Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1452/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 w zw. z art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Protokolant ref. staż. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2012 r. sprawy ze skargi E. L. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt. 2 i art. 157 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 1980 r. Nr 9, poz. 26 ze zm.), po wszczęciu na wniosek E. L. postępowania administracyjnego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...] z dnia [...].12.1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej M. i W. G. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej, szamba szczelnego o pojemności 8 m3 na terenie posesji przy ul. [...] w [...], działka nr ew. [...] z obrębu [...] - stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...].12.1999 r..

W uzasadnieniu organ podał, że jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, zawartą w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a., jest wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa.

Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, jako przesłanką stwierdzenia nieważności, występuje w sytuacji, gdy decyzja jest ewidentnie, w sposób nie budzący wątpliwości sprzeczna z wyraźnym przepisem prawa. Rażąco więc naruszono prawo, gdy decyzja została wydana wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, lub gdy wbrew wszystkim przesłankom przepisu przyznano podmiotowi określone prawa.

Jednym z podstawowych warunków wymaganych przy wydawaniu pozwoleń na budowę jest sprawdzenie przez organ administracji zgodności inwestycji z wymogami szeroko rozumianego prawa budowlanego, w tym rozporządzeniem Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 ze zm.).

Stosownie do art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlanego przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza: zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego i wymaganiami ochrony środowiska, wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowaniu terenu, przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, wykonanie projektu przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane.

Badanie zgodności projektu budowlanego z przepisami i normami odbywa się w zakresie ustanowionym w art. 5 Prawa budowlanego, a także warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, jak również przepisów ustaw szczególnych, jeżeli mają zastosowanie w sprawie.

Z przepisów prawa budowlanego wynika obowiązek zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej.

W myśl § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie do działki budowlanej oraz do budynku i urządzeń z nim związanych należy zapewnić dojście i dojazd od drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu jego użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3 m.

Przez "dostęp do drogi publicznej" należy rozumieć bezpośredni dostęp do tej drogi albo dostęp do niej przez drogę wewnętrzną lub przez ustanowienie odpowiedniej służebności drogowej. W takim znaczeniu planowana budowa wraz z częścią komunikacyjną stanowią całość inwestycji co powoduje, iż pozwolenie na budowę winno dotyczyć całego zamierzenia budowlanego, a więc uwzględniać również rozwiązania komunikacyjne. Nie chodzi tu o wydanie pozwolenia dotyczącego jednocześnie budowy dróg i budynku, ale o udokumentowanie, iż dostęp do drogi publicznej jest w sposób prawny zapewniony.

Powyższe warunki nie zostały spełnione w niniejszej sprawie. Działka nr ew. [...] przy ul. [...] w [...] nie posiada prawnie zapewnionego dostępu do drogi publicznej.

Droga dojazdowa prowadząca do działki nr ew. [...] E. L., nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21.03.1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14 poz. 60 ze zm.), a jest drogą wewnętrzną. Nie ulega wątpliwości, że kończy się ona na granicy tej działki. Na działce nr ew. [...] została ustanowiona nieodpłatna służebność gruntowa drogi koniecznej na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr ew. [...] polegająca na prawie przejazdu i przechodu przez działkę nr ew. [...].

Z powyższego zapisu wynika, iż pozostali właściciele działek położonych wzdłuż drogi wewnętrznej położonej po obu stronach działki nr ew. [...], w tym także właściciel działki inwestycyjnej, takich praw nie posiadają.

Organ uznał zatem, iż projektowana inwestycja z jednej strony narusza § 14 ust. 1 ww. rozporządzenia, z drugiej zaś pozbawia E. L. prawa do dysponowania nieruchomością poprzez "bezprawne" ustanowienie na jej nieruchomości dojazdu do działek sąsiednich, co jest z kolei równoznaczne z naruszeniem art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.

Wobec naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz § 14 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12.04.2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ I instancji stwierdził na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. rażące naruszenie prawa.

Od powyższej decyzji M. G. i W. G. złożyli odwołanie do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 98. poz. 1071 z późn. zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. G. i W. G. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...], stwierdzającej, na wniosek E. L., nieważność decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej M. i W. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zabudowie bliźniaczej oraz szamba, zaprojektowanych na działce nr ew. [...], obr. [...], przy ul. [...] w [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że stosownie do treści art. 157 § 2 Kpa, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Z kolei przepis art. 61 a § 1 Kpa stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Właściwy organ administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, ma obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony.

Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06).

Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, czyli sytuację, w której dany podmiot jest co prawda bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednakże nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającego stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji.

Wnioskodawczyni – E. L. (jak również R. P. - poprzedni właściciel działki nr [...]) - nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r.

E. L. wywodzi swój interes prawny w kwestionowaniu w/w decyzji Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] grudnia 1999 r., z tytułu przysługującego jej prawa własności zabudowanej działki nr [...]położonej w [...] przy ul. [...].

Powyższa nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...], położoną przy ul. [...] w [...] - jest od niej oddzielona działkami nr [...]i [...].

Analiza projektu zagospodarowania działki stanowiącego załącznik do kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz załączonej do akt sprawy mapy podziału działek wykazała, że odległość projektowanego obiektu budowlanego od granicy z działką nr [...] należącą do wnioskodawczyni – E. L. wynosi ponad 80 m.

Realizacja zatwierdzonych kwestionowaną decyzją prac - zwłaszcza mając na uwadze ich charakter – nie powoduje jakichkolwiek uciążliwości i utrudnień, które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa. Nie wpływa na możliwość korzystania przez skarżącą z jej nieruchomości. W szczególności ograniczenia takie nie wynikają z § 12 (dotyczącego odległości budynków o granicy działki budowlanej), § 13 (dotyczącego przesłaniania pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 23 (dotyczącego odległości zadaszonych osłon lub pomieszczeń z pojemnikami na odpadki stałe od okien i drzwi do budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi) i § 36 (dotyczącego odległości pokryw i wylotów wentylacji ze zbiorników na nieczystości ciekłe i podobnych urządzeń sanitarno-gospodarczych o pojemności do 10 m'), § 57 (dotyczącego nasłonecznienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 1 (dotyczącego m.in. nasłonecznienia pokoi mieszkalnych) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 14 grudnia 1994 r., w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm.).

Projektowane przedsięwzięcie nie powoduje ponadnormatywnych uciążliwości takich jak hałas (rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 13 maja 1998 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku - Dz. U. z 1998 r. Nr 66, poz. 436 z późn. zm.), czy promieniowanie elektroenergetyczne (rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska. Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 11 sierpnia 1998 r., w sprawie szczegółowych zasad ochrony przed promieniowaniem szkodliwym dla ludzi i środowiska, dopuszczalnych poziomów promieniowania, jakie mogą występować w środowisku, oraz wymagań obowiązujących przy wykonywaniu pomiarów kontrolnych promieniowania - Dz. U. z 1998 r. Nr 107, poz. 676 z późn. zm.).

Oprócz powyższego, nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (przepis § 271 i n. w/w rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994 r.) usytuowanych na nich obiektów (zarówno istniejących, jak i potencjalnych), jak również nie pozbawia powyższej nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd. telekomunikacja).

Na legitymację procesową do udziału w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, nie ma wpływu, podnoszona przez wnioskodawczynię okoliczność, iż dojazd do działki inwestycyjnej nr [...]przebiega przez działkę będącą jej własnością, tj. działkę nr [...].

Okoliczność faktyczna korzystania przez inwestorów (w celu przechodu i przejazdu) z działki nr [...]należącej do E. L. nie daje podstaw do przyznania - w świetle obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 28 Kpa - legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony. Tego rodzaju fakt nie jest skutkiem wydania kwestionowanej decyzji, lecz wynika wyłącznie z zachowania określonych osób. Wskazane zachowanie jest zaś niezależne od tego, czy działka inwestycyjna jest zabudowana, czy też nie.

Sprawa dotycząca korzystania przez M. G. i W. G. z działki nr [...]należącej do E. L. może być rozpoznana jedynie na drodze procedury cywilnej, natomiast spór natury cywilno-prawnej nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego.

Organ uznał, że decyzja Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., w świetle cytowanego wyżej przepisu art. 28 Kpa, nie dotyczy interesu prawnego ani obowiązku E. L .

Z uwagi na to, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1999 r., został złożony przez E. L., która nie legitymuje się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności powyższej decyzji organu stopnia podstawowego - uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2012 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie badał merytorycznych zarzutów sformułowanych przez skarżącą podnosząc, że weryfikacja decyzji pod względem jej zgodności z prawem może nastąpić wyłącznie w toku wszczętego postępowania administracyjnego.

E. L. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2012r., uchylającą decyzję organu I instancji i umarzającą postępowanie pierwszej instancji.

Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie:

- art. 157 § 2 k.p.a., w związku z art. 156 § 1 pkt.2 k.p.a.

- art. 5 ust.1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane,

- § 14 ust.1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. z 1999r. Nr.15, poz.140 ze zm.), w zw. z art. 35 ust.1 Prawo budowlane.

- art. 4 ust.1 ustawy o Planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w zw. z art.6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami.

- art. 32 ust.1 pkt 2 oraz art. 35 ust.1 pkt.1 ustawy Prawo budowlane

- art. 64 ust.1 i 2 Konstytucji R.P. w związku z art. 21 ust.1 Konstytucji R.P.

- art. 140 K.C.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że kwestionowaną w trybie nieważności decyzją Prezydent [...] ograniczył jej prawo własności poprzez ustanowienie na jej działce budowlanej nielegalnej drogi dojazdowej do dalszych nieruchomości.

Powoływała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2009r. sygn. akt VII SAWa 1022/09, którym Sąd uchylił kontrolowane decyzje (o sprzeciwie co do zgłoszenia zamiaru wybudowania dwóch bram na działce nr [...]) i stwierdził: "Nadmienić należy, że strona jest właścicielem działki, której nawet część nie jest przeznaczona pod drogę dojazdową. Bezsporne jest, że droga dojazdowa prowadząca do działki nr [...]nie jest drogą publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 14, poz.60 z póź. zm) a jest drogą wewnętrzną. Nie ulega również wątpliwości, że kończy się ona na granicy tej działki. Przejazd przez działkę nr [...] ma prawnie zagwarantowany właściciel działki sąsiedniej [...]. Pozostali właściciele działek położonych wzdłuż drogi wewnętrznej położonej po obu stronach działki [...] (skarżącej) takich praw nie posiadają." Zdaniem skarżącej uwagi Sądu dotyczą również działki [...].

Skarżąca podnosiła, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał błędnej analizy stanu faktycznego, przy zastosowaniu przepisów nie dotyczących sprawy. Organ nie odniósł się w ogóle do wykładni przepisów uznanych za rażąco naruszone w uzasadnieniu decyzji Wojewody, a w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego.

Organ II instancji mylnie zinterpretował obszar oddziaływania obiektu przytaczając § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w zakresie odległości budynków od granicy działki, przesłaniania pomieszczeń itd. Wszystkie te czynniki oczywiście nie mogły mieć wpływu na działkę oddaloną o 60m (organ błędnie wskazał 80m).

Jednak działka [...] nie posiada dostępu do drogi publicznej, przez co naruszony został przepis § 271 i następne rozporządzenia z dnia 14 grudnia 1994r.

Nadto wskazała, że na przedmiotowym terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego i podstawą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę była decyzja o warunkach zabudowy, zaś decyzja ta mogła być wydana po spełnieniu warunków wynikających z art. 61 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, m.in. przy wskazaniu możliwości połączenia z drogą publiczną. Tego warunku nie spełnia pozwolenie na budowę na działce [...].

Status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w aspekcie oddziaływania obiektu, nie może być ograniczany tylko do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Został naruszony jej interes prawny jako właścicielki nieruchomości przez którą właściciel działki [...]wyznaczył sobie bezprawnie drogę dojazdową do swojej nieruchomości.

Dodatkowo wskazała, że po kontroli działki nr [...]przeprowadzonej na jej wniosek przez Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdzono brak podstaw do nakładania na inwestora jakichkolwiek obowiązków w trybie nadzoru budowlanego.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie wskazując, że prawną legitymację do wszczęcia postępowania nadzorczego wobec decyzji o pozwolenie na budowę wydanej przed dniem 11 lipca 2003 r. należy wywodzić z art. 28 K.p.a.

Stosując przepis art. 28 K.p.a., Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego przyjął przepis korzystniejszy dla wnioskodawczyni. Przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 718), miał bowiem na celu ograniczenie katalogu stron - ustalanego dotąd wyłącznie w oparciu o unormowanie art. 28 Kpa - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę.

Za bezzasadną organ uznał argumentację skargi dotyczącą sposobu ustalania kręgu stron w postępowaniu dotyczącym decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, bowiem krąg podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy nie musi się pokrywać z kręgiem podmiotów mających przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę.

Ewentualna okoliczność faktycznego (nie wynikającego ze stosunku prawnego) korzystania przez inwestorów (w celu przechodu i przejazdu) z działki nr [...] należącej do E. L., nie daje podstaw do przyznania skarżącej legitymacji do udziału w postępowaniu w charakterze strony.

Tego rodzaju fakt nie jest bowiem skutkiem wydania kwestionowanej decyzji, a wynikiem zachowania się określonych osób. Wskazane zachowanie jest zaś niezależne od tego czy działka inwestycyjna jest zabudowana czy tez nie. Kwestia korzystania przez właścicieli działki nr [...]z działki nr [...]należącej do E. L. może być rozpoznana jedynie na drodze procedury cywilnej, natomiast spór natury cywilno-prawnej nie może być przedmiotem postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu.

Skargę należało uwzględnić.

Na wstępie wskazać należy, iż przy ustalaniu interesu prawnego osób kwestionujących decyzje o pozwoleniu na budowę, wydanych dla innych podmiotów, nie ma miejsca na automatyzm. Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego, ale zdarza się również na odwrót. Czasem osoba nie będąca bezpośrednim sąsiadem inwestora, może posiadać interes prawny w domaganiu się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. W każdym takim przypadku należy przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 6 lipca 2007 r., sygn. II OSK 1016/06, LEX nr 355287).

Słusznie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, miał obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Oceny tej zasadnie dokonał na podstawie art. 28 k.p.a.

Mimo to dokonana przez organ ocena była zdaniem Sadu nieprawidłowa. Jak wiadomo interes prawny wiąże się z istnieniem powszechnie obowiązującego przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06).

Zdaniem Sądu, na istnienie interesu prawnego i tym samym legitymacji procesowej do udziału w charakterze strony w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym, ma wpływu podnoszona przez wnioskodawczynię – E. L.okoliczność, iż dojazd do działki inwestycyjnej nr ewid. [...] przebiega przez działkę będącą jej własnością, tj. działkę nr ewid. [...].

W okolicznościach sprawy, biorąc pod uwagę układ przedmiotowych działek w odniesieniu do istniejącego układu komunikacyjnego, wymuszone jest faktyczne korzystanie przez inwestorów (w celu przechodu i przejazdu) z działki nr [...]należącej do E. L. Ta sytuacja zaś, może być wynikiem tego, iż w toku postępowania budowlanego, nie była badana kwestia dostępu działki inwestycyjnej do drogi publicznej, bądź też zbadana została w sposób wadliwy.

Zdaniem Sądu są podstawy do przyznania E. L. - w świetle obowiązujących przepisów prawa, tj. art. 28 Kpa - legitymacji do udziału w charakterze strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Gminy [...] Nr [...]z dnia [...].12.1999 r. zatwierdzającej projekt budowlany i pozwalającej M. i W. G. na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Oczywiście sprawa faktycznego korzystania przez inwestorów z działki nr [...] należącej do E. L., obecnie może być rozpoznana jedynie na drodze postępowania cywilnego, ale niewątpliwie badanie zgodności projektu budowlanego z przepisami i normami odbywa się także w zakresie określonym w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, jak również warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki.

Z przepisów prawa budowlanego wynika zaś obowiązek zapewnienia dostępu działki budowlanej do drogi publicznej, odpowiedniego do przeznaczenia i sposobu jej użytkowania oraz wymagań ochrony przeciwpożarowej, określonych w przepisach szczególnych.

Status strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę, w aspekcie oddziaływania obiektu, nie może być ograniczany tylko do nieruchomości sąsiadujących bezpośrednio z terenem inwestycji. Skarżąca wykazywała, że naruszony został jej interes prawny, skoro właściciel działki [...]musi korzystać z jej nieruchomości aby dojechać do swojej nieruchomości.

Ocena wpływu konkretnej inwestycji na otoczenie obejmuje cały szereg zagadnień związanych z oddziaływaniem projektowanego obiektu na nieruchomości znajdujące się w otoczeniu tego obiektu i nie może ograniczać się do kwestii zachowania warunków technicznych w zakresie usytuowania obiektu na działce. Biorąc zatem pod uwagę istniejący układ komunikacyjny w obszarze objętym kwestionowaną decyzją i sposób zagospodarowania terenu otaczającego działkę inwestora, osoba legitymujące się tytułem prawnym do działki nie będącej drogą, przez którą inwestor musi przejeżdżać powoduje, że właściciel tej nieruchomości jest stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

W tej sytuacji organ odwoławczy zobowiązany będzie do ponownego rozpatrzenie odwołania, a następnie dokonania merytorycznej oceny decyzji organu I instancji.

Dlatego Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1c, 152 , ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.