Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1390/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-01-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Lenart WSA Marek Wroczyński Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi C. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Prezydenta W. z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącego C. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...] maja 2012r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. działając na podstawie art. 127 § 2 kpa, po rozpatrzeniu zażalenia C. P. złożonego w dniu 12 kwietnia 2012r. na postanowienie Prezydenta W. z [...] lutego 2012r. odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nr [...], wydaną z upoważnienia Burmistrza Gminy W. [...] października 1998r., zatwierdzającą projekt podziału nieruchomości KW [...], położonej w W. w [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...] na podstawie art.138 § 1 kpa, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu postanowienia organ stwierdził, że Burmistrz Gminy W. decyzją z [...] października 1998r. zatwierdził projekt podziału nieruchomości KW [...], położonej w W. w [...], przy ulicy [...], oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako działka ewidencyjna [...] z obrębu [...]. Decyzja ta wobec nie wniesienia odwołania stała się ostateczna.

W dniu 21 września 2009r. C. P. – dalej "skarżący", złożył wniosek o wznowienie postępowania zakończonego w/w decyzją podając, jako podstawę wznowienia art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa.

Decyzją z [...] grudnia 2009r. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania, a Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] stycznia 2010r. utrzymało w mocy w/w decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 listopada 2010r. sygn. akt I SA/Wa 605/10 oddalił skargę C. P. na decyzję SKO z [...] stycznia 2010r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 1 grudnia 2011r. uchylił w/w wyrok WSA w Warszawie, decyzję SKO w W. z [...] stycznia 2010r. i decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2009r. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż niedopuszczalnym jest badanie interesu prawnego skarżącego w fazie wstępnej postępowania wznowieniowego. Wskazał też na konieczność przeprowadzenia kontroli formalnej wniosku skarżącego pod kątem zachowania terminu do jego wniesienia.

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lutego 2012r. Prezydent W. odmówił wznowienia postępowania zakończonego wyżej powołaną decyzją z dnia [...] października 1998r. wskazując, iż termin określony w art. 148 § 2 kpa nie został zachowany. Rozpoznając zażalenie od powyższego postanowienia SKO w W. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. Podniosło, że we wniosku z 21 września 2009r., jako podstawę wznowienia wskazano art. 145§ 1 pkt 4 i pkt 5 kpa tzn. skarżący zarzucił, że organ wydając decyzję z [...] października 1998r. nie był świadom istnienia umowy przyrzeczenia sprzedaży z [...] grudnia 1997r. nadto, iż winien być uznany za stronę postępowania zakończonego wzruszaną decyzją. Organ wskazał, że termin do złożenia żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 145§ 1 pkt 4 kpa zaczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. C. P. wiedział o istnieniu wzruszanej decyzji w dniu [...] listopada 1998r. W tej dacie zawarto, bowiem umowę sprzedaży działki nr ew. [...], z obrębu [...] w formie aktu notarialnego repertorium A nr [...], a w umowie wskazano, iż "w/w działka powstała w wyniku podziału działki nr [...], który to podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...].10.1998r., nr [...]". Organ stwierdził też, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że uzyskała ona informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Informacje zawarte w powołanym wyżej akcie pozwalają zdaniem organu na zidentyfikowanie decyzji, której skarżącemu nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia. Podany został, bowiem organ, data wydania, numer decyzji oraz przedmiot i treść rozstrzygnięcia. Skarżący dowiedział się o wzruszanej decyzji w dniu [...] listopada 1998r. i od tej daty należy liczyć bieg terminu z art. 148 kpa, zatem wniosek dotyczący przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa złożono po terminie, bo podanie wpłynęło 21 września 2009r. Skarżący wskazał też, jak zauważył organ II instancji, jako podstawę wznowienia na przepis art. 145 § 1 pkt 5 kpa tj. istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, tj. umowę przyrzeczenia sprzedaży z [...] grudnia 1997r. repertorium A [...]. Skarżący, jak stwierdziło Kolegium, był stroną tej umowy, zatem wiedział o niej w dniu jej zawarcia to jest w dniu [...] grudnia 1997r. i przekroczył miesięczny termin biegnący od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art.148 § 1 kpa) składając wniosek o wznowienie 21 września 2009r. Wskazano, iż w sytuacji wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z naruszeniem terminu z art. 148 kpa organ zobligowany jest do odmowy wszczęcia postępowania.

Skargę na powyższe postanowienie do sądu administracyjnego złożył C. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Strona skarżąca podniosła, iż organy obu instancji nie odróżniają faktu powzięcia wiadomości o istnieniu decyzji od faktu powzięcia wiadomości o treści decyzji, a dopiero poznanie treści decyzji pozwala na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Treść decyzji przedstawiono skarżącemu w miesiącu wrześniu 2009r. w urzędzie [...]. Wówczas skarżący powziął wiadomość, iż nie był stroną postępowania zakończonego decyzją podziałową. Nadto podniósł, iż wówczas dowiedział się, że burmistrz nie był świadom zawarcia umowy przyrzeczenia sprzedaży z [...] grudnia 1997r. Zauważył także, że wiadomość o fakcie naniesienia jego domu na mapach geodezyjnych jest nowym dowodem nieznanym organowi wydającemu decyzję, istniejącym w dniu wydania decyzji. Zarzucił, iż przy wniosku z 9 lutego 2012r. przedłożył dowody księgowe na okoliczność faktycznego władania nieruchomością leżącą na działce przeznaczonej do podziału, przed datą wydania decyzji z [...] października 1998r., prowadzenia prac instalacyjnych i wykończeniowych, co stanowi kolejną nową okoliczność, do której SKO nie odniosło się w uzasadnieniu. Podniósł też, iż dowody księgowe odnalazły się w lutym 2012r., w liczącym ok. 100000 kart archiwum skarżącego. Wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pracowników urzędu [...] na okoliczność spotkania ze skarżącym we wrześniu 2009r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. podtrzymało argumentację przedstawioną w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają, zatem zgodność aktów administracyjnych zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się, więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – powoływanej dalej, jako p.p.s.a.), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej zawarte należy podzielić.

Po rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżone oraz poprzedzające je postanowienie naruszają przepisy postępowania niezbędnym, więc jest wyeliminowanie ich z porządku prawnego.

Rozstrzygając sprawę niniejszą należy mieć na uwadze, iż Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrokiem z 1 grudnia 2011r. wyrok WSA w Warszawie oddalający skargę na decyzję SKO w W. z [...] stycznia 2010r. i decyzję Prezydenta W. z [...] grudnia 2009r. wskazał, iż niedopuszczalnym jest badanie interesu prawnego skarżącego w fazie wstępnej postępowania wznowieniowego. Wskazał też na konieczność przeprowadzenia kontroli formalnej wniosku skarżącego pod kątem zachowania terminu do jego wniesienia. Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania zawarte w orzeczeniu reformatoryjnym wiążą w sprawie również organ administracyjny na podstawie art. 153 w związku z art. 193 p.p.s.a. Teza ta nie budzi zastrzeżeń w orzecznictwie administracyjnym – por. np. wyrok NSA z 20 stycznia 2006r., I OSK 345/05 ( niepubl.).

Jak wynika z akt postępowania administracyjnego skarżący podał, jako podstawę wznowienia postępowania art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 kpa. Badając w kontrolowanym postanowieniu, czy skarżący dochował terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania wskazując, jako przesłankę okoliczność, iż skarżący nie brał udziału, bez własnej winy w postępowaniu, organ prawidłowo wskazał, że termin do złożenia żądania wznowienia postępowania w oparciu o art. 145§ 1 pkt 4 kpa zaczyna bieg od dnia dowiedzenia się przez stronę w jakikolwiek sposób o istnieniu decyzji. Poza sporem pozostaje, iż skarżący wiedział o istnieniu wzruszanej decyzji w dniu [...] listopada 1998r. W tej dacie zawarto, bowiem umowę sprzedaży działki nr ew. [...], z obrębu [...] w formie aktu notarialnego repertorium A nr [...], a w umowie wskazano między innymi, iż "...w/w działka powstała w wyniku podziału działki nr [...], który to podział został zatwierdzony ostateczną decyzją Burmistrza W. z [...].10.1998r., nr [...] i nieruchomość ta znajduje się w strefie możliwości urbanistycznych.." - wypis wyżej cytowanego aktu notarialnego z [...] listopada 1998r. (k.5 – 6 akt administracyjnych). Organ stwierdził też, że zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że uzyskała ona informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Informacje zawarte w powołanym wyżej akcie pozwalają zdaniem organu na zidentyfikowanie decyzji, której skarżącemu nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia. Podany został, bowiem organ, data wydania, numer decyzji oraz przedmiot i treść rozstrzygnięcia. Pogląd prezentowany przez organy w przedmiotowym postępowaniu należy zaaprobować. Jak podkreślił NSA w wyroku z 15 maja 2008r. II OSK547/07, LEX nr 489632: " powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest przy tym pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Art. 148 § 2 kpa nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja". Przepis art. 148 § 2 kpa jest klarowny i jasny – ustawodawca liczy bieg terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania nie od daty doręczenia decyzji, lecz od dnia, w którym strona dowiedziała się o danej decyzji. Skarżący dowiedział się o wzruszanej decyzji [...] listopada 1998r. i od tej daty należy liczyć bieg terminu z art. 148 kpa, zatem wniosek dotyczący przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 kpa złożono po terminie, bo podanie wpłynęło 21 września 2009r.

Wobec powyższego zarzuty skargi, iż organy nie rozróżniają faktu powzięcia wiadomości o istnieniu decyzji od wiadomości o treści decyzji oraz, że treść decyzji przedstawiono skarżącemu w miesiącu wrześniu 2009r. w urzędzie [...] nie zasługują na uwzględnienie. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy informacje zawarte w akcie notarialnym z [...] listopada 1998r. pozwalają na zidentyfikowanie decyzji, której skarżącemu nie doręczono, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia, bowiem wskazano organ, datę wydania decyzji, jej numer oraz przedmiot i treść rozstrzygnięcia. Zawiadomienie o pełnej treści decyzji nie jest wymagane do otwarcia biegu terminu z art. 148 § 2 kpa.

Odmowa wznowienia postępowania możliwa jest w razie, gdy wznowienie postępowania z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych jest niedopuszczalne, albo, gdy strona złożyła żądanie wznowienia z uchybieniem ustawowego terminu z art. 148 § 1 i 2 kpa. W myśl art. 149 § 2 kpa podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno, co do przyczyn wznowienia jak i co do rozstrzygnięcia istoty sprawy stanowi postanowienie o wznowieniu postępowania. Oznacza to, że przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie oparty jest o ustawowe przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 kpa. Prawidłowo, zatem organy odmówiły wznowienia postępowania (art. 149 § 3 kpa) z przyczyny wskazanej w art.145 § 1 pkt 4 kpa.

Rozpoznając sprawę niniejszą należy mieć na uwadze, iż skarżący wskazał dwie podstawy wznowieniowe: omówioną wyżej z pkt 4 oraz z pkt 5 art. 145 § 1. tj. istotne dla sprawy nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję, przywołując umowę przyrzeczenia sprzedaży z [...] grudnia 1997r. repertorium A [...]. Skarżący, jak stwierdziło Kolegium, był stroną tej umowy, zatem wiedział o niej w dniu jej zawarcia to jest w dniu [...] grudnia 1997r. i przekroczył miesięczny termin biegnący od dnia dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art.148 § 1 kpa) składając wniosek o wznowienie 21 września 2009r. Wskazano, iż w sytuacji wniesienia wniosku o wznowienie postępowania z naruszeniem terminu z art. 148 kpa organ zobligowany jest do odmowy wszczęcia postępowania.

W sytuacji z art. 145 § 1 pkt 5 kpa zasadą jest, iż strona wnosi podanie w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę wznowienia – art. 148 § 1 kpa. Podzielić należy twierdzenie SKO, iż skarżący, jako strona umowy przyrzeczenia wiedział o istnieniu umowy od [...] grudnia 1997r. i składając wniosek wznowieniowy 21 września 2009r. przekroczył termin do jego złożenia, co skutkuje odmową wszczęcia postępowania.

Natomiast umknęło uwadze organów obu instancji, iż skarżący wskazał także na inne nowe okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Taką nową okolicznością, w ocenie skarżącego, jest fakt naniesienia jego domu na mapach geodezyjnych i dowody księgowe na okoliczność faktycznego władania nieruchomością położoną na działce przeznaczonej do podziału przed datą wydania decyzji z [...] października 1998r., prowadzenia prac instalacyjnych i wykończeniowych (pismo skarżącego z 9 lutego 2012r.) Podniósł też, iż dowody księgowe odnalazły się w lutym 2012r., w liczącym ok. 100000 kart archiwum skarżącego.

Organy nie dokonały kontroli formalnej wniosku skarżącego w tym zakresie, co uniemożliwia przeprowadzenie oceny wniosku wznowieniowego w tej części. Każda z w/w dwóch przesłanek wskazanych przez skarżącego, jako okoliczność z art. 145 § 1 pkt 5 kpa winna być oceniona oddzielnie pod kątem spełnienia ustawowej przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 kpa oraz czy podanie o wznowienie zostało wniesione z zachowaniem terminów z art. 148 kpa. Dopiero bowiem dokonanie ustaleń i ocen w postępowaniu administracyjnym (a nie poza nim) może być przedmiotem kontroli legalności, jaką przeprowadza sąd administracyjny.

Zasadnym, zatem jest zarzut skargi, iż Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie odniosło się do tych nowych okoliczności.

Postanowieniem z dnia 9 stycznia 2013r. wydanym na rozprawie Sąd nie uwzględnił wniosku dowodowego skarżącego zawartego w skardze w oparciu o przepis art. 106 § 3 p.p.s.a. – protokół rozprawy k.18 akt sądowych. Przeprowadzenie postępowania z innych środków dowodowych aniżeli dowód z dokumentu jest niedopuszczalne.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności stwierdzić należy, że skarga okazała się w części usprawiedliwiona, bowiem zaskarżone postanowienia obu organów zapadły z naruszeniem przepisów postępowania mającym istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego też Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1c p.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a Sąd stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego orzeczenia.

O kosztach orzeczono na mocy art. 200 powołanej ustawy.

Rozpatrując sprawę ponownie organy winny uwzględnić przedstawioną wyżej wykładnię i ocenę roszczenia strony.

-----------------------

1