Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 632/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Jagielska Asesor WSA Andrzej Kuna Protokolant Michał Syta po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2006 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2006r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2006r., Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2005r. o nałożeniu na J. W. i S. W. prowadzących działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej p.n. F. T. "J.S.W."z siedzibą w K. kary pieniężnej w wysokości 1 200 zł.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Transportu Drogowego wskazał art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 1,2 i 6 oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, lp. 1.6.2.2. załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 z późn.zm.), art. 9 ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych(Dz.U.Nr 199, poz.1671), 5.4.1, 8.1.5 (c)5.4.3.1. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 1999r. Nr 30, poz.287), art. 1 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879).

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia dokonane podczas kontroli pojazdu marki I. o nr rej. [...] wraz z naczepą marki C., prowadzonego przez załogę dwuosobową W. K. i A. M. w dniu [...] października 2005r. na w miejscowości G. na drodze krajowej nr [...], gdzie stwierdzono:

- nie okazanie 3 sztuk wykresówek kierowcy A. M. lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu w dniach [...] i [...] października 2005r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia;

- wykonywanie przewozu drogowego bez wymaganego elementu wyposażenia awaryjnego: kierowcy nie posiadali w pojeździe dwóch par okularów ochronnych lub osłon twarzy, jednego kompletu obuwia ochronnego i jednego kompletu odzieży ochronnej.

W odwołaniu pan J. W. podnosił, że decyzja została wydana w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny, bowiem kierowca A. M. przebywał w pojeździe w celach szkoleniowych, był tylko kibicem i

nie został dopuszczony do wykonywania pracy. Trzy dni wcześniej nabył uprawnienia i po raz pierwszy wsiadł do samochodu. Przy piśmie wyjaśniającym z dnia 31października 2005r. przedsiębiorcy załączyli umowę zlecenia zawartą 26 października 2005r. z A. M. na stałe i osobiste świadczenie usług transportowych na rzecz drugiej strony tej umowy – F. T. i U. J.S.W. s.c. oraz umowę spółki (z zakresem rozporządzania majątkiem spółki samodzielnie przez każdego wspólników i prowadzenia jej spraw - do kwoty 2 500 zł).

Główny Inspektor Transportu Drogowego rozpoznając odwołanie zważył, iż organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił stan faktyczny i zastosował wskazane przepisy ustawy o transporcie drogowym.

Brak w pojeździe dwóch par okularów ochronnych lub osłon twarzy, jednego kompletu obuwia ochronnego i jednego kompletu odzieży ochronnej był bezsporny i wynikał ze sporządzonej i okazanej do kontroli instrukcji pisemnej, a obowiązek pełnego wyposażenia awaryjnego zgodnie z instrukcją wynikał z przepisów art. 5.4.3.1 i 8.1.5. umowy ADR.

Organ odwoławczy wskazał, że w trakcie kontroli kierowca A. M. nie okazał wykresówek ani żadnego dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu za dni: [...] i [...] października 2005r. oraz z ostatniego dnia poprzedniego tygodnia. Wskazywał, że okazał on wykresówkę za [...] października 2005r. i jako osoba przewożona w celu kierowania pojazdem, która wykazała dokumentami predyspozycje do tego kierowania obowiązana była wyposażona być we wszystkie wymagane przez art. 87 ust. 1 i 3 ustawy o transporcie drogowym oraz art. 15 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 dokumenty. Przedsiębiorca ponosi odpowiedzialność za prawidłowe wyposażenie kierowcy A. M. w dokumenty - przez rozpoczęciem przewozu. Kierowca W. K. bez zastrzeżeń podpisał protokół kontroli i nie wniósł do niego żadnych uwag, co do ustaleń stanu faktycznego, stąd protokół ten podlegał ocenie organu zgodnie z art. 76 § 1 kpa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pan J. W. domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji w części dotyczącej nie okazania wykresówek przez kierowcę A. M. przed dniem [...] października 2005r., czyli wówczas kiedy nie był on kierowcą. Zarzucił decyzji rażące naruszenie przepisów prawa materialnego art. 87 ust. 1 i 2 ustawy o transporcie drogowym jak i art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Odnosząc się do zarzutów wskazał, że pogląd skarżącego co do braku obowiązku okazania zaświadczenia nie jest słuszny, ponieważ sankcja przewidziana w lp. 11.11.11.ust.1 lit.b załącznika do ustawy dotyczy nieprzestrzegania obowiązku dokumentowania przestrzegania norm czasu pracy podczas kontroli (za nieokazanie wykresówek), realizując cel przepisów o czasie pracy kierowców.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 z2002r. poz.1269/ sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne sprawują więc kontrolę aktów i czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z obowiązującym w dacie ich wydania prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Badając pod tym kątem zaskarżone decyzje Sąd nie stwierdził naruszenia prawa, stąd skarga jest nieuzasadniona.

Zdaniem Sądu organ prawidłowo ustalił zarówno stan faktyczny jak i prawidłowo dokonał jego oceny prawnej.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że stan faktyczny – w zasadzie jest bezsporny, bowiem rozbieżność dotyczy jego oceny.

Podkreślenia wymaga, że protokół kontroli, potwierdzający ustalenia faktyczne dokonane w czasie kontroli - został podpisany przez kierowcę bez żadnych zastrzeżeń w zakresie jej wyników. Późniejsze wyjaśnienia przedsiębiorcy w odwołaniu, że kierowca A. M. był tylko kibicem, nie nabył uprawnienia do wykonywania zadania przewozowego i wsiadł do pojazdu po to, by się uczyć - pozostawały w sprzeczności nie tylko z tym protokołem, ale i ze złożoną przez stronę umową zlecenia. Jednoznacznie z niej wynika, że w dniu kontroli kierowca A. M. wykonywał "stałe i osobiste świadczenie usług transportowych", do czego się zobowiązał.

Podnieść należy, że zaświadczenie, którego obowiązek posiadania w przypadku braku wykresówek skarżący kwestionuje, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Obowiązek okazania tego dokumentu wynika wprost z art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym stanowiącym, że podczas przejazdu wykonywanego w ramach transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, wypis z licencji, dowód uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku. Norma ta koreluje z art. 15 ust. 7 rozporządzenia EWG nr 3821/85, bowiem na żądanie upoważnionego funkcjonariusza służb kontrolnych kierowca zobowiązany jest okazać wykresówki za bieżący tydzień i w każdym przypadku za ostatni dzień poprzedniego tygodnia, w którym kierował pojazdem oraz art. 31 powołanej w decyzji ustawy o czasie pracy kierowców. Kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli podczas kontroli drogowej przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać dane kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, miejsce i datę wystawienia oraz podpis pracodawcy.

Brak w chwili kontroli dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, uzasadniał nałożenie kary pieniężnej w wysokości 600 złotych zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.

Wskazać należy, że pracodawca i kierowcy są odpowiedzialni na podstawie art. 13 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym za czuwanie nad prawidłowym funkcjonowaniem i odpowiednim użytkowaniem urządzeń rejestrujących. Zgodnie z art. 15 ust. 3 w/w rozporządzenia kierowcy zapewniają zgodność czasu zapisywanego na wykresówce z oficjalnym czasem kraju rejestracji pojazdu, obsługują przełączniki umożliwiające osobną i wyraźną rejestrację następujących okresów: czasu prowadzenia pojazdu, innych okresów pracy, okresu dyspozycyjności: czasu oczekiwania, czasu spędzonego obok kierowcy, czasu spędzonego w kuszetce w trakcie ruchu pojazdu; a także przerw w pracy i okresów dziennego odpoczynku.

Ustawodawca wyraźnie w art. 87 ust. 3 ustawy nałożył na przedsiębiorcę obowiązek wyposażenia kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane prawem dokumenty.

Zgodnie z powołanym wyżej art. 31 ust 1 ustawy o czasie pracy kierowców - kierowca, który w określonych dniach nie prowadził pojazdu albo prowadził pojazd, do którego nie mają zastosowania przepisy rozporządzenia nr 3820/85/EWG, na żądanie osoby uprawnionej do przeprowadzenia kontroli przedstawia zaświadczenie, które powinno zawierać w szczególności następujące dane: imię i nazwisko kierowcy, okres, którego dotyczy, wskazanie przyczyny nieposiadania wykresówek, o których mowa w art. 15 ust. 7 rozporządzenia nr 3821/85/EWG, miejsce i data wystawienia, podpis pracodawcy.

Ust. 2. tego przepisu jednoznacznie stanowi, że zaświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracodawca wystawia i wręcza kierowcy przed rozpoczęciem przez kierowcę przewozu drogowego. Przepis lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, Ip (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 z późn.zm.) sankcjonuje nieprzestrzeganie obowiązku dokumentowania norm czasu pracy kierowcy, co realizuje cel przepisów ustawy o czasie pracy kierowców: zapewnienie bezpieczeństwa na drogach.

Obowiązku tego nie znosi także sytuacja, kiedy kierowca rozpoczął pracę na tym stanowisku w dniu kontroli, bowiem wykresówki "idą" za kierowcą, jeżeli wykonywał wcześniej pracę na tym stanowisku u innego pracodawcy.

W każdym przypadku kiedy nie pracował, ustawa wymaga przedłożenia stosownego zaświadczenia, a jego brak skutkował zasadnie przypisanie przedsiębiorcy wykonującemu transport drogowy odpowiedzialność administracyjną w oparciu o wskazane w decyzji przepisy: art.138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 92 ust. 1 pkt 1,2 i 6 oraz lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2004 r. nr 204, poz. 2088 z późn.zm.), art. 9 ustawy z dnia 28 października 2002r. o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych(Dz.U.Nr 199, poz.1671), 5.4.1, 8.1.5 (c)5.4.3.1. umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 1999r. Nr 30, poz.287), art. 1 ust. 7 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L370 z 31.12.1985), art. 31 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców (Dz. U. nr 92, poz. 879).

Art. 92 ust.1 cytowanej ustawy przyjmuje wykonywanie transportu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów ustawy, co podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia – zgodnie z ust. 4 art.92 - określa załącznik do ustawy. Z tego względu organ prawidłowo zastosował stawkę 600 zł kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego za nieokazanie wykresówek lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu, podczas kontroli drogowej - za każdą wykresówkę 200 zł zgodnie z lp. 1.11.11 ust. 1 lit. b, załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym bez uiszczenia opłaty.

Obowiązek przestrzegania norm prawa europejskiego wynika z wdrożenia dyrektyw Wspólnot Europejskich do ustawy o transporcie drogowym, m.in. dyrektywy 88/599/EWG z dnia 23 listopada 1988 r. w sprawie standardowych procedur sprawdzających przy wykonaniu rozporządzenia (EWG) nr 3820/85 w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 325 z 29.11.1988).

Rozporządzenia mają taką samą moc obowiązującą we wszystkich państwach członkowskich i są zintegrowane z systemami prawnymi państw członkowskich. Ich obowiązywanie zależy jedynie od ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Od 1 maja 2004 r. organ mógł wskazać jako podstawę materialnoprawną odpowiedzialności skarżącego art. 92 ust. l pkt 6 ustawy o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zm.) w z. z lp. 1.11.11 i lp . 1.11.9 ust. 3 lit. c załącznika.

W związku z powyższym zaskarżona decyzja organu II instancji nie narusza obowiązującego w dacie jej wydania prawa w sposób mający wpływ na wynik sprawy zatem skarga jako niezasadna podlega oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.02.,Nr 153, poz.1270).