Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3419/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-03-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 132 ust 3, 4
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Marzena Milewska-Karczewska, Sędziowie sędzia WSA Katarzyna Golat, sędzia WSA Anna Sękowska (spr.), Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 lutego 2016 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2015 r., Nr [...], Wojewoda [...], w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (jedn. tekst Dz. U. z 2013r. poz. 267 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 9 a i art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (jedn. tekst Dz. U. z 2014r. poz. 518 - dalej: "u.g.n."), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] Nr [...], z dnia [...] kwietnia 2015 r., orzekającą o przyznaniu odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], ozn. hip. nr [...], o powierzchni 666 m2, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] oraz ustalającą, że zobowiązanym do zapłaty odszkodowania jest Zarząd Województwa [...].

Przedmiotowa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Pismem z dnia 19 kwietnia 1991 r. A. C. złożyła wniosek o przyznanie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], o powierzchni 905,45 m2, która na podstawie dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. 1945 Nr [...], poz. [...]), przeszła na własność gminy [...], a następnie Skarbu Państwa.

Organ ustalił, na podstawie zaświadczenia Nr [...] Państwowego Biura Notarialnego w [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. oraz zaświadczenia Nr [...] Sądu Rejonowego dla [...] z dnia [...] kwietnia 1998 r., iż właścicielami przedmiotowej nieruchomości pod nazwą "Nieruchomość w mieście [...] przy ulicy [...] nr [...]" byli M. i M. małżonkowie K., na podstawie aktu nr [...] z dnia [...] kwietnia 1936 r. Organ ustalił również następstwo prawne po małżonkach K. i wykazał, iż wnioskodawczyni jest następcą prawnym byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości.

Na podstawie opinii sporządzonej przez uprawnionego geodetę, ustalono, że nieruchomość oznaczona dawniej numerem hipotecznym [...], ma powierzchnię 901 m2 i zawiera się w obecnej działce ewidencyjnej nr [...] w części o powierzchni 666 m2 oraz działce ewidencyjnej nr [...] w części o powierzchni 235 m2.

Działka ewidencyjna [...] stanowi własność Województwa [...], na podstawie decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. stwierdzającej nabycie przez Województwo [...] z dniem [...] stycznia 1999 r. z mocy prawa własności mienia będącego we władaniu [...] Nr [...] przy ul. [...], i obecnie znajduje się w trwałym zarządzie [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli. Z kolei działka ewidencyjna nr [...] stanowi własność Skarbu Państwa.

W celu ustalenia wysokości odszkodowania w dniu 29 kwietnia 2014 r. został sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego E. S. (uprawnienia nr [...]), operat szacunkowy, w którym określono wartość rynkową przedmiotowej nieruchomości na kwotę 4 184 200 zł (słownie złotych: cztery miliony sto osiemdziesiąt cztery tysiące dwieście), w tym wartość nieruchomości stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa 1 091 300 zł (słownie złotych: milion dziewięćdziesiąt jeden tysięcy trzysta) oraz wartość nieruchomości stanowiącej część działki ewidencyjnej nr [...], stanowiącej własność Województwa [...] 3 092 900 zł (słownie złotych: trzy miliony dziewięćdziesiąt dwa tysiące dziewięćset). Aktualność operatu szacunkowego została potwierdzona w dniu 12 maja 2015 r.

Decyzją Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. Prezydent [...] orzekł o przyznaniu odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], o powierzchni 666 m2, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...]. Do wypłaty ustalonego odszkodowania zobowiązany został Zarząd Województwa [...] działający jako organ Województwa [...].

Od powyższej decyzji w dniu 15 maja 2015 r. odwołanie złożył Zarząd Województwa [...], reprezentowany przez radcę prawnego A. F.

Na skutek rozpatrzenia odwołania wydana została zaskarżona decyzja, w której organ wskazał, powołując się na treść art. 215 ust. 2 u.g.n., iż przepis ten wprowadza dwa warunki, które muszą zostać łącznie spełnione, aby możliwe było ustalenie odszkodowania za nieruchomość objętą działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Po pierwsze działka, przed dniem wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], tj. z dniem 21 listopada 1945 r., mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne oraz po drugie - poprzedni właściciel lub jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.

Organ podkreślił, że ustalenie przeznaczenia takiej działki, w myśl orzecznictwa, winno nastąpić w drodze ustalenia, czy w świetle obowiązującego planu przed dniem wejścia w życie dekretu [...] tj. Ogólnego Planu Zabudowy Miasta [...] zatwierdzonego przez Ministerstwo Robót Publicznych dnia [...] sierpnia 1931 r., istniała prawna możliwość wybudowana na niej domu jednorodzinnego, nie zaś ustalenia, czy działka ta była faktycznie zabudowana domem jednorodzinnym. Przedmiotowa nieruchomość według Ogólnego Planu Zabudowy [...] z [...] sierpnia 1931 r. położona była w strefie V, w której obowiązywała zabudowa zwarta o 5 kondygnacjach oraz 70 % powierzchni zabudowania. W związku z powyższym, zdaniem organu odwoławczego, Prezydent [...] prawidłowo uznał, iż została spełniona pierwsza przesłanka pozwalająca na ustalenie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 u.g.n., tym bardziej że organ odwoławczy uznał za prawidłowe ustalenia w zakresie utraty faktycznego władania przedmiotową nieruchomością, która nastąpiła po dniu 5 kwietnia 1958 r.

W dalszej części organ odwoławczy wskazał, że dla niniejszego rozstrzygnięcia kluczową rolę odgrywa ustalenie, który podmiot jest zobowiązany do wypłaty ustalonego przez Prezydenta [...] odszkodowania. Organ wskazał, iż w myśl art. 215 ust. 2 u.g.n. do ustalenia odszkodowania w niniejszym przypadku znajdują odpowiednie zastosowanie przepisy o ustalaniu odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości. W dalszej części organ przypomniał, iż zgodnie z art. 132 ust. 5 u.g.n. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, jest zobowiązany starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. Organ wskazał, iż właścicielem przedmiotowej nieruchomości jest Województwo [...] na podstawie decyzji Wojewody [...] Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2000 r. stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności mienia będącego we władaniu [...] Nr [...] przy ul. [...]. Podstawą prawną ww. decyzji był art. 60 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, zgodnie z którym mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W myśl natomiast art. 51 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa, nabycie przekazywanego mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych następuje wraz z obciążeniami, które powinny być ujawnione w decyzji o przekazaniu. Z dalszej części przepisu wynika, że ujawnienie obciążeń nie narusza praw osób trzecich. Jednocześnie przepisów przytoczonych powyżej nie stosuje się do zobowiązań Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych, wynikających z działalności organów i instytucji władających przekazywanym mieniem, powstałych przed dniem jego przejęcia przez województwo.

Zdaniem organu odwoławczego, prawidłowe jest stanowisko organu I instancji, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 u.g.n. nie stanowi zobowiązań, o których mowa w art. 51 ustawy o samorządzie województwa, co w konsekwencji oznacza, że nie jest wyłączona odpowiedzialność Województwa [...] do zapłaty odszkodowania ustalonego w tym trybie. Zobowiązanie do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 u.g.n. nie stanowi także zobowiązania, o którym mowa w art. 80 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, na co powołuje się odwołujący - Zarząd Województwa [...]. Źródłem zobowiązania polegającego na wypłacie odszkodowania na podstawie art. 215 u.g.n. jest ostateczna decyzja administracyjna i to z chwilą ostateczności decyzji administracyjnej zobowiązanie to powstaje. Tym samym zobowiązanie do nie istniało przed 1 stycznia 1999 r. i nie mogło podlegać przepisom art. 51 ustawy o samorządzie województwa czy art. 80 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.

Powyższą decyzję zaskarżyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Województwo [...], zarzucając jej:

- naruszenie przepisów art. 132 ust 5 w zw. z art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uznanie, że organem właściwym do wypłaty odszkodowania jest Województwo [...], a nie Prezydent [...], w sytuacji w której uwłaszczenie nieruchomości (rozumiane jako przeniesienie własności nieruchomości w oparciu o art. 1 dekretu z dnia [...] października 1946 r.) zostało dokonane na rzecz gminy [...];

- naruszenie art. 51 ustawy o samorządzie województwa w zw. z art. 80 przepisów wprowadzających reformę administracji publicznej, poprzez uznanie, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania na podstawie art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stanowi zobowiązania, o którym mowa w art. 51 ustawy o samorządzie województwa, co w konsekwencji według organu oznacza, że nie jest wyłączona odpowiedzialność Województwa [...] do zapłaty odszkodowania;

- naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne uznanie, że organem właściwym do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie jest Województwo [...], a nie Prezydent [...].

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. w części ustalającej, że do wypłaty odszkodowania w niniejszej sprawie zobowiązane jest Województwo [...] oraz zobowiązanie Prezydenta [...] do wydania w terminie 30 dni decyzji wskazującej, że organem właściwym do wypłaty odszkodowania jest Prezydent [...].

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Województwo [...] nie może przyjąć zobowiązania do wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą mienie, które przed dniem 1 stycznia 1999r. (tj. przed datą nabycia jego własności przez Województwo [...]) stanowiło mienie gminy [...], a następnie Skarbu Państwa. Przepisy art. 132 ust. 5 i 6 u.g.n. wskazują, co do zasady, że obowiązek zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości spoczywa: na staroście wykonującym zadanie z zakresu administracji rządowej - jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa albo alternatywnie na organie wykonawczym jednostki samorządu terytorialnego jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki. W przedmiotowej sprawie nieruchomość została pierwotnie nabyta przez gminę [...], a nie przez Województwo [...]. Tym samym organem właściwym do wypłaty odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości winien być podmiot, na rzecz którego wywłaszczenie zostało dokonane, tj. Prezydent [...].

Skarżący podkreślił, iż zdarzenie prawne jakim było przeniesienie własności nieruchomości w trybie dekretu miało miejsce przed jej przejęciem na własność przez Województwo [...], co wyłącza odpowiedzialność odszkodowawczą Województwa [...] na podstawie art. 51 ustawy o samorządzie województwa. Wierzytelność o wypłatę odszkodowania powstała w dacie 19 kwietnia 1991 r. tj. w dniu w którym A. C. wystąpiła z wnioskiem o odszkodowanie za nieruchomość położoną przy ul. [...]. Wierzytelność ta nie ma charakteru obciążającego nieruchomość, albowiem nie jest roszczeniem wynikającym z zobowiązania realnego ani nie podlega obowiązkowemu wpisowi do księgi wieczystej. Nie stanowi obciążenia związanego z nieruchomością, a roszczenie o zapłatę nie jest skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, gdyż obowiązek zapłaty nie przechodzi na nabywcę takiej nieruchomości. Zdaniem skarżącego przepis art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa wyłączający przejście na województwo zobowiązań dotyczących przekazanego mienia wynikających z działalności organów i instytucji władających tym mieniem, które powstały przed dniem ich przejęcia przez województwo, jako nie zawierający wyłączeń, winien znaleźć zastosowanie. Brak również podstaw do twierdzenia, że zobowiązania do zapłaty odszkodowania o którym mowa w art. 215 ust 2 u.g.n. nie stanowią zobowiązań, o których mowa w art. 51 ustawy o samorządzie województwa.

Zdaniem skarżącego, za przyjęciem stanowiska, że właściwym do wypłaty odszkodowania jest Prezydent [...] przemawia również regulacja prawna zawarta w ustawie z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji, która zakłada, że odszkodowania będą wypłacane ze środków Funduszu Reprywatyzacji, określonego co rok w ustawie budżetowej. Powyższe potwierdza, że miasto [...] jest podmiotem zobowiązanym do wypłaty odszkodowań w zakresie objętym działaniem dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...]. Zarząd Województwa [...] nie ma możliwości uzyskania środków z dotacji w ramach Funduszu, gdyż w ustawie zostało wprost zapisane kto podmiotowo może otrzymać dotację na wypłatę odszkodowań dekretowych. Tym samym ustawodawca nie uznał Województwa [...] jako właściwego podmiotu do wypłaty odszkodowań za nieruchomości przejęte na mocy dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w całości stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami, m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (jedn. tekst Dz. U. z 2014r., poz. 1647, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270, ze zm. - dalej p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 p.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] września 2015 r., Nr [...], nie narusza przepisów prawa materialnego, ani procesowego, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a co za tym idzie skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody [...] utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta [...] ustalającą odszkodowanie za przejście na własność gminy [...]- w trybie dekretu z dnia [...] października 1945 r. o własności użytkowaniu gruntów na obszarze [...] (Dz. U. z 1945 r., Nr [...], poz. [...] ze zm. - dalej "dekret") - nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], oraz zobowiązującej Zarząd Województwa [...] działający jako organ Województwa [...] do zapłaty odszkodowania za część tej nieruchomości o powierzchni 666 m2, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].

Istotę sporu w niniejszej sprawie stanowi ustalenie jaki podmiot zobowiązany jest do zapłaty odszkodowania za ww. nieruchomość. Zdaniem organu I instancji, jak i organu odwoławczego, do zapłaty odszkodowania zobowiązany jest Zarząd Województwa [...] działający jako organ Województwa [...], wobec nabycia własności ww. nieruchomości przez Województwo [...] w trybie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U z 1998 r., Nr 133, poz. 872 ze zm.) - dalej "ustawa reformująca".

Strona skarżąca zaś twierdzi, iż zobowiązanym do zapłaty jest gmina [...] wobec ogólnej reguły ustanowionej w art. 132 ust. 5 u.g.n., iż do zapłaty odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości zobowiązany jest starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.

Rozpatrując tak zakreślony spór, wskazać należy w pierwszej kolejności, iż stan faktyczny ustalony w sprawie nie budzi wątpliwości którejkolwiek ze stron. Przedmiotowa nieruchomość na mocy dekretu z 1945 r. przeszła na własność gminy [...], dalej na własność Skarbu Państwa, a następnie na własność Województwa [...].

Nie ulega również wątpliwości, że rozstrzygnięcie w przedmiocie ustalenia odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, podlega obecnie przepisom obowiązującej ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przy tym prawdą jest, że obowiązek zapłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość obciąża ten podmiot publiczny na rzecz którego nastąpiło wywłaszczenie. Zgodnie z art. 132 ust.

4 u.g.n. do zapłaty odszkodowania za wywłaszczane nieruchomości, za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120, do zapłaty ceny nabycia części nieruchomości, o której mowa w art. 113 ust. 3, a także do zapewnienia nieruchomości zamiennej jest zobowiązany, z zastrzeżeniem ust. 6-8 (wyjątki tam zawarte nie dotyczą sprawy niniejszej) starosta, wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz Skarbu Państwa, albo organ wykonawczy jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli wywłaszczenie następuje na rzecz tej jednostki.

Ustalając jednak podmiot zobowiązany do wypłaty odszkodowania, mając na uwadze racjonalność ustawodawcy, spójność, zupełność i niesprzeczność systemu prawnego, pamiętać należy, iż w dniu 29 października 1998 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Istotą tej ustawy było stworzenie warunków organizacyjno- prawnych, majątkowych i technicznych do rozpoczęcia funkcjonowania m. in samorządu województwa. Przy czym - jak wynika z uzasadnienia do projektu tejże ustawy - celem ustawodawcy było zachowanie ciągłości sprawowania władzy administracyjnej w państwie, ciągłości organizowania i świadczenie usług publicznych oraz ciągłości trybów właściwych dla postępowania administracyjnego. Dla realizacji tak określonego celu wskazana ustawa regulowała sposób przekazania kompetencji i zadań nowo powołanym strukturom samorządowym, jak również nabywania przez jednostki samorządu (w tym samorządu wojewódzkiego) mienia niezbędnego do wykonywania ich zadań.

I tak w myśl regulacji zawartych w ustawie reformującej, mienie Skarbu Państwa, będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów ustawy reformującej z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie tego mienia, stwierdza wojewoda w drodze decyzji, (art. 60 ust. 1 i 3 ustawy reformującej).

Jak wskazały organy oraz jak wynika z akt sprawy, decyzja stwierdzająca nabycie przez Województwo [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości, o której mowa w zaskarżonej decyzji, wydana została w dniu [...] kwietnia 2000 r. W tym zakresie, jak zasadnie wskazał organ odwoławczy, ustalenia nie były i nie są kwestionowane przez strony postępowania.

Wskazać jednocześnie należy, że w systemie prawnym obowiązuje również ustawa z dnia 4 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (jedn. tekst Dz. U z 2015 r., poz. 1392 ze zm., dalej "u.s.w."), która w art. 51 przewiduje, że nabycie przekazywanego mienia Skarbu Państwa oraz mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu państwowych osób prawnych następuje wraz z obciążeniami, które powinny być ujawnione w decyzji o przekazaniu, (ust. 1).

Mając na uwadze ustalony stan faktyczny, a przede wszystkim nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] własności przedmiotowej nieruchomości oraz powyżej przytoczone przepisy, a w szczególności zacytowaną regulację art. 51 ust.1 u.s.w. oraz art. 132 ust. 5 u.g.n., Sąd uznał, że organy obydwu instancji zasadnie przyjęły, że zobowiązanym do zapłaty odszkodowania za część nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...], hip. nr [...], o powierzchni 666 m2, wchodzącej w skład działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], jest Zarząd Województwa [...].

Podkreślić bowiem należy, że przepis art. 51 ust. 1 u.s.w. wyraźnie stwierdza, że nabycie mienia następuje wraz z obciążeniami. Brak jest zdaniem Sądu podstaw do przyjęcia, że do obciążeń, o których mowa w tym przepisie, nie można zaliczyć odszkodowania z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. Wszak obowiązek zapłaty odszkodowania stanowi swego rodzaju obciążenie, tak jak są nimi pozostałe obciążenia natury administracyjnej, związane z nieruchomością. Przywołać należy w tym miejscu poglądy wyrażane w piśmiennictwie, iż w przepisie art. 51 ust. 1 u.s.w. chodzi w szczególności o obciążenie rzeczy (a także niektórych praw majątkowych) użytkowaniem wieczystym oraz prawami rzeczowymi ograniczonymi (zastaw, hipoteka, użytkowanie, służebności itd.), wierzytelności - zabezpieczeniami, a praw na dobrach niematerialnych - licencjami. W grę wchodzą również obciążenia natury administracyjnej, wynikające z danin i ciężarów publicznych, zwłaszcza z zobowiązań podatkowych, (patrz: J.Jagoda [w] Ustawa o samorządzie województwa. Komentarz, WKP 2012, LEX). Mając na uwadze powyższe, za prawidłowe uznał Sąd stanowisko organów, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania za wywłaszczenie nieruchomości, stanowi rodzaj obciążenia o którym mowa w art. 51 ust. 1 u.s.w.

Sąd aprobując stanowisko organów orzekających w sprawie miał również na uwadze regulację zawartą w ust. 3 art. 51 u.s.w, w myśl której przepis art. 51 ust. 1 u.s.w. nie znajduje zastosowania do zobowiązań Skarbu Państwa oraz państwowych osób prawnych, wynikających z działalności organów i instytucji władających przekazywanym mieniem, powstałych przed dniem jego przejęcia przez województwo, (ust.3). W ocenie Sądu jednak w rozpoznanej sprawie nie zostały spełnione zawarte w tym przepisie przesłanki wyłączenia stosowania regulacji zawartej w st. 1 art. 51 u.s.w.. W szczególności w rozpoznanej sprawie nie mamy bowiem do czynienia z zobowiązaniami wynikającymi z działalności organów i instytucji władających przekazywanym mieniem. Jakkolwiek zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem skarżącego, że zobowiązanie do zapłaty odszkodowania powstało przed dniem przejęcia nieruchomości przez województwo, to jednak powstanie zobowiązania nastąpiło nie na skutek działań organów lub instytucji władających tym mieniem, ale nastąpiło z mocy prawa, na podstawie art. 1 dekretu z dnia [...] października 1945, który stanowi jednoznacznie, iż wszelkie grunty na obszarze [...] przechodzą z dniem wejścia w życie niniejszego dekretu na własność gminy [...]. Powyższa regulacja przesądza, że nabycie nieruchomości na podstawie dekretu miało charakter ex lege, bez konieczności jego potwierdzania w drodze jakiegokolwiek odrębnego aktu administracyjnego, bądź innej czynności.

W tym kontekście za pozostające bez znaczenia dla sprawy Sąd uznał również rozważania skarżącego co do charakteru wierzytelności jaką jest odszkodowanie za wywłaszczenie nieruchomości. Przepis art. 51 ust. 3 u.s.w. nie uzależnia uregulowanego w nim wyłączenia od charakteru wierzytelności, ale od tego kto jest podmiotem zobowiązanym do realizacji zobowiązania oraz czy źródłem ich powstania była działalności organów bądź instytucji władających przekazywanym mieniem. Ustalenie, że w rozpoznanej sprawie źródłem zobowiązania do zapłaty odszkodowania był przepis prawa, tj. art. 1 dekretu, nie zaś działalność organów i instytucji władających mieniem, przesądza o uznaniu, że zobowiązanie to nie stanowi zobowiązań, o których mowa w art. 51 ust. 3 ustawy o samorządzie województwa.

Również o wyłączeniu obowiązku Zarządu Województwa [...] do zapłaty odszkodowania nie stanowi art. 80 ustawy reformującej. Skarżący nie wskazał o którą część przepisu chodzi, ale zasadnym jest twierdzenie, że chodzi o ust. 1, w myśl którego zobowiązaniami Skarbu Państwa, powstałymi do dnia 31 grudnia 1998 r., są zobowiązania finansowe państwowych jednostek budżetowych, zakładów budżetowych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego. Przepis ten w ocenie Sądu w ogóle nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie. W rozpoznanej sprawie nie doszło bowiem do przejęcia któregokolwiek z podmiotów wymienionych w tym przepisie przez samorząd województwa, ale doszło do nabycia mienia. Tymczasem przepis art. 80 ust. 1 ustawy reformującej nie reguluje kwestii, które zobowiązania powstałe przed 31 grudnia 1998 r. pozostają zobowiązaniami Skarbu Państwa w razie przejęcia mienia należącego do państwowych jednostek budżetowych bądź zakładów budżetowych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego, lecz reguluje status zobowiązań należących do państwowych jednostek budżetowych bądź zakładów budżetowych w razie przejęcia tych jednostek (bądź zakładów) przez jednostki samorządu terytorialnego.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu nie może odnieść zamierzonego skutku zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Wojewodę [...] art. 51 ust. 3 u.s.w. oraz art. 80 ust. 1 ustawy reformującej w związku z art. 132 ust. 5 u.g.n. W konsekwencji za niezasadne Sąd uznał również zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Za niezasadne także uznał Sąd uwagi poczynione w uzasadnieniu skargi w zakresie poszukiwania uzasadniania dla zobowiązania Prezydent [...] do wypłaty odszkodowania w ustawie o komercjalizacji i prywatyzacji. Zdaniem Sądu przepisy tej ustawy nie wyłączają regulacji zawartej w art. 132 ust. 5 u.g.n. i nie mogą znaleźć zastosowania przy uwzględnieniu rozważań zawartych w niniejszym uzasadnieniu.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.