Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 61/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 41 pkt. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 182
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Borowiec po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 118/15 w sprawie ze skarg J.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. nr [...] oraz z dnia 26 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 1 października 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 118/15, po rozpoznaniu sprawy ze skarg J.S. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 21 listopada 2014 r. nr [...] oraz z dnia 26 listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego oraz specjalnego zasiłku celowego, oddalił skargi (pkt 1), przyznał ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz adwokata [...] kwotę 295,20 zł, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (pkt 2).

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 21 listopada 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.S. od decyzji Prezydenta W. z dnia 7 października 2014 r. nr [...], odmawiającej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego w wysokości 500 zł na zakup leków i szczepionki oraz bonów towarowych na artykuły spożywcze i chemiczne, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia 26 listopada 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania J.S. od decyzji Prezydenta W. z dnia 26 marca 2014 r. nr [...], odmawiającej przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego w wysokości 400 zł na zakup leków, 100 zł na zakup szczepionki oraz zakupu posiłków wydawanych w stołówce przy ul. Obozowej 95, utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu w/w decyzji Kolegium przedstawiło zasady przyznawania świadczeń z pomocy społecznej określone w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 182 ze zm., dalej w skrócie u.p.s.). Podało, że J.S. jest emerytem z ustalonym na stałe znacznym stopniem niepełnosprawności, prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe oraz płaci alimenty na syna J.S. w wysokości 100,00 zł miesięcznie. Na dochód wnioskodawcy składa się emerytura w wysokości 1163,48 zł oraz zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł. Emerytura jest zajęta egzekucją komorniczą w wysokości 346,01 zł prowadzoną na wniosek Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]". Jest także właścicielem działki, nieruchomości i budynków gospodarczych w [...]. Z tych nieruchomości na wniosek w/w Spółdzielni Mieszkaniowej jest prowadzona egzekucja komornicza oraz rozpoczęta licytacja. J.S. zamieszkuje z córką, która prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe, w mieszkaniu spółdzielczym bez tytułu prawnego do jego zajmowania. Z tytułu opieki nad ojcem pobiera ona specjalny zasiłek opiekuńczy i partycypuje w opłatach za mieszkanie. Z powodu zadłużenia czynszowego jest orzeczona eksmisja i oczekuje on na przydział lokalu socjalnego. W dniu 18 września 2013 r. zaktualizowano wywiad środowiskowy i ustalono, że J.S. otrzymuje emeryturę w wysokości 1181,62 zł, pomniejszoną o kwotę egzekucji komorniczej w wysokości 351,54 zł.

W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie, dochód wnioskodawcy przekracza kryterium dochodowe wynoszące 542 zł (art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s.), uprawniające do uzyskania pomocy społecznej w trybie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. oraz przewyższa 150% kryterium dochodowe uprawniające do otrzymania skierowania do PKPS na pomoc z programu PEAD z Unii Europejskiej. W świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie ulega również wątpliwości, że w badanym okresie nie wystąpiły w sprawie okoliczności przewidziane w art. 40 ust. 1 u.p.s., które uzasadniałyby przyznanie zasiłku celowego niezależnego od wielkości uzyskanego dochodu. Kolegium podzieliło również stanowisko organu pierwszej instancji, że w sprawie nie zachodzą szczególne okoliczności, które uzasadniałyby przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia w formie zasiłku celowego specjalnego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wyjaśniło, że choć użyty w tym przepisie zwrot "szczególne przypadki" jest pojęciem nieostrym, to nie ulega wątpliwości, że należy przez nie rozumieć przypadki wyraźnie odbiegające od typowych sytuacji osób kwalifikujących się do otrzymania pomocy społecznej przy spełnieniu kryterium dochodowego, które ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwalają stwierdzić, że tak dotkliwe w skutkach lub tak daleko ingerujące w plany życiowe zdarzenia nie należą do zdarzeń codziennych. Zdaniem organu sytuacja strony nie jest zatem wyjątkowa, niecodzienna i od kilku lat pozostaje niezmienna. J.S. posiada bowiem stały dochód, który stanowi emerytura i zasiłek pielęgnacyjny oraz posiada majątek w [...], którego wartość została określona na kwotę 141.518,00 zł. Wnioskodawca oświadczył ponadto, że może liczyć na pomoc córki, która partycypuje w kosztach i opłatach za mieszkanie oraz pomaga usługowo. Organ wskazał również na ograniczone środki jakimi dysponuje Ośrodek Pomocy Społecznej, które nie są wystarczające do zapewnienia pomocy w formie zasiłków celowych i celowych specjalnych dla wszystkich potrzebujących w [...].

Powyższe decyzje stały się przedmiotem skarg J.S. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w których zarzucił naruszenie art. 41 pkt 1 w zw. z art. 7 i art. 100 u.p.s. W ocenie skarżącego organy orzekające w sprawie nie uwzględniły, że jest on osobą bardzo schorowaną, niepełnosprawną, korzysta ze stałej opieki oraz ponosi wysokie wydatki związane z utrzymaniem i leczeniem, a tym samym w sprawie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie w odpowiedziach na skargi wniosło o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonych decyzjach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 czerwca 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 119/15, na podstawie art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), połączył powyższe skargi do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skargi nie zasługują na uwzględnienie. W uzasadnieniu wyroku przedstawił stan prawny dotyczący m.in. rodzaju świadczeń z pomocy społecznej oraz stan faktyczny sprawy. Stwierdził, iż organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do przyznania J.S. pomocy w formie zasiłku celowego na podstawie art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. Zasadnie rozważyły również możliwość przyznania mu specjalnego zasiłku celowego w oparciu o art. 41 pkt 1 u.p.s. i odmówiły przyznania tego świadczenia. Zdaniem Sądu pierwszej instancji brak jest bowiem podstaw do uznania sytuacji życiowej skarżącego za "szczególnie uzasadniony przypadek’, o którym mowa w tym przepisie. Analiza materiału dowodowego wskazuje, że choć jego sytuacja materialna jest trudna, to nie zmienia się od dłuższego czasu. Nie wystąpiło żadne "szczególne wydarzenie", które pogorszyłoby jego dotychczasową sytuację. Co prawda obiektywnie niski dochód (choć przekraczający kryterium dochodowe) oraz problemy zdrowotne wskazują na trudną sytuację życiową skarżącego, nie można ich jednak traktować jako szczególnej sytuacji. Korzysta on z pomocy Ośrodka Pomocy Społecznej od lat, zaś powiększanie się jego zadłużenia na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" jest zaś w dużej mierze wynikiem odmowy przyjęcia proponowanego mu lokalu socjalnego.

Sąd pierwszej instancji wskazał ponadto, że z konstrukcji przepisu art. 41 u.p.s. wynika, że decyzja podejmowana przez organ administracji publicznej na jego podstawie zależy od tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, że nie zawsze osoba wnioskująca o pomoc, nawet przy spełnieniu wymaganych kryteriów, zasiłek ten otrzyma. Z przepisów ustawy o pomocy społecznej wynika bowiem, że udzielając stosownych świadczeń, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeby osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Sąd podkreślił także, iż skarżący posiada nieruchomość wycenioną na kwotę około 141.58,00 zł, z której miał możliwość skorzystania, a tym samym poprawienia swojej sytuacji finansowej. Ponadto, jak słusznie wskazały organy orzekające w sprawie, skarżącemu może liczyć na pomoc córki, która partycypuje w kosztach i opłatach za mieszkanie oraz pomaga usługowo, a także przygotowuje posiłki.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a.), orzekł, jak w sentencji wyroku.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J.S., reprezentowany przez adwokata i zaskarżając wyrok w zakresie oddalenia skarg, tj. jego punktu 1, na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucił naruszenie:

- art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w zw. z art. 7 i art. 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm., dalej w skrócie K.p.a.), poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie przez Sąd pierwszej instancji wnikliwej kontroli legalności zaskarżonej decyzji oraz oddalenie skarg, pomimo że w toku postępowania administracyjnego nie odniesiono się do kryteriów pozwalających na obiektywną ocenę sytuacji osobistej i majątkowej skarżącego w kontekście materialnoprawnych przepisów stanowiących o uprawnieniu do przyznania zasiłku, w szczególności w zakresie przesłanki "szczególnego przypadku";

- art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., poprzez oddalenie skarg, pomimo że ziściła się podstawa do ich uwzględnienia z uwagi na naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego oraz inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to jest okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na uregulowania prawne nieobowiązujące w dniu wydania decyzji.

Wskazując na powyższe podstawy skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych. Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. wniósł ponadto o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podał, że organ nie dokonał w wydanych w sprawie decyzjach analizy sytuacji osobistej, w szczególności zdrowotnej, skarżącego, w świetle podnoszonych twierdzeń i powołanego orzecznictwa. Uzasadnienia decyzji nie odnoszą się do przyczyn, które zdecydowały o braku podstaw do przyznania zasiłku. W szczególności brak jest rozważań organu odnośnie przesłanek odmowy uznania za szczególny przypadek takich okoliczności jak: liczne schorzenia skarżącego, przebyte zabiegi chirurgiczne, wciąż pogarszający się stan zdrowia skarżącego, a w szczególności odmowa przeprowadzenia zabiegu chirurgicznego z powodu niemożliwości pobrania szczepionki koniecznej przed takim zabiegiem, a także stan zagrożenia eksmisją. Powyższe braki uzasadnienia motywów działania organu uniemożliwiają zajęcie szczegółowego stanowiska co do powyższych kwestii, stanowiąc jednocześnie naruszenie art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a.

W ocenie autora skargi kasacyjnej, dodatkową kwestią, która poddawała pod wątpliwość obiektywizm zaskarżonej decyzji, a która nie została dostrzeżona przez Sąd w zaskarżonym wyroku, jest fakt, że w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 listopada 2014 r. organ powołuje się m.in. na uregulowania art. 40, 41, 78 i 91 u.p.s. Należy jednak zauważyć, że art. 78 u.p.s. został uchylony z dniem 1 stycznia 2012 r. na mocy ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (t.j.: Dz. U. z 2015, poz. 332). Ponadto ostatnia zmiana treści art. 91 u.p.s. miała miejsce w dniu 30 sierpnia 2014 r.; zmiana art. 11 ustawy miała miejsce dnia 27 maja 2014 r., zaś zmiana art. 39 ustawy miała miejsce w dniu 11 maja 2013 r. Wobec powyższego istnieje uzasadniona wątpliwość co do zastosowania przez organ właściwej podstawy prawnej, na której oparto zaskarżone rozstrzygnięcia, w odniesieniu do wszystkich przepisów powołanych w zaskarżonych decyzjach. Działanie organu rażąco narusza standardy postępowania administracyjnego i jest naruszeniem postępowania uzasadniającym wznowienie postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a. Należy bowiem zauważyć, że okoliczność sporządzenia decyzji objętej zaskarżeniem wywołuje bardzo poważne wątpliwości co do podstawy prawnej na której zostało poparte rozstrzygnięcie organu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w rozpoznawanej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten w odróżnieniu od wojewódzkiego sądu administracyjnego nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na podstawie określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Istota podniesionych w niej zarzutów sprowadza się do zakwestionowania stanowiska Sądu pierwszej instancji, który zaaprobował stwierdzenie organu, że nie zachodził szczególnie uzasadniony przypadek uzasadniający przyznanie J.S. specjalnego zasiłku celowego oraz nie uchylił wydanych w sprawie decyzji, mimo naruszenia przez organy art. 77 i art. 107 § 3 K.p.a. Autor skargi kasacyjnej podważa zatem prawidłowość wydanych w niniejszej sprawie decyzji w zakresie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego (art. 41 pkt 1 u.p.s.). W jego ocenie Sąd nie dostrzegł ponadto, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji powołano się na uregulowania prawne nieobowiązujące w dniu wydania decyzji.

Ocenę zasadności podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy poprzedzić kilkoma uwagami natury ogólnej.

Przepis art. 41 pkt 1 u.p.s. posługuje się pojęciem ogólnym, niedookreślonym i nieposiadającym definicji ustawowej "szczególnie uzasadnionego przypadku". Specjalny zasiłek celowy może być przyznany stronie tylko wtedy, gdy zostanie stwierdzone, że miał miejsce szczególnie uzasadniony przypadek. Uprawnienie do otrzymania tego rodzaju zasiłku dotyczy osób, których dochody przekraczają kryterium ustawowe oraz spełniają przesłankę szczególnie uzasadnionego przypadku. W doktrynie przyjmuje się, że ta przesłanka ma miejsce wówczas, gdy sytuacja życiowa osoby lub rodziny, ponad wszelką wątpliwość, bez konieczności wnikliwych zabiegów interpretacyjnych istniejącego stanu rzeczy, pozwala stwierdzić, jest nadzwyczaj drastyczna, dotkliwa w skutkach i głęboko ingerująca w plany życiowe, a wynika ze zdarzeń nienależących do zdarzeń codziennych ani nawet do zdarzeń nadzwyczajnych. Należą do nich zdarzenia występujące zupełnie okazjonalnie, wymagające wielu niefortunnych zbiegów okoliczności, wykraczające poza możliwości ludzkiej zapobiegliwości (W. Maciejko, P. Zaborniak: Ustawa o pomocy społecznej, Komentarz, Warszawa 2008 r., s. 202). Taką też wykładnię przepisu art. 41 pkt 1 u.p.s. przyjęto w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, czego wyrazem są m.in. wyroki z dnia 28 sierpnia 2008 r. sygn. akt I OSK 1416/07, z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt I OSK 164/11. Specjalny zasiłek celowy winien być zatem traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza ustawowe kryterium dochodowe, zatem nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej. Przyznanie tego rodzaju zasiłku winno uwzględniać okoliczności konkretnej sprawy (w tym indywidualną sytuację strony i ogólną sytuację pozostałych potrzebujących) oraz cele i zadania pomocy społecznej (art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 1 u.p.s.). Odstępstwo od konieczności spełnienia kryterium dochodowego powoduje, że przyznanie pomocy takim osobom, w sytuacji ograniczonych środków finansowych i dużej liczby uprawnionych oraz osób oczekujących na wsparcie, wymaga wyjątkowych okoliczności.

Ponadto wskazać należy, iż decyzja w przedmiocie przyznania specjalnego zasiłku celowego zostaje wydana w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza ono przyznanie organowi administracji publicznej przepisem prawa materialnego (w tym przypadku art. 41 pkt 1 u.p.s.) pewnego luzu decyzyjnego polegającego na możliwości wyboru sposobu rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej. Działanie organu korzystającego z możliwości podjęcia decyzji w ramach uznania administracyjnego musi mieścić się w granicach zakreślonych wynikającym z art. 7 K.p.a. dążeniem do wyjaśnienia prawdy obiektywnej i obowiązkiem załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu strony. Ocena, czy przy załatwieniu sprawy administracyjnej doszło do przekroczenia granic uznania administracyjnego, wymaga ustalenia właściwych proporcji pomiędzy kryterium interesu społecznego a słusznym interesem strony. Nie wynika to z prostego odczytania treści art. 7 K.p.a. Wskazać należy, iż zarówno pojęcia interesu społecznego jaki słusznego interesu strony nie zostały ustawowo zdefiniowane, co powoduje, że treść nadaje im organ orzekający. W dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie akcentuje się, że kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy. Kontrola sądowa w takich przypadkach obejmuje proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Kontroli sądowej podlega samo uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do decyzji uznaniowej (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 130/10).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że w przypadku skarżącego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek warunkujący przyznanie mu specjalnego zasiłku celowego. Wskazywana przez skarżącego, a znana organom, jego sytuacja zdrowotna i materialna, w tym posiadanie stałego dochodu przekraczającego kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, nie jest sytuacją wyjątkową, a konieczność zakupu lekarstw i szczepionki, jako planowany wydatek, nie stanowi szczególnie uzasadnionego przypadku, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Specjalny zasiłek celowy może być przyznany jedynie w sytuacjach wyłącznie wyjątkowych, biorąc pod uwagę cele i zadania pomocy społecznej (por. art. 2 ust. 1 i art. 3 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej). Z uzasadnień decyzji wydanych zarówno przez organ odwoławczy, jak i organ pierwszej instancji, wyraźnie wynikają powody, dla których odmówiły one skarżącemu przyznania wnioskowanych przez niego świadczeń. Organy orzekające nie dopuściły się zatem naruszeń przepisów postępowania, w tym art. 7 i art. 77 K.p.a., które miałyby istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawiony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku stan faktyczny wskazuje, że w postępowaniu administracyjnym zgromadzono materiał dowodowy w zakresie wystarczającym dla oceny zaistnienia przesłanki określonej w art. 41 pkt 1 u.p.s. warunkującej przyznanie specjalnego zasiłku celowego.

Przypomnieć należy, iż o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania nie decyduje każde uchybienie, lecz tylko i wyłącznie takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Istotny wpływ na wynik sprawy to taki, w którym istnieje związek przyczynowy pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a wydanym w sprawie zaskarżonym wyrokiem wojewódzkiego sądu administracyjnego, który uzasadnia istnienie choćby hipotetycznej możliwości odmiennego rozstrzygnięcia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 15 grudnia 2010 r. sygn. akt II FSK 1333/09). Obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest zatem wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, również w odniesieniu do uprawdopodobnienia istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy (art. 176 p.p.s.a.). Skarżący zobowiązany jest do wykazania, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok wojewódzkiego sądu administracyjnego byłby inny (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11). W rozpoznawanej sprawie autor skargi kasacyjnej takiego wpływu naruszenia powołanych przepisów postępowania na wynik sprawy nie wykazał. Przedstawiona w uzasadnieniu skargi kasacyjnej argumentacja jej autora stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, który uznał, że w rozpoznawanej sprawie odmowa przyznania skarżącemu, w stosunku do którego nie zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek, specjalnego zasiłku celowego na podstawie art. 41 pkt 1 u.p.s., prawa nie narusza.

Chybiony jest również zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 i art. 145 § 1 pkt 1 K.p.a., bowiem podstawę prawną wydanych w niniejszej sprawie decyzji stanowiły przepisy obowiązujące w dacie ich wydania. Powołanie przez organ w uzasadnieniu decyzji z dnia 21 listopada 2014 r. nr KOC/6417/Op/14 jednostki redakcyjnej nieobowiązującego od dnia 1 stycznia 2012 r. przepisu art. 78 u.p.s. nie miało żadnego znaczenia dla tego rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. (zgodnie z art. 1 pkt 54 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. poz. 658 – w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej w/w ustawą).

Odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, wyjaśnić należy, iż w niniejszej sprawie działa on na zasadzie prawa pomocy. Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), jest przyznawane przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258 – 261 p.p.s.a.