Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2601/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-12-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 61a § 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Leszek Kiermaszek sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. L. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 843/17 w sprawie ze skargi S. L. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 14 marca 2018 r. sygn. akt I SA/Wa 843/17 oddalił skargę S. L. na postanowienie Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

Wojewoda P. decyzją z dnia [...] czerwca 1991r., nr [...] - działając na podstawie art. 18 ust. 1, w związku z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990r., przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191, ze zm.) - stwierdził nabycie przez gminę Miasto B., z mocy prawa, nieodpłatnie, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w jednostce ewidencyjnej m. B., obręb [...].

Przesłanką nabycia przedmiotowej działki przez gminę było przysługiwanie tytułu prawnego do nieruchomości Skarbowi Państwa w dacie wejścia w życie wymienionej wyżej ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. W niniejszej sprawie własność Skarbu Państwa wynika z postanowienia Sądu Powiatowego w B. sygn. akt. [...] z dnia [...] kwietnia 1970 r. - o zasiedzeniu nieruchomości przez Skarb Państwa. Postanowienie to było podstawą do założenia księgi wieczystej KW Nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w B. - Wydział Ksiąg Wieczystych.

Pismem z dnia [...] października 2016 r. S. L. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o uchylenie decyzji Wojewody P. - na podstawie art. 154 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego podnosząc, że Skarb Państwa nie powinien zostać ujawniony jako właściciel przedmiotowej działki, gdyż postanowienie Sądu Powiatowego w B. dotknięte jest licznymi wadami, powodującymi jego nieważność.

Po rozpoznaniu tego wniosku Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991r., nr [...] stwierdzającej nabycie przez gminę Miasto B., z mocy prawa, własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], położonej w jednostce ewidencyjnej m. B., obręb [...].

W uzasadnieniu podniósł, iż zgodnie z przepisem art. 61a K.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Ugruntowane stanowisko doktryny prawniczej i orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że stronami postępowania komunalizacyjnego są: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, iż przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa (por. wyrok NSA z dnia 16.05.2012, I OSK 660/11).

Jak wynika ze zgromadzonej dokumentacji dowodowej, S. L. nie legitymował się tytułem własności do przedmiotowej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - zatem nie może zostać uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego, a tym samym skutecznie domagać się zmiany decyzji komunalizacyjnej.

Ponadto należy wskazać, że organy orzekające w postępowaniu komunalizacyjnym nie są właściwe do oceny zasadności wpisów znajdujących się w księgach wieczystych. Stanowisko to uzasadnione jest normatywną treścią ustawy o księgach wieczystych i hipotece i związane jest z instytucją rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.

Również przepis art. 365 Kodeksu postępowania cywilnego w sposób wyraźny wyklucza w niniejszej sprawie swobodę interpretacji obowiązywania podstawy prawnej wpisu do księgi wieczystej stanowiąc, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej.

Wojewoda podkreślił też, że przedmiotem postępowania, o którym mowa w art. 154 K.p.a., nie jest ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy już ostatecznie zakończonej. W postępowaniu tym niedopuszczalna jest weryfikacja ostatecznej decyzji z uwagi na ewentualną wadliwość merytorycznego rozstrzygnięcia.

Postępowanie to służy weryfikacji decyzji wyłącznie z punktu widzenia tego, czy za zmianą aktu przemawia słuszny interes społeczny lub słuszny interes strony, przy czym słuszny interes strony nie może być rozumiany jako chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą strony, ale wyłącznie interes zgodny przede wszystkim z obowiązującymi przepisami prawa.

Nie zgadzając się z takim stanowiskiem organu S. L. złożył zażalenie na ww. postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r., zarzucając skarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ prawo nie ma mocy wstecznej. Przepis art. 61a § 1 k.p.a. wszedł w życie 11 kwietnia 2011. i nie może stanowić podstawy do odmowy uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991r.;

- art. 154 § 1 K.p.a. przez błędne uznanie, że skarżący żąda ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, podczas gdy skarżący żąda wyłącznie weryfikacji decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991r. ze względu tylko na swój słuszny interes w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a.

Po rozpoznaniu zażalenia Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017r. nr [...] utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991r.

W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wskazał, że postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu - dlatego też w pierwszej kolejności należało ustalić, czy S. L. przysługuje przymiot strony postępowania dotyczącego komunalizacji nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m², w jednostce ewidencyjnej B., obrębie [...]. Pojęcie "strony postępowania" zostało zdefiniowane w art. 28 K.p.a. - zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo, kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania komunalizacyjnego są Skarb Państwa, jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, że przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, iż w dniu 27 maja 1990 r. prawo własności należało do Skarbu Państwa.

Tymczasem w przedmiotowej sprawie ustalono, że ani w dniu 27 maja 1990 r. ani obecnie S. L. (jak również jego poprzednikom prawnym) nie przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991 r.

Sąd Powiatowy w P. postanowieniem z dnia [...] listopada 1968r., sygn. akt [...] dokonał działu spadku po J. i J. małż. L. vel L. w ten sposób, iż nieruchomość ziemską uregulowaną w księdze wieczystej nieruchomości pn. osada w [...] nr [...], rep hip. Nr [...], oznaczoną działkami nr [...] i [...] na planie sporządzonym przez geodetę M. C. podzielił w sposób następujący:

- działkę oznaczoną na planie sporządzonym przez geodetę M. C. nr [...] i [...] o pow. [...] m² przyznał B. B,

- działkę oznaczoną na planie sporządzonym przez geodetę M. C. nr [...] o pow. [...] m² przyznał S. i J. małżonkom L.

Sąd Wojewódzki w L. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1969r., sygn. akt [...] oddalił rewizję S. L. od postanowienia Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] listopada 1968 r.

Następnie Sąd Powiatowy w B. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 1970 r. sygn. akt [...] stwierdził, że nieruchomość położona w B. przy ul. [...], składająca się z działki nr [...] o pow. [...] m², wchodząca w skład nieruchomości oznaczonej w księdze wieczystej rep. hip. Nr [...] uwidocznionej na mapie geodety Powiatowego Biura Geodezji i Urządzeń Rolnych w B. wpisanej do ewidencji w składnicy geodezyjnej w dniu [...] listopada 1968r. za nr [...] przeszła na własność Skarbu Państwa przez zasiedzenie.

Zaś Sąd Wojewódzki w L. postanowieniem z dnia [...] lipca 1970 r. oddalił rewizję B. i B. małż. B. na postanowienie Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r.

Kierownik Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Urzędu Miasta B. w piśmie z dnia [...] lipca 2000 r. stwierdził, że działka o nr [...] o pow. [...] ha odpowiada obecnie działce nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] Miasta B.

Natomiast Starosta B. w zaświadczeniu z dnia [...] czerwca 2000 r. stwierdził, iż z działki oznaczonej w ewidencji gruntów do roku 1975 nr [...] o pow. [...] ha wyodrębniono trzy działki: nr [...] o pow. [...] ha, nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha. W wyniku kolejnej modernizacji gruntów miasta B. wykonanej w 1987 r. działka nr [...] otrzymała nr [...] obr. [...] miasta B.

W dziale II księgi wieczystej nr [...] Skarb Państwa został ujawniony jako właściciel nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...] - na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r., sygn. akt [...].

Organ wskazał, że postępowanie w sprawie działu spadku i zasiedzenia nie należy do właściwości organów administracji publicznej, gdyż załatwiane jest w formie orzeczenia sądu powszechnego. Również weryfikacja postanowień sądów powszechnych nie należy do właściwości organów administracji. Ponadto przepis art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Oznacza to, iż dopóki wydane w sprawie postanowienia sądu o dziale spadku i stwierdzeniu zasiedzenia nieruchomości pozostają w obrocie prawnym - to organ administracji publicznej jest nimi związany. Zaś powołany przez skarżącego w piśmie z dnia [...] lutego 2017 r. art. 76 § 1-3 K.p.a. nie może stanowić podstawy do wydania przez organ administracji publicznej rozstrzygnięcia eliminującego z obrotu prawnego postanowienia sądów powszechnych.

Dodał, że z treści art. 3 ust. 1 ustawy z 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2016r., poz. 790 ze zm.), wynika domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Obalenie tego domniemania może nastąpić tylko na podstawie powództwa opartego na art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Reasumując Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa uznała, że S. L. nie przysługuje przymiot strony wnioskowanego postępowania, a zatem organ I instancji w sposób prawidłowy odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

Odniosła się też do zarzutu naruszenia art. 61 a § 1 K.p.a. sstwierdzając, iż ma on zastosowanie w niniejszej sprawie, gdyż wniosek o zmianę decyzji Wojewody P. w trybie art. 154 § 1 K.p.a. wpłynął po dniu 11 kwietnia 2011r. Ponadto przepis art. 61 a § 1 K.p.a. nie stanowił podstawy odmowy uchylenia decyzji Wojewody P. - ale podstawę odmowy wszczęcia postępowania tym zakresie. W związku z tym, że organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego - to nie mógł orzekać, co po podstaw uchylenia decyzji wskazanych w art. 154 § 1 K.p.a.

Na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. L. - podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego tj.:

- art. 61a § 1 K.p.a., ponieważ prawo nie ma mocy wstecznej. Przepis art. 61a § 1 K.p.a. wszedł w życie 11 kwietnia 2011 roku i nie może stanowić podstawy do odmowy uchylenia decyzji Wojewody P. z dnia [...] czerwca 1991 roku,

- art. 154 § 1 K.p.a. przez błędne uznanie, że skarżący żąda ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy już ostatecznie zakończonej, podczas gdy skarżący żąda wyłącznie weryfikacji decyzji Wojewody P. z [...] czerwca 1991 r. ze względu tylko na swój słuszny interes w rozumieniu art. 154 § 1 K.p.a. Zaś art. 61a § 1 K.p.a. nie ma w tej sprawie żadnego zastosowania, bo nie może ograniczać czasowego zakresu obowiązywania art. 154 §1 K.p.a. na szkodę skarżącego, bo przepis ten ma zastosowanie w każdym czasie, a art. 61a §1 K.p.a. tylko od dnia 11 kwietnia 2011 roku,

- art. 28 K.p.a. przez błędne uznanie, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w tej sprawie mimo, że wykazał, iż wymienioną wyżej działkę utworzył z wymuliska rzecznego własnymi siłami i za własne pieniądze - w związku z czym przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, co wyklucza uznanie, że w dniu 27 maja 1990 r. i kiedykolwiek indziej, prawo własności do tej działki należało do Skarbu Państwa,

- art. 76 § 1-3 K.p.a. przez nieuwzględnienie jego treści dla eliminacji negatywnych skutków jednoosobowych postanowień sędziów bez udziału ławników, wydanych przed 50-cioma laty z rażącym naruszeniem prawa.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej celem wydania decyzji administracyjnej potwierdzającej prawo własności skarżącego do działki [...] o pow. [...] m² w B. przy ul. [...].

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę S. L. uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie nie naruszają prawa. Sąd pierwszej instancji wskazał, że przesłanką nabycia przedmiotowej działki przez gminę było przysługiwanie Skarbowi Państwa w dniu 27 maja 1990 r. tytułu prawnego do tej nieruchomości - wynikającego z postanowienia Sądu Powiatowego w B. z [...] kwietnia 1970 r. dotyczącego zasiedzenia tej nieruchomości przez Skarb Państwa.

Podstawę wydania postanowień odmawiających wszczęcia postępowania stanowił art. 61a pkt 1 K.p.a. - zgodnie z którym organ wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania w sytuacji, gdy żądanie jego wszczęcia zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.

Stosownie zaś do treści art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi zaś wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, który stanowi podstawę do orzekania o uprawnieniach lub obowiązkach prawnych danego podmiotu.

Z utrwalonego stanowiska sądów administracyjnych ewidentnie wynika, że stronami postępowania komunalizacyjnego są: Skarb Państwa jako dotychczasowy właściciel mienia oraz właściwa gmina, wyjątkowo zaś inny podmiot, gdy wykaże, iż przysługuje mu tytuł prawno-rzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wykluczałby uznanie, że w dniu 27 maja 1990r. prawo własności należało do Skarbu Państwa.

Tymczasem S. L. (jak również jego poprzednicy prawni) nie legitymował się żadnym tytułem prawno-rzeczowym do tej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - zatem nie może zostać uznany za stronę postępowania komunalizacyjnego, a tym samym skutecznie domagać się uchylenia ostatecznej decyzji komunalizacyjnej.

Skarżący nie ma też interesu prawnego w sprawie komunalizacji przedmiotowej nieruchomości z tego też względu, że dochodzi prawa własności do tej działki podnosząc, iż skoro sam utworzył działkę z wymuliska rzecznego - to przysługuje mu tytuł prawnorzeczowy do skomunalizowanej nieruchomości, który wyklucza uznanie, że prawo własności do tej działki należało do Skarbu Państwa.

Przez nikogo nie jest kwestionowany fakt, że w dziale II księgi wieczystej KW Nr [...] w dniu 27 maja 1990 r. był wpisany Skarb Państwa jako właściciel tej nieruchomości. Zatem - zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece ( Dz. U. Nr 22, poz.92 ze zm.) istnieje domniemanie, iż prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.

Przy czym organy orzekające w niniejszej sprawie słusznie uznały, iż nie mogą badać, czy Skarb Państwa w sposób prawidłowy stał się właścicielem przedmiotowej nieruchomości na podstawie postanowienia Sądu Powiatowego w B. z [...] kwietnia 1970 r.

Reasumując Sąd stwierdził, że S. L. nie wykazał, iż w dniu 27 maja 1990 r. miał tytuł prawno-rzeczowy do przedmiotowej nieruchomości - przez co nie udowodnił posiadania interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 K.p.a.

S. L. wniósł od powyższego wyroku skargę kasacyjną, zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił:

1). naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię łub niewłaściwe zastosowanie ( art. 174 pkt 1 P.p.s.a. w związku z art 58 § 1 K.c., art. 140 i art. 172 § 1-2 K.c. a także art. 3 i art. 10 o Księgach wieczystych i hipotece).

1. Odnośnie art 58 § 1 K.c." Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy, jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek w szczególności ten, iż na miejsce nieważnych postanowień czynności prawnej wchodzą odpowiednie przepisy ustawy"

2. Odnośnie art. 140 K.c. "W granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłącznie innych osób, korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa. W szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W tych samych granicach może rozporządzać rzeczą."

3. Odnośnie art. 172 § 1 K.c. "Posiadacz nieruchomości nie będący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada nieruchomość nieprzerwanie od lat dwudziestu, jako posiadacz samoistny chyba że uzyskał posiadanie w złej wierze ( zasiedzenie). Po upływie lat trzydziestu posiadacz nieruchomości nabywa jej własność chociażby uzyskał posiadanie w złej wierze".

4. Odnośnie art. 3 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124 poz. 1361). Domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym (art. 3 ust. 1). W razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

Przytoczone w pkt 1-4 przepisy prawa nie pozwalają na rozszerzoną ich interpretację. Kto je narusza jest zobowiązany do usunięcia niezgodności. Nie obciąża to skarżącego jak sugeruje ogan w odpowiedzi na skargę kasacyjną tylko osobę winną zaistniałych niezgodności.

2) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 P.p.s.a.).

Szczegółowy wykaz naruszonych przepisów K.p.a, wraz z uzasadnieniem, skarżący sporządził w skardze z dnia [...] maja 2017 roku, na postanowienie KKU z dnia [...] kwietnia 2017 r. znak: [...]. W swej odpowiedzi na tą skargę KKU w Warszawie, a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku podważają treść skargi. Sugerują, że skarżący oczekuje od Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej wyłączenia z obrotu prawnego błędnych orzeczeń wydanych przez sądy powszechne w odniesieniu do działki nr [...] o po w. [...] m² w B. co jest nieprawdą bo przytoczone przez skarżącego przepisy tego nie wymagają jak np. art. 76 § 1 - 3 K.p.a. Skarżący nie ma obowiązku uchylania wadliwych orzeczeń sądów powszednich i ponoszenia kosztów z tym związanych jak sugeruje KKU. Na niekorzyść skarżącego i jego poprzedników prawnych KKU pomija akt notarialny nr [...] z dnia [...] czerwca 1922 roku, potwierdzający kupno działki nr [...] o po w. [...] m2 przez dziadków skarżącego J. i J. małż. L. i potwierdzający prawo skarżącego jako ich następcy prawnego do żądania zwrotu tej działki na podstawie art. 140 K.c. Pomija również znaczenie braku stwierdzenia prawomocności postanowienia z dnia [...] kwietnia 1970 r. sygn. akt [...] o zasiedzeniu działki przez Skarb Państwą na możliwość założenia księgi wieczystej KW nr [...] dla tej działki.

W zaskarżonym wyroku WSA w Warszawie nie dostrzega, że w sprawie ww. działki nr [...] o po w. [...] m2, wydane zostały niezależnie od siebie 2 rożne orzeczenia tj. przez Krajową Komisję Uwłaszczeniową w Warszawie i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., z naruszeniem przepisów o właściwości rzeczowej ( art. 19 K.p.a.).

Skarżący wniósł o połączenie sprawy o sygn. akt I OSK 1917/16 ze sprawą I SA/Wa 843/17 w celu ich łącznego rozpoznania, a także rozstrzygnięcia gdyż są one ze sobą w związku. Jest to bowiem sprawa administracyjnoprawna a nie cywilnoprawna.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.- dalej jako "P.p.s.a".), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 P.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:

1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 P.p.s.a.).

Granice skargi kasacyjnej wyznaczają wskazane w niej podstawy. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach stwierdzić należy, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

W tym miejscu podkreślić należy, i co wielokrotnie wskazywał Naczelny Sąd administracyjny w swoich orzeczeniach, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem prawnym, z tego względu powinna czynić zadość nie tylko wymaganiom przewidzianym dla pisma w postępowaniu sądowym, lecz także powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Prawidłowe przytoczenie podstaw kasacyjnych polega na wskazaniu, czy strona skarżąca zarzuca naruszenie prawa materialnego, czy naruszenie przepisów postępowania, czy też oba naruszenia łącznie. Na autorze skargi kasacyjnej ciąży ponadto obowiązek konkretnego wskazania, które przepisy prawa materialnego zostały przez sąd naruszone zaskarżonym orzeczeniem, na czym polegała ich błędna wykładnia i niewłaściwe zastosowanie oraz jaka powinna być wykładnia prawidłowa i właściwe zastosowanie. Natomiast przy naruszeniu prawa procesowego należy wskazać przepisy naruszone przez sąd i wpływ naruszenia na wynik sprawy, czyli treść zaskarżonego orzeczenia. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków jak i zakresu zaskarżenia. Kasacja nie odpowiadająca tym wymogom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych, uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Z uwagi na te szczególne wymagania, skargi kasacyjnej nie może sporządzić strona. Zgodnie z art. 175 P.p.s.a uprawnionymi do sporządzenia skargi kasacyjnej są wyłącznie podmioty wymienione w tym przepisie, a mianowicie: adwokaci lub radcy prawni we wszystkich sprawach, natomiast w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz związanej z nimi egzekucji również doradcy podatkowi, a w sprawach własności przemysłowej także rzecznicy patentowi.

Złożona skarga kasacyjna, pomimo że została sporządzona przez radcę prawnego, zarzucając naruszenie przepisów postępowania nie wskazuje naruszenia jakiejkolwiek normy P.p.s.a. nie wskazuje także przepisów K.p.a. Zawiera jedynie stwierdzenie, że "Szczegółowy wykaz naruszonych przepisów K.p.a. wraz z uzasadnieniem skarżący sporządził w skardze z dnia [...] maja 2017 roku, na postanowienie KKU z dnia [...] kwietnia 201 r. znak: [...]".

Takie sformułowanie zarzutu, z uwagi na wskazane wyżej wymagania skargi kasacyjnej powoduje, że nie może on odnieść skutku.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, po pierwsze wskazać należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sadu Administracyjnego panuje niekwestionowany pogląd, że próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez Sąd pierwszej instancji nie może nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (zob. wyrok NSA z dnia 29 stycznia 2013 r., I OSK 2747/12, LEX nr 1269660; wyrok NSA z dnia 6 marca 2013 r., II GSK 2327/11, LEX nr 1340137; wyrok NSA z 6 lipca 2004 r., FSK 192/04, ONSAiWSA 2004, nr 3, poz. 68). W niniejszej sprawie skarżący kasacyjnie nie podważył skutecznie ustalonego przez Sąd pierwszej instancji stanu faktycznego.

Po drugie, przepisy te nie były przez Sąd stosowane.

Należy wreszcie zwrócić uwagę, że stawiając ten zarzut skarżący starał się wykazać, że skoro nie on naruszył powyższe przepisy Kodeksu cywilnego oraz ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a ktoś inny, to ta osoba powinna usunąć zaistniałe niezgodności w dziale II księgi wieczystej nr [...], postanowieniu Sądu Powiatowego w B. z dnia [...] kwietnia 1970 r., sygn. akt [...] i postanowieniu Sądu Powiatowego w P. z dnia [...] listopada 1968r., sygn. akt [...]. Odnośnie tak sformułowanego zarzutu należy wskazać, że sądy administracyjne nie są powołane do kontroli orzeczeń sadów powszechnych. Jak stanowi przepis art. 365 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oznacza to, że dopóki orzeczenia o dziale spadku i zasiedzeniu nie zostaną wyeliminowane z obrotu prawnego wiążą organy i sądy. Prawidłowo także podniósł Sąd pierwszej instancji, iż w myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2018 r., poz. 1916) w odniesieniu do wpisanego w księdze wieczystej prawa własności Skarbu Państwa obowiązuje domniemanie, że zostało wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Ewentualna niezgodność, istniejąca między stanem prawnym nieruchomości, a jej rzeczywistym stanem prawnym, może być usunięta tylko w drodze orzeczenia sądu powszechnego zgodnie z dyspozycją art. 10 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.

Z powyższych przyczyn zarzut naruszenia prawa materialnego nie mógł być uwzględniony.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a skargę kasacyjną oddalil.