Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2287/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6279 Inne o symbolu podstawowym  627
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), Sędzia WSA - Jolanta Bożek, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura, Protokolant - st. spec. Małgorzata Broniarek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012r. sprawy ze skargi Y.D. na postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] sierpnia 2011r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia o żądanej treści; oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez pełnomocnika obywatela G. - Y.D. jest postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z [...] sierpnia 2011r Nr [...], utrzymujące w mocy uprzednio wydane przez ten organ w dniu [...] lipca 2011r. postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o treści żądanej w związku ze złożonym przez pełnomocnika strony wnioskiem o wykreślenie danych cudzoziemca z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany.

Zaskarżone postanowienie wydano w następującym stanie faktycznym sprawy. Pismem z dnia [...] czerwca 2011r. działająca w imieniu cudzoziemca ob. G. Y.D. pełnomocnik zwróciła się do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z wnioskiem o wykreślenie jego danych z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany oraz z Systemu Informacji Schengen do celu odmowy wjazdu na terytorium Schengen.

Uzasadniając wniosek wyjaśniła, że decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Nr [...] Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił wydalić go z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Po rozpoznaniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Decyzja ta wobec jej nie zaskarżenia stała się ostateczna.

W międzyczasie, w dniu [...] października 2009r. cudzoziemiec wystąpił do Wojewody [...] w P. z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie w oparciu o art. 53 a ust 2 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Decyzją z [...] lutego 2010r. Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi wnioskowanego zezwolenia.

W dniu [...] lutego 2010 r. cudzoziemiec, korzystając z pomocy Międzynarodowej Organizacji do Spraw Migracji opuścił terytorium RP. Natomiast decyzją z dnia [...] lipca 2010r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców, po rozpoznaniu odwołania cudzoziemca od decyzji o odmowie udzielenia mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony utrzymał w mocy negatywną dla strony decyzję organu I instancji. Decyzja ta stała się ostateczna.

Z zaświadczenia z dnia 17 maja 2010r., wydanego cudzoziemcowi wynika, że jego dane figurują w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany oraz w Systemie Informacji Schengen do celu odmowy wjazdu na terytorium Schengen z terminem obowiązywania wpisu do dnia 25 lutego 2013r. Jako podstawę prawną wpisu wskazano art. 128 ust.1 pkt 1 w zw. z art. 128 ust 3 pkt 3 oraz art. 134 pkt 1 ustawy z 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach. Zdaniem pełnomocnika cudzoziemca podstawę prawną żądania wykreślenia wpisu stanowi art. 131 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Podkreślono, że skoro cudzoziemiec dobrowolnie opuścił terytorium RP w dniu 25 lutego 2010r., nie zaistniała przesłanka do dokonania wpisu do wykazu, wyrażona w art. 128 ust 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Z ostrożności wskazano, że fakt dobrowolnego opuszczenia przez stronę terytorium RP uzasadnia ewentualny wniosek o skrócenie okresu, na jaki dane cudzoziemca zostały w nim umieszczone ( z 3 lat do 1 roku).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2011r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wydania zaświadczenia o treści żądanej.

Pełnomocnik cudzoziemca wystąpiła z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie znajdując podstaw wykreślenia danych cudzoziemca z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, działając w oparciu o art. 131 ust 1, 1a, 2, 3, 4 ustawy z 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach w związku z art. 219 k.p.a. utrzymał w mocy uprzednio wydane przez siebie postanowienie.

W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy wskazał, iż na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, dane cudzoziemca, wobec którego wydano decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierającą orzeczenie o wydaleniu, o której mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umieszcza się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany na okres 3 lat od dnia wykonania decyzji.

W związku z powyższym, iż Y.D. opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w dniu [...] lutego 2010r., a tym samym wykonał decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy i odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu cudzoziemca z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany, jego dane osobowe zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, a także na mocy art.134a pkt 1 ustawy o cudzoziemcach zostały wpisane do Systemu Informacyjnego Schengen do celów odmowy wjazdu na terytorium Schengen z terminem obowiązywania wpisu do dnia 25 lutego 2013r.

Odnosząc się do zarzutu strony, iż cudzoziemiec dobrowolnie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a koszty jego wyjazdu nie zostały poniesione przez Skarb Państwa, co zdaniem wnioskodawcy powinno mieć istotne znaczenie dla oceny zaistnienia przesłanki związanej z wpisem danych do wykazu określonej w art. 128 ust. 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach, jak również zarzutu, że trudno mówić o sytuacji, w której nastąpiło wydalenie cudzoziemca do kraju pobytu, gdy de facto wyjazd z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nastąpił z jego własnej inicjatywy oraz braku uwzględnienia sytuacji i konsekwencji tego, iż w momencie opuszczenia przez wnioskodawcę terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, toczyło się w stosunku do niego postępowanie o udzielenie zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach, Szef Urzędu wskazał, iż zgodnie z art. 48 ust.4 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP w terminie 30 dni od dnia doręczenia ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, w przypadku, gdy decyzja zawiera orzeczenie o wydaleniu. Y.D. wyjechał z Polski w dniu 26 lutego 2010r. na własny koszt dlatego jego dane zostały umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach z terminem obowiązywania wpisu do dnia 25 lutego 2013r. W przypadku wykonania decyzji przez cudzoziemca na koszt Skarbu Państwa, zgodnie z art. 128 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 4 ustawy o cudzoziemcach, takie dane byłyby umieszczone w wykazie na okres 5 lat od dnia wykonania decyzji o wydaleniu lub decyzji o odmowie nadania statusu uchodźcy.

Organ odwoławczy podkreślił, iż zgodnie z art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony można udzielić cudzoziemcowi, który przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nielegalnie, jeżeli wyjątkowa sytuacja osobista wymaga obecności cudzoziemca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W związku z powyższym należy zauważyć, iż art. 53a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, na który powołuje się strona nie stanowi okoliczności uzasadniających wykreślenie bądź skrócenie okresu figurowania danych zainteresowanego w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany. Powyższy przepis odnosi się tylko do legalizacji krótkotrwałych okresów pobytowych nielegalnie przebywających cudzoziemców na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Dalej organ wskazał, że art. 128 ust. 3 ustawy o cudzoziemcach ściśle określa okres, na jaki dane cudzoziemca umieszczane są w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany w związku z okolicznościami, których mowa w art. 128 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach dlatego zdaniem Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie ma prawnych możliwości skrócenia terminu obowiązywania wpisu z 3 lat do roku.

Wskazano, że dopóki decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców Nr [...] z dnia [...] lipca 2009r. o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, funkcjonuje w obrocie prawnym, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców nie ma prawnych możliwości wykreślenia bądź skrócenia okresu figurowania istniejącego wpisu.

W konkluzji stwierdzono, że dane cudzoziemca umieszczone w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany są prawdziwe, jak też nie zostały umieszczone w wyniku błędu, dlatego organ odwoławczy nie znalazł podstaw do wykreślenia danych Y.D. z wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany, a także z Systemu Informacyjnego Schengen. Dodatkowo Szef Urzędu podkreślił, że przedmiotem postępowania - prowadzonego na podstawie art. 131 ustawy o cudzoziemcach - jest jedynie stwierdzenie, czy figurowanie danych Cudzoziemca w wykazie lub Systemie Informacyjnym Schengen jest zgodne z obowiązującymi przepisami prawa.

Pismem z dnia 29 września 2011r. działająca w imieniu cudzoziemca Y.D. pełnomocnik wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na ww. postanowienie Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła :

1. naruszenie przepisu art.131 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach, poprzez błędną jego wykładnię, polegającą na przyjęciu zawężającej interpretacji pojęcia "błędu", zawartego w tym przepisie i uznaniu, iż należy ograniczyć się jedynie do formalnego jego traktowania, w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego błąd", sformułowany w tym przepisie, należy rozumieć bardzo szeroko, a w konsekwencji w toku rozpatrywania wniosku o wykreślenie ocenić również całokształt okoliczności osobistych związanych z wpisem danych skarżącego do wykazu cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany i do Systemu Informacyjnego Schengen dla celu odmowy wjazdu,

2. naruszenie przepisu art. 7 k.p.a., polegające na braku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz braku uwzględnienia słusznego interesu skarżącego, a w szczególności:

brak uwzględnienia faktu, iż Y.D. w dniu 25 lutego 2011 r. dobrowolnie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a koszty tego wyjazdu nie zostały pokryte przez Skarb Państwa, a tym samym okoliczności, polegającej na tym, że w niniejszej sprawie nie zaszły przesłanki dokonania wpisu do wskazanych wyżej rejestrów wynikające z art. 128 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach,

brak uwzględnienia, iż w momencie dokonania wpisu do ww. wykazów, w stosunku do skarżącego toczyło się postępowanie w przedmiocie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony w oparciu o art. 53 a ust. 2 ustawy o cudzoziemcach, tak więc istniało prawdopodobieństwo zaistnienia przesłanki odmowy wykonania decyzji wynikającej z przepisu art. 89 ust. 1 pkt 3 powołanej ustawy,

brak uwzględnienia, iż opuszczenie przez skarżącego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie 30 dni od doręczenia decyzji ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy było niemożliwe ze względu na sytuację polityczną w kraju pochodzenia skarżącego – Gwinei,

3. naruszenie przepisu art. 8 k.p.a., polegające na zlekceważeniu wyrażonej w nim zasady pogłębiania zaufania, poprzez naruszenie ww. przepisów.

Stawiając powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów postępowania, w tym zwrotu kosztów zastępstwa adwokackiego.

W uzasadnieniu skargi, podnosząc uprzednio wskazane we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy argumenty szeroko je uzasadniła, w szczególności w zakresie interpretacji pojęcia "błędu", zawartego w przepisie art.131 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach.

W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko, tożsame z zawartym w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odnosząc się ponadto obszernie do zawartych w skardze zarzutów, z powołaniem między innymi orzecznictwa sądowoadministracyjnego dotyczącego, zwłaszcza interpretacji sformułowania "błędu" zawartego w regulacji art. 131 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Organ podkreślił, odpierając zarzut naruszenia tego przepisu, że konieczny zakres postępowania wyjaśniającego, co do nie tylko sprawdzenia istnienia obowiązującego wpisu ale też i zbadania wszystkich wymaganych art. 128 ustawy o cudzoziemcach elementów, wliczając zasadność umieszczenia danych jak również prawidłowość określenia długości okresu, na który wpisu dokonano, został w sprawie przeprowadzony.

W piśmie procesowym z 29 grudnia 2011r. pełnomocnik cudzoziemca podtrzymała dotychczasowe stanowisko, rozszerzając argumentację o interpretację art. 128 ust 3 pkt 1 i 3 ustawy o cudzoziemcach, a w szczególności zawartych w nim pojęć "wykonania decyzji o wydaleniu" i "dobrowolnego wyjazdu" wskazując, że przywołany przepis art.128 ust 3 pkt 3 ustawy znajduje zastosowanie jedynie w sytuacji przymusowego wykonania orzeczonego obowiązku.

W odpowiedzi na powyższą argumentację Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców również w obszernym piśmie złożonym w dniu 16 stycznia 2012r. uzupełnił swoje dotychczasowe stanowisko procesowe, nie podzielając poglądu skarżącej, w zakresie dokonanej przez nią interpretacji art. 128 ust 3 pkt 1 i pkt 3 w związku z art.97 i art. 89 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga podlega oddaleniu bowiem podniesione w niej zarzuty okazały się niezasadne. Działając w ramach przewidzianych prawem kompetencji, określonych przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sprowadzających się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie zgodne jest z prawem, bowiem przy jego wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik.

Unormowanie w ustawie z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach zasad i skutków umieszczania cudzoziemców w wykazie osób niepożądanych stanowi jedną z konsekwencji prawa państwa do kształtowania ruchu cudzoziemców przez granice państwowe poprzez odmowę wpuszczenia na swoje terytorium cudzoziemca.

Katalog okoliczności, będących podstawą umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany zawiera art. 128 ust. 1 ustawy. Okoliczności będące podstawą umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie można podzielić na dwie grupy: okoliczności wymienione w pkt 1-4 ustalane na podstawie decyzji administracyjnych lub wyroków sądów polskich lub innych państw i okoliczności wymienione w pkt 5-6 określone w formie klauzul generalnych (J.Borkowski /w:/ J.Chlebny red: Prawo o cudzoziemcach, Komentarz str.313 i nast.).

Umieszczenie danych cudzoziemca w wykazie powoduje określone w ustawie konsekwencje, np. w postaci odmowy udzielenia wizy.

Podstawą umieszczenia danych osobowych Y.D. w wykazie był art.128 ust.1 pkt 1 ustawy stanowiący, że w wykazie przechowuje się dane cudzoziemca, wobec którego została wydana ostateczna decyzja o wydaleniu, decyzja o cofnięciu zezwolenia na osiedlenie się z przyczyny, o której mowa w art. 68 ust. 1 pkt 1-3, decyzja o cofnięciu zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE z przyczyny, o której mowa w art. 69 ust. 1 pkt 2, lub decyzja o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierająca orzeczenie o wydaleniu, o której mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponadto, zgodnie z art. 134a ustawy o cudzoziemcach dane cudzoziemca (...), przechowywane w wykazie na podstawie:

1) art. 128 ust. 1 pkt 1 i 2, z wyłączeniem danych cudzoziemca, który otrzymał decyzję o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

2) art. 128 ust. 1 pkt 3 i 6,

3) art. 77 ustawy z dnia 14 lipca 2006r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin (Dz. U. Nr 144, poz. 1043 oraz z 2007r. Nr 120, poz. 818)

- są przekazywane do Systemu Informacyjnego Schengen na okres przechowywania ich w wykazie.

Natomiast na podstawie art. 128 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 128 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o cudzoziemcach, dane cudzoziemca, wobec którego wydano decyzję o odmowie nadania statusu uchodźcy, zawierającej orzeczenie o wydaleniu, o której mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 13 czerwca 2003r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, umieszcza się w wykazie cudzoziemców, których pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest niepożądany na okres 3 lat od dnia wykonania decyzji.

Z kolei w myśl art. 131 ust.1 ustawy cudzoziemiec może złożyć wniosek o :

1) udzielenie informacji o wpisaniu jego danych osobowych do wykazu lub Systemu Informacyjnego Schengen;

2) sprostowanie jego danych osobowych zawartych w wykazie lub w Systemie Informacyjnym Schengen jeżeli stwierdzi, że są nieprawdziwe;

3) wykreślenie jego danych osobowych z wykazu lub Systemu Informacyjnego Schengen, jeżeli zostały umieszczone w wykazie w wyniku błędu.

Należy wyjaśnić, że przepisy ww. ustawy o cudzoziemcach ani inne przepisy regulujące postępowanie w sprawach cudzoziemców nie definiują pojęcia "błędu" w rozumieniu art. 131 ust. 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Zgodnie z definicją słownikową pojęcie "błędu" rozumiane jest dość szeroko, m.in. jako "niezgodność z obowiązującymi regułami pisania, liczenia... itp.", jako "odstępstwo od normy; pomyłka", czy też jako "postępek, działanie, które przynosi komuś złe skutki; niewłaściwe posunięcie, przedsięwzięcie" (Słownik języka polskiego, Wyd. PWN, Warszawa 1978, tom I, s. 177). Biorąc to pod uwagę, należy stwierdzić, że również na gruncie art. 131 ust.1pkt 3 ww. ustawy o cudzoziemcach brak jest przesłanek do tego, by w sposób odmienny, zawężający rozumieć pojęcie błędu, ograniczając je li tylko np. do omyłki pisarskiej. "Błąd", o którym mowa w art. 131 ust. 1pkt 3 powinien być rozumiany zarówno jako błąd formalny, jak i w znaczeniu materialnoprawnym. Tym bardziej, że ów "błąd" - w odróżnieniu od danych "nieprawdziwych", które podlegają jedynie sprostowaniu - ma przesądzać o wykreśleniu danych z wykazu. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2006r. sygn. akt V SA/Wa 2692/05LEX nr 193346 oraz wyrok WSA Warszawie z 8 stycznia 2009r. sygn. akt VSA/Wa 2249/08 LEX 193346 ).

Na podstawie ust. 4 art. 131 ustawy do postępowania w ww. sprawach stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego o zaświadczeniach. W Kodeksie postępowania administracyjnego wydawanie zaświadczeń zostało uregulowane w dziale VI, tj. w art. 217 i nast. Zgodnie z zawartą tam regulacją zaświadczenie stanowi urzędowe potwierdzenie określonych faktów lub stanu prawnego. Organ administracji publicznej zobowiązany jest wydać zaświadczenie, gdy chodzi o potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, wynikających z prowadzonej przez ten organ ewidencji lub rejestrów bądź innych danych znajdujących się w posiadaniu organu. Odmowa wydania zaświadczenia lub zaświadczenia żądanej treści następuje w drodze postanowienia.

W rozpoznawanej sprawie Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców na wniosek strony złożony trybie art. 131 pkt 3 ustawy o wykreślenie danych cudzoziemca z wykazu, zaskarżonym postanowieniem odmówił stronie wydania zaświadczenia o żądanej treści, tj., zaświadczenia o tym, że dane strony nie figurują w wykazie lub w Systemie Informacyjnym Schengen. Przyczyną odmowy było ustalenie przez organ orzekający, że dane cudzoziemca umieszczone w wykazie, są prawdziwe i nie zostały w nim umieszczone w wyniku błędu.

Ponieważ zaświadczenie stanowi potwierdzenie faktów lub stanu prawnego, aby wydać zaświadczenie o treści żądanej przez skarżącego Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców musiałby uprzednio wykreślić dane cudzoziemca z wykazu. Zgodnie z art.131 ust.1 pkt 3 ustawy wykreślenia dokonuje się jeżeli dane osobowe zostały umieszczone w wykazie w wyniku błędu. Treść przywołanego wyżej przepisu art.131 ust.1 pkt 3 ustawy stanowi wprawdzie tylko, że cudzoziemiec może złożyć wniosek o wykreślenie jego danych, jeżeli zostały umieszczone w wykazie w wyniku błędu, uprawnieniu temu musi jednak odpowiadać obowiązek organu wykreślenia danych w przypadku stwierdzenia przesłanki wymienionej w przepisie jako uprawniającej do złożenia wniosku o wykreślenie. W celu ustalenia czy wystąpiła przesłanka określona w przepisie, czyli w celu ustalenia czy dane osobowe cudzoziemca zostały wpisane do wykazu w wyniku błędu, organ orzekający musiał przeprowadzić postępowanie wyjaśniające.

Mający zastosowanie w sprawie przepis art. 218§2 k.p.a. stanowi, że organ administracji, przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające. Konieczne postępowanie wyjaśniające w sprawie prowadzonej na podstawie art.131ust.1 pkt 3 ustawy będzie zatem polegało na zbadaniu czy dane cudzoziemca nie zostały umieszczone w wykazie w wyniku błędu.

Postępowanie w sprawach wydawania zaświadczeń, choć jest postępowaniem uproszczonym, to ma charakter prawny zbliżony do postępowania administracyjnego. Samo zamieszczenie instytucji wydawania zaświadczeń w Kodeksie postępowania administracyjnego prowadzi do wniosku, iż do tego postępowania mają zastosowanie zasady ogólne postępowania administracyjnego, takie jak zasada praworządności, uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, dochodzenia prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz świadomości i kultury prawnej obywateli, udzielania pomocy prawnej (art. 7, 8, 9 kpa). (wyrok NSA z 9.01.2001 r., sygn. akt ISA 1808/99.LEX75510).

Mając powyższe na uwadze przypomnieć należy, że bezsporną kwestią w sprawie pozostaje, iż decyzją z dnia [...] lipca 2009r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców odmówił wnioskodawcy nadania statusu uchodźcy i udzielenia ochrony uzupełniającej oraz postanowił wydalić go z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie zgody na pobyt tolerowany.

Po rozpoznaniu odwołania Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2009r utrzymała w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, a decyzja ta wobec jej nie zaskarżenia stała się ostateczna i prawomocna. W międzyczasie, decyzją z [...] lutego 2010r. Wojewoda [...] odmówił cudzoziemcowi zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony.

W dniu 26 lutego 2010 r. cudzoziemiec opuścił terytorium RP.

Sąd nie podziela zarzutu skargi naruszenia art. 131 ust 1 pkt 3 ustawy o cudzoziemcach. Czynności związane z przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego i zbadaniem wymaganych prawem elementów, określonych art. 128 ustawy o cudzoziemcach, uwzględniając zasadność dokonania wpisu, jak i prawidłowość wskazania okresu, na który wpis dokonano, przeprowadzone zostały przez Szefa Urzędu prawidłowo. Podstawę do umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie stanowiła, jak słusznie uznano, ostateczna decyzja o odmowie nadania cudzoziemcowi statusu uchodźcy, odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej oraz o wydaleniu cudzoziemca z terytorium RP wobec stwierdzenia, że nie zachodzą okoliczności uzasadniające udzielenie mu zgody na pobyt tolerowany. Wydanie takiej decyzji stanowi przesłankę z art. 128 ust 1 pkt 1 ustawy umieszczenia w wykazie danych cudzoziemca. Okres na jaki wpisano dane cudzoziemca ustalony został również właściwie. Skoro Skarb Państwa nie poniósł kosztów wydalenia cudzoziemca, który dobrowolnie opuścił terytorium RP ( zatem wykonał decyzję o wydaleniu) 26 lutego 2010r., w sprawie miał zastosowanie art. 128 ust 3 pkt 3 ustawy, zgodnie z którym w takiej sytuacji dane umieszcza się w wykazie na okres 3 lat. Niezasadne jest twierdzenie autora skargi, że wykonanie decyzji o wydaleniu nie nastąpiło, gdyż cudzoziemiec dobrowolnie wyjechał z Polski, co oznacza, że nie można przyjąć, w takim przypadku zastosowania art. 128 ust 3 pkt 3 ustawy. Sąd nie podziela powyższego poglądu. Pojęcie wykonanie decyzji o wydaleniu na gruncie postępowania administracyjnego oraz ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP nie można utożsamiać, jak słusznie podniósł organ wyłącznie z przymusową egzekucją nałożonych na stronę obowiązków przez właściwe organy administracji. Zgodnie z poglądami orzecznictwa przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy zatem rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w drodze przymusu ( egzekucji ) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że "wykonanie decyzji o wydaleniu oznacza na gruncie ustawy o cudzoziemcach przymusowe wyegzekwowanie obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej wyrażonego w decyzji o wydaleniu"

Słusznie organ podnosi, że zgodnie z art. 95 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach decyzja o wydaleniu podlega przymusowemu wykonaniu przez doprowadzenie cudzoziemca do granicy albo do granicy państwa, do którego zostaje wydalony, lub do portu lotniczego albo morskiego tego państwa, jeżeli:

1) cudzoziemiec przebywa w strzeżonym ośrodku lub areszcie w celu wydalenia;

2) cudzoziemiec nie opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o wydaleniu lub w decyzji zawierającej orzeczenie o wydaleniu;

3) wymagają tego względy obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego albo interes Rzeczypospolitej Polskiej;

4) została wydana w związku z okolicznością, o której mowa w art. 88 ust. 1 pkt 7.

Zatem w przypadkach nie objętych powyższym przepisem wykonanie decyzji o wydaleniu jest niedopuszczalne, co jednak nie oznacza, że decyzji takiej nie można, czy nie należy w ogóle wykonać. Ustawodawca dał w pozostałych sytuacjach pierwszeństwo dobrowolnemu wykonaniu decyzji o wydaleniu. Nie opuszczenie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w terminie określonym w decyzji o wydaleniu lub w decyzji zawierającej orzeczenie o wydaleniu (czyli zaniechanie dobrowolnego wykonania takiej decyzji) stanowi podstawę do zastosowania przymusu w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem, jak stanowi art. 95 ust. 1 pkt 2. ustawy W przypadku skarżącego, z uwagi na takt, iż orzeczenie o wydaleniu nastąpiło w wyniku rozpoznania wniosku o nadanie statusu uchodźcy zastosowanie miał art. 48 ust. 4 pkt 1 i ust. 5 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, zgodnie z którymi cudzoziemiec jest obowiązany opuścić terytorium RP w terminie 30 dni od dnia doręczenia ostatecznej o odmowie nadania statusu uchodźcy, jednak w przypadku, gdy przed upływem terminu, o którym mowa w ust. 4, cudzoziemiec powiadomił na piśmie Szefa Urzędu o zamiarze dobrowolnego powrotu, termin ten ulega przedłużeniu do dnia, w którym cudzoziemiec powinien wyjechać z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w sposób zorganizowany przez Szefa Urzędu. Adresatem obowiązku określonego zachowania się był w pierwszej kolejności cudzoziemiec i na realizację tego obowiązku ustawa przewidywała co do zasady 30 dni. Niezastosowanie się do tego obowiązku jest równoznaczne z ,,níeopuszczeniem terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w decyzji zawierającej orzeczenie o wydaleniu", o którym mowa w art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o cudzoziemcach i może stanowić podstawę przymusowej egzekucji nałożonego na cudzoziemca obowiązku. W tym miejscu wskazać należy, że zgodnie z 128 ust. 3a ustawy o cudzoziemcach w przypadku braku informacji o wykonaniu decyzji, o której mowa w ust. 3 pkt 1-4, początkiem okresu. na który zamieszcza się w wykazie dane cudzoziemca, jest ostatni dzień terminu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a jeżeli w decyzji nie określono tego terminu - data wydania decyzji. Z powyższego wynika, że w przypadku cudzoziemca, gdyby nawet rzeczywiście nie wykonał on decyzji o wydaleniu jego dane i tak figurowałby w wykazie o którym mowa w art. 128 ustawy przez okres trzech lat, z tym, że za początek obowiązywania wpisu należałoby przyjąć inny dzień. Niezasadnie zatem podnosi skarżąca, że brak wykonania decyzji o wydaleniu uniemożliwia wpisanie danych cudzoziemca do wykazu.

Nie jest też słuszny wniosek skarżącej o ewentualnej możliwości zastosowania w wobec cudzoziemca regulacji art. 128 ust 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach Zgodnie z tym przepisem dane cudzoziemca umieszcza się w wykazie na okres roku od dnia dobrowolnego wyjazdu z terytorium RP w terminie określonym w :

- decyzji o zobowiązaniu do opuszczenia terytorium RP,

- zawierającej nakaz wyjazdu w określonym terminie, decyzji o odmowie udzielenia zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony,

- lub decyzji o cofnięciu takiego zezwolenia. Skoro żadna z wymienionych tym przepisem decyzji w stosunku do cudzoziemca nie została wydana, a obowiązek opuszczenia Polski orzeczony został wobec niego decyzją o wydaleniu art. 128 ust 3 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach nie miał zastosowania.

Sąd nie podziela również zarzutów skargi naruszenia art. 7 i 8 kpa. Wpis do wykazu osób niepożądanych jak i do Systemu Informacyjnego Schengen ma charakter obligatoryjny i nie jest wynikiem swobodnej oceny organu lecz z mocy prawa wykonaniem obowiązku zawartego w ustawie. Z tego względu bez wpływu na powyższe postępowanie pozostaje sytuacja osobista wnioskodawcy, jak i sytuacja polityczna w kraju pochodzenia. Ta ostatnia zresztą była przedmiotem badania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy. Również bez wpływu na postępowanie w sprawie niniejszej miała okoliczność związana z ubieganiem się przez cudzoziemca o udzielenie mu zezwolenia na zamieszkanie na czas oznaczony, z wniosku opartego na podstawie art. 53 a ust 2 ustawy o cudzoziemcach. Fakt prowadzenia takiego postępowania nie zwalniał organów administracji od obowiązku umieszczenia danych cudzoziemca w wykazie. Pozostawał również bez wpływu na możliwość wykonania orzeczonej decyzji o wydaleniu, co zresztą cudzoziemiec w toku tego postępowania w sposób dobrowolny uczynił opuszczając terytorium RP. Nie jest zasadny również zarzut naruszenia art. 8 kpa. Oparty na stwierdzeniu, że doszło do naruszenia zawartej w tym przepisie zasady pogłębiania zaufania obywateli, poprzez naruszenie wskazanych w skardze przepisów, z powodów wyżej przytoczonych nie mógł zostać uwzględniony. .

Sąd nie doparzył się też innych uchybień ze strony organów orzekających, w tym dotyczących naruszenia wskazanych w skardze zasad postępowania administracyjnego. Sprawa, zdaniem Sądu, została przeanalizowana w stopniu uzasadniającym wydanie zaskarżonego postanowienia

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2003r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.