Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1253/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-08-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art 134§ 1 i art 141 § 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Małgorzata Borowiec sędzia NSA Małgorzata Pocztarek (spr.) sędzia del. WSA Marian Wolanin Protokolant starszy asystent sędziego Łukasz Mazur po rozpoznaniu w dniu 4 sierpnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Komendanta Głównego Policji od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Wa 1478/15 w sprawie ze skargi M.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 10 lutego 2016 r. o sygn. akt II SA/Wa 1478/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi M.N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia 25 czerwca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby, uchylił zaskarżony rozkaz personalny oraz rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...].

Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, że Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia 19 października 2007 r., na podstawie art. 39 ust. 1 ustawy o Policji, zawiesił mł. asp. M.N. – detektywa Sekcji III Wydziału Techniki Operacyjnej Komendy Wojewódzkiej Policji w [...], w czynnościach służbowych na okres trzech miesięcy.

Rozkazem personalnym nr 2/2008 z dnia 15 stycznia 2008 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] przedłużył mł. asp. M.N. okres zawieszenia w czynnościach służbowych do czasu zakończenia postępowania karnego.

Komendant Wojewódzki Policji w [...] rozkazem personalnym nr [...] z dnia 11 stycznia 2013 r., na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji, zwolnił mł. asp. M.N. ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2013 r.

Komendant Główny Policji po rozpatrzeniu odwołania rozkazem personalnym nr [...] z dnia 15 marca 2013 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 sierpnia 2013 r., sygn. akt II SA/Wa 1068/13 oddalił skargę na rozkaz personalny KGP nr [...] z dnia 15 marca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2825/13 oddalił skargę kasacyjną od powołanego wyroku.

Pismem z dnia 3 lutego 2015 r., mł. asp. M.N. zgłosiła gotowość niezwłocznego podjęcia służby w Policji, ze względu na zakończenie wobec niej postępowania karnego toczącego się przez Sądem Okręgowym w [...] Wydział XIV Karny pod sygn. akt XIV K 47/09 prawomocnym wyrokiem uniewinniającym.

Organ pismem z dnia 24 lutego 2015 r. wystąpił do Sądu Okręgowego w [...] z prośbą o przesłanie egzemplarza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] XIV Wydziału Karnego, sygn. akt XIV K 47/09, a także podanie informacji o dniu, w którym M.N. bądź jej pełnomocnik dowiedział się o prawomocności wyroku.

W dniu 9 marca 2015 r. do Komendy Wojewódzkiej Policji w [...] wpłynęła odpowiedź z Sądu Okręgowego w [...], w którym poinformowano, że wyrok z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt XIV K 47/09 uniewinniający M.N. uprawomocnił się w stosunku do wymienionej w dniu 25 lipca 2014 r.

Pismem z dnia 24 lutego 2015 r. organ zwrócił się do M.N. o przedłożenie egzemplarza prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] oraz dowodu, względnie oświadczenia, z jakim dniem zapoznała się ona z treścią prawomocnego wyroku, a także kiedy i w jaki sposób dowiedziała się o jego prawomocności.

W odpowiedzi z dnia 23 marca 2015 r. mł. asp. M.N. wyjaśniła, że informację o prawomocności wyroku uzyskała dopiero po tym jak upłynął termin na złożenie apelacji od wyroku przez Prokuratora. Prokurator złożył bowiem wniosek o uzasadnienie wyroku w stosunku do wszystkich oskarżonych. Termin złożenia apelacji przez Prokuratora upływał w dniu 27 stycznia 2015 r. W związku z tym do dnia 27 stycznia 2015 r. nie było wiadomym w jakim zakresie prokurator zaskarży wyrok.

Z tego powodu Sąd stosownej informacji mógł udzielić dopiero po upływie terminu na złożenie apelacji przez Prokuratora. Dlatego też w terminie 7 dni od dnia, kiedy upłynął termin na złożenie apelacji przez Prokuratora w stosunku do niej, zgłosiła gotowość do służby.

Organ wskazał, że postanowieniem z dnia 1 sierpnia 2009 r. w Prokuraturze Apelacyjnej w Łodzi zostało umorzone śledztwo przeciwko M.N. z powodu niepopełnienia przez podejrzaną zarzucanych jej przestępstw.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. Komendant Wojewódzki Policji w [...] zwolnił M.N. ze służby w Policji z dniem 3 maja 2015 r. na podstawie art. 41 ust. 3 w związku z art. 42 ust. 2 i art. 45 ust. 3 ustawy o Policji, przywróconą do służby w Policji z mocy prawa z dniem 25 lipca 2014 r., która służby nie podjęła. Rozkazowi nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji funkcjonariusz zostaje przywrócony do służby z dniem, w którym wyrok uniewinniający stał się prawomocny (25 lipca 2014 r.). Zatem po reaktywacji z tym dniem stosunku służbowego mł. asp. M.N. w ciągu 7 dni od wskazanej daty zobowiązana była zgłosić gotowość do pełnienia służby. Termin ten upłynął z dniem 1 sierpnia 2014 r., natomiast strona zgłosiła gotowość do służby w dniu 4 lutego 2015 r. Brak zgłoszenia w ustawowym terminie gotowości do niezwłocznego podjęcia służby należy uznać za wystąpienie funkcjonariusza ze służby, co w konsekwencji obliguje organ do rozwiązania z policjantką stosunku służbowego na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji. Rygor natychmiastowej wykonalności organ uzasadnił występowaniem interesu społecznego przejawiającego się w potrzebie zapewnienia ciągłości funkcjonowania Policji, w tym Komendy Wojewódzkiej Policji w [...]. Podkreślił również, że wymieniona z uwagi na ograniczenia zdrowotne nie jest w stanie pełnić służby i nie mogłaby być do niej dopuszczona.

Komendant Główny Policji, po rozpatrzeniu odwołania strony, rozkazem personalnym nr [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. utrzymał w mocy rozkaz personalny organu I instancji.

W uzasadnieniu organ przywołał przepis art. 42 ust. 1 i 2 oraz art. 42 ust. 7 ustawy o Policji. Wskazał, że brak zgłoszenia gotowości do podjęcia służby w 7-dniowym terminie uznaje się za wystąpienie funkcjonariusza ze służby. W sytuacji, gdy policjant we wskazanym terminie nie zgłosi gotowości niezwłocznego podjęcia służby, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu, a zatem obowiązkiem organu jest wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby takiego funkcjonariusza, nie później jednak niż w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym rozpoczął się bieg terminu określony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.

Organ podkreślił, że w przeciwieństwie do zainteresowanej, nie miał wiedzy o przebiegu postępowania karnego. Dlatego w ocenie organu należy przyjąć, że termin 3 miesięcy w niniejszym przypadku liczy się od dnia powzięcia przez organ informacji o zapadnięciu stosownego wyroku, tj. zgłoszeniu gotowości niezwłocznego podjęcia służby przez mł. asp. M.N.. W ocenie KGP, w niniejszej sprawie zwolnienie policjanta nastąpiło zgodnie z terminem przewidzianym w art. 41 ust. 3 ustawy o Policji.

KGP podał, że bezsporne jest, iż wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 18 lipca 2014 r. stał się prawomocny w dniu 25 lipca 2014 r. Organ wskazał, iż z dniem prawomocności doszło do skonkretyzowania się normy prawnej zawartej w przytoczonym wyżej przepisie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, określającej uprawnienie strony do zgłoszenia gotowości do podjęcia służby w terminie 7 dni od dnia uprawomocnienia się wyroku przywracającego funkcjonariusza do służby w Policji.

Zgodnie bowiem z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji termin 7-dniowy do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku reaktywującego stosunek służbowy. Jako, że w niniejszej sprawie jest nim wyrok uniewinniający, to bieg siedmiodniowego terminu liczy się od dnia prawomocności wyroku uniewinniającego.

W ocenie organu, mł. asp. M.N. uchybiła terminowi przewidzianemu w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, zgłosiła bowiem gotowość do służby dopiero w dniu 3 lutego 2015 r., czyli po upływie 7-dniowego terminu przewidzianego do dokonania tej czynności.

Organ wskazał, że korzystając z profesjonalnej pomocy prawnej mł. asp. M.N. miała świadomość, jakie następstwa może nieść ze sobą wniosek prokuratora o sporządzenie uzasadnienia wyroku oraz tego, że art. 42 ust. 2 ustawy ustanawia na skorzystanie przez nią z uprawnienia do reaktywacji stosunku służbowego siedmiodniowy termin od zakończenia postępowania karnego prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Mogła więc (nawet niejako z ostrożności procesowej) zgłosić w przewidzianym przepisami okresie, między 26 lipca a 1 sierpnia 2014 r. swoją gotowość do podjęcia służby.

W tym stanie sprawy odnoszenie się do kwestii, czy zainteresowana zgłosiła swoją gotowość w terminie siedmiodniowym od dnia 27 stycznia 2015 r., organ uznał za bezzasadne.

Rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji nr [...] z dnia 25 czerwca 2015 r. stał się przedmiotem skargi M.N., reprezentowanej przez adwokata, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując dotychczasowe ustalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd I instancji wskazał, że zarówno zaskarżony rozkaz personalny, jak i rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...] wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego, tj. przepisu art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., a w konsekwencji także z naruszeniem art. 80, art. 107 § 3 i art. 8 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a następnie, zgodnie z art. 80 k.p.a., ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa (art. 107 § 3 k.p.a.).

W ocenie Sądu I instancji, organy tych podstawowych obowiązków nie dopełniły. Przede wszystkim nie podjęto żadnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, choć strona powoływała okoliczności, które w jej ocenie miały wpływ na ustalenie daty przywrócenia do służby.

Dalej Sąd podał, że zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355 ze zm.), jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Stosownie do art. 42 ust. 7 powołanej ustawy, przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Sąd I instancji zauważył, że w sprawie jest bezsporne, że skarżąca rozkazem personalnym Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] nr 92 z dnia 11 stycznia 2013 r. zwolniona została ze służby w Policji z dniem 31 stycznia 2013 r. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 9 ustawy o Policji. Nie jest też sporne, że Sąd Okręgowy w [...] Wydział XIV Karny wyrokiem z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt XIV K 47/09 uniewinnił M.N. od popełnienia zarzuconego jej czynu.

Z akt sprawy wynika, że zwolniona policjantka gotowość niezwłocznego podjęcia służby zgłosiła w dniu 3 lutego 2015 r., co potwierdza znajdująca się na piśmie strony pieczęć Z-cy Naczelnika Wydziału Kadr i Szkolenia KWP w [...] (karta nr 1 akt postępowania administracyjnego).

Na gruncie przepisu art. 42 ust. 2 ustawy o Policji w zw. z art. 42 ust. 7 tej ustawy, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przywrócenie do służby następuje z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się wyroku uniewinniającego. Niezgłoszenie jednakże przez zwolnionego policjanta – w ciągu 7 dni od dnia przywrócenia do służby – gotowości niezwłocznego jej podjęcia, powoduje, że stosunek służbowy ulega rozwiązaniu. Zatem, ustalenie dnia, w którym wyrok uniewinniający uprawomocnił się ma podstawowe znaczenie w sprawie, w której organ zastosował przepis art. 41 ust. 3 ustawy o Policji, stwierdzając, że zwolniony policjant uchybił 7-dniowemu terminowi. Termin ten bowiem jest terminem prawa materialnego, a zatem nie jest możliwe jego przywrócenie.

Następnie Sąd wskazał, iż organy przyjęły na podstawie pisma Sądu Okręgowego w [...] XIV Wydział Karny z dnia 3 marca 2015 r. oraz kserokopii fragmentu wyroku z umieszczoną na nim pieczęcią Kierownika Sekretariatu Sądu z dnia 12 marca 2015 r., że wyrok, o którym mowa wyżej w stosunku do M.N. uprawomocnił się w dniu 25 lipca 2014 r. Natomiast M.N. zarówno w piśmie z dnia 23 marca 2015 r., a zatem przed wydaniem decyzji przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...], jak i następnie w odwołaniu od tej decyzji podnosiła, że w sprawie zakończonej wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] Wydział XIV Karny z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt XIV K 47/09, wniosek o uzasadnienie wyroku został złożony przez prokuratora. Jak wynikało z pisma strony, prokurator nie ograniczył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku do niektórych tylko oskarżonych, ale złożył go co do wszystkich oskarżonych. Strona podnosiła, że termin do wniesienia apelacji przez prokuratora upływał w dniu 27 stycznia 2015 r.

Zdaniem Sądu, okoliczność ta nie została przez organy wyjaśniona i w konsekwencji rozważona, choć samo twierdzenie strony zostało w decyzjach przywołane. Organ nietrafnie za bezzasadne uznał odnoszenie się do tej kwestii. Z decyzji, jak i z odpowiedzi na skargę nie wynika przy tym, aby organ kwestionował twierdzenie strony o złożeniu przez prokuratora wniosku o uzasadnienie wyroku w stosunku do wszystkich oskarżonych.

W ocenie Sądu, przyjęcie przez organy obu instancji, że M.N. przywrócona została z mocy prawa do służby w dniu 25 lipca 2014 r., bez wyjaśnienia okoliczności podnoszonych przez stronę – istotnych z punktu widzenia ustalenia daty prawomocności wyroku na gruncie ustawy Kodeks postępowania karnego – było przedwczesne.

Z akt sprawy nie wynika, aby organ zwrócił się do Sądu Okręgowego w [...] Wydział XIV Karny z prośbą o potwierdzenie informacji o złożeniu przez prokuratora wniosku o uzasadnienie wyroku w stosunku do wszystkich oskarżonych bądź zaprzeczenie, że powyższe miało miejsce i ocenę wpływu tej informacji, w przypadku jej potwierdzenia, na ustalenie daty prawomocności wyroku z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt XIV K 47/09 w stosunku do M.N..

Sąd I instancji stwierdził, że naruszenie przez organy przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem ewentualny fakt złożenia przez prokuratora wniosku o uzasadnienie wskazanego wyżej wyroku w stosunku do wszystkich oskarżonych, w tym w stosunku do M.N., w sposób istotny wpływa na datę, w której z mocy prawa wymieniona została przywrócona do służby. Podnoszona przez stronę i jej pełnomocnika okoliczność, że w dniu 27 stycznia 2015 r. mijał termin na wniesienie przez prokuratora apelacji od wyroku, jest zatem okolicznością istotną na gruncie art. 42 ust. 2 ustawy o Policji.

Końcowo Sąd podkreślił, że ponownie rozpoznając sprawę organ ustali, w jakim dniu M.N. z mocy prawa przywrócona została do służby, bowiem dalsze działania organu, na gruncie ustawy o Policji, uwarunkowane są dokonanym w tym zakresie ustaleniem. Wobec zasadności zarzutów naruszenia prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w ocenie Sądu, przedwczesna była ocena pozostałych zarzutów skargi.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Komendant Główny Policji, zaskarżając go w całości, zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.

1) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz w związku z art. 76 § 1 k.p.a. poprzez uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Głównego Policji nr z dnia 25 czerwca 2015 r. oraz rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. w wyniku bezzasadnego uznania, iż pismo z Sądu Okręgowego w [...] XIV Wydział Karny z dnia 3 marca 2015 r., stanowiące odpowiedź na zapytanie organu I instancji z dnia 24 lutego 2015 r. oraz fragment wyroku tego Sądu z dnia 18 lipca 2014 r. sygn. akt XIV K 47/09 wraz z umieszczoną na nim pieczęcią Kierownika Sekretariatu Sądu z dnia 12 marca 2015 r. wskazującą na uprawomocnienie się tego wyroku wobec M.N. w dniu 25 lipca 2014 r. wymagały dalszego wyjaśniania, pomimo iż stanowiły dokumenty urzędowe, w których prawdziwość treści organ nie miał powodów wątpić;

2) art. 134 § 1 P.p.s.a. i 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. wskutek braku kompleksowego i wnikliwego przeanalizowania materiału dowodowego zebranego w sprawie, tj. pominięciu znaczenia pisma organu I instancji z dnia z dnia 24 lutego 2015 r. zmierzającego do ustalenia kiedy wyrok kamy wobec M.N. stał się prawomocny, daty potwierdzenia przez Kierownika Sekretariatu Sądu daty prawomocności wyroku XIV K 47/09;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. a art. 141 § 4 P.p.s.a. i art. 134 k.p.a. poprzez dokonanie błędnej oceny dowodów zebranych w sprawie i wadliwe ustalenie niekompletności tego materiału w chwili orzekania przez organy Policji oraz niezasadne przyjęcie, iż materiał ten wymagał uzupełnienia w toku prowadzonego ponownie postępowania;

4) art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a. w zw. a art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia w sposób:

a) wewnętrznie sprzeczne ustalenia faktyczne sprawy poczynione przez Sąd, a związane z przyjęciem, że - z jednej strony -data uprawomocnienia się wyroku, tj. 25 lipca 2014 r. - podana przez Sąd Okręgowy w [...] dotyczy M.N. - z drugiej zaś, że zachodzi potrzeba wyjaśnienia poprawności i prawdziwości tej daty, w kontekście faktu, iż prokurator wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku być może także co do w/w, aczkolwiek ta okoliczność pozostawała w sprzeczności z dokumentem urzędowym pochodzącym z Sądu Okręgowego w [...],

b) wskazujący na braki w postaci wyjaśnienia istotności ustalania przez organ, czy prokurator żądał sporządzenia na piśmie uzasadnienia wyroku z dnia 18 lipca 2014 r., sygn. akt XIV K 47/09 także wobec M.N., na treść zapadłego orzeczenia;

5) art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 P.p.s.a. poprzez bezzasadne uchylenie rozkazu personalnego Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia 17 kwietnia 2015 r. nr [...], pomimo, iż stwierdzone przez Sąd uchybienie polegające na nieustaleniu, czy złożony przez prokuratora wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku dotyczył skarżącej, mogło by zostać wyjaśnione w postępowaniu odwoławczym, jako uzupełniające postępowanie dowodowe.

W konkluzji skargi kasacyjnej wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu do wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona przez Komendanta Głównego Policji jest uzasadniona.

W rozpoznawanej sprawie wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla jej rozstrzygnięcia zostały wyjaśnione i brak było przesłanek do zarzucenia organowi naruszenia art. 7, 8, 77 § 1, 80 K.p.a., a tym samym uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c P.p.s.a.

Zgodnie z art. 42 ust. 1 i 2 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 (w terminie do 3 miesięcy od dnia pisemnego zgłoszenia przez niego wystąpienia ze służby). W świetle zaś brzmienia art. 42 ust. 7 tej ustawy, powołane powyżej przepisy stosuje się odpowiednio do policjanta zwolnionego ze służby na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 i 9, jeżeli postępowanie karne zostało zakończone prawomocnym wyrokiem uniewinniającym albo orzeczeniem o umorzeniu postępowania z powodu niepopełnienia przestępstwa albo przestępstwa skarbowego lub braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Analiza powyższych przepisów prowadzi do wniosku, iż przywrócenie funkcjonariusza do służby następuje z mocy prawa. Reaktywacja stosunku służbowego jest związana z wejściem do obrotu prawnego orzeczenia uchylającego lub stwierdzające nieważność decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby. Aby ów skutek prawny mógł nastąpić orzeczenie musi podlegać wykonaniu, a co się z tym wiąże, uzyskać przymiot prawomocności. Wywołanie tego skutku następuje z dniem prawomocności wyroku uchylającego (ewentualnie stwierdzającego nieważność) decyzji zwolnieniowej, lecz także, jak w niniejszej sprawie, z dniem prawomocności wyroku uniewinniającego w sprawie karnej. Brzmienie art. 42 ust. 7 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości, iż instytucję przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne stosuje się wówczas, gdy postępowanie karne kończy się prawomocnym wyrokiem uniewinniającym. Jeżeli w takiej sytuacji reaktywacja stosunku służbowego następuje z mocy prawa, to oczywistym również jest, że samo przywrócenie do służby nie zależy od woli policjanta czy organów Policji, ani nie wymaga podejmowania przez nich w tym konkretnym zakresie jakichkolwiek działań. Przepisy ustawy o Policji nie wprowadzają żadnych rozwiązań, od spełnienia których uzależnione byłoby przywrócenie do służby. Nie dają też jakichkolwiek podstaw do wydawania decyzji o przywróceniu do służby.

Powyższe wywody znajdują potwierdzenie w treści cytowanego art. 42 ust. 1 i ust. 2 ustawy o Policji. Z pierwszego z tych przepisów wynika, że przywrócony do służby policjant nabywa prawo do mianowania na stanowisko równorzędne do stanowiska zajmowanego przed zwolnieniem go ze służby. Zatem jeżeli spełnione zostaną pozostałe warunki przewidziane w ustawie (złożenie oświadczenia, o jakim mowa w art. 42 ust. 2, zdolność do służby), to organy Policji zobowiązane są ustalić policjantowi nowe stanowisko służbowe i określić należne na tym stanowisku uposażenie. Tylko w tym zakresie wymagana jest autorytatywna konkretyzacja przez organ praw i obowiązków przywróconego do służby policjanta.

Wprawdzie samo reaktywowanie stosunku służbowego w omawianej sytuacji nie wymaga żadnej aktywności ze strony przywróconego do służby policjanta, to jednak dalsze istnienie takiego stosunku zależy już od podjęcia przez niego określonych działań, i to w ściśle wyznaczonym przez ustawodawcę terminie. Zgodnie z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zobowiązany jest on zatem do zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a przy tym oświadczenie takie musi bezwzględnie złożyć w terminie 7 dni od przywrócenia do służby. Wcześniejsze, bądź późniejsze dokonanie wskazanej czynności nie wywoła zamierzonego przez osobę zainteresowaną kontynuowaniem stosunku służbowego skutku. Bowiem termin zakreślony w tym przepisie jest terminem prekluzyjnym dla strony, a jego uchybienie powoduje, że czynność prawna przez nią podjęta po upływie tego terminu jest bezskuteczna. Niedopełnienie powyższego wymogu – niezależnie od przyczyn takiego stanu rzeczy – musi skutkować zwolnieniem policjanta ze służby na podstawie art. 41 ust. 3. Użycie w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji zwrotu "stosunek służbowy ulega rozwiązaniu" oznacza, że zwolnienie funkcjonariusza ze służby na podstawie tego przepisu ma charakter obligatoryjny, a zatem nie zostało pozostawione uznaniu administracyjnemu.

W sprawie nie jest kwestionowane, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] XIV Wydział Karny z dnia 18 lipca 2014r. sygn. akt XIV K 47/09 uniewinniający skarżącą od popełnienia przestępstwa uprawomocnił się w dniu 25 lipca 2014 r. Zatem termin na zgłoszenie przez wymienioną gotowości do podjęcia służby, zgodnie z art. 42 ust. 2 w zw. z ust. 7 ustawy o Policji, upłynął z dniem 1 sierpnia 2014r. Zgłoszenie gotowości do podjęcia służby po tym termie w dniu 3 lutego 2015 r. musiało zatem wywołać skutki prawne określone w art. 42 ust. 2 tej ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 lipca 2013 r. sygn. akt I OSK 1968/12 (publik. http://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyraził aprobowany przez skład orzekający w niniejszej sprawie pogląd, iż przepis art. 42 ust. 2 ustawy o Policji określa dokładnie bieg terminu do złożenia przedmiotowego oświadczenia policjanta. W sprawie istotne znaczenie ma zatem tylko data prawomocności wyroku uchylającego decyzję o zwolnieniu ze służby (tutaj data prawomocności wyroku uniewinniającego) oraz data złożenia deklaracji o gotowości do niezwłocznego podjęcia służby. Pozostałe zaś okoliczności pozbawione są doniosłości prawnej. W szczególności nie ma znaczenia data w jakiej dokonano stwierdzenia prawomocności.

Należy podkreślić, że wyrok sądu staje się prawomocny, jeżeli nie można wnieść co do niego środka odwoławczego lub innego środka zaskarżenia. W praktyce, prawomocność wiąże się z okolicznością, że od wyroku nie wniesiono apelacji w przepisanym prawem terminie lub na to orzeczenie w ogóle nie przysługuje środek zaskrzenia, a nie potwierdzenia tego faktu w formie prawem przewidzianym. Orzeczenie staje się więc prawomocne w pierwszym dniu po upływie terminu do wniesienia środka zaskarżenia, lub z chwilą wydania orzeczenia, jeśli środek zaskarżenia nie przysługuje. Ustawodawca w tym względzie wyraził wolę precyzyjnie, wiążąc skutek prawny z prawomocnością wyroku, nie zaś ze stwierdzeniem jego prawomocności. Gdyby było inaczej, dałyby temu wyraz czyniąc stosowny zapis w przepisie ustawowym.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można różnicować sytuacji prawnej strony postępowania administracyjnego od tego, czy wyrok uniewinniający w sprawie karnej zapadł przed sądem pierwszej, czy też drugiej instancji. Dlatego też siedmiodniowy termin z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji został powiązany ze zdarzeniem prawnym niezależnym od woli strony, czy organu – przywróceniem do służby z mocy prawa. Tym pewnym w skutkach zdarzeniem jest prawomocność orzeczenia, która kończy formalnie proces, tworząc stan rzeczy osądzonej oraz rodzi domniemanie prawdziwości ustaleń dotyczących rozstrzygnięcia i ich zgodności z prawem.

W przekonaniu Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca , jako strona postępowania administracyjnego należycie dbająca o swoje interesy, powinna w terminie 7 dni od upływu terminu do wniesienia apelacji złożyć organowi Policji stosowne oświadczenie, aby mieć pewność, że termin prekluzyjny zostanie przez nią dochowany. Skoro tego nie uczyniła, to nie można uznać, aby rozkaz personalny o zwolnieniu jej ze służby w Policji podjęty na podstawie art. 41 ust. 3 w zw. z art. 42 ust. 2 ustawy o Policji naruszał prawo.

Dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.