Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 665/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-10-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 33 par 1 pkt 2, art. 18
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 16 października 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Kowalska Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 października 2019 roku sprawy ze skargi M. W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z [...], nr [...], wydanym na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14.06.1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej jako: "k.p.a.") w związku z art. 33 § 1 pkt 2, art. 60 § 2, art. 17 § 1 i art. 18 ustawy z 17.06.1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.; dalej jako: "u.p.e.a."), Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] nr [...], w przedmiocie:

• odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] z [...],

• umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...]. o numerach [...], [...] i [...],

• uchyleniu czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych, dokonanych w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...],

• uchyleniu czynności egzekucyjnych polegających na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. dokonanych w dniu 3 października 2012 r. na podstawie zawiadomień o numerach: [...], [...] i [...].

Jak wynika z akt sprawy, w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wystawił na M. W. tytuły wykonawcze o numerach:

•[...], obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r.,

•[...], obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za sierpień 2002 r.,

•[...], obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r.,

•[...], obejmujący zaległość w podatku od towarów i usług za grudzień 2002 r.

Następnie organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego w [...], zawiadomieniami z dnia 23.10.2007 r. o nr:

• [...] - na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...],

• [...] - na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...],

• [...] - na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...],

• [...] - na poczet zaległości, objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...].

Powyższe zawiadomienia zostały doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 25.10.2007 r., natomiast zobowiązanej wraz z odpisami tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz [...] - w dniu [...].

W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z [...] Nr [...] organ egzekucyjny - zawiadomieniem z 27.02.2012 r. dokonał zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w [...], które zostały określone postanowieniem z [...] Nr [...]. Powyższe zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi M. W. w dniu 05.03.2012 r.

W celu wyegzekwowania zaległości podatkowej objętej tytułem wykonawczym z [...] Nr [...] w dniu [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] skierował do Dyrektora Izby Skarbowej w [...] zawiadomienie Nr [...] o zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego. Ww. zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi M. W. 04.06.2012 r.

Ponadto zawiadomieniami z [...] o nr: [...], [...], [...] oraz [...], organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy M. W. w [...] S.A. w [...] na poczet zaległości podatkowych objętych tytułami wykonawczymi z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz [...]. Ww. zawiadomienia dłużnik zajętej wierzytelności otrzymał w dniu 08.10.2012 r., a pełnomocnikowi zobowiązanej zostały one doręczone w dniu 05.10.2012 r.

Pismami z dnia 12.10.2012 r. [...] S.A. poinformował, że na rachunkach bankowych M. W. brak jest środków pieniężnych, co stanowi przeszkodę w realizacji dokonanych zajęć egzekucyjnych.

W postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz [...] na podstawie zawiadomienia z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] dokonał zajęcia wierzytelności z tytułu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego u Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Ww. zawiadomienie zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanej w dniu 03.08.2015 r.

W dniu 10.08.2015 r. pełnomocnik zobowiązanej wniósł do organu egzekucyjnego pismo Nr [...], w którym podniósł "zarzut prowadzenia egzekucji administracyjnej i kontynuowania postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązań podatkowych, które uległy przedawnieniu".

Postanowieniem z dnia [...] Nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył, jako bezprzedmiotowe, postępowanie w sprawie zarzutów złożonych w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz [...]. Ponadto postanowieniem z tego samego dnia Nr [...] organ egzekucyjny odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuły wykonawcze, wskazując, iż zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. nie przedawniły się.

W wyniku rozpatrzenia zażalenia na ww. rozstrzygnięcie organu egzekucyjnego, Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wydał postanowienie z dnia [...], którym utrzymał w mocy postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.

Na ww. postanowienie organu odwoławczego pełnomocnik zobowiązanej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu 05.07.2016 r. Sąd wydał wyrok sygn. akt III SA/Łd 204/16, którym skargę oddalił. Wyrokiem z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt II FSK 3187/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Pismem z dnia 16.01.2019 r. pełnomocnik M. W. wniósł o umorzenie postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach: od [...] do [...] oraz [...] z uwagi na wygaśnięcie obowiązków objętych ww. tytułami wykonawczymi na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy - Ordynacja podatkowa, a także o wydanie postanowienia o uchyleniu czynności egzekucyjnych dokonanych po przedawnieniu dochodzonych należności oraz określenie wysokości kosztów egzekucyjnych pobranych w wyniku dokonanych po upływie terminu przedawnienia czynności egzekucyjnych oraz wskazanie kwot przekazanych do organu podatkowego, a wyegzekwowanych na postawie tych czynności.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik strony wskazał, iż w odniesieniu do zobowiązań M. W. w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. okres 5 lat wskazany w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych, upłynął w dniu 05.10.2017 r. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanej, w okresie od dnia 06.10.2012 r. do dnia 06.10.2017 r. organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności, w wyniku których można było stwierdzić, że dokonano zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego, który przerwałby na nowo bieg terminu przedawnienia. W tym ostatnim okresie nie zaistniały również inne czynności, czy działania tak organu podatkowego jak i organu egzekucyjnego, które powodowałyby przerwanie biegu przedawnienia, jak również zawieszenie jego biegu. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika M. W., zobowiązania przedawniły się z dniem 06.10.2017 r. i z tym dniem należało umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania tych zobowiązań.

Następnie pełnomocnik zobowiązanej powołał obszerne fragmenty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 02.08.2018 r. sygn. akt I SA/Łd 330/18 w przedmiocie uchylenia decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r., określenia zobowiązania za ten miesiąc oraz odmowy uchylenia powyższej decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za maj, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 2002 r. Podniósł przy tym, że jego zdaniem, ze szczegółowej analizy uzasadnienia ww. wyroku wynika, że możliwość dochodzenia od M. W. zaległości w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r., a tym samym również zaległości dotyczących lipca, sierpnia i grudnia 2002 r. ustała w październiku 2012 r. z dniem przedawnienia się tych zobowiązań.

Zdaniem pełnomocnika strony, powyższy wniosek znajduje również potwierdzenie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt II FSK 3187/16, który zapadł w toku niniejszego postępowania egzekucyjnego. W sprawie kontrolowanej ww. wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny oceniał zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o nr: [...], [...], [...] i [...], obejmujących zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. Pełnomocnik M. W. podniósł, że Naczelny Sąd Administracyjny precyzyjnie wskazał datę 06.10.2017 r., z którą dochodzone w niniejszym postępowaniu egzekucyjnym należności ulegają przedawnieniu, co stanowi powagę rzeczy osądzonej.

W wyniku rozpatrzenia ww. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, wniesionego pismem z dnia 16.01.2019 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] wydał postanowienie z dnia [...], którym postanowił:

• odmówić umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...],

• umorzyć postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec M. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...], [...] i [...],

• uchylić czynności egzekucje polegające na zajęciu wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych, dokonane w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...],

• uchylić czynności egzekucyjne polegające na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] dokonane w dniu 03.10.2012 r. na podstawie zawiadomień o numerach [...], [...] i [...].

Jednocześnie organ egzekucyjny poinformował, że wniosek w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych zostanie rozpatrzony odrębnym postanowieniem.

Na powyższe postanowienie w dniu 21 marca 2019 r. wniesiono zażalenie, zaskarżając rozstrzygnięcie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 6 i 8 k.p.a. w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 i 4 ustawy - Ordynacja podatkowa, poprzez bezpodstawną odmowę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o ww. tytuł wykonawczy, co nastąpiło w wyniku nieuzasadnionego uznania przez organ egzekucyjny, że dochodzone zobowiązanie w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. nie przedawniło się z dniem 10.10.2017 r.

Z uwagi na powyższe, pełnomocnik skarżącej wniósł o uwzględnienie zażalenia przez organ pierwszej instancji w trybie art. 132 § 1 w związku z art. 144 k.p.a. lub uchylenie zaskarżonego postanowienia przez organ nadrzędny w części zaskarżonej niniejszym zażaleniem. W uzasadnieniu złożonego środka zaskarżenia, pełnomocnik M. W. powołał się ponownie na wyrok WSA w Łodzi z dnia 02.08.2018 r. o sygn. akt I SA/330/18, cytując następujący jego fragment: "Zwrot na rzecz zobowiązanego kosztów postępowania sądowego wynikający z wyroku sądu, nie stanowi zastosowania środka egzekucyjnego wobec tego zobowiązanego, nie może zatem powodować przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mimo, że organ dokonywał stosownych zawiadomień, nie wywołały one skutku prawnego, którego organ oczekiwał, gdyż dokonane czynności nie stanowiły zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, lecz wprost przeciwnie - oznaczały uznanie prawa majątkowego zobowiązanego."

Następnie pełnomocnik skarżącej powołał się na stanowisko NSA wynikające z wyroku z 30.10.2018 r. sygn. akt 3187/16, w którym Sąd wskazał datę 06.10.2017 r. jako datę upływu terminu przedawnienia, co jak wskazał pełnomocnik strony, stanowi powagę rzeczy osądzonej. W zażaleniu podniesiono również, że zasadność działania organu egzekucyjnego polegającego na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną w kwocie 357 zł z tytułu zwrotu kosztów postępowania sądowego była analizowana między innymi w wyroku Sądu Okręgowego w [...]z dnia 20.03.2017 r. Sygn. akt [...], w którym Sąd ten podkreślił, że nie można pominąć szczególnego przedmiotu, którego zwolnienia spod egzekucji domaga się powód (wierzytelność pieniężna). Zdaniem Sądu Okręgowego w [...], "przekazanie tej wierzytelności przez Dyrektora Izby Skarbowej w [...] Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w [...], będącemu jednocześnie wierzycielem M. W., skutkowało potrąceniem zajętej wierzytelności z długiem dłużniczki M. W. i pomniejszeniem jej zobowiązań (art. 498 ustawy - Kodeks cywilny). Obie wierzytelności miały bowiem charakter pieniężny. Tym samym wierzytelność objęta pozwem powoda w dniu 26.01.2016 r. przestała istnieć jako odrębne prawo, gdyż obie wierzytelności umorzyły się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej (art. 498 § 2 ustawy - Kodeks cywilny)". Pełnomocnik skarżącej podniósł ponadto, że na podstawie ww. przepisu podobnie należy potraktować zajęcie dokonane przez organ egzekucyjny w dniu 28.04.2016 r. zawiadomieniem nr [...] prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów związanych z osobistym stawiennictwem zobowiązanej w Urzędzie Skarbowym w [...] w łącznej kwocie 83,43 zł. Zgodnie ze stanowiskiem zawartym w zażaleniu, Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...], posiadając informację o zaległości w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. i posiadając jako wierzyciel określoną kwotę pieniężną (odszkodowania - jak wynikało z postanowienia) należną M. W., miał możliwość - tym długiem Skarbu Państwa wobec podatniczki pomniejszyć zaległość podatkową M. W. poprzez potrącenie, gdyż obie wierzytelności umorzyły się nawzajem do wierzytelności niższej w trybie art. 498 § 2 k.c.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], po przeprowadzeniu analizy akt sprawy i powołując treść art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazał, że w wydanym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] postanowieniu z dnia [...] Nr [...] w wyniku rozpatrzenia wniosku pełnomocnika strony, zawartego w piśmie z dnia 10.08.2015 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach od [...] do [...] oraz [...], organ egzekucyjny dokonał analizy kwestii przedawnienia należności wskazanych w ww. tytułach wykonawczych. Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] stwierdził, że zobowiązania M. W. na dzień wydania ww. rozstrzygnięcia nie uległy przedawnieniu. Jednocześnie organ egzekucyjny wskazał, że termin przedawnienia ww. należności - w przypadku niezastosowania kolejnych środków egzekucyjnych i niepojawienia się innych okoliczności mających wpływ na jego bieg - upłynie w dniu 06.10.2017 r.

Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...] w wyniku rozpatrzenia zażalenia pełnomocnika M. W., zostało utrzymane w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] Na ww. postanowienie organu odwoławczego pełnomocnik zobowiązanej wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W dniu w dniu 05.07.2016 r. wydał wyrok sygn. akt III SA/Łd 204/16, którym oddalił skargę. Wyrokiem z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt II FSK 3187/16 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

W ww. orzeczeniach zarówno organ odwoławczy jak i Sądy obu instancji dokonały analizy kwestii przedawnienia zobowiązań M. W. w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. i podobnie jak organ egzekucyjny stwierdziły, że do przedawnienia ww. należności publicznoprawnych nie doszło. Poparły również stanowisko NUS w [...], iż termin przedawnienia powyższych zobowiązań upłynie, co do zasady, w dniu 06.10.2017 r.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] zważył, że zawiadomieniem z dnia 28.04.2016 r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej należnej M. W. z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w [...] na poczet należności objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...]. Zawiadomienie powyższe zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 05.05.2016 r., a zatem z tym dniem w ocenie organu odwoławczego doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. Stosownie bowiem do art. 70 § 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2018 r., poz. 800 ze zm.), bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Termin biegu przedawnienia powyższej należności rozpoczął zatem swój bieg na nowo od dnia 06.05.2016 r. i jeżeli nie zaistnieją okoliczności przerywające lub zawieszające ten bieg, termin przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. upłynie w dniu 05.05.2021 r. Tym samym zdaniem organu II instancji, NUS w [...] zasadnie odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy z dnia [...] Nr [...].

Organ II instancji nie podzielił również argumentacji pełnomocnika zobowiązanej, zgodnie z którą organ egzekucyjny obowiązany był potrącić wierzytelność pieniężną należną M. W. z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w [...] z zaległością zobowiązanej w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. Organ odwoławczy odnosząc się w tym zakresie do poglądów doktryny stwierdził, że potrącenie na podstawie art. 498 ustawy - Kodeks cywilny dotyczy co do zasady jedynie należności o charakterze cywilnoprawnym. Niezależnie natomiast od tego, jaki pogląd przyjmuje się w kwestii dopuszczalności potrącenia w trybie art. 498 ustawy - Kodeks cywilny należności cywilnoprawnych z publicznoprawnymi podkreślił, iż koniecznym warunkiem potrącenia jest złożenie jednostronnego oświadczenia woli któregokolwiek z wierzycieli, złożonego drugiej stronie. Kompensata następuje przy tym bez aktywnego udziału, a nawet wbrew woli drugiego wierzyciela. Prawo polskie nie przewiduje jednak umorzenia wierzytelności ipso iure, a na żadnej ze stron nie ciąży obowiązek dokonania potrącenia. W związku z powyższym, w braku stosownego oświadczenia, oba stosunki zobowiązaniowe istnieją do chwili, gdy dojdzie do ich wygaśnięcia w inny sposób. Z kolei zaliczeniu na zaległości bądź bieżące zobowiązania podatkowe w trybie uregulowanym w ustawie - Ordynacja podatkowa podlegają wpłaty, nadpłaty podatkowe oraz zwroty podatku.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] powołując dalej treść art. 72 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, a także art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2018 r., poz. 2174 ze zm.), stwierdził, że przysługująca stronie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] wierzytelność pieniężna z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w [...] nie stanowi wpłaty, nadpłaty podatkowej ani zwrotu podatku. Nie ulega zatem wątpliwości, iż wierzytelność ta nie mogła zostać zaliczona na bieżące zobowiązanie podatkowe M. W. w trybie przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa. Natomiast z uwagi na fakt, iż stanowi ona bezsprzecznie wierzytelność pieniężną, a zatem prawo majątkowe, które może podlegać zajęciu w toku postępowania egzekucyjnego, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] egzekucja z tego prawa była prawnie dopuszczalna, zaś zastosowanie środka w postaci zajęcia wierzytelności pieniężnej przerwało bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r.

Organ odwoławczy nie znalazł również żadnego uzasadnienia dla twierdzenia pełnomocnika M. W., zgodnie z którym, skoro Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt II FSK 3187/16 stwierdził, że zobowiązania M. W. w podatku od towarów i usług przedawniają się z dniem 06.10.2017 r., to ww. należności przedawniły się z tą datą niezależnie od innych okoliczności, które zaistniały w sprawie, np. od zastosowanych środków egzekucyjnych. W ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], w okolicznościach sprawy rozstrzyganej przez Naczelny Sąd Administracyjny stwierdzenie, że należności przedawnią się z dniem 06.10.2017 r. oznaczało, że przedawnienie tych zobowiązań nastąpi z tym dniem, ale pod warunkiem, że nie zaistnieją przewidziane w art. 70 ustawy - Ordynacja podatkowa okoliczności zawieszające bądź przerywające bieg terminu przedawnienia. Zaakceptowanie zaś argumentacji pełnomocnika strony w ww. kwestii, oznaczałoby w istocie, że zaprezentowane przez Sąd stanowisko stanowi wykładnię contra legem.

Zasadna była zatem, w ocenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], odmowa umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].

Odnosząc się do kwestii przedawnienia zobowiązań M. W. w podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone w celu przymusowego wykonania ww. należności. Organ odwoławczy podkreślił, że organ egzekucyjny był przy tym związany oceną prawną dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 02.08.2018 r. sygn. akt I SA/Łd 330/18 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r., określenia zobowiązania za ten miesiąc i odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w ww. podatku za maj, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 2002 r. W ww. wyroku, Sąd dokonując oceny kwestii przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień, zakwestionował twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia ww. należności został przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych polegających na zajęciu w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...], wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że "zwrot na rzecz zobowiązanego kosztów postępowania sądowego wynikający z wyroku sądu, nie stanowi zastosowania środka egzekucyjnego wobec tego zobowiązanego, nie może zatem powodować przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mimo że organ dokonywał stosownych zawiadomień, nie wywołały one skutku prawnego, którego organ oczekiwał, gdyż dokonane czynności nie stanowiły zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, lecz wprost przeciwnie - oznaczały uznanie prawa majątkowego zobowiązanego."

Mając na uwadze, że zajęcia wierzytelności pieniężnych dokonane w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] były jedynymi czynnościami egzekucyjnymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...], [...] i [...] po przerwaniu w 2012 r. biegu terminu przedawnia zobowiązań objętych powyższymi tytułami na skutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, zasadnie organ egzekucyjny stwierdził, uwzględniając wiążącą organy ocenę dokonaną przez WSA w Łodzi, przedawnienie należności z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. W związku z powyższym, koniecznym było umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. w oparciu o ww. tytuły wykonawcze.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie organu wniosła M. W., zaskarżając je w części, w której Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...] utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] dotyczące odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] wystawionego w dniu [...]. Zaskarżonemu w tej części postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez wydanie w tym trybie obecnie zaskarżonego postanowienia i nieuprawnione zaakceptowanie z naruszeniem art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. przez DIAS w [...] odmowy umorzenia przez NUS w [...] postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej M. W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], którym dochodzono zobowiązań w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2002 r.

Skarżąca wskazała, że powodem odmowy umorzenia niniejszego postępowania przez NUS w [...] było fiskalne zdarzenie zaistniałe w 2016 r., a mianowicie - zajęcie egzekucyjne przyznanych M. W. kosztów postępowania w kwocie 83,43 zł. na zaległości podatkowe w VAT za VII/2002r., która to kwota będąca w posiadaniu NUS w [...] (jako wierzyciela i organu egzekucyjnego) powinna w istocie jedynie pomniejszać istniejące zaległości podatniczki. W ocenie skarżącej przedmiotowe zajęcie, a nie zaliczenie z urzędu wierzytelności na posiadane przez podatniczkę zaległości podatkowe, powinno pozostawać bez wpływu na bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego wymienionego w tytule wykonawczym numer [...].

W oparciu o wskazany zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia zaskarżonej w części i nakazanie jego umorzenie oraz orzeczenie o kosztach postępowania i kosztach zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Na terminie rozprawy w dniu 16 października 2019 roku pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi. Pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że popiera skargę oraz złożył do akt sprawy pismo Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 28 kwietnia 2016 roku na dowód tego, że organ wyraził wolę potrącenia wierzytelności obejmującej zwrot kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w urzędzie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie wykazała, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu egzekucyjnego nie naruszają prawa.

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z [...], w którym organ orzekł o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...], a także o umorzeniu postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...], [...] i [...] oraz uchylił czynności egzekucje polegające na zajęciu wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych, dokonane w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...], a ponadto uchylił czynności egzekucyjne polegające na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w [...] S.A. dokonane w dniu 03.10.2012r. na podstawie zawiadomień o numerach: [...], [...] i [...].

Stan faktyczny ustalony przez organ stanowiący podstawę rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości i wynika z dokumentów znajdujących się w aktach administracyjnych oraz orzeczeń sądów.

Wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie powyżej wskazanych tytułów wykonawczych został zawarty w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia 16 stycznia 2019 r. W ocenie pełnomocnika strony, zobowiązania podatkowe w podatku VAT objęte wskazanymi tytułami wykonawczymi uległy przedawnieniu, ponieważ w odniesieniu do zobowiązań M. W. w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień 2002 r. okres 5 lat wskazany w art. 70 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, po przerwaniu biegu terminu przedawnienia tych zobowiązań podatkowych, upłynął w dniu 05.10.2017 r. Zdaniem pełnomocnika zobowiązanej, w okresie od dnia 06.10.2012 r. do dnia 06.10.2017 r. organ egzekucyjny nie dokonał żadnych czynności, w wyniku których można było stwierdzić, że dokonano zastosowania kolejnego środka egzekucyjnego, który przerwałby na nowo bieg terminu przedawnienia. W tym ostatnim okresie nie zaistniały również inne czynności, czy działania tak organu podatkowego jak i organu egzekucyjnego, które powodowałyby przerwanie biegu przedawnienia, jak również zawieszenie jego biegu. Wobec powyższego, w ocenie pełnomocnika M. W., zobowiązania przedawniły się z dniem 06.10.2017 r. i z tym dniem należało umorzyć prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego wykonania tych zobowiązań.

Wskazać należy, że okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w prawomocnym wyroku z dnia 02.08.2018 r. sygn. akt I SA/Łd 330/18 w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w przedmiocie uchylenia decyzji ostatecznej w części dotyczącej określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za listopad 2002 r., określenia zobowiązania za ten miesiąc i odmowy uchylenia decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie w ww. podatku za maj, czerwiec, lipiec, sierpień i grudzień 2002 r., dokonując oceny kwestii przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec, sierpień, listopad i grudzień, zakwestionował twierdzenie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...], zgodnie z którym bieg terminu przedawnienia ww. należności został przerwany wskutek zastosowania środków egzekucyjnych polegających na zajęciu w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...], wierzytelności pieniężnych z tytułu zwrotu kosztów postępowań sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w [...] uznał, że: "zwrot na rzecz zobowiązanego kosztów postępowania sądowego wynikający z wyroku sądu, nie stanowi zastosowania środka egzekucyjnego wobec tego zobowiązanego, nie może zatem powodować przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Mimo że organ dokonywał stosownych zawiadomień, nie wywołały one skutku prawnego, którego organ oczekiwał, gdyż dokonane czynności nie stanowiły zajęcia prawa majątkowego zobowiązanego u dłużnika zajętej wierzytelności, lecz wprost przeciwnie - oznaczały uznanie prawa majątkowego zobowiązanego."

W tym stanie rzeczy organ egzekucyjny uwzględniając wiążącą organy ocenę dokonaną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, mając na uwadze, że zajęcia wierzytelności pieniężnych dokonane w dniu 20.01.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] oraz w dniu 13.12.2017 r. zawiadomieniem Nr [...] były jedynymi czynnościami egzekucyjnymi w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] o numerach [...], [...] i [...] po przerwaniu w 2012 r. biegu terminu przedawnia zobowiązań objętych powyższymi tytułami na skutek zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej, zasadnie stwierdził przedawnienie należności z tytułu podatku od towarów i usług za sierpień, listopad i grudzień 2002 r. W związku z tym, umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzonego wobec M. W. w oparciu o tytuły wykonawcze nr: [...], [...] i [...]. Rozstrzygnięcie organu w powyższym zakresie zgodne jest z wnioskiem strony z dnia 16 stycznia 2019 r.

Strona wnosząc skargę na orzeczenie organu z dnia 30 kwietnia 2019 r. wskazała, że zaskarża je jedynie w części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec M. W. na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] Nr [...].

Kwestionując w tym zakresie rozstrzygnięcie organu strona podniosła, że zajęcie egzekucyjne z dnia 28.04.2016 r. przyznanych M. W. kosztów postępowania w kwocie 83,43 zł. na zaległości podatkowe w VAT za VII/2002 r. winno pozostawać bez wpływu na bieg przedawnienia zobowiązania podatkowego wymienionego w tytule wykonawczym numer [...], gdyż ww. kwota będąca w posiadaniu NUS w [...] (jako wierzyciela i organu egzekucyjnego) powinna w istocie pomniejszać istniejące zaległości podatniczki.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się zatem do odpowiedzi na pytanie, czy w wyniku zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w Urzędzie Skarbowym w [...] w wysokości 83,43 zł, doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za lipiec 2002 r. objętego tytułem wykonawczym [...].

W związku z powyższym wskazać należy, że art. 59 § 1 u.p.e.a. w sposób enumeratywny wskazuje przesłanki, których wystąpienie (którejkolwiek) obliguje organ egzekucyjny do wydania postanowienia o umorzeniu postępowania. Zgodnie z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

Jak wynika z brzmienia art. 59 § 1 pkt 9 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek przedawnienia.

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku, co oznacza, że gdyby nie zastosowano żadnych środków egzekucyjnych, zobowiązanie podatkowe M. W. w podatku VAT za lipiec 2002 r. przedawniłoby się 31 grudnia 2007 r.

Zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W zakresie zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym nr [...] nie jest sporne, iż zawiadomieniem Nr [...] dokonano w dniu 23.10.2007 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność z rachunku bankowego w Banku [...]. O dokonanym zajęciu poinformowano zobowiązaną w dniu 26.10.2007 r., natomiast bank odebrał zajęcie w dniu 25.10.2007 r. Wskutek dokonanego zajęcia w dniu 25.10.2007 r. nastąpiło przerwanie biegu terminu przedawnienia, co spowodowało przesunięcie terminu przedawnienia przedmiotowego zobowiązania do dnia 27.10.2012 r.

Strona skarżąca kwestionuje kolejne przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązań jakie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie w dniu 28 kwietnia 2016 r. w postaci zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w Urzędzie Skarbowym w [...] w wysokości 83,43 zł. Mimo przeciwnych sugestii strony skarżącej uznać należy, że doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku VAT za lipiec 2002 r. objętego tytułem wykonawczym [...]. Z prawidłowo dokonanych przez organ ustaleń faktycznych wynika, że zawiadomieniem z dnia 28.04.2016 r. Nr [...] organ egzekucyjny dokonał zajęcia wierzytelności pieniężnej należnej M. W. z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym w [...] na poczet należności objętej tytułem wykonawczym z dnia [...] Nr [...]. Zawiadomienie powyższe zostało doręczone dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu 05.05.2016 r., a zatem z tym dniem w ocenie Sądu doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. Termin biegu przedawnienia powyższej należności rozpoczął zatem swój bieg na nowo od dnia 06.05.2016 r. i jeżeli nie zaistnieją okoliczności przerywające lub zawieszające ten bieg, termin przedawnienia zobowiązania w podatku od towarów i usług za lipiec 2002 r. upłynie dopiero w dniu 05.05.2021 r.

W ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą skargę okoliczność, że wierzytelność pieniężna z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa w innej sprawie przysługiwała stronie od Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...], który jest równocześnie organem egzekucyjnym, nie czyni tego zajęcia bezskutecznym.

Pełnomocnik skarżącej podnosi zarzut, że czynność ta nie może być uznana za środek egzekucyjny, który przerwał bieg terminu przedawnienia, gdyż zgodnie z wnioskiem skarżącej organ powinien zaliczyć kwotę z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa na poczet zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za lipiec 2002 r.

Wskazać w tym miejscu należy, że zaliczeniu na zaległości bądź bieżące zobowiązania podatkowe podlegają wpłaty oraz nadpłaty lub zaliczenia zwrotu podatku (art.59 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej). Za nadpłatę, zgodnie z art. 72 § 1 Ordynacji podatkowej uważa się kwotę :

1/ nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku;

2/ podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

3/ zobowiązania zapłaconego przez płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji, o której mowa w art. 30 § 4, określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej;

4/ zobowiązania zapłaconego przez osobę trzecią lub spadkobiercę, jeżeli w decyzji o ich odpowiedzialności podatkowej lub decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego spadkodawcy określono je nienależnie lub w wysokości większej od należnej.

Z kolei zwrot podatku VAT został uregulowany w art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 11.03.2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2011 r. Nr 117, poz. 1054 ze zm.), który stanowi, że w przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.

W świetle powyższych uregulowań nie budzi wątpliwości, że przyznany M. W. zwrot kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym nie mieści się w żadnej wskazanej wyżej kategorii tzn. nie jest wpłatą, nadpłatą ani zwrotem podatku i kwota przyznana z tego tytułu nie mogła zostać zaliczona na bieżące zobowiązanie podatkowe skarżącej. Należność ta stanowi natomiast "inną wierzytelność pieniężną", o jakiej mowa w art. 1a pkt 12a u.p.e.a.,

z której może być prowadzona egzekucja należności pieniężnych.

Odnosząc się natomiast do zarzutu nieuwzględnienia przez organ egzekucyjny przy dokonywaniu zajęcia kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym treści art. 498 Kodeksu cywilnego to wyjaśnić należy, iż przepisu kodeksu cywilnego nie znajdują zastosowania w toku administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Organ egzekucyjny celem wyegzekwowania zaległości stosuje środki egzekucyjne wymienione w art. 1a pkt 12 ustawy egzekucyjnej. Jak wynika natomiast z treści art. 18 u.p.e.a., jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W przypadku powstania nadpłaty, zwrotu kosztów postępowania sądowego lub innej wierzytelności organ egzekucyjny stosuje zatem przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dokonując zajęcia innej wierzytelności pieniężnej na podstawie art. 89 § 1 u.p.e.a.

Wbrew również twierdzeniom strony skarżącej, jej argumentacja w zakresie istnienia przesłanek do umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...] nie znajduje potwierdzenia w powołanym przez nią wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 października 2018 roku o sygn. II FSK 3187/16, oceniającego rozstrzygnięcia organów odnoszące się do wniosku skarżącej z 07.08.2015 r. o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego m.in. na podstawie ww. tytułu wykonawczego. Sąd ten oceniał zgodność z prawem postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...], utrzymującego w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...], w tym o nr [...] obejmującego zaległość w podatku od towarów i usług za miesiąc lipiec 2002 r. Jak trafnie wskazał organ odwoławczy, w okolicznościach sprawy rozstrzyganej przez NSA stwierdzenie, że należności przedawnią się z dniem 06.10.2017 r. oznaczało, że przedawnienie tych zobowiązań nastąpi z tym dniem, ale pod warunkiem, że nie zaistnieją przewidziane w art. 70 ustawy - Ordynacja podatkowa okoliczności zawieszające bądź przerywające bieg terminu przedawnienia. Zaakceptowanie zaś argumentacji pełnomocnika strony w ww. kwestii oznaczałoby w istocie, że zaprezentowane przez Sąd stanowisko stanowi wykładnię contra legem. Strona nie uwzględnia bowiem faktu, że wyrok ten został wydany w oparciu o wniosek skarżącej z dnia 07.08.2015 r., w związku z czym Naczelny Sąd Administracyjny nie posiadał wiedzy o środkach egzekucyjnych zastosowanych po tej dacie, tj. w latach następnych, a w konsekwencji w/w wyrok dotyczył stanu faktycznego obowiązującego na dzień - kontrolowanego w instancji kasacyjnej - orzeczenia sądu pierwszej instancji. Tym samym wyprowadzone z powyższego wyroku przez pełnomocnika strony wnioski są całkowicie bezzasadne.

Wskazać również należy, iż uważna lektura treści uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 05.07.2016 r. o sygn. akt III SA/Łd 204/16, poprzedzającego rozstrzygnięcie NSA w sprawie o sygn. II FSK 3187/16 wskazuje, że Sąd ten poddał pod rozstrzygnięcie kwestię skuteczności czynności organu egzekucyjnego polegającej na zajęciu prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną z tytułu zwrotu kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w Urzędzie Skarbowym w [...], podzielając stanowisko organu, iż zwrot kosztów osobistego stawiennictwa w Urzędzie Skarbowym nie jest wpłatą, nadpłatą ani zwrotem podatku i kwota przyznana z tego tytułu nie mogła zostać zaliczona na bieżące zobowiązanie podatkowe skarżącej i należność ta stanowi "inną wierzytelność pieniężną", o której mowa w art. 1a pkt 12a u.p.e.a., z której może być prowadzona egzekucja należności pieniężnych. Stanowisko to nie zostało następnie zakwestionowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 30.10.2018 r. sygn. akt II FSK 3187/16, oddalił skargę kasacyjną na ww. orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. Naczelny Sąd Administracyjny nie objął jednak orzekaniem zarzutów strony odnoszących się do zajęcia w ramach postępowania egzekucyjnego wierzytelności z tytułu kosztów osobistego stawiennictwa skarżącej w organie podatkowym, z uwagi na ich błędne sformułowanie, co uniemożliwiało rozpatrzenie tych zarzutów.

Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę uwzględniając w powyższym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wyrażone w wyroku z dnia 05.07.2016 r. o sygn. akt III SA/Łd 204/16, nie podzielił zarzutów strony, uznając je za bezzasadne.

Za nieistotną dla rozstrzygnięcia sprawy Sąd uznał również złożoną na rozprawie przez pełnomocnika skarżącej kserokopię pisma Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia 28.04.2016 r., skierowanego do Dyrektora Izby Skarbowej w [...]. Pismo to - stanowiące wewnętrzną korespondencję między organami - potwierdza jedynie, iż zawiadomieniem z dnia 28.04.2016 r. dokonano zajęcia wierzytelności z tytułu kosztów osobistego stawiennictwa w urzędzie skarbowym, oraz że na ten dzień skarżąca posiadała zarejestrowane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] zaległości podatkowe. Okoliczności te nie są w niniejszej sprawie sporne.

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

R.T.