naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym, zachodziły podstawy do zastosowania przez organ drugiej instancji przepisu art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Wobec bezzasadności zarzutów zawartych w skardze oraz wobec niestwierdzenia uchybień, które mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia, a które Sąd miał obowiązek uwzględniać z urzędu, skargę należało oddalić.

Z przytoczonych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. W będącej przedmiotem kontroli sądowej sprawie Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z dnia 15stycznia 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.