Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2017/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-08-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6193 Funkcjonariusze Straży Granicznej
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 sierpnia 2018 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2017 r. nr [...] o odmowie wyłączenia stosowania wobec A. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2016 r., poz. 708 ze zm.), dalej: "ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...)".

W uzasadnieniu decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje:

A. P. wnioskiem z dnia [...] czerwca 2017 r. (data wpływu do organu: [...] czerwca 2017 r.) wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją [...] z dnia [...] września 2017 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec A. P. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że A. P. został zwolniony ze służby w dniu [...] maja 1989 r. i ma ustalone prawo do emerytury i renty inwalidzkiej, której wysokość ustalono z uwzględnieniem odpowiednio art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), przy czym renty inwalidzkiej nie wypłaca się z uwagi na posiadanie przez ww. prawa do korzystniejszej emerytury.

Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu uznał, że A. P. w okresie od dnia [...] marca 1968 r. do dnia [...] maja 1989 r. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...).

Organ zaznaczył, że na podstawie art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Wskazane w ww. przepisie przesłanki muszą być spełnione łącznie.

Z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że A. P. pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez okres 21 lat i 3 miesięcy (całkowity okres służby ww. wynosi 21 lat i 3 miesiące). Z dokumentacji wynika również, że A. P. został zwolniony ze służby w MSW Biuro " [...]" Wydział [...] w dniu [...] maja 1989 r. i po tej dacie nie pełnił już służby.

Zważywszy, że wnioskodawca nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., nie spełnia on wymogów przewidzianych w art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Organ nie ma bowiem możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia. Powyższe, w ocenie organu, wyklucza możliwość zastosowania wobec strony wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.

W dniu [...] września 2017 r., z zachowaniem ustawowego terminu, A. P. złożył wniosek do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o "ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczącej wyłączenia z ustawy obniżającej emeryturę z dniem 1 października 2017 r.".

W uzasadnieniu tego wniosku przekazał informacje dotyczące pracy jako emeryta po zwolnieniu ze służby. Podał, że będąc na emeryturze pracował jako dyspozytor w Straży Granicznej, został również zatrudniony w obserwacji placówek dyplomatycznych.

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł podstaw do zmiany stanowiska w sprawie.

Motywując wymienioną na wstępie decyzję z dnia [...] listopada 2017 r. ponownie powołał art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) podkreślając, że przesłanki określone w ww. przepisie muszą być spełnione łącznie.

Organ wskazał, że A. P. został zwolniony ze służby w MSW Biuro " [...]" Wydział [...] w dniu [...] maja 1989 r., a zatem nie spełnia jednego z warunków koniecznych do zastosowania powołanego przepisu ww. ustawy.

Skoro wnioskodawca nie pełnił służby po dniu [...] września 1989 r., to organ nie ma możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, a zatem strona nie spełnia wymogów przewidzianych art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Wyklucza to możliwość wyłączenia w stosunku do A. P. stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ww. ustawy.

Końcowo organ wskazał, że zaskarżona decyzja została wydana w następstwie wyjaśnienia wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie w sprawie. W ustalonym stanie faktycznym i prawnym argumenty zawarte w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy należy uznać za bezprzedmiotowe.

Pismem z dnia 4 grudnia 2017 r. A. P. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. zarzucając bezprawne zmniejszenie emerytury.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że do dnia [...] października 2017 r. pobierał rentę z tytułu inwalidztwa (został zaliczony do [...] grupy inwalidztwa). Komisja Lekarska MSW w [...] uznała, że inwalidztwo pozostaje w związku ze służbą. Orzeczenie Komisji Lekarskiej jest ostateczne, zatem pozbawienie skarżącego prawa do renty stanowi naruszenie prawa.

Ponadto skarżący zarzucił, iż organ bezprawnie uznał 21 lat jego pracy w MSW za "nieprzepracowane".

Podniósł również, że cierpi na liczne schorzenia, a pozbawienie go świadczenia w dotychczasowej wysokości uniemożliwi mu wykupienie lekarstw i dalsze leczenie.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. skarżący podtrzymał zarzuty skargi. Podniósł, że argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji są nielogiczne i bezpodstawne. Ponownie wskazał, że zgodnie z orzeczeniem Komisji Lekarskiej MSW został zaliczony do I grupy inwalidztwa, której organ nie może go pozbawić. Zaznaczył, że obecnie pobierane świadczenie nie pozwala na zakup lekarstw niezbędnych do kontynuowania leczenia jego licznych schorzeń.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że skarga na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania wobec wnioskodawcy art. 15c i art. 22a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) (Dz. U. z 2016 r., poz. 2270), jest dopuszczalna na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a.

Jednocześnie stwierdzić należy, że wobec twierdzeń skarżącego o niekonstytucyjności przepisów ww. ustawy, Sąd nie stwierdził z urzędu podstaw do zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego w związku z postanowieniem Sądu [...] w [...] ds. odwołań od decyzji zmniejszających wysokość emerytur i rent byłym funkcjonariuszom pełniącym służbę na rzecz totalitarnego państwa z dnia [...] stycznia 2018 r. (sygn. akt [...]), w którym Sąd ten zwrócił się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności art. 15c, art. 22a, art. 13 ust. 1 lit. 1c, w związku z art. 13b ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), w brzmieniu nadanym jej przez art. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) oraz art. 1 i 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej (sprawa o sygn. akt P 4/18).

Stosownie do treści art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że związek tych postępowań musi być bezpośredni, a rozstrzygnięcie spraw w innych postępowaniach mieć charakter zagadnienia wstępnego. Takiego charakteru nie można przypisać rozstrzygnięciu zagadnienia prawnego przez Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt P 4/18.

Zaznaczyć należy, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być ponadto uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości jak również ekonomiki procesowej. Sensem fakultatywnego zawieszenia procesu sądowoadministracyjnego jest wskazanie racjonalnej podstawy dla przerwania jego biegu, gdyż tylko w takich okolicznościach może być zrealizowana jedna z podstawowych wartości, jaką jest rzetelne rozpoznanie sprawy. Zdaniem Sądu, dla realizacji tej wartości w przedmiotowej sprawie nie jest celowe ani usprawiedliwione wprowadzenie elementu zwłoki w jej rozpatrzeniu poprzez zawieszenie postępowania.

Podnieść należy, że w każdym przypadku, gdy orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą obejmuje akt normatywny, jaki stosował lub powinien zastosować sąd administracyjny lub organ administracji publicznej w danej sprawie, można na podstawie art. 272 § 1 p.p.s.a. żądać wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego.

Również Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w art. 145a możliwość żądania wznowienia postępowania w sytuacji, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

Przechodząc do merytorycznej oceny sprawy stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] listopada 2017 r. nie narusza prawa.

Ustawa z 16 grudnia 2016 r. o zmianie ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) przewiduje obniżenie emerytur i rent inwalidzkich wszystkim funkcjonariuszom, którzy pozostawali w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r. i którzy w okresie od dnia 22 lipca 1944 r. do dnia 31 lipca 1990 r. pełnili służbę w wymienionych w ustawie instytucjach i formacjach (tzw. służba na rzecz państwa totalitarnego). Obniżeniu podlegają także renty rodzinne, pobierane po funkcjonariuszach, którzy taką służbę pełnili.

Zgodnie z art. 15c ust. 1 powołanej ustawy, w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i która pozostawała w służbie przed dniem 2 stycznia 1999 r., emerytura wynosi: (1) 0% podstawy wymiaru - za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b; (2) 2,6% podstawy wymiaru - za każdy rok służby lub okresów równorzędnych ze służbą, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1, 1a oraz 2-4.

Przepisy art. 14 i art. 15 ust. 1-3a, 5 i 6 stosuje się odpowiednio. Emerytury nie podwyższa się zgodnie z art. 15 ust. 2 i 3, jeżeli okoliczności uzasadniające podwyższenie wystąpiły w związku z pełnieniem służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b (ust. 2). Wysokość emerytury ustalonej zgodnie z ust. 1 i 2 nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej emerytury wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości emerytury, zgodnie z ust. 1-3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1 (ust. 4). Przepisów ust. 1 - 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Zgodnie natomiast z art. 22a ust. 1 omawianej ustawy w przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, rentę inwalidzką ustaloną zgodnie z art. 22 zmniejsza się o 10% podstawy wymiaru za każdy rok służby na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b. Przy zmniejszaniu renty inwalidzkiej okresy służby, o której mowa w art. 13b, ustala się z uwzględnieniem pełnych miesięcy.

W przypadku osoby, która pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b, i została zwolniona ze służby przed dniem 1 sierpnia 1990 r. rentę inwalidzką wypłaca się w kwocie minimalnej według orzeczonej grupy inwalidzkiej (ust. 2). Wysokość renty inwalidzkiej, ustalonej zgodnie z ust. 1, nie może być wyższa niż miesięczna kwota przeciętnej renty z tytułu niezdolności do pracy wypłaconej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, ogłoszonej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ust. 3). W celu ustalenia wysokości renty inwalidzkiej, zgodnie z ust. 1 i 3, organ emerytalny występuje do Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z wnioskiem o sporządzenie informacji, o której mowa w art. 13a ust. 1. Przepisy art. 13a stosuje się odpowiednio (ust. 4).

Przepisów ust. 1 i 3 nie stosuje się, jeżeli osoba, o której mowa w tych przepisach, udowodni, że przed rokiem 1990, bez wiedzy przełożonych, podjęła współpracę i czynnie wspierała osoby lub organizacje działające na rzecz niepodległości Państwa Polskiego (ust. 5).

Stosownie zaś do treści art. 8a ust. 1 powołanej ustawy, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b, ze względu na: (1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz (2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Do osób, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art. 15, art. 22 i art. 24 (ust. 2).

Wskazane przesłanki powinny być spełnione łącznie i jednocześnie uprawdopodobnione.

Decyzje wydawane przez organ na podstawie ww. przepisu mają charakter decyzji uznaniowych, gdyż określone w nim przesłanki nie są jednoznaczne i pozostawiają organowi swobodę dokonania ich oceny, oczywiście na podstawie ustalonego stanu faktycznego sprawy znajdującego potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym.

Z materiału aktowego - obejmującego m.in. kopie akt osobowych o sygn. [...] oraz Informację Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] o przebiegu służby wynika, że A. P. w okresie od [...] marca 1968 r. do dnia [...] maja 1989 r., tj. przez okres 21 lat i 3 miesięcy, pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ust. 1 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Skarżący został zwolniony ze służby w MSW Biuro " [...]" Wydział [...] w dniu [...] maja 1989 r. i po tej dacie nie pełnił już ponownie służby.

Zważywszy, że skarżący nie pełnił służby po dniu 12 września 1989 r., należy zgodzić się z organem, że nie ma on możliwości zbadania rzetelności wykonywania zadań i obowiązków po tej dacie, w szczególności z narażeniem życia lub zdrowia. Skarżący nie spełnia bowiem jednego z warunków koniecznych do zastosowania art. 8a ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...), ponieważ wskazane w tym przepisie przesłanki powinny być spełnione łącznie.

Zatem organ zasadnie stwierdził, że wobec skarżącego nie ma możliwości wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24c ww. ustawy.

Bez wpływu na powyższą ocenę pozostają zarzuty zawarte w skardze oraz w późniejszym piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2017 r. Wydając zaskarżoną decyzję organ nie pozbawił bowiem skarżącego przyznanej mu orzeczeniem Komisji lekarskiej grupy inwalidzkiej, lecz orzekł w przedmiocie zastosowania instytucji wyłączenia stosowania przepisów przewidzianej w art. 8a ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...). Z akt sprawy wynika, że skarżący ma ustalone prawo do świadczenia emerytalnego i rentowego. Od dnia [...] października 2017 r. skarżący nie pobiera świadczenia rentowego, lecz świadczenie emerytalne - jako korzystniejsze. Powyższe wynika z załączonych do akt sprawy decyzji Dyrektora ZER MSW z dnia [...] czerwca 2017 r.: nr [...] w sprawie ponownego ustalenia wysokości emerytury na podstawie art. 15c ww. ustawy oraz nr [...] w sprawie ponownego ustalenia wysokości renty inwalidzkiej na podstawie art. 22a ww. ustawy.

Również sytuacja zdrowotna skarżącego oraz konieczność ponoszenia kosztów leczenia, w tym zakupu leków, nie może być przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu. W przedmiotowej sprawie Sąd oceniał wyłącznie zaskarżoną decyzję w świetle przepisów ustawy o zapatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji (...) i nie stwierdził podstaw do jej eliminacji z obrotu prawnego.

Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja odmawiająca wyłączenia stosowania wobec skarżącego art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej jest zgodna z prawem, a zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.