Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 391/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-07-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 92 a
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 20 lipca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Beata Sokołowska (spr.) WSA Mirella Ławniczak Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 roku przy udziale sprawy ze skargi J na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] na podstawie art. 92 a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...] r. nałożył na J prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą x karę pieniężną w wysokości [...] zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniach [...] 2014 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa J za okres [...] 2014 r.. J okazał do kontroli dokumenty związane z dostępem do rynku przewozowego, w tym m.in. zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wykaz pojazdów. Przedsiębiorca oświadczył pisemnie, że w kontrolowanym okresie ani jego pracownik ani on osobiście nie wykonywał przewozów drogowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. W wykazie kierowców J nie wpisał żadnego kierowcy. Zeznał również, że w badanym okresie nie wykonywał żadnych przewozów drogowych – prywatnie czy w ramach prowadzonej działalności pojazdem marki y.

W dalszej kolejności organ wskazał, że w toku kontroli policyjnej w dniu [...] 2014 r. ustalono, że pojazd marki y należący do strony był kierowany przez J. Pojazd ten przewoził wówczas ziemię ze Spółki . Spółka ta potwierdziła, że w dniach [...] r. przedmiotowym pojazdem firma J wywoziła towar – [...]odbierany przez J i J. Na zakupiony towar wystawiono faktury VAT na firmę x. W dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. wykonano łącznie 7 kursów z powyższym towarem.

W toku postępowania organ wezwał stronę o okazanie wykresówek z pojazdu, którym przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. oraz wskazanie osoby kierowcy. Pismem z dnia 14 lutego 2014 r. J oświadczył, że nie zatrudnia kierowców, nie posiada wobec tego ewidencji czasu ich pracy ani nie posiada dokumentów na zakup paliwa do pojazdu marki y. Nie ma wiedzy kto wykonywał przejazd tym pojazdem w powyższym terminie. Organ na wniosek strony przesłuchał J, jednak jego zeznania nie wniosły istotnych informacji do sprawy.

Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił w trakcie własnej kontroli, że J posiada jedną fakturę za paliwo z kontrolowanego okresu dotyczącą przedmiotowego pojazdu. Przedsiębiorca oświadczył ponadto, że nie zaksięgował faktur za zakup ziemi z firmy G w księgach rachunkowych. Organ wskazał dalej, że ze stacji a w P uzyskał 15 kopii faktur za zakup paliwa przez przedsiębiorcę J na firmę "x" do pojazdu marki y z dni: 29 styczeń, 16 luty, 15 kwietnia, 6 czerwca (2 faktury), 3 lipca, 10 lipca, 19 lipca (2 faktury), 23 lipca, 29 września, 6 listopada, 15 listopada (2 faktury), 16 grudnia 2013 r. (omyłkowo podano w decyzji 2014 r. – zobacz duplikat faktury k. – 97 akt administracyjnych).

Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego uznał na tej podstawie, że J wykonywał przewozy pojazdem marki y przez okres kontrolny tj., 2013 rok, nie przedstawiając do kontroli wymaganych dokumentów. Uniemożliwiło to przeprowadzenie kontroli dotyczącej czasu prowadzenia pojazdu, przerw i odpoczynków wynikających z obowiązujących norm prawnych.

W odwołaniu od tej decyzji J wniósł o jej uchylenie i umorzenie postępowania lub o uchylenie decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Zdaniem strony umożliwił on przeprowadzenie kontroli i udostępnił organowi wszystkie wymagane do niej dokumenty. W badanym okresie odwołujący nie zatrudniał kierowców, a jego pracownicy nie wykonywali przewozów na jego rzecz. Strona nie mogła wobec tego uniemożliwić przeprowadzenia kontroli w tym zakresie. Nie posiada faktur zakupu paliwa dla pojazdu y. J podkreślił, że nie dokonywał zakupu ziemi od spółki "G", a brak zaksięgowania faktur zakupu paliwa i ziemi potwierdziła kontrola organu podatkowego. Nie miał miejsca wobec tego zakup i jej przewóz w dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. Wnioskował o przesłuchanie J, ale organ nie zadawał pytań zmierzających do ustalenia, jakie załatwiał on sprawy w kontrolowanych dniach i na czyją rzecz. Odwołujący udostępnił pojazd K jedynie w związku z koniecznością naprawy skrzyni biegów.

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...]utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że o fakcie dokonywania zakupu paliwa dla przedmiotowego pojazdu y świadczą faktury VAT za wskazane dni od 29 stycznia do 16 grudnia 2013 r. Podano w nich numery rejestracyjne pojazdu y należącego do J. W dniu 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. strona dokonała natychmiast zakupu [...], co potwierdzają wystawione faktury. W tych dniach odbyto łącznie 7 kursów. Pojazdem kierował J, a S i W (pracownicy J) potwierdzili, że materiały budowalne na budowę prowadzoną przez pracodawcę były przewożone samochodami należącymi do J. Organ odwoławczy podkreślił, że mimo tego strona nie przedłożyła do kontroli dokumentów dotyczących wykonywanych przewozów, ich czasu itd. J jako profesjonalny przedsiębiorca winien wiedzieć ponadto w jaki sposób i przez kogo używany jest należący do niego samochód ciężarowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu J wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i o uchylenie nałożonej kary pieniężnej, gdyż dotyczy ona czynów niepopełnionych przez skarżącego. W uzasadnieniu skargi strona podniosła, że nie dopuściła do wykonania w dniu [...]2013 r. przewozu przez J, gdyż udzielił w. w. jedynie kluczyków do pojazdu y celem dokonania naprawy skrzyni biegów. Tylko w tym celu pojazd miał być uruchomiony, bez przemieszczania się. Samochód był w garażu i tam miano dokonać jego naprawy. J nie jest kierowcą zatrudnionym w przedsiębiorstwie strony. Skarżący nie wyrażał zgody na dokonanie przez niego przewozu w dniu[...] 2013 r.. Urząd Skarbowy nie potwierdził zaksięgowania faktur na paliwo dotyczących spornego pojazdu. J zaprzeczył, aby brał udział w zakupie ziemi – [...] i nie ma faktur wystawionych przez spółkę "G".

W ocenie skarżącego, na skutek błędnie dokonanej kontroli, organ niezasadnie wniósł o ukaranie go do sądu karnego. W dniu 28 października 2014 r. na rozprawie przed Sądem Rejonowym organ Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wniósł o ukaranie strony za rzekome dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego, ale Sąd Rejonowy uniewinnił go.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał swoje stanowisko, wnosząc o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 20 lipca 2016 r. skarżący wskazał, że nie użytkował pojazdu marki y, gdyż była w nim uszkodzona skrzynia biegów. Dokonane zakupy paliwa nie świadczą o użytkowaniu pojazdu, tym bardziej, że faktury zakupu paliwa nie zostały zaksięgowane przez skarżącego jako przedsiębiorcę. Nie dokonywał on też zakupu ziemi. Skarżący oświadczył również, że posiada fakturę VAT z dnia 4 czerwca 2014 r., w której jako nabywca wskazany jest M – inspektor przeprowadzający kontrolę. Ta faktura została wystawiona przez hurtownię materiałów budowlanych i wręczono ją skarżącemu, kiedy podał, że nabywcą towaru jest M. Potem faktura została poddana korekcie. W ten sposób strona chciała pokazać możliwy mechanizm wystawiania faktur.

Pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że niezrozumiałe jest tłumaczenie, że pojazd był niesprawny, w sytuacji, gdy dokonano nim przewozu a także jego numer rejestracyjny wskazano przy zakupie paliwa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozważył co następuje :

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. ) sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych rozstrzygnięć z prawem. W wyniku takiej kontroli rozstrzygnięcie może zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd stwierdzi natomiast nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny nieważności określone w art. 156 k.p.a. lub innych ustawach szczególnych, w tym w Ordynacji podatkowej.

Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw.

Podstawą nałożenia kary pieniężnej na skarżącego w kwocie [...] zł był przepis art. 92 a ust. 1, 3 i 6 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2013 r., poz. 1414) dalej u.t.d.. Chodziło o naruszenie prawa polegające na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części (l.p. 1.5 załącznika nr 3 do powyższej ustawy).

W rozpatrywanej sprawie w dniach [...]2014 r. przeprowadzono kontrolę przedsiębiorstwa x za okres [...]2014 r. Skarżący okazał do kontroli dokumenty związane z dostępem do rynku przewozowego, w tym m . in. zaświadczenie na przewozy drogowe na potrzeby własne oraz wykaz pojazdów. Skarżący oświadczył ponadto, że w kontrolowanym okresie nie wykonywał osobiście przewozów drogowych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, nie czynili tego również jego pracownicy. W wykazie kierowców nie wpisał żadnego kierowcy. J zeznał również, że w badanym okresie nie wykonywał żadnych przewozów drogowych – prywatnie czy w ramach prowadzonej działalności pojazdem marki y ( zob. protokół przesłuchania skarżącego – k. 94-94 v akt ).

Organy ustaliły natomiast, że w toku kontroli policyjnej przeprowadzonej w P w dniu [...] 2014 r. stwierdzono, że pojazd marki y należący do skarżącego był w tym dniu kierowany przez J. W wyniku kontroli został zatrzymany dowód rejestracyjny pojazdu z uwagi na nieprawidłową budowę i rzeźbę bieżnika opon tylnych pojazdu (dokument został następnie wydany z uwagi na ustanie przyczyny jego zatrzymania). Takie okoliczności wynikają z pisma Komendy Powiatowej Policji z dnia [...]2014 r. – k. 92 akt adm. Tak więc pojazd ten poruszał się w powyższym dniu po drodze publicznej (ul. [...]).

Z kolei Prezes Zarządu Spółki z w odpowiedzi na pismo Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego wyjaśnił, że firma x dokonała zakupu i wywiozła towar - [...] w dniach 23 lipca 2013 r. i 14 sierpnia 2013 r.

Powyższy towar odbierany był przez J – w dniu 23 lipca i przez J – w dniu 14 sierpnia pojazdem o numerze rej. [...] (zob. pismo spółki z 14 lutego 2014 r. – k. 81 akt adm.). Towar ten został zamówiony na zlecenie ustne, zapłata została dokonana gotówką w kasie firmy przez przedsiębiorstwo skarżącego, a na tą okoliczność wystawiono i wydano dowody wpłat.

Z akt sprawy wynika też, że pracownicy skarżącego S i W potwierdzili, że materiały budowalne na budowę prowadzoną przez J były dowożone samochodami należącymi do strony (zob. protokół przesłuchania S i W – k. 84-85 akt adm.). Na zakupiony towar w postaci [...]wystawiono faktury VAT wskazując jako nabywcę x( k. 79-80 akt adm. ). W dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. wykonano łącznie 7 kursów z zakupionym towarem (zob. pismo spółki "G" z 14 lutego 2014 r.).

W toku postępowania organ wezwał stronę o okazanie wykresówek z pojazdu którym przedsiębiorca wykonywał przewozy drogowe za okres od 1 lutego 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. oraz wskazanie osoby kierowcy (k. 88 akt adm).

W piśmie z dnia 14 lutego 2014 r. J oświadczył, że nie zatrudnia kierowców, nie posiada wobec tego ewidencji czasu ich pracy ani nie posiada dokumentów na zakup paliwa do samochodu marki y. Nie ma też wiedzy kto wykonywał przewozy drogowe tym pojazdem w dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. Jeśli zaś ktoś wykonywał te przewozy, to bez jego zgody.

Organ I instancji na wniosek strony przesłuchał J, jednak jego zeznania nie wniosły istotnych informacji do sprawy. W dniu 13 lutego 2014 r. J zeznał bowiem, że jest emerytem i nie pracuje zawodowo. Skarżący poprosił go o sprawdzenie biegów i w tym samym dniu miał kontrolę Policji. Nie przewoził w tym dniu, ani w innym czasie powyższym samochodem jakichkolwiek towarów – na zlecenie skarżącego czy innych podmiotów (k. 86-86 v akt adm.). W opinii Sądu, organy prawidłowo nie widziały potrzeby ponownego przesłuchania w.w. w charakterze świadka. Nie było to niezbędne dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Z akt sprawy wynika, że Naczelnik Urzędu Skarbowego ustalił w trakcie własnej kontroli, że strona posiada jedną fakturę za paliwo z kontrolowanego okresu dotyczącą przedmiotowego pojazdu. Organ I instancji uzyskał natomiast ze stacji z w P 15 kopii faktur za zakup paliwa przez x do samochodu marki y z : 28 stycznia, 16 lutego, 15 kwietnia, 6 czerwca, 3 lipca, 10 lipca, 19 lipca, 23 lipca, 29 września, 6 listopada, 15 listopada, 16 grudnia 2013 r. (k. – 66 - 73 akt adm.).

W aktach administracyjnych są ponadto dokumenty dotyczące ważenia samochodu y dokonanego w dniu 23 lipca 2013 r ( jako kierowca wskazany J ) i w dniu 14 sierpnia 2013 (jako kierowca wskazany J – k. 78). Wynika stąd, że organy zasadnie stwierdziły, że w tych dniach powyższy pojazd poruszał się po drogach publicznych.

Zdaniem Sądu organy obu instancji w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy prawidłowo zatem z uznały, że przedsiębiorca J w 2013 r., a więc w kontrolowanym okresie wykonywał przewozy drogowe pojazdem marki y na rzecz swego przedsiębiorstwa lecz nie przedstawił do kontroli wymaganych dokumentów. Uniemożliwiło to przeprowadzenie kontroli dotyczącej czasu prowadzenia pojazdu, przerw i okresów odpoczynków wynikających z obowiązujących norm prawnych, co skutkowało koniecznością nałożenia na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł za niepoddanie się lub uniemożliwienie przeprowadzenia kontroli w całości lub w części.(lp. 1,5 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

J był dokładnie poinformowany o tym, czego będzie dotyczyła kontrola i był zobowiązany przedłożyć kontrolującym wszystkie niezbędne dokumenty, gdyż taki obowiązek ustawodawca nakłada na Przedsiębiorcę w art. 72 u.t.d.

Inspektor transportu drogowego ma uprawnienia do żądania i analizowania wszelkich dokumentów, które zawierają dane dotyczące przedmiotu kontroli.

Zeznania J i jego oświadczenia są sprzeczne z materiałem zgromadzonym przez organ I instancji, a w szczególności ze znajdującymi się w aktach sprawy dokumentami tj. fakturami: zakupu ziemi, zakupu oleju napędowego oraz dowodem ważenia samochodu y w dniach 23 lipca i 14 sierpnia 2013 r. w związku z zakupem [...]. Pracownicy skarżącego potwierdzili ponadto dokonywanie przywozu materiałów budowalnych pojazdami J W świetle powyższych dowodów, prawidłowo ocenionych przez organy, nie mają większego znaczenia w sprawie ustalenia dokonane przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w ramach czynności sprawdzających (k.- 18 akt adm.).

Bez znaczenia jest i to, czy skarżący zlecał J dokonanie przewozu drogowego w dniu 14 sierpnia 2013 r. ( i w jakim celu ), gdyż J jako przedsiębiorca i właściciel pojazdu odpowiada za jego ruch po drodze publicznej niezależnie od tego kto jest kierowcą i z jakiego powodu prowadził dany pojazd. Skarżący winien tak zorganizować swoje przedsiębiorstwo, by mieć wiedzę o wszystkich wyjazdach swoich pojazdów.

W opinii Sądu okoliczności podnoszone przez skarżącego na rozprawie, a dotyczące w szczególności rzekomego mechanizmu wystawiania faktur nie miały również znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. W żaden sposób nie podważyły prawdziwości ustaleń związanych z zakupem [...] i paliwa przez przedsiębiorstwo skarżącego. J nie wyjaśnił, kto i dlaczego miałby dokonywać tych zakupów powołując się na jego imię, nazwisko, dane jego przedsiębiorstwa i pojazdu.

Powyższa prowokacja nie spowodowała zatem pozbawienia przymiotu wiarygodności dokumentów zgromadzonych w aktach sprawy, w tym faktur wystawionych przez spółkę "G" na zakup ziemi.

Skarżący podnosił ponadto, że na skutek błędnie dokonanej kontroli organ niezasadnie wniósł o ukaranie go za rzekome dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego, ponieważ Sąd Rejonowy uniewinnił go od powyższego zarzutu.

Podkreślić trzeba jednak, że okoliczności dotyczące powyższego postępowania prowadzonego przed sądem powszechnym nie mają wiążącego charakteru dla niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż zgodnie z art. 11 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( j. t. – Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej p.p.s.a., tylko ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Przesłanka ta nie została wobec tego spełniona.

Zdaniem Sądu organy zasadnie zatem stwierdziły, że w rozpatrywanej sprawie doszło do naruszenia prawa polegającego na niepoddaniu się lub uniemożliwieniu przeprowadzenia kontroli w całości lub w części. Organ II instancji w uzasadnieniu decyzji trafnie wskazał, że poddanie się kontroli i branie przez kontrolowanego udziału w danej kontroli tylko w tym zakresie, w którym strona chce brać udział nie stanowi prawidłowego wypełnienia obowiązku polegającego na umożliwieniu przeprowadzenia kontroli przez właściwy organ (w pełnym zakresie).

Decyzje organów obu instancji zostały wydane zgodnie z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, a dokonana przez nie ocena dowodów zgromadzonych w aktach sprawy nie narusza zasady swobodnej oceny dowodów (ocena ta jest bowiem zgodna z zasadami logiki, wiedzy i doświadczenia życiowego). Uzasadnienia decyzji spełniają wymogi formalne z art. 107 kpa oraz nie naruszają zasady przekonywania wyrażonej w art. 11 kpa.

W tym stanie rzeczy, ponieważ zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji odpowiadają prawu Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.