Postanowienie NSA, sygn. akt I OW 83/19
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-10-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Spór kompetencyjny/Spór o właściwość
Skarżony organ: Prezydent Miasta
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 2
journal: Dz.U. 2018 poz 1508
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Iwona Bogucka sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska sędzia del. WSA Mariusz Kotulski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 18 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy a Prezydentem Miasta Suwałk w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wskazać Prezydenta Miasta Suwałk jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 12 kwietnia 2019 r. Prezydent Miasta Stołecznego Warszawy wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosek o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy nim a Prezydentem Miasta Suwałk poprzez wskazanie Prezydenta Miasta Suwałk jako organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej.

W uzasadnieniu powyższego wniosku wskazano, że do Warszawskiego Centrum Pomocy Rodzinie w dniu 1 kwietnia 2019 r. wpłynęła dokumentacja przekazana przez Ośrodek Pomocy Społecznej Dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy, w sprawie wniosku z 25 lutego 2019 r. złożonego przez P.P., przebywającego w Klinice Neurologii Centralnego Szpitala Klinicznego MSWiA przy ul. Wołoskiej 137 w Warszawie, o skierowanie do domu pomocy społecznej.

Jak wskazał wnioskujący organ, zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1508, z późn. zm.) "decyzję o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzję ustalającą opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej wydaje organ gminy właściwej dla tej osoby w dniu jej kierowania do domu pomocy społecznej". Powołując się na dokumentację zgromadzoną w sprawie organ wnioskujący wskazał, iż P.P. nie ma stałego zameldowania na terenie m.st. Warszawy, w okresie od 13 października 2015 r. do 13 stycznia 2016 r. był czasowo zameldowany w Warszawie. Od lat, co potwierdza sam Zainteresowany, jest on osobą bezdomną, mieszkającą i pracującą dorywczo w różnych miejscach. Ostatni adres zameldowania stałego P.P. znajduje się przy ul. [...] Suwałki.

Tym samym P.P. jest w świetle art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej (dalej jako: "u.p.s.") osobą bezdomną, a zgodnie z art. 101 ust. 2 u.p.s. w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo do rozpatrywania wniosków w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w związku z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 130 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór o właściwość, o którym mowa w art. 4 p.p.s.a., należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, nie mającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny, jak stanowi art. 22 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 1960 nr 30 poz. 168 ze zm.), powoływanej, przy czym zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Spór zainicjowany wnioskiem złożonym w niniejszej sprawie ma charakter negatywnego sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta Suwałk a Prezydentem Miasta Stołecznego Warszawy w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej. Wniosek jest dopuszczalny, gdyż w/w organy nie mają wspólnego dla nich organu wyższego stopnia.

Zgodnie z art. 101 ust. 1 u.p.s., właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Jednak stosownie do treści art. 101 ust. 2 u.p.s., w przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały. W świetle art. 6 pkt 8 u.p.s., osoba bezdomna oznacza osobę nie zamieszkującą w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i nie zameldowaną na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osobę nie zamieszkującą w lokalu mieszkalnym i zameldowaną na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

W sprawie jest bezsporne, że P.P. jest osobą bezdomną. Był on ostatnio zameldowany na pobyt stały w Suwałkach przy ul. [...], zaś ostatnim miejscem pobytu był lokal znajomego w Warszawie przy ul[...] (Dzielnica Ursynów m. st. Warszawy), do którego zgodnie z oświadczeniem P.P. z 6 lutego 2019 r. brak jest możliwości powrotu. Nie zamieszkuje zatem w lokalu mieszkalnym. Zgodnie z ww. przepisami i ugruntowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowiskiem w przypadku osoby bezdomnej nie ma mowy o miejscu zamieszkania. Tym samym nie bada się jej zamiaru co do stałego pobytu, lecz jej status i ustala się gminę ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 kwietnia 2007 r., I OW 109/06, z 4 lipca 2008r., I OW 30/08, z 30 grudnia 2015, I OW 208/15 i z 19 kwietnia 2017 r., I OW 256/16). Dlatego o bezdomności nie świadczy posiadanie lub brak tytułu do własnego mieszkania, lecz kryteria przyjęte w art.6 pkt 8 u.p.s. W związku z faktem, że niekwestionowanym przez organy ostatnim miejscem zameldowania na pobyt stały wnioskodawcy jest ul. [...] w Suwałkach, organem właściwym do wydania decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i decyzji ustalającej opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej jest Prezydent Miasta Suwałk.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.