Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 719/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-09-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190, art. 407
journal: Dz.U. 2020 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne - t.j.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 10 § 1, art. 1 § 1, art. 105 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SNSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Ewa Partyka WSA Piotr Godlewski /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 września 2021 r. sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] lutego 2021 r. r. nr (...) w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego - skargę oddala -


UZASADNIENIE

II SA/Rz 719/21

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi Z.M. jest decyzja Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: Dyrektor RZGW) z [...] lutego 2021 r. nr [...] dotycząca umorzenia postępowania w sprawie pozwolenia wodnoprawnego.

Jak wynika z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy, pismem z [...] września 2020 r. A S.A. zwrócił się do Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie w [...] (dalej: Dyrektor ZZ) o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu na długości 20 m na działkach nr 2419, 2424 i 2425 w [...], realizowanego w ramach zadania pn.: "Zabezpieczenie gazociągów wysokiego ciśnienia DN 400 na przekroczeniu potoku w m. [...] na długości L=20 m" w związku z inwestycją pn.: "Remont zabezpieczenia gazociągów DN 400 i DN 700 J.-S.". Wraz z wnioskiem składający przedłożył m.in. operat wodnoprawny z opisem planowanego zamierzenia w języku nietechnicznym,

Dyrektor ZZ decyzją z [...] stycznia 2021 r. nr [...] umorzył - na podstawie art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: k.p.a.) - postępowanie administracyjne dotyczące udzielenia wnioskodawcy pozwolenia wodnoprawnego na wykonanie urządzenia wodnego z uwagi na ustalenie, że prace objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego zostały zrealizowane i dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe.

W odwołaniu od powyższej decyzji Z.M. zarzuciła organowi I instancji nieprzeprowadzenie w znacznej części postępowania dowodowego oraz niepoinformowanie stron postępowania o oświadczeniu inwestora przedstawionym w piśmie z [...] grudnia 2020 r. Ponadto podniosła, że w treści zaskarżonej decyzji organ nie ustosunkował się do zgłoszonych przez nią wad i usterek operatu wodnoprawnego, w tym nie odniósł się w żaden sposób do problematycznej, w jej ocenie, kwestii ustalenia granicy pomiędzy działką z rowem a sąsiednimi działkami. Organ I instancji nie wyjaśnił, czy planowana przebudowa rowu nie wymaga zgłoszenia robót budowlanych oraz nie przedstawił szczegółowych argumentów przemawiających za umorzeniem postępowania, a umarzając postępowanie nie orzekł o rażącym naruszeniu przepisów prawa przez inwestora w wyniku realizacji inwestycji bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego, nie stwierdził również o naruszeniu praw skarżącej i o przysługującym jej odszkodowaniu. Ponadto, w ocenie skarżącej, organ bezkrytycznie przyjął oświadczenie inwestora z [...] grudnia 2020 r. o rezultacie wizji w terenie, która wykazała konieczność pilnego wykonania robót zabezpieczających przy przekroczeniu gazociągu w obrębie przedmiotowego rowu. Organ I instancji błędnie przyjął, że podstawą umorzenia postępowania może być norma prawna wskazana przez inwestora, która pozwoliła mu zrealizować inwestycję bez uzyskania pisemnych zgód od wszystkich zainteresowanych osób, w tym bez jej zgody. W efekcie organ nie odniósł się do kwestii wkroczenia inwestora na nieruchomość skarżącej i naruszenia jej własności bez uzyskania pisemnej zgody. Pomimo przedstawionych dowodów przez skarżącą organ nie dokonał we własnym zakresie czynności wyjaśniających i nie przeprowadził wizji w terenie celem uwiarygodnienia zgłoszonych faktów. Organ I instancji nie wyjaśnił ponadto sprzeczności pomiędzy treścią operatu wodnoprawnego a stanem rzeczywistym ujawnionym organowi po wykonaniu robót w terenie. Jakkolwiek oczywista jest dla skarżącej kwestia bezprzedmiotowości postępowania wskutek realizacji prac objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, to jednak nie zwalniało to organu z obowiązku dokładnego i rzetelnego zbadania faktów, szczególnie w sytuacji, gdy skarżąca poniosła w wyniku działań inwestora szkody.

Dyrektor RZGW - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 14 ust. 4 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2020 r., poz. 310 ze zm., dalej: u.P.w.) - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wyjaśnił, że podstawę prawną do wystąpienia przez wnioskodawcę z wnioskiem o uzyskanie pozwolenia na wykonanie urządzenia wodnego stanowił przepis art. 389 pkt 6 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.P.w. W świetle przywołanych przepisów pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych, natomiast przepisy dotyczące wykonania tych urządzeń stosuje się odpowiednio do odbudowy, rozbudowy, nadbudowy, przebudowy, rozbiórki lub likwidacji tych urządzeń. Słusznie zatem organ I instancji wszczął i prowadził postępowanie administracyjne w ww. przedmiocie. W toku tego postępowania zostały natomiast ujawnione przez skarżącą nowe okoliczności faktyczne, które zostały uwierzytelnione dowodami w postaci szczegółowej dokumentacji fotograficznej. Następnie, wskutek wezwania wnioskodawcy do wyjaśnień, organ I instancji uzyskał potwierdzenie, że prace objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego zostały zrealizowane i dalsze prowadzenie postępowania w tym zakresie stało się bezprzedmiotowe. Do takich samych wniosków doszła skarżąca informując organ w piśmie z [...] listopada 2020 r. o wykonaniu robót budowlanych mających na celu przebudowę rowu zlokalizowanego na działkach nr [...] w miejscowości [...]. Z wyjaśnień pełnomocnika inwestora wynika z kolei, że przyczyną wcześniejszego przystąpienia do realizacji robót w obrębie rowu był ujawniony w trakcie wizji lokalnej zły stan techniczny gazociągu przekraczającego rów melioracyjny, co wymagało natychmiastowej interwencji i wykonania prac zabezpieczających gazociąg. Powyższe roboty nie zostały jednak wykonane nielegalnie, ponieważ obowiązująca u.P.w. przewiduje w art. 395 wyłączenia z obowiązku wydania pozwolenia wodnoprawnego, do których należy m.in. wymienione w pkt 4 cyt. normy prawnej wykonanie pilnych prac zabezpieczających w okresie powodzi, klęski żywiołowej, ogłoszonych stanów zagrożenia epidemicznego, epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego. W tym stanie rzeczy, w momencie powzięcia przez organ I instancji informacji o wykonaniu prac objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a następnie potwierdzenia tego faktu przez wnioskodawcę, dalsze prowadzenie postępowania stało się bezprzedmiotowe, ponieważ w przedstawionych okolicznościach sprawy realizacja ww. inwestycji nie wymagała w świetle obowiązujących przepisów uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. W takiej sytuacji znajduje uzasadnienie zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. i umorzenie postępowania administracyjnego z powodu jego bezprzedmiotowości.

Nie może zatem budzić wątpliwości, wbrew zarzutom skarżącej, że organ I instancji nie orzekł o rażącym naruszeniu przepisów prawa przez inwestora wskutek realizacji inwestycji budowlanej bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, ponieważ w tym przypadku pozwolenie to nie było wymagane. Podobnie jak nie były wymagane jakiekolwiek zgody stron postępowania na wykonanie robót budowlanych w obrębie rowu, zarówno w momencie procedowania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego, jak i po ujawnieniu okoliczności o których mowa w art. 395 pkt 4 u.P.w. Zgodnie bowiem z art. 393 ust. 4 u.P.w., pozwolenie wodnoprawne nie rodzi praw do nieruchomości i urządzeń wodnych koniecznych do jego realizacji oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich przysługujących wobec tych nieruchomości i urządzeń. Oznacza to, że sam fakt udzielenia pozwolenia nie świadczy o możliwości korzystania z nieruchomości i urządzeń wodnych, zaś w celu realizacji uprawnień nadanych w pozwoleniu, kwestie praw do nieruchomości niezbędnej do tej realizacji powinny zostać rozwiązane w trybie cywilnoprawnym. Pozwolenie wodnoprawne nie daje możliwości korzystania z gruntów prywatnych bez zgody ich właścicieli. Mając powyższe na uwadze nie jest zasadny zarzut skarżącej odnośnie nieuwzględnienia przez organ I instancji jej interesów jako właścicielki działki nr 2424 poprzez ograniczenie prawa do własności i korzystania z tej nieruchomości, ponieważ kwestia ta nie podlega ocenie w trakcie postępowania o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja umarzająca postępowanie nie rozstrzyga o istocie sprawy, a organ odwoławczy zobowiązany jest dokonać jedynie prawnej oceny dopuszczalności wydania tego rodzaju decyzji w sprawie, a nie rozpoznać w ramach postępowania odwoławczego merytorycznie sprawę. W stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy nie było bowiem podstaw do podjęcia przez organ I instancji rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, stąd prawidłowym było umorzenie postępowania w myśl art. 105 § 1 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na decyzję Dyrektora RZGW Z.M., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o jej uchylenie w całości wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, wskazując, że organy nie ustaliły w pełni stanu faktycznego w sprawie, jak też nie przeprowadziły zgodnie z obowiązującym prawem procesowym postępowania administracyjnego dla wszechstronnego i dokładnego wyjaśnienia sprawy w przedmiocie prawidłowości i słuszności pod względem faktycznym i prawnym umorzenia postępowania administracyjnego, przez co naruszyły m.in. art. 7, art. 8, art. 10 § 1 i art. 77 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a. Skarżąca wniosła o obciążenie kosztami postępowania sądowoadministracyjnego strony przeciwnej i zasądzenie od niej zwrotu na jej rzecz poniesionych kosztów postępowania.

Wg skarżącej, orzekające organy bezkrytycznie przyjęły oświadczenie inwestora z [...] grudnia 2020 r. o tym, że przeprowadzona przez niego wizja lokalna wykazała, iż intensywne opady deszczu spowodowały odkrycie gazociągu i że stan taki stwarzał realne zagrożenie dla bezpieczeństwa eksploatacji, a także zdrowia i życia ludzi i ich mienia, a w konsekwencji wystąpiła konieczność wykonania pilnych prac zabezpieczających na gazociągu. O tym dowodzie organ nie zawiadomił stron postępowania, a w konsekwencji organ I instancji po zgromadzeniu tego dowodu nie umożliwił pozostałym stronom przed wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania wypowiedzenia się co do całego zebranego w sprawie materiału oraz zgłoszonych żądań. Była to poważna, istotna wada uczyniona przez organ I instancji i jednocześnie stanowiła naruszenie przez ten organ art. 10 k.p.a. W aktach brak jest innych dowodów, np. ze sporządzonej z takiej wizji lokalnej dokumentacji (protokół, zdjęcia, wypowiedzi i zeznania osób biorących udział w wizji lokalnej). Powstaje więc uzasadnione pytanie, czy w konsekwencji pisma skarżącej z [...] listopada 2020 r. skierowanego do organu I instancji inwestor post factum nie przygotował swojego oświadczenia z [...] grudnia 2020 r. po to, aby uzasadnić natychmiastowe wkroczenie na działkę skarżącej i wykonanie prac budowlanych przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego.

Błędne jest założenie organów administracyjnych przy umorzeniu postępowania, że podstawa wykonania prac budowlanych przez inwestora znajduje uzasadnienie w przepisie ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV 2, tj. że art. 57 tej ustawy zmienił art. 395 pkt 4 u.P.w. nadając mu brzmienie, które pozwalało w realiach stanu faktycznego sprawy na wykonanie przez inwestora przedmiotowej inwestycji bez uzyskania pisemnych zgód od wszystkich osób prawnie zainteresowanych, w tym nie mając zgody od skarżącej. Organy nie zbadały i nie oceniły dokładnie, wnikliwie i wyczerpująco, dlaczego inwestor bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego wykonał przebudowę rowu m.in. na gruncie działki nr 2424 własności skarżącej bez jej zgody. Organ I instancji nie dokonał we własnym zakresie czynności sprawdzających oraz nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego i dowodowego, w tym wizji lokalnej i oględzin w terenie, celem wiarygodnego przekonania się o istniejącym stanie rzeczy na gruntach, na których miano wykonać roboty budowlane, dokonane bez uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Ponadto, mimo że skarżąca i inwestor zgodni byli co do faktu realizacji inwestycji, organ tej okoliczności nie potwierdził i nie udowodnił, podczas gdy nie można wykluczyć sytuacji, że działki, nieruchomości, mogły być pomylone.

W uzasadnieniach wydanych decyzji brak jest także pogłębionego pod względem prawnym (wyjaśnienie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa) wyjaśnienia, czy obowiązujące w dniach wydawania decyzji przepisy wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na realizowaną inwestycję. Inwestor, a za nim organy administracyjne, stanęły na stanowisku, że wydanie decyzji o pozwoleniu wodnoprawnym nie było wymagane. Jednak skarżąca uważa, że tego aspektu organy w sposób pełny, dokładny i wyczerpujący należycie i rzetelnie nie zbadały. Chodzi tu przede wszystkim o zastosowanie do stanu faktycznego sprawy przepisu art. 389 pkt 6 (pozwolenie wodnoprawne jest wymagane na wykonanie urządzeń wodnych) i art. 395 pkt 4 (pozwolenia wodnoprawnego albo zgłoszenia nie wymaga wykonanie pilnych prac zabezpieczających w okresie powodzi, klęski żywiołowej, ogłoszonych stanów zagrożenia epidemicznego, epidemii albo w razie niebezpieczeństwa szerzenia się zakażenia lub choroby zakaźnej, które mogą stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego). Powstaje pytanie, czy prace na rowie melioracyjnym celem zabezpieczenia gazociągu wymagały natychmiastowych, pilnych prac zabezpieczających bez uzyskania pisemnej zgody skarżącej i czy niewykonanie tych prac w danym czasie - przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego - mogło stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego. Na tak postawione pytanie skarżąca nie uzyskała odpowiedzi. Szczegółowe elementy stanu faktycznego nie zostały opisane i nieprzyporządkowano ich do zaprezentowanych przepisów art. 389 pkt 6 i art. 395 pkt 4 u.P.w., tzn. do spełnienia przesłanek w nich występujących. Uzasadnienie w wydanych decyzjach organów administracyjnych w tym zakresie jest mimo wszystko pobieżne, a nawet enigmatyczne. Nie powinno ulegać wątpliwości, że dopiero dokładna i wyczerpująca analiza stanu faktycznego i prawnego zachodzącego w sprawie na daty wydanych decyzji mogła pozwolić organom na podjęcie decyzji o umorzeniu lub podtrzymaniu umorzenia postępowania, w trybie art. 105 § 1 k.p.a.

Organ I instancji nie ustosunkował się do ujawnionych przez skarżącą wad operatu wodnoprawnego, opracowanego przez uprawnioną osobę - A.Ł. i nie ocenił należycie faktu, iż po realizacji inwestycji i wbudowaniu w dno rowu melioracyjnego betonowych korytek woda z przedmiotowego rowu (czy potoku) nie spływa w kierunku zachodnim, tylko stoi i w ten sposób negatywnie oddziałuje na sąsiednią i graniczącą działkę nr 2424, którą Z.M. chciałaby zabudować w przyszłości. Budzi to wątpliwości co do prawidłowości i zgodności ze sztuką budowalną wykonania wskazanych wyżej prac. To, że prace na rowie (czy potoku) zostały zrealizowane nie zwalniało organu I instancji z obowiązku dokładnego i rzetelnego zbadania faktów i okoliczności występujących w sprawie, zwłaszcza w tym wypadku, gdy Z.M. poniosła w wyniku działań inwestora szkody.

Obowiązkowym składnikiem jest uzasadnienie faktyczne i prawne wydanej decyzji, także w przypadku decyzji o umorzeniu postępowania. W podanych przez organ motywach powinna być dokonana ocena zebranego materiału dowodowego i wyczerpujące wyjaśnienie przesłanek podjęcia decyzji o umorzeniu postępowania w sposób, który przekonuje o prawidłowości oceny zebranego materiału dowodowego i trafności rozstrzygnięcia. Tych wymogów i elementów uzasadnienia zaskarżone decyzje organów administracji publicznej nie zrealizowały w pełni i w sposób przekonujący skarżącą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

Przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie jest decyzja utrzymująca w mocy decyzję umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie pozwolenia wodnoprawnego na przebudowę rowu realizowaną celem zabezpieczenia gazociągu z uwagi na fakt, że stało się ono zbędne z powodu wykonania przed wydaniem decyzji prac objętych wnioskiem o wydanie pozwolenia wodnoprawnego (wobec stwierdzenia złego stanu technicznego gazociągu, co mieściło się w definicji pilnych prac zabezpieczających związanych z zagrożeniem dla zdrowia publicznego w okresie ogłoszonego stanu epidemii, które nie wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na podstawie art. 395 pkt 4 u.P.w.). W ocenie skarżącej umorzenie było przedwczesne, bowiem organy nie ustaliły, czy obowiązujące w dacie wydawania decyzji przepisy wymagały uzyskania pozwolenia wodnoprawnego na realizowaną inwestycję, tj. nie wyjaśniły, czy prace na rowie melioracyjnym wymagały pilnych prac zabezpieczających bez uzyskania pisemnej zgody skarżącej i czy niewykonanie tych prac przed uzyskaniem pozwolenia wodnoprawnego mogło stanowić zagrożenie dla zdrowia publicznego.

Podstawę umorzenia postępowania w rozpoznawanej sprawie stanowił art. 105 § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Przepis ten kładzie akcent nie na przeszkodę w prowadzeniu postępowania, lecz na bezprzedmiotowość, czyli brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Poglądy na istotę umorzenia postępowania administracyjnego są zatem uwarunkowane przez stanowisko wobec samego przedmiotu postępowania administracyjnego. W piśmiennictwie na ogół przyjmuje się, że przedmiotem ogólnego postępowania administracyjnego jest sprawa administracyjna w rozumieniu art. 1 pkt 1. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa która miała być załatwiona w drodze decyzji albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego. W pierwszym wypadku postępowanie stało się bezprzedmiotowe, ponieważ przyczyna bezprzedmiotowości została wykryta w toku postępowania, w drugim natomiast dlatego, że przyczyna bezprzedmiotowości pojawiła się po wszczęciu postępowania, a przed jego zakończeniem (A. Wróbel [w:] M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2021, art. 105).

Przedmiot postępowania w sprawie wyznaczony został zakresem wniosku inwestora z 1 października 2020 r. i obejmował wydanie pozwolenia wodnoprawnego (na podstawie art. 407 u.P.w.) na przebudowę rowu na długości 20 m na działkach ewidencyjnych nr [...] w miejscowości [...] ze wskazaniem, że inwestycja będzie realizowana w ramach zadania "Zabezpieczenie gazociągów wysokiego ciśnienia DN 400 na przekroczeniu potoku w m. K. na długości L=20 m". Poza sporem pozostaje, że inwestycja objęta wnioskiem została przed wydaniem decyzji przez organ I instancji wykonana, o czym organ ten został poinformowany przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z [...] listopada 2020 r., do którego dołączono dokumentację fotograficzną. Pełnomocnik inwestora w piśmie z [...] grudnia 2020 r. potwierdził powyższy fakt wyjaśniając, że wystąpiła konieczność wykonania pilnych prac zabezpieczających, bowiem wizja lokalna przeprowadzona na terenie planowanej inwestycji wykazała, że intensywne opady deszczu spowodowały odkrycie gazociągu, co stwarzało realne zagrożenia dla bezpieczeństwa eksploatacji, a także dla życia i zdrowia ludzi oraz ich mienia.

W u.P.w. brak jest definicji legalnej pojęcia "pilnych prac zabezpieczających" oraz pojęcia "zagrożenia dla zdrowia publicznego". Brak jest także orzecznictwa na gruncie powołanej wyżej regulacji, do którego można by się odwołać celem zdefiniowania tych pojęć, kluczowych dla oceny legalności zaskarżonej decyzji. Pilny to inaczej "naglący", "niecierpiący zwłoki", "wymagający natychmiastowego działania" (www.synonim.net). Przeciwdziałanie "zagrożeniu dla zdrowia publicznego" niewątpliwie obejmuje zaś m.in. działania przygotowawcze na wypadek ewentualnych katastrof i nagłych zagrożeń zdrowotnych.

Nie podlega dyskusji, że zagrożenie dla zdrowia publicznego na skutek awarii gazociągu to taka sytuacja, kiedy stan techniczny gazociągu czy też innych urządzeń technicznych i wodnych usytuowanych w jego obrębie nie zapewnia jego bezpiecznego działania ani bezpiecznego funkcjonowania człowieka w jego pobliżu. Kwestia rzeczywistego wpływu jego odkrycia wskutek intensywnych opadów deszczu na możliwość wystąpienia jego awarii wymagałaby pogłębionego postępowania dowodowego, a być może nawet szczegółowej wiedzy technicznej i takich ustaleń w sprawie nie poczyniono. Z drugiej strony jednak sięgnięcie po taką specjalistyczną wiedzę w sytuacji zagrożenia dla zdrowia publicznego o znacznym prawdopodobieństwie wystąpienia i możliwym poważnym charakterze ewentualnych skutków (a tym samym przy zaistnieniu potrzeby jego natychmiastowej ochrony) stałoby w sprzeczności z celem tej regulacji, która de facto zmierza do odformalizowania procesu gospodarowania wodami na rzecz ochrony wartości wyższej, jaką jest w niniejszej sprawie wspomniane zdrowie publiczne.

Niezależnie od tego, że u podstaw kontrolowanego rozstrzygnięcia legło ustalenie, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe wskutek stwierdzenia że wykonanie objętych wnioskiem prac nie wymagało uzyskania pozwolenia wodnoprawnego, nie można tracić z pola widzenia, że drugą przesłanką bezprzedmiotowości postępowania było stwierdzenie, że prace objęte wnioskiem zostały w całości wykonane. O ile skarżąca zarzuca, że organy nie dokonały w sprawie ustaleń niezbędnych do wyjaśnienia, czy w istocie wykonane prace można zakwalifikować jako niewymagające pozwolenia wodnoprawnego, o tyle nie kwestionuje faktu, że prace te zostały w całości zakończone przed wydaniem decyzji przez organ I instancji. Jest to o tyle istotne, że nawet gdyby organy przeprowadziły kompleksowe postępowanie dowodowe mające na celu ustalenie, czy podjęte przez inwestora działania mieszczą się w definicji pilnych prac zabezpieczających i czy zaistniałą sytuację polegającą na odkryciu gazociągu wskutek ulewnych deszczy można zakwalifikować jako zagrażającą zdrowiu publicznemu, nie zmieniłoby to faktu, że przedmiot postępowania przestał istnieć na skutek wykonania w całości przebudowy rowu na odcinku 20 m w sposób objęty operatem wodnoprawnym. Tym samym zakres prac objętych wnioskiem o wydanie pozwolenie wodnoprawnego pokrywał się w pełni robotami, które zostały już wykonane przed wydaniem decyzji. Przesądzało to bezsprzecznie o bezprzedmiotowości postępowania i uzasadniało zastosowanie art. 105 k.p.a. Zarzut nieprzeprowadzenia postępowania dowodowego w powyższym zakresie nie może zatem odnieść skutku, bowiem takie uchybienie przepisom postępowania nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Obowiązujące regulacje prawne nie przewidują bowiem wydawania pozwoleń wodnoprawnych z datą wsteczną na inwestycje już wykonane. Dla takiej oceny bez znaczenia pozostaje kwalifikacja robót jako wymagających lub niewymagających pozwolenia wodnoprawnego. Nawet jeśli wspomniane zabezpieczenia rowu w istocie wymagało uzyskania takiego pozwolenia, to takiej oceny należałoby dokonać w odrębnym postępowaniu toczącym się na podstawie 190 u.P.w. w przedmiocie legalizacji już wykonanego urządzenia bądź jego likwidacji, które jest zupełnie innym postępowaniem niż postępowanie w przedmiocie uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zatem na potrzeby wydania decyzji umarzającej postępowanie w sprawie wydanie pozwolenia wodnoprawnego organy dokonały niezbędnych ustaleń pozostających w zgodzie z art. 7, art. 8, art. 77 § 1 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., dając temu wyraz w prawidłowo sporządzonych uzasadnieniach decyzji, umożliwiających kontrolę ich legalności.

Sąd nie dostrzegł w działaniu organów zarzucanych w skardze uchybień przepisom postępowania. Z powodów wyżej wskazanych nie ma znaczenia dla oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia także to, że nie umożliwiono skarżącej wypowiedzenia się w kwestii zebranego materiału dowodowego. Uchybiało to regulacji zawartej w art. 10 § 1 k.p.a., jednak wobec faktu bezspornego uprzedniego wykonania robót związanych z zabezpieczeniem rowu, o czym to skarżąca sama poinformowała organ I instancji przesyłając stosowną dokumentację zdjęciową, uchybienie to nie mogło mieć wpływu na wynik sprawy. Z tego samego powodu zarzucana wadliwość operatu nie miała wpływu na wynik sprawy, a kwestia naruszenia stosunków wodnych wskutek wykonania spornych prac, podobnie jak kwestia ewentualnej szkody będącej ich następstwem, nie są przedmiotem postępowania w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego (roszczenia skarżącej z tym związane mogą być dochodzone wyłącznie na drodze cywilnej).

Powyższe ustalenia przesądziły o uznaniu, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a wniesiona skarga jako bezzasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.