Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 440/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2017-09-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 września 2017 r. sprawy ze skargi Syndyka masy upadłości "F." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w N. na decyzję nr [...] Wojewody [...] z dnia 31 stycznia 2017 r., znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz strony skarżącej Syndyka masy upadłości "F." Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej w N. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W piśmie z dnia 10 grudnia 2013 r. L. J., wniósł na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami o ustalenie i wypłatę odszkodowania za nieruchomość położoną w N. T. oznaczoną jako działki ewid. nr [...], [...], [...], [...] i [...] o łącznej powierzchni 1.606 m2, wydzieloną pod drogę w wyniku podziału nieruchomości zatwierdzonego decyzją B. T. z dnia 16 września 2009 r., znak: [...] [...]. W ocenie wnioskodawcy ulica [...] znajdująca się na ww. nieruchomości posiada wszystkie cechy drogi publicznej - jest ogólnodostępna i służy nie tylko mieszkańcom położonych przy niej nieruchomości. W uzasadnieniu wniosku powołano się na orzeczenie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z dnia 6 listopada 2007 r. wydanego w sprawie nr [...] [...] i inni przeciwko [...] oraz na wyroki sądów administracyjnych wydane w oparciu o jego treść.

Po przeprowadzeniu postępowania Starosta [...] decyzją z dnia 13 października 2014 r. znak [...] orzekł o ustaleniu i wypłacie w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania na rzecz spółki [...] Sp. z o.o w upadłości układowej w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w N. T., oznaczoną jako działki ewid. nr [...] o pow. 0,1182 ha, nr [...] o pow. 0,0075 ha, nr [...] o pow. 0,0135 ha, nr [...] o pow. 0,0139 ha oraz nr [...] o pow. 0,0075 ha, objętą księgą wieczystą nr NS [...], jak również o podmiocie zobowiązanym do zapłaty odszkodowania oraz o sposobie i terminie dokonania tej zapłaty.

Od powyższej decyzji B. T. złożył odwołanie do organu II instancji kwestionując zasadność ustalenia i wypłaty odszkodowania z ww. nieruchomości w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Po rozpatrzeniu ww. odwołania, Wojewoda decyzją z dnia 9 lutego 2015 r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję Starosty [...] z dnia 13 października 2014 r. znak [...] i orzekł o odmowie ustalenia i wypłaty w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowania za nieruchomość położoną w N. T., oznaczoną jako działki ewidencyjne nr [...] o pow. 0,1182 ha, nr [...] o pow. 0,0075 ha, nr [...] o pow. 0,0135 ha, nr [...] o pow. 0,0139 ha oraz nr [...] o pow. 0,0075 ha, objętą księgą wieczystą nr [...] [...], stanowiącą własność [...] Sp. z o.o. w upadłości. Wojewoda wskazał m. in., iż ze względu na fakt, iż teren objęty omawianym podziałem nie przewidywał powstania drogi publicznej (gminnej) na spornych działkach w konsekwencji art.98 ust. 1 i 3 u.g.n. nie mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania. W związku z czym stwierdzono, że nie ma podstaw do przyznania odszkodowania w trybie art.98 ust.3 ustawy o gospodarce nieruchomościami za działki wydzielone w wyniku decyzji B. T. z dnia 16 września 2009r. znak: [...] zatwierdzającej podział działek ewid. nr [...] i [...].

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodzili się L. J. oraz [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 5 października 2015 r. II SA/Kr [...] uchylił wydane w niniejszej sprawie decyzje organów administracyjnych I i II instancji wskazując, że decyzja organu I instancji wydana została "na wniosek L. J., ale odszkodowanie przyznano Spółce [...]". Wybór Spółki jako uprawnionej do odszkodowania nie został uzasadniony: organ I instancji wskazał jedynie, że obecnie Spółka ta jest właścicielem wpisanym do księgi wieczystej. Podkreślono, że nie da się zatem stwierdzić, dlaczego odszkodowanie ustalono na rzecz Spółki "[...]", która jest odrębnym od L. J. podmiotem legitymującym się osobowością prawną, a która nie była wnioskodawcą i żądania takiego nie zgłaszała. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uznał w związku z tym, iż decyzja Wojewody nie określała prawidłowo jej adresata.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji nie uwzględniając stanowiska Wojewody, zawartego w ww. decyzji z dnia 9 lutego 2015 r. znak [...] stwierdził, że w wyniku decyzji B. T. z dnia 16 września 2009 r. znak [...] zatwierdzającej podział działek ewid. nr [...] i [...], powstałe w wyniku podziału m. in. działki ewid. nr [...] o pow. 0,1182, nr [...] o pow. 0,0075 ha, nr [...] o pow. 0,0135 ha, nr [...] o pow. 0,0139 ha oraz nr [...] o pow. 0,0075 ha, stały się z mocy prawa własnością Gminy Miasta N. T. w trybie art. 98 ustawy o gospodarce nieruchomościami, za które w związku z treścią art. 98 ust 3 przysługuje podmiotowi uprawnionemu odszkodowanie. Starosta [...] wskazując podmiot uprawniony do otrzymania odszkodowania ustalił, że skoro utrata własności lub prawa użytkowania wieczystego działek wydzielonych pod drogi publiczne są następstwem decyzji zatwierdzającej podział nieruchomości i powstają one z mocy samego prawa, a z tytułu odjęcia prawa własności na podstawie art. 98 ust. 1 ustawy przysługuje odszkodowanie, to osobą uprawnioną do jego otrzymania jest właściciel nieruchomości na dzień gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Osobą taką w niniejszym postępowaniu był L. J., który złożył w tym zakresie wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania.

W tak ustalonym stanie faktycznym, Starosta [...] decyzją z dnia 5 maja 2016 r. znak [...] na podstawie art. 129 ust. 1 i ust. 5 pkt. 1, art. 130, art. 132 ust. 1 a, ust. 2 i ust. 3, art. 134 w związku z art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r., poz. 1774), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 22) – dalej jako "k.p.a.", orzekł o ustaleniu i wypłacie odszkodowania na rzecz L. J. s. T. i B. w wysokości [...] zł za nieruchomość położoną w N. T., oznaczoną, jako działki ewid. nr [...] o pow. 0,1182 ha, nr [...] o pow. 0,0075 ha, nr [...] o pow. 0,0135 ha, nr [...] o pow. 0,0139 ha oraz nr [...] o pow. 0,0075 ha, objętą księgą wieczystą nr [...] [...], jak również o podmiocie zobowiązanym do zapłaty odszkodowania oraz o sposobie i terminie dokonania tej zapłaty.

Odwołanie od ww. decyzji wniósł m.in. syndyk masy upadłości [...] sp. z o.o. – [...] sp. z o.o. w N. S., w którym podniósł, iż nieruchomości będące przedmiotem postępowania administracyjnego zostały przez L. J. wniesione, jako wkład do spółki na mocy aktu notarialnego z dnia 30 grudnia 2010 r. Z tego względu, jako że właścicielem pozostaje spółka, to jej należy się odszkodowanie za zajęcie nieruchomości pod drogi. Natomiast organ w ogóle nie dokonał analizy czy i jakie skutki wywołała umowa z dnia 30 grudnia 2010 r. Ponadto w ocenie syndyka masy upadłości [...] sp. z o.o. – [...] sp. z o.o. w N. S., doszło do naruszenia prawa spółki do czynnego udziału w postępowaniu, bowiem Starosta [...] doręczył zawiadomienia oraz decyzję wyłącznie jednemu pełnomocnikowi, podczas gdy w niniejszej sprawie spółkę reprezentowało dwóch pełnomocników.

Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 31 stycznia 2017 r. znak: [...] umorzył postępowanie odwoławcze w zakresie rozpatrzenia odwołania [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, w imieniu którego występuje syndyk Spółka z o.o. [...] działająca przez B. P..

W uzasadnieniu organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie przepisów wzmiankowanej ustawy złożył tylko i wyłącznie L. J. właściciel nieruchomości na dzień, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna ze względu na brak uzgodnienia kwestii odszkodowania pomiędzy nim a Gminą Miasta N. T., który to wniosek rozpatrywany był w ramach opisanego powyżej postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z dnia 5 maja 2016 r. znak: [...] i od której prowadzone było postępowanie odwoławcze zakończone decyzją Wojewody z dnia 31 stycznia 2017 r. znak [...]. Natomiast wniosku takiego nie składała spółka [...] Sp. z z o.o. w upadłości likwidacyjnej.

Organ odwoławczy powołując się na treść art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, wyjaśnił, że uprawnienie do złożenia odwołania od orzeczeń organu I instancji przysługuje tylko stronie w rozumieniu art. 28 kpa, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie lub, gdy żąda ona od organu czynności ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonymi w tej materii poglądami doktryny postępowania administracyjnego, uprawnienie do złożenia odwołania przysługuje także podmiotowi, niebędącemu stroną, którego interes prawny w obaleniu decyzji organu I instancji wynika z przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków. Dla skutecznego wniesienia odwołania wystarczające jest bowiem przyjęcie tzw. subiektywnej koncepcji legitymacji procesowej strony. Skuteczne jest, zatem odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, a w związku z tym ma interes w zakwestionowaniu tego rozstrzygnięcia. Twierdzenie takie jest jednak poddawane weryfikacji przez organ odwoławczy. Jeżeli nie zostanie ono pozytywnie zweryfikowane, to organ II instancji zobowiązany jest wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Organ odwołał się do stanowiska zaprezentowanego w uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 1999 r. OPS [...], zgodnie z którym: "Stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 kpa, następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 kpa"

W związku z powyższym skoro zaskarżona decyzja Starosty [...] z dnia 5 maja 2016 r. znak [...] rozpatruje wniosek L. J. złożony w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości, (którego nie złożyła spółka [...] Sp. zo.o. w upadłości likwidacyjnej) a zatem dotyczy praw i obowiązków L. J., stanowiąc rozpoznanie jego wniosku o odszkodowanie, zaś w żaden sposób nie odnosi się do praw i obowiązków odwołującej [...] Sp. zo.o. w upadłości likwidacyjnej, w imieniu, którego występuje syndyk Spółka z o.o. [...], działająca przez P. B. [...] (brak wniosku tego podmiotu o ustalenie i wypłatę odszkodowania w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami), organ odwoławczy uznał, że przedmiotowe odwołanie złożył podmiot niebędący stroną postępowania nią objętego, a w konsekwencji należało umorzyć postępowanie odwoławcze w tym zakresie.

Skargę na ww. decyzję Wojewody wniósł Syndyk masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej – [...] Sp. z o.o., reprezentowany przez pełnomocnika – dalej skarżący, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks, postępowania

administracyjnego poprzez pominięcie obowiązujących norm Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze, które to przepisy winny znaleźć zastosowanie w ocenie sytuacji skarżącego w toczącym się postępowaniu administracyjnym;

- art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy i ustalenie, iż w związku z brakiem wniosku o wypłatę odszkodowania skierowanego przez syndyka masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej - [...] Sp. z o.o., podmiotowi temu nie przysługuje prawo do skorzystania ze środków odwoławczych w sprawie;

- art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego w zw. z art. 144 Ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący nie posiada przymiotu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym.

Wobec powyższych zarzutów, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżący podniósł, iż wnioskodawca L. J. działa nie tylko w imieniu własnym, ale także w imieniu [...] sp. z o.o. jako jej prezes, która nie była wówczas w stanie likwidacji. Podkreślił również, że organy wielokrotnie w swych postanowieniach i decyzjach wydanych w ramach niniejszego postępowania traktowały spółkę na równi z L. J. - jej prezesem i w sposób bezsprzeczny rozdzielały występowanie tych dwóch różnych podmiotów.

W dalszej kolejności skarżący wskazał, że wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania został wniesiony w dniu 10 grudnia 2013 r., natomiast w dniu 16 stycznia 2014 r. została ogłoszona upadłość spółki. Na zasadzie art. 144 Prawa upadłościowego postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne mogą więc być prowadzone tylko przez syndyka albo przeciwko niemu. Natomiast w chwili ogłoszenia upadłości podmiotu, wobec którego prowadzone jest postępowania administracyjne, syndyk upadłego przystępuje do niego na zasadzie art. 97§1 pkt 3 k.p.a. Ponadto skarżący nie zgadza się z przyjętą przez organ interpretacją pojęcia interesu prawnego oraz dokonanej przez niego wykładni art. 28 k.p.a. W ocenie skarżącego uzyskanie statusu strony nie jest zależne od sposobu wszczęcia postępowania administracyjnego, a fakt, że postępowanie nie zostało zainicjowane przez określony podmiot nie przesądza o tym, iż nie posiada on interesu prawnego w danej sprawie, co powinien każdorazowo rozważyć organ administracji publicznej. Tym samym Syndyk masy upadłości [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej winien traktowany być jako strona, a co za tym idzie – zdaniem skarżącego - umorzenie postępowania w zakresie wniesionego przez niego odwołania od decyzji Starosty [...] było decyzją błędną i bezpodstawną.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być zasadna.

W pierwszej kolejności stwierdzić trzeba, że [...] Spółka z o.o. z siedzibą w N. T. pozostawała w upadłości układowej od 16 stycznia 2014r., zaś w upadłości likwidacyjnej, co ma zasadnicze znaczenie dla kwestii jej reprezentacji – od 19 czerwca 2015r. Od tej zatem daty w postępowaniach administracyjnych, które by jej dotyczyły, Spółka powinna występować zastępowana przez syndyka masy upadłości. Upadły nie może być stroną żadnego postępowania sądowego lub administracyjnego dotyczącego mienia wchodzącego w skład masy upadłości. Stroną postępowania dotyczącego tego mienia może być wyłącznie syndyk, który jest tzw. stroną zastępczą, bowiem występuje wprawdzie we własnym imieniu lecz nie na własny rachunek - syndyk działa na rzecz masy upadłości a stroną jest tylko dlatego, że masa, będąc przedmiotem stosunków cywilnoprawnych, nie może być ich przedmiotem (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 grudnia 2016 r., II GSK [...], LEX nr 2227736). " Konstatacja, że syndyk jest stroną w postępowaniach dotyczących masy upadłości, jest jednoznaczna ze stwierdzeniem, iż syndykowi przysługuje legitymacja do występowania w tych postępowaniach. Legitymację syndyka określa się w nauce jako tzw. legitymację formalną (co do tego pojęcia - zob. M. Sawczuk, Zdolność procesowa..., s. 75) lub jako podstawienie (substytucja) procesowe (zob. W. Broniewicz, Legitymacja..., s. 51; tenże, Podstawienie..., s. 155; tenże, Stanowisko..., s. 42 i n.). Syndyk jest więc stroną w znaczeniu formalnym (procesowym), tzn. działa w postępowaniu we własnym imieniu. Natomiast stroną w znaczeniu materialnym, pomimo ogłoszenia upadłości, pozostaje upadły. On bowiem jest podmiotem stosunku prawnego, na tle którego wyniknął spór. Prowadzenie sporu przez syndyka odbywa się więc na rzecz upadłego. Użyte w art. 144 ust. 1 wyrażenie, iż postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "jedynie" przez syndyka lub przeciwko niemu, oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Podstawienie syndyka w miejsce upadłego ma więc bezwzględny charakter (W. Broniewicz, Stanowisko..., s. 43; zob. także A. Hrycaj, Syndyk..., s. 183; I. Gil, Sytuacja prawna syndyka..., s. 168 i n.). Brak legitymacji formalnej upadłego w postępowaniach dotyczących masy upadłości nie może być utożsamiany z brakiem po jego stronie zdolności procesowej. Ogłoszenie upadłości nie pozbawia nigdy upadłego zdolności procesowej. Zdolność procesowa nie jest bowiem uprawnieniem do występowania w charakterze strony w konkretnym procesie, lecz ogólną kwalifikacją podmiotu polegającą na tym, że może on osobiście podejmować czynności procesowe" ( J. A., Z. F. w: Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz do art. 144, publ. Lex/el.).

Z powyższego wynika, że kwestia zastępowania upadłego, w tym przypadku [...] Spółka z o.o. z siedzibą w N. T., przez Syndyka masy upadłości jest bez wątpienia pochodną okoliczności, że Spółka miałaby być stroną przedmiotowego postępowania, a więc że ma interes prawny wynikający z art. 28 k.p.a. Okolicznością pierwszoplanową jest zatem ustalenie posiadania bądź nie tego interesu, zaś kwestia tego, że w przypadku odpowiedzi pozytywnej w sprawie powinien występować syndyk, schodzi w tym przypadku na dalszy plan.

Organ odwoławczy, umarzając postępowanie odwoławcze w zakresie rozpatrzenia odwołania, wskazał, że skoro zaskarżona decyzja Starosty [...] z dnia 5 maja 2016 r. znak [...] rozpatruje wniosek L. J. złożony w trybie art. 98 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomości (którego nie złożyła spółka [...] Sp. zo.o. w upadłości likwidacyjnej) a zatem dotyczy praw i obowiązków L. J., stanowiąc rozpoznanie jego wniosku o odszkodowanie, zaś w żaden sposób nie odnosi się do praw i obowiązków odwołującej [...] Sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej, w imieniu którego występuje syndyk Spółka z o.o. [...], działająca przez B. P., to należało uznać, iż omawiane odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 5 maja 2016 r. znak [...] złożył podmiot niebędący stroną postępowania nią objętego, a w konsekwencji należało umorzyć postępowanie odwoławcze w tym zakresie.

W ocenie Sądu orzekającego ta konkluzja jest oparta na wyrywkowej ocenie udziału Spółki w postępowaniu (od strony formalnej), jak również nie zawiera pogłębionej oceny kwestii interesu prawnego. W związku z tym została ona dokonana przedwcześnie.

Co do udziału Spółki w postępowaniu z formalnego punktu widzenia, to przypomnieć trzeba, że z jednej strony w istocie wniosek o ustalenie i wypłatę odszkodowania złożył początkowo L. J., jak też udzielił pełnomocnictwa adwokatowi A. Z. do działania imieniem L. J. /k. 2 tomu I akt adm./. [...] w trakcie postępowania L. J. zaczął składać niektóre pisma procesowe jako prezes Spółki [...] /k. 96, 111 t. I akt adm., k. 189, 353, 361, 370 T.II akt adm.). W efekcie, pomimo iż żądał ustalenia odszkodowania na swoją rzecz (k. 244 T.II akt adm.), decyzja w I instancji ustalała odszkodowanie w oparciu o art. 98 ust. 3 u.g.n. na rzecz Spółki [...], zaś została doręczona pełnomocnikowi oraz oddzielnie L. J.. W II instancji decyzję zmieniono, zaś doręczenie nastąpiło dla adwokata oraz dla [...]. Po zaskarżeniu decyzji, została ona uchylona wyrokiem WSA w Krakowie sygn. akt II SA/Kr [...], jak również decyzja ją poprzedzająca, przede wszystkim z tego powodu, że decyzja organu I instancji wydana została "na wniosek L. J., ale odszkodowanie przyznano Spółce [...] nie da się stwierdzić, w ocenie WSA, dlaczego odszkodowanie ustalono na rzecz spółki. Sąd podkreślił, że organ I instancji wskazał , że spółka jest właścicielem nieruchomości wpisanym do księgi wieczystej, niemniej w aktach brak jest dokumentu, na podstawie którego właścicielem stała się spółka [...] Organ odwoławczy natomiast nie wskazał, którego z podmiotów dotyczy rozstrzygnięcie, a tylko, że chodzi o nieruchomości, których właścicielem obecnie jest spółka [...]. W efekcie organy nie ustaliły adresata decyzji. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w piśmie organu I instancji /k.414, T.III/, doręczenia nakazano dokonywać na rzecz pełnomocnika – adwokata oraz L. J. jako prezesa Spółki. Pismo procesowe adwokata zostało zaś złożone imieniem L. J. oraz [...] sp. z o.o. w upadłości likwidacyjnej /k.796, T.III akt adm./. Niezależnie od tego L. J. złożył pismo, gdzie domagał się przyznania odszkodowania na swoją rzecz /k.487 T.III akt adm./. Decyzja wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy została zaś doręczona adwokatowi oraz L. J..

Jak z powyższego wynika, przy pierwszym rozpoznaniu sprawy organy obu instancji nie zajęły się problemem, kto jest stroną postępowania, nie wyjaśniły tej kwestii, co zresztą stało się przyczyną uchylenia wydanych decyzji. W. przy tym zauważyć, że nawet jeśli organy nie pisały początkowo, że doręczeń dokonują L. J. jako prezesowi spółki, to pośrednio wynika to z faktu, że doręczano mu pisma i decyzje oddzielnie, obok pełnomocnika, ustanowionego do jego zastępowania w sprawie, oraz przyjmowano pisma sporządzone przez niego jako prezesa spółki. Ponadto na tamtym etapie sprawy zapadła decyzja ustalająca odszkodowanie na rzecz [...] Co więcej, przy ponownym rozpoznaniu sprawy sytuacja z doręczeniami się powtórzyła, a nawet doręczano korespondencję, obok pełnomocnika, L. J. wymieniając go jako prezesa [...]. Tak więc z akt postępowania bynajmniej nie wynika jednoznaczny wniosek, że w postępowaniu [...] nie brał udziału. Niewątpliwym jest jedynie, że druga z merytorycznych decyzji orzekała o przyznaniu odszkodowania na rzecz L. J., a nie [...], jak to było za pierwszym razem.

Powyższe uwagi dotyczące formalnej kwestii brania bądź nie brania udziału w sprawie – nie przesądzają automatycznie okoliczności bycia stroną w postępowaniu w znaczeniu materialnoprawnym. O tym, czy dany podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje sama wola lub subiektywne przekonanie tej osoby albo też dopuszczenie jej przez organ do udziału w tym postępowaniu, lecz okoliczność, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes danej osoby jako interes prawny. Interes prawny ma charakter materialnoprawny, stąd musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu (por. przykładowo wyrok WSA w Poznaniu z dnia 13 czerwca 2017 r., IV SA/Po [...], LEX nr 2309838).

Zauważyć wobec tego należy, że organ odwoławczy, w sytuacji, gdy powziął wątpliwości w kwestii legitymacji materialnoprawnej – powinien był wezwać odwołującą się Spółkę [...] Sp. z o.o. o wykazanie interesu prawnego, zwłaszcza w sytuacji tak niejasnego jej statusu formalnego w postepowaniu, jak to wskazano powyżej. Jednak tego nie uczynił, natomiast w decyzji umarzającej postępowanie powołał się tylko na okoliczność, że zaskarżona odwołaniem decyzja Starosty [...] z 5 maja 2016r. znak [...] w żaden sposób nie odnosi się do praw i obowiązków [...] w upadłości likwidacyjnej. To za mało w świetle okoliczności, że wypowiedź negatywna organu dotycząca braku legitymacji musi odnosić się do konkretnej normy prawa materialnego, która jest podstawą rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie oraz zawierać uzasadnienie, dlaczego zdaniem organu ta norma w tym konkretnym stanie faktycznym nie może być podstawą wydania określonego aktu w odniesieniu do konkretnego podmiotu, lub też nie odnosi się do jego praw i obowiązków.

W tej sytuacji doszło do naruszenia przepisów procesowych, a to art. 28 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak ustaleń istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a mianowicie w przedmiocie istnienia bądź nie interesu prawnego skarżącego.

Wobec tego w niniejszej sprawie organ odwoławczy powinien wypowiedzieć się jednoznacznie co do brania udziału w postępowaniu (od strony formalnej) Spółki [...], to jest czy uważa, że spółka brała w nim udział, czy też nie. Najistotniejszym jednak będzie ustalenie kwestii posiadania interesu prawnego, po ewentualnym wcześniejszym wezwaniu do jego zaprezentowania przez Spółkę, jeśli organ uzna to za właściwe.

W przypadku, gdyby stanowisko organu miało się okazać korzystne dla Spółki ( w kwestii interesu), czego Sąd na tym etapie w żadnym razie nie przesądza – w takiej sytuacji we właściwym czasie pojawi się problem skutków braku zastępowania spółki pozostającej w upadłości likwidacyjnej przez Syndyka masy upadłości. [...] kwestia ta zaktualizuje się tylko w razie ustalenia, że Spółka ma interes materialnoprawny.

Z powyższych przyczyn na zas. art. 145 § 1 pkt 1 pit. c orzeczono jak w sentencji.

O kosztach orzeczono w oparciu o art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (DZ.U. 2015.1800). Na kwotę zasądzonych kosztów składają się wpis w kwocie [...]zł, opłata kancelaryjna [...] zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika – adwokata w kwocie [...]zł.