Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 1295/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2010-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
article: art. 138 par. 1 pkt. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 6 poz 40
law: Ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Jyż, Sędziowie Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Joanna Spadek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2010r. przy udziale – sprawy ze skargi M. S. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w C. po rozpoznaniu odwołania M. Ś. decyzją z dnia [...] r. nr [...], utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. z dnia [...] r. nr [...], o uchyleniu decyzji ostatecznej oraz o odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych) na rok 2006. W podstawie prawnej powołał art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze. zm. zwaną dalej K.p.a.), art. 10 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm.).

Z akt administracyjnych wynika, że w dniu [...] 2006 r. M. Ś. wystąpiła z wnioskiem o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2006.

Wniosek zawierał deklarację 3 działek rolnych oznaczonych symbolami A-C o łącznej powierzchni wykorzystywanej w celu rolniczym wynoszącej 5,42 ha, położonych na działce ewidencyjnej nr [...] (województwo opolskie, powiat opolski, gmina O., obręb ewidencyjny K.).

Kierownik Biura Powiatowego w P. decyzją z dnia [...] r. nr [...], przyznał płatności bezpośrednie do gruntów rolnych dla powierzchni [...] ha, w kwocie [...] zł z tytułu Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) oraz w kwocie [...] zł z tytułu płatności Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO) w całości uwzględniając żądanie strony objęte wnioskiem.

Decyzja organu I instancji wydana została w oparciu o art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.).

W związku z postępowaniem w sprawie o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2007, w gospodarstwie wnioskodawcy w dniu [...] 2007 r. przeprowadzona została kontrola na miejscu, podczas której stwierdzono, iż cała powierzchnia działki oznaczonej symbolem "B" o powierzchni 2,04 ha położonej na działce ewidencyjnej 5/110 nie jest użytkowana rolniczo. Błąd ten został oznaczony w Raporcie kontroli nr [...] symbolem [...] , który oznacza, że cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień [...] 2003 r. W ocenie organu błąd ten skutkował wykluczeniem powierzchni [...] ha z ogólnej deklarowanej powierzchni działek rolnych w danym roku oraz wykluczeniem z prawa do płatności bezpośrednich w ogóle.

Z uwagi na fakt, iż działka ewidencyjna nr [...] została zadeklarowana przez M. Ś. również we wniosku złożonym w roku 2006 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. powołując treść art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., postanowieniem z [...] r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Następnie decyzją z dnia [...] r. nr [...] , uchylił decyzję z [...] r. w całości oraz odmówił przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z sankcjami w okresie trzech lat kalendarzowych). W podstawie prawnej powołał art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145

§ 1 pkt 5 K.p.a,. art. 3 ust. 1 ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych, art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. ze zm.) oraz art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.).

W uzasadnieniu wskazał, że w oparciu o wyniki kontroli na miejscu przeprowadzonej w ramach kampanii 2007 wykluczono powierzchnię użytkowaną rolniczo na działce nr [...] z powodu stwierdzenia na niej nieprawidłowości oznaczonej kodem [...], co oznacza, że działka ta nie była użytkowana rolniczo na dzień [...] 2003 roku, a tym samym nie może być przyznana do niej płatność w ramach kampanii 2006 r. Zaznaczył, że nieprawidłowość ta została stwierdzona na powierzchni [...] ha i taka też powierzchnia została wykluczona z płatności. Na skutek zmniejszenia powierzchni deklarowanej o [...] ha powierzchnia stwierdzona w zakresie jednolitej jak i uzupełniającej płatności obszarowej wyniosła [...] ha, co stanowi w stosunku do powierzchni zgłoszonej we wniosku ([...] ha) przedeklarowanie skutkujące błędem, odnośnie JPO i UPO, wynoszącym 60,36% wyznaczonym jako iloraz zawyżenia i stwierdzonej powierzchni działek rolnych.

W odwołaniu M. Ś., wniosła o uchylenie tej decyzji w całości, wskazując, że postępowanie dowodowe przeprowadzono z naruszeniem dobra strony. Zarzuciła, że dowody zostały zgromadzone z naruszeniem art. 67, art. 79, art. 81 i art. 84 K.p.a. Podniosła też, że doszło do naruszenia zasad: prawdy obiektywnej wynikającej z art. 7 K.p.a., pogłębiania zaufania do organów państwa wskazanej w art. 8 K.p.a. oraz czynnego udziału stron wskazanej w art. 10 K.p.a. Strona skarżąca zarzuciła ponadto, iż raport z czynności kontrolnych został sporządzony w oparciu o dowolne oświadczenia kontrolujących, które nie zostały oparte na żadnej rzetelnej analizie. Zaakcentowała, że nie poinformowano jej o kontroli. Zarzuciła też, że wznowienie postępowania zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 12 K.p.a. Zakwestionowała wyliczenie procentowej różnicy pomiędzy powierzchnią zgłoszoną we wniosku, a ustaloną w toku kontroli.

Zdaniem strony skarżącej, objęte wnioskiem grunty były utrzymane w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] 2003 r. Zaznaczyła też, że zgłosiła zgodnie z przepisami grunty ugorowane i mogła tak uczynić przez 5 lat. Podniosła, że osobiście wypełniała wniosek w Agencji, więc gdyby organ miał wątpliwości to powinien je wyjaśnić. Na poparcie swych twierdzeń wnioskowała o przesłuchanie jej w charakterze strony oraz przesłuchanie czterech świadków. Wskazała też, że na poparcie swych twierdzeń do odwołania załącza dokumentację w tym zdjęcia.

Organ odwoławczy zaskarżoną decyzją z [...] r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne, podzielając stanowisko tam zawarte.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuciła, że w dniu wydania decyzji z [...] r. przyznającej płatność, organ posiadał informacje w postaci załączników graficznych, że działka leży w terenie podleśnym i jest w części porośnięta samosiejkami drzew iglastych. To w ocenie strony skarżącej skutkuje brakiem podstaw do wznowienia postępowania, gdyż fakt ten był organowi znany.

Stwierdziła też, że opisane w protokole nieprawidłowości są wynikiem wyłącznie oceny inspektora kontroli terenowej, która jest zupełnie dowolna i nieprawdziwa, a ponadto sprzeczna z całym materiałem zgromadzonym w toku kontroli na miejscu.

Podniosła też, że o kontroli nie została powiadomiona.

Zaakcentowała, że aktywnie uczestniczyła w postępowaniu, zgłaszając wnioski dowodowe przed zakończeniem postępowania, których organ odwoławczy nie uwzględnił, a w szczególności nie przesłuchał strony.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Stwierdził, że załączniki graficzne do wniosków są przekazywane Producentom wraz z wnioskiem spersonalizowanym począwszy od roku 2006, kiedy ustawą z dnia 24 lutego 2006 r. o zmianie ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych (Dz. U. Nr 50, poz. 361) do ustawy o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru, dodany został art. 3a. Przyznał, iż w momencie wydawania decyzji organ I instancji posiadał załącznik graficzny, jednakże z analizy obrazu ortofotomapy działki ewidencyjnej [...] , w tym działki rolnej B (obarczonej błędem [...]) nie miał podstaw stwierdzić, iż grunt w obrębie przedmiotowej działki nie kwalifikuje się do płatności, ze względu na jej nieużytkowanie na dzień [...] 2003 r.

Zauważył, że zgodnie z obowiązującymi ARiMR przepisami, ale również procedurami obsługi wniosków z wykorzystaniem systemu informatycznego ZSZiK na rok 2006, w przypadku gdy podczas kontroli administracyjnej system

informatyczny nie wykryje błędów związanych z daną działką ewidencyjną np.

w zakresie przekroczenia przez Producenta powierzchni kwalifikującej się do płatności — kontroler ARiMR nie weryfikuje działki w procesie wizualizacji dostępnej w systemie informatycznym.

Zaznaczył, że analiza działki rolnej B na obrazie załącznika graficznego dołączonego do wniosku przez pracownika organu ARiMR nie budziła wątpliwości co do charakteru uprawy względem danych deklarowanych we wniosku. Stąd niemożliwym było na tym etapie obsługi sprawy zakwestionowanie przez organ I instancji prawa do przyznania płatności dla działki rolnej B. Podniósł, że dopiero kontrola na miejscu odbyta [...] 2007 r. oraz sporządzony z tej kontroli Raport nr [...], stały się przesłanką do podjęcia czynności organu w trybie art. 145 K.p.a. ze względu na pojawienie się istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych i dowodów istniejących w dniu wydania decyzji z [...] r., o których organ pierwszoinstancyjny wiedzy nie posiadał.

Organ odwoławczy wykazał, że inspektorzy terenowi w Raporcie z kontroli nr [...] zapisali, iż na działce rolnej B położonej na działce ewidencyjnej nr [...] znajduje się młodnik sosnowy ciągnący się wzdłuż rzeczki. Wyniki czynności kontrolnych zostały poddane ponownej weryfikacji przez Biuro Kontroli na Miejscu [...] Oddziału Regionalnego (wewnętrzna komórka ARiMR odpowiedzialna za kontrole w terenie). Wykonana analiza nie stwierdziła nieprawidłowości mogących skutkować koniecznością przeprowadzenia ponownej kontroli w gospodarstwie wnioskodawcy. Biuro Kontroli na Miejscu stwierdziło, że działki A, B, C zadeklarowane zostały na jednej działce ewidencyjnej [...] , działka zlokalizowana jest w sąsiedztwie lasów, część działki porośnięta jest samosiejkami drzew iglastych. Z uwagi na wzajemne sąsiedztwo działek, działki rolne A i C zostały zmierzone łącznie po granicach wyznaczonych sposobem użytkowania. Uzyskana łączna powierzchnia zajęta przez teren ugorowany zajmuje [...] ha, pozostała część działki porośnięta jest gęstym młodnikiem sosnowym oraz krzewami. Dlatego też jako powierzchnię kwalifikującą się do JPO dla działki C wpisano [...] ha, powierzchnia działki A obliczona została z różnicy między powierzchnią zmierzoną [...] ha i powierzchnią działki C. Na pozostałej części działki

[...] stanowiącej część działki A oraz działkę B, stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej. W tej części działki występują elementy nie kwalifikujące się do płatności, a ze względu na obecność kilkuletnich samosiejek drzew oraz krzewów, działka B, została zakwalifikowana jako nieutrzymana w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] 2003 r. Zaznaczono, że zdjęcia nr [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] przedstawiają niekwalifikującą się do płatności część działki [...] , z uwagi na obecność kilkuletnich samosiejek drzew oraz fakt, że okrywa roślinna stanowi skąpą, samoistną roślinność trawiastą, charakterystyczną dla terenów przyleśnych i ubogich pastwisk, to zaś potwierdza prawidłowość zakwalifikowania działki B, jako nieutrzymanej w dobrej kulturze rolnej na dzień [...] 2003 r.

Odpowiadając na zarzut, że opisane nieprawidłowości są wynikiem tylko i wyłącznie oceny inspektora kontroli terenowej, organ odwoławczy stwierdził, że w kontroli na miejscu zgodnie z przekazanym stronie Raportem z kontroli brało udział dwóch inspektorów. Zastosowane przez nich kody nieprawidłowości podlegały następnie obowiązkowej weryfikacji oraz kontroli formalnej i merytorycznej w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy — wyniki pomiarów, szkice polowe, fotografie. W związku z tym organ przyznał, że wprawdzie nie można zaprzeczyć, że w toku kontroli istnieje pierwiastek ocenny, to jednak twierdzenie strony, iż "oświadczenie kontrolującego jest zupełnie dowolne" jest nieprawdziwe i stoi w sprzeczności z całym materiałem zgromadzonym w toku kontroli na miejscu.

Organ odwoławczy zaznaczył też, że Raport z kontroli odpowiada wymogom określonym w art. 28 Rozporządzenia Komisji (W) 796/2004 z dnia 21 kwietnia

2004 r.

Z kolei odnosząc się do zarzutu, że kontrola odbyła się bez obecności strony, wyjaśniono, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. W przypadku wytypowania producenta do kontroli spełnienia warunków dobrej kultury

rolnej zaleca się nie powiadamianie o niej producenta rolnego. Od inspektora zależy ocena zagrożenia celu kontroli i ewentualne podjęcie decyzji o realizacji kontroli bez producenta. Kontrole na miejscu są więc w ocenie organu odwoławczego co do zasady kontrolami niezapowiedzianymi. Ponadto powołując się na treść art. 23 w/w rozporządzenia 796/2007, wskazał, że kontrole na miejscu i kontrole administracyjne przeprowadza się tak, aby skutecznie zweryfikować zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc oraz przestrzeganie wymogów i norm istotnych dla wzajemnej zgodności. Strona nieobecna przy kontroli może złożyć zastrzeżenia do jej wyników. Zaznaczył też, że o przysługującym uprawnieniu skarżąca została poinformowana w treści Raportu z kontroli z dnia [...] 2007 r., lecz nie skorzystała z tego uprawnienia.

Zaznaczył, że skarżąca w całym postępowaniu nie stwierdziła, aby deklarowane działki do płatności były w całości użytkowane w roku wnioskowania tj. 2006 oraz na dzień [...] 2003 r.

Powołując się na rozporządzeniem Ministra i Rozwoju Wsi w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów w dobrej kulturze rolnej z dnia 7 kwietnia 2004 r. (Dz. U. Nr 65, poz. 600 ze zm.), zaznaczył, że dokumentacja z kontroli wskazuje, że według opisanego wyżej stanu na dzień kontroli na deklarowanej do płatności na rok 2006 na działce rolnej B o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] zabiegi mające na celu rozprzestrzenianie się chwastów nie były wykonywane od kilku lat. Świadczy o tym obecność na działce kęp zdrewniałych wyschniętych chwastów, wieloletnich jeżyn, obszarów gęsto porośniętych samosiejkami sosny. Obecność tych roślin zaprzecza, aby na ww. obszarze wykonywane były zabiegi mające na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się chwastów, w tym koszenie, orka itp.

Odpowiadając na zarzut nieuwzględnienia wniosków dowodowych zgłoszonych przez stronę przed datą wydania decyzji, organ odwoławczy powołał się na treść art. 86 K.p.a. i wskazał, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem o charakterze posiłkowym, który może być wykorzystany, gdy pomimo wyczerpania środków dowodowych pozostały niewyjaśnione fakty, istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, zaś w przedmiotowej sprawie przesłanki takie nie zachodziły.

Organ odwoławczy zaznaczył też, że M. Ś. wnioskowała o przesłuchanie świadków nie załączając oświadczeń wskazanych osób ani ich danych adresowych, nie załączyła też dokumentacji ani zdjęć, na które powołała się w odwołaniu. Zaakcentował, iż Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR

w C. dwukrotnie informował stronę ([...] 2009 r. oraz [...]

2009 r.), że odwołanie jest niekompletne i nie zawiera wskazanych przez stronę informacji i załączników. Poinformował też ją też o planowanym terminie zakończenia postępowania, lecz strona składając w urzędzie pocztowym w dniu [...]

2009 r. pismo datowane na [...] 2009 r. nie dołożyła staranności, aby organ przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie mógł zapoznać się z wnioskami dowodowymi, ustosunkować się do nich i uzupełnić materiał dowodowy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa. Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.), uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z kolei, według art. 134 § 1 tej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.

Przeprowadzone w tym trybie badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ nie można organom administracji publicznej skutecznie zarzucić, iż przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego.

Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. nr 229, poz. 2273 ze zm.) w art. 5 stanowi, że zadania związane z udzielaniem pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich, zwanej dalej "pomocą", realizuje agencja płatnicza akredytowana na podstawie przepisów o uruchamianiu środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, wskazana w planie, zwana dalej "Agencją". Pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego, w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, lub grupy producentów rolnych. Pomoc jest udzielana, wstrzymywana, zawieszana lub zmniejszana w drodze decyzji administracyjnej kierownika jednostki organizacyjnej Agencji. Natomiast według jej art. 7, Agencja przeprowadza kontrole udzielenia i wykorzystania pomocy w zakresie zgodności z prawem i ustaleniami planu zgodnie z przyjętym planem kontroli. Prezes Agencji może powierzyć przeprowadzanie kontroli innym jednostkom organizacyjnym dysponującym odpowiednimi warunkami organizacyjnymi, kadrowymi i technicznymi. Osoby upoważnione do przeprowadzenia kontroli mają prawo do wstępu na grunty i do obiektów związanych z działalnością, której dotyczy pomoc; żądania pisemnych lub ustnych informacji związanych z przedmiotem kontroli; wglądu do dokumentów związanych z przedmiotem kontroli, sporządzania z nich odpisów, wyciągów lub kserokopii oraz zabezpieczania tych dokumentów; sporządzania dokumentacji fotograficznej z przeprowadzonej kontroli; pobierania próbek do badań. Osoba wykonująca czynności kontrolne sporządza z tych czynności protokół. Protokół podpisuje osoba wykonująca czynności kontrolne oraz podmiot kontrolowany. W przypadku odmowy

podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany protokół podpisuje tylko osoba wykonująca czynności kontrolne, dokonując w protokole stosownej adnotacji o odmowie podpisania protokołu przez podmiot kontrolowany.

Szczegółowe warunki i tryb przyznawania płatności w tej sprawie określała ustawa z 18 grudnia 2003 r. o przyznaniu płatności bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. z 2004 r. Nr 6, poz. 40 ze zm.). Na podstawie art. 2 ust. 1 i 2 tej ustawy osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, zwanej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska oraz posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym prowadzona jest uprawa , o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha.

W myśl art. 143 b Rozporządzenia Rady (WE) 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/2003, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (WEG) nr 2358/71 oraz (WE) nr 2529/2001 (Dz. U. L 270 z 21 października 2003 r.) - "obszar użytków rolnych nowego Państwa Członkowskiego objęty systemem jednolitej płatności obszarowej stanowi część wykorzystywanych użytków rolnych utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej na dzień 30 czerwca 2003 r., niezależnie od tego czy w tym dniu była na nich prowadzona produkcja czy też nie oraz, jeśli jest to właściwe, jest dostosowany zgodnie z obiektywnymi kryteriami określonymi przez to nowe Państwo Członkowskie po zatwierdzeniu przez Komisję" oraz "wykorzystywane użytki rolne oznaczają całkowity obszar obejmujący grunty orne, trwałe użytki zielone, trwałe plantacje, ogródki przydomowe tak jak zostały ustalone przez Komisję dla jej celów statystycznych".

Zgodnie z § 1, § 2, § 3 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 65, poz. 600), utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; koszenie trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym - w przypadku łąk; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw - w przypadku pastwisk. Grunty rolne, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: niepodlegających wycięciu, zgodnie z przepisami o ochronie przyrody; mających znaczenie dla ochrony wód i gleb; niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

Z kolei od 17 marca 2005 r. według § 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 23 lutego 2005 r. zmieniającego rozporządzenie z dnia 7 kwietnia 2004 r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U. Nr 36, poz. 326), utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk; koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 30 września - w przypadku łąk trzęślicowych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności z tytułu realizacji przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt; wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku pastwisk. Natomiast, według § 4, grunty rolne, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami z wyjątkiem drzew i krzewów: niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody, mających znaczenie dla ochrony wód i gleb, niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną.

Nieprawidłowości w zakresie danych zadeklarowanych przez producenta wykryte przez organ prowadzący postępowanie tj. ARiMR podlegają procesowi wyjaśnień z zastosowaniem przepisów K.p.a. oraz przepisów unijnych - Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania

gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada 2004 r. ze zm.) oraz Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 i 73/2009 oraz wdrażanie zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 18, ze. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.. 3, t. 44, str. 243, ze zm.).

W rozpoznawanej sprawie bezspornym jest, że M.Ś. zadeklarowała we wniosku o przyznanie płatności JPO oraz UPO na rok 2006 powierzchnię działek rolnych [...] ha.

M. Ś. zadeklarowała te same działki rolne we wniosku o przyznanie płatności JPO i UPO za 2007 r. Ten wniosek poddano kontroli administracyjnej, która wykazała, że: iż cała powierzchnia działki oznaczonej symbolem B, o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej [...] nie jest użytkowana rolniczo. Błąd ten został oznaczony w raporcie symbolem [...] , który oznacza, że cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. Powyższy błąd skutkował wykluczeniem powierzchni z ogólnej deklarowanej powierzchni działek rolnych obarczonych tym błędem w danym roku. Błąd [...] skutkował ponadto wykluczeniem z prawa do płatności bezpośrednich w ogóle. Oznacza to, że powierzchnia rzeczywiście stwierdzona dla płatności JPO oraz UPO wyniosła natomiast [...] ha, a różnica między powierzchnią zadeklarowaną i powierzchnią stwierdzoną wyniosła 60.36 %.

Stwierdzone nieprawidłowości podczas przeprowadzonej - w ramach kampanii 2007 r. stanowiły podstawę do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z [...] r. w sprawie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych za 2006 r.

Oceniając zasadność wznowienia postępowania Sąd uznał, że zaistniały przesłanki do wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] r. Podstawę prawną stanowi tu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który decyzję wydał.

Nowymi okolicznościami, które wyszły na jaw, uzasadniającymi wznowienie postępowania było ustalenie, że na deklarowanej do płatności na rok 2006 działce rolnej B o powierzchni [...] ha położonej na działce ewidencyjnej nr [...] zabiegi mające na celu rozprzestrzenianie się chwastów nie były wykonywane od kilku lat. Świadczyła o tym obecność na działce kęp zdrewniałych wyschniętych chwastów, wieloletnich jeżyn, obszarów gęsto porośniętych samosiejkami sosny. Obecność tych roślin wskazywała, że na działce nie wykonywano zabiegów mających na celu zapobieganie rozprzestrzeniania się chwastów, w tym koszenia, orki itp.

Ta nowa okoliczność faktyczna została ujawniona w trakcie kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] 2007 r. ramach kampanii za 2007 r. oraz sporządzonego z tej kontroli Raportu nr [...].

Zgodnie z 151 § 1 pkt 2 K.p.a., organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję.

Ta regulacja prawna oznacza, że o ile w postępowaniu zwykłym, głównym przedmiotem rozpoznania jest rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, o tyle przedmiotem postępowania nadzwyczajnego jest przeprowadzenie weryfikacji decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. To ostatnie ma przy tym własną odrębną podstawę prawną i polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej ostateczną decyzją w celu sprawdzenia, czy któraś z okoliczności wyczerpująco wymienionych w art. 145 K.p.a. nie wpłynęła na treść decyzji wydanej w postępowaniu zwyczajnym. Z brzmienia art. 149 tej ustawy regulującego przebieg postępowania wznowieniowego wynika, że wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania daje podstawę do rozpatrzenia dwóch połączonych ze sobą spraw, to jest sprawy dotyczącej przyczyn wznowienia oraz drugiej, co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Przesłanka istotnych okoliczności nieznanych organowi w dniu wydania decyzji jest spełniona, gdy ujawnią się w sprawie nowe okoliczności faktyczne, okoliczności te będą miały charakter nowych w stosunku do poprzednio prowadzonego postępowania, okoliczności te nie były znane w dniu wydania decyzji, nowe okoliczności muszą być istotne dla sprawy, czyli takie, które mogą mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.

Ta przesłanka w rozpoznawanej sprawie zaistniała, ponieważ dane zawarte we wniosku w sekcji VIII w zakresie oświadczenia o sposobie wykorzystywania działek rolnych o powierzchni [...] ha nie były zgodne z obiektywnie istniejącym stanem faktycznym na gruncie.

Dla zasadności wznowienia postępowania nie mają tutaj znaczenia okoliczności, w jakich ustalono ową istniejącą już w 2006 r. rozbieżność pomiędzy oświadczeniem zawartym we wniosku, a rzeczywiście istniejącym stanem rzeczy. W tym kontekście zauważyć też trzeba, że niezasadnym jest zarzut skargi, że w dniu wydania decyzji z [...] r. przyznającej płatność, organ posiadał informacje w postaci załączników graficznych, iż działka leży w terenie podleśnym i jest w części porośnięta samosiejkami drzew iglastych. Bo to na skarżącej spoczywał obowiązek prawidłowego określenia powierzchni działki ujętej we wniosku o dopłaty.

Należy jeszcze raz podkreślić, że płatność JPO i UPO jest udzielana producentowi rolnemu do działek rolnych utrzymywanych w 2003 r. w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, co w przypadku łąk oznacza - koszenie trawy co najmniej raz w roku w okresie wegetacyjnym, a w przypadku pastwisk - wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw.

Dodatkowo warunkiem koniecznym jest tutaj:

- koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca - w przypadku łąk;

- wypasanie zwierząt w okresie wegetacyjnym traw lub koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia [...] - w przypadku pastwisk.

W tej sprawie bezspornym jest, że powierzchnia [...] ha została wykluczona z tego powodu, iż uznano ją za grunty rolne nieużytkowane rolniczo, gdyż były porośnięte kilkuletnimi samosiejkami drzew oraz krzewów.

Słusznie zatem organ odwoławczy podniósł, że w sprawach dotyczących zadeklarowania działek rolnych do JPO oraz UPO stosuje się przepisy prawa wspólnotowego, w tym przepisy - art. 138 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 19 73/2004 z dnia 29 października 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania rozporządzenia Rady Nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców (Dz. Urz. WE Nr L 345 z 20 listopada

2004 r. ze zm.), który stanowi, że w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla jednolitej płatności obszarowej (JPO) — jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 3 %" ale nie więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni, kwota która ma być przyznana w ramach systemu jednolitej płatności obszarowej zostanie zmniejszona, w rozpatrywanym roku, o dwukrotną wartość stwierdzonej różnicy. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 30 % ustalonego pola powierzchni - żadna pomoc nie jest przyznawana na dany rok. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 50 % ustalonego pola powierzchni - wnioskodawca będzie wyłączony ponownie z otrzymanej pomocy, do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zgłoszonym a ustalonym polem powierzchni. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocowych, do których wnioskodawca jest uprawniony w świetle wniosków, które składa na przestrzeni trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym poczyniono te ustalenia

Z kolei w myśl art. 51 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli przewidzianych schematów w rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników (Dz. Urz. WE Nr L 141 z 30 kwietnia 2004 r. ze zm.) w przypadku wykrycia w kontroli administracyjnej rozbieżności pomiędzy zadeklarowaną a rzeczywistą powierzchnią działki, system nakłada sankcje związane z przekroczeniem powierzchni wnioskowanej, dla płatności uzupełniających (UPO) - jeżeli, w odniesieniu do grupy upraw, zadeklarowana powierzchnia przekracza powierzchnię określoną, pomoc jest obliczana na podstawie określonej powierzchni zmniejszonej o podwójną stwierdzoną różnicę jeżeli różnica ta jest większa niż 3 % albo 2 hektary ale nie więcej niż 20 % określonej powierzchni. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 20 % określonej powierzchni, dla odnośnej grupy upraw nie jest przyznawana żadna pomoc oparta na powierzchni. Jeżeli stwierdzona różnica między zadeklarowanym a rzeczywistym polem powierzchni wynosi więcej niż 50 % ustalonego pola powierzchni - wnioskodawca będzie wyłączony ponownie z otrzymanej pomocy, do wysokości kwoty odpowiadającej różnicy między zgłoszonym a ustalonym polem powierzchni. Kwota ta będzie potrącana z płatności pomocowych, do których wnioskodawca jest uprawniony w świetle wniosków, które składa na przestrzeni trzech lat kalendarzowych następujących po roku kalendarzowym, w którym poczyniono te ustalenia.

W ocenie Sądu, organy obu instancji wydały w tej sprawie decyzje zgodne z prawem zarówno materialnym, jak i procesowym i prawidłowo ustaliły wysokość sankcji z uwzględnieniem różnicy pomiędzy zadeklarowaną a ustaloną rzeczywiście powierzchnią.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi dotyczących braku zawiadomienia strony o terminie przeprowadzonej kontroli oraz dowolności oceny inspektora kontroli terenowej sprzecznej ze zgromadzonym materiałem dowodowym w sprawie Sąd uznał je za bezzasadne. W tym zakresie całkowicie podzielił stanowisko organu odwoławczego, który wyjaśnił stronie skarżącej, że zgodnie z art. 25 ust. 1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. - kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Ponadto zauważył, że strona nieobecna przy kontroli może złożyć zastrzeżenia do jej wyników. W rozpoznawanej sprawie o przysługującym uprawnieniu skarżąca została poinformowana w treści Raportu z kontroli z dnia [...] 2007 r., lecz nie skorzystała z tego uprawnienia. W tym stanie rzeczy nie można zarzucić organowi, że prowadził postępowanie administracyjne z naruszeniem zasady czynnego udziału stron w postępowaniu (art. 10 K.p.a).

Ponadto Sąd analizując Raport z kontroli stwierdził, że został on sporządzony przez dwóch inspektorów terenowych ponadto został zatwierdzony przez upoważnionych pracowników. Do raportu zostały dołączone zdjęcia, które obrazują stan faktyczny deklarowanej działki. Słuszne zatem jest twierdzenie organu odwoławczego, że Raport został sporządzony zgodnie z wymogami określonymi w art. 28 Rozporządzenia Komisji 796/204 z dnia 21 kwietnia 2004 r.

Nie mogły odnieść także pożądanych skutków prawnych zarzuty dotyczące nieprawidłowo przeprowadzonego postępowania dowodowego.

W pierwszym rzędzie wskazać trzeba, że wbrew twierdzeniom strony nie złożyła ona prawidłowo wniosków dowodowych. Wprawdzie wskazała, że do odwołania od decyzji pierwszoinstancyjnej, które wpłynęło do organu w dniu [...] 2009 r. załącza na poparcie swych twierdzeń dokumentację w tym zdjęcia oraz wnioskowała o przesłuchanie jej w charakterze strony oraz przesłuchanie czterech świadków, jednakże w aktach sprawy znajduje się notatka służbowa sporządzona w dniu [...] 2009 r., z której wynika, że do odwołania nie dołączono przywołanej dokumentacji, ani też nie wskazano adresów świadków. Ponadto Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR dwukrotnie pismami z dnia [...] 2009 r. oraz [...] 2009 r. poinformował stronę, że odwołanie jest niekompletne, wskazując na konieczność uzupełnienia wniosków dowodowych. Następnie pismem z [...] 2009 r. doręczonym [...] 2009 r. poinformował skarżącą o przedłużeniu terminu zakończenia postępowania odwoławczego do [...] 2009 r. W tym też dniu wydał zaskarżoną decyzję.

Z kolei pismem złożonym w dniu [...] 2009 r. w urzędzie nadawczym Poczty Polskiej strona wskazała dane adresowe osób, o których wysłuchanie wnioskowała. Pismo doręczone zostało organowi [...] 2009 r. a więc po dacie zakończenia postępowania odwoławczego.

Wobec takiego postępowania strony trudno zarzucić organowi naruszenie przepisów postępowania w zakresie gromadzenia dowodów w sprawie. Słusznie zatem w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że nie naruszył art. 7 K.p.a. ani też art. 77 § 1 K.p.a. W ocenie Sądu postępowanie w rozpoznawanej sprawie zostało przeprowadzone zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej albowiem organy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy w sprawie. Zaznaczyć też trzeba, że organ nie był zobowiązany do przesłuchania strony, albowiem strona nie wskazała na jaką okoliczność ten dowód ma być przeprowadzony. W odwołaniu wskazała, że wniosek złożyła w najlepszej wierze, zgłaszane grunty były w dobrej kulturze rolnej na [...] 2003 r. i zgodnie z prawem zgłosiła ugorowane grunty co mogła czynić przez 5 lat. strony Nie wskazała więc jakie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy chce wyjaśnić.

W tym stanie rzeczy wobec faktu, iż nie stwierdzono naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy bądź też innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.