Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt I SA/Wr 264/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-06-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: *Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 67 a
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kamieniecka, Sędziowie Sędzia WSA Alojzy Wyszkowski, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Motyl, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 19 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące od września do grudnia 1998r. uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. O. jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej we W. Ośrodka Zamiejscowego w W. z dnia [...], nr [...], utrzymująca w mocy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. z dnia [...], nr [...], odmawiającą skarżącemu umorzenia odsetek za zwłokę w kwocie 6.495,00 zł od zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług za miesiące: IX, X, XI i XII/1998r., wynoszącej 2.944,77 zł.

Wnioskiem z dnia [...], uzupełnionym w dniu [...] oświadczeniem złożonym do protokołu zapoznania z aktami postępowania podatkowego oraz dodatkowym materiałem dowodowym, skarżący zwrócił się o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości w podatku od towarów i usług za okres od września do grudnia 1998 r. Prośbę uzasadnił trudną sytuacją finansową oraz pogarszającym się stanem zdrowia, wymagającym ponoszenia znacznych wydatków na zakup leków, których nie jest w stanie wykupić. Podatnik wskazał, że utrzymuje się z emerytury w wysokości 1.297,00 zł. Prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, ponosząc miesięcznie opłaty z tytułu czynszu w kwocie 797,00 zł, koszty energii elektrycznej w kwocie 70 zł za 2 m-ce, usług telekomunikacyjnych w kwocie około 48,00 zł oraz zakupu leków - 150 zł (wcześniej 100 zł). Część jego świadczenia emerytalnego podlega zajęciu komorniczemu. Poinformował także, że w przypadku pozytywnego rozstrzygnięcia będzie miał możliwość uregulowania należności głównej, korzystając z pomocy finansowej najbliższej rodziny.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w W., powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] odmówił przyznania wnioskowanej ulgi, stwierdzając, że nie dopatrzył się w sytuacji strony okoliczności, które wskazywałyby na zaistnienie przesłanek określonych w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej: o.p.

W odwołaniu od powyższej decyzji podatnik zarzucił, że decyzja organu I instancji nie zawiera merytorycznego uzasadnienia. Zdaniem skarżącego organ, powołując sie na art. 67a § 1 o.p., uzależniający przyznanie ulgi od wystąpienia ważnego interesu podatnika lub ważnego interesu publicznego, "nie przedstawił ani jednej przesłanki, która stanowiłaby przyjęte kryterium". W ocenie skarżącego opisana sytuacja finansowa i zdrowotna tj. brak środków do życia, na zakup leków oraz trwałe inwalidztwo, przemawiają za ważnym interesem podatnika. Zdaniem strony Skarb Państwa odzyskał już dług poprzez spłatę zaległości w okresie 10 lat. Każda kwota pobieranych odsetek stanowi natomiast duży uszczerbek w budżecie domowym podatnika, uniemożliwiając zakup niezbędnych artykułów żywnościowych, leków.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie organu I Instancji. W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z art. 67a § 1 pkt 3 o.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. O istnieniu "ważnego interesu podatnika" nie decyduje subiektywne przekonanie podatnika, lecz kryteria zobiektywizowane i ze względu na to organ podatkowy w każdej rozpatrywanej sprawie musi ustalić, na czym polega ich treść. Powołując się na utrwaloną linię orzeczniczą organ wskazał, że "ważny interes podatnika" to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków (np. pożar, powódź), podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych, jak również, gdy zaległości powstały wskutek zdarzeń niezależnych od sposobu jego postępowania. Takie okoliczności nie miały miejsca w niniejszej sprawie, a w każdym razie we wniosku, jak i odwołaniu strona nie wskazała na zaistnienie nadzwyczajnych losowych przypadków powstania zaległości podatkowej (odsetek). Takim przypadkiem nie jest brak staranności i rzetelności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nieprawidłowości w zakresie realizacji obowiązku ewidencji obrotu za pośrednictwem kasy fiskalnej zostały zaś stwierdzone decyzjami Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej we W. Ośrodek Zamiejscowy w W. z dnia [...].

Organ odwoławczy przyznał, że wprawdzie sytuacja materialna podatnika jest niewątpliwie trudna, stwierdził jednak, że nie dowodzi ona istnienia obiektywnie ważnego interesu podatnika, który by skutkował udzieleniem ulgi, bowiem w trudnej sytuacji materialnej znajduje się wielu podatników, a jednak starają się regulować ciążące na nich zaległości podatkowe. Skarżący dysponuje natomiast stałym świadczeniem emerytalnym, które po potrąceniu części zadłużenia w związku z zajęciem komorniczym wynosi 1.297,02 zł. Organ stwierdził również, że materiały dowodowe zgromadzone w aktach potwierdzają, że podatnik jest osobą cierpiącą na liczne schorzenia, zwrócił jednak zarazem uwagę na brak dowodów potwierdzających wydatkowanie -oświadczonej - kwoty 150 zł miesięcznie na zakup leków. Organ zwrócił również uwagę, że będąc inwalidą I grupy (co potwierdza orzeczenie o inwalidztwie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW we W. z dnia [...]), skarżący ma możliwość korzystania z ulgi przewidzianej w art. 26 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r. Nr 14, póz. 176 ze zm.) - poprzez możliwość odliczenia w roku podatkowym kosztu zakupu leków, w wysokości stanowiącej różnicę pomiędzy faktycznie poniesionymi wydatkami w danym miesiącu, a kwotą 100 zł, jeżeli lekarz specjalista stwierdzi, że osoba niepełnosprawna powinna stosować określone leki stale lub czasowo. Końcowo organ podniósł, że nie można mówić o odzyskaniu przez Skarb Państwa długu ciążącego na podatniku, w związku z trwającą 10 lat spłatą, ponieważ nadal pozostaje do zapłaty należność główna w kwocie 2.944,71 zł. Każdorazowa wyegzekwowana wpłata, rozliczana jest na należność główną i odsetki, zatem dopóki istnieje zaległość podatkowa, naliczane będą odsetki i nie można uznać, że budżet odzyskał całość długu.

W skardze na powyższą decyzję skarżący powtórzył większość zarzutów i argumentów zawartych w odwołaniu. Podniósł, że uzasadniając zaskarżona decyzję organ odwoławczy lakonicznie powołał orzecznictwo dotyczące przesłanki "ważnego interesu podatnika", odwołujące się do przykładów sytuacji nadzwyczajnych i losowych, ukrywając pełne orzecznictwo dotyczące stosowania wnioskowanej ulgi. Uzasadnienie zawiera też, w przekonaniu skarżącego, sprzeczności wewnętrzne, bowiem organ jednocześnie przyznaje, że sytuacja podatnika jest trudna, a zarazem stwierdza brak po jego stronie obiektywnie ważnego interesu. Skarżący zwrócił uwagę, że we wszelkich regulacjach prawnych najcenniejszym dobrem jest życie ludzkie i ten element zawiera również przepis powołany przez organ jako podstawa decyzji. Podkreślił, że w jego przypadku umorzenie odsetek nie stanowi dla Skarbu Państwa uszczerbku majątkowego, bowiem odsetki stanowią dodatkowy dochód Państwa, podczas gdy dla skarżącego jest to kwestia życia.

Dyrektor Izby Skarbowej we W. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentacje zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje.

Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji był art. 67a § 1 o.p. W myśl tego przepisu organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b (dotyczy podatników prowadzących działalność gospodarczą – dopisek Sądu), w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może:

1) odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki określone w decyzji, o której mowa w art. 53a;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. (§ 1)

Umorzenie zaległości podatkowej powoduje również umorzenie odsetek za zwłokę w całości lub w takiej części, w jakiej została umorzona zaległość podatkowa (§ 2).

Charakter decyzji w przedmiocie umorzenia bądź odmowy umorzenia zaległości podatkowych nie budzi wątpliwości – ani w orzecznictwie, ani w literaturze przedmiotu – co do tego, iż decyzje tego rodzaju oparte są na uznaniu administracyjnym. Uznanie administracyjne oznacza, że kształt rozstrzygnięcia w sprawie nie jest ściśle zdeterminowany obowiązującą normą prawną, ale że to do organu administracyjnego (podatkowego) należy wybór jednego z możliwych sposobów rozstrzygnięcia. Zarazem orzekanie w ramach uznania administracyjnego nie upoważnia organu do całkowicie swobodnego potraktowania ani zebranego w postępowaniu materiału dowodowego, ani poczynionych na jego podstawie ustaleń. W wyroku z dnia 3 czerwca 2004 r. sygn. akt III SA 212/03 (LEX nr 147341) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślał, że "uznanie administracyjne nie wyraża się w swobodzie oceny, w danym stanie faktycznym sprawy, okoliczności odpowiadających kierunkowym dyrektywom wyboru, ale w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet przy ustaleniu ważnego interesu podatnika. Zawarty w art. 67 § 1 ustawy zwrot "może" oznacza, że w każdym wypadku decyzja będzie wydana w ramach uznania organu podatkowego. Ocena, czy przesłanki umorzenia istnieją w konkretnej sprawie, może być dokonana po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 191o.p.), a poprzedzać je powinno wyczerpujące zebranie całego materiału dowodowego (art. 187 § 1o.p.) oraz dokładne wyjaśnienie okoliczności faktycznych (art. 122 o.p.)." Odnosząc powyższe do przywołanego na wstępie brzmienia art. 67 § 1 o.p. oznacza to konieczność czynienia przez organ podatkowy ustaleń pod kątem wskazanych w tym przepisie przesłanek tj. ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego.

Uznaniowy, charakter decyzji w przedmiocie umorzenia musi z kolei mieć wpływ na zakres i sposób jej kontroli w toku postępowania przed sądem administracyjnym. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się zazwyczaj, że ocenie ze strony sądu podlega w takich przypadkach jedynie poprawność postępowania dowodowo-wyjaśniającego i wynikających zeń konkluzji, nie zaś samo rozstrzygnięcie. Z tych też względów szczególnie istotne jest należyte uzasadnienie przez organ swojego stanowiska – które powinno być logiczne, spójne i znajdować oparcie w zebranym materiale dowodowym.

Prowadzenie postępowania wyjaśniającego co do istnienia w danej sprawie przesłanek umorzenia zaległości podatkowych jest o tyle trudne, że już same pojęcia "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego" są nieostre i odwołują się do systemu ocen pozaprawnych oraz wartościowania. Przesłankę interesu publicznego interpretuje się zazwyczaj jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji itp. (B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa. Komentarz 2004, Oficyna Wydawnicza "Unimex", Wrocław 2004, str. 282). Z kolei rozważając, czy w danym przypadku za umorzeniem zaległości podatkowych przemawia ważny interes podatnika organ nie może się kierować subiektywnym odczuciem podatnika w tym względzie, ale musi jako punkt odniesienia przyjąć pewne zobiektywizowane wartości – takie jak np. zdrowie, życie, możliwości zarobkowe, zagrożenie upadkiem podmiotu gospodarczego. Chodzi zatem o to, by dokonując oceny stanu faktycznego organ podatkowy kierował się społecznie akceptowalną hierarchią wartości (por. B. Brzeziński i inni, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Toruń 2007, s. 470). Właśnie z uwagi na nieostrość zawartych w art. 67a o.p. przesłanek zastosowania ulgi, szczególnego znaczenia nabiera obowiązek szczegółowego przedstawienia w uzasadnieniu decyzji wszystkich okoliczności przemawiających za i przeciwko umorzeniu należności podatkowych, przy czym istotne jest odniesienie zawartych w decyzji rozważań prawnych do konkretnych elementów ustalonego stanu faktycznego i rozważenie każdorazowo przesłanek umorzenia w ich kontekście.

W rozpoznawanej sprawie organ powołał się na wielokrotnie wyrażany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że przesłanka "ważnego interesu podatnika" wystąpi wówczas, gdy podatnik z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków, takich jak pożar lub powódź, nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych lub gdy zaległości powstały wskutek zdarzeń niezależnych od podatnika. Ten utrwalony pogląd, jakkolwiek stanowi ważną wskazówkę interpretacyjną, nie może być jednak, w przekonaniu Sądu orzekającego w obecnym składzie, traktowany jako sztywna zasada, prowadząc de facto do zawężenia ustawowych przesłanek umorzenia zaległości podatkowych. Ustawodawca bowiem nie zawęził przypadków stosowania omawianej ulgi wyłącznie do sytuacji zdarzeń losowych, klęsk żywiołowych czy nieprzyczynienia się podatnika do powstania zaległości, ale celowo posłużył się pojęciami nieostrymi, stwarzając tym samym możliwość bardzo zindywidualizowanej oceny każdego konkretnego stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanek zastosowania ulgi, opartej – jak już wspomniano – na społecznie akceptowalnej hierarchii wartości. W orzecznictwie niejednokrotnie wskazywano więc również, że "ważny interes podatnika" należy postrzegać szerzej, biorąc pod uwagę nie tyko sytuacje nadzwyczajne, ale także normalną sytuację ekonomiczną, wysokość uzyskiwanych przez stronę dochodów oraz ponoszonych wydatków, w tym także związanych z kosztami koniecznego leczenia (por. wyroki WSA w Lublinie z dnia 14 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Lu 595, LEX nr 365225, WSA w Gdańsku z dnia 8 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Gd 909/07, LEX nr 352069, WSA w Białymstoku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt I SA/bk 282/08 niepubl, WSA w Gliwicach z dnia 6 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 654/08 niepubl.).

Organ odwoławczy stwierdził, podobnie jak organ I instancji, że po stronie skarżącego nie wystąpił ważny interes, bowiem nie wskazał on na zaistnienie nadzwyczajnych losowych przypadków powstania zaległości podatkowej i odsetek od tej zaległości. Powyższa okoliczność nie może jednak, zdaniem Sądu, samodzielnie przesądzać, że taki interes po stronie podatnika rzeczywiście nie istniał. Organ wskazał co prawda na sytuacje finansową skarżącego, jednak nie odnosząc się szczegółowo do poszczególnych ustaleń dotyczących tej sytuacji stwierdził, że "sytuacja materialna strony jest niewątpliwie trudna, nie dowodzi jednak istnienia obiektywnie ważnego interesu podatnika, który by skutkował udzieleniem ulgi, bowiem w trudnej sytuacji materialnej znajduje się wielu podatników, a jednak starają się regulować ciążące na nich zaległości podatkowe" oraz zauważył, że strona dysponuje stałym dochodem z emerytury, które po potraceniu części zadłużenia w związku z zajęciem komorniczym wynosi 1.297,02 zł. Jakkolwiek argument odwołujący się do zasady powszechności opodatkowania należy uznać za istotny w postępowaniu dotyczącym ulg podatkowych, to jednak może on mieć znaczenie raczej przy podejmowaniu w ramach uznania administracyjnego rozstrzygnięcia co do przyznania ulgi lub odmowy jej przyznania, ewentualnie przy ocenie przesłanki interesu publicznego, jednak trudno przez pryzmat tej zasady ocenić przesłankę ważnego interesu podatnika. O istnieniu (lub nieistnieniu) ważnego interesu podatnika świadczyć będą bowiem poszczególne okoliczności dotyczące jego indywidualnej sytuacji, nie zaś to, w jaki sposób inni wywiązują sie ze swoich obowiązków podatkowych.

W sytuacji gdy strona zwracająca się o ulgę w postaci umorzenia zaległości podatkowych powołuje się na swoją trudną sytuację materialną oraz wskazuje, że wszczęcie postępowania egzekucyjnego lub jego dalsze prowadzenie zagraża jej życiowym interesom, takim jak np. zdrowie czy możliwość wykonywania pracy w razie utraty źródła dochodu, organ rozpoznający wniosek jest obowiązany nie tylko wnikliwie zbadać wszystkie okoliczności świadczące o faktycznej sytuacji strony, ale w uzasadnieniu swojej decyzji rozważyć jak te (ustalone) okoliczności oraz prowadzenie egzekucji wpływają na faktyczne, realne możliwości zaspokajania przez stronę podstawowych bieżących potrzeb życiowych. Skoro bowiem prawa każdego obywatela m.in. do ochrony pracy, ochrony zdrowia, rodziny itp. są objęte gwarancjami konstytucyjnymi, to można stwierdzić, że możliwość ich realizacji zawsze leży w obszarze ważnych interesów strony. Tym istotniejsze jest zatem, by organ podatkowy, właściwy w sprawach umorzenia należności podatkowych, przy badaniu przesłanki ważnego interesu podatnika odniósł się wyczerpująco do ustalonych w postępowaniu faktów i potwierdził lub wykluczył zagrożenie tych podstawowych praw podatnika wnioskującego o ulgę. To, czy nawet w razie ich potwierdzenia, organ zdecyduje o odmowie przyznania ulgi z uwagi na inne wartości, należy do sfery uznania administracyjnego, jednak należyte ustalenie faktycznej sytuacji strony i jej przeanalizowanie w kontekście wpływu postępowania egzekucyjnego na jej istotne interesy życiowe jest obowiązkiem organu, a sformułowane na podstawie tej analizy wnioski muszą spełniać kryteria stawiane swobodnej ocenie dowodów. Stąd też uzasadnienie decyzji w tej kwestii nie może być ogólnikowe, ale poczynione w nim rozważania i postawione wnioski muszą - w kontekście ustalonych faktów - poddawać się ocenie co do poprawności rozumowania, warunku uwzględnienia wszystkich ważnych elementów sytuacji strony oraz wszechstronności oceny (co do zaistnienia przesłanek z art. 67a ust. 1 o.p.). W przeciwnym wypadku można mówić o naruszeniu zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 § 1 o.p.) oraz zasady przekonywania (art. 124 o.p.).

Zaskarżona decyzja nie spełnia, zdaniem Sądu, opisanych wyżej warunków. Po pierwsze należy wskazać, że organ formułując wniosek o nieistnieniu po stronie skarżącego obiektywnie ważnego interesu, lakonicznie określa sytuację skarżącego jako trudną, potwierdza jego zły stan zdrowia i (w przypadku organu I instancji) brak możliwości uzyskania dodatkowych dochodów z uwagi na stan zdrowia (udokumentowany orzeczeniem o przyznaniu I grupy inwalidzkiej) oraz wskazuje na wysokość dochodu skarżącego po potrąceniu zadłużenia przez komornika. Nie dokonuje jednak analizy ani oceny wpływu postępowania egzekucyjnego na realną możliwość zaspokajania przez podatnika podstawowych potrzeb życiowych. Niewątpliwie bowiem samo podanie kwoty pozostającej skarżącemu po potrąceniu egzekwowanej zaległości odsetek nie obrazuje rzeczywistej sytuacji podatnika, skoro z poczynionych w postępowaniu przez organ ustaleń wynika, że po uwzględnieniu ponoszonych przez skarżącego opłat z tytułu czynszu, kosztów zużycia energii elektrycznej, gazu i używania telefonu pozostaje mu niecałe 400 zł. Brak w decyzji odniesienia tej kwoty do podstawowych wymagań egzystencji, wyrażających sie w kosztach m.in. wyżywienia i ubrania osoby prowadzącej samodzielne gospodarstwo domowe. Organ zwrócił uwagę na brak dowodów dotyczących kosztów zakupu leków przez skarżącego, jednak z decyzji nie wynika, czy dowodów tych podatnik nie dostarczył mimo żądania organu, czy nie zwracano się o te dowody, ale przyjęto, że podatnik takie koszty ponosi (co zresztą przyczynia sie do kolejnego obniżenia dochodu pozostającego w jego dyspozycji), czy w istocie – jak wynikałoby z wniosku i skargi – podatnik po prostu nie jest w stanie wykupić leków w tej cenie. Podany przez podatnika argument o wzroście kosztu lekarstw w stosunku do dotychczasowego i związanej z tym niemożliwości realizowania zalecanego leczenia, nie został w zaskarżonej decyzji ani zweryfikowany w świetle ustaleń w zakresie dochodów i innych wydatków podatnika, ani poddany ocenie w kontekście przesłanki ważnego interesu. Jeżeli bowiem podatnik faktycznie nie jest w stanie wykupić potrzebnych mu leków, to możliwość korzystania przez niego z ulgi, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 6 updf może okazać się iluzoryczna. W tej zatem kwestii stan faktyczny nie został przez organy podatkowe w pełni wyjaśniony, a w każdym razie nie znalazło to odzwierciedlenia w zaskarżonej decyzji.

Powołanie się przez stronę na ciężką sytuację finansową i zagrożenie jej podstawowych interesów życiowych na skutek egzekucji powinno także, zdaniem Sądu, skutkować poddaniem przez organy pod rozwagę, czy w danym przypadku dalsze prowadzenie egzekucji nie doprowadzi strony do takiej sytuacji, w której będzie ona zmuszona korzystać ze świadczeń społecznych. Sąd w orzekającym składzie podziela w tym względzie stanowisko wyrażone w powołanym wyroku z dnia 06 listopada 2008 r., sygn. akt I SA/Gl 654/08, w którym WSA w Gliwicach stwierdził "w przypadku, gdy egzekwowanie zaległości podatkowej od podatnika znajdującego się w trudnej sytuacji finansowej spowoduje konieczność objęcia go świadczeniami pomocy społecznej wykluczona zostaje kolizja pomiędzy "ważnym interesem podatnika" a "interesem publicznym". Oznacza to, że wiek, stan zdrowia, niezaspokojenie potrzeb mieszkaniowych, brak realnych możliwości pozyskania nowych źródeł dochodu zobowiązuje organ podatkowy rozpatrujący w niniejszej sprawie wniosek strony o umorzenie zaległości podatkowych do odpowiedzi na pytanie, czy przymusowemu ściągnięciu należności nie sprzeciwia się wzgląd na interes publiczny". Interes publiczny nie wyraża sie bowiem tylko w realizacji zasady powszechności opodatkowania lub zapewnieniu wpływów do budżetu z tytułu podatków i odsetek, ale jest prawie zawsze wynikiem wyważenia kilku różnych wartości.

W przekonaniu Sądu w niniejszej sprawie organ powinien również przeanalizować i wyważyć racje interesu publicznego i ważnego interesu strony mając na uwadze okoliczności takie jak wielkość spłacanej zaległości i kwota uzyskana do tej pory z egzekucji – bowiem jak wynika z akt sprawy (zestawienie zaległości wraz z odsetkami – karta 1 akt administracyjnych oraz informacja komórki egzekucyjnej – karta 7) zaległości podatkowe były egzekwowane od [...] i od tego czasu uzyskano kwoty: 6.515,46 zł (rozliczone na należność główną) i 12.712,09 (odsetki), a obecnie pozostaje do spłaty należność główna w kwocie 2.944,77 zł oraz odsetki w kwocie 6.495,- zł. Organ stwierdza w zaskarżonej decyzji, że egzekwowane kwoty są zawsze rozliczane na należność główną i odsetki, a dopóki istnieje zaległość podatkowa odsetki będą naliczane i nie można powiedzieć, że budżet odzyskał całość długu. Wydaje się jednak, że w opisanej wyżej sytuacji należałoby rozważyć, czy – biorąc pod uwagę wiek skarżącego (ponad 65 lat), jego stan zdrowia oraz wysokość ściągniętych i nadal ściąganych z jego uposażenia emerytalnego należności, (rozliczanych w przeważającej części na odsetki) – istnieje realna możliwość zaspokojenia całości należności budżetowych (tj. należności głównej i odsetek) i czy interes publiczny wyraża sie pełniej w dalszym prowadzeniu egzekucji czy w umorzeniu skarżącemu zgodnie z jego wnioskiem odsetek, skoro deklaruje chęć i możliwość spłaty należności głównej.

Uwzględniając powyższe uwagi Sąd uznał, że zaskarżoną decyzję wydano z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy – art. Art. 121 § 1, art. 122, art. 124 o.p., a zawarta w jej uzasadnieniu ocena istnienia określonych w art. 67a o.p. przesłanek ważnego interesu podatnika i interesu publicznego nie spełnia wszystkich warunków stawianych swobodnej ocenie dowodów. Prowadząc ponownie postępowanie w sprawie organ powinien przeanalizować sprawę w szerszym zakresie, mając na uwadze rzeczywiste skutki prowadzonej egzekucji dla koniecznego utrzymania skarżącego oraz możliwości zagrożenia jego zdrowia, a także przeanalizować i rozważyć realizację celów egzekucji w świetle wysokości pierwotnej zaległości, kwot wyegzekwowanych, pozostałych do zapłaty oraz czasu egzekucji, a także zakresu wniosku podatnika.

Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję.