Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 7/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 7 pkt 3, lp. 5.2.3 lit. d załącznika nr 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2141
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji  z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego
article: art. 92a ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Dnia 17 maja 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Sędzia WSA Szymon Widłak Asesor sądowy WSA Robert Talaga Protokolant: st. sekr. sąd. Karolina Walkowiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 roku sprawy ze skargi I. B. na decyzję Inspektor Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2021r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2021 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, wskazując na art. 92a ust. 2, 4, 8 i 9 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r. poz. 2140, dalej także jako u.t.d.) i załącznika nr [...] l.p. 15.2 do w/w ustawy nałożył karę pieniężną w kwocie [...]zł na I. B. (dalej także jako strona, skarżąca) jako osobę zarządzającą transportem w [...], I. B. spółka jawna.

W odwołaniu strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz umorzenie postępowania. Zarzuciła:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik postępowania:

- art. 92a ust. 10 u.t.d. poprzez jego niezastosowanie, polegające na nałożeniu kary w sytuacji, gdy czyn będący naruszeniem w niniejszej sprawie stanowi jednocześnie naruszenie z załącznika nr [...] do u.t.d. objęte decyzją WWITD z [...] marca 2021 r., a podmiot wykonujący przewóz drogowy jest jednocześnie zarządzającym transportem;

- art. 92a ust. 2, ust. 4, ust. 8 i ust. 9 u.t.d., lp. 15,2 załącznika nr [...] do u.t.d. poprzez ich:

a. błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż stwierdzenie naruszeń skutkować musi nałożeniem kary pieniężnej, podczas gdy spełnienie przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. w zw. z art. 92c ust.1a nakazuje nie wszczynać postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 2 na osobę zarządzającą transportem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie należy umorzyć, mimo stwierdzonych naruszeń;

b. niewłaściwe zastosowanie polegające na nałożeniu kary pieniężnej na skarżącą, podczas gdy skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy oraz prawidłowe zasady wynagradzania, nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć, a ponadto w kontrolowanym pojeździe nie wystąpiła usterka o charakterze niebezpiecznym;

- art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania, w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody w sposób oczywisty wskazują, że skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy, nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;

II. naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej także jako K.p.a.) poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, polegające na zaniechaniu ustaleń w przedmiocie: rzeczywistego charakteru wykrytej usterki układu hamulcowego oraz braku wpływu skarżącej na dokonane naruszenia, a także wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;

- art. 77 K.p.a. poprzez zaniechanie zebrania w sposób wyczerpujący i zaniechanie rozpatrzenia materiału dowodowego w zakresie ustaleń dotyczących: rzeczywistego charakteru wykrytej usterki układu hamulcowego oraz braku wpływu skarżącej na dokonane naruszenia, a także wystąpienia naruszenia wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć;

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy;

- art. 6 i art. 8 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

- art. 107 § 3 oraz art. 8 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] Inspektor Transportu Drogowego, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 4 pkt 22, art. 92a ust. 1, art. 92b ust. 1, art. 92c ust. 1 u.t.d., Ip. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d., art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2020 r. poz. 110), art. 1, art. 2 oraz art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE ( (Dz. Urz. UE. L nr 300, str. 51 zwanego dalej rozporządzenie 1071/2009) – utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Jak wynika z uzasadnienia decyzji, [...] stycznia 2021 r. w miejscowości [...] zatrzymano do kontroli pojazd marki M. o numerze rej. [...] wraz z naczepą o numerze rejestracyjnym [...], który prowadził R. P.. Pojazdem był wykonywany krajowy transport drogowy rzeczy, realizowany w imieniu i na rzecz przedsiębiorstwa [...], I. B. SPÓŁKA JAWNA. W toku kontroli stwierdzono, że jest uszkodzony bieżnik opony na osi pierwszej naczepy marki K.. Stan opony uniemożliwiał dalsze wykonywanie przewozu. W toku postępowania ustalono, że osoba zarządzającą transportem w spółce jest I. B. posiadająca certyfikat kompetencji zawodowych nr [...]

Stosownie do art. 92a ust. 2 u.t.d. zarządzający transportem, osoba, o której mowa w art. 7c, a także każda inna osoba wykonująca czynności związane z przewozem drogowym, która naruszyła obowiązki lub warunki przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od [...] złotych do [...] złotych za każde naruszenie. Zgodnie natomiast z treścią art. 92a ust. 8 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 2, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403, określa załącznik nr 4 do ustawy. Zgodnie z lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d. wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne jest zagrożone karą pieniężną w wysokości [...] zł.

Zgodnie z art. 4 rozporządzenia [...] przedsiębiorca wykonujący zawód przewoźnika drogowego wyznacza przynajmniej jedną osobę fizyczną - zarządzającego transportem - która spełnia warunki przewidziane w art. 3 ust. 1 lit. b) i d) i która:

a) w sposób rzeczywisty i ciągły zarządza operacjami transportowymi tego przedsiębiorstwa;

b) ma rzeczywisty związek z przedsiębiorstwem, polegający na przykład na tym, że jest jego pracownikiem, dyrektorem, właścicielem lub udziałowcem lub nim zarządza lub, jeżeli przedsiębiorca jest osobą fizyczną, jest tą właśnie osobą; oraz

c) posiada miejsce zamieszkania na terenie Wspólnoty.

Zgodnie z art. 189a § 2 K.p.a. w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia,

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej - przepisów niniejszego działu w tym zakresie nie stosuje się.

Organ odwoławczy ocenił, że w sprawie nie znajdzie zastosowania art. 189a § 2 pkt 1-3 K.p.a., bowiem kary pieniężne są nakładane na podstawie art. 92a w zw. z art. 93 ust. 1 u.t.d. Treść art. 92a ust. 1 i ust. 7 w zw. z załącznikiem nr [...] do u.t.d. określa w sposób sztywny wysokość kar pieniężnych za naruszenia przepisów załącznika nr [...] do u.t.d. W tym zakresie organ nie ma możliwości miarkowania kar pieniężnych. Ponadto wskazał, że zastosowania nie znajdzie również art. 189e oraz art. 189f K.p.a., które regulują przesłanki odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej oraz udzielenia pouczenia. Kwestie te zostały uregulowane odrębnie przez ustawę o transporcie drogowym w art. 92c ust. 1 pkt 1. Reguła kolizyjna wyrażona w art. 189a § 2 K.p.a. daje w tym zakresie pierwszeństwo przepisom odrębnym, a nie przepisom zawartym w dziale IVa K.p.a.

Dalej organ napisał, że stosownie do § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie kontroli ruchu drogowego z dnia 5 listopada 2019 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2141), pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej. Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia, jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Zgodnie z § 5 ust. 7 ww. rozporządzenia usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; 2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; 3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.

Zgodnie z załącznikiem lp. 5.2.3 lit d nr I do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 11 maja 2018 r. (poz. 948) usterkę w postaci uszkodzonej opony - widoczny kord stalowy, należy zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną. Konsekwencją powyższego jest treść lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d., który sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę lub usterki układu hamulcowego, połączeń układu kierowniczego, kół, opon, zawieszenia, podwozia lub innego wyposażenia, zakwalifikowane jako niebezpieczne, karą pieniężną w wysokości [...] zł.

W toku kontroli drogowej stwierdzono, iż naczepa marki S. o nr rej. [...] posiada niebezpieczną usterkę zagrażającą bezpieczeństwu w ruchu drogowym. Na osi pierwszej stwierdzono uszkodzony bieżnik opony odsłaniający uszkodzony kord opony. GITD ocenił, że kara pieniężna została nałożona na stronę zasadnie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ II instancji stwierdził, że strona jest zgłoszona jako osoba zarządzająca transportem co oznacza, że odpowiada w świetle prawa za flotę pojazdów przewoźnika (także za ich stan techniczny) zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. GITD podkreślił, że kara została nałożona na stronę, jako osobę zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie [...], I. B. spółka jawna, zgodnie z załącznikiem nr [...] do u.t.d.. W przypadku nałożenia kary administracyjnej na podmiot [...], I. B. spółka jawna, kara pieniężna nałożona zostałaby zgodnie z załącznikiem nr [...] do u.t.d. W niniejszej sprawie I. B. nie została ukarana jako podmiot wykonujący przewóz drogowy, lecz jako osoba zarządzająca transportem. Okoliczność, że I. B. jest jednocześnie wspólnikiem w spółce [...], I. B. spółka jawna ma jedynie taki skutek, że jako wspólnik oraz osoba zarządzająca transportem w spółce mogła swobodniej wprowadzać rozwiązania przyczyniające się do wykonywania transporty zgodnie z obowiązującymi przepisami, za który to transport jest odpowiedzialna, jako osoba zarządzająca transportem. W związku z powyższym zarzut dotyczący rzekomej kumulacji ról uznać należy za bezzasadny.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów organ podał, że skarżąca nie wskazała okoliczności, których nie mogła przewidzieć oraz na które nie miała wpływu. Organ wskazał, że nie istotnym jest ilość szkoleń, forma kontaktu z kierowcami realizującymi zlecenia transportowe, w przypadku kiedy występują naruszenia. Nadto podał, że odpowiedzialność administracyjna ma charakter odpowiedzialności niezależnej od winy w tym sensie, że jest ponoszona co do zasady z tytułu wystąpienia określonego skutku (stwierdzonego naruszenia), bez konieczności wykazywania związku przyczynowego między zachowaniem podmiotu odpowiedzialnego, a powstałym skutkiem. Osoba zarządzająca transportem w przedsiębiorstwie winna jest zapewnić taką organizację pracy w przedsiębiorstwie, żeby pojazdy realizujące zlecenie transportowe nie stwarzały zagrożenia w ruchu drogowym. Kontrolowana naczepa posiadała usterkę, która takie zagrożenie stwarzała a funkcjonariusze uniemożliwili kontynuację zlecenia transportowego.

GITD mając na względzie art. 7 i 77 k.p.a. oraz po przeprowadzeniu postępowania stwierdził, ze w zaskarżonej decyzji prawidłowo ustalono stan faktyczny. Organ I instancji dysponował m.in. protokołem kontroli drogowej, dokumentacją fotograficzną i na tych dowodach oparł się wydając decyzję. W czasie kontroli funkcjonariusze udowodnili w sposób nie budzący wątpliwości, że strona dopuściła się naruszeń. Sama strona w trakcie toczącego się postępowania nie dostarczyła dokumentów świadczących, że ujawnione naruszenie powstało na skutek okoliczności niemożliwych do przewidzenia, na które nie miała wpływu. Zdaniem organu nie doszło do naruszenia art. 6 i 8 k.p.a., organy obu instancji zapewniły stronie możliwość wypowiedzenia się co do zaistniałych naruszeń, jak również informowały o czynnościach w toku postępowania. Nie jest zasadny zarzut wybiórczej analizy materiału dowodowego. Organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do obowiązujących przepisów prawa a także uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa. Zdaniem organu w sprawie nie doszło do naruszenia art. 80 k.p.a. ani 107 § 3 k.p.a. Organ podał, że art. 92 b u.t.d nie znajdzie zastosowania bowiem ustawodawca daje możliwość zastosowania tego przepisu tylko w przypadku, gdy podczas kontroli zostały stwierdzone naruszenia dotyczące czasu pracy kierowców. W niniejszej sprawie takie naruszenia nie miały miejsca. Zdaniem organu w niniejszej sprawie brak jest również podstaw do zastosowania art. 92 c ust. 1 pkt 1 u.t.d. ze względu na fakt, iż do wskazanych wyżej naruszeń doszło w okolicznościach, które zarządzający powinien przewidzieć i nie dopuścić do ich zaistnienia. Wpływ zrządzającego transportem w przedsiębiorstwie przejawia się w braku kontroli nad pojazdem. Nie wskazał on wystąpienia żadnych innych okoliczności na które nie miał wpływu, lub których nie mógł przewidzieć. Organ podał, że to zarządzający transportem powinien udowodnić okoliczności, które stanowiłyby podstawę do zastosowania przepisu art. 92 c u.t.d., gdyż to on wywodzi skutki prawne wynikające z tego przepisu. Nadto wyjaśnił, że kary pieniężne są określone w sposób sztywny i nie mają charakteru uznaniowego. Nakładane sa w przypadku stwierdzenia naruszenia w wysokości ściśle określonej w załączniku nr [...] u.t.d. Ustawodawca nie przewidział możliwości miarkowania wysokości kary pieniężnej od możliwości finansowych, zdarzeń losowych, czy rodzaju wykonywanego zawodu lub prowadzonej działalności przez stronę.

Na opisaną decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniosła I. B., domagając się uchylenia obu decyzji wydanych w sprawie oraz zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie:

I. przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 92a ust. 2, 4, ust. 8 i ust. 9 u.t.d. w zw. z l.p. 15.2 załącznika nr [...] u.t.d. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu na skarżącą kary pieniężnej wysokości [...] zł w sytuacji, gdy nie miały miejsca naruszenia ustawy, które mogą stanowić podstawę nałożenia kar pieniężnych,

- art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92 c ust. 1a u.t.d. poprzez jego niezastosowanie polegające na nieumorzeniu postępowania w sytuacji, gdy okoliczności sprawy i dowody w sposób oczywisty wskazują, że skarżąca zapewniła właściwą organizację i dyscyplinę pracy, nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca nie mogła przewidzieć,

- § 5 ust. 1 oraz ust. 7 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego w zw. z art. 66 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na nieprawidłowej kwalifikacji usterki bieżnika opony na osi pierwszej naczepy, jako usterki niebezpiecznej.

II. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania:

- art. 80 K.p.a. poprzez przekroczenie swobodnej oceny dowodów i wydanie decyzji, w sytuacji, gdy nie zostały wyjaśnione wszystkie istotne okoliczności sprawy;

- art. 6 i art. 8 K.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów prawa, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

- art. 7 w zw. art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całokształtu materiału dowodowego, co spowodowało brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i błędne przyjęcie, że usterkę bieżnika opony na osi pierwszej naczepy należało zakwalifikować jako usterkę niebezpieczną;

- art. 107 § 3 oraz art. 8 K.p.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, co skutkowało utratą zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;

- art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez bezzasadne utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie natomiast do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako P.p.s.a.) uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Oznacza to, że sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności (art. 134 § 2 P.p.s.a.).

Istota sporu w kontrolowanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy na skarżącą, jako osobę zarządzającą transportem w [...], I. B. spółka jawna mogła zostać nałożona kara pieniężna w trybie art. 92a ust. 2 u.t.d. i lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d., za naruszenie stwierdzone podczas kontroli.

Przedmiotowa kontrola miała miejsce [...] stycznia 2021 r. Pojazd wytypowany przez kontrolującego do drogowej kontroli technicznej podlega wstępnej lub szczegółowej drogowej kontroli technicznej (§ 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego; Dz. U. z 2019 r., poz. 2141, dalej: "rozporządzenie z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego"). Drogowa kontrola techniczna obejmuje identyfikację pojazdu oraz sprawdzenie stanu technicznego m. in. opon (§ 5 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego). Sposób identyfikowania pojazdu, zakres i metody kontroli jego stanu technicznego oraz kryteria oceny usterek stwierdzonych podczas tej kontroli są określone w załączniku nr [...] do rozporządzenia. Usterki niewymienione w tym załączniku ocenia się pod względem zagrożenia jakie stwarzają dla bezpieczeństwa ruchu drogowego (§ 5 ust. 5 rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego).

Zgodnie z § 5 ust. 7 przywołanego rozporządzenia, usterki stwierdzone podczas drogowej kontroli technicznej pojazdu dzieli się na trzy kategorie: 1) usterki drobne - usterki bez znaczącego wpływu na bezpieczeństwo pojazdu lub wymagania ochrony środowiska, które nie powodują ograniczenia w dalszym używaniu pojazdu; 2) usterki poważne - usterki mogące zagrażać bezpieczeństwu ruchu drogowego lub naruszać wymagania ochrony środowiska albo inne istotne nieprawidłowości, które dają podstawę do ograniczenia dalszego używania pojazdu oraz określenia warunków tego używania; 3) usterki niebezpieczne - usterki powodujące bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszające wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu.

W wyniku kontroli stanu technicznego naczepy stwierdzono uszkodzony bieżnik opony i oceniono, że stan opony uniemożliwiał kontynuowanie wykonywania przewozu; wykonano dokumentację fotograficzną. Zgodnie z lp. 5.2.3 lit. d załącznika nr [...] rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego usterkę w postaci widocznego lub uszkodzonego kordu opony klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną. Ustalenia zawarte w protokole potwierdza dokumentacja fotograficzna (kserokopie zdjęć: k. 33-36 akt adm.).

Zdaniem organów obu instancji, samo stwierdzenie tej okoliczności stanowi podstawę do nałożenia na skarżącą - jako osobę zarządzającą transportem w [...], I. B. spółka jawna - kary pieniężnej w trybie art. 92a ust. 2 u.t.d. i lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d., i to niezależnie od nałożenia kary pieniężnej na spółkę, jako że skarżąca jest zarazem wspólnikiem [...], I. B. spółka jawna. Natomiast zdaniem skarżącej nie ponosi ona od odpowiedzialności za stwierdzoną usterkę, gdyż usterka przedstawia się jako niezauważalna, zarówno przez kierowcę jak i przedsiębiorcę samochodowego; tor ruchu samochodu, sposób prowadzenia ani dźwięki dochodzące z kabiny pojazdu nie wskazywały na powstanie usterki, w związku z czym nie sposób było stwierdzić jej zaistnienia, gdyż jej wystąpienie nie wpłynęło ani na jakość, ani sposób jazdy. Skarżąca zaznaczyła, że kierowca, zdając sobie sprawę z ewentualnego niebezpieczeństwa, niezwłocznie po dokonanej kontroli podjął kroki mające na celu naprawę uszkodzonego bieżnika. Jednocześnie oceniła, że skoro usterka w żaden sposób nie spowodowała odczuwalnego zmniejszenia siły hamowania podczas prowadzenia pojazdu, z cała pewnością nie można zakwalifikować jej jako niebezpieczną. Skarżąca podkreśliła przy tym, że odpowiedzialność zarządzającego transportem nie ma charakteru bezwarunkowego, zaś w niniejszej sprawie skarżąca zapewniła kierowcy właściwą organizację i dyscyplinę pracy, która jest wymagana w stosunku do prowadzenia przewozów drogowych, umożliwiających przestrzeganie przepisów.

Zdaniem Sądu rację ma organ, gdyż odpowiedzialność administracyjna tym różni się od odpowiedzialności karnej, że dla przyjęcia tej pierwszej co do zasady nie ma znaczenia wina podmiotu, ale samo stwierdzenia naruszenia (wystąpienia usterki), z którym przepisy wiążą nałożenia kary pieniężnej.

Powyższa zasada, odnośnie stwierdzenia usterki opony, dotyczy zarówno przewoźnika (art. 92a ust. 1 u.t.d.), jak i osoby zarządzającej transportem (art. 92a ust. 2 u.t.d.). Zarówno przewoźnik, jak i osoba zarządzająca transportem, mogą uniknąć odpowiedzialności za wystąpienie usterki nie na podstawie art. 92b ust. 1 i 2 u.t.d. (gdyż w sprawie nie miało miejsca naruszenie przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku), ale na podstawie art. 92c ust. 1 w zw. z ust. 1a u.t.d.

Zgodnie z art. 92c ust. 1a u.t.d. przepisy ust. 1 tego artykułu stosuje się odpowiednio w sprawach o nałożenie kary pieniężnej wobec osób, o których mowa w art. 92a ust. 2 – a więc między innymi wobec osób zarządzających transportem. Z kolei w myśl ust. 1 art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (odpowiednio: na osobę zarządzającą transportem), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub

2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub

3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat.

W sprawie z pewnością nie ma zastosowania art. 92c ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d., gdyż za stwierdzone naruszenie na osobę zarządzającą transportem nie została nałożona kara przez inny uprawniony organ, a od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres ponad 2 lat (naruszenie ujawniono [...] stycznia 2021 r., a karę na zarządzającą transportem nałożono decyzją z [...] marca 2021 r. i utrzymano w mocy decyzją z [...] listopada 2021 r.)

Co do przesłanki z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. Sąd stwierdza, że w zaskarżonej decyzji organ słusznie ustalił, że przesłanka ta nie wystąpiła.

Zgodnie z art. 92c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 92c ust. 1a u.t.d. nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1 u.t.d., na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem (tu: na zarządzającego transportem), a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mógł przewidzieć.

Okoliczności powyższe to okoliczności egzoneracyjne, wyłączające odpowiedzialność, stanowiące wyjątek od zasady ponoszenia odpowiedzialności za powstałe naruszenia przepisów. Należy je zatem wykładać nie tylko ściśle, ale - co istotne, w związku ze wskazaną wyżej odpowiedzialnością danego podmiotu za samo stwierdzenia naruszenia - zasadniczo dowód ich nastąpienia obciąża nie organ, ale podmiot, który dąży do wykazania braku swojej odpowiedzialności na stwierdzone naruszenie. O ile na organach ciąży obowiązek udowodnienia faktów związanych z naruszeniem przez stronę przepisów u.t.d., to bez przedstawienia przez stronę dowodów mogących podważyć ustalenia organów, nie jest możliwe przyjęcie twierdzeń co do braku podstaw uznania jej odpowiedzialności i nałożenia kary pieniężnej. Odpowiedzialność przewidziana w art. 92a ust. 2 u.t.d. nie jest uzależniona od winy i dla jej ustalenia wystarczające jest stwierdzenie samego faktu naruszenia obowiązków i warunków przewozu drogowego. Określona w tym przepisie kara nie jest zatem konsekwencją dopuszczenia się czynu zabronionego, lecz jest następstwem zaistnienia stanu niezgodnego z prawem

W tym kontekście organ prawidłowo przyjął, że skarżąca jako zarządzająca transportem nie wykazała, aby nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Wywody skargi, że tor ruchu samochodu, sposób prowadzenia ani dźwięki dochodzące z kabiny pojazdu nie wskazywały na powstanie usterki, w związku z czym nie sposób było stwierdzić jej zaistnienia, gdyż jej wystąpienie nie wpłynęło ani na jakość, ani sposób jazdy – mogłyby mieć znaczenie w przypadku usterki drobnej w rozumieniu § 5 ust. 7 pkt 1 rozporządzenia [...] listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego. Niniejsza sprawa dotyczy jednak usterki niebezpiecznej – usterki powodującej bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego lub naruszającej wymagania ochrony środowiska, w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym, które powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu (§ 5 ust. 7 pkt 3 ww. rozporządzenia). Już z tego powodu argument skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Usterka – uszkodzenie kordu opony stwierdzone w protokole kontroli i wykonanej dokumentacji fotograficznej nie zostało podważone przez stronę. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. Podpisanie tego protokołu bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i przy braku dowodu przeciwnego, którego złożenie umożliwiono stronie, nie ma podstaw, by kwestionować dokonane w protokole ustalenia. Dalej Sąd wskazuje, że odpowiedzialność skarżącej, jako osoby zarządzającej transportem wzmacnia ta okoliczność, że kontrola drogowa została przeprowadzona w punkcie kontrolnym, który bezpośrednio sąsiaduje z miejscem załadunku towarów, którego dokonał kierowca. Organ I instancji stwierdził, że kierowca po dokonaniu czynności załadunkowych opuścił plac (miejsce załadunku) i po przejechaniu około 200 metrów został zatrzymany do kontroli drogowej. Skarżąca w żaden sposób nie uprawdopodobniła, że uszkodzenia bieżnika, na tyle znaczne, że zostały zakwalifikowane jako usterka niebezpieczna, powstały na dojeździe do punktu kontrolnego. Organy obu instancji miały zatem podstawy do przyjęcia, że kierowca przed rozpoczęciem zadania przewozowego nie skontrolował w stopniu dostatecznym stanu technicznego pojazdu, w szczególności wizualnego stanu ogumienia, bieżnika. W takim przypadku nie może być mowy o braku odpowiedzialności ze strony osoby zarządzającej.

Dalej Sąd wskazuje, że poza granicami sprawy jest argument skargi, że kierowca niezwłocznie po dokonanej kontroli podjął kroki mające na celu naprawę uszkodzonego bieżnika, skoro w związku ze stwierdzonym stanem faktycznym kontrolerzy zakazali dalszej jazdy. Działania kierowcy podjęte już po zakończeniu kontroli, oczywiste zresztą w sytuacji zakazania dalszej jazdy pojazdem, nie mają znaczenia dla oceny stanu technicznego pojazdu.

Sąd podziela i to stanowisko organu wyższego stopnia, że w niniejszej sprawie kara pieniężna została nałożona słusznie na skarżącą, jako na osobę zarządzającą transportem w spółce. Okoliczność, że osoba zarządzająca transportem jest zarazem wspólnikiem spółki wykonującego przewóz drogowy nie ma znaczenia przy nakładaniu kary pieniężnej. Osoba zarządzająca transportem ma obowiązki, których niedopełnienie skutkuje odpowiedzialnością administracyjną.

Słusznie również organ uznał, że nie doszło do naruszenia art. 92 a ust. 10 u.t.d., zgodnie z którym: jeżeli czyn będący naruszeniem, o którym mowa w załączniku nr [...] do ustawy, stanowi jednocześnie naruszenie, o którym mowa w załączniku nr [...] do ustawy, w przypadku podmiotu wykonującego przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem będącego jednocześnie osobą, o której mowa w ust. 2, nakłada się wyłącznie karę pieniężną, o której mowa w ust. 1. W niniejszej sprawie skarżąca jest osobą zarządzającą transportem a podmiotem wykonującym przewóz drogowy jest spółka [...], I. B. spółka jawna. Fakt bycia wspólnikiem spółki nie oznacza, że skarżąca występuje w niniejszej sprawie w podwójnej roli jako zarządzająca transportem i jako podmiot wykonujący przewóz drogowy.

Słusznie organ uznał, że w sprawie nie ma zastosowania art. 189 a § 2 k.p.a.

Z przepisu art. 189a § 2 k.p.a. wynika bowiem wprost, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych: 1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej, 2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia, 3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej, 4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej, 5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej, 6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej – przepisów działu IVA k.p.a. w tym zakresie nie stosuje się. Ze względu na kompleksową regulację odrębną w przepisach ustawy o transporcie drogowym (art. 92a – 95e u.t.d.) przepisy działu IVA k.p.a., w zakresie wskazanym w art. 189a § 2 k.p.a., w uregulowanych w u.t.d. sprawach nakładania lub wymierzania administracyjnej kary pieniężnej lub udzielania ulg w jej wykonaniu, nie mają zastosowania. Dotyczy to w szczególności przesłanek wymiaru kar i odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia. Zasady wymiaru kar oraz podstawy wyłączenia lub zwolnienia z odpowiedzialności za naruszenia prawa zostały określone sztywno w samej u.t.d. (zob. np. art. 92b i 92c u.t.d.). Nie ma więc podstaw do stosowania ramowej regulacji kodeksowej w tym zakresie. Jeżeli z art. 92c u.t.d. wynika, że w warunkach nim określonych nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, to za uzasadniony trzeba uznać wniosek, że jako przepis odrębny w relacji do przepisów Działu IVa kpa reguluje on zagadnienie, o którym mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f Kpa. Konsekwencją jego zastosowania jest bowiem to, że w sytuacji zaistnienia naruszenia penalizowanego administracyjną karą pieniężną oraz zaktualizowania się jednej z określonych nim przesłanek wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika drogowego, na przewoźnika tego nie jest nakładana kara pieniężna, albowiem nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia tej kary, a wszczęte umarza się. Stosowanie art. 92c utd w praktycznym wymiarze ma więc w istocie rzeczy ten sam skutek, co zastosowanie instytucji odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 189a § 2 pkt 2 w związku z art. 189f Kpa, albowiem za zaistniałe i ujawnione naruszenie prawa, kara ta nie jest nakładana, a – jak podkreślono na wstępie – dla przyjęcia, że przepisy działu IVa Kpa nie mają zastosowania istotne znaczenie ma to, aby zagadnienie, o którym mowa w § 2 art. 189a kpa zostało uregulowane w przepisach odrębnych i nie jest przy tym istotne to, że zakres normowania zagadnienia określonego w § 2 w przepisach odrębnych jest węższy lub szerszy od zakresu normowania tego samego zagadnienia w przepisach działu IVa lub, czy przepisy odrębne regulują je w sposób identyczny, podobny lub zbliżony albo odmienny (por. wyrok NSA z 28 września 2021 r., sygn. II GSK 717/21, dostępny j.w.

Sąd w działaniu organów Inspekcji nie dopatrzył się nieprawidłowości, tak co do ustalenia stanu faktycznego sprawy, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Wyjaśniono motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczoną na ten temat argumentację uznano za wyczerpującą. W konsekwencji zarzuty skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Organy w toku postępowania zbadały wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7, 77 k.p.a.), oparły swoje rozstrzygnięcia na materiale dowodowym prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej oceny oraz uzasadniły swoje stanowisko wyrażone w decyzjach, w sposób wymagany przez art. 107 § 3 k.p.a. Omyłki w podaniu marki naczepy nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia, nie było bowiem wątpliwości co do tożsamości pojazdu.

W wyniku organoleptycznej kontroli stanu technicznego naczepy, popartej dokumentacją fotograficzną, stwierdzono, że opona posiada widoczny i uszkodzony kord opony. Zgodnie z lp. 5.2.3 lit. d załącznika 1 rozporządzenia z 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego usterkę w postaci widocznego lub uszkodzonego kordu opony klasyfikuje się jako usterkę niebezpieczną, która zgodnie z § 5 ust. 7 rozporządzenia 5 listopada 2019 r. w sprawie kontroli ruchu drogowego powoduje bezpośrednie zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego w stopniu uniemożliwiającym używanie pojazdu w ruchu drogowym i powodują niedopuszczenie do dalszego używania pojazdu. Stosownie do lp. 15.2 załącznika nr [...] do u.t.d. za wykonywanie przewozu drogowego pojazdem posiadającym usterkę niebezpieczną wymierza się karą pieniężną w wysokości [...] zł. Sąd stwierdza, że obie decyzje wydane w sprawie są zgodne z prawem.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.