Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2441/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 4a, art. 13k ust. 1 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2013 poz 1263
law: Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę  elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Danuta Szydłowska (spr.) Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska Protokolant p.o. ref. staż. Agnieszka Fidor po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2018 r. sprawy ze skargi K. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2017 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego, na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § i pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, zwanej dalej kpa), art. 16 ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U z 2017 r., poz. 935), art. 13 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 13k ust. 1 pkt 2, art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1440 ze zm., zwanej dalej udp) oraz załącznika nr 1 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.), art. 50 pkt 1 lit. j, art. 51 ust. 6 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o Transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1907, ze zm., dalej utd), po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez pełnomocnika K. K. - [...] od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] września 2016 r. o nałożeniu kary pieniężnej w wysokości [...] zł (słownie: jeden [...] złotych),

1) uchylił zaskarżoną decyzję;

2) nałożył na K. K. - [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp.

Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie Główny Inspektor Transportu Drogowego wyjaśnił, że w dniu [...] czerwca 2016 r. ok. godziny [...] zatrzymano do kontroli mobilnej zespól pojazdów składający się z ciągnika samochodowego marki [...] o nr. rej. [...] oraz naczepy ciężarowej marki [...] o nr. rej. [...]. Pojazdem samochodowym kierował S. N.. Kontrola została przeprowadzona na stacji paliw S. przy drodze ekspresowej[...], na odcinku węzeł M. P. - węzeł N.S.Z. W toku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie [...]ww. zespół pojazdów poruszał się po drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł M.P. - węzeł N. S. Z. z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Powyższe naruszenie związane było z brakiem na koncie przedpłaconym przypisanym do w/w pojazdu, odpowiedniej ilości środków pieniężnych koniecznych do opłacenia przejazdu w całości.

Na podstawie przedłożonego w trakcie kontroli dowodu rejestracyjnego ustalono, że dopuszczalna masa całkowita ww. pojazdu przekracza 3,5 tony, a właścicielem pojazdu w chwili zarejestrowania naruszenia była K. K. - [...]. Odcinek drogi krajowej, po którym ustalono poruszanie się kontrolowanego zespołu pojazdów w dniu [...] marca 2016 r. został wyszczególniony w załączniku nr 1 pkt 9 lit. c do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych łub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej, tj. droga ekspresowa [...], na odcinku węzeł M. P. - węzeł N. S. Z.. Przebieg i ustalenia kontroli zostały utrwalone w protokole kontroli z dnia [...] czerwca 2016 r. nr [...].

Wobec powyższego organ pismem z dnia [...] lipca 2016 r. zawiadomił właściciela pojazdu samochodowego, jako stronę postępowania, o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

Następnie pismem z dnia [...] lipca 2016 r. organ wezwał [...] Sp. z o.o. (podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat działający w imieniu i na rzecz Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad) do złożenia wyjaśnień związanych z kontrolowanym przejazdem, w szczególności do wskazania, czy w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie [...] (tj. w chwili zarejestrowania naruszenia) została pobrana opłata elektroniczna z konta przypisanego do pojazdu o nr. rej. [...].

Na podstawie udzielonej odpowiedzi ustalono, że opłata elektroniczna za przejazd pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] w dniu [...] marca 2016 r, o godzinie [...]nie została uiszczona. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie użytkownika. Umowa zawarta z użytkownikiem nie przewidywała możliwości uiszczenia opłaty elektronicznej po dokonaniu przejazdu - umowa do konta w trybie przedpłaconym. Użytkownik nie składał reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox, ani nie dokonywał jego wymiany. Ponadto operator poinformował, że nie odnotował nieprawidłowości w funkcjonowaniu elektronicznego systemu poboru opłat w dniu [...] marca 2016 r. Dostępne środki zostały wyczerpane w chwili zarejestrowania naruszenia. Użytkownik doładował konto tego samego dnia o godzinie [...]kwotą [...] zł za pośrednictwem strony internetowej operatora. Do pisma został dołączony szczegółowy wykaz operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika z uwzględnieniem odcinków pomiędzy poszczególnymi bramownicami z oznaczeniem dokładnej daty i godziny zarejestrowanej operacji oraz wykonanych doładowań konta użytkownika z jednoczesnym wskazaniem kształtowania się salda konta użytkownika po zarejestrowaniu każdej z operacji oraz wskazaniem przy każdej z zarejestrowanych operacji, czy opłata elektroniczna za przejazd została lub nie została uiszczona.

Pismem z dnia [...] lipca 2016 r. strona, działająca w sprawie przez pełnomocnika, złożyła wyjaśnienia w sprawie. Wskazała, że dysponowała wystarczającą ilością środków płatniczych koniecznych do uiszczenia opłaty elektronicznej, a ewentualny brak uiszczenia opłaty nie nastąpił z jej winy, lecz stanowił błąd systemu elektronicznego. Jak bowiem zauważył pełnomocnik strony, z zestawienia operacji na koncie V. wynika, że w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie [...]doszło do pobrania część należnej opłaty, a następnie o godz. [...]i godz. [...]doszło do nieuiszczenia dwóch opłat w kwotach [...]zł oraz [...]zł. Zdaniem pełnomocnika strony istotnym w sprawie jest okoliczność pobrania przez system o godzinie [...]opłaty w wysokości [...]zł, która stanowiła w tym czasie całość należnej opłaty. Jednakże pomiędzy godziną [...]a [...]nie nastąpiło zasilenie konta dodatkowymi środkami. Przedpłaty na kwotę [...]zł dokonano dopiero o godzinie [...]. Skoro zatem już godzinę wcześniej, o godz. [...], została pobrana pełna kwota opłaty za przejazd, to tym bardziej przed tą godziną na koncie musiały znajdować się środki do uiszczenia należnych opłat.

Wobec powyższego organ, pismem z dnia [...]sierpnia 2016 r. ponownie wezwał operatora systemu do złożenia wyjaśnień w sprawie, poprzez wskazanie co było przyczyną uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu, pomimo braku środków na koncie użytkownika.

Na podstawie odpowiedzi operatora systemu ustalono, że rozliczenie opłaty za przejazd, czyli obciążenie konta użytkownika i zmniejszenie stanu salda umowy może nastąpić z opóźnieniem wynikającym z m.in. zwiększonego ruchu pojazdów na drogach lub też chwilowych zakłóceń transmisji danych. Po rozliczeniu operacji saldo konta użytkownika ulega pomniejszeniu o kwotę należną za przejazd. Oznacza to, że saldo na koncie użytkownika może pozostać bez zmian dla operacji zarejestrowanych na koncie użytkownika w krótkim okresie czasu, co jest prawidłowym działaniem systemu. Na tej podstawie organ ustalił, że w przypadku rozpatrywanym w niniejszej sprawie do rozliczenia transakcji z godziny [...]oraz z godziny [...]nastąpiło już po zasileniu umowy przez użytkownika, co jest prawidłowym działaniem systemu, pomimo iż stan salda w chwili przejazdu wynosił [...]zł. W dniu powstania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej użytkownik rozpoczął wykonywanie przejazdów ze stanem konta nie pozwalającym na pokrycie opłat za przejazdy. Opłaty nie zostały uiszczone również na bramownicach poprzedzających bramownicę, która zarejestrowała naruszenie.

Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, że korzystający z drogi publicznej w dniu [...] marca 2016 r. naruszył obowiązek uiszczenia opłaty elektronicznej. Konsekwencją tego było nałożenie na stronę kary pieniężnej w wysokości [...] zł stosownie do treści art. 13k ust. 1 pkt 2 udp.

W toku postępowania z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że podmiot, do którego skierowano decyzję został błędnie oznaczony, bowiem osobą, wobec której wszczęto postępowanie była K. K. - [...]. Natomiast w decyzji o nałożeniu kary pieniężnej jako stronę postępowania wskazano adwokat A. T. - [...], która występowała w sprawie jako pełnomocnik strony postępowania. Wobec powyższego decyzja wydana w pierwszej instancji została skierowana do podmiotu nie będącego stroną postępowania. Organ zaznaczył , że postępowanie w sprawie zostało wszczęte prawidłowo.

W dniu [...] lutego 2017 r. organ przeprowadził przesłuchanie w charakterze świadka W. M., koordynatora wsparcia operacyjnego w dziale obsługi klienta [...] sp. z o.o. Na podstawie zeznań świadka organ ustalił, że transakcja z godziny [...]została rozliczona na bramownicy N. – R. (Z. [...]), gdzie stan salda wynosił [...] złotych. Natomiast odnośnie transakcji z godziny [...]nastąpiło z wykorzystaniem algorytmu STC, który rozliczył transakcję o godzinie [...], kiedy stan salda był dodatni i wynosił [...]zł. Zaś transakcja z godziny [...]została rozliczona z opóźnieniem o godzinie [...].

Następnie pismem z dnia [...] maja 2017 r. organ wystąpi! do operatora systemu z wnioskiem o przedstawienie szczegółów zastosowania algorytmu STC oraz dokonywania wyceny opłaty elektronicznej wstecz, dokonywanych w związku z opóźnieniami w rozliczaniu transakcji. Na podstawie udzielonej odpowiedzi organ ustalił, że mechanizm STC jest wykorzystywany w systemie do tworzenia transakcji uzupełniających poboru opłat oraz do tworzenia transakcji zastępczego naliczania opłaty. Zapisy transakcji DSRC i STC w procesie wyceny i rozliczenia opłat są traktowane zgodnie z kolejnością i według czasu ich rozliczenia na Umowie Użytkownika. Transakcje zrealizowane są chronologicznie wcześniej i mogą zostać rozliczone później od transakcji chronologicznie późniejszych, w tym także transakcji wygenerowanych przez algorytm STC. W przypadku użycia do wyceny i rozliczenia transakcji STC i odebrania transakcji DSRC po rozliczeniu transakcji STC, otrzymana z opóźnieniem transakcja DSRC nie zostanie przekazana do wyceny i rozliczenia. W sytuacji niespełnienia przesłanek do utworzenia transakcji STC otrzymanie z opóźnieniem transakcji DSRC skutkuje przekazaniem jej do wyceny i rozliczenia. W przypadku wystąpienia sytuacji opóźnienia w przekazaniu transakcji z infrastruktury przydrożnej do Zaplecza Operacyjnego nie została zdefiniowana graniczna wartość czasu, po upływie którego należna opłata nie zostanie rozliczona na Koncie Użytkownika.

Organ powołał przepisy stanowiące podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji oraz odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Stwierdził, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że w chwili zarejestrowania przejazdu stan konta użytkownika systemu wynosił [...]zł. Środki na koncie użytkownika systemu uległy wyczerpaniu w dniu [...] marca 2016 r. ok. godziny [...]. Konto zostało doładowane tego samego dnia o godzinie [...], a więc ponad 1 godzinę od zarejestrowania naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Ponadto na podstawie pism z Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w Z. [...] uzyskanych w uzupełniającym postępowaniu dowodowym, organ ustalił, że droga ekspresowa [...] na ww. odcinku była prawidłowo oznakowana znakami i tabliczkami informacyjnymi wskazującymi, iż jest to płatny odcinek drogi krajowej.

Organ wskazał, że zaskarżoną decyzję należało uchylić, bowiem została ona skierowana do podmiotu, który nie posiadał przymiotu strony postępowania. Jednocześnie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ nałożył na K. K. - [...] karę pieniężną w wysokości [...] zł za przejazd po drodze ekspresowej [...] z naruszeniem obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, a więc za naruszenie art. 13 ust. 1 pkt 3

W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. K. - [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła powyższej decyzji:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 13k ust. 1 pkt 2 ustawy o drogach publicznych (dalej udp) poprzez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż niepobranie opłaty przez system w wyniku jego nieprawidłowego działania stanowiło naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp,

2. naruszenia poniżej wskazanych przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 127 § 3 kpa w zw. z art. 15 kpa poprzez wydanie przez organ II instancji decyzji merytorycznej w sytuacji, gdy wobec skarżącej w ogóle nie wydano decyzji w I instancji, a tym samym zamknięto jej drogę do rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy.

- art. 6. art. 7. art. 77 § 1 kpa oraz art. 107 § 3 kpa poprzez nieprawidłowe wyjaśnienie podstawy prawnej zaskarżonej decyzji oraz niedokonanie rozważań co do charakteru naruszenia, o którym mowa w art. 13k 1 pkt 2 udp,

- art. 77 § 1 kpa poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w przedmiotowej sprawie.

- art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się nieuwzględnieniem całokształtu materiału dowodowego, a daniu wiary informacji przekazanej przez [...].sp. z o.o. wyłącznie z uwagi na okoliczność, iż jest to podmiot odpowiedzialny za obsługę krajowego systemu poboru opłat, a pominięcie wyjaśnień skarżącej w tym zakresie.

Mając na uwadze wskazane zarzuty skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji w części co do pkt. 2. decyzji, tj. w zakresie, w jakim organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 1500 złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych, jako że została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości oraz z rażącym naruszeniem prawa ewentualnie o uwzględnienie niniejszej skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w części co do pkt. 2. decyzji, tj. w zakresie, w jakim organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] złotych za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty, o której mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ustawy o drogach publicznych. Strona wniosła o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Materialnoprawną podstawę wydanej w sprawie decyzji w zakresie nałożenia na skarżącą kary pieniężnej za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej stanowiły przepisy art. 13 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 13k ust. 1 pkt 2 oraz art. 13k ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 1440 ze zm.).

Z przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych wynika dla korzystających z dróg publicznych obowiązek ponoszenia opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów samochodowych, za które uważa się także zespół pojazdów składający się z pojazdu samochodowego oraz przyczepy lub naczepy o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony, w tym autobusów niezależnie od ich dopuszczalnej masy całkowitej. Opłata ta, w myśl art. 13ha ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych, jest pobierana za przejazd po drogach krajowych lub ich odcinkach, określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 6 tego przepisu, tj. w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 22 marca 2011 r. w sprawie dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną, oraz wysokości stawek opłaty elektronicznej (t. j.: Dz. U. z 2013 r., poz. 1263 ze zm.).

Należy podkreślić, że przepisy ww. ustawy o drogach publicznych przewidują możliwość uiszczenia opłaty elektronicznej jedynie w systemie elektronicznego poboru opłat, zgodnie z art. 13i ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13hc ust. 1). Zasadą jest, że uiszczenie opłaty następuje poprzez urządzenie służące do poboru tych opłat (viabox), instalowane w pojeździe samochodowym.

Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej (Dz. U. z 2016 r., poz. 1859), kontrola prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej jest przeprowadzana jako kontrola stacjonarna lub kontrola mobilna i polega na sprawdzeniu czy kontrolowany nie naruszył obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej. Kontrola stacjonarna polega na kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej za pomocą stacjonarnych lub przenośnych przyrządów automatycznych ujawniających i rejestrujących informacje o naruszeniu obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej.

W systemie elektronicznego poboru opłat wykorzystywana jest technologia mikrofalowa DSRC (Dedicated Short Rangę Communication - dedykowana komunikacja krótkiego zasięgu). Technologia DSRC działa w oparciu o dwa rodzaje współpracujących urządzeń: czujniki rejestrujące fale, umieszczone na bramownicach wzniesionych nad drogą objętą obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej oraz transponder (tzw. viabox) wysyłający dane o pojeździe do czujników. W chwili, gdy kierujący pojazdem przejeżdża pod bramownicą lub do pojazdu zbliży się Mobilna Jednostka Kontrolna Inspekcji Transportu Drogowego, nawiązywana jest łączność między bramownicą (lub Mobilną Jednostką Kontrolną) a jednostką pokładową (viabox) zainstalowaną w pojeździe. Dane o pojeździe przekazywane są do operatora, a następnie centrum rozliczeniowego. Na bramownicach zainstalowane są również urządzenia pozwalające na ujawnienie oraz rejestrację pojazdów, które nie uiściły opłaty elektronicznej.

Kierujący pojazdem samochodowym, wyposażonym w urządzenie służące do poboru opłat elektronicznych, z mocy art. 13i ust. 4a ww. ustawy o drogach publicznych jest obowiązany do: włączenia urządzenia podczas przejazdu po drodze, na której pobiera się opłatę (pkt 1); wprowadzenia do urządzenia prawidłowych danych o rodzaju pojazdu (pkt 2); używania urządzenia zgodnie z przeznaczeniem (pkt 3).

Zgodnie z treścią art. 13k ust. 1 pkt 1 ww. ustawy o drogach publicznych, za przejazd po drodze krajowej kierującemu pojazdem samochodowym, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, za który pobiera się opłatę elektroniczną, bez uiszczenia tej opłaty – wymierza się karę pieniężną w wysokości.

1) 500 zł - w przypadku zespołu pojazdów o łącznej dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony złożonego z samochodu osobowego o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony oraz przyczepy;

2) 1.500 zł - w pozostałych przypadkach.

Kary pieniężne, o których mowa w ust. 1 i 2, nakładają, w drodze decyzji administracyjnej, uprawnieni do kontroli, o których mowa w art. 13l ust. 1 ww. ustawy o drogach publicznych (art. 13k ust. 4). W myśl art. 13l ust. 1 pkt 2 ww. ustawy o drogach publicznych, do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o którym mowa w art. 13i ust. 3, jeżeli jest ono wymagane, oraz nałożenia i pobierania kar pieniężnych, o których mowa w art. 13k, są uprawnieni inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego.

Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie administracyjne wykazało, że należącym do skarżącej pojazdem, którego dopuszczalna masa całkowita przekraczała 3,5 tony, dokonano przejazdu w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie [...]po drodze ekspresowej [...], na odcinku węzeł M. P. - węzeł N. S. Z., objętej obowiązkiem uiszczenia opłaty elektronicznej, o którym mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, czyli pojazdem samochodowym, w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1260 ze zm.), bez uiszczenia opłaty elektronicznej. Przyczyną nieuiszczenia opłaty był brak środków na koncie. Materiał dowodowy nie wskazuje, by ujawnione przez organ naruszenie było konsekwencją nieprawidłowego działania systemu elektronicznego poboru opłat. Natomiast skarżąca nie przedstawiła dowodów, które zaprzeczałyby ustaleniom poczynionym przez organ. Z analizy pism [...]Sp. z o.o. w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że opłata elektroniczna za przejazd po drogach krajowych pojazdu o numerze rejestracyjnym [...] należącym do skarżącej, w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie [...]nie została uiszczona. Strona nie składała reklamacji w związku z nieprawidłowym działaniem urządzenia viabox. Z nadesłanych wyjaśnień operatora systemu wynika też, że konto użytkownika zostało doładowane w dniu [...] marca 2016 r. o godzinie 14:04, a więc już po zarejestrowanym naruszeniu. Bramownice i system viatoll działały prawidłowo. Należy podkreślić, że doładowanie konta użytkownika po zarejestrowaniu naruszenia w systemie nie prowadzi do jego anulowania.

W świetle przepisu art. 13 ust. 1 pkt 3 ww. ustawy o drogach publicznych, korzystający z dróg publicznych zobowiązani są do uiszczania opłat elektronicznych, jeżeli poruszają się po nich pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 3,5 tony. Istotą kary administracyjnej jest przymuszenie do respektowania nakazów i zakazów. Konieczność zastosowania prawem przewidzianych dolegliwości wobec podmiotów wykonujących przejazd po drogach publicznych bez dopełnienia stosownego obowiązku opłat, które nakładają na nich przepisy ww. ustawy o drogach publicznych, jest konsekwencją samego faktu naruszenia obowiązującego prawa. Obiektywny fakt naruszenia prawa jest w takim stanie rzeczy podstawą zastosowania sankcji i wina nie ma tu znaczenia. Organy Inspekcji Transportu Drogowego, w toku postępowania administracyjnego, dokonują jedynie stwierdzenia faktów i jeżeli ustalą naruszenie przepisów prawa, mają obowiązek zastosowania ściśle określonych sankcji, przy uwzględnieniu tych okoliczności, które mogą znosić odpowiedzialność za powstałe naruszenia, jednakże w niniejszej sprawie takie nie występują.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 127 § 2 kpa w zw. z art. 15 kpa należy wyjaśnić, że w decyzji wydanej w pierwszej instancji jako strona została wskazana reprezentująca skarżącą adwokat A. T. – [...]. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła adwokat A. T. – [...] działająca jako pełnomocnik skarżącej i nie wskazywała w odwołaniu na błędne oznaczanie strony postępowania. Główny Inspektor Transportu Drogowego ponownie rozstrzygając sprawę merytoryczne usunął wadliwość decyzji wydanej w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 127 § 3 kpa od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji. W niniejszej sprawie strona wniosła środek odwoławczy (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy) od decyzji obarczonej wadą nieważności, który został rozpatrzony w ramach postępowania odwoławczego oraz załatwiony w ramach uprawnień wynikających z art. 138 kpa, który nie przewiduje stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z ukształtowanym w doktrynie poglądem, gdy strona wnosi odwołanie od decyzji organu I instancji, organ wyższego stopnia uzyskuje przymiot organu odwoławczego i obowiązany jest dokonać ponownego rozpatrzenia sprawy pod względem merytorycznym. Usunięcie kwalifikowanej wadliwości decyzji administracyjnej w postępowaniu odwoławczym następuje w ramach kompetencji przyznanych organowi II instancji w art. 138 kpa, wśród których nie przewidziano możliwości stwierdzenia nieważności decyzji. Stwierdzenie nieważności decyzji wymaga bowiem wszczęcia odrębnego postępowania administracyjnego w tym przedmiocie, a zatem nie może być dokonane w toku postępowania odwoławczego, nawet w sytuacji, gdy organ odwoławczy ustalił, iż decyzja dotknięta jest jedną z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 kpa (R. Kędziora, Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz, Legalis). Decyzję wydaną w niniejszej sprawie w I instancji należało uchylić, bowiem została ona skierowana do podmiotu, który nie posiadał przymiotu strony postępowania. Jednocześnie wobec stwierdzonego niewątpliwego naruszenia przez K. K. - [...] obowiązku zawartego w art. 13 ust. 1 pkt 3 udp należało wymierzyć karę pieniężną w wysokości [...] zł, zgodnie z art. 13k ust. 1 pkt 2 udp. Z powyższych przyczyn Główny Inspektor Transportu Drogowego, po ponownym rozpoznaniu sprawy, na mocy art. 138 § 1 pkt 2 kpa zasadnie uchylił decyzję skierowaną do niewłaściwej osoby i w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na skarżącą.

Reasumując Główny Inspektor Transportu Drogowego jako organ II instancji działał zgodnie z wszelkimi rygorami procedury administracyjnej, określającej jego obowiązki w zakresie prowadzenia postępowania i rozstrzygania. Związanie rygorami procedury administracyjnej oznacza, że organ zobowiązany był m.in. do przestrzegania zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, o czym stanowi art. 8 kpa. Z zasady tej wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy, co w niniejszej sprawie uczyniono. Podstawa prawna rozstrzygnięcia wynika z obowiązującego prawa materialnego, nie została więc naruszona zasada praworządności, określona w art. 6 kpa. Nie można też organowi zarzucić nierespektowania wyrażonej w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej. Sprawę rozstrzygnięto bowiem po zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 i art. 80 kpa). Uzasadnienie decyzji odpowiada dyspozycji art. 107 § 3 kpa. Wyjaśnione zostały motywy podjętego rozstrzygnięcia, a przytoczona przez organ argumentacja w tym zakresie jest wyczerpująca. Zaskarżona decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane art. 107 § 1 kpa, w szczególności decyzja zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne skonstruowane zgodnie z przepisem art. 107 § 3 kpa. Stan faktyczny opisany w decyzji nie wymagał czynienia dodatkowych ustaleń. Z kolei w uzasadnieniu prawnym decyzji przytoczono przepisy prawa i wyjaśniono jej podstawy prawne. Natomiast sam fakt, że strona skarżąca nie zgadza się ze stanowiskiem GITD, nie przesądza o tym, iż w sprawie doszło do naruszenia obowiązujących przepisów.

Sąd uznał tym samym, że poczynione przez organ administracji ustalenia w zakresie stwierdzonych podstaw do nałożenia wspomnianej kary pieniężnej wynikają z prawidłowo zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zaś dokonana przez organ ocena tego materiału, w kontekście zastosowanych przepisów prawa materialnego, nie budzi jakichkolwiek zastrzeżeń. Wydaną w sprawie decyzję należy uznać za prawidłową, zaś zarzuty podniesione w skardze za nieuzasadnione. Sąd nie stwierdził takich naruszeń prawa materialnego i procesowego, które miałyby wpływ na wynik sprawy i skutkowałyby koniecznością uwzględnienia skargi.

Z tych względów, uznając skargę za nieuzasadnioną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosując art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), orzekł, jak w sentencji wyroku.