Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 155/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, 153, 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 41a pkt 1
journal: Dz.U. 1998 nr 7 poz 25
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.
article: art. 107 par. 1 i 3, 7, 77 par. 1, 138 par. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA -Irena Jakubiec-Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Asesor WSA - Piotr Kraczowski (spr.), Protokolant - Marcin Woźniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników. - uchyla zaskarżoną decyzję -


UZASADNIENIE

A. K. (zwany dalej: "Skarżącym") pismem z [...] września 2003 r. zwrócił się do Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego (zwanej dalej: KRUS) - Oddziału w O., Placówki Terenowej O. o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników oraz odsetek od tych zaległości, motywując swój wniosek trudną sytuacją materialną.

Pismem z [...] października 2003 r. Skarżący został poinformowany przez Kierownika Placówki Terenowej KRUS w O., iż decyzją z [...] października 2003 r. wydaną na podstawie art. 41a pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 roku o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 1998 r., Nr 7 poz. 25, ze zm.; zwanej dalej: "u.u.s.r.") Dyrektor Oddziału Regionalnemu KRUS w O. nie wyraził zgody na umorzenie należności, a decyzją z tej samej daty wyraził zgodę na spłatę całości zadłużenia w układzie ratalnym.

Pismem z [...] grudnia 2003 r. Skarżący, odnosząc się do nadesłanego pisma, zwrócił się do Prezesa KRUS o umorzenie odsetek od zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne za okres 1999 - 2003r., mimo że jak wskazuję, uległy one przedawnieniu. Podniósł również, iż znajduje się w bardzo trudnej sytuacji spowodowanej koniecznością wyremontowania stodoły, która zawaliła się w grudniu 1999 r.

Pismem z [...] marca 2004 r. Skarżący został poinformowany, iż Prezes KRUS nie znalazł podstaw do umorzenia należności, uznał, iż pomocą adekwatną do sytuacji jest rozłożenie zaległości na dogodne raty.

Pismem z [...] maja 2004 r. Skarżący ponownie podniósł swoją trudną sytuację spowodowaną zawaleniem się stodoły.

Kolejnym pismem z [...] czerwca 2004 r. KRUS poinformowała Skarżącego, że jego wniosek o umorzenie należności był już rozpatrywany przez Prezesa KRUS, który nie znalazł podstaw do umorzenia, gdyż podnoszone przez Skarżącego argumenty były znane KRUS i nie mogą stanowić podstaw do ponownego wszczęcia postępowania. Podniósł także, iż fakt zawalenia się stodoły w 1999 r. i ponoszenie kosztów związanych z inwestycjami prowadzonymi we własnym gospodarstwie, nie mogą być argumentami przemawiającymi za umorzeniem należności dotyczących okresu obejmującego wiele lat.

Pismem z [...] sierpnia 2004 r. Skarżący zwrócił się do KRUS o wskazanie sposobu odwołania od "informacji" z [...] czerwca 2004 r.

W odpowiedzi na to pismo Prezes KRUS decyzją z [...] października 2004 r. rozpoznając wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników - nie umorzył wnioskowanego zadłużenia, podnosząc, iż Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, dających podstawę do zmiany decyzji z [...] marca 2004 r. o nieumarzaniu zadłużenia. Ponadto stwierdzono, że sytuacja materialna Skarżącego nie odbiega od sytuacji materialnej innych rolników opłacających składki.

Na powyższą decyzję Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 21 kwietnia 2005 r. uchylił decyzję z 26 października 2004 r. W uzasadnieniu wyroku wskazano, iż rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek powinny mieć formę decyzji administracyjnych. Sąd poczynił wskazania co do dalszego postępowania, nakazując organowi: wyjaśnienie, czy pismo z [...] marca 2004 r. (zawierające elementy decyzji wskazane w art. 107 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz.1071 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), podpisała osoba posiadająca umocowanie do działania z upoważnienia Prezesa KRUS; wyjaśnienie, czy pismo Skarżącego z [...] grudnia 2003 r., w którym "odwołuje się on od pisma KRUS w O. z [...] października 2003 r." jest żądaniem wszczęcia postępowania, czy też środkiem odwoławczym; zastosowanie przepisów prawa procesowego do wszystkich czynności procesowych wykonywanych przez te organy w toku postępowania administracyjnego; uzasadnienie wydawanych decyzji zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 k.p.a.; dołączenie wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy i wzięcie pod uwagę, przy ponownym rozpoznaniu argumentów przedstawionych przez Skarżącego.

Po przeprowadzeniu ponownie postępowania decyzją z [...] marca 2006 r. Prezes KRUS odmówił umorzenia wnioskowanych należności w kwocie [...] zł. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż Skarżący w 1993 r. nabył w drodze darowizny gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami wymagającymi remontu, później powiększył uprawiany areał o grunty wzięte w dzierżawę. Aktualnie prowadzi działalność rolniczą na gruntach o areale [...] ha przeliczeniowych. O fakcie posiadania gospodarstwa i prowadzenia działalności, Skarżący poinformował KRUS dopiero we wrześniu 2003 r. Zadłużenie powstało z uwagi na zbyt późne zgłoszenie do ubezpieczenia, tj. niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 37 u.u.s.r. Nakłady finansowe ponoszone na remonty i inne inwestycje w gospodarstwie, nie zwalniają z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie i nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za umorzeniem zaległych należności. Zawalenie się stodoły w 1999 r., czy też wypadek samochodowy z 1995 r., miały miejsce wtedy, gdy Skarżący nie był jeszcze płatnikiem ubezpieczenia. Według pracowników przeprowadzających wizytację w gospodarstwie Skarżącego, jego aktualna sytuacja materialna jest dobra i pozwala na spłatę całości zadłużenia w układzie ratalnym. Biorąc pod uwagę aktualną sytuację Skarżącego oraz stan finansów funduszu emerytalno - rentowego i składkowego - odmówiono umorzenia należności.

Pismem z [...] marca 2006 r. Skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z [...] czerwca 2006 r. Prezes KRUS utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu podniósł argumenty wskazane w decyzji organu pierwszej instancji. Dodał, iż problemy zdrowotne małżonki Skarżącego, miały wpływ na jej zdolność do pracy w 2006 r. Jednocześnie w tym okresie korzystała ona z zasiłku chorobowego, który był potrącany na zaległe składki z tytułu ubezpieczenia.

Skarżący [...] lipca 2006 r. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z 22 grudnia 2006 r. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa KRUS z [...] marca 2006 r. W uzasadnieniu podniósł, iż organ rozpoznający ponownie sprawę nie zastosował się do wszystkich wskazówek Sądu co do dalszego postępowania. Sąd w wyroku z [...] kwietnia 2005 r. nakazał organowi wyjaśnienie, czy osoba podpisująca pismo z [...] marca 2004 r. posiadała umocowanie do działania z upoważnienia Prezesa KRUS. Kwestia ta nie została wyjaśniona. Organ po przeprowadzeniu ponownie postępowania wydał decyzję w pierwszej instancji, odnosząc się do wniosku z [...] grudnia 2003 r., nie wskazał jednak w tej decyzji, dlaczego uznał, iż pismo z [...] marca 2004 r. decyzją nie jest i jakich dokonał ustaleń w odniesieniu do wskazania Sądu co do upoważnienia osoby podpisującej to pismo. Ponadto nie wyjaśnił, wbrew zaleceniom Sądu, jaki charakter ma pismo Skarżącego z [...] grudnia 2003 r., którego treść wskazuje na to, że miało już miejsce rozstrzygniecie dotyczące umorzenia należności, a pismo z [...] grudnia 2003 r. nie jest wnioskiem inicjującym postępowanie. Sąd stwierdził także, iż Prezes KRUS, rozpatrując sprawę ponownie nie odniósł się do wszystkich zarzutów Skarżącego, podniesionych we wniosku z [...] marca 2006 r. W piśmie tym Skarżący poniósł przedawnienie należności. Ponadto Sąd zauważył, iż w decyzji zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, organ nie wskazał precyzyjnie, w stosunku do jakich należności odmówił umorzenia. W decyzji z [...] marca 2006 r. odmówiono umorzenia "wnioskowanych należności w kwocie [...] zł", w decyzji z [...] czerwca 2006 r. utrzymano w mocy decyzję z [...] marca 2006 r. i także odmówiono umorzenia "wnioskowanej należności w kwocie [...] zł". Z pozostałych dokumentów dołączonych do akt wynika, iż kwota ta obejmuje należność główną, jak i odsetki za okres od pierwszego kwartału 1994 r. do trzeciego kwartału 2003 r. Jednocześnie w decyzji wskazano, jako wniosek inicjujący postępowanie - pismo z [...] grudnia 2003 r., w którym Skarżący wnosił o umorzenie jedynie odsetek od zaległości, a organ - jak zauważył Sąd - rozpatruje sprawę na podstawie i w ramach żądania strony. Niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz stanu prawnego stanowiło naruszenie art. 107 k.p.a., jak również art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Sąd wskazał, że organ ponownie rozpoznając sprawę powinien:

1) wyjaśnić, które pismo skierowane do KRUS przez Skarżącego jest pismem inicjującym postępowanie, w szczególności ustalić, czy pismo z [...] grudnia 2003 r. jest wnioskiem o umorzenie, czy też środkiem odwoławczym;

2) ustalić, czy osoba podpisująca decyzję z [...] marca 2004 r. była upoważniona do wydawania decyzji imieniem Prezesa KRUS;

3) ustalić, czy decyzja z [...] marca 2004 r. była doręczona stronie zważywszy, iż skarżący w piśmie z [...] maja 2004 r. wskazuje na sygnaturę i zakres decyzji z [...] marca 2004 r.;

4) ustalić, czy w toku postępowania została wydana decyzja z [...] marca 2004 r. w przedmiocie umorzenia należności, odnosząca się do pisma Skarżącego z [...] grudnia 2003 r., gdyż decyzja z [...] października 2004 r., uchylona wyrokiem z [...] kwietnia 2005 r., odwołuje się w swoim uzasadnieniu do decyzji wydanej [...] marca 2004 r., a nie [...] marca 2004 r.;

5) ustalić zakres żądania strony (czy domaga się umorzenia całości należności, czy tylko odsetek, za jaki okres, w jakiej kwocie);

6) w przypadku ustalenia, że decyzją z [...] marca 2004 r. organ nie jest związany i jednocześnie, że nie było decyzji wydanej [...] marca 2004 r. odnoszącej się do wniosku Skarżącego z [...] grudnia 2003 r., organ powinien wydać decyzję w pierwszej instancji, w uzasadnieniu decyzji wskazując poza ustaleniami dotyczącymi możliwości finansowych Skarżącego, na ustalenia dotyczące kwestii wymienionych wyżej w pkt 1), 2), 3), 4) i 5), co umożliwi późniejszą kontrolę, w przypadku zaskarżenia orzeczenia;

7) w przypadku ustalenia, istnienia decyzji pierwszo-instancyjnej, która wiąże organ, winien on wydać decyzję w drugiej instancji, w uzasadnieniu wskazując także na ustalenia dotyczące kwestii podniesionych w pkt 1), 2), 3), 4) i 5);

8) odnieść się do argumentów podnoszonych przez Skarżącego, w tym także do wielokrotnie podnoszonego zarzutu przedawnienia należności.

Prezesa KRUS - po rozpoznaniu wniosku z [...] grudnia 2003 r. - decyzją z [...] lipca 2007 r. (sprostowaną postanowieniem z [...] września 2007 r.) nr [...] wydaną na podstawie art. art. 2 ust. 2, art. 36 ust. 1 pkt 10 w związku z art. 41 a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. odmówił umorzenia wnioskowanych należności w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Skarżący w 1993 r. nabył w drodze darowizny gospodarstwo rolne wraz z zabudowaniami wymagającymi remontu, później powiększył uprawiany areał o grunty wzięte w dzierżawę. Aktualnie prowadzi wraz żoną działalność rolniczą na gruntach o areale [...] ha przeliczeniowych. O fakcie posiadania gospodarstwa i prowadzenia działalności, Skarżący poinformował KRUS dopiero we wrześniu 2003 r. Zadłużenie powstało z uwagi na zbyt późne zgłoszenie do ubezpieczenia, tj. niedopełnienie obowiązku wynikającego z art. 37 u.u.s.r. Nakłady finansowe ponoszone na remonty i inne inwestycje w gospodarstwie, nie zwalniają z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenie i nie mogą stanowić argumentu przemawiającego za umorzeniem zaległych należności. Według Prezesa KRUS aktualna sytuacja materialna Skarżącego jest dobra i pozwala na spłatę całości zadłużenia w układzie ratalnym. Organ zauważył także, że oceniając sytuację Skarżącego materialną i możliwości płatnicze, należy mieć na uwadze, iż w okresie od 1 kwietnia 1997 r. do 31 grudnia 1998 r. oraz od 3 marca 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. Skarżący był zatrudniony poza sektorem rolnictwa i w związku z tym otrzymywał dodatkowe dochody.

Odnosząc się do zarzutu przedawnienia należności składkowych, organ wskazał, iż dotychczas przedawnieniu uległa wyłącznie składka za III kwartał 1994 r. w dniu 2 stycznia 2007 r. Pozostałe składki figurujące na koncie są nadal wymagalne.

Odnosząc się zaleceń Sądu zawartych w wyroku z 22 grudnia 2006 r. Prezes KRUS wyjaśnił:

1) pismem inicjującym przedmiotowe postępowanie jest wniosek z [...] grudnia 2003 r. o umorzenie całego zadłużenia. Jest to kolejny wniosek o umorzenie, niemniej obowiązujący wówczas stan prawny nie uwzględniał wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie umorzenia i tym samym trybu stricte odwoławczego, zatem każdy wniosek o umorzenie rozpatrywany był w odrębnym postępowaniu. Stan ten uległ zmianie po 2 maja 2004 r.

2) W związku z wnioskiem o umorzenie zadłużenia z [...] grudnia 2003 r. Prezes KRUS 18 marca 2004 r. podjął decyzję o umorzeniu. Niemniej zgodnie z art. 36 u.u.s.r. (w brzmieniu obowiązującym do 1 maja 2004 r.), Prezes KRUS nie wydawał decyzji administracyjnych w przedmiocie umarzania należności składkowych. Pismo z [...] marca 2004 r. jest jedynie informacją o podjętej przez Prezesa decyzji, a skierowanie do wnioskodawcy, pisemnej informacji o rozstrzygnięciu podjętym przez Prezesa nie posiadania upoważnienia od osoby podpisującej to pismo. Niemniej ta osoba nie była upoważniona do wydawania decyzji w imieniu Prezesa.

3) Pismo z [...] marca 2004 r. informujące o podjętej decyzji przez Prezesa KRUS zostało wysyłane [...] marca 2004 r. listem zwykłym, zatem nie jest możliwe ustalenie daty dostarczenia pisma zainteresowanemu.

4) Prezes KRUS [...] marca 2004 r. podjął decyzję w przedmiocie umorzenia, niemniej nie została wydana formalna decyzja administracyjna z przyczyn podanych w pkt 2. Wniosek o ponowne rozpatrzenie prośby o umorzenie wpłynął do KRUS [...] maja 2004 r., tuż po wejściu przepisów ustawy 2 kwietnia 2004 r. o zmianie u.u.s.r. W oparciu o znowelizowane przepisy ustawy Prezes KRUS rozpatrzył ponownie wniosek o umorzenie i wydał 26 października 2004 r. decyzję ostateczną w trybie art. 127 § 3 k.p.a.

5) Żądaniem strony jest umorzenie całego zadłużenia figurującego na koncie.

Po rozpoznaniu wniosku Skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes KRUS decyzją z [...] października 2007 r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 41a ust. 1 pkt 1 u.u.s.r. utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2007 r. W jej uzasadnieniu powtórzył wyjaśnienia zawarte w decyzji z [...] lipca 2007 r.

Skarżący 4 grudnia 2007 r. złożył skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi podniósł swą trudną sytuację materialną oraz zarzucił, iż Prezes KRUS nie wykonał wytycznych zawartych w wyroku z 22 grudnia 2006 r.

W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Prezesa KRUS podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r . - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej: "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Należy zwrócić uwagę na fakt, że zaskarżona decyzja wydana została w następstwie prawomocnych wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 kwietnia 2005 r. sygn. akt III SA/Wa 140/05 uchylającego decyzję Prezesa KRUS z [...] października 2004 r. oraz z [...] grudnia 2006 r. sygn. akt III SA/Wa 2944/06 uchylającego decyzje Prezesa KRUS z [...] czerwca 2006 r. oraz poprzedzająca ją decyzję z [...] marca 2006 r.

W myśl art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Dlatego Sąd ponownie rozpoznając niniejszą sprawę nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, bez względu na poglądy prawne wyrażone w jakichkolwiek orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Ocena prawna wyrażona przez Sąd w wymienionym powyżej wyroku traci moc wiążącą jedynie w razie zmiany ustawy bądź w wypadku zmiany (już po wydaniu orzeczenia sądowego) istotnych okoliczności faktycznych sprawy oraz po wzruszeniu tego orzeczenia w przewidzianym do tego trybie.

Z uwagi na powyższe, rozpatrując niniejszą sprawę, Sąd poddał zaskarżoną decyzję ocenie, w szczególności pod względem zgodności z wytycznymi i oceną prawną, które zostały wyrażone w powołanych wyrokach tut. Sądu.

W wyroku z 21 kwietnia 2005 r. Sąd stwierdził, że choć w niniejszej sprawie postępowanie przed Prezesem KRUS, w zakresie umorzenia należności z tytułu składek, zainicjowane zostało wnioskiem skarżącego, złożonym jeszcze w poprzednim stanie prawnym i kontynuowane było już w okresie po nowelizacji u.u.s.r. To jednak przyjąć należy, iż również w stanie prawnym sprzed nowelizacji, pomimo braku jednoznacznego przesądzenia tej kwestii na gruncie u.u.s.r., postępowanie w sprawie umorzenia należności z tytułu składek, które toczyło się przed Prezesem KRUS miało charakter postępowania administracyjnego, a rozstrzygnięcie w tym zakresie podejmowane przez Prezesa KRUS powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej. Sąd nakazał wyjaśnienie kwestii charakteru pisma Skarżącego z [...] grudnia 2003 r., w którym "odwoływał się on od pisma KRUS w O. z dnia [...] października 2003 r.", czy jest pismem wszczynającym postępowanie, czy środkiem odwoławczym. Takie same wytyczne w tym zakresie zawarto w wyroku tut. Sądu z 22 grudnia 2006 r. - wyjaśnić, które pismo skierowane do KRUS przez Skarżącego jest pismem inicjującym postępowanie, w szczególności ustalić, czy pismo z [...] grudnia 2003 r. jest wnioskiem o umorzenie, czy też środkiem odwoławczym (pkt 1 wytycznych).

Prezes KRUS w zaskarżonej decyzji wyjaśnił, iż "pismem inicjującym przedmiotowe postępowanie jest wniosek z [...] grudnia 2003 r. o umorzenie całego zadłużenia. Jest to kolejny wniosek o umorzenie, niemniej obowiązujący wówczas stan prawny nie uwzględniał wydawania decyzji administracyjnych w przedmiocie umorzenia i tym samym trybu stricte odwoławczego, zatem każdy wniosek o umorzenie rozpatrywany był w odrębnym postępowaniu. Stan ten uległ zmianie po 2 maja 2004 r." Wyjaśnienie powyższe Prezesa KRUS stoi w sprzeczności z oceną prawną wyrażoną w wyroku z 21 kwietnia 2005 r., w którym stwierdzono, że także przed zmianą przepisów przed 2 maja 2004 r. w zakresie wniosków o umorzenie zaległych składek należało stosować przepisy k.p.a., a więc wydawać w tym zakresie decyzje i mieć możliwość odwołania się. Zatem wyżej zaprezentowane stanowisko Prezesa KRUS, co do braku możliwości wydawania decyzji administracyjnych w stanie prawnym sprzed 2 maja 2004 r. narusza art. 153 p.p.s.a.

W związku z czym organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy powinien przede wszystkim załączyć do akt sprawy pismo organu [...] października 2003 r. i wyjaśnić jego charakter (czy jest decyzję zgodną z wymaganiami art. 107 k.p.a.). Dopiero po wyjaśnieniu charakteru pisma organu z [...] października 2003 r. będzie można ustalić, czy pismo Skarżącego z [...] grudnia 2003 r. jest odwołaniem, czy - jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji - wnioskiem wszczynającym postępowanie o umorzenie zaległych składek. Jeżeli organ ustali, że pismo z [...] grudnia 2003 r. jest odwołaniem (wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy) od nieostatecznej decyzji z [...] października 2003 r. koniecznym będzie uchylenie decyzji Prezesa KRUS z [...] lipca 2007 r. i rozpoznania pisma z 15 grudnia 2003 r. jako środka odwoławczego.

Prezes KRUS wyjaśnił, że pismo Skarżącego z [...] marca 2004 r. miało charakter pisemnej informacji o rozstrzygnięciu podjętym przez Prezesa KRUS [...] marca 2004 r., które to rozstrzygnięcie nie przybrało formy decyzji administracyjnej, ponieważ przepisy u.u.s.r. sprzed 2 maja 2004 r. nie przewidywały wydawania przez Prezesa KRUS decyzji administracyjnych w przedmiocie umarzania należności składkowych. Ponadto Prezes KRUS ustalił, iż pismo z [...] marca 2004 r. zostało podpisane przez osobę, która nie była upoważniona do wydawania decyzji w imieniu Prezesa.

Wobec powyższych wyjaśnień organu, Sąd powtarza - jak wyżej - iż w zakresie dotyczącym interpretacji przepisów u.u.s.r. i braku możliwości wydawania przez Prezesa KRUS decyzji przed 2 maja 2004 r. w przedmiocie umarzenia należności składowych, stanowisko organu jest błędne, ponieważ także i przed tą datą, w tym przedmiocie Prezes KRUS winien przeprowadzić postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji zgodnie z przepisami k.p.a. Jednakże biorąc pod uwagę to, iż decyzja z [...] marca 2004 r. w istocie formalnie nie została wydana (nie istnieje w formie dokumentu), zaś pismo z [...] marca 2004 r. nie można uznać za decyzję, za uwagi na to, że została podpisana przez osobę nieuprawnioną do działania w imieniu Prezesa KRUS (nie spełnia wszystkich wymogów formalnych zawartych w art. 107 § 1 k.p.a.) Sąd uznał, iż ani [...] marca 2004 r., ani [...] marca 2004 r. nie zostały wydane decyzje administracyjne dotyczące wniosku Skarżącego.

Ponadto Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja zawiera inne istotne braki, które nie pozwalają Sądowi prawidłowo skontrolować zaskarżonego aktu, w kontekście podnoszonych przez Skarżącego zarzutów dotyczących przedawnienia należności składowych. Otóż w osnowie (rozstrzygnięciu) zarówno decyzji z [...] lipca 2007 r., jak i decyzji z [...] października 2007 r. Prezes KRUS podaje ogólną kwotę zaległych należności tj. [...] zł. Natomiast brak jest niezbędnych informacji, co na powyższą kwotę się składa - jakiego kwartalnego okresu składki dotyczą i jakiej wysokości. Prawidłowe rozstrzygnięcie powinno w sposób precyzyjny wskazywać kwotową wysokość zadłużenia (z rozróżnieniem na należność główną i odsetki) z podaniem okresów jakich one dotyczą, a nie jedynie globalnej sumy zaległości. Powyższe rozróżnienia powinien dokonać organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Poza tym Prezes KRUS w zaskarżonej decyzji powołał się na nieprawidłową podstawę prawną, ponieważ utrzymując swoją decyzję w mocy wskazał na art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. (dotyczący przypadków w których uchyla się decyzje), a nie prawidłowego art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (dotyczącego przypadku utrzymania decyzji w mocy).

Z uwagi na powyższe uchybienia Sąd uznał za konieczne uchylenie zaskarżonej decyzji.

Po wyeliminowaniu powyższych braków decyzji, Prezes KRUS powinien wydać rozstrzygnięcie w granicach uznania administracyjnego, w oparciu o dyspozycję art. 7 k.p.a., a więc w szczególności z uwzględnieniem interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli, a także w zgodzie z art. 107 § 3 k.p.a.

Z powyższych względów Sąd na w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 153 p.p.s.a. orzeczono, jak w sentencji. Uwzględniając skargę Sąd nie określił, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana, bowiem w ocenie Sądu art. 152 p.p.s.a., który nakłada na Sąd obowiązek zamieszczenia takiego rozstrzygnięcia w wyroku uwzględniającym skargę, nie dotyczy uwzględnienia skargi na akt odmowny. Akt, którym odmówiono uwzględnienia żądania nie podlega bowiem wykonaniu, a tymczasowa ochrona wynikająca z przepisu art. 152 p.p.s.a. z istoty swojej dotyczy aktów i czynności, które podlegają wykonaniu w jakiejkolwiek formie.