Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 413/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2004-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.70, 116 par.1, 247 par.1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz, Asesor sądowy Urszula Wiśniewska (spr.), Protokolant Magdalena Buczek, po rozpoznaniu w dniu 06 października 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi W.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowa stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości, 3. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w B. na rzecz skarżącego kwotę 440,00 zł (czterysta czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na oryginale właściwe podpisy


UZASADNIENIE

I SA/Bd 413/04

UZASADNIENIE

Dnia 27 października 2003 roku do Izby Skarbowej w B. wpłynął wniosek W.J. o stwierdzenie nieważności decyzji Urzędu Skarbowego w N. z dnia (...) Nr (...), którą orzeczono o jego odpowiedzialności za zaległości podatkowe M. S.A. w S. w podatku dochodowym od osób fizycznych za okres od stycznia do grudnia 1998 roku w wysokości (...) i odsetki zwłokę w kwocie (...) oraz o wstrzymanie jej wykonania. Decyzji zarzucono brak podstawy prawnej oraz rażące naruszenie prawa.

Uzasadniając te zarzuty wskazano, iż strona obciążona została odpowiedzialnością za odsetki za zwłokę pomimo, iż w tym zakresie odpowiedzialność członka zarządu spółki została przez ustawodawcę wyłączona, czym organ podatkowy naruszył zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych. Ponadto, w przedmiotowej decyzji nie zawarto uzasadnienia faktycznego i prawnego "w przedmiocie sposobu wyliczenia odsetek za zwłokę", co także – w opinii strony – zakwalifikować należy jako rażące naruszenie prawa.

Naruszono też przepis art. 120 w zw. z art. 133 i 134 § 1 Ordynacji, albowiem stroną postępowania w sprawie odpowiedzialności podatkowej osób wymienionych w art. 116 Ordynacji są wszyscy członkowie zarządu spółki pełniący funkcję w chwili powstania jej zobowiązań podatkowych, a Urząd Skarbowy w N. pominął dwóch członków zarządu, czym "bezprawnie pozbawił ich udziału w sprawie". Naruszono więc art. 123, a także art. 200 Ordynacji podatkowej.

W toku postępowania prowadzonego w związku z wnioskiem o stwierdzenie nieważności, zarzuty rozszerzono. Zakwestionowano powstanie zobowiązania w podatku dochodowym oraz bezskuteczność egzekucji stwierdzając, iż wskutek postępowań egzekucyjnych prowadzonych wobec spółki M. organy podatkowe uzyskały środki przekraczające zobowiązania spółki. W związku z tym składano wnioski dowodowe, między innymi wnosząc o uzupełnienie dokumentacji o "pełną dokumentację komorniczą", a nadto o umożliwienie zapoznania z dokumentacją dotyczącą podatku dochodowego od osób fizycznych.

Decyzją z dnia (...) Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej w B. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji orzekającej o odpowiedzialności W.J. za zaległości podatkowe Spółki M. S.A.w S.

Wskazując na szczególny charakter instytucji stwierdzenia nieważności decyzji, po omówieniu przesłanek i przedmiotu postępowania, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że organ podatkowy I instancji zasadnie przyjął, iż nie było możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych M. S.A. z jej majątku (bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce), a wobec tego zobligowany był orzec o odpowiedzialności członków zarządu za jej zaległości (co do których wcześniej orzeczono decyzjami o odpowiedzialności płatnika). Nie zaistniały przesłanki wyłączające możliwość wydania takiego orzeczenia, członek zarządu nie wykazał istnienia przewidzianej prawem okoliczności, która jego odpowiedzialność wyłączałaby.

Odrzucono zarzuty dotyczące zakresu orzeczonej odpowiedzialności, a konkretnie kwestii objęcia decyzją odsetek za zwłokę, wskazując, iż przepis art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej nie jest przepisem stanowiącym inaczej, o którym mowa w art. 107 § 2. Odpowiedzialność za odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych jest zasadą i jeżeli ma ona doznać ograniczeń, to ustawodawca wypowiada to wprost (przykładowo w przepisach art. 110 §1, art. 111 §5 pkt 2, art. 112 § 5). Wobec tego za nieuzasadnione uznano także zarzuty naruszenia art. 120, 121 § 1 tej ustawy, a także jej art. 133 i 134 § 1. Wbrew twierdzeniom strony, z zasady solidarnej odpowiedzialności członków zarządu spółki za jej zaległości podatkowe nie wynika bowiem, że osoby te winny być "jednocześnie" stroną "jednego" postępowania. W tym postępowaniu nie mogło zatem dojść do "bezprawnego pozbawienia" udziału w sprawie pozostałych członków zarządu, a więc do naruszenia art. 123 i art. 200 Ordynacji podatkowej. Dyrektor Izby Skarbowej przyznał jedynie, iż organ podatkowy I instancji nie ustrzegł się nieprawidłowości polegającej na tym, że nie dość starannie uzasadnił orzeczenie w części dotyczącej odsetek za zwłokę, nie zawarł w nim wyczerpującej informacji odnośnie sposobu ich wyliczenia. W jego opinii nie uzasadnia to jednak twierdzenia, że doszło do istotnego, czy wręcz rażącego naruszenia prawa, co miałoby przemawiać za stwierdzeniem nieważności decyzji.

Ustosunkowując się do zgłoszonego w toku postępowania zarzutu braku przesłanki bezskuteczności egzekucji przeciwko spółce wskazano natomiast, iż organ podatkowy dysponował postanowieniami organu egzekucyjnego, mocą których umorzono postępowania egzekucyjne prowadzone celem wyegzekwowania należności od M. S.A. z tej przyczyny, że zobowiązania spółka nie posiadała majątku z którego możnaby prowadzić egzekucję. Akta sprawy zawierały także inne, poprzedzające te orzeczenia, dokumenty z których wynikało, iż spółka nie prowadziła działalności, nie posiadała żadnego majątku i nie uzyskano żadnej informacji na temat tego majątku. W tym stanie rzeczy, zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy stanowił wystarczającą podstawę, by przyjąć, że przesłanka bezskuteczności egzekucji wobec zobowiązanej spółki zaistniała. Wbrew stwierdzeniom strony, organ nie był natomiast zobowiązany do badania zarówno dokumentacji postępowania egzekucyjnego, które prowadzone było wobec spółki M. jak i kwestii powstania po stronie płatnika zobowiązań z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych. Kwestia odpowiedzialności podatkowej płatnika rozstrzygnięta została ostatecznymi decyzjami organu podatkowego. Dla ochrony interesów uczestników postępowania egzekucyjnego przez skutkami ewentualnych jego wadliwości, ustawodawca przewidział natomiast określone przepisami regulującymi to postępowanie środki prawne, które uruchomić należy jednak we właściwym dla nich trybie i terminie. Dlatego odmówiono dopuszczenia dowodów wnioskowanych przez pełnomocnika strony.

Reasumując, wbrew zarzutom strony nie stwierdzono, by w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej

W. J. doszło do uchybień, które uzasadniałyby zarzut wydania decyzji bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa.

Od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej złożono odwołanie.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, iż wydana została bez podstawy prawnej i z rażącym naruszeniem prawa (nie zastosowanie przepisów art. 120, 121 §1, art. 122, art. 123 § 1, art. 187, art. 188, art. 192, art. 200, art. 133, art. 134, art. 124, art. 210 § 1 pkt 4 i pkt 6 oraz § 4).

W związku z tym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i o wstrzymanie jej wykonania.

W opinii strony, decyzja Dyrektora Izby Skarbowej wydana została zarówno z rażącym naruszeniem prawa jak i bez podstawy prawnej, albowiem strona nie może być adresatem decyzji wydanej w trybie art. 116 Ordynacji podatkowej. Na podstawie § 15 umowy spółki M. S.A. wygasło prawo W. J. jako członka zarządu do pełnienia obowiązków członka zarządu, a zatem w 1998 roku nie pełnił już tej funkcji. Bezpodstawne było także obciążenie odpowiedzialnością za odsetki za zwłokę. Z tych przyczyn doszło do rażącego naruszenia prawa przez Urząd Skarbowy w N., art. 107 w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej, a także zasady praworządności i zaufania do organów podatkowych.

Ponadto decyzja orzekająca o odpowiedzialności podatkowej nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego w przedmiocie sposobu wyliczenia odsetek za zwłokę. Tym samym, dopuszczono się naruszenia przepisu art. 210 § 1 pkt 4 i 6 oraz § 4 Ordynacji, a więc doszło do rażącego naruszenia prawa. Podatnik pozbawiony został możliwości obrony swych praw, a więc naruszono podstawowe zasady postępowania administracyjnego.

W opinii strony "całe niniejsze postępowanie, od momentu jego wszczęcia" obarczone jest wadą nieważności z uwagi na naruszenie przez Urząd Skarbowy przepisu art. 120 w zw. z art. 133 i 134 § 1 Ordynacji podatkowej. Stroną postępowania o "przeniesienie odpowiedzialności" za zaległości podatkowe spółki akcyjnej na członków zarządu, są bowiem wszyscy członkowie zarządu, pełniący funkcje w chwili powstania przedmiotowych zobowiązań podatkowych Spółki, czego nie uwzględniono, i w efekcie pozbawiono pozostałych członków zarządu udziału w sprawie chociaż przysługiwała im zarówno legitymacja procesowa jak i materialna do udziału w postępowaniu.

Wydając zaskarżoną decyzję Urząd Skarbowy w N. naruszył także przepis art. 200 Ordynacji podatkowej, pozbawiając skarżącego możliwości udziału w sprawie. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił stronie prawa do zapoznania się z dokumentacją podatkową i rozliczeniami spółki pozbawiając ją prawa do obrony, której celem było ustalenie, czy rzeczywiście przedmiotem egzekucji były urządzenia opisane w protokole zajęcia ruchomości z dnia 9 października 1997 roku, będące własnością podatnika, a nie spółki. Jeżeli takowe zostały sprzedane to dokonała się "zapłata" przez podatnika, jeszcze przed wydaniem decyzji przez urząd skarbowy.

W toku postępowania ponownie, jak w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, wnioskowano o uzupełnienie materiału dowodowego.

Decyzją z dnia (...) Nr (...) Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy uprzednio wydaną decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji o odpowiedzialności W.J. za zaległości podatkowe M. S.A. w S.

W uzasadnieniu ponownie wskazał, iż instytucja stwierdzenia nieważności stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji i zastosowanie może mieć tylko i wyłącznie w sytuacji, gdy stwierdzone zostanie, że zaszła jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej. Tym samym, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko i wyłącznie ustalenia czy decyzja, której wniosek dotyczy, obarczona jest wadami, których wykaz określa przepis. Zwrócono uwagę, iż "zaskarżona decyzja" to jest wydana przez Dyrektora Izby Skarbowej, nie jest decyzją ostateczną. Dlatego niezrozumiałe jest podnoszenie wobec niej zarzutów właściwych dla instytucji stwierdzenia nieważności. Kwestia zaistnienia przesłanek z art. 247 §1 Ordynacji odnosi się do decyzji Urzędu Skarbowego w N., a więc tej, której dotyczył wniosek o stwierdzenie nieważności. Nie podlega natomiast ponownej ocenie zasadność orzeczenia w zakresie odpowiedzialności członka zarządu spółki.

Następnie, organ odwoławczy stwierdził, iż nie zaszła żadna z przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności. Nie stwierdzono rażącego prawa przy wydawaniu decyzji, ani wydania jej bez podstawy prawnej, ani żadnej z pozostałych okoliczności wymienionych przez ustawodawcę.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania wskazano, iż objęte decyzją o odpowiedzialności zaległości podatkowe dotyczą okresu w którym W.J. pełnił funkcję członka zarządu spółki. Z przedłożonego w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia 15 stycznia 1997 roku wynika, iż W.J. powołany został w skład pierwszego Zarządu Spółki Akcyjnej M. oraz, że pierwszy Zarząd powołany został w statucie na okres 2 lat (§ 15 statutu). Istotnym momentem jest nadto data 3 marca 1997 roku (w tym dniu wpisano M. S.A. do rejestru handlowego), albowiem od tej daty liczyć należy dwuletni okres na który powoływani są członkowie pierwszego zarządu. Z żadnego dokumentu nie wynika natomiast, by W. J. został odwołany z funkcji, nie stanowi takowego dokument "świadectwo pracy" z dnia 28 lutego 1998 roku. Zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez orzeczenie o odpowiedzialności podatkowej wobec osoby, która nie była członkiem zarządu spółki w czasie, gdy powstały zobowiązania podatkowe objęte odpowiedzialnością podatkową, uznać zatem należało za bezpodstawny.

Chybiony jest także zarzut dotyczący obciążenia członka zarządu odsetkami za zwłokę. Dyrektor Izby Skarbowej nie zgodził się z opinią, iż przepisem "stanowiącym inaczej" o którym mowa w art. 107 § 2 Ordynacji podatkowej jest art. 116 § 2, a zatem że wyłączona została możliwość orzeczenia o odpowiedzialności za odsetki. Obciążając W. J. odsetkami za zwłokę, Urząd Skarbowy w N. nie naruszył prawa.

Organ odwoławczy podzielił także pogląd organu podatkowego pierwszej instancji, iż niekompletność uzasadnienia orzeczenia odnosząca się zresztą tylko do części rozstrzygnięcia nie stanowi rażącego naruszenia prawa i nie jest to wystarczająca przesłanka unieważnienia decyzji.

Nie znaleziono też uzasadnienia dla zarzutu rażącego naruszenia prawa przez naruszenie przepisów dotyczących strony postępowania podatkowego. Z przepisu art. 116 Ordynacji podatkowej nie można wywodzić, iż wszyscy członkowie zarządu konkretnej spółki winni być stroną postępowania zmierzającego do wydania decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej i że ta decyzja musi dotyczyć ich wszystkich.

Urząd Skarbowy w N. nie naruszył też, co zarzuca strona, art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej. Ponadto, zarzut sprowadzający się do twierdzenia, że strona nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności. Nie naruszył tych przepisów także Dyrektor Izby Skarbowej. Organ rozpatrujący sprawę odmawiał uwzględnienia wniosków dowodowych, nie zgodził się bowiem z opinią, iż solidarny ze spółką charakter jej odpowiedzialności wymagał, by okazano jej "pełną dokumentację komorniczą" i inną dotyczącą spółki. Postępowanie, które ma za przedmiot stwierdzenie nieważności decyzji, może dotyczyć tylko i wyłącznie ustalenia czy decyzja obarczona jest wadami, których wykaz określa przepis ustawy, nie może być poświęcone ponownej ocenie zasadności dokonanych rozstrzygnięć merytorycznych. Dlatego ocenić należało jedynie, czy Urząd Skarbowy w N. nie naruszył rażąco prawa między innymi w taki sposób, że orzekł o odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej wbrew obowiązującym w tym zakresie przepisom. Aby tego dokonać nie było jednak konieczne dokonywanie oceny poprawności prowadzenia postępowania egzekucyjnego, ani kwestii dotyczących powstania zobowiązań podatkowych po stronie M. S.A.

Na powyższą decyzję złożono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia (...) Nr (...) oraz decyzji z dnia (...) Nr (...) skarżący zarzuca naruszenie prawa, a w szczególności nieważność, jako wydanej z rażącym naruszeniem przepisów art. 59 § 1, art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 123, art. 187, art. 190, art. 191, art. 192, art. 133, art. 134 Ordynacji podatkowej oraz nieważność jako wydanej bez podstawy prawnej.

Wnosi o stwierdzenie nieważności lub uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz skarżącego kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi przywołano okoliczności odnoszące się do postępowań egzekucyjnych prowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. (w stosunku do M. S.A. i P. Sp. z o.o.) wywodząc, iż skoro w toku tych postępowań doszło do zajęcia maszyn będących własnością osób trzecich i sprzedaży (w latach 1997 – 1998) majątku będącego własnością skarżącego to "w ten sposób, w trybie egzekucyjnym, doszło do pobranie nienależnych organom podatkowym od skarżącego kwot".

Ponadto skarżący stwierdza, iż decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności, wydana została mimo, iż spółka "zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych nie wygenerowała", a w jego opinii tylko wówczas możnaby orzekać na podstawie przepisów art. 108 § 1 i 116 § 1 Ordynacji podatkowej. W kwestii podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998 rok wskazuje natomiast, iż zobowiązanie spółki wygasło. Nastąpiło ostateczne rozliczenie z tytułu tego podatku, albowiem upłynął termin do złożenia deklaracji i dokonania rozliczenia przez osoby fizyczne, którym spółka wypłaca wynagrodzenia. W tym terminie osoby te wykonały obowiązek rozliczenia z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, dokonały jego zapłaty. Reasumując, odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji "stwierdzającej istnienie zaległości wygasłej, nie istniejącej z mocy art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej".

Skutek w postaci wygaśnięcia zobowiązań skarżącego, w jego opinii, miałby nastąpić natomiast z tej przyczyny, iż w toku wspomnianych wyżej postępowań egzekucyjnych, w latach 1997-1998, doszło do "pobrania (...) kwot stanowiących własność skarżącego".

Kolejne zarzuty skargi dotyczą postępowania dowodowego. Skarżący zarzuca organom podatkowym, iż odmówiły "przeprowadzenia jakiegokolwiek dowodu oraz wglądu do akt podatkowych M. S.A. mimo, że to właśnie zobowiązania tej spółki jako płatnika są źródłem zobowiązań nałożonych na skarżącego. Pozbawiono stronę możliwości zapoznania się z "pełnymi aktami podatkowymi spółki, w tym z dokumentacją poprzedzającą wydanie decyzji wymiarowej w podatku dochodowym od osób fizycznych" co uniemożliwiło "obronę słusznych praw strony" w ocenie której zobowiązania z tego tytułu wygasły z dniem 30 kwietnia 1999 roku. Pozbawienie ją prawa zapoznania się z wynikami postępowania egzekucyjnego wobec czego nie mogła wykazać, iż kwoty uzyskane ze sprzedaży "zaspokoiły w pełni zobowiązanie orzeczone wymiarową decyzją". W tym stanie rzeczy uzasadnione jest żądanie wznowienia postępowania w sprawie. Skarżący dodaje, iż skoro strona wnosiła o przeprowadzenie dowodu na okoliczność nie istnienia zaległości podatkowych w dacie wydania podważonej decyzji to jest to dowód mający wpływ na wynik sprawy, a zatem zgodnie z obowiązującym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych, dowód ten powinien być dopuszczony.

W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie wskazując na uzasadnienie zaskarżonej decyzji. Odnosząc się zaś do podniesionej w skardze kwestii wygaśnięcia zobowiązania spółki M. S.A. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998r. Dyrektor Izby Skarbowej wskazuje, iż zagadnienia te nie mogły być przedmiotem postępowania. Organ podatkowy , który orzeka o odpowiedzialności podatkowej ustalić winien czy doręczono decyzję o odpowiedzialności podatkowej płatnika co też w tej sprawie uczynił. Niedopuszczalne było natomiast rozstrzyganie przez ten organ w kwestiach związanych z ustaleniem istnienia obowiązku podatkowego oraz wysokością zobowiązania podatkowego. Decyzje wydane w tym zakresie były ostateczne, korzystały więc z domniemania zgodności z prawem i jako takie wiązały organ jak i stronę. Tym samym w ocenie organu odwoławczego zagadnienia te nie mogły być przedmiotem ocen w sprawie stwierdzenia nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie choć nie wszystkie zarzuty podniesione w skardze są zasadne .

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego tylko z punktu widzenia jej legalności tj. z punktu widzenia zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wynika zaś, że zaskarżona decyzja ulega uchyleniu wtedy gdy Sąd stwierdzi naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Słusznie organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, iż instytucja stwierdzenia nieważności stanowi wyjątek od zasady stabilności decyzji i zastosowanie może mieć tylko i wyłącznie w sytuacji gdy stwierdzone zostanie, że zaszła jedna z przesłanek enumeratywnie wymienionych przez ustawodawcę w art. 247 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 zez.). A zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczy tylko i wyłącznie ustalenia czy decyzja której wniosek dotyczy , obarczona jest wadami wskazanymi w powyższym przepisie.

Sąd podzielił stanowisko organów podatkowych w przedmiocie oceny wniosków dowodowych na okoliczność włączenia do materiału dowodowego akt postępowań egzekucyjnych prowadzonych w stosunku do M. S.A. a także P. sp. z ograniczoną odpowiedzialnością . Nie ulega bowiem wątpliwości , iż w postępowaniu dotyczącym odpowiedzialności podatkowej nie przeprowadza się oceny czynności dokonywanych w postępowaniu egzekucyjnym. Kontrola w tym zakresie odbywa się bowiem w trybie i na zasadach przewidzianych w przepisach regulujących egzekucję administracyjną. Odmawiając przeprowadzenia wnioskowanych dowodów organy podatkowe słusznie wskazały na ograniczenie wynikające z przedmiotowego zakresu sprawy, która dotyczy jedynie oceny czy zaszły przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej wskazane w art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa.

Dyrektor Izby Skarbowej dokonując oceny decyzji urzędu skarbowego stwierdził , iż zaistniały wszystkie przesłanki do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu za zaległości podatkowe spółki : egzekucja wobec spółki, okazała się bezskuteczna , skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki w okresie gdy powstały zobowiązania podatkowe, ponadto skarżący nie wskazał, istnienia przewidzianej prawem okoliczności , która wyłączałaby jego odpowiedzialność.

W ocenie Sądu organ podatkowy dokonując kontroli decyzji urzędu skarbowego nie ustalił (brak materiału dowodowego w tym zakresie) zaistnienia przesłanki z art. 116 § 1 tj. bezskuteczności egzekucji. Pojęcie bezskuteczności egzekucji nie zostało zdefiniowane w przepisach prawa podatkowego, przepisach o postępowaniu egzekucyjnym (administracyjnym i kodeksie postępowania cywilnego) a zatem należy je rozumieć stosownie do reguł języka potocznego. Zgodnie z nim pojęcie egzekucji należy wiązać z przymusowym ściągnięciem należności skarbowych lub długów przysądzonych wierzycielowi (Słownik języka polskiego (praca zbiorowa) pod. red. M.Szymczaka, t. I s. 518) . Oznacza to, że przesłanka ta zostaje spełniona tylko wówczas , gdy takie postępowanie egzekucyjne będzie wszczęte i prowadzone czy to według przepisów kodeksu postępowania cywilnego czy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji a także w razie oddalenia wniosku spółki o ogłoszenie upadłości z powodu braku majątku na zaspokojenie kosztów postępowania. Zachodzi także konieczność wyczerpania w toku postępowania wszystkich możliwych sposobów egzekucji a nie wystarczy , ze jeden z nich okazał się bezskuteczny.

Z akt sprawy będącej przedmiotem kontroli sądowej nie wynika, czy prowadzono egzekucję wobec spółki z tytułu zaległości w podatku dochodowym za 1998r. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego przedłożył kserokopię postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego w N. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie uznania za zasadny zarzutu przedawnienia zobowiązania M. S.A. z siedzibą w S. jako płatnika podatku dochodowego od osób fizycznych za okres od stycznia do listopada 1998 r. Z uzasadnienia przedmiotowego postanowienia wynika, iż w stosunku do spółki nie było prowadzone postępowanie egzekucyjne ani nie zaszły inne przesłanki zawarte w art. 70 ustawy Ordynacja podatkowa powodujące nierozpoczęcie , zawieszenie czy przerwanie biegu przedawnienia .

Organ rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji powinien mając na uwadze podniesione we wniosku zarzuty rozważyć czy faktycznie zaistniały wszystkie przesłanki z art. 116 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa dające podstawę do wydania decyzji o przeniesieniu odpowiedzialności na osobę trzecią.

Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270) . Na podstawie art. 152 cyt. ustawy określił, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości .Jednocześnie Sąd orzekł zgodnie z art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 4 cyt. ustawy o obowiązku zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącego.