Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1402/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-09-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 145 par. 1 pkt 5 i 8, art. 97 par. 1 pkt 4, art. 149 par. 2
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 98 ust. 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie: WSA Jolanta Dargas (spr.) WSA Dariusz Pirogowicz Protokolant specjalista Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2013 r. sprawy ze skargi T. S.A. w P. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej na rzecz T. S.A. w P. kwotę 460 (czterysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., nr[...], po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmawiającej uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r., nr [..], utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r, nr [...] o odmowie ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. odszkodowania za nieruchomość położoną w P. przy ul. [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [..] , obręb [...]- utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan faktyczny i prawny:

Prezydent Miasta P. decyzją z dnia .[...] marca 2000 r., nr [...] odmówił ustalenia na rzecz Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o. z siedzibą w P., odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

Powyższa decyzja została utrzymana w mocy decyzją Wojewody [...] dnia [...] maja 2000 r. nr [..].

Wyrokiem z dnia 16 października 2001 r., sygn. akt II SA/Po 1682/00 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę na w/w decyzję Wojewody [...] podzielając stanowisko organów administracji publicznej, iż sporna działka nie przeszła z mocy prawa na własność gminy.

Wnioskiem z dnia 25 czerwca 2004 r. Przedsiębiorstwo T. Sp. z o.o. wystąpiło do Prezydenta Miasta P. o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia na rzecz tego przedsiębiorstwa odszkodowania za przedmiotową nieruchomość, z uwagi na stwierdzenie nieważności decyzji podziałowej Zarządu Geodezji i Katastru Miejskiego [...] z dnia [...] listopada 1999 r, nr [...] (na której zostały oparte decyzja Prezydenta Miasta P., decyzja Wojewody [...] i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego). Przedsiębiorstwo podało, że w dniu 4 czerwca 2004 r. otrzymało decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2004 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999 r. w części obejmującej użyty w sentencji zwrot "pod warunkiem ustanowienia służebności gruntowej do wydzielonych działek: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...],

zgodnie z art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami" a także zwrot "do których należy zagwarantować dojazd na zasadzie ustanowienia służebności przejazdu na wydzielonych działkach" umieszczony w pkt 5 uzasadnienia. Zdaniem wnioskodawcy, z uzasadnienia decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wynika, że wskutek podziału nieruchomości i wydzielenia działki drogowej, droga ta z mocy prawa przeszła na własność gminy z dniem, w którym decyzja o podziale stała się ostateczna i zapisy o konieczności ustanawiania służebności gruntowych były w decyzji o podziale nieważne.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2004 r, nr [...] Prezydent Miasta P.przekazał wniosek o wznowienie według właściwości Wojewodzie [...].

W piśmie z dnia 7 września 2004 r. pełnomocnik Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o., uzupełniając przedmiotowy wniosek podał, że podstawą prawną żądania wznowienia postępowania w niniejszej sprawie jest przepis art. 145 § 1 pkt 5, 7 i 8 kpa.

Wojewoda [...], postanowieniem z dnia [...] listopada 2004 r, nr [...] wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] maja 2000 r., a następnie decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r., nr [...] odmówił uchylenia w/w decyzji Wojewody [...].

Decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r., po rozpatrzeniu odwołania Przedsiębiorstwa T. Sp. z o.o., Minister Infrastruktury utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu podniósł, że w niniejszej sprawie zgodność z prawem decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. została oceniona przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 16 października 2001 r, (wiążącym w niniejszej sprawie) oddalił skargę. Zatem, w ocenie Ministra, postępowanie wznowieniowe dotyczyć może wyłącznie tych okoliczności, które nie były znane sądowi w dniu wydania wyroku.

Organ odwoławczy wskazał, że przesłanki wznowieniowe powołane przez wnioskodawcę odnoszą się do okoliczności stwierdzenia w części, przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999 r., a więc nowej okoliczności, która zaistniała po wydaniu przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku z dnia 16 października 2001 r. oddalającego skargę na decyzję odmawiającą przyznania odszkodowania.

Minister Infrastruktury podniósł jednak, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji podziałowej jedynie w części zawierającej warunek ustanowienia służebności gruntowej do wydzielonych działek budowlanych. Tym samym decyzja ta nie spowodowała wycofania z obiegu prawnego z mocą wsteczną decyzji zatwierdzającej projekt podziału spornej nieruchomości, ani też nie przesądziła, czy zaistniał z mocy prawa skutek w postaci przejścia własności działek wydzielonych pod drogi na rzecz Miasta . Oznacza to, że w sprawie nie wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody, które istniałyby w dniu wydania decyzji w sprawie odszkodowania i nie byłyby znane organowi orzekającemu w sprawie, a zatem nie wystąpiła przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 5 kpa.

Organ stwierdził także, iż nie nastąpiło wycofanie z obiegu prawnego decyzji podziałowej, w oparciu o którą orzekano w sprawie odszkodowania, w takim zakresie, który miałby wpływ na rozstrzygnięcie sprawy odszkodowawczej, a zatem nie wystąpiła również przesłanka określona w art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

Odnosząc się do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 7 kpa, Minister wskazał, że przesłanka ta nie występuje, gdy w sprawie nie pojawiło się jakiekolwiek zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa, dające podstawę do zawieszenia postępowania odszkodowawczego.

Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009 r. stała się przedmiotem skargi złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez T. S.A. w P. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie:

a) art. 145 § 1 pkt 8 kpa poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka wymieniona w tym przepisie;

b) art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261, poz. 2603 ze zm, powoływana dalej jako "ugn") w brzmieniu obowiązującym po 15 lutego 2000 r, poprzez przyjęcie, że na mocy tego przepisu jedynie drogi publiczne przechodzą na własność gminy.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. W uzasadnieniu skargi przedstawiono szereg argumentów na poparcie przedstawionych zarzutów.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2009r. sygn. akt I SA/Wa 331/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. S.A. w P.

W ocenie Sądu analiza zebranych w sprawie dowodów wskazuje, że prawidłowo organy obu instancji uznały, że brak jest podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000r., gdyż postępowanie administracyjne wykazało, że nie zaistniały przesłanki opisane w przepisach art. 245 § 1 pkt 5,7,8 k.p.a.

Od powyższego wyroku T. S.A. wniosła skargę kasacyjną i Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 września 2010r. sygn. akt I OSK 1603/09 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W motywach pisemnych swojego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedwcześnie w sprawie przyjęto, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. nr [...] jest ostateczna. Decyzją tą Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] stwierdziło nieważność decyzji tego samego organu z dnia [...] maja 2004r. nr [...]. Z kolei przedmiotowa decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2004r. stwierdzała nieważność decyzji podziałowej Dyrektora [...] i [...] z dnia [...] listopada 1999r. nr [...] w części nakładającej na skarżącą spółkę obowiązek ustanowienia służebności drogowej do wydzielonych w wyniku podziału działek. NSA stwierdził, że jak wynika z akt sprawy postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji podziałowej z dnia [...] listopada 1999r. nie zostało zakończone, bowiem T. sp. z o.o. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, a więc decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] lutego 2007r. nie korzysta z waloru ostateczności. W konsekwencji dopiero prawomocność decyzji z dnia [...] lutego 2007r. pozwalałaby na stwierdzenie, że decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] maja 2004r. stwierdzająca nieważność decyzji podziałowej została ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Uchybienie to, w ocenie NSA, uczyniło zasadnym zarzut skargi kasacyjnej naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i pkt 8 k.p.a.

Ponownie rozpoznając skargę T. S.A. z siedzibą w P.na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] stycznia 2009r.. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2008r. o odmowie uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. utrzymującej w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] marca 2000 r. o odmowie ustalenia odszkodowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Stosownie do treści art. 190 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 września 2010r. r. wypowiedział pogląd, że brak ustaleń co do prawomocności decyzji z dnia [...] lutego 2007 r. Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] czyni zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k.p.a. W ocenie NSA kwestia czy decyzja z dnia [...] maja 2004r. została usunięta z obrotu prawnego czy też nie jest istotna dla oceny przyczyn wznowienia postępowania administracyjnego w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania. Rozstrzygając sprawę zaskarżonymi w niniejszej sprawie decyzjami organy uznały, że decyzja SKO w [...] z dnia [...] maja 2004r. została usunięta z obrotu prawnego.

Jednakże NSA uznał takie stanowisko za przedwczesne. Należy więc uznać w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, ze przyjęcie przez organy, iż decyzja ta została usunięta z obrotu prawnego i na tej podstawie ocena przesłanki wznowienia określonej w art. 145 §1 pkt 8 k.p.a jest przedwczesna i czyni zasadnym zarzut skargi naruszenia tego przepisu a to uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji organów obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponownie rozpoznając sprawę organ ustali czy zakończyło się prawomocne postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji SKO w [...] z dnia [...]maja 2004r. W zależności od wyniku tego postępowania ustosunkuje się jaki to ma wpływ na wystąpienie przesłanki wznowienia postępowania wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 i 8 k. p. a, na które powołuje się wnioskodawca. W sytuacji gdyby to postępowanie nieważnościowe nadal się toczyło organ zawiesi postępowanie wznowieniowe na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu prawomocnego zakończenia postępowania nieważnościowego.

Ponieważ postępowanie znajduje się na etapie, na którym rozważane są przyczyny wznowienia, których ustalenie dopiero pozwoli na przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej będącej przedmiotem ostatecznej decyzji (art. 149 § 2 kpa ) zarzut skargi naruszenia art.98 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami należało uznać za przedwczesny.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art.200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.