Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 530/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Tuszyńska (spr.) Sędzia WSA Jacek Bursa po rozpoznaniu w dniu 16 grudnia 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 12 marca 2020 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego powierzchni działki oddala skargę


UZASADNIENIE

Wójt Gminy B. decyzją z dnia 3 stycznia 2020 r., na podstawie art. 234 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r., poz. 2268 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku B. K. o naruszenie stosunków wodnych na działce nr [...] w miejscowości B., odmówił przywrócenia stanu pierwotnego powierzchni działki nr [...], podzielonej na działki nr [...] i nr [...] w miejscowości B., gmina B..

W uzasadnieniu organ wskazał, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek B. K. z dnia 30 października 2018 r., która poinformowała, że P. C. rozpoczął nawożenie działki nr [...], co w poważnym stopniu narusza

gospodarkę wodną w terenie.

Organ ustalił, że w trakcie toczącego się postępowania nastąpił podział działki nr [...] na dwie części tj. część zachodnią o nr [...] z zabudowaniami (budynek mieszkalny i stodoła), sąsiadującą bezpośrednio z działką nr [...] oraz część wschodnią o nr [...], która nie sąsiaduje z działką nr [...] B. K.. P. C., aktualny właściciel działki nr [...], zgodnie z decyzją z dnia

1 października 2018 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu planuje na tej działce wybudować budynek mieszkalny. Pomiędzy działkami nr [...] (dawniej dz. nr [...]) i [...] znajduje ogrodzenie wykonane z siatki stalowej i murka ogrodzeniowego. Działka nr [...] o powierzchni 0,22 ha, stanowiąca własność B. K., usytuowana jest przy drodze gminnej (dz. nr [...]) i rozciąga

się na wschód od tej drogi. Droga gminna (dz. nr [...]) przebiega na koronie prawego obwałowania rzeki Uszwicy w km od 0+885 do 0+950. Wzdłuż drogi gminnej na prawym obwałowaniu rzeki Uszwicy w m. B. , znajduje się na krawędzi drogi bariera betonowa wysokości 1m od poziomu nawierzchni drogi. Bariera betonowa ma pełnić podwójną funkcję: ochronić użytkowników drogi gminnej przed upadkiem ze skarp obwałowania oraz pełnić funkcję zabezpieczenia przeciwpowodziowego podczas wysokich stanów rzeki Uszwicy. W barierze betonowej przeciwpowodziowej, na wprost zjazdu z drogi gminnej na działkę nr [...], znajduje się wjazd szerokości 3,5 m na międzywale koryta rzeki. W okresie wysokich stanów rzeki przewidziano zamykanie istniejących wjazdów w barierach betonowych przestawnymi systemami przeciwpowodziowymi. Od strony północnej działki nr [...] położona jest działka nr [...], natomiast strona wschodnia działki nr [...] sąsiaduje z działką nr [...]. Działka nr [...] od strony południowej obecnie sąsiaduje z działką nr [...] stanowiącą własność B. C. i J. C.. Na terenie działki nr [...] B. K. znajduje się 150-letni zabytkowy budynek mieszkalny oraz budynek gospodarczy.

Podczas wizji w dniu 27 listopada 2018 r. ustalono, że na część wschodnią terenu działki nr [...] (stanowiącą obecnie teren działki nr [...]) przywieziono ziemię w ilości ok. 25 samochodów o ładowności 12 ton. J. C. oświadczył, że ziemia została przywieziona pod koniec października 2018 r. i zostanie rozplantowana w nierównościach gruntu na części wschodniej działki nr [...] (obecnie teren działki nr [...]). Ustalono również, że w części wschodniej działki [...] (aktualnie teren działki nr [...]), przy granicy z działką sąsiednią nr [...] przebiega utwardzona droga dojazdowa łącząca działkę nr [...] z drogą gminną działka nr [...] w B. . Ponadto w trakcie tej wizji ustalono też, że poziom drogi dojazdowej utwardzonej omawianej powyżej jest równy z poziomem terenu sąsiedniego na działce nr [...] w B. .

Kolejne oględziny, z udziałem biegłego M. T. zostały przeprowadzone w dniu 30 października 2019 r. W ich wyniku stwierdzono, że na terenie działki nr [...] nie nastąpiły żadne zmiany terenu od czasu poprzednich oględzin. Ustalono, że pomiędzy działką nr [...] (dawniej działka nr [...]) a działką nr [...] znajduje ogrodzenie wykonane z siatki stalowej i murka ogrodzeniowego. Murek ogrodzeniowy wysokości ok. 40 cm jest obsypany ziemią z każdej ze stron na wysokość ok. 15 cm. Murek ogrodzeniowy wystaje nad teren ok. 25 cm. Murek ogrodzeniowy został wykonany przed 2012 rokiem przez D. N. w miejscu starego ogrodzenia, jeszcze przed nawiezieniem terenu działki nr [...] (dawniej teren położony w części zachodniej działki nr [...]).

Dalsze ustalenia organ oparł na przedłożonej przez biegłego opinii, cytując jej obszerne fragmenty. Wskazano w niej, że na terenie działki nr [...] w B. w części zachodniej, znajduje się zjazd z drogi gminnej nr [...], umożliwiający dojazd do budynku mieszkalnego nr [...] i budynku gospodarczego (stodoły) B. i J. C.. Przedmiotowy zjazd na działce nr [...] został w 2012 r. podniesiony i poszerzony. Podniesienie i poszerzenie wjazdu na teren działki nr [...] zostało wykonane po powodzi (2010 r.) w 2012 r. przez B. i J. C.. Na podstawie analizy mapy sytuacyjno - wysokościową w skali 1: 1000 z kwietnia 2005 r. wskazano, że rzędne terenu w obrębie sporu wodnego świadczą o istniejącym w tym rejonie spadku terenu w kierunku północno - zachodnim, tj. w kierunku działki nr [...] i dalej w kierunku północnym. Tak ukształtowany teren w sposób naturalny powoduje, że w okresie powodzi, jaka wystąpiła w latach 1997 i 2010, teren działki nr [...] B. K. oraz działek sąsiednich (działek nr [...] [...] i 5261, 6556 niżej położonych) był zatopiony wodami powodziowymi. Ponadto z mapy zagrożenia powodziowego zamieszczonej na stronie e-mapa Systemu Informacji Przestrzennej prowadzonej przez Urząd Gminy B. wynika, że teren działki nr [...], jak i większości terenu działki nr [...] w B. , znajduje się w terenie objętym zagrożeniem powodziowym (teren zalewowy). W kwestii podniesienia i poszerzenia w 2012 r. zjazdu na działkę nr [...] z drogi gminnej (nr [...]), stwierdzono, że wjazd został podniesiony do rzędnej terenu 192,60 m n.p.m. pasem szerokości ok. 7 m na długości ok. 30 m, co oznacza, że został podniesiony ok. 0,8 m w stosunku do terenu pierwotnego, usytuowanego na rzędnej ok. 191,80 mn.p.m. Podniesienie i poszerzenie zjazdu na działkę nr [...] (działka nr [...]) z drogi gminnej w 2012 r. nie zmieniło istniejących tam stosunków wodnych. Nie został zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych na skutek podniesienia i poszerzenia wjazdu na działce nr [...] (obecnie działka nr [...]) ze szkodą dla gruntów sąsiedniej działki nr [...] B. K.. Również teren działki nr [...] przyległy bezpośrednio do granicy z działką nr [...] nie był podnoszony i ma pierwotne ukształtowanie i poziom. Pomiędzy działkami nr [...] a działką nr [...] znajduje ogrodzenie wykonane z siatki stalowej i murka ogrodzeniowego, które uniemożliwia spływ wód opadowych z terenu [...][...]na teren działki nr [...] B. K..

Odnosząc się do sprawy planowanego podniesienia terenu działki nr [...] stwierdzono, że zgromadzona ziemia w części wschodniej (na datę sporządzania opinii nierozplanowana) ww. działki nie powoduje zmiany stosunków wodnych niekorzystnych dla działek sąsiednich, w tym dla działki nr [...]. Od momentu przywiezienia ziemi w październiku 2018 r. na działkę nr [...] (obecnie teren działki nr [...]) część ziemi została rozplantowana w istniejące nierówności terenu działki nr [...]. Po wyrównaniu terenu działki nr [...] w sierpniu 2019 r. ukształtowanie terenu działki nr [...] nie uległo istotnym zmianom mającym wpływ na stosunki wodne w tym terenie. Nie został zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych z terenu działki nr [...], który miał by mieć wpływ na zmianę stosunków wodnych dla gruntów sąsiednich, w tym dla działki nr [...]. Po częściowym wyrównaniu w sierpniu 2019 r. terenu działki nr [...] został zachowany kierunek spadku terenu, jaki był wcześniej, tj. w kierunku działki sąsiedniej nr [...] w B. . Na terenie działki [...] przy granicy z działką sąsiednią nr [...] przebiega utwardzona żwirem droga dojazdowa szerokości ok. 5 m i długości ok. 83m, łącząca działkę nr [...] z drogą gminną – działka nr [...] w B. . Poziom drogi dojazdowej utwardzonej jest porównywalny z poziomem terenu sąsiedniego na działce nr [...] w B. . Ukształtowanie omawianej drogi żwirowej nie narusza w chwili obecnej istniejących stosunków wodnych w tym terenie.

Zaznaczono również, że dalsze planowane podnoszenie terenu działki nr [...] w B. nie może powodować zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych w kierunku południowo-zachodnim na teren działki nr [...], a także nie może powodować zahamowania odpływu wód opadowych i roztopowych z terenu działki sąsiedniej nr [...] w B. , która jest usytuowana powyżej działki nr [...] P. C..

W chwili obecnej nie ma żadnych podstaw do stwierdzenia naruszenia stosunków wodnych w oparciu o przepisy zawarte w art. 234 ustawy Prawo wodne w związku z podniesieniem i poszerzeniem zjazdu na działce nr [...] i z powodu składowania ziemi i częściowego wyrównania terenu działki nr [...] w B. . B. K. nie przedstawiła też żadnych dowodów na poniesione szkody, a jedynie wyraziła obawy, że nawiezienie działki nr [...] i [...] spowoduje zalanie wodą działek sąsiednich, jak to miało miejsce w czasie powodzi w 1997 i 2010 r., w tym jej działki. Nie zostały zatem spełnione warunki zastosowania art. 234 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo wodne, albowiem niezbędne jest jednoznaczne ustalenie istnienia bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy zdarzeniem wywołującym, a szkodą.

Organ stwierdził, że po wykonaniu zabiegów niwelacyjnych na działce [...] nie wystąpiły oddziaływania na działki sąsiednie. Również podniesienie i poszerzenie zjazdu na działkę nr [...] (dz. nr [...]) z drogi gminnej nr [...] w 2012 r. nie zmieniło istniejących tam stosunków wodnych. Ponadto, organ zwrócił uwagę na wykonanie przez gminę w 2011 r. zabezpieczenia przeciwpowodziowego rzeki Uszwicy w rejonie spornym w postaci muru oporowego - przeciwpowodziowego (bariery betonowej) zintegrowanej z przesłoną filtracyjną wału przeciwpowodziowego.

Od decyzji odwołanie wniosła B. K., zarzucając rażące naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie odwołującej organ I instancji nie ustalił stanu pierwotnego stosunków wodnych na gruncie, jak również zmian jakie zaistniały w tych stosunkach. Odwołująca domagała się "zastosowania instytucji zabezpieczenia wynikającej z treści art. 730 k.p.c."

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 12 marca

2020 r., znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2020 r, poz. 256), art. 234 ust. 1 pkt 1, ust. 3 ustawy Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 310), utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że w orzecznictwie sądowo-administracyjnym podkreśla się, że w sprawach o naruszenie stosunków wodnych na gruncie i wydanie decyzji na podstawie art. 234 (poprzednio art. 29 ust. 3) ustawy - Prawo wodne, niezbędna jest opinia biegłego do spraw badania stosunków wodnych. Kluczowy dowód w sprawie stanowi zatem sporządzona w grudniu 2019 r. na zlecenie Wójta Gminy B. przez mgr inż. M. T. "Opinia w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działkach numer [...] i [...] w miejscowości B.". Organ odwoławczy przytoczył stanowisko zaprezentowane przez biegłego.

I tak odnośnie pierwszej z podnoszonych we wniosku inicjującym przeprowadzone postępowanie kwestii składowania ziemi na terenie działki nr [...] i planowanego podniesienia terenu tej działki (na której ma być zlokalizowany budynek mieszkalny) biegły wyjaśnił, że od momentu przywiezienia ziemi w październiku 2018 r. na działkę oznaczona wówczas nr [...], część ziemi została rozplantowana w istniejące nierówności terenu działki nr [...]. Po wyrównaniu terenu tej działki w sierpniu 2019 r. ukształtowanie terenu działki nr [...] nie uległo istotnym zmianom, mającym wpływ na stosunki wodne w tym terenie. Nie został bowiem zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych z terenu działki nr [...], który miałby wpływ na zmianę stosunków wodnych dla gruntów sąsiednich, w tym dla działki nr [...] (własność B. K.). Został zachowany istniejący kierunek spadku terenu taki jaki był wcześniej, tj. w kierunku działki sąsiedniej nr [...]. Na terenie działki [...] przy granicy z działką sąsiednią nr [...] przebiega utwardzona żwirem droga dojazdowa szerokości ok. 5 m, długości ok. 83 m, łącząca działkę nr [...] z drogą gminną (działka nr [...]) w B. . Ponadto ustalono, że poziom drogi dojazdowej jest porównywalny z poziomem terenu sąsiedniego na działce nr [...] w B. . Ukształtowanie drogi żwirowej nie narusza więc w chwili obecnej istniejących stosunków wodnych w tym terenie. Ziemia składowana na działce nr [...] nie stanowi zagrożenia dla zmiany stanu wody na gruncie. Samo składowanie ziemi na działce nr [...] w B. nie powoduje naruszenia stosunków wodnych. Planowane podnoszenie terenu działki nr [...] w B. nie może powodować zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych w kierunku południowo-zachodnim na teren działki nr [...], a także nie może powodować zahamowania odpływu wód opadowych i roztopowych z terenu działki sąsiedniej nr [...] w B. , która jest usytuowana powyżej działki nr [...] będącej własnością P. C..

Odnośnie natomiast drugiej będącej przedmiotem sporu kwestii tj. żądania przywrócenia do stanu pierwotnego zjazdu z działki nr [...] (aktualnie dz. nr [...]) z drogi gminnej nr [...] biegnącej wałem przeciwpowodziowym rzeki Uszwicy, który został poszerzony i nadsypany w 2012 r. przez J. C., biegły wyjaśnił, że podniesienie i poszerzenie zjazdu na działkę nr [...] (obecnie dz. nr [...]) mające miejsce w 2012 r. nie zmieniło istniejących tam stosunków wodnych oraz nie spowodowało zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych (na skutek podniesienia i poszerzenia wjazdu na działce nr [...]) ze szkodą dla gruntów sąsiedniej działki nr [...]. Biegły zaznaczył, że teren działki nr [...] przyległy bezpośrednio do granicy z działki nr [...] nie był podnoszony i nadal ma pierwotne ukształtowanie i poziom, jaki był od dawna. Między działkami nr [...] (dawniej nr [...]), a działką nr [...] znajduje ogrodzenie, które również uniemożliwia spływ wód opadowych z terenu działki nr [...] na teren działki nr [...].

Biegły wyjaśnił, że po wykonaniu zabiegów niwelacyjnych na działce [...] nie wystąpiły oddziaływania na działki sąsiednie. Również podniesienie i poszerzenie zjazdu na działkę nr [...] (obecnie dz. nr [...]) z drogi gminnej nr [...] (dokonane w 2012 r.) nie zmieniło istniejących tam stosunków wodnych. Nie został zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych. B. K. nie przedstawiła żadnych dowodów na poniesienie jakichkolwiek szkód, a jedynie kierowała się obawą, że nawiezienie działek nr [...] i nr [...] spowoduje zalanie wodą działek sąsiednich, jak to miało miejsce w czasie powodzi w 1997 i 2010 r., w tym jej działki nr [...]. Obawa wnioskodawczyni o zalewanie jej działki oraz działek sąsiednich powodowana jest doświadczeniami lat ubiegłych - powódź w 1997 r. oraz powódź w 2010 r. - czyli zjawisk ekstremalnych, których skala i możliwość wystąpienia jest wręcz nieprzewidywalna. Zdaniem biegłego dokonane zmiany na działce nr [...] polegające na składowaniu ziemi oraz na niwelacji terenu tej działki, nie spowodują dodatkowych szkód również w czasie powodzi obejmującej działkę [...]. Prawdą jest, że ukształtowanie terenu w spornym rejonie opada w kierunku północnozachodnim, tj. m.in. w kierunku działki nr [...] B. K., ale właśnie takie było i jest to naturalne ukształtowanie terenu w tym rejonie. Planowana niwelacja terenu, czy planowane podnoszenie terenu działki nr [...] w B. nie spowoduje zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych w kierunku południowo-zachodnim, a także nie może powodować zahamowania odpływu wód opadowych i roztopowych z terenu działki sąsiedniej nr [...], która jest usytuowana powyżej działki nr [...].

Twierdzenia wnioskodawczyni B. K., że w sytuacji wystąpienia powodzi nawieziona na działki nr [...] i [...] ziemia spowoduje dodatkowe szkody na działce nr [...], biegły uznał za niezasadne i w obecnym stanie rzeczy nie do udowodnienia.

Podobnie twierdzenie, że w związku z podniesieniem i poszerzeniem w 2012 r. przez właścicieli działki nr [...] zjazdu, zostanie zmniejszona pojemność magazynowa na wody powodziowe w rejonie działki nr [...], jest nie do przyjęcia. Wręcz przeciwnie na skutek nawiezienia ziemi został podniesiony teren zjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...], co spowoduje zmniejszenie powierzchni zalania terenu, a co za tym idzie wody powodziowe szybciej odpłyną w tereny niżej położone, gdyż będzie ich mniej. W tym przypadku na skutek podniesienia i poszerzenia terenu na zjeździe do budynku nr [...] usytuowanego na działce nr [...] ilość zgromadzonej wody powodziowej na terenie działki nr [...] będzie mniejsza i szybciej będzie odpompowywana z terenu tej działki jak i z terenu działki nr [...]. Obniżenie poziomu wody po przejściu fali powodziowej z obszaru mniejszego będzie odbywało się szybciej, przy zmniejszonych nakładach sił ludzkich i ekonomicznych. Biegły zaznaczył również, że działka nr [...] nie stanowi rezerwuaru wód powodziowych, lecz jest "zwykłą działką". Wyjaśnił nadto, że podniesienie wjazdu na teren działki nr [...] było konieczne z uwagi na podniesienie drogi gminnej.

W części końcowej opinii biegły zauważył, że zarówno działka nr [...] jak i działka nr [...] w czasie dwóch ostatnich powodzi były zatapiane wodami powodziowymi, bądź to poprzez wody rzeki Uszwicy bądź przez wody napływające od strony [...]. Rejon sporu wodnego jest uwidoczniony na mapach zagrożenia powodziowego, zamieszczonych na stronie e-mapa Systemu Informacji Przestrzennej, prowadzonej przez Urząd Gminy B.. Z map tych wynika, że teren działki nr [...], jak i w większości terenu działki nr [...] w B. , znajduje się w terenie objętym zagrożeniem powodziowym (teren zalewowy). Zjawisko ostatniej powodzi na ternie Gminy B. obrazuje "Raport z powodzi 2010". Raport ten opisuje, jak przebiegała powódź i jaka była jej skala. Przedstawiony w tym raporcie "Bilans Powodzi" jest przerażający. W czasie powodzi w maju i czerwcu 2010 r. zostało poszkodowanych 514 gospodarstw domowych oraz zostało zalanych 3 tysiące hektarów użytków rolnych. Powódź uszkodziła 22 km dróg, most na rzece Uszwicy oraz inne obiekty, w tym użyteczności publicznej. Autor opinii przytoczył powyższe dane, aby zobrazować ogrom tego żywiołu i ilości wody podczas powodzi, jaka wystąpiła na obszarach zalanych w B. . Mówienie w sytuacji powodzi o zmniejszeniu pojemności magazynowej na wody powodziowe w rejonie działki nr [...] poprzez podniesienie i poszerzenie terenu na zjeździe do budynku nr [...] usytuowanego na działce nr [...] o ok. 500 m3 wody, jest w tej sytuacji nie do przyjęcia.

W podsumowaniu sporządzonej opinii biegły powtórzył, że wykonanie zabiegów niwelacyjnych na działce numer [...] nie spowodowało szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie. Również wykonane w 2012 r. podniesienie i poszerzenie zjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...] (obecnie nr [...]) nie zmieniło istniejących w spornym terenie stosunków wodnych. Na skutek podniesienia i poszerzenia wjazdu na działce nr [...] (obecnie nr [...]) nie został bowiem zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiedniej działki nr [...].

Na zakończenie biegły zauważył, że wykonanie przez Gminę B. w 2011 r. zabezpieczenia przeciwpowodziowego rzeki Uszwicy w rejonie spornym w postaci muru oporowego przeciwpowodziowego (bariery betonowej) zintegrowanej z przesłoną filtracyjną wału przeciwpowodziowego, ma skutecznie zabezpieczać nie tylko tereny bezpośrednio sąsiadujące z rzeką Uszwica, ale będzie również gwarantem bezpieczeństwa dla pozostałych terenów w miejscowości B., które były najbardziej doświadczane w czasie występowania powodzi.

W ocenie Kolegium przywołane wyżej twierdzenia autora opinii są jasne w wywodach, logicznie umotywowane, stanowcze i konsekwentne, a zatem zasługujące na uwzględnienie i mogące stanowić podstawę ustaleń faktycznych w sprawie.

Organ II instancji odwołując się do orzecznictwa wskazał, że niezbędną przesłanką do wydania nakazów przywrócenia stanu poprzedniego, albo wykonania urządzenia zapobiegającego szkodom w przypadku zmiany stanu wody na gruncie, było wystąpienie choćby minimalnej szkody już w dacie złożenie wniosku, najpóźniej do daty orzekania o powyższym przez organy administracji publicznej. Wyjaśnił, że właścicielka działki nr [...] będzie mogła wystąpić w przyszłości, w sytuacji zmiany stanu faktycznego na gruncie, tj. w razie wystąpienia rzeczywistych szkód będących następstwem dokonanej zmiany poziomu i ukształtowania terenu działek nr [...] i [...], z nowym wnioskiem o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Aktualnie jednak brak jest podstaw do przyjęcia, że wykonanie zabiegów niwelacyjnych na działce numer [...], czy wykonane w 2012 r. podniesienie i poszerzenie zjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...] (obecnie nr [...]) zmieniło istniejące w spornym terenie stosunki wodne tj. spowodowało zmianę kierunku, czy i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla działki numer [...].

W ocenie Kolegium niezasadny jest zarzut braku ustalenia stanu pierwotnego i tego "jakie zaszły w stosunku do stanu pierwotnego zmiany". Celem prowadzonego postępowania nie jest wyjaśnianie zdarzeń "historycznych", tj. wystąpienia zmiany stanu wód na gruncie w przeszłości, lecz ustalenie przez organ, czy owa zmiana stanu wód nadal występuje i czy aktualnie powoduje ona jakieś szkody na gruntach sąsiednich.

Odnosząc się do zawartego w odwołaniu żądania "zastosowania instytucji zabezpieczenia wynikającej z treści art. 730 k.p.c." organ wyjaśnił, że wspomniana instytucja zabezpieczenia może zostać zastosowana przez sąd w sprawie cywilnej, a nie przez organ administracji w sprawie administracyjnej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosła B. K., zarzucając decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego rażące naruszenie przepisów art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80, art. 84 § 1 oraz art.107 § 3 k.p.a. dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w kwocie [...]zł (za przygotowanie skargi przez pełnomocnika, koszty wydruku i koszty opłaty sądowej). Skarżąca podniosła, że okoliczności faktyczne dotyczące przedmiotowej sprawy nie zostały należycie wyjaśnione, a w niektórych przypadkach nie zostały wyjaśnione w ogóle. Organy nie ustaliły jak rzeczywiście kształtowały się stosunki wodne na spornym terenie przed dokonaniem zmian związanych z podniesieniem terenu działki nr [...] na skutek nawiezienia tam ziemi i w kontekście zmiany kierunków spływu wody powodziowej takiej, jaka miała miejsce w 2010 r. Nie zostały wykonane żadne pomiary geodezyjne. Nie porównano tych pomiarów z mapami spornego terenu z okresu sprzed dokonanych zmian (lub przynajmniej do poziomu wskazywanego przez strony postępowania), nie ustalono różnic poziomów powstałych w stosunku do ustalonego poziomu sprzed wszelkich zmian do poziomu podniesionego poprzez nawiezienie terenu przez stronę przeciwną i nie ustalono rzeczywistej ilości nawiezionej ziemi. Zarówno organy I jak i II instancji przyjęły za wiarygodną treść opinii biegłego, która w tej kwestii nie zawiera żadnych precyzyjnych ustaleń - biegły "na oko" ustalił rzędne spornego terenu podczas oględzin, a także poddał analizie zdezaktualizowaną mapę sytuacyjno-wysokościową skala 1: 1000 z kwietnia 2005 r. Biegły nie ustalił poprzez pomiary geodezyjne - o co wnioskowała skarżąca - rzeczywistej rzędnej poziomu, do którego sięgała woda powodziowa w 2010 r. na ścianie budynku mieszkalnego skarżącej, nie ustalił jaki był poziom tej wody powodziowej nad murkiem rozdzielającym sporne działki po stronie południowej, a nade wszystko nie ustalił, jak zmniejszenie powierzchni magazynowej dla wody powodziowej na działce [...] i na wjeździe na posesję nr [...] oraz na wskutek nawiezienia ziemi na teren działki nr [...] wpływałoby na podniesienie się rzędnej wody na terenie działki strony skarżącej i o ile ten poziom wody podniósłby się, powodując lub nie powodując wtargniecie wody do wnętrza budynku. Nie wyjaśniono także, dlaczego przy wydawaniu decyzji z dnia 1 października 2018 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] należącej do P. C. - W. Gminy B. nie zastosował się do zapisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, która to ustawa wprowadziła na początku 2018 r. dwie ważne zmiany w przypadku zamierzeń inwestycyjnych, jakim jest m.in. budowa na terenach zalewowych. Zwrócił na to uwagę organ II instancji w swojej pierwszej decyzji z dnia 28 maja 2019 r. Zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wodnego na terenie działki nr [...] jako terenu zalewowego nie można realizować żadnych inwestycji budowlanych, zatem decyzja Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy wydana została z rażącym naruszeniem prawa wodnego i też z mocy samego prawa jest nieważna. Zatem i czynności przygotowawcze pod tę budowę (nawożenie ziemi na działkę [...]) należy uznać za nielegalne. Zdaniem skarżącej działania P. C. przyczyniają się do zwiększenia ewentualnych negatywnych skutków powodzi poprzez zwiększenie wysokości fali powodziowej na działce nr [...], na skutek tego, że zasypane zostały istniejące wcześniej zaniżenia na działce nr [...] magazynujące wodę i obniżające o kilka cm wysokość tej fali powodziowej w 2010 r. Zagadnienia te powinny być prowadzone i wyjaśniane w ramach jednego postępowania przed organem I instancji. Organy nie odpowiedziały zatem na kluczowe pytanie jakie będą skutki nawożenia ziemi na tereny sąsiednie dla działki nr [...] i posadowionych tam zabudowań tj. nie wyjaśniły, o ile na działce nr [...] zwiększy się wysokość poziomu wody powodziowej.

Skarżąca nie zgodziła się również z twierdzeniem biegłego, że podniesienie i poszerzenie zjazdu na działkę nr [...] (obecnie działka nr [...]) z drogi gminnej w 2012 r. nie zmieniło istniejących tam stosunków wodnych. Woda powodziowa taka jak w 2010 r. w wyniku podniesienia terenu działki nr [...] poprzez nawiezienie tam ziemi w mniejszym stopniu wpłynie na tę działkę, a w większym stopniu będzie zalegać na terenie działki nr [...] należącej do skarżącej, bo poprzez nawiezienie ziemi zwiększono poziomice działki nr [...], czyli spowodowano, że działka nr [...] jest obecnie niżej w stosunku do działki nr [...], przeciwnie do tego jak to było przed nawiezieniem ziemi na teren działki nr [...]. W razie cofania się fali powodziowej, woda będzie spływać z działki nr [...] na działkę nr [...] i już tam pozostanie (a wcześniej woda powodziowa głównie zalegała na działce nr [...] jako najniżej położonej w tym rejonie). Stąd też i woda, dłużej niż to było poprzednio, będzie zalegać na działce nr [...] i będzie powodować tam większe szkody (zwiększone gnicie upraw, zwiększona wilgoć w budynku mieszkalnym itp.). Kuriozalnie natomiast biegły w tej sprawie uznał, że "wręcz przeciwnie na skutek nawiezienia ziemi został podniesiony teren wjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...] co spowoduje zmniejszenie powierzchni zalania terenu, a co za tym idzie, wody powodziowej szybciej odpłyną w tereny niżej położone, gdyż będzie ich mniej". Wnioskowanie biegłego świadczy o braku rozumienia podstawowych praw fizyki. Dodatkowo skarżąca zwróciła uwagę, że jeśli ta woda zaleje działkę nr [...], to nie będzie miała, gdzie odpłynąć, bo jest to zaniżona w stosunku do poziomu drogi gminnej, więc jest to bezodpływowa niecka. Biegły wydający opinię nie uwzględnił również pism, które zostały mu przedstawione w tej sprawie, a dotyczące skutków powodzi dla nieruchomości skarżącej.

Organ II Instancji błędnie także ocenia sprawę potencjalnych szkód, jakie powstaną na działce nr [...] w wyniku powodzi takiej jaka miała miejsce w 2010 r. Organy były zobligowane do ustalenia ponad wszelką wątpliwość, czy w wyniku zmiany, do jakiej doszło na spornym terenie, wystąpią szkody nawet w sytuacji stanu nadzwyczajnego powodzi czy też nawalnych deszczy. Żądanie skarżącej wyrażone we wniosku inicjującym postępowanie oraz w dalszych pismach było jasne. Chodziło o wyjaśnienie, czy w wyniku zmian stanu wody na terenie działek nr [...], nr [...], będzie dochodziło do większych szkód na działce nr [...] i w substancji budynku tam posadowionego niż to miało miejsce podczas powodzi w 2010 r., czy też nie.

Organ II instancji bezpodstawnie odwołał się do wyroku NSA z dnia 6 lipca

2017 r., sygn. II OSK 2795/15, albowiem wyrok ten dotyczył kwestii, kiedy związek przyczynowo skutkowy (zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą na gruncie działki sąsiedniej) nie został ustalony. Istotny jest natomiast pogląd wyrażony w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. II SA/Gl 23/13. Sąd stwierdził bowiem, że samo ustalenie, że nie doszło w terenie do zmiany naturalnego kierunku spływu wód opadowych nie przesądza jeszcze o tym, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich w rozumieniu tego przepisu. Zmiana taka może bowiem wystąpić m. in. przez zintensyfikowanie spływu wód na niektórych odcinkach działek z jednoczesnym ograniczeniem takiego przepływu na pozostałej części granicy między działkami, może być też np. następstwem przepływu wody przez ukształtowaną w następstwie nadsypania terenu skarpę.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżony akt administracyjny według kryterium zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie jego wydania. Zgodnie z przepisem art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.- dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności decyzji lub postanowienia bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia ( wyrok NSA W-wa z dnia 9.07.2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sprawę rozpoznano i wyrok wydano na posiedzeniu niejawnym, w trybie określonym w art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842) Zgodnie z nim, przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów. Na podstawie powołanego przepisu Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zarządzeniem skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym, wyznaczając termin posiedzenia na dzień 16 grudnia 2020 r.

Podstawą materialnoprawną decyzji był przepis art. 234 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2020.310 t.j..).

Przepis art.234 prawa wodnego ma następującą treść:

1. Właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych ani kierunku odpływu wód ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Następne ustępy tego przepisu mają następującą treść:

2. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie na skutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

3. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, z urzędu lub na wniosek, w drodze decyzji, nakazuje właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, ustalając termin wykonania tych czynności.

4. Nakaz, o którym mowa w ust. 3, nie zwalnia z obowiązku uzyskania pozwolenia wodnoprawnego albo dokonania zgłoszenia wodnoprawnego, jeżeli są wymagane.

5. Postępowania w sprawie decyzji, o której mowa w ust. 3, nie wszczyna się, jeżeli upłynęło 5 lat od dnia, w którym właściciel gruntu sąsiedniego dowiedział się o szkodliwym oddziaływaniu na jego grunt.

Przepis art.234 ust.1 pkt 1) zasadniczo różni się od poprzednio obowiązującego art.29 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1121 t.j.), regulującego tę samą kwestię. Zgodnie z nim właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowiły inaczej, nie mógł zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Przytoczenia również wymaga, że zgodnie z definicjami zawartymi w art.16 prawa wodnego, przez powódź rozumie się czasowe pokrycie przez wodę terenu, który w normalnych warunkach nie jest pokryty wodą, w szczególności wywołane przez wezbranie wody w ciekach naturalnych, zbiornikach wodnych, kanałach oraz od strony morza, z wyłączeniem pokrycia przez wodę terenu wywołanego przez wezbranie wody w systemach kanalizacyjnych (pkt 43). Natomiast przez wody opadowe lub roztopowe rozumie się wody będące skutkiem opadów atmosferycznych (pkt 69).

Regulacja art. 234 ust. 1 pkt ) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz.U.2020.310 t.j.) przez pominięcie słowa "zwłaszcza", użytego w przepisie art.29 ust.1 pkt 1 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U.2017.1121 t.j.) ograniczyła odpowiedzialność właściciela gruntu za wystąpienie szkodliwych zmian w stosunkach wodnych na jego gruncie do zmian związanych jedynie z wodami opadowymi lub roztopowymi, przy pozostawieniu poprzedniego zakresu odpowiedzialności związanego ze zmianą kierunku odpływu wód ze źródeł. Tak więc nie jest objęta dyspozycją tego przepisu zmiana kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód powodziowych.

Skarżąca upatrywała wystąpienia zmiany stosunków wodnych na gruncie w związku z dwoma działaniami: 1) składowaniem ziemi i częściowym jej rozplantowaniem na terenie działki nr [...], a także planowanym podniesieniu terenu tej działki oraz 2) poszerzeniem i nadsypaniem zjazdu z drogi gminnej nr [...] biegnącej wałem przeciwpowodziowym rzeki Uszwicy na działkę nr [...]. Podnosiła, że na skutek dokonania tych czynności ilość wody powodziowej na działce nr [...] będzie większa o kubaturę nawiezionej na działkę nr [...] ziemi k.62 a.a.). W piśmie z dnia 19 12.2019 r. (k.62 a.a.) pełnomocnik skarżącej ponownie podniósł, że "chodzi jej o wody powodziowe".

Okoliczności te nie wypełniają hipotezy przepisu art.234 ust.1 pkt 1 prawa wodnego i pozostają poza jego zakresem, skoro przyszła hipotetyczna szkoda skarżącej miała wynikać ze zwiększonego zalania jej działki przez wody powodziowe.

Organy rozpoznające sprawę ustaliły również, czy na skutek wskazanych wyżej działań właścicieli działek nr [...] i nr [...] doszło do zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na nich wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich.

Przesłankami poniesienia przez właściciela gruntu odpowiedzialności administracyjnej za zmianę stosunków wodnych na gruncie w świetle art. 234 ust.1 pkt 1 Prawa wodnego jest stwierdzenie; 1) zmiany stanu wody na gruncie oraz 2) szkodliwego oddziaływanie takiej zmiany na nieruchomości sąsiednie.

Zmiana stanu wody na gruncie, to każde działanie, którego efektem jest zmiana ilościowa wody (zwiększenie się bądź zmniejszenie ilości wody na gruncie) oraz zmiana w zakresie jej przepływu przez grunt. Jest to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi. Zmiana ta może polegać na zmianie kierunku odpływu znajdującej się na gruncie wody opadowej i roztopowej bądź kierunku odpływu ze źródeł poprzez np. wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich zgodnie z naturalnym kierunkiem odpływu, nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, zasypanie istniejącego rowu, utwardzenie powierzchni działki kostką brukową, wzniesienie murowanego ogrodzenia, czy wykopanie studni i pobór z niej takiej ilości wody, która spowoduje obniżenie poziomu lustra wody na gruntach sąsiednich. Należy też zauważyć, że zastosowanie przytoczonego przepisu nie jest uzależnione od tego, czy szkoda nastąpiła w wyniku działania legalnego czy nielegalnego ( vide: wyrok WSA w Krakowie z dnia 16 stycznia 2017 r. sygn. akt II SAB/Kr 191/16, LEX nr 2197710, wyrok WSA w Lublinie z 23 maja 2017 r. II SA/Lu 1134/16, LEX nr 2342075).

W postępowaniu o naruszenie stosunków wodnych powinnością organu jest zatem ustalenie, czy doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie. Jeżeli odpowiedź jest pozytywna, organ winien jednoznacznie ustalić, kto i kiedy zmiany tej dokonał, na czym ona polegała, jaki był stan wód przed dokonaniem zmiany i jaki po jej dokonaniu, oraz jak zmiana wpłynęła na stosunki wodne w terenie, a przede wszystkim czy wpływ ten jest szkodliwy dla gruntów sąsiednich, tj. czy powoduje lub może powodować powstanie szkody. Zwrócić również należy uwagę, że hipoteza przepisu art.234 ust.1 pkt 1 prawa wodnego odnosi się do rzeczywistego szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie, a nie hipotetycznego (por. wyrok NSA z dnia 26.08.2020 r., sygn. II OSK 1002/20, publ. w cbois). W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że zastosowanie cytowanego przepisu uzależnione jest od wystąpienia skutku w postaci szkody, zatem pomiędzy zmianą stanu wody na gruncie, a szkodliwym oddziaływaniem musi istnieć związek przyczynowo-skutkowy (por. wyrok NSA z 26 sierpnia 2020 r., II OSK 437/10).

W razie ustalenia, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie organ zwolniony jest od badania pozostałej przesłanki - szkodliwego oddziaływania na nieruchomości sąsiednie.

Sprawy z zakresu stosunków wodnych co do zasady wymagają dla stosowania art. 234 ust.1 prawa wodnego wiadomości specjalnych, przekraczających wiedzę wynikającą z doświadczenia życiowego organów administracji o właściwości ogólnej. Są to postępowania specyficzne i skomplikowane, wymagające odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, postępowań wodno-prawnych i melioracji wodnych, a ewentualnie również przeprowadzenia badań, analiz i obliczeń. Inne dowody takie jak oględziny, czy zeznania świadków nie posiadających fachowej wiedzy nie zawsze mogą być wystarczające dla obiektywnej oceny okoliczności danej sprawy pozwalających na ustalenie czy doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz czy istnieje związek przyczynowo skutkowy między dokonaną zmianą, a wynikłą szkodą. Regułą w sprawach tego rodzaju powinien być dowód z opinii biegłego na okoliczność tego, czy doszło do zmiany stanu wód na gruncie, czy na gruncie sąsiednim nastąpiła szkoda oraz czy istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą, a szkodą (por. wyrok NSA z dnia 20 kwietnia 2017r. sygn. akt II OSK 1495/16, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 czerwca 2015r. sygn. akt II SA/Kr 407/15, wyrok WSA w Białymstoku z dnia 5 czerwca 2014r. sygn. akt II SA/Bk 138/14, wyrok WSA w Kielcach z dnia 18 czerwca 2014r. sygn. akt II SA/Ke 373/14, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl).

Organy ustaliły stan faktyczny sprawy przede wszystkim na podstawie oględzin przedmiotowych działek, zgromadzonego w sprawie materiału fotograficznego, mapowego i opinii biegłego, którą oceniono jako jasną w wywodach, logicznie umotywowaną, stanowczą i konsekwentną.

W zasadniczej części ustalenia te Sąd podziela.

W szczególności prawnie relewantne i mające podstawę w mapie z 2005 r. (k.12 a.a.) jest ustalenie organów, że w rejonie sporu widoczny jest spadek terenu w kierunku północno - zachodnim, tj. w kierunku działki nr [...] i dalej w kierunku północnym, teren działki nr[...] jest położony niżej w stosunku do części środkowej i wschodniej terenu działki nr [...] oraz terenów działek sąsiednich nr [...], [...] oraz wschodniej części działki nr [...] oraz w stosunku do rzędnych drogi gminnej (dz. nr [...]). Teren działki nr [...], jak i większa część działki nr [...] w B. , znajduje się w terenie objętym zagrożeniem powodziowym (zał. nr [...] opinii biegłego). Ustalenia organu, że po przywiezieniu ziemi w październiku 2018 r. i jej częściowym rozplantowaniu na działce nr [...] nie został zmieniony kierunek i natężenie odpływu wód opadowych lub roztopowych z terenu działki nr [...], który miałby wpływ na zmianę stosunków wodnych dla gruntów sąsiednich, w tym dla działki nr [...] własności B. K., że został zachowany istniejący kierunek spadku terenu w stronę działki nr [...], że na terenie działki [...] przy granicy z działką sąsiednią nr [...] przebiega utwardzona żwirem droga dojazdowa szerokości ok. 5 m, długości ok. 83 m, łącząca działkę nr [...] z drogą gminną (działka nr [...]) w B. , że poziom tej drogi dojazdowej jest porównywalny z poziomem terenu sąsiedniego na działce nr [...] w B. znajdują potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Powyższe fakty wynikają z protokołów oględzin, dokumentacji fotograficznej i opinii biegłego. Co istotne, skarżąca nigdy nie zarzucała, by na skutek nawiezienia ziemi zmienił się kierunek odpływu wód opadowych i roztopowych z działek nr [...] i [...]. Ewentualną szkodę łączyła jedynie, co wielokrotnie podkreślała, ze zwiększeniem ilości wody powodziowej na działce nr [...] - o kubaturę nawiezionej na działkę nr [...] ziemi.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy potwierdza także ustalenie organów, że podniesienie i poszerzenie w 2012 r. zjazdu na działkę nr [...] o około 0,8 m nie zmieniło istniejących stosunków wodnych oraz nie spowodowało zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych lub roztopowych ze szkodą dla gruntów sąsiedniej działki nr [...]. Podniesiony zjazd na działkę znajduje się w oddaleniu od granicy z działką skarżącej, a teren przyległy do jej działki nie był podnoszony, mając pierwotne ukształtowanie i poziom. Pomiędzy działkami wykonane jest ogrodzenie z murkiem, który uniemożliwia spływ wód opadowych na działkę skarżącej. Potwierdzają to mapy, dokumentacja fotograficzna oraz materiały uzyskane przez biegłego, w szczególności projekt budowlany odbudowy drogi gminnej w B. . Również co do tego zakresu żądania skarżącej podkreślić należy, że skarżąca nigdy nie zarzucała, by na skutek podniesienia zjazdu zmienił się kierunek odpływu wód opadowych i roztopowych z działki nr [...]. Ewentualną szkodę łączyła jedynie, co wielokrotnie podkreślała, ze zwiększeniem ilości wody powodziowej na działce nr [...] - o kubaturę nawiezionej na działkę nr [...] ziemi.

W przeciwieństwie do organów, Sąd nie podziela oceny, że wszystkie twierdzenia biegłego są jasne w wywodach i logicznie umotywowane. W szczególności nielogiczne jest twierdzenie biegłego, że ""na skutek nawiezienia ziemi został podniesiony teren zjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...], co spowoduje zmniejszenie powierzchni zalania terenu, a co za tym idzie wody powodziowe szybciej odpłyną w tereny niżej położone, gdyż będzie ich mniej". Biegły nie wskazał jednakże gdzie odpłyną. Ponieważ ustalono, ze działka skarżącej położona jest najniżej, wydaje się, że mogą odpłynąć właśnie na jej działkę.

Wadliwość ta nie miała jednakże żadnego wpływu na rozstrzygnięcie organu, gdyż jak wyżej wskazano przepis art.234 ust.1 pkt 1 nie obejmuje swym zakresem zmian stosunków wodnych na gruncie spowodowanych wodami powodziowymi.

Biegły nie powinien również wypowiadać się co do braku podstaw do wydania decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom, ale uchybienie to nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle powyższych rozważań, za wyjątkiem zakwestionowania, że "na skutek nawiezienia ziemi został podniesiony teren wjazdu z drogi gminnej nr [...] na działkę nr [...] co spowoduje zmniejszenie powierzchni zalania terenu, a co za tym idzie, wody powodziowej szybciej odpłyną w tereny niżej położone, gdyż będzie ich mniej" (do czego sąd się już wcześniej odniósł), zarzuty skargi są niezasadne.

Wbrew twierdzeniom skarżącej konieczne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności faktyczne zostały ustalone. Natomiast ustalenie zmiany kierunków spływu wody powodziowej takiej, jaka miała miejsce w 2010 r., ustalenie jaki był poziom tej wody powodziowej nad murkiem rozdzielającym sporne działki po stronie południowej, ustalenie poprzez pomiary geodezyjne - o co wnioskowała skarżąca - rzeczywistej rzędnej poziomu, do którego sięgała woda powodziowa w 2010 r. na ścianie budynku mieszkalnego skarżącej, ustalenie, jak zmniejszenie powierzchni magazynowej dla wody powodziowej na działce [...] i na wjeździe na posesję nr [...] oraz na skutek nawiezienia ziemi na teren działki nr [...] wpływałoby na podniesienie się rzędnej wody na terenie działki strony skarżącej i o ile ten poziom wody podniósłby się, powodując lub nie powodując wtargnięcie wody (powodziowej) do wnętrza budynku – było nieistotne dla rozstrzygnięcia sprawy i jako takie nie wymagały przeprowadzenia dowodów. Okoliczności te pozostawały poza zakresem przepisu art.234 ust.1 pkt 1 prawa wodnego, jako że przyszła hipotetyczna szkoda skarżącej miała wynikać ze zwiększonego zalania jej działki przez wody powodziowe.

Nie jest również zasadny zarzut, że przy wydawaniu decyzji z dnia 1 października 2018 r. o warunkach zabudowy i zagospodarowania działki nr [...] należącej do P. C. Wójt Gminy B. nie zastosował się do zapisów ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Przedmiotem postępowania nie była bowiem ocena decyzji o warunkach zabudowy wydanej w innym postepowaniu.

Za nieusprawiedliwiony uznać także należy zarzut, że organ II Instancji błędnie ocenia sprawę potencjalnych szkód, jakie powstaną na działce nr [...] w wyniku powodzi takiej, jaka miała miejsce w 2010 r. Jak już wcześniej podniesiono, art. 234 ust. 1 pkt) ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne ograniczył odpowiedzialność właściciela gruntu za wystąpienie szkodliwych zmian w stosunkach wodnych na jego gruncie do zmian związanych jedynie z wodami opadowymi lub roztopowymi, a nie zmianą kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód powodziowych.

Nie znajduje również potwierdzenia zarzut, że biegły poddał analizie jedynie zdezaktualizowaną mapę z 2005 r. i to nie wiadomo dlaczego. Dane z tej mapy biegły porównywał z danymi z map z 2019 r. w celu ustalenia ewentualnej zmiany rzędnych badanego terenu dla ustalenia, czy wystąpiła zmiana stosunków na gruncie w postaci zmiany kierunku i natężenia odpływu znajdujących się na jego gruncie wód opadowych lub roztopowych.

Wobec powyższego, na podstawie art.151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.