Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 975/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-02-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Zabezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1, art. 17 ust. 1b, art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, 77 par. 1, 79a
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 3 lutego 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie sędzia WSA Marzenna Glabas sędzia WSA Beata Jezielska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 3 lutego 2022 roku sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji.


UZASADNIENIE

Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z 23 sierpnia 2021 r. M. P. (dalej jako: "Strona", "Skarżąca") zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym ojcem – A. C.

Decyzją z [...] r. Burmistrz I. (dalej jako: "organ I instancji") odmówił stronie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r.

o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2020 r., poz. 111 z późn. zm.), dalej jako: "u.ś.r.", w związku z opieką nad A. C.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że Skarżąca należy do kręgu osób uprawnionych do świadczenia, jak też nie budzi wątpliwości, że sprawuje ona opiekę nad swoim niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem. Jednak w sprawie zachodzą negatywne przesłanki uniemożliwiające uwzględnienie wniosku, tj. przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r., ponieważ osoba wymagająca opieki, tj. ojciec Skarżącej pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem

o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto wskazano, że niepełnosprawność

A. C. powstała w 62 roku życia, a przepis art. 17 ust. 1b u.ś.r. pozostaje wiążący dla organów administracyjnych, bowiem pomimo wyroku Trybunału Konstytucyjnego stwierdzającego jego niekonstytucyjność, nie został on uchylony lub zmieniony przez ustawodawcę.

W odwołaniu od ww. decyzji Skarżąca nie zgodziła się ze stanowiskiem, że wnioskowane świadczenie jej nie przysługuje. Wyjaśniła, że jej mama również jest osobą chorą na raka, ma niedowład kończyny dolnej. Do lipca miała rentę chorobową z ZUS, natomiast w lipcu nabyła prawo do emerytury; miała orzeczoną niepełnosprawność z ZUS, ale na dzień dzisiejszy takiego orzeczenia nie posiada, co nie oznacza jednak, że nie jest niepełnosprawna. Mama sama wymaga opieki, ponieważ nie może wykonywać niektórych czynności codziennego życia. Strona obszernie opisała stan zdrowia matki oraz ojca i podała, że to ona musi sprawować opiekę jednocześnie nad ojcem w ciężkim stanie oraz mamą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] (dalej jako: "Kolegium", "organ odwoławczy"), decyzją z dnia [...] r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w całości.

W uzasadnieniu decyzji opisano stan faktyczny sprawy i powołano przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie. W pierwszej kolejności wyjaśniono, że Kolegium nie podziela stanowiska organu I instancji w kwestii zaistnienia przesłanki negatywnej, związanej z datą powstania niepełnosprawności po 18 lub po 25 roku życia. Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, orzekł, że art. 17 ust. 1b u.ś.r. w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną po ukończeniu przez nią wieku określonego w tym przepisie ze względu na moment powstania niepełnosprawności, jest niezgodny z art. 32 ust. 1 Konstytucji; stanowisko to poparte jest jednolitym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz wojewódzkich sądów administracyjnych.

Wyjaśniono jednak, że organ odwoławczy podziela stanowisko organu

I instancji w kwestii zaistnienia negatywnej przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r. Niespełnienie tej przesłanki w pełni uzasadnia wydanie decyzji odmownej przez organ I instancji, a z akt sprawy wynika bezspornie, że E. C. (żona A. C.) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Powołując przepisy Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wyjaśniono, że między małżonkami istnieje obowiązek alimentacyjny, w którym mieści się również obowiązek opieki nad chorym, niepełnosprawnym małżonkiem; małżonek jest zobowiązany do alimentacji względem współmałżonka w pierwszej kolejności. Przepisy u.ś.r. przewidują tylko jeden przypadek, w którym obowiązek alimentacyjny przechodzi na osobę zobowiązaną

w dalszej kolejności - niepełnosprawność współmałżonka w stopniu znacznym. Wobec tego organy nie mają możliwości przyznania świadczenia innej osobie, gdy małżonek osoby wymagającej opieki nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i bez wpływu na rozstrzygnięcie pozostaje zły stan zdrowia matki Skarżącej. Najbardziej istotne znaczenie ma bowiem brak formalnego legitymowania się przez E. C. orzeczeniem o niepełnosprawności, a orzeczenia nie mogą tego zastąpić inne dokumenty, np. karty leczenia szpitalnego. Na poparcie swojego stanowiska powołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 lutego

2021 r., sygn. akt I OSK 2391/20).

W skardze wniesionej na ww. decyzję do tutejszego Sądu, Skarżąca nie zgodziła się z zapadłym rozstrzygnięciem. Wyjaśniła, że w przyznaniu świadczenia dyskryminuje ją tylko to, że matka nie posiada orzeczenia, ponieważ obecnie pobiera emeryturę. Jako córka ona również jest zobowiązana do alimentacji względem rodziców; nie ma nikogo innego, kto mógłby się rodzicami zaopiekować, wobec czego musiała zrezygnować

z długoletniej pracy.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje.

Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137), sąd administracyjny dokonuje kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Stosownie zaś do art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", wzruszenie zaskarżonego rozstrzygnięcia następuje w razie, gdy przedmiotowa kontrola wykaże naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Zakres kontroli Sądu wyznacza natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję w świetle powołanych wyżej kryteriów, tutejszy Sąd uznał, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że przedmiotowa skarga została przez Sąd rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym, a Skarżąca nie zażądała przeprowadzenia rozprawy w przewidzianym terminie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi art. 17 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia

9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób

o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują

z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ I instancji, powołując się na przepisy art. 17 ust. 1b i ust. 5 pkt 2 lit. a) u.ś.r., jako przyczynę odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego uznał dwie okoliczności, tj. pozostawanie niepełnosprawnego ojca

w związku małżeńskim z osobą, która nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz powstanie niepełnosprawności po ukończeniu 25 roku życia. W pierwszej kolejności ocenić trzeba, że Kolegium słusznie przyjęło, iż nie można odmówić przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a kwestia ta została przesądzona przez judykaturę.

Zagadnieniem spornym w sprawie jest natomiast, czy dopuszczalna była,

w świetle przepisów u.ś.r., odmowa przyznania Skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu ojcem, w sytuacji, gdy wymagający opieki ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego małżonka nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.

W myśl przepisu art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Na tle ww. normy prawnej obecnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym można wyodrębnić dwie linie orzecznicze.

Zgodnie z pierwszą z nich, treści normy prawnej zawartej w art. 17 ust. 5 pkt 2 lit.a u.ś.r. nie należy interpretować tylko zgodnie z jego literalną treścią, lecz

z uwzględnieniem wykładni celowościowej, przy uwzględnieniu wartości wynikających z art. 18 i art. 32 Konstytucji. Takie odczytywanie powołanego przepisu u.ś.r. pozwala na konkluzję, iż przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego możliwe jest także w sytuacji, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny tego obowiązku wypełnić, a opiekę tę - niejako w zastępstwie małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. Tym samym, pozostawanie w związku małżeńskim będzie stanowić przeszkodę w przyznaniu świadczenia tylko wtedy, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć.

Mając na uwadze powyższe, przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. należy więc wykładać w ten sposób, że rozstrzygnięcie o zasadności wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z pracy w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym rodzicem, zależy od jednoznacznego ustalenia, czy przedmiotową opiekę jest rzeczywiście zdolny sprawować współmałżonek, a nie wyłącznie od ustalenia, że pozostaje w związku małżeńskim, a współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Tak wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z 11 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1113/15, wyroku z 25 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2103/20 czy wyroku

z 18 listopada 2021 r, sygn. akt I OSK 744/21 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, CBOSA).

Zgodnie zaś z drugim stanowiskiem, pozostawanie osoby niepełnosprawnej wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady

- z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności po małżonku. Ustawodawca w przepisie art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. wyraźnie wskazał bowiem, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Powołany przepis stanowi wyjątek, którego nie można poddawać wykładni rozszerzającej, skoro wyjątek ten wynika z nadania przez ustawodawcę szczególnego charakteru istniejącym między małżonkami relacjom i więzom prawnym. Do wniosków takich prowadzi nie tylko wykładnia literalna, ale także wykładnia celowościowa i systemowa. Nie można bowiem treści powołanego przepisu ustawy odczytywać nie biorąc pod uwagę także katalogu pozostałych świadczeń opiekuńczych. Ustawodawca, świadomy zadań administracji publicznej w zakresie ochrony i opieki nad rodziną, które wynikają z Konstytucji, określił bowiem katalog różnych rodzinnych świadczeń opiekuńczych, obejmujących zasiłek pielęgnacyjny, specjalny zasiłek opiekuńczy oraz świadczenie pielęgnacyjne. Świadczenia te przewidują wsparcie rodziny także w sytuacji, gdy inna osoba, niż małżonek osoby wymagającej opieki, rezygnuje z zatrudnienia celem sprawowania opieki, a małżonek takiej osoby nie legitymuje się stosownym orzeczeniem. Zapewniają one dostęp do świadczenia związanego ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wszystkim osobom będącym w takiej samej sytuacji faktycznej, a kryteria ich przyznawania nie mają charakteru dyskryminującego (por. wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2422/20, wyrok NSA z 24 lutego 2021 r., sygn. akt I OSK 2391/20, wyrok NSA z 14 października 2021 r., sygn. akt I OSK 575/21 oraz wyrok NSA z 26 października 2021 r., sygn. akt I OSK 700/21, CBOSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie orzekającym

w niniejszej sprawie podziela w całości pierwszy z opisanych wyżej poglądów, przychylając się do stanowiska, że pozostawanie w związku małżeńskim przez osobę wymagającą opieki nie powinno być uważane za przesłankę odmowy świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy współmałżonek tej osoby obiektywnie nie jest

w stanie takiej opieki sprawować.

Z istoty świadczenia pielęgnacyjnego wynika bowiem, że przysługuje ono nie osobie niepełnosprawnej wymagającej opieki, ale osobie, która opiekę tę sprawuje. Świadczenie to ma za zadanie przynajmniej częściowo zrekompensować wydatki ponoszone przez rodzinę, w związku z koniecznością zapewnienia opieki

i pielęgnacji niepełnosprawnej osobie. Stąd też pozostawanie w związku małżeńskim przez osoby wymagające opieki nie może być uważane za przesłankę odmowy prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, w sytuacji, gdy małżonek obowiązany

do sprawowania tej opieki nie jest obiektywnie zdolny swojego obowiązku wypełnić,

a zrealizować tę pomoc jest w stanie osoba zobowiązana do alimentacji w dalszej kolejności. Istnieją bowiem sytuacje, w których pomimo pozostawania przez osobę niepełnosprawną w związku małżeńskim z osobą, która formalnie nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, możliwe byłoby przyznanie świadczenia innemu członkowi rodziny. W ocenie Sądu, jest to dopuszczalne wówczas, gdy małżonek osoby niepełnosprawnej faktycznie, z przyczyn od siebie niezależnych

i nie wynikających z jego woli, nie jest zdolny do sprawowania nad nią opieki (zob. wyrok WSA w Olsztynie z 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 945/21, dostępny

w CBOSA i powołane tam orzecznictwo). Chodzi głównie o takie sytuacje, gdy zobowiązany do sprawowania opieki współmałżonek ze względu na stan zdrowia lub wiek sam nie jest zdolny tej opieki wykonywać, a jego sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę, tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie. Należy bowiem mieć na uwadze, że obowiązek sprawowania opieki stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (w dalszej i bliższej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych.

Konkludując, podkreślić należy, że tutejszy Sąd w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP. Jako własną Sąd przyjmuje argumentację Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażoną w wyroku z 8 listopada 2021 r., zgodnie z którą "nie można zaakceptować takiego rozumowania, według którego, gdy stan zdrowia obydwojga małżonków uniemożliwia im bycie dla siebie wzajemnie oparciem, pozostali członkowie rodziny, którzy chcą - a jednocześnie również mają obowiązek sprawować nad nimi opiekę - nie mogą uzyskać świadczenia, mimo że mogliby być do niego uprawnieni, gdyby choć jedno z małżonków posiadało ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności.

Skoro rezultaty wykładni językowej art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie dają się pogodzić z konstytucyjnymi zasadami praworządności

i równości, to konieczne stało się zweryfikowanie rezultatów językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a w związku z art. 17 ust. 1 u.ś.r. przy pomocy wykładni systemowej

i celowościowej. Odwoływanie się do wartości konstytucyjnych w procesach wykładni stanowi bowiem przejaw zarówno systemowego, jak i celowościowego interpretowania prawa.

Przełamanie rezultatów językowej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. jest

w ocenie orzekającego Naczelnego Sądu Administracyjnego konieczne w wyżej wskazanym kierunku, aby treść norm prawnych regulujących sprawy świadczeń pielęgnacyjnych była zgodna z konstytucyjnymi zasadami praworządności oraz ochrony i poszanowania więzi rodzinnych. Zasadny jest wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd ukształtowany pod wpływem stanowiska Trybunału Konstytucyjnego, że art. 17 ust. 5 pkt 2 lit. a u.ś.r. przed nowelizacją, jak i po nowelizacji, nie należy interpretować zgodnie z jego literalną treścią, lecz

z uwzględnieniem wykładni celowościowej przy uwzględnieniu wartości wynikających

z art. 18 i art. 32 Konstytucji, tj. równości wobec prawa oraz ochrony małżeństwa i dobra rodziny.

Uwzględniając powyższe uwagi przy rekonstrukcji normy prawnej będącej materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia należy dojść do przekonania, że sprawowanie opieki nad osobą pozostającą w związku małżeńskim przez inną osobę niż małżonek, lecz obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym, w szczególności przez dziecko niepełnosprawnego małżonka, nie wyłącza możliwości przyznania świadczenia pielęgnacyjnego osobie sprawującej opiekę. Przyznanie tego świadczenia możliwe jest także w sytuacji, gdy małżonek obowiązany do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym współmałżonkiem sam nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolny tego obowiązku wypełnić, a opiekę tę - niejako w zastępstwie małżonka - sprawuje osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. Tym samym pozostawanie w związku małżeńskim będzie stanowić tylko wtedy przeszkodę

w przyznaniu świadczenia, gdy małżonek osoby wymagającej opieki będzie w stanie skutecznie taką pomoc świadczyć" (wyrok NSA z 8 listopada 2021 r., sygn. akt I OSK 744/21, dostępny w CBOSA).

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy orzekające dopuściły się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 79a § 1 i 2, art. 80 oraz art. 107 § 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.) dalej jako: "k.p.a.", albowiem organy nie ustaliły i nie dały Skarżącej możliwości wykazania, czy faktycznie jej matka nie jest w stanie opiekować się niepełnosprawnym w stopniu znacznym mężem. W świetle aktualnie zgromadzonego materiału dowodowego, istnieją natomiast uzasadnione wątpliwości co do tego, czy faktycznie matka Skarżącej – jako osoba od wielu lat lecząca chorobę nowotworową i mająca niedowład prawej dolnej kończyny, przed emeryturą mająca ustalone prawo do renty - jest w stanie sprawować stałą opiekę nad swoim mężem. Kwestia ta powinna być przedmiotem analizy w ponownie prowadzonym postępowaniu. Nie można bowiem z góry założyć, że jedynie współmałżonek niepełnosprawny

w stopniu znacznym, nie jest zdolny do sprawowania opieki nad małżonkiem tego wymagającym.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy orzekające – stosownie do przepisu art. 153 p.p.s.a. – uwzględnią ocenę prawną Sądu wyrażoną w niniejszym wyroku

i dokonają oceny, czy matka Skarżącej, biorąc pod uwagę obecny jej wiek

oraz stan zdrowia po uzyskaniu prawa do emerytury, gdy wcześniej pobierała z ZUS rentę z uwagi na jej stan zdrowia, jest w stanie sprawować całodobową, stałą opiekę nad niepełnosprawnym w znacznym stopniu mężem. W celu tym konieczne będzie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie jednoznacznego ustalenia stanu zdrowia E. C., na zasadach określonych w art. 7, 77 § 1 oraz 79 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji.