Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 389/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. art. 2 ust. 1, 2a, 2b i 3
journal: Dz.U. 2004 nr 4 poz 27
law: Ustawa z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych - tekst jednolity.
article: art. 190
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Protokolant Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 czerwca 2010 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia o uznaniu gier za gry na automatach 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.; 2. stwierdza, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz skarżącej [...] Sp. z o.o., z siedzibą w [...] kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2008 r. nr [...], Minister Finansów – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 2 ust. 2a, ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (Dz. U. z 2004 r. Nr 4, poz. 27 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku skarżącej spółki [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: RGS) z dnia [...] grudnia 2007 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Finansów z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] w przedmiocie rozstrzygnięcia, że gry prowadzone na automatach "[...]" o nr [...] i "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...] stanowiące własność firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych, utrzymał w mocy w/w decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.

Z akt sprawy wynika, iż w dniu [...] września 2007 r. do Ministerstwa Finansów wpłynęło pismo Urzędu Celnego w [...] z prośbą o rozstrzygnięcie w trybie art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych charakteru gier urządzanych na automatach "[...]" o nr [...] i "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...] stanowiące własność firmy [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] znajdujących się w [...] "[...]" w [...] przy ul. [...], w którym przeprowadzona została kontrola przez pracowników Referatu Karno-Skarbowego Urzędu Celnego w [...].

W wyniku rozpatrzenia sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. uznał, iż gry prowadzone na ww. automatach, są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Uzasadniając powyższą decyzję, Minister Finansów podał, że gry na przedmiotowych automatach są grami na urządzeniach elektromechanicznych. Automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający otrzymuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę bez ponoszenia dodatkowych opłat. Automaty mają zamontowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Wnosząc opłatę za grę gracz ma jedynie prawo do rozpoczęcia gry o czasie zależnym od przypadku. Celem i wygraną jest kontynuowanie (przedłużenie) gry, jednakże nie dłużej niż pozwala na to wbudowany ogranicznik maksymalnego czasu gry. Przegraną jest krótsza gra, a wygraną możliwość jej kontynuowania, przy czym w ocenie organu nie ma znaczenia fakt, czy tak rozumianą wygraną można skonsumować rozpoczynając nową grę, czy też grając dalej w tę samą grę, czyli przechodząc na dalsze etapy gry. Wygrana nie traci cechy wygranej w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych poprzez fakt ograniczenia maksymalnego czasu gry.

[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (nazywana dalej skarżącą) złożyła do Ministra Finansów wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej, że gry prowadzone na wymienionych automatach nie są grami na automatach w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Minister Finansów decyzją z dnia [...] marca 2008 r. utrzymał w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia [...] listopada 2007 r.

W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, że w postępowaniu dotyczącym rozstrzygnięcia charakteru gier na automatach stroną jest podmiot, który organizował gry na tych automatach, a zatem zaskarżona decyzja została skierowana do właściwego podmiotu. W sprawie wzięto pod uwagę cały materiał dowodowy, w tym opinię Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych w [...], sprawozdanie z badań wystawione przez Urząd Dozoru Technicznego Centralnego Laboratorium Dozoru Technicznego w [...] i wyjaśnienia prezesa skarżącej Spółki J. M. zawarte w protokole przesłuchania podejrzanego z dnia [...] maja 2007 r. Wbrew twierdzeniom strony, organ nie zakwestionował przebiegu gier przedstawionego w powyższej opinii - nie podzielił jedynie opinii biegłego, że fakt wprowadzenia organicznika maksymalnego czasu gry powoduje, iż w przedmiotowych grach nie występują wygrane w rozumieniu przepisów ustawy o grach i zakładach wzajemnych. W przedmiotowych grach określona jest jedynie maksymalna granica czasu, przez jaki będzie prowadzona gra. Nie jest natomiast wskazany stały czas, przez który grający będzie miał na pewno możliwość gry. Zdobywane punkty kredytowe zwiększają ogólną pulę tych punktów, stwarzając większą szansę pełnego wykorzystania maksymalnego czasu gry.

Decyzja Ministra Finansów z dnia [...] marca 2008 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez skarżącą spółkę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W skardze strona zarzuciła decyzji:

1) rażącą obrazę art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania firmę [...] N.V., która jest właścicielem pięciu urządzeń "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...]; w ocenie skarżącej, powyższe naruszenie stanowi podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, co skutkuje obowiązkiem uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a.

2) rażącą obrazę art. 7, 77 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W tym zakresie skarżąca podniosła, że całość materiału dowodowego została zgromadzona tylko i wyłącznie przez Urząd Celny w [...] w postępowaniu karno-skarbowym toczącym się przeciwko osobie fizycznej – J. M., a zatem w sprawie, w której skarżąca uczestniczyła dopiero od momentu zgłoszenia interwencji.

3) rażącą obrazę art. 10 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co miało istotny wpływ na wynik postępowania wobec faktu, że organ nie dopuścił dowodu zaoferowanego przez skarżącą w piśmie z dnia [...] lutego 2008 r., o czym strona dowiedziała się dopiero z decyzji;

4) rażącą obrazę art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego oraz nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

5) błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 ustawy o grach i zakładach wzajemnych – polegającą na wadliwym przyjęciu, że przedmiotowe urządzenia do gry umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Wskazując na powyższe uchybienia skarżąca spółka wniosła o stwierdzenie nieważności w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z [...] listopada 2007 r., z powodu rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 in fine k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 ust. 2 p.p.p.s.a., ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Finansów z [...] listopada 2007 r., na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Skarżąca podtrzymała wyrażone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy stanowisko, że stroną niniejszego postępowania powinien być właściciel przedmiotowych automatów, albowiem każde rozstrzygnięcie dotyczące przedmiotu własności dotyczy przede wszystkim właściciela. Powtórzyła również zarzut nieprzeprowadzenia przez organ jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Całość materiału dowodowego, na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca, została zgromadzona bowiem tylko i wyłącznie przez Urząd Celny w [...] w postępowaniu karno-skarbowym, toczącym się przeciwko osobie fizycznej – J. M.. W ocenie skarżącej organ w sposób rażąco arbitralny i wybiórczy ocenił opinię Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...] oraz opinię uzupełniającą, ignorując wnioski postawione przez biegłego. Strona wskazała, że maksymalny czas trwania gry jest stały i z góry określony oraz nie ulega on przedłużeniu w żaden sposób związany z wynikiem gry. Jedynie brak zręczności gracza może spowodować krótszy czas gry. Według strony celem samej gry jest satysfakcja, nie ma w niej wygranej, zaś wykorzystywanie przez klienta opłaconego już czasu gry, nie może być uznane za korzyść.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1095/03 oddalił skargę.

Odnosząc się do zarzutów skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że organ w sposób prawidłowy określił stronę przedmiotowego postępowania. Sąd wskazał, że wszystkie automaty do gier, których dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie znajdują się w prawnej dyspozycji skarżącej. Dwa z nich stanowią własność RGS (automaty "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...]), natomiast pozostałe pięć jest wydzierżawione przez skarżącą od [...] N.V., która jest ich właścicielem (automaty: "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...]). Sąd wskazał, iż nie jest kwestionowane przez stronę ustalenie dokonane przez organ, że podmiotem urządzającym gry na wszystkich przywołanych wyżej automatach jest skarżąca spółka. Wydane rozstrzygnięcie dotyczy zatem bezpośrednio praw i obowiązków skarżącej, jako podmiotu urządzającego gry, bowiem w sytuacji, gdy organ przesądzi, że gry prowadzone na spornych automatach są grami na automatach w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych, to skarżąca będzie mogła urządzać i prowadzić działalność w zakresie gier na automatach wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie dotyczy natomiast praw i obowiązków [...] N.V., który to podmiot jest wprawdzie właścicielem automatów, ale przekazał władztwo nad nimi innemu podmiotowi i nie organizuje na tych automatach jakichkolwiek gier. Za niezasadny uznał Sąd pierwszej instancji zarzut zaniechania przeprowadzenia przez organ administracji jakiegokolwiek postępowania dowodowego. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Na gruncie k.p.a. nie występują żadne ograniczenia w możliwości wykorzystania w postępowaniu administracyjnym dowodów zgromadzonych w toku postępowania karnego lub karno-skarbowego. W ocenie Sądu postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie zostało przeprowadzone i sprowadzało się do dopuszczenia dowodów zgromadzonych w toku postępowania karno-skarbowego, w którym zarzuty postawiono J. M., jako Prezesowi Zarządu [...] Sp. z o.o., a dotyczyły one urządzania gier na przedmiotowych automatach wbrew warunkom ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Zdaniem Sądu pierwszej instancji, dowody zgromadzone w toku postępowania karno-skarbowego zostały uwzględnione i ocenione przez Ministra Finansów, zaś ocena ta była zgodna z dyrektywą zawartą w art. 80 k.p.a. Sąd wskazał, że w toku postępowania karno-skarbowego J. M., przesłuchany w charakterze podejrzanego, opisał przebieg gier na przedmiotowych automatach, wskazując, że po ponownym uruchomieniu automatu poprzez wrzucenie następnej monety można również dysponować punktami uzyskanymi w grze poprzedniej, jeżeli nie zostały one wcześniej skasowane. Dla wskazania zasad działania przedmiotowych automatów dołączył również sprawozdanie z badań z Urzędu Dozoru Technicznego Centralnego Laboratorium Dozoru Technicznego w [...]. Jako, że powyższe dokumenty nie dotyczyły konkretnych automatów, których dotyczyło prowadzone dochodzenie, organ dopuścił dowód z opinii biegłego ze Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych z siedzibą w [...] w celu ustalenia zasad działania tych konkretnych automatów. Biegły badał wskazane automaty w obecności przedstawiciela skarżącej – J. M.. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że to Minister Finansów jest organem uprawnionym do rozstrzygania, czy gry na określonych automatach są grami w rozumieniu ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Natomiast opinie, czy ekspertyzy wydawane w tego typu sprawach dotyczą wyłącznie kwestii technicznych i nie mogą rozstrzygać zagadnień prawnych. W ocenie Sądu pierwszej instancji, na podstawie rozpatrzonych dowodów organ ustalił prawidłowy stan faktyczny, a następnie wyprowadził z niego właściwe wnioski co do charakteru gier, które odbywają się na przedmiotowych automatach, dając temu wyraz w uzasadnieniu decyzji, która w tym zakresie spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. Ustalenia przyjęte przez organ administracji nie pozostają w sprzeczności z opinią biegłego ze Zespołu Rzeczoznawców i Ekspertów Sądowych nr [...]. Zdaniem Sądu istota gier na przedmiotowych automatach sprowadza się do tego, że nie ma możliwości prowadzenia gry ponad wykupiony czas, pomimo posiadania kredytów. Możliwe jest też zakończenie gry przed wykupionym czasem, wtedy gdy dojdzie do wyczerpania kredytów. Takie właśnie są konkluzje biegłego, który stwierdza, że nie istnieje możliwość przedłużenia gry ponad "wykupiony" czas gry. Właśnie do tak określonego czasu gry odnosi się organ, który nie stwierdza, że wygraną jest możliwość kontynuowania gry ponad zapłacony czas. Nie oznacza to jednak, że gra nie może być kontynuowana w tym właśnie czasie. Dzieje się tak wówczas, gdy gracz może grać dalej już nie dzięki kredytom uzyskanym na starcie, a dzięki punktom zdobytym za sprawą swojej sprawności w grze. Gra toczy się na drugim rzędzie bębnów, gdzie punkty są korzystniej naliczane. Zatem skoro gracz ma możliwość zdobycia większych punktów, ma też szansę wykorzystania całego czasu gry. Jak wskazał biegły, korzyścią dla grającego jest możliwość gry o większe punkty, niż na dolnej części pulpitu. Ilość zdobytych punktów jest też istotna z tego względu, że po upływie opłaconego czasu gry gracz może opłacić kolejną grę, w której zdobyte wcześniej punkty zostaną mu doliczone. Zdaniem Sądu I instancji, organ prawidłowo także przyjął, że czas trwania gier na przedmiotowych automatach nie jest stały i nie jest z góry określony. Określona jest jedynie maksymalna granica czasu, przez jaki będą prowadzone gry, zależna od wniesionej opłaty. W przypadku niekorzystnego przebiegu gry, który zależy od zręczności gracza, grający kończy grę przed upływem opłaconego czasu gry, tj. w momencie utraty wszystkich punktów kredytowych. Nie jest zatem wskazany stały czas gry, przez który grający będzie miał na pewno możliwość prowadzenia gry.

Pismem z dnia [...] lutego 2009 r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] wniosła skargę kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1095/08.

Strona zarzuciła zaskarżonemu wyrokowi:

1. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 2 p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, w szczególności art. 61 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez wszczęcie postępowania administracyjnego na wniosek innego podmiotu aniżeli strony - na wniosek Urzędu Celnego w [...], co stanowi rażące naruszenie prawa,

2. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. b) p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, w szczególności:

a) art. 109 § 1 k.p.a. w zw. z art. 61 § 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. - poprzez ewidentnie wadliwe oznaczenie stron postępowania, w wyniku którego pominięto w toku postępowania stronę, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

b) art. 79 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 81 k.p.a. (w tym zakresie uchybienie art. 145 § 1 ust. 1 lit. b p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.) - poprzez całkowite pozbawienie strony ustawowego prawa udziału w przeprowadzaniu dowodów, co miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego oraz stanowi wadę kwalifikowaną, polegającą na uniemożliwieniu stronie wzięcia udziału w postępowaniu, które to naruszenie prowadzi do obligatoryjnego wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

c) art. 10 k.p.a. - poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, co dowodzi oczywiście, iż strona skarżąca bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, jakie to uchybienie stanowi podstawę wznowienia postępowania przewidzianą w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.,

3. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. przez nieuwzględnienie skargi, pomimo naruszenia przez organ w toku postępowania administracyjnego przepisów prawa, mającego istotny wpływ na wynik sprawy oraz przedstawienie stanu sprawy niezgodnie z rzeczywistym, w szczególności:

a) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie podjęcia przez organ administracji publicznej wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

b) art. 80 k.p.a. - poprzez wybiórczą ocenę zgromadzonego w sprawie materiału oraz oczywiście błędne ustalenia faktyczne przyjęte za podstawę rozstrzygnięcia, pozostające w opozycji do zgromadzonych materiałów, co oczywiście miało istotny wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

c) art. 85 § 1 k.p.a. - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z oględzin objętych przedmiotem postępowania urządzeń do gier, mimo iż w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziła taka potrzeba, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

d) art. 86 k.p.a. (w tym zakresie uchybienie art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a.) - poprzez zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania strony pomimo przyjęcia, iż jest to w okolicznościach niniejszej sprawy niezbędne, co oczywiście miało wpływ na wynik zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego,

e) art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez nie sprostanie wymogowi sporządzenia wnikliwego i logicznego uzasadnienia wydanego rozstrzygnięcia wraz z uzasadnieniem podstawy faktycznej, co oczywiście miało wpływ na wynik postępowania, poprzez uniemożliwienie kontroli prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz pozbawienie strony informacji o przesłankach rozstrzygnięcia,

4. naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uchybieniu art. 141 § 4 p.p.s.a. - przez nierozpoznanie wszystkich zarzutów skargi,

5. naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie na skutek wadliwej wykładni przepisu art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych oraz nie uwzględnienie przy dokonywaniu wykładni dyspozycji przepisu art. 42 pkt 6 cyt. ustawy - poprzez wadliwe przyjęcie, że będące przedmiotem niniejszego postępowania urządzenia do gry, umożliwiają prowadzenie gier o wygrane rzeczowe.

Wskazując na powyższe uchybienia, skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Minister Finansów wniósł o jej oddalenie w całości, popierając stanowisko wyrażone w wyroku Sądu I instancji oraz podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonych decyzjach.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 343/09 uchylił zaskarżony wyrok z dnia 23 października 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1095/08 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na skutek błędnej wykładni, nieprawidłowo zastosował art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, do wadliwie ustalonego stanu faktycznego i przyjął, że gra na automatach wymienionych w decyzjach Ministra Finansów jest grą, o jakiej mowa w wymienionym przepisie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzuty kasacyjne dotyczące błędnych ustaleń faktycznych były uzasadnione.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w rozpatrywanej sprawie nie kwestionowano, że oceniana gra nie jest grą na automatach o wygrane pieniężne. Rozważenia wymagała natomiast kwestia, czy w grze występują wygrane rzeczowe.

Naczelny Sąd Administracyjny podał, że bezspornie odtworzone elementy warunków i przebiegu gry są następujące: automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 zł; po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł - 4 min., 2 zł - 8 min., 5 zł - 20 min.); w przypadku uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, jednakże po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry skutkiem działania tak zwanego symulatora czasowego; po dokonaniu dodatkowej opłaty gra może być znów prowadzona, a niewykorzystane w poprzedniej grze punkty kredytowe zostają przeniesione na poczet kolejnej gry sumując się z nowymi punktami kredytowymi.

NSA wskazał, iż w orzecznictwie i doktrynie utrwalił się pogląd, zgodnie z którym "wygraną rzeczową" w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych jest nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego (por. m. in. uchwałę SN z dnia 24 listopada 1999 r., sygn. akt I KZP 33/99, OSNKW 2000/1-2/9, aprobowaną w glosach: S. Zabłockiego, Palestra 2000/2-3/172, O. Górniok OSP 2000/6/96; wyrok NSA z dnia 30 listopada 2004 r., sygn. akt GSK 967/04, ONSAiWSA 2005/5/104). Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest stanowisko, że wygraną rzeczową może być również możność kontynuacji gry na automacie odpowiadająca nabyciu uprawnienia do korzystania z automatu stanowiącego przedmiot stosunku obligacyjnego pomiędzy graczem a podmiotem prowadzącym działalność w zakresie gier na automatach. Stanowisko takie jest najczęściej prezentowane, jako wystarczające do oceny charakteru gry w sprawach, w których ustalenia faktyczne pozwalają na przyjęcie, że wygraną rzeczową jest możność kontynuowania gry bez konieczności uiszczania opłaty za kontynuację (korzystanie z automatu), która to opłata jest wymagana w sytuacji braku wygranej.

NSA uznał, iż w przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest bardziej skomplikowany, przede wszystkim dlatego, że niezależnie od tego, czy gra, za której prowadzenie uiszczono opłatę (1, 2 lub 5 zł), toczy się z powodzeniem, czy nie, kończy się ona najdalej z upływem czasu określonego nominałem wrzuconej monety, a ewentualność wykorzystania zdobytych punktów kredytowych w następnym okresie korzystania z automatu zależna jest od uiszczenia następnej stawki. Za korzystanie z jednego okresu używania automatu uiszczana jest ta sama kwota niezależnie od tego, czy w opłaconym przedziale czasowym gra trwa przez pełny okres, czy też krócej.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż w orzecznictwie przeważa pogląd, zgodnie z którym istotnym elementem, od którego wystąpienia zależne jest uznanie, że w grze na automatach lub automatach o niskich wygranych występuje wygrana rzeczowa, jest możność przypisania wygranej cech wymiernej korzyści materialnej (por. wyrok NSA z dnia 3 kwietnia 2003 r., sygn. akt II SA 2509/01, LEX nr 194496; wyrok NSA z dnia 26 września 2006 r., sygn. akt II GSK 119/06, LEX nr 272205 z glosą aprobującą E. Kosińskiego, Glosa 2009/4/26). W uchwale z dnia 15 czerwca 2007 r. sygn. akt I KZP 14/07 (OSNKW 2007/7-8/54), Sąd Najwyższy stwierdził, że "Wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy (...) o grach i zakładach wzajemnych mogą być również punkty, tzw. kredyty (punkty kredytowe) (...) uzyskane w trakcie gry na automacie, pod warunkiem, że ich pozyskanie przez gracza wiąże się z uzyskaniem przezeń wymiernej korzyści materialnej, choćby korzyść ta była niższa od uiszczonej stawki za grę".

Naczelny Sąd Administracyjny zaznaczył, że przyjęcie innych założeń, to jest oderwanie pojęcia "wygrana rzeczowa" od wymiernej wartości, wyłączałoby możliwość rozróżnienia, czy konkretna gra jest grą na automatach, czy też traktowaną przez ustawodawcę odrębnie, grą na automatach o niskich wygranych definiowaną przy użyciu przesłanki górnej granicy wartości wygranych. W niniejszej sprawie Minister Finansów i Sąd pierwszej instancji zakwalifikowali grę jako grę na automatach (art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych), a nie jako grę na automatach o niskich wygranych (art. 2 ust. 2b omawianej ustawy), jednak – zdaniem NSA - nie jest jasne z czego wywodzą się te ustalenia.

NSA stwierdził, że WSA w Warszawie nie wskazał przekonywująco, jaką konkretnie korzyść materialną uzyskuje gracz, poprzestając na stwierdzeniach dotyczących przedłużenia czasu gry po wniesieniu stawki. Wobec tego nie jest jasne, dlaczego uznał, że gra jest tą, o której mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

NSA stwierdził, że odtworzenie na czym polega wygrana rzeczowa, wobec przedstawionego ogólnie przebiegu gry, wymaga szczegółowych ustaleń. W ocenie NSA dokonane dotąd ustalenia faktyczne zaakceptowane przez Sąd I instancji nie pozwalają na usunięcie wątpliwości wynikających z przedstawionego rozumienia wymienionych przepisów prawa materialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postrzega korzyści występujące w wyniku pomyślnego przebiegu w przedłużeniu czasu jej trwania w pierwszym opłaconym okresie korzystania z automatu. Nie wyróżnia sytuacji dotyczącej przypadku uzyskania "nieprzepadających" punktów kredytowych, których wykorzystanie jest możliwe w odrębnie opłaconym okresie korzystania z automatu. Pomija w swych rozważaniach, że nie ustalono jaką wymierną, konkretną korzyść uzyskuje gracz w sytuacji powodzenia. Nie jest też jasne, czy kolejne opłacane okresy są jedną grą, czy też przedmiotem kolejno zawieranych umów o korzystanie z automatów. W tym też kontekście brak odniesień do konieczności uiszczenia opłaty za następny okres korzystania z automatów. Według NSA poza niewystarczającym wyjaśnieniem, w pierwszym rzędzie, czy występuje wygrana rzeczowa, pozostaje wątpliwość, dlaczego wyłączono możliwość uznania, że gra jest grą na automatach o niskich wygranych. Z tych też powodów – jak stwierdził NSA - zasadne są zarzuty naruszenia art. 145 § 1 ust. 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 i w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zmierzające do wykazania, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na zastosowanie prawa materialnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że nie ocenia dowodów zawartych w aktach administracyjnych. Marginalnie zwrócił jedynie uwagę, że według dostępnych opisów przebieg gry jest bardziej złożony, niż to wynika z ustaleń faktycznych w zakresie zaakceptowanym i przedstawionym przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku. Dotyczy to w szczególności sposobu pozyskiwania punktów kredytowych, przenoszenia ich pomiędzy bębnami, elementów losowych i zręcznościowych. Pełniejszy opis gry powinien być pomocny dla oceny, czy i jakie korzyści oraz w jakich momentach uzyskuje gracz po wrzuceniu pierwszej i kolejnych monet.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niewystarczające wyjaśnienie, czy w badanych grach występuje wygrana rzeczowa, jaka jest jej wartość oraz dlaczego uznano, że gra jest grą na automatach z art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych. Z tych też powodów za zasadne uznał zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 141 § 4 i w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 oraz art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., zmierzające do wykazania, że nie wyjaśniono stanu faktycznego sprawy w sposób pozwalający na zastosowanie prawa materialnego.

Za nieusprawiedliwione uznał natomiast pozostałe zarzuty kasacyjne.

Odnosząc się do stanowiska [...] Sp. z o.o., że wadą postępowania administracyjnego było oparcie ustaleń faktycznych na dowodach zgromadzonych w postępowaniu karno-skarbowym, Sąd kasacyjny podał, że ustawodawca w art. 75 § 1 k.p.a. nakazuje dopuścić jako dowód wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Wobec tego nie jest wadą postępowania administracyjnego wykorzystanie jako środków dowodowych dokumentów zgromadzonych w aktach innych postępowań. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego nie można ocenić, czy zgromadzone dowody są wystarczające dla uzupełnienia, w sposób usuwający wątpliwości, przedstawionych niedostatków ustaleń faktycznych. Dopiero, jeżeli okaże się, że zgromadzone dowody są niewystarczające, może powstać konieczność przeprowadzenia dalszych. Nie można wykluczyć ewentualności, że w sprawie powstanie konieczność wykorzystania wiadomości specjalnych powołanego w postępowaniu administracyjnym biegłego, względnie celowość przeprowadzenia rozprawy administracyjnej z udziałem strony i biegłego, celem precyzyjnego wyjaśnienia okoliczności wymagających wiedzy specjalnej. Przedwczesne byłoby jednoznaczne określenie środków, jakie powinny być wykorzystane w sprawie administracyjnej. W tym sensie nie są zasadne zarzuty naruszenia art. 85 § 1 i art. 86 k.p.a. w powiązaniu z przepisami ustawy procesowej.

Zdaniem NSA prowadzenie dowodów z dokumentów zgromadzonych w innych postępowaniach nie jest równoznaczne z naruszeniem zasad określonych w art. 10 § 1, art. 79 § 1 i § 2 oraz w art. 81 k.p.a., o ile strona miała realną możliwość zapoznania się z tymi dokumentami, w szczególności, gdy nie utrudniano dostępu do akt.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał również, że nie doszło do zarzucanego naruszenia art. 79 § 1 i § 2 oraz art. 81 k.p.a. w sposób opisywany w skardze kasacyjnej, to jest poprzez naruszenie uprawnień strony przysługujących jej w sytuacji prowadzenia dowodu z opinii biegłych i zeznań świadków.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie stronie wyrażenia ostatecznego stanowiska wobec całości dowodów i żądań zawartych w aktach sprawy, NSA stwierdził, że strona nie przedstawia uzasadnienia, pozwalającego przyjąć, że uchybienie miało wpływ na wynik sprawy, wychodząc z założenia, że każde naruszenie ostatnio wskazanego przepisu skutkuje uchyleniem decyzji przez sąd administracyjny. Tymczasem, jak wskazał NSA, zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. przez niezawiadomienie strony o zebraniu materiału dowodowego i możliwości składania wniosków może odnieść skutek tylko wówczas, gdy strona wykaże, że uchybienie uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych.

NSA nie uznał za słuszne również zarzutu dotyczącego naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a.

Za chybiony uznał zarzut naruszenia przepisów postępowania polegający na wszczęciu postępowania na wniosek podmiotu niebędącego stroną, co spółka wnosząca skargę kasacyjną wiąże z faktem, iż postępowanie wszczęto na skutek pisma Urzędu Celnego w [...] zawierającego prośbę o wydanie decyzji na podstawie art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, po czym pisma i decyzje doręczano temu podmiotowi. Strona wnosząca skargę kasacyjną dopatruje się w tych okolicznościach podstaw nieważności decyzji wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 61 § 1 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie wszczyna się na wniosek strony lub z urzędu. Ustawa o grach i zakładach wzajemnych nie zawiera przepisów szczególnych we wskazanym zakresie. [...] Sp. z o.o. nie kwestionuje faktu, iż Minister Finansów wydał postanowienie w przedmiocie wszczęcia postępowania z urzędu, które doręczył Spółce zgodnie z wymogiem określonym w art. 61 § 4 k.p.a. W tej sytuacji nie budzi wątpliwości, że postępowanie wszczęto i prowadzono z urzędu. Okoliczność, że inny podmiot zawiadomił właściwy organ o sytuacji wymagającej wszczęcia postępowania w przedmiocie określonym w art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych i był informowany o podejmowanych czynnościach i wydawanych aktach nie świadczy o tym, że postępowanie było prowadzone na wniosek tego podmiotu.

Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadny uznał również zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a. w zw. z art. 109 § 1 i art. 61 § 4 oraz art. 28 k.p.a. poprzez wadliwe oznaczenie strony postępowania, którą powinien być również właściciel automatów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej także: p.p.s.a.).

Wyraźnie wskazać należy w niniejszej sprawie, iż zgodnie z przepisem art. 190 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, iż ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Nawet w przypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej NSA mają moc wiążącą, zaś odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalną polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego.

Przez ocenę prawną rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie, zaś wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą one sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych.

Niewątpliwie ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania właśnie takiej decyzji. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego ciążący na wojewódzkim sądzie administracyjnym, może być wyłączony tylko w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności w przypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego (tak również: m.in. H. Knysiak-Molczyk /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydanie 2, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2008, s. 681-682 i powołane tam orzecznictwo).

Pamiętać należy przy tym, iż ocena prawna, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., to wyjaśnienie przez NSA istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku, a więc nie tylko sama wykładnia w ścisłym tego słowa znaczeniu.

W konsekwencji należy uznać, iż związanie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w rozumieniu art. 190 p.p.s.a., oznacza, iż nie może on formułować nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, a zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania poprzez treść nowego wyroku.

Mając na względzie powyższe zauważyć trzeba, iż w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany był oceną prawną i wskazaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 stycznia 2010 r., sygn. akt II GSK 343/09.

Naczelny Sąd Administracyjny uchylając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1095/08 i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania tutejszemu Sądowi, za niewystarczające uznał wyjaśnienie, czy w badanych grach na automatach "[...]" o nr [...] i "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...] występuje wygrana rzeczowa i jaka jest jej wartość oraz dlaczego uznano, że gra jest grą na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych.

Podstawę prawną obu spornych decyzji Ministra Finansów stanowiły przepisy art. 2 ust. 3 oraz art. 2 ust. 2a ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych.

Zgodnie z art. 2 ust. 3 ustawy o grach i zakładach wzajemnych, Minister właściwy do spraw finansów publicznych rozstrzyga, w drodze decyzji, czy gra losowa, zakład wzajemny, gra na automacie lub gra na automacie o niskich wygranych posiadająca cechy wymienione w ust. 1, 2, 2a i 2b jest grą losową, zakładem wzajemnym, grą na automacie albo grą na automacie o niskich wygranych w rozumieniu ustawy.

Ze względu na pełny (kompletny) zakres szczególnych regulacji prawnych zawartych w ustawie o grach i zakładach wzajemnych, uznać trzeba, że przy wykładni przepisów tej ustawy należy stosować wykładnię ścisłą. W związku z powyższym przyjąć należy, że wykluczona jest możliwość stosowania przez Ministra Finansów jakiejkolwiek rozszerzającej interpretacji (wykładni) ustawowych pojęć, w tym m.in. "gry na automatach".

Zdaniem Sądu uznać należy, iż ustawodawca upoważniając Ministra Finansów do rozstrzygania w drodze decyzji, czy dana gra stanowi grę na automatach, w rozumieniu art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, jednoznacznie ograniczył ten organ w ten sposób, iż dał możliwość zakwalifikowania danego przedsięwzięcia jako gry na automatach wyłącznie w sytuacji precyzyjnego wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności i przesłanek dających podstawy do rozstrzygnięcia o charakterze konkretnych gier organizowanych przez dany podmiot gospodarczy.

Zgodnie z art. 2 ust. 2a ww. ustawy, grami na automatach są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych. W przedmiotowej sprawie bezsporne jest, iż gry prowadzone na ww. automatach są grami elektromechanicznymi, wyposażonymi w zestaw ruchomych (obrotowych) bębnów, na których umieszczone są określone symbole. Automaty wyposażone są we wrzutniki monet o nominałach 1, 2 lub 5 złotowych. Po zakredytowaniu automatów monetami o odpowiednich nominałach grający otrzymuje punkty kredytowe, za które może prowadzić grę (1 zł – 4 min., 2 zł – 8 min., 5 zł. – 20 min.). W przypadku wygranej, tj. uzyskania określonego układu symboli na ruchomych bębnach automatów, grający uzyskuje dodatkowe punkty kredytowe, za które może prowadzić dalszą grę. Po upływie wykupionego czasu gry automaty wyłączają się bez względu na wynik gry. Po dokonaniu dodatkowej opłaty grę można kontynuować, a niewykorzystane w poprzedniej grze kredyty zostają przeniesione na poczet kolejnej gry, sumując się nowymi kredytami. Z powyższego opisu wynika, iż oceniana gra nie jest grą na automatach o wygrane pieniężne. Rozważenia zatem będzie wymagała okoliczność czy w grze występują wygrane rzeczowe, o których mowa w art. 2 ust. 2a ustawy o grach i zakładach wzajemnych, których istnienie jest warunkiem niezbędnym do zakwalifikowania rozpatrywanej gry do kategorii gier na automatach.

W myśl stanowiska prezentowanego przez Naczelny Sąd Administracyjny, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, przez wygraną rzeczową w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych należy rozumieć nie tylko uzyskanie własności rzeczy, lecz również nabycie uprawnienia do korzystania z rzeczy na podstawie innego tytułu prawnego.

Tym samym, jak słusznie podniesiono w decyzji Ministra Finansów, zakres pojęcia "wygrana rzeczowa" nie może być sprowadzany jedynie do wygrania rzeczy tj. uzyskania jej własności. Przez "wygraną rzeczową" rozumieć należy również wygraną związaną z rzeczą, co na płaszczyźnie prawa przekłada się na uzyskanie uprawnień do korzystania z rzeczy, w przedmiotowej sprawie poprzez możność kontynuowania gry na automatach, w sposób określony w umowie zawartej pomiędzy urządzającym grę i grającym.

Podzielając powyższe stanowisko organu administracji należy zastrzec, że ustalona definicja mogłaby być bezspornie zastosowana do sprawy wówczas, gdyby z ustaleń faktycznych niezbicie wynikało, iż "wygrana rzeczowa" polega na kontynuowaniu gry (korzystaniu z automatu) bez konieczności uiszczania dodatkowej opłaty. W rozpatrywanej sprawie powyższa okoliczność nie została jednoznacznie przesądzona. Uzasadniając kwestionowane rozstrzygnięcie, organ administracji pominął fakt, iż niezależnie od tego, czy gra, za której prowadzenie uiszczono opłatę (1, 2 lub 5 złotych) toczy się z powodzeniem czy też nie, kończy się najdalej z upływem czasu określonego nominałem wrzuconej monety, a ewentualność wykorzystania zdobytych punktów kredytowych w następnym okresie korzystania z automatu zależna jest od uiszczenia następnej stawki. Jednocześnie należy zauważyć, że za korzystanie z jednego okresu używania automatu uiszczana jest ta sama kwota niezależnie od tego, czy w opłaconym przedziale czasowym gra trwa przez pełny okres, czy też krócej. W związku z powyższym bez odpowiedzi pozostaje pytanie o charakter i rolę punktów kredytowych zapisywanych na liczniku automatu, które grający może zdobyć w czasie gry. Jedynie dokładniejszy opis przebiegu gry, w szczególności co do sposobu pozyskiwania punktów kredytowych, przenoszenia pomiędzy bębnami elementów losowych i zręcznościowych pomógłby przesądzić czy rzeczywiście wspomniane punkty kredytowe stanowią wygraną, przy równoczesnym założeniu, że po upływie określonego czasu automat blokuje dalszy proces gry i pozwala na rozpoczęcie kolejnej gry dopiero po ponownym wrzuceniu monety. Poczynione ustalenia pozwoliłyby ocenić jakie ewentualnie korzyści i w jakich momentach uzyskuje gracz po wrzuceniu pierwszej i kolejnej monety. Bez wyjaśnienia powyższych kwestii niejasne jest przyjęte przez organ stanowisko, iż przeniesione z poprzedniej gry wygrane punkty kredytowe dawały szansę pełnego wykorzystania opłaconego czasu następnej gry, w sytuacji, gdy dopiero ponowne wrzucenie monety powodował, że gracz miał do dyspozycji nowe kredyty oraz te niewykorzystane w poprzedniej grze.

Nadto, stan faktyczny sprawy wymaga uzupełnienia o ustalenia dotyczące wymiernych korzyści, jakie uzyskuje gracz w sytuacji powodzenia, a także jak wygrane punkty kredytowe umożliwiają dalsze prowadzenie gry bez konieczności ponoszenia dodatkowych opłat, skoro przedmiotowe automaty zaopatrzone są w urządzenie ograniczające czas gry. Rozważenia wymagać będzie również kwestia czy kolejne opłacane okresy są jedną grą, czy też przedmiotem kolejno zawieranych umów o korzystanie z automatów, a w tym kontekście odniesienia się do konieczności uiszczania opłat za następny okres korzystania z automatów.

W świetle powyższego, kluczowe znaczenie dla sprawy będzie miało rozstrzygnięcie zagadnienia tzw. konkretnych, wymiernych korzyści materialnych "wygranej rzeczowej", jakie uzyskuje gracz w trakcie gry na automatach [...]" o nr [...] i "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" o nr [...], "[...]" (bez numeru) oraz "[...]" o nr [...].

Należy również podkreślić, że przedstawiony ogólnie przebieg gry, pozbawiony stosownych ustaleń odnośnie wystąpienia po stronie gracza konkretnych korzyści materialnych sprawia, że niejasne są przyczyny zakwalifikowania niniejszej gry jako gry na automatach, a nie jako gry na automatach o niskich wygranych, o której mowa w art. 2 ust. 2b ustawy o grach losowych i zakładach wzajemnych, który stanowi, że grami na automatach o niskich wygranych są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych i elektronicznych o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których wartość jednorazowej wygranej nie może być wyższa niż równowartość 15 euro, a wartość maksymalnej stawki za udział w jednej grze nie może być wyższa niż 0,07 euro.

Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że doszło do naruszenia art. 7 i art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a., gdyż poczynione przez organ administracji wyjaśnienia nie pozwalają na bezsporne zastosowanie powołanych w decyzji przepisów prawa materialnego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ winien skoncentrować się na wyjaśnieniu wszystkich istotnych elementów stanu faktycznego. Stan faktyczny powinien zaś jednoznacznie wynikać z przeprowadzonych przez organ dowodów, które będą szczegółowo omówione w uzasadnieniu decyzji. Rozstrzygnięcia wymaga problem, na czym polega "wygrana rzeczowa", co się dzieje w przypadku uzyskania "nieprzepadających" punktów kredytowych możliwych do wykorzystania w odrębnie opłaconym okresie korzystania z automatu, nadto, co również nie zostało sposób dostateczny ustalone, jaką konkretną korzyść materialną uzyskuje gracz wobec stwierdzenia, iż w tym zakresie czas gry zostaje przedłużony po wniesieniu stawki. Dopiero po spełnieniu powyższych warunków możliwa będzie subsumcja danego stanu faktycznego pod określoną normę prawa materialnego.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Stwierdzając, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu, Sąd działał na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Orzekając o zwrocie kosztów postępowania sądowego w wysokości 457,- złotych, Sąd oparł swoje rozstrzygnięcie na przepisach art. 200 p.p.s.a. i art. 205 § 2 i § 3 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2002 r. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).