Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 882/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-03-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 35
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
article: par. 8
journal: Dz.U. 2003 nr 120 poz 1133
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA INFRASTRUKTURY z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego

SENTENCJA

Dnia 27 marca 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Olga Białek (spr.) Sędzia NSA Halina Filipowicz – Kremis Sędzia WSA Alicja Palus Protokolant specjalista Marta Klimczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2019 r. sprawy ze skargi K. H. i K. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej cztery budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej kwotę 500 zł (słownie: pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2018 r., nr [...], Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...]Sp.z o.o. S.K z siedzibą we [...] pozwolenia na budowę czterech budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej wraz z wewnętrzną infrastrukturą techniczną dla każdego z budynków tj. wewnętrzną linią zasilającą n/n, instalacją kanalizacji sanitarnej, instalacją gazu od skrzynek w linii ogrodzenia do odbiorników w budynku oraz instalacją kanalizacji deszczowej z bezodpływowymi zbiornikami na wody deszczowe na działce nr [...], obręb [...], gmina [...].

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że po dokonaniu sprawdzeń przedłożonego projektu budowlanego stwierdzono nieprawidłowości, wobec czego postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. nałożono na inwestora obowiązek ich usunięcia, zgodnie z art. 35 ust. 3 Prawa budowlanego. Inwestor uzupełnił w wyznaczonym terminie projekt budowalny oraz złożył pismo z wyjaśnieniami (między innymi, dołączono decyzję o wyłączeniu gruntów z produkcji rolnej, decyzję DWKOZ, uzupełniono projekt budowlany o graficzną analizę nasłonecznienia i przesłaniania, dokonano korekt w części opisowej projektu zagospodarowania terenu w zakresie zaopatrzenia w wodę, oraz zwymiarowano wskazane przez organ elementy infrastruktury technicznej i zagospodarowania). Zdaniem organu, ponowna ocena projektu w kontekście zmian i pisemnych wyjaśnień wykazała, że został on uzupełniony zgodnie z ww. postanowieniem. Wobec stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innymi przepisami, w tym techniczno-budowalnymi Starosta uznał, że należy udzielić pozwolenia na budowę na przedmiotowe zamierzenie inwestycyjne.

Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli K. H. i K. H. (właściciele nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji) zarzucając, że usytuowanie planowanych budynków pomiędzy już istniejącą zabudową jednorodzinną, zaburzy ład urbanistyczny. Zdaniem stron planowany przebieg drogi dojazdowej do budynków, spowoduje wycięcie osiemnastoletnich drzew na długości około 35 m (około 35 sztuk). Według odwołujących się, analiza zacieniania wyraźnie pokazuje, że ich budynek będzie w ciągu dnia stale zacieniony.

Wojewoda [...] zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] października 2018 r. Nr [...] podjętą w wyniku rozpatrzenia odwołania K. H. i K. H., - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. - utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Po przeprowadzeniu analizy całości akt sprawy organ odwoławczy stwierdził najpierw, że inwestor złożył wniosek z elementami wymaganymi przepisem art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego tj. projekt budowlany spełanijący wymagania Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. (Dz.U z 2012 r. poz. 464 - dalej rozporządzenie) oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Następnie organ poddał analizie zgodność projektu z wymaganiami określonymi w przepisie art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym zakresie stwierdził, że przedłożony projekt budowlany został sporządzony i sprawdzony przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane i legitymujące się przynależnością do właściwej do zakresu uprawnień izby samorządu zawodowego. Projektanci inwestycji złożyli także stosowne oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej oraz została sporządzona informacja dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na specyfikę projektowanych obiektów budowlanych (str. 2 oraz str. 13-15 projektu budowlanego).

W kwestii zgodności przedłożonego projektu budowalnego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Wojewoda wyjaśnił, że wskazana we wniosku o pozwolenie na budowę nieruchomość objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi [...] położonego w obrębach: [...] i [...] , przyjętego uchwałą Rady Gminy [...] Nr [...], z dnia [...] sierpnia 2012 r. Na rysunku planu przedmiotowy teren opisany jest symbolem 2.5 MN, dla którego przeznaczenie podstawowe stanowi zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna (§ 14 ust. 1 pkt 1 planu). Plan pod pojęciem zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej rozumie tereny przeznaczone pod lokalizację budynków mieszkalnych jednorodzinnych wraz z towarzyszącymi budynkami gospodarczymi i garażami, niezbędnymi urządzeniami budowlanymi, komunikacją wewnętrzną oraz obiektami małej architektury (§ 4 pkt 3). Ponadto dla terenu 2.5 MN ustalono, że budynki mieszkalne jednorodzinne dopuszcza się wyłącznie jako wolno stojące lub bliźniacze (§ 14 ust. 3 pkt 2).

Oceniając planowaną inwestycję pod kątem zgodności z ustaleniem planu w zakresie przeznaczenia podstawowego terenu, organ zauważył, że projekt przedstawia 4 budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej. Planowane budynki tworzą dwie grupy, a dwa budynki w grupie stykają się przeciwległymi ścianami, przy czym każdy budynek mieści jeden lokal mieszkalny. Pojedynczy budynek w grupie od fundamentów po dach stanowi konstrukcyjnie samodzielną całość. Budynki na całej swojej wysokości rozdzielone są dylatacją i odrębnymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego (rys. "Rzut parteru", "Rzut poddasza", "Rzut więźby dachowej" "Rzut fundamentów", "Rzut stropu nad parterem"). Zaprojektowane obiekty spełniają zatem definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, określoną w art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi, że przez budynek mieszkalny jednorodzinny należy rozumieć budynek wolnostojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni budynku. Wobec powyższego oznacza to, że planowane obiekty to jedno lokalowe budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej, a ich lokalizacja na terenie 2.5 MN, zgodna jest z ustaleniami planu miejscowego w zakresie przeznaczenia podstawowego.

W dalszej kolejności Wojewoda stwierdził, że planowane zamierzenie nie narusza ustaleń planu dotyczących (§ 14 ust. 3 pkt 1 lit. c), pkt 3, pkt 4, pkt 5, ust. 4 lit. a), lit. b), lit. d), ust. 5 pkt 2 lit. b), ust. 7 pkt 1 tekstu planu):

1) przebiegu nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 6 m od pasa drogowego ul. [...] - najbliższe budynki zostały usytuowane w odległości 15,58 m od tego pasa

- zob. "Projekt zagospodarowania terenu",

2) dopuszczalnej wysokości budynku od poziomu terenu do okapu dachu do 7 m i do najwyższego punktu dachu do 12 m - projektowane budynki do okapu posiadają wysokość 6,09 m (5,79+0,3), a do kalenicy 10,62 m (10,32+0,3) - zob. rys. "Przekrój A-A".

3) dopuszczalnej liczby kondygnacji - do trzech kondygnacji, w tym trzecia kondygnacja wyłącznie w postaci poddasza użytkowego - projektowane budynki posiadać będą dwie pełne kondygnacje i poddasze nieużytkowe - zob. rys. "Przekrój A-A",

4) geometrii dachu - dachy dwuspadowe, symetryczne, o nachyleniu od 35° do 45°, kryte dachówką ceramiczną, cementową lub materiałem dachówkopodobnym z wyłączeniem dachówki bitumicznej - projektowane dachy budynków są dwuspadowe, symetryczne o kącie nachylenia 35°, przekryte dachówką ceramiczną lub cementową - zob. rys. "Rzut dachu", "Przekrój A-A" i "Zestawienie przegród",

5) powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki nie większej niż 40%

- planowana powierzchnia zabudowy stanowi 22,21 % powierzchni działki,

6) min. 50% powierzchni działki urządzonej jako powierzchni terenu biologicznie czynnego

- powierzchnia biologicznie czynna stanowić będzie 70,76%,

7) przeznaczenia co najmniej 337 m2 powierzchni działki na 1 lokal mieszkalny w budynku mieszkalnym typu bliźniaczego - zaprojektowano łącznie 4 lokale mieszkalne w budynkach, dla których przeznaczono po 500 m2 powierzchni działki objętej inwestycją na 1 lokal mieszkalny,

8) powierzchni działki w zabudowie mieszkaniowej jednorodzinnej nie mniejszej niż 750 m2 dla budynku typu bliźniaczego - działka nr [...] posiada powierzchnię 2000 m2,

9) ilości miejsc postojowych - dla zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej nie mniej niż 2 miejsca postojowe na lokal mieszkalny, wliczając w to garaże - zaprojektowano dla 4 lokali mieszkalnych 4 miejsca garażowe oraz 4 miejsca postojowe na terenie działki - zob. "Projekt zagospodarowania terenu".

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego zaburzenia przez inwestycję ładu przestrzennego, organ odwoławczy podkreślił, że jak wynika z analizy planowane zamierzenie budowalne spełnia ustalenia obowiązującego planu miejscowego, a plan w swoich ustaleniach nie wskazuje na wymóg nawiązywania projektowaną zabudową do zabudowy sąsiedniej.

Badając zgodność projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, Wojewoda zauważył, że planowane budynki (ścianami bez otworów okiennych) położone będą w odległościach 3,21 m oraz 7,65 m od granicy z sąsiednimi działkami odpowiednio nr [...] oraz nr [...] (wymagane min. 3 m), a ścianami z otworami okiennymi położone będą w odległości 15 m, licząc od granicy z działką nr [...] (wymagane min. 4 m), co spełnia ustalenia określone w § 12 ust.1 pkt 1 i pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. 1422 ze zm.).

Projektowane budynki nie są przesłaniane i nie niosą ograniczeń związanych z przesłanianiem budynków na sąsiednich działkach, zgodnie z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Najbliższa zabudowa (budynek mieszkalny) znajduje się na działce nr [...] w odległości ok. 16 m od najbliższej planowanego budynku (pomiar z mapy). Na działce nr [...] obecnie odbywa się realizacja identycznej pary budynków jak na działce objętej zainwestowaniem (nie posiadają otworów okiennych ściany tych budynków zwrócone w kierunku działki nr [...]). Biorąc pod uwagę, że od strony działek nr [...] i nr [...] projektowane budynki posiadają ściany bez otworów okiennych, nie będzie miała racji bytu kwestia przesłaniania projektowanego budynku przez inne budynki. Ponadto z uwagi na niezbyt dużą wysokość planowanych obiektów (6,09 m do okapu i 10,62 m do kalenicy) oraz znaczną odległość od najbliżej usytuowanego budynku mieszkalnego na działce nr [...] (ok. 16 m), także budynek ten nie będzie przesłaniany. Odległość między tymi budynkami jest bowiem większa od wysokości projektowanych budynków (16 m > 10,62 m) - zob. rys. "Analiza przesłaniania". Z uwagi na znaczne odległości pomiędzy projektowanymi budynkami, nie będzie miała ponad normatywnego wpływu na nasłonecznienie pokoi w najbliżej usytuowanym budynku mieszkalnym na działce nr [...] (zob. rys. "Analiza nasłonecznienia"). Z Analizy nasłonecznienia wynika bowiem, że częściowo elewacja tego budynku w dniach równonocy nie będzie nasłoneczniona w godzinach od 15.30 - 17.00. Oznacza, że w sprawie spełnione są wymagania § 60 ww. rozporządzenia, wskazującego na wymóg zapewnienia czasu nasłonecznienia pokoi mieszkalnych, co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 700-1700.

Zdaniem organu, dokumentacja projektowa spełnia także inne wymagania rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nieruchomość objęta inwestycją ma zapewniony bezpośredni dostęp do drogi publicznej (ul. [...]). Ponadto dla terenu przedmiotowej działki wydano decyzję Starosty [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...], zezwalającą na trwałe wyłączenie gruntów z produkcji rolniczej (zmienioną decyzją tego organu z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] r.). Inwestor dysponuje także pozwoleniem na prowadzenie badań archeologicznych (decyzja [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków we [...] z dnia [...] marca 2018 r. nr [...]).

Odnosząc się do zarzutu odwołania, dotyczącego dokonania potencjalnej wycinki drzew, autor decyzji wskazał, że co do zasady zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości stanowi przedmiot odrębnego postępowania, a przepisy prawa materialnego nie uzależniają udzielenia pozwolenia na budowę od uzyskania zezwolenia na wycięcie drzew lub krzewów. Ponadto w opisie do projektu budowalnego podano, iż działka objęta inwestycją jest niezadrzewiona (str. 5 projektu).

Kwestia dokonania ewentualnej wycinki drzew bez uzyskania zgody właściwego organu nie należy do oceny organu administracji architektoniczno-budowalnej.

Reasumując, organ odwoławczy ocenił projekt budowlany jako prawidłowy i kompletny z punktu wymagań stawianych przez przepisy Prawa budowlanego. Spełnione tym samym zostały wszystkie przesłanki do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli K. H. i K. H., zarzucając Wojewodzie [...] obrazę art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie czynności zmierzających do wyjaśnienia wszelkich okoliczności związanych z wydaniem decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2018 r. nr [...].

Zarzucając powyższe skarżący zawnioskowali o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji.

Argumentując skargę strony podniosły, że projekt budowalny który zatwierdzony został przez organ pierwszej instancji nie uwzględniał istniejącego na działce drzewostanu. Starosta zatwierdzając projekt nie zachował należytej staranności odstępując od wizji lokalnej w terenie i przyjmując, że stan przedstawiony w projekcie jest zgodny z rzeczywistością. Tymczasem działka nr [...] jest działką zadrzewioną i nieuwzględnienie tego w projekcie powinno zostać dostrzeżone przez organ odwoławczy. Zdaniem skarżących, zamierzona inwestycja powoduje konieczność wycięcia drzewostanu, co wymaga uzyskania przez inwestora pozwolenia na wycinkę.

Skarżący zauważyli, że jeżeli nawet brak decyzji na wycinkę drzew nie wstrzymuje wydania pozwolenia na budowę, to jednak w projekcie budowlanym inwestor winien ujawnić istniejące zadrzewienie. Niewykazanie faktu zadrzewienia, czyni przyszły wymóg uzyskania pozwolenia na wycinkę iluzorycznym i martwym. Inwestor nie wykazując faktu zadrzewienia terenu na którym zamierza prowadzić budowę, nie będzie zainteresowany uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na wycinkę. Zdaniem skarżących, wykonanie inwentaryzacji drzewostanu nie oznacza wymogu uzyskania tego pozwolenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując w całości argumentację i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.

Podczas rozprawy w dniu 27 marca 2019 r. skarżący K. H. poparł skargę i zawarte w niej wnioski. Podtrzymał także twierdzenie, że działka zainteresowanego jest nadal zadrzewiona. Inwestor wyciął jednak część drzew. Skarżący podniósł także problem nierzetelnego sporządzenia projektu zagospodarowania, co wynika z pomyłek w bilansie terenu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zaistniała zatem przesłanka określona art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowania przed sądami administracyjnym (Dz.U z 2018 r. poz. 1302 - dalej jako "u.p.p.s.a") co obliguje Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji Wojewody [...].

Przeprowadzona kontrola legalności zaskarżonego aktu wykazała bowiem, że został on wydany z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w związku z art. 15 k.p.a.

Nie może budzić wątpliwości na tle uregulowań zawartych w Kodeksie postępowania administracyjnego, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Przypomnieć należy, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji (por. wyrok NSA z dnia 22 marca 1996 r., sygn. akt SA/Wr 1996/95, opubl. ONSA 1997 r., Nr 1, poz. 35). Organ odwoławczy ma obowiązek rozpatrzyć wszystkie żądania stron i ustosunkować się do nich w uzasadnieniu decyzji, rozpoznając sprawę w oparciu o stan prawny i faktyczny obowiązujący w dniu wydania decyzji ostatecznej (por. wyrok NSA z dnia 3 marca 1993 r. sygn. akt IV SA 1241/93, opubl. ONSA 1993 r., Nr 3, poz. 79).

Obowiązująca w KPA zasada prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) obliguje organ administracji publicznej prowadzący postępowanie do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Realizację tej zasady zapewniają gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe. W myśl art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Strona postępowania oczywiście, zgodnie z zasadą czynnego udziału, jest uprawniona do przedstawienia dowodów. Ponieważ to organ administracji ma podjąć wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia sprawy, strona, która nie przytoczyła faktów ani dowodów w postępowaniu przed organem I instancji, może je przytoczyć w postępowaniu przed organem II instancji. Organ co do zasady może nie uwzględnić żądania przeprowadzenia dowodu tylko w świetle określonych okoliczności wymienionych w art. 78 § 2 k.p.a. Reguły dowodzenia zawarte w KPA wskazują, że w sytuacji gdy strona przypisuje określonym zdarzeniom, faktom czy okolicznościom decydujące dla wyniku sprawy znaczenie, będzie naruszać prawo i uchybiać zasadzie z art. 8 k.p.a. i art. 11 k.p.a. takie niekorzystne dla strony rozstrzygnięcie organu, które w uzasadnieniu nie będzie odnosiło się w sposób rzeczywisty do przedstawionych argumentów. Takie działanie organu narusza art. 7 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. Ostatnio powołany przepis szczegółowo określa jakie wymogi powinno spełniać uzasadnienie decyzji. Uzasadnienie jest niezwykle istotnym składnikiem decyzji, jego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia stanowiącego dyspozytywną część decyzji. Strona ma bowiem prawo znać argumenty i przesłanki podejmowania decyzji, gdyż w przeciwnym wypadku nie ma możliwości obrony swoich słusznych interesów.

Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że organ odwoławczy nie sprostał wymogom wynikającym z opisanych regulacji procesowych.

Należy zwrócić uwagę, że w art. 35 Prawa budowlanego określony został zakres działania organu architektoniczno-budowlanego przy zatwierdzeniu projektu budowalnego i wydaniu pozwolenia na budowę. Nakłada on na organ obowiązek sprawdzenia projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy oraz wymaganiami ochrony środowiska (ust. 1 pkt 1) oraz zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (ust. 1 pkt 2 ). Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego należy interpretować systemowo przy uwzględnieniu nie tylko unormowań techniczno-budowlanych, ale także pozostałych przepisów ustawy, w tym art. 34 ust. 3 pkt 1, który stanowi, że projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujące: określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów, wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i projektowanej zabudowy terenów sąsiednich (wyrok z dnia 29 sierpnia 2018 r. II OSK 2434/16, COBSA).

Wymogi jakie powinien zawierać projekt zagospodarowania terenu doszczegółowione zostały w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Według § 8 przywołanego rozporządzenia, projekt zagospodarowania działki lub terenu zawiera część opisową i graficzną. W części opisowej projekt ten powinien, między innymi, określać: projektowanie zagospodarowania działki lub terenu w tym (...) ukształtowanie terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej (§ 8 ust. 2 pkt 3); zestawienie powierzchni poszczególnych części zagospodarowania działki budowlanej lub terenu, jak: powierzchnia zabudowy projektowanych i istniejących obiektów budowlanych, powierzchnia dróg, parkingów, placów i chodników, powierzchnia zieleni lub powierzchnia biologicznie czynna oraz innych części terenu niezbędnych dla sprawdzenia dla zgodności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (§ 8 ust.2 pkt 4). Z kolei część rysunkowa sporządzona na mapie, powinna między innymi zawierać: ukształtowanie zieleni z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji oraz układ projektowanej zieleni wysokiej i niskiej (§ 8 ust. 3 pkt 4).

Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że organ odwoławczy ocenę zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu, o której stanowi art. 35 ust. 1 pkt 2 ograniczył w istocie do zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi. Kontroli w zakresie spełnienia opisanych wyżej wymagań wynikających z art. 34 ust. 3 pkt 1 ustawy oraz przywołanych wyżej przepisów rozporządzenia praktycznie nie przeprowadził, stwierdzając jedynie, że inwestor złożył wniosek wraz z elementami wymaganymi art. 33 ust. 3 Prawa budowlanego, tj. projekt budowlany spełniający wymagania rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.

W ocenie Sądu, stanowisko powyższe wyrażone zostało przedwcześnie, bez przeprowadzania pełnej, a przez to prawidłowej, weryfikacji projektu zagospodarowania terenu pod kątem zgodności z opisanymi przepisami. Do takiej oceny organ II instancji - działający zgodnie z zasadą dwuinstancyjności był zobowiązany – także przy uwzględnieniu stawianych w odwołaniu zarzutów odnoszących się do istniejącego na terenie inwestycji zadrzewienia.

Już tylko pobieżna analiza omawianego dokumentu wskazuje, że doszło do zatwierdzenia projektu zagospodarowania zawierającego dane, które są wewnętrznie sprzeczne. Pomiędzy bilansem terenu przedstawionym w części opisowej i bilansem terenu widniejącym na części rysunkowej istnieje bowiem niezgodność dotycząca powierzchni biologicznie czynnej. W części opisowej podano, że wynosi ona 1100,39 m2 a w bilansie widniejącym na części rysunkowej, powierzchnię biologicznie czynną określono na 110,39 m2 . Niezgodność ta, niezależnie od przyczyny jej powstania (np. omyłka) powinna być przez organy wyjaśniona i usunięta.

Dla oceny zaskarżonej decyzji istotniejsze jednak jest, że Wojewoda nie wyjaśnił kwestii istniejącego zadrzewienia na terenie objętym inwestycją. Odwołujący się podnosił bowiem, że na działce nr [...] istnieje około 35 drzew w wieku 18 lat, których usunięcie wymaga stosownego pozwolenia. Odnosząc się do tego zarzutu Wojewoda skupił się jedynie na wykazaniu braku zależności pomiędzy udzieleniem pozwolenia na budowę a uprzednim uzyskaniem pozwolenia na wycięcie drzew - którego to stanowiska Sąd nie kwestionuje. Organ pominął jednak, wpływ zgłaszanego przez skarżącego drzewostanu na prawidłowość projektu zagospodarowania terenu w kontekście wymogu wykazania w części graficznej ukształtowania zieleni z oznaczeniem istniejącego zadrzewienia podlegającego adaptacji lub likwidacji oraz układu zieleni wysokiej i niskiej, jak też wymogu określenia w części opisowej ukształtowania terenu i zieleni w zakresie niezbędnym do uzupełnienia części rysunkowej. Wojewoda przyjął bowiem oświadczenie projektanta, że działka jest niezadrzewiona, w żaden sposób nie wyjaśniając dlaczego nie dał wiary twierdzeniom skarżącego, jako właściciela nieruchomości sąsiedniej, że w omawianym zakresie stan faktyczny na gruncie odbiega od przyjętego w projekcie. Tymczasem wobec podniesionego w odwołaniu zarzutu o istnieniu na działce nr [...] około 35 sztuk drzew, kwestia ta - ze względu na omówione wcześniej regulacje - wymagała wyjaśniania. Nie ulega bowiem wątpliwości, że ocena dopuszczalności projektowanych prac inwestycyjnych w kontekście przepisów Prawa budowlanego, winna być dokonana na podstawie rzeczywistego stanu zagospodarowania nieruchomości na której planowana jest inwestycja. Okoliczność istnienia lub też nieistnienia drzew na działce, ma zatem znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia, nie tyle w kontekście wymogu wcześniejszego uzyskania pozwolenia na ich usunięcie, ale właśnie ze względu na konieczność odwzorowania istniejących drzew na projekcie zagospodarowania terenu ze wskazaniem projektowanych w tym zakresie rozwiązań (adaptacja lub ich usunięcie). W świetle aktualnie obowiązujących rozwiązań prawnych usunięcie drzew w związku z planowaną budową możliwe jest bowiem dopiero po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 83d ust. 5 ustawy o ochronie przyrody, jeżeli przyczyną usunięcia drzewa lub krzewu jest realizacja inwestycji wymagającej uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu może zostać wykonane pod warunkiem uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub pozwolenia na budowę, które koliduje z drzewami lub krzewami będącymi przedmiotem zezwolenia. Chodzi więc o to, aby bez uzasadnionej i ważnej przyczyny (jaką jest niewątpliwie budowa) nie wydawać zezwoleń na usunięcie drzew i krzewów "na zapas".

Wobec przedstawionej argumentacji stwierdzić należy, że zaniechanie wyjaśnienia rzeczywistego stanu na gruncie w zakresie zadrzewienia i poprzestanie tylko na oświadczeniu projektanta, który działał na zlecenie inwestora, kwalifikować należy jako naruszenie przez organ art. 7 i art. 77 k.p.a. Jeżeli bowiem na etapie odwołania podnoszony jest zarzut wskazujący, że projekt zagospodarowania terenu, jako część projektu budowlanego podlegająca weryfikacji organu, został sporządzony w sposób odbiegający od stanu rzeczywistego, to organ odwoławczy nie jest zwolniony z obowiązku podjęcia odpowiednich czynności niezbędnych dla wyjaśnienia tej kwestii a następnie odniesienia się tego zarzutu. Nie wystarcza w tym względzie tylko odwołanie się do treści projektu budowlanego lecz konieczne jest przedsięwzięcie takich środków, które pozwolą na wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. Z akt sprawy nie wynika aby organ podjął czynności zmierzające do uzyskania dowodów pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny przyjętych w projekcie budowlanym ustaleń faktycznych. Wojewoda nie wyjaśnił również dlaczego przypisał większą moc dowodową zawartym w projekcie oświadczeniu projektanta co do rzeczywistego stanu na nieruchomości, niż twierdzeniu skarżącego. Organ nie dokonał we własnym zakresie weryfikacji tych twierdzeń, przy wykorzystaniu innych możliwych dowodów (np. na podstawie zdjęć satelitarnych lub oględzin).

Z tych względów podjęte orzeczenie należy uznać co najmniej za przedwczesne, a w konsekwencji podlegające eliminacji z obrotu prawnego.

Wobec wskazanych naruszeń prawa procesowego prowadzących do niewyjaśnienia istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych sprawy, Sąd nie mógł dokonać kontroli zaskarżonego orzeczenia pod kątem zgodności z przepisami prawa materialnego. W ponownym postępowaniu, organ odwoławczy działając w granicach art. 136 i art. 15 k.p.a. podejmie możliwe czynności celem wyjaśnienia opisanych w wyroku okoliczności. Dalszy to postępowania uzależniony będzie od uzyskanych wyników. Organ wyda odpowiednią decyzję przy zastosowaniu art. 138 k.p.a. mając na uwadze konieczność prawidłowego jej uzasadnienia, zgodnie z wymogiem art. 107 § 3 i art. 11 k.p.a.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a uchylił zaskarżoną decyzję o czym orzeczono w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach postępowania, na które składa się kwota 500 zł uiszczona tytułem wpisu od skargi orzeczono zgodnie z art. 200 ww. ustawy.