Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 231/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Małgorzata Dałkowska - Szary (spr.), Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura, Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Protokolant - Marcin Wacławek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] grudnia 2008 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z 27 stycznia 2009 r. (data nadania pocztowego) wniesionej przez M.S. jest decyzja Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2008 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2008 r., nr [...] o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy.

Skarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:

Wnioskiem z dnia 20 października 2008 r. Skarżący zwrócił się do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o umorzenie składek na ubezpieczenia społeczne za okres od czerwca 2000 r. do czerwca 2003 r., na ubezpieczenie zdrowotne za okres od września 1999 r. do czerwca 2003 r. oraz na Fundusz Pracy za okres od października 2001 r. do czerwca 2003 r. Podniósł, iż jego sytuacja finansowa nie pozwala mu na uiszczenie składek. Zaznaczył, iż prowadzona przez niego działalność gospodarcza została zlikwidowana. Wyjaśnił, iż obecnie zarówno on jak i jego żona są osobami bezrobotnymi i mają na utrzymaniu dwoje dzieci, nie posiadają natomiast żadnego majątku.

Po rozpatrzeniu wniosku, decyzją z [...] listopada 2008 r., nr [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie [...] zł, ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...] zł i Fundusz Pracy w kwocie [...] zł.

W podstawie prawnej decyzji powołano m.in. przepis art. 83 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 28 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji I instancji organ wskazał na treść art. 28 ust. 2 zgodnie, z którą należności z tytułu składek mogą być umarzane w wypadku ich całkowitej nieściągalności. Jednocześnie na podstawie art. 28 ust. 3 a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek na ubezpieczenia, mogą być umorzone, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli przemawia za tym ważny interes osoby zobowiązanej do ich opłacania. W przedmiotowej sprawie - zdaniem organu - okoliczności nie uzasadniają wnioskowanego przez M.S. umorzenia należności.

Wskazano, iż w toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że dłużnik nie przedstawił żadnych dokumentów potwierdzających wysokość miesięcznych wydatków pokrywanych przez jego rodzinę. Ponadto pomimo braku oficjalnych dochodów nie korzysta z pomocy społecznej świadczonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S.. Podkreślono, iż ze zgromadzonych materiałów nie wynika też, że Wnioskodawca poniósł straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności. Nie wykazał również, iż w jego przypadku zachodzi konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, uniemożliwiająca pozyskiwanie dochodu.

Organ zaznaczył, że podejmując decyzję, w szczególności wzięto pod uwagę fakt, iż problemy finansowe Zobowiązanego mogą mieć charakter przejściowy.

W konkluzji ZUS stwierdził, iż zaistniałe w niniejszej sprawie okoliczności faktyczne nie uzasadniają umorzenia zadłużenia.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.S. ponownie wskazał, iż nie posiadał i nie posiada żadnego majątku na pokrycie jakiejkolwiek części powstałego zadłużenia. Wyjaśnił, że stan ten ma charakter stały i nie może ulec zmianie. Wskazując na argumentację zawartą w uzasadnieniu decyzji Zakładu, zarzucił, iż organ dokonał nieprawidłowej wykładni obowiązujących przepisów prawa, bowiem nie uzależniają one umorzenia zaległości od stanu zdrowia dłużnika. Następnie podkreślił, iż w prowadzonym przez urząd skarbowy postępowaniu egzekucyjnym stwierdzono brak jakiegokolwiek majątku umożliwiającego pokrycie zadłużenia. Wyjaśnił, iż do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy nie załączył dokumentów wskazujących na wysokość ponoszonych przez jego rodzinę wydatków, gdyż jej zasadniczym problemem "nie są zbyt duże wydatki, lecz całkowity brak przychodów". Kwestionując twierdzenie organu, iż opłacenie należności nie pozbawiłoby jego oraz jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, podkreślił, iż obecnie cały dochód rodziny stanowi zapomoga na dzieci w wysokości 183 zł.

Decyzją z [...] grudnia 2008 r., nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na mocy art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 9, poz. 26 ze zm.) w zw. z art. 83 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, utrzymał w mocy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] listopada 2008 r., nr [...].

Organ podkreślił, że ponowne rozpatrzenie sprawy i dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego wskazuje jednoznacznie, iż w sprawie niniejszej nie zostały spełnione przesłanki umorzenia należności z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Wskazując na zgromadzony w sprawie materia dowodowy wyjaśniono, iż obecne zarówno Wnioskodawca jak i jego żona pozostają bez pracy. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami z Powiatowego Urzędu Pracy, Wnioskodawca oraz jego żona nie posiadają prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Organ ustalił, iż z udzielonych przez Skarżącego informacji wynika, że nie uzyskuje on żadnych dochodów i utrzymuje się z pomocy rodziny oraz zasiłku na dzieci. Jednocześnie podkreślono, iż Zainteresowany nie przedłożył żadnych rachunków potwierdzających miesięczne wydatki pokrywane przez rodzinę. Wskazano, iż jak wynika z zaświadczenia Urzędu Skarbowego w M.M., M.S. nie posiada zaległości podatkowych. Wskazano, iż z uwagi na fakt, że Skarżący nie wskazał aktualnego adresu, organ nie ma możliwości ustalenia faktycznego stanu majątkowego Zainteresowanego w miejscu jego zamieszkania.

Dalej Prezes Zakładu wyjaśnił, iż co prawda podejmowane dotychczas przez ZUS działania zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia okazały się bezskuteczne, jednakże bezskuteczność ta nie ma charakteru trwałego. Wskazano, że Komornik Urzędu Skarbowego w M.M. nie stwierdził braku majątku, z którego można prowadzić postępowanie egzekucyjne a tym samym nie stwierdził ostatecznie całkowitej nieściągalności zadłużenia, zaś egzekucja nie została zakończona. Wyjaśniono, iż podnoszony przez Wnioskodawcę brak majątku przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności gospodarczej są sytuacjami, które dają podstawę do umorzenia należności, lecz dopiero wtedy gdy mają charakter trwały. W ocenie organu obecna sytuacja materialna Zainteresowanego jest trudna, ale może ulec poprawie. Podkreślono, iż Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy lub niepełnosprawny w stopniu uniemożliwiającym podejmowanie pracy zarobkowej, co uzasadnia stwierdzenie, że ma on możliwość uzyskania dochodu. Tym samym, istnieje szansa na spłatę zadłużenia wobec ZUS. Przechodząc do oceny sytuacji M.S. w zakresie istnienia przesłanek wskazanych w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365), Prezes Zakładu wskazał, iż analiza stanu faktycznego sprawy nie wskazuje w sposób jednoznaczny, że opłacenie należności pozbawiłoby Wnioskodawcę oraz jego rodzinę zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a tym samym nie uzasadnia umorzenia należności.

Reasumując Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wskazał, iż wobec zaistniałego w sprawie stanu faktycznego, nie stwierdzono żadnych przesłanek dla umorzenia przedmiotowego zadłużenia, zarówno w oparciu o art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 1-6, jak również w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] grudnia 2008 r., nr [...] Skarżący zarzucił naruszenie art. 28 ust. 2 i 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Wskazując na trudną sytuację materialną wyjaśnił, iż od chwili powstania zadłużenia nie miał możliwości uregulowania zaległych składek. Podkreślił, iż stan ten ma charakter stały i nie ma możliwości jego zmiany. Zaznaczył, że fakt, iż cieszy się dobrym zdrowiem nie uzasadnia odmowy umorzenia zaległości, bowiem obowiązujące przepisy prawa nie uzależniają umorzenia zaległości od stanu zdrowia Wnioskodawcy. Podniósł, iż w jego przypadku zachodzi całkowita nieściągalność składek. Rozwijając powyższe wyjaśnił, iż w przedmiotowej sprawie nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności. Podkreślił również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję, ponadto oczywistym jest, iż w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Wskazując na wysokość uzyskiwanego dochodu jaki stanowi zapomoga na dzieci w kwocie 183 zł, nie zgodził się ze stanowiskiem organu, iż opłacenie należności nie będzie stanowić uszczerbku dla utrzymania jego rodziny. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 18 maja 2009 r. M.S. podkreślił, iż w dniu 1 stycznia 2003 r. weszła w życie ustawa z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Art. 24 ust. 4 ww. ustawy przewidywał wobec nieuiszczonych należności wydłużenie terminu przedawnienia do 10 lat, a wobec tego "wszelkie roszczenia ZUS sprzed 1 stycznia 2003 r. uległy przedawnieniu". Zainteresowany wskazał, iż wydając zaskarżoną decyzję organ winien wziąć powyższą okoliczność od uwagę.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych; Dz. U. Nr 153, poz. 1269). W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Badając niniejszą sprawę w ramach powyższych przepisów Sąd nie dopatrzył się takich naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego.

Granice niniejszej sprawy nakreślone zostały we wniosku Skarżącego z dnia 20 października 2008 r., którym wszczęte zostało postępowanie w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek.

Jak wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych sprawy M.S. prowadzi gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwiema córkami w wieku [...] i [...] lat. Skarżący zameldowany jest w miejscowości D., jednakże nie mieszka w miejscu zameldowania i nie wskazał aktualnego miejsca pobytu. Z oświadczenia zawartego w kwestionariuszu o możliwościach płatniczych dłużnika wynika, że Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku. Zainteresowany oraz jego żona są osobami bezrobotnymi. Zgodnie z przedłożonymi zaświadczeniami z Powiatowego Urzędu Pracy z dnia 20 października 2008 r. Skarżący oraz jego żona nie posiadają prawa do zasiłku dla bezrobotnych. Obecnie Wnioskodawca nie uzyskuje żadnych dochodów, pobiera natomiast zasiłek rodzinny na 2 dzieci. Zainteresowany nie przedłożył żadnych rachunków wskazujących na wysokość miesięcznych wydatków ponoszonych przez rodzinę. Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Skarbowego w M.M. Dłużnik nie posiada zaległości podatkowych. Z pisma Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia 17 listopada 2008 r. wynika, że obecnie M.S. mieszka w W. a z Ośrodka pobiera świadczenia rodzinne w wysokości 128,00 zł. przyznane na dzieci.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek, pod którym to pojęciem należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s.), mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach enumeratywnie wyliczonych w ust. 3 tego artykułu. W przepisie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. ustawodawca wskazał siedem przypadków, w których zachodzi całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Wyliczenie zawarte w tym przepisie jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, iż ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia, gdyż w tym względzie organ działa w ramach tzw. uznania administracyjnego. W uchwale z dnia 6 maja 2004 r. (sygn. akt II UZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że " (...) Przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. (...) jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy, może, ale nie musi umorzyć zaległości (podkreśl. Sądu). Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności, stanowiąc, że w takim wypadku mogą być one umorzone.". Natomiast przy braku całkowitej nieściągalności, ustalanej według kryteriów wskazanych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s., organ podejmujący decyzję na podstawie art. 28 ust. 2 tej ustawy pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek.

Taka sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, gdzie nie zaistniał żaden z przypadków stanowiących o możliwości uznania całkowitej nieściągalności należności wobec Skarżącego. Wprawdzie orzekające w sprawie Organy wskazały, że wobec Skarżącego podejmowane były dotychczas bezskuteczne działania zmierzające do wyegzekwowania zadłużenia lecz stan ten może ulec zmianie, gdyż jak słusznie zaznaczono "bezskuteczność ta nie ma charakteru trwałego". Sąd nie zgodził się z zawartą w skardze argumentacją Skarżącego, iż "naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję".

Sąd zauważył, iż powyższa okoliczność nie znajduje potwierdzenia w znajdującym się w aktach sprawy materiale dowodowym. W przedmiotowej sprawie brak jest bowiem np. odpowiedniego postanowienia organu egzekucyjnego stwierdzającego nieściągalność lub innych dowodów mogących potwierdzić powyższą okoliczność. Ponadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji prowadzona wobec skarżącego egzekucja dotychczas nie została zakończona.

W aktach administracyjnych sprawy znajduje się jedynie pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w M.M. z dnia 12 listopada 2008 r. (karta nr 85), w którym wskazano, iż w bazie danych Urzędu brak jest jakichkolwiek informacji o dochodach, miejscu pracy, czy innych wierzytelnościach M.S., świadczących o jego majątku. Podkreślić jednakże należy, iż brak informacji o majątku nie oznacza, iż Skarżący w ogóle majątku nie posiada. Ponadto, jak wskazał organ, Wnioskodawca nie mieszka w miejscu zameldowania, a jego rodzice nie byli w stanie wskazać aktualnego adresu Skarżącego. Wobec powyższego nie było możliwości ustalenia jego faktycznego stanu majątkowego w miejsca zamieszkania.

Podkreślenia wymaga, iż Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających całkowitą nieściągalność należności, czy też fakt, że uiszczenie należności pozbawiłoby rodzinę Skarżącego zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych.

Jednocześnie Sąd wyjaśnia, iż Prezes Zakładu prawidłowo wskazał, że brak majątku przy jednoczesnym zaprzestaniu prowadzenia działalności są sytuacjami, które dają podstawę do umorzenia, lecz dopiero wtedy gdy mają charakter trwały. Obecna sytuacja materialna Skarżącego jest trudna, jednak może ulec poprawie. Powyższe stanowisko uzasadnione jest tym, że Skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, z których wynikałoby, że jest niezdolny do pracy lub niepełnosprawny w stopniu uniemożliwiającym podejmowanie pracy zarobkowej. Stąd wniosek, że istnieje możliwość spłaty zadłużenia w przyszłości, gdy Wnioskodawca podejmie zatrudnienie lub uzyska dochód z innego tytułu.

Związku z powyższym w niniejszej sprawie, na podstawie zgromadzonych przez organ dokumentów, nie można stwierdzić całkowitej nieściągalności.

Prawidłowo zatem zostało ustalone, iż w stosunku do skarżącego nie wystąpiła przesłanka całkowitej nieściągalności, a w konsekwencji brak było prawnej możliwości - jak wyżej wyjaśniono - umorzenia należności w oparciu o to kryterium.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednakże wyłącznie należności ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek (definicję ustawową płatnika składek zawiera art. 4 pkt 2 u.s.u.s.). Przesłanki umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz.1365), gdzie jako przesłanki umożliwiające umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wskazane zostały okoliczności związane z wykazaniem przez zobowiązanego, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niego i jego rodziny.

Oceniając sprawę pod tym kątem organ odwoławczy wskazał, iż Skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów potwierdzających istnienie przesłanek wymienionych w § 3 ww. rozporządzenia. Dlatego też Prezes Zakładu nie mógł ustosunkować się do złożonego wniosku pozytywnie. Zarówno Wnioskodawca jak i najbliżsi członkowie jego rodziny nie legitymują się orzeczeniem o niezdolności do pracy ani niepełnosprawności. Ponadto Zainteresowany nie posiada zobowiązań wobec innych instytucji, co oznacza, że dysponuje środkami finansowymi a zadłużenie wobec ZUS jest jego jedynym zobowiązaniem. Z przedstawionych dokumentów nie wynika również aby Dłużnik poniósł straty materialne spowodowane zaistnieniem nadzwyczajnych okoliczności, za które nie ponosi odpowiedzialności, tj. np. powódź, pożar, kradzież, itp. Ponadto nie wykazał że okoliczności takie jak sprawowanie opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, lub też jego przewlekła choroba, uniemożliwiają Skarżącemu pozyskiwanie dochodu.

W świetle powyższego należy podkreślić, iż prawidłowo organy oceniły, że ze zgromadzonej dokumentacji nie wynika w sposób jednoznaczny, iż opłacenie należności pozbawiłoby Skarżącego oraz jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. W postępowaniu o umorzenie należności z tytułu składek ciężar dowodu w głównej mierze leży po stronie wnioskującego i to od jego inicjatywy należy przedstawienie dowodów oraz okoliczności, które winny świadczyć za uwzględnieniem wniosku o umorzenie. Skarżący w postępowaniu administracyjnym nie wykazała żadnej inicjatywy i nie nadesłał żadnych dokumentów i informacji, wskazując jedynie, iż nie złożył żadnych dowodów dokumentujących wydatki, bowiem "zasadniczym problemem naszej rodziny nie są zbyt duże wydatki, lecz całkowity brak dochodów". Ponadto zastanawiającym jest, iż - jak zauważył Organ - pomimo braku oficjalnych dochodów Skarżący nie korzysta z pomocy społecznej świadczonej przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w S..

W ocenie Sądu - ustalenia i wnioski, jakie przy wydawaniu decyzji poczyniono mieszczą się w ramach prawem przewidzianych, tak z punktu widzenia prawa procesowego, szczególnie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), jak i prawa materialnego.

Z przedstawionych powodów Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skargi i uchylenia zaskarżonej decyzji. Uznał, iż w toku kontrolowanego postępowania nie doszło do naruszenia przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, w szczególności tej zasady, która nakazuje organom administracji publicznej uwzględniać interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 k.p.a.).

Odnosząc się do zawartego w piśmie z dnia 18 maja 2009 r. zarzutu przedawnienia roszczeń sprzed 1 lipca 2003 r., Sad wyjaśnia, iż zagadnienie to wykracza poza kognicję sądu administracyjnego, która obejmuje ocenę zasadności odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych w terminie składek na ubezpieczenia społeczne. Na marginesie jednak Sąd zaznacza, iż zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s., "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5 - 5d". Przepis w brzmieniu obowiązującym, ustanawiający dziesięcioletni okres przedawnienia, wprowadzony został ustawą z 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 241, poz. 2074 ze zm.), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2003 r. i zastąpiła ustawę z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887, ze zm.) stanowiącą w art. 24 ust. 4, że "należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, a przypadku przerwania biegu przedawnienia, o którym mowa w ust. 5, po upływie 10 lat licząc od dnia, w którym stały się wymagalne". Ponieważ ww. ustawa z 18 grudnia 2002 r., na mocy której zmiana ta została wprowadzona, nie przewidywała żadnych regulacji przejściowych, to milczenie ustawodawcy w tym względzie uznać należy za założenie bezpośredniego stosowania nowego prawa. Fakt, iż w jakimś zakresie ustawodawca nie wypowiada się wyraźnie co do kwestii intertemporalnej (stosowania ustawy do sytuacji zapoczątkowanych przed jej wejściem w życie) nie oznacza istnienia luki w prawie. Ustawodawca nie regulując wyraźnie kwestii intertemporalnej, otwiera drogę do tego, aby w danej sytuacji stosować zasadę tempus regit actum (czas wyznacza podstawę działania). Oznacza to, że mimo braku wyraźnej regulacji w tym względzie, kwestia intertemporalna i tak będzie rozstrzygnięta tyle, że na korzyść zasady bezpośredniego stosowania ustawy nowej, od momentu wejścia jej w życie, do stosunków nowo powstających i tych, które trwając w momencie wejścia w życie ustawy - nawiązały się wcześniej (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 10 maja 2004 r., sygn. akt SK 39/03; OTK ZU Nr 5/A/2004, s. 561). Nowelizacja ustawy przedłużyła więc co do zasady termin przedawnienia należności do 10 lat w stosunku do tych zobowiązań z tytułu składek, które nie przedawniły się przed dniem 1 stycznia 2003 r. (v. wyrok Sądu Najwyższego z 5 kwietnia 2005 r., sygn. akt I UK 232/04, OSNP 2006/1-2/26). Stanowisko to potwierdził Sąd Najwyższy m.in. w uchwale z 2 lipca 2008 r. sygn. akt II UZP 5/2008, LEX nr 396253 wskazując, iż "dziesięcioletni okres przedawnienia przewidziany w art. 24 ust. 4 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 ze zm.) w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074), znajduje zastosowanie do należności z tytułu składek, które stały się wymagalne przed dniem 1 stycznia 2003 r., jeżeli do tej daty nie uległy przedawnieniu według przepisów dotychczasowych" (v. również uchwała Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008 r., sygn. akt I UZP 4/2008, LEX nr 396249).

Sąd zwraca jednocześnie uwagę, iż wniosek o umorzenie należności składkowych może być ponawiany i każdorazowo podlega ocenie organu rentowego - Zakładu. W szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów skarżący może ponownie wystąpić do Zakładu z wnioskiem o umorzenie należności i wówczas ponownie sprawa umorzenia będzie rozstrzygana przez organ. Wydanie bowiem decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie korzysta z tzw. powagi rzeczy osądzonej.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.