Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 550/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2013-09-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Ochrona zdrowia
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 133 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 235 z 1
journal: Dz.U. 1974 nr 24 poz 141
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy.
article: poz. 17.5 załącznika do rozp., par. 8 ust. 1 i 2, par. 4 ust. 1, par. 5 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.
article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal, Sędzia WSA Dorota Chobian,, Sędzia WSA Sylwester Miziołek (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 września 2013r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Kielcach utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w z dnia [...] w przedmiocie choroby zawodowej.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Pismem z dnia 24.02.2012r. W. S. zgłosił organowi I instancji podejrzenie choroby zawodowej, tj. nowotworu złośliwego pęcherza moczowego.

Na podstawie przebiegu pracy zawodowej strony ustalono, że W. S. mógł być narażony na czynniki o działaniu rakotwórczym dla ludzi w czasie nauki zawodu w Zasadniczej Szkole Przemysłu Skórzanego (w okresie od 1.09.1969r. do 26.06.1971r.), podczas zatrudnienia w Zakładach Obuwniczych [...](w okresie od 1.08.1971r. do 27.05.1972r.) oraz w [...] Zakładach Obuwia (okres zatrudnienia: od 10.05.1976r. do 6.04.1992r.). Organ, dokonując w niniejszej sprawie oceny narażenia zawodowego, wskazał że wnioskodawca w czasie zatrudnienia w zakładach przemysłu obuwniczego pracował w narażeniu na działanie pyłów wyprawionych skór naturalnych, a także sztucznych i barwionych oraz na działanie czynników chemicznych, głównie rozpuszczalników organicznych zawartych w stosowanych klejach, tj. butapren, OBT III, klej kauczukowy, aceton, PU z utwardzaczem, klej S-10, butaterm oraz rozcieńczalniki. Powyższe informacje zostały przekazane Wojewódzkiemu Ośrodkowi Medycyny Pracy, a następnie uzupełniono je o materiały przedstawione przez stronę. W piśmie z dnia 16.06.2012r. W. S. domagał się bowiem uzupełnienie danych o narażeniu zawodowym o substancje chemiczne takie jak benzydyna i 2-naftyloamina – które, jego zdaniem, mogły być zawarte w skórach wyprawionych oraz w materiałach przeznaczonych na wyściółki i podszewki produkowanego obuwia.

Uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki służby zdrowia – Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy – przeprowadziły postępowanie diagnostyczno-orzecznicze i wydały – odpowiednio w dniu 30.08.2012r. oraz 31.10.2012r. – zgodne co do treści orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania u W. S. choroby zawodowej, tj. nowotworu złośliwego pęcherza moczowego wymienionego pod pozycją 17.5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 ze zm.). Wydane na potrzeby przedmiotowego postępowania orzeczenia lekarskie oparto o merytoryczną ocenę dokumentacji medycznej W. S. sporządzonej przez specjalistyczne zakłady ochrony zdrowia, gdzie rozpoznano klinicznie i potwierdzono badaniem histopatologicznym nowotwór złośliwy pęcherza moczowego.

W uzasadnieniach orzeczeń lekarskich stwierdzono zgodnie, że z ustalonych przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego danych o narażeniu zawodowym wynika, iż w środowisku pracy W. S. nie występowały czynniki szkodliwe zaliczane do kategorii 1 rakotwórczości, których narządem krytycznym byłby pęcherz moczowy. W tym zakresie Instytut Medycyny Pracy negatywnie odniósł się do twierdzeń W. S. zawartych w piśmie z dnia 16.06.2012r., stwierdzając że jedynym czynnikiem rakotwórczym kategorii 1, na który mógł być narażony W. S. był benzen. Podkreślono przy tym, że jest to kancerogen dla układu krwiotwórczego i chłonnego (strona zgłosiła nowotwór złośliwy pęcherza moczowego), zwracając uwagę na okoliczność, że czynnikiem ryzyka dla rozwoju raka pęcherza moczowego było palenie przez wnioskodawcę papierosów.

Mając na uwadze powyższe Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia 10.12.2012r. nie stwierdził u W. S. choroby zawodowej: nowotworu złośliwego powstałego w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy uznanych za rakotwórcze u ludzi – nowotworu pęcherza moczowego. W podstawie prawnej powołano § 1 i 8 ww. rozporządzenia.

W odwołaniu od ww. rozstrzygnięcia strona podniosła, że w zebranym materiale dowodowym brak jest wykazania substancji szkodliwych uwalniających się w procesie produkcji obuwia pochodzących ze skór naturalnych wyprawianych, gumy (styrogumu) oraz z pyłu skór wyprawianych i sztucznych.

W toku postępowania odwoławczego Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, mając wątpliwości – w świetle przedstawionych przez stronę publikacji – co do ustalonego przez organ I instancji narażenia zawodowego, zwrócił się w dniu 4.02.2013r. do jednostki orzeczniczej z wnioskiem o dodatkową opinię lekarską bądź weryfikację orzeczenia lekarskiego.

W dodatkowej opinii lekarskiej z dnia 11.03.2013r. Instytut Medycyny Pracy nie podzielił wątpliwości organu II instancji, stwierdzając, że brak jest danych potwierdzających by pracownicy zatrudnieni przy produkcji obuwia mogli być narażeni na działanie benzydyny. W tym zakresie powołano się na monografię "Wytyczne szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych - Zeszyt 12 Produkcja i naprawa obuwia" Wojewódzkiej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej , w której zidentyfikowano substancje chemiczne na wybranych stanowiskach pracy w zakładach produkcji obuwia, nie stwierdzając obecności benzydyny, 2-naftyloaminy i związków chromu VI. Ze względu na powyższe obydwie jednostki orzecznicze nie znalazły podstaw do zmiany swojego dotychczasowego stanowiska, uznając, że do rozwoju wyżej wymienionego raka pęcherza moczowego przyczyniły się czynniki pozazawodowe.

W piśmie z dnia 14.04.2013r. W. S. zakwestionował opinię Instytutu Medycyny Pracy, twierdząc konsekwentnie, że był narażony na benzydynę i załączając kolejne materiały tj. artykuł "Nowotwory pochodzenia zawodowego w Polsce w latach 1995 - 2003" autorstwa Urszuli Wilczyńskiej i Neonili Szeszenii - Dąbrowskiej oraz "Zasady uznawania chorób nowotworowych za choroby zawodowe" autorstwa Ewy Wągrowskiej - Koski.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, powołał się zarówno na treść opisanych powyżej orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u W. S. choroby zawodowej, jak również na dodatkową specjalistyczną opinię lekarską. W tym zakresie podkreślono, że organy inspekcji sanitarnej przy podejmowaniu decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia są związane orzeczeniem lekarskim wydanym w tej sprawie – nie mają zatem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Dodatkowo, odnosząc się do pisma strony z dnia 14.04.2013r. oraz przedstawionych przezeń publikacji wskazano, że nie wniosły one nowych dowodów mogących mieć wpływ na końcowy wynik sprawy – gdyż narażenie na benzydynę było dodatkowo opiniowane przez jednostki orzecznicze, uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach na ww. decyzję organu odwoławczego wniósł W. S., zarzucając temu rozstrzygnięciu naruszenie prawa, a mianowicie art. 7 K.p.a., 77 § 1 K.p.a. oraz art. 80 K.p.a. przez wydanie decyzji bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz brak stwierdzenia choroby zawodowej w sytuacji, gdy z przedstawionych w toku postępowania prac i publikacji naukowo-badawczych, wynika że pracownicy zatrudnieni w przemyśle obuwniczym narażeni są na wdychanie węglowodorów aromatycznych zawartych w klejach i, rozcieńczalnikach oraz rozpuszczalników organicznych pyłu skór, gdzie zawarte w nich substancje mogą wydzielać związki kancerogenne. W uzasadnieniu wskazano, że rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11 września 1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki określa, że procesem produkcyjnym w toku, którego dochodzi do zanieczyszczenia środowiska pracy substancjami i czynnikami rakotwórczymi jest proces produkcji obuwia i naprawa (pyły skóry, rozpuszczalniki zanieczyszczone benzenem). Organ I instancji stwierdził bez żadnych wątpliwości, że skarżący narażony był na pył skór naturalnych, sztucznych i barwionych. Z tego też względu, zdaniem skarżącego, nie można się zgodzić ze stwierdzeniem organu odwoławczego, że brak jest danych potwierdzających, że pracownicy zatrudnieni przy produkcji obuwia mogli być narażeni na działanie benzydyny – w sytuacji gdy z treści prac naukowych przedstawionych przez skarżącego wynika, iż przy produkcji obuwia wydzielają się węglowodory aromatyczne zawarte w klejach i rozcieńczalnikach oraz pyły skór wyprawianych, które to zawierają substancje chemiczne takie jak barwniki azowe, związki chromu VI, naftyloaminę, nitrozominy oraz benzydynę. Co więcej, z treści przedstawionej pracy badawczej Instytutu Medycyny Pracy im. prof. J. Nofera pt. "Nowotwory pochodzenia zawodowego w Polsce w latach 1995-2003" wynika, że czynnikiem przyczynowym w 25 % przypadków stwierdzeń nowotworów pochodzenia zawodowego dla nowotworu pęcherza moczowego jest właśnie benzydyna. W. S. zwrócił także uwagę, że wprawdzie organ II instancji na skutek wątpliwości co do ustalonego przez organ I instancji narażenia zawodowego strony próbował te kwestie wyjaśnić, jednakże podobnie jak organ I instancji w sposób nieprawidłowy dokonał ustaleń dotyczących oceny tego narażenia, pomijając cały okres zatrudnienia strony – w tym w zakładzie [...]. W tym zakładzie skarżący, mimo zatrudnienia w umowie na stanowisku dozorcy, faktycznie wykonywał pracę ślusarza przy konstrukcjach stalowych oraz pracował przy remontach w Zakładach Przemysłu Cementowo-Wapienniczego. Pominięcie tych kwestii zaważyło na treści merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Strona podkreśliła również, że na żadnym etapie postępowania nie zostało wykazane, iż to palenie papierosów wywołały u niego chorobę nowotworową. Natomiast zgodnie ze stanowiskiem krajowego konsultanta w dziedzinie medycyny pracy wystąpienie w konkretnym przypadku czynników ryzyka nowotworowego związanego ze stylem życia – w przypadku skarżącego palenia papierosów - nie wyklucza stwierdzenia raka zawodowego u osoby eksponowanej w miejscu pracy na kancerogen. W skardze wskazano, że w przypadku stwierdzenia u pracownika choroby figurującej w wykazie chorób zawodowych zachodzi prawne domniemanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy chorobą zawodową, a warunkami narażającymi na jej powstanie. Domniemanie to może być jednoznacznie obalone konkretnym dowodem, a nie przypuszczeniem oraz poprzez wykazanie, że w konkretnym przypadku schorzenie powstało na skutek innych przyczyn niż zawodowe (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3.02.1999r., III RN 110/98, Prok. i Pr. 1999/7-8/56). W. S., przyznając że orzeczenia lekarskie wydawane na użytek postępowania w sprawie chorób zawodowych są w istocie opiniami w rozumieniu art. 84 § 1 K.p.a. podkreślił, że podlegają one wszechstronnej ocenie przez organy. Wymóg ten nie został, zdaniem strony, spełniony w niniejszej sprawie, gdyż zaskarżona decyzja została wydana w zasadzie tylko w oparciu o orzeczenie lekarskie – nie zaś na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 K.p.a.).

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi odwoławczemu do ponownego rozpatrzenia.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem decyzja organu odwoławczego odpowiada przepisom prawa.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną.

Na wstępie rozważań prawnych należy przytoczyć treść art. 235¹ ustawy z dnia 26.06.1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r. nr 21, poz. 94 ze zm.), zgodnie z którym za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Podkreślenia wymaga, że zgodnie z najnowszym orzecznictwem nie jest wymagane bezsporne wykazanie związku między warunkami pracy w warunkach narażenia, a stwierdzoną dolegliwością (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15.06.2012r., sygn. akt II OSK 748/12, LEX nr 1216762). W razie ustalenia przez właściwego lekarza, że rodzaj rozpoznanej u pracownika choroby mieści się w wykazie, a pracownik świadczył pracę w warunkach narażenia zawodowego, które w świetle dostępnej wiedzy medycznej mogą tę chorobę wywoływać, tak lekarz, jak i organy inspekcji sanitarnej obowiązane są uznać takie schorzenie za chorobę zawodową. Domniemanie to upada, jeżeli zebrany materiał dowodowy pozwala jednoznacznie lub z wysokim prawdopodobieństwem wykluczyć taki związek przyczynowo-skutkowy, to znaczy wskazać inną niż zawodowa etiologię choroby (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 22.03.2012r., LEX nr 1139314).

Niesporna w niniejszej sprawie jest okoliczność, że zgłoszone przez W. S. schorzenie – nowotwór złośliwy pęcherza moczowego – jest chorobą wymienioną w wykazie zawartym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30.06.2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869 ze zm.) – pod pozycją 17.5. Strony różnią się natomiast stanowiskami co do obecności w środowisku pracy skarżącego czynników uznanych za rakotwórcze u ludzi – a zatem rozstrzygnięcie tej kwestii ma zasadnicze znaczenia dla oceny zasadności wniesionej do tut. Sądu skargi. Z poz. 17.5 załącznika do ww. rozporządzenia wynika bowiem, że nowotwór złośliwy pęcherza moczowego może być uznany za chorobę zawodową wyłącznie jeśli powstał w następstwie działania czynników występujących w środowisku pracy, uznanych za rakotwórcze u ludzi. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 10.08.2012r. w sprawie kryteriów i sposobu klasyfikacji substancji chemicznych i ich mieszanin (Dz. U. poz. 1018) substancje o udowodnionym działaniu rakotwórczym na człowieka to takie, które zostały zakwalifikowane do kategorii 1. Wykaz tych substancji określa rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24.07.2012r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszanin, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. poz. 890). Przy ocenie narażenia zawodowego na czynniki rakotwórcze uwzględnia się również lokalizację nowotworu. Jak wynika bowiem z powoływanego przez obie strony artykułu "Nowotwory pochodzenia zawodowego w Polsce w latach 1995 - 2003" autorstwa Urszuli Wilczyńskiej i Neonili Szeszenii wśród zidentyfikowanych czynników powodujących nowotwór pęcherza moczowego pochodzenia zawodowego znajdują się jedynie oleje mineralne, benzydyna, anilina, naftyloamina oraz promieniowanie jonizujące (k. 280 akt administracyjnych). W publikacji tej nie stwierdzono natomiast, aby do powstawania przedmiotowego nowotworu przyczyniał się benzen – którego śladowe ilości stwierdzono w środowisku pracy skarżącego.

W tym miejscu wskazać trzeba, że zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia z dnia 30.06.2009r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jak wynika z kolei z § 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia właściwy państwowy inspektor sanitarny, który otrzymał zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej, wszczyna postępowanie, a w szczególności kieruje pracownika lub byłego pracownika, którego dotyczy podejrzenie, na badanie w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, do jednostki orzeczniczej I stopnia. Jednostkami organizacyjnymi właściwymi do rozpoznawania chorób zawodowych są jednostki wymienione w § 5 ust. 2 i 3 ww. rozporządzenia, do których zalicza się zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy, jak i Instytut Medycyny Pracy , wydające w niniejszej sprawie opinie stanowiące podstawę rozstrzygania przez organy obu instancji.

Ze względu na powyższe szczególna rola w postępowaniu przypada orzeczeniom lekarskim, wydanym przez uprawnione do orzekania jednostki orzecznicze, które nie tylko rozpoznają chorobę występującą u pracownika, ale i stwierdzają, jaka jest przyczyna schorzenia. Natomiast organy inspekcji sanitarnej są związane treścią orzeczenia lekarskiego – mającego charakter opinii biegłego – w zakresie poczynionych w nim ustaleń tj. dotyczących schorzenia i jego przyczyn. Tym samym w prowadzonym przez nie postępowaniu administracyjnym brak jest podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Przyjęte rozwiązanie wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej.

Jednostki orzecznicze obu szczebli zgodnie uznały – na podstawie przedstawionych przez organ I instancji danych o narażeniu zawodowym W. S. – że w jego środowisku pracy nie występowały czynniki szkodliwe zaliczane do kategorii 1 rakotwórczości, których narządem krytycznym byłby pęcherz moczowy. W tym zakresie Instytut Medycyny Pracy wskazał, że skarżący był narażony jedynie na pył skór naturalnych i sztucznych, rozpuszczalniki – aceton, substancje zawarte w klejach – nie zaś, jak twierdził, na rakotwórczą benzydynę, 2 –naftyloaminę oraz sole chromu, które prawdopodobnie mogły występować w barwionej skórze używanej do produkcji obuwia. Podkreślono jednocześnie, że w zakładzie pracy W. S. nie zajmowano się barwieniem skór – co znajduje potwierdzenie w opisie obowiązków zawodowych skarżącego oraz w zeznaniach jego współpracowników. Powyższe dane wynikają z przeprowadzonych pomiarów czynników szkodliwych obecnych w powietrzu na stanowiskach pracy strony – w rezultacie których stwierdzono obecność pyłu z zawartością Si02, toluenu, benzenu (w śladowych ilościach), estrów kwasu octowego, octanu butylu i etylu – w związku z czym prawidłowo nie uwzględniono opracowań przedstawianych w tym zakresie przez skarżącego. Podobnie, w określonych w "Wytycznych szacowania ryzyka zdrowotnego dla czynników rakotwórczych - Zeszyt 12 Produkcja i naprawa obuwia", wydanych przez Instytut Medycyny Pracy , substancjach chemicznych stosowanych w procesie produkcji i naprawy obuwia nie stwierdzono obecności benzydyny, 2-naftyloaminy ani związków chromu – które są stosowane w procesach garbowania skór – a nie w produkcji obuwia. Jednostka orzecznicza II stopnia uznała zatem, że jedynym czynnikiem uznanym za rakotwórczy dla ludzi, na jaki w trakcie pracy zawodowej mógł być narażony skarżący był benzen. Jednakże czynnik ten nie mógł być kancerogenem dla układu krwiotwórczego i chłonnego, jako że nie potwierdzono zwiększonego ryzyka zachorowania na nowotwory pęcherza moczowego u populacji narażonej zawodowo na benzen – w związku z czym stwierdzono brak podstaw do uznania związku miedzy warunkami pracy W. S. a rozpoznanym u niego rakiem pęcherza moczowego.

Należy zwrócić uwagę, że opisane powyżej stanowisko Instytut Medycyny Pracy w całości podzielił w sporządzonej na zlecenie organu odwoławczego dodatkowej opinii w trybie § 8 ust. 2 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału. Wskazano przy tym na czynniki pozazawodowe ryzyka zachorowania przez W. S. na raka pęcherza moczowego – to jest palenie papierosów.

Mając na względzie powyższe należy wyjaśnić skarżącemu, że sąd administracyjny, kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować orzeczenia lekarskie jedynie w przypadku ich wzajemnej bądź wewnętrznej sprzeczności. Takie sytuacje jednak w niniejszej sprawie nie występują, gdyż sporządzone na jej potrzeby orzeczenia lekarskie są spójne, rzetelne, wyczerpująco uzasadnione, a ponadto zostały potwierdzone dodatkową opinią Instytutu Medycyny Pracy z dnia 11.03.2013r.

Nie będąc zatem uprawnionym do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: z dnia 19.03.2007r., sygn. akt VII SA/Wa 2429/06, z dnia 5 listopada 2008r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08, dostępne internetowej bazie orzeczniczej NSA), wskazać należy, że organy obu instancji, działając w oparciu o należycie i wyczerpująco zebrany w sprawie materiał dowodowy (art. 7, art. 77 § K.p.a.), prawidłowo wydały decyzje o braku stwierdzenia u W. S. choroby zawodowej. W tym zakresie nie mógł odnieść skutku zarzut o braku uwzględnienia okresu zatrudnienia strony w zakładzie [...], jako że z ustaleń organów wynika, że zarówno prace wykonywane przez skarżącego jako dozorca jak i ślusarz nie odbywały się z narażeniem na czynniki środowiskowe pracy uznane za rakotwórcze. Podkreślić przy tym trzeba, ze jako podstawę wydanych w niniejszej sprawie rozstrzygnięć wskazano z jednej strony całościową ocenę narażenia zawodowego i informacje uzyskane odnośnie zakładów pracy skarżącego (w tym wyniki ówcześnie przeprowadzonych pomiarów), z drugiej zaś orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 30.08.2012r. oraz Instytutu Medycyny Pracy z dnia 31.10.2012r. (k. 192, 196 akt administracyjnych). Stąd też – wobec dysponowania przez organy i jednostki orzecznicze szczegółowymi danymi pochodzącymi z tego okresu – nie mogła odnieść skutku argumentacja strony powołującej się na rozmaite publikacje naukowe i opracowania tego przedmiotu.

Wbrew odmiennemu w tym względzie stanowisku W. S., bezsprzecznie w sprawie wykazano brak podstaw do uznania, że stwierdzone u skarżącego schorzenie w postaci nowotworu pęcherza moczowego wskazane po pozycją 17.5 wykazu chorób zawodowych zostało wywołane czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy skarżącego albo sposobem wykonywania pracy.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 11.09.1996r. w sprawie czynników rakotwórczych w środowisku pracy oraz nadzoru nad stanem zdrowia pracowników zawodowo narażonych na te czynniki (Dz. U. z 1996r. nr 121, poz. 571 ze zm.) wskazać trzeba, że rozporządzenie to utraciło moc z dniem 1.05.2004r. Istotnie, tak jak twierdzi strona, regulacja ta stanowiła, że procesem produkcyjnym w toku którego dochodzi do zanieczyszczenia środowiska pracy substancjami i czynnikami rakotwórczymi jest m. in. proces produkcji obuwia i jego naprawa (pyły skóry, rozpuszczalniki zanieczyszczone benzenem). W tym miejscu należy wyjaśnić skarżącemu, że Sąd kontroluje legalność zaskarżonej decyzji według stanu prawnego obowiązującego w dacie jej wydania (art. 133 § 1 ustawy P.p.s.a.), a w tym dniu (24.04.2013r.) obowiązywało rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 24.07.2012r. w sprawie substancji chemicznych, ich mieszaniny, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub mutagennym w środowisku pracy (Dz. U. poz. 890) – powołane przez jednostkę orzeczniczą II stopnia. Ostatnie z wydanych rozporządzeń w odmienny sposób ujęło procesy technologiczne, w których dochodzi do uwalniania substancji chemicznych, ich mieszanin lub czynników o działaniu rakotwórczym lub mutagennym określając je wyłącznie jako:

1. produkcję auraminy.

2. procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych, obecnych w sadzy węglowej, smołach węglowych i pakach węgłowych.

3. procesy technologiczne związane z narażeniem na działanie pyłów, dymów i aerozoli tworzących się podczas rafinacji niklu i jego związków.

4. produkcja alkoholu izopropylowego metodą mocnych kwasów.

5. prace związane z narażeniem na pył drewna twardego.

Mając na uwadze, że w niniejszej sprawie szczegółowa ocena narażenia zawodowego W. S. odbyła się właśnie pod kątem występowania wielopierścieniowych węglowodorów aromatycznych wywołujących raka pęcherza moczowego – których obecności w środowisku pracy strony nie stwierdzono – brak jest podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.