Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1260/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2018-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6133 Informacja o środowisku
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 3 pkt 11, art. 33 ust. 1, art. 85 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Stanisław Śliwa /spr./ Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Piotr Godlewski Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla określonego przedsięwzięcia, powołując w podstawie prawnej art. 17 pkt 1, art. 157, art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r. poz. 1257), zwanej dalej "K.p.a." oraz art. 3 ust. 1 pkt 8, pkt 11, art. 33 ust. 1, art. 59 ust. 1, art. 63 ust. 1, ust. 2, art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ocenie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2017 r. poz. 1405), określanej w dalszej części jako "u.i.ś.".

Decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy [...] po rozpoznaniu wniosku A. Sp. z o.o. z siedzibą w [....] ustalił środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia polegającego na budowie kompostowni na składowisku odpadów na działce nr ewid. 419/8, położonej w miejscowości Ś., gmina [...].

We wniosku z dnia 19 czerwca 2017 r., skierowanym do SKO, Stowarzyszenie Zdrowa Gmina [...] wniosła o stwierdzenie nieważności wskazanej wyżej decyzji z uwagi na brak przeprowadzenia konsultacji społecznych i zapewnienia społeczności lokalnej czynnego udziału we wszystkich czynnościach dotyczących toczącego się postępowania. Zdaniem Stowarzyszenia, umieszczenie zdawkowych informacji w Biuletynie Informacji Publiczne (BIP) czy też ogłoszenie przez wywieszenie plakatów na tablicach ogłoszeń na miejscu inwestycji nie może stanowić skutecznego zawiadomienia społeczności o toczącym się postępowaniu administracyjnym, w którym społeczność ta powinna brać udział. Skuteczne zaś poinformowanie wspólnoty winno było nastąpić poprzez wykorzystanie środków masowego przekazu a to lokalnej telewizji, radia czy stron internetowych. Stowarzyszenie zarzuciło pominięcie przez Burmistrza Miasta i Gminy [...] możliwych konsekwencji budowy kompostowni nie tylko dla bogatego środowiska naturalnego, ale także dla okolicznych mieszkańców prowadzących w znacznej liczbie gospodarstwa agroturystyczne.

Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] SKO wszczęło z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r., dopuszczając jednocześnie organizację społeczną tj. Stowarzyszenie Zdrowa Gmina [...] do udziału w postępowaniu na prawach strony.

W dniu [...] września 2017 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności powyższego rozstrzygnięcia. Organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności stanowiące nadzwyczajny tryb weryfikacji decyzji wymaga bezspornego ustalenia, że weryfikowana decyzja dotknięta jest co najmniej jedną z wad określonych w art. 156 § 1 K.p.a. Wobec tego, że wniosek Stowarzyszenia wskazywał na przesłankę wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.), zadaniem organu było w pierwszej kolejności dokonanie oceny w tym zakresie. SKO podniosło, że przedsięwzięcie, którego dotyczy sprawa, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 80 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 71), klasyfikuje się jako przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko może być wymagane. Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy [....] stwierdził obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania przedmiotowego przedsięwzięcia na środowisko i ustalił zakres raportu o oddziaływaniu na środowisko. Tym samym, organ miał obowiązek powiadomienia społeczeństwa o prowadzonym postępowaniu.

Następnie, Kolegium odwołało się do treści art. 3 pkt 11 u.i.ś., który zawiera definicję "podania informacji do publicznej wiadomości". Wskazało, że obwieszczenie o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny na środowisko nastąpiło dopiero dnia 23 kwietnia 2014 r. Z obwieszczenia wynika, że zawarta w nim informacja została podana do publicznej wiadomości przez zamieszczenie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Miasta i Gminy w [...], wywieszenie na tablicy ogłoszeń Referatu Architektury i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miasta i Gminy w [...] oraz ogłoszenie w miejscu inwestycji. SKO podniosło, że akta sprawy potwierdzają dokonanie dwóch pierwszych wymienionych w obwieszczeniu czynności, natomiast brak jest dowodu na poparcie ostatniej z okoliczności tj. ogłoszenie informacji w miejscu inwestycji, co nakazuje przyjąć, że czynność ta nie nastąpiła. Kolegium podkreśliło, że podobnie sytuacja wygląda odnośnie do podania do publicznej wiadomości informacji o wydaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o możliwości zapoznania się z treścią tej decyzji oraz dokumentacją sprawy, co nastąpiło [...] czerwca 2014 r. tj. w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Sposób przedstawienia tej informacji sprowadza się do podania jej na stronie BIP Urzędu oraz przez wywieszenie obwieszczenia zawierającego powyższe informacje (bez wskazania konkretnego okresu tego wywieszenia) na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu.

Mając powyższe na uwadze SKO uznało, że weryfikowana decyzja wydana została w wyniku postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa, chociaż zapewnienie tego udziału z uwagi na pominięcie pewnych przewidzianych prawem działań nie w pełni odpowiadało prawu. Tym samym organ za niezasadne uznał zarzuty Stowarzyszenia w zakresie, w jakim wskazują na całkowity brak udziału społeczeństwa w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań. Oznacza to więc, że decyzja środowiskowa nie może być z tej przyczyny uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa, w tym art. 4, art. 5, art. 29, art. 30, art. 33, art. 38, art. 39 i art. 79 ust. 1 u.i.ś. Ostatecznie bowiem udział społeczeństwa, choć nie bez uchybień, był zapewniony. Zdaniem organu, kwestionowana decyzja nie została także wydana z rażącym naruszeniem art. 5a ust. 1 i ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 4, art. 5, art. 79 ust. 1 u.i.ś. poprzez brak podjęcia przez Radę Miejską w [...] obligatoryjnej uchwały w sprawie zasad i trybu przeprowadzenia konsultacji społecznych, bowiem obowiązek taki nie wynika z przepisów prawa. Nie doszło także do naruszenia art. 79 ust. 1 u.i.ś. w zw. z art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a., jako że z przepisów tych nie wynika obowiązek wskazania w uzasadnieniu decyzji, jakie wymogi formalne wniosku zostały spełnione. SKO podniosło, że kwestionowana decyzja zawiera informacje, o których mowa w art. 85 ust. 2 pkt 1 ppkt b tiret pierwsze i drugie u.i.ś., natomiast wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko nie zostały zawarte w decyzji wobec nieprzeprowadzenia takiego oddziaływania. Ponadto, organ zauważył, że wady nieważności mają materialnoprawny charakter, bowiem tkwią w samej decyzji, a nie w poprzedzającym ją postępowaniu, dlatego zgłoszone przez Stowarzyszenie dowody z informacji, dokumentów, nagrań z zebrań wiejskich, które miały miejsce po wydaniu decyzji (w latach 2015 - 2017) nie mogły podlegać ocenie Kolegium. Organ odwoławczy zwrócił też uwagę, że decyzja nie zawiera innych wad z art. 156 § 1 K.p.a., które uzasadniałyby stwierdzenie jej nieważności.

Stowarzyszenie Zdrowa Gmina [...] zaskarżyło powyższą decyzję SKO do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie, stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skarga zarzuca:

I. istotne naruszenie prawa materialnego a to:

- art. 4, art. 5, art. 29, art. 30, art. 33, art. 38 i art. 79 u.i.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że udostępnienie informacji w BIP oraz ogłoszenie informacji w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie stanowi dostateczne zapewnienie udziału społeczeństwa w prowadzonym postępowaniu, podczas gdy udostępnienie odpowiednich informacji powinno nastąpić w taki sposób, aby doszły one do jak największego grona odbiorców, co pozostaje w pełnej harmonii z celem, któremu służą konsultacje społeczne, a co w sprawie nie miało miejsca,

- art. 39, art. 43 w zw. z art. 79 u.i.ś. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że społeczeństwo było w sposób dostateczny informowane o podejmowanych przez organ działaniach, podczas gdy udostępniane informacje były sformułowane w sposób zdawkowy i mało konkretny, w więc w sposób wyraźnie sprzeczny z wymogami stawianymi przez ustawę,

II. istotne naruszenie przepisów postępowania, a to:

- art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji, podczas gdy niewątpliwie została ona wydana z pominięciem procedury konsultacji społecznych, które stanowią element obligatoryjny,

- art. 7, art. 8 w zw. z art. 77 K.p.a. poprzez zupełne pominięcie, że:

a) informacja o przeprowadzonych konsultacjach społecznych powinna być udostępniona w taki sposób, aby mogła dotrzeć do jak największego grona odbiorców, a nie zmierzać do jej maksymalnego ograniczenia, co miało miejsce w sprawie,

b) informacja o rozpoczęciu konsultacji społecznych powinna być udostępniona 22 sierpnia 2013 r., nie zaś 23 kwietnia 2014 r., co może wskazywać na fakt, że organ prowadzący postępowanie od samego początku zmierzał do jak największego ograniczenia udziału społeczeństwa w toczącym się postępowaniu,

c) budowa kompostowni we wskazanym miejscu będzie miała destruktywny wpływ na okoliczne gospodarstwa agroturystyczne, które obecnie cieszą się wciąż rosnącym zainteresowaniem wśród turystów, odwiedzających to miejsce zwłaszcza ze względu na niezmiernie bogate środowisko naturalne, które niewątpliwie ulegnie degradacji wskutek działania toksycznych związków wytwarzanych przez kompostownię,

d) organy władzy publicznej powinny działać w sposób budzący zaufanie obywateli, o czym w zaistniałym stanie faktycznym trudno mówić.

Stowarzyszenie podkreśliło, że w Gminie [...] do powszechnych form informowania społeczeństwa o decyzjach urzędowych zalicza się: zebrania wiejskie na terenie sołectw, zebrania w ramach osiedli na terenach miejskich, informacje podawane przez jednostki wyznaniowe w ramach cotygodniowych ogłoszeń, umieszczanie informacji na lokalnych tablicach ogłoszeń znajdujących się w poszczególnych miejscowościach oraz lokalne portale internetowe. Strona skarżąca podkreśliła, że powyższe sposoby przekazu informacji stanowią jedynie niezbędne minimum, które powinno być spełnione ilekroć mowa jest o konsultacjach społecznych. W związku z tym uznała za niedopuszczalne tworzenie na gruncie sprawy pojęcia "ułomnego postępowania z udziałem społeczeństwa".

SKO w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację z uzasadnienia objętej skargą decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W myśl art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd administracyjny w ramach sprawowanego wymiaru sprawiedliwości kontroluje decyzje administracyjne. Jak stanowi z kolei art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.), kontrola ta odbywa się pod względem zgodności z prawem. Rodzaje uchybień, które obligują do wyeliminowania skarżonej decyzji z obrotu prawnego określa art. 145 § 1 P.p.s.a., a zatem nie każde odstąpienie przez organ od sposobu zachowania określonego konkretnym przepisem prawa powoduje tego rodzaju konsekwencje. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. sąd stwierdza nieważność decyzji w razie, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 K.p.a. bądź w innych przepisach. Z kolei uchylenie zakwestionowanej w skardze decyzji w całości lub w części następuje w razie stwierdzenia: naruszenia prawa materialnego o wpływie na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postepowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.), czy też innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.).

Przedmiotem oceny w niniejszym postępowaniu była decyzja SKO z dnia [...] września 2017 r., którą organ ten odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. w przedmiocie ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w postaci budowy kompostowni na składowisku odpadów na działce nr 419/8, położonej w miejscowości Ś., w gminie [...].

Na wstępie należy podnieść, że w myśl art. 16 § 1 K.p.a., decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych. Powyższy przepis ma na celu ochronę porządku prawnego, praw nabytych, jak też zapewnienie pewności, stabilności i bezpieczeństwa obrotu prawnego. Będący odstępstwem od wskazanej zasady tryb stwierdzania nieważności decyzji może być zatem zastosowany tylko w sytuacjach wyjątkowych, w razie niewątpliwego ustalenia wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a., przy czym przesłanki te z racji ich wyczerpującego wyliczenia, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Przedmiotem postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest więc sprawdzenie prawidłowości decyzji, ale jedynie pod kątem określonych powyższym przepisem kwalifikowanych wad prawnych decyzji administracyjnej. W postępowaniu tym organ nie dokonuje zaś ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. W przypadku, gdy postępowanie to zainicjował wniosek strony, wówczas organ rozpoznający go winien w pierwszej kolejności odnieść się do przyczyny nieważności wskazanej w tym wniosku. Następnie jednak zobowiązany jest do analizy okoliczności sprawy również w aspekcie pozostałych, nie podanych przez stronę przesłanek nieważności z art. 156 § 1 K.p.a.

Stowarzyszenie Zdrowa Gmina [...] w swoim wniosku z dnia 19 czerwca 2017 r. zwróciło się o stwierdzenie nieważności decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2014 r. z uwagi na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa. Zdaniem Stowarzyszenia, naruszenie to związane jest głównie z zaniechaniem przez organ zapewnienia społeczeństwu należytego udziału w postępowaniu poprzedzającym wydanie przez niego tejże decyzji.

Zgodnie z art. 1 pkt 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ocenie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, określa ona zasady udziału społeczeństwa w ochronie środowiska. Według z kolei jej art. 5, każdy ma prawo uczestniczenia, na warunkach określonych ustawą, w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Konkretyzacją tej zasady są szczegółowe rozwiązania prawne zawarte w art. 29 do art. 43 tego aktu. Członkowie społeczeństwa są zatem uprawnieni do wzięcia udziału w konkretnym postępowaniu, jednak tylko w wypadkach i na zasadach sprecyzowanych w określonych regulacjach prawnych. Niniejsza sprawa dotyczy postępowania zakończonego wydaniem decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania dla określonego w niej przedsięwzięcia. W myśl art. 79 ust. 1 u.i.ś., przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach organ właściwy do jej wydania zapewnia możliwość udziału społeczeństwa w postępowaniu, w ramach którego przeprowadza ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Oznacza to, że udział społeczeństwa w przedmiotowym postępowaniu, poprzedzającym uzyskanie decyzji ustalającej środowiskowe uwarunkowania możliwy jest wówczas, gdy w jego ramach przeprowadzana jest ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2013 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] postanowił nałożyć obowiązek przeprowadzenia takiego postępowania w odniesieniu do przedsięwzięcia, którego dotyczy sprawa, ustalając równocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Z tego względu, nie może budzić wątpliwości, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] zobowiązany był do zastosowania stosownych unormowań u.i.ś. dotyczących zapewnienia społeczeństwu udziału w prowadzonym przez niego postępowaniu. W tym celu, obwieszczeniem z dnia 23 kwietnia 2014 r. podał do publicznej wiadomości informację o przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko z udziałem społeczeństwa, wskazując przedmiot przyszłej decyzji środowiskowej, organ właściwy do jej wydania, organ właściwy do dokonania uzgodnienia oraz do wydania opinii i informując o możliwości zapoznania się z dokumentacją sprawy w określonym terminie. Na obwieszczeniu tym znajdują się odręczne zapiski wraz z nieczytelnymi podpisami informujące o wywieszeniu go dnia 23 kwietnia 2014 r. i zdjęciu dnia 14 maja 2014 r. (k. 33 akt administracyjnych). W przedmiotowym obwieszczeniu zaznaczono, że podano go do publicznej wiadomości poprzez: zamieszczenie na stronie Biuletynu Informacji Publicznej (BIP) Urzędu Miasta i Gminy w [...], wywieszenie na tablicy ogłoszeń Referatu Architektury i Ochrony Środowiska w Urzędzie Miasta i Gminy w [...] oraz przez ogłoszenie w miejscu inwestycji.

Akta administracyjne sprawy zawierają informację o ogłoszeniu powyższego obwieszczenia dnia 23 kwietnia 2014 r. na stronie BIP Urzędu Miasta i Gminy w [...] (k. 34). Brak jest natomiast dowodu odnośnie do faktu umieszczenia obwieszczenia w miejscu inwestycji.

Z kolei, po wydaniu decyzji środowiskowej z dnia [...] czerwca 2014 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] zawiadomił w "zawiadomieniu – obwieszczeniu" z tego samego dnia o podjęciu tej decyzji z informacją o możliwości zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy. Zawiadomienie to wskazuje, że zostaje podane do publicznej wiadomości na stronie BIP Urzędu, na tablicach ogłoszeń w pobliżu miejsca planowanej inwestycji oraz na tablicy ogłoszeń w siedzibie Urzędu. Na zawiadomieniu tym widnieje odręczny dopisek o treści: "Wywieszono, 2014-08-01" z nieczytelnym podpisem.

Sposób, w jaki prawo społeczeństwa do udziału w postępowaniu środowiskowym ma być realizowane określa m. in. art. 33 ust. 1 u.i.ś. stanowiąc, że przed wydaniem i zmianą decyzji wymagających udziału społeczeństwa organ właściwy do wydania decyzji, bez zbędnej zwłoki, podaje do publicznej wiadomości informacje o: przystąpieniu do przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt 1); wszczęciu postępowania (pkt 2); przedmiocie decyzji, która ma być wydana w sprawie (pkt 3); organie właściwym do wydania decyzji oraz organach właściwych do wydania opinii i dokonania uzgodnień (pkt 4); możliwościach zapoznania się z niezbędną dokumentacją sprawy oraz o miejscu, w którym jest ona wyłożona do wglądu (pkt 5); możliwości składania uwag i wniosków (pkt 6); sposobie i miejscu składania uwag i wniosków, wskazując jednocześnie 30-dniowy termin ich składania (pkt 7); organie właściwym do rozpatrzenia uwag i wniosków (pkt 8); terminie i miejscu rozprawy administracyjnej otwartej dla społeczeństwa, o której mowa w art. 36, jeżeli ma być ona przeprowadzona (pkt 9).

Zgodnie z kolei z art. 85 ust. 3 u.i.ś., organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach podjętej po przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko podaje do publicznej wiadomości informację o wydanej decyzji i o możliwościach zapoznania się z jej treścią oraz dokumentacją sprawy, w tym z uzgodnieniem dokonanym z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska oraz opinią organu, o którym mowa w art. 78. Przepis stosuje się odpowiednio do decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wydanej bez przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko.

Według cytowanego art. 33 ust. 1 u.i.ś., przekazanie społeczeństwu określonych informacji powinno nastąpić "bez zbędnej zwłoki". Jest to pojęcie stosunkowo nieostre, które przedstawiciele nauki prawa administracyjnego, jak i orzecznictwo sądowe definiują jako moment, kiedy do organu odpowiedzialnego za przeprowadzenie procedury udziału społeczeństwa trafi raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, o którym mowa w art. 66 u.i.ś. (por. Krzysztof Gruszecki, Udostępnianie informacji o środowisku i jego ochronie, udział społeczeństwa w ochronie środowiska oraz oceny oddziaływania na środowisko. Komentarz, wyd. II, opubl.: LEX/el. 2013, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 27.09.2017 r. II SA/Bd 276/16).

W niniejszej sprawie, jak słusznie zwróciło uwagę Kolegium, Burmistrz Miasta i Gminy [...] nie dotrzymał tego terminu, bowiem obwieszczenie dotyczące prowadzonego przez niego postępowania miało miejsce dnia dopiero 23 kwietnia 2014r., podczas gdy A. Sp. z o.o. z siedzibą w [...] przedłożył raport oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia już dnia 22 sierpnia 2013r. Trudno więc przyjąć, że zwlekanie z upowszechnieniem informacji o prowadzonym postępowaniu przez okres ośmiu miesięcy mieści się w sformułowaniu ustawowym "bez zbędnej zwłoki". Poza tym, jak zasadnie podało Kolegium, akta administracyjne sprawy wskazują jedynie na zamieszczenie obwieszczenia z dnia 23 kwietnia 2014 r. na stronie BIP Urzędu Miasta i Gminy w [...] oraz na wywieszenie go na tablicy ogłoszeń tego Urzędu. Nie ma tym samym dowodu odnośnie do zamieszczenia tego obwieszczenia w miejscu inwestycji. Taka sama sytuacja istnieje w odniesieniu do zawiadomienia o decyzji środowiskowej z dnia [....] czerwca 2014 r., które również nie zostało wywieszone w miejscu inwestycji.

Niewątpliwie, doszło więc do określonych uchybień przepisom prawa, a mianowicie art. 3 pkt 11 u.i.ś., który zawiera definicję "podania informacji do publicznej wiadomości". Zgodnie z jego treścią: oznacza to: udostępnienie informacji na stronie Biuletynu Informacji Publicznej, organu właściwego w sprawie (pkt a), ogłoszenie informacji, w sposób zwyczajowo przyjęty, w siedzibie organu właściwego w sprawie (pkt b), ogłoszenie informacji przez obwieszczenie w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscu planowanego przedsięwzięcia, a w przypadku projektu dokumentu wymagającego udziału społeczeństwa - w prasie o odpowiednim do rodzaju dokumentu zasięgu (pkt c), w przypadku gdy siedziba organu właściwego w sprawie mieści się na terenie innej gminy niż gmina właściwa miejscowo ze względu na przedmiot postępowania - także przez ogłoszenie w prasie lub w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości lub miejscowościach właściwych ze względu na przedmiot postępowania (pkt d).

W ocenie Kolegium, weryfikowana w trybie stwierdzenia nieważności decyzja wydana została jednak ostatecznie w wyniku postępowania prowadzonego z udziałem społeczeństwa, chociaż zapewnienie tego udziału nie w pełni odpowiadało prawu. Tym samym organ za niezasadne uznał zarzuty Stowarzyszenia wskazujące na całkowity brak możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu o ustalenie środowiskowych uwarunkowań przedsięwzięcia. Z tych zaś względów stwierdził brak podstaw do uznania, że zaistniała wada określona w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Sąd powyższe stanowisko Kolegium podziela. Jak wskazuje się bowiem w utartym w tym zakresie orzecznictwie sądowym, o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa (np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 8.07.2010 r. I OSK 170/10, z 2.03.2011 r. II OSK 2226/10, z 3.09.2014 r. II OSK 510/13, z 17.07.2014 r. I OSK 2832/16).

Oznacza to, że nie każdy (nawet uzasadniony) zarzut naruszenia prawa może stanowić skuteczną podstawę do wzruszenia decyzji w tym trybie, a tylko wady kardynalne, a więc o określonym ciężarze gatunkowym.

Należy zwrócić uwagę na wyrażone w orzecznictwie sądowym stanowisko, że ustawa z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko nie zawiera normy prawnej, która wskazywałaby, iż naruszenie zasad dotyczących udziału społeczeństwa w postępowaniu winno skutkować bezwzględną eliminacją z obrotu prawnego wydanych rozstrzygnięć. Oznacza to, iż ewentualne naruszenie zasad postępowania musi podlegać ocenie, pod kątem ustalenia, czy owe naruszenia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (por. wyrok WSA w Szczecinie z 29.09.2016 r. II SA/Sz 493/16, wyrok WSA w Poznaniu z 4.09.2013 r. Ii SA/Po 823/12).

W niniejszym postępowaniu, jak słusznie zwróciło uwagę SKO, udział w nim społeczeństwa został zapewniony. Wprawdzie, zgodnie z tym co już wyżej podano, nie odpowiadał on w pełni obowiązującym w tym zakresie regulacjom prawnym (art. 3 pkt 11 u.i.ś.), ale nie może to równocześnie oznaczać, że Burmistrz Miasta i Gminy [...] dopuścił się w ten sposób rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Opisanych wyżej naruszeń prawa przez ten organ nie można bowiem określać jako wady kardynalnej, o niezwykle dużym ciężarze gatunkowym. Stowarzyszenie twierdzi, że zastosowane w sprawie przez organ sposoby podania do publicznej wiadomości były niewystarczające, bowiem stanowią one tylko "niezbędne minimum", a rzeczą organu było skorzystanie z takich sposobów, które umożliwiłyby dotarcie przekazywanych wiadomości do jak najszerszego kręgu odbiorców. Z poglądem Stowarzyszenia należy się zgodzić, o ile dotyczy ono przyjęcia, że celem regulacji odnoszących się do zapewnienia udziału społeczeństwa w konkretnym postępowaniu jest rzeczywiste umożliwienie członkom tego społeczeństwa zgłaszania stosownych uwag i zastrzeżeń skutkujących koniecznością ich rozważenia przez organ przed podjęciem decyzji. Jeśli jednak ustawodawca zobowiązuje organ do zastosowania w tym względzie tylko określonych form działania, to oczywiście pożądane byłoby – zwłaszcza w przypadku istotnych dla danej społeczności lokalnej inwestycji – by metody organu były w tym zakresie szersze od wymaganego minimum, jednak brak ich zastosowania nie może być w żadnym wypadku podstawą skutecznego zarzutu naruszenia prawa w tym przedmiocie, a już zwłaszcza naruszenia rażącego.

Nie ma też racji Stowarzyszenie, że przekazane informacje były sformułowane w sposób zdawkowy i mało konkretny w sytuacji, gdy odpowiadały one warunkom stawianym przez art. 33 ust. 1 i art. 85 ust. 3 u.i.ś.

Stanowisko, iż nieprawidłowości w zapewnieniu społeczeństwu czynnego udziału w postępowaniu nie mają charakteru rażącego naruszenia prawa, o ile miejscowa społeczność uzyskała jednak wiadomości dotyczące spornej inwestycji wyraził Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach z dnia 18 listopada 2014 r. (II OSK 1060/13) oraz z dnia 15 grudnia 2016 r. (II OSK 758/15).

Prawidłowo także, zdaniem Sądu, Kolegium uznało, że kwestionowana decyzja środowiskowa nie narusza rażąco art. 5a u.s.g., bowiem w ogóle nie jest sprzeczna z tą regulacją. W myśl tego przepisu, w wypadkach przewidzianych ustawą oraz w innych sprawach ważnych dla gminy mogą być przeprowadzane na jej terytorium konsultacje z mieszkańcami gminy (ust. 1). Zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami gminy określa uchwała rady gminy (ust. 2). Literalne brzmienie tego unormowania wskazuje, że to gmina decyduje w jakich sprawach ważnych dla niej będą przeprowadzane konsultacje społeczne. Skoro więc ustawodawca pozostawił gminie swobodę w zakresie wyboru zagadnień, które można poddać konsultacjom, to brak podstaw do czynienia zarzutu, że określone zagadnienie za takie nie zostało przez gminę uznane. Przepis art. 5a u.p.s. nie wylicza spraw obligatoryjnie wymagających konsultacji, zaś nawet w przypadkach zakwalifikowanych jako "sprawy ważne dla gminy" przewiduje możliwość ich prowadzenia, oddając zasady i tryb prowadzenia konsultacji regulacji w uchwale gminy. Uznanie sprawy za ważną dla społeczności nie jest dostateczną przesłanką w tym zakresie, gmina ma bowiem uprawnienie do prowadzenia konsultacji w sytuacjach, w których obowiązek ten nie wynika z ustawy. W takiej sytuacji nie można stwierdzić, że członkom społeczności lokalnej, na podstawie uprawnienia przysługującego gminie, przysługuje indywidualnie roszczenie o przeprowadzenie konsultacji, mogące stanowić podstawę do skarżenia uchwały podjętej bez tego trybu (tak. wyrok WSA w Warszawie z 14.07.2016 r. II SA/Wa 272/16).

Właściwie także uznano za niezasadny zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez niezawarcie w uzasadnieniu decyzji obligatoryjnych elementów w postaci wymogów formalnych wniosku o wydanie decyzji środowiskowej, które zostały spełnione, informacji o przeprowadzonych konsultacjach społecznych, niewłaściwe uwzględnienie wpływu przedsięwzięcia na tereny sąsiednie i środowisko naturalne.

Wymogi uzasadnienia decyzji administracyjnej określa art. 107 § 3 K.p.a., z tym, że w przypadku decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, dodatkowo jeszcze jej uzasadnienie winno zawierać elementy, o których mowa w art. 85 ust. 2 u.i.ś. tj. w przypadku gdy została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt 1): informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa oraz o tym, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę, i w jakim zakresie zostały uwzględnione uwagi i wnioski zgłoszone w związku z udziałem społeczeństwa (lit. a), informacje, w jaki sposób zostały wzięte pod uwagę i w jakim zakresie zostały uwzględnione (lit. b): ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzgodnienia regionalnego dyrektora ochrony środowiska oraz opinie organu, o którym mowa w art. 78, wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone, uzasadnienie stanowiska, o którym mowa w art. 82 ust. 1 pkt 4.

Jak zauważyło Kolegium, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [....] spełnia wszystkie powyższe wymogi. Brak jest tam wyników postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, ale nie było ono prowadzone. Sąd zgadza się z tym stanowiskiem. Kwestionowane uzasadnienie jest dostatecznie szczegółowe, zawierając odniesienie się do wszystkich istotnych w sprawie kwestii, w tym również dotyczących oddziaływania inwestycji na środowisko. W tym zakresie decyzja zawiera określone nakazy w pkt I ppk 2 i ppk 3 oraz w pkt II.

Tym samym, zdaniem Sądu, nie istnieją podstawy do postawienia zarzutu, iż decyzja środowiskowa z [...] czerwca 2014 r. rażąco narusza prawo, skoro generalnie pozostaje ona w zgodzie ze stosownymi, obowiązującymi w przedmiotowym zakresie unormowaniami prawnymi. Jak już wyżej stwierdzono, wprawdzie w jakimś zakresie narusza ona regulacje dotyczące udziału społeczeństwa w postępowaniu, jednakże uchybienie to nie jest na tyle istotne, by można było z tego powodu stwierdzić nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa. Jedna z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, a mianowicie trwałości decyzji administracyjnych (art. 16 § K.p.a.) wymaga bowiem ostrożności przy stosowaniu wyjątków od niej.

SKO prawidłowo zbadało następnie, czy nie zachodzą ewentualnie inne wady nieważności z art. 156 § 1 K.p.a. i doszło do właściwego wniosku, że wady takie nie zaistniały.

Sąd oddalił na rozprawie wniosek dowodowy strony skarżącej z dnia 5 marca 2018 r., bowiem dotyczył on przeprowadzenia dowodu z dokumentów odnoszących się do innej inwestycji niż ta, do której odnosi się postępowanie w niniejszej sprawie, a nadto planowanej do realizacji później.

Z wyżej wymienionych względów Sąd orzekł o oddaleniu skargi Stowarzyszenia na podstawie art. 151 P.p.s.a. jako bezzasadnej. Kolegium w uzasadnieniu kwestionowanej decyzji w sposób bardzo obszerny wyjaśniło dlaczego decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] nie może zostać usunięta z obrotu prawnego w trybie stwierdzenia nieważności, a Sąd stanowisko to w pełni podziela.