Postanowienie NSA, sygn. akt II GSK 2082/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Sprostowano omyłkę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 61 ust. 1  i ust. 2 pkt 1, art. 64 ust. 1 pkt 1i ust. 2, art. 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 1 i ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) oraz art. 140ab ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 43 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1173
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r. Prawo przewozowe - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Małgorzata Grzelak Protokolant asystent sędziego Elżbieta Jabłońska-Gorzelak po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej N. Spółki jawnej w P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w R. z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 403/13 w sprawie ze skargi N. Spółki jawnej w P. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2013 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od N. Spółki jawnej w P. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 19 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 403/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalił skargę N. Spółki jawnej w P. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. W dniu 21 października 2012 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego w P. przeprowadzili kontrolę wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej środka przewozowego - ciągnika samochodowego marki VOLVO, nr rej. [...] z naczepą marki KRONE nr rej. [...], użytkowanego przez skarżącą. W trakcie kontroli dokonano pomiaru wymiarów zewnętrznych, masy całkowitej i dynamicznego obciążenia osi pojazdu. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika o 130 kg, co zakwalifikowało pojazd jako nienormatywny, wymagający zezwolenia kategorii IV na przejazd po drodze krajowej. Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w P. po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją z dnia [...] grudnia 2012 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 5000 zł, na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej: Prawem o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii IV.

W wyniku odwołania skarżącej Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu powołując się na rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz.U. z 2012 r. poz. 1061), zwane dalej: rozporządzeniem z dnia 6 września 2012 r., wskazał, że prowadząca do przejścia granicznego w Medyce droga krajowa nr 28 została zaliczona do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t. Normy nacisków pozostałych osi pojazdów poruszających się po tej kategorii drogach określa w § 5 rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 30 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32 poz. 262 ze zm.). Zdaniem organu, w trakcie procesu ważenia nie miały miejsca żadne nieprawidłowości. Strona była reprezentowana przez kierującego pojazdem, który nie wniósł żadnych zastrzeżeń odnośnie przebiegu ważenia oraz jego wyników i poświadczył, że proces ten przebiegał prawidłowo, a wyniki są zgodne ze stanem faktycznym.

W skardze na powyższą decyzję skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej: k.p.a., art. 43 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. - Prawo przewozowe (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 1173 ze zm.), zwanej dalej: Prawem przewozowym i art. 140 ab ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym. W uzasadnieniu podniosła, że skoro nie miała możliwości uzyskania zezwolenia kategorii IV (wykonywała przewóz ładunku podzielnego, co oznacza, że mogła uzyskać wyłącznie zezwolenie kategorii I lub II), w konsekwencji nie mogła naruszyć jego warunków.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w R. oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., stwierdził, że zarówno ustalenia organów, jak i podstawa i wysokość nałożonej kary pieniężnej są prawidłowe. Kontrolowany pojazd został prawidłowo sklasyfikowany jako pojazd nienormatywny w rozumieniu art. 2 pkt 35 a Prawa o ruchu drogowym. Sąd stwierdził, że ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na pojazd odpowiedniej kategorii, co wynika z art. 64 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, przy czym wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy nie mogą się poruszać, określone zostały w tabeli stanowiącej załącznik do ustawy (art. 64 ust. 3). W świetle zaś art. 64 ust. 2 ustawy zabroniony jest przewóz pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II.

Sąd I instancji uznał za niesporne, że kontrolowany pojazd poruszał się po drodze krajowej nr 28 prowadzącej do przejścia granicznego w Medyce, zaliczanej do dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10t (zgodnie z rozporządzeniem z dnia 6 września 2012 r.). Z protokołu kontroli wynika zaś, że nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej normy nacisku pojedynczej osi napędowej ciągnika o 130 kg i w związku z tym, że nie przekroczył on wielkości 11,5 tony właściwym dokumentem uprawniającym do poruszania się po drodze krajowej nr 28 byłoby zezwolenie kategorii IV (w świetle załącznika do Prawa o ruchu drogowym). Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie daje żadnych podstaw do zakwestionowania prawidłowości procesu ważenia kontrolnego pojazdu, który wykonany został przez osoby uprawnione i przy zastosowaniu sprzętu specjalistycznego (waga samochodowa dynamiczna oraz przymiar) posiadającego aktualne świadectwa legalizacji. Kierowca pouczony o możliwości ponownego ważenia pojazdu, nie złożył takiego wniosku. Słusznie zatem przyjęły organy, że skarżąca wykonała przewóz kontrolowanym pojazdem (nienormatywnym) z naruszeniem zakazu wynikającego z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, co skutkuje nałożeniem kary jak za przejazd bez zezwolenia (art. 140 ab ust. 2 tej ustawy). Za bezzasadne Sąd uznał też zarzuty naruszenia art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. Organy wyjaśniły bowiem wszystkie istotne okoliczności sprawy, dokonały prawidłowej oceny zebranego materiału dowodowego i w konsekwencji prawidłowo zastosowały normy prawa materialnego.

W skardze kasacyjnej N. Spółka jawna w P. zaskarżyła powyższy wyrok w całości wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a., poprzez nie uwzględnienie skargi i nie uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo, iż jej wydanie było konsekwencją naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a to art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez nieustalenie przyczyn przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna, a w konsekwencji nieustalenie, czy przekroczenie nacisku na jedną z osi spowodowane zostało okolicznościami, których podmiot nie mógł przewidzieć;

Skarżąca zarzuciła też na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

- art. 43 ust. 1 i 2 Prawa przewozowego, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu, że podmiotem odpowiedzialnym za czynności ładunkowe jest nadawca, który obowiązany jest wykonać je w sposób niepowodujący przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi;

- art. 64 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że przewożący ładunek podzielny pojazd skarżącej winien posiadać zezwolenie kategorii IV na przejazd pojazdu nienormatywnego, podczas gdy w przypadku przewozu ładunku podzielnego możliwe jest wydanie jedynie zezwoleń kategorii I i II, które jednak nie mogły zostać wydane skarżącemu z uwagi na niespełnianie kryteriów rodzaju pojazdu i rodzaju drogi, po której poruszał się pojazd skarżącego;

- art. 140ab ust. 1 pkt 2 Prawa o ruchu drogowym, poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na obciążeniu skarżącej karą administracyjną w wysokości 5.000 zł za brak posiadania zezwolenia kategorii IV na przejazd pojazdem nienormatywnym, pomimo, iż skarżąca nie spełniała warunków do uzyskania tego typu zezwolenia.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż postawione zarzuty pozwalają na dokonanie oceny legalności zaskarżonego wyroku. Niemniej jednak nie można uznać ich – poza jednym, który nie miał wpływu na wynik sprawy – za usprawiedliwione.

W skardze kasacyjnej postawiono cztery zarzuty, jeden o charakterze procesowym i trzy dotyczące naruszenia prawa materialnego.

W zakresie zarzutu procesowego, a mianowicie naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 8, art. 77 i art. 80 k.p.a., stwierdzić należy, że w świetle przepisów Prawa o ruchu drogowym organ wymierzający karę pieniężną nie musi ustalać z jakiej przyczyny doszło do przekroczenia dopuszczalnego nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu w sytuacji, gdy rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna. Tym bardziej w przypadku, gdy po załadowaniu samochodu urządzenia zamontowane w pojeździe wskazywały prawidłowy zgodny z przepisami nacisk na każdą z osi pojazdu.

Zgodnie bowiem z art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. W myśl ust. 3 pkt 1 karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd.

W świetle orzecznictwa sądów administracyjnych ta administracyjna odpowiedzialność ma charakter obiektywny i znajduje zastosowanie względem podmiotu wykonującego przewóz w razie wystąpienia skutku zakazanego ustawą i niezależnie też od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. W razie stwierdzenia naruszeń, obowiązkiem organu jest nałożenie stosownej kary pieniężnej. Oznacza to, że odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy i dlatego, co do zasady, nie mają znaczenia okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15 lipca 2014 r., sygn. akt II SA/Rz 404/14, LEX nr 1502460, także wyrok WSA w Olsztynie z dnia 18 lipca 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 451/13, LEX nr 1355277). Odpowiedzialność za przekroczenie dopuszczalnych nacisków na osie jest odpowiedzialnością za skutek i ma charakter obiektywny. Nie jest oparta na zasadzie winy, zatem sam wynik ważenia potwierdzający przekroczenia parametrów ustawowych wystarcza do nałożenia kar pieniężnych (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 640/10, LEX nr 759736). W przypadku stwierdzenia podczas kontroli drogowej, że pojazd jest nienormatywny, służby kontrolujące mają obowiązek nałożyć karę pieniężną, a jej wysokość, odnoszona do wielkości stwierdzonego przekroczenia, jest ściśle określona. Ma ona charakter obiektywny i nie jest oparta na zasadzie winy. Przewoźnik nie może zwolnić się z odpowiedzialności powołując się na jej brak (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 maja 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 417/10, LEX nr 675832).

Zauważyć zatem wypada, że dla odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz pojazdem nienormatywnym i w konsekwencji nałożenia nań z tego powodu kary pieniężnej istotny jest sam fakt powstania naruszenia. Odpowiedzialność ta nie jest zaś zależna od winy, jak i okoliczności faktycznych stanowiących przyczyny powstałego naruszenia. Tym samym omówiony zarzut należało uznać za nieusprawiedliwiony.

Niemniej jednak mimo powyższego zauważyć należy, że przepisy Prawa o ruchu drogowym przewidują możliwość wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego transport. Wyłączenie tej odpowiedzialności może mieć miejsce, gdy dochował on należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, a także, gdy nie miał wpływu na powstanie naruszenia (art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a) i lit. b) Prawa o ruchu drogowym).

W zaistniałych w sprawie okolicznościach faktycznych nie można uznać, że przewoźnik dochował należytej staranności, jak i, że nie miał wpływu na powstanie naruszenia.

W myśl bowiem art. 61 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu. Zgodnie zaś z art. 61 ust. 2 pkt 1 powołanej ustawy ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Natomiast ust. 3 tego artykułu stanowi, że ładunek umieszczony na pojeździe powinien być zabezpieczony przed zmianą położenia (...).

Przyjąć zatem wobec przywołanej regulacji należy, że to na przewoźniku, który ponosi odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym spoczywa obowiązek zadbania o to, aby transportowany ładunek został umieszczony na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę, jak i zabezpieczenie tego ładunku przed przemieszczeniem.

W orzecznictwie sądów administracyjnych na tle omawianego zagadnienia prezentowany jest pogląd, że przewoźnik przed rozpoczęciem przejazdu winien zbadać, czy pojazd odpowiada określonym normom. Dopracowanie się sprawnego systemu załadunku pojazdów, tak by nie przekraczane były normy wymagane przepisami o drogach publicznych, leży niewątpliwie w interesie przewoźnika, albowiem to on jest odpowiedzialny za ewentualne naruszenia tych regulacji (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 września 2010 r., sygn. akt VI SA/Wa 640/10, LEX nr 759736). Każdy podmiot zajmujący się przewozem ładunku po drogach publicznych powinien z należytą starannością, bardzo dokładnie, sprawdzać nie tylko sam proces załadunku towaru na pojazd, ale również wybierać drogę swego przejazdu w taki sposób, aby nie naruszyć jakichkolwiek norm prawa drogowego oraz przepisów dotyczących warunków technicznych pojazdu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 maja 2004 r., sygn. akt II SA 53/03, LEX nr 148939).

Wypada w tym miejscu jeszcze raz podnieść, że po załadowaniu samochodu urządzenia zamontowane w pojeździe wskazywały prawidłowy zgodny z przepisami nacisk na każdą z osi pojazdu. Okoliczność ta przekonuje, że przekroczenie dopuszczalnego nacisku osi pojazdu na drogę powstała podczas transportu towaru. Mając na uwadze odpowiedzialność wynikającą z art. 140aa ust. 1 i ust. 3 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym oraz ogólną zasadę wynikającą z istoty przewozu - pieczy przewoźnika nad transportowanym towarem stwierdzić wypada, że zabezpieczenie przesyłki na czas przewozu spoczywa na podmiocie wykonującym przejazd.

Nie można też w okolicznościach faktycznych sprawy zaaprobować twierdzenia skarżącej, że przekroczenie nacisku na oś pojazdu zostało spowodowane okolicznościami, których skarżąca kasacyjnie nie mogła przewidzieć. Wiadomym bowiem jest, że podczas jazdy samochodu przewożone rolki papieru mogą się przesuwać.

Ponadto należy zauważyć, że skarżąca podczas postępowania nie wskazała, że odpowiedzialność winien ponieść załadowca towaru. Zachowanie takie jest jednak usprawiedliwione, jeśli się uwzględni akcentowaną już okoliczność, że po załadowaniu samochodu urządzenia zamontowane w pojeździe wskazywały prawidłowy zgodny z przepisami nacisk na każdą z osi pojazdu.

W związku z argumentacją skarżącej kasacyjnie, że rzeczywista masa całkowita pojazdu była znacznie niższa niż dopuszczalna, godzi się przywołać jeden z wyroków NSA, w którym stwierdzono, że zarówno według obowiązującego do dnia 31 grudnia 1997 r. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 1 lutego 1983 r. - Prawo o ruchu drogowym (jedn. tekst Dz. U. z 1992 r. Nr 11, poz. 41), jak i obecnie obowiązującego art. 61 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602) ładunek na pojeździe umieszcza się w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Stąd też okoliczność, że masa całkowita pojazdu nie przekroczyła dopuszczalnej normy jest bez znaczenia w sprawie. Zresztą, gdyby nastąpiło przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu, to skarżący zostaliby obciążeni z tego tytułu dodatkową opłatą, niezależnie od opłaty za przekroczenie nacisku osi na jezdnię (por. § 2 ust. 1 pkt 6 i § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 października 1996 r. w sprawie opłat drogowych, Dz. U. Nr 123, poz. 578), (por. wyrok NSA z dnia 13 maja 1998 r., sygn. akt II SA 466/98, LEX nr 41663).

W świetle powyższego nie można też uznać zasadności zarzutu naruszenia art. 43 ust. 1 i 2 Prawa przewozowego. Zauważyć w kontekście tego zarzutu przede wszystkim należy, że powołane przepisy regulują odpowiedzialność na płaszczyźnie relacji cywilnoprawnych. Poza tym, także na tym gruncie, jak wskazuje doktryna, ze względu na ogólną zasadę pieczy nad przesyłką, zabezpieczenie przesyłki na czas przewozu spoczywa na przewoźniku (por. D. Dąbrowski: Komentarz do art. 43 ustawy – Prawo przewozowe, LEX 2014).

Należy zgodzić się ze skarżącą kasacyjnie, że z przepisów nie wynika, aby w okolicznościach faktycznych sprawy była ona zobowiązana posiadać zezwolenie kategorii IV. Z art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wynika, że zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub II. Powołany przepis przewiduje bowiem dla przewozu ładunków podzielnych (papier w rolkach) wyłącznie zezwolenie kategorii I lub II, które to, jak słusznie też zauważyła skarżąca ze względu na charakter drogi (krajowa – wyłączenie kategorii I) i rodzaj pojazdu (nacisk osi nie większy niż dopuszczalny dla danej drogi – wyłączenie kategorii II), nie mogły znaleźć zastosowania. Naruszenie to nie miało jednak istotnego wpływu na wynik sprawy, bowiem bez względu na kwestię zezwolenia (brak podstaw prawnych do jego wydania), doszło do przewozu pojazdem nienormatywnym towaru podzielnego.

Wypada zauważyć, że rozwiązanie przyjęte przez ustawodawcę w przywołanym powyżej art. 64 ust. 2 Prawa o ruchu drogowym w zakresie przewozu ładunków podzielnych usprawiedliwione jest tym, iż nie ma potrzeby sięgać po środek nadzwyczajny, jakim jest zezwolenie na przewóz ładunku ponadnormatywnego, jeżeli ten ładunek jest podzielny, co m.in. oznacza, że może zostać dokonany pojazdami spełniającymi parametry pojazdu normatywnego.

Za niezasadny należało też uznać czwarty zarzut skargi kasacyjnej, bowiem z art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym wprost wynika, że w przypadku naruszeń zakazu z art. 64 ust. 2, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowił w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.