Postanowienie NSA, sygn. akt I GSK 261/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2006-06-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Odrzucono skargę o wznowienie postępowania sądowego
Powołane przepisy: article: art. 280 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : sędzia NSA Jan Kacprzak po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2006 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej sprawy o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2004 r. sygn. akt GSK 259/04 ze skargi kasacyjnej [...] Spółki z o.o. w Warszawie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2003 r. sygn. akt V SA 2270/02 w sprawie ze skargi [...] Spółka z o.o. w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania


UZASADNIENIE

W dniu 23 stycznia 2006 r. skarżąca złożyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem tego Sądu z dnia 17 czerwca 2004 r., sygn. akt GSK 259/04 oddalającym skargę kasacyjną [...] Spółka z o.o. w Warszawie od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 czerwca 2003 r., sygn. akt V SA 2270/02 na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Warszawie z dnia 12 sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe. Jako podstawy skargi wskazano art. 190 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 45 ust. 1 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP, art. 272 § 1 oraz art. 273 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a wiążąc skargę z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., stwierdzającym niekonstytutywność normy wynikającej z art. 19 p.p.s.a. ( sygn. akt SK 53/04)

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że udział sędzi Ewy Wrzesińskiej -Jóźków w orzekaniu w I instancji sądowo-administracyjnej w rozpoznawanej sprawie stanowił istotne naruszenie praw skarżącej i był sprzeczny z art. 19 p.p.s.a. Sędzia Ewa Wrzesińska - Jóźków jako Wiceprezes Głównego Urzędu Ceł pismem z dnia 17 stycznia 2002 r. potwierdziła pismo Prezesa Głównego Urzędu Ceł o numerze DST-II-020-271/2001/4219/Eł z 28 września 2001 r. dotyczące nowej interpretacji prawa celnego w sprawach dotyczących firm farmaceutycznych. W związku z tym zachodziła podstawa wyłączenia sędzi Ewy Wrzesińskiej - Jóźków wynikająca z treści art. 19 p.p.s.a. zgodnie z normami konstytucyjnymi, tj. że istniały "inne okoliczności", które mogły mieć wpływ na ocenę bezstronności sędzi.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarżąca domagała się wznowienia postępowania powołując się na podstawy wznowienia określone w art. art. 272 § 1 i art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Według tego pierwszego przepisu można żądać wznowienia postępowania w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego w Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie. Przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. stanowi natomiast, że postępowanie może być wznowione w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Według art. 280 § 1 p.p.s.a. sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. Dla wykazania, że skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia nie wystarcza samo przytoczenie w skardze ustawowej podstawy wznowienia. Trzeba wykazać, że te ustawowe podstawy w danej sprawie rzeczywiście istnieją, a więc przytoczyć fakty i okoliczności mieszczące się w dyspozycji przepisu prawnego, określającego podstawę wznowienia postępowania.

Z uzasadnienia skargi o wznowienie postępowania wynika, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi żadna z przytoczonych w skardze podstaw wznowienia.

Nie ulega wątpliwości, że wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2005 r., SK 53/04, orzeczono jedynie o niezgodności art. 19 p.p.s.a. z art. 45 ust. 1 Konstytucji RP. Poza sporem jest również to, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 2003 r., V SA 2270/02 nie zajmował się w ogóle kwestią wyłączenia sędzi Jóźków, ponieważ kwestia ta została podniesiona dopiero w skardze kasacyjnej od tego wyroku, w formie zarzutu naruszenia przez Sąd przepisów art. 48 § 1 i § 5 Kodeksu postępowania cywilnego, określających przesłanki wyłączenia sędziego z mocy ustawy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpatrując skargę kasacyjną po 1 stycznia 2004 r. jako sąd II Instancji zajmował się tylko zarzutem naruszenia art. 48 § 1 i § 5 K.p.c. i uznał ten zarzut za nieuzasadniony.

Wobec tego niezrozumiały i oczywiście bezzasadny jest podniesiony w skardze o wznowienie postępowania zarzut, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 17 czerwca 2004 r., GSK 259/04, opierał się częściowo na niekonstytucyjnym przepisie art. 19 p.p.s.a., poparty stwierdzeniem, że Sąd (kasacyjny) sam wybiera podstawę prawną swego rozstrzygnięcia.

Warto wobec tego przypomnieć, że NSA jako sąd kasacyjny drugiej instancji bada, w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.), zgodność z prawem wyroków sądów administracyjnych pierwszej instancji, według stanu prawnego na dzień wydania zaskarżonego wyroku. W rozpatrywanym przypadku chodzi o wyłączenie sędziego w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 23 czerwca 2003 r. Ówczesny NSA nie mógł więc orzekać w kwestii tego wyłączenia na podstawie art. 19 p.p.s.a. z dwóch oczywistych powodów: po pierwsze dlatego, że w dniu 23 czerwca 2003 r. przepis art. 19 p.p.s.a. jeszcze nie obowiązywał, po drugie zaś, że przepis ten dotyczy wyłączenia sędziego na wniosek, a nie z urzędu. Skarżąca nie złożyła wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie rozstrzygniętej wyrokiem NSA z 23 czerwca 2003 r. Stąd też w skardze kasacyjnej zarzuciła Sądowi naruszenie art. 48 § 1 i § 5 k.p.c., a nie naruszenie art. 19 p.p.s.a. W konsekwencji wyrok kasacyjny Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2004 r. nie był (nawet częściowo, jak twierdzi skarżąca) oparty na niekonstytucyjnym przepisie art. 19 p.p.s.a. Wszak skarżąca nie domagała się wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy kasacyjnej przez NSA. Naczelny Sąd Administracyjny jako sąd kasacyjny nie zajmował się również kwestią wyłączenia sędziego na podstawie art. 19 p.p.s.a. w postępowaniu przed "starym" NSA. Przede wszystkim dlatego, że z powodów wyżej przedstawionych nie zajmował się tą kwestią "stary" NSA. Ponadto - gdyby nawet wyrok zaskarżony skargą kasacyjną zawierał odniesienie do art. 19 p.p.s.a., to NSA - sąd kasacyjny, związany granicami skargi kasacyjnej, w której nie podniesiono zarzutu naruszenia art. 19 p.p.s.a., nie mógł badać wyroku w tym zakresie z urzędu. Według art. 183 § 1 p.p.s.a., NSA bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, a ta zachodzi wtedy, gdy w rozpoznaniu sprawy brał udział sędzia wyłączny z mocy ustawy (art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a.).

Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 grudnia 2005r. nie może być również potraktowany jako nowa okoliczność faktyczna lub środek dowodowy w rozumieniu art. 273 § 2 p.p.s.a. Głównie dlatego, że w tym przepisie chodzi o okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, które istniały przed uprawomocnieniem się wyroku zaskarżonego skargą o wznowienie. Okoliczności (dowody) zostały "później wykryte", a zatem nie były znane stronom w czasie toczącego się postępowania i z tego tylko powodu nie mogły być wykorzystane w tym postępowaniu, co mogłoby mieć wpływ na jego wynik. Trzeba również dodać, że ustawa p.p.s.a. określa w art. 271 - 273 przesłanki wznowienia postępowania sposób rozdzielny, co oznacza, że jedna i ta sama okoliczność (w tym przypadku wyrok Trybunału Konstytucyjnego) nie może stanowić przedmiotu odniesienia dwóch różnych przepisów prawnych (art. 272 § 1 i art. 273 § 2).

Przedstawione rozważania uzasadniają stwierdzenie, że skarga o wznowienie postępowania nie jest oparta na żadnej z ustawowych podstaw wznowienia, określonych w art. 270 - 273 p.p.s.a. dlatego też podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 280 § 1 i art. 276 w związku z art. 16 § 2 p.p.s.a.