Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 570/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego I Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 20 ust. 1 pkt 1-2, art. 22 ust. 1-3
journal: Dz.U. 2010 nr 193 poz 1287
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: § 44 pkt 2, § 45 ust. 1, § 46 ust. 1-2, § 47 ust. 3
journal: Dz.U. 2001 nr 38 poz 454
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Stażysta Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B. Ł. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie aktualizacji ewidencji gruntów oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r., Nr [...], L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Ł. z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...] w sprawie aktualizacji operatu ewidencji gruntów i budynków obrębu 6-J., jednostka ewidencyjna L. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco:

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak: [...], po rozpatrzeniu sprawy z urzędu, Starosta Ł. dokonał aktualizacji operatu ewidencyjnego obrębu nr 6-J., jednostka ewidencyjna L. i zmienił powierzchnię działki nr A stanowiącej własność M. G., W. G., B. Ł. i J. Z., z 0,08 ha, w tym Bi-0,08 ha, na 0,0571 ha, w tym Bi-0,0571 ha. Powyższą zmianę starosta wprowadził na podstawie wykazu zmian gruntowych przyjętego do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2013 r., za nr [...]. Jednocześnie organ I instancji odmówił aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie przebiegu na mapie ewidencyjnej granicy pomiędzy działkami oznaczonymi numerami: A i B a nr C i D.

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że realizując zalecenia zawarte w decyzji organu II instancji z dnia [...] czerwca 2011 r., uchylającej decyzję Starosty Ł. z dnia [...] kwietnia 2011 r. i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia, zlecono geodecie uprawnionemu opracowanie dokumentacji do uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Opracowana dokumentacja zawierająca, między innymi mapę i opis stanu prawnego nieruchomości objętych księgami wieczystymi o numerach: [...],[...] i [...] została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu [...] marca 2013 r. za nr [...]. Dokumentacja ta zawiera obliczenia powierzchni działek o numerach: A i B oraz wykaz zmian gruntowych sporządzony w celu doprowadzenia do zgodności części opisowej z mapą ewidencyjną i powierzchnią działek. Starosta Ł. podał, że geodeta dokonał badania ksiąg wieczystych i obliczył powierzchnię tej części działki nr A, która weszła w granice działki nr C i oznaczył tę część o pow. 0,0408 ha numerem E oraz obliczył powierzchnię części działki nr B o pow. 0,0072 ha, która weszła w granice działki nr C i oznaczył tę część numerem F.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2013 r. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego uchylił decyzję Starosty Ł. z dnia [...] marca 2013 r. i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji.

Zdaniem organu, w oparciu o dane zawarte w powyższej dokumentacji nie można było zaktualizować powierzchni działki nr A. L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego stwierdził, że operat z podziału działki nr G zawiera szereg wad, a jego przyjęcie do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pociągnęło za sobą niepożądane skutki. Geodeta niezasadnie włączył do opracowania obszar gruntu, stanowiący część działek nr A i B, znajdujący się pomiędzy ogrodzoną częścią działek nr A i B a działką nr D, użytkowany jako dojazd do tych nieruchomości i bezprawnie przyłączył ten obszar do działki dzielonej o numerze G. Przyjęcie dokumentacji geodezyjno-kartograficznej do państwowego zasobu nie zwalniało organu I instancji do oceny tej dokumentacji jako środka dowodowego - materiału źródłowego - mającego stanowić podstawę wprowadzenia zmiany. Organ prowadzący ewidencję obowiązany był ocenić, czy przedłożony dokument geodezyjno-kartograficzny, opatrzony klauzulą przyjęcia do zasobu, jest wystarczający jako podstawa do wprowadzenia zmian z uwagi na ich przedmiot i podmiot, lecz tego nie uczynił. Mimo tak istotnych nieprawidłowości dokonano aktualizacji w oparciu o dane z tej dokumentacji.

L. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego wskazał, że z operatu z dnia [...] kwietnia 2013 r., nr ewid. [...] wynika, że w skład nieruchomości objętej księgą wieczystą nr [...] (działka nr A o pow. 0,08 ha) wchodzi część działki nr C, oznaczona na mapie stanu prawnego kolorem żółtym i nr E o pow. 0,0408 ha, wykazanej w księdze wieczystej nr [...]. Zaistnienie takiej sytuacji dowodzi, że na tę samą część gruntu, tj. część gruntu oznaczoną na mapie stanu prawnego, jako działka nr E prowadzone są dwie księgi wieczyste, tj. nr [...] i nr [...], w których ujawnieni są różni właściciele, czyli stan prawny w tej części nakłada się. Dokonując aktualizacji powierzchni działki nr A o pow. 0,08 ha, po odjęciu od niej części oznaczonej jako działka nr E o pow. 0,0408 ha organ I instancji przesądził o jej stanie prawnym i pozbawił B. Ł., której prawo wpisane jest w księdze wieczystej nr [...], prawa własności do części nieruchomości oznaczonej jako działka nr A, do czego nie miał uprawnień.

W ocenie organu wprowadzenie zmiany na podstawie dokumentacji sporządzonej do celów uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, bez stosownego orzeczenia sądu w tej sprawie było niedopuszczalne. Organ odwoławczy wyjaśnił, że organy administracji publicznej prowadzące ewidencję gruntów i budynków nie ustanawiają nowych stanów prawnych i w żadnym razie nie mogą samodzielnie rozstrzygać uprawnień wnioskodawcy do gruntu bez dokumentów potwierdzających jego prawa. Sprawa nie może być załatwiona w trybie postępowania administracyjnego, ponieważ dotyczy ustalenia zasięgu prawa własności działki, a to wykracza poza sferę działania organów administracji. Ustalenie zasięgu prawa własności może nastąpić w drodze cywilnoprawnej, np. poprzez złożenie wniosku o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 ze zm.), w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym osoba, której prawo nie jest wpisane lub jest wpisane błędnie albo jest dotknięte wpisem nieistniejącego obciążenia lub ograniczenia, może żądać usunięcia niezgodności.

Organ wskazał, że Starosta Ł. nie był właściwy do rozstrzygania niniejszej sprawy, a jej załatwienie jest uzależnione od działań odwołującej się, która winna wystąpić do właściwego sądu rejonowego z wnioskiem o rozstrzygnięcie istniejących niezgodności. Dopiero prawomocne orzeczenie sądu określające prawo do spornej części gruntu będzie mogło stanowić podstawę do aktualizacji operatu ewidencyjnego.

W ocenie L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postępowanie można zakwalifikować jako bezprzedmiotowe, bowiem sprawa niniejsza (ustalenie zasięgu prawa własności) nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.

Niezgadzając się z powyższą decyzją B. Ł. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, uzupełnioną pismem z dnia [...] lipca 2013 r., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji Starosty Ł. z dnia [...] marca 2013 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

1) art. 7b ust. 1 pkt l lit. a oraz pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2010 r., Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.) poprzez zaniechanie wykonywania kontroli zgodności wykonywania prac geodezyjnych i kartograficznych z przepisami ustawy oraz braku kontroli działania administracji geodezyjnej i kartograficznej, tj. Starosty Ł. w zakresie wprowadzenia błędnych danych do ewidencji geodezyjnej na podstawie rażąco błędnego operatu geodezyjnego sporządzonego na potrzeby podziału działki G, w wyniku czego skarżąca pozbawiona została części działki nr A oraz na tę samą część nakładają się różne stany prawne i dwie księgi wieczyste: [...] i [...];

2) § 9, § 11 i § 12 rozporządzenia z dnia 16 lipca 2001 r. w sprawie zgłaszania prac geodezyjnych i kartograficznych, ewidencjonowania systemów i przechowywania kopii zabezpieczających bazy danych, a także ogólnych warunków umów o udostępnianie tych baz (Dz.U. z 2001 r., Nr 78, poz. 837 ze zm.), poprzez pozostawienie rażąco błędnego stanu prawnego w ewidencji geodezyjnej pomimo przeprowadzenia przez organ I instancji czynności, o których mowa w powyższych paragrafach rozporządzenia w stosunku do operatu z podziału działki nr G, co spowodowało włączenie błędnego operatu do ewidencji geodezyjnej i dokonanie na jego podstawie rażąco błędnych zmian w ewidencji gruntów;

3) art. 20 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez pozostawienie w ewidencji gruntów i budynków informacji niezgodnych z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym w odniesieniu do działki skarżącej;

4) § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. z 2001 r., Nr 38, poz. 45 ze zm.) poprzez pozostawienie danych w ewidencji gruntów sprzecznych z rzeczywistym stanem prawnym pomimo obowiązku Starosty utrzymania operatu w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi, w sytuacji, gdy ze zleconej dokumentacji jasno wynika, że na tę samą część gruntu oznaczoną na mapie jako działka nr E prowadzone są dwie księgi wieczyste, w których ujawnieni są różni właściciele, czyli stan prawny w tej części nakłada się;

5) § 45, § 46 oraz § 47 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalne i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez odmowę aktualizacji operatu ewidencyjnego oraz danych w ewidencji, w sytuacji gdy na podstawie sporządzonej na zlecenie organu I instancji nowej dokumentacji geodezyjnej wyraźnie i jasno wynika, że dane w ewidencji zawierają błędy, ponieważ na tę samą część gruntu, część gruntu oznaczoną na mapie nr E prowadzone są dwie księgi wieczyste, w których ujawnieni są różni właściciele, czyli stan prawny w tej części nakłada się, błędy te powstały w wyniku działania organów administracji geodezyjnej, a nie strony;

6) § 60 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez pozostawienie danych ewidencyjnych dotyczących działek ewidencyjnych niezgodnych ze stanem faktycznym i prawnym, co wykazała sporządzona nowa dokumentacja geodezyjna;

7) art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady legalności działania organów administracji publicznej i doprowadzenie do rażąco błędnego stanu prawnego nieruchomości w ewidencji gruntów w oparciu o rażąco wadliwy operat ewidencyjny służący do podziału działki;

8) art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez doprowadzenie przez organ administracji publicznej do stanu prawnego rażąco niezgodnego ze stanem prawnym nieruchomości należącej do skarżącej bez jej wiedzy, jakiegokolwiek zawiadamiania o toczącym się postępowaniu podziałowym i wprowadzonych błędnych zmianach do ewidencji gruntów, tj. naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa i ich kultury prawnej oraz próbę przerzucenia na stronę konieczności doprowadzenia uzgodnienia treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym w sytuacji, gdy skarżąca nie ponosi jakiejkolwiek winy w powstaniu tak daleko idących nieprawidłowości.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie może być uwzględniona.

Przedmiotem sprawy jest aktualizacja ewidencji gruntów. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję organu pierwszej instancji o wprowadzeniu zmian w ewidencji gruntów w odniesieniu do działki nr A, polegających na zmniejszeniu jej powierzchni oraz o odmowie aktualizacji operatu ewidencyjnego w zakresie przebiegu granicy pomiędzy działkami oznaczonymi numerami A i B a działkami oznaczonymi numerami C i D i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając, że sprawa niniejsza nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej.

Sąd podziela stanowisko organu, że wobec stwierdzenia sporu o własność nie jest dopuszczalne wprowadzanie zmian w ewidencji gruntów w postępowaniu administracyjnym. Dotyczy to zarówno aktualizacji ewidencji w zakresie powierzchni działki nr A, jak i przebiegu jej granicy.

Zgodzić się należy wprawdzie ze skarżącą, że na skutek błędu popełnionego przez geodetę w czasie sporządzania dokumentacji podziału działki nr G w 2000 r. w szczególności wadliwego określenia granic działki dzielonej, a w konsekwencji także granicy działki nr A stanowiącej współwłasność skarżącej doszło do sporządzenia i zatwierdzenia wadliwego operatu geodezyjnego, co przyznały także organy obu instancji, jednak żądanie skarżącej dotyczące wprowadzenia w ewidencji zmian przywracających stan poprzedni, tj. stan sprzed podziału działki nr G nie może być w aktualnym stanie faktycznym i prawnym uwzględnione.

Stanowisko powyższe wynika z charakteru ewidencji gruntów oraz kompetencji organów administracji publicznej w zakresie prowadzenia ewidencji gruntów, określonej przepisami ustawy z dnia z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne, Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "Prawo geodezyjne i kartograficzne" lub "ustawa".

Ewidencja gruntów i budynków jest jednolitym dla kraju, systematycznie aktualizowanym zbiorem informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami (art. 2 pkt 8 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne).

Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy w ewidencji gruntów zawarte są informacje dotyczące m.in.:

- położenia gruntów, ich granic i powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, a także oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości,

- właściciela, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - innych osób prawnych i fizycznych, w których władaniu znajdują się grunty lub ich części.

Ewidencję gruntów i budynków prowadzą starostowie (art. 22 ust. 1 ustawy). Właściciele nieruchomości są obowiązani zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian (art. 22 ust. 2). Na żądanie starosty właściciele nieruchomości, zgłaszający zmiany są obowiązani dostarczyć dokumenty geodezyjne, kartograficzne i inne niezbędne do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków (art. 22 ust. 3).

Sama ustawa, choć określa przedmiot ewidencji i podstawowe wymagania co do jej zawartości, nie określa zasad jej prowadzenia. Zasady dokonywania wpisów w ewidencji, wprowadzania zmian i aktualizacji ewidencji określa wydane na podstawie art. 26 ust. 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454), powoływane dalej jako "rozporządzenie".

Zgodnie z § 44 pkt 2 rozporządzenia do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (§ 45 ust. 1 rozporządzenia). Do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio § 35, który określa źródła danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji.

Z istoty ewidencji jako urzędowego zbioru danych na temat gruntów, budynków i lokali wynika, że może ona spełniać swoje funkcje tylko przy założeniu aktualności danych ewidencyjnych.

Dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11, w tym właścicieli nieruchomości (§ 46 ust. 1 rozporządzenia). Rodzaje zmian wprowadzanych z urzędu określa § 46 ust. 2 rozporządzenia. Są to zmiany wynikające m. in. z prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Wprowadzanie zmian w ewidencji w sytuacji, gdy wymaga to wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów następuje w drodze decyzji administracyjnej (§ 47 ust. 3 rozporządzenia).

Należy jednak podkreślić, że ewidencja gruntów ma jedynie charakter rejestrowy, wtórny względem zdarzeń prawnych, z których wynikają zmiany danych podlegających ujawnieniu w ewidencji. W razie powstania sporu, co do tego czyją własnością jest nieruchomość, ujawniona w operacie gruntów, powinno najpierw dojść do rozstrzygnięcia takiego sporu w drodze odpowiedniego procesu cywilnego, a dopiero potem do ujawnienia zapadłego w takim procesie wyroku w operacie ewidencyjnym. Aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje bowiem poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 719/07, niepubl.).

Jak podkreślił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 września 2010 r. I OSK 1395/10, w postępowaniu o zmianę danych w ewidencji gruntów nie prowadzi się dodatkowych postępowań w przedmiocie ustalenia, czy rozstrzygnięcia o prawidłowości tytułów własności, czy też w przedmiocie ustalenia faktycznej powierzchni nieruchomości. Spory na tle własności i sposobu korzystania z nieruchomości mogą być dochodzone przed sądami powszechnymi lub w innych odrębnych postępowaniach. Organy ewidencyjne rejestrują jedynie stan prawny ustalony w innym trybie lub przez inne organy.

W orzecznictwie przyjmuje się również, że dopuszczalne jest prostowanie błędów i omyłek w ewidencji, a więc wad nieistotnych. Odbywa się ono w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W tym trybie nie mogą być jednak dokonywane zmiany dotyczące ustalenia przebiegu spornych granic lub prawa własności nieruchomości, wymagają one bowiem przedstawienia dokumentacji sporządzonej w postępowaniu rozgraniczeniowym lub podziałowym czy scaleniowym albo postępowaniu cywilnym, prowadzonym przed sądem powszechnym. Dopiero ta dokumentacja może być podstawą zmian w ewidencji.

W świetle przedstawionego stanu prawnego słuszne jest stanowisko organu II instancji, że w rozpoznawanej sprawie w istocie chodzi o spór o własność, a więc niedopuszczalne jest załatwienie tego sporu w drodze decyzji administracyjnej wydanej w postępowaniu mającym za przedmiot zmiany w ewidencji gruntów.

Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Skarżąca jest współwłaścicielką działki nr A. Udział we współwłasności tej działki nabyła w 1998 r. od L. S. na podstawie umowy sprzedaży sporządzonej w formie aktu notarialnego rep. [...] (k. 140 akt organu I instancji). Z umowy wynika, że działka ta ma powierzchnię 0,08 ha i wchodzi w skład nieruchomości mającej urządzoną księgę wieczystą. Na podstawie opisanej umowy sprzedaży dla nieruchomości oznaczonej jako działka nr A o pow. 0,08 ha założona została księga wieczysta nr [...] (obecnie: [...]).

W umowie zaznaczono, że działka nie graniczy z innymi działkami sprzedającej. Z materiału dowodowego zebranego w postępowaniu administracyjnym w szczególności mapy z 1990 r. (k.63 akt organu I instancji) oraz mapy z marca 2000 r. (k.6 akt organu I instancji) wynika, że na mapach w ewidencji gruntów działka nr AA miała kształt trójkąta i przylegała do drogi oznaczonej jako działka ewidencyjna nr D.

Decyzją z dnia [...] września 2000 r. Wójt Gminy L. zatwierdził projekt podziału działki nr G, stanowiącej własność L. S. Z protokołu granicznego będącego podstawa sporządzenia geodezyjnej dokumentacji podziałowej (k. 8-9 akt organu I instancji) wynika, że geodeta sporządzający projekt podziału stwierdził, iż działka nr G graniczy m.in. z działką nr A oraz że granice faktycznego użytkowania działek nie są zgodne z granicami wynikającymi z ewidencji gruntów. W związku z tym geodeta na podstawie oświadczeń osób biorących udział w postępowaniu podziałowym sporządził nowa mapę, na której wykreślił inne granice działki nr A i B. Z mapy sporządzonej przez geodetę, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, będącej podstawą zatwierdzenia projektu podziału wynika, że działki nr A oraz B nie przylegają do drogi nr D, jak wykazywano to na wcześniejszych mapach, działka nr AA nie ma już kształtu trójkąta, lecz kształt zbliżony do trójkąta, a jej nowa granica jest nieregularna i oddziela tę działkę od utworzonej w wyniku podziału działki nr C (k. 10 akt organu I instancji).

Jest poza sporem, że geodeta sporządzający projekt podziału błędnie oznaczył granice działki podlegającej podziałowi, tj. działki nr G. Mimo iż w postępowaniu podziałowym nie brali udziału wszyscy właściciele działki nr A, geodeta przyjął jako podstawę sporządzenia mapy podziałowej granice działki nr G wskazane przez część zainteresowanych, biorących udział w podziale, a nie granice według stanu prawnego, odzwierciedlonego w ewidencji gruntów. Doszło w ten sposób do bezpodstawnego włączenia do działki nr G części działki nr A i B.

Jak już była o tym mowa, projekt podziału został zatwierdzony ostateczną decyzja wójta gminy, a operat podziałowy przyjęty został do zasobu geodezyjnego i kartograficznego bez zastrzeżeń. W sprawie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej toczy się postępowanie sądowe. Wyrokiem z dnia 22 maja 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania z naruszeniem prawa decyzji zatwierdzającej projekt podziału działki oraz uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2011 r. Nr [...]. Wyrok w tej sprawie nie jest prawomocny.

W wyniku dokonanego podziału w ewidencji gruntów wprowadzone zostały zmiany polegające na uwidocznieniu nowo utworzonych działek. Z akt sprawy wynika ponadto, że działka nr C, w skład której na skutek podziału działki nr G weszła część działki nr A ma urządzoną księgę wieczystą. Jej powierzchnia określona została w rejestrze gruntów na 0,1584 ha, z czego część należąca uprzednio do działki nr A ma powierzchnię 0,408 ha (por. mapę sporządzoną na potrzeby niniejszego postępowania przez geodetę A. S. na zlecenie organu I instancji - k. 258 akt organu I instancji, gdzie część działki nr C, wchodząca poprzednio w skład działki nr A oznaczona została kolorem żółtym i numerem E).

Podział, jak wyjaśniono dotyczył działki nr G. Działka nr A nie była objęta decyzją podziałową, ale faktycznie – wobec błędnego oznaczenia granic działki nr G jej część znalazła się w granicach obszaru dzielonego. Należy jednak podkreślić, że w wyniku podziału w ewidencji gruntów nie wprowadzono żadnych zmian w odniesieniu do działki nr A. Nadal figurowała ona w ewidencji jako działka nr A o pow. 0,08 ha, objęta dotychczasową księgą wieczystą, mimo iż część jej powierzchni została jednocześnie uwidoczniona w ewidencji gruntów jako działka nr C, stanowiąca współwłasność innych osób, objęta inną księgą wieczystą. Powstała sytuacja określana jest przez organ jako nakładanie się stanów prawnych. Obrazuje ją wskazana wyżej mapa, sporządzona w postępowaniu, znajdująca się na k. 268 akt organu I instancji, gdzie w przejrzysty sposób przedstawiono granice działek utworzonych w wyniku podziału i zaznaczono, w jakiej części powierzchnie dwóch różnych działek, oznaczonych różnymi numerami ewidencyjnymi pokrywają się.

Stan faktyczny stwierdzony przez organy wskazuje zatem w sposób niebudzący wątpliwości, że działki nr A i nr C częściowo się pokrywają. Obszar wspólny to działka nr E na k. 268. Obie działki mają urządzone księgi wieczyste, w których wpisani są różni współwłaściciele.

Różne osoby są zatem – w świetle dokumentacji geodezyjnej i wpisów w ewidencji gruntów – właścicielami tej samej nieruchomości.

Ustalenie, komu przysługuje prawo własności do działki nr A o pow. 0,08 ha, a więc w granicach tej działki sprzed dokonania zmian w ewidencji gruntów w wyniku podziału działki nr G z 2000 r. nie należy do organów administracji. W szczególności nie jest właściwą drogą do dokonania tego ustalenia postępowanie w sprawie zmian w ewidencji gruntów. Jak wyjaśniono bowiem wyżej postępowanie to nie może rozstrzygać sporu o własność. Zmiany w ewidencji dokonane na skutek podziału działki nr G wprowadzone zostały w oparciu o dokumentację podziałową. Decyzja podziałowa jest ostateczna, a operat podziałowy przyjęty został do zasobu geodezyjnego i kartograficznego bez sprawdzenia jego prawidłowości, mimo iż z przepisów wynika obowiązek kontroli poprawności wykonania prac geodezyjnych i kartograficznych, jak i sporządzonej dokumentacji przed włączeniem jej do zasobu.

Z uwagi na to, że doszło do zmiany stanu prawnego, organy administracji nie są władne sprostować popełnionych wcześniej błędów w drodze sprostowania oczywistych omyłek lub wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów na podstawie nowo sporządzonej mapy. Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wprowadzenie zmiany polegającej na określeniu nowych granic i powierzchni działki nr A wiązałoby się z istotną zmianą w zakresie prawa własności skarżącej, co w postępowaniu w sprawie aktualizacji ewidencji gruntów jest niedopuszczalne.

Zarzuty skarżącej dotyczące przebiegu granicy między działką nr A a działką nr D oraz wniosek o przywrócenie stanu ewidencji gruntów sprzed podziału z 2000 r. nie mogą być więc uwzględnione, sprowadzają się one bowiem w istocie do kwestionowania stanu prawnego. Poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji nie można dochodzić, ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością. Deklaratoryjny charakter wpisu w ewidencji oznacza, że nie kształtuje on nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny nieruchomości wynikający z dokumentów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2012 r., sygn akt I OSK 1004/11).

Z tych wszystkich względów brak jest podstaw do uwzględnienia skargi.

Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności oraz stwierdzając brak podstaw do uwzględnienia skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.