Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 474/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2016-02-02 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność decyzji I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 12, art. 493 par. 2, art. 494 par. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1030
law: Ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych - tekst jednolity
article: art. 28, art. 29, art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz, Sędziowie Sędzia WSA Jacek Czaja,, Sędzia NSA Witold Falczyński (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agnieszka Wojtas, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 lutego 2016 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy nakazania wykonania określonych obowiązków I. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz [...] S.A. z siedzibą w L. kwotę 774 (siedemset siedemdziesiąt cztery) złote tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. , na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy z dnia [...] lipca 1994 r. Prawo budowlane, odmówił nałożenia na [...] W. – T. Sp. z o.o., określonych obowiązków w sprawie trzech stanowisk oraz stacji transformatorowej, zlokalizowanych na nieruchomości położonej w Ł. , na działce nr ewid.[...], wchodzących w skład linii średniego napięcia 15 kV.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła F. C., reprezentowana przez radcę prawnego M. H.. Odwołująca wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji w całości oraz przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Po rozpatrzeniu odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r., nr [...] – zaskarżoną w niniejszej sprawie – uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie kasacyjne organ odwoławczy wskazał, że z decyzji pierwszoinstancyjnej, (w tym z jej sentencji), a także z protokołu kontroli przeprowadzonej w dniu [...] grudnia 2014 r. oraz z uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w L. – II Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia [...] marca 2010 r., sygn. akt [...] wynika, iż sporna inwestycja (stacja transformatorowa oraz trzy stanowiska słupowe), znajduje się na działce o nr ewid.[...] położonej w Ł. . Tymczasem z informacji z rejestru gruntów, a przede wszystkim z mapki sytuacyjnej, dostarczonych przez PINB w Ł. do organu odwoławczego w dniu [...] kwietnia 2015 r. wynika, że sporna inwestycja zlokalizowana jest na działce o nr ewid.[...] w Ł. , której właścicielem jest odwołująca F. C.. Organ II instancji stwierdził zatem, że od daty wydania ww. wyroku Sądu Okręgowego uległa zmianie numeracja działek w terenie. Oznaczenie numeru działki stanowi natomiast istotny element rozstrzygnięcia, gdyż konkretyzuje dopuszczalność podejmowania określonych działań w precyzyjnie określonym miejscu.

Ponadto organ odwoławczy wytknął organowi I instancji, iż ten nie sprecyzował w sentencji swej decyzji, jakie "stanowiska" miał na myśli, używając tego wyrażenia w wydanym orzeczeniu. W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokładnego ustalenia i doprecyzowania wymaga więc kwestia, jaki element linii średniego napięcia stanowią wspomniane "stanowiska".

Wydając z powodu powyższych uchybień rozstrzygnięcie kasacyjne organ II instancji wyjaśnił, że nie mogą być one usunięte w postępowaniu odwoławczym ze względu na dwuinstancyjność postępowania administracyjnego.

Przytoczone decyzje organów obu instancji zostały doręczone F. C. (w przypadku decyzji drugoinstancyjnej – jej pełnomocnikowi) oraz stronie oznaczonej w treści tych decyzji jako P. D. W. – T. Sp. z o.o., [...], [...] W.. Przesyłki skierowane do tej strony każdorazowo odebrała osoba legitymująca się upoważnieniem [...] S.A. z siedzibą w L. - Oddział W. (potwierdzenia odbioru – przy. k 12 akt adm. I inst. oraz k. 23 akt adm. II inst.).

[...] S.A. w L. – reprezentowana przez adwokata A. D. – zaskarżyła powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając jej naruszenie:

- art. 28 ustawy z dnia [...] października 1974 r. Prawo budowlane, poprzez uznanie, że stroną postępowania jest [...] W. - T. Spółka z o.o. w sytuacji gdy taki podmiot nie istnieje;

- art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. skutkujące nieważnością zaskarżonej decyzji z uwagi na skierowanie jej do podmiotu nieistniejącego w chwili wydania rozstrzygnięcia.

W oparciu o powyższe zarzuty strona skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi jej autor podniósł, że nie ulega wątpliwości, iż linia energetyczna przebiegająca nad nieruchomością F. C. stanowi własność [...] S.A. w L.. Przedstawiciel [...] S.A. w L. biorący udział w czynnościach kontrolnych w dniu [...] grudnia 2014 r.

- M. K., wylegitymował się stosownym upoważnieniem do reprezentowania właśnie tej Spółki, a nie Spółki wymienionej zarówno w sentencji decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jak i organu II Instancji. Zdaniem strony skarżącej rzeczą obu tych organów było ustalenie właściwej strony postępowania. Tymczasem w dniu [...] sierpnia 2010 r. Sąd Rejonowy w L. zarejestrował połączenie spółki [...] S.A. (Spółka Przejmująca) z m.in. [...] W.-T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (Spółka Przejmowana). Powyższe wynika z postanowienia Sądu Rejonowego w L. - sygnatura sprawy [...]

Połączenie w/w spółek dystrybucji energii elektrycznej odbyło się – jak wyjaśnił autor skargi – w trybie art. 492 § 1 pkt 1 Kodeksu spółek handlowych, tj. przez przeniesienie całego majątku Spółek Przejmowanych na Spółkę Przejmującą, w zamian za akcje Spółki Przejmującej, które zostały wydane akcjonariuszom/udziałowcom Spółek Przejmowanych. W wyniku połączenia Spółki Przejmowane zostały rozwiązane bez przeprowadzenia likwidacji. Tym samym podmiot pod nazwą [...] W. -T. Sp. z o.o. nie istnieje, został wykreślony z Krajowego Rejestru Sądowego i w związku z powyższym nie można nałożyć na niego żadnych obowiązków, ani też nie może on być stroną postępowania (na dowód powyższych twierdzeń strona skarżąca załączyła do skargi wydruk ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości dotyczący podmiotu o nazwie [...] W. -Teren Sp. z o.o.)

Strona skarżąca podkreśliła jednocześnie, że wskazanych wyżej wad decyzji nie można sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Wobec tego – w jej ocenie - uzasadnione jest stwierdzenie nieważności decyzji z powodu wystąpienia okoliczności o których mowa w przepisie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.

Końcowo skarżąca Spółka podkreśliła, że zaskarżona decyzja jest niezasadna także merytorycznie, albowiem odwołanie pozwalało na jednoznaczną identyfikację działki, na której zlokalizowane są sporne stanowiska i stacja transformatorowa, a niedokładność w określeniu nr ewidencyjnego tej działki mogła zostać sprostowana z urzędu w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte z zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że zarzuty zawarte w skardze nie podważają zasadności uchylenia decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2015 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna. Zaskarżona decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, obarczone są bowiem wadami uzasadniającymi stwierdzenie nieważności tych rozstrzygnięć.

Niezbędnym elementem każdego postępowania administracyjnego jest prawidłowe ustalenie jego stron. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W myśl zaś art. 29 k.p.a. stronami mogą być osoby fizyczne i osoby prawne, a gdy chodzi o państwowe i samorządowe jednostki organizacyjne i organizacje społeczne - również jednostki nieposiadające osobowości prawnej.

Osoba prawna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność do bycia podmiotem praw i obowiązków, a zatem jeżeli ma zdolność prawną.

Zgodnie z art. 12 Kodeksu spółek handlowych, spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji albo spółka akcyjna w organizacji z chwilą wpisu do rejestru staje się spółką z ograniczoną odpowiedzialnością albo spółką akcyjną i uzyskuje osobowość prawną. Z tą chwilą staje się ona podmiotem praw i obowiązków spółki w organizacji. Natomiast w przypadku połączenia spółek w myśl art. 493 § 2 k.s.h. połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507 tego aktu.

W myśl z art. 494 § 1 tej ustawy spółka przejmująca albo spółka nowo zawiązana wstępuje z dniem połączenia we wszystkie prawa i obowiązki spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki.

Z powyższego wynika zatem, że status strony przysługujący spółce wygasa z chwilą jej połączenia się z inną spółką. Sukcesorem jej praw i obowiązków staje się wówczas spółka przejmująca. Z chwilą wykreślenia spółka traci zdolność prawną - nie może być podmiotem praw i obowiązków z zakresu prawa administracyjnego. Innymi słowy w stosunku do osoby prawnej, która zakończyła swój byt prawny na skutek połączenia i przejęcia, nie można wszcząć ani prowadzić postępowania. Nie mogą też być do niej kierowane wydane w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 982/10 oraz wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 sierpnia 2012 r., sygn. akt II SA/Gl 137/15 – dostępne w CBOSA).

W niniejszej sprawie zarówno organ I, jak i II instancji jako jedną ze stron postępowania (będącą właścicielem spornych stanowisk oraz stacji transformatorowej, a tym samym potencjalnym adresatem obowiązku wykonania czynności, których nakazania domagała się druga strona postepowania administracyjnego – F. C.) oznaczyli [...] W. – Teren Sp. z.o.o. z siedzibą w W.. Tymczasem – jak wynika z załączonego do akt sprawy wydruku z Krajowego Rejestru Sądowego (k. 8 akt sądowych) – powyższa Spółka z dniem [...] października 2010 r. została wykreślona z Rejestru Przedsiębiorców, a z dniem [...] listopada 2010 r. jej wykreślenie stało się prawomocne. Jak wyjaśniła strona skarżąca, wykreślenie tej Spółki z Rejestru stanowiło konsekwencję jej połączenia się ze Spółką [...] S.A. (będącą spółką przejmującą), zarejestrowanego przez Sąd Rejonowy w L. w dniu [...] sierpnia 2010 r.

Z powyższych okoliczności wynika, że [...] W. – Teren Sp. z.o.o. z siedzibą w W., wskutek jej przejęcia, utraciła zdolność prawną jeszcze przed wszczęciem przedmiotowego postępowania zainicjowanego wnioskiem F. C. z dnia [...] września 2014 r., a tym samym nie mogła ona w tym postepowaniu występować jako strona. Skierowanie przez organy obu instancji swych decyzji do powyższej, nieistniejącej już w czasie orzekania Spółki, stanowi natomiast rażące naruszenie prawa, będące wadą uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji zgodnie z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Sąd jako błędne uznał natomiast twierdzenie skarżącego, iż w niniejszej sprawie znajduje zastosowanie art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem przepis ten dotyczy sytuacji, w której osoba, do której skierowano decyzję istnienie, jednakże nie może wykazać się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia [...] grudnia 1998 r., sygn. akt IV SA 2272/97, LEX nr 45697). Nietrafność tego zarzutu pozostaje jednak bez wpływu na zasadność skargi, albowiem w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a.") sąd rozpoznając skargę nie jest związany jej zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Wyjaśnić również należy, że opisana powyżej, kwalifikowana wadliwość decyzji organów obu instancji, czyniła koniecznym stwierdzenie nieważności – w ramach uprawnienia przewidzianego w art. 135 p.p.s.a. – obu tych decyzji, niezależnie od tego, że decyzja organu I instancji była dla strony skarżącej korzystna. Zakaz reformationis in peius (orzekania na niekorzyść skarżącego), zawarty w art. 134 § 2 p.p.s.a., podlega bowiem wyłączeniu w razie stwierdzenia naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

Końcowo wypada dodać, że konieczność stwierdzenia nieważności kontrolowanych w niniejszej sprawie decyzji z opisanych wyżej względów czyni przedwczesnym na obecnym etapie postępowania dokonywanie przez Sąd merytorycznej oceny motywów tych rozstrzygnięć. Nie sposób jednak nie dostrzec zasadności twierdzeń organu odwoławczego dotyczących konieczności precyzyjnego ustalenia numeracji działki, na której zlokalizowania jest inwestycja będąca przedmiotem sprawy, jak i precyzyjnego określenia charakteru tej inwestycji. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji wezmą te, jak i wcześniejsze wnioski Sądu, pod uwagę.

Z tych wszystkich względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 135 p.p.s.a orzekł, jak w pkt I sentencji wyroku.

Orzeczenie o kosztach postępowania, zawarte w pkt II sentencji, znajduje natomiast uzasadnienie w art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.