Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 762/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-10-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6195 Funkcjonariusze Straży Pożarnej
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 115 ust. 1, art. 117 ust. 1, art. 124 ust. 1 oraz art. 124b ust. 2
journal: Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Lipiński Sędziowie WSA Joanna Kube Ewa Marcinkowska (spr.) Protokolant Eliza Kusy po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2010 r. sprawy ze skargi R. D. na orzeczenie Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe oddala skargę


UZASADNIENIE

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym Państwowej Straży Pożarnej (dalej PSP) orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. sygn. akt [...] utrzymała w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G., którym to orzeczeniem obwiniony R. D. został uznany winnym zarzucanego mu czynu za co wymierzono mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Do wydania powyższych orzeczeń dyscyplinarnych doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Rzecznik Dyscyplinarny przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. obwinił - [...] R. D. o to, że: w dniu 9 czerwca 2009 r. w Z. pełniąc służbę na stanowisku [...] w Z., działając w sposób sprzeczny ze złożonym ślubowaniem, nienależycie wykonywał obowiązki służbowe w ten sposób, że wykazując się nieznajomością przepisów prawa i procedur w zakresie działań ratowniczych oraz brakiem kultury osobistej, wymaganej bezstronności i kompetencji, wielokrotnie odmówił przyjęcia zgłoszeń od interweniujących osób oraz nie zadysponował wymaganych sił i środków w związku z powstaniem zagrożenia dla miejscowości K. spowodowanego wystąpieniem nadmiernych ilości opadów deszczu, które doprowadziły do lokalnych podtopień – tj. o czyn z art. 115 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 Nr 12, poz. 68 z późn. zm.) w zw. z § 15 ust. 5 i § 18 ust. 2 i 3 rozporządzenia MSWiA z dnia 29 grudnia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji krajowego systemu ratowniczo-gaśniczego (Dz. U. Nr 111 poz. 1311 z późn. zm.).

Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. po rozpoznaniu sprawy orzeczeniem z dnia [...] listopada 2009 r., sygn. akt [...], uznała obwinionego [...] R. D. winnym zarzucanego mu czynu i za to na podstawie art. 115 ust. 1 w zw. z art. 30 ust. 1 w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, wymierzyła mu karę dyscyplinarną wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Od powyższego orzeczenia obwiniony złożył odwołanie do Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i uniewinnienie od zarzucanych mu czynów albo uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G., zarzucając temu orzeczeniu obrazę:

1. prawa materialnego:

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez przyjęcie za udowodnione, że obwiniony działał w sposób sprzeczny ze złożonym ślubowaniem pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano na czym polegało rzekome naruszenie złożonego ślubowania, a w konsekwencji nie dokonano subsumcji przepisów prawnych do ustalanego stanu faktycznego;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie za udowodnione, że obwiniony

wykazał się nieznajomością przepisów prawa w zakresie działań ratowniczych pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano na czym przedmiotowa nieznajomość prawa i procedur polegała;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie za udowodnione, że obwiniony

wykazał się brakiem kultury osobistej podczas pełnienia służby pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano na czym przedmiotowy brak kultury osobistej polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie za udowodnione, że obwiniony

wykazał się brakiem bezstronności pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano na czym przedmiotowy brak bezstronności polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie za udowodnione, że obwinionywykazał się brakiem kompetencji podczas pełnienia służby pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano na czym przedmiotowy brak kompetencji polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie za udowodnione, że obwiniony

wielokrotnie odmówił przyjęcia zgłoszeń od interweniujących osób podczas pełnienia służby pomimo tego, że w petitum orzeczenia nie wskazano ilu i od jakich osób zgłoszeń nie przyjęto;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez nie wskazanie zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jaka ilość i rodzaj środków ochrony przeciwpożarowej była wymagana w związku z powstaniem przedmiotowego zagrożenia dla miejscowości K.;

2. prawa procesowego, która mogła mieć wpływ na treść orzeczenia:

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia opartego na niepełnym stanie faktycznym ustalonym podczas postępowania przez Komisję Dyscyplinarną, a w szczególności wydanie orzeczenia na podstawie protokołu z rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., którego treść jest odpowiednio sprzeczna lub niepełna w zestawieniu z istniejącym stanem faktycznym;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 413 § 2 k.p.k. poprzez niepełne określenie przypisanego obwinionemu czynu, a w konsekwencji nie określenie kwalifikacji prawnej tegoż czynu na skutek przyjęcia błędnie określonego opisu czynu przez Rzecznika Dyscyplinarnego;

– art. 124n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP i art. 438 pkt 4 k.p.k. na skutek rażącej niewspółmierności kary polegającej na wymierzeniu kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe pomimo tego, że obwiniony nie był nigdy karany dyscyplinarnie, jest to jego pierwsze wykroczenie przeciwko dyscyplinie służbowej i posiada on bardzo dobrą opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany, a w konsekwencji wymierzenie kary tak surowego rodzaju nie spełni zasad prewencji ogólnej i szczególnej;

– art. 124n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP poprzez wymierzenie kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe poza miejscem [...] (vide str. 7 zd. 1 uzasadnienia orzeczenia) tj. spoza katalogu kar przewidzianych przez ustawodawcę w przywołanym wyżej artykule 117 ust. 1 ww. ustawy;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. poprzez pominięcie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia części ustalonego stanu faktycznego na skutek nie wskazania okoliczności polegających na poświadczeniu nieprawdy przez funkcjonariusza prowadzącego czynności wyjaśniające ówcześnie [...] M. B. z udziałem obwinionego na skutek wskazania w treści protokołu przesłuchania obwinionego z dnia [...] sierpnia 2009 roku (vide str, 2 in fine protokołu), iż obwiniony rzekomo odmówił podpisania przedmiotowego protokołu, co nie polegało na prawdzie.

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP w wyniku rozpoznania powyższego odwołania orzeczeniem z dnia [...] marca 2010 r. utrzymała w mocy zaskarżone Orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy L. Komendancie Wojewódzkim PSP w G. z dnia [...] listopada 2009 r.

W uzasadnieniu orzeczenia wskazano, iż Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. trafnie przyjęła podstawy odpowiedzialności obwinionego. Strażak, zgodnie z art. 115 ust. l w zw. z art. 30 ust. 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej, odpowiada bowiem dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem. W toku postępowania przed komisją I instancji udowodniono natomiast obwinionemu w sposób niebudzący wątpliwości niedopełnienie obowiązków służbowych polegające na wielokrotnej odmowie przyjęcia zgłoszeń oraz niezadysponowanie sił i środków od osób zgłaszających wystąpienie miejscowego zagrożenia w miejscowości K. w dniu 9 czerwca 2009 r. Zdaniem Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej wbrew stanowisku odwołującego część wstępna zaskarżonego orzeczenia zawiera opis czynów, na które Komisja się powołuje. Orzeczenie to jest czytelne, zrozumiałe i stanowi samoistną całość, a w jego uzasadnieniu Komisja wskazała w wystarczający sposób, na czym polegała nieznajomość prawa i procedur wykazana obwinionemu, jego brak kultury osobistej i kompetencji podczas pełnienia służby. Zaś zarzut niewskazania zarówno w petitum, jak i w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia, jaka ilość i rodzaj środków ochrony przeciwpożarowej była wymagana w związku z powstaniem przedmiotowego zagrożenia dla miejscowości K. jest bezpodstawny, gdyż wynika z nieznajomości taktyki działań ratowniczych. To bowiem kierujący działaniami ratowniczymi decyduje o ilości sił i środkówniezbędnych do likwidacji danego zagrożenia, po przeprowadzeniu rozpoznania na miejscu zdarzenia. Na obwinionym spoczywał zatem obowiązek wysłania na miejsce zdarzenia jednostki ochrony przeciwpożarowej w celu określenia potrzebnych sił i środków w celu likwidacji zagrożenia.

Za niezasadny Komisja Odwoławcza uznała także zarzut naruszenia prawa procesowego wskazując, iż zaskarżone orzeczenie oparte zostało na kompletnym, ustalonym w sposób wyczerpujący stanie faktycznym, a zarzucany obwinionemu czyn został opisany precyzyjnie i dostatecznie jasno.

Nie zgodziła się też z zarzutem obwinionego, że orzeczona kara jest niewspółmierna do popełnionego czynu podkreślając, że Państwowa Straż Pożarna, jako zawodowa i wyposażona w specjalistyczny sprzęt formacja, przeznaczona do walki z pożarami, klęskami żywiołowymi i innymi miejscowymi zagrożeniami, nie może odmówić udzielenia pomocy w sytuacji zagrożenia życia i zdrowia ludzkiego, mienia i środowiska. Zaznaczono przy tym, że Komisja I instancji wydając orzeczenie o wysokości kary w stosunku do obwinionego wzięła pod uwagę fakt, że było to jego pierwsze przewinienie dyscyplinarne oraz, że obwiniony posiada pozytywną opinię służbową i w związku z tym nie przychyliła się do wniosku rzecznika dyscyplinarnego o wymierzenie kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby.

Za zupełnie nieistotny Komisja Odwoławcza uznała natomiast zarzut pominięcia w opisie stanu faktycznego sprawy faktu poświadczenia nieprawdy przez [...] M. B. wskazując, iż nawet gdyby do tego doszło, nie miałoby to żadnego znaczenia dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Odnosząc się natomiast do zarzutu, że zaskarżone orzeczenie wydano w oparciu o niepełny stan faktyczny, a w szczególności na podstawie protokołu z rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., którego treść jest sprzeczna lub niepełna w zestawieniu z istniejącym stanem faktycznym, Komisja Odwoławcza podkreśliła, że podstawę orzeczenia może stanowić tylko całokształt okoliczności ujawnianych w toku rozprawy (art. 410 k.p.k.), a orzeczenie Komisji I instancji zostało wydane na podstawie pełnego materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie.

W skardze na powyższe orzeczenie skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pełnomocnik R. D. zarzucił Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP naruszenie:

I. naruszenie prawa materialnego, tj.:

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez przyjęcie, że obwiniony działał w sposób sprzeczny ze złożonym ślubowaniem pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano na czym polegało rzekome naruszenie złożonego ślubowania, a w konsekwencji nie dokonano subsumcji przepisów prawnych do ustalanego stanu faktycznego;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie, że obwiniony wykazał się nieznajomością przepisów prawa w zakresie działań ratowniczych pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano na czym przedmiotowa nieznajomość prawa i procedur polegała;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie, że obwiniony wykazał się brakiem kultury osobistej podczas pełnienia służby pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano na czym przedmiotowy brak kultury osobistej polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie, że obwiniony wykazał się brakiem bezstronności pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano na czym przedmiotowy brak bezstronności polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie, że obwiniony wykazał się brakiem kompetencji podczas pełnienia służby pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano na czym przedmiotowy brak kompetencji polegał;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez uznanie, że obwiniony wielokrotnie odmówił przyjęcia zgłoszeń od interweniujących osób podczas pełnienia służby pomimo tego, że w zaskarżonym orzeczeniu nie wskazano ilu i od jakich osób zgłoszeń nie przyjęto;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez niewskazanie w zaskarżonym orzeczeniu jaka ilość i rodzaj środków ochrony przeciwpożarowej była wymagana w związku z powstaniem przedmiotowego zagrożenia dla miejscowości K.;

– art. 115 ust. 1 ustawy o PSP poprzez nie wskazanie w zaskarżonym orzeczeniu właściwej taktyki działań ratowniczych, do której powinien stosować się obwiniony, a w szczególności nie wskazanie czynności, które obwiniony powinien wykonać, a których rzekomo nie wykonał;

II. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć wpływ na treść orzeczenia, tj.:

– art. 124n ustawy o PSP w zw. z art. 410 k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia opartego na niepełnym stanie faktycznym na skutek nie przeprowadzenia dowodu z dokumentu stwierdzającego jaka była wielkość opadów atmosferycznych w dniu zaistnienia zdarzenia;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. poprzez wydanie orzeczenia opartego na niepełnym stanie faktycznym wadliwie ustalonym podczas postępowania przed Komisją Dyscyplinarną I instancji, a w konsekwencji także podczas postępowania przed Komisją Dyscyplinarną II instancji, a w szczególności wydanie orzeczenia na podstawie protokołu z rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., którego treść jest odpowiednio sprzeczna lub niepełna w zestawieniu z istniejącym stanem faktycznym;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 413 § 2 k.p.k. poprzez niepełne określenie przypisanego obwinionemu czynu, a w konsekwencji nie określenie kwalifikacji prawnej tegoż czynu na skutek powielenia przyjęcia przez Komisję Dyscyplinarną I instancji opisu czynu błędnie określonego przez Rzecznika Dyscyplinarnego;

– art. 124n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP i art. 438 pkt 4 k.p.k. na skutek rażącej niewspółmierności kary polegającym na utrzymaniu w mocy orzeczenia dyscyplinarnego wydanego przez Komisję Dyscyplinarną I instancji, a w konsekwencji wymierzenia kary dyscyplinarnej wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe pomimo tego, że obwiniony nie był nigdy karany dyscyplinarnie, jest to jego pierwsze wykroczenie przeciwko dyscyplinie służbowej i posiada on bardzo dobrą opinię służbową, był wielokrotnie nagradzany, a w konsekwencji wymierzenie kary tak surowego rodzaju nie spełni zasad prewencji ogólnej i szczególnej;

– art. 124n w zw. z art. 117 ust. 1 pkt 3 ustawy o PSP i art. 439 § 1 pkt 5 k.p.k. oraz art. 413 § 2 pkt 1 k.p.k. poprzez utrzymania w mocy orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej I instancji, która wymierzyła karę wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe poza miejscem [...], tj. spoza katalogu kar przewidzianych przez ustawodawcę w przywołanym wyżej art. 117 ust. 1 ww. ustawy;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 175 § 1 k.p.k., a w konsekwencji pozbawienie obwinionego prawa do obrony poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu rzekomych wyjaśnień obwinionego, których faktycznie nie złożył;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. poprzez nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla których poświadczenie nieprawdy przez funkcjonariusza prowadzącego czynności wyjaśniające ówcześnie [...] M. B. nie ma żadnego znaczenia dla "rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie";

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 175 § 1 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia w oparciu o materiał dowodowy w postaci protokołu przesłuchania świadka (faktycznie przesłuchania obwinionego), w którym prowadzący czynności w dniu [...].08.2009 r. [...] M. B. nie pouczył obwinionego o możliwości składania wyjaśnień, odmowie odpowiedzi na poszczególne pytania bez wskazania przyczyny oraz odmowy składania wyjaśnień, a w konsekwencji pozbawienia obwinionego prawa do obrony;

– art. 124n ustawy o PSP w związku z art. 410 k.p.k. i art. 300 k.p.k., poprzez wydanie orzeczenia na podstawie materiału dowodowego, tj. protokołu przesłuchania obwinionego przez M. B. w charakterze świadka zamiast w charakterze obwinionego, a w konsekwencji nie wskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia przyczyn, dla których przesłuchanie obwinionego w charakterze świadka zamiast w charakterze obwinionego, a w konsekwencji brak pisemnego pouczenia obwinionego o jego uprawnieniach, w tym uprawnieniach do składania wyjaśnień, do odmowy składania wyjaśnień lub odmowy odpowiedzi na pytania, do składania wniosków o dokonanie czynności w postępowaniu dyscyplinarnym, do korzystania z pomocy obrońcy, do końcowego zaznajomienia się z materiałami postępowania, jak również o uprawieniu określonym w art. 301 k.p.k. oraz o obowiązkach i konsekwencjach wskazanych w art.74, 75, 138, 139 k.p.k., nie ma znaczenia dla oceny materiału dowodowego, a w szczególności przyjęcie, że nie nastąpiło naruszenie prawa obwinionego do obrony (art. 124n ustawy o PSP w zw. z art. 6 k.p.k.).

Z uwagi na powyższe zarzuty pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz poprzedzającego go orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej I instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. oraz zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt c rozporządzenia MS z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Pełnomocnik skarżącego zgłosił ponadto wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego z urzędu w trybie art. 125 § 1 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z., sygn. akt [...], w sprawie poświadczenia nieprawdy przez funkcjonariusza PSP prowadzącego czynności w postępowaniu dyscyplinarnym przeciwko skarżącemu R. D. o sygn. akt: [...].

Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi wskazano, iż wielkość opadów atmosferycznych nie jest czynnikiem decydującym o podejmowaniu działań ratowniczych. To dyżurny stanowiska kierowania każdorazowo ocenia bowiem stopień zagrożenia dla życia, zdrowia mienia lub środowiska i ma obowiązek dysponowania sił i środków, jeżeli występuje taka konieczność. Ze zgromadzonych materiałów w sprawie wynika natomiast w sposób niebudzący wątpliwości, iż podjęcie działań przez dyżurnych MSK w Z., w celu wysłania tam jednostek straży, było bezwzględnie konieczne. Za niezrozumiały Komisja uznała zarzut pozbawienia obwinionego prawa do obrony poprzez dopuszczenie dowodu z protokołu rzekomych wyjaśnień obwinionego, których faktycznie nie złożył, wskazując, iż Komisja Dyscyplinarna przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. oparła orzeczenie o materiał dowodowy zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego, zaś wskazany protokół stanowi materiał zebrany przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, gdyż wówczas, tj. [...] sierpnia 2009 r. R. D. nie był obwinionym, lecz świadkiem przesłuchiwanym na okoliczność zdarzenia w wyniku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego. Postępowanie dyscyplinarne zostało natomiast wszczęte dopiero w dniu [...] października 2009 r. zarządzeniem Przewodniczącego Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. o wyznaczeniu składu orzekającego i terminu rozprawy i dopiero od tego dnia R. D. przysługują prawa obwinionego.

Ustosunkowując się do wniosku o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu zakończenia postępowania karnego prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w Z. Odwoławcza Komisja Dyscyplinarna przy Komendancie Głównym PSP wniosła o jego oddalenie wskazując, iż wskazane postępowanie karne nie ma żadnego znaczenia dla prowadzonego postępowania dyscyplinarnego.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2010 r. wniósł o dopuszczenie dowodu z postanowienia Sądu Rejonowego w Z. z dnia [...] lipca 2010 r. sygn. akt [...], którym to postanowieniem Sąd utrzymał w mocy postanowienie zatwierdzone przez Prokuratora Rejonowego w Z. z dnia [...] czerwca 2010 r. sygn. akt [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie poświadczenia nieprawdy w protokole przesłuchania świadka R. D. przez funkcjonariusza publicznego M. B. dokonanego w dniu [...] sierpnia 2009 r. w Z., tj. o czyn z art. 271 par. 1 k.k., wobec braku ustawowych znamion czynu zabronionego.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 8 października 2010 r. pełnomocnik skarżącego cofnął wniosek o zawieszenie postepowania sądowoadministracyjnego. Sąd na rozprawie oddalił wniosek dowodowy zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego w piśmie procesowym z dnia 17 sierpnia 2010 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

W myśl zaś art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.). Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zasadność skargi w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, iż skarga R. D. nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. nie naruszają prawa w stopniu mającym wpływ na prawidłowość wydanego rozstrzygnięcia.

Zasady odpowiedzialności dyscyplinarnej strażaków oraz postępowanie w tych sprawach regulują przepisy Rozdziału 11 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 Nr 12, poz. 68 z późn. zm.). W sprawach nieuregulowanych w tym Rozdziale, w zakresie postępowania dyscyplinarnego, stosuje się natomiast odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 124n ustawy o PSP).

Zgodnie z art. 124 ust. 1 ww. ustawy rzecznik dyscyplinarny składa wniosek o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego na żądanie przełożonego dyscyplinarnego, po uprzednim przeprowadzeniu czynności sprawdzających.

Przepis art. 124b ust. 2 ww. ustawy stanowi natomiast, że po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przewodniczący komisji wyznacza termin rozprawy i zawiadamia o nim rzecznika dyscyplinarnego, obwinionego oraz obrońcę, a w razie potrzeby wzywa świadków i biegłych.

Z powyższych przepisów wynika zatem, iż to przewodniczący komisji dyscyplinarnej, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, wszczyna postępowanie dyscyplinarne wyznaczając termin rozprawy oraz zawiadamiając o nim wskazane wyżej osoby.

Dochodzenie służbowe, jakie przeprowadzone zostało w Komendzie Miejskiej PSP w Z., na zlecenie Komendanta tej Jednostki, przez wyznaczonego strażaka [...] M. B. na okoliczność nieprzyjęcia zgłoszenia związanego z nadmiernymi opadami deszczu oraz niezadysponowania sił i środków w dniu 9 czerwca 2009 r. w miejscowości K., które poprzedziło skierowanie wniosku do Rzecznika Dyscyplinarnego, wbrew zarzutom skargi, nie wchodziło w zakres postępowania dyscyplinarnego, nie podlegało zatem przepisom tego postępowania, a tym samym nie miały do niego zastosowania przepisy Kodeksu postępowania karnego. Dlatego też wszelkie zarzuty dotyczące tego postępowania, w tym zarzuty dotyczące protokołu przesłuchania R. D. w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez [...]M. B. nie mają znaczenia dla oceny przez Sąd prawidłowości postępowania dyscyplinarnego oraz zapadłych w nim orzeczeń. Należy zgodzić się z organem, że R. D. na etapie dochodzenia służbowego prowadzonego w Komendzie Miejskiej PSP w Z., nie mógł występować w charakterze obwinionego, lecz co najwyżej w charakterze świadka.

Dopiero w oparciu o wyniki przeprowadzonego dochodzenia służbowego Komendant Miejski PSP w Z. w dniu 20 sierpnia 2009 r. skierował wystąpienie do Rzecznika Dyscyplinarnego przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego przeciwko R. D.

Natomiast, to Rzecznik Dyscyplinarny, po wstępnym wyjaśnieniu okoliczności sprawy, w dniu 29 września 2009 r. zapoznał R. D. jako obwinionego z aktami postępowania dyscyplinarnego, informując go o przysługujących mu uprawnieniach. Obwiniony korzystając z przysługującego mu prawa w dniu 2 października 2009 r. ustanowił swoim obrońcą w postępowaniu dyscyplinarnym adwokata P. Ż. Następnie pismem z dnia 9 października 2009 r. Rzecznik Dyscyplinarny skierował wniosek do Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. o wszczęcie postępowania dyscyplinarnego, o czym zawiadomił obwinionego oraz jego obrońcę.

Na rozprawie dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r. R. D. został pouczony o przysługujących mu uprawnieniach oraz przesłuchany w charakterze obwinionego, w obecności swojego obrońcy. Obwiniony wraz z obrońcą uczestniczyli we wszystkich rozprawach przed Komisją Dyscyplinarną oraz mieli zapewniony czynny udział w prowadzonym postępowaniu dowodowym.

Biorąc powyższe pod uwagę, za nieuzasadnione należy uznać w ocenie Sądu zarzuty skargi dotyczące naruszenia w toku postępowania dyscyplinarnego wskazanych w skardze przepisów k.p.k., w tym brak przesłuchania R. D. w charakterze obwinionego, brak pouczenia go o przysługujących mu uprawnieniach oraz pozbawienie obwinionego prawa do obrony.

W ocenie Sądu, wbrew zarzutom skargi, nie budzi też wątpliwości czyn przypisany obwinionemu w orzeczeniu oraz jego kwalifikacja.

Zgodnie z art. 115 ust. 1 ustawy o PSP strażak odpowiada dyscyplinarnie za zawinione, nienależyte wykonywanie obowiązków służbowych oraz za czyny sprzeczne ze złożonym ślubowaniem.

Komisja Dyscyplinarna w uzasadnieniu orzeczenia, opierając się na zebranym w postępowaniu dyscyplinarnym materiale dowodowym, w sposób precyzyjny wyjaśniła w czym przejawiło się podejmowanie przez obwinionego działań sprzecznych ze złożonym ślubowaniem oraz niezgodnych z obowiązującym prawem i procedurami w zakresie prowadzenia działań ratowniczych, a także na czym polegało naruszenie dyscypliny służbowej poprzez niewykonanie obowiązków służbowych, wynikających z przyjętego do stosowania zakresu czynności, uprawnień i odpowiedzialności. Komisja wskazała też, na czym polegało nieodpowiednie zachowanie obwinionego jako funkcjonariusza PSP, w stosunku do osób dzwoniących na numer alarmowy Straży Pożarnej w dniu 9 czerwca 2009 r., powołując się w tym zakresie na materiał dowodowy w postaci nagrań z rejestratora rozmów w [...] oraz stenogramy zapisanych rozmów.

Komisja poddała szczegółowej analizie przebieg zdarzenia w dniu 9 czerwca 2009 r., w kontekście obowiązujących przepisów prawa oraz procedur w zakresie prowadzenia działań ratowniczych wykazując, iż zachowanie obwinionego wyczerpało znamiona czynu określonego w art. 115 w zw. z art. 30 ustawy o PSP.

Z uzasadnienia orzeczenia Komisji Dyscyplinarnej nie wynika, aby orzeczenie to oparte zostało w jakimkolwiek zakresie na protokole z przesłuchania R. D. w dniu [...] sierpnia 2009 r. przez [...]M. B. Jak już zostało wskazane wyżej protokół ten sporządzony został w ramach dochodzenia służbowego prowadzonego w Komendzie Miejskiej PSP w Z., przed wszczęciem postępowania dyscyplinarnego, a zatem przed uzyskaniem przez R. D. statusu obwinionego.

W skardze nie sprecyzowano na czym polegała rozbieżność między przebiegiem rozprawy dyscyplinarnej w dniu [...] listopada 2009 r., a sporządzonym z jej przebiegu protokołem w wersji elektronicznej oraz jaki ewentualnie wpływ miało to na prawidłowość poczynionych w postępowaniu dyscyplinarnym ustaleń faktycznych oraz treść wydanego orzeczenia. Należy w tym miejscu podkreślić, że ani obwiniony, ani jego obrońca w toku postępowania dyscyplinarnego nie skorzystali z przysługującego im prawa złożenia wniosku o sprostowanie protokołu tej rozprawy, wskazując na jego nieścisłości.

W ocenie Sądu nie znajduje uzasadnienia zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu na okoliczność wielkości opadów w dniu zaistnienia zdarzenia w miejscowości K. oraz niewskazania w zaskarżonym orzeczeniu jaka ilość i rodzaj środków ochrony przeciwpożarowej była wymagana w związku z powstaniem zagrożenia dla miejscowości K. oraz niewskazanie właściwej taktyki działań ratowniczych, do której winien zastosować się obwiniony. Należy w tym miejscu przypomnieć, że to skarżący w dniu 9 czerwca 2009 r. pełnił służbę dyżurnego operacyjnego w [...] przy Komendzie Miejskiej PSP w Z. i to do niego należało określenie ewentualnych sił i środków potrzebnych do likwidacji zagrożenia dla miejscowości K., po uprzednim przeprowadzeniu rozpoznania na miejscu zdarzenia. Dla podjęcia działań ratowniczych nie była zatem decydująca wielkość opadów atmosferycznych w tym dniu, lecz wystąpienie realnego zagrożenia dla życia, zdrowia i mienia.

Skarżący pełniąc służbę dyżurnego operacyjnego w [...], mimo napływających licznych zgłoszeń (od mieszkańców, członków OSP, przedstawicieli władz samorządowych) nie przedsięwziął natomiast żadnych działań mających na celu rozpoznanie zagrożenia dla miejscowości K., niezaewidencjonował przyjętych zgłoszeń jako miejscowe zagrożenie, nie zadysponował na miejsce zdarzenia żadnej jednostki ochrony przeciwpożarowej, a także nie skorzystał z możliwości dokonania weryfikacji przyjętych informacji poprzez zadysponowanie do działań oficera pełniącego w tym dniu służbę operacyjną. Wprowadził też w błąd kierującego działaniami ratowniczymi członka OSP, przekazując mu informację, że prowadzone przez niego działania mają charakter "komunalny".

W świetle powyższych ustaleń za niezasadny należy uznać w ocenie Sądu także zarzut, że orzeczona kara jest niewspółmierna do popełnionego czynu. Należy zwrócić uwagę, iż orzeczona kara jest trzecią pod względem surowości wśród kar dyscyplinarnych wymienionych w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP. Rzecznik dyscyplinarny wnioskował o wymierzenie obwinionemu znacznie surowszej kary dyscyplinarnej wydalenia ze służby. Komisja orzekając o wysokości kary i oceniając naganne zachowanie obwinionego wzięła jednak pod uwagę fakt, że było to jego pierwsze przewinienie dyscyplinarne oraz, że posiada on pozytywną opinię służbową i w związku z tym wymierzyła karę łagodniejszą - wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe.

Wbrew zarzutom skargi Komisja nie wymierzyła obwinionemu kary spoza katalogu przewidzianego w art. 117 ust. 1 ustawy o PSP, tj. kary wyznaczenia na niższe stanowisko służbowe poza miejskim stanowiskiem kierowania. Wymierzona kara to wyznaczenie na niższe stanowisko służbowe. Sugestia zawarta w uzasadnieniu orzeczenia, aby Komendant Miejski PSP w Z. po uprawomocnieniu się orzeczenia wyznaczył obwinionemu niższe stanowisko służbowe niezwiązane z pełnieniem służby w miejskim stanowisku kierowania nie jest natomiast wiążąca dla przełożonego dyscyplinarnego. Zgodnie z § 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 listopada 1997 r. w sprawie szczegółowej organizacji komisji dyscyplinarnych oraz szczegółowych zasad wykonywania kar dyscyplinarnych wobec strażaków Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. Nr 144 poz. 968), to do kompetencji Komendanta Miejskiego PSP w Z. będzie należało wykonanie kary poprzez wyznaczenie R. D. na niższe stanowisko służbowe.

Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, że zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne Odwoławczej Komisji Dyscyplinarnej przy Komendancie Głównym PSP oraz utrzymane nim w mocy orzeczenie Komisji Dyscyplinarnej przy [...] Komendancie Wojewódzkim PSP w G. odpowiadają prawu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.