Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 443/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2009-08-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.120, art.121 par. 1 i par.2, art.122, art.191, art.199, 116 par. pkt 1 lit. a i b;
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
article: art.11 ust.1, art.13 ust.3, art.21;
journal: Dz.U. 2003 nr 60 poz 535
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zofia Skrzynecka, Sędziowie Sędzia WSA Tadeusz Piskozub, Sędzia NSA Włodzimierz Kędzierski (spr.), Protokolant Lidia Wachowska, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 27 sierpnia 2009 r., sprawy ze skargi A.D, G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki Oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" , znak: "[...]", Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o odpowiedzialności solidarnej A. D. oraz G. Sz.jako członków Zarządu Spółki z o.o. A w likwidacji, za zaległości podatkowe tej spółki w podatku od towarów i usług za miesiące od maja 2004r. do listopada 2004r. oraz od stycznia 2005r. do sierpnia 2005r., odsetki za zwłokę od tych zaległości podatkowych, a także koszty egzekucyjne.

Od powyższej decyzji w/w osoby wniosły odwołanie, w którym zarzucili naruszenie art. 116 § 1 pkt 1 lit. b, 107 § 1a, art. 112, art. 120, art. 121, art. 122, art. 191 ustawy Ordynacja Podatkowa. W uzasadnieniu wskazali, że Spółka, której członkami zarządu byli nie była w stanie pokryć swoich zobowiązań już od końca 2003 r., a zobowiązania przekroczyły jej majątek, to wtedy zaistniał po stronie ówczesnego zarządu obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Zdaniem Skarżących to ten właśnie moment był właściwym czasem złożenia wniosku o upadłość, o którym mowa w art. 116§1 ustawy Ordynacja Podatkowa. Wskazani podali również, iż w momencie obejmowania przez nich mandatów znana była im zła kondycja finansowa spółki. Weszli oni do spółki i skupili się na poszukiwaniu inwestora i negocjacjach ze wspólnikami w sprawie wniesienia dopłat. Skarżący uznali, iż składanie wniosku jest bezcelowe ze względu na fakt, iż spółka nie posiadała w tym momencie majątku, który wystarczyłby na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego i z tego też względu wskazany wniosek zostałby oddalony. Zdaniem Skarżących nie mieli oni możliwości złożenia wniosku we właściwym czasie.

Decyzją z dnia "[...]".,"[...]", Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy powyższą decyzję. W uzasadnieniu wskazał, iż z akt rejestracyjnych Spółki, znajdujących się w Sądzie Rejonowym wynika, że uchwałą nr 4 z dnia 31 maja 2004r. Zgromadzenie Wspólników Spółki z o.o. A w O., powołało na stanowisko Prezesa Zarządu A. D., zaś uchwałą nr 5 na stanowisko Wiceprezesa Zarządu G. Sz.. A. D.został odwołany z Zarządu w dniu 22 października 2005r., uchwałą Zgromadzenia Wspólników nr l, w tym też dniu Prezesem Zarządu Spółki został dotychczasowy Wiceprezes – G. Sz. Zatem termin płatności w/w zobowiązań w podatku od towarów i usług upływał w czasie gdy obaj skarżący pełnili obowiązki członka Zarządu Spółki.

Wskazano również, iż w toku postępowania prowadzonego przez organ I instancji ustalono na podstawie dokumentów finansowych Spółki, że kondycja finansowa Spółki była bardzo zła już w 2003r., kiedy to zobowiązania wielokrotnie przekroczyły należności. W roku 2003 Spółka wykazała stratę w wys. 340.991,14zł, zaś w roku 2004 stratę w kwocie 416.744,551zł. W ocenie tego organu, Spółka już w 2003r. nie była więc w stanie pokryć swoich zobowiązań. Sytuacja taka trwała nieprzerwanie, aż do złożenia wniosku o upadłość w dniu 28 października 2008r. Organ I instancji uznał więc, że A. D. i G. Sz. winni byli złożyć wniosek o upadłość w momencie gdy uzyskali wiedze o stanie finansów Spółki, najpóźniej w ciągu 2 tygodni od objęcia mandatów. Skoro nie uczynili tego w tym termie, to późniejszego wniosku do Sądu me można uznać za złożony we właściwym czasie.

W przedmiotowej sprawie zdaniem organu odwoławczego, który popiera stanowisko organu I instancji, nie wystąpiły przesłanki wyłączające ich odpowiedzialność, o których mowa w art. 116§1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zdaniem organu zarówno A.D. jak i G. Sz. zostali powołani w skład Zarządu Spółki w czasie gdy od wielu miesięcy sytuacja jej była na tyle zła, iż Spółka powinna być w trakcie postępowania upadłościowego. Obaj Skarżący się przyznają, iż wstępując do Zarządu zdawali sobie sprawę z sytuacji Spółki. Mimo to uznali, że nie muszą niezwłocznie złożyć wniosku o upadłość; wniosek taki złożyli dopiero po kilku miesiącach, tj. 28.10.2004r. W tej sytuacji, z powodów wyżej wskazanych, Dyrektor Izby Skarbowej nie podzielił poglądu w/w, co do zaistnienia w sprawie okoliczności wykluczających ich odpowiedzialność. W opinii organu II instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego uwzględnił przy ocenie zebranego materiału dowodowego stan faktyczny sprawy i słusznie uznał, iż niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie było przez członków Zarządu zawinione.

Od powyższej decyzji Skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie zarzucając naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 116§1 pk1 1 lit. b ustawy Ordynacja podatkowa, oraz prawa procesowego – art.120, art.122, art.199 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu podali, iż w przedmiotowej sprawie jedną z negatywnych przesłanek, wykluczających odpowiedzialność majątkową członków Zarządu, jest wskazanie, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy skarżących. Wskazali, iż słuszny jest pogląd, że po stronie członków Zarządu leży obowiązek "wykazania", iż niezłożeni wniosku nastąpiło bez ich winy. Jednak całkowicie niesłuszne i nieuzasadnione są poglądy, że organ podatkowy pierwszej instancji stworzył Skarżącym warunki do "wykazania", bo zawiadomił o wszczęciu postępowania czy też poinformował o prawie czynnego udziału w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji - o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w aktach postępowania materiałów dowodowych.

Stworzenie warunków w świetle powoływanych art. 121§2 i 122 Ordynacji podatkowej- wymagało poinformowania np. poprzez wydanie postanowienia wzywające Skarżących do "wykazania" negatywnych przesłanek bądź tez przesłuchanie Skarżących na powyższe okoliczności.

Zdaniem Skarżących postanowienia art.116 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej mają charakter uniwersalny, ale co do zasady odnoszą się w szczególności do stanów faktycznych, w których w czasie wykonywania mandatów członków zarządu przez Skarżących występują przesłanki wymienione w art. 11 ust. 1 lub 2 Prawa upadłościowego i naprawczego, rodzące - po stronie dłużnika i jego przedstawicieli ustawowych - obowiązek, o którym mowa w art. 21 ust. 1 i 2 prawa upadłościowego i naprawczego. W opinii Skarżących sytuacja, w której się znaleźli była jednak inna. Kondycja finansowa Spółki w 2001 roku - opisana przez nadzorcę sądowego już wówczas rodziła obowiązek zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Na dzień 31 maja 2004. tj. na dzień powołania Skarżących do Zarządu Spółki-sytuacja finansowa nadal rodziła obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z tym jednak, że z przyczyn, o których mowa w art. 13 Prawa upadłościowego i naprawczego tj. z powodu braku majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego złożenie wniosku byłoby nieskuteczne (wniosek z mocy prawa sąd oddala).

Skarżący podkreślili, iż przesłanka zawarta w art. 116 § 1 pkt 1 lit a - umożliwia uwolnienie się od odpowiedzialności wyłącznie wówczas, gdy została ogłoszona upadłość lub zostało wszczęte postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości.

Zdaniem Skarżących w postępowaniu podatkowym sprawa dysponowania przez spółkę w dniu 31 maja 2004 r. i następnych majątkiem w wysokości wykluczającej oddalenie wniosku w trybie art. 13 w ogóle nie była przedmiotem zainteresowania.

Skarżący wskazali również, iż powołanie się przez organ na wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2008 r., sygn. akt II FSK 842/07 jest nieuprawnione, albowiem ich zdaniem stan faktyczny jest jedynie podobny do stanu faktycznego w niniejszej sprawie.

Podali także, iż jeszcze przed ich powołaniem do zarządu znali sytuację majątkową Spółki. Wiedzieli nie tylko, że Spółka zaprzestała wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań (art. 11 ust. 1) a nadto zobowiązania przekraczały wartość jej majątku.

Wiedzieli także, że "ustępujący" członek rady nadzorczej czasowo oddelegowany do zarządu, znał sytuację majątkową Spółki, rodzącą obowiązek złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lecz tego świadomie nie zrobił bowiem wniosek taki zostałby oddalony w trybie powoływanego wcześniej art. 13.

Sytuacja - o której mowa wyżej - znana była wspólnikom i członkom rady nadzorczej, według których: dalsze funkcjonowanie Spółki było możliwe po jej dokapitalizowaniu przez inwestora zewnętrznego, co pozwoliłoby na sfinansowanie zakupu samochodów na wynajem, ze sprzedaży wierzytelności przyszłych z umów najmu na czas określony - według posiadanego przez dominującego wspólnika "know how"; złożenie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości mogło nastąpić po powzięciu przez wspólników uchwały o dopłatach.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia "[...]"r. Skarżący podtrzymali swoje stanowisko zawarte w skardze i podkreślili, iż spółka nie posiadała majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego przed powołaniem ich w skład Zarządu. Wymienieni wyrazili zgodę na powołanie do Zarządu wyłącznie w następstwie zapewnienia ich prze dominującego wspólnika o tym, że pozyska strategicznego inwestora, który dofinansuje spółkę, a jeżeli to nie będzie możliwe to wspólnicy wniosą dopłaty w kwocie pozwalającej na złożenie skutecznego wniosku o ogłoszenie upadłości.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zakres kognicji sądów administracyjnych i tryb postępowania przed tymi sądami określone zostały w ustawach: z 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych wynika, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez (między innymi) kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Przepis art. 3 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie.

Takie uregulowania ustawowe uprawniają a jednocześnie obligują sąd do kontroli, czy postępowanie zakończone wydaniem decyzji przeprowadzone zostało z zachowaniem reguł określonych w odpowiednich przepisach prawa, czy ustalenia faktyczne dokonane przez organ administracji publicznej oparte zostały na zebranym w sprawie materiale oraz czy stan faktyczny ustalony przez organ wyczerpuje dyspozycję przepisu prawa materialnego powołanego jako podstawa prawna decyzji.

Sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy (art. 133 § 1ustawy p.p.s.a.) w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Działając w granicach tak zakreślonej kognicji, Sąd stwierdził, że skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.

Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego orzekająca odpowiedzialność solidarną A. D.i G. Sz. – członków Zarządu A Spółki z o.o. w likwidacji – za zaległości podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące od maja do listopada 2004r. i od stycznia do sierpnia 2005r.; za odsetki od zaległości podatkowych policzone na dzień wydania decyzji i za koszty egzekucyjne, oparta została na przepisach art. 107 § 1 i § 2 pkt 4, art. 108 § 1 i art. 109 w zw. z art. 116 § 1 i § 2 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Dyrektor Izby Skarbowej– po rozpatrzeniu sprawy na skutek wniesionych odwołań przez A. D. i .G Sz. – zaskarżoną decyzją, z "[...]"., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Z ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji wynika, że w skład Zarządu Spółki obydwaj skarżący powołani zostali 31 maja 2004r. W tym czasie wiadomym im było, że Spółka już w 2003r. nie była w stanie pokryć swoich zobowiązań.

Organy podatkowe wzięły pod rozwagę stanowisko prezentowane przez skarżących, że skoro Spółka już w 2003r. nie miała możliwości płacenia długów, a zobowiązania przekroczyły wartość jej majątku, to ówczesny Zarząd winien był już wtedy zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki.

Zarówno A. D. jak i G. Sz.– w momencie obejmowania funkcji w Zarządzie Spółki – znana była zła kondycja finansowa Spółki.

Pomimo to weszli w skład Zarządu Spółki i skoncentrowali się na poszukiwaniu inwestora oraz na negocjacjach ze wspólnikami w sprawie wniesienia dopłat.

W tym czasie zarówno A. D. jak i G. Sz. za niecelowe uznali zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, gdyż Spółka nie posiadała majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego, a w tym stanie rzeczy wniosek zostałby oddalony.

Wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszono dopiero, gdy okazało się, że pozyskanie inwestora jest niemożliwe, a wspólnicy – mimo wcześniejszych deklaracji – nie byli zainteresowani wniesieniem dopłat.

Zgłoszony "[...]". wniosek o ogłoszenie upadłości został przez Sąd oddalony z uwagi na brak majątku wystarczającego na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

Dyrektor Izby Skarbowej po przytoczeniu treści art. 107 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa (traktującego o zakresie odpowiedzialności za zaległości podatkowe osób trzecich) przeszedł do analizy stanu faktycznego w granicach dyspozycji przepisu art. 116 § 1 i art. 116 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

Dokonując analizy przepisu art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, Dyrektor Izby Skarbowej wywiódł, że przepis ten zawiera zarówno przesłanki pozytywne, których wykazanie decyduje o możliwości orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, jak też przesłanki negatywne, których zaistnienie wyklucza możliwość orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż aby orzec solidarną odpowiedzialność członka zarządu spółki za jej zaległości podatkowe, organ podatkowy musi wykazać, iż dana osoba pełniła funkcję członka zarządu w okresie, w którym powstały zaległości podatkowe i bezskuteczność egzekucji prowadzonej w stosunku do podatnika.

Ciężar udowodnienia okoliczności uwalniającej członka zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe spoczywa zaś na członku zarządu. Członek zarządu może uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe, jeżeli wykaże, że :

– we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub

– wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

– niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub nie wszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, bądź też

– wskaże mienie spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Według ustaleń organów podatkowych w sprawie zaistniały przesłanki pozytywne do orzekania o odpowiedzialności członków Zarządu Spółki za zaległości podatkowe Spółki, gdyż :

– zaległości podatkowe Spółki w podatku od towarów i usług dotyczą miesięcy od maja do listopada 2004r. i od stycznia do sierpnia 2005r.;

– prowadzona egzekucja w stosunku do Spółki okazała się bezskuteczna, a postępowania egzekucyjne zostały umorzone;

– w prowadzonym postępowaniu podatkowym członkowie Zarządu Spółki nie wskazali mienia Spółki, z którego egzekucja byłaby możliwa;

– w okresie powstania zaległości podatkowych skarżący A. D. i G.Sz.byli członkami Zarządu Spółki;

– skarżący w chwili powołania do Zarządu Spółki wiedzieli, że sytuacja finansowa Spółki jest bardzo zła od 2003r., a zatem wniosek o ogłoszenie upadłości winni zgłosić w terminie 2 tygodni od objęcia mandatów członków Zarządu Spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej rozważył także, czy w ustalonym stanie faktycznym sprawy istnieją przesłanki do uznania, iż skarżący nie wykazali, że wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszony został z opóźnieniem bez ich winy.

Dokonując analizy stanu faktycznego w oparciu przepisów art. 116 § 1 lit. "b" ustawy Ordynacja podatkowa i art. 21 ustawy z 28.02.2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.) Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że opóźnienie w zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez winy skarżących.

Działając w granicach kognicji sądu administracyjnego wynikającego z przepisów – powołanych na wstępie – ustaw Prawo o ustroju sądów administracyjnych i Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozpoznający sprawę niniejszą, nie stwierdził, by w prowadzonym postępowaniu uchybiono przepisom regulującym postępowanie jak też przepisom prawa materialnego stanowiącego podstawę prawną zaskarżonej decyzji.

Należy w tym miejscu zaznaczyć, że tylko prawidłowe ustalenie stanu faktycznego daje gwarancję poprawnego rozstrzygnięcia sprawy.

Organy podatkowe ustaliły stan faktyczny w oparciu o zebrany w sprawie materiał. Z materiału tego niezbicie wynika, że A. D. i G. Sz., w okresie w którym powstała zaległość podatkowa pełnili funkcje członków Zarządu Spółki (uchwały Nr 4 i Nr 5 – k. 202 akt adm., protokół z Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników Spółki A Sp. z o.o. z 22.10.2005r. – k. 186-187 akt adm.).

Stan finansowy Spółki wynika ze znajdujących się w aktach administracyjnych między innymi bilansów oraz rachunków zysków i strat.

Zresztą ustalonego stanu faktycznego nie kwestionują sami skarżący.

Prowadzone postępowania egzekucyjne w stosunku do Spółki zostały umorzone zarówno przez Komornika jak tez przez Naczelnika Urzędu Skarbowego (post. Naczelnika U.S. w Olsztynie z 30.11.2007r. – k. 1 akt adm.).

Postanowienie o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie orzeczenia odpowiedzialności solidarnej A. D. i G. Sz. jako członków Zarządu Spółki za jej zaległości podatkowe, Naczelnik Urzędu Skarbowego wydał 22.09.2008r. (k. 169 akt adm.).

Ponieważ w sprawie egzekucji zaległości podatkowych od Spółki, tytuły wykonawcze wystawione zostały na podstawie deklaracji podatkowych, to nie zachodziła potrzeba wydawania decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przed wszczęciem postępowania w sprawie odpowiedzialności osoby trzeciej.

Postępowanie takie może być jednak wszczęte dopiero po wszczęciu postępowania egzekucyjnego w stosunku do podmiotu zalegającego z zapłatą podatku.

W sprawie niniejszej organ podatkowy w stosunku do członków Zarządu Spółki wszczął postępowanie w przedmiocie orzeczenia ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki nie tylko po wszczęciu postępowania egzekucyjnego wobec Spółki ale już po jego umorzeniu.

Nie uchybiono więc przepisowi art. 108 § 2 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa.

Postępowanie zostało więc wszczęte z zachowaniem przepisów obowiązującego prawa.

Sąd nie stwierdził też, by organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu uchybiły przepisom art. 120, 122, 121 § 2, 191 i 199 ustawy Ordynacja podatkowa.

Z treści przepisu art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa wynika, iż organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa.

Oznacza to, że organy podatkowe w prowadzonym postępowaniu mają stosować się do przepisów regulujących przebieg postępowania jak też prawidłowo stosować normy prawa materialnego.

W sprawie niniejszej organy podatkowe wszczęły postępowanie wydając postanowienie o jego wszczęciu i postanowienie to doręczone zostało G.Sz. 25.09.2008r. (odebrał syn) a A. D.13.10.2008r. (k. 169, 170 i 171).

Po otrzymaniu postanowień zarówno G. Sz. jak i A. D. złożyli pisma, w których przedstawili swoje stanowiska co do przyczyn powstania zaległości podatkowych (k. 177 i 179-180 akt adm.).

Zawiadomieniem z 20.10.2008r., a doręczonym G.Sz. – korespondencję odebrała kuzynka 24.10.2008r., a A. D. 30.10.2008r.; obydwaj skarżący zostali powiadomieni o możliwości brania czynnego udziału w postępowaniu i o możliwości zapoznania się z zebranym w sprawie materiale (k. 181-183 akt adm.).

Następnie doręczono skarżącemu zawiadomienie z 03.11.2008r., w którym poinformowano o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału, a ponadto poinformowano, że organy podatkowe obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania (k. 206 - 208 akt adm.).

Organy podatkowe informowały też skarżących o przedłużeniu trwania postępowania (wydając niezbędne postanowienia).

Wreszcie zawiadomieniem z 30.12.2008r. wyznaczono skarżącym 7-dniowy termin do wypowiedzenia w sprawie zebranego materiału oraz wskazano, że organy mają obowiązek udzielania niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa mających zastosowanie w sprawie (k. 228 - 230 akt adm.).

Z akt sprawy nie wynika, by skarżący zgłaszali wątpliwości co do treści przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Z pism składanych przez skarżących wynika, że znane były im przesłanki uwolnienia się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki (k. 177, 179 i 180), gdyż starali się wskazać okoliczności, które – zdaniem skarżących – uwolniły ich od tej odpowiedzialności.

Brak jest podstaw do stwierdzenia uchybienia przez organa podatkowe przepisowi art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa. Od momentu wszczęcia postępowania organa podatkowe prowadziły postępowanie zgodnie z przepisami regulującymi tryb postępowania.

Nie można też uznać za trafny zarzutu naruszenia przez organa podatkowe przepisu art. 121 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

W myśl § 1 art. 121 powołanej wyżej ustawy postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.

W sprawie niniejszej organa podatkowe zebrały wszelki dostępny i przydatny do rozstrzygnięcia sprawy materiał.

Skarżący nie wykazali, by organa podatkowe nie uwzględniły jakiegoś wniosku dowodowego przez nich zgłaszanego.

Organa podatkowe dysponowały : danymi dotyczącymi finansów i majątku Spółki od 2003r., protokołami z posiedzeń Nadzwyczajnych Zgromadzeń Wspólników, postanowieniami o umorzeniu postępowań egzekucyjnych, postanowieniem Sądu Rejonowego Wydziału V Gospodarczego z "[...]". sygn. akt "[...]", oddalającego wniosek o ogłoszenie upadłości, a te dowody wraz z jeszcze innymi zgromadzonymi w sprawie dawały podstawę do oceny kondycji finansowej Spółki.

Z decyzji organów [podatkowych wynika, że sytuacja finansowa i stan majątku Spółki zostały rozważone i ocenione.

Zatem zarzut skarżących, że organa podatkowe nie zajmowały się stanem majątku posiadanego przez Spółkę nie znajduje uzasadnienia w realiach sprawy.

Brak też jest podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia przepisu art. 121 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa.

W zawiadomieniach o możliwości wypowiedzenia się odnośnie zebranego w sprawie materiału w sprawie orzeczenia odpowiedzialności za zaległości podatkowe zawarta była jednocześnie informacja, iż stosownie do art. 121 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa organy obowiązane są udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa pozostających w związku z przedmiotem postępowania (przykładowo zawiadomienie – k. 226 akt adm.). Z akt sprawy nie wynika, by skarżący mieli wątpliwości co do treści przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie.

Za takim wnioskowaniem przemawia treść pism składanych przez skarżących, w których to pismach wskazywali na okoliczności – zdaniem skarżących – uwalniające ich od odpowiedzialności.

Przepisy obowiązującego prawa nie obligują organów podatkowych do doręczania stronie przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie. Brak jest też podstaw – jak to sugerują skarżący – do wzywania strony do wykazania okoliczności uwolniajacych stronę od odpowiedzialności za zaległości podatkowe np. poprzez wydanie postanowienia.

Dowód z zeznań strony, jest dowodem, który organ podatkowy może przeprowadzić, po wyrażeniu przez stronę zgody (art. 199 Ordynacji podatkowej).

Wobec takiego brzmienia przepisu przeprowadzenie takiego dowodu zależy od dokonanej przez organ celowości przeprowadzenia tego dowodu.

Przepis art. 199 ustawy Ordynacja podatkowa nie zakreśla stadium postępowania, w którym taki dowód może być prowadzony.

Oznacza to, że organ podatkowy może przeprowadzić taki dowód w początkowym stadium postępowania, jeśli na przykład przeprowadzenie takiego dowodu przyśpieszyłoby bieg postępowania, jak też w końcowej fazie postępowania.

Jeżeli natomiast zebrany w sprawie materiał – w ocenie organu – jest pełny i wystarczający do dokonania ustaleń faktycznych, to organ nie ma obowiązku prowadzenia dowodu z zeznań strony.

Sąd uznał, iż nieprzeprowadzenie dowodu z zeznań strony, w sprawie niniejszej, nie uchybia przepisom postępowania.

Akta sprawy administracyjnej pozwalają na stwierdzenie, iż organa podatkowe podjęły wszelkie działania niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia sprawy, a tym samym wypełniły wymóg z art. 122 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zebrany w sprawie materiał został przez organa podatkowe poddany analizie i oceniony, co wynika z uzasadnienia decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Ocena zebranego materiału jest pełna i logiczna, a stan faktyczny ustalony przez organa podatkowe znajduje oparcie w zebranym w sprawie materiale.

Analiza materiału zebranego w sprawie oraz ustaleń dokonanych przez organa podatkowe dokonane zostały – zdaniem Sądu – zgodnie ze wskazaniami wypływającymi z przepisów art. 187 § 1 i art. 191 ustawy Ordynacja podatkowa.

Ustalony stan faktyczny nie jest kwestionowany przez skarżących. Skarżący nie negują faktu pełnienia funkcji członków zarządu Spółki w okresie, w którym upływał termin płatności zobowiązań objętych zaskarżoną decyzją jak też i tego, że wniosek ogłoszenie upadłości Spółki zgłoszony został w Sądzie 28.10.2004r.

Skarżący negują natomiast zasadność zastosowania przepisu art. 116 § 1 ustawy z 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.).

Zdaniem skarżących stan faktyczny sprawy nie uzasadnia orzeczenia o ich odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Sąd badając zasadność orzeczenia o odpowiedzialności skarżących za zaległości podatkowe Spółki (objęte zaskarżoną decyzją) stwierdził, iż decyzja nie narusza przepisu art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Zgodnie z powołanym wyżej przepisem za zaległości podatkowe Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku Spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu :

1. nie wykazał, że :

a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lun niewszczęcie postępowanie zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

2. nie wskazuje mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Z materiału zebranego w sprawie oraz z treści decyzji będącej przedmiotem zaskarżenia w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że zaległości podatkowe objęte decyzją stały się wymagalne w czasie pełnienia przez skarżących funkcji członków zarządu Spółki, a egzekucja okazała się bezskuteczna.

Tego nie negują sami skarżący.

Te fakty wyczerpują podstawę rozpatrywania sprawy w aspekcie przepisu art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Pomimo istnienia tej podstawy rozważenia wymagała kwestia, czy w okolicznościach faktycznych sprawy nie zaistniały przesłanki uwalniające członków zarządu od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki.

Z materiału zebranego w sprawie w sposób jednoznaczny wynika, że w sprawie nie występują przesłanki z punktu 2 art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Skarżący nie wskazali mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokajanie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części.

Rozważenia wymaga zatem kwestia przesłanek z art. 116 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b" Ordynacji podatkowej. Skarżący funkcje członków Zarządu Spółki objęli 31 maja 2004r. (k. 203 akt adm.).

Z materiału zebranego w sprawie oraz z uzasadnienia decyzji podatkowych, a także z treści pism skarżących, wynika, że Spółka pozostawała w złej kondycji finansowej od 2003r. Stan majątku Spółki również był zły, co wynikało z dokumentacji finansowej i bilansowej Spółki.

Skarżącym ten stan rzeczy był znany. Aby uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki skarżący winni wykazać, że we właściwym czasie zgłosili wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęli postępowanie układowe.

Z ustaleń organów podatkowych wynika, że wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszono w Sądzie 28.10.2004r. Ustalenia są zgodne z informacją uzyskaną przez organ podatkowy z Sądu Rejonowego (k. 220 akt adm.).

Od objęcia przez skarżących funkcji członków Zarządu Spółki upłynęło więc prawie 5 miesięcy (31.05.2004r.; 28.10.2004r.).

Z treści przepisu art. 116 § 1 pkt 1 lit. "a" Ordynacji podatkowej wynika, że członek zarządu ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe Spółki gdy nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe.

W sprawie niniejszej – jak wyżej wskazano – wniosek o ogłoszenie upadłości zgłoszono niemal w 5 miesięcy po objęciu przez skarżących funkcji członków Zarządu Spółki.

Ponieważ przepis art. 116 § 1 pkt 1 lit. "a" i "b" ustawy Ordynacja podatkowa traktuje o zgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie, a samoistnie nie określa "czasu właściwego" to należy sięgnąć do aktu prawnego regulującego kwestię upadłości podmiotu gospodarczego.

Takim aktem prawnym jest ustawa z 28.02.2003r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. Nr 60, poz. 535 ze zm.). W myśl art. 11 ust. 1 Prawa upadłościowego dłużnikiem niewypłacalnym jest dłużnik, który nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań.

W niniejszej sprawie – jak wykazały to organa podatkowe – mamy z taką właśnie sytuacją do czynienia.

W przypadku gdy wystąpiła taka sytuacja dłużnik, nie później niż w terminie dwóch tygodni obowiązany jest zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości, a w przypadku osób prawnych obowiązek tez spoczywa na każdym, kto ma prawo reprezentować dłużnika sam lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 1 i 2 Prawa upadłościowego).

Organy podatkowe dokonały oceny stanu faktycznego sprawy w aspekcie tegoż przepisu w powiązaniu z przepisem art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i stwierdziły, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki zgłoszony został z opóźnieniem.

Skarżący w chwili obejmowania funkcji członków Zarządu Spółki mieli świadomość o stanie finansowym i majątkowym Spółki.

Zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości skarżący winni zatem w terminie wynikającym z przepisu art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego.

Organy podatkowe stwierdziły, że okoliczności podnoszone przez skarżących, iż późniejsze zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości spowodowane było okolicznościami sprawy nie świadczy o braku winy w złożeniu wniosku z uchybieniem terminu.

Stanowisko organów podatkowych w świetle zebranego w sprawie materiału, Sąd uznał za trafne i uzasadnione.

Ani przepis art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa, ani przepis art. 21 ust. 1 Prawa upadłościowego nie przedłużają terminu dwutygodniowego do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości na skutek okoliczności podnoszonych przez skarżących, a to poszukiwania inwestora zewnętrznego w celu dokapitalizowania Spółki bądź podjęcia uchwały o dopłatach.

Bez wpływu na wynik sprawy pozostają wywody skarżących, że wniosek zgłoszony w terminie zostałby przez Sąd oddalony z uwagi na brak majątku Spółki na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego.

W przedmiocie ogłoszenia upadłości bądź oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości rozstrzyga właściwy Sąd i nie zawsze przy braku majątku na pokrycie kosztów postępowania upadłościowego wniosek podlega oddaleniu (art. 13 ust. 3 Prawa upadłościowego).

Reasumując, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie uchybia przepisom regulującym zasady postępowania jak też przepisom prawa materialnego stanowiącego jej podstawę prawną.

Decyzja zawiera wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej.

Mając powyższe na względzie, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), oddalił skargę.