Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 409/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-06-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Izabela Bąk-Marciniak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa [...] "[...]" sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] w przedmiocie opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego oddala skargę WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Decyzją Marszałka Województwa W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] na podstawie art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. żart. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 279 ust. 1 pkt 1, art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, 1 c oraz art. 287 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz.U. 2008 r., Nr 25, poz. 150 ze zm., dalej - prawo ochrony środowiska, POŚ) wymierzono Przedsiębiorstwu Produkcyjno-Usługowo-Handlowemu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej P.P.U.H. [...], Spółka, Skarżąca, Przedsiębiorstwo) opłatę podwyższoną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego w wysokości stanowiącej różnice pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu za okres II półrocza 2008 r. (dalej - opłata podwyższona).

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż zgodnie z zasadami ujętymi w przepisach powołanych w podstawie prawnej decyzji podmiot korzystający ze środowiska np. wprowadzający gazy lub pyły do powietrza ustala opłatę we własnym zakresie, według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska z ww. tytułu miało miejsce (art. 285 ust. 1). Przedmiotową opłatę wnosi na rachunek redystrybucyjny urzędu marszałkowskiego - właściwego ze względu na miejsce korzystania ze środowiska (art. 284 ust. 1) w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza. W tym samym terminie przedstawia również marszałkowi województwa wykaz (zawierający informacje i dane) sporządzony na podstawie danych ujętych w ewidencji prowadzonej przez siebie zgodnie z zasadami przewidzianymi w art. 287 ust. 1 pkt. 1. Natomiast w sytuacji, gdy podmiot korzystający ze środowiska zamieścił, w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, informacje lub dane nasuwające zastrzeżenia - wówczas marszałek województwa wymierza w drodze decyzji, na podstawie własnych ustaleń lub wyników kontroli wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska, opłatę w wysokości

stanowiącej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu. Dalej organ wskazał, iż podwyższenie opłat należnych od podmiotu działającego bez wymaganego pozwolenia zintegrowanego ma na celu stworzenie finansowego bodźca do podjęcia przez podmiot działań zmierzających do zalegalizowania korzystania ze środowiska w ww. formie. Opłaty podwyższone są ponoszone w takim trybie jak opłaty podstawowe.

Wskazano, iż na podstawie art. 275 w związku art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1 i art. 285 ust. 2 prawa ochrony środowiska opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w II półroczu 2008 r. należna od Spółki łącznie wyniosła [...] zł. Organ wyjaśnił, iż na tę kwotę składa się opłata w wysokości [...] zł wynikająca z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat, przedstawionym przez stronę [...] listopada 2009 r. (data wpływu) oraz kwota różnicy, ustalona w wyniku weryfikacji w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego, między kwotą faktycznie (zgodnie z przepisami) należną, w wysokości [...] zł a kwotą opłaty wykazaną przez stronę w wysokości [...] zł. Różnica ta wynosząca [...] zł stanowi podstawę wymiaru decyzji. Opłata za II półrocze 2008 r. powinna zostać wniesiona, bez wezwania, na rachunek redystrybucyjny Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w terminie do [...] stycznia 2009 r. Organ zwrócił uwagę, iż Spółka częściowo pokryła należności wykazane w przekazanym do Departamentu Środowiska wykazie informacji o wysokości opłat za wprowadzanie gazów łub pyłów do powietrza za II półrocze 2008 r. Na konto Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. wpłacono kwotę [...] zł (wpłata z [...] stycznia 2009 r. w wysokości [...] zł, wpłata z [...] r. w wysokości [...] zł). Dokonane wpłaty zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej zostały zaliczone proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty, pozostaje zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Organ skonstatował, iż wobec powyższego do dnia wydania decyzji należne zobowiązania Spółki wynoszą [...] zł. Od tej kwoty należy zatem naliczyć odsetki zgodnie z zasadami określonymi w dziale III Ordynacji podatkowej. Kwotę należną w wysokości [...] zł (różnica) wraz z należnymi odsetkami za zwłokę Spółka winna wpłacić na rachunek bankowy Urzędu Marszałkowskiego Województwa W. w Poznaniu Departament

Środowiska.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż Departament Środowiska Urzędu w wyniku przeprowadzonej weryfikacji wykazów informacji dostarczonych przez Spółkę oraz po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, ustalił, że Skarżąca pismem z [...] lutego 2009 r. (data wpływu), złożyła wykaz za II półrocze 2008 r. Naliczono w nim kwotę [...] zł za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W wykazie tym ujęto opłatę za korzystnie ze środowiska z instalacji do hodowli drobiu na terenie Fermy Drobiu w [...]. Okazując pozwolenie Spółka wskazała na decyzję Wojewody W. z [...] grudnia 2007 r. nr [...] . Decyzja ta dotyczyła zmiany pozwolenia zintegrowanego wydanego "Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki [...]" sp. z o.o. z siedziba w [...], z którego prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody W. z [...] stycznia 2007 r. na Przedsiębiorstwo "[...]" sp. z o.o. z siedzibą w [...]. P.P.U.H. [...] (Skarżąca) pismem z [...] marca 2009 r. nr L.dz. [...] poinformowało Urząd, iż [...] maja 2008 r. przejęło Fermę Drobiu w [...]. Przedsiębiorstwo zawarło umowę poddzierżawy, w której [...] przekazało, a P.P.U.H. [...] (Skarżąca) przyjęło w dzierżawę, działki gruntowe położone w [...], budynki, budowle, urządzenia oraz środki trwale. Umowa została zawarta [...] maja 2008 r. na czas nieokreślony. Pismem z [...] maja 2009 r. nr L.dz. [...] P.P.U.H. [...] poinformowało tutejszy urząd, iż właścicielem Fermy Drobiu w [...] jest [...] i, że to ono powinno ponosić opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W związku z powyższym Przedsiębiorstwo złożyło korektę wykazu o zakresie korzystania ze środowiska i wysokości należnych opłat oraz zmieniło wysokość opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ogółem na kwotę [...] zł. W wykazie tym nie ujęto Fermy Drobiu w [...]. Opłata za Fermę Drobiu w [...] w wysokości [...] zł została wykazana przez [...].

Pismem z [...] czerwca 2009 r. P.P.U.H. [...] (Skarżąca) złożyło wniosek do Marszalka Województwa W. o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do hodowli drobiu w [...] z [...] grudnia 2006 r. nr [...]. Marszałek Województwa W. decyzją z [...] r. nr [...] odmówił przeniesienia na P.P.U.H. [...] praw i obowiązków wynikających z powyższego pozwolenia zintegrowanego, ponieważ strona posiadała

tytuł prawny do przedmiotowej instalacji na podstawie umowy dzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. Zgodnie z treścią przepisu zawartego w art. 190 ust. 1 POŚ , z wnioskiem o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia może wystąpić podmiot zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji, której pozwolenie dotyczy. Organ wyjaśnił, iż P.P.U.H. [...] (Skarżąca) nabyło tytuł prawny do instalacji przed dniem złożenia wniosku o przeniesieniu na nie praw i obowiązków i nie mogło ubiegać się o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia.

W związku z dokonanymi ustaleniami organ [...] września 2009 r. wysłał zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia opłaty za korzystanie ze środowiska tj. za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za I i II półrocze 2008 r. oraz I półrocze 2009 r. Strona nie wniosła żadnych uwag.

Pismem z [...] grudnia 2009 r. nr [...] wezwano stronę do uzupełnienia wykazów zawierających informacje o zakresie korzystania ze środowiska za okres II półrocza 2008 r. oraz I półrocza 2009 r. o wielkość wprowadzanych do powietrza gazów lub pyłów z Fermy Drobiu w [...] oraz wnikającą z tego opłatę podwyższoną.

Przedsiębiorstwo nie przekazało korekty zbiorczego zestawienia informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za II półrocze 2008 r., ujmującego opłatę za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w [...].

Pismem z [...] grudnia 2009 r. P.P.U.H. [...] ponownie złożyło wniosek do Marszałka Województwa W. o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia zintegrowanego. Strona powołała się na możliwość przeniesienia praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnych ze spółki zależnej (P.P.U.H. [...] - Skarżąca) na spółkę dominującą ([...]) w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2000 r. Nr 94, póz. 1037 ze zm.). W wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uznano, iż mimo istniejącego miedzy ww. spółkami stosunku dominacji/zależności są to nadal odrębne podmioty, a powstały między nimi stosunek nie powoduje przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwoleń na prowadzenie instalacji tak jak w przypadku łączenia, podziału lub przekształcenia spółek handlowych.

W związku z powyższym organ decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...]

utrzymał swoje stanowisko i odmówił przeniesienia na P.P.U.H. [...] (Skarżąca) praw i obowiązków wynikających z powyższego pozwolenia zintegrowanego.

Pismem z [...].02.2010 r. wysłano zawiadomienie o wszczęciu postępowania w sprawie wymierzenia przedmiotowej opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza za II półrocze 2009 r. Strona nie wniosła żadnych uwag.

Pismem z [...] marca 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa W. przekazał Ministrowi Środowiska odwołanie strony od ww. decyzji odmawiającej przeniesienia na wnioskodawcę praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Drobiu w [...].

Tego samego dnia P.P.U.H. [...] (Skarżąc) wystąpiło do Marszałka Województwa W. o udzielenie nowego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu brojlerów na terenie Fermy Drobiu w [...]. Minister Środowiska decyzją z [...] kwietnia 2010 r. nr [...] uchylił decyzję Marszalka Województwa W. z [...] stycznia 2010 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji ponieważ uznano, iż nie zwrócono się do strony o sprecyzowanie wniosku, a sprawę załatwiono co do istoty na podstawie art. 190 POŚ. W ww. decyzji zaznaczono, iż Przedsiębiorstwu chodziło o zmianę pozwolenia zintegrowanego w zakresie określenia podmiotu pozwolenia.

Na wniosek strony, [...] marca 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa W. zawiesił wszczęte postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie ze środowiska tj, za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w I i II półroczu 2008 r. oraz I i II półroczu 2009 r. Rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależało bowiem od uprzedniego ustalenia czy strona posiadała wymagane prawem pozwolenie zintegrowane.

Pismem z 2[...] kwietnia 2010 r. nr L.dz. 195/2010 Przedsiębiorstwo poinformowało urząd o wycofaniu wniosku z [...] grudnia 2009 r. dotyczącego przeniesienia na P.P.U.H. [...], praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji - Fermy Drobiu w [...]. Wobec powyższego postępowanie w przedmiotowej sprawie stało się bezpodstawne i decyzją z [...] maja 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie udzielenia

P.P.U.H. [...] nowego pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie Fermy Drobiu w [...], zaś decyzją z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] Marszalek Województwa W. umorzył postępowanie administracyjne w sprawie przeniesienia na P.P.U.H. [...] (Skarżąca) praw i obowiązków wynikających z ww. pozwolenia zintegrowanego.

P.P.U.H. [...] (Skarżąca) będąc poddzierżawcą instalacji w [...] a tym samym posiadając do niej tytuł prawny stało się prowadzącym instalację w rozumieniu art. 3 pkt. 31 ustawy POŚ oraz uprawnionym do uzyskania nowego pozwolenia zgodnie z art. 184 ustawy POŚ. Zgodnie z art. 275 POŚ do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska są zobowiązane podmioty korzystające ze środowiska. W ww. przypadku podmiotem korzystającym ze środowiska jest P.P.U.H. [...] ponieważ posiada tytuł prawny do władania instalacją w celu jej eksploatacji, zgodnie z wymaganiami prawa ochrony środowiska, na zasadach określonych w ustawie (art. 3 pkt. 31). W związku z czym, zdaniem organu, P.P.U.H. [...] jest zobowiązane do ponoszenia opłat za wprowadzanie gazów łub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w [...] od [...] maja 2008 r. (w tym podwyższonych do dnia uregulowania stanu formalno-prawnego ww. fermy tj. [...].07.2010 r. - data wydania decyzji o przeniesieniu na Skarżącą praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego). Zgodnie z wykazem przekazanym przez P.P.U.H. [...] [...] lutego 2009r. zawierającym informacje o wielkości wprowadzanych do powietrza gazów lub pyłów z Fermy Drobiu w [...] w II półroczu 2008 r. oraz po uwzględnieniu korekty z [...] maja 2009 r., w której pominięto Fermę Drobiu w [...] i korekty z [...] listopada 2009 r. w której zmieniono wielkość emisji z instalacji do hodowli drobiu w [...], organ ustalił wysokość opłaty za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza ww. półroczu. Na podstawie ww. danych z [...] lutego 2009 r. w II półroczu 2008 r. ustalono następujące wielkości emisji z hodowli drobiu w [...]: [...] kg amoniaku; [...] kg tlenku azotu; [...] kg dwutlenku siarki; [...] kg pyłu; [...] kg tlenku węgla; [...] kg siarkowodoru. Przy naliczaniu opłaty zastosowano stawki obowiązujące w 2008 r., tzn. [...] zł/kg dla amoniaku; [...] zł/kg dla tlenku azotu; [...] zł/kg dla dwutlenku siarki; [...] zł/kg dla pyłu; [...] zł/kg dla tlenku węgla oraz [...] zł/kg dla siarkowodoru. W związku z brakiem pozwolenia zintegrowanego dla Fermy Drobiu w [...] do opłaty podstawowej w wysokości [...] zł, naliczono opłatę podwyższoną o 200% wynosząca, [...] zł. Na terenie Fermy Drobiu w [...] w II półroczu 2008 r. wprowadzano również gazy lub pyły do powietrza z kotłów opalanych gazem propan-butan o nominalnej mocy cieplnej < 5 MW, zużyto [...] Mg gazu. Instalacja ta nie wymaga pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, w związku z czym opłata podstawowa za spalanie gazu wynosi [...] zł. Łączna opłata za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z Fermy Drobiu w [...], należna od P.P.U.H. [...] w II półroczu 2008 r. wynosi [...] zł.

Po zsumowaniu opłat za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza w II półroczu 2008 r., z ww. fermy w wysokości [...] zł oraz z opłaty z pozostałych źródeł w wysokości [...] zł otrzymano kwotę [...] zł (po zaokrągleniu do pełnych złotych).

Postanowieniem z [...] maja 2010 r. nr [...] Marszałek Województwa W. podjął uprzednio zawieszone postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłat za korzystanie ze środowiska tj. za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza oraz za pobór wód podziemnych w I i II półroczu 2008 r. oraz. I i II półroczu 2009 r.

Ponadto [...] czerwca 2010 r. zgodnie z treścią art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, przed wydaniem niniejszej decyzji administracyjnej kończącej postępowanie, wysłano zawiadomienie, w którym strona została poinformowana, iż organ zebrał wszystkie dowody i materiały niezbędne do wydania decyzji oraz że może uzyskać wyjaśnienia i wypowiedzieć się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty doręczenia jej mniejszego zawiadomienia. Strona nie udzieliła pisemnej odpowiedzi na ww. zawiadomienie oraz nie wniosła żadnych uwag. Przy ustalaniu i określaniu wysokości opłat, organ zastosował stawki z 2008 r., obowiązujące w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (MP 2007 r. nr 68, póz. 754).

Pismem z dnia [...] sierpnia 2010 r. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc o jej uchylenie i wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w I instancji, ewentualnie o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2000/98/1071 - j.t. ze zm., dalej - kpa) poprzez wydanie decyzji, która w istotny sposób narusza zaufanie Strony do organów Państwa, polegające na

wymierzeniu opłaty podwyższonej mimo, iż do powstania obowiązku uiszczenia przedmiotowej opłaty w sposób istotny przyczyniło się zaniechanie organu polegające na braku podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia przyczyn regulowania od II półrocza 2008 r. opłat za korzystanie ze środowiska, związanych z funkcjonowaniem instalacji Fermy Drobiu w [...], objętej pozwoleniem zintegrowanym wydanym na [...], przez P.P.U.H. [...] i w konsekwencji narażenie Spółki na konieczność poniesienia opłat podwyższonych za okres od II półrocza 2008 r. do I półrocza 2010 r. oraz odsetek za zwłokę, a także poprzez wydanie decyzji o wymierzeniu P.P.U.H. [...] opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska w II półroczu 2008 r. bez uwzględnienia faktu, iż funkcjonowanie przedmiotowej instalacji nie wpływa niekorzystnie na środowisko naturalne;

- art. 276 ust. 1 prawa ochrony środowiska, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że opłata podwyższona za korzystanie ze środowiska jest naliczana automatycznie, a także brak uwzględnienia przyczyn braku pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz brak uwzględnienia faktu, iż przedmiotowa instalacja objęta była wydanym na większościowego udziałowca Spółki - [...] pozwoleniem zintegrowanym - udzielonym przez Wojewodę W. Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki [...] sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., znak [...], z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody W. znak [...] z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...] i zmienionego decyzją Wojewody W. znak [...] z dnia [...] grudnia 2007 r.;

- art. 7 k.p.a. poprzez nieuwzględnienie interesu społecznego i słusznego interesu strony.

W uzasadnieniu Spółka opisała stan faktyczny w sprawie wskazując w szczególności, iż na podstawie umowy poddzierżawy zawartej pomiędzy [...] a P.P.U.H. [...] (Skarżąca) w dniu [...] maja 2008 r. prowadzenie instalacji przejęte zostało przez P.P.U.H. [...] i od tego dnia Spółka ponosiła wszelkie ciężary związane z prowadzeniem instalacji, w tym przede wszystkim uiszczała we własnym imieniu opłaty za korzystanie ze środowiska, składała także organowi wszelkie wykazy i dokumenty, wymagane przepisami POŚ. Wskazano również m.in., iż na skutek rozwiązania umowy

poddzierżawy z dnia [...] maja 2008 r. P.P.U.H. [...] utraciła tytuł prawny do instalacji — fermy drobiu w [...] i wobec powyższego dnia [...] czerwca 2010 r. Spółka złożyła wniosek o przeniesienie na nią praw i obowiązków z pozwolenia zintegrowanego posiadanego przez [...] w trybie art. 190 ust. 1 POŚ.

Decyzją zaś z dnia [...] lipca 2010 r. Marszalek Województwa W. przeniósł na P.P.U.H. [...] prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do chowu i hodowli drobiu - Fermy Drobiu w [...] udzielonego przez Wojewodę W. Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki [...] sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody W. znak [...] z dnia [...] stycznia 2007r. na [...] i zmienionego decyzją Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2007 r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywanie obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego, o którym mowa powyżej. Następnie Spółka przeszła do analizy konkretnych wymienionych na wstępie zarzutów.

W zakresie naruszenia art. 8 kpa wskazano, iż zaskarżona decyzja w sposób istotny podważa zaufanie Spółki do działania organów państwa, gdyż wydana została bez uwzględnienia faktu, iż obowiązek uiszczenia opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia powstał po stronie P.P.U.H. [...] na skutek zaniechania przez organ wyjaśnienia przyczyn, dla których opłaty związane z przedmiotową instalacją Fermą Drobiu w [...] począwszy od opłaty należnej za II półrocze 2008 r. ponosił inny podmiot, aniżeli ten, posiadający pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji. Podkreślono, iż P.P.U.H. [...] (Skarżąca) wykonała wskazane szczegółowo w piśmie przelewy, w celu uiszczenia związanych z instalacją do chowu i hodowli brojlera Fermą Drobiu w [...] opłat za korzystanie ze środowiska. Spółka wskazała, iż organ, mimo iż z posiadanych przez niego danych w sposób wyraźny wynikało, że opłaty uiszczane są nie przez posiadającą pozwolenie zintegrowane [...], a przez P.P.U.H. [...] nigdy nie zwrócił się do żadnej ze w/w spółek o wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy. Opłaty te bezkrytycznie przyjmowane były przez organ jako opłaty należne za funkcjonowanie przedmiotowej instalacji. Nigdy też organ nie zwrócił się do podmiotu posiadającego pozwolenie

zintegrowane na prowadzenie Fermy Drobiu w [...], tj. do [...] o zapłatę należnej opłaty, co oznacza, iż opłaty te były uznawane przez organ za wniesione w sposób prawidłowy. Bezsprzecznym jest zaś, zdaniem Spółki, fakt, że gdyby już po wniesieniu przez P.P.U.H. [...] pierwszej opłaty związanej z funkcjonowaniem fermy drobiu w [...] organ zwrócił się do podmiotu posiadającego pozwolenie zintegrowane bądź podmiotu, który uiścił opłatę, z prośbą o wyjaśnienie przyczyn zmiany podmiotu regulującego płatność i związane z korzystaniem ze środowiska, pozwoliłoby to wcześniej zauważyć fakt nieposiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie przedmiotowej instalacji, a w bezpośrednim następstwie tego - umożliwiłoby Spółce wcześniejsze dokonanie niezbędnych formalności i uniknięcie obowiązku uiszczenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska w I i II półroczu 2009 r. oraz I półroczu 2010 r. bez wymaganego pozwolenia.

Zdaniem Spółki zatem bezpośrednią przyczyną obowiązku uiszczenia przez P.P.U.H. [...] opłaty podwyższonej za II półrocze 2008 r. jest: zaniechanie przez organ podjęcia kroków zmierzających do wyjaśnienia w/w okoliczności. Wobec powyższego fakt wymierzenia przez organ zaskarżoną decyzją opłaty podwyższonej w sposób istotny narusza zaufanie Strony do działania organów państwa, a tym samym art. 8 KPA.

Odnosząc się następnie do kwestii naruszenia art. 276 ust. 1 POŚ wskazano, iż przesłankę powstania obowiązku uiszczenia opłaty podwyższonej stanowi korzystanie ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji. W przedmiotowej zaś sprawie bezsprzecznym jest, zdaniem Spółki, fakt, iż funkcjonowanie instalacji do chowu i hodowli drobiu — Fermy Drobiu w [...] objęte był pozwoleniem zintegrowanym udzielonym przez Wojewodę W. Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki [...] sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...] i zmienionego decyzją Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Spółka skonstatowała, iż faktem jest, że w dniu [...] maja 2008 P.P.U.H. [...] stała się prowadzącym instalację w rozumieniu przepisów POŚ. Spółka podkreśliła, iż posiadająca pozwolenie zintegrowane na prowadzenie przedmiotowej instalacji [...] posiada [...]5 z [...]6 udziałów w P.P.U.H. [...]. Mimo, iż formalnie dnia [...] maja 2008 r. tytuł prawny do

przedmiotowej instalacji uzyskała P.P.U.H. [...], w praktyce ferma pozostawała więc we władaniu [...], która posiadała pozwolenie zintegrowane. Niezasadne jest zatem stwierdzenie, iż instalacja prowadzona była bez wymaganego prawem pozwolenia.

Spółka podniosła jednak jednocześnie, iż gdyby nawet przyjąć, źe od dnia [...] maja 2008 r. przedmiotowa instalacja prowadzona była bez wymaganego pozwolenia, to wymaga podkreślenia, iż P.P.U.H. [...] prowadziła przedmiotową instalację w sposób zgodny z warunkami określonymi dla niej w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym przez Wojewodę W. Zakładowi Doświadczalnemu Instytutu Zootechniki [...] sp. z o.o. decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r., z której prawa i obowiązki zostały przeniesione decyzją Wojewody W. z dnia [...] stycznia 2007 r. na [...] z siedzibą w [...] i zmienionego decyzją Wojewody W. z dnia [...] grudnia 2007 r. Podkreślić należy, że P.P.U.H. [...] w terminie ustawowym wniosła opłatę za całe II półrocze 2008 r., tj. za okres, w którym zgodnie z umową poddzierżawy posiadała, tytuł prawny do przedmiotowej instalacji, bez naliczenia jednak przedmiotowej opłaty podwyższonej. Kwestią kluczową jest więc ocena istnienia czy też braku materialnoprawnych podstawy do naliczenia i wymierzenia przedmiotowej opłaty podwyższonej za II półrocze 2008 r. Zdaniem Spółki przeważający w doktrynie pogląd i ugruntowana linia orzecznicza Naczelnego Sądu Administracyjnego i sądów administracyjnych wskazują, że "w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały" (tak: NSA w wyroku z dnia 1 czerwca 2010 r., II OSK 871/09). Spółka skonstatowała, iż przyczyną braku pozwolenia zintegrowanego po stronie P.P.U.H. [...] było w dużej mierze zaniechanie organu poczynienia stosowanych ustaleń, pozwalających wyjaśnić przyczyny ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez podmiot nie legitymujący się pozwoleniem zintegrowanym, a także — według danych organu — tytułem prawnym do instalacji. Podkreślenia wymaga także, zdaniem Spółki, fakt, iż — skoro, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji — wymierzenie opłaty podwyższonej jest środkiem mającym na celu zmobilizowanie podmiotu do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia, a P.P.U.H. [...] dopełniła już formalności, uzyskawszy

decyzje przenosząca, na nią prawa i obowiązki z pozwolenia zintegrowanego posiadanego dotychczas przez [...], uznać należy, iż cel wymierzenia opłaty podwyższonej został już osiągnięty. Tym bardziej, iż wydając decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. o przeniesieniu na Spółkę praw i obowiązków ze w/w pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, że instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 1 POŚ), zaś P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego.

Spółka wskazała ponadto, iż od dnia uzyskania tytułu prawnego do przedmiotowej instalacji P.P.U.H. [...] regularnie prowadziła na terenie fermy inwestycje, mające na celu zminimalizowanie emisji do środowiska wywoływanych funkcjonowaniem przedmiotowej instalacji. Do najważniejszych inwestycji zrealizowanych przez Spółkę na terenie fermy w [...] należy wykonanie instalacji grzewczej zasilanej gazem ziemnym (koszt: ok. [...] zł) oraz wykonanie termoizolacji kurników (łączny dotychczasowy koszt wykonanych prac: [...] zł.) Przewidywany koszt dalszych prac termoizolacyjnych będących w trakcie realizacji to [...] zł. Po zakończeniu prac termoizolacyjnych łączny koszt wykonanych inwestycji wyniesie więc: [...] zł. Inwestycje wykonane przez Spółkę na terenie fermy drobiu w [...] mają bezpośrednie przełożenie na zużycie gazu przez instalację, zmniejszając tym samym wielkość powodowanych przez jej funkcjonowanie emisji, w tym w szczególności emisji dwutlenku węgla.

Odnosząc się do ostatniego z przedstawionych zarzutów - naruszenia art. 7 kpa wskazano, iż brak uwzględnienia przez organ skutków własnego zaniechania na powstanie po stronie P.P.U.H. [...] obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej, a także nieuwzględnienie faktu uzyskania przez Spółkę wymaganego pozwolenia oraz faktu ponoszenia przez Spółkę wysokich kosztów i starań mających na celu poprawę wpływu funkcjonowania przedmiotowej instalacji na środowisko i zmniejszenia powodowanych jej funkcjonowaniem emisji w sposób istotny narusza słuszny interes Strony. Podkreślono, iż Spółka jest jednym z największych pracodawców w rejonie, w którym znajduje się jej siedziba. Obciążenie jej obowiązkiem uiszczenia opłaty podwyższonej w tak znacznej wysokości narusza zatem także interes społeczny. Konieczność uiszczenia opłaty podwyższonej za II półrocze 2008 r., a następnie także za następne lata będzie miała bezpośrednie przełożenie na finanse Spółki, spowoduje konieczność szukania oszczędności i może stać się przyczyną wypowiadania umów o pracę.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. na podstawie art. art. 288 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 1, art. 274 ust. 1 pkt 1, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1 i 2, art. 279 ust. 1 pkt 1, art. 281 ust. 1 i 2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1 i 2, art. 286 ust. 1, 1 c oraz art. 287 ust. 1 pkt 1 POŚ utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ przytoczył stan faktyczny w sprawie, odwołał się do wskazanych podstaw prawnych rozstrzygnięcia (w szczególności przytoczył treść art. 277 ust. 1 i 2 , art. 288 ust. 1 pkt 2 , art. 273 ust. 1 pkt 1 , art. 276 ust. 1 , art. 275, art. 284 ust. 2 oraz art. 279 ust. 1 pkt 1 POŚ) i wskazał, że najistotniejsze znaczenie przy rozpatrywaniu sprawy ma zbadanie czy Spółka może być podmiotem decyzji wymierzającej opłatę podwyższoną za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Organ podkreślił, iż stan faktyczny w sprawie jest bezsprzeczny, co znajduje wyraz w treści odwołania Spółki. Spółka nie posiadała pozwolenia zintegrowanego w okresie II półrocza 2008 r. Pozwolenie takie posiadał [...] - większościowy udziałowiec Spółki. Spółka nabyła pozwolenie zintegrowane dopiero decyzją z dnia [...].07.2010 r. Faktem jest, iż to Spółka ponosiła opłaty za korzystanie ze środowiska i uiszczała je na właściwy rachunek za pośrednictwem przelewu bankowego. Zdaniem organu jednak, powyższy bezsporny stan taktyczny powoduje, iż organ I instancji musiał zastosować przepis art. 276 ust. 1 POŚ i nałożyć na Spółkę obowiązek zapłaty opłaty podwyższonej za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Organ podkreślił bowiem, iż w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest pogląd, że w rozumieniu prawa ochrony środowiska opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku wprowadzania do środowiska gazów lub pyłów. Przepis art. 276 ust. 1 POŚ nie uzależnia obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadała tego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych do odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ (por. wyrok NSA z dnia 25 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1823/08). Tym samym zarzuty Spółki dotyczące przedłużania postępowania dotyczącego przeniesienia pozwolenia zintegrowanego są bezzasadne.

Odnosząc się do posiadania pozwolenia zintegrowanego przez [...], organ stwierdził, iż w świetle prawa jest to oddzielna osoba prawna od P.P.U.H. [...] - pomimo stosunku zależności (udziałowiec większościowy). Tym samym pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji posiadała nie Skarżąca Spółka lecz inna osoba prawna.

Bez znaczenia w sprawie, zdaniem organu, jest także takt, iź to Spółka płaciła opłaty za korzystanie ze środowiska pomimo braku pozwolenia zintegrowanego. Według organu bez znaczenia jest także fakt, iż przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, iż Spółka daje rękojmię wykonywania tego pozwolenia. Jedyne istotne dla sprawy okoliczności to fakt korzystania przez Spółkę z instalacji bez posiadania pozwolenia zintegrowanego.

Organ podkreślił, iż w doktrynie wskazano, że skoro przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca ich po prostu nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania decyzji powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, takie jak np. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, mimo wykorzystania środków prawnych, strona w wyniku działania (lub bezczynności) organu administracji poniesie szkodę, to na zasadach określonych w art. 417 § Kc będzie mogła domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa.

W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej, organ podkreśli, iż wypowiedział się w tej mierze Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 646/05 stwierdził, iż artykuł 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot, korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ. Podobne stanowisko zajął również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Po 844/10.

Przeprowadzone przez organ postępowanie, w ocenie organu II instancji, dało Spółce możliwość obrony swoich praw - miała ona możliwość zapoznania się z aktami sprawy, składania uwag i wniosków. Organ prawidłowo również powołał stan faktyczny i prawny a tym samym spełnione zostały przesłanki z art. 7 i 8 kpa. Utrzymywanie instalacji przez Spółkę, fakt jej polepszania ma wpływ na ocenę działań Spółki przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego, nie ma jednakże wpływu na brak posiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego w okresie, za który wymierzono opłatę podwyższoną,

Skargę na powyższą decyzję wniosło Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" spółka z o.o., zarzucając naruszenie przepisów art.276 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska, art.7 i 8 kpa, i domagało się uchylenia decyzji obu instancji i zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy i przytoczyła argumentację jak w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 Ppsa ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta polega, więc na zbadaniu, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Przy czym należy zauważyć, iż na podstawie art. 134 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych niepodnoszonych w skardze.

Podstawę materialnoprawną podejmowanych w tej sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (T.j. Dz.U. z 2008r., Nr 25, poz.150 ze zm.).

Zgodnie z art. 273 ust. 1 pkt 1 Prawa ochrony środowiska - opłata za korzystanie ze środowiska jest ponoszona za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza. W myśl art. 274 ust.1 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska wysokość opłaty za korzystanie ze środowiska i administracyjnych kar pieniężnych zależy odpowiednio od ilości i rodzaju gazów lub pyłów wprowadzanych do powietrza. Do ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych są obowiązane podmioty korzystające ze środowiska (art. 275). Podmiot korzystający ze środowiska ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją na rachunek właściwego urzędu marszałkowskiego (art, 284 ust. 1). Opłatę ustala się według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1). Podmiot korzystający ze środowiska wnosi opłatę do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (ust. 2 art. 285).

Ponadto wskazać należy, iż zgodnie z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony podmiot korzystający ze środowiska bez uzyskania wymaganego pozwolenia lub innej decyzji ponosi opłatę podwyższoną za korzystanie ze środowiska.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, iź Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Usługowo-Handlowe "[...]" spółka z o.o. w [...] jako poddzierżawca fermy drobiu w [...] od dnia [...] maja 2008r. stało się podmiotem korzystającym ze środowiska i jako takie było obowiązane do wnoszenia opłat. Jeżeli obowiązek poniesienia opłaty jest związany z eksploatacją instalacji, podmiotem obowiązanym do poniesienia opłat z tytułu emisji, o których mowa w art. 180 pkt 1-3 jest prowadzący instalację (art.279 ust.1 pkt 1 cyt.ustawy).

Podstawą prawną uprawniającą organ do wymierzenia Spółce opłaty podwyższonej był art. 292 pkt 1 w związku z art. 276 ust. 1 ustawy Prawo Ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w przypadku braku wymaganego pozwolenia podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty podwyższone o 500% za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów.

W niniejszej sprawie w toku przeprowadzonego postępowania i kontroli ustalono, co w ocenie Sądu jest okolicznością bezsporną, że od dnia [...] maja 2008r. (data zawarcia umowy poddzierżawy przez [...]" spółka z o.o. z "[...] spółka z o.o.) przez cały okres II półrocza 2008r. skarżąca spółka wprowadzała gazy lub pyły do powietrza działając bez pozwolenia zintegrowanego. Od dnia bowiem [...] maja 2008r. skarżąca posiadała tytuł prawny do przedmiotowej instalacji. Dopiero jednak w dniu [...] czerwca 2009r. skarżąca spółka [...] z o.o. złożyła wniosek do Marszałka Województwa W. o przeniesienie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji do hodowli drobiu w [...] z [...] grudnia 2006r. Konsekwencją złożenia tego wniosku Marszałek Województwa W., decyzją z dnia [...] sierpnia 2009r. odmówił przeniesienia na skarżącą spółkę praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego z "[...]" sp. z o.o. I za ten okres (II półrocza) naliczenie opłaty podwyższonej stało się uzasadnione.

W tym miejscu Sąd postanowił odnieść się do zarzutu skarżącej dotyczącego zasadności naliczenia opłaty podwyższonej. W ocenie skarżącego brak było podstaw do naliczenia opłaty podwyższonej za okres II półrocza 2008r., albowiem nie istniały materialnoprawne podstawy do jej naliczenia, gdyż przyczyną braku pozwolenia zintegrowanego po stronie P.P.H.-U. [...] sp. z o.o. było w dużej mierze zaniechanie organu poczynienia stosownych ustaleń, pozwalających wyjaśnić przyczyny ponoszenia opłat za korzystanie ze środowiska przez podmiot nie legitymujący się pozwoleniem zintegrowanym, a także tytułem prawnym do instalacji. Ponadto skoro wymierzenie opłaty podwyższonej jest środkiem mającym na celu zmobilizowanie podmiotu do uzyskania wymaganego prawem pozwolenia, a P.P.U.H. [...] dopełniła już formalności, uzyskawszy decyzje przenosząca, na nią prawa i obowiązki z pozwolenia zintegrowanego posiadanego dotychczas przez [...], uznać należało, iż cel wymierzenia opłaty podwyższonej został już osiągnięty. Tym bardziej, iż wydając decyzje z dnia [...] lipca 2010 r. o przeniesieniu na skarżącą Spółkę praw i obowiązków z w/w pozwolenia zintegrowanego organ stwierdził, że instalacja spełnia wymagania ochrony środowiska wynikające z dostępnych technik oraz wymagania niezbędne do uzyskania pozwolenia zintegrowanego (art. 188 ust. 1 POŚ), zaś P.P.U.H. [...] daje rękojmię prawidłowego wykonywania praw i obowiązków wynikających z pozwolenia zintegrowanego.

Skarżąca w tym zakresie powołała się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II OSK 871/09 oraz z dnia 20 kwietnia 2010r., sygn.akt II OSK 785/09.

W uzasadnieniach ww. wyroków Sąd stanął na stanowisku, iż "w celu określenia znaczenia pojęcia "braku wymaganego pozwolenia" należy oprzeć się na wykładni systemowej. Trzeba bowiem wziąć pod uwagę przyczyny braku wymaganego pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza oraz ustalić przesłanki, które to spowodowały. Dlatego też biorąc pod uwagę stan faktyczny przedmiotowej sprawy należy jednoznacznie stwierdzić, że skarżąca spółka nie ponosi odpowiedzialności za brak przedmiotowego pozwolenia sektorowego, ponieważ jest to wynik przewlekłości postępowania właściwego organu administracji publicznej". Dalej Sąd wskazał, iż "skarżąca Spółka uprawdopodobniła, że nie ponosi odpowiedzialności za brak pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza w okresie od [...] stycznia do [...] maja 2006 r., ponieważ spowodowane zostało to przewlekłym rozpatrywaniem sprawy przez właściwy organ. Ubocznie należy stwierdzić, że w tej sprawie naliczenie opłaty podwyższonej za korzystanie ze środowiska nie jest zgodne w tym zakresie z konstytucyjnymi zasadami państwa prawnego wyrażonego w art. 2 i 7 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r.".

Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela ww. stanowiska. W tym miejscu wskazać należy, iż w orzecznictwie i doktrynie dominujący jest pogląd, że w rozumieniu Prawa ochrony środowiska opłaty podwyższone są sankcją finansową, jaką podmiot korzystający ze środowiska ponosi m.in. w przypadku nieprawidłowego postępowania z odpadami, wprowadzaniem do powietrza gazów i pyłów, poborem wód lub wprowadzeniem ścieków do wód lub do ziemi (art. 292 w zw. z art. 293). Obowiązek poniesienia opłaty podwyższonej, o której mowa w art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska powstaje w przypadku braku wymaganego pozwolenia przez podmiot korzystający ze środowiska. Bez znaczenia dla powstania tego obowiązku pozostają natomiast przyczyny braku takiej decyzji, jak również stopień zawinienia takiego stanu rzeczy przez podmiot korzystający ze środowiska.

W doktrynie wskazuje się, iż brak jest jakichkolwiek podstaw pozwalających na odstąpienie od obowiązku ponoszenia opłat podwyższonych, co wynika zarówno z gramatycznej wykładni art. 296 ust. 1 i art. 292 ustawy, jak i z zasady praworządności, z której wynika, że organy administracji są zobowiązane z urzędu do przestrzegania przepisów prawa (Komentarz do art.276 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz.U.06.129.902), [w:] K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, LEX, 2008, wyd. II). W doktrynie wskazano, iż skoro przepisy nie przewidują możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych, oznacza to, że ustawodawca ich po prostu nie przewidział i nie mogą być one wyinterpretowane. System prawny jest w założeniu kompletny i w sytuacji nieprawidłowości w pracach organów upoważnionych do wydawania decyzji powinny znajdować zastosowanie środki dyscyplinujące, takie jak np. zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie, o którym mowa w art. 37 § 1 Kpa. Jeżeli jednak, mimo wykorzystania środków prawnych, strona w wyniku działania (lub bezczynności) organu administracji poniesie szkodę, to na zasadach określonych w art. 417 § k.c. będzie mogła domagać się odszkodowania od Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, lub innej osoby prawnej wykonującej tę władzę z mocy prawa.

W kwestii charakteru prawnego obowiązku ponoszenia opłaty podwyższonej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny, który w wyroku z dnia 17 marca 2006 r. sygn. akt II OSK 646/05(lex nr 198331) stwierdził, iż artykuł 276 ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska nie uzależnia obowiązku ponoszenia podwyższonych opłat od tego, z jakich przyczyn podmiot korzystający ze środowiska bez pozwolenia nie posiadał takiego pozwolenia. Nie uprawnia także organu właściwego i zobowiązanego do ustalania opłat podwyższonych od odstąpienia od ustalenia tych opłat ze względu na czynności i akty wydane przez inny organ".

Identyczne stanowisko przyjąć należy zdaniem sądu przy interpretacji art. 276 ust. 1 w związku z art. 292 pkt 1 ustawy. Skoro przepisy ustawy nie przewidują żadnej możliwości odstąpienia od obowiązku wniesienia opłat podwyższonych za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów, oznacza to, że ustawodawca ich nie przewidział i nie mogą one być wyinterpretowane. Tylko i wyłącznie uzyskanie pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji wprowadzającej do powietrza gazy lub pyły pozwala podmiotowi prowadzącemu działalność w tym zakresie na uiszczanie opłat, o których mowa w art. 273 ust. 1 ustawy, tj. należnej za korzystanie ze środowiska. W przeciwnym wypadku organ wskazany w art. 288 ustawy tj. marszałek województwa ma podstawę do wymierzenia opłaty podwyższonej. Nie mogą mieć także przy ocenie zaskarżonego aktu znaczenia względy słusznościowe, które podnosi skarżący, ponieważ kontrola sprawowana przez sądy administracyjne polega na ocenie zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej.

Podsumowując należy podnieść, iż w ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie, dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne było wyłącznie to czy skarżąca wprowadzała gazy lub pyły do powietrza bez pozwolenia zintegrowanego. Okoliczność ta okazała się na gruncie rozpoznawanej sprawy bezsporna. Bez wpływu dla oceny zgodności z prawem wydanej decyzji pozostają natomiast przyczyny takiego stanu rzeczy, bowiem ustawodawca nie przewidział takich przesłanek dla powstania obowiązku poniesienia opłaty podwyższonej za wprowadzanie do powietrza gazów lub pyłów bez stosownego pozwolenia, o którym mowa w art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Jak wynika z akt niniejszej sprawy w okresie II półrocza 2008r. skarżąca działała bez pozwolenia zintegrowanego, a co za tym idzie zostały spełnione przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej na podstawie art. 292 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W myśl bowiem art. 190 ust.1 ustawy Prawo ochrony środowiska zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących instalacji. W niniejszej sprawie skarżąca złożyła taki wniosek dopiero w dacie [...] czerwca 2009r., a zatem po nabyciu tytułu prawnego do całej instalacji ( nabyła ten tytuł z dniem [...] maja 2008r.). Odnosząc się zaś do posiadania pozwolenia zintegrowanego przez [...], w ocenie Sądu, w świetle prawa jest to oddzielna osoba prawna od P.P.U.H. [...] - pomimo stosunku zależności (udziałowiec większościowy). Przepis art. 193 ust.5 Prawa ochrony środowiska stanowi, że pozwolenie nie wygasa, jeżeli nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków, o którym mowa w art. 190, albo nastąpiło połączenie, podział lub przekształcenie spółek handlowych na podstawie przepisów tytułu IV Kodeksu spółek handlowych albo przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji, albo na podstawie innych przepisów. Na podstawie Kodeksu spółek handlowych spółka przejmująca, spółki nowo powstałe lub spółka przekształcona, wstępują w prawa i obowiązki spółki przejmowanej, spółek łączących się, spółki dzielonej lub spółki przekształcanej. W niniejszej sprawie nie nastąpiło żadne ze zdarzeń wskazanych w tytule IV Kodeksu spółek handlowych. Spółka dominująca i spółka zależna są oddzielnymi osobami prawnymi. Zgodnie bowiem z art.6 par 2 Kodeks spółek handlowych - tylko nabycie lub wykonywanie praw z akcji albo udziałów przez spółkę albo spółdzielnię zależną uważa się za nabycie albo wykonywanie praw przez spółkę dominującą. Zawarcie zaś umowy dzierżawy (poddzierżawy) między spółkami stanowiło jedynie czynność cywilno-prawną regulowaną przepisami art.693

709 k.c. Czynność ta nie miała wpływu na stosunki administracyjno-prawne spółki zależnej, mimo faktu istnienia stosunku dominacji - zależności między spółkami. Tym samym pozwolenie zintegrowane na prowadzenie instalacji posiadała nie skarżąca Spółka lecz inna osoba prawna, która od dnia [...] maja 2008r. przestała być podmiotem prowadzącym instalację. A zatem spółce dominującej przysługiwało prawo do wystąpienia z wnioskiem o przeniesienie praw i obowiązków z decyzji udzielonej spółce zależnej, lecz przed uzyskaniem tytułu prawnego do instalacji (co wymagałoby rozwiązania umowy poddzierżawy), bądź wystąpienie z wnioskiem o wydanie nowego pozwolenia dla siebie.

Bez znaczenia w sprawie, był także fakt, iż to Spółka płaciła opłaty za korzystanie ze środowiska pomimo braku pozwolenia zintegrowanego, jak również okoliczność, że przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego w dacie [...] lipca 2010 r. organ stwierdził, iż skarżąca Spółka daje rękojmię wykonywania tego pozwolenia. Ponadto utrzymywanie instalacji przez Spółkę, fakt jej polepszania miało wpływ na ocenę działań skarżącej przy przenoszeniu pozwolenia zintegrowanego, jednakże nie miało wpływu na brak posiadania przez Spółkę pozwolenia zintegrowanego w okresie, za który wymierzono opłatę podwyższoną. Jedyne istotne dla sprawy okoliczności to fakt korzystania przez Spółkę z instalacji bez posiadania pozwolenia zintegrowanego i bez dokonania jakiejkolwiek czynności w zakresie jego uzyskania w okresie II półrocza 2008r. Ponadto organy dokładnie ustaliły stan faktyczny i prawidłowo przytoczyły podstawy prawne, a tym samym Sąd nie dopatrzył się naruszeń z art.7 i 8 kpa.

Wobec powyższego uznać należało, iż organy zasadnie uznały że w niniejszej sprawie zachodziły przesłanki do naliczenia opłaty podwyższonej jedynie za wskazany w decyzji okres, prawidłowo dokonując jej wyliczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ppsa orzekł jak w sentencji.