Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt I SA/Gd 1659/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2015-04-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.29 ust.1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18 art.73 ust, 1,4,5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędziowie Sędzia WSA Marek Kraus, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Bednarczyk, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi F.W. na decyzję Dyrektora Pomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 17 października 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 rok 1. oddala skargę; 2. przyznaje ze Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata K.W. kwotę brutto 738 zł (siedemset trzydzieści osiem złotych) tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

F.W. w dniu 9 maja 2005 r. złożył do Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany w dalszej części uzasadnienia Kierownikiem ARiMR lub organem pierwszej instancji) wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Decyzją z dnia 20 kwietnia 2006 r. Kierownik ARiMR przyznał stronie płatność ONW w wysokości [...] zł, do powierzchni deklarowanej.

W związku z wyjściem na jaw nowych okoliczności faktycznych, istniejących w dniu wydania decyzji, lecz nieznanych organowi orzekającemu w sprawie, Kierownik ARiMR postanowieniem z dnia 21 stycznia 2011 r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone decyzją z dnia 20 kwietnia 2006 r. w sprawie przyznania F.W. płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, organ pierwszej instancji decyzją z dnia 15 listopada 2011 r. stwierdził, że decyzja z dnia 20 kwietnia 2006 r. w przedmiocie przyznania płatności na rok 2005 została wydana z naruszeniem prawa.

Decyzją z dnia 31 stycznia 2012 roku Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zwany w dalszej części uzasadnienia Dyrektorem ARiMR lub organem odwoławczym) uchylił w całości decyzję Kierownika ARiMR z dnia 15 listopada 2011 r. i stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia 20 kwietnia 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa.

Na powyższą decyzję Dyrektora ARiMR F.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2012 r. (sygn. akt I SA/Gd 349/12) oddalił skargę.

Pismem z dnia 24 kwietnia 2014 r. Kierownik ARiMR zawiadomił F.W. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005.

Decyzją z dnia 14 lipca 2014 r. Kierownik ARiMR ustalił F.W. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 przyznanych na mocy decyzji z dnia 20 kwietnia 2006 r. w łącznej wysokości [...] zł.

Po rozpatrzeniu niesionego przez stronę odwołania decyzją z dnia 17 października 2014 r. Dyrektor ARiMR utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w następstwie wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji z dnia 20 kwietnia 2006 roku na podstawie której przyznano i wypłacono F.W. płatność w wysokości [...] zł, uzasadnione stało się ustalenie kwoty nienależnie pobranej płatności. Dyrektor ARiMR wskazał również, że w sprawie nie zaistniały przesłanki z art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. L 141 z 30.4.2004 ze zm.) – dalej w skrócie zwanego Rozporządzeniem 796/2004, określające sytuacje, w których nie istnieje obowiązek zwrotu przyznanej płatności. Organ odwoławczy wskazał, że płatności wypłacone na podstawie decyzji Kierownika ARiMR z dnia 20 kwietnia 2006 r., nie wynikały z pomyłki organu, albowiem organ przyznając płatność wydał decyzję w oparciu o materiał dowodowy, który nie wskazywał na to, że działki zadeklarowane we wniosku o przyznanie płatności na rok 2005 przez F.W. uprawiali dzierżawcy.

Organ odwoławczy zgodził się także z tym, że w sprawie nie zaistniały przesłanki przedawnienia, o których mowa w art. 73 ust. 5 Rozporządzenia 796/2004. Płatność uznana za nienależnie pobraną została dokonana w dniu 15 maja 2006 r., natomiast decyzja Kierownika ARiMR stwierdzająca wydanie decyzji z naruszeniem prawa, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie w dniu 23 listopada 2011 r., a więc przed upływem dziesięciu lat od daty płatności. Jednocześnie, zdaniem Dyrektora ARiMR, nie można uznać, że w przedmiotowej sprawie strona działała w dobrej wierze, co uzasadniałoby przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu wskazanego w przywołanym przepisie. O działaniu w dobrej wierze nie może bowiem świadczyć okoliczność, że w czasie ubiegania się o płatności obszarowe i otrzymania płatności rolnik miał świadomość, iż otrzymał płatności do powierzchni, której nie użytkował, a wypłacaną płatność przekazywał dzierżawcom. Ponadto F.W. składając wniosek o przyznanie płatności złożył podpis pod oświadczeniem wskazującym, że znane mu są zasady przyznawania płatności. Oznacza to, że miał świadomość tego, iż przysługują one tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych.

Organ odwoławczy wskazał również, że istniały podstawy do wznowienia postępowania, albowiem wyszły na jaw nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy a nieznane Kierownikowi ARiMR w dniu wydania decyzji w przedmiocie przyznanej płatności na rok 2005. Po wydaniu decyzji ustalone bowiem zostało, że grunty, do których przyznane zostały płatności oddane zostały przez F.W. w dzierżawę innym osobom.

Dyrektor ARiMR zwrócił także uwagę na to, że dla rozstrzygnięcia bez znaczenia pozostawał fakt, iż tytuł własności do gospodarstwa rolnego przysługiwał małżonkom, a nie tylko F.W. Jak bowiem wynika z akt sprawy, żona skarżącego wyraziła zgodę na wpisanie do ewidencji producentów swojego męża F.W. Wniosek został złożony przez F.W., jemu przyznane zostały płatności a zatem od tej osoby można domagać się całości zwrotu przyznanej sumy. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy bez znaczenia pozostawały okoliczności związane ze stanem zdrowia beneficjenta.

W skardze na rozstrzygnięcie organu odwoławczego F.W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji wskazując, że mimo ciężkiego stanu zdrowia skarżącego wszczęte zostało postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności. Strona zarzuciła, że w skutek błędów popełnionych przez pracowników Biura Powiatowego ARiMR, naruszono zasadę wyrażoną w art. 8 kodeksu postepowania administracyjnego. Podtrzymał także zarzut dotyczący przedawnienia prawa do domagania się zwrotu przyznanych płatności. Strona zarzuciła również, że niezasadnie kwestionuje się dobrą wiarę skarżącego, skoro skarżący uzyskał odpowiednie informacje co do składania wniosku o przyznanie płatności od przedstawicieli Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W ocenie Sądu skarga F.W. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu powodującym konieczność wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu była zasadność orzeczenia przez organy administracyjne obowiązku zwrotu przyznanej F.W. płatności na rok 2005, z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Argumentacja skarżącego oparta została na twierdzeniu, że w sprawie doszło do przedawnienia prawa do wydania decyzji w przedmiocie zwrotu płatności, albowiem skarżący składając stosowny wniosek o przyznanie płatności działał w dobrej wierze. Ponadto zdaniem strony, brak obowiązku zwrotu wynika z faktu, że przyznanie płatności było konsekwencją nieprawidłowych działań organu informującego stronę w sposób błędny, o prawie do jej uzyskania. Strona stoi także na stanowisku, że obowiązkiem zwrotu może zostać objęta jedynie połowa przyznanej kwoty, albowiem płatność przyznana została do gospodarstwa rolnego, które stanowiło współwłasność małżonków W.

Z powyższym stanowiskiem strony nie sposób się zgodzić.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że rozstrzygnięcie Dyrektora ARiMR w przedmiocie wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie przyznanej płatności na rok 2005, było przedmiotem kontroli sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2012 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Gd 349/12, oddalił skargę F.W. na decyzję Dyrektora ARiMR z dnia 31 stycznia 2012 roku stwierdzającą, że decyzja Kierownika ARiMR z dnia 20 kwietnia 2006 r. została wydana z naruszeniem prawa. Tym samym Sąd potwierdził prawidłowość stanowiska organu w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie płatności przyznanej F.W. na rok 2005, z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

Jak stanowi treść art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 Nr 98, poz. 634 ze zm.) - zwanej dalej ustawą o ARiMR, ustalenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych pochodzących z funduszy Unii Europejskiej, krajowych, przeznaczonych na współfinansowanie wydatków realizowanych z funduszy Unii Europejskiej, finansowanie przez Agencję pomocy przyznawanej w drodze decyzji administracyjnej - następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Z zacytowanej treści przepisu wynika wprost, że przedmiotem postępowania toczącego się przez Prezesem ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy, a następnie określenie kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków. Ustalenie, czy przyznane uprzednio kwoty pomocy, czy płatności były przyznane nienależnie lub w nadmiernej wysokości może wynikać z ustaleń dokonanych w toku postępowania toczącego się na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jak i z ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniach nadzwyczajnych w przedmiocie przyznania płatności lub pomocy. W tej drugiej sytuacji zadaniem Prezesa Agencji nie jest kontrolowanie zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne.

Należy wskazać, że przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Dyrektora ARiMR z dnia 17 października 2014 r. oraz poprzedzająca ją decyzja Kierownika ARiMR z dnia 14 lipca 2014 r., ustalające F.W. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005. Dlatego Sąd oceniał tylko działania organu administracyjnego podejmowane w toku postępowania zakończonego zaskarżonymi orzeczeniami. Inaczej mówiąc, kontrola sądowa ograniczała się do tych czynności, które podjęto od wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd nie dopatrzył się w działaniu organu ani naruszenia norm prawa materialnego ani też naruszenia przepisów postępowania, które mogłyby skutkować uwzględnieniem skargi.

Przedmiotem kontroli postępowania opartego o art. 29 ust. 1 ustawy jest zbadanie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej i nastąpi ich wypłata, a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego. Natomiast środki te należy dochodzić od podmiotu, który je otrzymał. Podkreślić raz jeszcze należy, iż w takim przypadku zadaniem właściwego organu jest ustalenie, czy wyeliminowanie prawnie jest skuteczne i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

W niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący otrzymał nienależnie środki publiczne za 2005 rok z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, które pochodziły ze środków Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej czyli z funduszu, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 lit. 2 ustawy o ARiMR. W tym stanie organ zobligowany był wydać decyzję w przedmiocie zwrotu nienależnych płatności.

Obowiązek zwrotu nienależnej płatności wynika z art. 73 ust. 1 Rozporządzenia 796/2004, który stanowi, że w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Przepis art. 73 Rozporządzenia 796/2004 w kolejnych ustępach wskazuje jednak na te sytuacje, kiedy obowiązek zwrotu nienależnego świadczenia zostaje wyłączony.

Jak stanowi ust. 4 tego przepisu, obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Pomyłka organu, o jakiej mowa w przywołanym przepisie, może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych organ wyliczył kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. W takiej sytuacji rolnik byłby zwolniony z obowiązku zwrotu nienależnej płatności przekraczającej prawidłowo wyliczoną kwotę nadpłaty i to pod warunkiem, że błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Trzeba bowiem pamiętać, że za rzetelność danych we wniosku o przyznanie każdej płatności, odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli (zob. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., II GSK 609/09, dostępny na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query).

W ocenie Sądu, w przedmiotowej sprawie zasadnie przyjęto, że nie zaistniały przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 4 Rozporządzenia 796/2004, skutkujące brakiem obowiązku zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranej płatności za 2005 r. Przyznanie F.W. płatności nie było bowiem następstwem pomyłki organu ARiMR, lecz efektem zadeklarowania przez skarżącego działek rolnych, których nie był faktycznym użytkownikiem. Kierownik ARiMR w dacie przyznawania i wypłaty płatności kierował się danymi wskazanymi we wniosku o przyznanie płatności i w związku z tym nie można mówić o błędzie organu.

Trafne jest także rozstrzygnięcie organu odwoławczego, który uznał, że w sprawie nie zaistniały przesłanki wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie przyznanej płatności, o jakich mowa w art. 73 ust. 5 Rozporządzenia nr 796/2004. Przepis ten stanowi, że obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Jednakże jeśli beneficjent działał w dobrej wierze, okres wskazany akapicie pierwszym jest ograniczony do czterech lat.

Po pierwsze okres pomiędzy datą płatności a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o nieuzasadnionym charakterze płatności nie był w przedmiotowej sprawie dłuższy niż dziesięć lat. Nienależnie przyznana płatność przekazana została na rachunek bankowy skarżącego w dniu 15 maja 2006 r., natomiast decyzja Kierownika ARiMR z dnia 15 listopada 2011 r. w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z dnia 20 kwietnia 2006 r. z naruszeniem prawa, stanowiąca pierwsze powiadomienie beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności, została doręczona stronie w dniu 23 listopada 2011 r., a zatem przed upływem wskazywanego terminu.

Jednocześnie w przedmiotowej sprawie nie można uznać, iż strona działała w dobrej wierze, co mogłoby stanowić podstawę do przyjęcia krótszego (czteroletniego) okresu między datą płatności pomocy a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta o niezasadnym charakterze płatności.

Jak przyjmuje się zgodnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, dobra lub zła wiara beneficjenta płatności wiąże się ze sferą faktów i ich oceną. Dla oceny dobrej lub złej wiary istotna jest świadomość beneficjenta. Generalnie przyjmuje się, że dobra wiara polega na usprawiedliwionym w danych okolicznościach przekonaniu, że podmiotowi przysługuje prawo czyli, że działał zgodnie z prawem. Może to być więc błędne, ale w danych okolicznościach usprawiedliwione przekonanie, że działa zgodnie z prawem. Dobra wiara jest oparta na przesłankach obiektywnych, wywodzących się ze stosunku będącego podstawą i przyczyną konkretnego stanu faktycznego. W dobrej wierze jest ten, kto powołuje się na pewne prawo lub stosunek prawny mniemając, że to istnieje, choćby mniemanie to było błędne, jeżeli tylko błędność mniemania należy w danych okolicznościach uznać za usprawiedliwioną. W złej wierze jest ten, kto powołując się na pewne prawo lub stosunek prawny wie, że owo prawo lub stosunek prawny nie istnieje, albo też wprawdzie tego nie wie, ale jego braku wiedzy w danych okolicznościach nie można uznać za usprawiedliwiony. Zła wiara występuje gdy brak świadomości o nieistnieniu pewnego prawa lub stosunku jest "wynikiem niedbalstwa, niezachowania normalnej w danych okolicznościach staranności". W złej wierze działa ten, kto nie wie o prawie, ale przyjąć należy, że wiedziałby gdyby się zachował należycie, a więc gdyby w konkretnej sytuacji postępował rozsądnie i zgodnie z zasadami współżycia społecznego (zob. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 1209/11, Lex nr 1137853).

W niniejszej sprawie, wbrew twierdzeniom strony, trafna jest ocena zawarta w zaskarżonej decyzji, że nie sposób przyjąć, iż w okolicznościach przedmiotowej sprawy F.W. działał w dobrej wierze ubiegając się i przyjmując przyznaną płatność. Jak bowiem słusznie zwrócono uwagę w zaskarżonej decyzji F.W. składając wniosek o przyznanie płatności na rok 2005 nie był faktycznym użytkownikiem gruntów rolnych zadeklarowanych we wniosku, co stanowiło warunek konieczny jej przyznania. Ponad skarżący składając wniosek o płatność, złożył podpis pod oświadczeniem, że znane mu są zasady przyznawania płatności oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania na piśmie Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, między innymi o każdym fakcie, który miał wpływ na nienależne przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. W rezultacie F.W. potwierdził znajomość powyższych zasad w tym m. in., że płatności bezpośrednie z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005 przysługują tylko tym podmiotom, które są faktycznymi użytkownikami gruntów rolnych (utrzymywanych w dobrej kulturze rolnej), zaś uzyskane płatności, uznane następnie za nienależnie pobrane, podlegają zwrotowi.

W świetle powyższych ustaleń, nie sposób przyjąć, że skarżący mógł działać w błędnym, ale usprawiedliwionym przekonaniu, że może on być beneficjentem płatności na rok 2005, skoro znane mu były zasady przyznawania płatności, co skarżący potwierdził w treści wniosku o płatności. W konsekwencji, wobec tego, że w niniejszej sprawie skarżący nie działał w dobrej wierze, nie znajdował zastosowania 4-letni, lecz 10-letni okres przedawnienia wynikający z art. 73 ust. 5 rozporządzenia 796/2004. Tym samym żądanie zwrotu płatności za rok 2005 objęte zaskarżoną decyzją jest w pełni uzasadnione także w świetle powołanego przepisu.

Nie ma również racji skarżący, że obowiązkiem zwrotu powinna być objęta jedynie połowa kwoty wskazanej w decyzji, albowiem w pozostałym zakresie należało wydać odrębną decyzję w stosunku do żony skarżącego z uwagi na fakt, że płatność przyznana została do gospodarstwa rolnego wchodzącego do wspólności majątkowej małżeńskiej. Należy bowiem wyjaśnić, że beneficjentem płatności, a tym samym stroną we wszelkich postępowaniach dotyczących tej płatności, jest producent rolny. Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) producent podlega wpisowi do ewidencji producentów na podstawie złożonego wniosku. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1 ww. ustawy). W przypadku małżonków oraz podmiotów będących współposiadaczami gospodarstwa rolnego nadaje się jeden numer identyfikacyjny; numer identyfikacyjny nadaje się temu z małżonków lub współposiadaczy, co do którego współmałżonek lub współposiadacz wyrazili pisemną zgodę (art. 12 ust. 4 ww. ustawy). W konsekwencji tylko ten podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie płatności. Jednocześnie decyzja wskazująca na obowiązek zwrotu płatności przyznanej producentowi rolnemu powinna obejmować całą kwotę nienależnego świadczenia, niezależnie od tego, że płatność dotyczy gruntów rolnych wchodzących w skład majątku wspólnego współwłaścicieli lub małżonków i tym samym odnosi skutek wobec pozostałych współwłaścicieli czy małżonka.

W świetle powyższych rozważań Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie nie doszło do zarzucanych naruszeń przepisów prawa i to w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, a objęte zaskarżonym rozstrzygnięciem ustalenie kwoty nienależnie pobranych płatności za 2005 rok było prawidłowe. Należy także dodać, że wszystkie okoliczności niniejszej sprawy istotne w świetle powołanych przepisów prawa materialnego, w tym również okoliczności podnoszone przez skarżącego, zostały wzięte pod uwagę w zaskarżonej decyzji, przy czym – jak wykazano w powyższej części rozważań – nie mogły one prowadzić do odstąpienia od ustalenia skarżącemu przypadającej do zwrotu kwoty nienależnie pobranego świadczenia.

Dodania wymaga również, że w świetle brzmienia art. 73 Rozporządzenia 796/2004, sytuacja zdrowotna beneficjenta, nie stanowi okoliczności, która wpływałaby na uchylenie obowiązku zwrotu nienależnie przyznanej i pobranej płatności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdzając tym samym wadliwości zaskarżonej decyzji i nie znajdując podstaw do jej uchylenia, na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 t.j.) – dalej w skrócie p.p.s.a., skargę oddalił jako niezasadną.

O kosztach należnych pełnomocnikowi z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 p.p.s.a. w zw. § 18 ust. 1 pkt 1 lit a w zw. z § 6 pkt 3 i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. z 2013 poz. 461).