Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1427/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2022-02-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: ar. 31 z y
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Romała, Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń (spr.), Sędzia WSA Irena Wesołowska, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 lutego 2022 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 4 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od 1 marca do 30 kwietnia 2021 roku 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 8 czerwca 2021 r., nr [...]; 2. zasądza od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 10 maja 2021 r. A Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością Spółka komandytowa z siedzibą w G. (dalej: Spółka, wnioskodawca, skarżąca) wniosła o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres od dnia 1 marca do dnia 30 kwietnia 2021 r.

Decyzją z dnia 8 czerwca 2021 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w G. (dalej: Zakład, ZUS), działając na podstawie art. 31 zq ust. 7 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm.) - dalej: "ustawa o COVID-19", § 10 ust. 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021 r. poz. 371 i 713) – dalej "rozporządzenie" w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 423 ze zm.) - dalej: "u.s.u.s.", odmówił wnioskodawcy prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r.

W uzasadnieniu organ, przywołując treść § 10 ust. 2a pkt 1 oraz § 11 pkt 4 rozporządzenia wskazał, że jednym z warunków uprawniających do skorzystania ze zwolnienia z opłacania składek była konieczność, aby przychód z przeważającej działalności uzyskany w miesiącu wrześniu 2020 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego z tej działalności w miesiącu marcu 2021 r. Zakład wyjaśnił, że podany we wniosku PKD nie został potwierdzony w otrzymanym z GUS wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. We wniosku wskazano spadek przychodów w marcu 2021 r. w stosunku do września 2020 r. W ocenie organu wnioskodawca we wrześniu 2020 r. nie prowadził jednak działalności wg PKD 55.10 zarówno przeważającej, jak i dodatkowej. W związku z czym wnioskodawca nie spełnia warunku do otrzymania zwolnienia z uwagi na brak możliwości porównania przychodu z tej samej działalności w marcu 2021 r. i wrześniu 2020 r.

W piśmie z dnia 22 czerwca 2021 r. Spółka zwróciła się z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz o przeprowadzenie dowodu z załączonych dokumentów (umowa spółki komandytowej z dnia 13 lipca 2018 r. oraz wydruk doniesień medialnych o otwarciu hotelu) a także o przesłuchanie wskazanych w tym wniosku świadków - na okoliczność potwierdzenia, że wnioskodawca od marca 2019 r. prowadził działalność hotelarską. W ocenie strony z przepisu § 10 ust. 2a rozporządzenia wynika, że dany podmiot powinien prowadzić określoną działalność gospodarczą na dzień 31 marca 2021 r. Z przepisu tego nie wynika jednocześnie uprawnienie organu do badania wpisów w bazie REGON na inny dzień niż dzień 31 marca 2021 r. Spółka podkreśliła, że działalność hotelarską prowadziła od marca 2019 r., i to z niej osiągała główne przychody. Oświadczenie dotyczące spadku przychodów dotyczy działalności określonej jako 55.10.Z. Spółka podkreśliła, że fakt zmiany PKD miał jedynie charakter porządkujący, a Spółka przez cały okres swojego istnienia osiągała przychody związane przede wszystkim z działalnością hotelarską. W ocenie strony nie jest uzasadnione, aby przesłankę osiągania przychodów z danej działalności weryfikować na poziomie podklasy PKD ujawnionej jako przeważająca działalność. Spółka prowadziła bowiem działalność hotelarską, na co wskazuje PKD 55 określone w umowie Spółki i z tej działalności osiągała główne przychody.

W piśmie z dnia 14 lipca 2021 r. Zakład poinformował skarżącą o zebraniu dowodów i materiałów w toczącym się postępowaniu i zakończeniu postępowania wyjaśniającego, a w związku z tym o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych dowodów i materiałów przed wydaniem decyzji w sprawie.

Skarżąca nie skorzystała z przysługującego prawa.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy ZUS, decyzją z dnia 4 sierpnia

2021 r., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia 8 czerwca 2021 r. W uzasadnieniu, przywołując treść art. 31 zq ust. 8 ustawy o COVID-19 a także § 10 ust. 2a pkt 1 i § 11 pkt 4 rozporządzenia organ wskazał, że we wniosku RDZ-B7 z 10 maja 2021 r. Spółka oświadczyła, że na dzień 31 marca 2021 r. prowadziła przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 55.10.Z i przychód z przeważającej działalności uzyskany w marcu 2021 r. był niższy o co najmniej 40 % w porównaniu do przychodu uzyskanego we wrześniu 2020 r. W ocenie organu wskazany we wniosku kod PKD 55.10.Z nie był przeważającym ani pozostałym rodzajem działalności Spółki we wrześniu 2020 r. Tym samym brak jest możliwości porównania spadku przychodów. Według danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym kod działalności PKD 55.10. Z został wprowadzony w dniu 26 listopada 2020 r. W związku z powyższym Spółce nie przysługuje prawo do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2020 r.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 8 czerwca 2021 r. a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Wniosła ponadto o przeprowadzenie przez Sąd dowodu uzupełniającego w postaci załączonych do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy: umowy Spółki oraz wydruku doniesień medialnych o otwarciu hotelu na okoliczność potwierdzenia, że w dniu 30 września 2020 r. prowadziła jako przeważającą działalność hotelarską oznaczoną kodem PKD 55.10.Z, jak również dowodu z przesłuchania świadków na okoliczność potwierdzenia, że prowadziła działalność hotelarską od marca 2019 r.

Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, w szczególności art. 7, art. 8 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. polegające na braku przeprowadzenia wyczerpującego postępowania dowodowego w niniejszej sprawie, w tym w szczególności braku uwzględnienia brzmienia umowy Spółki i informacji medialnych dotyczących skarżącej i prowadzanej przez nią działalności gospodarczej oraz braku ustalenia przeważającego przedmiotu działalności rzeczywiście prowadzonej w dniu 30 września 2020 r., co w rezultacie doprowadziło do niewyjaśnienia przez organ wszystkich okoliczności sprawy, zaniechania wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie oraz dokonania oceny tego materiału z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów;

2. naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności art. 31 zq ust. 8 w zw. z art. 31 zy ust. 1 ustawy o COVID-19 oraz § 10 ust. 2a rozporządzenia, poprzez uznanie, że zwolnienie ze składek ZUS za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. przysługuje tylko w sytuacji, w której przedsiębiorca zaktualizował rejestr REGON na dzień 30 września 2020 r. w zakresie przeważającego przedmiotu prowadzonej działalności, a skarżąca nie spełniła tych wymagań, podczas gdy organ powinien był wziąć pod uwagę cel wprowadzonych przepisów, jakim jest ochrona podmiotów rzeczywiście prowadzących przeważającą działalność w zakresie jednego z wymienionych w tym przepisie kodów PKD, a w konsekwencji uznać, że skarżącej przysługuje zwolnienie za wskazany okres;

3. naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci art. 15 zzzzzn2 ust. 1 i 2 ustawy o COVID-19 w zw. z § 9 ust. 1 i 2 w zw. z § 2 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2015 r. w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń w zw. z art. 22 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowy, poprzez uznanie, że skarżąca nie zaktualizował wpisu w rejestrze REGON na dzień 30 września 2020 r. i wyciągnięcie z tego tytułu negatywnych konsekwencji dla skarżącej, podczas gdy w okresie stanu epidemii, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę terminom przewidzianym w prawie administracyjnym, organ powinien powiadomić stronę o uchybieniu terminu i wyznaczyć stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

ZUS w odpowiedzi na skargę, wnosząc o jej oddalenie, podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

W piśmie z dnia 9 listopada 2021 r. skarżąca wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

Zakład, w terminie określonym w art. 119 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) - dalej jako "P.p.s.a", nie zażądał przeprowadzenia rozprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar i sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Z kolei przepis art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a., stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika z kolei, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Mając na uwadze tak zakreślony zakres kognicji Sąd uznał, że wniesiona skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest kwestia spełnienia przez Skarżącą przesłanek do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych, w szczególności zaś przesłanki prowadzenia we wrześniu 2020 r. działalności objętej kodem PKD, uprawniającym do uzyskania tego zwolnienia.

Rozpoczynając rozważania w kontrolowanej sprawie należy podnieść, że możliwość skorzystania przez płatnika ze zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. uzależniona została od spełnienia warunków określonych w § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia. Akt ten został wydany przez Radę Ministrów na podstawie upoważnienia zawartego w art. 31zy ust. 1 ustawy COVID-19. Zgodnie z delegacją zawartą w tym przepisie, umożliwiono Radzie Ministrów, w celu przeciwdziałania COVID-19, w drodze rozporządzenia, określenie innych okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek, niż określone w art. 31zo ust. 1-3 dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3, lub objęcie tym zwolnieniem innych płatników składek, mając na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia o wsparciu płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021 r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020 r. lub we wrześniu 2020 r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021 r. do dnia 30 kwietnia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Podkreślenia wymaga, że organ potwierdził prowadzenie przez skarżącą przeważającej działalności określonej kodem PKD 55.1.Z na dzień 31 marca 2021 r., jednakże wskazał, że kod ten nie figurował w rejestrze wśród kodów w miesiącu wrześniu 2020 r., tj. w miesiącu w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu. Skarżąca natomiast podnosiła, że działalność hotelarską prowadziła od marca 2019 r., a zatem na długo przed datą graniczną 30 września 2020 r. Od początku w umowie spółki jako przedmiot działalności gospodarczej wskazany był Dział 55 [Zakwaterowanie], jak i Dział 82 [Działalność związana z administracyjną obsługą biura i pozostała działalność wspomagająca prowadzenie działalności gospodarczej], przy czym od samego początku działalność skarżącej projektowana była jako działalność hotelarska oraz konferencyjna.

Odnosząc się w powyższym kontekście do sformułowanych zarzutów skargi należy wskazać co następuje:

Dla podjęcia dalszych rozważań niezbędnym jest zinterpretowanie zawartego w § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia w sprawie wsparcia zwrotu "rodzaj przeważającej działalności" - w kontekście celów i funkcji wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 w powiązaniu z systemem klasyfikacji PKD. Klasyfikacja ta jest unormowana w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 24 grudnia 2007 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) (Dz. U. z 2007r. Nr 251 poz. 1885 ze zm.; dalej: rozporządzenie PKD). Rozporządzenie PKD wydane zostało na podstawie art. 40 ust. 2 ustawy z dnia 29 czerwca 1995 r. o statystyce publicznej (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 443 ze zm.). W załączniku do tej ustawy Zasady PKD Zasady Budowy Klasyfikacji (pkt 7) wskazuje się, że "przeważającą działalnością jednostki statystycznej jest działalność posiadająca największy udział wskaźnika (np. wartość dodana, produkcja brutto, wartość sprzedaży, wielkość zatrudnienia lub wynagrodzeń) charakteryzującego działalność jednostki. W badaniach statystycznych zalecanym wskaźnikiem służącym do określenia przeważającej działalności jest wartość dodana".

Z kolei w przepisie art. 42 ust. 3 pkt 4 ustawy o statystyce publicznej wskazano, że wpisowi do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON) podlegają informacje dotyczące wykonywanej działalności, w tym rodzaj przeważającej działalności. Informacje te są wpisywane do rejestru na wniosek danego podmiotu. Do wniosku dołącza się dokumenty określone przepisami innych ustaw, potwierdzające powstanie podmiotu albo podjęcie działalności, zmianę cech objętych wpisem bądź skreślenie podmiotu.

Sposób kodowania wykonywanej działalności, w tym rodzaju przeważającej działalności reguluje § 9 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej, wzorów wniosków, ankiet i zaświadczeń z dnia 30 listopada 2015 r. (Dz.U. z 2015 r. poz. 2009 ze zm.), w którego ust. 1 przewidziano, że "wykonywaną działalność wpisuje się w postaci wykazu rodzajów działalności kodowanych według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) na poziomie działu, grupy, klasy lub podklasy, a rodzaj przeważającej działalności na poziomie podklasy", zaś w ust. 2 pkt 1, że "rodzaj przeważającej działalności ustala się odpowiednio (...) -na podstawie procentowego udziału poszczególnych rodzajów działalności w ogólnej wartości przychodów ze sprzedaży lub, jeżeli nie jest możliwe zastosowanie tego miernika, na podstawie udziału pracujących, wykonujących poszczególne rodzaje działalności, w ogólnej liczbie pracujących".

Jak wynika z wyżej przywołanego art. 31zy ustawy COVID-19, stanowiącego delegację do wydania rozporządzenia w sprawie wsparcia, jego celem jest możliwość określenia innych (niż wskazanych wprost w tej ustawie) okresów zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek dla wszystkich albo niektórych płatników składek, którzy byli uprawnieni do zwolnienia z tytułu nieopłaconych składek na podstawie art. 31zo ust. 1-3 ustawy o COVID-19 lub objęcie zwolnieniem innych płatników składek. Rozporządzenie to jest zatem aktem wykonawczym do ustawy COVID-19 uzupełniającym przewidziany w niej zakres pomocy i wraz z innymi aktami z nią związanymi należącym do pakietu aktów prawnych nazywanych powszechnie tzw. "Tarczą Antykryzysową". Regulacje wchodzące w skład tego pakietu opierają się na pięciu filarach: ochronie miejsc pracy i bezpieczeństwu pracowników, finansowaniu przedsiębiorców, ochronie zdrowia, wzmocnieniu systemu finansowego, inwestycjach publicznych. Zaproponowane rozwiązania prawne mają na celu ustabilizowanie polskiej gospodarki, a także stworzenie jej impulsu inwestycyjnego, a przepisy mają na celu, m.in. łagodzenie społeczno-gospodarczych skutków związanych z występowaniem epidemii przez udzielanie różnego rodzaju wsparcia materialnego wielu podmiotom, w tym przedsiębiorcom.

Pakiet wprowadzonych regulacji prawnych pozostaje w istotnym związku z wprowadzonymi przez władze publiczne daleko idącymi ograniczeniami w prowadzeniu działalności gospodarczej i możliwości zarobkowania. Jak wskazuje się w rozporządzeniu przewidziane w nim zwolnienia mają na względzie okres obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii, skutki nimi wywołane, ograniczenia w prowadzeniu działalności gospodarczej wynikające z tych stanów oraz obszary życia gospodarczego i społecznego w szczególny sposób dotknięte konsekwencjami COVID-19.

Forma i zakres oraz organizacja danego wsparcia należy do władz publicznych i jest przedmiotem regulacji na poziomie prawa powszechnie obowiązującego. Z brzmienia art. 31zy ust. 10 ustawy COVID-19 oraz § 10 ust 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia wynika, że ustawodawca zdecydował się przyznać wsparcie finansowe w zapłacie składek przedsiębiorcom prowadzącym działalność gospodarczą wybranych rodzajów (branż) klasyfikowanych jako "płatnicy składek" prowadzącym na określony dzień "działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności" wskazanymi w tym przepisie kodami, których przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w podanych miesiącach.

W kontekście celów i całego systemu wsparcia, o których mowa była wyżej, należy uznać, że narzędzie jakim jest klasyfikacja statystyczna PKD może być wykorzystywane w systemie organizowania pomocy dla przedsiębiorców poszkodowanych pandemią, ale nie może być samoistną przesłanką jej przyznawania. Klasyfikacja PKD, którą posługuje się w tym przypadku rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego ma zatem znaczenie wyłącznie instrumentalne i pomocnicze. Innymi słowy przesłanką materialnoprawną wsparcia, określoną w rozważanym przepisie, jest rodzaj faktycznie prowadzonej przez przedsiębiorcę "przeważającej" działalności gospodarczej, a klasyfikacja PKD jest tylko preferowanym, ale nie wyłącznym środkiem dowodowym do jej ustalenia.

Praktykowany przez organ sposób ustalenia spełnienia kryterium "przeważającej działalności gospodarczej", sprowadzający się do ustalania stanu faktycznego wyłącznie na podstawie formalnego zapisu - kodu "przeważającej działalności" skonstruowanego dla innych celów i funkcji jest nieprawidłowy. Może bowiem w danych stanach faktycznych prowadzić do wypaczenia celów i funkcji wsparcia, w konsekwencji do nierównego, nieproporcjonalnego lub niesprawiedliwego dostępu do pomocy w ramach tej samej kategorii podmiotowej. Posługiwanie się przy ustalaniu prowadzonej przez przedsiębiorcę działalności gospodarczej tylko formalną klasyfikacją kodów PKD może nie tylko pozbawiać pomocy tych, do których rzeczywiście została ona skierowana i którzy najbardziej jej potrzebują, ale również prowadzić do nadużywania tej interwencji publicznej przez przyznawanie wsparcia tym przedsiębiorcom, którzy w systemie PKD mają wpisane kody objęte zwolnieniem, a w rzeczywistości prowadzą inną działalność, nieobjętą zakresem wsparcia. Dlatego wsparcie, o którym mowa w ustawie COVID-19 lub przepisach wykonawczych do tej ustawy, w każdym przypadku musi dotyczyć działalności rzeczywiście prowadzonej jako przeważająca.

Rozwiązanie polegające na odesłaniu do kodów PKD nie jest zatem, jak przyjmuje organ jedyną przesłanką merytoryczną przyznania wsparcia, ale tylko środkiem dowodowym o charakterze formalnym, za pomocą którego w pierwszej kolejności następuje ustalenie przez organ rzeczywistego zakresu prowadzonej działalności. Jeśli w sprawie nie zachodzą wątpliwości, że taka działalność jest prowadzona, to organ nie ma potrzeby weryfikować stanu faktycznego w oparciu o inne dowody. Jeśli jednak stan faktyczny objęty kodem PKD jest wątpliwy (w szczególności, gdy strona go kwestionuje), to organ ma obowiązek przeprowadzić ustalenia dotyczące stanu rzeczywistego przy pomocy innych środków dowodowych, które są do takich ustaleń konieczne, zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1 k.p.a., a mającymi pełne zastosowanie w sprawie (art. 31zq ust. 7 i 8 ustawy o COVID-19 oraz art. 123 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych). Z uwagi na cel ustawy o COVID-19 organ powinien bowiem dążyć do udzielenia pomocy wszystkim przedsiębiorcom, którzy rzeczywiście, a nie tylko formalnie spełniają kryteria do uzyskania pomocy.

Jak trafnie dostrzeżono w orzecznictwie, odwołanie do klasyfikacji PKD ma charakter domniemania zakładającego, że widniejący w systemach ewidencyjnych lub statystycznych kod PKD "przeważającej działalności" przedsiębiorcy odpowiada stanowi rzeczywistemu. Domniemanie to jest jednak wzruszalne na zasadach przewidzianych art. 76 § 3 k.p.a. Obalenie tego domniemania może nastąpić na podstawie wszystkich środków dowodowych, jakie przewiduje kodeks (por. art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 i 81 k.p.a.).

W sprawie takie postępowanie dotyczące rzeczywiście prowadzonej przez skarżącą działalności nie zostało przeprowadzone, mimo że z treści wniosku oraz jej stanowiska jasno wynika, że skarżąca deklaruje inny stan faktyczny, niż przypisywany jej przez organ w oparciu o klasyfikację PKD, którą zawarto w systemie. Skarżąca podaje bowiem, że również w miesiącu wrześniu 2020 r., czyli w miesiącu który wskazuje dla porównania przychodu prowadziła, jako rodzaj przeważającej działalności, działalność oznaczoną kodem uprawniającym do zwolnienia. W skardze dodatkowo wyjaśnia, że odnotowanie zmiany danych w rejestrze KRS, a co za tym idzie w rejestrze REGON dopiero w dniu 26 listopada 2020 r. było wynikiem opóźnienia zaktualizowania wpisu przez sąd rejestrowy.

Wyjaśnienie tej okoliczności czyli dokładne ustalenie stanu faktycznego i jego konsekwencji prawnych jest zatem w sprawie niezbędne dla praworządnego zrealizowania celu i funkcji udzielanego wsparcia w tej sprawie. Organ takich ustaleń nie poczynił kierując się błędną wykładnią prawa materialnego.

W konsekwencji uchybienie powinnościom wynikającym z art. 7, 75 § 1, 77 § 1 i 80 k.p.a. w zw. z art. 31zq ust. 7 i 8 oraz art. 31zy ustawy COVID-19 w zw. z § 10 ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia miało istotny wpływ na wynik sprawy.

W ponownym postępowaniu organ będzie związany przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu oceną prawną. W szczególności obowiązkiem organu będzie dokonanie ponownej oceny spełnienia przez skarżącą przesłanek zwolnienia przez rzetelne ustalenie stanu faktycznego co do przedmiotu prowadzonej przez nią rzeczywistej przeważającej działalności w miesiącu wrześniu 2020 r. Następnie dokonawszy niezbędnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń, organ wyda stosowne rozstrzygnięcie, które właściwie uzasadni, kierując się treścią art. 107 § 3 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1

lit. c) w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w pkt. 1 wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 wskazanej ustawy.