Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 749/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 150 par. 4, art. 162 par. 2, art. 163 par. 1, art. 220 par. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Waldemar Śledzik, sędzia WSA Jacek Kaute (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi B. J. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżone postanowienie 2) zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. na rzecz B. J. kwotę 100 zł (słownie: sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Jak wynika z akt sprawy decyzją z dnia [...].10.2019 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w O. określił Panu B. J. (dalej zwany również Strona, Skarżący) wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu odpłatnego zbycia [...] części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczoną nr ewid. [...], z obrębu [...], położoną w W. przy ul. W., w kwocie 542.745.00 zł. Ww. decyzję doręczono w trybie zastępczym w dniu 24.10.2019 r. Powyższa decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o możliwości, terminie i trybie wniesienia odwołania.

Od ww. decyzji Strona złożyła odwołanie w dniu 02.12.2019 r. - co oznacza, iż odwołanie to zostało złożone z uchybieniem 14-dniowego terminu zakreślonego w przepisie art. 223 § 2 pkt 1 O.p. Wraz z odwołaniem Strona złożyła wniosek z dnia 02.12.2019 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].10.2019 r. Uzasadniając wniosek o przywrócenie terminu Strona wskazała, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].10.2019 r. wydana została w czasie, gdy Strona przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na bardzo poważną chorobę zaistniałą gwałtownie po przebytym [...]. W tym czasie Strona nie była w stanie poruszać się o własnych siłach, co wiązało się z brakiem możliwości odebrania z placówki pocztowej awizowanej przesyłki zawierającej ww. decyzję. Ponadto, Strona wskazała, że nadal pozostaje pod stałą opieką medyczną i rehabilitacyjną. Strona podkreśliła również, że jedynie dzięki życzliwości i pomocy osób trzecich, koniecznej w trakcie poruszania się, dopiero w dniu 25.11.2019 r. udało Jej się otrzymać duplikat ww. decyzji z dnia [...].10.2019 r. Nr [...]. Zdaniem Strony powyższe okoliczności potwierdzają, iż uchybieniem terminowi nastąpiło bez winy Strony. Do ww. wniosku Strona dołączyła zaświadczenie lekarskie z dnia 28.11.2019 r.

Pismem z dnia 30.12.2019 r. Strona poinformowała, że leczenie w szpitalu rozpoczęło się w dniu 29.09.2019 r. (a nie jak błędnie wskazano w zaświadczeniu z dnia 28.11.2019 r., tj. od dnia 29.08.2019 r.) i w związku z [...] trwało do dnia 28.11.2019 r.

Pismem z dnia 07.01.2020 r. Nr 1401-IOD-3.4102.155.2019.3.MP, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wezwał Stronę celem przedłożenia dokumentów potwierdzających okoliczności leczenia szpitalnego wskazane w piśmie Strony z dnia 30.12.2019 r., tj. od dnia 29.09.2019 r. do dnia 28.11.2019 r.

W odpowiedzi na powyższe, przy piśmie z dnia 23.01.2020 r. Strona przesłała potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię historii choroby Pana B. J. (nr karty: [...], data zarej. [...].09.2019 r.).

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej zwany również Organem) postanowieniem z dnia [...] lutego 2020 r., nr [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu swojego postanowienia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. wskazał, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Podanie o przywrócenie terminu, w myśl art. 162 § 2 Op, należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Następnie Organ wskazał, że z akt przedmiotowej sprawy wynika, iż przyczyną uchybienia terminowi było leczenie związane z poważną chorobę zaistniałą gwałtownie po przebytym [...], w czasie którego Strona nie była w stanie poruszać się o własnych siłach. Natomiast informację o niedotrzymaniu terminu na wniesienie przedmiotowego odwołania Strona powzięła dopiero w dniu 25.11.2019 r., kiedy to otrzymała duplikat decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].10.2019 r. Nr [...]. W konsekwencji Organ uznał, że w dniu 02.12.2019 r. upłynął 7-dniowy termin do wniesienia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z powyższego wynika, że złożenie przez Stronę wniosku w tym przedmiocie, w dniu 02.12.2019 r., nastąpiło z zachowaniem terminu do jego złożenia, o którym mowa w art. 162 § 2 O.p.

Przechodząc do przesłanek uzasadniających przywrócenie uchybionego terminu procesowego, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. stwierdził, że zgodnie z art. 162 § 1 O.p., przesłanką taką jest uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia. Za takie powody uznaje się np.: awarię komunikacyjną, pożar, powódź, inną katastrofę, nagłą chorobę strony, jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy wnioskodawca nie mógł przezwyciężyć przeszkody w zachowaniu terminu, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa.

Przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkie niedbalstwo, niedbalstwo oraz wina nieumyślna. Aby uprawdopodobnić brak swojej winy, strona powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz okoliczność, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała cały czas, aż do momentu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. W konsekwencji to na stronie ciąży obowiązek uwiarygodnienia, poprzez przedstawienie stosownej argumentacji, że dochowała ona należytej staranności, jednakże dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody, niezależnej od osoby zainteresowanego.

Organ wskazał, że jak wynika z akt sprawy, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].10.2019 r. Nr [...], została po raz pierwszy awizowana w dniu 10.10.2019 r. (awizowano powtórnie w dniu 18.10.2019 r.), a następnie zwrócona do organu pierwszej instancji z adnotacją "Zwrot do nadawcy nie podjęto w terminie ". W związku z powyższym ww. decyzja uznana została za doręczoną w dniu 24.10.2019 r. Zgodnie bowiem z treścią art. 150 § 4 O.p., w przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (tj. z upływem 14 dni od dnia pierwszego awizowania). Zatem stosownie do treści art. 223 § 2 O.p., czternastodniowy termin na wniesienie odwołania od ww. decyzji upłynął w dniu 07.11.2019 r.

Z akt sprawy wynika, że we wskazanym przez Stronę okresie, tj. od 29.09.2019 r. do 28.11.2019 r., Pan B. J. nie był hospitalizowany, a jedynie zasięgał porady lekarskiej w przychodni specjalistycznej, stawiając się osobiście na wizyty kontrolne. Przy czym zauważyć należy, że w kontekście twierdzeń Strony, iż miała problemy z samodzielnym poruszaniem się, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. , oznacza to, że w każdy takim przypadku, aby stawić się na wizytę kontrolną Strona musiała korzystać z pomocy osób trzecich. Na uwagę zasługuje również fakt, iż jak wynika z akt sprawy, w ww. okresie, tj. w dniu 08.10.2019 r. Strona osobiście podjęła w placówce pocztowej, postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].09.2019 r. Nr [...].

Ponadto, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. , choroba samej Strony niekoniecznie świadczy o braku zawinienia w uchybieniu terminu do dokonania określonej czynności procesowej wobec możliwości posłużenia się osobami trzecimi. Ciężar uprawdopodobnienia, iż w realiach rozpoznawanej sprawy niemożliwym było posiłkowanie się przez Stronę osobami trzecimi, nawet niebędącymi profesjonalnymi pełnomocnikami, spoczywał na Stronie. Sama bowiem choroba, nawet poświadczona zaświadczeniem lekarskim, nie jest wystarczająca dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu. Ocena, czy uprawdopodobniony został brak winy w uchybieniu terminu nie ogranicza się zatem do ustalenia, czy twierdzenie wnioskodawcy o chorobie jest wiarygodne (np. potwierdzone zaświadczeniem lekarskim), ale musi również uwzględniać na przykład to, czy wskazana przyczyna uchybienia terminowi stanowi przeszkodę niemożliwą do przezwyciężenia i czy zainteresowany wykazał należytą staranność w podjęciu działań mogących zapobiec uchybieniu terminu, przykładowo poprzez wyręczenie się inną osobą.

W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. , sama okoliczność braku możliwości samodzielnego poruszania się nie jest równoznaczna z brakiem możliwości odbioru przez Stronę decyzji, a następnie jej zaskarżenia. Ponadto z akt przedmiotowej sprawy wynika bowiem, że w okresie od dnia 29.09.2019 r. do dnia 28.11.2019 r. Strona wielokrotnie osobiście stawiła się zarówno na wizyty kontrolne, jak i w placówce pocztowej. Zatem, zdaniem Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. , okoliczności przedmiotowej sprawy, tj. fakt, iż przykładowo w celu zabezpieczenia swoich interesów związanych ze stanem zdrowia, Strona potrafiła zorganizować sobie pomoc osób trzecich przy poruszaniu się, nie uprawdopodabniają braku winy Strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Reasumując Organ stwierdził, że jakkolwiek osobista możność działania Strony mogła zostać ograniczona wskutek przytoczonych powyżej okoliczności, brak podjęcia jakichkolwiek działań zmierzających do zachowania terminu do dokonania czynności procesowej przez Stronę, kwalifikuje działanie Strony jako zawinione, wyłączające możliwość zastosowania instytucji, o której mowa w art. 162 § 1 Op.

W świetle powyższego Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. uznał, że przedstawione okoliczności wskazują na brak należytej staranności Strony w załatwianiu własnych spraw. To na Podatniku ciążył bowiem obowiązek dołożenia odpowiedniej dbałości przy załatwianiu własnych spraw, w tym czynności związanych z toczącym się postępowaniem. Zatem, Strona nie może uchylać się od skutków wynikających z własnego zaniechania, gdyż tylko Podatnik ponosi odpowiedzialność za dokonywane wybory. W tym przypadku nie złożenia odwołania w terminie ustawowym.

W skardze z dnia 12 marca 2020 r. Skarżący zaskarżył przedmiotowe postanowienie zarzucając mu naruszenie :

1. art. 162 §1 O.p. poprzez niezasadne stwierdzenie braku zachowania przez Skarżącego należytej staranności w załatwianiu własnych spraw, na podstawie którego Organ błędnie stwierdził, że Skarżący nie uprawdopodobnił uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez własnej winy, a także

2. art. 121 §1 O.p. poprzez wydanie postanowienia odmawiającego przywrócenie terminu do złożenia odwołania w sposób niewzbudzający zaufania do organów podatkowych z uwagi na bardzo lakoniczną i oderwaną od dowodów przedstawionych przez Skarżącego argumentację.

W uzasadnieniu swojej skargi Skarżący wskazał, że rzeczona decyzja została wydana w dniu 4 października 2019 r., tj. w czasie przebywania przez Skarżącego na turnusie rehabilitacyjnym po przebytym [...]. W tamtym czasie Skarżący nie był w stanie poruszać się o własnych siłach, co wiązało się z brakiem możliwości odebrania z placówki pocztowej awizowanej przesyłki zawierającej decyzję. Dopiero po zakończeniu turnusu rehabilitacyjnego i powrocie do możliwości ograniczonego poruszania się dzięki życzliwości i pomocy osób trzecich koniecznej do poruszania się przez Skarżącego, w dniu 25 listopada 2019 r. Skarżący udał się do US w O. i dopiero w tym terminie otrzymał przedmiotową decyzję.

Skarżący wskazał, że we wniosku o przywrócenie terminu uprawdopodobnił, że uchybienie terminowi nastąpiło bez Jego winy, ponieważ w trakcie prób doręczenia Jemu decyzji, w wyniku poważnej choroby zaistniałem gwałtownie po przebytym [...], przebywał na turnusie rehabilitacyjnym i nie był w stanie poruszać się samodzielnie, co skutecznie uniemożliwiło Jemu udanie się na pocztę celem odbioru awizowanej przesyłki zawierającej przedmiotową decyzję. Wskazał, że pismami z dnia 30 grudnia 2019 r. i 23 stycznia 2020 r. odpowiadał na wątpliwości Organu dotyczące przebytego przez Niego leczenia w szpitalu, jednocześnie przekazując potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię historii Jego choroby.

Skarżący nie zgodził się z argumentacją Organu zawartą w zaskarżonym postanowieniu, wskazał, że Organ niejako wymaga, aby podatnik każdorazowo miał możliwość posłużenia się pomocą osób trzecich (lub nawet profesjonalnych pełnomocników) w przypadku własnej czasowej niepełnosprawności. Pomoc osób trzecich niewątpliwie często może ułatwiać dopełnienie pewnych formalności, o czym Organ nie omieszkał wspomnieć, wskazując, że w niektórych przypadkach Skarżący miał możliwość z takowej pomocy korzystać, jednak nie zawsze jest to możliwe. Jej sama istota determinuje brak zależności od podatnika, bowiem zwracając się do osób trzecich o pomoc jest zależny od ich wolnego czasu, chęci, woli itd., które nie zawsze zachodzą. Niekiedy osoby trzecie rzeczywiście pomagały Skarżącemu w dokonywaniu niektórych czynności takich, jak zawożenie na rehabilitacje czy konsultacje lekarskie, jednak w innych wypadkach – pomimo Jego dobrej woli – nie były w stanie pomóc i ułatwić osobie niemogącej poruszać się samodzielnie chociażby udania się do placówki pocztowej i odebrania decyzji (która – jak podkreślił Skarżący – naruszała prawo i na skutek nieprawidłowego postanowienia nie może się od niej odwołać). Skarżący nie zgodził się, że o zawinieniu można mówić wtedy, gdy nie dopełnia się określonych czynności z uwagi na niemożliwość samodzielnego działania, bowiem akurat w danej sytuacji nie udało się uzyskać pomocy osób trzecich. Brak otrzymania pomocy osób trzecich nie powinien być traktowany jako zawinienie podatnika, bowiem nie jest on zależny od samego podatnika, tylko wyłącznie od woli osób trzecich. Organ zatem narusza wiec zarówno normę prawną z art. 162 §1 O.p. (bowiem odmawia przywrócenia terminu pomimo uprawdopodobnienia braku winy), jak i art. 121 §1 O.p. (bowiem narusza zaufanie podatnika do organu poprzez wydanie postanowienia uzasadnionego praktycznie wyłącznie wymaganiem od podatnika wpływania na działania osób trzecich, które nie są od Niego zależne).

W odpowiedzi na skargę Organ wniósł o oddalenie skargi podtrzymujące dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Kontroli Sądu - na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – podlegało postanowienie z dnia [...] lutego 2020 r., którym organ odwoławczy odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...] października 2019 r. nr [...], określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2012 r. z tytułu odpłatnego zbycia [...] części nieruchomości stanowiącej działkę gruntu oznaczonej nr ewid. [...], z obrębu [...], położonej w W. przy ul. W. w kwocie 542.745,00 zł.

Bezsporne jest, że - jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru - wspomniana decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. została w dniu 9 września 2019 r. przesłana za pośrednictwem Poczty Polskiej na adres Skarżącego. Po dwukrotnym awizowaniu w dniach: 10 października 2019 r. (awizo pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata) i 18 października 2019 r., w dniu 28 października 2019 r. zwrócono ją nadawcy jako niepodjętą w terminie. Organ odwoławczy uznał ją, stosownie do art. 150 § 4 O.p., za doręczoną w dniu 24 października 2019 r.

W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia odwołania. W ustawowym 14-dniowym terminie (który upływał w dniu 7 listopada 2019 r.) decyzja nie została zaskarżona. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej sporządzono dopiero w dniu 2 grudnia 2019 r. i złożono w tym dniu.

We wniosku tym podano, że "decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. z dnia [...].10.2019 r. Nr [...] wydana została w czasie, gdy Strona przebywała na zwolnieniu lekarskim z uwagi na bardzo poważną chorobę zaistniałą gwałtownie po przebytym[...].

W tym czasie Strona nie była w stanie poruszać się o własnych siłach, co wiązało się z brakiem możliwości odebrania z placówki pocztowej awizowanej przesyłki zawierającej ww. decyzję. Ponadto, Strona wskazała, że nadal pozostaje pod stałą opieką medyczną i rehabilitacyjną. Strona podkreśliła również, że jedynie dzięki życzliwości i pomocy osób trzecich, koniecznej w trakcie poruszania się, dopiero w dniu 25.11.2019 r. udało Jej się otrzymać duplikat ww. decyzji z dnia [...].10.2019 r. Nr [...]".

W tym stanie rzeczy zasadnie uznano, że siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu określony w art. 162 § 2 O.p. został zachowany (Skarżący złożył wniosek w dniu 2 grudnia 2019 r., po otrzymaniu duplikatu decyzji w dniu 25 listopada 2019 r.).

Sporna pozostaje natomiast kwestia, czy uprawdopodobniono, że Skarżący nie ponosi winy w niezachowaniu terminu do wniesienia odwołania.

Nie ulega wątpliwości, że uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu nie może ograniczać się jedynie do niczym nie popartych, samych twierdzeń strony. Dokonując oceny zawinienia strony w uchybieniu terminowi należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności faktyczne sprawy i ocenić winę strony według obiektywnych mierników jej staranności. W konsekwencji brak winy w uchybieniu terminu należy oceniać w kategoriach zachowania reguł starannego działania, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Negatywnie z tego punktu widzenia oceniane jest choćby lekkomyślność, czy też lekkie nawet niedbalstwo. Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w sytuacji stwierdzenia, że dopełnienie takiego obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc wystąpienia okoliczności nagłych nieprzewidywalnych, których człowiek dbający należycie o swoje interesy nie mógł przewidzieć i im zapobiec, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3163/15). Strona powinna nie tylko wskazać przeszkodę, która spowodowała uchybienie terminu, ale także uprawdopodobnić, że przyczyny tej nie mogła przezwyciężyć przy użyciu największego, w danych okolicznościach, wysiłku (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2012 r., sygn. akt I FSK 2179/11).

Należy również zauważyć, że zainteresowany ma wyłącznie uprawdopodobnić brak swej winy w uchybieniu terminu, czyli powinien jedynie uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała cały czas, aż do upływu ostatniego dnia terminu. Nie jest zatem wymagany dowód, lecz tylko środek zastępczy dowodu w znaczeniu ścisłym, niedający pewności, lecz tylko wiarygodność - prawdopodobieństwo twierdzenia o jakimś fakcie. Jest to środek zwolniony od ścisłych formalności dowodowych(wyrok NSA z 14 lipca 2020 r., II FSK 3061/19.).

W kontekście powyższego zauważyć należy na wstępie, że w rozpatrywanej sprawie nie poprzestano jedynie na twierdzeniach, ale wskazywane okoliczności poparto stosownymi dokumentami. Skarżący przedstawił zaświadczenie lekarskie wystawione przez prof. dra hab. P. F. (specjalistę chirurga) wskazujące, że Skarżący był od 29 sierpnia 2019 r. do 28 listopada 2019 r. leczony w Ambulatorium Kliniki po [...], wskazujące również na to, że wykluczone było "samodzielne poruszanie się pacjenta w okresie leczenia i rekonwalescencji" (k. 260 akt administracyjnych). Skarżący następnie wskazał w piśmie z dnia 30 grudnia 2019 r., że Jego leczenie w Szpitalu [...], W. ul. L., na oddziale [...] rozpoczęło się 29 września 2019 i w związku z [...] trwało jak w zaświadczeniu. Wskazał przy tym, że osoba wystawiająca zaświadczenie pomyliła miesiące, co jest do sprawdzenia w dokumentacji szpitalnej. Następnie w piśmie z dnia 27 stycznia 2020 r. Skarżący przedstawił kopię swojej historii choroby (2 kartki) zawierającej wpisy od 24 września 2019 r. do 28 listopada 2019 r., w tym dotyczące temperatury (wpis w dniu [...] września 2019 r. "[...]", wpis w dniu [...] października 2019 r. "[...]".

Zdaniem Organu we wskazanym przez Skarżącego okresie, tj. od 29 września 2019 r. do 28 listopada 2019 r. Skarżący nie był hospitalizowany, a jedynie zasięgał porady lekarskiej w przychodni specjalistycznej, stawiając się na wizyty kontrolne. Zważywszy na problemy Skarżącego z samodzielnym poruszeniem się, w ocenie Organu, Skarżący w każdym przypadku stawienia się na wizytę kontrolną musiał korzystać z pomocy osób trzecich. Organ wskazał również na to, że w ww. okresie Skarżący osobiście podjął w placówce pocztowej postanowienie Naczelnika US w O. . Ponadto, zdaniem Organu, choroba samej Strony niekoniecznie świadczy o braku zawinienia w uchybieniu posłużeniu się osobami trzecimi. Zważywszy na to, że w okresie od dnia 29 września 2019 r. do dnia 28 listopada 2019 r. Skarżący wielokrotnie osobiście stawiał się zarówno na wizyty kontrolne, jak i w placówce pocztowej, Skarżący w celu zabezpieczenia swoich interesów zawiązanych ze stanem zdrowia, potrafił zorganizować sobie pomoc osób trzecich przy poruszaniu się, nie uprawdopodobnia to tym samym braku winy Skarżącego w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Sąd nie zgadza się z tą oceną. W niniejszej sprawie należy rozważyć, czy Skarżący co najmniej uprawdopodobnił (nie wymaga się udowodnienia) to, że bez swojej winy nie złożył w terminie odwołania od decyzji, gdyż bez swojej winy nie odebrał tejże decyzji z placówki pocztowej, a następnie (po jej zwrocie do Organu) od Organu podatkowego i uczynił to dopiero 25 listopada 2019 r. Otóż z zaświadczenia wystawionego przez prof. dr hab. P. F. (specjalistę chirurga) wynikało, że wykluczone było "samodzielne poruszanie się pacjenta w okresie leczenia i rekonwalescencji". Ze wskazanej dokumentacji medycznej wynikało również, że Skarżący miał w dniu 29 września 2019 r. [...] (od trzech dni), w dniu 29 października 2019 [...] (w późniejszym okresie brak jest wskazań nt. mierzonej temperatury), otrzymywał również [...]. W ocenie Sądu od osoby, która w następstwie powikłań po [...] jest chora (ma wysoką temperaturę, otrzymuje również [...]) i nie może samodzielnie poruszać się (Skarżący), nie można wymagać, ażeby osoba ta udała się do placówki pocztowej lub Organu podatkowego w celu odebrania adresowanej do niej korespondencji-decyzji, zapoznała się z tą decyzją i sporządziła stosowne odwołanie.

Z faktu korzystania przez Skarżącego z konsultacji lekarskich w szpitalu, czy też uczestniczenia w zajęciach rehabilitacyjnych w danym czasie, nie można wyprowadzać wniosku, co do obowiązku odebrania (a następnie zapoznania się i sporządzenia odwołania) przedmiotowej decyzji. Skarżący z tego powodu korzystał z konsultacji lekarskich (uczestniczył w zajęciach rehabilitacyjnych), ażeby poprawić swój stan zdrowia i w konsekwencji wrócić do normalnego funkcjonowania. W następstwie podjętych działań (tj. wizyt w Szpitalu, w trakcie których były wykonywane opisane w karcie historii choroby Skarżącego czynności/zabiegi m.in. [...] itp.) stan Skarżącego poprawił się, tak że po okresie leczenia mógł (po odebraniu kopii decyzji) sporządzić odwołanie od przedmiotowej decyzji.

Podobnie z faktu tego, że we wskazanym okresie (tj. w dniu 8 października 2019 r., tj. przed dokonaniem pierwszego awizo, które nastąpiło w dniu 10 października 2019 r.) Skarżący odebrał przesyłkę kierowaną do Niego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. , nie można wywodzić możliwości odbierania, czy też wręcz konieczności (obowiązku) odbierania przesyłek w innym dniu. Oczywistym jest, że stan zdrowia osoby chorej nie musi być stały w czasie, co więcej, osoba chora może po podjęciu określonego działania (np. udaniu się do placówki pocztowej), stwierdzić, że jego powtórzenie w przyszłości – w danym stanie chorobowym – nie będzie możliwe.

W tym kontekście zatem również okoliczność tego, że Skarżący przezwyciężał swoje własne ograniczenia w poruszaniu się dzięki korzystaniu z pomocy osób trzecich nie zmienia tego, że – jak wskazano wyżej (i co wynika z przedstawionej dokumentacji choroby Skarżącego) – Skarżący był we wskazanym okresie chory (i podejmował leczenie), w związku z czym nie można było od Niego wymagać podjęcia wskazanych działań (tj. udania się do placówki pocztowej lub Organu podatkowego w celu odebrania adresowanej do Niego korespondencji-decyzji, zapoznania się z tą decyzją i sporządzenia stosownego odwołanie.).

W tym miejscu Sąd zwraca również uwagę na to, że przesłanką przywrócenia terminu na podstawie art. 163 §1 O.p. jest jedynie uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu (nie jej udowodnienie). W ocenie Sądu Skarżący uprawdopodobnił brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania wskazując na powikłania wynikające z wypadku samochodowego, brak możliwości samodzielnego poruszania się i okoliczność prowadzenia we wskazanym czasie leczenia (oraz rehabilitacji), gdzie z załączonej dokumentacji wynikało, że Skarżący miał wysoką temperaturę oraz brał [...] (Skarżący wskazał, że miał [...]). Oczywiście zawsze w tego rodzaju sprawach może pojawić się wątpliwość, czy we wskazanym okresie (w okresie leczenia, po dokonaniu pierwszego awizo, przed odebraniem przez Skarżącego duplikatu decyzji) mogła nadarzyć się okazja (odpowiedni stan zdrowia Skarżącego, wystąpienie możliwości w danym czasie skorzystania z pomocy osoby trzeciej itp.), że Skarżący mógł skutecznie podjąć wskazane działania (tj. udać się do placówki lub Organu podatkowego, zapoznać się z decyzją i sporządzić odwołanie). W ocenie jednak Sądu, ani nie ma w praktyce możliwości udzielenia odpowiedzi na tak postawione pytanie (problemy z przeprowadzeniem postępowania dowodowego w tym zakresie są oczywiste np. co do stanu samopoczucia Skarżącego w danym dniu, co do możliwości skorzystania z pomocy osoby trzeciej itp.), ani nie wymaga tego przepis art. 163 §1 O.p. (skoro ustawodawca uzależnił przywrócenie terminu od uprawdopodobnienia braku winy a nie jej udowodnienia), wreszcie wszelkie niedające się usunąć wątpliwości powinny być rozstrzygane z korzyścią dla Strony i jej indywidualnego interesu (w szczególności wobec tego, że odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania zamyka Skarżącemu – występującemu, co należy podkreślić, osobiście - drogę do powtórnego rozpatrzenia sprawy, gdzie wynikająca z art. 220 §1 O.p. zasada dwuinstancyjnego postępowania stanowi realizację wymogu wynikającego z art. 78 Konstytucji RP).

Wobec wadliwego uznania przez Organ, że w niniejszej sprawie nie została wykazana przesłanka uchybienia przez Skarżącego terminu do wniesienia odwołania bez winy Skarżącego (która to przesłanka została, w ocenie Sądu, wykazana) zasadne było uchylenie zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Ponownie rozpoznając sprawę-wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Organ uwzględni powyższą argumentację.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 i art. 205 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej kwoty 100 zł obejmującej uiszczony wpis sądowy od skargi (100 zł). Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Orzeczenia powołane w niniejszym uzasadnieniu są opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (CBOSA) pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.