Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 2348/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-05-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Skarżony organ: Prezes Głównego Urzędu Ceł
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Walentyna Długaszewska Sędziowie NSA Tadeusz M. Geremek (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant: st. sekr. sąd. Teresa Matuszewska po rozpoznaniu w dniu 18 maja 2005r. sprawy ze skargi Spółki "A" na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia środka odwoławczego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącej spółki kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. /-/B. Sokołowska /-/W. Długaszewska /-/T.M. Geremek BD


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...].Prezes Głównego Urzędu Ceł, działając na podstawie przepisów 162 § 1 i § 2,art.163, art.228 § 1 pkt 2 w zw. z art. 223 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz.U. Nr 137 poz.926 ze zm.) i art.262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001 r.poz.802) po rozpatrzeniu wniosku Spółki "A" z dnia 6.06.2001 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] r. nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził, że odwołanie z dnia 18.05.2001 r. od wskazanej wyżej decyzji zostało wniesione z uchybieniem terminu i nie podlega rozpatrzeniu.

W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy podał, że w dniu 11.11.2000 r. objęto procedurą tranzytu na podstawie noty tranzytowej SAD nr [...] towar-samochód osobowy marki Volkswagen Passat i towar ten winien być przedstawiony w urzędzie celnym przeznaczenia tj. w Urzędzie Celnym do dnia 25.11.2000 r.

W dniu 19.11.2000 r. dokonano kradzieży tego towaru.

W związku z nieprzedstawieniem przedmiotowego towaru w urzędzie celnym przeznaczenia - Dyrektor Urzędu Celnego, decyzją nr [...] z dnia [...] objął wskazany towar procedurą dopuszczenia do obrotu oraz wymierzył cło i opłatę manipulacyjną dodatkową za czynności podejmowane w wyniku usunięcia towaru spod dozoru celnego.

Pismem z dnia 18.05.2001 r. strona wniosła odwołanie od tej decyzji, podnosząc iż towar który został całkowicie utracony w wyniku kradzieży powinien zostać zwolniony od cła, na podstawie art. 190 § 1 pkt.33 i 34 Kodeksu celnego.

W kolejnym piśmie z dnia 6.06.2001 r. Spółka "A złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, podając w uzasadnieniu tego wniosku, iż decyzje organu I instancji, odebrała I.S., która nie jest pracownikiem spółki, w związku z czym uchybienie terminu do wniesienia odwołania nie było zawinione przez stronę.

Odwołująca się strona wyjaśniła również, że pod wskazanym adresem mają siedzibę dwie spółki: Spółka "B" z siedzibą w Niemczech oraz Spółka "A z siedzibą, co powoduje, iż korespondencja do obu tych podmiotów jest czasem przekazywana w całości jednej osobie tj. pracownikowi jednej z tych firm.

Organ odwoławczy wskazując na treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej wyjaśnił, że podstawową przesłanką do przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy, zaś o tym przypadku można mówić tylko w razie stwierdzenia, że dopełnienie czynności było niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.

Strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna.

Zdaniem organu odwoławczego, przywrócenie terminu jest niedopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Organ odwoławczy wskazał również na treść art. 151 Ordynacji podatkowej, z którego wynika ze osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby.

Jak to wynika z akt decyzja Dyrektora Urzędu Celnego została doręczona prawidłowo do siedziby Spółki "A pod adresem ul. [...] , [...] Ł.. Powyższy przepis nie wskazuje, że pisma winny być doręczone jedynie do rak osoby upoważnionej.

Organ odwoławczy podniósł również ze wewnętrzna sprawą spółki jest właściwe zorganizowanie pracy oraz określenie zasad obiegu korespondencji w taki sposób, aby osoby nieuprawnione nie miały dostępu do przesyłek adresowanych do spółki i doręczanych do jej siedziby.

Jak ustalono urząd pocztowy nie był informowany wcześniej o tym iż Spółka "A. ustanowiła pełnomocnika do doręczeń M.L., która została ustanowiona dopiero po reklamacji przesyłki.

W ocenie organu odwoławczego nie można zatem stwierdzić braku winy Spółki "A w uchybieniu przedmiotowego terminu.

W skardze do Sadu Administracyjnego pełnomocnik Spółki "A wniósł o uchylenie powyższego postanowienia, któremu zarzucił naruszenie art.162 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuzasadnioną odmowę przywrócenia uchybionego terminu, w sytuacji, gdy spółka uprawdopodobniła, że uchybienie to nastąpiło bez jej winy a nadto naruszenie art. 217 § 2 Ordynacji podatkowej a w szczególności brak odniesienia się przez organ odwoławczy do treści art.145 § 2 Ordynacji podatkowej.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że spółka dopełniła wszystkich przesłanek, od których spełnienia uzależnione jest przywrócenie przez organ celny uchybionego terminu. Przepisy Ordynacji podatkowej nie wymagają udowodnienia braku winy zainteresowanego co do niedotrzymania terminu a jedynie prawdopodobieństwo braku tej winy.

Zdanie skarżącej spółki, uprawdopodobniła ona a nawet wykazała, że przyczyna uchybienia przedmiotowemu terminowi pozostała niezależna d jej woli i wiedzy, ponieważ listonosz doręczył decyzje organu I instancji nie stronie postępowania tj. spółce, ale p. Stępień pracownikowi oddziału Spółka "B" z siedzibą w Niemczech, która przekazała tą decyzje spółce w dniu 2 maja 2001 r.

Skarżąca wyjaśniła, że siedziba obu firm mieści się faktycznie w tej samej posesji w Ł., przy ul. [...]

W tej sytuacji doręczyciel-zdaniem skarżącej- nie wykazał należytej staranności i nie ustalił w prawidłowy sposób osoby upoważnionej do odbioru korespondencji a doręczył korespondencje osobie nieupoważnionej.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Z niespornych okoliczności niniejszej sprawy wynika, że w dniu 25 kwietnia 2001r. Dyrektor Urzędu Celnego wydał decyzję, mocą, której odmówił zwolnienia od cła wymienionego tam towaru, objął ten towar procedura dopuszczenia do obrotu oraz obciążył skarżąca spółkę należnościami celnymi z tego tytułu i wymierzył jej opłatę manipulacyjną dodatkową.

Stosownie do treści art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, odwołanie od decyzji organu I instancji wnosi się do właściwego organu odwoławczego w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

W niniejszej sprawie kwestią sporną jest data prawidłowego doręczenia tej decyzji skarżącej spółce a w konsekwencji uchybienie terminu do wniesienia odwołania i zasadność odmowy tego przywrócenia terminu.

W ocenie organu odwoławczego decyzja organu I instancji została doręczona prawidłowo skarżącej spółce pod wskazanym przez nią adresem w dniu 30 kwietnia 2001 r. a zatem prawo wniesienia odwołania przysługiwało jej do dnia 14 maja 2001 r.

Odwołanie strona wniosła w dniu 16 maja 2001 r. już po upływie ustawowego terminu do jego wniesienia.

Spółka wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania powołując się na okoliczności i argumenty wskazane wyżej w zaskarżonym postanowieniu a zwłaszcza na fakt, iż decyzję organu I instancji skierowaną do niej odebrała osoba nieupoważniona do odbioru korespondencji spółki, czyli że doręczenie tej decyzji nie było prawidłowe.

Stosownie do treści art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni ze uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Jak to wynika zatem z brzmienia powołanego wyżej przepisu podstawowową przesłanką przywrócenia przedmiotowego terminu, jest uprawdopodobnienie przez stronę braku winy w uchybieniu terminu.

Zdaniem organu odwoławczego nie można stwierdzić braku winy spółki w uchybieniu temu terminowi.

Z uwagi na powyższe szczególnego znaczenia nabiera ocena prawidłowości doręczenia przedmiotowej decyzji.

W myśl art.151 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, osobom prawnym oraz jednostkom organizacyjnym niemającym osobowości prawnej, pisma doręcza się w lokalu ich siedziby.

W stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest spornym, że decyzja organu I instancji została odebrana przez I.S. która nie jest pracownikiem spółki i nie została przez nią upoważniona od odbioru korespondencji.

Osoba ta przekazała spółce przedmiotowa decyzję dopiero w dniu 2 maja 2001 r.

Jak to już wskazano wyżej okoliczność ta została uznana przez organ odwoławczy za zaniedbanie spółki polegające na niewłaściwym zorganizowaniu pracy a w szczególności braku zasad obiegu korespondencji.

Stanowisko organu odwoławczego dotyczące prawidłowego doręczenia spółce decyzji organu I instancji nie jest trafne.

W szczególności nie można podzielić przyjętej przez organ odwoławczy wykładni art. 151 powołanej ustawy z której wynika ze doręczenie tej decyzji pod adresem wskazanym jako siedziba spółki osobie która zechciała pismo to przyjąć, było zgodne z tym przepisem.

Organ odwoławczy pominął, że siedzibą spółki jest faktycznie konkretny lokal/lokale a nie jedynie posesja/dom zaś obowiązkiem doręczyciela było upewnienie się czy pismo procesowe doręcza w siedzibie adresata/i właściwej osobie tj. w lokalu zajmowanym przez spółkę i określanym jako jej siedziba.

Taki wymóg przewiduje art. 151 cyt. ustawy w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 11.04.2001 r.( Dz.U. Nr 39 poz.459).

Wprawdzie decyzja organu I instancji skierowana została na adres w Łomiankach przy ul.Majowej6,jednakże poza sporem jest fakt, iż w tej samej posesji ma również siedzibę inna firma tj. Spółka "B" której pracownicą była I. S..

W tej sytuacji nie znajduje potwierdzenia zarzut braku właściwej organizacji pracy odnoszący się do skarżącej spółki, skoro nie miała ona żadnego wpływu na istniejący stan rzeczy.

Prawidłowe doręczenie jest jak to już wskazano wyżej zasadniczą przesłanka co do oceny upływu terminu do wniesienia środka odwoławczego i ewent. uchybienia tego terminu przez stronę.

Ubocznie należy jedynie zauważyć ze w orzecznictwie sądów administracyjnych wielokrotnie podnoszono problem doręczania pism procesowych w siedzibach jednostek organizacyjnych i osób prawnych mieszczących się w posesjach, w których mieszczą się również inne takie jednostki jak również osobom uprawnionym do odbioru takich pism/ wskazując na obowiązek starannego badania tych okoliczności.

Z tych względów należało orzec ze skarżąca spółka uprawdopodobniła ze uchybienie terminu do w niesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Wobec powyższego w oparciu o art.145 § 1 pkt. c, art.200 i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270) należało orzec jak w sentencji wyroku.

/-/ B. Sokołowska /-/W. Długaszewska /-/ T. M. Geremek

K.P.d