Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1381/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-04-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 115 poz 1229
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędzia NSA Mirosława Włodarczak-Siuda (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 marca 2012 r. sprawy ze skargi P.Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom oddala skargę.


UZASADNIENIE

P.Ś. wnioskiem z dnia [...] roku zwrócił się do Wójta Gminy o "podjęcie interwencji" w sprawie zalewania i podtapiania należących do niego działek o nr [...]oraz o nr [...] położonych w [...], gmina [...]

Zdaniem wnioskodawcy przyczynę tego stanu stanowią działania właścicielki działki sąsiedniej o nr [...]– A.Z., która wskutek podwyższenia terenu swojej działki o ok. [...] cm ([...]roku), nie zabezpieczając przy tym odpowiedniej instalacji odpływowej, spowodowała spływ wody opadowej na działki

o nr [...] powodując w konsekwencji ich podtapianie i powstawanie rozlewisk

na powierzchni ok. 50 % wskazanych nieruchomości.

Wnioskodawca zaznaczył, że przed ingerencją A.Z. spływ wód opadowych następował z działki o nr [...] na działkę o nr [...] i dalej, podkreślając, że działki będące jego własnością są odpowiednio zdrenowane i spełniają wszelkie wymogi prawa.

P.Ś. wskazał, że właściciele działki nr [...] podwyższając teren swojej działki - naruszyli zapisy decyzji z dnia [...] r. o ustaleniu na rzecz A.Z. warunków zabudowy dla inwestycji zlokalizowanej na działce nr [...] położonej w [...], gmina [...]– w szczególności pkt 2 lit. "d" – zobowiązujący właścicieli tej działki do odprowadzania wód deszczowych indywidualnie w ramach własnej działki. Jednocześnie wnioskodawca zaznaczył, że w odległości około [...] metrów od dz. Nr [...] znajduje się rów melioracyjny, do którego nie są odprowadzane wody powierzchniowe.

Wobec powyższego wnioskodawca powołując się na przepis art. 29 ust.

3 ustawy Prawo wodne wniósł o przywrócenie stanu zgodnego z prawem polegającego na nakazaniu właścicielom działki [...] zaprzestania naruszeń oraz przywrócenie stanu poprzedniego poprzez wykonanie prac ziemnych zmierzających do stworzenia instalacji drenarsko – odpływowej odprowadzającej ciecze do rowu melioracyjnego oraz wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom np. studzienek chłonnych.

Konsekwencją powyższego wniosku było wszczęcie postępowania przez Wójta Gminy. W toku postępowania organ zwrócił się do W. M., jako biegłego specjalisty w sprawach melioracji wodnych, o wydanie opinii w sprawie naruszenia stosunków wodnych.

W sporządzonej opinii z [...] r. uzupełnionej wyjaśnieniem z [...] r. biegły stwierdził, że przed zmianą ukształtowania terenu woda spływała

w kierunku południowo – wschodnim na dz. Nr [...], obecnie zaś spływ powierzchniowy odbywa się w kierunku południowym i południowo – zachodnim poprzez działkę [...] na działkę [...]. Zdaniem biegłego przyczyną zalewania działek wnioskodawcy były intensywne opady atmosferyczne, przy jednoczesnym stwierdzeniu słabej przepuszczalności gruntu oraz braku prawidłowego odprowadzania wody, którego nie zapewni pojedynczy sączek drenarski. Biegły zalecił wnioskodawcy przeprowadzenie prawidłowego drenażu na swoim terenie oraz poprawę odpływu wód powierzchniowych z działki nr [...].

Decyzją z dnia [...]r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm.), Wójt Gminy odmówił nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] obręb [...]gmina [...], stanowiącej własność A. i Z. Z..

Uzasadniając swoje stanowisko organ pierwszej instancji powołał się na przeprowadzone w toku postępowania oględziny działki nr [...]z dnia [...]., a także z dnia [...] r., które nie potwierdziły, aby woda deszczowa z obiektów budowlanych zlokalizowanych na tej działce była odprowadzana na teren działki nr [...], dochodząc do wniosków przeciwnych, że wody opadowe z dz. Nr [...] są odprowadzane bezpośrednio do systemu kanalizacji deszczowej, który odprowadza te wody do ziemi w granicach własnej posesji.

Wójt Gminy stwierdził również, że na tereny działek nr [...] obręb [...] zostały nawiezione bardzo duże ilości ziemi powodując podwyższenie terenu działek nr [...].

Organ powołał się również na sporządzoną w toku postępowania przez biegłego o specjalności melioracje wodne – W. M. – opinię, w której ustalono,

że na działce [...] powierzchnia terenu została ukształtowana ze spadkiem w kierunku południowo – zachodnim w stronę działki nr [...]. Ponadto biegły ustalił,

że pierwotnie teren działek o numerach [...] był tak ukształtowany, że wody powierzchniowe z obszaru działki [...] spływały częściowo na działkę o nr [...],

a w większości na działkę o nr [...]. Natomiast z działek o nr [...] wody spływały w kierunku południowym. Według biegłego obecnie teren działki nr [...] przy granicy z działka nr [...] ukształtowano ze spadkiem w kierunku wschodnim – czyli w kierunku dz. [...]. Całość obszaru obejmującego działki o nr [...] ma spadek w kierunku południowym, czyli do działek o nr [...]. Najniższe miejsce, w którym w chwili obecnej odbywa się spływ wód powierzchniowych z terenu spornych działek znajduje się wzdłuż granicy działek o nr [...], natomiast spływ powierzchniowy z działek o nr [...] następuje tylko na działki o nr [...] Zdaniem biegłego istniejąca na granicy dziełek [...] roślinność przy intensywnych opadach atmosferycznych będzie stanowiła przeszkodę dla swobodnego spływu wód opadowych w kierunku dz. [...], w którym to przypadku część wody popłynie w kierunku dz. Nr [...]. Jako przyczynę zalewania działek nr [...] biegły wskazał intensywne opady atmosferyczne, napływ wód powierzchniowych z obszaru zabudowy mieszkalnej oraz słaba przepuszczalność gruntu działek nr [...].

Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, znajdującego się

w aktach sprawy doprowadziła organ do stwierdzenia, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy podniesienie poziomu dz. nr [...] nie wpłynęło na zmianę stanu wody na gruncie dz. nr [...], czy też zmianę kierunku odpływu wód opadowych z działki [...] na działki wnioskodawcy.

W tym miejscu organ pierwszej instancji przytoczył treść przepisu art. 29 ustawy Prawo wodne oraz podniósł, że przeprowadzone postępowanie dowodowe nie wykazało, aby w sprawie doszło do zmian stosunków wodnych na dz. nr [...]ze szkodą dla właścicieli sąsiednich gruntów o nr [...] uzasadniające zastosowanie powołanego przepisu.

Wójt Gminy podkreślił, że wnioskodawca sam na przełomie roku [...] podniósł teren działek nr [...], które to działanie spowodowało utrudnienia w spływie wód powierzchniowych z działki nr [...] obręb [...].

Nie zgadzając się z powyższą decyzją P.Ś. złożył od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości ewentualnie przekazanie do ponownego rozpoznania, jako podjętej z naruszeniem prawa, czyli art. 29 ust. 3 ustawy Prawo wodne wobec braku nakazania przez Wójta przywrócenia poprzednich stosunków wodnych, bowiem zdaniem odwołującego przed ingerencją właścicieli działki nr [...]– wody opadowe spływały z działki nr [...] na działkę nr [...] i dalej na [...], z kolei aktualnie woda spływa z działki nr [...] na działkę nr [...].

Zdaniem odwołującego doszło również do naruszenia postanowień decyzji z dnia [...]r. o warunkach zabudowy, w szczególności pkt 2 lit. d – w myśl którego właściciele działki [...] zostali zobowiązani odprowadzać wody deszczowe indywidualnie w ramach własnej działki. Zdaniem odwołującego działka nr [...] bez połączenia drenarskiego z rowem melioracyjnym nie jest w stanie przyjąć wód opadowych i muszą one wysiękać na działkach sąsiednich.

Odwołujący zarzucił ponadto naruszenie art. 106 ust. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 70 – 77 ustawy z dnia 18 lipca 2011 r. Prawo wodne, a także art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wobec braku pozyskania stanowiska Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych przy ustaleniu warunków zabudowy działki nr [...].

W ocenie odwołującego powołanie przez organ biegłego stanowiło o naruszeniu art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem w postanowieniu o jego powołaniu wskazano jakie ustalenia należy poczynić w tym: na których działkach dokonano zmiany i w jakim przedziale czasowym oraz jakie urządzenia i jakie czynności zapobiegające szkodom w przypadku stwierdzenia zmiany stosunków wodnych należałoby dokonać na działkach, gdzie te zmiany dokonano – które nie zostały jednakże przez biegłego uczynione. Tymczasem biegły badał jedynie kierunek spływania wód tylko przed podniesieniem terenu na działce [...] i po tym podniesieniu, z kolei wnioskodawca wskazywał, że istotne jest zbadanie spływu wód i odniesienie rzędnych na mapach historycznych od lat 90 – tych, przed podniesieniem wysokości terenu na działce [...]oraz kolejnych [...] i konsekwentnie dopiero działki [...].

Reasumując P.Ś. podniósł, że teren działek nr [...] ma dużą przepuszczalność, wynikającą ze sprawnej instalacji drenarskiej, która jest na bieżąco serwisowana i udrażniana, nie jest jednak w stanie odebrać wód dostarczanych

z sąsiedniej nieruchomości o nr [...]– nie posiadającej własnej instalacji i podłączenia do rowu melioracyjnego.

Rozpoznając powyższe odwołanie decyzją z dnia [...]r.,

Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podniósł, że ocena zmiany stosunków wodnych stosownie do art. 29 ustawy Prawo wodne wymaga wiadomości specjalnych i odpowiedniej wiedzy z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych, ewentualnie odpowiednich analiz, badań, pomiarów lub obliczeń. W sytuacji zaistnienia różnicy stanowisk poszkodowanego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych, opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między dokonanymi działaniami a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Zdaniem Kolegium taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, bowiem z jednej strony właściciel działek nr [...] zarzuca właścicielowi działki nr [...], że podnosząc jej teren zmienił kierunek spływu wód powierzchniowych w sposób powodujący zalewania i podtapianie jego działek. Z drugiej zaś strony właściciele działki nr [...] twierdzą, że podwyższając teren działki wykonali przy tym drenaż z zasypką żwirową do poziomu terenu z odpływem w kierunku zachodnim, którym to drenażem odprowadzane są wody opadowe z dachów zespołu domków wczasowych z tej działki.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji, że podwyższenie terenu działki nr [...] nie spowodowało szkodliwej zmiany stanu wód na gruntach odwołującego się. Organ odwoławczy podkreślił, że rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie organ pierwszej instancji oparł o merytoryczną opinię niezależnego biegłego, powołanego przez organ, nie powołując się przy tym na, znajdującą się w aktach sprawy, opinię geologa, sporządzoną na zlecenie właścicieli działki nr [...]

Zdaniem organu biegły jednoznacznie stwierdził, że na działce [...] wykonano podniesienie poziomu terenu, wykonując przy tym drenaż z zasypką żwirowa

z odpływem w kierunku zachodnim, odwrotnym w stosunku do działek P.Ś., a przyczyną zalewania i podtapiania działek nr [...] nie jest napływ wód powierzchniowych z działki nr [...], bowiem powierzchnia jej terenu została ukształtowana ze spadkiem w kierunku południowo – zachodnim w stronę działki [...] Całość zaś obszaru obu działek skarżącego ma spadek w kierunku południowym i w tym kierunku odbywa się spływ wód powierzchniowych i gruntowych.

W dalszej części uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia Kolegium zauważyło,

że opinia biegłego i geologa są zbieżne, co do przyczyny zalewania i podtapiania działek nr [...], którą na pewno nie jest napływ wód powierzchniowych z działki

nr [...]. Wyjaśniając, że zjawisko okresowych zastoisk wodnych związane jest

z intensywnością opadów w krótkim okresie czasowym lub nagłych roztopów po zimie oraz nieprzepuszczalnością podłoża – gliny i niewydolnością sączka drenarskiego na działkach odwołującego się.

Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczącego naruszenia art. 29

ust. 3 ustawy Prawo wodne poprzez odmowę nakazania przywrócenia stanu poprzedniego Kolegium zwróciło uwagę, że organ pierwszej instancji podjął decyzję na podstawie ustaleń dokonanych przez biegłego posiadającego odpowiednią wiedzę z zakresu melioracji wodnych.

Ponadto organ odwoławczy za niezasadny uznał zarzut naruszenia przepisów określonych w art. 53 ust. 4 pkt 6 i ust. 5 oraz art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu

i zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 70 – 77 Prawa wodnego poprzez niedokonanie uzgodnienia warunków zabudowy działki nr [...] z Zarządem Melioracji i Urządzeń Wodnych, powołując się przy tym na pismo tego organu z dnia [...]r., z którego wynika, że na działkach o nr [...] oraz [...] brak jest zewidencjonowanych urządzeń melioracji wodnych.

Podobnie za niezasadny Kolegium uznało zarzut naruszenia art. 84 K.p.a. polegający na nie wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, zwłaszcza nie wyegzekwowanie przez organ pierwszej instancji udzielenia odpowiedz przez biegłego na pytania postawione w postanowieniu organu pierwszej instancji z dnia [...] r. powołującym biegłego. Organ odwoławczy wyjaśnił przy tym, że postępowanie na podstawie art. 29 Prawa wodnego wszczyna się na wniosek, którym organ jest związany, zatem powtarzane przez odwołującego żądanie zbadania stosunków wodnych na działkach powstałych po podziale działki nr [...] wykracza poza granice postępowania, zakreślone żądaniem zawartym we wniosku – odnoszącym się do zobowiązania właścicieli działki [...] do przywrócenia stosunków wodnych do stanu poprzedniego.

Organ drugiej instancji odnosząc się do zarzutu odwołania polegającego

na naruszeniu warunków ustalonych w pkt 2 decyzji Wójta Gminy z dnia

[...] r. ustalającej warunki zabudowy – zgodnie z którym zobowiązano właścicieli działki nr [...] do odprowadzania wód deszczowych w ramach własnej działki – uznał ten zarzut za bezzasadny wobec jednoznacznego stwierdzenia przez biegłego, że na działce nr [...] wykonano drenaż z zasypką żwirową do poziomu terenu z odpływem podziemnym w kierunku zachodnim, czyli przeciwnym do działek odwołującego, które położone są od strony wschodniej. Organ podkreślił, że drenażem tym odprowadzane są również wody opadowe z dachów zespołu domków wczasowych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

złożył P.Ś. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie art. 29

ust. 3, art. 70 – 77 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, art. 53 ust. 4 pkt 6,

ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, art. 84, art. 106 ust. 5 Kodeksu postępowania administracyjnego, a ponadto zarzucił naruszenie warunków ustalonych w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. Nr [...] ustalającej warunki zabudowy dla działki [...] oraz nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy.

Wobec powyższych naruszeń skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji

w całości ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji celem uzupełnienia postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego oraz uzyskania stanowiska Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w celu pełniejszego uzasadnienia nakazania A. i Z. Z. przywrócenia stanu poprzedniego działki nr [...]w [...] stosownie do art. 29

ust. 3 Prawa wodnego lub wykonania urządzeń na działce nr [...] zapobiegających szkodom na działkach [...] w [...]

Zdaniem skarżącego prace dokonane na działce nr [...] przez jej właścicieli – A. i Z. Z. – polegające na podniesieniu w okresie [...] r. oraz wcześniej gruntu na działce o ok. [...] cm spowodowało naruszenie stosunków wodnych. Powyższe prace zostały wykonane bez zabezpieczenia odpowiedniej instalacji odpływowej, a w efekcie spowodowały, że wody opadowe zaczęły spływać na działki skarżącego o nr [...] powodując ich podtapianie i powstawanie rozlewisk na powierzchni ok 50 % tych działek.

Jednocześnie skarżący podkreślił, że przed ingerencją sąsiadów wody opadowe odpływały z działki nr [...] na działkę nr [...] i dalej na działkę nr [...]w kierunku południowo – zachodnim do działki [...]

Ponadto skarżący zaznaczył wskazując na potrzebę sprostowania błędnego ustalenia dotyczącego posiadania tylko jednego sączka drenarskiego, że jego nieruchomość jest odpowiednio zdrenowana i spełnia w tym zakresie wszelkie wymogi prawa, faktycznie posiada w pełni sprawnych i co roku sprawdzanych pięć sączków drenarskich, które powinny sobie poradzić z drenażem naturalnej ilości wód powierzchniowych przypadających na te działki, a nie zalewanych przez działki sąsiednie. We wnioskach końcowych skargi P.Ś. wskazał, że dołożył dodatkowo 1 sączek.

W ocenie P.Ś. powyższe działania właścicieli działki [...] naruszyły ponadto wydaną dla ich działki decyzję o warunkach zabudowy, na podstawie której zostali zobowiązani do odprowadzania wody deszczowej w ramach własnej działki.

Zdaniem skarżącego brak podłączenia działki nr [...] do rowu melioracyjnego (oddalonego od tej działki o około 500 – 600 metrów) powoduje, że wody opadowe

i ściekowe nie są w żaden sposób zagospodarowane. W tej sytuacji, w ocenie skarżącego, gdyby nawet wody na działce nr [...] były odprowadzane do gruntu, to i tak wysiękają na powierzchni i łącząc się z pozostałymi wodami niezagospodarowanymi spływają pod wpływem usypanego nachylenia na działki nr [...].

Dodatkowo skarżący podniósł, że wykonanie drenażu z zasypką żwirową, którą odprowadzane są wody opadowe z działki [...], nie jest wystarczające skoro wody z tego drenażu się wylewają, a w ocenie skarżącego, powinny być odprowadzane do rowu melioracyjnego, z którym drenaż z tej działki nie został połączony.

W dalszej części skargi P. Ś. podniósł naruszenie art. 106 ust. 5 K.p.a. oraz art. 70 – 77 ustawy Prawo wodne, a także art. 53 ust. 4 pkt 6, ust. 5, art. 64 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które zostały naruszone wobec braku pozyskania przez A. i Z. Z. stanowiska Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych, które zdaniem skarżącego niezbędne jest w związku z art. 70 -77 ustawy Prawo wodne. Z powołanym organem winny być uzgodnione projekty i zabudowy na przedmiotowym terenie, które zabezpieczają zachowanie stosunków wodnych oraz zabezpieczają interesy działek postronnych.

W ocenie skarżącego gdyby właściciele działki nr [...] dokonali ustaleń

z powyższym organem oraz zastosowali się do wskazań określonych w decyzji

o warunkach zabudowy w zakresie gospodarki wodnej, wówczas teren skarżącego nie byłby zalewany.

Skarżący podniósł, że Kolegium nie opierając się na opinii geologa, a jedynie na opinii biegłego dla uzasadnienia swojego stanowiska wskazuje na treść opinii geologa. Skarżący zwrócił uwagę, że opinia geologa zawiera szereg sprzeczności, bowiem opatrzona jest datą [...] r., natomiast jako dzień oględzin działek, przy których skarżący nie był obecny, wskazano datę – [...] r.

Ponadto P.Ś. wskazał, że istotną, a niewyjaśnioną kwestią w niniejszej sprawie pozostaje zmiana wysokości poszczególnych działek. Na powyższe zwracał uwagę skarżący podnosząc konieczność zbadania kierunku spływu wód i odniesienie rzędnych na mapach historycznych od lat 90 – tych, czyli przed podniesieniem wysokości terenu na działce nr [...] i kolejnych [...] i konsekwentnie dopiero [...]. Obecnie w wyniku kolejnych niedozwolonych działań i podnoszenia terenu na działce nr [...] powstała swoista niecka. Potwierdza to wskazane przez skarżącego zaburzenie naturalnego spływu. Wcześniej woda płynęła w kierunku południowo – zachodnim. Z kolei podniesienie terenu na działkach [...] spowodowało odwrócenie spadku terenu powodujące zmianę kierunku spływania wód w kierunku południowo – wschodnim na działki nr [...] należące do skarżącego.

Skarżący podkreślił, że mimo jego wniosków nie zbadano nawet map geologicznych i geodezyjnych tego terenu z lat 90 – tych przed podniesieniem pierwszej działki [...] i usypaniu wysokiej skarpy. Zarzucając przy tym powołanemu przez organ biegłemu badanie jedynie kierunku spływu wód przed podniesieniem terenu na działce [...] i po jego podniesieniu.

Na marginesie skarżący podał, że fakt zalewania jego działek przyznał również biegły w złożonej opinii oraz jej uzupełnieniu.

Powyższe okoliczności wskazują, że sprawa winna zostać przekazana

do ponownego rozpoznania przez Wójta Gminy celem uzupełnienia postępowania dowodowego, w zakresie uzyskania opinii biegłego oraz uzyskania stanowiska Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie oraz podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jak i poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy nie naruszają przepisów w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

W niniejszej sprawie żądanie wnioskodawcy, właściciela działek [...] położonych w [...], upatrującego związek pomiędzy podniesieniem terenu działki sąsiedniej nr [...] oraz wynikającej z tego faktu zmiany kierunku spływu wód powierzchniowych z zalewaniem jego działek oparte zostało o art. 29 ustawy z dnia

18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2001 r., Nr 115, poz. 1229 ze zm.) zwanej

w dalszej części uzasadnienia "ustawą" zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie,

a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł, ze szkodą dla gruntów sąsiednich, a także odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (art. 29 ust. 3).

Powołany przepis art. 29 ust. 3 ustawy należy rozumieć w ten sposób, że sam fakt dokonania określonej zmiany na gruncie nie jest wystarczający do jego zastosowania. Konieczne jest nadto ustalenie, że zmiana zmodyfikowała stan wody

na gruncie powodując pogorszenie stosunków wodnych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Dla przypisania odpowiedzialności za szkodliwą zmianę stosunków wodnych niezbędne jest ustalenie związku przyczynowego między działaniem a szkodą (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 609/08, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W orzecznictwie podkreśla się, że zmiany dokonane przez właściciela na jego gruncie mogą być różnego rodzaju. Może to być zmiana naturalnego ukształtowania terenu np. nawiezienie ziemi w celu podwyższenia terenu, usunięcie tej ziemi w celu obniżenia terenu, wykopanie rowu, wykonanie robót budowlanych np. wybetonowanie działki, wzniesienie murowanego ogrodzenia, a także wykonanie innego rodzaju prac, powodujących określone zmiany na gruncie właściciela nieruchomości (por. wyrok WSA w Lublinie z dnia 19 lutego 2008 r., sygn. akt II SA/Lu 880/07, publ. LEX nr 466028).

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że właściciel działki nr [...] wykonał

na swojej nieruchomości prace polegające na podwyższeniu jej terenu poprzez nawiezienie ziemi. Następstwem ustalenia powyższej okoliczności było przeprowadzenie przez organy administracji postępowania wyjaśniającego zmierzającego do ustalenia, czy te czynności doprowadziły do zmiany stanu wody

na gruncie oraz konsekwentnie, czy powyższa zmiana wywołała szkody na gruncie sąsiednim, czyli gruncie skarżącego (działki nr [...]).

W tym miejscu należy podkreślić, że słusznie organy uznały, że ustalenie tych okoliczności wymagało przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego, który posiada wiadomości specjalne. Zdaniem Sądu w sprawach o przywrócenie stosunków wodnych na gruncie opinia biegłego jest niezbędna. Zarówno ustalenie, czy w ogóle nastąpiła zmiana stanu wód na gruncie i czy zmiana ta została wywołana działaniem właściciela gruntu, a także czy spowodowało to szkodę przekracza wiedzę ogólną

i wymaga fachowej wiedzy.

Organy administracji publicznej swoje rozstrzygnięcia oparły na podstawie opinii biegłego posiadającego uprawnienia budowlane o specjalności melioracje wodne – W. M., który skoncentrował się na wpływie wysokościowego zróżnicowania terenu na stan i spływ wód powierzchniowych oraz wyjaśnienia złożonego przez biegłego do tej opinii, w odpowiedzi na pismo pełnomocnika wnioskodawcy z dnia [...] r.

Z powołanych dowodów jednoznacznie wynika, że wbrew twierdzeniom wnioskodawcy, przyczyną zalewania jego działek nie jest zmiana ukształtowania terenu działki [...] oraz napływ wód powierzchniowych z tej działki, bowiem z wykonanych pomiarów niwelacyjnych wynika, że powierzchnia terenu działki [...] została ukształtowana ze spadkiem w kierunku południowo – zachodnim, czyli przeciwnym do położonych na wschód od tej działki – nieruchomości wnioskodawcy.

Zdaniem Sądu organy właściwie oceniły opinię wraz ze złożonym do niej wyjaśnieniem potwierdzające brak związku między działaniem A. i Z. Z. polegającym na podwyższeniu terenu działki [...], a sytuacją na działkach skarżącego. Należy jednocześnie stwierdzić, że wnioski biegłego nie zostały podważone przez skarżącego jakimkolwiek kontrdowodem.

W ocenie Sądu nietrafne jest stanowisko skarżącego, że mimo nie opierania się przez organ na opinii geologa tylko biegłego – Kolegium uzasadniając swoje rozstrzygnięcie powołuje się również na opinię geologa – B. P. z dnia

[...] r. sporządzoną na zlecenie właścicieli działki [...]– Kolegium bowiem biorąc pod uwagę jedynie dowód – opinię niezależnego biegłego zwróciło uwagę na znajdujące się w aktach sprawy stanowisko geologa wskazując na zbieżność wniosków końcowych obydwu opinii co do przyczyn zalewania działek skarżącego, którą na pewno nie mogą być prace ziemne przeprowadzone na działce nr [...] podnosząc, że powyższe zjawisko związane jest z intensywnością opadów atmosferycznych lub nagłych roztopów po zimie, a także nieprzepuszczalnością podłoża działek skarżącego. Powyższe nie zmienia okoliczności, że organ, za podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął dowód z opinii biegłego – W. M.. W związku z faktem, że opinia geologa nie stanowiła podstawy rozstrzygnięcia organów podnoszone przez skarżącego, zawarte w niej sprzeczności, wykraczają poza ocenę Sądu.

Z wyjaśnienia biegłego wynika ponadto, że przed zabudową i zmianą ukształtowania terenu działki [...] na obszarze przylegającym od zachodu do działki [...] spływ wody odbywał się w kierunku południowo – wschodnim, czyli wbrew stanowisku skarżącego uważającego, że spływ następował w kierunku południowo – zachodnim. Biegły podkreślił, że aktualnie spływ wód odbywa się w kierunku południowym i południowo – zachodnim poprzez działkę [...] na działkę [...], czyli przeciwnie do położenia działek skarżącego. Jednocześnie biegły zwrócił uwagę,

że możliwe jest, przy intensywnych opadach atmosferycznych, aby istniejąca roślinność na granicy działek położonych wzdłuż granicy zachodniej działki [...], a na północ od działki [...] spowodowała utrudnienie w spływie wód w kierunku działki [...] powodując, że część tej wody popłynie w kierunku działki [...].

W tym miejscu odnosząc się do zarzutu skargi polegającego na badaniu przez biegłego jedynie kierunku spływu wód przed podniesieniem terenu działki [...] i po jej podniesieniu, przy braku ustosunkowania się do podnoszonego w toku postępowania przez skarżącego wniosku o zbadanie stosunków wodnych na innych, dalej położonych działkach sąsiednich przy uwzględnieniu rzędnych na mapach geologicznych od lat 90 – tych należy wyjaśnić, jak prawidłowo stwierdził to organ, że badanie tej kwestii wykracza poza przedmiot niniejszej sprawy zakreślony wnioskiem P.Ś. z dnia [...] r., w którym domagał się on nakazania w trybie art. 29 ust. 3 – właścicielom działki [...] przywrócenia stanu poprzedniego, zatem jego wniosek dotyczył wyłącznie interwencji na położonej na zachód od jego działki – nieruchomości A. i Z. Z..

Zdaniem Sądu nie zasługuje na uwzględnienie zarzut skargi polegający

na naruszeniu ustaleń zawartych w decyzji Wójta Gminy z dnia [...] r. – ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji położonej na działce [...]

w [...]- w zakresie odprowadzania wód deszczowych w ramach własnej działki, w tym brak podłączenia tej działki do rowu melioracyjnego, a także przepisów ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717) wyjaśnić należy, że decyzja ta została wydana w odrębnym postępowaniu, posiada walor ostateczności i nie podlega badaniu w przedmiotowym postępowaniu dotyczącym stosunków wodnych.

Wbrew stanowisku skarżącego podniesienie poziomu terenu działki [...] związane zostało z jednoczesnym wykonaniem przez właścicieli drenażu z zasypka żwirową, który to fakt został stwierdzony w opinii biegłego, w której jako propozycję rozwiązania problemu zalewania działek skarżącego wskazano wykonanie odpowiedniego drenażu na działkach skarżącego.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów art. 70 – 77 ustawy polegającego na braku pozyskania przez właścicieli działki [...] stanowiska Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych należy wskazać na znajdujące się w aktach sprawy pismo tego organu skierowane do Urzędu Gminy z dnia [...] r. (k. 59 akt adm.) informujące, że na spornych działkach o nr [...] i [...] stwierdzono brak zewidencjonowanych urządzeń melioracji wodnych. W tej sytuacji skoro stwierdzono brak tych urządzeń nie można stwierdzić naruszenia wskazanych przepisów umieszczonych w Rozdziale 3 powołanego aktu prawnego – ustawy Prawo wodne – zatytułowanego "Melioracje Wodne". Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że w myśl art. 70 ust. 1 powołanej ustawy – melioracje wodne polegają na regulacji stosunków wodnych w celu polepszenia zdolności produkcyjnej gleby, ułatwienia jej upraw oraz na ochronie użytków rolnych przed powodziami, tymczasem działki skarżącego wykorzystywane są do działalności rekreacyjnej.

W tych okolicznościach zdaniem Sądu nie stwierdzono związku między działaniami właścicieli działki [...], a gromadzeniem się wody na działkach skarżącego, zatem brak było podstaw do zastosowania sankcji przewidzianych w art. 29 ust. 3 ustawy. Wobec braku podstaw do uwzględnienia skargi Sąd orzekł, stosownie do art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, o jej oddaleniu.