Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1833/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6140 Nadanie stopnia i tytułu naukowego oraz potwierdzenie równoznaczności dyplomów, świadectw i tytułów
Hasła tematyczne: Stopnie i tytuły naukowe
Skarżony organ: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 § 1, 19, 20, 21, 65, 156 § 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 4 pkt 3, 5 ust. 2 i 3, 11 ust. 1, 14 ust. 2 pkt 4
journal: Dz.U. 2003 nr 65 poz 595
law: Ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki
article: § 1 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 15 poz 128
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w  przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora
article: art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: W postepowaniu w sprawach stopni naukowych nie ma zastosowania 65 k.p.a. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do zniweczenia obowiązującej w tym postepowaniu zasady, że wybór placówki naukowej, w której ma przebiegać przewód doktorski lub habilitacyjny jest uprawnieniem procesowym osoby ubiegajacej się o nadanie stopnia

TEZY

W postepowaniu w sprawach stopni naukowych nie ma zastosowania 65 k.p.a. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do zniweczenia obowiązującej w tym postepowaniu zasady, że wybór placówki naukowej, w której ma przebiegać przewód doktorski lub habilitacyjny jest uprawnieniem procesowym osoby ubiegajacej się o nadanie stopnia


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędzia WSA del. Marzenna Linska-Wawrzon Protokolant: sekretarz sądowy Rafał Jankowski po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2011 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lipca 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 780/10 w sprawie ze skargi A. H. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2008r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. zasądza od A. H. na rzecz Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 16 lipca 2010 r., I SA/Wa 780/10 uchylił decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że w wyroku z 9 marca 2010 r., I OSK 1384/09 (s. 17 i 19) NSA przesądził, że Rada Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego nie była uprawniona do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie objętym tematyką rozprawy doktorskiej (tj. w dziedzinie nauk ekonomicznych) oraz że organ odwoławczy utrzymał w mocy uchwałę wydaną z naruszeniem przepisów o właściwości (rzeczowej). Skoro zatem NSA wskazał na kwalifikowaną wadliwość uchwały Rady Wydziału wymienioną w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., to nie było celowe zwracanie się z pytaniem prawnym do Trybunału. Zawieszenie postępowania na podstawie art. 124 § 1 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej jako ppsa), w sytuacji gdy sąd wyższej instancji wskazał na ciężką wadliwość decyzji pierwszoinstancyjnej pozostawałoby w sprzeczności z zasadą szybkości i ekonomiki postępowania wyrażoną w art. 7 ppsa. Wobec powyższego Sąd postanowił nie uwzględnić wniosku skarżącego zawartego w piśmie z dnia 13 lipca 2010 r.

Przechodząc do meritum sprawy Sąd uznał za zasadny zarzut skargi dotyczący utrzymania w mocy przez Centralną Komisję w zaskarżonej decyzji uchwały Rady Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z [...] stycznia 2007 r. obciążonej wadą nieważności z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a., tj. wydanej przez organ niewłaściwy w sprawie.

Z materiału dowodowego wynika, że skarżący ma wykształcenie wyższe magisterskie z dziedziny nauk technicznych. Należało zatem przyjąć, że wnosząc o wszczęcie przewodu doktorskiego przez Radę Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego ubiegał się o stopień doktora w dziedzinie nauk technicznych, dyscyplinie geodezja i kartografia (dyplom ukończenia studiów wyższych, wniosek z [...] lutego 2004 r.). Z opinii recenzenta powołanego przez CK prof. dr hab. K. D. wynika natomiast, że praca doktorska przedłożona przez skarżącego pt. "Nabywanie nieruchomości przez cudzoziemców – analiza zagrożeń i szans" kwalifikuje problem badawczy do dziedziny nauk ekonomicznych, dyscypliny ekonomia, a w pracy tej trudno doszukać się elementów kwalifikujących tę dysertację do dziedziny nauk technicznych. Do takiego wniosku doszli też członkowie Centralnej Komisji podczas posiedzenia Sekcji Nauk Ekonomicznych, co wynika z wyciągów z protokołów z posiedzeń Sekcji, które miały miejsce w dniu [...] listopada 2007 r. i [...] września 2008 r.

Tymczasem zgodnie z pkt 14 załącznika do obwieszczenia Przewodniczącego Centralnej Komisji z 18 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych, wraz z określeniem nazw nadawanych stopni naukowych (M. P. z 2003 r. Nr 2, poz. 19) w momencie wydania uchwały o nieprzyjęciu publicznej obrony Wydział Geodezji i Gospodarki Przestrzennej UWM posiadał jedynie uprawnienia do nadania stopnia doktora nauk technicznych w zakresie geodezji i kartografii.

W tej sytuacji, w sprawie z wniosku A. H. o wszczęcie przewodu doktorskiego orzekał organ pierwszej instancji niewłaściwy rzeczowo, co świadczy o tym, że uchwała Rady Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie z [...] stycznia 2007 r. o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej A. H. obarczona jest wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. Za wadliwe należało zatem uznać wydanie przez CK decyzji utrzymującej w mocy wskazaną wyżej uchwałę Rady Wydziału. W sytuacji, gdy organ odwoławczy stwierdzi, że decyzja organu pierwszej instancji zawiera wadę nieusuwalną powodującą jej nieważność (a taką jest wada z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.), wówczas powinien uchylić zaskarżoną decyzję i umorzyć postępowanie przed organem pierwszej instancji (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.), a jeżeli postępowanie było prowadzone na wniosek, wniosek ten przekazać właściwemu organowi na podstawie art. 65 § 1 k.p.a. (por. wyroki w sprawach: IV SA 1167/97, I SA 242/99, IV SA/Wa 1311/05, VII SA/Wa 121/04). Jeżeli właściwego organu nie da się ustalić, organ winien zwrócić podanie wnioskodawcy (art. 66 § 3 k.p.a.).

W skardze kasacyjnej Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów zaskarżyła powyższy wyrok Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie:

1) przepisów postępowania przed sądami administracyjnymi, tj. art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.); art. 134 § 1 ppsa, art. 135 ppsa, art. 141 § 4 ppsa, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa oraz art. 153 ppsa, art. 170 ppsa, art. 190 ppsa, w zw. z art. 7 k.p.a., art. 65 § 1 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm., dalej "usn"), przez:

- stwierdzenie, że postępowanie przed Radą Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej było obarczone wadą nieważności i nieuchylenie uchwały tejże Rady z [...] stycznia 2007 r.,

- niemożność wykonania wyroku z 16 lipca 2010 r. przez organ w takiej formie, gdyż prowadziłoby to do podważenia procedury podejmowanych czynności w przewodach doktorskich i nieważności decyzji z mocy prawa ewentualnie podstawy do wznowienia postępowania,

- nieuwzględnienie orzecznictwa NSA, w tym zakresie związania wykładnią prawa (m.in. wyrok z 9 lipca 2009 r., I FSK 858/08; wyrok z 6 listopada 2009 r., II FSK 940/08),

- niewykonanie wszystkich wytycznych NSA z wyroku z 9 marca 2010 r. I OSK 1384/09;

2) prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie art. 11 ust. 1, art. 12, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 2, art. 21 ust. 2 usn, §§ 1 p. 1, 2, 3, 5 p. 1, 6 p. 1, 7, 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm., dalej "rozporządzenie") przez przyjęcie, że czynności przed Radą Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego są dotknięte wadą prawną, gdyż nie mogła ona rozpoznać wniosku doktoranta o wszczęcie przewodu w zakresie nauk technicznych.

Wskazując powyższe przesłanki skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, rozważenie w trybie art. 187 ppsa możliwości przedstawienia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że postępowanie w sprawach stopni naukowych jest postępowaniem administracyjnym szczególnym, odrębnym, prowadzonym według przepisów usn. Przepisy k.p.a. do tego postępowania stosuje się odpowiednio jedynie w zakresie nieuregulowanym w ustawie (art. 29 ust. 1 usn). Z tych względów nie mają zastosowania m.in. przepisy art. 7, 79, 80, 81, art. 138 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 16 maja 2007 r., I OSK 145/07). Tymczasem Sąd Wojewódzki zastosował przepisy art. 7 i art. 138 § 2 k.p.a. nakazując uchylić uchwałę Rady Wydziału i umorzyć postępowanie przed organem I instancji i przekazać wniosek do jednostki właściwej. Jest to błędny tryb postępowania, ponieważ ustawodawca wprowadził istotne odmienności tego postępowania. Centralna Komisja ma na uwadze związanie wytycznymi Sądu wyższej instancji (art. 153, art. 170, art. 190 ppsa) pragnie zwrócić uwagę na konsekwencje prawne stąd wynikające. Słusznie Sądy obu instancji podkreśliły, że skarżący ubiegał się o nadanie przez Radę Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej stopnia doktora nauk technicznych w dyscyplinie naukowej geodezja i kartografia i Rada ta jest uprawniona do nadawania takich stopni. To kandydat decyduje, w jakiej dyscyplinie naukowej chce uzyskać stopień naukowy. Trudno na siłę kogoś "uszczęśliwiać" i kierować jego wniosek do innej jednostki naukowej, aby uzyskał stopień naukowy w zupełnie innej dyscyplinie naukowej. Należy zauważyć, że rozprawa może mieć charakter interdyscyplinarny (art. 20 ust. 4 usn). Kandydat ponosi określone ryzyko, nie może bowiem teraz ponosić zarzutu niewłaściwości rzeczowej, skoro to on określił temat rozprawy, jej treść i wskazał tę jednostkę naukową. Był więc przekonany do swoich racji i takiego pojmowania danej dyscypliny naukowej. Nie sposób tego ocenić na etapie wszczęcia przewodu. Wówczas jest przedstawiana koncepcja rozprawy i osoba promotora, pod kierunkiem której jest pisana rozprawa doktorska. Tak więc wartość rozprawy naukowej może być zweryfikowana dopiero na kolejnych etapach, a ostatecznie w czasie publicznej obrony. Innej możliwości nie ma. Każde inne rozumienie przepisów ustawy i rozporządzenia jest wykładnią contra legem. Kandydat spełniał warunki formalne do wszczęcia przewodu doktorskiego na Wydziale Geodezji. Ukończył studia w zakresie nauk technicznych, przedstawił temat i koncepcję rozprawy doktorskiej, propozycję osoby promotora, wykaz prac naukowych (§ 1 rozporządzenia). Na tej podstawie został wszczęty przewód (por. wyrok NSA z 5 marca 2009, I OSK 1256/08).

Kandydat powinien wykazać, że posiada predyspozycje do samodzielnej pracy naukowej, że potrafi prowadzić badania i stosować metody naukowe, posługiwać się terminami naukowymi, wykazać znajomość literatury naukowej. W toku przewodu powinien przekonać oceniających go recenzentów i członków Rady do swoich racji czy potrafi prawidłowo sformułować i obronić rozwiązanie problemu naukowego. Jest to możliwe dopiero na etapie publicznej obrony, kiedy doktorant może się wypowiedzieć na temat uwag krytycznych recenzentów i odpowiedzieć na pytania uczestników posiedzenia. Każde inne zachowanie jednostki naukowej byłoby dyskryminacją Kandydata i dowodem braku obiektywnej oceny jego dorobku naukowego. Nie było więc naruszenia właściwości rzeczowej organu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Zarówno temat, jak i koncepcja rozprawy mieściły się w zakresie nauk technicznych. Cel przewodu mógł być zrealizowany postępowaniu przed tą Radą. Niedookreśloność pojęcia "koncepcji rozprawy doktorskiej" jest celowa, albowiem pozwala jednostce naukowej na wykorzystanie stosownego luzu decyzyjnego. Nie można bowiem tracić - jak słusznie zauważył NSA w wyroku z 5 marca 2009 r.- z pola widzenia konstytucyjnej zasady autonomii szkół wyższych, rozumianej jako konstytucyjnie chroniona sfera wolności prowadzenia badań naukowych i kształcenia w ramach obowiązującego porządku prawnego. Autonomia oznacza samodzielność w granicach prawa do podejmowania aktów prawnych regulujących prawa i obowiązki określonych podmiotów. W niniejszej sprawie ta granica nie została przekroczona. Rada Wydziału nie nadała stopnia naukowego w zakresie nauk technicznych dla Doktoranta, który nie spełnia wymogów ustawy (art. 13 usn).

Jednostka naukowa nie jest organem administracyjnym w ścisłym tego słowa znaczeniu. Dlatego nie może działać z urzędu wbrew intencji wnioskodawcy i nie może przekazywać wniosku do innej jednostki (art. 65 k.p.a.). Temat rozprawy został zaakceptowany przez promotora. Rozprawa była oceniona przez recenzentów. Rada jednostki organizacyjnej po zapoznaniu się z rozprawą oraz opiniami promotora i recenzentów podejmuje uchwałę w sprawie przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony (§ 6 rozporządzenia). Było to podstawą do wyznaczenia terminu publicznej obrony, podczas której Doktorant przedstawia główne założenia rozprawy, recenzenci przedstawiają swoje opinie, a następnie odbywa się dyskusja, którą kończy wypowiedź Kandydata (§ 7 rozporządzenia). Po zakończeniu obrony rada jednostki odbywa posiedzenie niejawne, na którym podejmuje uchwałę w sprawie przyjęcia publicznej obrony i nadania stopnia. Zatem dopiero po zakończeniu postępowania opiniodawczego z udziałem Doktoranta i zebraniu całego materiału dowodowego można było podjąć uchwałę w tej kwestii. W takim znaczeniu negatywna uchwała Rady Wydziału Geodezji jest zasadna, gdyż słusznie odmówiono przyjęcia publicznej obrony, ponieważ nie spełniała kryteriów rozprawy z zakresu nauk technicznych. Jednak żeby to stwierdzić należało przeprowadzić postępowanie aż do etapu publicznej obrony, ponieważ kandydat ma prawo bronić swoich poglądów naukowych na takim forum, gdzie istnieje możliwość dyskusji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dokonał błędnej wykładni obowiązującego prawa. Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (K 55/05, K 10/99, K 12/99). Nie odniósł się merytorycznie do zarzutów podniesionych przez Centralną Komisję dotyczących specyfiki tego postępowania. Sąd sprawuje kontrolę jedynie w zakresie badania legalności decyzji, tzn. czy decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy i przepisami wykonawczymi regulującymi tryb i zasady postępowania w sprawach o nadanie stopni naukowych.

Nie jest rolą sądu administracyjnego wkraczanie w merytoryczną ocenę dorobku naukowego Kandydata ze względu specjalistyczne wiadomości. W tej sprawie Sąd to uczynił nakazując uchylenie uchwały Rady Wydziału Geodezji i przekazanie przewodu do jednostki z zakresu nauk ekonomicznych. Centralna Komisja, aby stwierdzić, czy rozprawa doktorska stanowi oryginalne rozwiązanie problemu naukowego, ogólną wiedzę teoretyczną Kandydata w danej dyscyplinie, a także umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej w zakresie dyscypliny naukowej geodezja i kartografia, wymagane zgodnie z art. 13 ust. 1 usn musiała przeprowadzić własne postępowanie opiniodawcze, które potwierdziło zasadność uchwały Rady Wydziału.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 ppsa). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonymi przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna ma usprawiedliwione podstawy, albowiem podniesiony w niej zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 14 ust. 2 pkt 4 usn przez błędną jego wykładnię jest trafny.

Zgodnie z art. 190 zd. 1 ppsa sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 marca 2010 r., I OSK 1384/09 uchylił wyrok WSA z 13 maja 2009 r., I SA/Wa 1817/08 i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Uwzględniając skargę kasacyjną NSA uznał za zasadny zarzut naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 141 § 4 ppsa. Zdaniem Naczelnego Sąd Administracyjnego zasadnicze znaczenie miała kwestia ogólnikowego odniesienia się przez Sąd pierwszej instancji do zarzutu naruszenia art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a. przez Centralną Komisję przez utrzymanie w mocy uchwały Rady Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, w sytuacji, gdy – w opinii skarżącego – organ ten nie był uprawniony do nadawania stopnia naukowego doktora w zakresie objętym tematyką rozprawy doktorskiej tj. w dziedzinie nauk ekonomicznych. Oznacza to, że ocena prawna zawarta w wyroku NSA z 9 marca 2010 r., I OSK 1384/09, i która wiąże w niniejszej sprawie – wbrew temu, co przyjął Sąd I instancji – wcale nie przesądzała, że uchwała Rady Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.).

Należy podzielić pogląd wnoszącego skargę kasacyjną, że postępowanie w sprawach stopni naukowych lub tytułu naukowego jest administracyjnym postępowaniem szczególnym, regulowanym przez przepisy ustawy z 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora. Jest to jednak postępowanie nieautonomiczne, ponieważ w zakresie nieuregulowanym w usn stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Odpowiednie zastosowanie oznacza, że rozważając kwestię, które przepisy regulujące ogólne postępowanie administracyjne będą miały zastosowanie wprost, które z odpowiednimi modyfikacjami, a które w ogóle nie będą miały zastosowania, należy wziąć pod uwagę cechy charakterystyczne postępowania w sprawach stopni naukowych lub tytułu naukowego. Odpowiednie stosowanie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawach stopni i tytułu nie może jednak w żaden sposób zmienić charakteru tego postępowania, ponieważ przy odpowiednim stosowaniu wszelkich przepisów prawa, modyfikacji mogą podlegać jedynie przepisy odpowiednio stosowane, a nie przepisy, które mają być przez nie uzupełniane – por. J. Nowacki: Analogia legis, Warszawa 1966, s. 146; A. Błachnio-Parzych: Przepisy odsyłające systemowo (wybrane zagadnienia), PiP 2003, nr 1, s. 51.

W tej sytuacji, rozważenie zagadnienia, czy uchwała Rady Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) wymaga uprzedniej analizy postępowania w sprawach stopni i tytułu, aby wyodrębnić cechy charakterystyczne tego postępowania.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 usn stopnie doktora i doktora habilitowanego są nadawane w jednostkach organizacyjnych, które posiadają uprawnienie do ich nadawania. Z przepisu tego płynie nie budzący wątpliwości wniosek, że żadnego z tych stopni nie może nadać jednostka (w znaczeniu nadanym przez art. 4 pkt 3 usn), która nie posiada stosownego uprawnienia. Konsekwentnie zatem należy przyjąć, że w postępowania w sprawach stopni i tytułu ma odpowiednie zastosowanie art. 19 k.p.a., co oznacza, ze organy tych jednostek z urzędu mają obowiązek przestrzegania swojej właściwości rzeczowej i miejscowej.

W postępowaniu tym ma również zastosowanie art. 20 k.p.a., z tym że pod pojęciem "przepisów o zakresie działania" należy rozumieć indywidualny akt administracyjny Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o nadaniu stosownego uprawnienia (art. 5 ust. 2 i 3 usn). Pozostaje poza sporem fakt, że Rada Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej UWM jest jednostką organizacyjną uprawnioną do nadawania stopnia naukowego doktora w dziedzinie nauk technicznych w zakresie geodezji i kartografii (l.p. 14 załącznika do obwieszczenia Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Naukowych z 11 kwietnia 2007 r. w sprawie wykazu jednostek organizacyjnych uprawnionych do nadawania stopni naukowych doktora i doktora habilitowanego wraz z określeniem nazw nadawanych stopni (M. P. Nr 41 poz. 462).

Natomiast w postępowaniu w sprawach stopni i tytułu nie ma zastosowania art. 21 k.p.a., ponieważ kwestia ustalenia właściwości miejscowej została unormowana odmiennie w art. 11 ust. 1 usn i w § 1 rozporządzenia, w którym jednocześnie wskazano dokumenty, jakie należy lub można dołączyć do wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego. Z przytoczonych przepisów wynika, że ustalenie właściwości miejscowej jest uprawnieniem procesowym doktoranta. Na nim też spoczywa obowiązek przedstawienia wniosku o wszczęcie przewodu doktorskiego kierownikowi jednostki organizacyjnej uprawnionej do nadawania stopnia doktora (§ 1 ust. 1 rozporządzenia). Jest to rozwiązanie celowe i jak najbardziej zrozumiałe, bo na tym etapie czynności związanych z ubieganiem się o nadanie stopnia doktora tylko doktorant i jego opiekun naukowy dysponują wiedzą, w jakiej dziedzinie nauki będzie przygotowywana rozprawa doktorska (przepis § 1 ust. 1 pkt w rozporządzenia wymaga dołączenia do wniosku jedynie proponowanego tematu i koncepcji rozprawy doktorskiej), a co za tym idzie, o stopień naukowy, z jakiej dziedziny nauki doktorant będzie się ubiegał. Na tym więc etapie postępowania rada wydziału, do której zwrócono się z wnioskiem o wszczęcie przewodu doktorskiego, badając z urzędu swoją właściwość, ma prawo domniemywać, że jest organem właściwym, jeżeli tylko zaproponowany temat i koncepcja rozprawy doktorskiej w sposób oczywisty nie przesądzają, że rozprawa ta będzie z dziedziny naukowej nieobjętej zakresem uprawnienia do nadawania stopnia naukowego doktora.

Z przytoczonych przepisów wypływa również wniosek, że w postępowaniu w sprawach stopni naukowych nie ma zastosowania 65 k.p.a. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby bowiem do zniweczenia obowiązującej w tym postępowaniu zasady, że wybór placówki naukowej, w której ma przebiegać przewód doktorski lub habilitacyjny jest uprawnieniem procesowym osoby ubiegającej się o nadanie stopnia.

Zgodnie z art. 14 ust. 2 usn postępowanie w sprawie nadania stopnia doktora przebiega w pięciu stadiach (etapach), których kolejność jest ustalona ustawą, i z których każdy kończy się stosowną uchwałą, będącą decyzją administracyjną w rozumieniu przepisów k.p.a. Dodać należy, że tylko pozytywna decyzja kończąca każdy z tych etapów umożliwia przejście do czynności przewodu doktorskiego, składających się na kolejne stadium postępowania.

W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie doszło do naruszenia przepisów o właściwości, albowiem Rada Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego nie miała dostatecznych przesłanek do stwierdzenia swojej niewłaściwości w sprawie na wcześniejszym etapie czynności przewodu doktorskiego A. H. niż wymieniony w art. 14 ust. 2 pkt 4 usn. Jak wynika bowiem z akt sprawy dane zawarte we wniosku wszczęcie przewodu doktorskiego oraz w dołączonych do niego dokumentach w żadnej mierze nie uzasadniały wniosku, że zamierzona rozprawa doktorska będzie z zakresu nauk ekonomicznych. Wprost przeciwnie wynikało z nich, że skarżący ubiega się o stopień doktora w dziedzinie nauk technicznych, dyscyplinie geodezja i kartografia. Podjęcie uchwały o wszczęciu przewodu doktorskiego i wyznaczeniu promotora obligowało Rada Wydziału do podjęcia uchwały o wyznaczeniu recenzentów, którzy zresztą reprezentowali dziedzinę i dyscyplinę naukową zgodną z zamierzeniami naukowymi, zadeklarowanymi przez doktoranta. Treść przedstawionych w przewodzie doktorskim recenzji nie pozwalała na jednoznaczne ustalenie, że recenzowana rozprawa doktorska nie jest z zakresu nauk technicznych, dyscyplina geodezja i kartografia, a to wobec zawartych w nich konkluzji o przyjęcie rozprawy doktorskiej i podjęcie dalszych czynności w przewodzie doktorskim. W tym stanie rzeczy Rada Wydziału nie mogła podjąć uchwały o niedopuszczeniu A. H. do kolejnego stadium postępowania, także i dlatego, że naruszałoby to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 § 1 k.p.a.). Dopiero bowiem na etapie publicznej obrony rozprawy doktorskiej doktorant może się wypowiedzieć na temat uwag krytycznych zawartych w recenzjach, bronić postawionej przez siebie tezy naukowej, odpowiedzieć na pytania uczestników posiedzenia i wyjaśnić powstałe w sprawie wątpliwości.

W rezultacie, dopiero materiał dowodowy uzyskany na etapie publicznej obrony rozprawy doktorskiej wraz z dowodami zebranymi we wcześniejszych stadiach przewodu doktorskiego pozwolił Radzie Wydziału Geodezji i Gospodarki Przestrzennej Uniwersytetu Warmińsko–Mazurskiego na ustalenie, że przedstawiona przez A. H. rozprawa doktorska nie jest z zakresu nauk technicznych, dyscyplina geodezja i kartografia, lecz z dziedziny nauk ekonomicznych. W tym stanie rzeczy Rada Wydziału zobligowana była do podjęcia uchwały o odmowie przyjęcia publicznej obrony rozprawy doktorskiej (art. 14 ust. 2 pkt 4 usn), ponieważ w postępowaniu w sprawach stopni naukowych nie ma zastosowania 65 k.p.a.

W warunkach rozpoznawanej sprawy, wobec braku naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a stwierdzając jedynie zaistnienie naruszenia prawa materialnego w zakresie wyżej omówionym (art. 14 ust. 2 pkt 4 usn), Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok na mocy art. 188 ppsa i rozpoznał skargę na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Z uwagi na brak zasadności skargi wniesionej przez A. H. Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 151 ppsa orzekł o jej oddaleniu.

Orzeczenie o kosztach oparto na podstawie art. 203 pkt 2 ustawy.