Postanowienie WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 336/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Odmówiono przyznania prawa pomocy
Powołane przepisy: article: art. 243, art. 246
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. – Jarosław Piątek po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. w Gorzowie Wlkp. na posiedzeniu niejawnym wniosku Powiatu o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu zwrotu płatności wynikającej z umowy o dofinansowanie Projektu pn. ‘Budowa Regionalnego Centrum [...]" p o s t a n a w i a: odmówić przyznania prawa pomocy.


UZASADNIENIE

Dnia 16 maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Wojewódzkiego w Gorzowie Wlkp. wpłynął wniosek Powiatu złożony na urzędowym formularzu PPPr o udzielenie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że nie posiada środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych.

W uzupełnieniu złożonego wniosku skarżący wskazał, że w budżecie Powiatu na 2013 r. nie ma ujętych kwot na wydatki związane z kosztami sądowymi i naliczoną korektą finansową, które są wydatkami bieżącymi. Wprowadzenie tych kwot do budżetu spowodowałoby, że Powiat musiałby zrezygnować z wydatków bieżących, które głównie przeznaczone są na wynagrodzenia, na sferę społeczną i oświatową oraz utrzymanie jednostek.

Skarżący oświadczył, że zwrot środków finansowych wynikający z naliczonej korekty oraz poniesienie kosztów sądowych może spowodować utratę płynności finansowej Powiatu. Szczególnie zagrożona może zostać realizacja zadań z zakresu obrony narodowej i cywilnej, zarządzania kryzysowego, oświaty i opieki społecznej, jak również zadań z zakresu administracji budowlanej, komunikacyjnej, geodezyjnej i kartograficznej. Nadto Powiat jest zobowiązany do przejęcia długu szpitalnego SP ZOZ w kwocie 101.670.069,99 zł (stan na [...] grudnia 2012 r.) oraz posiada własny dług w kwocie 27.924.787,00 zł (stan dzień [...] grudnia 2012 r.). Zadłużenie własne Powiatu i szpitala wynosi ponad 129 mln zł, co przy dochodach bieżących w kwocie 43,8 mln zł (według uchwały budżetowej na 2013 r.) stanowi pięciokrotne przekroczenie ustawowego progu 60% zadłużenia w stosunku do dochodów.

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. 2012, poz. 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania.

Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 p.p.s.a.).

Należy wskazać, że ciężar dowodu co do wykazania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie występującym z takim żądaniem, co jednoznacznie wynika z treści przytoczonego powyżej przepisu.

W tym kontekście należy również podkreślić, że przyznanie prawa pomocy osobie prawnej zostało w znacznym zakresie pozostawione uznaniu sądu administracyjnego. Osoba prawna obowiązana jest wykazać nie tylko, że nie ma adekwatnych środków na poniesienie kosztów postępowania, ale także, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne środki, aby zdobyć fundusze na pokrycie tych wydatków (zob. Jan Paweł Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. 2 wyd., Warszawa 2006, s. 504, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 czerwca 2008 r., I GZ 147/08, LEX nr 479137).

W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 2.000 zł (§ 1 pkt 4 Rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.).

Podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym stanowi jej budżet uchwalany w formie uchwały budżetowej, który jest rocznym planem dochodów i wydatków oraz przychodów i rozchodów tej jednostki (art. 211 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.). Uchwała ta stanowi podstawę gospodarki finansowej jednostki samorządu terytorialnego w roku budżetowym. Uchwała ta zawiera także plany przychodów i wydatków zakładów budżetowych, gospodarstw pomocniczych jednostek budżetowych i funduszy celowych oraz dochodów własnych jednostek budżetowych. W budżecie jednostki samorządu terytorialnego mogą być tworzone rezerwa ogólna i rezerwy celowe. Jednostka samorządu terytorialnego nie została pozbawiona możliwości kształtowania swojej polityki finansowej oraz wpływu na sposób wykorzystania posiadanych środków finansowych, aczkolwiek jej swoboda dysponowaniu tymi środkami w porównaniu do przedsiębiorców działających w ramach swobody działalności gospodarczej jest znacznie ograniczona.

Należy podkreślić, że koszty związane z postępowaniem przed sądem należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzonej działalności, takimi jak należności publicznoprawne, pieniężne zobowiązania umowne czy wynagrodzenia pracownicze (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2013 r., II GZ 91/13, www.orzeczenia,.nsa.gov.pl). Uzasadniony jest zatem wniosek, że koszty sądowe jakie strona obowiązana jest ponieść w zainicjowanym własną skargą postępowaniu, nie mogą być traktowane jako "mniej należne" od innych jej zobowiązań. Dodać warto, ze skoro ustawodawca nie przewidział zwolnienia ustawowego dla jednostek samorządu terytorialnego, to ich wnioski o przyznanie prawa pomocy należy rozpoznawać na ogólnych zasadach.

Według uchwały budżetowej Powiatu na 2013 rok dochody bieżące wynoszą 43.868.872.00 zł, natomiast wydatki bieżące wynoszą 44.518.872 zł.

Strona w skardze podała, że nadwyżka operacyjna wynosi -650.000 zł i w tej kwocie zostanie pokryta przychodami z wolnych środków w ramach sfinansowania deficytu w kwocie 3.600.000 zł, pozostała zaś kwota deficytu zostanie pokryta kredytami w kwocie 2.950.000 zł. Skarżący wskazał, że w budżecie Powiatu na 2013 r. nie ma ujętych kwot na wydatek związany z naliczoną korektą finansową, która jest wydatkiem bieżącym.

W tym kontekście należy zwrócić uwagę, iż decyzja Zarządu Województwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] dotycząca zwrotu dofinansowania stała się ostateczna z dniem 21 maja 2012 r. Strona skarżąca powinna zatem liczyć się z ewentualnymi kosztami postępowania sądowoadministracyjnego i zabezpieczyć środki na ten cel w budżecie na 2013 r.

Zważyć również trzeba, że ponoszenie straty (-20.919.451,81 zł netto) nie oznacza spełnienia przesłanki warunkującej przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych. Strata jest jedynie nadwyżką sumy kosztów uzyskania przychodów nad osiągniętymi przychodami. W judykaturze stwierdzono, że strata wynikająca z zeznań podatkowych i bilansu jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych, a co za tym idzie, sama ta okoliczność nie warunkuje potrzeby udzielenia pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych (postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r., I GZ 260/08, LEX nr 479125).

Nie bez znaczenia pozostaje także fakt posiadania środków na rachunkach bankowych (1.691.279,97 zł, 70.006,40 zł). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, iż kwestia posiadania środków pieniężnych zgromadzonych na rachunku bankowym jest istotna dla oceny możliwości finansowych strony ubiegającej się o prawo pomocy, zaś zgromadzenie środków wielokrotnie przekraczających wysokość wpisu sądowego wyklucza możliwość wypełnienia przesłanek warunkujących jego udzielenie (postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2007 r., I GZ 3/07, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Należy również podnieść, że problemy finansowe Powiatu są związane z perspektywą przejęcia pod koniec 2017 r. długu po SP ZOZ. Niemniej strona skarżąca wyraźnie wskazała także źródła finansowania tego rodzaju przejęcia w związku z przystąpieniem do realizacji "Programu Ostrożnościowego", w ramach którego będzie możliwe uzyskanie pożyczki z budżetu państwa (100.000.000 zł).

Nie negując zatem trudnej sytuacji finansowej Powiatu uznano, że skarżący nie wykazał, iż wygospodarowanie środków niezbędnych do pokrycia kosztów sądowych jest obiektywnie niemożliwe.

Wobec powyższego, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.