Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 647/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-07-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6211 Przydział i opróżnienie lokalu mieszkalnego oraz kwatery tymczasowej w służbach mundurowych
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 95 ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, Sędzia WSA Andrzej Wieczorek, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lipca 2021 r. sprawy ze skargi E. S. i M. K. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienia i przekazania w stanie wolnym lokalu mieszkalnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Komendant [...] Policji (dalej jako "organ I instancji" lub "K[...]P") decyzją

z [...] października 2020 r. nr [...] działając na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3, art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2020 r. poz. 360 ze zm., dalej jako "ustawa o Policji") oraz § 14 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych

i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału, opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania kwater tymczasowych przeznaczonych dla policjantów (Dz. U. z 2020 r. poz. 947, dalej jako "rozporządzenie MSWiA z 18 lipca 2005 r."), nakazał E. S., M. K. i J. K. opróżnienie i przekazanie w stanie wolnym lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...].

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...] w [...] jest własnością [...] i pozostaje w dyspozycji K[...]P. Na podstawie przydziału mieszkania służbowego nr [...] z dnia [...] lutego 1960 r., przydzielono ww. lokal mieszkalny W. K. do wspólnego zamieszkania z małżonką W. K. wraz z dwoma synami Z. i J. oraz córką E. K.. W. K. zmarł [...] marca 1985 r., a [...] lutego 1987 r. zmarła jego małżonka. Po śmierci rodziców w przedmiotowym lokalu zamieszkała córka E. S wraz z synem M. (ur. 1992 r.). Sąd Rejonowy [...]w [...], prawomocnym wyrokiem sygn. akt [...] z [...] grudnia 1992 r. oddalił jej powództwo o wstąpienie w stosunek najmu przedmiotowego lokalu. W wyniku podjętych przez K[...]P Policji czynności sprawdzających ustalono, że w ww. lokalu obecnie przebywają E. S. z synem M. K. oraz konkubentem J. K.. W dniu [...] września 2019 r. organ I instancji do ww. osób skierował pismo i powiadomił ich, że nie posiadają tytułu prawnego do tego lokalu oraz wezwał ich do dobrowolnego opróżnienia zajmowanego lokalu i przekazania go dysponentowi w terminie 30 dni od dnia otrzymania pisma. Zawiadomieniem zaś z [...] stycznia 2020 r. K[...]P poinformował strony o wszczęciu postępowania w sprawie opróżnienia zajmowanego lokalu mieszkalnego i możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiałów.

Organ I instancji wyjaśnił, że tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego

w dyspozycji organów Policji, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym funkcjonariuszu. Nie ma przy tym znaczenia prawnego fakt, że dany członek rodziny zamieszkiwał z emerytem policyjnym i był w tym lokalu zameldowany. Jeżeli nie jest uprawniony do policyjnej renty rodzinnej po zmarłym emerycie policyjnym nie może uzyskać tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego. Do mieszkań znajdujących się w dyspozycji organów Policji stosuje się tylko i wyłącznie przepisy dotyczące lokali mieszkalnych dla funkcjonariuszy. To zaś powoduje, że członków rodziny funkcjonariusza nie uważa się za uprawnionych

w rozumieniu art. 88 ustawy o Policji. Status przedmiotowego lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji Policji przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 k.c.

Reasumując, organ I instancji stwierdził, że E. S., M. K. i J. K. nie należą do żadnej z grup osób uprawnionych do zajmowania lokalu mieszkalnego pozostającego w dyspozycji organów Policji, wymienionych w art. 88 ustawy o Policji. Należy, zatem stwierdzić, że zajmują lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]w [...] bez tytułu prawnego i bez możliwości jego uzyskania. Przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ww. ustawy zawiera zaś kategoryczny nakaz wydania decyzji o opróżnieniu lokalu, gdy osoba go zajmująca nie posiada do niego żadnego tytułu prawnego. Decyzja ta ma charakter obligatoryjny i nie została pozostawiona organowi do uznania administracyjnego. Uwzględniając powyższe K[...]P jest zobowiązany przepisami prawa do wydania decyzji o opróżnieniu przedmiotowego lokalu mieszkalnego.

Od powyższej decyzji odwołanie wniosła E. S. reprezentowana przez pełnomocnika - adwokata wskazując na nieuwzględnienie na gruncie niniejszej sprawy art. 144 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym

w administracji, co do którego Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 18 października 2017 r., o sygn. akt K 27/15 orzekł, że art. 144 ww. ustawy odnoszącej się do egzekucji nieruchomości lub lokalu (pomieszczenia) służących zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych jest niezgodny z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji RP, przez to, że nie zawiera regulacji gwarantujących minimalną ochronę przed bezdomnością osobom, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych. Zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego z powodu niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zwłaszcza dotyczącego osoby odwołującej się, jej wieku, stanu zdrowia i innych względów osobistych wpływających na niemożliwość samodzielnego zaspokojenia przez nią własnych potrzeb mieszkaniowych, poprzez niesprawdzenie tytułu prawnego mieszkania zdanego przez jej ojca w 1960 r., a które zostało wydane zgodnie z przyznaniem przedmiotowego mieszkania.

Komendant Główny Policji (dalej jako "organ odwoławczy" lub "KGP"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako "Kpa"), art. 6 a, art. 95 ust. 3 pkt 3 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji (Dz. U. z 2020 r., poz. 360), § 14 rozporządzenia MSWiA z 18 maja 2005 r. po rozpatrzeniu ww. odwołania, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pierwszej kolejności przestawił stan faktyczny sprawy. Następnie wskazał, że przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest kwestia bezprawnego korzystania przez odwołującą się i członków jej rodziny z lokalu mieszkalnego posiadającego status lokalu funkcyjnego, przyznanego funkcjonariuszowi KWMO [...]w 1960 r. Wyjaśnił, że na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy

o Policji decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego wydaje się także w przypadku zajmowania lokalu mieszkalnego, o którym mowa w art. 90 ust. 1 ustawy o Policji przez policjanta lub członków jego rodziny albo inne osoby - bez tytułu prawnego. KGP zauważył, że bezspornym jest, iż lokal zajmowany przez odwołującą się pozostaje

w dyspozycji organów Policji od 1960 r. i objęty jest szczególną regulacją prawną ustawy o Policji oraz pozostałych przepisów resortowych spraw wewnętrznych. Nie mają więc do niego zastosowania regulacje wynikające z innych przepisów, a w tym

z Kodeksu cywilnego oraz z ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego.

Organ odwoławczy wskazał, że bezsporny w niniejszej sprawie jest brak posiadania przez stronę własnego, ani jakiegokolwiek innego tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego, którego nakazano opróżnienie, zgodnie z art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy

o Policji. K[...]P ma obowiązek wydania decyzji o opróżnieniu lokalu mieszkalnego pozostającego w jego dyspozycji, jeżeli taki lokal zajmuje osoba nie posiadająca do niego prawa. Wydanie takiej decyzji wyłączone jest z istnienia stosunku podległości służbowej w Policji. Organ Policji taką decyzję może wydać wobec każdej osoby, w tym także i tej, która nigdy nie należała do Policji, jeżeli zajmuje bez tytułu prawnego lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji.

KGP stwierdził, że w stanie faktycznym sprawy zarówno odwołująca się, jak

i członkowie jej rodziny nie są funkcjonariuszami Policji oraz nie spełniają przesłanek

z art. 29 ustawy emerytalnej, gdyż nie są emerytami lub rencistami policyjnymi albo osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po funkcjonariuszu Policji, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania renty lub emerytury policyjnej, a to daje podstawę do wydania orzeczenia o opróżnieniu mieszkania pozostającego w dyspozycji K[...]P.

Odnosząc się do zarzutu strony zawartego w odwołaniu od decyzji organu I instancji, dotyczącego niemożności samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych, organ odwoławczy wskazał na wyrok Trybunału Konstytucyjnego

z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt SK 29/16, opub. w OTK-A 2017/75. W powołanym wyroku Trybunał Konstytucyjny wyraźnie stwierdził, że ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzję, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zdaniem Trybunału Konstytucyjnego, obowiązek zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych gospodarstw

o niskich dochodach należy do gminy a nie do organów administracji publicznej realizujących zadania publiczne w zakresie swojej właściwości.

KGP podkreślił, że regulacje rozdziału 8 ustawy o Policji "Mieszkania funkcjonariuszy Policji" mają służyć zapewnieniu prawa do lokalu mieszkalnego policjantowi i członkom jego rodziny. Nie jest natomiast powinnością organów Policji zabezpieczenie potrzeb mieszkaniowych obywatelom niezwiązanym z resortem. To na organach gminy spoczywa bowiem obowiązek zabezpieczania tych potrzeb jej mieszkańcom. Do zadań własnych gminy należy zapewnienie lokalu socjalnego lub zamiennego a także zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych

o niskich dochodach. W razie braku dostarczenia lokalu socjalnego przez gminę, właściwą ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, strony mogą wystąpić do sądu cywilnego z powództwem o ustalenie uprawnienia do zawarcia z gminą umowy o najem lokalu socjalnego. Ponadto strona ma możliwość ubiegania się o przyznanie uprawnień do pomieszczenia tymczasowego.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że niniejsza decyzja nie stanowi tytułu wykonawczego w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2020 r., poz. 1427). Sprawa prowadzona jest w oparciu o przepisy postępowania administracyjnego a nie egzekucji administracyjnej, zatem powołany przez stronę wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 października 2017 r. sygn. akt K 27/15 w tym postępowaniu nie ma zastosowania.

W ocenie KGP nie znajduje również uzasadnienia zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 Kpa poprzez niewyjaśnienie okoliczności zdania przez ojca zainteresowanej poprzedniego lokalu mieszkalnego. Kwestia posiadanego wcześniej przez ojca odwołującej się tytułu prawnego do innego lokalu mieszkalnego pozostaje bez wpływu na jej uprawnienie do zajmowania przedmiotowego lokalu.

Decyzja organu odwoławczego z [...] grudnia 2020 r. stała się przedmiotem skargi E. S. i M. K. reprezentowanych przez pełnomocnika – adwokata do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzucili:

1. naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 Kpa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, zwłaszcza dotyczącego osoby skarżącej, jej wieku, stanu zdrowia i innych względów osobistych wpływających na niemożliwość samodzielnego zaspokojenia przez nią własnych potrzeb mieszkaniowych,

2. błędne zastosowanie art. 95 ust. 3 ustawy o Policji w zakresie w jakim konsekwencje stosowania tego przepisu są niezgodne z art. 30, art. 71 ust. 1 i art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, przez to że powodują stan, w którym brak jest minimalnej ochrony przed bezdomnością osób, które nie są w stanie we własnym zakresie zaspokoić swoich potrzeb mieszkaniowych,

3. naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa, przez utrzymanie

w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy istniały podstawy do uchylenia tej decyzji w całości i orzeczenia co do istoty sprawy - zgodnie z art. 138 § 2 oraz § 2a.

Autor skargi wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji K[...]P w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, umorzenie postępowania administracyjnego oraz zasądzenie od KGP na rzecz strony skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych. Ponadto wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu

z dokumentacji medycznej skarżącej, wskazując, że jest to osoba bardzo schorowana, wymagająca stałej opieki lekarskiej oraz o zobowiązanie Urzędu Miasta [...] - Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], ul. [...], [...], do wskazania na jakim etapie jest kwestia uzyskania przez skarżących mieszkania komunalnego, dostępnego w zasobach gminy.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że organ odwoławczy bardzo lakonicznie odniósł się do zarzutu naruszenia przepisów Kpa. Nie zadano sobie trudu wykazania uwzględnienia w postępowaniu generalnych dyrektyw postępowania czy faktu zgromadzenia wyczerpującego materiału dowodowego. Odnosząc się do kwestii legalności, zgodności z Konstytucją podejmowanych działań KGP powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r. wydany w sprawie o sygnaturze akt SK 29/16. Jednakże odwołania tego dokonano w niewłaściwy sposób, w oderwaniu od kontekstu całego orzeczenia a przede wszystkim z pominięciem jego konkluzji. Dodatkowo organ błędnie zinterpretował powołany przez stronę w odwołaniu art. 144 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dotyczący go wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygnaturze K 27/15 wskazując, że postępowanie dotyczące odwołującej się prowadzone jest na podstawie przepisów administracyjnych, a nie egzekucyjnych.

Autor skargi podniósł, że skarżąca jest osobą starszą, schorowaną, z całą pewnością można ją określić jako bezbronną. W niniejszej sprawie nie sposób przyjąć, że organ wykazał wyższość interesu publicznego nad indywidualnym, bowiem konieczność zapewnienia lokum w pobliżu miejsca pracy dla funkcjonariusza policji

z pewnością nie przewyższa konieczności zapewnienia schronienia dla osób, którym

w przeciwnym razie grozi bezdomność. Organ nie zadał sobie trudu, by zbadać sytuację majątkową i bytową skarżącej, a co za tym idzie w żaden sposób nie uwzględnił słusznego jej interesu w toku postępowania. Osiągnięcie celu przyświecającego rozwiązaniom przyjętym w ustawie o Policji nie może pozbawiać minimalnej gwarancji ochrony przed bezdomnością osoby zajmującej lokal bez tytułu prawnego, wobec której wydano decyzję o opróżnieniu lokalu. Gwarancja zaspokojenia minimalnych potrzeb mieszkaniowych, jako warunek godnego życia, mieści się w treści normatywnej art. 30 Konstytucji. W przywołanym przez organ wyroku o sygnaturze K 27/15 sam Trybunał zauważa nierozerwalny związek pomiędzy art. 144 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a przepisami ustawy o Policji nakazującymi opróżnienie mieszkania służbowego. Przepis postępowania egzekucyjnego jest naturalną konsekwencją zastosowania przepisu ww. ustawy, służy wszakże do egzekwowania jego wykonania. Powoływane rozstrzygnięcie zapadało

w ścisłym związku z problemem "eksmisji na bruk", będącym konsekwencją stosowania przepisów ustawy o Policji o opróżnianiu mieszkań służbowych. Art. 144 ustawy

o postępowaniu egzekucyjnym w administracji był w tym orzeczeniu rozpatrywany

w kontekście art. 95 i art. 97 ustawy o Policji. Jak wynika z powyższego "eksmisja na bruk" jest niezgodna z Konstytucją RP a zatem jej występowanie w polskim porządku prawnym jest nielegalne. Organ wskazuje, że to na gminach spoczywa obowiązek zapewnienia mieszkania skarżącej. Niemniej jednak takich mieszkań, z powodu ich deficytu dla skarżącej nie ma. Skarżąca złożyła wniosek do Wydziału Zasobów Lokalowych dla Dzielnicy [...], [...], [...] w sprawie uzyskania mieszkania komunalnego, ale nadal nie otrzymała żadnej propozycji mieszkania. Gminy nie są w stanie zaspokoić potrzeb mieszkaniowych w rozsądnym terminie.

Autor skargi wskazał, że organy prowadzące postępowanie próbują przeprowadzić wobec skarżącej niezgodną z prawem procedurę "eksmisji donikąd". Nie można zgodzić się z uzasadnieniami decyzji, w których organy wskazują, że zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych gospodarstw domowych o niskich dochodach należy do zadań własnych gminy, a decyzje związane z opróżnianiem mieszkań służbowych winny być podejmowane w oderwaniu od tych potrzeb. Taka teza stoi

w sprzeczności zarówno z jedną z głównych dyrektyw postępowania administracyjnego, jak i polskim porządkiem prawnym, co potwierdzone zostało w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego. Właściwie przeprowadzone postępowanie dowodowe doprowadziłoby organy do wniosku, że nakazanie skarżącej opuszczenia przedmiotowego mieszkania spowoduje, że zarówno sama skarżąca, jak i jej najbliższa rodzina znajdzie się bez dachu nad głową.

W ocenie autora skargi, organ odwoławczy nie dołożył należytych starań, by zweryfikować prawidłowość zaskarżonej decyzji pod kątem przepisów prawa materialnego i procesowego. Dokonana ocena miała charakter lakoniczny, skrótowy

i konsekwentnie zmierzała do obrony założonej od początku tezy.

W odpowiedzi na skargę, KGP wniósł o jej oddalenie. Podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji uznał zarzuty skargi za niezasadne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167) oraz art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną,

z zastrzeżeniem art. 57a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (§ 2).

Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.

Problematyka mieszkań dla funkcjonariuszy została objęta odrębną regulacją prawną w przepisach resortowych i w tym zakresie nie mają zastosowania, wynikające z innych regulacji prawnych, rozwiązania dotyczące najmu lokali mieszkalnych, czy też ochrony praw lokatorów. Przepis art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r.

o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2019 r. poz. 1182, dalej jako "ustawa o ochronie praw lokatorów") stanowi, że przepisy tej ustawy stosuje się do lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, do lokali będących

w dyspozycji jednostek organizacyjnych Służby Więziennej oraz lokali pozostających

i przekazanych do dyspozycji Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego lub Szefa Agencji Wywiadu, Szefa Służby Kontrwywiadu Wojskowego lub Szefa Służby Wywiadu Wojskowego, jeżeli przepisy odrębne dotyczące tych lokali nie stanowią inaczej.

W przypadku lokali będących w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, przepisami odrębnymi dotyczącymi lokali mieszkalnych jest rozdział 8 ustawy o Policji. Przepisy te mają bezpośrednie zastosowanie do funkcjonariuszy Policji, a poprzez art. 29 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno - Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2020 r. poz. 723, dalej jako "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym"), mają również zastosowanie do emerytów i rencistów policyjnych oraz członków ich rodzin. Powyższe przepisy w sposób szczególny uregulowały status prawny tych lokali, krąg osób, które są uprawnione do uzyskania tytułu prawnego do takiego lokalu, a także zasady postępowania i opróżniania lokali w przypadku, gdy lokale zajmowane są przez osoby bez tytułu prawnego. Stąd też do lokalu mieszkalnego, pozostającego w dyspozycji organów Policji, nie mają zastosowania przepisy ustawy o ochronie praw lokatorów, w tym art. 30 tej ustawy, zgodnie z którym osoba zajmująca lokal bez tytułu prawnego do dnia wejścia w życie ustawy przez okres nie krótszy niż 10 lat wstępuje z mocy prawa w stosunek najmu tego lokalu po upływie 12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli właściciel nie wniesie w tym okresie powództwa o nakazanie tej osobie przez sąd opróżnienia lokalu lub jeżeli w tym samym terminie nie wniesiono powództwa o ustalenie nieistnienia stosunku najmu (ust. 1). W dniu nawiązania umowy najmu, o której mowa w ust. 1, czynsz najmu takich lokali jest naliczany w wysokości 3% wartości odtworzeniowej (ust. 2).

W świetle powyższego w pierwszej kolejności należy odnieść się do wyjaśnienia pojęcia "lokale będące w dyspozycji" organów Policji na gruncie ustawy o Policji. Pojęciem tym posługuje się art. 90 ww. ustawy, stanowiąc, że: "na lokale mieszkalne dla policjantów przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów". Lokale te uzyskiwane są w wyniku działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, są to lokale stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwolnione przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w tezie wyroku z dnia 20 czerwca 2001 r. sygn. akt CKN 683/00 (publ. LEX nr 74801), lokalem będącym

w dyspozycji Ministra Spraw Wewnętrznych w rozumieniu ww. artykułu jest lokal, co do którego decyzja o jego przydziale lub o jego opróżnieniu należy do kompetencji jednostek podległych temu organowi. Dyspozycyjność jest zatem związana z prawem organu Policji do decydowania, kto jest uprawniony do zamieszkiwania lokalu lub nie, przy uwzględnieniu przepisów ustawy o Policji.

Status zajmowanego przez skarżących lokalu, a więc lokalu pozostającego w dyspozycji organów Policji, przesądza również o tym, że do lokalu takiego nie mają zastosowania przepisy Kodeksu cywilnego, w tym art. 691 § 1 tej ustawy, zgodnie

z którym w razie śmierci najemcy lokalu mieszkalnego w stosunek najmu lokalu wstępują: małżonek niebędący współnajemcą lokalu, dzieci najemcy i jego współmałżonka, inne osoby, wobec których najemca był obowiązany do świadczeń alimentacyjnych, oraz osoba, która pozostawała faktycznie we wspólnym pożyciu

z najemcą (ust 1). Osoby wymienione w § 1 wstępują w stosunek najmu lokalu mieszkalnego, jeżeli stale zamieszkiwały z najemcą w tym lokalu do chwili jego śmierci (ust. 2).

Skoro bowiem prawo do lokali będących w dyspozycji Policji, w tym możliwość uzyskania do nich tytułu prawnego przez członka rodziny zmarłego policjanta, podlega szczególnej regulacji, tj. wskazanym powyżej przepisom, to regulacje zawarte

w Kodeksie cywilnym zostają w tej materii wyłączone. Pogląd ten nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1122/10, z dnia 30 stycznia 2013 r., sygn. akt I OSK 220/12; publ. CBOSA).

W świetle art. 29 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji zachowują lub mogą uzyskać emeryci i renciści policyjni. Ten sam przepis art. 29 ww. ustawy przewiduje możliwość uzyskania tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego przez członków rodziny, ale tylko

i wyłącznie w takim przypadku, gdy byliby uprawnieni do renty rodzinnej po funkcjonariuszu, który w chwili śmierci spełniał warunki do uzyskania emerytury lub renty policyjnej, albo już był emerytem lub rencistą policyjnym. A zatem tytuł prawny do lokalu mieszkalnego będącego w dyspozycji organów Policji, po śmierci emeryta policyjnego, może otrzymać tylko taki członek rodziny, który byłby uprawniony do renty rodzinnej po zmarłym.

W rozpoznanej sprawie jest okolicznością niesporną, że skarżący nie są osobami uprawnionymi do renty rodzinnej po zmarłym W. K.. Oznacza to, że nie posiadają tytułu prawnego do spornego lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...]w [...], a nadto w świetle obowiązujących przepisów nie mogą tego tytułu prawnego uzyskać. Konsekwencją zajmowania lokalu mieszkalnego, będącego w dyspozycji organów Policji, przez osobę, która nie posiada tytułu prawnego do tego lokalu, jest wydanie decyzji o opróżnieniu lokalu, a podstawą prawną takiej decyzji jest przepis art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji.

W ocenie Sądu zarówno uzasadnienie zaskarżonej, jak i utrzymanej nią w mocy, decyzji organu I instancji w pełni przedstawia okoliczności faktyczne i prawne, jakie legły u podstaw wydania kwestionowanych rozstrzygnięć.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów dotyczących naruszenia Konstytucji RP oraz ochrony przed eksmisją na bruk należy stwierdzić, że kwestie dotyczące tej ochrony oceniane mogą być dopiero na etapie postępowania egzekucyjnego, ponieważ wyłącznie w procedurze regulującej to postępowanie należy poszukiwać właściwych rozwiązań ochronnych. Problematyka ta wykracza jednak poza zakres sprawy, której przedmiotem jest decyzja o opróżnieniu lokalu, wydana na podstawie przepisów ustawy o Policji, które nie nakładają na organy obowiązku badania możliwości samodzielnego zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych przez osoby zobowiązane do wykwaterowania.

Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w powołanym przez organ Policji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 15 listopada 2017 r., sygn. akt SK 29/16 (publ. OTK-A 2017/75), w którym stwierdzając zgodność przepisów art. 90 w związku

z art. 95 ust. 3 pkt 3, w związku z art. 95 ust. 4, w związku z art. 97 ust. 5 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. (Dz. U. z 2017 r. poz. 2067) w związku z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 1610 oraz z 2017 r. poz. 1442 i 1529) z art. 30, art. 71 ust. 1 oraz art. 75 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, Trybunał stwierdził, że w postępowaniu o opróżnienie lokalu na podstawie art. 95 ust. 3 pkt 3 ustawy o Policji nie znajdą zastosowania - wynikające z przepisów powszechnych - gwarancje ochronne związane z procedurą eksmisji z lokalu mieszkalnego, a dotyczące tzw. zakazu eksmisji donikąd. Lokal mieszkalny będący w dyspozycji Policji musi zostać opróżniony przez osobę niemającą do tego lokalu tytułu prawnego i postępowanie w tej sprawie ma charakter czysto administracyjny. Ustawa o Policji nie nakłada na organy wydające decyzje, z których wynika obowiązek opróżnienia lokalu mieszkalnego, obowiązku badania w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, czy osoby zobowiązane do opróżnienia lokalu będą w stanie samodzielnie zaspokoić swoje potrzeby mieszkaniowe. Zastosowanie przepisów resortowych prowadzi do osiągnięcia zamierzonego przez ustawodawcę celu - stwierdzenia w trybie administracyjnym, kto jest uprawniony do służbowego lokalu mieszkalnego. Osoba bez tytułu prawnego do takiego lokalu powinna zostać wykwaterowana na podstawie wydanej decyzji administracyjnej, po to, by opuszczony przez nią lokal mógł zostać przeznaczony do wykorzystania zgodnie z celem, określonym przepisami ustawy o Policji.

Bez wpływu na skarżone rozstrzygnięcie pozostaje podnoszona w skardze trudna sytuacja materialna i zdrowotna skarżących. Ustawa o Policji nie uzależnia możliwości nakazania opróżnienia lokalu wchodzącego w skład zasobu mieszkaniowego policji, od istnienia po stronie eksmitowanych dobrego stanu zdrowia czy dobrej sytuacji materialnej. Sam zaś fakt wieloletniego zamieszkiwania przez strony w spornym lokalu nie sankcjonuje per se istniejącego stanu rzeczy.

Uwzględniając powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie naruszają prawa, zaś zarzuty

i argumenty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skargi,

w sprawie został prawidłowo zebrany materiał dowodowy i ustalony stan faktyczny, który jest bezsporny. Decyzja wydana w sprawie spełnia również wymogi określone

w art. 107 Kpa, czyli zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym przytacza zastosowane przepisy i szczegółowo wyjaśnia podstawę prawną rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.