Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3321/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.207 ust.1 pkt 1 i 2, art. 207 ust. 8, art. 207 ust.9, art.184
journal: Dz.U. 2013 poz 885
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jednolity
article: art.7, art.75, art.77  § 1, art.80
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA - Beata Krajewska (spr.), Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Protokolant - st. ref. Justyna Gadzialska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2017 r. sprawy ze skargi O. S.A. Sp. z o.o. w Ż. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2012 r. pomiędzy Instytucją Pośredniczącą (NCBiR) a O. Sp. z o.o. w Ż. (dalej "skarżąca", "strona", "spółka") została zawarta umowa o dofinansowanie projektu pn. "[...]", na mocy której spółka zobowiązała się do realizacji Projektu zgodnie z postanowieniami umowy, przepisami prawa krajowego i unijnego oraz zgodnie z zasadami dotyczącymi kosztów kwalifikowanych określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu.

Następnie w dniach [...] września 2013 r. Instytucja Pośrednicząca (NCBiR) przeprowadziła kontrolę realizacji projektu. W dniu [...] października 2013 r. oraz w dniu [...] lutego 2014 r. sporządzono informacje pokontrolne, w których szczegółowo przedstawiono stwierdzone uchybienia i nieprawidłowości w trakcie realizacji projektu.

Oświadczeniem z dnia [...] lutego 2014 r. NCBiR rozwiązało ze skarżącą umowę o dofinansowanie.

Mając powyższe na uwadze, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. wszczęto postępowanie w sprawie, w oparciu o art. 207 ust. 9 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2013 r., poz. 885 ze zm., dalej "u.f.p.").

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. nr [...] NCBiR określiło skarżącej kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu w wysokości [...] zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie NCBiR podkreśliło, iż spółka nieprawidłowo wydatkowała środki w zakresie:

1) w jakim posługiwano się fakturami nieodpowiadającymi stanowi faktycznemu,

2) prac budowlanych i okołobudowlanych poprzez zawyżenie wydatków bądź niezrealizowanie części tych prac przy jednoczesnym opłaceniu ich ze środków publicznych,

3) wydatkowania środków na nieprzydatną dla realizacji Projektu dokumentację, bądź na zawyżaniu wydatków na dokumentację,

4) dwukrotnego poniesienia wydatków na laboratorium,

5) postępowania niezgodnie z umową o dofinansowanie w zakresie dokonanych zmian w projekcie.

Wyjaśniono, że zgodnie z art. 207 ust.1 pkt 1 i pkt 2 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 cyt. ustawy, tj. z naruszeniem postanowień umowy o dofinasowanie, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami. W dalszej części uzasadnienia organ podkreślił, iż w przypadku zawarcia umowy o dofinansowanie zgodnie z przyjętym przez właściwą instytucję wzorem reguluje ona również procedurę realizacji projektu. Następnie przedstawiono powstałe naruszenia postanowień umowy. Organ podniósł, iż wszystkie wymienione naruszenia umowy skutkowały koniecznością jej rozwiązania przez Instytucję Pośredniczącą. Wyjaśniono, że rozwiązanie umowy prowadzi w efekcie do nieosiągnięcia zamierzonego celu projektu objętego dofinansowaniem przejawiającego się nieosiągnięciem zadeklarowanych we wniosku o dofinansowanie skwantyfikowanych wskaźników realizacji celów projektu. Wskazano, że dofinansowanie nie jest po to, aby uzyskać kilka odrębnych efektów, ale jeden konkretny cel.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu I instancji spółka złożyła odwołanie do Ministra Infrastruktury i Rozwoju, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła m.in. niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz rozwiązanie przez NCBiR umowy o dofinansowanie w sposób niezgodny z przepisami prawa i nielicujący z zasadą pogłębiania zaufania uczestników postępowania administracyjnego do władzy publicznej.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy, na skutek wniesionego odwołania, Minister Infrastruktury i Rozwoju (organ odwoławczy, IZ POIG) decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję organu I instancji w mocy, uznając jej słuszność pod względem faktycznym i prawnym. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że zarzuty co do nieprawidłowego rozwiązania umowy o dofinansowanie nie mogą odnieść skutku, ponieważ ewentualna próba podważenia trybu rozwiązania umowy o dofinansowanie powinna mieć miejsce przed sądem powszechnym, nie natomiast w postępowaniu administracyjnym. Pomimo wskazanych okoliczności organ odwoławczy wyjaśnił, iż jak wynika z art. 15 § 3 umowy o dofinansowanie, Instytucja Pośrednicząca była uprawniona do jej rozwiązania bez zachowania okresu wypowiedzenia na skutek stwierdzenia przesłanek określonych w tym paragrafie. Jak wynika z oświadczenia z dnia [...] lutego 2014 r. NCBiR rozwiązało umowę o dofinansowanie ze skutkiem natychmiastowym, powołując przy tym przesłanki, które wzięto pod uwagę. Podważanie natomiast w ramach postępowania administracyjnego uprawnień strony wynikających z umowy cywilnoprawnej do jej rozwiązania nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa.

Zdaniem organu odwoławczego, NCBiR zebrało materiał dowodowy w sposób wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, bez konieczności przeprowadzania dodatkowych dowodów. W opinii Ministra wnioski sformułowane w decyzji organu I instancji są spójne, logiczne i nie budzą wątpliwości, w przeciwieństwie do twierdzeń strony.

W ocenie Ministra, przedstawione przez organ I instancji okoliczności stanowią o spełnieniu przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., poprzez wykorzystanie dofinansowania niezgodnie z przeznaczeniem oraz z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p. Naruszenia te polegają na niewykonaniu prac określonych w umowie o dofinansowanie, wykorzystywanie elementów projektu sfinansowanych ze środków publicznych na cele niezwiązane z projektem. Beneficjent, w świetle § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie, zobowiązał się do realizacji projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, przepisami prawa krajowego i unijnego oraz zgodnie z zasadami dotyczącymi kosztów kwalifikowalnych określonymi w Wytycznych POIG. Jednocześnie, zgodnie z § 14 ust. 2 umowy o dofinansowanie, beneficjent zobowiązany był do ponoszenia wszystkich kosztów kwalifikowalnych z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności i przejrzystości oraz zobowiązany był dołożyć wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności. Jak wynika z ustaleń NCBiR beneficjent, poprzez swoje działanie, dopuścił się naruszenia ww. postanowień umowy. Jednocześnie zakres i waga nieprawidłowości dały podstawę do żądania zwrotu całości dofinansowania, ponieważ beneficjent nie zrealizował projektu w pełnym zakresie oraz nie osiągnął celu, na jaki środki zostały przeznaczone.

Jednocześnie organ odwoławczy podkreślił, iż środki publiczne w postaci dofinansowania w przedmiotowej sprawie są środkami przekazanymi beneficjentowi dodatkowo, mającymi na celu np. zwiększenie innowacyjności przedsiębiorstwa i służą jego wsparciu. Środki te przekazane są niejako w zaufaniu, iż zostaną wykorzystane zgodnie z zasadami i kryteriami obowiązującymi przy ich wydatkowaniu.

Minister podniósł ponadto, iż stwierdzone w sprawie naruszenia wypełniają przesłanki wskazane w definicji nieprawidłowości, o której mowa w art. 2 pkt 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999, zgodnie z którą nieprawidłowość to jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikająca z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W związku z powyższym w opinii organu odwoławczego, NCBiR prawidłowo zobowiązało beneficjenta do zwrotu całości przekazanych środków, ponieważ waga i charakter nieprawidłowości nie pozwalają na uznanie choćby części wydatków za kwalifikowalne, a to z uwagi na fakt, iż przekazane wsparcie w żaden sposób nie przyczyniło się do realizacji celu projektu, a więc wsparcie w jakiejkolwiek kwocie nie może zostać przyznane beneficjentowi, w związku z czym strona zobowiązana była do zwrotu 100% przekazanego dofinansowania.

W opinii Ministra, wykładnia przepisu art. 207 u.f.p. dopuszcza w przedmiotowej sprawie możliwość żądania na jego podstawie zwrotu całości środków dofinasowania, ponieważ, jak wynika z poczynionych ustaleń, w całości zostały one wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur. Projekt nie jest realizowany, w związku czym nie jest możliwe osiągnięcie celu, na jaki środki zostały przekazane.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zarzuciła naruszenie:

art. 207 ust. 1 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego błędnej wykładni, poprzez żądanie przez organ zwrotu całości otrzymanego przez skarżącą dofinansowania, podczas gdy prawidłowa wykładnia tego przepisu uprawnia organ do żądania zwrotu kwoty, która została niewłaściwie wydatkowana.

art. 207 ust. 8 i 9 u.f.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na jego błędnej wykładni, poprzez przyjęcie, że Instytucja Pośrednicząca działała w trybie przepisów k.p.a. dopiero od dnia [...] maja 2014 r. (data zawiadomienia o wszczęciu postępowania), podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów uprawnia do twierdzenia, że Instytucja Pośrednicząca zaczyna działać w trybie przepisów k.p.a. po upływie 14 dni od wezwania o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p.

zasady bezpośredniości oraz art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. art. 80 k.p.a. poprzez niedopuszczenie jako dowodu przesłuchania świadka J. K. i zastąpienie jego zeznań oświadczeniem prywatnym, którego treść (możliwe warianty odpowiedzi) została z góry narzucona przez organ, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu było konieczne do wyjaśnienia sprawy.

art. 233 § 6 kodeksu karnego poprzez nałożenie na oświadczenie J. K. rygoru odpowiedzialności za fałszywe zeznania, podczas gdy organ I instancji nie miał ustawowej legitymacji do nakładania takiego rygoru, w efekcie czego organ zastraszył J. K. odpowiedzialnością za fałszywe zeznania (pomimo braku ustawowej legitymacji do nałożenia takiego rygoru), narzucił mu gotowe odpowiedzi na pytania oraz wyłączył swobodę jego relacji.

art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania w uzasadnieniu jak organ I instancji doszedł do wyliczenia kwoty zobowiązania [...] zł, oraz brak wskazania w uzasadnieniu, w jakiej części określenie tej kwoty jest następstwem wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 1 u.f.p.), a w jakiej części jest następstwem naruszenia procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.).

W motywach skargi skarżąca rozwinęła podniesione zarzuty, argumentując je w sposób obszerny.

W odpowiedzi na skargę Minister Infrastruktury i Rozwoju wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem, to znaczy ustalenie, czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego.

Realizując powyższe uprawnienia Sąd stwierdził, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem w sprawie nie doszło do naruszenia zastosowanych przepisów prawa materialnego, zaś w działaniach organów nie sposób dopatrzyć się uchybień proceduralnych, które mogłyby skutkować uchyleniem decyzji.

Materialnoprawną podstawę orzekania w rozpoznawanej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych. Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p. w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10. Zgodnie z art. 184 ust. 1 u.f.p. wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodzić się należy z organem, iż w przedmiotowej sprawie procedurę, o której mowa w art. 184 u.f.p. stanowi umowa o dofinansowanie projektu zawarta w dniu [...] listopada 2012 r. pomiędzy skarżącą a NCBiR. Zgodnie z § 3 ust. 2 umowy o dofinansowanie spółka zobowiązała się do realizacji projektu w pełnym zakresie, z należytą starannością, zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie, przepisami prawa krajowego i unijnego oraz zgodnie z zasadami dotyczącymi kosztów kwalifikowanych określonymi w Wytycznych w zakresie kwalifikowania wydatków w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospodarka, 2007-2013. Jednocześnie, zgodnie z § 14 ust. 2 umowy o dofinansowanie, beneficjent zobowiązał się do ponoszenia wszystkich kosztów kwalifikowalnych z zachowaniem zasady uczciwej konkurencji, efektywności, jawności i przejrzystości oraz zobowiązany był dołożyć wszelkich starań w celu uniknięcia konfliktu interesów rozumianego jako brak bezstronności i obiektywności.

Nie powielając wszystkich ustaleń organu, szczegółowo wymienionych w zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, a które Sąd uznaje za prawidłowe, należy stwierdzić, iż jak wynika z zebranego materiału dowodowego, skarżąca poprzez swoje działanie dopuściła się naruszenia wskazanych postanowień umowy. Naruszenia te, szczegółowo przedstawione w zaskarżonej decyzji, polegały na niewykonaniu prac określonych w umowie o dofinansowanie i wykorzystywanie elementów projektu sfinansowanych ze środków publicznych na cele niezwiązane z projektem. Wskazane uchybienia stanowiły podstawę do zwrotu całości dofinansowania na podstawie przepisów art. 207 ust 1 pkt 1 i 2 u.f.p., które, wbrew opinii strony, nie muszą dotyczyć wyłącznie konkretnego, jednego wydatku wskazanego np. na fakturze.

Sąd w pełni podziela opinię organu, iż pojęcie zwrotu określonego w tym przepisie jest tak szerokie, iż można w tym zakresie stwierdzić, że cały projekt nie jest realizowany zgodnie z umową o dofinansowanie i wówczas wszystkie środki będą podlegały zwrotowi. Wynika to z faktu, iż środki te przekazywane są na określony cel, w ujęciu ogólnym dla całego projektu, a zatem w przedmiotowej sprawie na cel określony w § 3 ust. 1 umowy o dofinansowanie. Realizacja tego celu badana jest poprzez kontrole realizacji wskaźników, kontrole realizacji projektu oraz zgodność realizacji projektu z umową o dofinansowanie oraz obowiązującymi w tym zakresie innymi przepisami/procedurami. Dofinansowanie, wbrew twierdzeniom skarżącej, nie może być przekazane na poszczególne wydatki, które po ich rozliczeniu nie mogą być już przedmiotem decyzji NCBiR. Takie stanowisko nie jest do pogodzenia z celami, jakim mają służyć środki unijne oraz z przepisami prawa, np. w zakresie trwałości projektu określonymi w art. 57 rozporządzenia 1083/2006, do utrzymania której beneficjent zobowiązał się również w § 10 ust. 2 umowy o dofinansowanie. Aby utrzymać trwałość, projekt musi być zrealizowany, natomiast gdy projekt nie został zrealizowany oznacza to automatycznie brak zachowania trwałości oraz konieczność zwrotu środków.

Tak więc, jak słusznie to podkreślił organ, zależnie od tego, czy całość, czy też część środków nie zostanie uznana za wydatki kwalifikowane, w takiej wysokości orzekany jest ich zwrot. Wobec powyższego, zarzut naruszenia art. 207 ust. 1 u.f.p. należy uznać ze bezzasadny.

Nie można również zgodzić się ze stanowiskiem skarżącej, że Instytucja Pośrednicząca zaczyna działać w trybie przepisów k.p.a. po upływie 14 dni od wezwania, o którym mowa w art. 207 ust. 8 u.f.p. Sąd wyjaśnia, iż zgodnie z art. 67 u.f.p., do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60, nieuregulowanych niniejszą ustawą stosuje się przepisy k.p.a. i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa. W rozpoznawanej sprawie wszczęcie postępowania administracyjnego nastąpiło zawiadomieniem o wszczęciu postępowania z dnia 21 maja 2014 r. w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p. Wcześniejsze czynności dokonywane były poza procedurą administracyjną (rozwiązanie umowy wraz z wezwaniem do zwrotu środków). Teza, iż NCBiR już na etapie wezwania do zwrotu środków na podstawie art. 207 ust. 8 u.f.p. oraz liczonego odtąd 14-dniowego terminu działa, nie jako strona w postępowaniu cywilno-prawnym, lecz jako organ administracji zgodnie ze swoim władczym charakterem, jest nie do pogodzenia z dobrowolnością zgody (brakiem możliwości egzekucji) co do zwrotu środków, na podstawie samego tylko wezwania w trybie cytowanego przepisu. Postępowanie administracyjne i towarzyszące jemu zasady postępowania dowodowego są chronologicznie następne w stosunku do tego wezwania.

Odnosząc się do zarzutów dotyczących postępowania dowodowego Sąd stwierdza, iż są one bezpodstawne. Skarżąca zarzuca zaskarżonej decyzji naruszenie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a poprzez niedopuszczenie jako dowodu przesłuchania świadka J. K. i zastąpienie jego zeznań oświadczeniem prywatnym, którego treść (możliwe warianty odpowiedzi) została z góry narzucona przez organ, podczas gdy przeprowadzenie tego dowodu było konieczne do wyjaśnienia sprawy. Jak wynika jednakże z materiału dowodowego zebranego w sprawie, oświadczenia J. K. oraz K. B., jak również ekspertyza sporządzona przez A. M. zostały zgromadzone w ramach procedury cywilno-prawnej, w trakcie kontroli projektu. Zatem, nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia zasady bezpośredniości przeprowadzenia ww. dowodów, ponieważ NCBiR, jako strona umowy o dofinansowanie, nie ma kompetencji w zakresie przesłuchania świadków oraz nie stosuje w tym zakresie procedury administracyjnej. W związku z tym na tamtym etapie nie miała w ogóle prawa do przesłuchania świadków. Jednocześnie nie oznacza to, iż jako Instytucja Pośrednicząca udzielająca wsparcia ze środków publicznych, nie ma prawa do weryfikacji zgodności z prawem wydatkowania ich przez beneficjenta. Takie uprawnienia wynikają bowiem bezpośrednio z art. 60 lit. b w zw. z art. 59 ust. 2 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz.U.UE.L.06.210.25 ze zm.), dalej: rozporządzenie 1083/2006 oraz w zw. z art. 27 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014, poz. 1146 ze zm.) i w zw. z art. 10 Porozumienia. Zgodnie z art. 60 lit. b rozporządzenia 1083/2006 po uwzględnieniu ww. przepisów, NCBiR odpowiada za "weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz, że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi (...)".

Wobec powyższego za dopuszczalne i prawidłowe należy uznać zwrócenie się przez NCBiR do J. K. oraz K. B. o potwierdzenie oświadczeń złożonych przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w K. oraz wykonanie ekspertyzy przez A.M. Dowody te nie zostały przeprowadzone w trybie przepisów k.p.a. i w ramach postępowania administracyjnego, a zatem nie można zgodzić się z zarzutem, że dowody te zostały przeprowadzone z naruszeniem zasady bezpośredniości. Wszczęcie postępowania administracyjnego, o czym była już mowa wyżej, nastąpiło bowiem już po przeprowadzeniu wskazanych czynności, zawiadomieniem z dnia [...] maja 2014 r. w oparciu o art. 207 ust. 9 u.f.p.

Wobec tego należy również uznać, iż nie doszło do naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. Sąd wyjaśnia, iż organ prowadzący postępowanie nie jest zobowiązany do przeprowadzenia wszystkich możliwych dowodów, w sytuacji, gdy nie naruszając zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a., może na podstawie zebranych dowodów potwierdzić zaistniałe okoliczności. Organ nie ma bowiem obowiązku przeprowadzenia dodatkowych dowodów na okoliczności wynikające już z innych dowodów, które są wystarczające do prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy.

W rozpoznawanej sprawie, oprócz oświadczenia złożonego przez J. K. przed NCBiR w ramach kontroli kwalifikowalności wydatków przeprowadzonej w trybie cywilno-prawnym, w poczet materiału dowodowego włączono szereg innych dowodów, m.in. kwestionowane faktury sfinansowane ze środków unijnych, potwierdzenia dokonania zapłaty za usługi wskazane na tych fakturach, umowy, protokoły zdawczo-odbiorcze usług, protokół przesłuchania strony w osobie Prezesa Zarządu R. S., oświadczenia złożone przez J. K. i K. B. w ramach czynności przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w K., które zostały przekazane organowi pismem z dnia 28 stycznia 2014 r., na podstawie art. 299 § 1 pkt 12 ustawy - Ordynacja podatkowa.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 233 § 6 kodeksu karnego poprzez nałożenie na oświadczenie J. K. rygoru odpowiedzialności za fałszywe zeznania, podczas gdy organ nie miał ustawowej legitymacji do nakładania takiego rygoru, należy uznać go bezzasadny. Okoliczność złożenia oświadczenia przez J. K. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań nie ma bowiem żadnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Brak legitymacji NCBiR do nakładania na oświadczenie rygoru odpowiedzialności karnej wskazuje, iż w tej sytuacji można mówić co najwyżej o nieważności nałożonego rygoru, nie zaś o podważaniu z tej przyczyny waloru samego dowodu jako dokumentu. Co więcej, informacje uzyskane tym oświadczeniem zostały zweryfikowane przez organ w kontekście innych zebranych dowodów w sprawie. Wskazane oświadczenie stanowi jeden z dowodów ocenianych łącznie z całym materiałem dowodowym.

Nie można zgodzić się również z zarzutem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak wskazania przez organ wyliczenia kwoty zobowiązania [...] zł oraz brak wskazania w uzasadnieniu, w jakiej części określenie tej kwoty jest następstwem wykorzystania środków niezgodnie z przeznaczeniem (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.), a w jakiej części jest następstwem naruszenia procedur (art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.). Sąd podkreśla, iż w rozpoznawanej sprawie to całość przekazanych środków wykorzystana została niezgodnie z przeznaczeniem i z naruszeniem procedur, a działania organu w tym zakresie uznano za prawidłowe. Projekt nie jest realizowany, w związku czym nie jest możliwe osiągnięcie celu, na jaki środki zostały przekazane. Poczynione ustalenia organu stanowiły uzasadnioną podstawę do stwierdzenia na tyle istotnych nieprawidłowości w projekcie, które uzasadniały rozwiązanie umowy o dofinansowanie oraz spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 1 i 2 u.f.p., i w konsekwencji żądanie zwrotu całości dotychczas przekazanych środków dofinansowania.

Podsumowując uznać należy, iż organ dokonał prawidłowej wykładni przepisów prawa materialnego uznając, iż w sprawie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. polegające na wykorzystaniu środków z naruszeniem procedur oraz niezgodnie z przeznaczeniem, co obligowało organ do podjęcia działań mających na celu zwrot środków. Obowiązek taki stanowi konsekwencję art. 2 ust. 7 rozporządzenia (WE) 1083/2006 definiującego nieprawidłowość jako jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego, które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego. Dla stwierdzenia nieprawidłowości wystarczające jest przy tym stwierdzenie, że naruszenie prawa wspólnotowego mogło spowodować szkodę rozumianą jako możliwość uszczuplenia środków unijnych. Z akt rozpoznawanej sprawy i z uzasadnienia decyzji wynika ponadto, że organ odwoławczy zbadał wyczerpująco wszystkie okoliczności faktyczne i dokonał obiektywnej oraz wnikliwej ich oceny, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku