Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 843/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-12-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 134, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 4 ust. 4, art. 33 ust. 1 i 10, art. 87 ust. 2 i 3
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Protokolant sekr. sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M.P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007r., nr 125, poz. 874 ze zm.), wydał dnia [...] czerwca 2012r. decyzję nr [...], którą nałożył na M.P. karę pieniężną w wysokości 9 000 zł, tj. 8 000 zł za wykonywanie przewozu na potrzeby własne bez wymaganego zaświadczenia i 1 000 zł za wykonywanie przewozu pojazdem wyposażonym w urządzenie rejestrujące bez wymaganego sprawdzenia okresowego. W uzasadnieniu organ powołał się na art. 92a ust. 1, 2 oraz ust. 6 i lp. 1.3. załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wskazując, że podczas przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2012r. kontroli ustalono, iż samochodem marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował J.W., wykonywano przewóz drogowy z miejscowości [...] do [...]. Kierowca nie okazał do kontroli wypisu z licencji na wykonywanie transportu drogowego ani wypisu z zaświadczenia na wykonywanie przewozu drogowego na potrzeby własne. Kierowca oświadczył, że nie otrzymał od przedsiębiorcy ani innej osoby przez niego upoważnionej stosownego dokumentu.

Organ wskazał też, że z oświadczenia ustnego złożonego podczas kontroli przez M.P. – przedsiębiorcy, wynikało, że nie wyposażył kierowcy we wskazany dokument, ponieważ go nie posiada. Ponadto organ ustalił, że wniosek o wydanie zaświadczenia na wykonywanie przewozów drogowych na potrzeby własne M.P. złożył w godzinach popołudniowych w dniu [...] kwietnia 2012r. Dodatkowo podczas kontroli stwierdzono, że zamontowany w kontrolowanym pojeździe przyrząd kontrolno-pomiarowy (tachograf) nie został poddany w wymaganym czasie sprawdzeniu okresowemu. Z tabliczki pomiarowej tachografu wynikało, iż ostatnie sprawdzenie tachografu odbyło się [...] kwietnia 2010r., a więc w okresie przekraczającym 24 miesiące, licząc od dnia kontroli. Kierowca nie okazał żadnego dokumentu, ani nie wskazał innej tabliczki pomiarowej, z której wynikałoby, że takie sprawdzenie zostało przeprowadzone w wymaganym okresie.

Odwołanie od powyższej decyzji w zakresie nałożenia kary za wykonywanie przewozu drogowego bez posiadania zaświadczenia na przewóz drogowy na potrzeby własne złożył M.P.. W odwołaniu skarżący odniósł się do naruszenia z Ip. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym i stwierdził, że organ wydał decyzję wbrew ustaleniom faktycznym. Wskazał, że przedłożył w toku postępowania stosowne zaświadczenie ważne na dzień kontroli, dlatego nałożenie kary było bezpodstawne. Stwierdził też, że nie znajduje odzwierciedlenia w materiale dowodowym opisana w decyzji sytuacja, zgodnie z którą właściciel przedsiębiorstwa w chwili kontroli oświadczył, że nie posiada zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. Skarżący zarzucił organowi, że nie wskazał dowodu, na podstawie którego stwierdził, że strona złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia w dniu kontroli w godzinach popołudniowych.

Po rozpoznaniu odwołania Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją

z dnia [...] sierpnia 2012r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji w zaskarżonej części.

Organ II instancji stwierdził, że za niezarobkowym charakterem przewozu przemawia fakt podpisania protokołu kontroli nr [...] przez kierowcę bez wniesienia zastrzeżeń. Poinformował też stronę, iż protokół podpisuje kontrolujący i kontrolowany, który może wnieść zastrzeżenia do protokołu kontroli, jak również może odmówić jego podpisania. Protokół kontroli drogowej stanowi dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, zatem sporządzony w przepisanej formie przez powołany do tego organ państwowy stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Podpisanie protokołu kontroli drogowej bez zastrzeżeń, co miało miejsce w niniejszej sprawie, stanowi dowód na okoliczności w nim stwierdzone i wyznacza granice postępowania administracyjnego co do faktów i stanu prawnego.

W toku postępowania strona przesłała zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne wydane skarżącemu w dniu [...] kwietnia 2012 r. Zdaniem organu bezspornym jest, że w czasie przeprowadzania kontroli drogowej, tj. 12 kwietnia 2012 r. w godzinach 9:45 - 10:05, strona nie posiadała zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne. Według informacji uzyskanych ze Starostwa Powiatowego wniosek o wydanie zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne dla strony został złożony w sekretariacie urzędu w godzinach popołudniowych w dniu [...] kwietnia 2012 r., natomiast zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne zostało odebrane osobiście przez przedsiębiorcę w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa w dniu [...] kwietnia 2012 r. Bezspornie zatem strona w chwili kontroli nie dysponowała stosownym zaświadczeniem, co więcej wniosek o jego wydanie złożyła dopiero po zakończeniu kontroli drogowej.

Następnie organ odwoławczy podniósł, że przepisy ustawy o transporcie drogowym jednoznacznie wskazują, iż obowiązek uzyskania zaświadczenia na przewozy na potrzeby własne dotyczy przedsiębiorcy, który podejmuje i wykonuje działalność gospodarczą w zakresie niezarobkowego przewozu drogowego. Jeżeli nie uzyska wymaganego dokumentu, wówczas będzie prowadził działalność naruszając przepisy ustawy o transporcie drogowym i ustawy o swobodzie działalności gospodarczej. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia ww. działalności jako działalności pomocniczej, wobec czego GITD uznał, iż wydana przez organ I instancji decyzja w zakresie nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości 8000 zł tytułem naruszenia z Ip. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym jest prawidłowa. Podmiot prowadzący działalność gospodarczą winien bowiem liczyć się z konsekwencjami, jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów, w tym przypadku ustawy o transporcie drogowym.

Skargę na decyzję organu II instancji złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. M.P., w której nie zgodził się z twierdzeniem organu, jakoby zaświadczenie zostało przez niego odebrane po dacie kontroli. Zaświadczenie nie jest dokumentem o charakterze konstytutywnym, a jedynie potwierdza fakt zgłoszenia stosownemu organowi wykonywanie przewozów na potrzeby własne. Zatem skoro zostało wydane z dniem [...] kwietnia 2012r., to obejmuje cały dzień, a nie określone godziny. W związku z tym, zdaniem strony, w sprawie nie może być mowy o braku zaświadczenia. Ponadto skarżący poddał pod wątpliwość zasadność wymierzenia kary w wysokości takiej, jak kary z tytułu wykonywania transportu drogowego bez licencji. Jego zdaniem przepis określający wysokość kary narusza zasadę równości wobec prawa i zasadę proporcjonalności wynikające z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RO, w związku z czym za zasadne uznał skierowanie pytania prawnego w tym zakresie do Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte

w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlega zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Zgodnie z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Po przeprowadzeniu sądowej kontroli w niniejszej sprawie, Sąd uznał, że skarga M.P. nie zasługuje na uwzględnienie, zaskarżone rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nie narusza bowiem przepisów prawa.

Zgodnie z art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz rzeczy (przewóz na potrzeby własne) to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki:

a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników,

b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi,

c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin,

d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych.

Z dokonanych przez organy ustaleń faktycznych bezspornie wynika, że wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli, tj. w dniu [...] kwietnia 2012r., przewóz miał charakter krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy. Przedmiotem przewozu był żwir, którego transport bez wątpienia pozostawał w związku z prowadzoną przez skarżącego działalnością gospodarczą, o czym świadczy znajdujące się w aktach administracyjnych zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej.

W myśl art. 33 ust. 1 ustawy przewozy drogowe na potrzeby własne mogą być wykonywane po uzyskaniu zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej.

W trakcie kontroli kierowca J.W. nie okazał na żądanie kontrolującego wymaganych dokumentów, a w szczególności wypisu zaświadczenia na krajowy niezarobkowy przewóz drogowy rzeczy, co zostało ujęte w protokole z przeprowadzonej kontroli. Protokół ten został podpisany przez kierowcę bez żadnych uwag, co oznacza, że kontrolowany zgodził się z jego zapisami. Dodatkowo w dniu [...] kwietnia 2012r. podczas przesłuchania J.W. wyjaśnił, że M.P. nie przekazał mu żadnego dokumentu uprawniającego do wykonywania przewozów drogowych ładunku.

W dokumentacji organów administracji znajduje się potwierdzone za zgodność

z oryginałem zaświadczenie nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne

z dnia [...] kwietnia 2012r., z którego wynika, że M.P. zgłosił wykonywanie krajowego niezarobkowego przewozu drogowego rzeczy na potrzeby własne. Zgłoszenia dokonał w dniu [...] kwietnia 2012r., a więc w dniu przeprowadzonej kontroli. Należy więc przyjąć, że w dniu kontroli przewóz wykonywany był już na podstawie stosownego zaświadczenia i w ocenie Sądu należy przyznać rację skarżącemu, że nie ma znaczenia godzina dokonania zgłoszenia i wystawienia zaświadczenia. Skoro zaświadczenie zostało wydane dnia [...] kwietnia 2012r., o czym świadczy umieszczenie tej daty na zaświadczeniu, to przyjąć trzeba, że obowiązywało już od tego dnia. Pozostaje jednak do rozważenia kwestia, czy nieokazanie wypisu zaświadczenia przy kontroli wyczerpuje przesłankę wskazaną w lp. 1.3 załącznika nr 3 do ustawy, tj. "Wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zaświadczenia", uzasadniającą wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej w wysokości 8 000 zł.

Przepis art. 87 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym nakazuje, aby podczas przewozu drogowego wykonywanego na potrzeby własne kontrolowany miał przy sobie i okazywał na żądanie uprawnionego organu kontroli, oprócz odpowiednich dokumentów wymaganych przy takim przewozie, określonych w ust. 1, wypis zaświadczenia, o którym mowa w art. 33 ust. 10, czyli zaświadczenia potwierdzającego zgłoszenie przez przedsiębiorcę prowadzenia przewozów drogowych jako działalności pomocniczej w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej. Obowiązek wyposażenia kierowcy w niezbędne dokumenty, m. in. w wypis zaświadczenia, spoczywa na wykonującym przewozy na potrzeby własne, czyli w niniejszej sprawie na skarżącym (art. 87 ust. 3 ustawy). Zebrany przez organy materiał dowodowy potwierdza, że kontrolowany kierowca w czasie kontroli nie posiadał stosownego wypisu zaświadczenia. Nie wyposażając kierowcy w stosowne dokumenty skarżący naruszył więc art. 87 ust. 2 i 3 ustawy.

W świetle panującego w orzecznictwie stanowiska kierowca powinien być wyposażony przez przedsiębiorcę w stosowne zaświadczenie przed rozpoczęciem przewozu drogowego. Zaświadczenie to kierowca jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu kontroli. Późniejsze, już po rozpoczęciu kontroli, a tym bardziej po jej zakończeniu, dostarczenie dokumentu, o którym mowa, jest bezskuteczne (por. wyrok NSA z dnia 11 października 2007r., sygn. akt I OSK 1417/06, Lex nr 420622). W przedmiotowej sprawie zaświadczenie z dnia

[...] kwietnia 2012r. zostało dostarczone organowi dopiero po wezwaniu skarżącego, tj. w dniu 20 kwietnia 2012r. W dniu kontroli kierowca nie dysponował ani zaświadczeniem ani wypisem, więc uznać należy, że transport wykonywany był bez wymaganego prawem zaświadczenia, a tym samym z naruszeniem przepisów ustawy o transporcie drogowym.

Wobec powyższego Sąd nie dopatrzył się naruszeń przez organy przepisów prawa, które przemawiałyby za wyeliminowaniem zapadłych w sprawie decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy, Sąd z powołaniem się na przepis art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako niezasadną.