Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 198/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-05-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1333
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 maja 2021 r. sprawy ze skargi L. G. i H. G. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2020 r., nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm., dalej jako "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana L. G. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w M. z [...] czerwca 2020 r., nr [...], nakazującej właścicielom – H. i L. G. – dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarze w rzucie 11,28 m x 7,36 m wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C., gmina M. – utrzymał ww. decyzję organu powiatowego w mocy.

Do wydania zaskarżonej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...]WINB" bądź "organ II instancji") doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez organy.

W dniu 7 marca 2018 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w M. (dalej "PINB" lub "organ I instancji") na wniosek L. G. wszczął postępowanie w sprawie budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości C., gmina M.

Decyzją z [...] września 2018 r., nr [...], PINB nakazał całkowitą rozbiórkę ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarze w rzucie: 11,28 m x 7,36 m wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce nr ew. [...] położonej w m. C., gmina M., z uwagi na ustalenie, że przedmiotowy obiekt narusza obowiązujące przepisy planistyczne, które zakazują na tym terenie zabudowy.

W wyniku złożonego odwołania, [...]WINB decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 27 czerwca 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 79/19 uchylił powyższą decyzję [...]WINB.

Ponownie rozpoznając sprawę, [...]WINB pismem z 25 października 2019 r., znak: [...] wezwał H. i L. G. do przesłania opracowania technicznego (zawierającego część opisową i graficzną), z którego wynikać będzie konstrukcyjna możliwość częściowej rozbiórki ww. budynku (ze zmianą funkcji mieszkalnej na wyłączenie gospodarczą) do wymiarów 4,00 m x 5,00 m, tj. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę z dnia [...] lipca 1992 r., nr NB [...] wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w M. dla budynku gospodarczego.

Z uwagi na przedłożenie ww. dokumentacji, która stanowiła nowy dowód w sprawie i nie była jeszcze przedmiotem oceny przez organ I instancji, [...]WINB uznał za zasadne uchylenie decyzji PINB z [...] września 2018 r., nr [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez ten organ, co nastąpiło w drodze decyzji z [...] lutego 2020 r., nr [...].

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ I instancji dokonał analizy "Opracowania technicznego wraz z inwentaryzacją dotyczącą konstrukcyjnej możliwości częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego ze zmianą funkcji na gospodarczą", sporządzonego przez mgr inż. R. S. (upr. budowlane nr [...]) - autora oceny technicznej oraz mgr inż. arch. J. B. (upr. nr [...]) - autora inwentaryzacji.

Decyzją z [...] czerwca 2020 r., nr [...] organ powiatowy nakazał właścicielom ww. obiektu – H. i L. G. (dalej także "skarżący") dokonanie całkowitej rozbiórki przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe.

Od powyższego rozstrzygnięcia w ustawowym terminie odwołanie wniósł L. G.

Rozpatrując odwołanie organ II instancji przypomniał, że sprawa spornego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe była już przedmiotem analizy WSA w Warszawie (wyrok z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 79/19), zgodnie zaś z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302, z późn. zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W ww. wyroku Sąd zgodził się z tym, iż w sprawie zastosowanie winny znaleźć aktualnie obowiązujące przepisy ustawy - Prawo budowlane, inwestycja zrealizowana na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w m. C., gmina M. jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy M. z [...] kwietnia 2004 r. oraz, że brak jest podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy art. 50-51 Prawa budowlanego.

Dalej organ odwoławczy wskazał, że jego wątpliwości nie budzi zakwalifikowanie ww. obiektu przez PINB jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego, którego budowa wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższe potwierdzają ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 29 marca 2018 r., w toku której stwierdzono na ww. działce parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny z poddaszem użytkowym, konstrukcji drewnianej o wymiarze rzutu 11,28 m x 7,36 m, w którym w poziomie parteru wydzielone zostały cztery pomieszczenia o funkcji: kuchni, łazienki, salonu i kotłowni, zaś w poziomie poddasza wydzielono jeden pokój. Nadto ustalono, że budynek podłączony jest do sieci wodociągowej oraz zbiornika na nieczystości ciekłe.

[...]INB wskazał, że zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020r.). Art. 29-31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, jednak katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 ww. ustawy, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wymienione w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę.

Realizując budynek mieszkalny jednorodzinny, inwestor powinien był uzyskać pozwolenie na budowę (tego typu budowa nie została objęta wyłączeniem z art. 29- 31 Prawa budowlanego). Skarżący w toku prowadzonego postępowania nie przedstawili żadnych dokumentów mogących potwierdzić wywiązanie się z nałożonego w przywołanych wyżej przepisach obowiązku. Zasadne było zatem zastosowanie wobec tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego.

Organ przypomniał, że zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 1 i 2 Prawa budowalnego z 7 lipca 1994 r., do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Cytowane uregulowanie wskazuje zatem, kiedy organ nadzoru budowlanego, w celu likwidacji samowoli budowalnej, władny jest skorzystać z przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane.

Z akt sprawy, a konkretnie kopii operatu Nr [...] sporządzonego w 1996 r. wynika, że na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości C. znajdował się budynek o wymiarze w rzucie 5,20 m x 7,25 m (pow. zabudowy 37,7 m2). Operat Nr [...] sporządzony w 2002 r. potwierdza zaś, że w 2002 r. wymiary przedmiotowego budynku uległy zmianie. Szerokość i długość obiektu wynosiły 5,10 m i 8,86 m (pow. zabudowy 45,1 m2), nadto nie pełnił on funkcji mieszkalnej, gdyż oznaczony został symbolem geodezyjnym "i". Natomiast ustalenia kontrolne przeprowadzone w dniu 29 marca 2018 r. potwierdziły, że na działce oznaczonej nr ewid. [...] znajduje się parterowy budynek mieszkalny jednorodzinny o wymiarze rzutu 11,28 m x 7,36 m (pow. zabudowy ok. 83 m2). Powyższe, w ocenie organu wojewódzkiego potwierdza realizowanie procesu inwestycyjnego (robót budowlanych) w stosunku do przedmiotowego obiektu budowlanego, który rozpoczął się przed 1996 r. i trwał aż do 2008 r., co potwierdził skarżący w treści przedłożonego odwołania (wskazując na prowadzenie prac w latach 1994-2008 i rozbudowę obiektu) oraz w toku czynności kontrolnych (wskazując na wybudowanie zbiornika na nieczystości ciekłe w 2008 r.). Wbrew twierdzeniom skarżącego nie mógł on w 1994 r. nabyć budynku mieszkalnego i nieprzerwanie w nim zamieszkiwać, skoro w 2002 r. obiekt ten nie pełnił funkcji mieszkalnej (gdyż oznaczony został symbolem geodezyjnym "i"). Nadto z kartoteki budynków wynika, że w 1998 r. na wyżej opisanej nieruchomości znajdowały się wyłącznie budynki niemieszkalne.

[...]WINB wyjaśnił, że samowola budowlana jest zdarzeniem prawnym o charakterze ciągłym, do którego zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego obowiązujące w dacie orzekania, gdyż nie jest to wtedy naruszenie zasady lex retro non agit, a temu miał zapobiegać przepis intertemporalny zawarty w art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane.

Z uwagi na powyższe stanowisko oraz fakt prowadzenia robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego po 1994 r., zdaniem organu II instancji PINB prawidłowo zastosował przepisy obecnie obowiązującej ustawy, tj. ustawy - Prawo budowlane z 7 lipca 1994 r. Stanowisko to podzielił WSA w Warszawie w uzasadnieniu wyroku z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 79/19.

Stosownie do art 48 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020 r.), organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego

1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo

2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt la, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.

Z treści przepisu art. 48 ust. 2-3 cyt. ustawy wynika natomiast, że w przypadku niezgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub przepisami techniczno-budowlanymi organ nadzoru budowlanego nie ma możliwości wszczęcia postępowania legalizacyjnego, lecz obowiązany jest nakazać rozbiórkę samowoli budowlanej.

[...]WINB wskazał, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdza niezgodność usytuowania zrealizowanej przez skarżących inwestycji z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] kwietnia 2004 r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...] poz. [...] z dnia [...] lipca 2004r., zwana dalej także "m.p.z.p"). Z zapisów ww. planu wynika, że działka oznaczona nr ewid. [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem "RRL", tzn. na terenach zalesień, przeznaczonych docelowo do użytkowania leśnego jak tereny oznaczone symbolem "RL", a tymczasowo, tj. do czasu faktycznego zalesienia do użytkowania rolniczego, jednak z zakazem zabudowy.

W ocenie [...]WINB lokalizacja przedmiotowego budynku mieszkalnego narusza zatem ustalenia m.p.z.p., gdyż plan nie przewiduje możliwości zabudowy na terenach zalesień, przeznaczonych docelowo do użytkowania leśnego, co potwierdził WSA w Warszawie w przywołanym już wyroku z 27 czerwca 2019 r.

Okolicznością wymagającą wyjaśnienia była więc jedynie kwestia zakresu rozbiórki jaki można nałożyć na właścicieli budynku objętego prowadzonym postępowaniem, co nakazał WSA w Warszawie w ww. wyroku, zwracając uwagę na konieczność wypowiedzenia się przez organ nadzoru budowlanego w kwestii możliwości pozostawienia tej części budynku, który pełniłaby funkcję gospodarczą, a którą obejmowało pozwolenie na budowę wydane w dniu [...] lipca 1992 r.

Mając to na uwadze, [...]WINB poddał analizie przedłożone przez strony w toku postępowania "Opracowanie techniczne wraz z inwentaryzacją dotyczące konstrukcyjnej możliwości częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego ze zmianą funkcji na gospodarczą", sporządzone przez mgr inż. R. S. - autora oceny technicznej oraz mgr inż. arch. J. B. - autora inwentaryzacji. Z dokumentu tego wynika, że po wykonaniu prac objętych ww. opracowaniem [w szczególności demontażu części budynku ograniczonego osiami konstrukcyjnymi: 1+2 i A+E, obejmującej pomieszczenia: łazienkę (pom. 02 wg. opinii technicznej), wiatrołap ze schodami (pom. 01 wg. opinii technicznej), zadaszony taras; 2+3 i A+B stanowiącej część salonu (pom. 06 wg. opinii technicznej); 2+3 i E+D obejmującej kuchnię (pom. 04 wg. opinii technicznej); wybudowaniu części ściany w osiach 2+3 i D w celu stworzenia ściany zewnętrznej, a także ściany zewnętrznej w osi B o grubości 29 cm], powstanie budynek o wymiarach rzutu 5,13 m x 5,14 m, a nie jak przewiduje pozwolenie na budowę nr NB [...] z [...] lipca 1992 r. wydane przez Kierownika Urzędu Rejonowego w M. budynek o wymiarach 4,00 m x 5,00 m. Ponadto z odczytu ze skali Projektu Zagospodarowania Terenu stanowiącego integralną cześć ww. opracowania technicznego wynika, że ściana wschodnia budynku, w której znajdują się dwa otwory okienne usytuowana jest w odległości mniejszej niż wymagane prawem 3,00 m od granicy działki (tj. ok. 2,50 m - 2,60 m).

W związku z powyższym, pismem z 30 lipca 2020 r. [...]WINB wezwał właścicieli nieruchomości do uzupełnienia ww. opracowania technicznego poprzez:

- wyjaśnienie rozbieżności wynikającej z zestawienia części opisowej i graficznej opracowania, albowiem w części zawierającej wnioski (str. 12) wskazano, że "Częściowa rozbiórka budynku w celu odtworzenia stanu pierwotnego, a więc przywrócenia wymiarów określonych w pozwolenia na budowę z dnia [...] lipca 1992 r. znak NB [...] to jest 4x5 m wymaga wykonania całkowitej przebudowy budynku (...) i częściowej rozbiórki budynku", wyliczając roboty budowlane niezbędne do wykonania, gdy tymczasem z zakresu ww. prac a także analizy Rzutu Parteru - Przebudowa (Rys. 07) wynika, że obiekt po częściowej rozbiórce i przebudowaniu będzie posiadał wymiary 5,13 m x 5,14 m (a nie jak wskazano wcześniej 4,00 m x 5,00 m),

- uzupełnienie Projektu Zagospodarowania Terenu o podanie odległości budynku od wschodniej granicy działki, albowiem z odczytu ze skali wynika, że odległość ta wynosi od ok. 2,50 m - 2,60 m, podczas gdy powinna ona wynosić 3,00 m, przytaczając twierdzenia skarżącego wskazującego, że przyczyną takiego stanu rzeczy mogą być "roboty związane z ociepleniem budynku" oraz podkreślając, że w ww. opracowaniu nie przewidziano żadnych robót budowlanych w stosunku do wschodniej ściany budynku, celem doprowadzenia obiektu do właściwego usytuowania,

- wyjaśnienie czy okno znajdujące się na wschodniej elewacji budynku przewidziane zostało do likwidacji (zamurowania), albowiem oznaczenie dotyczące tego elementu na Rzucie Elewacji - Przebudowa (Rys. Nr 11) zawiera oznakowanie nie odpowiadające legendzie umieszczonej na tym rysunku, wyjaśniając, że obiekt od strony wschodniej winien być usytuowany ścianą bez otworów okiennych, co wynika z projektu planu zagospodarowania działki o nr ewid. [...] zatwierdzonego decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. nr [...] z dnia [...] lipca 1992 r.

W odpowiedzi, w dniu 5 października 2020 r. wpłynęło do organu pismo skarżących wraz z "Uzupełnieniem oceny technicznej" z września 2020 r. autorstwa mgr inż. R. S., który wyjaśnił, że "Okna znajdujące się w pomieszczeniach (ozn. nr 04 i 05 w części inwentaryzacja budynku oraz ozn. 02 w części przebudowa budynku) są przewidziane do likwidacji. W miejsce okien należy wstawić luksfery", zaznaczając ww. zmianę na właściwych rzutach obiektu. W zakresie lokalizacji obiektu autor opracowania załączył "Pomiar kontrolny budynku" sporządzony przez geodetę uprawnionego mgr inż. A. Ś., który potwierdza, że odległość budynku od wschodniej granicy działki wynosi od 2,76 m do 2,87 m. Wyjaśniając natomiast rozbieżności dotyczące wymiarów budynku po częściowej rozbiórce i przebudowie mgr inż. R. S. wskazał, że wynika to "prawdopodobnie z tego, że budynek już pierwotnie został pobudowany z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego" zaznaczając jednocześnie, że "Z uwagi na drewnianą konstrukcję budynku zdjęcie ocieplenia celem zwiększenia odległości od granicy z działką nr ew. [...] byłoby bardzo niekorzystne dla konstrukcji budynku oraz pod względem użytkowym budynku (...) Zdjęcie ocieplenia byłoby bardzo niekorzystne ze względu na znaczne pogorszenie charakterystyki energetycznej budynku i możliwość przemarzania ściany".

W świetle powyższego, w ocenie [...]WINB zgromadzony materiał dowodowy nie potwierdził konstrukcyjnej możliwości częściowej rozbiórki budynku objętego prowadzonym postępowaniem do wymiarów oraz lokalizacji zgodnych z pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] lipca 1992 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w M. Przedłożone opracowanie techniczne nie przewiduje prac w ww. zakresie, tj. wskazuje na możliwość częściowej rozbiórki budynku wyłącznie do wymiarów 5,13 m x 5,14 m, zlokalizowanego w odległości od 2,76 m do 2,87 m od wschodniej granicy działki.

Wobec powyższego [...]WINB uznał, że organ I instancji prawidłowo nakazał dokonanie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarze w rzucie 11,28 m x 7,36 m wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w m. C., gmina M. Przywrócenie bowiem obiektu do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia na budowę według rozwiązań przedstawionych w przedłożonym opracowaniu jest niemożliwe, zaś orzeczenie rozbiórki konieczne jest ze względu na naruszenie przepisów planistycznych, na co wskazano we wcześniejszej części uzasadnienia niniejszego rozstrzygnięcia.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się H. i L. G., wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze zarzucają naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r., nakazującej dokonanie całkowitej rozbiórki ww. budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w m. C., gmina M., mimo, że materiał dowodowy nie dał podstawy na utrzymania decyzji organu I instancji,

- art. 7 , 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez wyciągnięcie z materiału dowodowego błędnego wniosku nie mającego w nim oparcia, tj., że w omawianej sprawie materiał dowodowy dał podstawę do wydania nakazu rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane (w brzemieniu obowiązującym do dnia 18 wrzesnia 2020r.) .

- art. 48 ust.1 ustawy - Prawo budowlane (w brzemieniu do dnia 18 września 2020r.) poprzez jego zastosowanie mimo, że materiał dowodowy nie wykazał, aby zaistniała bezwzględna przesłanka do wydania nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku w oparciu o ww. przepis,

- art. 50 i 51 ustawy - Prawo budowlane (w brzmieniu do dnia 18 września 2020r.) poprzez jego niezastosowanie, mimo, że materiał dowodowy wykazał istnienie przesłanek do jego zastosowania.

Z uwagi na podniesione zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyli oraz decyzji PINB z [...] czerwca 2020 r. w całości, a także o zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organy nadzoru budowlanego zupełnie pominęły fakt, iż skarżący zgłosili gotowość przywrócenia poprzedniego sposobu użytkowania budynku, tj. funkcji gospodarczej. Pismem z 13 lipca 2020r., poinformowali nawet [...]WINB, że sporny obiekt nie pełni już funkcji mieszkalnej, a gospodarczą. Organ nie podjął jednak w tej materii żadnego postępowania wyjaśniającego.

Zdaniem skarżących, z uwagi na przedłożoną przez nich dokumentację techniczną organy powinny były rozważyć w pierwszej kolejności możliwość zastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego (w brzemieniu obowiązującym do dnia 18 września 2020r), wraz z przywróceniem poprzedniego sposobu użytkowania budynku, tj., z funkcji mieszkalnej na gospodarczą. W tej kwestii brak jest jakiejkolwiek analizy, próby wyjaśnienia dlaczego organy nie zastosowały ww. przepisu, dlaczego nie umożliwiły skarżącym użytkowania obiektu jako budynek gospodarczy. Organy nadzoru budowlanego nie zauważyły, że WSA w Warszawie w wyroku z 27 czerwca 2020 r. faktycznie stwierdził, że nie ma podstaw do zastosowania ww. przepisów, ale z uwagi na to, że w przedmiotowej sprawie nie miała miejsce kontynuacja decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1992r., nr [...], którą można byłoby rozpatrywać w kontekście prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jest to zupełnie inna okoliczność. Organy powinny natomiast, mając na uwadze przedłożoną przez skarżących ocenę techniczną, dokonać analizy możliwości pozostawienia przeprowadzonych robót budowlanych z jednoczesnych powrotem do poprzedniej funkcji użytkowania obiektu – cele gospodarcze.

Skarżący podnoszą ponadto, że organy nadzoru budowlanego mając w aktach sprawy ocenę techniczną budynku stwierdziły, że zakres prac budowlanych ujętych w ww. dokumentacji nie doprowadzi budynku do stanu zgodnego z zatwierdzonym projektem budowlanym. Zdaniem skarżących, organy powinny w takiej sytuacji żądać uzupełnienia dokumentacji technicznej w tym zakresie, poprzez wskazanie prac mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z warunkami pozwolenia, bądź wskazanie prac mających doprowadzić obiekt do stanu zgodnego z przepisami prawa. Brak jednak w tej materii pełnego, rzetelnego postępowania wyjaśniającego.

W odpowiedzi na skargę, [...]WINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu była decyzja [...]WINB z [...] listopada 2020 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję PINB z [...] czerwca 2020 r., nr [...] o nakazie całkowitej rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego o wymiarze w rzucie 11,28 m x 7,36 m wraz z urządzeniem budowlanym - zbiornikiem na nieczystości ciekłe znajdujących się na działce oznaczonej nr ewid. [...] położonej w m. C., gmina M.

Przed przejściem do merytorycznej oceny ww. rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego należy w pierwszej kolejności podkreślić, że niniejsza sprawa była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (zob. wyrok z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 79/19). Wobec tego, w sprawie zastosowanie znajduje dyspozycja art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Przez ocenę prawną należy rozumieć sąd o prawnej wartości sprawy. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego oraz kwestii zastosowania określonego przepisu prawa jako podstawy do wydania decyzji. Wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych i wskazanie kierunku, w którym winno zmierzać przyszłe postępowanie (J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012 r., s. 397 uw. 1, 2; M. Jagielska, J. Jagielski, R. Stankiewicz, w: red. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011 r., s. 544, Nb 1-3).

Związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 21 marca 2014r., sygn. akt I GSK 534/12 i 15 stycznia 2014 r., sygn. akt II GSK 1762/12, dostępne na: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – "CBOSA").

Powyższe przepisy skutkują związaniem zarówno organu, jak i tutejszego Sądu oceną prawną oraz wskazaniami zawartymi w prawomocnym wyroku WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 79/19.

Podstawę materialnoprawną decyzji organów nadzoru budowlanego stanowił art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1992 r., nr [...], udzielono W. Z. – uprzedniemu właścicielowi działki o nr ewid. [...] położonej w m. C., gmina M. – pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Decyzją tą zatwierdzono projekt planu zagospodarowania ww. działki, który przewidywał budowę budynku gospodarczego o wymiarze w rzucie 4,00 m x 5,00 m, który winien być usytuowany w odległości 37,00 m od południowej granicy działki i w odległości 3,00 m od wschodniej granicy działki.

Tymczasem z ustaleń organów, wynika, że aktualnie na terenie ww. nieruchomości znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny. Powyższe potwierdzają ustalenia kontroli przeprowadzonej w dniu 29 marca 2018 r., w toku której stwierdzono istnienie na ww. działce parterowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego z poddaszem użytkowym, konstrukcji drewnianej o wymiarze rzutu 11,28 m x 7,36 m (pow. zabudowy ok. 83 m2) i o wysokości 4,82 m, w którym w poziomie parteru wydzielone zostały cztery pomieszczenia o funkcji: kuchni, łazienki, salonu i kotłowni, zaś w poziomie poddasza wydzielono jeden pokój. Poza tym ustalono, że budynek podłączony jest do sieci wodociągowej oraz zbiornika na nieczystości ciekłe.

Z niekwestionowanych w sprawie ustaleń faktycznych wynika, że skarżący – właściciele ww. nieruchomości – na realizację przedmiotowej inwestycji nie uzyskali pozwolenia na budowę, wymaganego w art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Nie jest też sporne, że budowa budynku o ustalonych wyżej wymiarach i parametrach wymagała, zgodnie z przepisami Prawa budowlanego, uzyskania pozwolenia na budowę, gdyż nie podlegała wyłączeniom spod tego obowiązku, przewidzianym enumeratywnie w art. 29-31 ustawy.

W zapadłym w niniejszej sprawie wyroku z 27 czerwca 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 79/19), WSA w Warszawie przesądził, że organy nadzoru budowlanego prawidłowo przyjęły, iż proces inwestycyjny, w wyniku którego doszło do powstania przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz ze zbiornikiem na nieczystości ciekłe, realizowany był w latach 1994-2008. Powyższe znajduje swoje potwierdzenie w aktach administracyjnych dotyczących budynku gospodarczego, na który uzyskano pozwolenie w 1992 r., a z których wynika, że na działce nr ewid. [...] istniała studnia, zaprojektowano zaś budynek gospodarczy o pow. 20 m2, od strony działki nr [...] - ściana bez otworów. Przedmiotowy budynek został zmierzony po raz pierwszy w 1996 r. podczas prac związanych z pomiarem sytuacyjno-wysokościowym (operat nr [...], przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] lutego 1996 r.). Budynek posiadał wówczas wymiary 5,20 m x 7,25 m (37,7 m2). W 2002 r. podczas wykonywania pracy geodezyjnej dotyczącej mapy do celów projektowych (operat nr [...], przyjęty do zasobu geodezyjnego i kartograficznego [...] września 2002 r.) geodeta dokonał ponownych pomiarów kontrolnych budynku. Z kolei, w kartotece budynków z 30 kwietnia 2018 r. budynek ten wykazywany jest jako ukończony w 1998 r., jako budynek niemieszkalny (oznaczony symbolem "i"), o powierzchni zabudowy 26 m2. Poza tym, z oświadczenia L. G. złożonego do protokołu kontroli z 29 marca 2018 r. wynika, że zbiornik na nieczystości ciekłe został wybudowany w dniu 21 maja 2008 r.

W tym stanie rzeczy, nie może budzić wątpliwości fakt, że sporny obiekt w obecnym kształcie i o ustalonych wymiarach oraz mieszkalnej funkcji, został zrealizowany już pod rządami przepisów ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. Stan ten nie odpowiada hipotezie normy prawnej zamieszczonej w art. 103 ust. 2 Prawa budowalnego z 1994 r., który stanowi, że przepisu art. 48 tej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Tym samym, do likwidacji przedmiotowej samowoli budowalnej, organy władne były zastosować przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Wypada jedynie w tym miejscu odnotować, że wbrew stanowisku organów, jak przyjmuje się w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Prawo budowlane nie zna pojęcia "samowoli budowlanej o charakterze ciągłym". Z treści art. 103 ust. 2 ustawy z 1994 r. wynika, że w przypadku zakończenia budowy obiektu budowlanego przed 1 stycznia 1995 r. stosuje się do niego przepisy dotychczasowe - bez względu na to, czy po tej dacie w tym obiekcie były wykonywane roboty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, z jednym jednak zastrzeżeniem. Jedynie wtedy, gdy prowadzone w nim roboty budowlane doprowadzą do zmiany tożsamości obiektu, do tego obiektu i tych robót będą miały zastosowanie przepisy Prawa budowlanego z 1994 r. (zob. wyrok NSA z 27 października 2020 r., sygn. akt II OSK 1530/20, CBOSA).

Niewątpliwie taka właśnie sytuacja ma miejsce w rozpoznawanej sprawie, gdzie po 1 stycznia 1995 r. doszło nie tylko do istotnej zmiany parametrów obiektu budowlanego, ale również do zmiany jego przeznaczenia (z budynku gospodarczego na mieszkalny).

WSA w Warszawie w przywołanym już wcześniej wyroku z 27 czerwca 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 79/19) zasadnie przesądził zatem, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają wyłącznie aktualnie obowiązujące przepisy ustawy - Prawo budowlane z 1994r., a to art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Biorąc pod uwagę wskazane różnice pomiędzy budynkiem określonym w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1992 r., nr [...], a obiektem ostatecznie zrealizowanym i obecnie istniejącym na nieruchomości skarżących, organy zasadnie uznały też, że w sprawie nie może mieć zastosowania tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 Prawa budowlanego. Różnice te nie mogą bowiem zostać zakwalifikowane jako istotne odstępstwa od projektu w rozumieniu art. 36a Prawa budowlanego. Zrealizowany budynek z uwagi na swoje wymiary oraz inną od projektowanego funkcję, stanowi w istocie całkowicie odmienne od projektowanego przedsięwzięcie. Sąd orzekający w sprawie, w pełni podziela w tym zakresie poglądy judykatury (zob. wyroki NSA: z dnia 31 stycznia 2008 r., sygn. akt lI OSK 1924/06, LEX nr 510761; z dnia 14 lipca 2004 r. sygn. akt OSK 594/04 - niepubl.), jak też nauki prawa (Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2007, s. 444), zgodnie z którymi "istotne odstąpienie" w rozumieniu przepisu art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego, nie może oznaczać wybudowania całkiem innego obiektu, pozbawionego charakterystycznych parametrów i cech właściwych dla obiektu zatwierdzonego w pierwotnym pozwoleniu na budowę, choćby jego przeznaczenie było podobne czy nawet identyczne.

W świetle powyższego, zasadne było zatem zastosowanie przez organy trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego. Okoliczność ta – wbrew zarzutom skargi - również została przesądzona w wyroku WSA w Warszawie z 27 czerwca 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 79/19). Sąd wskazał bowiem, że zasadne podniósł [...]WINB, iż w przedmiotowej sprawie brak było podstaw do prowadzenia przez organ I instancji postępowania w oparciu o przepisy art. 50 - 51 Prawa budowlanego, gdyż nie zaistniała sytuacja, na którą wskazuje skarżący, tj. "kontynuacja decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1992 r., nr [...]", którą można byłoby rozpatrywać w kontekście prowadzenia robót budowlanych w sposób istotnie odstępujący od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jeszcze raz podkreślić trzeba, ww. decyzją zatwierdzono projekt zagospodarowania działki o nr ewid. [...] oraz udzielono pozwolenia na budowę na budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 30 m2. Tymczasem na przedmiotowej nieruchomości zrealizowany został budynek mieszkalny o pow. zabudowy około 83 m2, o całkowicie innym przeznaczeniu – budynek mieszkalny, a nie gospodarczy. Do takiej sytuacji nie znajduje zastosowania tryb naprawczy określony w przepisach art. 50-51 Prawa budowlanego.

Ponadto, WSA w Warszawie we wskazanym orzeczeniu z 27 czerwca 2019r. uznał za prawidłowe przyjęcie przez organy nadzoru budowlanego, że przedmiotowa inwestycja jest sprzeczna z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Gminy M. z dnia [...] kwietnia 2004 r. Z zapisów m.p.z.p. wynika bowiem, że działka oznaczona nr ewid. [...] położona jest na terenie oznaczonym symbolem "RRL", tzn. na terenach zalesień, przeznaczonych docelowo do użytkowania leśnego jak tereny oznaczone symbolem "RL", a tymczasowo, tj. do czasu faktycznego zalesienia do użytkowania rolniczego, jednak z zakazem zabudowy. Prawidłowo więc stwierdzono, że sprzeczność inwestycji z ustaleniami ww. planu wyklucza możliwość jej legalizacji.

Ponownie przypomnieć należy, że zgodnie z treścią art. rat. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest bezwzględny, gdyż organ musi wcześniej ustalić, czy budowa jest zgodna z przepisami i czy możliwe jest doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wyłącznie w przypadku zaistnienia takiej możliwości, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Jeżeli budowa obiektu budowlanego jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, wykluczone jest przystąpienie do procedury legalizacyjnej określonej w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 2040/17, LEX nr 2621917), zaś organ orzekający jest zobowiązany wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego w trybie art. 48 ust. 1 cyt. ustawy.

Jednocześnie wymaga zauważenia, że zgodność z planem miejscowym w procesie legalizacji obiektu na podstawie art. 48 Prawa budowlanego bada się na datę wydania decyzji o zalegalizowaniu (jeżeli jest dany obiekt zgodny z tym planem i spełnione zostały pozostałe przesłanki) lub decyzji o nakazie rozbiórki (w przypadku braku zgodności obiektu z planem miejscowym). Późniejsze w stosunku do postępowania legalizacyjnego postępowania planistyczne zmierzające do zmiany studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego lub miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie mają znaczenia w tej sprawie (zob. wyroki NSA z dnia 24 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 870/16; z dnia 14 stycznia 2021 r., sygn. akt II OSK 1720/18, CBOSA). Z kolei w wyroku z 2 października 2019 r. (sygn. akt II OSK 2474/18, LEX nr 2729263), NSA stwierdził, że zgodność samowoli budowlanej z prawem należy oceniać na czas jej legalizacji, skoro celem regulacji jest właśnie doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem (a więc w czasie teraźniejszym), nie zaś do stanu prawnego, który utracił już moc.

Niemniej jednak, mając na uwadze fakt istnienia w obrocie prawnym pozwolenia z 1992 r. na budowę budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...], w przywoływanym wyroku z 27 czerwca 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 79/19) Sąd nakazał organom ustalenie, czy konieczne jest rozebranie również tej części budynku, co do którego poprzedni inwestor otrzymał rzeczone pozwolenie na budowę, a która pełniłaby funkcję gospodarczą.

W ocenie tutejszego Sądu, organy nadzoru budowlanego prawidłowo wykonały wytyczne WSA w Warszawie zawarte w ww. wyroku z 27 czerwca 2019 r.

W tej kwestii kluczowe znaczenie ma przedłożone przez skarżących "Opracowanie techniczne wraz z inwentaryzacją dotyczące konstrukcyjnej możliwości częściowej rozbiórki budynku mieszkalnego ze zmianą funkcji na gospodarczą", autorstwa mgr inż. R. S. oraz mgr inż. arch. J. B. ze stycznia 2020 r. oraz "Uzupełnienie oceny technicznej" sporządzone we wrześniu 2020 r. przez mgr inż. R. S.

Z pierwszego ze wskazanych wyżej dokumentów wynika, że po wykonaniu robót budowlanych objętych tym opracowaniem istnieje techniczna możliwość doprowadzenia budynku do stanu o wymiarach rzutu 5,13 m x 5,14 m. Tak dostosowany obiekt nie będzie nadal w pełni odpowiadał parametrom wynikającym z projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę nr [...] z [...] lipca 1992 r. wydanym przez Kierownika Urzędu Rejonowego w M., który przewidywał wzniesienie budynku o wymiarach 4,00 m x 5,00 m.

Ponadto, jak słusznie dostrzegł organ II instancji, z odczytu skali Projektu Zagospodarowania Terenu stanowiącego integralną cześć ww. "Opracowania technicznego" wynika, że ściana wschodnia budynku, w której znajdują się dwa otwory okienne przewidziane do likwidacji usytuowana jest w odległości mniejszej niż wymagane przepisami techniczno-budowlanymi (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie – tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1935) oraz przewidziane w projekcie zagospodarowania terenu zatwierdzonym decyzją z [...] lipca 1992 r. – 3,00 m od granicy działki sąsiedniej o nr ew. [...] i wynosi w rzeczywistości ok. 2,50 m - 2,60 m.

Niezgodność ta została potwierdzona w powołanym wyżej "Uzupełnieniu oceny technicznej" z września 2020 r., w którym wyjaśniono m.in., że rozbieżność pomiędzy wymiarami wskazanymi w projekcie zagospodarowania terenu stanowiącym załącznik do pozwolenia na budowę a wymiarami wskazanymi w "Ocenie technicznej" wynika prawdopodobnie z tego, że budynek już pierwotnie został pobudowany z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego. Przywrócenie obiektu do stanu wynikającego z pozwolenia na budowę z [...] lipca 1992r. wymagałoby natomiast całkowitej rozbiórki ocieplenia ściany wschodniej budynku od strony granicy z działką o nr ew. [...], co – według autora "Uzupełnienia oceny technicznej" – skutkowałoby znacznym pogorszeniem charakterystyki energetycznej budynku i możliwością przemarzania ściany.

Trafnie wskazały zatem organy nadzoru budowlanego, że ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji technicznej nie wynika możliwość wykonania robót budowlanych, które doprowadziłyby obiekt do stanu umożliwiającego jego bezpieczne i zgodne z prawem użytkowanie, nawet po realizacji prac przewidzianych w przedstawionym przez skarżących "Opracowaniu technicznym" ze stycznia 2020 r.

W tych okolicznościach należy uznać, że skarżący – pomimo wezwania organów – nie przedłożyli oceny technicznej, z której wynikałaby możliwość dokonania tylko częściowej rozbiórki konstrukcji obiektu budowlanego, a która doprowadziłaby do wymiarów oraz usytuowania budynku na działce, zgodnych z prawem i jednocześnie odpowiadających pozwoleniu na budowę z [...] lipca 1992 r.

Sąd po raz kolejny zauważa, że wykładnia przepisu art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którą zgodność z przepisami techniczno-budowlanymi dotyczy aktualnie obowiązujących przepisów, uzasadniona jest możliwością doprowadzenia obiektu budowanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem w chwili wydawania przez organ w tym zakresie decyzji. Nie sposób przyjąć, aby legalizowany obiekt budowlany mógł nie spełniać wymogów wynikających z aktualnych przepisów techniczno-budowlanych, które dostosowywane są do zmieniających się możliwości technicznych oraz stale podnoszonych standardów bezpieczeństwa.

Nie zasługują przy tym na aprobatę te argumenty skargi, w których podnoszony jest zarzut braku dalszej konsultacji ze skarżącymi innych rozwiązań mogących doprowadzić do sytuacji, w której dopuszczalne będzie pozostawienie budynku jako gospodarczego. Temu celowi służyło bowiem zobowiązanie skarżących przez organy do przedłożenia dokumentacji technicznej wskazującej na możliwość przywrócenia ww. obiektu do stanu zgodnego z prawem oraz decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lipca 1992 r. Skarżący mieli zatem możliwość wykazania, że istnieją rozwiązania konstrukcyjne, które pozwolą na zachowanie tej części budynku, która odpowiadałaby przepisom techniczno-budowlanym oraz warunkom ww. pozwolenia na budowę. W sytuacji jednak, gdy z przedłożonych przez nich opracowań okoliczność taka nie wynika, a to na skutek już pierwotnej realizacji inwestycji z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego, organy słusznie powzięły przekonanie o braku możliwości zastosowania w sprawie innych środków, niż wynikające z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

Zdaniem Sądu, organy oceniły sprawę w sposób właściwy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, a to art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., ani też przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 1 i art. 50-51 Prawa budowlanego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia [...]WINB

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.