Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1408/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2018-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Rada Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1, art. 147 par. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 17, art. 9 ust. 4, art. 15 ust. 1, art. 11, art. 20, art.. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 46, art. 48
journal: Dz.U. 2017 poz 1405
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Gebel, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 11 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Okręgowego na uchwałę Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. nr XXI/286/2008 w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały.


UZASADNIENIE

Prokurator Okręgowy w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na uchwałę Nr XXI/286/2008 Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. dot. obrębu Kowalewice, Kopnica, Zakrzewo i Krupy w gminie Darłowo.

Uchwale tej na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz.1369) zarzucił:

I. rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 46 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, w brzmieniu na dzień uchwalenia (Dz.U. nr 199, poz. 1227) w zw. z art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu na dzień 15 listopada 2008 r. (Dz.U. nr 199, poz.1227) oraz art. 7 Konstytucji przez niespełnienie przez Wójta Gminy D., w procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego gminy, obowiązku przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej zmiany planu, co w konsekwencji doprowadziło do uchwalenia aktu planistycznego w jego projektowanym kształcie;

II. naruszenie trybu sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poprzez błędną wykładnię przepisów prawa materialnego, mającą wpływ na wynik sprawy, tj. art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu na dzień 15 listopada 2008 r., z uwagi na niezrealizowanie przez organ stanowiący gminy ustawowego obowiązku rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu zmiany planu w drodze odrębnego indywidualnego głosowania nad tymi elementami i brak przeanalizowania zgłoszonej uwagi i podania motywów zajęcia stanowiska o nieuwzględnieniu uwagi, albowiem pod głosowanie na sesji Rady Gminy poddano sam projekt uchwały w przedmiocie zmiany miejscowego planu wraz z uzasadnieniem, a rozstrzygnięcie w sprawie uwag do projektu zmiany planu nie zawiera umotywowanego stanowiska.

Mając na uwadze powyższe Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Stwierdził, że Rada Gminy Darłowo, w oparciu o podstawę prawną - przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - podjęła uchwałę nr XIII/173/2007 z dnia 19 grudnia 2007 r. o przystąpieniu do sporządzenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo uchwalonego uchwałą Nr XXII/282/2005 Rady Gminy Darłowo z dnia 30 czerwca 2005 r. Przedmiotem ustaleń planu miejscowego jest zmiana przeznaczenia terenów o dotychczasowym użytkowaniu rolniczym na tereny rolnicze z możliwością lokalizacji farmy elektrowni wiatrowych wraz z urządzeniami infrastruktury towarzyszącej.

Podstawę prawną zaskarżonej uchwały Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. Nr XXI/286/2008 stanowił art. 20 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zaskarżona uchwała została opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa Zachodniopomorskiego z dnia 3 lutego 2009 r. Nr 5, poz. 161.

Zdaniem Prokuratora, zaskarżona uchwała nie respektuje prawnie wymaganej procedury planistycznej, w tym przepisu art. 46 pkt. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z art. 17 pkt 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w brzmieniu na dzień podjęcia uchwały oraz art. 7 Konstytucji. Sprzeczność aktu z tymi przepisami ma charakter istotnego naruszenia prawa w rozumieniu art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i z tych względów akt ten nie może ostać się w obrocie prawnym.

Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, zwanej dalej "u.p.z.p.", stanowi, że wójt, burmistrz albo prezydent miasta sporządza projekt planu miejscowego, zawierający część tekstową i graficzną, zgodnie z zapisami studium oraz z przepisami odrębnymi, odnoszącymi się do obszaru objętego planem, wraz z uzasadnieniem.

Przepis art. 28 ust. 1 u.p.z.p. ustanawia dwie przesłanki dla kontroli zgodności z prawem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: materialnoprawną - sprowadzającą się do konieczności uwzględnienia zasad sporządzania planu i formalnoprawną - obejmującą wymóg zachowania procedury sporządzania planu oraz właściwości organów w tym zakresie. Przesłanka materialnoprawna jest dalej idąca, gdyż podstawę dla unieważnienia uchwały daje tu każde naruszenie prawa, co stwarza po stronie organów gminy obowiązek rygorystycznego przestrzegania ustawowo określonych zasad sporządzania planu miejscowego (a nie tylko istotne naruszenie prawa). Dokonując wykładni przesłanki materialnej organy związane są przepisami prawa europejskiego, Konstytucją oraz przepisami prawa materialnego. Tylko w tych granicach można wyznaczyć władztwo planistyczne gminy.

W ramach procedury planistycznej sporządzona została w sierpniu 2008 r. prognoza oddziaływania planu na środowisko. Podstawę tego opracowania stanowiły akty prawne wskazane w pkt 2 Prognozy. Wszystkie powołane akty prawne mają daty wcześniejsze niż dzień 15 listopada 2008 r. W tym dniu weszła w życie ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U.2008 r. nr 199, poz.1227). Jest to data wcześniejsza od daty podjęcia zaskarżonej uchwały.

Przedmiotowy zakres prowadzenia postępowania w sprawie strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku projektów planów i programów został określony w art. 46 ww. ustawy, zwanej dalej "u.i.ś.". Prognozę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46-50 u.i.ś. sporządza się na podstawie art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym i art. 51 u.i.ś. Zgodnie z art. 46 pkt. 1 tej ustawy przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty (...) planów zagospodarowania przestrzennego gminy (...). Do podstawowych zasad ochrony środowiska, wynikających z art. 6 i 8 ustawy - Prawo ochrony środowiska, należy odpowiednio zasada zrównoważonego rozwoju oraz planowość działań w zakresie ochrony środowiska. Pod pojęciem strategicznej oceny oddziaływania na środowisko zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 14 u.i.ś. rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko skutków realizacji polityk, strategii, planu lub programu, obejmujące w szczególności:

- uzgodnienie stopnia szczegółowości informacji zawartych w prognozie oddziaływania na środowisko,

- sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko,

- uzyskanie wymaganych ustawą opinii,

- zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 u.i.ś. (w pierwotnym brzmieniu) przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia, obejmujące w szczególności:

a/ weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko,

b/ uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień,

c/ zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

Dalsze uszczegółowienie wymagań i elementów, które winna zawierać prognoza oddziaływania na środowisko znajduje się w przepisie art. 51 i 52 u.i.ś. Przepisy te umożliwiają posiadanie pełnego zakresu informacji na temat istniejącego stanu faktycznego (mieszczą się tu informacje o występujących na danym terenie składnikach środowiska i przedstawienie zakładanych skutków wykonania zamierzeń wynikających z realizacji opracowywanego dokumentu).

Zaskarżona uchwała Nr XXI/286/2008 została podjęta po dniu 15 listopada 2008 r., tj. w czasie obowiązywania art. 46 pkt 1 w brzmieniu opisanym wyżej (przepis ten do dnia dzisiejszego nie uległ zmianie), a więc konieczne było uwzględnienie tego przepisu przy podejmowaniu uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo. Niespełnienie obowiązku przewidzianego w art. 46 pkt 1 u.i.ś. jest istotnym naruszeniem prawa. W procesie planowania i zagospodarowania przestrzennego niezbędne jest uwzględnianie wielu czynników określonych w art. 10 u.p.z.p. Zapisy u.i.ś. mają charakter przepisów szczególnych w stosunku do przepisów u.p.z.p., regulujących tryb sporządzania projektu planu.

Zdaniem skarżącego Prokuratora, w realiach niniejszej sprawy strategiczna ocena oddziaływania na środowisko nie została sporządzona podczas prac planistycznych. Uchwałę podjęto bez uwzględnienia aktualnego stanu prawnego.

Zgodnie z zasadą praworządności wyrażoną w art. 7 Konstytucji RP organy państwa, w tym i organy administracji publicznej, obowiązane są stosować przepisy prawa obowiązujące w chwili wydania rozstrzygnięcia (zasada bezpośredniego działania nowego prawa). Przepisy u.i.ś. nie zwierały przepisów przejściowych w zakresie prac planistycznych zagospodarowania przestrzennego rozpoczętych, a nie zakończonych przed wejściem w życie ustawy.

Odnosząc się do zarzutu drugiego Prokurator stwierdził, że z § 1 ust. 5 pkt 4 uchwały Nr XXI/286/2008 wynika, że rozstrzygnięcie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu stanowi załącznik nr 4 do uchwały. W załączniku tym zatytułowanym "Rozstrzygnięcie w sprawie uwag do projektu zmiany planu" wskazano, że przyjmuje się w całości rozstrzygnięcie Wójta i nie uwzględnia się poniższej uwagi wniesionej do projektu zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo z dnia 27 października 2008 r. dotyczącej rozstrzygnięć planu ustalających zakaz zabudowy na gruntach rolnych (dz. [...] obr. K. ).

Protokół Nr XXI/2008 z sesji Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. w pkt 16 porządku obrad, dotyczącym podjęcia zaskarżonej uchwały (str. 24 - 25) zawiera zapis, że do projektu wniesiono 1 uwagę i w wyniku głosowania uchwała nr XXI/286/2008 została przyjęta (14 głosów "za", 1 głos "przeciw"). Nadto w protokole wskazano, że wykaz wniesionych uwag oraz uwagi stanowią integralną część dokumentacji formalno-prawnej prac planistycznych. Brzmienie tego zapisu wskazuje, że Rada Gminy nie zajmowała się rozstrzyganiem 1 uwagi nieuwzględnionej, nie odbyła się dyskusja i indywidualne głosowanie radnych co do tej uwagi. Pod głosowanie poddano tylko samą uchwałę w przedmiocie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Brak w protokole sesji Rady wzmianki, aby przed przyjęciem uchwały w drodze głosowania analizowano nieuwzględnioną przez Wójta [...] 1 uwagę zgłoszoną w dniu 27 października 2008 r. i poddano pod głosowanie tę uwagę. Nie doszło do dwukrotnego przeanalizowania uwagi przez organ wykonawczy i stanowiący gminy. Nadto Rada Gminy nie podała przyczyn zajęcia takiego stanowiska, motywów i wyjaśnienia oraz rozważenia racji skarżących.

Odpowiadając na skargę Wójt Gminy D. wniósł o:

- odrzucenie skargi, ewentualnie:

- oddalenie skargi.

Odnosząc się do stawianych zarzutów stwierdził, że jego zdaniem skarga nie jest zasadna. Wskazał, że zgodnie z ustawą z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875), zwanej dalej "u.s.g." wójt jest organem wykonawczym gminy (art. 26 ust. 1 u.s.g.), do zadań którego należy w szczególności wykonywanie uchwał rady gminy oraz zadań gminy określonych przepisami prawa, w szczególności przygotowywanie projektów uchwał rady gminy, określanie sposobu ich wykonania, gospodarowanie mieniem komunalnym, wykonywanie budżetu, czy też zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych (art. 30 ust. 2 u.s.g.).

Natomiast zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym urząd gminy stanowi aparat pomocniczy wójta, przy którego pomocy wykonuje on swoje zadania. Podniósł, że zgodnie z art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) w postępowaniu w sprawie sądowo-administracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W postępowaniu przed sądem administracyjnym w sprawach skarg, których przedmiotem jest uchwała rady gminy, zdolność procesową (art. 26 § 1 w związku z art. 28 § 1 i art. 32 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), ma wójt (burmistrz, prezydent miasta), chyba że w sprawie zachodzą okoliczności szczególne, których nieuwzględnienie mogłoby prowadzić do pozbawienia rady gminy prawa do ochrony sądowej (uchwała z dnia 13 listopada 2012 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, I OPS 3/12, ONSAiWSA 2013/2/21).

Mając na uwadze powyższe, Wójt Gminy D. wniósł o odrzucenie skargi, ze względu na fakt, iż oznaczony w skardze, jako strona Urząd Gminy w D., nie jest i nie może być stroną postępowania.

Ponadto składając ewentualny wniosek o oddalenie skargi, Wójt Gminy D. stwierdził, że w sprawie została sporządzona Prognoza oddziaływania na środowisko planu, która swoim zakresem przedmiotowym kompensuje wymogi norm prawa powszechnie obowiązującego. W jego ocenie, zakres przedmiotowy strategicznej ocenie oddziaływania na środowisko oraz sposób jej przeprowadzenia w stosunku do wcześniejszych rozwiązań uległ znaczącemu przedmiotowemu poszerzeniu, a w rozwiązaniach o charakterze przejściowym zabrakło wskazania działań faktycznych i prawnych odnoszących się do opracowywania aktów z zakresu planowania.

W polskim systemie prawnym, nie ustanowiono zasady prymatu ochrony środowiska nad innymi względami. Ramy uwzględniania kwestii ochrony środowiska wyznacza zasada zrównoważonego rozwoju (art. 5 Konstytucji RP). W myśl tej zasady organ administracji orzekający w sprawie powinien mieć na uwadze także uwarunkowania związane z rozwojem społeczno-gospodarczym (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2009 r. IV SA/Wa 1269/08).

Zdaniem organu, zastosowanie w sprawie powinien znaleźć art. 48 ust. 1a u.i.ś. stanowiący o zakresie odstąpienia od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania w przypadku, gdy odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 1 tej ustawy, dotyczy wyłącznie projektów dokumentów stanowiących niewielkie modyfikacje przyjętych już dokumentów.

Prokurator Okręgowy w K. pismem z dnia 22 grudnia 2017 r. sprostował oczywistą omyłkę zawartą w skardze wskazując, że organem, w rozumieniu art. 54 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jest Rada Gminy Darłowo.

W toku prowadzonego postępowania Sąd zobowiązał Wójta Gminy D. do nadesłania kompletu dokumentów planistycznych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).

Zgodnie z art. 17 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej uchwały, wójt, burmistrz albo prezydent miasta po podjęciu przez radę gminy uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego kolejno:

1) ogłasza w prasie miejscowej oraz przez obwieszczenie, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu, określając formę, miejsce i termin składania wniosków do planu, nie krótszy niż 21 dni od dnia ogłoszenia;

2) zawiadamia, na piśmie, o podjęciu uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu instytucje i organy właściwe do uzgadniania i opiniowania planu;

3) rozpatruje wnioski, o których mowa w pkt 1, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;

4) sporządza projekt planu miejscowego wraz z prognozą oddziaływania na środowisko, uwzględniając ustalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy;

5) sporządza prognozę skutków finansowych uchwalenia planu miejscowego, z uwzględnieniem art. 36;

6) uzyskuje opinie o projekcie planu:

a) gminnej lub innej właściwej, w rozumieniu art. 8, komisji urbanistyczno-architektonicznej,

b) wójtów, burmistrzów gmin albo prezydentów miast, graniczących z obszarem objętym planem, w zakresie rozmieszczenia inwestycji celu publicznego o znaczeniu lokalnym,

c) regionalnego dyrektora ochrony środowiska;

7) uzgadnia projekt planu z:

a) wojewodą, zarządem województwa, zarządem powiatu w zakresie odpowiednich zadań rządowych i samorządowych,

b) właściwym wojewódzkim konserwatorem zabytków,

c) organami właściwymi do uzgadniania projektu planu na podstawie przepisów odrębnych,

d) właściwym zarządcą drogi, jeżeli sposób zagospodarowania gruntów przyległych do pasa drogowego lub zmiana tego sposobu mogą mieć wpływ na ruch drogowy lub samą drogę,

e) właściwymi organami wojskowymi, ochrony granic oraz bezpieczeństwa państwa,

f) dyrektorem właściwego urzędu morskiego w zakresie zagospodarowania pasa technicznego, pasa ochronnego oraz morskich portów i przystani,

g) właściwym organem nadzoru górniczego w zakresie zagospodarowania terenów górniczych,

h) właściwym organem administracji geologicznej w zakresie terenów zagrożonych osuwaniem się mas ziemnych,

i) ministrem właściwym do spraw zdrowia w zakresie zagospodarowania obszarów ochrony uzdrowiskowej;

8) uzyskuje zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne;

9) wprowadza zmiany wynikające z uzyskanych opinii i dokonanych uzgodnień;

10) ogłasza, w sposób określony w pkt 1, o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu na co najmniej 7 dni przed dniem wyłożenia i wykłada ten projekt wraz z prognozą oddziaływania na środowisko do publicznego wglądu na okres co najmniej 21 dni oraz organizuje w tym czasie dyskusję publiczną nad przyjętymi w projekcie planu rozwiązaniami;

11) wyznacza w ogłoszeniu, o którym mowa w pkt 10, termin, w którym osoby fizyczne i prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej mogą wnosić uwagi dotyczące projektu planu, nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia planu;

12) rozpatruje uwagi, o których mowa w pkt 11, w terminie nie dłuższym niż 21 dni od dnia upływu terminu ich składania;

13) wprowadza zmiany do projektu planu miejscowego wynikające z rozpatrzenia uwag, o których mowa w pkt 11, a następnie w niezbędnym zakresie ponawia uzgodnienia;

14) przedstawia radzie gminy projekt planu miejscowego wraz z listą nieuwzględnionych uwag, o których mowa w pkt 11.

Bezspornym jest, że w sierpniu 2008 r. została sporządzona prognoza oddziaływania planu na środowisko, plan został poddany opiniom i uzgodnieniom, a następnie plan wraz z prognozą wyłożony został do publicznego wglądu.

W myśl art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko, przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko wymagają projekty, między innymi, planów zagospodarowania przestrzennego. Rada miała obowiązek zastosować stan prawny obowiązujący w chwili podjęcia uchwały, w tym nowe rozwiązania przewidziane w ww. ustawie, która weszła w życie dnia 15 listopada 2008 r. Dodać należy, że w ustawie z dnia 3 października 2008 r. nie zostały zawarte przepisy intertemporalne.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 430/12: "W piśmiennictwie wskazuje się, że rozstrzygnięcie problemu intertemporalnego generalnie może polegać na przyjęciu jednej z trzech zasad: zasady bezpośredniego działania prawa, zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości oraz zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62).

W orzecznictwie oraz w literaturze przedmiotu przyjmuje się, że w wypadku gdy ustawodawca wyraźnie nie rozstrzygnie powyższych kwestii to oznacza, że zadecydował o bezpośrednim działaniu nowego prawa (por. S. Wronkowska, M. Zieliński, Komentarz do zasad techniki prawodawczej, Warszawa 1997, s. 49-53; uchwała NSA z 10 kwietnia 2006 r., I OPS 1/06, wyrok NSA z 7 października 2010 r., II FSK 884/09).

Rozwiązanie określone jako bezpośrednie działanie nowego prawa oznacza, iż od chwili wejścia w życie nowych norm prawnych należy je stosować do wszystkich stosunków prawnych, zdarzeń czy stanów rzeczy danego rodzaju, zarówno tych, które dopiero powstaną, jak i tych, które powstały wcześniej, przed wejściem w życie nowych przepisów, ale które trwają w czasie dokonywania zmiany."

Stanowisko to skład sądu orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela.

Dodać też należy, że ust. 1a – umożliwiający odstąpienie od przeprowadzenia strategicznej oceny oddziaływania na środowisko w przypadku dokumentów, o których mowa w art. 46 pkt 1, został dodany do art. 48 u.i.ś. dopiero w wyniku kolejnej zmiany ustawy mającej miejsce w 2010 r., tak więc Rada Gminy w Darłowie nie mogła skorzystać z takiej możliwości podejmując uchwałę 26 listopada 2008 r.

Zatem brak wymaganej strategicznej oceny oddziaływania na środowisko stanowił istotne naruszenie trybu sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Sąd po zapoznaniu się z dokumentacją planistyczną stwierdził także, że przedmiotowy plan nie został uzgodniony z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S.. W postanowieniu z dnia [...] r. Wojewódzki Konserwator Zabytków stwierdził, że nie uzgadnia projektu zmiany planu z uwagi bowiem jest on niezgodny z uchwalonym studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Darłowo, zaś ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. nr 80, poz.717 ze zm.) w art. 9 ust. 4 i art. 15 ust. 1 nakazuje zgodność rozwiązań planistycznych w planach zagospodarowania przestrzennego z ustaleniami studium.

Pomimo braku tego uzgodnienia na sesji Rady Gminy w Darłowie w dniu 26 listopada 2008 r. uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W tym zakresie wątpliwości Sądu budzi fakt, że na tej samej sesji Rada Gminy Darłowo uchyliła uchwałę Nr XX/276/2008 z dnia 28 października 2008 r. w sprawie przyjęcia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo (pkt 13 protokołu), a następnie podjęła uchwałę Nr XXI/284/2008 w sprawie przyjęcia zmiany Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy Darłowo (pkt 14 protokołu).

Należy zwrócić uwagę, że procedura uchwalania studium, jak i wprowadzania w nim zmian, określona została w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (art. 11). Jest to procedura składająca się z wielu etapów, a tym samym wymagająca czasu dla jej przeprowadzenia, zaś ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu planów miejscowych (art. 9 ust. 4), co zdaniem sądu powoduje, że już podczas procedury w przedmiocie uchwalenia planu winna występować zgodność projektu planu ze studium.

Jakkolwiek Sąd w niniejszym postępowaniu nie ustalił braku zgodności planu ze studium, kolejnym rażącym naruszeniem procedury uchwalania planu jest uchwalenie planu pomimo braku uzgodnienia jego treści z [...] Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków w S..

Jednym z zarzutów skargi Prokuratora jest zakwestionowanie sposobu rozpatrzenia uwag wniesionych do projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W dacie podejmowania zaskarżonej uchwały art. 20 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym stanowił : "Plan miejscowy uchwala rada gminy, po stwierdzeniu jego zgodności z ustaleniami studium, rozstrzygając jednocześnie o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu oraz sposobie realizacji, zapisanych w planie, inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy, oraz zasadach ich finansowania, zgodnie z przepisami o finansach publicznych. Część tekstowa planu stanowi treść uchwały, część graficzna oraz wymagane rozstrzygnięcia stanowią załączniki do uchwały".

Na tle stosowania tego przepisu w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o sposobie rozpatrzenia uwag do projektu planu powstało bardzo bogate orzecznictwo sądów administracyjnych.

Skład Sądu orzekający w niniejszej sprawie całkowicie podziela tezę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt II OSK 1922/15 : "Nie negując celowości indywidualnego głosowania nad każdą nieuwzględnioną uwagą, mając na uwadze brak precyzji w formułowaniu przez ustawodawcę podejmowanych przez organ uchwałodawczy czynności, przyjąć należy, że rozpatrzenie uwag może nastąpić w jednym głosowaniu nad uchwaleniem projektu samego planu zagospodarowania przestrzennego".

Powyższe nie oznacza jednakże, że organ wykonawczy przedstawiający radzie gminy projekt planu może ograniczyć się do stwierdzenia, że uwagi nie zasługują na uwzględnienie, tylko winien przedstawić uzasadnienie swojego stanowiska w tym zakresie, tak by rada podejmując rozstrzygnięcie działała posiadając wiedzę pozwalającą zająć własne stanowisko.

W protokole z sesji Rady Gminy Darłowo z dnia 26 listopada 2008 r. brak jest informacji, czy Wójt Gminy D. przedstawił radnym wniesioną uwagę wraz z uzasadnieniem swojego stanowiska odnośnie do uwzględnienia tej uwagi. W ocenie Sądu, powyższe stanowi uchybienie, jednakże nie stanowi rażącego naruszenia procedury uchwalania planu.

Mając na względzie wskazane powyżej kryterium legalności Wojewódzki Sąd Administracyjny, po poddaniu ocenie istniejących w sprawie okoliczności faktycznych i prawnych, podzielił większość zarzutów i argumentacji skargi złożonej przez Prokuratora.

Nie ulega wątpliwości, że w tym wypadku został naruszony tryb sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez brak zachowania procedury przewidzianej przepisami (zmienionymi z dniem 15 listopada 2008 r.) ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 u.p.z.p., w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania uchwały, naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 147 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały.