Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 3057/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 155
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Mazur (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski Protokolant starszy inspektor sądowy Elżbieta Maik po rozpoznaniu w dniu 17 października 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 16 września 2015 r. sygn. akt II SA/Gd 265/15 w sprawie ze skarg [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji dotyczącej pozwolenia na użytkowanie 1. uchyla zaskarżony wyrok w całości i oddala skargi, 2. zasądza od [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. solidarnie na rzecz Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 września 2015 r. sygn. II SA/Gd 265/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu sprawy ze skarg [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. i [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W., uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Wyrok ten został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z 2 września 2010 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. wniosła do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku o zmianę, na podstawie art. 155 k.p.a., decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z [...] listopada 1998 r. udzielającej [...]Sp. z o.o. z siedzibą w W, (dalej także jako: inwestor) pozwolenia na użytkowanie centrum handlowo-usługowego wraz z infrastrukturą techniczną na terenie nieruchomości w G, przy ul. [...], przez usunięcie z osnowy tej decyzji zdania drugiego o treści: "Uwaga: Układ powiązań komunikacyjnych w rejonie Węzła [...], określony jako Wariant 1A należy zrealizować w terminie 24 miesięcy od dnia wydania niniejszej decyzji, tj. do dnia [...].11.2000 r.". Spółka wyjaśniła, że zobowiązanie adresata decyzji do realizacji układu powiązań komunikacyjnych stało się bezprzedmiotowe, bowiem stosownie do treści § 5 porozumienia z 29 maja 2003 r., zawartego między Gminą Miasta Gdańsk a spółkami [...] i [...] SA, Miasto Gdańsk uznało decyzję o pozwoleniu na użytkowanie za bezwarunkową. Spowodowane to było faktem, iż układ powiązań komunikacyjnych, określony jako Wariant 1A, do realizacji którego inwestor był obowiązany, nie mógł zostać zrealizowany w całości wobec braku pozytywnej decyzji Prezydenta Miasta Gdynia ustalającej warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji.

Powiatowy Inspektor decyzją z [...] marca 2012 r., na podstawie art. 104 i 155 k.p.a., odmówił zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z [...] listopada 1998 r. Decyzję organu I instancji utrzymał w mocy Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r.

W wyniku rozpoznania skargi wniesionej na ww. decyzję z dnia [...] kwietnia 2012 r. przez [...] Spółka z o.o. w Warszawie (dawniej [...] Spółka z o.o.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 1 sierpnia 2012 r., II SA/Gd 308/12, decyzje organów obu instancji uchylił uznając, iż stanowisko organu, który ograniczył się do oceny, czy za zmianą decyzji w niniejszej sprawie przemawia interes społeczny, bez rozważenia całokształtu okoliczności sprawy, narusza treść art. 155 k.p.a. Podstawę złożonego wniosku stanowiła argumentacja, że za zmianą decyzji przemawia słuszny interes strony. Zdaniem Sądu, z okoliczności faktycznych wynika, że interes strony przemawiał za wnioskowaną przez stronę zmianą decyzji. Strona wykonała zakres robót innego wariantu powiązania komunikacyjnego obiektu z siecią drogową, wynikający z zawartej z Gminą Miasta Gdańsk umowy, chociaż treść decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obligowała ją do wykonania połączenia komunikacyjnego w innym wariancie, który nie podlegał realizacji. Organ wskazując, że warunek ten nie został spełniony, decyzją z 27 października 2010 r. stwierdził wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie (decyzja k. 48 akt administracyjnych I instancji). W interesie strony leżała zatem zmiana wydanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że organ rozpatrujący wniosek o zmianę decyzji powinien w tej sytuacji ocenić, czy interes strony należy ocenić jako słuszny.

Sąd zobowiązał ponadto organy do rozważenia kwestii legitymacji skarżącej spółki, która nie jest inwestorem, do złożenia wniosku. W przypadku ustalenia, że wobec braku inwestora wniosek złożyć może aktualny właściciel obiektu, w ocenie Sądu organ powinien wziąć pod uwagę, że stronami takiego postępowania powinni być wszyscy jego współwłaściciele.

Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie wywiódł Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 8 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2704/12, skargę kasacyjną organu oddalił. Sąd kasacyjny stwierdził, iż aczkolwiek w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji słusznie wskazał, że [...] sp. z o.o. nie jest adresatem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z [...] listopada 1998 r., to jednak nie dokonał ustaleń co do tego, czy skarżąca jest następcą prawnym inwestora - [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, gdyby ustalenia faktyczne, poczynione podczas ponownego rozpoznania sprawy wskazały, że skarżąca nie jest następcą prawnym inwestora, to brak byłoby podstaw do przyjęcia, że słuszny interes strony - [...] sp. z o.o. z siedzibą w W., przemawia za zmianą decyzji z [...] listopada 1998 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w wyroku z 1 sierpnia 2012 r. Sąd I instancji trafnie wskazał, że w przypadku braku inwestora, stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele obiektu.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. umorzył postępowanie w sprawie zmiany decyzji Prezydenta Miasta Gdańska z [...] listopada 1998 r. o pozwoleniu na użytkowanie centrum handlowo-usługowego z infrastrukturą techniczną w [...] przy ul. [...] jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że zgodnie z wydanymi w sprawie wyrokami sądów administracyjnych należało przyjąć, że w przypadku braku inwestora status strony postępowania będzie przysługiwał wszystkim współwłaścicielom nieruchomości, jeżeli jednak inwestor budowy Centrum handlowo-usługowego nadal uczestniczy w obrocie prawnym, to tylko on jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia na użytkowanie. W oparciu o dane zgromadzone w Krajowym Rejestrze Sądowym organ powiatowy ustalił, że następcą prawnym inwestora ([...] Sp. z o.o.) jest [...]Sp. z o.o., która nadal figuruje w KRS jako aktywny podmiot gospodarczy powstały w wyniku przejęcia (art. 516 k.s.h.) [...]Spółka z o.o. (akt notarialny rep. nr [...]). Podmiot ten wstąpił we wszystkie jej prawa i obowiązki, również w prawa inwestora.

Ponadto, według ustaleń PINB, [...] Sp. z o.o. (poprzednio [...] Sp. z o.o.) jest właścicielem lokalu użytkowego w Centrum handlowym w Gdańsku [...] i współwłaścicielem tego Centrum, co potwierdza wydruk z ksiąg wieczystych. Nabyła ona część wspólnej nieruchomości od [...] Sp. z o.o. (poprzednio [...] Sp. z o.o.), która tę część przejęła od [...] Spółka z o.o. Tym samym za niezasadne organ uznał przyjęcie, że [...] Sp. z o.o. jest następcą prawnym inwestora. W związku z powyższym organ I instancji uznał, że wnioskodawca nie posiada legitymacji do żądania zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego w trybie art. 155 k.p.a., co uzasadniało umorzenie postępowania w sprawie jako bezprzedmiotowego na podstawie art.105 § 1 k.p.a.

Odwołanie od decyzji o umorzeniu postępowania z dnia [...] stycznia 2015 r. złożyła [...] Spółka z o.o. w G. W wyniku jego rozpoznania, decyzją z [...] marca 2015 r. Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podzielił stanowisko przyjęte w decyzji z [...] stycznia 2015 r., że postępowanie w przedmiocie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie jako wszczęte na wniosek nieuprawnionego podmiotu należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. Organ odwoławczy wyjaśnił, że współwłaściciel obiektu budowlanego objętego decyzją ostateczną o pozwoleniu na użytkowanie może żądać uchylenia lub zmiany tej decyzji jedynie wówczas, gdy inwestor przekazał obiekt współwłaścicielom, a ci wyrazili zgodę na uchylenie decyzji lub jej zmianę. Przepis art. 28 k.p.a. określa ogólną zasadę uzyskiwania przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, podczas gdy art. 59 ust.7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane przypisuje to uprawnienie, jako szczególne, wyłącznie inwestorowi. Oświadczenie następcy prawnego inwestora budowy obiektu, wyrażające zgodę na zmianę decyzji o pozwoleniu na jego użytkowanie, nie jest tożsame z wnioskiem w takiej sprawie, który przysługuje tylko inwestorowi, nie rodzi więc skutku prawnego.

Skargi, które na powyższą decyzję wniosły [...] Sp. z o.o. i [...] Sp. z o.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał za zasadne. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 16 września 2015 r., II SA/Gd 265/15 Sąd uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia [...] marca 2015 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu w Gdańsku z dnia [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W uzasadnieniu wyroku (w odniesieniu do kwestii których dotyczy wniesiona następnie skarga kasacyjna Pomorskiego WINB) Sąd I instancji stwierdził, że możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art. 155 k.p.a. uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz - co do zasady - z udziałem tych samych stron. Zdaniem Sądu, postępowanie w sprawie zmiany decyzji w trybie art. 155 k.p.a. toczy się co do zasady z urzędu, a więc wszczęcie tego postępowania nie wymaga wniosku strony. Dla zmiany decyzji wymagana jest jedynie zgoda strony, która wskutek decyzji nabyła prawo. W ocenie Sądu, warunek ten nie jest ograniczony tylko do zgody strony, która na podstawie tej decyzji nabyła prawo, ale obejmuje również te strony postępowania, których praw czy obowiązków dotyczy decyzja. Sąd stwierdził, że nie zawsze ma miejsce tożsamość stron postępowania zakończonego decyzją ostateczną z kręgiem stron postępowania opartym o treść art. 155 k.p.a. zmierzającym do zmiany decyzji ostatecznej na podstawie której strona nabyła prawo. Wobec tego organ administracji każdorazowo w odniesieniu do ustalonego stanu faktycznego i prawnego musi ustalić krąg osób, którym przysługuje status strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie wymienionego przepisu, a następnie zbadać czy wyrażają one zgodę na zmianę decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. IV SA 816/99).

Z powyższych względów Sąd uznał, że mimo iż wnioskodawca [...] Spółka z o.o., której następcą prawnym jest obecnie [...] Spółka z o.o. (poprzednio [...] Sp. z o.o.) - właściciel lokalu użytkowego w Centrum handlowym w Gdańsku [...] oraz współwłaściciel Centrum nie był stroną w postępowaniu zakończonym decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, to legitymując się tytułem własności części obiektu, którego dotyczyło to pozwolenie, wnioskodawca jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. postępowania dotyczącego zmiany tej decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Wyrażając przekonanie, że [...] Spółka z o.o. ma interes prawny w postępowaniu o zmianę decyzji w trybie określonym w art. 155 k.p.a. Sąd w konsekwencji uznał, że umorzenie postępowania ze względu na jego bezprzedmiotowość spowodowaną złożeniem wniosku przez inną osobę niż inwestor, nastąpiło z naruszeniem prawa poprzez błędną wykładnię art. 155 k.p.a.

Sąd za błędną uznał przyjętą przez organy interpretację wskazań co do dalszego postępowania, zawartą w ww. wyrokach: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II SA/Gd 308/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2704/12. W przekonaniu Sądu I instancji, nieprawidłowe było uznanie przez organy, iż na mocy art. 153 p.p.s.a. związane one były stanowiskiem sądów, iż w przypadku, gdy inwestor budowy Centrum handlowo-usługowego nadal uczestniczy w obrocie prawnym, to tylko on jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia na użytkowanie. Zdaniem Sądu, zawarte w ww. wyrokach wskazówki co do dalszego postępowania nakładają na organy obowiązek ustalenia kręgu stron postępowania aktualnego w dacie orzekania o zmianie decyzji w trybie art. 155 k.p.a. Jest to istotne z tego względu, że podmioty, które nabyły prawo (obowiązek) z tej decyzji musza wyrazić zgodę na jej zmianę. Stronami tymi jest niewątpliwie następca prawny inwestora – [...] sp. z o.o. w W. i wszyscy aktualni współwłaściciele obiektu.

Za niezasadny Sąd uznał wyrażony przez organy pogląd, że stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor, co wynika z treści art. 59 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Sąd zwrócił uwagę, że powyższy przepis uzyskał aktualne brzmienie wskutek zmiany ustawy - Prawo budowlane dokonanej ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80 poz. 718), która uzupełniła przepis art. 59 o ust. 7 stanowiący, że "Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor". Sąd podkreślił jednak, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie została wydana [...] listopada 1998 r., a z akt sprawy wynika, że w postępowaniu tym od początku uczestniczyła większa ilość stron. W tej sytuacji ustalenie kręgu stron w sprawie dotyczącej zmiany decyzji z 1998 r. w oparciu o aktualny stan prawny Sąd I instancji uznał za działanie nieprawidłowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Gdańsku, zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, ewentualnie, na podstawie art. 188 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz o oddalenie skargi. Organ wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Zaskarżonemu wyrokowi strona zarzuciła naruszenie art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez pominięcie przy wyrokowaniu wskazań co do dalszego postępowania zawartych w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II SA/Gd 308/12 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2704/12 przez co doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W ocenie Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku w powołanych powyżej wyrokach sądy administracyjne obu instancji wskazały jednoznacznie, że prawo do złożenia wniosku o zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie wnioskodawca miałby tylko w przypadku braku inwestora. Jednocześnie, w takiej sytuacji status strony tego postępowania posiadaliby wszyscy współwłaściciele nieruchomości. A contrario, jeżeli inwestor dalej funkcjonuje w obrocie prawnym, to wyłącznie ten podmiot jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia na użytkowanie. Powyższe rozumowanie tworzy w przekonaniu skarżącego kasacyjnie logiczny ciąg i stanowi prawidłową interpretację co do dalszego toku postępowania ustaloną w wyniku wykładni językowej tez zawartych w wyrokach w sprawie zakończonej ww. wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r. W świetle wiążących organy wskazań co do dalszego postępowania zawartych w ww. wyroku, niestanowiące przedmiotu sporu ustalenie organów, iż [...] Sp. z o.o. nie jest następcą prawnym inwestora, uzasadniało więc stwierdzenie, że podmiot ten nie jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z [...] listopada 1998 r., zaś stanowisko przedstawione w zaskarżonym wyroku przez Sąd I instancji odbiega od tych wskazań, prowadząc do pominięcia faktu związania Sądu wskazaniami zawartymi w wydanych uprzednio orzeczeniach i w konsekwencji stanowi o naruszeniu przez Sąd I instancji art. 153 p.p.s.a.

Uczestnicy postępowania – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. w złożonych odpowiedziach na skargę kasacyjną wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W związku z pozyskaną informacją, iż [...] Sp. z o.o. z dniem 18 maja 2017 r. została wykreślona z KRS na skutek jej przejęcia w całości przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., Naczelny Sąd Administracyjny rozprawę wyznaczoną w dniu 5 września 2017 r. odroczył na dzień 17 października 2017 r. zarządzając o powiadomieniu o nowym terminie rozprawy [...] Sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna posiada usprawiedliwione podstawy.

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Zważywszy, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.

Na gruncie niniejszej prawy uprawnienie aktualnego współwłaściciela obiektu tj. spółki [...] Sp. z o.o. do skutecznego złożenia wniosku w sprawie zmiany wydanej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. decyzji z dnia [...] listopada 1998 r. o pozwoleniu na użytkowanie aktualizować się będzie w przypadku ustalenia, że nie istnieje podmiot, który jest inwestorem tego obiektu. Stanowisko to zaaprobował w całości Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2704/12, oddalającym skargę kasacyjną organu od wyroku Sądu I instancji. Ocena prawna wyrażona w powołanym wyroku sądu kasacyjnego obejmowała stwierdzenie, że jedynie w przypadku braku inwestora, stronami postępowania powinni być wszyscy współwłaściciele obiektu.

Stanowisko orzecznicze wyrażone w ww. wyrokach odnośnie do sposobu ustalenia przez organy w ponownie przeprowadzonym postępowaniu kręgu stron postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] listopada 1998 r., z mocy art. 153 p.p.s.a., stanowi ocenę prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania wiążące nie tylko organy administracji publicznej, ale również sąd ponownie orzekający w tej sprawie. Uchylenie poprzedniej decyzji administracyjnej wyrokiem sądu przekazującym sprawę organom do ponownego rozpoznania ma ten skutek, że kryterium ocenianej poprawności decyzji administracyjnej wydanej po ponownym rozpoznaniu sprawy stanowi sposób podporządkowanie się wytycznym sądu i wyrażonej przez sąd ocenie prawnej.

Postawiony zaskarżonemu wyrokowi zarzut wydania go z naruszeniem art. 153 p.p.s.a. poprzez wyrażenie w nim oceny prawnej dotyczącej zakresu podmiotowego postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie odmiennej od przyjętej w wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II SA/Gd 308/12 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2704/12, okazał się zasadny. Rozważania Sądu I instancji powinny być ukierunkowane na ocenę prawną sytuacji, w której organ działał w warunkach związania oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania. Rozważania Sądu I instancji dotyczące sposobu rozumienia oceny prawnej i wskazań do dalszego postępowania, którymi był związany organ ponownie rozpatrując sprawę, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pozostają w sprzeczności z oceną wyrażoną w wyroku z dnia 1 sierpnia 2012 r. Ma to związek z faktem, że stanowisko Sądu, którego zasadniczym elementem pozostaje uznanie, iż dopóki funkcjonuje podmiot będący inwestorem, tylko on będzie uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie uznaniem, w zaskarżonym wyroku Sąd I instancji zastąpił własnym poglądem, zgodnie z którym nawet jeśli inwestor nadal uczestniczy w obrocie prawnym, to nie tylko on jest legitymowany do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia na użytkowanie, gdyż uprawnienie takie posiadają wszyscy aktualni właściciele obiektu.

W świetle niestanowiących przedmiotu sporu ustaleń dokonanych w sprawie, [...] Sp. z o.o. – właściciel lokalu użytkowego w Centrum handlowym w Gdańsku [...] i współwłaściciel tego Centrum nie jest następcą prawnym inwestora tego obiektu. Jednocześnie w dacie podejmowania zaskarżonych decyzji jako aktywny podmiot gospodarczy, zgodnie z danymi z Krajowego Rejestru Sądowego, funkcjonował następca prawny inwestora ([...] Sp. z o.o. z siedzibą w W.), za który należy uznać [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W., jako podmiot powstały w wyniku przejęcia (art. 516 k.s.h.) [...]Spółka z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że w skardze kasacyjnej zasadnie skarżący organ zatem podnosi, że dokonane w sprawie ustalenia faktyczne jednoznacznie wskazują, że w rozważanym przypadku nie wystąpiła wskazana w prawomocnych wyrokach sądów obu instancji sytuacja braku inwestora, jako określony w tych wyrokach warunek uznania legitymacji współwłaścicieli obiektu, będącego przedmiotem decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – w tym spółki [...] Sp. z o.o. - do występowania w przedmiotowej sprawie w charakterze strony. Zarówno bowiem w dacie wystąpienia przez [...] z wnioskiem o zmianę w trybie art. 155 k.p.a. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jak i w dacie podejmowania przez organy administracji publicznej rozstrzygnięć w sprawie tego wniosku istniał następca prawny inwestora. W świetle przywołanego na wstępie stanowiska orzeczniczego, którym Sąd I instancji był z mocy art. 153 p.p.s.a. związany, tylko ten podmiot, który wstąpił w prawa i obowiązki adresata decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, powinien zostać uznany przez organy za posiadającego wyłączną legitymację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Uwzględniając zatem fakt niepodporządkowania się przez Sąd I instancji ocenie prawnej wyrażonej w prawomocnym wyroku Sądu z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. II SA/Gd 308/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok w całości, a ponadto, uznając, że istota sprawy jest dostatecznie, tj. w stopniu umożliwiającym rozpoznanie skargi, wyjaśniona, w oparciu o normę wynikającą z art. 188 p.p.s.a., mając na uwadze wyprowadzone powyżej wnioski, oddalił skargi wniesione przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gdańsku z dnia[...]marca 2015 r. Wbrew stanowisku Sądu I instancji, zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji o umorzeniu postępowania w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie nie narusza prawa. Do umorzenia kontrolowanego przez sąd postępowania administracyjnego w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na użytkowanie w odniesieniu do żądania wszczęcia tego postępowania na skutek żądania podmiotu, który nie posiadał do tego stosowanych uprawnień doszło bowiem prawidłowo. Na uwzględnienie nie zasługiwało wyrażone w skardze [...] Sp. z o.o. stanowisko, zgodnie z którym do wszczęcia postępowania administracyjnego doszło na wniosek uprawnionego podmiotu. Wniosek ten strona wyprowadziła z faktu następczego, gdyż mającego miejsce po dacie wszczęcia postępowania zainicjowanego wnioskiem [...] , wyrażenia pisemnej zgody przez następcę prawnego inwestora - [...] Sp. z o.o. na zmianę decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska tego nie podziela, bowiem pozostaje ono sprzeczne z treścią art. 61 § 1 k.p.a. i art. 155 k.p.a. Sytuacja wyrażenia zgody na zmianę decyzji, do której nawiązuje art. 155 k.p.a. nie jest równoważna wniesieniu podania zawierającego żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61 § 1 k.p.a.). Także treść pisemnej zgody nie mogła nasuwać wątpliwości co do kwalifikacji przedmiotowego pisma jako oświadczenia wymaganego treścią art. 155 k.p.a., nie zaś podania dotyczącego żądania wszczęcia postępowania administracyjnego (art. 61 § 1 k.p.a.).

Naczelny Sąd Administracyjnych stwierdza, że na obecnym etapie postępowania, w świetle przedłożonych do akt sądowych sprawy materiałów źródłowych, Spółka [...] Sp. z o.o. nie funkcjonuje w obrocie prawnym z dniem prawomocnego wykreślenia tego podmiotu z KRS w dacie 18 maja 2017 r. i przejęciem ww. spółki w całości przez [...] Sp. z o.o. z siedzibą W. Ustalenie to dla potrzeb niniejszej sprawy ma takie znaczenie, że uzasadniało obciążenie [...] Sp. z o.o. jako następcy prawnego dotychczasowego uczestnika postępowania [...] Sp. z o.o. w W., solidarnie z [...] Sp. z o.o., kosztami postępowania.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargi oddalając je na mocy art. 151 p.p.s.a.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b w związku z § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490 ze zm.) w związku z § 21 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 poz. 1804).