Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 555/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Minister Budownictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę o wznowienie postępowania

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie : NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) asesor WSA Tomasz Wykowski Protokolant Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 czerwca 2007 r. sprawy z wniosku H. W. o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r. sygnatura akt I SA 2356/01 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej oddala skargę o wznowienie postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt

I SA 2356/01, na skutek skargi E. K., uchylił decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 1983 r.

nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia

[...] listopada 1982 r. nr [...] stwierdzającą nieważność trzech decyzji Naczelnika Miasta T.: 1) z dnia [...] września 1979 r.

nr [...] z dnia stwierdzającej, że E. i J. małż. K. są właścicielami działki budowlanej nr [...] o powierzchni [...] m2, 2) z dnia [...] lutego 1980 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości E. i małż. K. o powierzchni [...] m2, 3) z dnia [...] kwietnia 1980 r. nr [...] ustalającej odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości H. K. o powierzchni [...] m2 oraz za składniki roślinne i majątkowe. W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż wobec braków w aktach postępowania administracyjnego - których organ administracji nie uzupełnił mimo tego, że skargę E. K. przekazał Sądowi na dopiero po [...] latach od jej wniesienia - nie miał możliwości dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, skutkiem czego zaskarżoną decyzję Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia

[...] stycznia 1983 r. nr [...] uchylił na podstawie art. 207 § 1 i § 2 kpa.

Pismem z dnia 25 września 2005 r. H. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt

I SA 2356/01 wnosząc równocześnie o przywrócenie terminu. Skarżąca powołała się na art. 86 § 1 i 2, art. 87 § 5, art. 270, art. 273 § 2 i 3 oraz art. 278 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U.

Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wyrokowi Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia

13 maja 2003 r. skarżąca zarzuciła braki formalne w postaci dania wiary kserokopii skargi nieuwiarygodnionej przez żaden urzędowy stempel Ministerstwa, jak i braku złożonego na niej ponownego podpisu przez żyjącego jeszcze wówczas skarżącego. Prawa skarżącej oraz jej matki zostały uszczuplone, gdyż obie nie z własnej winy nie uczestniczyły w postępowaniu sądowym; skarżąca w tym czasie przebywała za granicą, a H. K. była chora i zmarła w tydzień po wydaniu wyroku. W ocenie skarżącej, wydanie wyroku nastąpiło po złożeniu fałszywych zeznań przez obecnych na rozprawie M. K. i A. K. W uzasadnieniu skargi o wznowienie postępowania sądowego H. W. podała, że w dniu 29 sierpnia 2006 r., po długim, acz owocnym poszukiwaniu odnalazła oryginalne akta sprawy znak:

[...] prowadzonej przez Urząd Miejski w T., toczącej się z wniosku jej matki z dnia 14 maja 1981 r. do Ministerstwa Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska, za pośrednictwem Urzędu Miejskiego w T. i Urzędu Wojewódzkiego w Z., wystosowanym po wizji lokalnej i próbie wprowadzenia E. K. na nową granicę, po podziale z 1978 roku. Jak podała skarżąca, H. K. wnioskowała o rozpatrzenie postulatu swego męża J. K. z dnia 8 maja 1972 r. w sprawie planu zagospodarowania przestrzennego [...] Miasta T., obejmującego nieruchomość wnioskodawczyni położoną przy ul. [...] (dawniej [...]) w T., a także żądała wstrzymania wprowadzenia E. K. w nowe granice działek. Ten wniosek spowodował - jak podaje skarżąca - ponowne wszczęcie postępowania administracyjnego zgodnie z postanowieniem Urzędu Wojewódzkiego w Z. z dnia [...] listopada 1982 r. znak: [...] wskutek sprzeciwu Prokuratora Wojewódzkiego w Z. z dnia [...] października 1982 r. znak: [...]. Skarżąca żądała dołączenia tych akt jako istotnego dowodu w sprawie. W kolejnych pismach procesowych skarżąca H. W. powołała się na okoliczności dotyczące podziału nieruchomości przy ul. [...] (dawniej [...]) w T., stanowiącej własność jej matki H. K., a od

[...] lutego 1998 r. własność skarżącej (akt notarialny darowizny Repertorium

[...] sporządzony w Kancelarii Notarialnej Notariusza W. S. w T.), podkreślając w szczególności, iż wniosek H. K. z dnia 12 maja 1982 r., na który wskazała w skardze o wznowienie postępowania, został uznany za zasadny w postępowaniu administracyjnym o nr sprawy

[...], wobec tego nieprawdą jest, że decyzja Naczelnika Miasta T. z dnia [...] września 1979 r. nr [...] uprawomocniła się. Nie można więc było na jej podstawie założyć księgi wieczystej dla działki nr [...] o pow. [...] m2 i wydać E. K. pozwolenie na budowę w granicach tej działki. Skarżąca dołączyła do wniesionych pism procesowych kserokopie szeregu dokumentów wydanych w postępowaniach administracyjnych jak i w postępowaniach cywilnych dotyczących spornego podziału, jak również pism wnoszonych przez strony tych postępowań. Między innymi dołączona została kserokopia decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] (wydana po uchyleniu przez NSA wyrokiem z dnia 13 maja 2003 r. sygn. akt 2356/01 decyzji nadzorczej Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 1983 r. nr [...]), którą Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił decyzję nadzorczą Wojewody Z. z dnia [...] listopada 1982 r. i przekazał sprawę stwierdzenia nieważności trzech decyzji Naczelnika Miasta T.: z dnia [...] września 1979 r. nr [...], z dnia

[...] lutego 1980 r. nr [...] i z dnia [...] kwietnia 1980 r. nr [...] do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z dołączonej także kserokopii decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...] wynika, że po ponownym rozpatrzeniu sprawy odmówiono stwierdzenia nieważności powołanych wyżej decyzji Naczelnika Miasta T.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga H. W. - jako nieuzasadniona - podlegała oddaleniu na zasadzie art. 282 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "Ppsa".

W pierwszej kolejności Sąd wziął pod uwagę wniosek skarżącej o przywrócenie terminu. W tej kwestii Sąd zważył, że H. W. żądała wznowienia postępowania sądowego wskazując na podstawy wznowienia wymienione w art. 273

§ 2 i 3 powołanej ustawy, przy czym jako nową okoliczność faktyczną wskazała fakt odnalezienia w dniu 29 sierpnia 2006 r. akt sprawy administracyjnej nr [...] prowadzonej przez Urząd Wojewódzki w Z. oraz znajdujący się w tych aktach wniosek H. K. z dnia 14 maja 1981 r. jako nowy środek dowodowy. Zgodnie z art. 277 Ppsa skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym; termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możliwości działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, lub jej przedstawiciel ustawowy. Zważywszy na wskazaną przez skarżącą datę powzięcia wiadomości o podstawie wznowienia oraz datę wniesienia skargi o wznowienie postępowania, Sąd nie znalazł potrzeby rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu, gdyż nie doszło do uchybienia terminu, o którym mowa w powołanym art. 277 Ppsa.

Skoro został dochowany wymóg formalny odnoszący się do terminu wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz wobec faktu, że w skardze o wznowienie postępowania powołana została ustawowa podstawa wznowienia, sprawa o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem NSA z dnia 13 maja 2003 r. podlegała rozpoznaniu co do istoty. Oznacza to zbadanie przez Sąd, czy wskazane przez skarżącą podstawy wznowienia mieszczą się w ustawowych podstawach wznowienia, o jakich mowa w art. 273 § 2 i w § 3 Ppsa. Przede wszystkim wymagało potwierdzenia istnienie związku przyczynowego między okolicznościami wskazanymi przez stronę jako podstawy wznowienia a treścią rozstrzygnięcia zawartego w wyroku z dnia 13 maja 2003 r.

W ocenie Sądu, taki związek nie zachodzi. Przedmiotem postępowania sądowego była kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia [...] stycznia 1983 r. utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji wydanych w trybie przepisów ustawy z dnia 6 lipca 1972 r. o terenach budownictwa jednorodzinnego i zagrodowego oraz o podziale nieruchomości w miastach i osiedlach (Dz. U. Nr 27, poz. 192 ze zm.). Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję ostateczną z powodu braku dokumentacji przeprowadzonego postępowania nadzorczego, w tym badanych w trybie nadzoru decyzji Naczelnika Miasta T. oraz sprzeciwu Prokuratora Wojewódzkiego w Z. inicjującego postępowanie nadzorcze. Nie oznacza to jednak, że akta sprawy administracyjnej

nr [...] wszczętej wnioskiem H. K. z dnia 14 maja 1981 r., na które powołuje się skarżąca, mogą stanowić nową okoliczność faktyczną, czy nowy środek dowodowy w sprawie rozpoznanej przez NSA. Przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska były decyzje administracyjne wydane w postępowaniach administracyjnych zakończonych datami: 1) [...] września 1979 r. (decyzja stwierdzająca, że E. i J. małż. K. są właścicielami działki budowlanej nr [...] o powierzchni [...] m2) , 2) z dnia [...] lutego 1980 r. (decyzja ustalająca odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości E. i małż. K.), 3) z dnia [...] kwietnia 1980 r. (decyzja ustalająca odszkodowanie za przejętą na rzecz Skarbu Państwa część nieruchomości H. K.). Wszczęte późniejszym wnioskiem postępowanie administracyjne, które - jak podaje skarżąca - dotyczyło rozpatrzenia postulatów zgłoszonych do planu zagospodarowania przestrzennego [...] Miasta T., zarówno ze względu na datę wszczęcia, jak również z uwagi na jego przedmiot, nie mogło pozostawać w związku przyczynowym z przedmiotem postępowania nadzorczego zakończonego decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska poddaną kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z dnia 13 maja 2003 r. Z istoty postępowania nadzorczego prowadzonego pod kątem wad decyzji wymienionych w

art. 156 § 1 pkt 2 kpa wynika, że kontrolowana decyzja jest oceniana według stanu faktycznego i stanu prawnego z dnia jej wydania, a zatem okoliczności mające miejsce po wydaniu decyzji nie mogą mieć wpływu na jej ocenę przez organ nadzoru. Tym samym więc nowa sprawa administracyjna wszczęta po wydaniu decyzji, których dotyczyło postępowanie nadzorcze zakończone decyzją Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska nie stanowi nowej okoliczności faktycznej, która mogłaby mieć wpływ na wynik sprawy sądowej zakończonej wyrokiem z dnia

13 maja 2003 r. Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 30 kwietnia 1986 r. sygn. akt SA/Wr 137/86 (ONSA 1986/1/29), iż restytucyjne przyczyny wznowienia postępowania (o takich mowa w art. 273 § 2 Ppsa) mogą stać się podstawą wznowienia postępowania sądowego jedynie wtedy, gdy odnoszą się do zdarzeń powstałych w tym postępowaniu. Z tych względów okoliczności, na które powołuje się skarżąca, nie stanowią podstawy wznowienia postępowania sądowego, o której mowa w art. 273 § 2 Ppsa.

Nie znajduje również potwierdzenia druga ze wskazanych przez skarżącą podstaw wznowienia postępowania sądowego, określona w art. 273 § 3. W żadnym razie w dniu rozstrzygania przez Naczelny Sąd Administracyjny sprawy ze skargi E. K. nie istniało wcześniejsze prawomocne rozstrzygnięcie sądowe w tej samej sprawie. Nie wynika to ani ze zgromadzonych w sprawie dokumentów, ani też nie wykazała tego skarżąca we wnoszonych do Sądu pismach.

Należy podkreślić, że wznowienie postępowania sądowego jest instytucją procesową szczególną, opatrzona licznymi rygorami; dotyczy bowiem sytuacji, w której dopuszcza się ponowne rozpoznanie sprawy, mimo że została już ona zakończona prawomocnym orzeczeniem. Stąd wznowienie postępowania dopuszczalne jest jedynie w ściśle sprecyzowanych w ustawie przypadkach. W sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2003 r. nie zachodzi taki przypadek; nie wystąpiły nowe okoliczności faktyczne, ani też nie zostały zgłoszone nowe środki dowodowe, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. Z tej przyczyny Sąd oddalił skargę o wznowienie postępowania.

Brak podstaw do wznowienia postępowania sądowego nie pozwala na ponowne rozpoznanie sprawy rozstrzygniętej wyrokiem NSA z dnia 13 maja 2003 r., w tym na ocenę zarzutów podniesionych przez skarżącą wobec tego wyroku. Niemniej, należy wyjaśnić, że - wbrew przekonaniu skarżącej - Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznawał sprawy na podstawie skargi E. K. złożonej wyłącznie w postaci kserokopii, bowiem całą treść skargi, na wezwanie Naczelnego Sądu Administracyjnego, E. K. potwierdził w pisemnym oświadczeniu z dnia

[...] marca 2003 r. Nie można też mówić o uszczupleniu, jak twierdzi skarżąca, jej praw oraz praw jej matki wskutek tego, iż nie uczestniczyły one w rozprawie w dniu 13 maja 2003 r. W aktach sprawy sądowej znajdują się dowody (k. 23, 28, 31 i 51) na okoliczność, że o rozprawie w dniu 13 maja 2003 r. skarżąca oraz jej matka H. K. były prawidłowo (art. 44 kpa w zw. z art. 59 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) zawiadomione i został im przesłany wyrok z dnia 13 maja 2003 r.

Na marginesie niniejszej sprawy należy zwrócić uwagę, że uchylenie przez NSA decyzji Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska stworzyło możliwość ponownego rozpatrzenia sprawy o stwierdzenie nieważności trzech decyzji Naczelnika Miasta T. przez organy administracji, co też miało miejsce, jak wynika z nadesłanych przez skarżącą kserokopii decyzji wydanych w tej sprawie. W ponownym postępowaniu administracyjnym strona miała więc zapewnioną możliwość podnoszenia wszelkich okoliczności mogących mieć wpływ na wynik postępowania nadzorczego.

Mając na względzie powyższe Sąd, na podstawie art. 282 § 2 Ppsa, orzekł jak w sentencji wyroku.