Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 307/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-08-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6073 Opłaty adiacenckie oraz opłaty za niezagospodarowanie nieruchomości w zakreślonym terminie
Hasła tematyczne: Gospodarka komunalna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 152, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 144 ust. 1, art. 146 ust. 1, art. 148b ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 54, art. 57 ust. 7
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 15 ust. 4
journal: Dz.U. 2006 nr 123 poz 858
law: Ustawa z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 23 sierpnia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka (spr.) Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Kośka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2013 roku sprawy ze skargi L. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie opłaty adiacenckiej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...], nr [...]; 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. na rzecz L. B. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, do dnia uprawomocnienia się wyroku. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S., po rozpatrzeniu odwołania L. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r., nr 98, poz. 1071 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływany jako K.p.a.), art. 143, art. 144, art. 145, art. 146 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010r., Nr 102, poz. 651 ze zm. – w dalszej części uzasadnienia przywoływana jako ustawa), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] ustalającą opłatę adiacencką z tytułu wzrostu wartości nieruchomości położonej w S., obejmującej działkę nr 12/2 o powierzchni 0,0945ha, w związku z wybudowaniem kanalizacji sanitarnej.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ wskazał, iż w 2009r. wybudowano sieć kanalizacji sanitarnej, która przekazano do użytkowania z dniem 30 grudnia 2009r.. W ramach inwestycji został wybudowany przykanalik do granicy działki nr 12/2, a tym samym stworzone zostały warunki do podłączenia nieruchomości do przedmiotowej sieci. Mając na uwadze ustalenie, iż stworzona została możliwość wyposażenia nieruchomości o dodatkowy element uzbrojenia terenu, a co za tym nieruchomość potencjalnie zyskała na wartości, decyzją z dnia [...] organ I instancji, wskazując na art. 145 i art. 146 ustawy ustalił wobec L. B. opłatę adiacencką, która jest obowiązkiem właściciela nieruchomości wynikającym z art. 144 tejże ustawy.

Organ wyjaśnił, iż właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Dotyczy to nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wybudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze środków zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie zagospodarowania na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne, przy czym art. 92 ustawy stosuje się odpowiednio. Stanowi on zaś, iż za nieruchomości wykorzystywane na cele rolne i leśne uznaje się za nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne oraz zadrzewione i zakrzewione, a także wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne, nieużytki i drogi jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.

Mając na uwadze powyższe uregulowania prawne organ wskazał, iż decyzją z dnia [...] ustalone zostały warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla nieruchomości L. B.. Dalej, iż w ramach wszczętego postępowania zlecono biegłemu rzeczoznawcy wykonanie operatu szacunkowego w zakresie wskazania czy nastąpił wzrost wartości nieruchomości spowodowany wybudowaniem sieci kanalizacji sanitarnej i stworzeniem warunków do podłączenia do niej nieruchomości. Biegły wykazał, iż wartości gruntu przed wybudowaniem sieci wynosiła 56.410,00zł, a po jej wybudowaniu wynosi 57.300,00zł, zatem wartość tej nieruchomości wzrosła o 890zł. Sporządzoną opinię organ poddał ocenie pod względem poprawności i zgodności jej wykonania z przepisami omawianej ustawy oraz rozporządzenia Rady Ministra w z dnia 21 września 2004r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego. W oparciu o przedłożony operat oraz stosownie do postanowień uchwały Rady Miejskiej w Sieradzu z dnia 24 lutego 2000r., Nr 155/XVII/2000 w sprawie ustalenia wysokości stawki procentowej opłaty adiacenckiej organ ustalił opłatę w wysokości 445zł.

W terminie prawem przewidzianym odwołanie od powyższej decyzji złożyła L. B. występując o uchylenie decyzji organu I instancji lub jej zmianę na podstawie art. 155 K.p.a.. Odwołująca wskazała na uregulowanie art. 148 ust. 4 ustawy, które w jej ocenie zostało pominięte przez organ I instancji, a wskazuje, iż przy ustaleniu opłaty, różnicę między wartością, jaką ma nieruchomość po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej, a wartością, jaką miała przed wybudowaniem, pomniejsza się o wartość nakładów poniesionych przez właściciela lub użytkownika wieczystego na rzecz budowy poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej. Strona podkreśliła, iż owszem wybudowany został przykanalik jednak bez studzienki kanalizacyjnej. Nadto opłatą adiacencką nie zostali obciążeni wszyscy właściciele nieruchomości przy ul. A, zaś wysokość stawki procentowej została ustalona przez Radę Miejską na możliwie najwyższym poziomie.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w S. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Podzielając wywiedzione dotychczas stanowisko organu I instancji Kolegium przypomniało, iż nieruchomość odwołującej stanowi działkę zabudowaną budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym, położona jest w strefie peryferyjnej miasta, w sąsiedztwie zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, dojazd do działki jest dobry, działka ma kształt trapezu i ma dostęp do sieci energetycznej i wodociągowej. Teren działki nie jest objęty planem miejscowym, zaś studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przewiduje dla tego obszaru kierunek zagospodarowania – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dalej organ wskazał, iż decyzja z dnia [...] ustala dla terenu przedmiotowej działki warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na rozbudowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego.

Następnie organ wskazał, iż w dniu 30 grudnia 2009r. ukończono budowę sieci i według oświadczenia A Sp. z o.o. w S. jest to data stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do wybudowanych urządzeń infrastruktury. Tym samym w dniu 30 grudnia 2009r. została stworzona faktyczna możliwość przyłączenia od sieci. Przed wybudowaniem sieci kanalizacyjnej działka podłączona była do sieci energetycznej i wodociągowej, a nie miała możliwości podłączenia do sieci kanalizacji sanitarnej. Wybudowana sieć kanalizacji sanitarnej wraz z przykanalikiem do granicy nieruchomości stwarza warunki do podłączenia nieruchomości bezpośrednio do sieci.

Organ wskazał także, że sporządzony operat wykazuje, iż nastąpił wzrost wartości przedmiotowej nieruchomości na skutek wybudowania sieci kanalizacji sanitarnej. Biegły przyjął do analizy 15 transakcji z aktów notarialnych zawartych w latach 2010 – 2012, których przedmiotem były nieruchomości niezabudowane, przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną lub mieszkaniową z możliwością usług z terenu miasta S.. Zastosował metodę korygowania ceny średniej w podejściu porównawczym. Ustalił, iż cena średnia 1 m² w próbce reprezentatywnej wyniosła 63,70zł, a następnie została skorygowana współczynnikami za lokalizację, otoczenie i sąsiedztwo, infrastrukturę i uzbrojenie techniczne, dojazd, powierzchnię działki, kształt działki oraz przeznaczenie terenu. Ostatecznie oszacował wartość 1 m² po wybudowaniu sieci na kwotę 60,64zł, zaś przed zrealizowaniem inwestycji na 59,69zł. Zgodnie z opinią biegłego na skutek wybudowania kanalizacji sanitarnej nastąpił wzrost wartości o 0,95zł za 1 m².

Kolegium podkreśliło, iż poinformowana o możliwości zapoznania się z operatem i składania uwag, odwołująca nie skorzystała z tego uprawnienia.

Analiza całokształtu materiału dowodowego, w ocenie Kolegium, uzasadnia twierdzenie, iż spełnione zostały łącznie wszystkie wymagane przepisami przesłanki. Niekwestionowane jest bowiem, iż stworzono możliwość podłączenia nieruchomości do powstałego w ulicy A urządzenia kanalizacyjnego. Zdaniem organu potwierdza to dokument powykonawczy: świadectwo Przejęcia Robót nr K3/2010 wystawione w dniu 28 maja 2010r., w którym faktyczny dostęp do wybudowanego urządzenia potwierdził użytkownik sieci – A w S., mapa sytuacyjno – wysokościowa zawierająca inwentaryzację powykonawczą kanalizacji, z której wynika, ż przyłącze zostało doprowadzone do nieruchomości strony. Nie budzi także wątpliwości dochowanie przez organ terminu 3 lat na podjecie decyzji, gdyż skoro faktyczną możliwość korzystania z sieci datuje się na dzień 30 grudnia 2009r. (pismo A z dnia 17 października 2011r.), to ustawowy termin na ustalenie opłaty upływa w dniu 30 grudnia 2012r., przy czym termin ten należy uznać za zachowany, gdy przed jego upływem zostanie wydana decyzja ustalająca opłatę przez organ I instancji. Spełniony został także wymóg z art. 145 ust. 2 ustawy, gdyż uchwała Rady Miejskiej w Sieradzu z dnia 24 lutego 2000r. obowiązywała już w chwili podpisania protokołu odbioru końcowego inwestycji i przekazania urządzenia do użytku. Z kolei sporządzony dla potrzeb sprawy operat szacunkowy odpowiada obowiązującym przepisom prawa, zaś strona nie podważyła skutecznie wartości dowodowej tego dokumentu.

Odpowiadając na zarzuty odwołania, w zakresie nieuwzględnienia nakładów poniesionych przez stronę Kolegium wyjaśniło, powołując się na przepisy ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, iż skoro przyłącze wodociągowe, zgodnie z art. 2 pkt 6 tej ustawy oznacza odcinek przewodu łączącego sieć wodociągową z wewnętrzną instalacją wodociągową w nieruchomości odbiorcy usług wraz z zaworem za wodomierzem głównym, to osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci obowiązana jest na własny koszt zapewnić wybudowanie przyłącza, które mimo fizycznego połączenia z siecią nie staje się jej częścią składową. Brak przyłącza nie stanowi negatywnej przesłanki do wymierzenia opłaty bowiem już samo położenie nieruchomości na terenie uzbrojonym w infrastrukturę techniczną wpływa na jej wartość rynkową. Wskazując na stanowisko SN z dnia 13 maja 2004r., organ podkreślił, iż osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowo –kanalizacyjnej jest od dnia 14 stycznia 2002r. obowiązana na własny koszt zapewnić wybudowanie przyłącza wodociągowo – kanalizacyjnego, a po zintegrowaniu z siecią ponosi odpowiedzialność za ich niezawodne działanie, chyba że inaczej stanowi umowa o zapatrzenie w wodę lub o odprowadzanie ścieków. Ustawodawca uznał zatem, iż społeczność lokalna jako całość nie powinna być obarczana kosztami budowy tej części infrastruktury wodociągowo – kanalizacyjnej, która służy głównie zaspokojeniu potrzeb poszczególnych konsumentów. Dalej Kolegium wyjaśniło, iż przepisy rozdziału 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami stosuje się do nieruchomości bez względu na ich rodzaj i położenie, jeżeli urządzenia infrastruktury technicznej zostały wbudowane z udziałem środków Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego, środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub ze środków zagranicznych niepodlegających zwrotowi, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w planie zagospodarowania na cele rolne i leśne, a w przypadku braku planu do nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne.

Organ podkreślił, iż skoro dla działki odwołującej wydana została decyzja ustalająca warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, to w świetle ustawy, nieruchomość ta nie odpowiada definicji art. 92 ust. 2 ustawy, a skutkiem tego jest objęcie jej przepisami dotyczącymi obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej.

Kolegium dodało także, iż nie jest w stanie jednoznacznie stwierdzić z jakich przyczyn nie objęto opłatą wszystkich nieruchomości przy ul. A w S., ale prawdopodobnie były to nieruchomości wyłączone z obowiązku partycypacji przez ich właścicieli w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej z uwagi na art. 92 ust. 2, w związku z art. 143 ust. 1 ustawy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi L. B. wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego. Zarzuciła, iż organ ten nie uwzględnił zgłaszanych uwag i zastrzeżeń, nie wyjaśnił kwestii wyłączenia od obowiązku uiszczenia opłaty adiacenckiej przez wszystkich właścicieli nieruchomości przy ul. A. W ocenie strony organy obu instancji posiadają wiedzę w tym zakresie jednakże nie ma uzasadnienia prawnego dla takiego postępowania stąd nie potrafią należycie wyjaśnić tych wątpliwości, a w tej sytuacji zdaniem strony nałożenie opłaty na skarżącą jest niesprawiedliwe i narusza jej słuszny interes.

Strona zarzuciła, iż organ odwoławczy nie rozpatrzył odwołania w świetle uregulowania art. 155 K.p.a. i nie uwzględnił nakładów poniesionych a udokumentowanych przedłożonymi, na wezwanie organu, fakturami.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) pozostaje zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz normami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

W toku kontroli sądowoadministracyjnej, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.; dalej w uzasadnieniu przywoływana jako: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nadto, mając na względzie regulację art. 135 P.p.s.a. sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla je w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi Sąd skargę oddala (art. 151 P.p.s.a.).

Rozpoznając sprawę w świetle powyższego kryterium należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji doszło do istotnego naruszenia przepisów, które obligowało Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego obu kwestionowanych aktów.

Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest decyzja nakładającą na skarżącą obowiązek uiszczenia opłaty adiacenckiej z tytułu wzrostu wartości nieruchomości na skutek utworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej – kanalizacji sanitarnej. Z uwagi na charakter nałożonej opłaty adiacenckiej w pierwszej kolejności godzi się wskazać, iż opłata ta jest formą przymusowego udziału w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej, zwiększających jednocześnie wartość samej nieruchomości. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., nr 102, poz. 651 ze zm.), właściciele nieruchomości uczestniczą w kosztach budowy urządzeń infrastruktury technicznej przez wnoszenie na rzecz gminy opłat adiacenckich. Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się m.in. wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych (art. 143 ust. 2 ustawy). I dalej – wójt, burmistrz albo prezydent miasta może, w drodze decyzji, ustalić opłatę adiacencką każdorazowo po stworzeniu warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo po stworzeniu warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 1 ustawy). Wydanie decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej może nastąpić w terminie do 3 lat od dnia stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo od dnia stworzenia warunków do korzystania z tych urządzeń, jeżeli w dniu stworzenia tych warunków obowiązywała uchwała rady gminy, o której mowa w art. 146 ust. 2 ustawy. Do ustalenia opłaty przyjmuje się stawkę procentową określoną w uchwale rady gminy obowiązującą w dniu, w którym stworzono warunki do podłączenia nieruchomości do poszczególnych urządzeń infrastruktury technicznej albo w dniu stworzenia warunków do korzystania z wybudowanej drogi (art. 145 ust. 2 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 146 ust. 1 ustawy ustalenie i wysokość opłaty adiacenckiej zależą od wzrostu wartości nieruchomości spowodowanego budową urządzeń infrastruktury technicznej. Ustalenie opłaty adiacenckiej następuje po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego określającej wartości nieruchomości (art. 146 ust. 1a ustawy). Podkreślić należy, iż opinia rzeczoznawcy majątkowego (operat szacunkowy) określająca wartość nieruchomości ma podstawowe znaczenie dla ustalenia w postępowaniu administracyjnym wartości nieruchomości przed i po wybudowaniu urządzeń infrastruktury technicznej. Operat szacunkowy jako dowód w sprawie (art. 84 K.p.a.) podlega ocenie organu administracji z zastosowaniem zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 K.p.a. i stanowi podstawę do ustalenia przez organ wysokości opłaty (vide: wyrok NSA z dnia 5 października 2009 r., w sprawie sygn. akt I OSK 1444/08, http://cbois.nsa.gov.pl ).

Wprawdzie ustawa o gospodarce nieruchomościami nie definiuje pojęcia "stworzenia warunków do podłączenia", jednak przepis art. 148b ust. 1 ustawy stanowi, że ustalenie to następuje na podstawie odrębnych przepisów. W odniesieniu do urządzenia kanalizacyjnego tymi odrębnymi przepisami będą: ustawa z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) oraz ustawa z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.).

W szczególności zgodnie z art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków, przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne jest obowiązane przyłączyć do sieci nieruchomość osoby ubiegającej się o przyłączenie nieruchomości do sieci, jeżeli są spełnione warunki przyłączenia określone w regulaminie, o którym mowa w art. 19 tej ustawy, oraz istnieją techniczne możliwości świadczenia usług. W przypadku urządzeń kanalizacyjnych datą stworzenia warunków podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej, biorąc pod uwagę treść art. 15 ust. 4 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i odprowadzaniu ścieków, będzie nie data odbioru robót, ale data zgłoszenia do użytkowania urządzenia kanalizacyjnego. Dopiero od tej daty będzie istniała możliwość świadczenia usług i użytkowania sieci kanalizacji sanitarnej. Decydujące znaczenie ma wobec tego nie odbiór (przejęcie) robót, lecz zgłoszenie urządzenia do użytkowania, stosownie do treści art. 54 ustawy – Prawo budowlane. Przepis ten stanowi, iż do użytkowania obiektu budowlanego, na którego wzniesienie jest wymagane pozwolenie na budowę, można przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i 57 tej ustawy, po zawiadomieniu właściwego organu o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 21 dni od dnia doręczenia zawiadomienia, nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Do czasu zgłoszenia do użytkowania i upływu wskazanego powyżej terminu zakreślonego organowi władzy budowlanej na zgłoszenie sprzeciwu wobec dokonanego zgłoszenia, urządzenia te nie mogą legalnie funkcjonować, a tym samym sprzeczne z prawem byłoby korzystanie z nich. Wynika to jednoznacznie z treści art. 57 ust. 7 ustawy – Prawo budowlane.

Z powyższych wskazań wynika, iż datą stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do sieci kanalizacji sanitarnej będzie data wynikająca z możliwości przystąpienia do użytkowania tego urządzenia, ustalona według przepisów ustawy – Prawo budowlane. Zmiana stanu prawnego polegająca na dodaniu przepisu art. 148b ustawy, nowelą z dnia 24 sierpnia 2007r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 173, poz. 1218) spowodowała, że utraciło na aktualności orzecznictwo sądów administracyjnych, wedle którego datą końcowego odbioru urządzeń technicznych jest data, z którą należy wiązać termin stworzenia warunków do podłączenia nieruchomości do urządzeń infrastruktury technicznej (vide: wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011r., w sprawie sygn. akt I OSK 398/10; wyrok NSA z dnia 3 listopada 2011r., w sprawie sygn. akt I OSK 1921/10 http://cbois.nsa.gov.pl ).

W aktach sprawy niniejszej znajduje się wprawdzie świadectwo przejęcia przez A Sp. z o.o. w S. robót budowlanych polegających m.in. na wykonaniu kanalizacji sanitarnej dla prawobrzeżnej części miasta S., mapa geodezyjna inwentaryzacji powykonawczej kanalizacji sanitarnej, oraz pismo A Sp. z o. o. w S. do Urzędu Miasta S. wskazujące datę zasadniczego ukończenia robót przy realizacji zadania II (Miasto S.), z którego wynika, że dzień 30 grudnia 2009r., "należy traktować jako datę, w której zostały stworzone warunki do podłączenia nieruchomości do wybudowanych urządzeń infrastruktury technicznej", nie są to jednak dokumenty mogące miarodajnie wskazywać, iż powyższa inwestycja techniczna została w sposób legalny zgłoszona do użytkowania.

Należy jasno wskazać, iż żaden z dokumentów zgromadzonych w ramach postępowania wyjaśniającego nie wskazuje czy i kiedy zakończenie przedmiotowej inwestycji zostało zgłoszone właściwemu organowi – w rozumieniu art. 54, w związku z art. 83 ustawy – Prawo budowlane, a także tego czy wobec ewentualnie dokonanego zgłoszenia nie został wniesiony sprzeciw w zakreślonym przez prawo terminie. Okoliczności te mają kluczowe znaczenie dla możliwości ustalenia tego czy i w jakiej dacie nastąpiło legalne oddanie przedmiotowej inwestycji do użytkowania, a zatem kiedy nastąpiło stworzenie warunków do podłączenia nieruchomości skarżącej do urządzeń infrastruktury technicznej, w rozumieniu art. 145 ust. 1 ustawy.

Dokonanie oceny stworzonych warunków podłączenia do sieci na podstawie właściwych przepisów (art. 148b ust. 1 ustawy) wymaga uprzedniego dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Dopiero poczynione ustalenia mogą stanowić podstawę do oceny, czy w świetle odrębnych przepisów zaistniały warunki podłączenia nieruchomości do sieci. Przepis art. 148b ust. 2 ustawy nie wyłącza obowiązków organu administracji w tym zakresie (vide: wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 września 2010r., w sprawie sygn. akt IV SA/Po 258/10; wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2011r., w sprawie sygn. akt II SA/Gd 273/11 http://cbois.nsa.gov.pl).

Reasumując należy wskazać, iż organy obu instancji nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, czy nieruchomość skarżącej ma stworzone warunki do podłączenia jej do sieci kanalizacji sanitarnej. W pełni uzasadnione jest wobec tego stwierdzenie, iż organy nie zebrały materiału dowodowego w sposób pozwalający na ustalenie takiej opłaty, a uzasadnienia ich decyzji nie rozwiewają wątpliwości w tym przedmiocie. W następstwie stwierdzić należy, iż doszło do naruszenia przepisów postępowania regulujących zasady gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a.), w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ujawnione uchybienia – stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, w związku z art. 135 P.p.s.a.) obligują Sąd do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Jak już była o tym mowa Sąd nie podzielił natomiast zarzutów skargi. Przepis art. 155 K.p.a., którego niezastosowanie zarzucono w skardze organowi odwoławczemu odnosi się bowiem do decyzji ostatecznej i stanowi jeden z nadzwyczajnych sposobów jej uchylenia lub zmiany. Skoro w niniejszej sprawie organ odwoławczy ferował swe rozstrzygnięcie w następstwie odwołania od decyzji organu I instancji, to nie istniała nawet przestrzeń prawna do zastosowania powyższego przepisu.

Podobnie negatywnie należy ocenić zarzut wybiórczego stosowania przez organ prawa. Skoro zaskarżona decyzja reguluje prawa i obowiązki w indywidualnej sprawie skarżącej, to odnoszenie się do sytuacji faktycznej i prawnej innych podmiotów nie może stanowić dostatecznego zarzutu naruszenia prawa we własnej sprawie. Zarzut ten mógłby zostać postawiony co najwyżej z punktu widzenia naruszenia przez organy zasady równego traktowania przez władze publiczne (art. 32 Konstytucji R.P.). Mając jednak na uwadze, iż przepis art. 145 ust. 1 ustawy, stanowiący podstawę prawną ustalenia opłaty adiacenckiej, poprzez wskazanie, iż wójt, burmistrz albo prezydent miasta "może", w drodze decyzji opłatę taką ustalić, posługuje się konstrukcją "uznania administracyjnego", to zaniechanie pobrania owej opłaty od niektórych podmiotów spełniających określone w ustawie kryteria nie stanowi jeszcze o naruszeniu zasady równości.

Ponadto w pełni przekonywujące i oparte na przepisach ustawy z dnia 7 czerwca 2001r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków jest stanowisko organów w kwestii zarzutu nieuwzględnienia nakładów poniesionych przez skarżącą na budowę przyłącza. Skoro, zgodnie z art. 2 pkt 5 i 6 wskazanej powyżej ustawy, przyłącza oznaczają odcinek przewodu łączącego sieć z wewnętrzną instalacją na nieruchomości odbiorcy usług, to osoba ubiegająca się o przyłączenie nieruchomości do sieci obowiązana jest na własny koszt zapewnić wybudowanie przyłącza, które mimo fizycznego połączenia z siecią nie staje się jej częścią składową

Rozpatrując ponownie sprawę organy zobowiązane będą ustalić i należycie udokumentować, czy – a jeśli tak – to kiedy wybudowana sieć kanalizacji sanitarnej oddana została do użytkowania, w przytoczonym powyżej rozumieniu wynikającym z przepisów ustawy – Prawo budowlane. Poczynienie ustaleń w tym zakresie stanowić winno podstawę do oceny, czy w realiach rozpoznawanej sprawy spełnione zostały przesłanki do ustalenia opłaty adiacenckiej.

O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji Sąd orzekł na podstawie art. 152 P.p.s.a.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.

a.tp.