Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 693/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2015-11-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 29 pkt 23 w zw. art. z art. 30 ust. 1 pkt 3 w z. z art. 49b
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. E. W., M. O., K. K. oraz J. L. wystąpiły do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z wnioskiem o wszczęcie postępowania w sprawie legalności budowy bramy posadowionej w poprzek ulicy [...] w P..

Organ przeprowadził wymagane prawem postępowanie wyjaśniające, dokonał oględzin przedmiotowego terenu, zgromadził niezbędne dokumenty, w tym wypisy z planu miejscowego, dokumentację zdjęciową a następnie decyzją z dnia

[...] r. nr [...], działając na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia

7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1409 ze zm.) nakazał inwestorowi A. W. rozbiórkę wykonanego, bez wymaganego zgłoszenia, wygrodzenia umiejscowionego w poprzek drogi gminnej (ulica [...]), na terenie działek o nr [...]i we fragmencie na działce nr [...] w P.. W uzasadnieniu organ wskazał, że w trakcie czynności kontrolnych ustalono, iż inwestor A. W., na terenie wymienionych powyżej działek wykonała na betonowym fundamencie wygrodzenie wraz z furtką o długości 5,05m i wysokości 1,48m. Wygrodzenie to wykonano w [...]r. bez uprzedniego zgłoszenia w organie architektoniczno- budowlanym. Dokumentacja fotograficzna dołączona do protokołu uwidoczniła, że wygrodzenie rozpoczyna się bezpośrednio przy ścianie budynku inwestora. Jednocześnie ustalono, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zajęte pod wygrodzenie działki (nr [...]) znajdują są na terenie oznaczonym symbolem 9 MN I i 15 MN I — tereny mieszkalnictwa jednorodzinnego oraz KD - tereny komunikacji - drogi dojazdowe. Wykazano, że ulica [...] w P. została zaliczona do dróg publicznych uchwałą nr [...]Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...]r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich. Z kolei w piśmie z dnia [...]r. Burmistrz P. wyjaśnił, iż w stosunku do działki nr [...]nie można zająć stanowiska czy stanowi ona całość techniczno- użytkową z pozostałymi działkami gminnymi zajętymi pod drogę - ulicę [...], poniE.ż jej sąsiednie działki o nr [...],oraz [...]nie są własnością gminy P., natomiast działka nr [...] stanowi własność A. W.. Gmina P. podjęła czynności w przedmiocie nabycia własności części działki nr [...], trwale zajętej pod drogę gminną, jednakże decyzją Wojewody [...] odmówiono uwłaszczenia tej działki na rzecz gminy P.. W takim stanie faktycznym sprawy, wobec bezspornie zrealizowanego przedmiotowego wygrodzenia bez wymaganego zgłoszenia, tj. wykonania kwestionowanej inwestycji z naruszeniem art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia i wobec braku możliwości legalizacji tej inwestycji należało orzec jak w sentencji decyzji. Organ powołał się w tym zakresie na ustalenia, że ulica [...] została zaliczona do dróg publicznych. Powołując się na treść art. 49b ustawy Prawo budowlane organ wskazał, że warunkiem koniecznym do legalizacji jest zgodność wykonanego bez zgłoszenia obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z obowiązującym planem miejscowym. Wobec braku takiej zgodności w analizowanej sprawie rozstrzygnięcie jest w pełni zasadne. Skierowanie nakazu rozbiórki do A. W. jest uzasadnione tym, że jest ona inwestorem przedmiotowego wygrodzenia - sprawcą stwierdzonej samowoli budowlanej.

W odwołaniu od powyższej decyzji, działająca przez pełnomocnika, A. W. zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę decyzji oraz naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. Wskazała, iż organ błędnie ustalił, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego działki nr [...]oraz [...]zostały oznaczone symbolem KD tereny komunikacji – drogi dojazdowe, podczas gdy wskazane zapisy istnieją dopiero w wyłożonym do wglądu projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. i nie zostały one tak oznaczone w[...]i roku. Pełnomocnik podkreślił, że działki na których wzniesiono sporne wygrodzenie tj. działki nr [...]stanowią wyłącznie teren prywatny odwołującej, po którym odbywa się dojazd do należących do niej nieruchomości. Działki te nie stanowiły drogi czy innego miejsca publicznego, a zatem nie istniał wymóg formalny dokonania zgłoszenia o zamiarze postawienia spornego ogrodzenia. Pełnomocnik odwołał się w tym zakresie do legalnej definicji drogi zawartej w ustawie o drogach publicznych, podkreślając, iż ani z tej definicji, ani z charakteru czy przeznaczenia tego terenu nie można wnosić, że jest to droga.

[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, przywołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, decyzją z dnia [...]r. nr [...]utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podniósł, że zgodnie z brzmieniem przepisu art. 30 ust. 1 pkt. 3 ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych wymaga zgłoszenia. Zauważył, że pojęcie "miejsce publiczne" nie zostało zdefiniowane

w słowniczku wyrażeń ustawowych (art. 3) wskazanej ustawy, zatem odwołał się do Małego słownika języka polskiego, w którym "miejsce publiczne" zdefiniowane zostało jako "miejsce dostępne dla wszystkich", zaś samo "publiczny" objaśnia się

w szczególności następująco: dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, dostępny dla wszystkich, ogólny, nieprywatny. Według Słownika języka polskiego Wyd. PWN str. 157 – "miejsce publiczne" to "pomieszczenie lub teren przeznaczone dla publiczności, dla ogółu np. teatr, restauracja, park, ulica". Organ zwrócił uwagę, że także w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, iż pojęcie "miejsce publiczne" musi uwzględniać powszechną, ogólną dostępność danego miejsca oraz podkreśla się, iż tereny należące do jednostek samorządu terytorialnego przeznaczone pod infrastrukturę miejską "z natury swej są miejscem publicznym" Organ przywołał w tym zakresie wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 października 2005 r., sygn. akt II OSK 196/05 i z dnia 11 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 821/10, Legalis. Następnie podniósł, że w art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego chodzi o drogę w rozumieniu miejsca publicznego (powszechnie dostępnego), a nie wyłącznie o drogę w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych . Droga nie zaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych, w tym droga wewnętrzna, może stanowić inne miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, pod warunkiem, że ma do niej dostęp nieograniczona ilość osób korzystających z niej (tak np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 9 lipca 2013 r. sygn. akt I SA/Bk 340/13).

Działka nr [...]położona jest przy ulicy [...] oraz na terenie drogi nr [...]i jest oznaczona zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, rodzajem użytku B - tereny mieszkaniowe oraz dr - drogi. Działka nr [...]oznaczona jest, zgodnie z wypisem z rejestru gruntów, rodzajem użytku dr - drogi, natomiast działka nr [...]położona jest przy ulicy [...] i oznaczona jest, zgodnie

z wypisem z rejestru gruntów, rodzajem użytku B - tereny mieszkaniowe.

Zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, tereny wymienionych działek, w części na której umiejscowione zostało przedmiotowe wygrodzenie, oznaczone są symbolem KD - tereny komunikacji - drogi dojazdowe. Z zapisów obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego uchwalonego uchwałą Rady Miejskiej w P. nr [...]z dnia [...]r., zmienionego uchwałami Rady Miejskiej w P. nr [...]z dnia

[...]r., nr [...]z dnia [...]r., nr [...]z dnia

[...]r., nr[...]z dnia [...]i nr [...]

z dnia [...]r. wynika, że urządzeniami towarzyszącymi użytkowaniu podstawowemu w obrębie linii rozgraniczających terenów oznaczonych jako

KD mogą być (pod warunkiem dostosowania do wymogów użytkowania podstawowego i uzyskania zgody zarządcy terenu): ciągi piesze i rowerowe, ciągi infrastruktury technicznej oraz obiekty i urządzenia infrastruktury technicznej

o charakterze lokalnym, zatoki autobusowe i urządzenia ochrony dla pieszych przed warunkami atmosferycznymi, zieleń o charakterze izolacyjnym, obiekty i urządzenia służące ograniczeniu uciążliwości komunikacyjnej, elementy małej architektury (§32 ust. 4 akapit piąty wymienionej uchwały). Zgodnie z powyższymi zapisami planu dla wskazanego terenu nie przewiduje się możliwości lokalizowania na tym terenie ogrodzeń. W § 32 powyżej powołanej uchwały określono również układ uzupełniający, który tworzą ciągi ulic i dróg dojazdowych. Dla ulic dojazdowych KD przewidziano rezerwy terenu szerokości w liniach rozgraniczających 8,0 -10,0m (jezdnie szerokości 4,5 - 5,0m z chodnikami obustronnymi bądź chodnikiem jednostronnym). Organ podkreślił, że części działek nr [...] w P., w miejscu usytuowania wspomnianego wygrodzenia, znajdują się na terenie oznaczonym symbolem KD tereny komunikacji - drogi dojazdowe. W ocenie organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie wskazał, że nie ma znaczenia fakt, że w stanie obecnym, właścicielem działki nr [...] jest inwestor (zrealizowanego samowolnie wygrodzenia) oraz, że teren oznaczony w miejscowym planie symbolem KD nie posiada jezdni. Ulica [...], na całej długości jest drogą, dla której została sporządzona metryka drogi z dnia [...]r. i która została zaliczona do dróg publicznych uchwałą nr [...]Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.z dnia [...]r. w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich.

Organ drugiej instancji wskazał także, że zgodnie z art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, droga to budowla stanowiąca całość techniczno- użytkową przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego, zlokalizowana w pasie drogowym, natomiast zgodnie z art. 4 pkt 1 powyżej powołanej ustawy pas drogowy do grunt wydzielony liniami granicznymi, w którym

są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i techniczne związane

z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu.

Zgodnie z art. 49b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2, nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Przepisy prawa budowlanego zobowiązują organy nadzoru budowlanego do badania czy przedmiot samowoli budowlanej, zrealizowany bez wymaganego prawem zgłoszenia, może zostać zalegalizowany. W przypadku zgodności przedmiotu samowoli z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz innymi przepisami w szczególności techniczno- budowlanymi, organy nadzoru budowlanego są zobligowane do wydania postanowienia, o którym mowa w art. 49b ust. 2 wymienionej ustawy, umożliwiającego przedłożenie odpowiednich dokumentów i zalegalizowanie przedmiotu samowoli budowlanej. Powyżej określone działki, w miejscu realizacji przedmiotowej inwestycji położone są na obszarze oznaczonym symbolem KD - tereny komunikacji - drogi dojazdowe,

z możliwością umiejscowienia urządzeń towarzyszących użytkowaniu w obrębie linii rozgraniczających tj. ciągów pieszych i rowerowych, ciągów infrastruktury technicznej oraz obiektów i urządzeń infrastruktury technicznej o charakterze lokalnym, zatok autobusowych i urządzeń ochrony dla pieszych przed warunkami atmosferycznymi, zieleni o charakterze izolacyjnym, obiektów i urządzeń służących ograniczeniu uciążliwości komunikacyjnej, elementów malej architektury.

Organ stwierdził, że przedmiotowe wygrodzenie nie stanowi urządzenia towarzyszącego użytkowaniu w obrębie linii rozgraniczających, a

co więcej w oczywisty sposób jest sprzeczne z funkcją tego terenu. Podkreślił, że zgodnie z wyrysem z miejscowego planu linia rozgraniczająca przedmiotowej drogi przebiega po licu szczytowej budynku A.W., w związku z czym pomiędzy terenem oznaczonym w miejscowym planie jako pas drogowy ulicy [...], a linią rozgraniczającą drogi mogą być wykonywane tylko urządzenia towarzyszące użytkowaniu podstawowemu drogi. Stąd też legalizacja przedmiotowego wygrodzenia, nie jest możliwa, gdyż narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zgodnie

z treścią art. 52 cytowanej ustawy, nakaz określony w art. 49b tej ustawy, winien być skierowany do inwestora, właściciela i zarządcy nieruchomości, a w sprawie bezspornym jest, że sprawcą samowoli budowlanej jest A. W.. Organ odwoławczy, powołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, iż konstrukcja powyższego przepisu pozwala na wysunięcie wniosku,

że w pewnych sytuacjach zobowiązanym do likwidacji samowoli budowlanej będzie inwestor niebędący jednocześnie właścicielem nieruchomości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach A. W. zarzuciła zaskarżonej decyzji błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę wydanej decyzji oraz naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie tj. art. 7, art.8, art.11 oraz art. 107 §2 i §3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania bądź ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu, wskazując że działki nr [...] zostały oznaczone symbolem KD tereny komunikacji – drogi dojazdowe dopiero w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. wyłożonego do wglądu. Takie oznaczenie działek nie istniało w [...] roku. Ponadto orzekające w sprawie organy administracji nie wzięły pod uwagę informacji zawartych w piśmie Burmistrza P. z dnia [...]r., w którym wskazywano na brak przesłanek do stwierdzenia, że tereny należące do skarżącej stanowią drogę. Nie uwzględniono także okoliczności, że decyzją Wojewody [...]odmówiono wywłaszczenia działki nr [...]na rzecz gminy P..

Skarżąca podkreśliła, że sprzeciwia się wyrażonemu w zaskarżonej decyzji poglądowi, że ulica [...] stanowi drogę. Uzasadniając swoje stanowisko wskazała, że legalna definicja drogi została określona w art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych, a najistotniejszym wyróżnikiem tej definicji jest przyjęcie, że droga stanowi budowlę, a nie grunt. Co więcej pojęcie drogi obejmuje nie tylko budowlę ale również wszelkie obiekty inżynierskie, urządzenia i instalacje, które stanowią całość techniczno- użytkową, tymczasem na działkach należących do skarżącej brak jest tego typu obiektów. Następnie wskazała, że kolejnymi wyznacznikami drogi w rozumieniu cytowanego art. 4 pkt 2 ustawy o drogach publicznych są charakter jej przeznaczenia – wyłącznie do prowadzenia ruchu drogowego i lokalizacja w pasie drogowym. Skarżąca przytoczyła również definicję drogi zawartą w art. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którą droga

to wydzielony pas terenu, który składa się z jezdni, pobocza, chodnika, drogi dla pieszych lub drogi dla rowerów. Skarżąca wskazała także, że przyjmuje się,

że droga powinna mieć w szczególności jezdnię - jeżeli jest przeznaczona do ruchu pojazdów oraz pobocze lub chodnik – jeżeli jest przeznaczona do ruchu pieszych.

Odwołując się do powyższych definicji pojęcia drogi skarżąca podniosła,

że nie sposób uznać, by nieruchomości na których zostało wzniesione przedmiotowe ogrodzenie stanowiły drogę. Jak bowiem ustalono podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniu [...]r., teren ten nie posiada jezdni, ani innej budowli czy też obiektów inżynierskich, urządzeń lub instalacji,

a w konsekwencji nie jest przeznaczony do ruchu drogowego, a do wyłącznego użytku prywatnego jego właścicieli. Ponadto wbrew twierdzeniom organu drugiej instancji nie ma do niego dostępu nieograniczona ilość osób, w związku z czym nie stanowi on także miejsca publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Ponadto stan faktyczny sprawy wskazuje, że umiejscowienie drogi

po wskazanym szlaku nie jest możliwe ze względu na brak odpowiedniej szerokości terenu dla urządzenia drogi, albowiem przebiegałaby ona w granicach istniejących budynków, tuż pod ich oknami, co pozostaje w sprzeczności z obowiązującymi przepisami.

Wreszcie skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy nie odniósł się

do zarzutów dotyczących błędnej oceny okoliczności związanych z toczącą się

w przeszłości sprawą o zasiedzenie. Organ pierwszej instancji niezasadnie utożsamia cywilnoprawne pojęcie szlaku drogowego z drogą w rozumieniu prawa administracyjnego. Skarżąca zaznaczyła, że postępowanie cywilne w przedmiocie zasiedzenia służebności drogi było prowadzone przez Sąd Rejonowy w P. sygn. akt [...] oraz Sąd Okręgowy w K. sygn. akt [...]

i częściowo dotyczyło także nieruchomości należących do skarżącej.

W uzasadnieniu orzeczenia wydanego przez Sąd Okręgowy wskazano, że objęta niniejszym postępowaniem droga nigdy nie była utwardzana przez osoby trzecie ani przez Urząd Miasta w P.. Ponadto nie wykonano na niej oświetlenia ani też nie była ona odśnieżana, zatem nie ma ona charakteru publicznego i tym samym nie sposób uznać, aby w sprawie zachodziły przesłanki z art. 30 ust. 1 ustawy Prawo budowlane.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, powtarzając argumenty przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 24 sierpnia 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]r. nr [...]

W piśmie procesowym z dnia [...]r. uczestnik postępowania Gmina P., reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując w całości stanowisko zaprezentowane przez organ pierwszej i drugiej instancji. Odnosząc się do zarzutu skarżącej poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie kwalifikacji ulicy [...] w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego podniosła, że skarżąca nie udowodniła, iż wymienione działki nie są objęte symbolem KD - tereny komunikacji - drogi dojazdowe. W zakresie zarzutu błędnego ustalenia, że działki należące do skarżącej nie stanowią drogi, wskazał, iż skarżąca nie odniosła się do szerszej i pogłębionej analizy przez organ art. 30 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, który to przepis nie odnosi się wyłącznie do drogi w rozumieniu przepisów o drogach publicznych ale także do drogi w rozumieniu innego miejsca publicznego. Wbrew twierdzeniem skarżącej wydaje się oczywistym i udowodnionym, że droga ta, do czasu jej zagrodzenia, stanowiła przejście dla mieszkańców sąsiednich nieruchomości, czyli miała do niej dostęp nieograniczona ilość osób z niej korzystających. Wyrażając swoje stanowisko co do zarzutów nie uwzględnienia postępowania uwłaszczeniowego w stosunku do części działki nr [...], Gmina podniosła, że w tej sprawie nie ma to żadnego znaczenia. Dodała, że samowola skarżącej dotyczyła także naruszenia prawa własności Gminy (działka nr [...]). Dodała, że w podobnej sprawie toczyły się postępowania cywilne, w których rozstrzygnięcia prowadziły do nakazania usunięcia metalowej bramy z działek nr [...] i [...]. Zwróciła także uwagę także na doniosły aspekt społeczny tej sprawy, tj. dążenie społeczności lokalnej do uzyskania swobodnego przejścia przez wskazany fragment ulicy [...] – czyli mieszkańców [...].

Na rozprawie w dniu 20 listopada 2015 r. pełnomocnik organu wnosząc o oddalenie skargi, podtrzymał stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż sporna droga ma charakter drogi publicznej niewątpliwie w tym zakresie, w którym dotyczy działki Gminy P.. Spór więc może w istocie dotyczyć jedynie chodnika, który jednak niewątpliwie służy ogółowi.

Pełnomocnik Gminy P. wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał stanowisko wyrażone w piśmie procesowym z dnia [...]r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy administracji nie uchybiły regułom postępowania administracyjnego

w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. Nr 153, poz. 270 ze zm.), jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa, skutkuje uwzględnieniem skargi.

Przedmiotem postępowania jest brama dwuskrzydłowa wraz z furtką (wygrodzenie) zlokalizowana w poprzek ulicy [...], na terenie działek

o nr [...]. Wymienione działki stanowią własność skarżącej A. W. (działka nr [...]), Gminy P. (działka nr [...]) oraz L. K., Ł. K., L. K.i I.S. (działka nr [...]). W toku postępowania dowodowego ustalono, że Inwestor - A. W. wykonała przedmiotowe wygrodzenie w [...]r. bez wymaganego zgłoszenia.

W świetle art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane budowa ogrodzeń, co do zasady została zwolniona obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę.

W ograniczonym zakresie budowa ogrodzeń została poddana reżimowi prawa budowlanego na podstawie regulacji art. 30 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Zgodnie

z obecnym brzmieniem tego przepisu zamiar budowy ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20m wymaga zgłoszenia właściwemu organowi. Treść tego przepisu ulegała jednak zmianie dokonanej ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie przepisów ustawy Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 443) z mocą obowiązującą od dnia 28 czerwca 2015 r. W dacie wydania zaskarżonej decyzji tj. w dniu [...]przepis ten obowiązywał w starym brzemieniu czyli przewidywał obowiązek dokonania zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.

Bezspornie obiekt objęty decyzją rozbiórkową znajduje się w P. na terenie działek o nr [...]i we fragmencie na działce nr [...]

Ze wskazanych działek tylko działka nr [...]stanowi własność skarżącej A.W.. Poza sporem pozostaje również fakt, że obiekt ten został zrealizowany bez uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru jego budowy, pomimo obowiązywania takiego wymogu - art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane).

Główny zarzut skarżącej i większość wywodów zawartych w odwołaniu

i skardze opierała się na twierdzeniu, że przedmiotowy obiekt nie został usytuowany na drodze publicznej, a zatem nie było obowiązku zgłaszania zamiaru jego budowy.

W tym miejscu należy zgodzić się ze skarżącą, że wskazane nieruchomości zostały oznaczone symbolem KD tereny komunikacji – drogi dojazdowe, dopiero

w wyłożonym do wglądu projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta P. i w związku z tym takie ich oznaczenie nie istniało w dacie budowy spornego wygrodzenia. Niewątpliwie również, nieruchomości te nie zostały oświetlone ani utwardzone (nie posiadają jezdni). Nie stanowią zatem drogi publicznej w rozumieniu przywoływanego przez skarżącą art. 4 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.jedn. Dz.U z 2013, poz. 260 ze zm.) Należy jednak mieć na uwadze, że wbrew stanowisku skarżącej obowiązek zgłoszenia nie ogranicza się wyłącznie do ogrodzeń wybudowanych od strony dróg publicznych. Treść art 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane wyraźnie stanowi, że obowiązkowi zgłoszenia podlega budowa ogrodzenia nie tylko od strony drogi czy ulicy, lecz również od strony placów, torów kolejowych i co najbardziej istotne w przedmiotowej sprawie od strony “innych miejsc publicznych".

W sprawie zasadniczą kwestią wymagającą ustalenia jest zatem to, czy przedmiotowe wygrodzenie zostało zrealizowane od strony "miejsca publicznego"

w rozumieniu wskazanego przepisu i tym samym wymagało dokonania zgłoszenia właściwemu organowi.

Ustawa - Prawo budowlane jak i przepisy wykonawcze wydane w oparciu

o zawarte w niej upoważnienie nie zawierają ustawowej definicji “miejsca publicznego". Poszukując znaczenia tego pojęcia należało zatem sięgnąć m.in. do Słownika Języka Polskiego oraz wykładni dokonywanej w orzecznictwie sądów administracyjnych. W języku polskim pojęcie "publiczny" oznacza "dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony, dostępny dla wszystkich, ogólny, powszechny, społeczny, nieprywatny" (por. Słownik Języka Polskiego PWN on line). W orzecznictwie natomiast przyjmuje się, iż miejscem publicznym jest takie miejsce, z którego korzysta nieokreślona liczba, niezidentyfikowanych osób (tak m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 sierpnia 2006 r. sygn. akt II OSK 1002/05, dostępne na http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Kwestia czy droga wewnętrzna może stanowić miejsce publiczne była również przedmiotem oceny Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 4 lutego 2002 r., sygn. akt IV SA 2386/99 Sąd ten stwierdził, że droga niezaliczona do żadnej kategorii dróg publicznych stanowi «inne miejsce publiczne», o których mowa w art. 30 ust. 1 pkt 2 (obecnie pkt 3) ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Podobnie orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyrokach: z dnia 2 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 454/04; z dnia 17 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 643/06 czy z dnia 29 listopada 2007 r., sygn. akt II OSK 1593/06, a także z dnia 3 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 2929/13. Obecnie w orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się także, że o tym czy droga wewnętrzna będzie miała charakter miejsca publicznego, decyduje to czy będzie miała do niej dostęp nieograniczona ilość osób. Należy dodatkowo podkreślić, że ta ogólna dostępność musi być rozumiana jako obiektywna możliwość, to jest sytuacja, w której każdy, bez konieczności ustanawiania np. stosownych służebności może z takiej nieruchomości (miejsca) korzystać.

Z dokumentów znajdujących się w aktach postępowania administracyjnego wynika, że sporny obiekt znajduje się na nieruchomościach stanowiących naturalne przedłużenie ulicy [...]. Jest to droga wewnętrzna, nieutwardzona, która stanowi naturalne, najbliższe i najdogodniejsze połączenie z drogą asfaltową dla mieszkańców, których działki przylegają do tej nieruchomości. Jest to droga dojazdowa do stanowiących ich własność posesji.

W ocenie Sądu nawet przy braku jednoznacznych ustaleń, co do tego czy nieruchomości, na których usytuowano sporną bramę mają status drogi publicznej, to nie budzi wątpliwości, że należy je zakwalifikować jako inne miejsce publiczne w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i w związku z tym budowa przedmiotowego obiektu powinna być poprzedzona dokonaniem wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi.

Przedmiotowy obiekt został wybudowany przez skarżącą bez wymaganego zgłoszenia i na terenie nieruchomości, dla których obecnie obowiązujący plan miejscowy nie przewiduje możliwości realizacji takich obiektów. Ponadto sporna brama tylko częściowo znajduje się na nieruchomości skarżącej, w części bowiem usytuowana jest na terenie nieruchomości innych osób i to przy wyraźnym sprzeciwie właścicieli tych nieruchomości.

W świetle powyższych uwag za zasadne należało uznać stanowisko organów orzekających, że wobec stwierdzonej niezgodności budowy objętego postępowaniem obiektu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a także wobec braku dysponowania w całości nieruchomością na cele budowlane (brak prawa do działek [...]i fragmentu działki nr [...]) niedopuszczalna była jego legalizacja jako samowoli budowlanej. Stąd też w tych okolicznościach zasadnie orzekły organy obu instancji o nakazie rozbiórki tego obiektu.

Analizując postępowanie dowodowe prowadzone przez organy w niniejszej sprawie, skład orzekający nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania dotyczących gromadzenia i oceny materiału dowodowego (art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego), w szczególności w zakresie ustalenia stanu prawnego nieruchomości oraz w zakresie rzeczywistego wykorzystania przedmiotowej nieruchomości. Dodać też trzeba, że wydane w sprawie decyzje zostały w sposób prawidłowy i obszerny uzasadnione zgodnie z wymogami zawartymi w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, gdzie w sposób wyczerpujący i całościowy przedstawiono zarówno podstawę prawną, jak i poczynione w toku postępowania okoliczności faktyczne oraz wynikające z tego skutki prawne.

Mając na uwadze podaną powyżej argumentację, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.