Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SAB/Ol 117/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Zobowiązano organ do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 6 ust. 1 i 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
article: art. 149
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Dnia 11 stycznia 2022 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Adam Matuszak (spr.) sędzia WSA Piotr Chybicki po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 stycznia 2022 roku sprawy ze skargi T. O. na bezczynność Wojewody w udostępnieniu informacji publicznej I. zobowiązuje Wojewodę do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia "[...]" - w terminie 14 dni; II. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. zasądza od organu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

T.O. (dalej: "Skarżący") wnioskiem z 1 czerwca 2021 r. zwrócił się do Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda") o udostępnienie informacji publicznej przez przesłanie, na adres poczty elektronicznej, skanów wszelkiej korespondencji skierowanej do Wojewody przez firmę [...] (dalej: "Spółka") w sprawie zakupu przez Gminę [...] sprzętu z zakresu gospodarki komunalnej do obsługi sieci kanalizacji sanitarnej oraz wywozu odpadów komunalnych na terenie Gminy [...] w ramach Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych.

W piśmie z 15 czerwca 2021 r. Wojewoda wyjaśnił, że żądana informacja nie posiada waloru informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), dalej jako: "ustawa". Zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy dokumentem urzędowym jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów Kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy, a zatem zawiadomienie, sygnalizacja ani skarga od podmiotu trzeciego nie stanowi takiego dokumentu, jest typowym dokumentem prywatnym. Informacji publicznej nie stanowią wszelkiego rodzaju dokumenty prywatne, które podmiot prywatny kieruje do organu administracji publicznej. Nie jest przy tym istotne, jakiego rodzaju postępowanie wszczyna dokument prywatny (administracyjne, skargowe, wnioskowe czy inne) i czy w ogóle wszczyna, bądź też, jakiej czynności organu oczekuje podmiot, składając dokument prywatny. Fakt, że dokument prywatny trafia do organu i służy realizacji powierzonych prawem zadań organu, nie oznacza, że przez to nabiera on cech dokumentu urzędowego. Dokument skierowany do organu administracji publicznej przez podmiot prywatny nigdy nie stanie się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu. Nie nabierze zatem cech dokumentu urzędowego, w rozumieniu przedmiotowej ustawy.

W złożonej skardze Skarżący zarzucił, że do dnia złożenia skargi, tj. do 18 listopada 2021 r., Wojewoda nie udostępnił żądanej informacji ani nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, czym naruszył art. 13 ust. 1 ustawy. Wojewoda przesłał jedynie pismo informujące że żądana informacja nie jest informacją publiczną. Skarżący nie zgodził się z tym stanowiskiem i wywiódł, że informację publiczną stanowi treść wszelkiego rodzaju dokumentów odnoszących się do organu władzy publicznej

i dotyczących sfery jego działalności. Ponad wszelką wątpliwość zatem korespondencja skierowana do Wojewody przez spółkę w sprawie zakupu przez Gminę [...] sprzętu

do obsługi sieci kanalizacji sanitarnej i wywozu odpadów komunalnych na terenie gminy

w ramach Rządowego Funduszu Inwestycji Lokalnych, realizowanego w oparciu o uchwały Rady Ministrów w sprawie wsparcia na realizację zadań inwestycyjnych przez jednostki samorządu terytorialnego, spełnia kryteria dokumentów odnoszących się do organów władzy publicznej i dotyczących sfery ich działalności, w tym przypadku zarówno jednostki samorządu terytorialnego, jaką jest ww. gmina, jak i konstytucyjnych organów władzy wykonawczej - Rady Ministrów i Prezesa Rady Ministrów. Wojewoda, w którego posiadaniu znajdują się żądane dokumenty, będąc organem administracji publicznej, jest zobowiązany do udostępniania informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.

Skarżący wniósł o: zobowiązanie Wojewody do załatwienia wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi, zobowiązanie Wojewody do ukarania dyscyplinarnego pracownika winnego niezałatwienia sprawy w terminie i zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że udzielił odpowiedzi na wniosek 16 czerwca 2021 r., wyjaśniając, że informacja, o udostępnienie której wnosi Skarżący, nie stanowi informacji publicznej, o której mowa w art. 1 ustawy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Wojewoda wywiódł, że tylko

w przypadku dokumentów urzędowych podmiot zobowiązany do udostępniania informacji publicznej udostępnia je zarówno co do treści, jak i postaci, w jakiej zostały utrwalone.

W przypadku innych rodzajów nośników informacji publicznej, niż dokument urzędowy, podmiot zobowiązany nie ma obowiązku ich udostępniać, a jedynie zawartą w nich informację publiczną. W rezultacie wnioskodawca nie ma prawa, wynikającego z art. 6

ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy, do żądania zachowania określonej treści i postaci dokumentu prywatnego, może natomiast domagać się zawartej w nim informacji, jeżeli jest to informacja publiczna. Zatem, żądanie udostępnienia informacji publicznej przez udostępnienie dokumentów prywatnych w postaci w jakiej zostały utrwalone nie podlega uwzględnieniu na gruncie przepisów ustawy. Podkreślił, że Skarżący nie żądał udostępnienia informacji zawartych w dokumencie, lecz udostępnienia nośnika tych informacji - skanów pism skierowanych do Wojewody przez spółkę. W ocenie organu, dokumenty prywatne (wnioski, wystąpienia, sygnalizacje, etc.), które podmiot kieruje do organu administracji publicznej nie mają przymiotu informacji publicznej, a dokument prywatny, skierowany do organu administracji publicznej, nie staje się dokumentem urzędowym tylko dlatego, że został do niego zaadresowany i znajduje się w jego posiadaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt. 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt. 4a.

W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania

w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest, czy żądane przez Skarżącego we wniosku z 2 czerwca 2021 r. dokumenty stanowią informację publiczną.

Na gruncie niniejszej sprawy należy mieć na względzie, że zakres pojęcia informacji publicznej interpretować przy tym należy szeroko, uwzględniając okoliczność, iż prawo do dostępu do informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym wyrażonym w art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej zgodnie, z którym obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Formułując w art. 61 Konstytucji zasadę "prawa do informacji", ustawodawca wyznaczył tym samym podstawowe reguły wykładni tego uprawnienia. Jeżeli bowiem stanowi ono prawo konstytucyjne, to ustawy określające tryb dostępu do informacji powinny być interpretowane w taki sposób, aby gwarantować obywatelom i innym osobom i jednostkom szerokie uprawnienia w tym zakresie, a wszelkie wyjątki winny być rozumiane wąsko. Oznacza to stosowanie w odniesieniu do tych ustaw takich zasad wykładni, które sprzyjają poszerzaniu a nie zawężaniu obowiązku informacyjnego.

Według ugruntowanego orzecznictwa sądów administracyjnych, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej

(Dz. U. z 2020 r. poz. 2176, z późn. zm.), dalej: "ustawa" lub "u.d.i.p.". Informacją publiczną będzie więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Informacją publiczną jest treść dokumentów wytworzonych przez organy władzy publicznej i podmioty niebędące organami administracji publicznej, które na gruncie tej ustawy zostały zobowiązane do udostępnienia, mającej walor informacji publicznej, treści wystąpień, opinii i ocen przez nie dokonywanych, niezależnie do jakiego podmiotu są one kierowane i jakiej sprawy dotyczą. Zaznaczyć należy, że są nią zarówno treści dokumentów bezpośrednio przez nie wytworzonych, jak i te, których używają przy realizacji przewidzianych prawem zadań (także te, które tylko w części ich dotyczą), nawet gdy nie pochodzą wprost od nich. Informację publiczną stanowią w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku. Charakter taki mają dokumenty związane z zawieraniem

i wykonywaniem umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy. Treść umów i porozumień wraz z załącznikami, jeżeli dotyczą majątku publicznego stanowią informacje publiczną (zob.: wyroki: WSA w Białymstoku z 22 listopada 20216 r., II SAB/Bk 96/16, WSA w Poznaniu z 15 października 2015 r., II SAB/Po 81/15, WSA w Lublinie z 24 września 2015 r., II SAB/Lu 102/15 oraz wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 2093/14).

Należy zgodzić się generalną tezą, że wniosek (żądanie, podanie, skarga, itp.) inicjujący określonego rodzaju procedurę co do zasady stanowi dokument prywatny i nie powinien podlegać upublicznieniu. Podkreślenia jednak wymaga, że pogląd ten nie znajdzie zastosowania w każdej sytuacji i w każdym przypadku. To od okoliczności konkretnej sprawy oraz jej specyfiki zawsze będzie zależało, czy dane żądanie stanowi informację publiczną, czy też nie. Niekiedy bowiem wnioski inicjujące określonego rodzaju procedury są niewątpliwie informacją o sprawach publicznych i winny zostać udostępnione w trybie ustawy o dostępie do informacji. Dzieje się tak przede wszystkim ze względu na ich treść, ale czasami istotne znaczenie ma także ich postać. Pośród informacji publicznych ustawodawca nie bez przyczyny wyodrębnił bowiem kategorię dokumentu urzędowego, którym zgodnie z art. 6 ust. 2 u.d.i.p. jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego w rozumieniu przepisów kodeksu karnego, w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy. W myśl art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy udostępnieniu podlega zaś nie tylko treść dokumentów urzędowych, ale również i ich postać. Nieco inaczej sytuacja kształtuje się, gdy mamy do czynienia z dokumentem prywatnym. W tym przypadku należy wyraźnie oddzielić treść informacji od jej nośnika. Dokument prywatny może bowiem zawierać w sobie zarówno dane mające charakter publiczny, jak i informacje pozbawione tego waloru. Udostępnieniu będzie podlegała zatem jedynie treść informacji publicznej w nim zawartej, nie zaś sama postać takiego dokument (por. wyroki NSA z 14 lipca 2021 r., III OSK 3201/21, z 22 listopada 2019 r., I OSK 1520/18, z 26 stycznia 2018 r., I OSK 814/16, oraz z 27 czerwca 2017 r., I OSK 2807/15).

Niewątpliwie nie mają waloru informacji publicznej pisma składane w indywidualnych sprawach, przez podmioty, których interesów sprawy te dotyczą. Ich przedmiotem nie jest problem czy kwestia, która ma znaczenie dla większej ilości osób, czy grup obywateli, lub jest ważna dla funkcjonowania organów państwa. Przedmiotem takiego pisma jest realizacja lub ochrona indywidualnych interesów podmiotu, który pismo to składa. Wobec tego pismo takie nie dotyczy sprawy publicznej i nie powinno być udostępniane w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej (por. wyroki NSA z 20 października 2021 r., III OSK 15/21 i z 30 października 2012 r., I OSK 1696/12). Sprawy prywatne, to m. in. sprawy życia osobistego, rodzinnego. Tym samym czynności realizowane przez osobę fizyczną nawet przed organem albo wspólnie z nim, a nie dotyczące sfery publicznej tylko jej spraw rodzinnych, majątkowych nie podlegają reżimowi ustawy o dostępie do informacji publicznej (zob. wyrok WSA w Gliwicach z 19 stycznia 2016 r., IV SAB/Gl 137/15).

Podkreślenia jednak wymaga, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 stycznia 2021 r., III OSK 2390/21, że o zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu w rozumieniu u.d.i.p. decyduje kryterium rzeczowe, to jest treść i charakter informacji (zob. też wyroku NSA z 29 lutego 2012 r., I OSK 2215/11 i z 24 kwietnia 2013 r., I OSK 80/13). Kryteria określające, że żądana informacja ma charakter publiczny, zawarto w art. 6 u.d.i.p., statuującym rodzaje informacji, które dotyczą spraw publicznych. Przepis ten jest rozwinięciem art. 1 u.d.i.p. łączącego pojęcie "informacja publiczna" z pojęciem "sprawa publiczna", a zatem "przedmiotem informacji musi być sprawa publiczna związana z funkcjonowaniem Państwa".

Informacja publiczna obejmuje bowiem swoim znaczeniem szerszy zakres pojęciowy niż "dokumenty urzędowe" i nie można zawężać i utożsamiać dostępu do informacji publicznej z dostępem do dokumentów. Informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i wytworzone przez organy administracji publicznej, ale także te dokumenty, których organ używa do zrealizowania powierzonych mu prawem zadań. Istotne znaczenie ma zatem nie to, czy dokument został sporządzony przez funkcjonariusza publicznego w znaczeniu przepisów Kodeksu karnego, lecz przede wszystkim to, czy zawiera on informację publiczną (tak samo też m .in.: WSA w Warszawie w wyroku z 17 stycznia 2020 r., II SAB/Wa 702/19; WSA w Poznaniu w wyroku z 10 grudnia 2014 ., IV SAB/Po 84/14; WSA w Gdańsku w wyroku z 17 września 2014 r., II SAB/Gd 97/14).

Charakter informacji publicznej ma zatem również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnoszące się do tych podmiotów. Nie ma znaczenia w jaki sposób dane informacje znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczyły, istotne jest, aby były w posiadaniu organu i stanowiły informację publiczną (zob. np.: WSA we Wrocławiu w wyroku z 5 lutego 2019 r., IV SAB/Wr 219/19; uchwała NSA z 9 grudnia

2013 r., I OPS 8/13, wyrok NSA z 29 września 2021 r., III OSK 1036/21, wyrok WSA w Warszawie z 13 stycznia 2021 r., II SAB/Wa 515/20, wyrok WSA w Poznaniu

z 20 października 2021 r., IV SAB/Po 126/21).

Nie ma więc oparcia prawnego twierdzenie, że udostępnieniu podlegają wyłącznie dokumenty urzędowe czy ich treść, bo przecież informacje publiczne (dotyczące spraw publicznych) mogą znaleźć się i w innych dokumentach. Wyliczenie zawarte w art. 6 ust. 1 tej ustawy ma charakter niewyczerpujący, a zatem urzędowe dokumenty sprecyzowane w pkt. 4 lit. a są wyliczeniem przykładowym (tak WSA w Warszawie w wyroku z 29 kwietnia 2020 r., II SAB/Wa 5/20).

Informację publiczną stanowią więc w szczególności materiały dokumentujące fakt lub sposób zadysponowania majątkiem publicznym, w tym treść i postać umów cywilnoprawnych dotyczących takiego majątku (por. np.: wyroki NSA z 11 września

2012 r., I OSK 903/12 i I OSK 916/12; wyroki WSA z: 30 września 2010 r., II SAB/Op 12/10; 11 marca 2013 r., II SAB/Wa 503/12; 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Bd 25/13;

15 listopada 2013 r., II SAB/Wa 409/13). W sytuacji gdy dokument, nawet pochodzący od osób fizycznych, dotyczy mienia publicznego, to dokumenty te stanowią informacje publiczną (wyrok WSA w Poznaniu z 10 grudnia 2014 r., IV SAB/Po 84/14). Charakter taki mają również dokumenty związane z zawieraniem i wykonywaniem takich umów, w szczególności oferty przyjęte przez dysponenta środków publicznych oraz faktury lub rachunki wystawione przez wykonawcę umowy (por. np. wyroki WSA z: 9 grudnia 2010 r., II SAB/Op 27/10; 17 kwietnia 2013 r., II SAB/Bd 25/13). Treść umów i porozumień z załącznikami, jeżeli dotyczą majątku publicznego, także stanowią informacje publiczną (zob. wyrok NSA z 13 maja 2013 r., I OSK 634/15). Nawet dokument, który nie jest załącznikiem do umowy, jeżeli jego treść pozostaje w ścisłym związku z ta umową - stanowi informację publiczną (wyrok NSA z 4 września 2014 r., I OSK 2939/13). Informację publiczną stanowią ustalenia dotyczące płatności w związku z realizacją porozumienia lub umowy, czyli wszelkie informacje dotyczące realizacji inwestycji ze środków publicznych (tak WSA w Poznaniu z wyroku z 13 listopada 2014 r., IV SAB/Po 80/14). Informację publiczną stanowi też zapytanie, które obejmuje zagadnienie z zakresu wydatkowania przez gminę majątku (por. wyrok WSA w Poznaniu z 18 września 2013 r., II SAB/Po 88/13). Podkreślenia jednocześnie wymaga, że informacja publiczna musi dotyczyć sfery faktów, zatem nie stanowi takiej informacji, np. kierowane do organu publicznego, niemające dla niego charakteru wiążącego, stanowisko prywatnego podmiotu dotyczące sposobu gospodarowania mieniem publicznym.

Rację ma organ, że dostęp bezpośrednio do dokumentów prywatnych jest ograniczony, gdyż nie stanowią one dokumentów urzędowych w rozumieniu art. 6 ust. 2 ustawy. Z uwagi na ten charakter, w świetle art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy organ nie jest zobowiązany do udostępnienia ich w postaci, w jakiej są ujęte. Nie oznacza to jednak, że nie jest zobowiązany do udostępnienia określonej wynikającej z nich treści, jeżeli jest na niej oparta żądana informacja publiczna (por. wyroki NSA z 13 czerwca 2014 r., I OSK 3070/13 i z 15 marca 2017 r., I OSK 1531/15).

Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że jeżeli adresowane do organu pismo podmiotu prywatnego, z uwagi jego treść i charakter, zawiera informacje odnoszące się do szeroko rozumianego gospodarowania mieniem komunalnym, to dokument ten może stanowić informację publiczną. Natomiast inna korespondencja adresowana do organu przez takie podmioty zawierająca informacje, które nie odnoszą się wprost do mienia publicznego, nie powinna być traktowana w kategorii informacji publicznej. Ustawa

o dostępie do informacji publicznej nie jest środkiem do występowania z wnioskiem

o udzielenie każdej informacji. Z treści pisma Wojewody z 15 czerwca 2021 r., a także

z odpowiedzi na skargę, nie wynika jednoznacznie, czego dotyczy "korespondencja", której udostępnienia organ odmówił, zaś wskazanie przez skarżącego, że żądane dokumenty odnoszą się do wydatkowania środków publicznych przez organ gminy w związku z realizacją ustawowych zadań tej jednostki samorządu terytorialnego pozwala na wniosek, że "korespondencja" ta może dotyczyć informacji publicznych.

Z powyższych względów, na obecnym etapie Sąd nie jest w stanie przesądzić czy żądane informacje stanowią informację publiczną. Przypomnieć zaś należy, że udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki i nie później niż w terminie 14 dni (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), za wyjątkiem sytuacji przewidzianych w art. 13 ust. 2 i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. oraz następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). Jeśli informacja publiczna, której domaga się zainteresowany podmiot, została upubliczniona, organ, do którego skierowano odpowiedni wniosek, winien jedynie odesłać wnioskodawcę do publikatora. Jeżeli zaś informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia, wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). Zgodnie natomiast z art. 16 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 następuje w drodze decyzji administracyjnej. Organ może też poprzestać na pisemnym zawiadomieniu wnioskodawcy, gdy nie jest podmiotem zobowiązanym w świetle art. 4 u.d.i.p., gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, gdy nie dysponuje on przedmiotową informacją albo wnioskowane dane są dostępne w publikatorze oraz gdy w zakresie żądanej informacji publicznej przepisy prawa wprowadzają odrębny tryb dostępu (por. np. wyroki NSA z 27 stycznia 2016 r., I OSK 127/15 i z 18 stycznia 2017 r., I OSK 1789/16).

W takiej sytuacji organ nie ma obowiązku wydawania decyzji o odmowie udzielenia informacji, lecz jedynie zawiadamia wnoszącego podanie, że jego żądanie nie dotyczy informacji publicznej i nie mieści się w u.d.i.p.

Uwzględniając powyższe uwagi należy stwierdzić, że Wojewoda winien był załatwić przedmiotowy wniosek w jeden z ww. wskazanych sposobów, a wobec zaniechania organu udostępnienia dokumentów wskazanych we wniosku, wydania decyzji o odmowie udostępnienia żądanych informacji publicznych, lub jednoznacznego wykazania, że żądane informacje nie są informacja publiczną, przyjąć należy, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu wniosku Skarżącego. Wobec tego, w pkt. I wyroku Sąd zobowiązał Wojewodę do rozpoznania wniosku Skarżącego z 2 czerwca 2021 r. w terminie 14 dni.

Sąd orzekł w pkt II. wyroku, że stwierdzona bezczynność nie miała miejsca

z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie sądów administracyjnych akcentuje się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Ponadto, wskazuje się, że w odniesieniu do przypadków bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ, rażące naruszenie prawa, jako kwalifikowana postać jego naruszenia, powinno być interpretowane ściśle. Kryterium pozwalającym na zakwalifikowanie bezczynności organu do naruszającej prawo w sposób rażący, jest oczywistość, drastyczność naruszenia prawa z jednoczesnym brakiem racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 26 maja 2020 r., II OSK 4016/19). Jednocześnie, oceniając charakter bezczynności czy przewlekłości nie można pominąć charakteru sprawy, jak i specyfiki trybu jej załatwienia (por. wyrok NSA z 18 marca 2015 r., I OSK 585/15). Sąd musi przy tym wziąć pod uwagę m.in. występujące ewentualnie

w sprawie przyczyny "usprawiedliwiające" bezczynność czy przewlekłość organu (por. wyrok NSA z 24 kwietnia 2014 r., II FSK 3614/13). Podsumowując, rażącym naruszeniem prawa - w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a. - jest stan, w którym bez żadnych wątpliwości i wahań, w kontekście okoliczności danej sprawy, można stwierdzić, że naruszono prawo

w sposób oczywisty. W przypadku przekroczenia przez organ ustawowego terminu załatwienia sprawy, o tym czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, nie decyduje tylko sam przedmiot sprawy, ale wszystkie okoliczności z tym związane, w tym także czas trwania bezczynności. W konsekwencji, bezczynność lub przewlekłość o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy

w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące (por. wyrok NSA z 8 lipca 2015 r., I OSK 1514/14). Z taką sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Z treści odpowiedzi na skargę należy wnioskować, że brak załatwienia wniosku skarżącego wynikał z co najmniej przedwczesnego stanowiska, że żądana informacja nie jest informacją publiczną.

Wyjaśnić Skarżącemu należy, że sąd administracyjny nie stosuje przepisów k.p.a.,

w tym art. 37 § 6 pkt 2 lit. b, zgodnie z którym organ rozpatrujący ponaglenie wydaje postanowienie, w którym w przypadku stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości m. in. zarządza ustalenie osób winnych bezczynności lub przewlekłości, a w razie potrzeby także podjęcie środków zapobiegających bezczynności lub przewlekłości w przyszłości, zaś p.p.s.a. nie przewiduje takiego uprawnienia sądu.

O kosztach postępowania, obejmujących wpis od skargi, Sąd orzekł w pkt. III wyroku, na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a.

W niniejszej sprawie Sąd orzekał w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.