Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 691/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-09-29 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Artur Kot po rozpoznaniu w dniu 29 września 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku P M. – wspólnika spółki cywilnej "W." o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. M.– wspólnika spółki cywilnej "W." na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowych postanawia: przyznać prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.


UZASADNIENIE

W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi P. M. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku podał, że wspólnie z żoną i dwójką dzieci (córka jest uczennicą LO w W., syn studiuje w W.) utrzymuje się z dochodu

w łącznej wysokości [...] zł netto, na który składa się dochód ze stosunku pracy, dochód z wynajmu mieszkań, dochód z działalności rolniczej oraz zasiłek chorobowy żony. Uzyskiwana miesięcznie kwota nie wystarcza na pokrycie bieżących kosztów utrzymania rodziny, wydatków na prowadzoną działalność rolniczą i spłatę wymagalnych zobowiązań. Wyjaśnił, że dodatkowym obciążeniem jest poważna choroba żony, która w sierpniu 2010 r. przeszła operację usunięcia "[...]" i wymaga długotrwałej opieki, rekonwalescencji i rehabilitacji. Jednocześnie oświadczył, że łączna wartość wpisów sądowych od skarg w sprawach zawisłych przed sądem administracyjnym wynosi obecnie [...] złotych. Suma ta przekracza jego możliwości finansowe bowiem zaskarżonymi do Sądu decyzjami umorzono postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich za kilka kolejnych lat kalendarzowych. W związku z powyższym nie jest on w stanie regulować zobowiązań w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych z tytułu czynszów dzierżawnych i spłacać rat kredytowych, co spowodowało rozwiązanie części umów i natychmiastową wykonalność zobowiązań, które w stosunku do Agencji Nieruchomości Rolnych przekroczyły sumę [...] zł, z tytułu umów kredytowych [...] zł oraz z tytułu nakazów zapłaty wydanych przez sądy powszechne [...] zł. Skarżący podał, że prowadzone przeciwko niemu postępowania komornicze obejmują sumę przekraczającą [...] złotych i na taką kwotę opiewają zajęcia rachunków bankowych, wynagrodzeń i udziałów w spółkach. Wyjaśnił, że przychody z wynajmu mieszkań i wolna od zajęć kwota wynagrodzenia nie wystarczają na utrzymanie rodziny. Posiadany majątek jest obciążony hipotekami i zajęciami komorniczymi w związku z czym nie podlega zbyciu.

Do wniosku skarżący załączył wyciągi z rachunków bankowych potwierdzające blokadę na tych rachunkach, kserokopię zawiadomienia o zajęciu rachunku i zakazie wypłat, odpis zajęcia na wniosek Agencji Nieruchomości Rolnych wynagrodzenia za pracę oraz wierzytelności z tytułu zasiłku chorobowego, kartę informacyjną leczenia szpitalnego żony i zwolnienie lekarskie, zeznania podatkowe za 2009 r. (PIT-36 dochód brutto [...] zł, PIT -36 L dochód brutto [...]zł.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 243 § 1 oraz art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej "u.p.p.s.a"), właściwy sąd administracyjny może na wniosek strony przyznać jej prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Zgodnie

z art. 245 § 2 "u.p.p.s.a.", prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym stosownie do art. 245 § 3 "up.p.s.a." obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie pełnomocnika.

Celem instytucji prawa pomocy jest więc zapewnienie prawa do sądu

i możliwości obrony swoich racji osobom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej im poniesienie kosztów z tym związanych.

Instytucja ta stanowi wyjątek od generalnej zasady, zgodnie z którą strona ponosi koszty sądowe, czy też koszt wynagrodzenia jej pełnomocnika. Wskazać przy tym należy, iż przyznanie prawa pomocy powoduje, że koszty związane z postępowaniem ponosi za skarżącego Skarb Państwa. W tej sytuacji, możliwość przyznania prawa pomocy uzależniona jest od szczególnie rozważnej oceny wykazanej w treści wniosku sytuacji materialnej wnioskodawcy, tak aby jednoznacznie wynikał z niej brak środków na poniesienie kosztów postępowania.

W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, tj. w zakresie częściowym.

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, iż nie jest

w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Rozpoznając sprawę należy zatem odnieść się do argumentacji przedstawionej we wniosku i dokonać analizy sytuacji majątkowej skarżącego oraz jego zdolności płatniczych, w zestawieniu z wysokością należnych kosztów sądowych.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż na skarżącym ciąży obowiązek uiszczenia wpisów sądowych w ponad [...] sprawach zawisłych przed tutejszym sądem na łączną kwotę ponad [...] zł. W związku z powyższym oceniając zdolności płatnicze skarżącego należy brać pod uwagę nie tylko koszty ciążące na nim w przedmiotowej sprawie, ale całkowitą kwotę, którą obowiązany jest uiścić.

Dokonując analizy zdolności płatniczych skarżącego w oparciu o złożone oświadczenie i załączone dokumenty Sąd uznał, że jego aktualna sytuacja finansowa nie pozwala mu partycypować w kosztach wszczętych postępowań sądowych. Skarżący posiada wprawdzie majątek nieruchomy w postaci mieszkania położonego w W. i nieruchomości rolnych, jednak jest on obciążony i nie może być zbyty celem poniesienia kosztów sądowych. Ponadto zestawiając wysokość miesięcznego dochodu czteroosobowej rodziny skarżącego z wysokością wymagalnych zobowiązań na nim ciążących z tyłu dzierżaw, umów kredytowych i nakazów zapłaty oraz wysokością kosztów do jakich jest zobowiązany w związku z prowadzonymi postępowaniami Sąd uznał, że nie dysponuje on wystarczającymi do utrzymania rodziny środkami i uiszczenia wymaganych wpisów od skarg. Skarżący nie może również liczyć na wsparcie finansowe żony, bowiem jak wynika ze złożonych dokumentów, aktualnie korzysta ona ze zwolnienia lekarskiego po przebytej operacji [...], aktualnie jedynym jej dochodem jest obecnie zasiłek chorobowy.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał za zasadne przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie i z tych względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 "u.p.p.s.a" orzekł, jak w sentencji postanowienia.