Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 379/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2006-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 145 par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 19, art. 156 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 169
journal: Dz.U. 2003 nr 179 poz 1750
law: Ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych
journal: Dz.U. 1993 nr 23 poz 101
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy.
article: par. 16 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 50 poz 483
law: Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej
journal: Dz.U. 1992 nr 8 poz 31
law: Obwieszczenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 14 grudnia 1991 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
journal: Dz.U. 1992 nr 5 poz 18
law: Ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, , po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 14 listopada 2006 r. sprawy ze skargi Z. D. na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień - z dnia [...] nr [...] ; 2. uchyla decyzję Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po rozpatrzeniu odwołania chor. szt. rez. Z. D. od decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego stwierdził, że w dniu [...] 2003 r. Z. D. na podstawie rozkazu personalnego Dowódcy Okręgu Wojskowego nr [...] z dnia [...] został zwolniony z zawodowej służby wojskowej wskutek upływu terminu wypowiedzenia dokonanego przez organ wojskowy. Zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło po skróconym okresie wypowiedzenia (skrócenie okresu wypowiedzenia o trzy miesiące nastąpiło na wniosek żołnierza zgodnie z art.14 ust. 2 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowaniu Sił Zbrojnych Rzeczpospolitej Polskiej w latach 2001 - 2006; Dz. U. z 2001 r. nr 76, poz. 804 z późn. zm.). Z tytułu skrócenia okresu wypowiedzenia dokonanego na wniosek żołnierza wypłacono wyżej wymienionemu jednorazowe odszkodowanie w wysokości 5.833,38 zł. za okres od 1.11.2003 r. do 31.01.2004 r.

W dniu [...] 2005 r. Dowódca Wojsk Lądowych decyzją nr [...] stwierdził nieważność decyzji Dowódcy OW o wypowiedzeniu stosunku służbowego, w następstwie czego Z. D. został z dniem [...] 2003 r. przywrócony do zawodowej służby wojskowej, co w świetle ww. stwierdzenia nieważności powoduje brak prawnego i faktycznego skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, a tym samym oznacza, że wypłacone świadczenia pieniężne dokonane w związku z nieważnym zwolnieniem stały się świadczeniami nienależnymi.

Potrącenie przedmiotowej kwoty nastąpiło w drodze skorzystania z prawa do potrącenia w dniu [...] 2005 r., na co Z. D. wyraził zgodę w formie pisemnej.

Rozpatrując zarzuty Z. D. podniesione w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że część spośród nich nie dotyczy zaskarżonej decyzji, lecz odnosi się do całości dotychczasowego postępowania (którego poszczególne etapy były dotąd również odrębnie weryfikowane pod względem zasadności i prawidłowości podjętych rozstrzygnięć w drodze przysługujących środków prawnych) prowadzonego przez organy wojskowe od momentu wydania decyzji stwierdzającej nieważność wypowiedzenia stosunku zawodowej służby wojskowej.

Zatem kwestie dotyczące procedury postępowania organów administracji wojskowej w przedmiocie uprzednio podejmowanych wobec Z. D. czynności administracyjnych nie mają znaczenia dla niniejszego postępowania odwoławczego, którego zadaniem jest wyłącznie szeroko rozumiane zweryfikowanie prawidłowości podjętego rozstrzygnięcia w sprawie odmowy zwrotu potrąconego odszkodowania. W przedmiocie problematyki poruszanej we wspomnianych zarzutach, w szczególności w kwestii zasadności i wysokości wypłaty świadczeń, Z. D. był wielokrotnie informowany, m.in. pismami Szefa WSzW nr [...] z dnia [...], nr [...] z dnia [...] oraz Głównego Księgowego nr [...] z dnia [...].

W kwestii zarzutów dotyczących zaskarżonej decyzji organ II instancji stwierdza, że są one bezpodstawne, natomiast decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień nr [...] z dnia [...] w całości zasługuje na utrzymanie w mocy.

W szczególności zgodzić się należy ze stanowiskiem Wojskowego Komendanta Uzupełnień zawartym w uzasadnieniu decyzji, iż jednorazowe odszkodowanie za skrócony okres wypowiedzenia podlega zwrotowi jako świadczenie nienależne zgodnie z art. 410 Kodeksu cywilnego, bowiem z momentem stwierdzenia nieważności decyzji o wypowiedzeniu stosunku służbowego odpadła podstawowa przesłanka jego wypłaty.

Powyższy punkt widzenia jest tym bardziej uzasadniony, że ani ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 z późn. zm.), ani ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 693 z późn. zm.), nie zawiera definicji nienależnego świadczenia, dlatego też uzasadniając dokonywaną kompensatę, wskazane jest posiłkowanie się przy określaniu tego pojęcia definicjami nienależnego świadczenia zawartymi w Kodeksie cywilnym.

Kierując się zatem dyspozycją art. 410 Kodeksu cywilnego, należy wskazać, że żołnierz zawodowy, któremu wypłacono świadczenia pieniężne w związku ze zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej (w tym również odszkodowanie za skrócenie okresu wypowiedzenia, które niewątpliwie należy do świadczeń pieniężnych pozostających w związku ze zwolnieniem), a następnie na skutek stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej zwolnienia z zawodowej służby wojskowej, został przywrócony do zawodowej służby wojskowej, obowiązany jest do zwrotu przyjętego świadczenia, w granicach bezpodstawnego wzbogacenia.

Podobny pogląd został wyrażony w uchwale Sądu Najwyższego z dnia 27 maja 1995 r. (sygn. akt III CZP 46/95, OSNC 1995/7-8/114, LEX nr 4211), zgodnie z którą osoba, której wypłacono świadczenie na podstawie decyzji uznanej za nieważną, obowiązana jest do zwrotu przyjętego świadczenia w granicach bezpodstawnego wzbogacenia. Pobranie świadczenia w wykonaniu decyzji nieważnej oznacza, iż doszło do spełnienia świadczenia nienależnego, w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. W takim bowiem stanie rzeczy podstawa świadczenia była nieważna. Ogólne przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować m.in. wtedy gdy nie ma innego środka prawnego, przy wykorzystaniu którego możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej, naruszonej bez prawnego uzasadnienia. Dlatego też wypłacone należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej są świadczeniem nienależnym, gdyż decyzja administracyjna, której skutkiem była wypłata tych należności dotknięta była nieważnością.

Powyższy stan prawny potwierdza również przytoczony trafnie przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 17 maja 2005 r. (sygn. akt II SA/Bd 327/05), który dotyczy stanu analogicznego do faktycznie rozpatrywanego.

W kwestii zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 160 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego informacyjnie wyjaśniam, że powyższy przepis został skreślony z dniem 1 września 2004 r. natomiast w kwestii stosowania przepisów Kodeksu cywilnego stanowisko przedstawiłem powyżej.

Odnośnie zarzutu zasadności wydania zaskarżonej decyzji, organ II instancji przypomina, że obowiązek jej wydania przez Wojskowego Komendanta Uzupełnień wynika jednoznacznie z decyzji nr [...] Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] uchylającej decyzję Szefa WSzW nr [...] z dnia [...]. O powyższym fakcie Z. D. posiada wyczerpującą informację, gdyż egzemplarz nr 1 ww. decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego został przekazany zainteresowanemu.

Na decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] Z. D. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, wskazując, że z zawodowej służby wojskowej został zwolniony przez organ wojskowy, który wydał decyzję z rażącym naruszeniem prawa w świetle art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. Dowódca Okręgu Wojskowego wypowiedział skarżącemu stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej wypowiedzeniem nr [...] w dniu [...], a następnie zwolnił go ze służby z dniem [...] 2003 r.

Na złożony przez skarżącego wniosek do Dowódcy Wojsk Lądowych o zwolnieniu go z zawodowej służby wojskowej z naruszeniem prawa, wydano decyzję nr [...] z dnia [...], którą stwierdzono nieważność Decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego o zwolnieniu Z. D. z zawodowej służby wojskowej, w związku z czym dalej był żołnierzem zawodowym. Z zawodowej służby wojskowej został zwolniony na podstawie orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...] z dniem [...] 2004 r.

W dniu [...] 2005 r. skarżący został jego zdaniem bezprawnie zobligowany do wpłaty kwoty 5.833,38 zł do kasy oddziału finansowego WSzW po przywróceniu go do zawodowej służby wojskowej. W dniu [...] 2006 r. złożył wniosek do Szefa WSzW o zwrot niesłusznie potrąconej kwoty tj. 5.833,38 zł, która zgodnie z art. 14 ustawy z dnia 25 maja 2001 r. o przebudowie i modernizacji technicznej oraz finansowej Sił Zbrojnych RP w latach 2001-2006 (Dz. U. nr 76, poz. 804 z późn. zm. z 2001 r.) nie podlega zwrotowi.

W dniu [...] 2006 r. złożył wniosek do Głównej księgowej WSzW o zwrot niesłusznie potrąconych kwot tj.:10.273,51 zł (należna odprawa) i 5.833,38 zł (jednorazowe odszkodowanie). Otrzymał odpowiedź w formie rozliczenia finansowego.

Na wniosek skarżącego z [...] 2006 r. otrzymał od Szefa WSzW decyzję Nr [...] z dnia [...] odmawiającą zwrotu kwoty 5.833,38 zł. W dniu [...] 2006 r. złożył odwołanie od decyzji Szefa Nr [...] z dnia [...] do Dowódcy Okręgu Wojskowego. Decyzją Nr [...] z dnia [...] Dowódca OW uchylił w całości zaskarżoną decyzję ze stwierdzeniem, że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości. Na podstawie w/w decyzji Komendant WKU wydał Decyzję Nr [...] z [...], odmawiając zwrotu kwoty 5.833,38zł.

Skarżący podkreślił, że Komendant WKU już podjął pierwszą decyzję w dniu [...] w Rozkazie dziennym Nr 70 z dnia [...] 2005 r. oraz w Zestawieniu należności pieniężnych żołnierza zwolnionego z zawodowej służby wojskowej, z których jasno wynika o wypłacie wszystkich należności przysługujących żołnierzowi zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej na podstawie art. 73 i 77 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U nr 179 poz.1750 z późn. zm. z 2003 r.).

Dowódca Okręgu Wojskowego w swojej decyzji nr [...]z dnia [...] oraz decyzji Nr [...] z dnia [...] skrytykował poczynania Szefa WSzW, który postępuje niezgodnie z przepisami. Wskazał także przepis prawny dotyczący świadczeń pieniężnych przysługujących żołnierzowi zawodowemu zwalnianemu z zawodowej służby wojskowej, który głosi, iż pobrane przez żołnierza zawodowego świadczenia przysługujące mu wg obowiązujących w dniu wypłaty nie podlegają zwrotowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod względem zgodności z przepisami prawa obowiązującymi w czasie ich wydania. Jeżeli zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości, sąd obowiązany jest stwierdzić nieważność tej decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie.

Prowadząc postępowanie administracyjne, organy administracji publicznej obowiązane są z urzędu przestrzegać swojej właściwości rzeczowej i miejscowej (art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). Niezachowanie przez organ wymagań określonych bezwzględnie obowiązującymi przepisami regulującymi jego właściwość, stanowi naruszenie przepisów o właściwości i zaliczane jest do wad kwalifikowanych decyzji administracyjnych skutkujących nieważnością aktu (art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.) bez względu na trafność lub nietrafność merytoryczną rozstrzygnięcia.

Sprawa wypłaty kwoty potrąconej z uposażenia żołnierza zawodowego wszczęta na wniosek z dnia [...] 2006 r. podlega rozpatrzeniu według obowiązujących w czasie prowadzenia tego postępowania przepisów prawa, w tym przepisów o właściwości organów, tj. ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), która weszła w życie w dniu 1 lipca 2004 r. Organem właściwym do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie uposażenia żołnierza zawodowego pełniącego służbę w Wojskowej Komendzie Uzupełnień, która to jednostka pozostaje na zaopatrzeniu finansowym Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego - jest Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego.

Na wstępie stwierdzić należy, że w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym ocenie sądu poddane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] 2006 r. w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień z dnia [...] o odmowie zwrotu kwoty 5833,38 zł. Zatem sąd objął rozważaniami zagadnienie prawidłowości zaskarżonej decyzji, co pośrednio prowadziło do oceny decyzji poprzedzających zaskarżoną decyzję, wydanych w postępowaniu wszczętym na wniosek Z. D. z dnia [...] 2006 r., tj. decyzji Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...] oraz decyzji Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] nr [...]. Sąd natomiast nie był uprawniony do badania decyzji dotyczących zwolnienia Z. D. ze służby wojskowej i wypłaty mu z tego tytułu należnego uposażenia.

Stan sprawy jest następujący: badane przez sąd postępowanie administracyjne zakończone zaskarżoną decyzją Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] wszczęte zostało na wniosek Z. D. z dnia [...] 2006 r., w którym wniósł on o zwrot kwoty 5833,38 zł, potrąconej w dniu [...] 2005 r. z uposażenia wypłaconego za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r.

Na powyższy wniosek Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego wydał decyzję z dnia [...] nr [...], którą odmówił zwrotu ww. wymienionej kwoty.

Na skutek odwołania od powyższej decyzji decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca Okręgu Wojskowego uchylił decyzję nr [...] z uwagi na brak właściwości rzeczowej Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego w przedmiotowej sprawie i umorzył postępowanie w pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji podano, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, a zastosowanie do sprawy ma nie ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, lecz ustawa z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy oraz rozporządzenie Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1993 r. nr 23, poz. 101).

W następstwie powyższego w dniu [...] decyzją nr [...] wskazany przez Dowódcę Okręgu Wojskowego organ - Komendant Wojskowej Komendy Uzupełnień odmówił Z. D. zwrotu kwoty 5833,38 zł. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją z dnia [...] nr [...] Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego.

Decyzję z dnia [...] nr [...] Z. D. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie.

Stwierdzić należy, że zakres badanego przez sąd postępowania administracyjnego wyznaczył wniosek skarżącego z dnia [...] 2006 r. Wniosek ów dotyczył uposażenia wypłaconego skarżącemu za okres od 1 listopada 2003 r. do 6 lipca 2004 r., z którego to potrącono skarżącemu przedmiotową kwotę 5833,38 zł. W istocie rzeczy wnioskodawca zwrócił się o wypłatę części uposażenia, której mu nie wypłacono, potrącając z uposażenia kwotę 5833,38 zł tytułem zwrotu jednorazowego odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia. Wszczęte zostało zatem zupełnie nowe, odrębne postępowanie administracyjne w przedmiocie wypłaty uposażenia, w którym organy zobowiązane były zbadać zasadność lub jej brak zwrotu potrąconej kwoty i odnieść się do prawidłowości jej potrącenia.

Na marginesie trzeba wspomnieć, że postępowanie w przedmiocie zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej zakończone zostało zwolnieniem Z. D. z mocy prawa z dniem uprawomocnienia się orzeczenia Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej nr [...] z dnia [...], tj. z dniem [...] 2004 r. - rozkaz dzienny nr 47 Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...] 2005 r. (art. 115 ust. 2 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w związku z § 16 ust. 1 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 17 marca 2004 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej; Dz. U. z 2004 r. nr 50, poz. 483). Zwolnienie Z. D. z zawodowej służby wojskowej nastąpiło na mocy przepisów obowiązujących od 1 lipca 2004 r.

Skoro zatem postępowanie administracyjne wszczęte zostało przez Z. D. na wniosek z dnia [...] 2006 r., nie można podzielić poglądu organów wydających zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję - Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego i Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień, jak również Dowódcy Okręgu Wojskowego (decyzja z dnia [...] nr [...]), że do postępowania owego zastosowanie mają przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2004 r. - zgodnie z art. 169 ustawy z dnia 11 września o służbie wojskowej żołnierzy wojskowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), w myśl którego sprawy wszczęte, lecz nie zakończone ostateczną decyzją przed dniem 1 lipca 2004 r. prowadzi się nadal według przepisów dotychczasowych.

Na dzień wniesienia wniosku przez skarżącego oraz wydania zaskarżonej decyzji obowiązywała ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2003 r. nr 179, poz. 1750 ze zm.), która, jak podano wyżej, weszła w życie 1 lipca 2004 r. Przepis przejściowy tej ustawy, art. 169, nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem sprawa została wszczęta po dniu 1 lipca 2004 r. - wnioskiem z [...] 2006 r. Zatem zastosowanie będą miały przepisy prawa, w tym dotyczące właściwości organów, obowiązujące na dzień wszczęcia przedmiotowej sprawy i wydania decyzji ostatecznej, a nie wydane na podstawie ustawy z dnia 30 czerwca 1970 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 1992 r. nr 8, poz. 31 ze zm.) i ustawy z dnia 17 grudnia 1974 r. o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1992 r. nr 5, poz. 18) przepisy rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 16 marca 1993 r. w sprawie określenia organów wojskowych i organów wojskowych wyższego stopnia, właściwych w sprawach określonych w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz w ustawie o uposażeniu żołnierzy (Dz. U. z 1993 r. nr 23, poz. 101), zastosowane w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją.

Skoro wiec zastosowanie do przedmiotowej sprawy mają przepisy ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, a Z. D. wnosił o zwrot kwoty potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r., tj. w istocie rzeczy o wypłatę uposażenia, to zgodnie z art. 74 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych właściwa do rozpatrzenia wniosku była jednostka wojskowa, na której zaopatrzeniu finansowym żołnierz pozostawał, czyli Szef Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego (art. 104 ustawy z 11 września 2003 r.).

W związku ze stwierdzeniem przez sąd, że w pierwszej instancji decyzję administracyjną wydał niewłaściwy organ administracji publicznej, a decyzja ta została utrzymana w mocy jako prawidłowa zaskarżoną przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie decyzją - wydaną również przez niewłaściwy organ, uznać należy zaskarżoną decyzję Szefa Wojewódzkiego Sztabu Wojskowego z dnia [...] nr [...] za dotkniętą kwalifikowaną wadą skutkującą stwierdzeniem nieważności i stwierdzić nieważność wyżej wymienionej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.

Jak podano wyżej, identycznym naruszeniem przepisów o właściwości organu administracji publicznej dotknięta jest decyzja poprzedzająca w toku procesu administracyjnego zaskarżoną decyzję, tj. - wydana w pierwszej instancji decyzja Wojskowego Komendanta Uzupełnień z dnia [...] nr [...], dlatego skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia - to stwierdzając nieważność rozstrzygnięcia organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony będzie również do uzasadnionego stwierdzenia nieważności poprzedzającego go rozstrzygnięcia dotkniętego przesłanką stwierdzenia nieważności, o których wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcia te wydane zostały w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 stycznia 2000 r., sygn. akt I SA/Łd 1269/97, LEX nr 40856).

Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji pozostałaby w obrocie prawnym poprzedzająca ją wadliwa decyzja z dnia [...] nr [...], decyzja pierwszoinstancyjna również powinna zostać unieważniona.

Odpowiednie do powyższych posunięcie, umocowane treścią art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało wykonać również wobec decyzji nr [...] Dowódcy Okręgu Wojskowego z dnia [...], którą uchylono pierwszą wydaną w badanym postępowaniu decyzję i wskazano jako właściwe do zastosowania przepisy obowiązujące przed 1 lipca 2004 r., a jako właściwy w tej sprawie w pierwszej instancji organ - Komendanta Wojskowej Komendy Uzupełnień. W związku z faktem, że uchylenie przez Dowódcę Okręgu Wojskowego decyzją z dnia [...] narusza przepisy materialne i przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, decyzja ta podlega uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Powyżej wyłożone przesłanki stwierdzenia nieważności i wady proceduralne wydanych w badanym postępowaniu decyzji uniemożliwiają merytoryczną ocenę stanowisk organów w przedmiocie sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę w postępowaniu odwoławczym, Dowódca Okręgu Wojskowego, obowiązany będzie powtórnie rozpatrzeć sprawę wszczętą na wniosek Z. D. z dnia [...] 2003 r. w sprawie zwrotu potrąconej z uposażenia za okres 1 listopada 2003 r. - 6 lipca 2004 r. kwoty 5833,38 zł, zgromadzić i wyczerpująco zbadać zgromadzony materiał dowodowy, opierając się na właściwej podstawie prawnej - odnieść się do prawidłowości potrącenia kwoty 5833,38 zł z uposażenia skarżącego i w konsekwencji - podzielając stanowisko organu pierwszej instancji bądź nie, orzec o wypłacie bądź odmowie wypłaty rzeczonej sumy, z uwzględnieniem wyłożonych powyżej przepisów o właściwości organów w przedmiocie uposażenia żołnierzy zawodowych.

Z tych względów działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.