Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 100/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2011-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji w części
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 4 i 6a,  art. 5 ust. 1,  art. 42 ust. 1,  art. 87 ust. 1 w zw. z  ust. 2-3,  art. 92 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Malinowska - Grakowicz, Sędziowie Sędzia WSA Maciej Guziński, Sędzia NSA Józef Kremis (sprawozdawca), Protokolant Katarzyna Dziok, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi H. C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji i bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. Nr [...] w części nakładającej na skarżącego karę pieniężną za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w wysokości [...] zł; II. dalej idącą skargę oddala; III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, w tym 17 (siedemnaście) zł tytułem zwrotu poniesionych wydatków; IV. orzeka, że decyzje w częściach opisanych w pkt I nie podlegają wykonaniu do dnia prawomocności wyroku.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej we W. – powołując się na art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., zwanej dalej w skrócie "o.p."), art. 4 pkt 1 i 4, art. 5 ust. 1, art. 42 ust. 1 i 3a, art. 87 ust. 1 i 3, art. 89 ust. 1 pkt 3, art. 92 i 92a ust. 3 i 4, art. 93 ust. 1, 1a, 3 i 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn. Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.t.d.") oraz pkt 1.1 i pkt 4.1 załącznika do tej ustawy – utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w W. z dnia [...] r. (Nr [...]) – nakładającą na H. C., działającego pod firmą "A" w S. Z. , karę pieniężną w łącznej kwocie [...] zł, w tym za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych ([...] zł) oraz za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji ([...] zł) – od której odwołał się ukarany.

Organ odwoławczy powołał się na ustalenia organu pierwszej instancji, z których wynika, że podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] r. na drodze krajowej Nr 35, funkcjonariusze celni stwierdzili nieposiadanie przez L. J. – prowadzącego samochód ciężarowy Scania (Nr rej. [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 17 500 kg), którego właścicielem był przedsiębiorca H. C. – karty opłaty drogowej. Kontrolowany przedstawił natomiast wypis Nr 0002 z zaświadczenia Nr [...] na przewozy drogowe na potrzeby własne, wystawionego na rzecz przedsiębiorcy H. C..

Na podstawie tych ustaleń organy celne uznały, że w rozpatrywanej sprawie nie zostały spełnione wszystkie niezbędne przesłanki ustawowe (art. 4 pkt 4 u.t.d.) do kwalifikacji przewozu jako dokonywanego na potrzeby własne, gdyż kontrolowanego pojazdu nie prowadził przedsiębiorca, ani też jego pracownik, jako że L. J. świadczył usługi przedsiębiorcy H. C. z tytułu umowy o dzieło. W konsekwencji organy przyjęły, że przewóz drogowy w dniu [...] r. był świadczeniem usług transportu, do których wykonywania niezbędne jest uzyskanie licencji (art. 5 ust. 1 u.t.d.), czym nie legitymowała się strona. Mając na uwadze pkt 1.1 załącznika do u.t.d., organy celne nałożyły na przedsiębiorcę H. C. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Druga kara pieniężna w kwocie [...] zł została nałożona na przedsiębiorcę za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych, przy czym powołano się na art. 42 ust. 1 u.t.d. oraz pkt 4.1 załącznika do u.t.d. Według art. 42 ust. 1 u.t.d., podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.

Ponieważ kontrolowany pojazd nie mieścił się w ustawowych wyjątkach od zasady uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, przeto kierujący pojazdem powinien był legitymować się dokumentem stwierdzającym poniesienie takiej opłaty, co jednak w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Przesłuchany w postępowaniu L. J. oświadczył, że nie otrzymał od przedsiębiorcy ani karty opłaty drogowej, ani pieniędzy na jej zakup. Stosownie zaś do dyspozycji art. 87 ust. 1 u.t.d., podczas przejazdu wykonywanego w zakresie transportu drogowego kierowca pojazdu samochodowego jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. licencję oraz kartę opłaty drogowej. Z art. 87 ust. 3 u.t.d. wynika, że osobą odpowiedzialną za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty jest przedsiębiorca.

Odnosząc się do zarzutu odwołującej się strony o błędnym przyjęciu przez organ pierwszej instancji, że H. C. a nie L. J. wykonywał w dniu [...] r. transport drogowy bez wymaganej licencji i bez uiszczenia opłaty za przejazd po drogach krajowych, organ odwoławczy uznał ten zarzut za niemający oparcia w zebranym materiale dowodowym. Z pisma strony z dnia [...] r. wynika bowiem, że L.J. nie był pracownikiem przedsiębiorcy H. C., lecz wykonywał na rzecz tego przedsiębiorcy umowę o dzieło (przewóz 200 ton ziemi z W. do W.). W dniu kontroli natomiast kierowca okazał wypis z zaświadczenia Nr [...] na przewozy na potrzeby własne "A" oraz zeznał, że jechał po piasek do żwirowni w M., dokąd został wysłany przez pracownika tego zakładu. L.J. oświadczył, że nie prowadzi działalności gospodarczej a przewóz w dniu kontroli wykonywał pojazdem stanowiący własność strony.

Ponadto właścicielka firmy "B" przedstawiła dokument Wz Nr [...] z dnia [...] r. oraz fakturę Nr [...] z dnia [...] r. na zakup 8 ton piasku przez firmę H. C., z których wynika, że podmiotem wykonującym przewóz drogowy w dniu [...] r. był przedsiębiorca, nie zaś kierowca, który działał w imieniu i na rzecz strony.

Organ odwoławczy zauważył, że H. C. został prawidłowo zawiadomiony o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka L. J. w dniu [...] r., lecz strona nie skorzystała z tej możliwości.

Odstąpiono również od przesłuchania osoby pełniącej funkcję brygadzisty w firmie strony, ponieważ zebrany materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, że kierowca został wysłany po piasek do żwirowni w M. przez pracownika przedsiębiorcy. Dlatego też ustalenie, czy polecenie wyjazdu wydał brygadzista, czy też inna osoba z Zakładu, nie miało większego znaczenia przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy.

Organ odwoławczy podkreślił ponadto, że w rozpoznawanej sprawie nie stwierdził zaistnienia okoliczności, o których mowa w art. 92a ust. 4 lub w art. 93 ust. 7 u.t.d.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu przedsiębiorca H. C. zarzucił decyzji Dyrektora Izby Celnej we W.:

1) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 92 ust. 1 u.t.d. – przez jego niewłaściwe zastosowanie, polegające na nałożeniu kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji na właściciela środka transportu H. C. w sytuacji, gdy podmiotem wykonującym przewóz był L. J. ;

2) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 93a ust. 3 u.t.d. – przez nałożenie kary pieniężnej za wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych na właściciela środka transportu H. C. w sytuacji, gdy podmiotem wykonującym przewóz był L. J. ;

3) naruszenie prawa procesowego, tj. art. 122 op. – przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie, a w szczególności charakteru stosunku prawnego łączącego H. C. z L. J.

Skarżący wniósł o:

1) uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy Dyrektorowi Izby

Celnej we W. do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie od Dyrektora Izby Celnej we W. na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Zdaniem skarżącego, wobec bezspornego ustalenia, że H. C. łączyła z L. J. umowa o dzieło, na podstawie której L. J. zobowiązał się do przewiezienia na rzecz H. C. 200 ton ziemi na trasie W. G. – W., stwierdzić należy, że wykonującym transport drogowy bez wymaganej licencji oraz wykonującym przewóz drogowy bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych był L. J. .

Istotą umowy o dzieło jest, że przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Umowa o dzieło może być wykonywana przez przyjmującego zlecenie przy użyciu narzędzi (nawet jeżeli jest nim samochód ciężarowy) dostarczonych przez zamawiającego. Nie zmienia to jednak zasadniczego faktu, że wykonując na podstawie umowy o dzieło transport drogowy, nawet przy użyciu samochodu stanowiącego własność zamawiającego, odpowiedzialnym za spełnienie wymagań wynikających z ustawy o transporcie drogowym był wykonujący transport (przyjmujący zlecenie) L. J. To na nim ciążył obowiązek niekorzystania z dróg krajowych lub uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd i jego obowiązkiem było posiadanie właściwej licencji na wykonywanie transportu drogowego.

Z właściwości umowy o dzieło wynika równouprawnienie stron tak ukształtowanego stosunku prawnego. Przyjmujący zamówienie, w przeciwieństwie do pracownika, nie podlega wskazówkom zamawiającego, ale również zamawiający nie ponosi odpowiedzialności za przyjmującego zamówienie w zakresie w jakim odpowiada za pracowników.

Z przepisów ustawy o transporcie drogowym nie wynika również jakakolwiek odpowiedzialność właściciela pojazdu za naruszenie przepisów tejże ustawy przez osobę trzecią (posiadacza samochodu).

Według Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 4 listopada 2009 r., II GSK 166/09), podmiotem wykonującym transport drogowy jest nie tylko ten, kto podejmuje i wykonuje tego rodzaju działalność gospodarczą zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, ale także ten kto faktycznie podejmuje czynności z zakresu transportu drogowego, chociaż nie dopełnił warunków niezbędnych do legalnego wykonywania tej działalności gospodarczej. L. J. , wykonując odpłatnie przewóz drogowy rzeczy, podjął i wykonywał czynności odpowiadające pojęciu działalności gospodarczej, na którą zgodnie z art. 2 ustawy o działalności gospodarczej składają się zarobkowy charakter działalności oraz jej wykonywanie w sposób zorganizowany i ciągły. W okolicznościach sprawy nie ulega wątpliwości zarobkowy charakter działalności oraz wykonywanie jej w sposób zorganizowany. L. J. podjął czynności organizacyjne umożliwiające świadczenie usługi przewozu rzeczy, między innymi zapewnił niezbędny środek transportu.

Zdaniem skarżącego, w sprawie nie ustalono, czy wykonywanie przez L. J. transportu drogowego miało charakter ciągły. Okoliczność ta nie ma jednak zasadniczego znaczenia w sprawie, gdyż wykonywanie nawet po raz pierwszy przewozu drogowego, charakteryzującego się wymienionymi wcześniej cechami transportu drogowego, musi odbywać się na podstawie odpowiedniej licencji. Ustawa o transporcie drogowym nie zawiera bowiem unormowania pozwalającego na przyjęcie, że dopiero kolejne przewozy wymagają posiadania takiej licencji. W każdym przypadku wykonywanie transportu drogowego musi odbywać się na podstawie właściwej licencji. Należy także podkreślić, że do określenia obowiązków L. J. związanych z wykonywaniem przewozu istotny jest stan faktyczny ustalony w trakcie kontroli. W rozpoznawanej sprawie kontrola została przeprowadzona w trakcie wykonywania transportu drogowego rzeczy i ta okoliczność w pełni uzasadniała przyjęcie, że w tym wypadku konieczne było posiadania odpowiedniej licencji.

Według art. 92 ust. 1 u.t.g., kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów w nim wymienionych podlega karze pieniężnej. Sposób zredagowania tego przepisu wskazuje, że kary pieniężne mogą być nakładane na wszystkie podmioty wykonujące przewóz drogowy, zarówno te które wykonują działalność gospodarczą na podstawie właściwej licencji, jak i te, które nie dysponują licencją. Przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem obowiązków lub warunków wynikających z przepisów prawa.

W rozpoznawanej sprawie doszło do takiego naruszenia, lecz nie przez H. C. ale przez L. J., który – wbrew regulacji zawartej w art. 5 ust. 1 u.t.d. – wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, z powołanych przepisów nie można wyprowadzić wniosku, że wykonywanie transportu drogowego bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. W takim wypadku nakładanie kary pieniężnej za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji w praktyce byłoby w zasadzie wyłączone, gdyż jedną z podstawowych cech działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego jest prowadzenie jej na podstawie licencji. Dodać należy, że przyjęcie poglądu przeciwnego prowadziłoby do wykluczenia możliwości stwierdzenia, podczas kontroli drogowej, wykonywania transportu drogowego bez licencji i w konsekwencji nałożenia kary pieniężnej. Podmiot wykonujący taki transport zawsze mógłby uniknąć odpowiedzialności za naruszenie przepisów ustawy, dotyczących obowiązku posiadania odpowiedniej licencji, powołując się na incydentalny charakter podjętej czynności. W związku z tym należy przyjąć, że wykonywanie transportu drogowego podlegające karze pieniężnej musi być rozumiane jako działanie faktyczne polegające na przewozie osób lub rzeczy odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym zastrzeżeniem, że nie musi być ono wykonywane w sposób ciągły.

Organy obu instancji – przyjmując, że H. C. ponosi na podstawie art. 93a st. 3 u.t.d. za naruszenie przepisów u.t.d. – bezzasadnie nie zastosowały w sprawie art. 94a ust. 4 u.t.d. Biorąc pod uwagę, że kierowca samochodu ciężarowego L.J. wykonywał usługi na rzecz przedsiębiorcy na podstawie umowy cywilnoprawnej, to okoliczność ta pozbawiałas przedsiębiorcę wpływu na sposób wykonania przewozu, a tym samym nie miał on wpływu na naruszenie przepisów ustawy. Nie mógł on bowiem wydawać wiążących poleceń przyjmującemu zlecenie co do sposobu wykonania dzieła.

W uzasadnieniach decyzji organów obu stancji zaniechano wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

H. C. w piśmie z dnia [...] r. wskazał, że do naruszenia przepisów ustawy doszło w wyniku samowolnych działań kierowcy L. J.. Przesłuchiwany w charakterze świadka L. J. zeznał, że decyzja o przejeździe drogą krajową nie była jego samowolą, lecz dokonał tego na polecenie "osoby pełniącej funkcję brygadzisty dysponenta". W takiej sytuacji organ powinien przesłuchać także H. C. oraz – po ustaleniu personaliów "osoby pełniącej funkcję brygadzisty dysponenta" – również tę osobę.

Według skarżącego, organy obu instancji nie dokonały wnikliwej oceny zeznań L. J., w szczególności nie skonfrontowały tych zeznań z pozostałym materiałem dowodowym. Opierając się na zeznaniach L. J. , organy ustaliły, że wykonywał on transport na polecenie i pod kierownictwem H. C. oraz jednego z jego kierowników. W tych okolicznościach obowiązkiem organów było zbadanie czy H. C. nie łączyła z L. J. – wbrew nadanej przez strony nazwie – umowa o pracę, a nie umowa o dzieło. Ustalenia w tym zakresie mają kapitalne znaczenie dla oceny prawidłowości nałożenia na H. C. kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

Jeżeli więc przyjąć ustalenia organów, że L. J. wykonywał przewóz na podstawie umowy odpłatnej i w warunkach podporządkowania poleceniom skarżącego, to należałoby uznać, że łączący strony stosunek byłby stosunkiem pracy, co wykluczałoby wymierzenie H. C. kary za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganej licencji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej we W. podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Oceniając decyzję administracyjną według kryterium zgodności z prawem (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm., w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 i art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.p.p.s.a."), sąd administracyjny bada, czy przy wydaniu indywidualnego aktu z zakresu administracji publicznej organy zachowały reguły proceduralne i czy niewadliwie zastosowały normy prawa materialnego odnoszące się do ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 u.p.p.s.a.).

Zarzut strony skarżącej co do braku w rozpoznawanej sprawie podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia na przedsiębiorcę H. C. kary pieniężnej za nieuiszczenie opłaty za przejazd po drodze krajowej nie znajduje uzasadnienia w zebranym materiale dowodowym.

Organy celne prawidłowo bowiem ustaliły i przyjęły, że chodzi przede wszystkim o – przewidziany w art. 42 ust. 1 u.t.d. – obowiązek uiszczenia opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych. Według art. 42 ust. 1 u.t.d., podmioty wykonujące na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przewóz drogowy zobowiązane są do uiszczania opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych, której maksymalna wysokość nie może być wyższa niż równowartość 1.800 euro rocznie, z wyłączeniem:

1) przedsiębiorców wykonujących transport drogowy taksówką;

2) pojazdów transportu kombinowanego;

3) pojazdów realizujących komunikację miejską;

4) zakładów pracy chronionej lub zakładów aktywności zawodowej, w przypadku wykonywania przewozów na potrzeby własne;

5) pojazdów samochodowych o dopuszczalnej masie całkowitej poniżej 12 ton.

Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, by w rozpoznawanej sprawie zaistniała choćby jedna z pięciu wyjątkowych okoliczności wyłączających ustawowy obowiązek ponoszenia stosownych opłat za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Według zaś art. 4 pkt 6a u.t.d., przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11 kwietnia 2006 r., str. 1).

W kontekście ustaleń poczynionych przez organy celne, również skarżący zobowiązany był uiścić stosowną opłatę, a dowód uregulowania tej należności (stosowną kartę opłaty drogowej) kierujący powinien mieć przy sobie i okazywać organom kontroli, stosownie do wymogu określonego w art. 87 ust. 1 w zw. z ust. 2-3 u.t.d., przy czym to na przedsiębiorcy wykonującym przewóz drogowy ciążyła odpowiedzialność za wyposażenie kierowcy wykonującego transport drogowy w wymagane dokumenty, w tym także w kartę opłaty drogowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 maja 2008 r., II GSK 105/08). Brak dowodu uiszczenia należnej opłaty za korzystanie z dróg krajowych w momencie dokonywania kontroli stanowi naruszenie przepisu art. 87 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2005 r., I OSK 214/05, LEX Nr 188977). Skutkiem prawnym niewykonania tych obowiązków przez przedsiębiorcę realizującego przewóz drogowy jest – stosownie do dyspozycji art. 92 ust. 1 u.t.d. – odpowiedzialność administracyjna w postaci kary pieniężnej (w wysokości od 50 zł do 15 000 zł), przy czym wykaz naruszeń obowiązków lub warunków oraz wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik do ustawy (art. 92 ust. 4 u.t.d.). Zgodnie z poz. 4.1 tegoż załącznika, wykonywanie przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty za przejazd po drogach krajowych obwarowane jest karą pieniężną w kwocie [...] zł. Wobec uregulowań zawartych w art. 92 ust. 1 i 4 u.t.d., organy celne miały podstawę do wymierzenia kary w takiej właśnie wysokości. Karę tę ustawodawca określiło sztywno, nie dając organom możliwości jej miarkowania czy też dostosowywania do możliwości płatniczych stron.

Nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym stanie prawnym twierdzenie strony skarżącej, że w rozpoznawanym przypadku odpowiedzialność za wykazane uchybienia powinien ponosić wyłącznie kierowca prowadzący pojazd przedsiębiorcy. Nie można bowiem nie zauważyć, że o odpowiedzialność kierowcy pojazdu samochodowego za naruszenie obowiązków, o których mowa w art. 87 ust. 1 u.t.d., jest odpowiedzialnością odrębną w stosunku do odpowiedzialności przedsiębiorcy, na co wskazuje art. 92a ust. 3 u.t.d., jak również konstrukcja przepisów zawierających obowiązki jakie ciążą na kierowcy (zob. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2009 r., II GSK 1093/08). Zakres odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy różni się od odpowiedzialności kierowcy z tytułu popełnienia wykroczenia. Kierowca odpowiada bowiem za naruszenie – wynikającego z art. 87 ust. 1 u.t.d. – obowiązku posiadania w pojeździe karty opłaty drogowej i to niezależnie od tego, czy przedsiębiorca opłatę taką uiścił czy też nie. Odpowiedzialność przedsiębiorcy zaś jest związana z faktem wykonywania przewozu drogowego bez uiszczenia wymaganej opłaty (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 2 października 2008 r., II SA/Ke 428/08).

Z tych względów należało uznać, że organy celne – nakładając na przedsiębiorcę karę pieniężną za przejazd pojazdu samochodowego po drodze krajowej bez uiszczenia stosownej opłaty – nie dopuściły się zarzucanego im w skardze naruszenia prawa, co musiało prowadzić do oddalenia skargi w tym zakresie (art. 151 u.p.p.s.a.)

Inaczej natomiast przedstawia się kwestia orzeczenia kary za stwierdzony w postępowaniu brak u przedsiębiorcy odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego. W ocenie Sądu, rozstrzygnięcie w tym zakresie zostało podjęte co najmniej przedwcześnie, bez dokładnego wyjaśnienia istotnych w tej sprawie okoliczności. Trzeba bowiem zauważyć, że uzyskanie przez przedsiębiorcę licencji na wykonywanie transportu drogowego jest niezbędne do podjęcia i wykonywania transportu drogowego (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwala tymczasem jednoznacznie stwierdzić, czy przedsiębiorca H. C. , prowadzący działalność pod firmą "A" w S. Z. , należał do kręgu podmiotów (przedsiębiorców) obowiązanych legitymować się w dniu kontroli drogowej licencją, o której mowa w art. 5 ust. 1 u.t.d. W postępowaniu nie wyjaśniono bowiem, po pierwsze, czy skarżący miał w zakresie działania swojego przedsiębiorstwa również wykonywanie transportu drogowego, a ściślej – świadczenie odpłatnych usług przewozowych, transportowych na rzecz osób trzecich (co stanowi istotę wykonywania transportu drogowego), co obligowałoby przedsiębiorcę do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie licencji, po drugie zaś – niezależnie od zadeklarowanej przez przedsiębiorcę sfery działalności gospodarczej – jaki charakter miał przewóz pojazdem przedsiębiorcy kierowanym przez L. J. w dniu [...] r., a więc czy było to odpłatne świadczenie usług transportowych na rzecz konkretnej osobie trzeciej (co obligowałoby przedsiębiorcę do posiadania licencji), czy też – wobec uznania przez organy celne, że transport ten nie spełniał przesłanek określonych w art. 4 pkt 4 u.t.d., a więc nie był przewozem na potrzeby własne – był to inny rodzaj nieodpłatnego transportu, w szczególności zaś przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w art. 4 pkt 4 u.t.d. Nie ma bowiem dostatecznych podstaw prawnych, by przyjmować, że brak przesłanek ujętych w art. 4 pkt 4 u.t.d. powoduje automatyczne przekształcenie się takiego przewozu w zarobkowy przewóz drogowy wymagający licencji.

Przy ponownym rozpatrywaniu sprawy w zakresie obowiązku posiadania przez przedsiębiorcę stosownej licencji rzeczą organów celnych będzie zatem wyjaśnienie zasygnalizowanych przez Sąd wątpliwości.

Ponieważ wszczęte skargą przedsiębiorcy H. C. postępowanie sądowe dało podstawy do postawienia organom celnym zarzutu naruszenia przepisów proceduralnych (art. 122 w zw. z art. 180 § 1 o.p.), które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w części dotyczącej kary za brak licencji, przeto – stosownie do dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) u.p.p.s.a. – należało orzec o uchyleniu zaskarżonej decyzji w tym zakresie. Wobec nieuwzględnienia skargi w pozostałym zakresie orzeczono o jej oddaleniu (art. 151 u.p.p.s.a).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 u.p.p.s.a. w zw. z § 6 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), uwzględniając uchylenie zaskarżonej decyzji w części dotyczącej kary pieniężnej za brak licencji oraz oddalenie skargi w części obejmującej karę pieniężną za nieuiszczenie opłaty za przejazd pojazdu samochodowego po drogach krajowych.

Orzeczenie zawarte w punkcie IV sentencji wyroku znajduje umocowanie w art. 152 u.p.p.s.a.