Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 683/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2012-03-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 104 ust. 4
journal: Dz.U. 2009 nr 175 poz 1362
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity.
article: par. 6
journal: Dz.U. 2005 nr 189 poz 1598
law: Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Sidor, Sędziowie Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz,, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy asystent sędziego Marcin Małek, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 27 marca 2012 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze I. oddala skargę; II. przyznaje [...] A. S. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie) kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

II SA/Lu 683/11

Uzasadnienie

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L., po rozpatrzeniu w dniu [...] lipca 2011r. odwołania Z. W. od decyzji wydanej z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń, luty i marzec 2010 r. działając na podstawie art. 138 § l pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, z późno zm.) i art. 104 ust. 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362, z późno zm.) - uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń i luty 2010r i w tym zakresie umorzyło postępowanie pierwszej instancji, w pozostałej części utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu wskazało iż, zaskarżoną decyzją organ pierwszej instancji odmówił Z. W. odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń, luty i marzec 2010 r. Organ nie znalazł okoliczności pozwalających na uwzględnienie wniosku Z. W. złożonego w dniu [...] stycznia 2011 r.

Od powyższej decyzji Z. W. złożył odwołanie, w którym nie podniósł istotnych zarzutów co do kwestionowanego rozstrzygnięcia. Stwierdził, ze w uzasadnieniu decyzji są "kłamstwa, spekulacje, znieważanie, bzdety, prymityw skompromitowanego urzędasa". Wskazał że ponosi wydatki w wys. 395,00 zł. Zwrócił się o wystąpienie do Wójta Gminy N. o dołączenie "kwalifikacji W. E. na etat w OPS" oraz "kwalifikacji P. E. na etat kier. OPS". Zwrócił się też o przeprowadzenie dowodu w związku z zajęciem komorniczym z winy "W. i F. OPS" oraz o dołączenie dowodu, iż "od 1 do 25 znanych z urzędu na okoliczność wniosku o wyłączenie W. E. z jego spraw". Zaskarżył też postanowienie organu z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] odmawiające wyłączenia pracownika socjalnego E. W. od udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2011 r.

Kolegium stwierdziło, że decyzja w zakresie dotyczącym stycznia i lutego 2010 r. winna być uchylona a postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie umorzone, natomiast w pozostałej części dotyczącej marca 2010 r. decyzja nie narusza prawa i została utrzymana w mocy.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 [...] Kolegium uchyliło w całości decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń 2010 r. i odstąpiło od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń 20l0 r. (wniosek w tym przedmiocie Z. W. złożył w dniu [...] czerwca 2010 r.).

Również decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 [...] Kolegium uchyliło w całości decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. z dnia [...] lutego 2011 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń 2010 r. i odstąpiło od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za luty 2010 r. (wniosek w tym przedmiocie Z. W. złożył w dniu [...] czerwca 2010 r.).

Wniosek w niniejszej sprawie o odstąpienie od żądania zwrotu odpłatności za usługi za pierwszy kwartał 2010 r. Z. W. złożył w dniu [...] stycznia 2011 r. Zważywszy na fakt, iż w dacie rozpatrywania niniejszej sprawy kwestie odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za styczeń i luty 2010 r. zostały już rozstrzygnięte ww. decyzjami Kolegium, zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji w części i umorzenie postępowania pierwszej instancji w tym zakresie jako bezprzedmiotowego.

Natomiast w odniesieniu do rozstrzygnięcia w przedmiocie możliwości odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze za marzec 2010 r. Kolegium ustaliło, iż:

Według art. 104 ust. 4 ww. ustawy, w przypadkach szczególnie uzasadnionych,

zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie, z tytułu opłat

określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzję w sprawie zwrotu należności, o których mowa w ust. 1, na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Na podstawie § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz. U. Nr 189, poz. 1598, z późno zm.), w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być, na jej wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego, częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na:

1/ konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług;

2/ konieczność ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej lub ośrodku wsparcia i za pobyt członka rodziny w placówce opiekuńczo-wychowawczej, leczniczo-rehabilitacyjnej, opiekuńczo-leczniczej lub pielęgnacyjno-opiekuńczej;

3/ konieczność korzystania przez więcej niż jedną osobę w rodzinie z pomocy w formie specjalistycznych usług lub usług opiekuńczych, w tym co najmniej jedną przewlekle chorą;

4/ zdarzenie losowe.

Uzasadniając decyzję organ wskazał, że decyzją Nr [...] z dnia [...] stycznia 2010 r. przyznano Z. W. pomoc w postaci specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi na okres od 4 stycznia 2010 r. do 31 grudnia 2010 r. w wymiarze 6-godzin codziennie z wyłączeniem sobót niedziel i dni świątecznych. W decyzji określono rodzaj usług ich wysokość oraz ustalono (zgodnie z § 4 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych) odpłatność za świadczone specjalistyczne usługi opiekuńcze, zobowiązując Z. W. do pokrywania 1,5% kosztu l godziny usługi w wysokości, tj. 0,18 zł. W decyzji określono również termin uiszczania należności przez wnioskodawcę za dany miesiąc do 15 dnia następnego miesiąca. Od tej decyzji nie wniesiono odwołania.

W związku ze zmianą sytuacji dochodowej [...] kwietnia 2010 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w N. wydał decyzję Nr [...] zmieniającą decyzję z [...] stycznia 2010 r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Wójta Gminy N. przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w N. w części dotyczącej pkt 2 i określił od [...] stycznia 2010 r. odpłatność Z. W. za specjalistyczne usługi opiekuńcze w wysokości 5 % kosztu usługi za jedną godzinę w dni powszednie, tj. 0,60 zł, ustalając, że pozostałe 95 % kosztu usługi za jedną godzinę, tj. 11,40 zł pokryje Ośrodek Pomocy Społecznej w N. Ponadto ustalił, że wynikłą niedopłatę za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 marca 2010 r. w łącznej kwocie 120,96 zł należy wpłacić na konto Urzędu Gminy w N. w terminie do 15 maja 2010 r. Wcześniej, w dniu 12 lutego 2010 r. Z. W. złożył wniosek o odstąpienie od zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. Nr [...] odmówiono odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze i ta decyzja została utrzymana w mocy przez Kolegium decyzją z [...] czerwca 2010 r. Nr [...].

Organ opisał podjęte działania w celu ustalenia sytuacji w jakiej znajduje się Z. W. W związku ze złożonym w dniu 28 stycznia 2011 r. wnioskiem w dniu 8 lutego 2011 r. pracownicy socjalni przyjechali do miejsca zamieszkania w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego i z uwagi na niestosowne zachowanie Z. W. wywiadu nie przeprowadzili. Z wizyty została sporządzona notatka służbowa.

W dniu 14 lutego 2011 r. pracownicy socjalni również nie zastali Z. W. w miejscu zamieszkania. W dniu 22 lutego 2011 r. pismem Nr [...] Kierownik OPS w N. poinformował Z. W. o terminie wizyty w dniu 2 marca 2011 r. w celu przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Pismo zostało skutecznie doręczone w dniu 24 lutego 2011 r.

W dniu 25 lutego 2011 r. Z. W. złożył pismo w Ośrodku wskazując dzień 11 marca 2011r. na dzień przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Niezależnie od ww. pisma w dniu 2 marca 2011 r. podjęto próbę

przeprowadzenia 'wywiadu, jednak do wywiadu nie doszło, ponieważ drzwi do mieszkania były zamknięte. W wyznaczonym dniu, tj. 11 marca 2011 r. po uprzednim podjęciu szeregu nieskutecznych prób ostatecznie w dniu 11 marca 2011 r. doszło do przeprowadzenia wywiadu. W trakcie wywiadu Z. W. nie udzielił żadnych informacji o swojej aktualnej sytuacji bytowej, nie odpowiadał na pytania zadawane przez pracownika socjalnego. Informował, że wszystko jest znane z urzędu. Nie przedłożył również dowodów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem domu, jak również nie przedłożył faktur potwierdzających wykupienie lekarstw. Nie przedstawił na wywiadzie faktury za zakupiony opał (zasiłek celowy specjalny w kwocie 250,00 zł przyznany na ten cel). W dniu 11 marca 2011 r. Z. W. dołączył do sprawy pismo, w którym między innymi wymienił

wydatki związane z utrzymaniem domu: energia elektryczna - 135,00 zł (dołączona faktura z terminem płatności do 22 marca 2011 r.), telefon - 30,00 zł (odcinek z punktu sprzedaży), szambo - 40,00 zł (brak faktury), skargi i odwołania - 100,00 zł, koszty wyżywienia zwierząt- 60,00 zł, leki inne niż psychotropowe kwota 30,00 zł (brak faktury). Z. W. dołączył odcinki renty z grudnia, stycznia i lutego 2011 r. W dniu 17 lutego 2011 r. dołączył zaświadczenie lekarskie z Przychodni "U." w N. z dnia 9 lutego 2011 r. Z uwagi na utrudnione współdziałanie Z. W. z pracownikami socjalnymi z powodu jego stanu zdrowia (osoby niepełnosprawnej z powodu choroby psychicznej), ustalając stan faktyczny organ posiłkował się posiadaną "wiedzą dotyczącą sytuacji Z. W. wynikającą z dokumentacji z innych spraw Z. W., z której wynika, że Z. W. jest zdolny do samodzielnej obsługi, samodzielnie prowadzi gospodarstwo. domowe, jest samodzielny poza domem (urząd, przychodnia lekarska, sklep, jazda samochodem). Żona mieszka w tym samym domu. Małżonkowie pozostają w separacji. Z. W. zajmuje pokój i kuchnię, w której korzysta z kuchni węglowej. Źródłem utrzymania Z. W. jest renta w wysokości 706,29 zł brutto (616,72 zł netto) miesięcznie (z uwagi na zajęcia komornicze renta jest wypłacana w wysokości 440,15 zł miesięcznie). Dochód wnioskodawcy ustalony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi 616,72 zł. W tym stanie w ocenie organu nie zachodzą wobec wnioskodawcy szczególnie uzasadnione przypadki powodujące, że żądanie zwrotu odpłatności stanowiłoby dla wnioskodawcy nadmierne obciążenie. Organ uznał, że Z. W. posiada środki pieniężne na niezbędne potrzeby życiowe, a kwota odpłatności w wysokości 75,00 - 80,00 zł miesięcznie, nie stanowi nadmiernego obciążenia i nie niweczy skutków udzielonej pomocy. Kolegium podkreśliło, że organ podjął działania w celu przeprowadzenia aktualizacji wywiadu środowiskowego celem ustalenia aktualnej sytuacji wnioskodawcy, jednakże mimo przeprowadzenia wywiadu w dniu 11 marca 2011 r. nie udało się uzyskać istotnych informacji, gdyż Z. W. odsyłał do znanych z urzędu informacji. Kolegium stwierdziło, że na podstawie wcześniejszych wywiadów (w tym wywiadu z dnia 23 września 2010 r.) i posiadanych dokumentów sytuacja Z. W. przedstawia się następująco. Z. W. jest uznany za osobę trwale i całkowicie niezdolną do pracy.

Został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z powodu choroby psychicznej. Jest osobą samotnie gospodarującą. Pozostąje w separacji z żoną zamieszkującą w tym samym budynku. Z wywiadów jednoznacznie wynika, że nie może liczyć na pomoc żony. Zajmuje w domu kuchnię i pokój. Przedpokój i łazienka są wspólnie użytkowane z T. W. W 2010 r. wnioskodawca korzystał z wykonywanych przez opiekunkę specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi w wymiarze 6 godzin w dni powszednie z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych. Powyższe usługi miał przyznane do 31 grudnia 2010 r. decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. zmienioną decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r.

Ustalona odpłatność za usługi w wysokości 5 % kosztu za jedną godzinę wynosi 0,60 zł. Miał przyznane decyzją z dnia [...] stycznia 2010 r. świadczenie na zakup żywności do 31 grudnia 2010 r. w wysokości 200 zł miesięcznie. Aktualnie decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Nr [...] udzielona została Z. W. pomoc z rządowego programu .Pomoc państwa w zakresie dożywiania" w formie świadczenia pieniężnego na zakup żywności w wysokości 200,00 zł miesięcznie w okresie od l stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r. z ustaleniem, że świadczenie za styczeń, luty i marzec 2011 r. zostanie

przekazane do Banku Spółdzielczego w N. w dniu 12 kwietnia 2011 r. Organ

przyznaje też odwołującemu w zależności od oceny sytuacji i potrzeb pomoc w postaci specjalnych zasiłków celowych. Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr OPS [...] w przedmiocie przyznane zostały Z. W. specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi od dni 3 stycznia 2011 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. w wymiarze: 5 dni w tygodniu po 6 godzin (z wyłączeniem sobót, niedziel i dni świątecznych). Dochód Z. W. ustalony zgodnie z art. 8 ustawy o pomocy społecznej wynosi 616,72 zł (renta). Na dzień orzekania przez Kolegium odwołujący ma do dyspozycji 200,00 zł pomocy żywnościowej, co znacząco zasila jego budżet domowy.

Biorąc pod uwagę dokonane w sprawie ustalenia i analizując sytuację w jakiej

znajduje się wnioskodawca, Kolegium podzieliło stanowisko organu w przedmiocie odmowy odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze świadczone w marcu 2010r. Z karty pracy pracownika Agencji Pielęgnacyjno-Opiekuńczej "E." – T. Z. wynika, że Z. W. potwierdził, że w marcu 2010 r. wykonane zostały specjalistyczne usługi opiekuńcze w ilości 138 godzin, stąd wysokość odpłatności za te usługi obciążającej Z. W. wynosi 82,80 zł ( 138 godz. x 0,60 zł). Kolegium stwierdza, że Z. W. posiada środki pieniężne na niezbędne potrzeby życiowe a kwota odpłatności w wysokości 82,80 zł nie stanowi nadmiernego obciążenia i zdaniem Kolegium brak jest podstaw do stwierdzenia, że konieczność poniesienia odpłatności za usługi świadczone w marcu 2010 r. zniweczy skutki udzielanej pomocy. Z pieniędzy, które odwołujący ma do dyspozycji (640,15 zł) jest w stanie ponosić niezbędne wydatki. Z. W. poinformowany pismem Kolegium z dnia 10 maja 2011 r. o możliwości zapoznania się z aktami sprawy i możliwości wniesienia dodatkowych uwag na piśmie nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Zdaniem Kolegium zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa i odpowiada ustalonej sytuacji w jakiej znajduje się odwołujący. Należy podkreślić, że z uwagi na utrudnioną współpracę Z. W. z pracownikiem socjalnym, organ pomocy społecznej a następnie Kolegium z uwagi na niepełne informacje uzyskane w niniejszym postępowaniu oceniło sytuację wnioskodawcy również na podstawie wcześniejszej dokumentacji, nie znajdując w sytuacji Z. W. szczególnego przypadku w rozumieniu art. 104 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej jak też § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych. Sytuacja życiowa w jakiej znajduje się odwołujący jest niewątpliwie trudna, jednakże nie stanowi ona szczególnego przypadku w rozumieniu ww. przepisów. Z. W. nie wykazał, że od dnia wydania decyzji ustalającej odpłatność, czy od dnia wymagalności wniesienia odpłatności za marzec 2010 r. zaszły szczególne okoliczności, czy szczególny przypadek świadczący, że żądanie zwrotu wydatków na udzielone świadczenie stanowiłoby dla niego nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielanej pomocy. Aktualna sytuacja zdaniem Kolegium pozwala na poniesienie odpłatności za marzec 2010 r. w wysokości 82,80 zł.

W związku z zaskarżeniem postanowienia organu z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] odmawiającego wyłączenia pracownika socjalnego E. W. od udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku Z. W. z dnia 27 stycznia 2011r. Kolegium nie znalazło podstaw do zakwestionowania tego rozstrzygnięcia.

Od powyższej decyzji Z. W. złożył odwołanie, w którym-nie podniósł

istotnych zarzutów co do kwestionowanego rozstrzygnięcia. Stwierdził, że w uzasadnieniu decyzji są "kłamstwa, spekulacje, znieważanie, bzdety, prymityw skompromitowanego urzędasa". Wskazał że ponosi wydatki w wys. 395,00 zł. Zwrócił się o wystąpienie do Wójta Gminy N. o dołączenie "kwalifikacji W. E. na etat w OPS" oraz "kwalifikacji P. E. na etat kier. OPS". Zwrócił się też o przeprowadzenie dowodu w związku z zajęciem komorniczym z winy "W. i F. OPS" oraz o dołączenie okoliczności "od 1 do 25 znanych z urzędu na okoliczność wniosku o wyłączenie W. E. z jego spraw". Zaskarżył też postanowienie organu z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...] odmawiające wyłączenia pracownika socjalnego E. W. od udziału w postępowaniu prowadzonym z wniosku Z. W. z dnia [...] stycznia 2011 r.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania Kolegium stwierdziło, że Z

W. nie wskazał na okoliczności, które mogłyby zmienić ocenę zaskarżonego

rozstrzygnięcia. Nie wskazał na konkretnych zarzutów na poparcie swojej emocjonalnej opinii na temat uzasadnienia zaskarżonej decyzji. Kolegium nie znalazło uzasadnienia dla celowości przeprowadzenie dowodu w związku z zajęciem komorniczym, zaś w odniesieniu do wątpliwości Z. W. co do posiadanych kwalifikacji pracownika socjalnego i kierownika OPS w N. właściwym organem do wyjaśnienia tych wątpliwości jest organ nadzoru, tj. Wojewoda L. W aktach natomiast znajduje się stosowne upoważnienie udzielone E. P. - Kierownikowi OPS w N.

przez Wójta Gminy N. do wydawania decyzji administracyjnych w indywidualnych sprawach z zakresu pomocy społecznej należących do właściwości gminy (zarządzenie Nr 98/2010 Wójta Gminy N. z dnia [...] października 2010 r. w sprawie udzielenia upoważnienia Pani E. P. Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w N.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm./ zwanej dalej p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zaskarżonej do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i procesowego – o ile ich naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Zgodnie z art. 104 ust 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej / Dz.U. z 2009r. Nr 175 poz. 1362 z póź.zm./ w przypadkach szczególnie uzasadnionych, zwłaszcza jeżeli żądanie zwrotu wydatków na udzielenie świadczenia z tytułu opłat określonych w ustawie oraz z tytułu nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części stanowiłoby dla osoby zobowiązanej nadmierne obciążenie lub też niweczyłoby skutki udzielonej pomocy, właściwy organ, który wydał decyzje w sprawie zwrotu należności o których mowa w ust. 1 , na wniosek pracownika socjalnego lub osoby zainteresowanej, może odstąpić od żądania takiego zwrotu, umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń w całości lub w części, odroczy ć termin płatności albo rozłożyć na raty.

Z kolei w świetle § 6 rozporządzenia Ministra Polityki Socjalnej z dnia 22 września 2005r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych / Dz. U. NR 189, poz. 1598 z późn. zm./ w szczególnie uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być na jej wniosek lub na wniosek pracownika socjalnego częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na :

a/ konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług;

b/ konieczności ponoszenia opłat za pobyt członka rodziny w domu pomocy społecznej lub w ośrodku wsparcia i za pobyt członka rodziny w placówce opiekuńczo- wychowawczej, opiekuńczo – leczniczej lub pielęgnacyjno – opiekuńczej;

c/ konieczność korzystania przez więcej niż jedną osobę w rodzinie z pomocy w formie specjalistycznych usług lub usług opiekuńczych w tym co najmniej jedną przewlekle chorą;

d/ zdarzenia losowe.

Użyte przez ustawodawcę w art. 104 ust.4 ustawy określenie " organ może odstąpić" oznacza, że decyzja podejmowana jest w ramach tzw " uznania administracyjnego", a zatem organ nie ma obowiązku lecz ma prawo odstąpienia od żądania zwrotu świadczenia, jego umorzenia lub rozłożenia na raty. Wskazać przy tym należy, że uznanie administracyjne nie może mieć oczywiście zupełnie dowolnego charakteru, lecz powinno być uzasadnione sytuacją osobistą skarżącego w kontekście innych osób oczekujących wsparcia ze strony ośrodka pomocy społecznej.

Wskazany przepis nie precyzuje co oznacza przypadek szczególnie uzasadniony, tak więc organy administracji winne ocenić indywidualnie sytuację każdego ubiegającego się o zastosowania względem niego art. 104 ust. 4 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie organy w sposób szczegółowy dokonały analizy sytuacji osobistej i materialnej skarżącego.

Dochód skarżącego obliczony został zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ust. 3 ustawy o pomoc społecznej i wyniósł 616,72 zł netto plus 200 zł pomocy żywnościowej.

Nie noszą cech dowolności ustalenia organu , iż u Z. W. w marcu 2010r. wykazane zostały usługi opiekuńcze w ilości 138 godzin stąd wysokość odpłatności za te usługi obciążające skarżącego wynoszą /138 x 0,60 zł/ 82,80 zł.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie organ odwoławczy nie przekroczył granic przysługującego mu uznania – utrzymując w mocy decyzję organu I instancji.

Wskazana kwota odpłatności w sytuacji gdy Z. W. posiada środki na niezbędne potrzeby życiowe nie stanowi nadmiernego obciążenia i brak jest podstaw do stwierdzenia, że konieczność poniesienia odpłatności za świadczenie usługi w marcu 2010r. zniweczy skutki udzielonej pomocy.

Podnoszone przez skarżącego twierdzenia, iż sytuacja jego jest znana organom z urzędu jest chybione, bowiem to na nim jako osobie korzystającej ze świadczeń pomocy społecznej ciąży obowiązek informowania organów pomocy społecznej o zmianie sytuacji, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia.

Organy orzekające w niniejszej sprawie prawidłowo przyjęły, że samo kwalifikowanie się do świadczeń specjalistycznych usług opiekuńczych, czy też udzielenie innych świadczeń z pomocy społecznej / zasiłki celowe specjalne, zasiłek na zakup żywności / w przypadku Z. W. wynikające ze złego stanu zdrowia, a nie ze względu na kryterium dochodowe, nie może stanowić szczególnie uzasadnionego przypadku, zwłaszcza, że dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe.

W toku postępowania skarżący nie wykazał by zachodziła jakakolwiek z przesłanek wymienionej w ustawowym rozporządzeniu. Uznając zatem zarzuty skargi za chybione Sąd podzielił pogląd organów o braku podstaw do odstąpienia od żądania zwrotu odpłatności za specjalistyczne usługi opiekuńcze dla osób z zaburzeniami psychicznymi za m-c marzec 2010r.

Podkreślić należy, że jest faktem notorycznym, iż środki , którymi dysponują ośrodki pomocy społecznej są niewystarczające dla zapewnienia tej pomocy w zakresie zgłaszanym przez osoby ubiegające się.

Mając na uwadze podniesione wyżej względy na podstawie art. 151 p.p.s.a orzekło jak w sentencji.