Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1152/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 33 par. 1 pkt 1, 2, 4, 6, 7, 8, 10
journal: Dz.U. 2020 poz 1427
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 12 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi I. G. na postanowienie Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1) uchyla zaskarżone postanowienie, 2) zasądza od Poczty Polskiej S.A. Centrum Obsługi Finansowej w Katowicach na rzecz strony skarżącej kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Dyrektor Centrum Obsługi Finansowej Poczty Polskiej S.A. (dalej - Wierzyciel, Dyrektor COF) postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 256 z późn. zm. - dalej k.p.a.); art. 18, art. 34 § 2 i art. 17 § 1a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1427 z późn. zm. - dalej u.p.e.a.) oraz w związku z art. 7 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1689 z późn. zm. - dalej u.o.a.), po rozpoznaniu zażalenia wniesionego przez I. G. (dalej - Skarżąca, Zobowiązana) utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...], w zakresie uznania za:

– niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,

– niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku,

– niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku z innego powodu,

– niezasadny zarzut błędu co do osoby zobowiązanego,

– niezasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

– niezasadny zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

Przedmiotowe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Dyrektor COF wydał w dniu [...] r. tytuł wykonawczy nr [...] obejmujący nieuiszczoną opłatę abonamentową RTV za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. Na jego podstawie Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w G. (dalej - Naczelnik US) prowadzi wobec Skarżącej postępowanie egzekucyjne, w toku którego dokonano zajęcia rachunku bankowego Zobowiązanej. Zawiadomienie o dokonaniu powyższej czynności egzekucyjnej wraz z odpisem tytułu wykonawczego doręczono Skarżącej w dniu [...] r.

Pismem z dnia 19 marca 2020 r. Skarżąca - na podstawie art. 33 § 1 u.p.e.a. - złożyła zarzuty na toczące się wobec niej postępowanie egzekucyjne w postaci:

1) nieistnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

2) przedawnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

3) braku wymagalności obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.),

4) błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

5) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

6) niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, w szczególności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. na podstawie zawiadomienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...] (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

7) braku uprzedniego doręczenia zobowiązanej prawidłowego upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.),

8) zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.),

9) niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

Wobec powyższego Zobowiązana wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz o jego zawieszenie do czasu ostatecznego rozpatrzenia zarzutów.

W kwestii zarzutów z pkt 1-3 Skarżąca wyraziła pogląd, że dochodzony obowiązek nie istnieje i nie jest wymagalny. W tym zakresie podniosła, że stosownie do art. 2 ust. 1-3 u.o.a. powinność uiszczania opłat abonamentowych spoczywa na osobach, które użytkują odbiorniki RTV. Tymczasem, w ocenie Skarżącej, Wierzyciel nie wykazał, aby spełniała ona ten warunek, tym bardziej, że w czasie zakreślonym tytułem wykonawczym nie przebywała pod adresem, na który dokonano rejestracji odbiornika RTV. Ponadto, według Skarżącej, skoro opłata abonamentowa jest świadczeniem określonym w art. 2 § 2 o.p., to jej wysokość winna być ustalona w formie decyzji. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Zobowiązana przyjęła, że jeżeli nie doręczono jej wspomnianej decyzji to brak jest podstaw do prowadzenia wobec niej postępowania egzekucyjnego.

W przedmiocie zarzutów z pkt 1-3 Zobowiązana zaznaczyła, że Wierzyciel nie zrealizował obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342 - dalej rozporządzenie z 2007 r.), tj. nie dokonał ponownej rejestracji odbiorników RTV i nie powiadomił jej o tym fakcie. Okoliczność ta, zdaniem Skarżącej, czyni zasadnym twierdzenie o bezpodstawności wystawienia tytułu wykonawczego.

Na wypadek nieuwzględnienia wcześniejszych zarzutów, Zobowiązana wskazała, że zaległe opłaty abonamentowe uległy przedawnieniu. W jej opinii są to bowiem należności, które zgodnie z art. 118 k.c. przedawniają się z upływem 3 lat.

Argumentując zasadność zarzutu z pkt 4 Skarżąca stwierdziła, że w sprawie wystąpił błąd co do osoby zobowiązanej, gdyż w okresie objętym tytułem wykonawczym, że nie przebywała pod adresem w nim wskazanym, a ponadto nie posiadała i nie używała odbiornika RTV. Zauważyła także, że z tytułu wykonawczego nie wynika jakiego konkretnie lokalu dotyczy.

Co zarzutów z pkt 5-6 Skarżąca przyjęła, że egzekucja i zastosowany środek egzekucyjny jest niedopuszczalny, ponieważ w obrocie prawnym nie istnieje decyzja określająca wysokość zobowiązania z tytułu opłat abonamentowych. Poza tym znaczna ich część uległa przedawnieniu. Tym samym, jej zdaniem, brak jest podstaw do wszczęcia i prowadzenia egzekucji.

Uzasadniając zarzut z pkt 7 Zobowiązana podniosła, że nie otrzymała upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a. Z kolei w materii zarzutu z pkt 8 wskazała, że zastosowany środek egzekucyjny w postaci zajęcia rachunku bankowego jest dla niej dolegliwy, gdyż pozbawia ja środków utrzymania. Natomiast uzasadniając zarzut z pkt 9 Skarżąca stwierdziła, że tytuł nie spełnia w szczególności wymagań zawartych w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., gdyż wskazuje nieprawidłowo treść podlegającego egzekucji obowiązku, błędną wysokość zaległości i odsetek oraz nieprawidłową podstawę prawną należności.

W końcowej części Zobowiązana zasygnalizowała, że odrębnymi pismami wniosła skargę na czynność egzekucyjną zajęcia rachunku bankowego, a ponadto wystąpiła o umorzenie, względnie zawieszenie postępowania egzekucyjnego, gdyż z uwagi na stan zagrożenia epidemicznego potrzebne są jej środki na utrzymanie.

Organ egzekucyjny postanowieniami z dnia [...] r.

– nr [...] zawiesił postępowanie prowadzone do majątku Zobowiązanej do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie zgłoszonych przez nią zarzutów,

– nr [...] uchylił czynność egzekucyjną dokonaną zawiadomieniem o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego nr [...] z dnia [...] r.

Ponadto pismem z dnia [...] r. Naczelnik US przekazał Wierzycielowi powyższe zarzuty w celu zajęcia przez niego stanowiska w kwestiach w nich podniesionych.

Wierzyciel, odpowiadając na wezwanie organu egzekucyjnego o zajęcie stanowiska w sprawie wniesionych zarzutów na postępowanie egzekucyjne, postanowieniem z dnia [...] r. uznał za:

– niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku,

– niezasadny zarzut przedawnienia obowiązku,

– niezasadny zarzut braku wymagalności obowiązku z innego powodu,

– niezasadny zarzut błędu co do osoby zobowiązanego,

– niezasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego,

– zasadny zarzut braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.,

– niezasadny zarzut niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż ustawa o opłatach abonamentowych nakłada na posiadaczy odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych obowiązek rejestrowania używanych odbiorników oraz uiszczania opłat abonamentowych począwszy od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych trwa do dnia poprzedzającego dzień wyrejestrowania, które może nastąpić wyłącznie w momencie zaprzestania korzystania z odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych. Brak dopełnienia czynności formalno-prawnych skutkuje naliczaniem kwot opłat abonamentowych za kolejne miesiące.

Rozpatrując zarzut nieistnienia obowiązku Wierzyciel stwierdził, że Zobowiązana w dniu 13 kwietnia 2000 r. zarejestrowała odbiornik radiofoniczny/telewizyjny używany pod adresem: G. ul. [...]. Po zgłoszeniu rejestracji wydana została książeczka radiofoniczna nr [...] stanowiąca dowód zarejestrowania przedmiotowego odbiornika i służyła do dokonywania opłat abonamentowych. Jak stwierdził Dyrektor COF, w momencie wejścia w życie rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) został nadany Skarżącej indywidualny numer identyfikacyjny [...]. Zawiadomienie tego dotyczące zostało wysłane Zobowiązanej w dniu [...] r. na adres zgodny z dokonaną rejestracją i nie odnotowano jego zwrotu. Podkreślono jednocześnie, iż na podstawie przywołanego wyżej rozporządzenia Ministra Transportu nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych, a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Dodano także, że wspomniane zawiadomienie ma wyłącznie charakter informacyjny i nie było obowiązku uzyskania potwierdzenia jego doręczenia. Wskazano również, że obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika bezpośrednio z przepisu art. 5 ust. 1 u.o.a., co oznacza, że nawet nieotrzymanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego nie zwalnia Zobowiązanej z obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych.

Następnie Dyrektor COF wyjaśnił, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych jest przypisany do osób, które go zarejestrowały (w zaistniałym przypadku do Skarżącej), a nie do adresu. Dlatego zmiana miejsca zamieszkania pozostaje bez wpływu na obowiązek uiszczania abonamentu. Podkreślono przy tym, że na abonencie spoczywa obowiązek aktualizacji danych, a w przypadku zaprzestania używania odbiorników - obowiązek dokonania ich wyrejestrowania.

Zaznaczono, że Wierzyciel nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego wyrejestrowanie odbiorników RTV w okresie objętym tytułem wykonawczym. Wobec tego oraz przy uwzględnieniu faktu, że Skarżąca nie udokumentowała tej okoliczności stosownie do wymagań prawnych, uznano za niezasadny zarzut nieistnienia obowiązku.

Zajmując się zarzutem przedawnienia zaległości Dyrektor COF wyjaśnił, że należności z tytułu opłat abonamentowych są należnościami publicznoprawnymi, analogicznymi do obciążeń podatkowych, a tym samym przedawniają się - zgodnie z art. 70 § 1 o.p. - z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Ponadto podniesiono, że wobec zastosowania skutecznego środka egzekucyjnego w dniu [...] r. poprzez zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego w B S.A., doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia (art. 70 § 4 o.p.). Dlatego też Dyrektor COF przyjął, że zaległe opłaty nie uległy przedawnieniu.

Wierzyciel nie przychylił się również do zarzutu braku wymagalności obowiązku. Wyjaśnił, że o tej okoliczności decydują innego rodzaju zdarzenia niż podniesione w piśmie Skarżącej. Przykładowo wskazano, iż dotyczy to sytuacji odroczenia terminu płatności, czy też rozłożenia należności na raty.

Za niezasadny uznano również zarzut błędu co do osoby zobowiązanej. Wskazano w tej materii, że rejestracja odbiorników RTV została dokonana na dane osobowe Skarżącej, a organ egzekucyjny nie miał problemów z jednoznacznym określeniem tożsamości osoby zobowiązanej.

W nawiązaniu do treści zgłoszonego zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego, Wierzyciel stwierdził, że z dniem 1 września 2009 r. na mocy ustawy z dnia 5 września 2008 r. o komercjalizacji przedsiębiorstwa użyteczności publicznej "Poczta Polska" (Dz.U. Nr 180, poz. 1109) nastąpiło przekształcenie dotychczasowego przedsiębiorstwa państwowego w spółkę akcyjną o nazwie "Poczta Polska Spółka Akcyjna". Z kolei na podstawie art. 7 ust. 1 i 3 u.o.a. Poczta Polska S.A. uprawniona jest do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Tym samym, w ocenie Dyrektora COF, Poczta Polska S.A. ma nie tylko prawo, ale i ustawowy obowiązek egzekwowania należności abonamentowych, w tym również zaległych. Z uwagi na powyższe Wierzyciel uważa za niezasadny zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego.

Dodatkowo Dyrektor COF zauważył, że Skarżąca podniosła zarzut zastosowania zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego. Odnosząc się do tej kwestii wskazano, że dobór środka egzekucyjnego należy do organu egzekucyjnego przy zastosowaniu zasady zastosowania jak najmniej uciążliwych środków. W związku z powyższym stwierdzono, że zagadnieniem zastosowania zbyt uciążliwego środka winien zając się organ egzekucyjny.

Wierzyciel uwzględnił natomiast zarzut braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej upomnienia. Zostało ono bowiem skierowane na nieaktualny adres zamieszkania Skarżącej i uznane za doręczone w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Jak natomiast zauważono, skuteczność doręczenia na podstawie wskazanego przepisu jest warunkowana wysłaniem przesyłki na prawidłowy adres. Zatem zaistniała przesłanka do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a. Zauważono jednak, że umorzenie postępowania egzekucyjnego, nie powoduje umorzenia zaległości w opłatach abonamentowych powstałych na indywidualnym numerze identyfikacyjnym, które pozostają w dalszym ciągu do uregulowania przez Skarżącą.

Dyrektor COF nie zaaprobował także zarzutu nie spełniania przez tytuł wykonawczy wymogów z art. 27 u.p.e.a. Wskazano w tym zakresie, że art. 29 u.p.e.a. obliguje organ egzekucyjny do zbadania m.in. poprawności tytułu wykonawczego. Stwierdzenie jego prawidłowości zobowiązuje organ egzekucyjny do wszczęcia egzekucji.

W zażaleniu z dnia 16 czerwca 2020 r. Zobowiązana zakwestionowała rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne w zakresie, a jakim odmówiono nim zasadności podniesionym przez nią zarzutom. Wskazała, że narusza ono w tej części:

1) art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. w związku z art. 7 ust. 3 u.o.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie,

2) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 1, 2, 4, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Po rozpatrzeniu zażalenia Skarżącej, ostatecznym postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r.

Skarżąca powołując się na art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wystąpiła do Ministra Aktywów Państwowych o stwierdzenie nieważności postanowień Dyrektora COF z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r. Organ ten po rozpatrzeniu podania Zobowiązanej postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności wspomnianych rozstrzygnięć. Natomiast wskutek wniesionego przez Skarżącą wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Aktywów Państwowych postanowieniem z dnia [...] r. nr [...]:

– uchylił własne postanowienie z dnia [...] r. nr [...],

– odmówił stwierdzenia nieważności postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] r. nr [...],

– stwierdził nieważność postanowienia Dyrektora COF z dnia [...] r. nr [...].

Minister w uzasadnieniu postanowienia przyjął, że Wierzyciel wydając drugoinstancyjne rozstrzygnięcie nie był uprawniony do rozpatrzenia sprawy pod kątem wszystkich zarzutów Skarżącej zgłoszonych w piśmie z dnia 19 marca 2020 r. W jego ocenie, Zobowiązana w zażaleniu nie zakwestionowała postanowienia z dnia [...] r. w części dotyczącej uznania zasadności zarzutu niedoręczenia jej upomnienia. W tej sytuacji, rozstrzygnięcie to w tym zakresie stało się ostateczne. Zatem, jak stwierdził Minister, wydanie przez Dyrektora COF postanowienia z dnia [...] r. nastąpiło z rażącym naruszeniem art. 138 k.p.a. Wyjaśnił również, że ze względu na specyfikę postępowania prowadzonego w trybie art. 156 k.p.a. niedopuszczalnym jest rozpatrywanie w jego ramach zasadności zarzutów z art. 33 § 1 u.p.e.a., które podniesione zostały w piśmie z dnia 19 marca 2020 r.

Dyrektor COF, wobec wyeliminowania z obrotu prawnego jego postanowienia z dnia [...] r., wydał w dniu [...] r. kolejne postanowienie drugoinstancyjne, którym utrzymał w mocy własne postanowienie z dnia [...] r. w zakresie uznania niezasadności: zarzutu nieistnienia obowiązku, zarzutu przedawnienia obowiązku, zarzutu braku wymagalności obowiązku z innego powodu, zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego, zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Wierzyciel w rozstrzygnięciu tym podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w powyższym zakresie zaprezentowane w postanowieniu pierwszoinstancyjnym. Dodatkowo poinformowano, że na rachunku bankowym Poczty Polskiej S.A. nie odnotowano żadnych środków pieniężnych przekazanych przez organ egzekucyjny w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego nr [...] z dnia [...] r.

W skardze z dnia 12 lipca 2021 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, Zobowiązana zaskarżając w całości postanowienie Dyrektora COF zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. w związku z art. 18 u.p.e.a. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2019 r. poz. 2070),

2) art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 1, 2, 3, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a. w związku z art. 7 ust. 3 u.o.a.,

3) art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 18, art. 34 § 1 w związku z art. 33 pkt 1, 2, 4, 6, 7, 8 i 10 u.p.e.a.

poprzez niewłaściwe ich zastosowanie.

Wobec tych zarzutów Zobowiązana wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, a także o zasądzenie zwrotów kosztów postępowania sądowego, według norm przepisanych.

W motywach skargi Zobowiązana podniosła, że Dyrektor COF zaskarżonym postanowieniem bezzasadnie utrzymał w całości rozstrzygnięcie z dnia [...] r. w sytuacji, gdy zostało ono zaskarżone jedynie w części. Mianowicie zażalenie nie negowało prawidłowości postanowienia pierwszoinstancyjnego w zakresie uznania w nim zasadności zarzutu dotyczącego braku doręczenia Skarżącej upomnienia. Ponadto, zdaniem Zobowiązanej, postanowienie pierwszoinstancyjne winno być uchylone w zaskarżonej części i organ winien orzec co do istoty, uznając zasadność wszystkich zarzutów, których dotyczyło zażalenie. Podniosła również, że zaskarżone postanowienie z dnia [...] r. jest sprzeczne z postanowieniem Ministra Aktywów Państwowych z dnia [...] r. nr [...].

Powołując się na wyroki WSA w Poznaniu: z dnia 3 czerwca 2020 r. III SA/Po 138/20 oraz z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt III SA/Po 642/21 (w skardze podano nieprawidłową sygnaturę) Zobowiązana podniosła, że Wierzyciel zaniechał ustalenia i wyjaśnienia kwestii zarejestrowania odbiornika, co ma istotne znaczeni gdyż przesądza o istnieniu lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Ponadto podkreśliła, że żaden przepis prawa nie obliguje jej do posiadania dowodów wyrejestrowania odbiornika RTV.

Zobowiązana wyraziła pogląd, że kosztami bezzasadnie wszczętego postępowania egzekucyjnego należy obciążyć Wierzyciela. Zauważyła także, że po wniesieniu zarzutów nastąpiła zmiana okoliczności faktycznych i stanu prawnego, gdyż Światowa Organizacja Zdrowia ogłosiła stan pandemii i taki stan zaistniał również w Polsce. Nadto zaznaczyła, że mimo uchylenia czynności zajęcia rachunku bankowego, organ egzekucyjny nie zwrócił jej kwoty uzyskanej z owego zajęcia oraz nie naprawił szkody spowodowanej takim działaniem. Tymczasem organ egzekucyjny już po otrzymaniu zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 u.p.e.a., winien umorzyć postępowanie egzekucyjne.

Nieistnienie i niewymagalność obowiązku uzasadniono brakiem decyzji, która mogłaby stanowić podstawę dla wydania tytułu wykonawczego. Zdaniem Skarżącej, wysokość należnej opłaty abonamentowej musi być określona decyzją. Skoro postępowanie w tym przedmiocie nie zostało wszczęte i nie została wydana decyzja, to nie powstał obowiązek jej uiszczenia. Niezależnie od tego wskazano, że obowiązek uiszczania opłat abonamentowych spoczywa tylko na osobach posiadających odbiorniki RTV umożliwiających odbiór programu. Tymczasem Wierzyciel nie udokumentował, aby Skarżąca dysponowała takim urządzeniem. Skarżąca oświadczyła jednocześnie, że nie posiadała i nie używała odbiornika RTV. Ponadto w okresie wynikającym z tytułu wykonawczego nie przebywała pod adresem wymienionym w tym dokumencie, gdyż lokal ten został sprzedany przez jej matkę w 2007 r.

W skardze Zobowiązana podniosła, że stosownie do obowiązku wynikającego z § 5 ust. 1 i 2 rozporządzenia z 2007 r. Dyrektor COF nie dokonał ponownej rejestracji odbiorników RTV i nie powiadomił jej o tym fakcie. Z tego też względu tytuł wykonawczy został wydany bezpodstawnie.

Z ostrożności procesowej Zobowiązana podniosła także zarzut przedawnienia opłat abonamentowych. Uzasadniła to tym, że w myśl art. 118 k.c. tego rodzaju należności ulegają przedawnieniu po upływie 3 lat.

Podobnie, jak w piśmie z dnia 19 marca 2020 r. Skarżąca posłużył się tożsamą argumentacją dla wykazania zasadności: błędu co do osoby zobowiązanej, niedopuszczalności egzekucji i środka egzekucyjnego, braku doręczenia jej upomnienia, uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego oraz niespełniania przez tytuł wykonawczy wymagań z art. 27 u.p.e.a.

Końcowo Zobowiązana zauważyła, że Naczelnik US uwzględniając częściowo jej zarzuty umorzył postepowanie egzekucyjne.

Zobowiązana dodała również, że błędne sporządzenie rozstrzygnięcia i jego uzasadnienia pozbawiło ją możliwości zapoznania się z informacjami o przesłankach rozstrzygnięcia.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że na mocy art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 2070 z póżn. zm. - dalej ustawa zmieniająca) z dniem 30 lipca 2020 r. znowelizowano m.in. art. 33 u.p.e.a., jak również art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z póżn. zm. - p.p.s.a.). Analiza przepisów intertemporalnych, w tym art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej, doprowadziła do wniosku, iż w rozpatrywanej sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzemieniu sprzed nowelizacji. Wspomniany art. 13 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi bowiem, że do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Twierdzenie to uzasadnia fakt, że tytuł wykonawczy został wydany w dniu [...] r. i w tym samym dniu przekazano go organowi egzekucyjnemu do realizacji.

Wspomniany znowelizowany art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. umożliwia wniesienie skargi na każde postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie. W poprzednim stanie prawnym niedopuszczalne było natomiast zaskarżenie postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których było stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu. Wyjaśniając w jakim brzmieniu znajduje zastosowanie wspomniany przepis stwierdzić należy, że o reżimie, w jakim ma być rozpatrywana skarga na postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym decyduje data jej złożenia. Mianowicie w myśl art. 25 ustawy zmieniającej do postępowań sądowych w sprawach dotyczących postępowań egzekucyjnych i zabezpieczających, wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 7 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Zatem skoro skarga w niniejszej sprawie pochodzi z lipca 2021 r., a więc złożona została po 30 lipca 2020 r. (data wejście w życie znowelizowanego art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a.), to podlega ona rozpatrzeniu przez sąd administracyjny.

Poddanym kontroli Sądu rozstrzygnięciem Dyrektor COF utrzymał w mocy własne postanowienie w zakresie uznania niezasadności: zarzutu nieistnienia obowiązku, zarzutu przedawnienia obowiązku, zarzutu braku wymagalności obowiązku z innego powodu, zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego, zarzutu niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego, zarzutu niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. Zatem nieuprawnione jest twierdzenie skargi, że Dyrektor COF zaskarżonym postanowieniem odniósł się do wszystkich zarzutów dotyczących tytułu wykonawczego w sytuacji, gdy Zobowiązania w zażaleniu nie zanegowała rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego w części dotyczącej zasadności zarzutu o braku doręczenia jej upomnienia.

Przechodząc do dalszych rozważań stwierdzić należy, że zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. zobowiązanemu przysługuje w terminie 7 dni od dnia doręczenia tytułu wykonawczego prawo do zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.

Zamknięty katalog zarzutów zawarty jest w art. 33 § 1 u.p.e.a. Wskazany przepis stanowi, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:

1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;

2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;

3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4 u.p.e.a.;

4) błąd co do osoby zobowiązanego;

5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;

6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;

7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1 u.p.e.a.;

8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;

9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;

10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a., a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia stwierdzić należy, iż zarzut jest środkiem prawnym o niejednolitym charakterze. W zależności od wskazanych podstaw, wyliczonych w sposób wyczerpujący w art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązany wnosząc zarzut:

1) zapoczątkowuje spór o dopuszczalność egzekucji (art. 33 § 1 pkt 1 i 6 u.p.e.a.) lub o wymagalność obowiązku (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.) - z tytułu wykonawczego wynika domniemanie istnienia obowiązku, dlatego zobowiązany, wnosząc zarzuty na tych podstawach, zamierza wykazać, że obowiązek już nie istnieje (wykonanie, umorzenie, przedawnienie, wygaśnięcie obowiązku) lub, że jeszcze nie zaistniał (nienałożenie obowiązku) albo, że istnieje, ale nie jest jeszcze wymagalny lub, że egzekucja z innych powodów nie jest dopuszczalna;

2) zarzuca wierzycielowi lub organowi egzekucyjnemu istotne uchybienia proceduralne (art. 33 § 1 pkt 3-4, 6-7, 9-10 u.p.e.a.);

3) poddaje pod wątpliwość celowość wszczęcia egzekucji lub zastosowania danego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 5 i 8 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 34 § 1 u.p.e.a. zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1- 7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca. Zatem w rozpatrywanym przypadku organ egzekucyjny obowiązany był uzyskać stanowisko Wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów.

W przedmiotowej sprawie Skarżąca podniosła następujące zarzuty:

1) nieistnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

2) przedawnienia obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.),

3) braku wymagalności obowiązków objętych tytułem wykonawczym (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.),

4) błędu co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.),

5) niedopuszczalności egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

6) niedopuszczalności zastosowanego środka egzekucyjnego, w szczególności zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w A S.A. na podstawie zawiadomienia Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w G. z dnia [...] r. nr [...] (art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a.),

7) braku uprzedniego doręczenia Zobowiązanej prawidłowego upomnienia (art. 33 § 1 pkt 7 u.p.e.a.),

8) zastosowania zbyt uciążliwych środków egzekucyjnych (art. 33 § 1 pkt 8 u.p.e.a.),

9) niespełnienia przez tytuł wykonawczy wymogów wynikających z art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.).

W tym miejscu jedynie nadmienić należy, że Dyrektor COF w postanowieniu z dnia [...] r. uznał zasadność zarzutu niedoręczenia Skarżącej upomnienia. Natomiast Zobowiązana w tej części nie kwestionowała w zażaleniu prawidłowości rozstrzygnięcia Wierzyciela.

Przechodząc do rozważań nad zagadnieniem nieistnienia obowiązku podnieść należy przede wszystkim, że w dniu 13 kwietnia 2000 r. na imię i nazwisko Skarżącej zgłoszono odbiornik RTV i dotyczyło to jej poprzedniego miejsca zameldowania. Potwierdza to załączona do akt sprawy kopia "Wniosku o rejestrację odbiornika radiofonicznego/telewizyjnego". Powyższe przemawia za tym, że Wierzyciel dopełnił powinności wykazania, iż taka rejestracja miała miejsce. Zauważyć w tym miejscu należy, że Skarżąca nie negowała tego faktu. Zrodziło to więc obowiązek Skarżącej do ponoszenia opłat abonamentowych. Obowiązek uiszczania opłat abonamentowych powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego i trwa do czasu ich wyrejestrowania lub dopełnienia w placówce pocztowej Poczty Polskiej S.A. formalności związanych ze zwolnieniem od opłat abonamentowych (zob. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2018 r. sygn. akt II GSK 3012/17, Lex nr 2479090).

Zgodzić się należy z poglądem, że zarejestrowanie odbiornika bez jego późniejszego wyrejestrowania stanowi wystarczającą przesłankę istnienia obowiązku uiszczania opłat za jego używanie (opłata abonamentowa), który podlega egzekwowaniu w trybie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zobowiązany wnosząc zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), winien przedstawić dowody potwierdzające, że ten obowiązek nie istnieje (zob. wyrok NSA z dnia 20 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 928/18, Lex nr 2645539). Zatem na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika (zob. wyrok NSA z dnia 8 marca 2019 r. sygn. akt I GSK 837/18, Lex nr 2693760). Regulacja dotycząca opłat abonamentowych, którą obowiązek ich wnoszenia wiąże wyłącznie z zarejestrowaniem odbiornika nakazuje przechowywać dokument jego wyrejestrowania w okresie dłuższym niż 5 lat, gdyż wierzyciel ma prawo dochodzić zaległych nieprzedawnionych opłat w czasie nieograniczonym, limitowanym wyłącznie terminem początkowym wyznaczonym datą rejestracji odbiornika (zob. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 października 2015 r. sygn. akt I SA/GI 481/15, Lex nr 1926279). Zatem wbrew twierdzeniu Skarżącej, na zobowiązanym ciąży obowiązek przechowywania dowodu wyrejestrowania odbiornika, a więc dowodu ustania obowiązku ponoszenia opłat abonamentowych, a także obowiązek wykazania w postępowaniu, że obowiązek ten ustał poprzez przedstawienie dowodu wyrejestrowania odbiornika. Negatywnych skutków nieposiadania takiego dowodu nie można sanować powołując się na fakt wymeldowania się, zmiany miejsca zamieszkania i nieotrzymanie od wierzyciela zawiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego, skoro nie dopełniono obowiązku zawiadomienia o zmianie adresu, czy też nie dokonano wyrejestrowania RTV (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 czerwca 2020 r. sygn. akt I SA/Bd 41/20, Lex nr 3052096).

W kontekście powyższego zasadnym jest stanowisko, że obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej trwa do czasu wyrejestrowania odbiornika RTV, choćby użytkownik odbiornika faktycznie go nie użytkował lub nawet go nie posiadał.

Wskazać należy także na jeszcze jeden aspekt. Mianowicie przepisy dotyczące trybu rejestracji odbiorników RTV wskazują na obowiązek informowania właściwej jednostki o zaprzestania użytkowania odbiornika RTV (wyrejestrowania), a także na obowiązek zawiadomienia operatora o zmianie adresu zamieszkania. Wynika to odpowiednio z § 11 rozporządzenia Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2013 r. poz. 1676), zgodnie z którym użytkownik odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, niezwłocznie powiadamia operatora wyznaczonego o zmianie danych zawartych w zgłoszeniu, o zgubieniu lub zniszczeniu dowodu zarejestrowania odbiorników, o którym mowa w § 9, oraz o zaprzestaniu używania odbiorników (akt ten obowiązuje od 1 stycznia 2014 r.). W okresie wcześniejszym obowiązek ten wynikał z:

– § 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r. Nr 187, poz. 1342) - akt obowiązywał w okresie od 13 grudnia 2007 r. do 31 grudnia 2013 r.;

– § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 22 lipca 2005 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 141, poz. 1190) - akt ten obowiązywał od 29 lipca 2005 r. do 12 grudnia 2007 r.;

– § 4 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 16 lipca 1993 r. w sprawie rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych (Dz.U. Nr 70, poz. 338) - akt obowiązywał od 1 września 1993 r. do 16 czerwca 2005 r.

W tym kontekście zasadnym jest więc stanowisko, że zmiana miejsca zamieszkania, sprzedaż lokalu, gdzie użytkowany był zarejestrowany odbiornik RTV i brak rejestracji odbiornika RTV w nowym miejscu zamieszkania nie jest okolicznością, która zwalnia z obowiązku uiszczania opłaty abonamentowej. Taki skutek wywołuje natomiast wyrejestrowanie takiego odbiornika. Warunkiem koniecznym dla wykazania nieistnienia obowiązku, w tym przypadku powinności uiszczania opłaty abonamentowej, jest przedstawienie dokumentu potwierdzającego dokonanie wspomnianej czynności. Podkreślić należy, że ciężar udowodnienia tego faktu spoczywa na podmiocie, który wywodzi z tego korzystne dla siebie skutki procesowe, a więc na zobowiązanym. Skoro Skarżąca nie legitymuje się takim dowodem, to Wierzyciel prawidłowo przyjął niezasadność zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. W tej sytuacji Wierzyciel zasadnie dochodzi wymagalnych opłat abonamentowych.

Zagadnie nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego wymaga przywołania § 5 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, zgodnie z którym dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2).

Z zacytowanego przepisu wynika, że Poczta Polska S.A. była zobligowana do tego, aby wszystkim zarejestrowanym w dniu wejścia w życie wspomnianego aktu wykonawczego nadać indywidulany numer identyfikacyjny, a także zawiadomić ich o tym fakcie. Podkreślić przy tym należy, że przywołany przepis stanowi o "powiadomieniu" użytkowników, a zatem o przesłaniu zawiadomienia w zwykłej przesyłce listowej (bez potwierdzenia odbioru), na adres abonenta, pod którym rejestracja nastąpiła. W sytuacji braku zawiadomienia przez użytkownika o zmianie adresu, przesłanie powiadomienia na adres wskazany przy rejestracji czyniło zadość wymogom określonym we wskazanym wyżej przepisie rozporządzenia. Nadanie indywidualnego numeru indentyfikacyjnego nie było tożsame z anulowaniem zgłoszonych przez użytkowników wcześniejszych wniosków rejestracyjnych, ale stanowiło wyłącznie element przejścia do innego systemu rozliczania abonamentu, gdzie zastąpiono imienną książeczkę opłat indywidualnym numerem identyfikacyjnym. Nadanie tego numeru miało przede wszystkim walor techniczny w zakresie zmiany sposobu obsługi należności i kontaktów z abonentem. Dodać należy, że przesłanie zawiadomienia ma charakter wyłącznie informacyjny, wtórny do samego nadania numeru identyfikacyjnego, która to czynność dokonywana jest z urzędu, a organ nie jest zobowiązany do uzyskania potwierdzenia odbioru powiadomienia strony o jego nadaniu (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2021 r. sygn. akt I GSK 1839/18, Lex nr 3206297).

Zatem skoro Skarżąca nie dopełniła wymogów formalno-prawnych związanych z wyrejestrowaniem odbiornika RTV, to Poczta Polska S.A. zasadnie naliczyła jej opłaty abonamentowe objęte wskazanym wcześniej tytułem wykonawczym. Wbrew twierdzeniu Skarżącej, dla istnienia tego obowiązku bez znaczenia jest kwestia potwierdzenia doręczenia, czy też nadania zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru identyfikacyjnego, gdyż ma ono wyłącznie charakter informacyjny, a nie kreujący obowiązek.

Nie można również przychylić się do twierdzenia Zobowiązanej, że należność z tytułu opłaty abonamentowej winna być określona w formie decyzji administracyjnej. Uzasadniając to stanowisko Sąd posłuży się argumentacją zaprezentowaną w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r. o sygn. akt K 24/08 (Lex nr 564548), wydanym w przedmiocie zgodności z Konstytucją RP art. 7 ust. 1, 3, 5 i 6 u.o.a. - dotyczących charakteru uiszczania opłat abonamentowych. W orzeczeniu tym Trybunał Konstytucyjny uznał, że ustalanie wysokości należnego abonamentu - czy to w drodze samoobliczenia (gdy abonent sam ustala kwotę, którą winien uiścić na rachunek COF za jeden albo kilka miesięcy), czy też w trybie pozaprocesowym przez kierownika COF, jest czynnością materialno-techniczną dotyczącą obowiązku wynikającego wprost z przepisu prawa, a zatem tryb decyzyjny nie jest konieczny. W tej sytuacji brak decyzji administracyjnej nie stanowi przeszkody w przeprowadzeniu egzekucji administracyjnej abonamentu. Z ustawy wynika zarówno wysokość należności z tytułu abonamentu, jak i termin płatności. Innymi słowy, stwierdzenie, że użytkownik zarejestrowanego odbiornika zalega z zapłatą abonamentu pozwala na ustalenie kwoty zaległości i naliczenie stosownych odsetek podatkowych.

Oznacza to, że obowiązek regulowania opłat z tytułu używania odbiorników RTV powstaje z mocy prawa, po zarejestrowaniu odbiornika. Opłaty te są należne od osoby dokonującej rejestracji odbiornika. Wierzycielowi przysługuje w tym przypadku prawo egzekwowania opłat z mocy ustawy. Podstawę wystawienia tytułu wykonawczego stanowi przepis prawa, a nie akt administracyjny (zob. wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r. sygn. akt II FSK 429/18, Lex nr 2782085).

Reasumując niezasadny okazał się zarzut nieistnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

W kwestii zarzutu przedawnienia dochodzonych zaległości z tytułu nieuiszczonych opłat abonamentowych za okres od stycznia 2015 r. do października 2019 r. rozważania należy rozpocząć od tego, że należności z tytułu abonamentu RTV mają charakter publicznoprawny, a nie cywilnoprawny, bowiem obowiązek ich uiszczania wynika z ustawy, a nie ma charakteru umownego. Tak więc na podstawie art. 2 § 2 o.p., do przedawnienia opłat abonamentowych stosować należy art. 70 § 1 o.p., zgodnie z którym zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności (zob. wyrok NSA z dnia 27 maja 2020 r. sygn. akt I GSK 1668/19, Lex nr 3007500). Oznacza to, że najstarsze zaległości z 2015 r. ulegają przedawnieniu z upływem 31 grudnia 2020 r. W niniejszej sprawie na podstawie zawiadomienia Naczelnika US dokonano zajęcia rachunku bankowego, co nastąpiło w dniu [...] r. Takie działania prowadzą do przerwania biegu terminu przedawnienia. Jednak Wierzyciel rozpatrując ten zarzut nie wziął pod uwagę tego, że postanowieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny uchylił wspomnianą czynność egzekucyjną. W rezultacie tego doszło do unicestwienia materialnoprawnych skutków stosowania środków egzekucyjnych, a więc odpada przesłanka do przyjęcia dalszego trwania podstawy przerwania biegu terminu przedawnienia. W tym kontekście, o ile postanowienie pierwszoinstancyjne z dnia [...] r. zostało wydane w warunkach, kiedy należność była wymagalna w całości, o tyle Dyrektor COF orzekając jako organ odwoławczy winien uwzględnić to, że część należności uległa przedawnieniu, tj. za 2015 r. Reasumując stwierdzić należy, że częściowo zasadny okazał się zarzut przedawnienia obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.).

Nie zachodzą natomiast podstawy do uznania zarzutu o braku wymagalności obowiązku. Otóż o wystąpieniu tej okoliczności decyduje inna kategoria zdarzeń niż wskazana w uzasadnieniu do wniesionych zarzutów. Otóż przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego. Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej (zob. P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

Zajmując się czwartym z zarzutów stwierdzić należy, że: "Przez błąd co do zobowiązanego rozumie się sytuacje dwojakiego rodzaju. Po pierwsze, chodzi o sytuację, w której organ egzekucyjny lub egzekutor podjęli czynności egzekucyjne wobec osoby, którą błędnie uznali za zobowiązanego, w związku z czym doręczyli jej tytuł wykonawczy oraz pouczyli o prawie zgłoszenia zarzutów. Ponieważ w konsekwencji zobowiązany został pozbawiony możliwości obrony swych interesów, należy odstąpić od czynności egzekucyjnych wobec osoby błędnie uznanej za zobowiązanego i podjąć je wobec zobowiązanego. Należy zastrzec, że czynności egzekucyjne mogą być podejmowane wobec każdego, w czyim posiadaniu znajduje się majątek zobowiązanego (w przypadku egzekucji należności pieniężnych) lub rzecz podlegająca wydaniu. Osoba taka nie może bronić się przed egzekucją, twierdząc, że nie jest zobowiązanym, może natomiast zgłosić wniosek o wyłączenie spod egzekucji tych rzeczy lub praw majątkowych, które stanowią część jej majątku (art. 38 u.p.e.a.). Po drugie, chodzi o wskazanie w tytule wykonawczym osoby, na której nie ciąży obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji następuje przez porównanie danych osoby wskazanej w tytule wykonawczym z danymi adresata orzeczenia lub innego dokumentu, stanowiącego podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. Różnica w tym zakresie może być zarówno wynikiem popełnienia przez wierzyciela błędu przy sporządzaniu tytułu wykonawczego, jak również skutkiem przejścia obowiązku na inny podmiot przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego" (P. M. Przybysz [w:] Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, wyd. IX, Warszawa 2021, art. 33).

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w rozpatrywanej sprawie nie doszło do błędu co do skierowania egzekucji do osoby niezobowiązanej. Jak wykazano, na Skarżącej ciążył obowiązek uiszczenia opłat abonamentowych za okres wskazany w tytule wykonawczym. Wcześniej także wyjaśniono, że kwestia niezamieszkiwania w miejscu, gdzie był użytkowany odbiornik, jak również zaprzestanie korzystania z niego, bez formalnego jego wyrejestrowania pozostaje bez znaczenia dla obowiązku uiszczania opłaty, jak również omawianej przesłanki z art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.

Zarzut oparty na art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. - niedopuszczalność egzekucji z powodu braku wymagalności obowiązku, obejmuje niedopuszczalność egzekucji ze względów formalnych (podmiotowych lub przedmiotowych), a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Niedopuszczalność musi mieć przy tym źródło w przepisach prawa, całkowicie wyłączających możliwość przymusowego dochodzenia danego obowiązku w drodze postępowania egzekucyjnego, czy też wyłączających możliwość dochodzenia obowiązku w stosunku do danej osoby. Tymczasem wystąpienie zdarzenia opisanego w art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. Skarżąca umotywowała przedawnieniem obowiązku oraz niewydaniem decyzji określającej wysokość zaległości z tytułu opłaty abonamentowej. Zatem Zobowiązana niedopuszczalność egzekucji i zastosowanego środka egzekucyjnego wiąże de facto z okolicznościami, które miały uzasadniać wystąpienie zarzutów wymienionych we wcześniejszych punktach art. 33 § 1 u.p.e.a., tj. pkt 1 i 2. Ustalenia te pozwalają na stwierdzenie o niezasadności zarzutu dotyczącego niedopuszczalności egzekucji i zastosowanego środka egzekucyjnego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).

Ostatni z zarzutów związany jest z niespełnianiem przez tytuł wykonawczy wymagań z art. 27 u.p.e.a., a w szczególności tych z pkt 3. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek. Skarżąca stoi na stanowisku, że błędnie został określony obowiązek, a także jego wysokość i odsetki, a ponadto podano nieprawidłowa podstawę prawną należności. Twierdzenie to nie zostało szerzej umotywowane. Przypuszczać należy, że oparciem dla tego zarzutu był przede wszystkim negacja istnienia obowiązku Zobowiązanej do ponoszenia ciężaru opłat abonamentowych. Nie mniej jednak należy stwierdzić, że w tytule wykonawczym prawidłowo oznaczono treść obowiązku, jako "nieuiszczona opłata abonamentowa za używ. odbiornika". Jak bowiem wykazano, Skarżąca zobligowana była do dokonywania opłat abonamentowych. Również kwoty zaległych opłat odpowiadają tym za używanie odbiornika telewizyjnego albo odbiornika telewizyjnego i radiofonicznego określonych:

– za 2015 r. w kwocie 21,50 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii Telewizji z dnia 6 maja 2014 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2015 r. (Dz.U. z 2014 r. poz. 647),

– za 2016 r. w kwocie 22,70 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii Telewizji z dnia 19 maja 2015 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2016 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 750 z późn. zm.),

– za 2017 r. w kwocie 22,70 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii Telewizji z dnia 18 maja 2016 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2017 r. (Dz.U. z 2016 r. poz. 737),

– za 2018 r. w kwocie 22,70 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii Telewizji z dnia 25 maja 2017 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2018 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 1066),

– za 2019 r. w kwocie 22,70 zł - § 1 pkt 2 rozporządzenia Krajowej Rady Radiofonii Telewizji z dnia 10 maja 2018 r. w sprawie wysokości opłat abonamentowych za używanie odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych oraz zniżek za ich uiszczanie z góry za okres dłuższy niż jeden miesiąc w 2019 r. (Dz.U. z 2018 r. poz. 1013).

Ponadto w tytule wykonawczym - stosownie do art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – określono termin, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaj i stawkę tych odsetek (część E tytułu wykonawczego).

Ponownie rozpoznając sprawę Wierzyciel winien zbadać zasadność zarzutu przedawnienia. Jeżeli nie doszło do skutecznego zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia, to będzie on zasadny przynajmniej w odniesieniu do części należności dochodzonej na podstawie powyższego tytułu wykonawczego.

W opisanej powyżej sytuacji uzasadniony jest wniosek, że wyczerpana została przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), a to obligowało Sąd do uchylenia zaskarżonego postanowienia. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając na rzecz Skarżącej uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.