Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1433/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 lutego 2017 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak sędzia del. NSA Leszek Kiermaszek (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Agnieszka Chustecka po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej I. R. i G. R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Lu 499/14 w sprawie ze skargi I. R, i G.a R. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II SA/Lu 499/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę I. R. i G. R. (określanych dalej jako skarżący) na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Lublinie z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Wyrok ten wydano w następujących okolicznościach stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Decyzją dnia [...] maja 1994 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w Hrubieszowie udzielił matce skarżącego, J. R., pozwolenia na budowę na działce nr ewidencyjny [...] budynku gospodarczego o wymiarach 12,25 m x 6,25 m i wysokości 4,50 m ze ścianą oddzielenia pożarowego, usytuowaną w odległości 1,20 m i równolegle do granicy z działką sąsiednią nr ewidencyjny [...]. Budynek miał przylegać do zlokalizowanego już na działce inwestora budynku inwentarskiego i znajdować się w odległości 5,50 m od krawędzi drogi żużlowej.

Dnia [...] marca 2013 r. na wniosek W. G. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Zamościu wszczął postępowanie w sprawie wykonania, zgodnie z przepisami, robót budowlanych przy budowie wspomnianego budynku. Podczas oględzin przeprowadzonych dnia [...] kwietnia 2013 r. organ ustalił, że jego wymiary wynoszą 13,70 m x 6,20 m przy wysokości od 3,05 m do 4,10 m oraz że jest on usytuowany przy innym budynku inwentarskim w odległości 1,20 m (narożnikiem) od granicy z działką nr ewid. [...], 2,20 m od granicy działki nr ewidencyjny [...], stanowiącej drogę dojazdową, oraz 4,20 m od krawędzi jezdni tej drogi utwardzonej tłuczniem.

Organ najpierw decyzją z dnia [...] maja 2013 r. zobowiązał skarżących, będących obecnie właścicielami działki nr [...], do wykonania określonych robót budowlanych, a po uchyleniu tej decyzji przez organ odwoławczy, decyzją z dnia [...] września 2013 r. na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.-Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz.1409 ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa) nałożył na nich obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 31 stycznia 2014 r. projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Obowiązek ten nie został wykonany, wobec czego organ nadzoru budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 5 ustawy, decyzją z dnia [...] lutego 2014r., nr [...] nałożył na skarżących obowiązek rozbiórki części budynku gospodarczego na długości 1,45 m mierząc od strony granicy z drogą gminną.

W odwołaniu od wskazanej decyzji skarżący zwrócili się o wyznaczenie dodatkowego terminu celem wykonania i przedstawienia projektu budowlanego. Zapowiedzieli, że uczynią to niezwłocznie, gdy ich wniosek zostanie uwzględniony. Argumentowali, iż przedłużenie budynku o 1,45 m stanowi skutek pomyłki, a rozbiórka jego części jest dla nich krzywdząca.

Przywołaną wyżej decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Podkreślił, że pozytywny wynik procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 51 ustawy zależy od działania i woli strony, tj. od złożenia wymaganych dokumentów w zakreślonym terminie. Stąd niewykonanie przez skarżących obowiązku przedłożenia projektu budowlanego w świetle art. 51 ust. 5 ustawy oznacza konieczność nakazania rozbiórki budynku w części, w jakiej nie może on być "zalegalizowany". Jego usytuowanie narusza bowiem postanowienia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Grabowiec, zatwierdzonego uchwałą nr [...] Rady Gminy Grabowiec z dnia [...] grudnia 2003 r. i zmienionego dalszymi uchwałami. Według nich działka nr [...] do głębokości około 80 m stanowi teren zabudowy zagrodowej oznaczony na rysunku planu symbolem MR, a w pozostałej części - teren rolny oznaczony na rysunku planu symbolem RM, przy czym linia zabudowy na terenach zabudowanych wynosi min. 6 m od krawędzi jezdni. W piśmie Wójta Gminy Grabowiec z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] zastrzeżono, że minimalna linia zabudowy od drogi gminnej (działka nr [...] ) to 5,25 m od granicy działki w głąb działki nr [...]. W konsekwencji część budynku gospodarczego, co do którego orzeczono rozbiórkę, nie tylko stanowi istotne odstępstwo od ustaleń i warunków wynikających z pozwolenia na budowę, ale narusza minimalną linię zabudowy wyznaczoną przez miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.

Zdaniem organu odwoławczego skarżący nie wykazali żadnego zainteresowania wykonaniem obowiązku nałożonego na nich decyzją z dnia [...] września 2013 r., w tym zmianą zakreślonego im terminu, a ich wnioski i oświadczenia wyrażone w tym zakresie w odwołaniu są spóźnione i świadczą o braku dbałości o własny interes.

Skarżący złożyli skargę na decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Lublinie. Zaakcentowali, że korzystali w dobrej wierze z budynku, który nie przeszkadza osobom trzecim i ma być rozebrany z naruszeniem ich interesów wskutek postępowania wszczętego na wniosek ich sąsiadki, ich zdaniem kierującej się złośliwością. Podtrzymali zarazem zamiar przedłożenia zamiennego projektu budowlanego.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, nawiązując do wcześniejszej argumentacji.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 25 lutego 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie najpierw przytoczył treść zastosowanego wobec skarżących art. 51 ust. 5 ustawy, zgodnie z którym w przypadku niewykonania w terminie obowiązku przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą bądź zaniechanie dalszych robót budowlanych, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W związku z tym przedstawił ponownie ustalenia poczynione podczas oględzin przeprowadzonych dnia [...] kwietnia 2013 r. i stwierdził, że budynek gospodarczy obecnie ma inne wymiary niż te określone w pozwoleniu na budowę. Nie zakwestionował wyjaśnień skarżących, że nie ponoszą oni winy w rozpatrywanym zakresie, lecz zaznaczył zarazem, iż tylko do nich, jako do obecnych właścicieli działki, na której budynek się znajduje, organ nadzoru budowlanego może kierować swoje decyzje.

Sąd odnotował również spostrzeżenia zawarte w piśmie Wójta Gminy Grabowiec z dnia [...] maja 2013 r., w świetle których przekroczona została minimalna linia zabudowy wynikająca z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jego zdaniem zatem organ nadzoru budowlanego zasadnie uruchomił postępowanie naprawcze w celu doprowadzenia do zgodności z prawem zrealizowanych robót budowlanych i stosownie do art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy decyzją z dnia [...] września 2013 r. nałożył na skarżących obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku gospodarczego. Skarżący niewątpliwie tego obowiązku nie wykonali, toteż w niniejszej sprawie zachodziła podstawa do wydania nakazu rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy.

Sąd uznał, że ustalony stan faktyczny sprawy znajduje odzwierciedlenie w zebranym materiale dowodowym, który został przez organy administracji oceniony zgodnie z regułami ustanowionymi przez art. 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., dalej powoływanej jako K.p.a.), prowadząc do prawidłowego zastosowania tej normy prawa materialnego. Powołując się na orzecznictwo podniósł, iż wykonanie projektu budowlanego zamiennego jest niezbędnym elementem trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy i wyznacznikiem dalszego postępowania, umożliwiając doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W jego ocenie organy nadzoru budowlanego dokonały wszechstronnej analizy zebranego materiału w sprawie, lecz mogły się kierować wyłącznie treścią przepisów prawa budowlanego, bez możliwości wzięcia pod uwagę strat, jakie poniosą skarżący wskutek nakazanej przez nie rozbiórki.

Z tych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej powoływanej jako P.p.s.a.).

Skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem, wnieśli skargę kasacyjną od wyroku z dnia 25 lutego 2015 r., zaskarżając to orzeczenie w całości.

Skarga kasacyjna zawiera zarówno zarzut materialnoprawny, sformułowany w pierwszej kolejności, jak i zarzut procesowy.

Najpierw pełnomocnik zarzucił niewłaściwe zastosowanie art. 51 ust. 5 w związku z art. 103 ust. 1 i 2 oraz art. 108 ustawy poprzez nakazanie skarżącym rozbiórki części obiektu gospodarczego wskutek niewykonania przez nich obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, podczas gdy pozwolenie na budowę tego obiektu z dnia 9 maja 1994 r. uzyskała poprzednia właścicielka nieruchomości, a budynek został wybudowany w całości w czasie, gdy obowiązywała ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.), która nie przewidywała pojęcia samowoli budowlanej, a w konsekwencji rozbiórki obiektu.

Z kolei zarzut procesowy został odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a. Pełnomocnik stwierdził w tym zakresie, że Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, który organ zebrał z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., co doprowadziło do błędnego zastosowania art. 151 P.p.s.a. i nieuzasadnionego oddalenia skargi.

W oparciu o te podstawy kasacyjne pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor na wstępie przedstawił treść zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz stan faktyczny sprawy, po czym przyznał, że skarżący wprawdzie nie wykonali nałożonego na nich obowiązku, choć – jak podkreślali – bez swojej winy, lecz uznał to za okoliczność pozbawioną znaczenia dla sprawy. Powtórzył bowiem, że całość działań łączących się z uzyskaniem pozwolenia na budowę oraz przeprowadzeniem robót budowlanych odbyła się w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, która "co do obiektów wybudowanych w ramach obecnej samowoli budowlanej nie przewidywała tak drastycznego rygoru nakazania rozbiórki obiektu, jednakże szereg sankcji administracyjnych, umieszczonych przez ustawodawcę w przepisach karnych tejże ustawy". Skądinąd termin "samowola budowlana" nie był w tym czasie znany. W tym kontekście na podstawie orzecznictwa doszedł do wniosku, że przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. stosuje się do obiektów, które nie później niż do dnia 31 grudnia 1994 r. były wybudowane w stopniu umożliwiającym wydanie pozwolenia na ich użytkowanie lub znajdowały się co najmniej w stanie surowym zamkniętym pozwalającym uznać budowę za zakończoną. Podkreślił, iż w stanie faktycznym niniejszej sprawy matka skarżącego uzyskała pozwolenie na budowę dnia [...] maja

1994 r. i do końca tego roku, "na przestrzeni miesięcy wiosenno-letnich," obiekt został posadowiony, a skarżący wraz z matką zaczął z niego korzystać. Po dniu 31 grudnia 1994 r. nie wykonywano już żadnych robót budowlanych.

Pełnomocnik przywołał treść przepisu przejściowego zawartego w art. 103 ust. 2 ustawy, w świetle którego przepisu art. 48 ustawy – jak zaznaczył, dotyczącego samowoli budowlanej – nie stosuje się do takich obiektów. Przytoczył tezy kilku orzeczeń odnoszących się do zakończenia budowy w rozumieniu wspomnianego przepisu i skonstatował, że w sprawie można było zastosować przepisy art. 37-40 poprzednio obowiązującej ustawy-Prawo budowlane, które w okolicznościach jej stanu faktycznego nie uprawniały do nakazania przymusowej rozbiórki. Jego zdaniem to na organie nadzoru budowlanego ciążył obowiązek ustalenia daty zakończenia budowy oraz uwzględnienia podczas postępowania legalizacyjnego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w czasie, gdy dopuszczono się samowoli. Tymczasem Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę plan obecnie obowiązujący, który został uchwalony dopiero w 2003 r. Stosownie zaś do uzasadnienia wyroku wydanego w sprawie ze skargi sąsiadki skarżących dnia 24 marca 1995 r. pozwolenie na budowę spornego budynku wydane zostało zgodnie z planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego Gminy Grabowiec, zatwierdzonym uchwałą Rady tej Gminy z dnia [...] grudnia 1991 r.

W kolejnej części uzasadnienia skargi kasacyjnej jej autor przywołał orzecznictwo, w myśl którego zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. może stanowić podstawę kasacyjną, jeżeli uzasadnienie zaskarżonego wyroku sporządzono w sposób uniemożliwiający jego kontrolę instancyjną.

W. G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o utrzymanie w mocy decyzji z dnia [...] kwietnia 2015 r. nakazującej rozbiórkę. Zakwestionowała w niej prawdziwość oświadczenia, że budowa spornego obiektu została zakończona w okresie obowiązywania ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane, wskazując, iż nastąpiło to dopiero w latach 1995 - 2002. Dlatego jej zdaniem należało orzec rozbiórkę na podstawie przepisów obowiązujących od 1 stycznia 1995 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Przystępując do jej rozpoznania w pierwszej kolejności należy odnieść się do przepisów intertemporalnych wymienionych w ramach jej zarzutu materialnoprawnego. Wprawdzie bowiem kwestia ta nie była rozpatrywana przez Sąd pierwszej instancji, a wcześniej przez organy, zaś przez skarżących została podniesiona dopiero w skardze kasacyjnej, lecz niewątpliwie można ją uznać za zasadniczą dla stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu tej skargi. Oczywiście, z tego punktu widzenia bez znaczenia pozostaje art. 108 ustawy, którego treść ogranicza się do wskazania daty wejścia ustawy w życie (1 stycznia 1995 r.). Kluczowe natomiast są inne przepisy objęte analizowanym zarzutem, a mianowicie międzyczasowe przepisy art. 103 ust. 1 i 2 ustawy.

Pełnomocnik skarżących całkowicie błędnie interpretuje reguły zawarte w tych przepisach. W myśl art. 103 ust. 1 ustawy do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2. To od tej zasady stosowania ustawy, jako prawa nowego i obowiązującego, wprowadzono więc odstępstwo polegające na sięgnięciu po przepisy dotychczasowe, które w pozostałym zakresie utraciły moc (art. 107 ust. 1 ustawy). Odstępstwo takie może zatem odnosić się wyłącznie do przypadku odpowiadającego hipotezie art. 103 ust. 2 ustawy. W myśl jego treści przepisu art. 48 ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, gdyż do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe, tj. przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane.

Nie ulega wątpliwości, że budynek skarżących, którego częściową rozbiórkę nakazano w niniejszej sprawie, nie należy do tego rodzaju obiektów, skoro nawet w świetle wywodów ich pełnomocnika, kwestionowanych zresztą w odpowiedzi na skargę kasacyjną, posiada on tylko jedną ich cechę spośród tych, jakie według art. 103 ust. 2 ustawy przesądzają łącznie o zaliczeniu do rozpatrywanej kategorii - jego budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy. Pełnomocnik utracił jednak z pola widzenia najważniejszy fakt, że rozbiórki części tego obiektu nie nakazano na podstawie art. 48 ustawy. Tymczasem, jak już zauważono, w art. 103 ust. 2 ustawy dopuszczono zastosowanie przepisów wcześniejszych wyłącznie w przypadkach odpowiadających hipotezie art. 48 ustawy. Innymi słowy, określono w nim temporalny zakres zastosowania tylko tego jednego przepisu ustawy. W art. 48 ustawy mowa zaś o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. W efekcie wyjątek od zasady bezpośredniego stosowania przepisów ustawy z mocy jej art. 103 ust. 2 dotyczy jedynie samowoli budowlanej, i to o ile spełnia one dalsze kryteria wymienione w tym przepisie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 1968/14, LEX nr 2111133). Gwoli ścisłości podkreślenia przy tym wymaga, że wbrew poglądom pełnomocnika skarżących określenie "samowola budowlana", oznaczające m.in. obiekt budowlany wybudowany bez pozwolenia na budowę, nie występuje także w obecnie obowiązującej ustawie - Prawo budowlane.

Jest zaś poza sporem, że budynek skarżących nie stanowił samowoli w znaczeniu wynikającym z art. 48 ustawy, ponieważ wzniesiono go na podstawie pozwolenia na budowę z dnia [...] maja 1994 r. Naruszenie prawa budowlanego, jakiego dopuszczono się podczas jego realizacji, sprowadza się do istotnego odstępstwa od ustaleń i warunków tego pozwolenia. W takim stanie rzeczy nie można było zastosować art. 48 ustawy, a co za tym idzie również art. 103 ust. 2 ustawy. W postępowaniu w przedmiocie odstępstwa od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę wydanym przed wejściem w życie ustawy nie ma żadnego znaczenia data zakończenia budowy. Bez względu na to, czy roboty budowlane zostały wykonane przed dniem 1 stycznia 1995 r., czy po tej dacie postępowanie w takiej sprawie winno być prowadzone w trybie i na zasadach określonych w art. 50 i art. 51 ustawy.

W rozpoznawanej sprawie zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 5 ustawy, który przewiduje m.in. rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części w razie niewykonania obowiązku wynikającego z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, nawiązującego już na wstępie do art. 50 ust. 1 ustawy (przepis ten zawiera jednoznaczne zastrzeżenie, iż znajduje zastosowanie w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 ustawy). Zgodnie z art. 50 ust. 1 i art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy jeżeli ten inny przypadek, tj. niestanowiący samowoli budowlanej w przyjętym wyżej rozumieniu, polega na istotnym odstąpieniu od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych i w drodze decyzji nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W sytuacji, gdy roboty budowlane zostały już wykonane, jak to było w niniejszej sprawie, przepisy te stosuje się odpowiednio (art. 51 ust. 7 ustawy), wobec czego organ powinien poprzestać na wydaniu decyzji, gdyż zbędne już jest podejmowanie tymczasowych środków mających zapobiegać bezprawnej kontynuacji takich robót.

Wykonanie obowiązku przedłożenia zamiennego projektu budowlanego warunkuje dalszy przebieg i wynik postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego. Bez tego dokumentu organ nie ma wszak możliwości dokonania pełnej oceny wykonanych robót budowlanych pod względem ich zgodności z prawem, a także określenia działań mających doprowadzić obiekt do stanu, który by temu prawu odpowiadał (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II OSK 2827/14, LEX nr 2102254). Dlatego w art. 51 ust. 5 ustawy przewidziano, że w przypadku gdy obowiązek w rozpatrywanej materii nie zostanie wykonany w terminie, organ wydaje decyzję pociągającą za sobą stosowne konsekwencje dla strony: nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Bezsprzecznie w niniejszej sprawie zachodziła sytuacja, o której mowa w tym przepisie, ponadto bezprzedmiotowe było w niej wstrzymanie robót budowlanych i można było zastosować wyłącznie środek polegający na odwróceniu skutków wykonanych robót budowlanych, które nie znajdowały podstaw w pozwoleniu budowlanym, tj. na nakazaniu częściowej rozbiórki budynku.

Z tego względu w skardze kasacyjnej bezzasadnie zarzucono naruszenie art. 51 ust. 5 ustawy. Skarżący nie przedłożyli zamiennego projektu budowlanego ani w wyznaczonym w decyzji z dnia [...] września 2013 r. terminie (do dnia 31 stycznia

2014 r.), ani po wydaniu w dniu [...] lutego 2014 r. decyzji nakazującej rozbiórkę, mimo że zapowiadali taką gotowość zarówno w odwołaniu od tej decyzji, jak i w skardze. Organ nadzoru budowlanego nie miał więc możliwości odstąpienia od wdrożenia rygoru, jaki wiązał się z upływem tego terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2113/10, LEX nr 1123114 i z dnia 17 czerwca 2016 r., sygn. akt II OSK 2508/14, LEX nr 2083534). Nie mógł również bez projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych dokonać pełnej oceny tych robót, stosownie do poglądów wyrażanych w orzecznictwie obejmującej postanowienia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego innych niż ten, który obowiązuje obecnie (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, ONSAiWSA 2014, nr 6, poz. 89 oraz wyrok tego Sądu z dnia 20 października 2015 r., sygn. akt II OSK 646/14, LEX nr 2002691).

Bezzasadność sformułowanego w skardze kasacyjnej zarzutu niewłaściwego zastosowania prawa materialnego w istocie przesądza, że również podniesiony w niej zarzut procesowy okazał się chybiony. Zarzut ten został odniesiony do art. 141 § 4 P.p.s.a. określającego wymogi, jakie powinno spełniać uzasadnienie sądu administracyjnego. Zdaniem pełnomocnika skarżących uzasadnienie zaskarżonego wyroku tym wymogom nie odpowiada, gdyż Sąd pierwszej instancji dokonał wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i w jej wyniku błędnie oddalił skargę. Ponadto w uzasadnieniu skargi kasacyjnej uznano, że uzasadnienie to nie poddaje się kontroli instancyjnej. Ze stanowiskiem takim nie można się zgodzić. Pomijając kwestię, że zarzut ten nie został w sposób rzeczowy umotywowany, wskazać należy, że Sąd pierwszej instancji dostrzegł przecież wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie dla zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 oraz 51 ust. 5 ustawy, w szczególności to, że skarżący nie wykonali obowiązku przedłożenia zamiennego projektu budowlanego w wyznaczonym terminie, oraz jasno i wyczerpująco wyjaśnił dlaczego zaskarżona orzekająca o rozbiórce części budynku odpowiada prawu.

Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny, wobec braku podstaw branych pod uwagę z urzędu, stosownie do art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił.