Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SAB/Gd 29/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2013-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
658
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Umorzono postępowanie w części
Powołane przepisy: article: art. 149 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi M. W. na bezczynność Wójta Gminy w sprawie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie 1/ umarza postępowanie w sprawie bezczynności, 2/ stwierdza, że przewlekłość postępowania Wójta Gminy w sprawie oznaczonej numerem [...] nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3/ oddala wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy grzywny, 4/ przyznaje pełnomocnikowi skarżącej radcy prawnemu A. Z. ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej przyznanej z urzędu, zawierającą podatek od towarów i usług.


UZASADNIENIE

M. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na bezczynność i "opieszałość" Wójta Gminy w przedmiocie przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działkach nr [[...]]-[[...]], położonych w G., gmina [[...]].

W uzasadnieniu wyjaśniono, że pismami z dnia 30 sierpnia 2010 r., 2 listopada 2010 r. i z dnia 16 listopada 2010 r. skarżąca wnosiła o wszczęcie postępowania dotyczącego uregulowania stosunków wodnych na gruncie, o czym Wójt Gminy [[...]] zawiadomił inwestorów o wszczęciu postępowania w tej sprawie dopiero pismami z dnia 18 stycznia 2011 r. i z dnia 8 kwietnia 2011 r. W okresie od dnia 4 kwietnia 2011 r. do dnia 31 maja 2011 r. Wójt wydał decyzje nakazowe w stosunku do tych działek i postępowanie uznał za zakończone, mimo, że na sąsiednich gruntach nadal dochodziło do powstawania szkód. Dopiero w dniu 16 lipca 2012 r. Wójt wznowił z urzędu postępowanie w tej sprawie, choć od czerwca 2011 r. posiadał wytyczne SKO dotyczące sposobu prowadzenia postępowania w stosunku do sąsiedniej działki nr [[...]]. Wznowienie postępowania nastąpiło zatem po 13 miesiącach rażącej bezczynności. Przesłanką wznowienia były nowe okoliczności wcześniej organowi nieznane w sytuacji, gdy w chwili wydawania decyzji z kwietnia i maja 2011 r., jak i już w chwili wszczęcia postępowania, organ posiadał wiedzę o zmeliorowaniu działki rolnej nr [[...]]. Od dnia 16 lipca 2012 r. organ nie dokonał żadnych czynności w sprawie i do dnia 22 grudnia 2012 r. skarżąca nie otrzymała żadnej informacji o przyczynach zwłoki w rozpoznaniu sprawy i nowym terminie jej załatwienia. Na wystosowane przez skarżącą w dniu 3 sierpnia 2012 r. i w dniu 27 sierpnia 2012 r. pisma organ nie udzielił nawet odpowiedzi. Wobec tego pismem z dnia 21 listopada 2012 r. skarżąca złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie przez Wójta Gminy [[...]] przedmiotowej sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. Kolegium uznało to zażalenie na niezasadne. W efekcie, pismem z dnia 6 grudnia 2012 r., Wójt poinformował skarżącą o przesunięciu terminu załatwienia sprawy. Następnie, pismem z dnia 16 stycznia 2013 r., po raz kolejny przesunął termin załatwienia sprawy, wskazując potrzebę wykonania opinii hydrogeologicznej, dotyczącej możliwości odprowadzania wód opadowych z terenu wydzielonych z działki nr [[...]] nieruchomości.

W ocenie skarżącej takie działanie Wójta jest niezgodne z wymogami określonymi w art. 35 i art. 36 kpa a także w art. 79 § 1 i 2 kpa. Skarżąca domaga się zobowiązania Wójta do merytorycznego zakończenia sprawy w terminie 1 miesiąca od dnia doręczenia akt organowi oraz stwierdzenia, że bezczynności i "opieszałości" dopuszczono się z rażącym naruszeniem prawa, a także nałożenia grzywny na Wójta Gminy [[...]].

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy [[...]] wniósł o jej oddalenie twierdząc, że nie pozostaje w bezczynności. Wójt wyjaśnił, że w dniu 17 lipca 2012 r., działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 kpa, wznowił postępowanie w sprawie przywrócenia właściwych stosunków wodnych lub wykonania urządzeń zapobiegających zalewaniu w stosunku do działek nr: [[...]] położonych w G. Wznawiając postępowanie uwzględniono, że pierwotny właściciel działek nr [[...]]-[[...]], położonych w G. wystąpił z wnioskiem o wydanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego na budowę kanalizacji deszczowej w drogach wewnętrznych i decyzją z dnia 26 lipca 2012 r. Wójt ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego na działkach nr [[...]]-[[...]]. Również pismem z dnia 17 lipca 2012 r. wystąpił do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych OT w S. z zapytaniem o ustalenie stanu faktycznego w zakresie istnienia w obszarze m.in. działek objętych niniejszym postępowaniem sieci drenarskiej oraz rowów melioracji wodnych szczegółowych. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych OT w S. na powyższe udzielił odpowiedzi pismem z dnia 31 lipca 2012 r. Ponieważ Wójt uznał, że jedynym rozwiązaniem w mniejszej sprawie będzie wybudowanie kanalizacji deszczowej wzdłuż ulicy M., w marcu 2012 r., złożył na komisji Rady Gminy [[...]] wniosek o wprowadzenie do budżetu Gminy inwestycji pn. "Budowa kanalizacji deszczowej wzdłuż ulicy M. w miejscowości G.". Wniosek ten nie został jednak uwzględniony i ponowiono go w lutym 2013 r. W dniu 16 lutego 2013 r. Wójt wszczął postępowanie w sprawie wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, polegającego na budowie systemu kanalizacji deszczowej na działkach nr [[...]] i [[...]] z odprowadzeniem do rowu melioracyjnego, zlokalizowanego na działkach nr [[...]] i [[...]], położonych w obrębie geodezyjnym G. a po uzyskaniu wszelkich wymaganych przepisami prawa pozwoleń i wybudowaniu inwestycji stworzy stronom postępowania możliwość włączenia się do systemu kanalizacji deszczowej, co spowoduje uporządkowanie gospodarki wodnej na tym terenie i zaprzestanie zalewania gruntów sąsiednich. Z uwagi na konieczność pozyskania opinii biegłego, która miała określić jednoznacznie sposób i możliwość odprowadzenia wód opadowych z realizowanych, projektowanych i istniejących działek budowlanych, położonych w G. w okolicy ulicy M., organ przez kilka tygodni prowadził rozmowy z biegłym w zakresie hydrogeologii, którzy podjęliby się wykonania takiej opinii. W dniu 26 listopada 2012 r. zlecono wykonanie opinii a termin jej wykonania określono na dzień 15 grudnia 2012 r. W dniu 5 grudnia 2012 r. Wójt zawiadomił strony postępowania o zmianie terminu załatwienia sprawy, przedłużając go do dnia 15 stycznia 2013 r. Następnie, pismem z dnia 15 stycznia 2013 r. organ dokonał po raz kolejny przesunięcia tego terminu do dnia 28 lutego 2013 r. z uwagi na nie przedłożenie przez biegłego geologa wymaganej opinii. Opinię tę Wójt otrzymał dopiero w dniu 24 stycznia 2013 r. i pismem z dnia 6 lutego 2013 r. zawiadomił strony postępowania o zakończeniu postępowania dowodowego w niniejszej sprawie i o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem. W dniu 5 marca 2013 r. M. W. złożyła w Urzędzie wniosek o udostępnienie wszystkich dokumentów z przeprowadzonego postępowania. Pismem z dnia 7 marca 2013 r. Wójt dokonał więc kolejnego przesunięcia terminu załatwienia sprawy do dnia 31 marca 2013 r.

Wójt uważa ponadto, że skarżąca nie jest stroną uprawnioną do wniesienia niniejszej skargi, albowiem nie jest ona właścicielem żadnej z działek, objętych przedmiotowym postępowaniem a jest ona właścicielem działki nr [[...]], która nie leży ani w sąsiedztwie tych działek ani w strefie ich oddziaływania.

W toku postępowania sądowoadministracyjnego Wójt Gminy [[...]], pismem z dnia 19 kwietnia 2013 r., poinformował, że w dniu 28 marca 2013 r. wydał decyzję kończącą postępowanie administracyjne oznaczone numerem [[...]] i wnosi o umorzenie postępowania w niniejszej sprawie.

W piśmie procesowym z dnia 28 maja 2013 r. skarżąca reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z urzędu cofnęła wniesioną w niniejszej sprawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [[...]] i podtrzymała skargę na przewlekłe prowadzenie przez Wójta postępowania w sprawie [[...]]. Skarżąca wniosła jednocześnie o stwierdzenie, że przewlekłości tego postępowania dopuszczono się z rażącym naruszeniem prawa i o wymierzenie Wójtowi Gminy [[...]] grzywny. W piśmie obszernie uzasadniono tezę o legitymacji skargowej przysługującej skarżącej, wywodzonej z faktu, że skarżąca była stroną postępowania administracyjnego oznaczonego numerem [[...]]. Żądanie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa w związku z przewlekle prowadzonym postępowaniem skarżąca wywiodła przytaczając fakty związane z postępowaniem wszczętym na skutek wznowienia, do dnia wydania rozstrzygnięcia kończącego to postępowanie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, między innymi w sprawach podlegających rozstrzygnięciu w drodze decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie M. W. wniosła skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy [[...]] postępowania w sprawie przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działkach nr [[...]] położonych w G., gmina [[...]].

Wniesiona skarga spełniła formalne wymogi jej dopuszczalności. Z akt sprawy wynika bowiem, że skarżąca w dniu 21 listopada 2012 r. wniosła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy dotyczącej przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działkach nr: [[...]]-[[...]] położonych w G. i tym samym spełniła zadość dyspozycji art. 52 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeśli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie a przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Wniesienie do wojewódzkiego sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie przez niego postępowania dopuszczalne jest po wyczerpaniu tryby przewidzianego w art. 37 § 1 kpa, zgodnie z którym na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35, w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 lub na przewlekłe prowadzenie postępowania stronie służy zażalenie do organu wyższego stopnia, a jeżeli nie ma takiego organu - wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. Ponadto, skarżąca, posiadała legitymację do wniesienia skargi w niniejszej sprawie i tym samym wypełniła dyspozycję art. 50 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Skarżąca, ponieważ była stroną zarówno prowadzonego przez Wójta Gminy [[...]] postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia 4 kwietnia 2011 r., z dnia 5 kwietnia 2011 r., z dnia 6 maja 2011 r., z dnia 27 maja 2011 r. i z dnia 31 maja 2011 r., mocą których nakazano przywrócenie właściwych stosunków wodnych na działkach nr: [[...]]-[[...]] położonych w G., jak i była stroną wznowionego przez Wójta Gminy [[...]] w dniu 16 lipca 2012 r. postępowania zakończonego tymi decyzjami – posiadała interes prawny we wniesieniu przedmiotowej skargi. Skuteczną skargę na bezczynność organu może wnieść tylko strona postępowania. Przyjęcie odmiennego założenia oznaczałoby, że to nie organy orzekające merytorycznie w sprawie określają krąg podmiotów, którym przysługuje status strony, lecz sąd administracyjny i to w sprawie ze skargi na bezczynność (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2005 r., sygn. akt OSK 1347/04, niepubl.). Przyjęcie, że M. W. posiada jak strona postępowania administracyjnego interes prawny we wniesieniu niniejszej skargi oznacza, że żądanie Wójta Gminy [[...]] odnośnie odrzucenia tej skargi nie mogło zostać uwzględnione.

Niemniej, postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi M. W. na bezczynność Wójta Gminy [[...]] w sprawie przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działkach nr [[...]]-[[...]] położonych w G., gmina U. – podlegało umorzeniu. Pismem procesowym z dnia 28 maja 2013 r. skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika z urzędu oświadczyła, że cofa skargę w zakresie bezczynności Wójta Gminy [[...]] (vide pismo procesowe k. 32). Zgodnie z art. 60 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. W niniejszej sprawie cofnięcie skargi było niewątpliwie dopuszczalne, a złożone w imieniu skarżącej oświadczenie miało pierwszeństwo przed umorzeniem z przyczyny bezprzedmiotowości postępowania w sprawie bezczynności. Niesporne jest bowiem, że Wójt Gminy [[...]] wydał w toku postępowania sądowoadministracyjnego, w dniu 28 marca 2013 r., decyzję kończącą wznowione postępowanie administracyjne w sprawie ostatecznych decyzji nakazujących przywrócenie właściwych stosunków wodnych lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, polegającym na zalewaniu terenów sąsiednich wobec właścicieli działek nr [[...]] w obrębie geodezyjnym G., gmina [[...]] (oznaczone numerem [[...]]). W dniu wydania tej decyzji ustała więc bezczynność Wójta Gminy [[...]] będąca przedmiotem niniejszej skargi na bezczynność, a więc postępowanie w zakresie zobowiązania organu do wydania w określonym terminie decyzji stało się bezprzedmiotowe i powinno podlegać umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. zachowującą w tym zakresie aktualność uchwałę składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt I OPS 6/08). Natomiast zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 tej ustawy jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Sąd zatem w punkcie pierwszym wyroku umorzył przedmiotowe postępowanie w sprawie bezczynności, na skutek cofnięcia skargi przez skarżącą.

Niemniej merytorycznej ocenie sądu poddana została następnie skarga wniesiona przez M. W. na przewlekłe prowadzenie przez Wójta Gminy [[...]] postępowania w sprawie przywrócenia właściwych stosunków wodnych na działkach nr: [[...]]-[[...]] położonych w G., gmina [[...]] w zakresie żądania stwierdzenia, że przewlekłości w postępowaniu oznaczonym numerem [[...]]. dopuszczono się z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenia temu organowi grzywny. Procedowanie w tym zakresie wynika z wykładni art. 149 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która przyjmuje, że uwzględnieniem skargi w rozumieniu tego przepisu jest również stwierdzenie, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz wymierzenie organowi grzywny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1360/12, ONSAiWSA z 2013 r., nr 1, poz. 7, w którym postawiono następującą tezę: "Wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.").

Należy w tym miejscu odwołać się do naczelnej zasady postępowania administracyjnego, wyrażonej w art. 12 kpa, zgodnie z którym organy administracji publicznej winny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia (§ 1). Sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwienie niezwłocznie (§ 2). Zgodnie z art. 35 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki (§ 1). Niezwłocznie powinny być załatwiane sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ (§ 2). Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania (§ 3). W rozumieniu art. 104 § 1 kpa "załatwienie sprawy" oznacza wydanie przez organ decyzji, chyba że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego stanowią inaczej.

W sytuacji, gdy organ administracji zobowiązany do załatwienia sprawy nie wydaje decyzji w tych terminach, przy czym zwłoka w rozpatrzeniu sprawy jest nieuzasadniona mamy do czynienia z prawną bezczynnością organu. Z kolei przez pojęcie "przewlekłego prowadzenia postępowania" należy rozumieć sytuację działania przez organ w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących że tylko formalnie organ nie jest bezczynny (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2012, s. 44; J. Drachal, J. Jasielski, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2011, s. 69-70). Przewlekłością postępowania będzie również mnożenie przez organ czynności dowodowych ponad potrzebę wynikającą z istoty sprawy (zob. J. Borkowski (w): B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011, s. 238). Pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie zatem opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2012 r., sygn. akt II OSK 1031/12, dostępny na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Stan "bezczynności organu" od "przewlekłego prowadzenia postępowania" przez organ różni się więc tym, że o ile w pierwszym przypadku dochodzi do przekroczenia terminu załatwienia sprawy, o tyle w drugim przypadku organ podejmuje skuteczne działania na podstawie przepisów kpa, dzięki którym nie wydaje rozstrzygnięcia w terminie przewidzianym w art. 35 kpa (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011 r., str. 70). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym wyraża się pogląd, że pojęcie "przewlekłość postępowania" charakteryzuje się "wykonywaniem szeregu czynności w dużym odstępie czasu, bądź wykonywanie czynności pozornie". Oznacza to, że organ działa opieszale lub tylko pozoruje działanie (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Go 59/11, OSP z 2012 r., nr 10, poz. 101, także glosę do tego wyroku, w której autor stwierdza, że "(...) przewlekłość postępowania zachodzi w tych wszystkich wypadkach, gdy organy administracji podejmują działania, które w sposób nieuzasadniony odsuwają moment wydania aktu – względnie podjęcia czynności").

Rozważając w tym kontekście kwestę przewlekłego prowadzenia postępowania nr [[...]] sąd ocenia, że prowadzone przez Wójta Gminy [[...]] wznowione postępowanie w sprawie ostatecznych decyzji nakazujących przywrócenie właściwych stosunków wodnych na działkach nr: [[...]]-[[...]] w obrębie geodezyjnym G., gmina [[...]] – było prowadzone przewlekle. Sąd nie objął w tym zakresie kontrolą i oceną wcześniej prowadzonego przez Wójta postępowania w sprawie przywrócenia właściwych stosunków wodnych na terenie tych działek, zakończonego ostatecznymi decyzjami z dnia 4 kwietnia 2011 r., 5 kwietnia 2011 r., 6 maja 2011 r., 27 maja 2011 r. i 31 maja 2011 r., mocą których nakazano przywrócenie właściwych stosunków wodnych na działkach nr: [[...]]-[[...]] w obrębie geodezyjnym G., gmina U. Postępowania te stanowiły odrębną sprawę administracyjną od postępowania wznowionego przez Wójta Gminy [[...]] w dniu 16 lipca 2012 r. Sprawa po wznowieniu postępowania stanowi bowiem samoistne zagadnienie, dlatego należy je traktować jak każdą indywidualną sprawę (zob. W. Dawidowicz, Ogólne postępowanie administracyjne, str. 234). Wszczęcie postępowania o wznowienie rozpoczyna nowe postępowanie administracyjne w stosunku do postępowania prowadzonego w trybie zwykłym (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 19 lipca 1991 r., sygn. akt III AZP 4/91, niepubl.). Należy przy tym zaznaczyć, że w sprawie dotyczącej bezczynności i przewlekłości przedmiotowego postępowania sąd nie bada legalności i zasadności podejmowanych rozstrzygnięć, które mogą być przedmiotem kontroli instancyjnej, a następnie kontroli sądowej, w wypadku wydania decyzji ostatecznej. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie jest zatem uprawniony do badania prawidłowości wydanego postanowienia o wznowieniu z urzędu postępowania zakończonego opisanymi decyzjami nakazowymi, ani też legalności decyzji z dnia 28 marca 2013 r. nr [[...]], stąd nie może odnieść się do zarzutów formułowanych odnośnie zasadności wznowienia przez pełnomocnika strony w piśmie procesowym z dnia 28 maja 2013 r.

Natomiast odnośnie czynności podejmowanych przez organ we wznowionym postępowaniu administracyjnym, jak wynika z akt administracyjnych, postanowieniem z dnia 16 lipca 2012 r. Wójt Gminy [[...]] wznowił z urzędu postępowanie w sprawie wydania decyzji nakazujących przywrócenie właściwych stosunków wodnych lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom, polegającym na zalewaniu terenów sąsiednich wobec właścicieli działek nr [[...]]-[[...]] w obrębie geodezyjnym G., gmina U. Następnie pismem z dnia 17 lipca 2012 r., organ wystąpił do Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych OT w S. o ustalenie stanu faktycznego w zakresie istnienia w obszarze m.in. działek objętych niniejszym postępowaniem sieci drenarskiej oraz rowów melioracji wodnych szczegółowych. Na powyższe ZMiUW OT w S. udzielił odpowiedzi pismem z dnia 31 lipca 2012 r. W dniu 26 listopada 2012 r. organ zlecił A. wykonanie opinii hydrologicznej dotyczącej możliwości odprowadzania wód opadowych z realizowanych i istniejących działek budowlanych położonych w G. w okolicy ulicy M. Opinia miała być wykonana do dnia 15 grudnia 2012 r., lecz z przyczyn leżących po stronie rzeczoznawcy termin wykonania został przesunięty. W dniu 24 stycznia 2013 r. organ uzyskał opinię hydrologiczną sporządzoną przez uprawnionego geologa i w dniu 6 lutego 2013 r. zawiadomił strony o zakończeniu postępowania dowodowego prowadzonego w tej sprawie i o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem. Na skutek wniosku M. W. o udostępnienie wszystkich dokumentów termin zakończenia sprawy został przesunięty na dzień 31 marca 2013 r. Decyzja kończąca postępowanie wznowione wydana została przez Wójta w dniu 28 marca 2013 r.

Przedstawione okoliczności wskazują, że podczas trwającego ponad 9 miesięcy wznowionego postępowania organ uzyskał jedynie informację o istnieniu sieci drenarskiej oraz rowów melioracji wodnych szczegółowych, a także opinię hydrologiczną. Czynności te mogłyby zostać wykonane niewątpliwie w krótszym okresie, a wykonanie ich w tak długim czasie świadczy właśnie o przewlekłym prowadzeniu postępowania. Sąd nie może jednak uznać, że czynności te były pozorowane, czy też zbędne, bo de facto musiałoby to skutkować oceną prawidłowości postępowania w sprawie wznowienia, do czego jednak niniejsza kontrola sądowa nie służy.

Mimo przedstawionego wniosku sąd uznał jednak, że przewlekłość prowadzonego przez Wójta Gminy [[...]] postępowania nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Dokonując tej oceny sąd uwzględnił bowiem, że sprawa, w której Wójt Gminy [[...]] wznowił z urzędu postępowanie, dotyczyła przywrócenia właściwych stosunków wodnych (czego właśnie domaga się skarżąca), a materialnoprawną podstawę orzekania w tej materii stanowiła ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145, ze zm.). Sprawy te niewątpliwe należą do spraw szczególnie skomplikowanych i wymagają przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w różnych aspektach. Stan faktyczny w niniejszej sprawie jest szczególnie skomplikowany i wynika też z zaszłości utrwalonych prawną skutecznością wydanych wcześniej ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę. Ponadto należało wziąć pod uwagę, że w trakcie wznowionego postępowania do Wójta wpływała liczna korespondencja od skarżącej, na którą udzielane były zawsze odpowiedzi, jak również podmiot, któremu zlecono wykonanie opinii hydrologicznej wykonał ją z ponad miesięcznym opóźnieniem. Sąd uwzględnił jednocześnie, że w toku postępowania organ informował strony, w trybie art. 36 kpa, o przesunięciach terminów rozpoznania sprawy, a przesunięcia te były uzasadnione zaistniałymi w sprawie okolicznościami.

Rażącym naruszeniem prawa, w rozumieniu art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań możemy powiedzieć, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy, że naruszono prawo w sposób oczywisty (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, LEX nr 1218894). Rażące naruszenie prawa dotyczyć może w szczególności zawartych w kpa przepisów o terminach załatwienia sprawy administracyjnej. Za rażące naruszenie tych przepisów można zatem uznać ich oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie. Jednakże, celem ustalenia, czy naruszenie prawa jest rażące, należy uwzględnić nie tylko proste zestawienie terminów rozpoczęcia postępowania i jego zakończenia, lecz także warunkowane okolicznościami materialnoprawnymi sprawy czynności, jakie powinien podjąć organ dążąc do merytorycznego rozstrzygnięcia konkretnej sprawy.

Uwzględniając zatem przytoczone okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie drugim wyroku.

Z tych samych względów sąd nie uznał za celowe wymierzenie Wójtowi Gminy [[...]] grzywny i na podstawie art. 149 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie trzecim wyroku, oddalił wniosek skarżącej o wymierzenie Wójtowi Gminy [[...]] grzywny. Stosownie do treści tego przepisu sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Sądowi nie może umknąć okoliczność, że w istocie żądania strony zawarte w skardze nie zmierzały do wydania przez organ rozstrzygnięcia, lecz do osiągnięcia przez skarżącą pożądanych z jej punktu widzenia skutków (to znaczy niezalewania jej nieruchomości rolnej przez zabudowane nieruchomości sąsiednie). Sąd ocenia w tym kontekście, że przedmiotowe żądanie strony (odnośnie wymierzenia Wójtowi Gminy [[...]] grzywny) nie powinno zostać uwzględnione, niezależnie od konstatacji, że bezczynność organu została przerwana wydaniem decyzji, a strona złożyła oświadczenie o cofnięciu skargi na bezczynność w związku z tym faktem.

W punkcie czwartym wyroku zawarte zostało postanowienie o kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, które sąd określił w wysokości wynikającej z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z § 16 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. (Dz. U. nr 163, poz. 1349, ze zm.).