Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 311/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-06-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 37, art. 40
journal: Dz.U. 1974 nr 38 poz 229
law: Ustawa z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane.
article: 193 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 153, art. 190
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. F. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza na rzecz skarżącego od Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach kwotę 997 (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] r. W. F. (współwłaściciel działki o nr 1), wobec występowania zakłóceń w funkcjonowaniu sieci elektrycznej i spadków napięcia w swoim budynku mieszkalnym, zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Z. o zbadanie, czy działając na sąsiedniej działce Zakład Obróbki Metali mieszczący się przy ul. [...] w Z. działa legalnie. Wskazywał, że w przeszłości na działce tej istniały zabudowania gospodarcze (kurnik i szopka) oraz garaż, a obecnie funkcjonuje dwukondygnacyjny obiekt.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził kontrolę na posesji przy ul. [...] w Z., podczas której ustalono, iż nieruchomość stanowi współwłasność M. i W. S., a nabyli ją w roku [...]. Właściciele wskazali, że "w pomieszczeniach garażowych od roku [...] prowadzą działalność gospodarczą", natomiast obecnie wykonali naprawę dachu bez całkowitej wymiany pokrycia dachowego.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie legalności rozbudowy budynku mieszkalnego oraz rozbudowy Zakładu Obróbki Metali. W wyniku przeprowadzonych oględzin ustalono, iż na działce nr 2 znajduje się budynek mieszkalny dwukondygnacyjny oraz zakład produkcyjny w zaadaptowanym i rozbudowanym budynku gospodarczym. Małżonkowie S. oświadczyli, że rozbudowa warsztatu rozpoczęła się w roku [...] na podstawie decyzji Burmistrza Miasta Z. z [...] r. nr [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] r. nr [...] umorzył postępowanie w sprawie legalności rozbudowy przedmiotowego Zakładu Obróbki Metali. W wyniku rozpoznania odwołania W. F. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał zaskarżoną decyzję pierwszej instancji w mocy. Decyzje te zostały następnie uchylone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1314/12, zaś Następnie Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2697/13 oddalił skargę kasacyjną od wymienionego powyżej wyroku sądu wojewódzkiego.

W toku kolejnych czynności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. przeprowadził analizę porównawczą zdjęcia lotniczego przedmiotowej działki z [...] r. ze stanem aktualnym, a następnie w dniu [...] r. wydał decyzję kolejny raz umarzającą postępowanie administracyjne w sprawie legalności rozbudowy przedmiotowego budynku warsztatowego (Zakładu Obróbki Metali). W wyniku rozpoznania odwołania wniesionego przez W. F., Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z dnia [...] r. nr [...] uchylił decyzję pierwszoinstancyjną wskazując m.in., iż organ powiatowy nie dokonał odpowiednich pomiarów, nie ustalił daty wykonania robót, ani nie ocenił ich zgodności z aktami planowania przestrzennego. W wyniku rozpoznania złożonej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 292/16 oddalił skargę W. F.

W ramach kolejnych ponownych czynności wyjaśniających Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uzyskał wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, na podstawie którego ustalił, że inwestycja jest zgodna z jego zapisami. Do organu powiatowego wpłynęła też ekspertyza techniczna rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych autorstwa inż. S. K., z której treści wynikało, iż istniejąca w granicy pomiędzy budynkiem warsztatowym inwestora a budynkiem gospodarczym sąsiada ściana murowana z bloczków gazobetonowych o grubości 24 cm, spełnia wymaganą klasę odporności ogniowej REI-60. Jednocześnie autor stwierdził jednak nieprawidłowości: w zakresie występowania w ścianie oddzielenia przeciwpożarowej materiałów palnych, gdyż jako ocieplenie od wewnątrz pomieszczenia zastosowano styropian, nadto wykonana ściana oddzielenia przeciwpożarowego nie została wysunięta o co najmniej 0,3 m poza lico ściany zewnętrznej, jak również nie zastosowano rozwiązania równorzędnego - nie zastosowano na całej wysokości ściany zewnętrznej pionowego pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m w klasie odporności ogniowej EI-60. We wnioskach autor podkreślił, iż należy: "usunąć zastosowany do ocieplenia wymienionej ściany oddzielenia styropian; zamurować istniejące w ścianie pomieszczenia warsztatu drzwi stalowe, co pozwoli na zastosowanie pionowego pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2 m na całej wysokości tej ściany; zastosować wzdłuż ściany pas z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 1m i klasie odporności ogniowej EI-60 bezpośrednio pod pokryciem lub wyprowadzić ją ponad pokrycie dachu na wysokości co najmniej 0,3 m".

Uwzględniając powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia [...] r, przywołując w podstawie prawnej art. 40 oraz art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. nakazał M. i W.S. wykonanie w terminie do dnia [...] r. robót wskazanych w pkt 3 wymienionej powyżej ekspertyzy technicznej, polegających na:

usunięciu styropianowego ocieplenia ściany oddzielenia przeciwpożarowego od strony działki 3;

zamurowaniu istniejącego w ścianie pomieszczenia warsztatu otworu drzwiowego i zamontowaniu na całej wysokości ściany pasa z materiału niepalnego o szerokości co najmniej 2.0m,

zastosowaniu wzdłuż ściany przeciwpożarowej bezpośrednio pod pokryciem pasa z materiału niepalnego o klasie odporności ogniowej EI-60 i szerokości co najmniej 1,0 m lub wyprowadzeniu ściany ponad pokrycie dachu na wysokość co najmniej 0,3.

W wyniku odwołania złożonego przez W. F., w którym zarzucono naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz brak uwzględnienia ocen i zaleceń wskazanych w dotychczasowych wyrokach sądów administracyjnych, rozpatrujący sprawę Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Katowicach decyzją z [...] r. nr [...] utrzymał zaskarżoną doń decyzję organu pierwszej instancji w mocy. Uzasadniając tę decyzję organ zrelacjonował obszernie przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie, a następnie stwierdził, że na gruncie niniejszej sprawy orzekały już wielokrotnie sądy administracyjne, a ustalenia zawarte w tych wyrokach wiążą organy nadzoru budowlanego obu instancji na podstawie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Dalej organ przywołał obszerne wyimki z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 15 maja 2013 r. sygn. akt II SA/Gl 1314/12, m.in. fragment w którym wywodził, iż "nie ustosunkowano się do zarzutów, że obok wykonania kondygnacji poddasza, doszło także do powiększenia powierzchni warsztatu ślusarskiego, co niewątpliwie decyzją z [...] r. nie było dopuszczone. Kwestia ta wymaga ustalenia, albowiem żadna decyzja nie zezwalała na rozbudowę budynku warsztatu ślusarskiego, którego dotyczyła zgodna na zmianę sposobu użytkowania (...). Umorzenie postępowania w takiej sytuacji jest przedwczesne". Odwołał się też organ do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnym sygn. akt II OSK 2697/13 oddalającego skargę kasacyjną na wymieniony powyżej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, gdzie podkreślono, że organy obu instancji zbyt pochopnie oceniły, iż fakt nieprzedstawienia przez inwestora dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją z [...] r. działa na korzyć inwestora poprzez domniemanie zgodności wykonanych robót z projektem, względnie traktowanie dokonanych odstępstw jako nieistotnych.

Organ odwoławczy przywołał też wyimki własnej decyzji kasacyjnej, z której wynikało, że w toku postępowania prowadzonego przez organ powiatowy wykonano wydruk z portalu WebEWID Starostwa Powiatowego w Z. oraz wydruk zdjęcia pochodzącego z Wojewódzkiego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, przedstawiający widok przedmiotowej działki w czasie nalotu przeprowadzonego w dniu [...] r. Z analizy tych materiałów możnaby wnioskować, że rozbudowa budynku warsztatowego (przylegającego ścianą południowo - zachodnią do budynku mieszkalnego) miała miejsce przed dniem [...] r. Analiza kolorystyki pokryć dachowych pozwala także na sformułowanie przypuszczenia, iż pokrycie dachowe rozbudowanej części warsztatu zostało zmienione po [...] r. W ponownie prowadzonym postępowaniu PINB udokumentuje sposób ponownego pozyskania ww. zdjęcia lotniczego w możliwie największej rozdzielczości i jakości. Sporządzenie adnotacji służbowej na wydruku dotyczącej źródła takiego materiału nie można bowiem uznać za wystarczające wyjaśnienie sposobu pozyskania materiału dowodowego. Jednocześnie tut. organ zauważył, że przeprowadzenie dowodu ze zdjęcia lotniczego może się ograniczać do sporządzenia notatki służbowej z analizy porównawczej oraz załączenia jej wraz ze zdjęciami do akt sprawy. Ponadto w związku z treścią wymienionych zdjęć, wyjaśnienia będzie wymagało kiedy Inwestorzy dokonali wymiany pokrycia dachowego na rozbudowanej części warsztatu oraz jakie inne roboty budowlane zostały wówczas wykonane. Niezbędnym dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie będzie też ustalenie daty zakończenia budowy "wiaty obudowanej ścianami" i w zależności od ustalenia tej okoliczności organ pierwszej instancji wdroży odpowiedni tryb postępowania"

Zdaniem organu drugiej instancji w toku postępowania ponownego organ powiatowy sprostał wskazanym powyżej zaleceniom organu odwoławczego. Podczas przeprowadzonych czynności kontrolnych ([...] r.) sporządzono dokumentację fotograficzną i szkic obrazujący odległości obiektu. W dniu [...] r. organ wystosował wniosek o udostępnienie materiałów (ortofotomapy) z Centralnego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego, a w dniu [...] r. zwrócił się do Głównego Geodety Kraju z prośbą o przekazanie fotogrametrycznego zdjęcia lotniczego. Zlecił też na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego M. i W. S. przedłożenie ekspertyzy technicznej określającej, czy rozbudowana od strony działki nr 3 w Z. część budynku warsztatowego spełnia wymagania określone w § 232 przepisów techniczno- budowlanych.

Na podstawie tej ekspertyzy technicznej ustalono, że wykonana inwestycja nie spełnia przepisów dotyczących zgodności obiektu z przepisami techniczno - budowlanymi, w tym ochrony przeciwpożarowej. W konsekwencji nakaz wykonania określonych robót naprawczych sformułowany przez Inspektora Powiatowego w Z. organ odwoławczy uznał za prawidłowy.

Prawidłowy również zdaniem organu odwoławczego był wdrożony tryb naprawczy, regulowany Prawem budowlanym z 1974 r., tj. art. 40 i art. 37, z których odpowiednio wynika, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeśli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Kontynuując swe wywody organ wskazał, że na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami oraz, że obiekty budowlane lub ich części będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część: znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.

Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odwołał się do uchwały 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, w której Sąd wskazał, że prowadząc postępowanie na gruncie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w związku z art. 103 ust. Prawa budowlanego z 1994 r. organ administracji publicznej, po stwierdzeniu samowoli budowlanej i naruszeń prawa z daty jej realizacji, winien dokonać analizy przepisów prawa obowiązujących w dacie rozstrzygania sprawy, tj. w dacie wydawania decyzji. W tym kontekście stwierdzono, że działalność gospodarcza polegająca na mechanicznej obróbce elementów metalowych nie narusza przepisów o planowaniu przestrzennym w zakresie przeznaczenia terenu objętego inwestycją ujętych w planie miejscowym zatwierdzonym uchwałą Rady Miasta Nr [...] z dnia [...] r., jak i uchwałą Nr [...] z dnia [...] r. Stąd po stwierdzeniu wykonania przez zobowiązanych nakazu nałożonego zaskarżaną decyzją, organ powiatowy wyda decyzję w oparciu o art. 42 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r., która zakończy niniejsze postępowanie.

W wyniku skargi W. F., rozpatrujący sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1247/16 oddalił złożoną skargę. W motywach Sąd zwrócił uwagę, że pierwszoplanowym zarzutem skargi naruszenie art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskutek nieuwzględnienia oceny prawnej i wskazań sformułowanych w prawomocnym wyroku z dnia 15 maja 2013 r. określonego w skardze jako wyrok o sygn. akt II SA/Gl 1314/15, podczas gdy faktycznie chodzi o wyrok o sygn. akt II SA/Gl 1314/12. W ocenie Sądu, organ w pełni uwzględniły tezy wyrażone w tym wyroku, a zebrane dowody i dokumenty zezwalały na ostateczne załatwienie sprawy. Sąd wywodził, że uzasadniając pogląd o nierespektowaniu prawomocnego wyroku skarżący kolejny raz kwestionował geodezyjną przedłożonych w sprawie map, pomimo że organ nadzoru budowlanego nie jest władny dokonać ich kontroli z uwagi na przyjęcie do zasobu geodezyjnego. Sąd podkreślił, że kwestie były rozważane w kolejnych wyrokach zapadłych w przedmiocie prowadzonych na działce robót budowlanych. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na niedopuszczalne zdaniem skarżącego uznanie bezcelowości badania legalności kondygnacji przyziemia wobec legalności zmiany konstrukcji dachu i ponowne analizowanie nieczytelnego zdjęcia, Sąd uznał, iż żaden tego typu zakaz nie został w wyroku z 2013 r. wyrażony. Organy nie badały bowiem tego samego zdjęcia w takim samym stanie technicznym. Słusznie zatem organ zauważył, że niedopuszczalnym jest ewentualne orzeczenie nakazu rozbiórki kondygnacji niższej wobec faktu legalnego istnienia kondygnacji wyższej. Wbrew twierdzeniom skargi wymieniony wyrok nie nakazywał badania legalności budynku gospodarczego, wyrażając jedynie wątpliwości wobec legalności jego rozbudowy. W stosunku zaś do samego budynku gospodarczego Sąd jednoznacznie stwierdził, iż "za dowiedzione należy uznać istnienie co najmniej od [...] r. budynku gospodarczego, jak również za legalną należy przyjąć funkcję warsztatową". Funkcja ta podlega utrzymaniu, niezależnie od zapisów każdorazowo obowiązującego planu miejscowego, ale w zakresie, w jakim została legalnie wprowadzona".

W konsekwencji także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego - art. 7, art. 8, art.9 i art. 80 nie znalazły w ocenie sądu potwierdzenia, podobnie jak zarzut dotyczący naruszenia art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, bowiem zaskarżona decyzja została szeroko uzasadniona, nie pozostawiając wątpliwości co do stanu prawnego i faktycznego sprawy. Za organem odwoławczym Sąd eksponował, ze w dniu [...] r. przeprowadzono czynności kontrolne, w trakcie których sporządzono dokumentację fotograficzną i szkic obrazujący odległości obiektu od granic działki. Nadto wystosowano wniosek o udostępnienie ortofotomap do CODGiK oraz zwrócono się do Głównego Geodety Kraju o przekazanie fotometrycznego zdjęcia lotniczego oraz przedłożenia, na podstawie art. 81c ustawy Prawo budowlane, przez inwestorów ekspertyzy technicznej, określającej spełnienia przez rozbudowaną (od strony działki nr 3) część budynku warsztatowego wymagań określonych w § 232 przepisów techniczno- budowlanych. Z tej przedłożonej opinii, w ocenie Sądu, że wykonana inwestycja nie spełnia wymagań wynikających z przepisów techniczno- budowlanych, w tym ochrony przeciwpożarowej, stąd też w prawidłowo wdrożonym trybie naprawczym regulowanym ustawą z 1974 r., po dokonaniu analizy porównawczej posiadanych zdjęć, wbrew zarzutom skargi stwierdzono, iż "kształt i lokalizacja zabudowań warsztatowych obecnie zarejestrowanych na zdjęciu z [...] r. odpowiada kształtowi i lokalizacji zabudowań warsztatowych obecnie zarejestrowanych na portalu internetowym WebEWIU". W konsekwencji w opinii Sądu trafnie organ drugiej instancji wskazał, że w myśl art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w wypadku wybudowania obiektu budowalnego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37 tj. ustawy, właściwy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.

Wobec wniesionej skargi kasacyjnej rozpatrujący sprawę Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 1546/17 uchylił wymieniony powyżej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpoznania. Wyjaśnił, iż oddaleniu podlegał wniosek o przeprowadzenie dowodów uzupełniających, jako wytworzonych już po dacie wyrokowania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach. Za nietrafny uznał zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podkreślając, iż uzasadnienie zaskarżonego wyroku spełnia wszystkie ustawowe przesłanki, a z faktu, iż skarżący nie zgadza się z oceną sądu pierwszej instancji nie można skutecznie wywodzić nieprawidłowości konstrukcji uzasadnienia. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 153 i art. 170 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd stwierdził, iż w istocie łączy się ten zarzut z pozostałymi zarzutami procesowymi sprowadzającymi się do uchybienia przepisom art. 145 § 1 pkt 1 lit.c cytowanej ustawy w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Następnie dokonał rekapitulacji wywodów zawartych w prawomocnym wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 1314/12, którym uchylono wydane wówczas decyzji organów obu instancji. Naczelny Sąd podkreślił, że w uzasadnieniu tego wyroku wskazano, że nie ustosunkowano się do zarzutów skarżącego, że obok wykonania kondygnacji poddasza, doszło do powiększenia powierzchni warsztatu ślusarskiego co niewątpliwie wymaga wyjaśnienia, a także wymagane jest zbadanie tej zabudowy pod względem zgodności z planem miejscowym. Pomimo, iż w obecnie kontrolowanym wyroku sąd wojewódzki stwierdził, iż wszystkie niejasności zostały w pełni wyjaśnione, to w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego takie wywody sądu wojewódzkiego są co najmniej przedwczesne. Skarżący kasacyjnie w piśmie procesowym z dnia [...] r. w aspekcie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt II OSK 114/17 naprowadził, iż w jego ocenie zarzut braku uwzględnienie oceny wyrażonej w wyroku o sygn. akt II SA.Gl 1314/12 jest w kilku aspektach aktualny i doznaje wsparcia w przywołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku o sygn. II OSK 114/17 oddalając skargę kasacyjną W. F. od wyroku o sygn. akt II SA/Gl 292/16 Naczelny Sąd Administracyjny uznał za niezasadne twierdzenie organu odwoławczego, że wydanie decyzji na zmianę konstrukcji dachu budynku warsztatowego powoduje, że najwyższa kondygnacja tego budynku jest legalne, a tym samym za bezcelowe uznać należy prowadzenie postępowania w sprawie legalności budowy kondygnacji przyziemia, gdyż nie dopuszczalne wydanie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego, która by bezpośrednio wpływała na konieczność rozbiórki legalnie zrealizowanej części budynku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko sądu wojewódzkiego w obecnie kontrolowanym wyroku o sygn. akt II SA/Gl 1247/16 pozostaje jednak w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem o sygn. akt II OSK 114/1, który z mocy art. 170 wiąże obecnie orzekający sąd, a który stwierdził, iż organ pierwszej instancji ponownie rozstrzygając sprawę zobowiązany będzie do merytorycznego rozstrzygnięcia a nie twierdzenia, że prowadzenie postępowania jest bezcelowe

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż ważące dla prawidłowości zastosowania oznaczonych przepisów prawa materialnego, ma jednoznaczne ustalenie daty samowolnej rozbudowy zakładu Inwestorów, skoro ma to decydujący wpływ na zastosowanie oznaczonych konstrukcji materialnoprawnych. Za zasadny zatem został uznany zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 7, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zastosowanie w sprawie przepisów ustawy z 1974 r., co zostało zaakceptowane przez sąd wojewódzki, wymaga ziszczenia się normy art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, czyli wymagałoby uzyskania dowodu, że budowa została zakończona przed datą wejścia w życie przepisów ustawy Prawo budowlane, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Uwzględniając całość materiału dowodowego oraz wydane w sprawie wyroki sądowe w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przedwczesne są stwierdzenia sądu wojewódzkiego w kontrolowanym wyroku odnośnie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, co rzutuje na ocenę stosowalności oznaczonych przepisów prawnych.

Na rozprawie w dniu 11 czerwca 2018 r. pełnomocnik uczestnika postępowania W. S. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż z samego faktu wydania w [...] r. decyzji o zatwierdzeniu konstrukcji dachu można orzec o dacie wykonywanych robot budowlanych dotyczących warsztatu ślusarskiego. Niestety nie zachowały się żadne dokumenty z tego okresu. Dodatkowo wyjaśnił, że wobec licznych skarg i toczącego się postępowania obecnie warsztat ślusarski przeniesiony został w inne miejsce i od dwóch lat działalność prowadzona jest na działce sąsiedniej w stosunku do działki skarżącego.

Rozpoznając ponownie skargę W. F. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Decyzja Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach nie może pozostać w obrocie prawnym, bowiem wydana została z naruszeniem przepisów prawa.

Przypomnieć w tym miejscu trzeba, ze niniejsza sprawa rozpatrywana jest ponownie w wyniku uchylenia poprzedniego wyroku tutejszego Sądu wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zgodnie zatem z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zatem rozpoznając ponownie sprawę Sąd zobowiązany został do jej rozpatrzenia z uwzględnieniem uwag i argumentów wyrażonych w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 lutego 2018 r. sygn. II OSK 1546/17 a także winien uwzględnić wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II ISK 114/17 którym oddalono skargę kasacyjną W. F. w stosunku do wyroku tut. Sądu z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 292/16. Tak więc skład orzekający związany jest oceną prawną zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny w wymienionych wyrokach.

Z wymienionego powyżej wyroku wynika, że decyzja przez Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego wydana została bez wszechstronnego ustalenia stanu faktycznego sprawy. Jak podniósł w wyroku Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie zapadły rozstrzygnięcia organów administracyjnych, a jednocześnie prowadzone było postępowanie sądowe gdzie zapadały wyroki, których nie uwzględniono w toku ponownych postępowań administracyjnych, co doprowadziło do wydania niniejszego rozstrzygnięcia bez wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. W pierwszym rzędzie rozpatrując ponownie sprawę organ zmuszony będzie uwzględnić wskazania wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r., sygn. akt II OSK 114/17. W cytowanym wyroku Sąd Naczelny, wobec twierdzeń W. F. odnośnie stanowiska urzędu prokuratorskiego w kwestii samowoli budowlanej popełnionej przez W. S. stwierdził, że "o tym, czy zostało popełnione przestępstwo wiążąco rozstrzyga sąd karny. Tylko wyrok skazujący wiąże organ administracji co do faktu popełnienia przestępstwa. Organ administracji nie jest natomiast związany oceną materiału dowodowego dokonaną przez Prokuratora i prowadząc postępowanie administracyjne ma obowiązek dokonywania samodzielnej oceny dowodów i samodzielnego czynienia ustaleń faktycznych. Podkreślił przy tym, iż Prokurator uznał, że zachodzi jedynie podejrzenie "samowoli budowlanej", co oznacza, że nie jest to stanowcze stwierdzenie zaistnienia określonego faktu a jedynie przypuszczenie jego zaistnienia. Organy administracji mogą wykorzystać w postępowaniu administracyjnym dowody zgromadzone w postępowaniu przygotowawczym jeśli dowody te byłyby użyteczne do poczynienia ustaleń faktycznych niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej".

Dalej Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że rozpoznanie sprawy wymaga odniesienia się i uwzględnienia w postępowaniu wywodów zawartych m.in. w prawomocnym wyroku sygn. akt II SA/Gl 1314/12, gdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylając uprzednio wydane decyzje organów obu instancji i oceniając zebrany naówczas materiał dowodowy dotyczący obiektów wzniesionych przez Inwestorów wywodził, że "w przypadku braku dokumentacji dopuszczalne jest prowadzenie dowodów z innych źródeł, materialnych i osobowych, za pomocą których należy wykazać, że istniejący obiekt powstał legalnie". Za dowiedzione w cytowanym wyroku uznano istnienie na działce Inwestorów co najmniej od roku [...] budynku gospodarczego, jak również za legalną przyjęto funkcję warsztatową. Sąd zgodził się w tym wyroku, że wygospodarowanie poddasza użytkowego, w sytuacji braku kompletnej dokumentacji, może zostać uznane za mieszczące się w zakresie robót opisanych jako "zmiana konstrukcji dachu". Podkreślano jednak, że nie ustosunkowano się do zarzutów skarżącego, że obok wykonania kondygnacji poddasza, doszło także do powiększenia powierzchni warsztatu ślusarskiego. Wówczas już sąd wojewódzki wywodził, że "Kwestia ta niewątpliwie wymaga ustalenia, albowiem żadna decyzja nie zezwalała na rozbudowę budynku warsztatu ślusarskiego, którego dotyczyła zgoda na zamianę sposobu użytkowania". Analizując zaś charakter zabudowy określanej wówczas przez organy nadzoru budowlanego jako wiaty, co nie zostało zaakceptowane, sąd wojewódzki wskazywał, że wymagane jest także zbadanie tej zabudowy pod względem zgodności z planem miejscowym, "albowiem stanowi rozbudowę funkcji warsztatowej". Gdy zaś chodzi o ustalenie daty dokonania rozbudowy budynku warsztatowego i posłużenie się przez organy nadzoru budowlanego mapą z nalotów wykonanych w [...] r., to w powyższym wyroku stwierdzono, iż "dołączone do akt zdjęcie w przekonaniu Sądu w żaden sposób nie pozwala na pozytywną weryfikację tezy, że istniejąc wówczas obiekty odpowiadają stanowi aktualnemu. Jest ono nieczytelne i pozbawione opisu, który mógłby, w zestawieniu ze zdjęciami późniejszymi, pozwolić na wniosek o tożsamości stanów faktycznych ujawnionych na obu zdjęciach". Z dalszych wywodów Sądu wynikało, że należało wyjaśnić status zabudowań określanych wówczas mianem wiaty, jak również okres rozbudowy zakładu Inwestorów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjne przedwczesne jest zatem stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w kontrolowanym obecnie wyroku z dnia 22 marca 2017 r. sygn. akt II SA/Gl 1247/16, iż wszystkie wskazywane uprzednio w wyroku tego Sądu o sygn. akt II SA/Gl 1314/12 niejasności zostały w pełni wyjaśnione. Przedwczesne jest też twierdzenie, że słusznie uznano niedopuszczalność ewentualnego "orzeczenia nakazu rozbiórki kondygnacji wyższej, wobec faktu legalnego istnienia kondygnacji niższej"..

Jak stwierdził dalej Naczelny Sąd w toku postępowania przed tym sądem W. F. w aspekcie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt II OSK 114/17 naprowadził, iż w jego ocenie zarzut braku uwzględnienia oceny wyrażonej w wyroku II SA/Gl 1314/12, jest w kilku aspektach aktualny i doznaje wsparcia w przywołanym wyroku Sądu Naczelnego. Po wydaniu wyroku wymienionego wyroku sądu wojewódzkiego i jego uprawomocnieniu się, Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego w Katowicach orzekał kasacyjnie uchylając decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego w Z., a skargę na decyzję kasacyjną organu odwoławczego oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem sygn. akt II SA/Gl 292/16. Wniesiona przez W. F. od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oddalona właśnie wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r, sygn. akt II OSK 114/17. Oceny zawartej w tym wyroku nie brał jednak pod uwagę ani sąd pierwszej instancji w swoim wyroku z dnia 22 marca 2017 r., wyrokując przez wydaniem wyroku w sprawie sygn. akt II OSK 114/17, co miało miejsce w dniu 21 listopada 2017 r., ani tym bardzie organy administracyjne, a w wyroku tym Sąd wypowiedział się w kwestiach – które mają znaczenie dla oceny sprawy. Oddalając wówczas skargę kasacyjną W. F. od wyroku z dnia 23 września 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 292/16 Naczelny Sąd uznał za niezasadne twierdzenie organu odwoławczego, że wydanie decyzji o pozwoleniu na zmianę konstrukcji dachu budynku warsztatowego powoduje, że najwyższa kondygnacja tego budynku jest legalna, a tym samym bezcelowe jest prowadzenie postępowania w sprawie legalności budowy kondygnacji przyziemia, gdy nie jest dopuszczalne wydanie nakazu rozbiórki części obiektu budowlanego, która by bezpośrednio wpływała na konieczność rozbiórki legalnie zrealizowanej części budynku. W obecnie kontrolowanym wyroku sygn. akt II SA/Gl 1247/16 sąd wojewódzki zaakceptował to stanowisko orzekających w sprawie organów, co jednak pozostaje w sprzeczności z prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 114/17, którym z mocy art. 170 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi związane są tak sądy jak i orzekające organy. Z dalszych motywów zawartych w cyt. wyroku, a odnoszących się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku sygn.. akt II SA/Gl 1314/12 wynika, że prawidłowe odczytanie tam podanych ocen nakazuje uznać, że żadna decyzja nie zezwalała na rozbudowę budynku warsztatu ślusarskiego, którego dotyczyła zgoda na zamianę sposobu użytkowania, nadto "wygospodarowanie poddasza użytkowego było legalne jednakże nie nad tą częścią budynku, która została powiększona". Dach zrealizowany nad powierzchnią, która została nielegalnie powiększona także będzie zrealizowany nielegalnie". Sąd Naczelny wyraźnie w wyroku o sygn. akt II OSK 114/17 wskazał, że organ rozpoznając ponownie sprawę będzie zobowiązany do merytorycznego rozstrzygnięcia, nie zaś twierdzenia, że prowadzenie postępowania jest bezcelowe.

Zasadnicze jednak znaczenie w sprawie, ważące na prawidłowości zastosowania oznaczonych przepisów prawa materialnego, ma jednoznaczne ustalenie daty samowolnej rozbudowy zakładu Inwestorów, skoro ma to decydujący wpływ na zastosowanie oznaczonych konstrukcji materialnoprawnych. W tym zakresie organ powiatowy odwołując się do dowodów ze zdjęcia lotniczego stwierdził, że "w roku [...] przedmiotowy obiekt budowlany już istniał" , a w konsekwencji uznał, że rozbudowę budynku warsztatowego dokonano w [...] r. Rzecz jednak w tym, że dowód taki w wyroku o sygn. II SA/Gl 1314/12 uznano za nieprzydatny.

Zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., co zostało zaakceptowane przez sąd wojewódzki i orzekające w sprawie organy wymaga jednak ziszczenia się normy art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1994 r. Zgodnie z cyt. unormowaniem "Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe". Innymi słowy zastosowanie do samowoli budowlanej Inwestorów przepisów "starego" Prawa budowlanego wymagałoby uzyskania dowodu, że budowa została zakończona przed datą wejścia w życie przepisów obecnie obowiązującej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. Ustalenie czasu zakończenia budowy przez Inwestorów jest tym bardziej wątpliwe, że pominięto znaczenie dowodowe w aspekcie mapy przyjętej do zasobów geodezyjnych w [...] r., na której ma być naniesiona jedynie część zakładu, co eksponuje w skardze kasacyjnej W. F., w aspekcie innego terminu dokonania samowolnej rozbudowy. O konieczności uwzględnienia w ocenie stanu faktycznego sprawy powyższego środka dowodowego wypowiedział się Sąd Naczelny w wyroku sygn. akt II OSK 114/17 i w świetle powyższego za nietrafne uznać wypadnie te wywody sądu a quo, w których skwitowano, że "wyszczególnione przez skarżącego dowody z [...] i [...] r. były już zaś przedmiotem kontroli tut. Sądu w poprzednich postępowaniach". Dlatego też za przedwczesne należy uznać stwierdzenia sądu wojewódzkiego odnośnie prawidłowości ustalenia stanu faktycznego, a to z kolei rzutuje na prawidłowości zastosowanych przepisów prawa materialnego.

W świetle powyższego, należało uchylić zaskarżoną decyzję organu odwoławczego, gdyż naruszone zostały przepisy postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez brak wszechstronnego i jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy - daty prowadzonych robót budowlanych, co w konsekwencji mogło doprowadzić do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1a - tj. naruszenia przepisów prawa materialnego, poprzez ich złe zastosowanie. Rozpoznając ponownie sprawę organ wojewódzki uwzględniając ocenę wyrażoną w niniejszym wyroku oraz mając na uwadze wiążącą ocenę zawartą w cytowanych powyżej wyrokach sądu wojewódzkiego oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w ramach ponownego postępowania w szczególności dokona oceny prawidłowości ustalenia daty dokonania samowoli przy rozbudowie zakładu inwestorów.

Odnosząc się do informacji podanej przez pełnomocnika uczestnika postępowania, iż zakład ślusarski przeniesiony został w inne miejsce i od dwóch lat nie jest prowadzona działalność gospodarcza na działce sąsiadującej z działką skarżącego, organ przeprowadzi w tym zakresie niezbędne ustalenia, a w przypadku ich potwierdzenia zastanowi się czy niniejsze postępowanie nie stało się bezprzedmiotowe, podejmując stosowne rozstrzygnięcie.

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż organ odwoławczy wydając zaskarżoną decyzję naruszył obowiązujące przepisy postępowania, a w konsekwencji być może i prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Sąd doszedł do przekonania, że powoduje to konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji, na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania obejmujących wpis od skargi (500 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego (480 zł i 17 zł z tytułu opłaty skarbowej od pełnomocnictwa) Sąd orzekł na podstawie art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej ustawy oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit.c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokatów (Dz.U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).