Postanowienie NSA, sygn. akt I GW 1/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: par 5 ust 3
journal: Dz.U. 2007 nr 230 poz 1694
law: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kuba (spr.) Sędzia NSA Barbara Stukan-Pytlowany Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Starosty B. z dnia 16 kwietnia 2018 r. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą B. a Starostą L. w zakresie dofinansowania ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego postanawia: wskazać Starostę Legnickiego jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 16 kwietnia 2018 r. Starosta Bielski - działający w jego imieniu Dyrektor Powiatowego Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR) w Bielsku-Białej - zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Legnickim a Starosta Bielskim w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] (osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie) reprezentowanej przez opiekuna prawnego [...] w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że spór powstał w związku z wnioskiem osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej o dofinansowanie ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego. Wniosek w imieniu osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie złożył opiekun prawny, którego miejscem zamieszkania jest gmina K. Z kolei podopieczna na stale przebywa w Domu Pomocy Społecznej w [...].

W ocenie wnioskodawcy stosowanie do § 5 ust 1 i 3 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych (Dz.U z 2007 r., nr 230 poz. 1694 dalej: rozporządzenie) osoba niepełnosprawna ubiegająca się o dofinansowanie składa osobiście lub za pośrednictwem opiekuna albo organizatora turnusów rehabilitacyjnych wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca zamieszkania. Osoba niepełnosprawna pozostająca pod opieką składa wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu (§ 3). Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 27 Kodeksu cywilnego (k.c.) - regulującego kwestię ustalenia miejsca zamieszkania osoby pozostającej pod opieka prawną. W związku z tym przepis rozporządzenia wskazuje jako organ właściwy dla rozpoznania wniosku miejsce pobytu osoby pozostającej pod opieką. W konsekwencji Powiat Legnicki jest właściwy ze względu na miejsce pobytu [...] do rozpoznania wniosku o dofinansowanie do turnusu rehabilitacyjnego. To bowiem znajduje się w [...].

W odpowiedzi na wniosek o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego Starosta Legnicki wniósł o wskazanie jako organu właściwego Starostę Powiatu Bielskiego – Dyrektora PCPR w Bielsku Białej.

W uzasadnieniu wskazał, że podstawą dla wskazanie ww. organu jako właściwego w sprawie jest przepis art. 27 Kodeksu cywilnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory kompetencyjne i spory o właściwość, o których mowa w art. 4 p.p.s.a.

Spór w niniejszej sprawie dotyczy wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku [...] (osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie) reprezentowanej przez opiekuna prawnego w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego.

Instytucja turnusów rehabilitacyjnych unormowania jest w przepisach ustawy o rehabilitacji. Zgodnie z art. 10c ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.; dalej: ustawa o rehabilitacji zawodowej), turnus oznacza zorganizowaną formę aktywnej rehabilitacji połączonej z elementami wypoczynku, której celem jest ogólna poprawa psychofizycznej sprawności oraz rozwijanie umiejętności społecznych uczestników, między innymi przez nawiązywanie i rozwijanie kontaktów społecznych, realizację i rozwijanie zainteresowań. Z kolei art. 10d ust. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej stanowi, że Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia: 1) rodzaje turnusów organizowanych przy udziale środków Funduszu oraz warunki uczestnictwa w tych turnusach, 2) warunki, jakie powinny spełniać osoby niepełnosprawne ubiegające się o dofinansowanie uczestnictwa w turnusie, tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu, 3) warunki, jakie powinni spełniać organizatorzy turnusów i ośrodki, w których odbywają się turnusy, sposób oceny spełniania tych warunków i dokonywania wpisu do rejestrów oraz zasady prowadzenia rejestrów, 4) zakres, sposób i tryb kontroli organizatorów oraz ośrodków wpisanych do rejestrów, prowadzonej przez powiatowe centrum pomocy rodzinie lub wojewodę i obowiązki związane z tą kontrolą, 5) zakres przekazywanych przez wojewodę informacji o ośrodkach i organizatorach turnusów posiadających wpis do rejestrów, o których mowa w ust. 1, zasady prowadzenia centralnej bazy danych ośrodków i organizatorów turnusów posiadających taki wpis oraz udostępniania danych znajdujących się w tej bazie 6) wzory wniosków, zawiadomień i informacji mając na względzie zapewnienie odpowiedniego poziomu rehabilitacji. Na podstawie ww. przepisu wydano rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 listopada 2007 r. w sprawie turnusów rehabilitacyjnych. Te zaś w § 5 ust 3 stanowi, że osoba niepełnosprawna pozostająca pod opieką składa wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu. Ten ostatni przepis rozporządzenia wskazuje właściwy miejscowo organ do rozpoznania wniosku o dofinansowanie ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego. Chodzi tu o miejsce pobytu osoby niepełnosprawnej pozostającej pod opieką. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że rozporządzenie może zatem regulować jedynie zakres spraw w ustawie nieuregulowanych, przekazanych do uregulowania w rozporządzeniu, a i to w ustawie powinny być zawarte wytyczne dotyczące treści tego aktu, to jest rozporządzenia. Innymi słowy rzecz ujmując, zadaniem rozporządzenia jest konkretyzacja norm ustawowych w zakresie i na zasadach określonych w upoważnieniu. Tak jest na gruncie tej sprawy. Delegację do wydania omawianego rozporządzenia stanowi art. 10d ust. 8 ustawy o rehabilitacji zawodowej. W tym tryb składania i rozpatrywania wniosków o dofinansowanie, wysokość oraz sposób przyznawania i przekazywania tego dofinansowania ze środków Funduszu. W określeniu tryb składania i rozpatrywania wniosków mieści się również wskazanie organu właściwego w tej mierze. Przepis § 5 ust 3 rozporządzenia formułuje zasadę w myśl, której w przypadku osób całkowicie ubezwłasnowolnionych o miejscu zamieszkania takich osób przesądza, bowiem miejsce ich pobytu. Przepis art. 27 Kodeksu cywilnego miałby zastosowanie w sprawie gdyby § 5 ust 3 rozporządzenia nie regulował tej kwestii odmiennie. Wówczas z uwagi na brak definicji pojęcia "miejsce zamieszkania" w ustawie o rehabilitacji zawodowej w tej kwestii należałoby odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego. Tak jednak nie jest wobec jednoznacznej treści § 5 ust 3 rozporządzenia. Przyjmując inny tok rozumowania cytowany wyżej przepis rozporządzenia byłby zbędny i pusty. Skoro jednak rozporządzenie zastrzega, że osoba niepełnosprawna pozostająca pod opieką składa wniosek o dofinansowanie w centrum pomocy właściwym dla miejsca pobytu, to ten przepis winien stanowić o właściwości miejscowej organu. Tymczasem przy wykładni przepisów należy unikać sytuacji, w której nawet istotny fragment przepisu byłby zbędny, nie mówiąc już o całym przepisie.

Bezspornie [...] została ustanowiona opiekunem całkowicie ubezwłasnowolnionej [...] postanowieniem Sądu Rejonowego w Bielsku-Białej z dnia 8 grudnia 2015 r., sygn. akt [...] . Z akt sprawy wynika, że [...] zamieszkuje w Domu Pomocy Społecznej w [...]. W takiej sytuacji o miejscu zamieszkiwania osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie w sensie prawnym nie decyduje jego wola (co jest oczywiste), a miejsce jego faktycznego pobytu, co wynika wprost z § 5 ust 3 rozporządzenia.

W tej sytuacji uznać należało, że właściwym do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia jest Starosta Legnicki.

Z przedstawionych wyżej przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 2 p.p.s.a. rozstrzygnął spór kompetencyjny, wskazując Starostę Legnickiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie reprezentowanej przez opiekuna prawnego w przedmiocie dofinansowania ze środków PFRON do turnusu rehabilitacyjnego.