Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 379/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2016-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7,77 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Piechowiak sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant asystent sędziego Magdalena Tambelli – Orwat po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2016 r. sprawy ze skargi S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...] grudnia 2015r. nr [...].


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2015 r., nr [...] Burmistrz [...] ustalił, na wniosek M. G. Transport Ciężarowy Handel Obwoźny z siedzibą w miejscowości [...], [...], środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wraz z elementami towarzyszącymi do prawidłowego jej działania (linią SN 15 kV, stacją transformatorową wraz z układem pomiarowym) zlokalizowanej na działce nr ewid.[...] obręb [...], gm. L. K.. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w sentencji decyzji w punktach II, III, VI, VII i VIII uwzględniono uzgodnienia i warunki zawarte w postanowieniu Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] z dnia [...].2015 r., nr [...] i opinii Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny [...] z dnia [...].2015 r., nr [...]. W celu oceny planowanej inwestycji na środowisko, poza powyższymi uzgodnieniami, organ uwzględnił informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko, wyjaśnienia do tego raportu i wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa. Organ przytoczył informacje zawarte w raporcie. Wskazał, że w niniejszej sprawie została zachowana procedura udziału społeczeństwa w toku postępowania, w ramach którego sporządzany był raport o oddziaływaniu planowanego przedsięwzięcia na środowisko. Stwierdził, że przedstawiony przez inwestora raport jest prawidłowy i zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 66 ustawy u udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013, poz. 1235 z późno zm.). W toku postępowania administracyjnego nie przedstawiono żadnego dowodu przeciwko raportowi.

Odnosząc się do obaw stron w zakresie infradźwieków oraz efektu migotania cienia organ stwierdził, że obecne brak jest norm prawnych określających wartości dopuszczalnych poziomów infradźwięków oraz efektu migotania cienia w środowisku, dlatego też nie ma podstaw do prowadzenia pomiarów kontrolnych w tym zakresie. Niemniej zapisy raportu potwierdzają, że w tym zakresie planowane przedsięwzięcie nie będzie negatywnie oddziaływać na środowisko. W zakresie hałasu i szumu wyniki analizy akustycznej przeprowadzonej na potrzeby raportu o oddziaływaniu na środowisko potwierdzają, że eksploatacja planowanego przedsięwzięcia spełniać będzie wymogi w zakresie ochrony środowiska przed oddziaływaniem akustycznym. Stwierdzono, że nie będą występować przekroczenia dopuszczalnego, w myśl rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz. U 2007 Nr 120, poz. 826), poziomu hałasu zarówno w porze dziennej jak i w porze nocnej. Organ podkreślił, że w celu zapewnienia maksymalnej ochrony interesów osób trzecich w niniejszej sprawie zobowiązał inwestora do przeprowadzenia monitoringu porealizacyjnego w zakresie ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed hałasem w porze dnia i nocy oraz wpływu na ornitofaunę oraz nietoperze, które ma charakter prewencyjny i ubezpieczający składniki środowiska narażone na potencjalne negatywne oddziaływania oraz pozwala na określenie rzeczywistego- oddziaływania na środowisko zrealizowanego przedsięwzięcia.

W ocenie organu bezzasadne są obawy zgłaszane przez S. S. w zakresie wpływu pola elektromagnetycznego na zapylanie roślin przez pszczoły. Analiza wpływu pól elektromagnetycznych, na środowisko wykazała, że poziom emisji pól elektromagnetycznych pochodzących od generatora prądu, transformatorów oraz stacji transformatorowej będzie niewielki i nie doprowadzi do przekroczenia dopuszczalnych wartości parametrów fizycznych pól elektromagnetycznych określonych w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października 2013 r..

Organ zwrócił uwagę, że projektowana inwestycja spowoduje niewątpliwie silne przekształcenie fizjonomii krajobrazu. Obiekt, z uwagi na swe rozmiary stanowić będzie silny dominant krajobrazowy, jednakże oddziaływanie na walory krajobrazowe środowiska jest zagadnieniem niemierzalnym, a jego ocena jest w znacznej mierze subiektywna. Wpływ na krajobraz uzależniony jest w dużej mierze od aktualnych walorów krajobrazowych terenu, ukształtowania powierzchni i charakteru użytkowania gruntów. Percepcja krajobrazu z farmami wiatrowymi może być zarówno pozytywna jak i negatywna. Lokalizacja planowanej farmy na możliwie najmniejszej powierzchni terenu, zaplanowanie położenia siłowni nieprzesłaniające i niekonkurujące z istniejącymi dominantami krajobrazowymi oraz poza istniejącymi osiami krajobrazowo widokowymi ograniczy negatywny wpływ inwestycji na krajobraz.

Organ wywiódł, że mając na względzie, że ustalenia w niniejszej sprawie dotyczą inwestycji dopiero projektowanej, mógł wziąć pod uwagę jedynie założenia i zapisy przedstawionych w niniejszej sprawie dokumentów, na czele z raportem o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko i załącznikami do raportu. Brak aprobaty ze strony społeczeństwa na realizację planowanej inwestycji nie ma znaczenia na obecnym etapie postępowania, gdyż ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. 2013, poz. 1235 z późno zm.) nie uzależnia wydania decyzji od zgody stron postępowania. W ramach postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia ustala się i ocenia bezpośredni i pośredni wpływ przedsięwzięcia na środowisko, zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między elementami, o których mowa wyżej, dostępność do złóż kopalin oraz możliwości i sposoby zapobiegania i ograniczania negatywnego oddziaływania na środowisko, a także wymagany zakres monitoringu. Bez znaczenia dla niniejszego postępowania jest fakt planowania inwestycji na działce sąsiedniej w pobliżu miejsca przeznaczonego pod elektrownię, a także spadek wartości działek w związku z realizacją inwestycji. W przypadku wykonywania działalności pogarszającej stan środowiska, zostaną podjęte odpowiednie decyzje nakazujące wstrzymanie takiej działalności do czasu zainstalowania urządzeń lub wykonania innych czynności zabezpieczających środowisko, takich jak zmiana oznakowania elektrowni przy zachowaniu zgodności z przepisami odrębnymi; okresowe wyłączanie turbiny wiatrowej (w określonych miesiącach, porach roku itp.); trwałe wyłączenie siłowni z eksploatacji.

W odwołaniu od powyższej decyzji S. S. wskazał, że jako właściciel działki [...], bezpośrednio graniczącej z działką inwestora, jest strona niniejszego postępowania. Wydana decyzja ustala, że w odległości 200 m stanowiącej strefę oddziaływania elektrowni wiatrowej zabrania się wprowadzania zadrzewień i zakrzewień, tworzenia oczek wodnych i stawów, a także siewu zbóż ozimych w celu wyeliminowania koncentracji stad ptaków w trakcie migracji jesiennej i wiosennej. Skarżący zwrócił w związku z tym uwagę, że ustalenia te obejmują ok. 30 % gruntów należących do skarżącego. Część jego działki w obrębie oddziaływania elektrowni to grunty rolne klasy V, które, gdyby nie przedmiotowa inwestycja, można by przeznaczyć pod zalesienie. Skarżący podtrzymał również swoje uwagi i wątpliwość zawarte we wcześniejszym piśmie z dnia [...]2015 r. (na spadek wartości nieruchomości, a także na to, że, w związku z powstaniem elektrowni wiatrowej, brak możliwości realizacji planowanej inwestycji polegającej na budowie na należącej do skarżącego działce obiektu handlowo-usługowego i domu mieszkalnego; stwierdził ponadto, że odległości inwestycji od zabudowań mieszkalnych jest zbyt mała; dodał też, że sąsiedztwo elektrowni i wytwarzane przez nią pole magnetyczne spowoduje duże straty w populacji pszczół i plonowaniu).

Decyzją z dnia [...] 2016 r., znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że wniosek o wydanie środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia zawiera niezbędne załączniki, o których mowa w art. 74 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (w brzmieniu obowiązującym w dniu złożenia wniosku) tj. kartę informacyjną przedsięwzięcia; kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:5000 z naniesionymi granicami terenu objętego wnioskiem; wypisy z rejestru gruntów dotyczące dz. Nr [...]; kopię mapy ewidencyjnej w skali 1:5000, przedstawiającą zasięg oddziaływania inwestycji wraz z obszarem objętym wnioskiem; dokument przedstawiający w sposób graficzny zasięg oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia. Organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 64 ust. 2 omawianej ustawy zwracając się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego [...] oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...] o opinię, co do potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Przed wydaniem decyzji zapewnił możliwość udziału społeczeństwa w postępowania, w ramach którego została przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Umożliwił też stronom branie czynnego udziału w postępowaniu. Zdaniem organu odwoławczego kwestionowana decyzja zawiera elementy określone w przepisach art. 82 ust 1 i 3 cyt. ustawy, a także spełnia wymagania wynikające z art. 85 ust. 2 ustawy, który przewiduje jakie informacje powinno zawierać uzasadnienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, niezależnie od wymagań wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, tj.: zawiera informacje o przeprowadzonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa i opisuje pisma złożone na etapie udziału społeczeństwa, do których następnie się odnosi. Organ I instancji wyjaśnił stronom, że w celu zapewnienia maksymalnej ochrony interesów osób trzecich organ uzgadniający i wydający decyzję zobowiązał Inwestora do przeprowadzania monitoringu porealizacyjnego w zakresie ochrony terenów zabudowy mieszkaniowej przed hałasem w porze dnia i nocy oraz wpływu na ornitoflorę oraz nietoperze. Zwrócił też uwagę na skutki ewentualnego stwierdzenia, że wykonywana działalność pogarsza stan środowiska. Jak wskazało Kolegium, z uzasadnienia kwestionowanej decyzji wynika, że organ prowadzący postępowanie w celu oceny wpływu planowanej inwestycji na środowisko, uwzględnił informacje zawarte w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Dokonał też oceny tego raportu, uznając go za prawidłowy i zawierający wszystkie elementy, o których mowa w art. 66 ustawy. Opinie tę podziela Kolegium, zdaniem którego nie ma podstaw do kwestionowania wyników badań i ocen zawartych w raporcie, przy jednoczesnym braku dowodów przeciwnych.

Kolegium stwierdziło, że kwestionowana decyzja ma oparcie w okolicznościach faktycznych i prawnych, co oznacza, że istniały podstawy do ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla przedsięwzięcia w wariancie proponowanym przez wnioskodawcę. Organ odwoławczy wskazał, że określona w kwestionowanej decyzji odległości 250 m planowanej elektrowni od najbliższych terenów zabudowanych jest niewielka, co jednak z uwagi na brak norm prawnych dotyczących odległości elektrowni wiatrowych od zabudowy nie dyskwalifikuje inwestycji.

Odnosząc się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, Kolegium wskazało, że z punktu II.4 zaskarżonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wynika, że wskazane w nim wymagania i ograniczenia m.in. w zakresie wprowadzania zadrzewień i zakrzewień w strefie 200 m od elektrowni wiatrowej, tworzenia oczek wodnych i stawów w odległości 200 m, siewu zbóż ozimych, dotyczą działki wskazanej we wniosku, do której Inwestor posiada tytuł prawny. Wywiodło też, że w związku z brakiem norm prawnych dotyczących bezpośrednio odległości lokowania elektrowni wiatrowych od siedzib ludzkich, a jedynie opierając się na dostępnej w tym względzie literaturze, nie można odmówić ustalenia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji.

Zdaniem Kolegium na obecnym etapie inwestycji nie może być rozpatrywana kwestia ewentualnego spadku wartości nieruchomości i możliwości inwestycyjnych. W zakresie zawartych zaś w piśmie z dnia [...] 2015 r. zarzutów dotyczących strat w populacji pszczół i plonowaniu, Kolegium powołało się na zajęte w tej kwestii stanowisko przez organ I instancji.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję S. S. podtrzymał zarzuty odwołania oraz zawarte w piśmie z dnia [...].2015 r. Zwrócił uwagę, że jest wiele opracowań na temat szkodliwości elektrowni wiatrowych na zdrowie ludzi i negatywne oddziaływanie na przyrodę. Istotne jest również, że inwestor ma zamiar wykorzystać zdemontowane i wyeksploatowane urządzenie. Skarżący powołał się na raport NIK z 2014 r. zwracający uwagę na zbyt małe odległości elektrowni od zabudowań, nieprawidłowo wykonywane pomiary hałasu (przy zbyt małych prędkościach, nieprecyzyjność prawa) oraz złożony w Sejmie RP projekt ustawy określającej minimalną odległość elektrowni od zabudowań, jako dziesięciokrotność całkowitej wysokości elektrowni. W niniejszej sprawie, biorąc pod uwagę całkowitą wysokość elektrowni wiatrowej wynoszącą 102 m, minimalna odległości od zabudowań powinna wynosić 1020 m, a w kwestionowanych decyzjach wynosi ona 250 m.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego jest ocena legalności rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym utrzymano w mocy decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji dla przedsięwzięcia polegającego na budowie jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wraz z elementami towarzyszącymi do prawidłowego jej działania (linią SN 15 kV, stacją transformatorową wraz z układem pomiarowym) zlokalizowanej na działce nr ewid.[...] obręb [...], gm. [...].

Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie rozstrzygnięć stanowiły przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnieniu informacji o środowisku, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2013 r. poz. 1235 ze zm.), a także rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.

Zgodnie z art. 72 ust. 1 ww. ustawy przed wystąpieniem z wnioskiem o wydanie decyzji wymienionych w tym przepisie, tj. m.in. decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę, konieczne jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wymóg uprzedniego ustalenia środowiskowych uwarunkowań odnosi się do przedsięwzięć enumeratywnie wymienionych we wskazanym wyżej rozporządzeniu.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem jest, iż planowane przedsięwzięcie należy do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 6 lit b cyt. rozporządzenia (moc nominalna elektrowni 1MW, wysokość do 102 m) i w związku z powyższym właściwy organ – Burmistrz [...], nałożył na inwestora, postanowieniem z dnia [...] 2015 r. [...], obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządzenia raportu oddziaływania planowanego przedsięwzięcia na środowisko, określając jego zakres.

Zgodnie z art. 61 ust. 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku, ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, stanowiącą część postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przeprowadza organ właściwy do wydania tej decyzji. Przy czym zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 8 ustawy środowiskowej, przez ocenę oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko rozumie się postępowanie w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanego przedsięwzięcia obejmujące w szczególności: weryfikację raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, uzyskanie wymaganych ustawą opinii i uzgodnień, zapewnienie możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu.

W ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi, dobra materialne, zabytki, wzajemne oddziaływanie między tymi elementami, dostępność do złóż kopalin, możliwości oraz sposoby zapobiegania i zmniejszania negatywnego oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko oraz wymagany zakres monitoringu (art. 62 ust. 1 ustawy środowiskowej).

Jak wynika z art. 80 ust. 1 ustawy środowiskowej, jeżeli była przeprowadzona ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach, biorąc pod uwagę wyniki uzgodnień i opinii, o których mowa w art. 77 ust. 1, ustalenia zawarte w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, wyniki postępowania z udziałem społeczeństwa oraz wyniki postępowania w sprawie transgranicznego oddziaływania na środowisko, jeżeli zostało przeprowadzone.

Raport poprzedzający wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych powinien mieć charakter kompleksowy i odnosić się do wszystkich możliwych zagrożeń związanych z realizacją przedsięwzięcia oraz wskazywać, jakie w tym zakresie obowiązują standardy ochrony środowiska oraz czy zamierzona inwestycja mieści się w ich ramach. Oznacza to, że raport powinien uwzględniać wszystkie wymagania nałożone przez ustawodawcę w świetle przepisu art. 66 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, ponieważ jest także kluczowym dowodem w tym postępowaniu administracyjnym.

W ocenie Sądu przedłożony w niniejszej sprawie raport nie spełnia części z wymogów określonych w przywołanym wyżej przepisie art. 66 ustawy.

Stosownie do treści art. 66 ust. 1 pkt 4 i 5 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać: opis przewidywanych skutków dla środowiska w przypadku niepodejmowania przedsięwzięcia (pkt 4) oraz opis analizowanych wariantów, w tym: a) wariantu proponowanego przez wnioskodawcę oraz racjonalnego wariantu alternatywnego, b) wariantu najkorzystniejszego dla środowiska wraz z uzasadnieniem ich wyboru (pkt 5), nadto należy określić przewidywane oddziaływanie na środowisko analizowanych wariantów (art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy).

Jak podnosi się w orzecznictwie sądów administracyjnych, z powyższego przepisu wynika, że nie jest wystarczające przedstawienie w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko jedynie wariantu wnioskodawcy oraz wariantu polegającego na tym, że przedsięwzięcie nie będzie podejmowane (tzw. wariant "zerowy"). Wariant niepodejmowania przedsięwzięcia nie może być bowiem uznany za racjonalny wariant alternatywny wobec wariantu wnioskodawcy. Ze wskazanych przepisów wyraźnie wynika, że zamiarem ustawodawcy było stworzenie warunków dla szerszego wyboru niż tylko wyboru pomiędzy realizowaniem przedsięwzięcia, a jego zaniechaniem. Chodzi o wybór pomiędzy wariantami oddziałującymi na środowisko w różny sposób. Inaczej ustawodawca nie nakazywałby w art. 66 ust. 1 pkt 6 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku określania przewidywanego oddziaływania na środowisko analizowanych wariantów, albowiem wariant polegający na niepodejmowaniu przedsięwzięcia nie oddziałuje na środowisko.

Ustawa nie wprowadza definicji "racjonalnego wariantu alternatywnego", niemniej jednak celem takiego uregulowania jest wskazanie przez inwestora takiego rozwiązania, które może stanowić alternatywę dla wariantu przedsięwzięcia przez niego wybranego. Posłużenie się w art. 66 ust. 1 pkt 5 u.i.o.ś. pojęciem "racjonalnego" wariantu alternatywnego oznacza, iż opisywane w raporcie warianty nie mogą mieć charakteru pozornego ani nie mogą być abstrakcyjne z powodu braku możliwości obiektywnych ich zastosowania i z góry skazane na niepowodzenie, lecz muszą to być warianty możliwe do rzeczywistego wprowadzenia.

Zwrócić w związku z tym uwagę trzeba, że w przedłożonym w niniejszej sprawie raporcie, jako jedyną alternatywę dla inwestycji, wskazuje się możliwość posadowienia turbiny o wyższej, niż zakładana mocy – ok 2 MW. Autor raportu odrzucił jednakże od razu ten wariant ze względu na to, że eksploatacja elektrowni wiązałaby się ze zwiększeniem oddziaływania na środowisko i związanymi z tym konfliktami z lokalną społecznością i nie byłaby opłacalna dla inwestora. Wskazano też, że nie brano pod uwagę również wariantu czasowego realizacji inwestycji obejmującego okres całego roku, gdyż wiązałby się z większym oddziaływaniem na populację lęgową występujących na przedmiotowym obszarze ptaków.

W związku z zastrzeżeniami organu uzgadniającego - Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w [...], co do prawidłowości przeprowadzenia analizy wariantowej, wnioskodawca został wezwany do przedstawienia wariantu alternatywnego. W uzupełnieniu raportu z dnia [...] 2015 r. wskazano, że jedynym wariantem alternatywnym inwestycji jest zlokalizowanie projektowanej turbiny w północno-zachodnim krańcu działki nr ew. 136. W wariancie tym jednak zmniejszeniu ulegnie odległość od zabudowy chronionej akustycznie zlokalizowanej w obrębie tej samej działki i wynosić ona będzie 206 m (w wariancie wybranym do realizacji wynosi 250 m) zwiększy się natomiast odległość od zabudowy chronionej akustycznie zlokalizowanej na działce nr ew. 140/4 z ok. 320 m do ok. 360 m. W przedstawionym wariancie alternatywnym zmniejszy się również odległość od zlokalizowanych w kierunku zachodnim terenów leśnych. Zaproponowany wariant alternatywny charakteryzował się będzie zatem zintensyfikowaniem oddziaływania akustycznego na zabudowę chronioną akustycznie zlokalizowaną na działce nr [...], przy jednoczesnym zmniejszeniu oddziaływania akustycznego na zabudowę chronioną akustycznie zlokalizowaną na działce [...] Fakt ten, w ocenie autora raportu przemawia za odrzuceniem przedstawionego wariantu alternatywnego z uwagi na możliwość wystąpienia uciążliwości akustycznej dla najbliższej zabudowy chronionej akustycznie. Na niekorzyść wariantu alternatywnego działa również fakt zmniejszenia odległości od zlokalizowanego w kierunku zachodnim kompleksu leśnego. Zgodnie z informacjami zawartymi w monitoringu chiropterologicznym, należy zachować odległość turbiny wiatrowej nie mniejszą niż 200 m od drzewostanów, które znajdują się w sąsiedztwie inwestycji, co w odniesieniu do zakładanego wariantu alternatywnego nie zostanie dotrzymane.

Odnosząc się do przedstawionych przez inwestora wariantów alternatywnych, zwrócić należy uwagę, że każdy z nich, tj. zawarte w raporcie warianty technologiczny (wyższa moc turbiny) i czasowy, a także wariant lokalizacyjny - zawarty w uzupełnieniu do raportu, z uwagi na niekorzystny wpływ na środowisko, został z góry odrzucony przez autora raportu. W ocenie Sądu zawarte w raporcie i piśmie z dnia [...] 2015 r. wariantowanie miało charakter pozorny, wnioskodawca nie przedstawił bowiem tak naprawdę racjonalnej alternatywy dla planowanego przedsięwzięcia. Racjonalną alternatywą byłoby przedstawienie innego wariantu realizacji przedsięwzięcia, który nie tylko jest możliwy do realizacji, ale też nie jest znacząco mniej korzystny dla środowiska. Przedstawiając bowiem taką, wyraźnie bardziej niekorzystnie oddziaływującą na środowisko, alternatywę dla przedsięwzięcia, inwestor w istocie nie daje organowi możliwości wyboru.

Wyjaśnić w tym miejscu należy, że to nie wnioskodawca ma decydujący głos w wyborze wariantu realizacji przedsięwzięcia, lecz musi on w tym zakresie współdziałać z organem wydającym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Szczególnie istotne jest przy tym rozważenie opisanych wariantów w kontekście zgłoszonych w toku postępowania zastrzeżeń, co do realizacji przedsięwzięcia. Podkreślić należy, że analiza wariantowa ma bardzo istotne znaczenie w procesie oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Aby zapewnić organowi możliwość przeprowadzenia jak najpełniejszej oceny oddziaływania na środowisko, ustawodawca przewidział obowiązek wskazania w raporcie opisu analizowanych wariantów, co daje organowi możliwość porównania, a nawet wyboru innego, niż zaproponowany przez inwestora, wariantu. Wynika to wprost z art. 81 ust. 1 ustawy, który stanowi, że jeżeli z oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż proponowany przez wnioskodawcę, organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, za zgodą wnioskodawcy, wskazuje w decyzji wariant dopuszczony do realizacji lub, w razie braku zgody wnioskodawcy, odmawia zgody na realizację przedsięwzięcia. Znaczenie wariantowania w ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wynika również z art. 68 ust. 2 pkt 2 ustawy, zgodnie z którym organ, określając zakres raportu, może - kierując się usytuowaniem, charakterem i skalą oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko wskazać m.in. rodzaje wariantów alternatywnych wymagających zbadania.

Jak już wyżej wskazano wnioskodawca, przedkładając raport i uzupełnienie do raportu z wariantami alternatywnymi, które są zdecydowanie bardziej niekorzystne dla środowiska, nie pozostawił organowi możliwości wyboru wariantu realizacji przedsięwzięcia i uwzględnienia zastrzeżeń osób zamieszkujących na sąsiednich działkach w stosunku do przedsięwzięcia.

Dodać należy, że brak realnej możliwości lokalizacji przedsięwzięcia w innym miejscu niż zaproponowane przez skarżącego, nie uprawnia wnioskodawcy do odstąpienia od obowiązku przedstawienia racjonalnego wariantu alternatywnego lub też pozorowania, że taki wariant przedstawia, wskazując na możliwość realizacji przedsięwzięcia w miejscu, w którym inwestycja będzie powodowała zdecydowanie większe oddziaływanie na środowisko. Alternatywą dla planowanego przedsięwzięcia nie musi być bowiem przedsięwzięcie w tym samym kształcie, tylko w innej lokalizacji. Wystarczy wskazanie racjonalnego wariantu technicznego czy technologicznego. Wariant alternatywny przewidywanego przedsięwzięcia mógłby polegać przykładowo na zmniejszeniu mocy turbiny, czego inwestor w ogóle nie wziął pod uwagę.

Ponieważ w niniejszej sprawie inwestor, nie przedstawił w raporcie o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko racjonalnego wariantu alternatywnego dla planowanego przedsięwzięcia, należało uznać, że przedłożony przez niego raport naruszał w sposób oczywisty przepis art. 66 ust. 1 pkt 5 i 6 ustawy. Powyższy brak stanowi naruszenie przepisów postępowania, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy, uniemożliwił bowiem organowi ocenę czy nie istnieje zasadność realizacji przedsięwzięcia w wariancie innym niż wskazany przez inwestora – art. 81 ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku.

Poza tym raport nie zawiera również, wymaganego zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 18 omawianej ustawy streszczenia w języku niespecjalistycznym informacji zawartych w raporcie, w odniesieniu do każdego elementu raportu. Dołączone do raportu streszczenie tych wymogów nie spełnia, bowiem stanowi ono jedynie skrót informacji zawartych w raporcie nieróżniący się od raportu pod względem używanego technicznego języka. Celem opracowania, o jakim mowa, w art. 66 ust. 1 pkt 18 ustawy, jest umożliwienie społeczeństwu – osobom, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji, zapoznania się z treścią raportu, bez przeszkód jakie w zrozumieniu treści raportu, mógłby stanowić specjalistyczny język użyty w raporcie. Uznając za prawidłowy raport niezawierający streszczenia w języku niespecjalistycznym i nie żądając jego uzupełnienia o ten element, organy obu instancji nie tylko naruszyły przepis art. 66 ust. 1 pkt 18 ustawy, ale też przepis art. 79 ust. 1 ustawy, nakładający na organy obowiązek zapewnienia możliwości udziału społeczeństwa w postępowaniu poprzez utrudnienie lub nawet uniemożliwienie niektórym stronom postępowania zapoznania się z przystępnie przedstawioną treścią raportu.

Sąd zwrócił uwagę również na to, że raport nie zawiera pełnego opisu planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 1. Braki te dotyczą dokładnego wskazania miejsca planowanej inwestycji. W raporcie zamieszczono co prawda załączniki graficzne przedstawiające położenie turbiny na działce nr [...], jednakże nie jest to informacja precyzyjna bowiem nie wynikają z niej współrzędne planowanego umiejscowienia turbiny elektrownii wiatrowej. Brak ten zaś uniemożliwia zweryfikowanie twierdzeń zawartych w raporcie dotyczących oddziaływania inwestycji na tereny akustycznie chronione. Nie można bowiem stwierdzić, czy faktycznie turbina będzie zlokalizowana w odległości około 250 m od najbliższych terenów akustycznie chronionych – zabudowy zagrodowej, jak wskazuje autor raportu, a co za tym idzie czy zachowane zostaną normy określające dopuszczalny poziom hałasu, wskazane w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (Dz.U tj. z 2014 poz.112).

Zauważyć przy tym należy również, że zarówno autor raportu, jak i organy administracji weryfikujące prawidłowość raportu nie przedstawiły żadnego dokumentu, określającego faktyczny sposób użytkowania terenu działki [...], na którym ma być zlokalizowana inwestycja i który, jak wskazuje autor raportu w południowej części jest objęty zabudową zagrodową. Z załączonego do wniosku inwestora wypisu z ewidencji gruntów obejmującego teren inwestycji wynika, że na działce nr [...] znajdują się użytki rolne zabudowane – [...] ha (ozn. Br-RIIIb), pastwiska trwałe – [...] ha (oz. PsV), grunty orne – [...] (RIIIb), [...] (RIVa), [...] (RV) oraz sad – [...]. Do wniosku załączono też kopię mapy ewidencyjnej, która jednakże nie przedstawia w sposób wystarczająco czytelny terenu gruntów rolnych zabudowanych, do których zalicza się grunty objęte zabudową zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej.

Z uwagi na brak dokładnego wskazania części działki objętej zabudową zagrodową, a także współrzędnych planowanego przedsięwzięcia nie można ustalić faktycznej odległości planowanego przedsięwzięcia od najbliższych terenów chronionych akustycznie – zabudowy zagrodowej, znajdującej się na tej samej działce.

Dodać należy również, że organ administracji nie weryfikował także sposobów faktycznego użytkowania pozostałych działek znajdujących się w sąsiedztwie planowanej inwestycji, a zatem tego czy należą one do terenów akustycznie chronionych, a jeśli tak w jakiej części i czy, tak jak twierdzi autor raportu, zachowane zostaną normy określające dopuszczalny poziom hałasu dla tych nieruchomości.

Zastrzeżenia Sądu budzi również zawartość raportu w zakresie przewidywanego oddziaływania inwestycji na środowisko, a więc elementu, o którym mowa w art. 66 ust. 1 pkt 8 ustawy. Autor raportu w sposób lakoniczny odnosi się do problematyki oddziaływania akustycznego inwestycji. Wskazuje on, że "ocena stanu akustycznego wokół terenu lokalizacji projektowanej elektrowni przeprowadzona metodą obliczeniową dowodzi, że nie ma potrzeby dodatkowej ochrony terenów chronionych akustycznie przed hałasem emitowanym przez elektrownie. Podaje następnie, że obliczenia zostały przedstawione w postaci graficznej w załączniku nr 3- graficzne przedstawienie wyników obliczeń emisji hałasu dla wysokości zawieszenia turbiny 65 m i 73 m. Informacje te w ocenie Sądu są nazbyt ogólnikowe i nie pozwalają na weryfikację twierdzeń autora opracowania dotyczących poziomu hałasu emitowanego przez elektrownię dla terenów wymagających ochrony przed hałasem.

Istotne również jest, że w załączniku do raportu ograniczono się jedynie do oznaczenia obszaru oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia dla emisji hałasu powyżej 45 dB. Należało tymczasem, poza obszarem, dla którego istnieje ryzyko przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisko, wskazać cały obszar rzeczywistego oddziaływania akustycznego inwestycji, obejmujący nawet nieruchomości, dla których odczuwalna emisja hałasu będzie niewielka. Organ administracji winien był wezwać autora raportu do uzupełnienia informacji dotyczących oddziaływania akustycznego przedsięwzięcia, a następnie samodzielnie je zweryfikować. Prawidłowe ustalenie rzeczywistego oddziaływania inwestycji jest istotne z punktu widzenia prawidłowego ustalenia stron postępowania. Brak odniesienia się przez organ do zasięgu oddziaływania inwestycji nasuwa wątpliwość, co do tego czy organ administracji prawidłowo ustalił krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu.

Zaakceptowanie przez organ wszystkich z wyżej wskazanych braków raportu, stanowi naruszenie przepisów art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 K.p.a., zgodnie z którymi, organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 K.p.a). Nadto na organach administracji spoczywa obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie organ administracji publicznej ocenia, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 K.p.a.). Rezultaty zaś tak prowadzonego postępowania winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, bowiem w myśli art. 107 § 3 K.p.a. uzasadnienie faktyczne wydanej decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne – wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Odnosząc się do treści decyzji organu I instancji zwrócić należy także uwagą, że została ona wydana z uchybieniem przepisowi art. 82 ust. 1 pkt 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. W ocenie bowiem Sądu nie zawiera ona prawidłowego i wyczerpującego określenia rodzaju inwestycji. W sentencji decyzji wskazuje się mianowicie, że planowana inwestycja to budowa jednej wolnostojącej elektrowni wiatrowej wraz z elementami towarzyszącymi do prawidłowego jej działania (linią SN 15 kV, stacją transformatorową wraz z układem pomiarowym) zlokalizowanej na działce nr ewid [...] obręb [...], gm. L. K.. Nie określa się natomiast jej mocy, co jest jednym z najistotniejszych parametrów inwestycji. Powyższego uchybienia nie sanuje powołanie się w uzasadnieniu deycji na treść raportu przedstawił szczegółowo parametry inwestycji, w tym jej moc znamionową do 1 MW. Podkreślenia wymaga, że to sentencja decyzji określa zakres i rozmiar planowanego przedsięwzięcia, wiążąc organy administracji na dalszych etapach procedury inwestycyjnej.

Mając na uwadze podnoszone wyżej uchybienie przepisów postępowania, jakich dopuściły się w sprawie organy obu instancji, tj. przepisów art. 7, 77, 80 i 107 § 3 K.p.a. oraz wskazanych przepisów prawa materialnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r. poz. 718) orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Organ I instancji, ponownie rozpatrując sprawę, weźmie pod uwagę wyrażoną przez Sąd ocenę prawną, a także uwzględni treść ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych (Dz.U. z 2016 r., poz. 961), która weszła w życie w dniu 16 lipca 2016 r., określającej między innymi minimalną odległość elektrowni wiatrowej od budynku mieszkalnego.