Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 952/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2011-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 59
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska (spr.) Sędziowie WSA Donata Starosta WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. sprawy ze skargi "A" S.A. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie, I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2009r. nr [...], II. uchyla postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] stycznia 2009r. nr [...], III. określa, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane, IV. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz "A" SA kwotę 200,- zł (dwieście) tytułem zwrotu kosztów sądowych i kwotę 257,- zł (dwieście pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. WSA/wyr.1-sentencja wyroku


UZASADNIENIE

Starosta P. decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę czterotorowej linii elektroenergetycznej 2 x 400kV + 2 x 200kV K. – P. na terenie gminy K., oraz tymczasowego wykorzystania jednego toru 220kV, dla odcinków od granicy gminy M. (działka nr ewid. 198 w K/) do słupa nr 52 (działka nr ewid. 329/1 w K.), od słupa nr 58 (działka nr ewid. 369 w B.) do słupa nr 80-309 (działka nr ewid. 6 w K.) z wyłączeniem odcinków wyżej wymienionej linii na działkach o numerach ewidencyjnych w S. nr 45/1, 44/1, 14, 8/1, 8/4, w Dz. nr 6 oraz w P. nr 40.

Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia [...] września 2005 r., nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyrokiem z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1211/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r., nr [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005r. nr [...] w części w jakiej dotyczą pozwolenia na tymczasowe wykorzystanie jednego toru 220 kV na napięcie 110 kV .W pozostałej części uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzje Starosty P..

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosły "A" S.A.

Wyrokiem z dnia 3 lipca 2007 r., sygn. akt II OSK163/07 Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] na podstawie art. 55 pkt 3 i art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. 2003 r. nr 207, poz. 1126 ze zm.) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. (dalej - PINB) udzielił inwestorowi, "A" S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na użytkowanie inwestycji przewidzianej w wymienionym wyżej pozwoleniu z dnia [...] czerwca 2005 r., tj. na użytkowanie czterotorowej linii elektroenergetycznej 2 x 400 kV + 2 x 220 kV K.-P. na terenie gminy K. oraz na tymczasowe wykorzystanie toru 220 kV na napięcie 110 kV- odcinek od słupa nr 63 do 58 (miejscowość S. i B.) oraz od słupa 52 do 48 (miejscowość K.).

Uwzględniając wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1211/05, postanowieniem z dnia [...] lipca 2008 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wznowił postępowanie w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie powyższych linii elektroenergetycznych.

Decyzją z dnia [...] września 2008 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej linii.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. ( dalej - WINB) po rozpoznaniu odwołania decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz poprzedzające ją postanowienie z dnia [...] lipca 2008 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, co do wystąpienia podstawy wznowieniowej, określonej w art. 145 §1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako Kpa) i wskazał, iż uchylenie zaskarżonej decyzji jest konieczne z uwagi na naruszenie art. 107 §3 Kpa poprzez brak wskazania w jej treści adresata decyzji, co czyni decyzję niewykonalną.

Wyrokiem z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 45/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę "A" S.A. z siedzibą w Poznaniu na powyższą decyzję.

Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1548/09 oddalił skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku.

Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. wznowił postępowanie dotyczące udzielenia pozwolenia na użytkowanie inwestorowi "A" S.A. czterotorowej linii elektroenergetycznej 2 x 400 kV + 2 x 220 kV K. – P. na terenie gminy K. oraz tymczasowego wykorzystania toru 220 kV na napięcie 110 kV odcinek od słupa nr 63 do 58 (miejscowość S. i B.) oraz od słupa 52 do 48 (miejscowość K.).

Decyzją z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 151 § 1 ust. 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej kpa) uchylił decyzję własną z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie oraz odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej. W uzasadnieniu organ wskazał, iż ze względu na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt II SA/Po 1211/05 dotyczącym wydanej przez Starostę P. decyzji pozwolenia na budowę przedmiotowej linii elektroenergetycznej stwierdził w części nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2005 r. (znak [...]) utrzymującej decyzję pozwolenia na budowę wydanej przez Starostę P. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty P. z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] , w pozostałej części uchylił decyzję Wojewody [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty P. o pozwoleniu na budowę, w związku z tym w niniejszej sprawie ma zastosowanie ma zastosowanie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Nadto podniósł, iż zgodnie z art. 146 § 1 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 8 kpa nie może nastąpić jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Termin określony w art. 146 § 1 kpa został zachowany, zatem jest możliwe uchylenie decyzji ostatecznej z dnia [...] sierpnia 2006r.

W zakreślonym terminie odwołanie od powyższej decyzji wniosły "A" S.A. zarzucając jej :

- rażące naruszenie art.156 § 1 pkt 2 kpa poprzez zmianę adresata decyzji na etapie ponownego rozpoznania sprawy,

- naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 kpa bowiem żaden przepis prawa nie zalicza uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę jako przesłanki uzyskania pozwolenia na użytkowanie,

- art. 146 § 2 kpa bowiem nawet gdyby przyjąć, że istniały wystarczające podstawy do wznowienia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie, to i tak postępowanie to w istocie musiałoby prowadzić do wydania decyzji odpowiadającej dotychczasowej decyzji,

- art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego bowiem w niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek uniemożliwiająca wydanie pozwolenia na użytkowanie,

-art. 7, 10, 77, 81 kpa poprzez m. in. niezapewnienie stronie udziału w postępowaniu, nie podjęcie wszystkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy

Wskazując na powyższe, strona wniosła o uchylenie decyzji organu I instancji z dnia 13 lutego 2009 r. oraz umorzenie postępowania w pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji odmawiającej uchylenia pozwolenia na użytkowanie.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 2 oraz 104 kpa uchylił decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 2009 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2006 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wydana została w oparciu o inna decyzję, która następnie została uchylona (art. 145 § 1 pkt 8 kpa) dlatego w pełni było uzasadnione wznowienie z urzędu przez PINB postępowania zakończonego ostateczną decyzją o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. Nadto organ wskazał, że gwarantowana w art. 10 § 1 kpa zasada czynnego udziału strony w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie swoich interesów. Decyzja z dnia [...] sierpnia 2006r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie linii elektroenergetycznej przeszła na mocy podziału spółki "C" na "A" SA. Z opublikowanego w Monitorze Sądowym i Gospodarczym z dnia 5 października 2007r. Nr 194 poz. 12425 planu podziału spółki "C" SA (pkt 8.3.1.) wynika, że: "wszystkie decyzje administracyjne (w szczególności koncesje, zezwolenia, ulgi) związane ze składnikami wydzielonego majątku wydane po 1 stycznia 2001r. lub przed tą datą, jeżeli dotychczasowe przepisy przewidują ich przejście na spółkę przejmującą, przechodzą na Spółkę Przejmującą z mocy prawa (...)" W tabeli nr 7 w/w publikacji wymieniona jest decyzja PINB dla powiatu p. z dnia [...] 08.2006r. (znak [...]) (poz. 352). W zaskarżonej decyzji prawidłowo określono adresata decyzji – "A" SA, niemniej decyzja doręczona została: ""A" "B" S.A. M. 71, 60-354 P.", podczas gdy organ I instancji wiedział o tym, że siedziba spółki "A" SA znajduje się w innym miejscu niż wskazany w rozdzielniku decyzji, a nadto "B" SA nie jest już stroną postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Bez wątpienia zaskarżona decyzja nie została doręczona stronie- "A" SA, zatem postępowanie, w którym wydano zaskarżoną decyzję jest dotknięte wadą określoną w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Skoro wada ta została dostrzeżona w toku postępowania odwoławczego, to musi być ona wzięta pod uwagę przez organ odwoławczy i skutkować uchyleniem decyzji oraz przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji (art. 138 § 2 kpa). Nadto zgodnie z art. 59 ust. 7 ustawy Prawo budowlane stroną w postępowaniu, w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest poza sporem, pozostaje zatem A. i Z. M., G. i S. J., B. B. i A. W.- G. posiadają w prowadzonym postępowaniu jedynie interes faktyczny, który jednak nie jest poparty przepisami prawa materialnego i jako taki nie uprawnia do bycia stroną wznowionego postępowania zakończonego decyzją o pozwoleniu na użytkowanie z dnia [...] sierpnia 2006r.

Skargę na powyższą decyzję wniosły "A" S.A. zarzucając jej:

1. rażące naruszenie prawa polegające na wydaniu decyzji w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy wszczętej i prowadzonej w stosunku do podmiotu niebędącego stroną w sprawie,

2. rażące naruszenie prawa polegające na zmianie strony postępowania na etapie ponownego rozpatrywania tej samej sprawy administracyjnej,

3. naruszenie art. 138 § 2 kpa poprzez przekazanie do ponownego rozpatrzenia sprawy zakończonej decyzją dotkniętą wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 4 kpa, która to sprawa powinna zostać umorzona, oraz naruszenie art. 138 § 2 pkt 2 kpa poprzez jego niezastosowanie w ww. sytuacji,

4. naruszenie art. 138 § 2 pkt 2 kpa w zw. z art. 145 § 1 pkt 8 kpa i art. 146 § 2 kpa poprzez wydanie decyzji kasatoryjnej, gdy z samej treści postanowienia i decyzji organu I instancji wynikało, że nie występują podstawy do wznowienia postępowania ani uchylenia dotychczasowej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Wskazując na powyższe strona wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2009 r. nr [...]e w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2009 r., nr [...] w całości, uchylenie w całości postanowienia z [...] stycznia 2009 r. i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając zarzut nieważności postępowania skarżąca podniosła, że zarówno postanowienie PINB z dnia [...] grudnia 2008 r. o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, jak i decyzja PINB z dnia [...] lutego 2009 r. oraz decyzja WINB z dnia [...] czerwca 2009 r. dotknięte są wadą nieważności, gdyż wydane zostały z rażącym naruszeniem prawa polegającym na ponownym rozpatrzeniu sprawy wszczętej i prowadzonej w stosunku do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, tj. "B" S.A. Postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte i było prowadzone w stosunku do podmiotu nieposiadającego przymiotu strony postępowania. Było ono prowadzone wobec "B" S.A., podczas gdy inwestorem i adresatem pozwolenia na użytkowanie, a tym samym stroną (jedyną) w sprawie o wznowienie postępowania, są "A" S.A. Oznaczenie strony postępowania jest jednym z zasadniczych elementów określających sprawę administracyjną w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Postępowanie, które błędnie toczy się w stosunku do osoby nie będącej stroną, nie może być w żaden sposób konwalidowane, ale winno być umorzone jako bezprzedmiotowe, w szczególności nie można w tej samej sprawie administracyjnej "zamienić" strony postępowania. Wada polegająca na błędnym określeniu strony postępowania skutkuje nieważnością decyzji z mocy art. 156 § 1 pkt 4 kpa, co w trybie odwoławczym stanowi podstawę do rozstrzygnięcia polegającego na uchyleniu zaskarżonej decyzji i umorzeniu postępowania. Organ II instancji wydając decyzje kasatoryjną rażąco naruszył art. 138 § 2 kpa. Jak wynika z literalnego brzmienia art. 138 § 2 kpa organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Postępowanie wyjaśniające zmierza do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i nie obejmuje kwestii oznaczenia strony, gdyż ta druga kwestia musi być już ustalona dla samego zainicjowania postępowania administracyjnego. W konsekwencji zastosowania się organu I instancji do decyzji organu II instancji przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia (decyzji WINB z dnia [...] listopada 2008 r.), zarówno decyzja wydana dnia [...] lutego 2009 r., jak i poprzedzające ją postanowienie rażąco naruszają prawo.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 kpa, 146 § 2 kpa, 151 § 1 pkt 1 kpa, 151 § 2 kpa oraz art. 59 prawa budowlanego skarżąca podniosła, iż w postanowieniu o wznowieniu postępowania administracyjnego oraz w uzasadnieniu decyzji PINB z dnia [...] lutego 2009 r., którą organ powiatowy, w trybie wznowienia postępowania administracyjnego, uchylił własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2006 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie linii elektroenergetycznej 2x400 kV + 2x220 kV K. – P. i jednocześnie odmówił udzielenia pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej linii elektroenergetycznej, PINB wskazał, że wznowione postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na użytkowanie zostało wszczęte z powodu uchylenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu decyzji Starosty P. o pozwoleniu na budowę, jak również utrzymującej ją w mocy decyzji Wojewody [...] oraz stwierdzenia przez Sąd nieważności tych decyzji w tej części, w której dotyczyły one tymczasowego wykorzystania jednego toru 220 kV na napięcie 110 kV, a więc na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Zgodnie z tym przepisem w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Przyjęcie przez PINB, a w ślad za nim przez WINB w zaskarżonej decyzji, istnienia podstawy wznowienia jest wadliwe, a wynika ono z błędnego założenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę była podstawą wydania pozwolenia na użytkowanie. Tym samym organy bezzasadnie przyjęły, że okoliczność uchylenia pozwolenia na budowę na skutek ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2006 r. stanowi przesłankę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a zatem wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Żaden przepis obowiązującego prawa, w tym w szczególności ustawy - Prawo budowlane, o treści obowiązującej zarówno w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jak i obecnie, nie zalicza uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę do przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Tym samym nie można stwierdzić, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 8 kpa, 146 § 2 kpa, 151 § 1 pkt 1 kpa , 151 § 2 kpa oraz art. 59 prawa budowlanego skarżąca wskazała m. in., iż przez PENTB, a w ślad za nim przez WINB w zaskarżonej decyzji, istnienia podstawy wznowienia jest wadliwe, a wynika ono z błędnego założenia, że decyzja o pozwoleniu na budowę była podstawą wydania pozwolenia na użytkowanie. Tym samym organy bezzasadnie przyjęły, że okoliczność uchylenia pozwolenia na budowę na skutek ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 20 września 2006 r. stanowi przesłankę do zastosowania art. 145 § 1 pkt 8 kpa, a zatem wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie. Żaden przepis obowiązującego prawa, w tym w szczególności ustawy - Prawo budowlane, o treści obowiązującej zarówno w dacie wydawania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, jak i obecnie, nie zalicza uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę do przesłanek uzyskania pozwolenia na użytkowanie. Tym samym nie można stwierdzić, że decyzję o pozwoleniu na użytkowanie wydaje się w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę.

Z literalnego brzmienia przepisów prawa budowlanego nie wynika obowiązek załączenia pozwolenia na budowę do wniosku o pozwolenie na użytkowanie. Pozwolenie na budowę nie znajduje się w katalogu określonym w art. 57 Prawa budowlanego. Uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę - po wydaniu pozwolenia na użytkowanie - "nie ma znaczenia dla oceny, czy wykonany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt zrealizowany został zgodnie z warunkami tego pozwolenia". Co więcej, uchylenie pozwolenia na budowę w wyniku zaskarżenia tej decyzji po wykonaniu robót na podstawie tego pozwolenia na gruncie przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego nie stanowi przeszkody do prowadzenia postępowania w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie oraz, co wydaje się naturalną konsekwencją spełnienia wymagań określonych prawem, wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Ponadto decyzja o pozwoleniu na użytkowanie w niniejszej sprawie wydana została po spełnieniu przez inwestora wszelkich wymagań określonych przez prawo, o których mowa powyżej, a także w dacie, gdy pozwolenie na budowę pozostawało w obrocie prawnym. W sytuacji wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, inwestor jest uprawniony do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, o ile rozpoczęcie użytkowania obiektu uzależnione jest od uzyskania takiego pozwolenia. Również z samej treści decyzji nie wynika, jakoby była ona oparta na decyzji o pozwoleniu na budowę.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r. Sąd zawiesił postępowanie, które zostało podjęte na mocy postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r.

Na rozprawie w dniu 23 marca 2011 r. pełnomocnik skarżącej cofnął zarzuty określone w art. 1- 3 skargi, a to z uwagi na treść wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną od wyroku z dnia 3 czerwca 2009 r. sygn. akt II SA/Po 45/09 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu oddalającego skargę na decyzję WINB z dnia [...] listopada 2008 r., a uczestniczka postępowania wniosła o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej Ppsa) polega na badaniu zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu istotnie wpływającym na wynik sprawy. Przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 134 § 1 Ppsa, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw, doszedł do przekonania, iż kontrolowana decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, iż rozpatrzenie sprawy nastąpiło przed organem II instancji i Sądem w oparciu o niepełne, nadesłane przez WINB akta administracyjne sprawy. W ocenie Sądu charakter sprawy, treść zaskarżonej decyzji oraz skargi i podniesionych w niej zarzutów pozwalały rozpatrzeć sprawę w oparciu o akta sprawy nadesłane przez WINB.

Zgodnie z zasadą trwałości decyzji ostatecznej wyrażoną w art. 16 Kpa, uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej, stwierdzenie jej nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. To oznacza, że zastosowanie każdego z przewidzianych kodeksem lub ustawą szczególnych trybów nadzwyczajnych prowadzących do wzruszenia decyzji ostatecznej, jako wyjątku od zasady trwałości decyzji ostatecznej możliwe jest wyłącznie w przypadkach ściśle przewidzianych przepisami regulującymi te tryby. Zamknięty katalog podstaw wznowienia postępowania został zawarty przez ustawodawcę w art. 145 § 1 oraz art. 145a kpa. Przesłanki te określone są w sposób enumeratywny i mają charakter obligatoryjny. Dlatego nie można wznowić postępowania w innym przypadku niż określonym w powyższym przepisie. Zgodnie z art. 145 § kpa wznowienie postępowania jest możliwe jeżeli:

1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe,

2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa,

3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27,

4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu,

5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję,

6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu,

7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2),

8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Zgodnie z art. 145a § 1 kpa można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja.

W niniejszej sprawie zarówno organ I instancji jak i organ II instancji przyjęły, iż skoro decyzja PINB z dnia [...] sierpnia 2006 r. o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie wydana została w oparciu o inną decyzję, która następnie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 14 września 2006 r. sygn. akt II SA/Po 1211/05 dlatego w pełni było uzasadnione wznowienie z urzędu przez PINB postępowania zakończonego ostateczna decyzja o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

W myśl art. 145 § 1 pkt 8 kpa, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 października 2006 r., sygn. akt II GSK 156/06 "Związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 kpa, można zobrazować jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką, których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). Podkreślić przy tym trzeba, iż wydanie drugiej decyzji nie będzie możliwe bez wcześniejszego wydania decyzji pierwszej. Językowy sens pojęcia "w oparciu" można przy tym scharakteryzować zwrotem: "na podstawie", co wprost wskazuje, iż jakaś rzecz/stan (tu decyzja) znajduje uzasadnienie czy wręcz merytoryczne umocowanie w jakiejś innej rzeczy/stanie (również decyzji). Pojęcie użyte przez ustawodawcę w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. należy zatem rozumieć szeroko, jako związek pomiędzy decyzjami bądź decyzjami i orzeczeniem sądu administracyjnego." ( LEX nr 276701).

Należy wskazać, że roboty budowlane objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę można rozpocząć tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego), a inwestor zobowiązany jest prowadzić roboty budowlane w sposób nieodbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, w tym także w zatwierdzonym projekcie budowlanym. O ile, więc inwestor wykona roboty budowlane zgodnie z ustaleniami i warunkami pozwolenia oraz w okresie ważności pozwolenia budowlanego, nie można zarzucić inwestorowi realizacji tych robót niezgodnie z przepisami.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest "końcowym etapem procesu inwestycyjnego skierowanym na sprawdzenie, czy zrealizowany obiekt jest zgodny z obiektem projektowanym, na który organ administracyjny udzielił pozwolenia budowlanego, a więc z tym, co zakładano na etapie wstępnym procesu inwestycyjnego." (wyrok NSA z dnia 27 kwietnia 2010 r., II OSK 660/09).

W wyroku dnia 15 czerwca 2007 r. (sygn. akt II OSK 975/06, LEX nr 338615) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał (Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela wyrażony w tym wyroku pogląd), iż w sytuacji wykonania robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i w okresie ważności tego pozwolenia, uprawnia to inwestora do wystąpienia z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, o ile rozpoczęcie użytkowania obiektu uzależnione jest od uzyskania takiego pozwolenia. Obowiązkiem zaś właściwego organu jest stwierdzenie na miejscu budowy, co winno zostać utrwalone protokołem, zgodność wykonania obiektu z warunkami zabudowy oraz warunkami pozwolenia na budowę. Późniejsze wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Sądu Administracyjnego decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma znaczenia dla oceny, czy wykonany na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę obiekt zrealizowany został zgodnie z warunkami tego pozwolenia.

Z przepisu art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego wynikają jednoznacznie wymogi, które winny zostać spełnione, aby inwestor uzyskał decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. Wśród tych wymogów nie mieści się wylegitymowanie się przez inwestora prawomocną decyzją o pozwoleniu na budowę

Stosownie bowiem do art. 59 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2006, Nr 156 poz. 1118 z późn. zm.) właściwy organ wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a. Właściwy organ przeprowadza na wezwanie inwestora obowiązkową kontrolę budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę. Kontrola, o której mowa w ust. 1 obejmuje sprawdzenie:

1) zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;

2) zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:

a) charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji,

b) wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,

c) geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),

d) wykonania urządzeń budowlanych,

e) zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie obiektu zgodnie z przeznaczeniem,

f) zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne, w szczególności poruszające się na wózkach inwalidzkich - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego wielorodzinnego;

3) wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa pożarowego;

4) w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych - wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;

5) uporządkowania terenu budowy ( art. 59a powyższej ustawy).

Natomiast w myśl art. 59 ust. 5 Prawa budowlanego właściwy organ, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.

Wskazać należy także, że warunku takiego nie zawiera również przepis art. 57 ustawy - Prawo budowlane określający, jakie dokumenty inwestor obowiązany jest dołączyć do wniosku o pozwolenie na użytkowanie obiektu.

Biorąc powyższe pod uwagę, w ocenie Sądu, między decyzją o pozwoleniu na budowę czterotorowej linii elektroenergetycznej 2x400 kV + 2x220 kV Kromolice – P. na terenie gminy K. oraz tymczasowego wykorzystania toru 220 kV odcinek od słupa nr 63 do 58 (miejscowość S. i B.) oraz od słupa 52 do 48 (miejscowość K.), a decyzją o pozwoleniu na użytkowanie ww. inwestycji nie istnieje związek, o którym mowa w art. 145 § 1 pkt 8 kpa.

W ocenie sądu rozpoznającego niniejszą sprawę tak organ I instancji, jak i organ odwoławczy w sposób niedostateczny wyjaśnił okoliczności stanu faktycznego sprawy, spowodowane niedopełnieniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego sprawy, czym naruszył postanowienia art. 7, 77 § 1 i 80, 107 § 3 kpa. Organy obu instancji w uzasadnieniu swoich rozstrzygnięć w żaden sposób nie wykazały dlaczego uznały, iż zachodzą przesłanki do wznowienia postępowania. Organ I instancji nie wskazał jakimi przesłankami kierował się przy rozstrzygnięciu sprawy co do istoty tzn. jakimi przesłankami się kierował przy odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie. Wskazać także należy, iż obowiązkiem organu odwoławczego przy uzasadnianiu decyzji jest ustosunkowanie się do wszystkich zarzutów podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania. Tymczasem organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji ograniczył się wyłącznie do kontroli decyzji pierwszej instancji pod kątem niektórych zarzutów odwołania.

Do powyższych uwag organy winny się zastosować przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c w zw. z art. 135 Ppsa, orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla powiatu p. z dnia [...] lutego 2009 r. oraz postanowienia Powiatowego Inspektora nadzoru Budowlanego dla powiatu p. o wznowieniu postępowania. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 Ppsa, a o wykonalności orzeczenia na podstawie art. 152 Ppsa.