Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1172/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6461 Wynalazki
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. art. 25 ust. 1, 26 ust. 1, 255 ust. 1 i 4, 256 ust. 1, 315 ust. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. art. 7, 75 par. 1, 77 par. 1, 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Wieczorek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2011 r. sprawy ze skargi H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (organ) decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. nr Sp. [...] po rozpoznaniu na rozprawie sprawy o unieważnienie patentu nr [...] na wynalazek pt. "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny", udzielonego na rzecz M. T. (uprawiony), na skutek sprzeciwu, wniesionego przez spółkę H. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (wnioskodawca, skarżąca), działając na podstawie art. 10 i 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (j.t. Dz. U. z 1993 r. Nr 26, poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i 3, art. 246 ust. 1 i 247 ust. 2 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (j.t. Dz. U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117 ze zm., dalej p.w.p.) sprzeciw oddalił.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym

i prawnym.

Skarżąca w dniu [...] października 2009 r. złożyła do Urzędu Patentowego RP sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu na rzecz uprawninego patentu nr [...] na ww. wynalazek. Zdaniem wnoszącego sprzeciw przedmiotowy wynalazek nie spełnia ustawowych warunków wymaganych do uzyskania patentu, tj. kryteriów nowości i nieoczywistości, wynikających z art. 25 i 26 ustawy – Prawo własności przemysłowej. Zdaniem skarżącej każda znana i dostępna w handlu maszyna hafciarska dostosowana do wyrobów ażurowych pozwala na obszycie zewnętrzne brzegu dowolnego konturu ściegiem hafciarskim, a następnie odcięcie podgrzanym elementem niepotrzebnego materiału na zewnątrz lub wewnątrz konturu. W wielu maszynach hafciarskich narzędzie odcinające stanowi laser. W ocenie wnioskodawcy, każdy z zastosowanych środków technicznych jest znany, natomiast znajdujące się w handlu maszyny hafciarskie są przystosowane do wykonywania takich czynności. Także kombinacja tych środków jest dla każdego fachowca oczywista. Zdaniem wnioskodawcy, obszycie każdego brzegu może mieć postać ściegu hafciarskiego, a krawędź emblematu może być linią ciągłą. Jednorodność struktury tej krawędzi wynika ze zgrzania włókien narzędziem odcinającym, która to cecha jest jednak mało uchwytna i trudna do zmierzenia.

Wnioskodawca do sprzeciwu załączył płytę DVD z filmem obrazującym pracę maszyny haciarskiej, kserokopię z prospektu F. S.A. oraz wyhaftowny wzór emblematu.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2010 r. uprawniony z patentu uznał sprzeciw za bezzasadny i wniósł jego oddalenie oraz przyznanie zwrotu przepisowych kosztów postępowania. Zdaniem uprawnionego, w sprzeciwie nie podano szczegółów, które mogłyby uzasadnić tezę braku nowości rozwiązania. Jego zdaniem, wynalazek nie dotyczy działania maszyny hafciarskiej, natomiast proces wytwórczy wyrobów ażurowych, jakimi są firanki i koronki, mimo, iż prowadzony przy użyciu maszyn hafciarskich, oparty jest na całkowicie odmiennej technologii.

Wobec uznania sprzeciwu przez uprawnionego za bezzasadny sprawa została przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym.

Na rozprawie, na której stawili się wyłącznie pełnomocnicy uprawnionego wraz z uprawnionym, nie składano wniosków formalnych i za zgodą obecnej strony, ekspert – referent odstąpił od wygłoszenia referatu. Pełnomocnik uprawnionego oświadczył, że podtrzmuje wniosek o oddalenie sprzeciwu i wszytkie argumenty

i twierdzenia, jak w odpowiedzi na sprzeciw oraz w pismach procesowych uprawnionego. Przedłożył do akt sprawy załącznik do protokołu z rozprawy,

tj. trzystronnicowe pismo procesowe, w którym podał, że wnoszący sprzeciw nie wykazał w sposób określony w ustawie – Prawo własności przemysłowej,

iż przedmiotowy wynalazek tak w części dotyczącej “sposobu", jak i “wyrobu", nie był nowy (art. 25 p.w.p.) i nie był nieoczywisty (art. 26 p.w.p.). Jego zdaniem, sprzeciw został oparty na zarzucie “rzekomego braku cech nowości i braku cechy nieoczywistości rozwiązania, jakie stanowi przedmiot spornego wynalazku". Podkreślił, że wynalazek nie dotyczy zasady działania maszyny hafciarskiej ani sposobu wykonywania wzoru haftu, czy też obszycia ściegiem hafiarskim jako takim brzegu wytworu. Przedmiotem wynalazku jest sposób wykonania fazy wykończeniowej emblematu polegający na takim wykonaniu ściegu na krawędzi wyrobu, które to wykonanie umożliwia uzyskanie jednorodnej struktury materiału na tej krawędzi i jej idealnej linii ciągłej, a na to pozwala zgodnie z wynalazkiem,

w ocenie uprawnionego, zastosowanie termicznej metody odcięcia naddatku materiału, co z kolei zapewnia specjalny, płaski jednonitkowy ścieg hafciarski. Pełnomocnik uprawnionego zaznaczył w związku z powyższym, że istotnych cech rozwiązania według wynalazku, wnoszący sprzeciw nie zdołał dowodowo zakwestionować. Nadto stwierdził, że wnioskodawca nie wykazał, by wszytkie cechy rozwiązania określone w niezależnych zastrzeżeniach patentowych uwględnione łącznie, były w dniu zgłoszenia objęte stanem techniki. Zdaniem uprawnionego, wnioskodwca nie wykazał również, że przywołane fakty nie ujawniały w sposób jasny i bezpośredni istoty wynlazku, a w szczególności zastrzeżonych cech, a także,

iż sposób i wyrób według sposobu były przed datą zgłoszenia oczywiste,

co w szczególności znalazło potwierdzenie w produkcji emblematów tekstylnych. Jak wynika z protokołu rozprawy, uprawnionemu doręczono odpis pisma wnioskodwacy

z dnia [...] grudnia 2010 r., w którym wniósł on o odroczenie rozprawy wyznaczonej na dzień [....] grudnia 2010 r. z uwagi na kolizję terminów rozpraw i brak możliwości ustanowienia substytucji oraz o wyznaczenie innego terminu procedowania.

Zdaniem organu, zgodnie z art. 246 ust. 1 p.w.p. każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec jego prawomocnej decyzji o udzieleniu patentu, prawa ochronnego lub prawa z rejestracji w ciągu sześciu miesięcy od opublikowania w "Wiadomościach Urzędu Patentowego" informacji o udzieleniu prawa. Zgodnie

z art. 255 ust. 1 pkt 9 p.w.p. wniosek o unieważnienie patentu na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny rozpatruje się w trybie postępowania spornego, zaś zgodnie z art. 255 ust. 4 p.w.p., rozpatrując sprawę sporną organ związany jest granicami wniosku i podstawą prawną wskazaną przez wnoszącego sprzeciw. Natomiast zgodnie z art. 315 ust. 3 p.w.p., warunki wymagane do uzyskania patentu ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku.

W przedmiotowej sprawie wynalazek został zgłoszony w dniu [...] lipca

2000 r., zatem zastosowanie w tym przypadku będą miały przepisy w brzmieniu ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 1993 r. (Nr 26, poz. 117 ze zm.).

Zgodnie z art. 10 ustawy o wynalazczości wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, nie wynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące nadawać się do przemysłowego stosowania. Stosownie zaś do przepisu art. 11 ustawy o wynalazczości, rozwiązanie uważa się za nowe, jeśli przed datą, według której oznacza się pierwszeństwo do uzyskania patentu, nie zostało udostępnione do wiadomości publicznej w sposób ujawniający dla znawcy dostateczne dane do jego stosowania, a w szczególności przez publikację, jawne stosowanie lub wystawienie na wystawie publicznej.

Jak podał organ, z analizy przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw materiałów dowodowych nie wynika, iż objęte spornym patentem rozwiązania nie były nowe lub wynikały w sposób oczywisty ze stanu techniki. Dokumenty te,

tj. płyta DVD z filmem obrazującym pracę maszyny hafciarskiej, kserokopia

z prospektu F. S.A. oraz wyhaftowany wzór emblematu, nie stanowią, zdaniem organu, dowodu na potwierdzenie zarzucanych przez wnoszącego sprzeciw okoliczności. Kserokopia z prospektu F. S.A. jest opatrzona datą, która jest późniejsza niż data pierwszeństwa (i publikacji) przedmiotowego patentu i dlatego nie można uznać treści w niej zawartych za stan techniki. Płyta DVD z filmem oraz wyhaftowany wzór emblematu nie zostały opatrzone datą, dlatego też nie mogą zostać uznane za część stanu techniki.

W konsekwencji powyższego, organ podzielił w całości stanowisko uprawnionego, że przedstawione przez wnoszącego sprzeciw dowody nie podważają nowości oraz nieoczywistości spornego patentu, ponieważ wnioskodawca nie wykazał, by przed datą zgłoszenia znane były rozwiązania charakteryzujące się takimi samymi cechami technicznymi, jak objęte spornym patentem wynalazki oraz nie wykazał, że objęte spornym patentem wynalazki wynikają w sposób oczywisty ze stanu techniki.

Skargę na tę decyzję wniosła skarżąca zarzucając jej naruszenie art. 94

§ 2 Kpa. w zw. z art. 89 § 2 Kpa. w zw. z art. 10 § 1 Kpa., polegające na nieodroczeniu rozprawy w dniu [...] lutego 2011 r. pomimo podnoszenia nowych twierdzeń w sprawie nieznanych skarżącej, co stanowiło inną ważną przyczynę opisaną w art. 94 § 2 kpc. obligującą kierującego rozprawą do jej odroczenia.

Zarzuciła także naruszenie art. 107 § 1 Kpa. w związku z art. 2558 § 1

pkt 8 p.w.p. poprzez fakt, że decyzja nie zawiera ustaleń faktycznych w sprawie.

Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarżąca wniosła

o uchylenie tej decyzji w całości. Nadto na podstawie art. 106 § 3 tej ustawy wniosła o przeprowadzenie dowodu z następujących dokumentów:

1) z akt postępowania przygotowawczego [...] Prokuratury Rejonowej w B., tj. między innymi zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa z dnia [...] lipca 2009 r., dokumentów świadczących o posiadanych patentach przez uprawnionego, protokołu przesłuchania podejrzanego J. P. R. z dnia [...] lutego 2010 roku, na okoliczność stawiania zarzutów Prezesowi H. Sp. z o. o. – J. P. R. popełnienia przestępstwa z art. 303 ust. 2 p.w.p w związku z naruszeniem patentu nr [...] pt. "Sposób wykonania emblematu tekstylnego i emblemat tekstylny";

2) wydruków ze stron internetowych zawierających artykuły:

- "Drukarka na nitkę"

- "O haftowaniu"

- "Haft maszynkowy"

- "Hafciarska technologia następnej generacji",

na okoliczność ogólnie dostępnej od lat 80-tych XX wieku technologii haftu komputerowego, opierającej się na zasadach opisanych w zastrzeżeniach patentowych;

3) dokumentacji prawnych emblematów umundurowania, tj. między innymi dokumentacji prawnej dotyczącej prawa pokrewnego na haftowany wizerunek ORŁA Z NAPISEM POLICJA na czapki (garnizonowe), dokumentacji prawnej dotyczącej prawa pokrewnego na haftowany wizerunek ORŁA Z NAPISEM POLICJA na czapki (wyjściowe), dokumentacji prawnej dotyczącej prawa pokrewnego na haftowany emblemat z napisem Policja, na okoliczność, że skarżąca wykonywała emblematy umundurowania przed datą pierwszeństwa i publikacji przy wykorzystaniu technologii haftu komputerowego, opisanej w zastrzeżeniach patentowych.

Skarżąca podkreśliła, że powyższe orzeczenie Urzędu Patentowego nie może się ostać w obrocie prawnym z uwagi na jego wadliwość, polegającą na uchybieniach procedury, mających zasadniczy, istotny wpływ na jego treść.

Jak wskazała skarżąca przepis art. 256 § 1 p.w.p do postępowania spornego przed Urzędem Patentowym w sprawach nieuregulowanych w tejże ustawie nakazuje stosować odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (Kpa.). Z tego też powodu, jej zdaniem, prawidłowość przeprowadzenia rozprawy z dnia [...] lutego 2011 r. winna być oceniana na gruncie przepisów art. 89 do art. 96 Kpa. W świetle tych przepisów stwierdziła, że rozprawa ta w kontekście jej przebiegu, a zwłaszcza stanowiska zawartego w piśmie procesowym uprawnionego z dnia [...] lutego 2011 r. wymagała odroczenia

i doręczenia tego pisma pełnomocnikowi skarżącej, celem zajęcia stanowiska wobec zawartych w nim twierdzeń. Zawarte w tym piśmie twierdzenia uprawnionego

z patentu co do przedmiotu wynalazku pozostają, co zaznaczyła w jaskrawej sprzeczności z treścią zastrzeżeń patentowych. Odnoszą się one do przedstawienia, na czym, zdaniem uprawnionego, polega ochrona patentowa objęta patentem

PL [...] i odbiegają od ujawnionych w rejestrze zastrzeżeń patentowych w kilku istotnych punktach. Pomijają one, jak podała skarżąca, ten element zastrzeżeń,

w którym "element z materiału włókienniczego wraz z podłożem przemieszcza się mechanicznie względem igły głowicy maszyny haftującej wzdłuż linii zadanego, korzystnie programem komputerowym, konturu emblematu", nadto "Igła głowicy wykonuje ściegiem hafciarskim obszycie zewnętrzne brzegu emblematu, po czym elementem tnącym, podgrzanym do temperatury topnienia włókien usuwa się naddatek materiału włókienniczego. W emblemacie obszycie zewnętrzne ma postać ściegu hafciarskiego zaś krawędź emblematu ma postać linii ciągłej i jednorodnej strukturze materiału", zaś w opisie zaproponowanym na rozprawie założoną poprawę estetyki wyrobu zapewnia tylko płaski, jednonitkowy ścieg hafciarski, którego nie ma w zastrzeżeniach patentowych.

Literatura postępowania administracyjnego wskazuje, że kierujący rozprawą może ją przeprowadzić w przypadku niestawienia się na rozprawę osób należycie na nią wezwanych. Winien jednak mieć na uwadze, co podkreśliła skarżąca, cele rozprawy, o których mowa w art. 89 Kpa. Jeżeli okaże się, że cele te nie będą możliwe do osiągnięcia w powstałej sytuacji, to powinien rozprawę odroczyć. Niemożność realizacji tych celów stanowi "inną ważną przyczynę", o której mowa w art. 94 § 2 in fine Kpa., a która obliguje kierującego rozprawą do jej odroczenia. Opisana wyżej sytuacja wskazuje, co zauważyła skarżąca, że nie została ona powiadomiona o zmianie stanowiska uprawnionego z patentu i dlatego

w świetle treści art. 89 § 2 w zw. z art. 10 § 1 Kpa. zachodziła konieczność ustalenia, jaki jest rzeczywisty stan interesów stron, a tym samym konieczność odroczenia rozprawy.

Wskazała nadto, że stanowisko wyrażone w przedmiotowym piśmie zostało wyrażone w takiej formie po raz pierwszy w toku postępowania. Uprawniony kilkakrotnie zajmował stanowisko w sprawie, w dniu [...] stycznia 2010 r. wniósł

o oddalenie sprzeciwu jako bezzasadnego z tym zastrzeżeniem, że merytoryczną argumentację przedstawi w terminie późniejszym. Następnie w piśmie z dnia [...] kwietnia 2010 r. zakwestionował tezę, że przedmiot wynalazku dotyczy działania maszyny hafciarskiej, ale nie wskazał żadnego uzasadnienia tego twierdzenia, które jest odmienne niż przywołana treść zastrzeżeń patentowych. Skarżąca zauważyła, że zmiana stanowiska uprawnionego wyrażona w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. uwzględnia wszystkie zarzuty podniesione w sprzeciwie. Powstała w tej sytuacji, jak podała skarżąca, uzasadniona wątpliwość, czy stanowisko uprawnionego co do uznania sprzeciwu za bezzasadny jest nadal podtrzymywane i czy omawiane pismo nie stanowi de facto przyznania zasadności sprzeciwu. Rozstrzygnięcie tej kwestii wymagało wypowiedzi skarżącej, a wobec jej nieobecności na rozprawie, doręczenia stanowiska uprawnionego i umożliwienia wypowiedzenia się po odroczeniu rozprawy.

Podnoszona okoliczność i jej waga nie ma, jak podała skarżąca, jedynie charakteru teoretycznego. Jak wynika z załączonych kopii kart postępowania przygotowawczego toczącego się pod numerem [...] twierdzenia uprawnionego stanowią podstawę postawienia zarzutów karnych Prezesowi Zarządu skarżącej J. R.. Przedstawione zaś dowody z dokumentacji prawnych sporządzanych w latach 90-tych pokazują dobitnie, niezależnie od licznych artykułów omawiających historię rozwoju technologii haftu komputerowego, że technologia objęta zastrzeżeniami patentowymi była wykorzystywana jako ogólnodostępna przed datą pierwszeństwa i publikacji. Skarżąca zauważyła, że technologia ta była wykorzystywana przy produkcji elementów umundurowania dla wszystkich służb mundurowych. Przedstawione dokumentacje dotyczą umundurowania Policji, wojska, Poczty Polskiej. Powszechność wiedzy o tej technologii uprawnia do twierdzenia, że zachodziło w tym momencie notorium świadczące o powszechnej dostępności wspomnianej technologii już w latach 90 – tych.

Wobec zarzutów sformułowanych co do naruszenia art. 107 § 1 i 3 Kpa.

w związku z art. 2558 § 1 pkt 8 p.w.p. podała, że w art. 107 § 1 Kpa. wymienione są składniki decyzji, które służą pełnemu określeniu elementów stosunku prawnego zarówno materialnego, jak też procesowego. Jednym z obowiązkowych składników każdej decyzji administracyjnej jest uzasadnienie. Rolą uzasadnienia wynikającą z brzmienia art. 107 § 3 Kpa. jest objaśnienie toku myślenia prowadzącego do zastosowania przepisu prawnego w sprawie. Objaśnienie to może być trafne lub błędne i dlatego powinno podlegać kontroli w drodze administracyjnej i sądowej. Przepisy ustawy – Prawo własności przemysłowej w art. 2558 ust. 1 określają obligatoryjne składniki decyzji wydawanej w trybie postępowania spornego. W pkt 8 owego przepisu ustawodawca nakazał umieścić w decyzji uzasadnienie faktyczne

i prawne, które, zdaniem skarżącej, nie znalazło się w zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 107 § 3 Kpa. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno

w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i odparł zarzuty skarżącej, jakoby zaskarżona decyzja nie zawierała uzasadnienia faktycznego i prawnego. UP wskazał, że żaden z przedstawionych dokumentów nie stanowi dowodu na potwierdzenie wskazanych przez skarżącą okoliczności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi zatem o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej, która jest dokonywana pod względem ich zgodności

z prawem materialnym i przepisami procesowymi, według stanu faktycznego

i prawnego obowiązującego w dacie podjęcia aktu lub czynności (w tej sprawie decyzji).

Ponadto Sąd, w myśl art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej "p.p.s.a." rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając zaskarżoną decyzję w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził naruszenia prawa, które skutkowały uwzględnieniem skargi.

Ustawa - Prawo własności przemysłowej w art. 315 ust. 3 wyraża zasadę, w myśl której zdolność patentową wynalazku (ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu) zgłoszonego do ochrony przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed dniem 22 sierpnia 2001 r., ocenia się na podstawie dotychczasowych przepisów - czyli obowiązujących w dniu zgłoszenia wynalazku.

Zgłoszenie spornego wynalazku celem uzyskania ochrony patentowej, nastąpiło w dniu [...] lipca 2000 r. czyli w okresie obowiązywania ustawy

z 19 października 1972 r. o wynalazczości. Stąd ocena materialnoprawnych przesłanek zdolności patentowej tego wynalazku podlegać powinna przepisom ustawy o wynalazczości.

Stosownie do art. 89 ust. 1 w zw. z art. 246 ust. 1 p.w.p. patent może być unieważniony w całości lub w części, wskutek umotywowanego sprzeciwu każdej osoby, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania patentu. Przepis ten określa okoliczności uzasadniające unieważnienie patentu w postaci wykazania braku ustawowych warunków wymaganych do jego uzyskania.

Przy rozpatrywaniu sprawy o unieważnienie patentu w trybie postępowania spornego według art. 255 ust. 1 p.w.p. Urząd Patentowy (UP) bada datę wszczęcia takiego postępowania. Sprawy wszczęte w tym trybie pod rządami ustawy - Prawo własności przemysłowej, czyli od dnia 22 sierpnia 2001 r., w aspekcie procesowym, rozpatrywane są według jej przepisów, nawet gdy dotyczą oceny zdolności patentowej wynalazku zgłoszonego w okresie obowiązywania ustawy

o wynalazczości, której przepisy - stosownie do art. 315 ust. 3 p.w.p. - stanowią materialnoprawną podstawę tej oceny.

Sprawę w trybie postępowania spornego organ, z mocy art. 255 ust. 4 p.w.p. rozstrzyga w granicach wniosku i jest związany podstawą wskazaną przez wnioskodawcę. Unieważnienie patentu służy skorygowaniu błędu popełnionego przy jego udzieleniu, polegającego na przyznaniu prawa, mimo braku ustawowych warunków jego udzielenia.

Skarżąca odwołując się do przepisów p.w.p. wskazała, że zgłoszone rozwiązanie nie może być uznane za wynalazek, ponieważ nie posiada ono cech nowości i nieoczywistości wynikających z art. 25 ust. 1 i art. 26 ust. 1 p.w.p.

W ocenie Sądu ustalenie kryterium oczywistości, czy też nieoczywistości rozwiązania to skomplikowany proces obejmujący kilka etapów. Są to: określenie właściwego stanu techniki, zidentyfikowanie cech zgłoszonego wynalazku, przyjęcie właściwego miernika oceny oraz wyznaczenie progu oczekiwanego postępu.

W świetle podniesionych w sprzeciwie zarzutów żadna z tych okoliczności nie została objęta rozważaniami zawartymi w uzasadnieniu decyzji. Organ nie zadał sobie trudu na odpowiedź na pytanie, czy rację ma skarżąca, odnosząc zastrzeżenia patentowe do podstawowej, powszechnie znanej i stosowanej zasady funkcjonowania hafciarki komputerowej, czy uprawniony, zaprzeczający tej tezie.

Kolejnym etapem oceny poziomu wynalazczego jest ustalenie, czy właściwie zidentyfikowane są cechy rozwiązania wynalazku, dla których uzyskano ochronę patentową. Jak słusznie wskazano w orzecznictwie NSA przy właściwym zidentyfikowaniu cech rozwiązania wynalazku przesądzające są zastrzeżenia patentowe, które określają elementy rozwiązania stanowiące, według uprawnionego, nowy, nieoczywisty wkład do znanego stanu techniki. Wąska interpretacja zastrzeżeń patentowych nakazuje brać pod uwagę jedynie to, co expressis verbis zostało w nich wyrażone. Niedopuszczalna jest bowiem rozszerzająca interpretacja zastrzeżeń patentowych w związku z wynikającym z udzielonego patentu ograniczeniem powszechnego swobodnego korzystania z chronionego rozwiązania technicznego. Pod znakiem zapytania w związku z tym stoją wypowiedzi uprawnionego, który

w sposób sprzeczny z zastrzeżeniami ujawnionymi w rejestrze opisuje przedmiot udzielonego mu patentu. Urząd Patentowy nie odniósł się także do tej kwestii, pomijając ją milczeniem.

Stwierdzić zatem należy, że na etapie procedowania UP dopuścił się naruszeń przepisów postępowania, które to naruszenie – zdaniem Sądu – mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania.

Kontrola zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem możliwa jest wyłącznie w warunkach wyczerpujących ustaleń faktycznoprawnych dokonanych przez organ. Warunki te są spełnione tylko w sytuacji przestrzegania zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 256 ust. 1 p.w.p., do postępowania spornego przed UP, w tym do postępowania o unieważnienie patentu, w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kpa.

Takie unormowanie pociąga za sobą wiele doniosłych konsekwencji prawnych. Przede wszystkim obliguje UP do stosowania w postępowaniu spornym ogólnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 6 i następnych Kpa.,

w tym zwłaszcza zasady prawdy materialnej, wyrażonej w art. 7 Kpa. Aczkolwiek

w postępowaniu o unieważnienie patentu (spornym) organ rozstrzyga spór między stronami na zasadzie kontradyktoryjności procesu, przy czym w myśl art. 255 ust. 4 p.w.p. zakres żądania (granice wniosku) i wskazana podstawa prawna wyznaczają zakres sprawy (co oznacza, że organ nie może badać sprawy pod kątem innej podstawy unieważnienia niż podana przez stronę), jednak kontradyktoryjność ta, skutkiem obowiązku stosowania w tym postępowaniu odpowiednio przepisów Kpa., nie zmienia ogólnej zasady, że wydając decyzję w sprawie, UP związany jest rygorami procedury administracyjnej określającej obowiązki organu w zakresie prowadzenia postępowania i orzekania. W rezultacie obowiązany jest do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i jej załatwienia, zgodnie z art. 7 Kpa. Żeby sprostać temu zadaniu musi w sposób wyczerpujący zebrać oraz rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na jego podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona, do czego z kolei zobowiązują art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Materiał dowodowy zebrany

w sprawie powinien być kompletny, tj. dotyczyć wszystkich okoliczności faktycznych, które mają znaczenie dla jej rozstrzygnięcia i powinien zostać zebrany zgodnie

z prawem (art. 75 § 1 Kpa.). Oznacza to obowiązek m.in. przeprowadzenia w razie potrzeby, z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego i zgodnie

z wymogami procedury. Z kolei rozpatrzenie całego materiału dowodowego oznacza konieczność ustosunkowania się przez organ do wszystkich dowodów zebranych

w sprawie i ich analizy.

Stosownie do tych reguł organ, w granicach wniosku inicjującego postępowanie sporne i wskazanej w nim podstawy prawnej żądania, obowiązany jest wykazać niezbędną aktywność obliczoną na pełne wyjaśnienie sprawy w tym zakresie. W uwarunkowaniach faktycznoprawnych rozpatrywanej sprawy, organ uznał, że wskazany przez wnioskodawcę materiał dowodowy na uzasadnienie wniosku, w świetle stanowiska zajętego w odpowiedzi na wniosek przez uprawnionego oraz wyników wskazanej na wstępie rozprawy, wystarcza do załatwienia wniosku. Organ winien ten materiał poddać gruntownej analizie i ocenić. Jest to niezbędne minimum procedowania w tej sprawie. Należy przy tym zauważyć, że postępowanie w przedmiocie unieważnienia patentu trwało niespełna półtora roku i w tym czasie strony złożyły wiele oświadczeń, zostało przeprowadzone postępowanie dowodowe. Samo odnotowanie w uzasadnieniu decyzji stanowisk stron, przeprowadzonych dowodów nie czyni temu zadość. Jest to o tyle istotne, że strony przedstawiały własną ocenę twierdzeń przeciwnika, prezentowały swoje racje w różnych stadiach tego postępowania, jak chociażby skarżąca, odnosząc się do pisma uprawnionego z dnia [...] lutego 2011 r. złożonego jako załącznik do protokołu rozprawy, która stwierdziła, że podana w nim argumentacja świadczy

o uwzględnieniu przez uprawnionego zarzutów podniesionych w sprzeciwie.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślane jest znaczenie prawne rozważenia całego materiału dowodowego. Organ rozpatrując materiał dowodowy nie może pominąć jakiegokolwiek przeprowadzonego dowodu, może natomiast zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów, odmówić dowodom wiarygodności. Jednak wówczas obowiązany jest wskazać przyczynę takiego stanowiska. Tylko taki sposób wskazania motywów rozstrzygnięcia umożliwia sądom kontrolę prawidłowości przeprowadzonego postępowania i jego wyniku w postaci decyzji. Zatem ocenie sądu nie podlega tylko osnowa decyzji, ale jej całość, łącznie

z uzasadnieniem faktycznym i prawnym (wyrok NSA z dnia 15 listopada 2001 r., sygn. akt I SA/Gd-668/98). Wobec tego uzasadnienie, którego treść nie pozwala na poznanie motywów, którymi kierował się organ przy załatwianiu sprawy, skutkuje wadliwością uzasadniającą uchylenie decyzji z tego powodu, że nie poddaje się ona kontroli i ocena jej legalności nie jest możliwa (wyrok NSA z dnia 28 października 1998 r., sygn. I SA/Gd 1651/96). Decyzja, która nie zawiera powyższych elementów narusza art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p.

Rolą sądu administracyjnego jest kontrola decyzji administracyjnych pod względem zgodności z prawem, a nie samodzielne rozstrzyganie spraw na etapie postępowania w Urzędzie Patentowym i wyprowadzanie własnych wniosków

z materiału dowodowego.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdza, że UP nie rozważył dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz argumentów podnoszonych przez wnioskodawcę

i uprawnionego, a także nie zebrał w prawidłowy sposób materiału dowodowego, po czym nie ocenił należycie zgromadzonego materiału, naruszając tym samym przepisy art. 7, 77 i 80 Kpa. w zw. z art. 256 ust. 1 p.w.p. W konsekwencji organ nie uzasadnił wydanego rozstrzygnięcia, zgodnie z art. 2558 ust. 1 pkt 8 p.w.p. i art. 107 § 1 i 3 Kpa. Stwierdzone uchybienia organu w sprawie uzasadniają zarzut naruszenia przez organ powołanych przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie odnośnie wykonalności decyzji zostało wydane w myśl art. 152 p.p.s.a., natomiast o kosztach Sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a.