Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1581/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-12-06 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Minister Finansów
Powołane przepisy: article: art. 260,  art. 245 par. 1,  art. 245 par. 2,  art. 246 par. 1 pkt 1,  art. 254 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie : , Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Płusa, , po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi E. S. i A. S. na postanowienie Ministra Finansów z dnia [...] czerwca 2007 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie skargi na czynność egzekucyjną postanawia: - odmówić przyznania prawa pomocy -


UZASADNIENIE

Skarżący wnieśli w skardze o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o wyznaczenie pełnomocnika z urzędu – radcy prawnego. Ze złożonego wniosku wynika, że we wspólnym gospodarstwie domowym ze Skarżącymi pozostaje studiująca córka – K. S. oraz matka Skarżącej – S. M.. Skarżący wskazali, że w istocie przebywają u S. M. i korzystają z jej pomocy finansowej. Z oświadczenia zawartego w formularzu wynika, że poza domem o powierzchni 120 m2 Skarżący nie posiadają żadnego majątku. Skarżąca E. S. jest osobą bezrobotną, zaś Skarżący A. S. poniósł stratę z działalności gospodarczej w wysokości 13.068,90 zł. W załączonym do formularzy piśmie Skarżący wyjaśnili, że koszty utrzymania (woda, fundusz remontowy, energia elektryczna) ponosi matka Skarżącej. Skarżący nie korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej. Należący do nich dom zajęty został przez Urząd Skarbowy w B.. Prowadzona od września 2006 r. egzekucja sparaliżowała całkowicie działalność gospodarczą Skarżącego. Pełnomocnik reprezentujący Skarżących w postępowaniu dotyczącym podatku dochodowego za 2000 r. otrzymał od nich wynagrodzenie. Skarżący przesłali zeznania podatkowe za lata 2005-2006, zaświadczenie o zarejestrowaniu Skarżącej E. S. jako osoby bezrobotnej bez prawa do zasiłku, deklaracje VAT-7 za miesiące od stycznia do lipca 2007 r., dokumenty potwierdzające wydatki, wyciągi z rachunków bankowych, przy czym, jak wynika z wyjaśnień Skarżącego na rachunku [...] od stycznia 2007 r. nie były prowadzone żadne operacje, zaś ostatni wyciąg z rachunku [...] pochodzi z czerwca 2007 r.

Postanowieniem z dnia [...] października 2007 r. referendarz sądowy odmówił przyznania Skarżącym prawa pomocy we wnioskowanym zakresie wskazując, że nie zostało wykazane, iż nie są oni w stanie pokryć kosztów sądowych oraz kosztów wynagrodzenia względem wybranego pełnomocnika. Referendarz ocenił jako niewiarygodne oświadczenia Skarżących z których wynika, że cztery dorosłe osoby utrzymują się z emerytury S. M.. Nadto, co wynika deklaracji VAT – 7, Skarżący w okresie styczeń-lipiec 2007 r. dokonali zakupów na kilka tysięcy złotych przy zerowej wartości sprzedaży. Nie ujawniono też źródeł pokrycia straty w wysokości ponad 13.000,00 zł.

Z powyższym postanowieniem nie zgodzili się Skarżący i pismem z dnia 15 listopada 2007 r. wnieśli o jego uchylenie i zwolnienie od kosztów sądowych. W sprzeciwie Skarżący wyjaśnili, że strata została pokryta z dochodu A. S. z roku 2006. Do sprzeciwu nie dołączono żadnych dodatkowych dokumentów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

W myśl art. 260 zdanie pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym.

Na podstawie art. 245 § 1 p.p.s.a. stronie może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do art. 245 § 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmuje w myśl art. 245 § 3 p.p.s.a zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.

Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Z powyższego przepisu wynika, iż to na stronie ciąży obowiązek udowodnienia, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004, str. 319). Stosownie natomiast do art. 199 p.p.s.a. strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, stanowiące przerzucenie kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 p.p.s.a.

Rozpatrując wniosek o przyznanie prawa pomocy Sąd doszedł do przekonania, iż w sprawie nie zaistniały przesłanki do jego pozytywnego rozstrzygnięcia. Skarżący nie wykazali bowiem, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Jako niewiarygodne ocenić należy te wszystkie oświadczenia Skarżących, z których wynika, że nie posiadają oni żadnych środków na utrzymanie i cała rodzina jest utrzymywana z emerytury S. M.. Skarżący wskazali, że emerytura ta wynosi nieco ponad 800 zł. Nie sposób uznać, że po uiszczeniu bieżących miesięcznych kosztów, takich jak wydatki na energię, gaz, wodę, itd., z kwoty tej pozostają jeszcze wystarczające środki na utrzymanie w istocie czterech dorosłych osób. Sąd dokonuje oceny złożonych oświadczeń i dokumentów kierując się logicznym rozumowaniem i doświadczeniem życiowym. Strona powinna należycie uzasadnić i uprawdopodobnić okoliczności, które podaje we wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli fakty, które podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy.

W tym miejscu należy się odnieść do oświadczenia Skarżącego, iż stratę poniesioną w pierwszej połowie bieżącego roku pokrył z dochodu osiągniętego w 2006 r. Strata, którą Skarżący oszacował na ponad 13.000 zł poniesiona w pierwszej połowie bieżącego roku, może okazać się po pierwsze mniejsza po zamknięciu roku podatkowego, po drugie może okazać się, że Skarżący osiągnął jednak dochód. Ostatecznie okoliczności te zostaną wykazane w zeznaniu podatkowym za 2007 r. Skoro Skarżący w dalszym ciągu prowadzi działalność gospodarczą, czyni wydatki i dokonuje zakupów na większe kwoty (w pierwszej połowie roku na ponad 5.000 zł), oznacza to, że posiada pewne środki finansowe, nie ujawnione na rachunkach bankowych. Gdyby dać wiarę Skarżącemu, iż zaoszczędził on pieniądze uzyskane z działalności w 2006 r. i obecnie z tychże oszczędności pokrywa straty, płaci obowiązkowe składki ubezpieczeniowe i zdrowotne oraz dokonuje zakupów, to należałoby uznać, że w całym 2006 r. zdołał utrzymywać siebie, żonę oraz studiującą córkę za kwotę około 12.000 zł (dochód w 2006 r. wyniósł ponad 30.000 zł). Powyższemu jednak Sąd nie dał wiary. Ponadto Skarżący podnieśli w sprzeciwie, że na stratę składają się w przeważającej części koszty ubezpieczenia społecznego, zdrowotnego i fundusz pracy. Z wyciągu z firmowego rachunku bankowego ([...]) Skarżącego wynika, że w okresie od dnia 20 stycznia 2007 r. do dnia 25 września 2007 r., nie dokonano żadnych transakcji, w tym również na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Skarżący okoliczność tę potwierdził w piśmie z dnia 24 lipca 2007 r. Z przepisu art. 47 ust. 4b ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74 z późn. zm.) wynika natomiast obowiązek uiszczania składek w formie bezgotówkowej w drodze obciążenia rachunku bankowego płatnika składek. Skoro więc z rachunku bankowego Skarżącego nie uiszczono jakichkolwiek składek na rzecz ZUS, to za niewiarygodne uznać należało twierdzenia zawarte w sprzeciwie w powyższym zakresie. Nie ma bowiem możliwości uiszczania składek w innej formie niż bezgotówkowa.

Skarżący nie wyjaśnili również, czy ich córka K. S. studiuje w systemie dziennym, czy też zaocznym. W przypadku tej drugiej ewentualności miałaby bowiem możliwość podjęcia pracy zarobkowej.

Niezależnie od powyższego Skarżący muszą mieć świadomość, iż udzielanie prawa pomocy w postępowaniu sądowoadministracyjnym sprowadza się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w tym postępowaniu jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Sytuacja taka jednak w niniejszym przypadku nie ma miejsca. Skoro, jak twierdzi sam Skarżący, posiadają oni zgromadzone oszczędności z tytułu działalności gospodarczej, to są w stanie pokryć koszty postępowania sądowego, zwłaszcza, że wpis w niniejszej sprawie wynosi 100 zł.

Biorąc pod uwagę całość przedstawionej wyżej argumentacji Sąd - na podstawie art. 245 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 254 § 1 p.p.s.a. – orzekł, jak w sentencji