Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 2130/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-09-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 1 ust. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 1990 nr 54 poz 310
law: Ustawa z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kwiecińska (spr.), Sędziowie WSA Janusz Walawski, Piotr Borowiecki, Protokolant starszy specjalista Małgorzata Plichta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2017 r. sprawy ze skargi K. N. na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym - uchyla zaskarżony rozkaz personalny oraz utrzymany nim w mocy rozkaz personalny organu I instancji z dnia [...] lipca 2016 r.


UZASADNIENIE

Komendant Główny Policji rozkazem personalnym z dnia [...] października 2016 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, ze zm.) utrzymał w mocy rozkaz personalny Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] wydany w przedmiocie odmowy przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r.

W uzasadnieniu rozkazu organ wskazał, iż [...] K. N. w dniu [...] listopada 2015 r. zwróciła się do Komendanta [...] Policji z prośbą o zaliczenie do procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat okresu pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r.

Komendant [...] Policji, po przeprowadzeniu stosownego postępowania w sprawie, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. odmówił przyznania prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego za okres od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r.

Policjant wniósł odwołanie od tego rozkazu personalnego. Komendant Główny Policji rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] lipca 2016 r. Komendant [...]Policji odmówił przyznania K. N. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r.

Od ww. rozkazu personalnego Komendanta [...] Policji strona złożyła odwołanie, zarzucając naruszenie:

‒ art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników;

‒ art. 75 § 1, art. 80, art. 7 i art. 77 § 1, art. 107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez przeprowadzenie nieprawidłowej subsumpcji ustalonego stanu faktycznego z przepisami prawa materialnego.

‒ rażące naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niezastosowanie się do wskazań tego przepisu oraz niewykonanie większości poleceń wskazanych przez organ II instancji.

Komendant Główny Policji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] października 2016 r. nr [...] stwierdził, że K. N. wniosła o ustalenie procentowego wzrostu uposażenia zasadniczego poprzez zaliczenie jej do wysługi lat okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym rodziców w charakterze domownika w okresie od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r.

Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie zastosowanie znajduje art. 1 ust. 1 pkt 3 wskazywanej ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy.

Praca policjanta w gospodarstwie rolnym powinna być oceniona z punktu widzenia przepisów, które obowiązywały w całym czasie jej wykonywania. Istotnym zagadnieniem było ustalenie przez Komendanta Głównego Policji normatywnej treści pojęcia "domownika" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin, z którym ustawodawca związał możliwość zaliczenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do ogólnego stażu pracy. Zgodnie z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r. poz. 277) za domownika może być uznana osoba, która ukończyła 16 lat, pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie oraz stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Organ podkreślił, że zbadania wymagało, czy policjantka spełnia wszystkie wymogi, określone w ww. przepisie, pozwalające na uznanie jej za domownika. Przy zaliczaniu okresów pracy do stażu pracowniczego, od którego zależą konkretne, dodatkowe uprawnienia pracownicze, nie może być mowy jedynie o incydentalnych, drobnych świadczeniach domownika na rzecz rolnika, czyli pomocy, jaką w warunkach wiejskich zwyczajowo udziela się w ramach pomocy rodzinnej osobom prowadzącym gospodarstwo rolne.

Wliczeniu do stażu pracy podlegają wyłącznie okresy prowadzenia gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie, ustawodawca nie umożliwił natomiast wliczenia do wspomnianego stażu pracy okresów pomocy w gospodarstwie rolnym.

Zgodnie z aktualną linią orzeczniczą sądów administracyjnych ocena ewentualnej pracy w gospodarstwie rolnym musi być dokonywana na tle okoliczności konkretnej sprawy, przy czym oceny tego, jakie prace strona wykonywała w gospodarstwie rolnym oraz w jakim charakterze, należy dokonać także przy uwzględnieniu ilości osób je wykonujących oraz struktury i wielkości gospodarstwa.

Podstawowym trybem uzyskania potwierdzenia pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym jest zaświadczenie właściwego organu, wydane na podstawie art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. Dopiero wyczerpanie procedury określonej we wskazanych wyżej przepisach pozwala na skorzystanie z określonej w art. 3 ust. 3 cytowanej ustawy możliwości udowodnienia okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

W przedmiotowej sprawie, wobec braku zaświadczenia z urzędu gminy o treści wskazanej w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., należało oprzeć się m.in. na przedstawionych przez stronę, a następnie uzupełnionych w wyniku czynności organu, zeznaniach świadków, zestawiając ich treść z pozostałą dokumentacją będącą w dyspozycji organu.

Organ analizując zeznania świadków w niniejszej sprawie, stwierdził, nie można przyznać im mocy dowodowej. Treść zeznań D. L., A. L. oraz T. J. świadczy o tym, iż została ustalona przed dokonaniem przesłuchania. Większość twierdzeń tych świadków oraz sposób formułowania określonych spostrzeżeń jest identyczny. Podkreślenia także wymaga, iż analiza treści danych oświadczeń prowadzi do wniosku, iż wszyscy świadkowie (w takim samym zakresie) nie mieli problemów w odpowiedzi na zadane pytania, natomiast w tym samym zakresie nie byli w stanie przypomnieć sobie określonych faktów, które mają kluczowe znaczenie dla sprawy. Precyzyjnie wskazywali czynności, które wykonywała K. N. w gospodarstwie i ich częstotliwość, czas nauki i pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, sposób i czas dojazdu do szkoły, czy strona odbywała staż, nie byli natomiast w stanie szczegółowo wskazać przebiegu wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją roślinną oraz zwierzęcą w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu. Świadek T. J. wskazał, że w powyższym okresie prowadził własne gospodarstwo rolne i nie prowadził szczegółowego harmonogramu prac sąsiadów, ze względu na brak czasu, prace wykonywane we własnym gospodarstwie oraz odległość mojego gospodarstwa rolnego (ok. 200 m) od gospodarstwa Państwa N. Większość prac wykonywanych przez K. N. i wskazywanych przez świadków (z wyłączeniem T. J.) odbywała się w pomieszczeniach gospodarczych np. dojenie krów codziennie ok. godz. 19. Okoliczność ta w związku z tym, iż wskazani świadkowie nie byli zatrudnieni w gospodarstwie Państwa N., wyłączała możliwość obserwowania w danym miejscu w sposób ciągły wykonywanych przez wymienioną czynności. Przyjęcie zatem za wiarygodne w niniejszej sprawie wskazanych zeznań świadków musiałoby prowadzić do akceptacji wniosku, iż świadkowie nie zajmowali się niczym innym jak prowadzeniem szczegółowego grafiku czasu pracy i czynności wykonywanych przez stronę, a nie zgodnie z treścią oświadczeń składanych w toku postępowania, iż we wskazanym okresie wykonywali pracę we własnym gospodarstwie rolnym lub też w ramach stosunku pracy byli zatrudnieni przez inne podmioty.

Wszyscy świadkowie składając zeznania, podali nieprawidłowy okres odbywania przez K. N. stażu w Urzędzie Gminy i wszyscy popełnili ten sam błąd, wskazując, iż trwał on około 6 miesięcy.

Treść zeznań rodziców strony, a w zasadzie ich precyzja w formułowanych przez nich stwierdzeniach, wskazuje, iż zostały one uzgodnione wcześniej.

Za odmową wiarygodności świadków przemawia nie tylko okoliczność uzgodnienia składanych przez nich zeznań, stopień pokrewieństwa między stroną a świadkami, ale także fakt, iż zeznania danych świadków są również wewnętrznie sprzeczne. Świadkowie wskazują, iż praca K. N. była stała i niezbędna do prawidłowego funkcjonowania danego gospodarstwa, jednak nie są w stanie wskazać, w jakim okresie strona odbywała staż w Urzędzie Gminy i podają, iż był to okres półroczny. Ze zgromadzonych dokumentów wynika natomiast, iż strona staż odbywała przez okres roku.

Rodzice strony wskazują, iż praca córki nie mogła być wykonywana przez inne osoby, po czym stwierdzają, iż podczas jej nieobecności wszelkie czynności w gospodarstwie wykonywali wspólnie. Wcześniej twierdzili natomiast, że ojciec strony z uwagi na stan zdrowia nie był w stanie wykonywać w gospodarstwie rolnym większości czynności niezbędnych dla jego prawidłowego funkcjonowania.

Brat strony w swoich zeznaniach z dnia [...] lipca 2016 r. jednoznacznie wskazał, iż zarówno w czasie studiów, jak i wtedy kiedy pracował, z uwagi na trudny kierunek studiów i pracę w firmie po godzinach, do gospodarstwa rodziców, przyjeżdżał średnio raz w miesiącu na obiad. Podczas wakacji w okresie studiów również nie przyjeżdżał do rodzinnego domu, ponieważ pracował. W okresie od czerwca 2009 r. do września 2009 r. przebywał w szpitalu w związku z wypadkiem komunikacyjnym. Oznacza to, iż M. N. w okresie od października 2002 r. do września 2009 r. nie mógł obserwować, czy rzeczywiście strona wykonywała jakiekolwiek czynności w gospodarstwie rolnym rodziców. Zeznań tego świadka nie można uznać za wiarygodne. Zdaniem organu treść oświadczeń brata strony jest tożsama z zeznaniami pozostałych świadków, ponieważ zostały one wcześniej ustalone.

Ponadto zeznania M. N. są ze sobą wewnętrznie sprzeczne, w jednym miejscu świadek wskazuje, iż od września 2009 r. mieszkał z rodzicami w gospodarstwie, a także wymienia wszystkie czynności z podziałem na osoby, które były wykonywane w określonych okresach przez osoby mieszkające w gospodarstwie, następnie zaznacza, że w latach 2002-2010 przebywał w L. i wskazuje, że nie jest w stanie dokładnie podać przebiegu wszystkich prac w gospodarstwie.

Utrata wiarygodności przez świadków odnosi się do całości ich zeznań. Postępowanie dowodowe nie zna instytucji częściowej utraty wiarygodności przez świadka. Skoro świadkowie nie są wiarygodni co do określonych faktów, to ta okoliczność przekłada się na cały okres ujęty w ich zeznaniach.

Areał gospodarstwa rolnego rodziców strony (12 ha), ilość osób wykonujących w nim czynności (wnioskodawca, rodzice), znacznie ograniczone potrzeby świadczenia pracy w powyższym gospodarstwie, m.in. z uwagi na wyspecjalizowaną produkcję rolną zarówno w zakresie zwierzęcym, jak i roślinnym, rodzaj wykonywanych przez stronę prac w przedmiotowym gospodarstwie oraz stosunkowo wysoki poziom mechanizacji przedmiotowego gospodarstwa nie mogły, w ocenie KGP, wymagać od K. N. stałej pracy.

To zainteresowany powinien wykazać fakty potwierdzające taką pracę. Oświadczenia strony w poszczególnych jej pismach wskazują na brak konsekwencji w zakresie podawanych okoliczności, jak również pozostają w sprzeczności z dokumentami będącymi w posiadaniu organu.

Początkowo w swoim oświadczeniu w sprawie zatrudnienia w gospodarstwie rolnym policjant utrzymywał, iż we wnioskowanym okresie nie posiadał innego źródła utrzymania. Powyższe twierdzenie nie znajduje odzwierciedlenia w treści życiorysu wymienionej z dnia [...] czerwca 2010 r., a w dokumentacji związanej z przyjęciem do służby w Policji, znajdującej się w aktach osobowych, zainteresowana nie przedstawiła żadnej informacji o swojej pracy w gospodarstwie rolnym, a tym bardziej nie wskazała, iż stale w tym gospodarstwie pracowała. Dopiero możliwość przyznania prawa do wzrostu uposażenia z tytułu wysługi lat sprawiła, że wymieniona zmodyfikowała treść swoich oświadczeń, uznając, że świadczona przez nią w gospodarstwie rolnym rodziców pomoc miała charakter stałej pracy. Fakt, iż wymieniona nie wspomniała o pracy w gospodarstwie rolnym, może świadczyć o tym, że albo takiej pracy w ogóle nie wykonywała albo udzielanej pomocy sama nie traktowała jako pracy stałej.

Z treści zaświadczenia z dnia [...] lipca 2011 r. z Powiatowego Urzędu Pracy w K. wynika, iż K. N. w okresie od dnia 9 maja 2007 r. do dnia 30 listopada 2007 r. oraz od dnia 8 września 2008 r. do dnia 15 lutego 2009 r. pobierała stypendium z tytułu stażu. Okresy te w znacznej części pokrywają się natomiast z deklarowaną pracą w gospodarstwie.

W okresach od dnia 10 stycznia 2007 r. do dnia 1 stycznia 2008 r., od dnia 22 sierpnia 2008 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 22 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r. strona była zarejestrowana w Urzędzie Pracy w K. jako osoba bezrobotna. Z chwilą rejestracji w Urzędzie Pracy w charakterze bezrobotnego wnioskodawca traci status "domownika" w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników, albowiem tą czynnością podjął decyzję o zmianie sposobu utrzymywania się.

Bezwzględnie obowiązującym warunkiem uprawniającym do posiadania statusu osoby bezrobotnej jest niepozostawanie w zatrudnieniu. Obowiązkiem osoby bezrobotnej jest pozostawanie w gotowości do podjęcia zatrudnienia czyli sytuacja, gdy osoba ma zamiar, chęć i możliwość wykonywania pracy i jednocześnie nie występują żadne przeszkody po stronie tej osoby, aby świadczyć pracę. Nie może być więc uznany za bezrobotnego ten, kto podjął działalność gospodarczą albo podlega obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Osoba mająca status bezrobotnego podlega ubezpieczeniu z tego tytułu.

Zdaniem organu wskazane okoliczności, uniemożliwiają stwierdzenie, iż pomoc K. N. przy prowadzeniu przez jej rodziców działalności rolniczej miała istotny wpływ na funkcjonowanie danego gospodarstwa rolnego i była to praca stała.

Organ stwierdził, iż brak jest podstaw do przyznania K. N. prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r. oraz od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r. Dla uznania, że praca w gospodarstwie rolnym miała charakter stały nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała czy mogła wykonywać jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z produkcją rolną, realizując w ten sposób dyspozycje rolnika prowadzącego dane gospodarstwo rolne.

W ocenie organu nie ma racjonalnych przesłanek do liberalnego traktowania osób bliskich rolnika i przyjmowania, że każde, nawet drobne prace wykonywane w czasie wolnym od nauki czy innych zajęć zawodowych, należy bezwzględnie uznawać za stałą pracę w omawianym znaczeniu. Byłoby to nadmierne uprzywilejowanie osób świadczących jakąkolwiek pomoc w gospodarstwie rolnym w stosunku do pracowników.

Zgłoszone przez stronę wnioski dowodowe nie zmierzały do wyjaśnienia istoty sprawy, a jedynie do przedłużenia prowadzonego postępowania administracyjnego, zatem brak było podstaw do ich uwzględnienia.

Organ zaznaczył, iż wykładnia § 4 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w związku z art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. nie może doprowadzić do patologii, którą byłoby uznanie wszystkich dzieci rolników za pracujących w gospodarstwie swoich rodziców w rozumieniu wskazanych przepisów. Sam zatem fakt zamieszkiwania wspólnie z rodzicami w gospodarstwie rolnym po ukończeniu 16 roku życia nie daje jeszcze podstaw dla przypisania osobie statusu domownika, bowiem w warunkach wiejskich dzieci rolnika na ogół pomagają swym rodzicom czy dziadkom w prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Nie oznacza to jednak, że każde z nich może w przyszłości skorzystać z omawianego przywileju.

K. N. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na rozkaz personalny Komendanta Głównego Policji w Warszawie z dnia [...] października 2016 r. nr [...], żądając jego uchylenia.

Wskazanemu orzeczeniu skarżąca zarzuciła naruszenie:

‒ art.15 w związku z art.107 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez zignorowanie żądań strony, zawartych w odwołaniu kwestii użycia pojęć, które doktryna jak i judykatura, przyjmują za niedopuszczalne, np. wielokrotne użycie na poparcie swojej tezy o znikomej wartości dowodowej zeznań świadków, pojęć tzw. nieostrych, niedookreślonych, o wieloaspektowym znaczeniu, niejednokrotnie użytych w trybie przypuszczającym,

‒ art. 1 ust. 1 pkt. 3 ustawy o wliczeniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy oraz art. 6 pkt 2 ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników poprzez bezpodstawne przyjęcie, że:

a) o stałej pracy w gospodarstwie rolnym można mówić tylko wtedy, gdy stanowiła ona główny cel i zajęcie pracującej osoby,

b) nieustosunkowanie się do kwestii związanej z powierzchnią gospodarstwa (12,55 ha), specjalizacji w chowu krów mlecznych (co najmniej dwukrotny codzienny udój o tych samych porach dnia) oraz opasów, co wymagało stałego nakładu pracy,

c) dla uznania pracy domownika w gospodarstwie rolnym za stałą jest jej wykonywanie w rozmiarze czasowym, takim samym jak praca rolnika,

d) nauka w szkole dziennej (liceum ogólnokształcące) oraz kształcenie w systemie zaocznym (policealne studium kosmetyczne oraz studia licencjackie) wykluczają stałą pracę w gospodarstwie,

K. N. zarzuciła ponadto niezgodność ustaleń organów ze stanem faktycznym, polegająca na uznaniu, iż w okresach od 31 marca 2003 r. do 15 lutego 2009 r. oraz od 16 czerwca 2009 r. do 14 lipca 2010 r. skarżąca pracowała tylko doraźnie w gospodarstwie rolnym rodziców.

Zdaniem skarżącej organ dopuścił się naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 k.p.a.), przeprowadzał ocenę dowodów w sposób dowolny, sprzeczny z zasadami logiki i doświadczenia życiowego, nieznajomość realiów życia na wsi, co do konieczności stałej pracy na wielohektarowym gospodarstwie rodziców, już nawet małoletniego dziecka, niezasadne zakwestionowanie prawdziwości zeznań świadków zawnioskowanych przez stronę postępowania, bezzasadne kwestionowanie prawdziwości "oświadczenia w sprawie zatrudnienia w gospodarstwie rolnym" co do stałości pracy w gospodarstwie rolnym rodziców, wobec braku w dokumentacji związanej z przyjęciem do Policji informacji o pracy w gospodarstwie.

Zdaniem K. N. organ naruszył dyspozycję art. 107 § 1, art. 7, art. 77 § 1, art. 8, art. 9 oraz art. 35 § 3 ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego poprzez wadliwe wyjaśnienie podstaw i przesłanek wydanej decyzji, nieprzeprowadzenie właściwej subsumpcji zebranego materiału dowodowego pod stosowne przepisy prawa materialnego oraz wydanie decyzji po jedenastu miesiącach od dnia wszczęcia postępowania administracyjnego. Okres zarejestrowania jako osoba bezrobotna oraz odbywaniu stażu, nie zakłócał, zdaniem skarżącej, wykonywania stałej pracy w gospodarstwie rodziców.

Organ zdeprecjonował wartość dowodową zeznań świadków. Negatywna ocena zeznań świadków, tylko z powodu ich "wyjątkowej" zgodności, stanowi rażące naruszenie procedury administracyjnej, tym bardziej, iż oba organy administracyjne nie przedstawiły żadnego miarodajnego kontrdowodu. Stwierdzenia organów, iż treść zeznań została wcześniej uzgodniona przez świadków, jest tezą gołosłowną nie popartą żadną wiarygodną argumentacją. Zaznaczyła, iż w okresie pobierania zasiłku dla bezrobotnych, zawodowo nigdzie nie pracowała, natomiast pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców w znacznie większym zakresie niż w okresie chodzenia do szkoły średniej czy podczas pobierania nauki w systemie zaocznym – w policealnym studium zawodowym czy na studiach licencjackich. Podczas odbywania staży w urzędzie gminy, skarżąca również wykonywała codziennie prace przy krowach i opasach oraz w polu.

Zarejestrowanie w charakterze bezrobotnej oraz odbywanie kilkumiesięcznych staży w Urzędzie Gminy w K. nie pozbawiło możliwości stałej, codziennej pracy w gospodarstwie rodziców, przed porannym wyjazdem na szkolenie stażowe i po jego powrocie. Zaznaczyła także, że z sąsiadami (świadkami), nie rozmawiała na temat faktycznej długości stażu, dlatego też nie mogli oni podać dokładnie okresu tego stażu.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), dalej "P.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej.

Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Oceniając niniejszą sprawę w świetle powyższych kryteriów, Sąd stwierdził, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2016 r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Komendanta [...] Policji z dnia [...] lipca 2016 r. wydane zostały z naruszeniem prawa procesowego mającego wpływ na wynik sprawy.

Podejmując rozstrzygnięcie w sprawie, organ zasadnie powołał rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.), które w § 4 ust. 1 pkt 5 stanowi, że do wysługi lat uwzględnianej przy ustalaniu wzrostu uposażenia zasadniczego zalicza się inne (niż wymienione w § 4 ust. 1 pkt 1-4) okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają wliczeniu do okresu pracy lub służby, od którego zależą uprawnienia pracownicze lub wynikające ze stosunku służbowego.

Organ prawidłowo przyjął, że tymi odrębnymi przepisami są art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310) oraz art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2013 r. poz. 1403). Powyższy przepis stanowi, iż ilekroć w ustawie jest mowa o domowniku – rozumie się przez to osobę bliską rolnikowi, która: a) ukończyła 16 lat, b) pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym lub zamieszkuje na terenie jego gospodarstwa rolnego albo w bliskim sąsiedztwie, c) stale pracuje w tym gospodarstwie rolnym i nie jest związana z rolnikiem stosunkiem pracy.

Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dla uznania, iż praca w gospodarstwie rolnym miała charakter "stały" nie wystarczy jedynie ustalenie, że osoba bliska rolnikowi wykonywała jakiekolwiek zabiegi agrotechniczne związane z prowadzoną produkcją rolną, realizując w ten sposób dyspozycje rolnika prowadzącego dane gospodarstwo rolne. O stałej pracy można bowiem mówić tylko wtedy, gdy pomoc na rzecz rolnika była (lub mogła być) świadczona w rozmiarach istotnych dla funkcjonowania gospodarstwa. Zatem przy ustaleniu stażu pracowniczego nie uwzględnia się każdej, jakiejkolwiek pracy w gospodarstwie rolnym. Zaliczeniu podlega tylko praca stała o istotnym znaczeniu dla prowadzonej działalności rolniczej. Doraźna pomoc, zwyczajowo świadczona przez członków rodziny rolnika, nie stanowi stałej pracy w gospodarstwie rolnym wpływającej na wysokość wysługi lat ustalanej dla celów pracowniczych (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2015 r., sygn. akt I OSK 1959/13; wyrok NSA z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I OSK 321/11; publ. https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto, sformułowania "stała praca", "staż pracy", "uprawnienia pracownicze", wskazują, że przy zaliczaniu do przedmiotowego stażu w rachubę mogą wchodzić tylko okresy wykonywania zajęć o charakterze i systemie przynajmniej zbliżonym do pracowniczego (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2016 r., sygn. akt I OSK 2286/14, publ. j.w.).

Zgodnie z art. 3 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r., okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym należy potwierdzić albo zaświadczeniem urzędu gminy albo zeznaniami co najmniej dwóch świadków zamieszkujących na terenie, na którym jest położone gospodarstwo rolne. Zeznania świadków nie powinny budzić wątpliwości co do ich wiarygodności i stwierdzonych w nich faktów. Jeżeli dokumenty przedstawione przez wnioskodawcę nasuwają uzasadnione zastrzeżenia, to organ powinien rozważyć potrzebę samodzielnego przesłuchania zawnioskowanych świadków, co pozwoli na rzetelną ocenę wiarygodności ich zeznań.

W ocenie Sądu, analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o powołane wyżej przepisy prawa doprowadziła jednak organy do przedwczesnej konkluzji, że brak jest podstaw faktycznych i prawnych do przyznania skarżącej prawa do wzrostu uposażenia zasadniczego z tytułu wysługi lat za okres pracy w gospodarstwie rolnym rodziców od dnia 31 marca 2003 r. do dnia 15 lutego 2009 r., a następnie od dnia 16 czerwca 2009 r. do dnia 14 lipca 2010 r., gdyż nie można uznać, że świadczyła w ww. okresach "stałą pracę" w gospodarstwie rolnym w rozumieniu art. 6 pkt 2 lit. c) ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Z poczynionych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że we wnioskowanym okresie gospodarstwo rolne rodziców skarżącej liczyło łącznie 12,55 ha. W gospodarstwie tym prowadzona była wyspecjalizowana produkcja rolna zarówno w zakresie zwierzęcym, jak i roślinnym, a w szczególności chów krów mlecznych. Gospodarstwo rodziców skarżącej D. i H. N. położone było na gruntach w miejscowościach J. i K., gmina K.

W sprawie przesłuchani zostali w charakterze świadka D. L., A. L., T. J. (sąsiedzi rodziców skarżącej), M. N. (brat skarżącej) oraz rodzice skarżącej – D. N. i H. N.

Niewątpliwie świadkowie ci podają szereg szczegółów dotyczących pracy skarżącej w przedmiotowym gospodarstwie rolnym, jednocześnie faktycznie mylą się co do kwestii stażu pracy skarżącej w Urzędzie Gminy. Jednak tego rodzaju nieścisłości – odnoszące się do wspomnianego stażu pracy – nie mogą, jak uznały organy, prowadzić do całkowitej utraty wiarygodności tych zeznań. Tego rodzaju nieścisłości, zważywszy też na upływ czasu, mogą w sposób naturalny występować w zeznaniach świadków. Ponadto zrozumiałym jest, iż zeznający w sprawie sąsiedzi mogli nie posiadać szczegółowych informacji w zakresie stażu pracy skarżącej w Urzędzie Gminy.

Nie można też podzielić poglądu organu, iż wiarygodność zeznań świadków (będących sąsiadami) podważa to, że nie byli oni "w stanie szczegółowo podać wszystkich zabiegów agrotechnicznych związanych z prowadzoną produkcją roślinną oraz zwierzęcą w rozmiarze dyktowanym potrzebami i terminami tych prac oraz używaniem ułatwiającego te prace sprzętu (...)". Słusznie świadkowie ci podnoszą, że w tym czasie prowadzili własne gospodarstwo rolne i nie zajmowali się harmonogramem prac sąsiadów. Również fakt, iż część prac odbywała się w pomieszczeniach gospodarczych (np. dojenie krów) nie może automatycznie prowadzić do utraty wiarygodności zeznań świadków odnoszących się do takich prac.

Jako przedwczesne Sąd ocenił ustalenia organów, iż nauka, którą pobierała skarżąca w całym wnioskowanym okresie, znacznie ograniczała (str. 9 decyzji organu I instancji) możliwość pracy w gospodarstwie rolnym. Wręcz przeciwnie, zaoczny system nauki może wskazywać na to, że skarżąca była w stanie godzić obowiązki wynikające z nauki w policealnym studium kosmetycznym i na studiach licencjackich z pracą w gospodarstwie rolnym. Kwestia możliwości łączenia tych obowiązków z uwzględnieniem zaocznego charakteru nauki, nie była przedmiotem właściwej, tj. pogłębionej i rzetelnej, analizy organów.

Rację mają natomiast organy, stwierdzając, iż okresy pobierania stypendium stażowego, jeżeli już zostały wliczone do stażu pracy, nie mogą być ponownie do niego zaliczone jako okresy pracy w charakterze "domownika".

W świetle powyższych wywodów uznać należy, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpoznaniu wniosku skarżącej organy dokonają ponownej analizy całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, uwzględniając poczynione powyżej uwagi Sądu.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.