Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 696/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2009-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 pkt 2, art. 24 ust. 2, art. 28 ust. 1, 2, 3 i 3a, art. 32
journal: Dz.U. 2007 nr 11 poz 74
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sędziowie Sędzia WSA Anna Moskała, Sędzia NSA Magdalena Jankowska-Szostak (sprawozdawca), Józef Kremis, , Protokolant Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 29 września 2009 r. sprawy ze skargi E. C. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] E. C. (zwanej w dalszej części uzasadnienia skarżącą) zwróciła się z ponownym wnioskiem do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział we W. (zwanym w dalszej części uzasadnienie "Zakładem") o umorzenie należności z tytułu nieopłacenia składek ubezpieczeniowych. Uzasadniając swój wniosek wskazała, że znajduje się w bardzo złej sytuacji finansowej, przez ponad dwa lata była pozbawiona świadczeń z uwagi na zaległości składkowe, wskazała, że w chwili obecnej utrzymuje się z emerytury w kwocie [...] i po opłaceniu czynszu i leków dysponuje kwotą [...] zł. dziennie na "życie".

W trakcie postępowania wyjaśniającego do akt zostały dołączone kopie zeznań podatkowych za rok [...], deklaracji dla podatku od towarów i usług za lata: [...], [...], [...], kserokopie tytułu wykonawczego wystawionego przez Prezydenta W. z dnia [...], kserokopie pism: z zarządu Zasobu Komunalnego Gminy W. i Urzędu Miejskiego W. dokumentujące stan zadłużenia skarżącej, upomnienia z dnia [...]. Prezydenta W. w sprawie zaległości w opłacaniu podatku od nieruchomości, decyzji Prezydenta Miasta W. z dnia [...] w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za rok [...], zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego z dnia [...], wypisu z księgi wieczystej nr [...] [...] oraz dokumentacja lekarską (w tym: 16 zdjęć obrazujących zmiany skórne na dłoniach, dwa zaświadczenia z Centrum "A", pięć zaświadczeń lekarskich z [...], dwa zaświadczenia lekarskie z roku [...]., jedno zaświadczenie lekarskie z roku [...], kserokopie rachunków ze sklepu spożywczego oraz z apteki i Spółki z o.o. B z [...], kserokopia odcinka przekazu pocztowego emerytury za miesiąc [...] r., kserokopia druku z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o wyrejestrowaniu płatnika składek z datą nadania [...], zaświadczenia o numerze identyfikacyjnym REGON, podanie o wykreśleniu z ewidencji działalności gospodarczej z dnia [...]. W aktach administracyjnych znajdują się ponadto notatki służbowe, z których wynika, że skarżąca zaprzestała działalności gospodarczej z dniem [...]. oraz, że na bieżąco regulowała należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne do [...].

W postępowaniu wyjaśniającym skarżąca złożyła oświadczenie o stanie rodzinnym i majątkowym oraz o sytuacji materialnej, w którym ponownie podkreśliła swoją bardzo trudna sytuacje finansową. Dodatkowo skarżąca wyjaśniła, że z tytułu zaległości czynszowych wynikających z umowy najmu posiada dług w wysokości [...] złotych, nadto z powodu zaległości podatkowych jest zobowiązana do zapłacenia kwoty [...] zł. Skarżąca wskazała ponadto, że jest właścicielem nieruchomości lokalowej położonej przy ul. H. [...] o powierzchni całkowitej [...] m2.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Zakład odmówił skarżącej umorzenia należności z tytułu zaległych składek na: ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że na podstawie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ( Dz. U. Nr 137, poz. 887 ze zm.), zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie u.s.u.s., należności tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zakład może również umorzyć należności z tytułu składek, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności. W tym miejscu uzasadnienia organ wyraźnie podkreślił decyzja wydana na postawie art. 28 u.s.u.s. stanowi rozstrzygnięcie podjęte w ramach uznania administracyjnego będącego uznaniem pełnym. Organ administracyjny uznał, że skarżąca nie znajduje się w sytuacji szczególnie trudnej bowiem skarżąca posiada stałe źródło dochodu oraz jest właścicielem mieszkania położonego we W. przy ul. H. [...] we W. Dokonując oceny sytuacji skarżącej Zakład wskazał, że problem braku efektywności prowadzonej działalności gospodarczej nawet jeżeli jest spowodowany przez nierzetelnych pracowników, czy stanem zdrowia przedsiębiorcy nie usprawiedliwia powstałego zadłużenia. Zakład podkreślił, że rozpoczynając działalność gospodarczą każdy powinien przeprowadzić kalkulację odnośnie opłacalności tej działalności, kalkulacja ta powinna obejmować także konieczność ponoszenia wydatków związanych z opłacaniem składek. Organ administracji wyraźnie zaznaczył, że podejmując rozstrzygnięcie w sprawie powinien mieć na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zakład wyważając słuszny interes w przedmiotowej sprawie zwrócił uwagę na okoliczność, że skarżąca jest osobą samotną nie mającą nikogo na utrzymaniu. Dodatkowo organ wskazał, że z przedłożonych przez skarżącą dokumentów nie wynika ile skarżąca dokładnie wydaje miesięcznie na swoje leczenie stąd brak możliwości ustalenia jednoznacznie dochodu skarżącej. Zakład oceniając sytuację E. C. wziął pod uwagę fakt, że jest ona osobą chorą zauważył jednak, że istnieje możliwość skorzystania przez skarżącą z przewidzianej ustawowo formy spłaty zadłużenia w układzie ratalnym. Podsumowując organ administracyjny wywiódł, że umorzenie zaległości skutkuje bezpowrotna utratą dochodów budżetu Państwa i przesądza o ostatecznej rezygnacji z należności budżetowych dlatego podejmując decyzję w sprawie umorzenia składek należy mieć na uwadze równość i powszechność ich opłacania oraz interes Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca wskazała, że w trudnej sytuacji znalazła się nie ze swojej winy, ale z powodu błędnych decyzji administracyjnych, zaznaczyła, że złożyła doniesienie do Prokuratury na Gminę W. Do przedmiotowego wniosku skarżąca załączyła kserokopię pisma z dnia [...], z którego wynika, że złożyła zażalenie na postanowienie Prokuratury Rejonowej i w konsekwencji sprawę z przekazano do rozpoznania Sądowi Rejonowemu [...] Wydziałowi [...] we W.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając w imieniu Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu streszczono dotychczasowy stan faktyczny sprawy, przywołano treść art. 28 ust. 2 i ust. 3 oraz ust. 3a u.s.u.s, wskazano na treść § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności tytułu składek na ubezpieczenie społeczne (Dz. U. Nr 141, poz.1365), ponownie przypomniano, że decyzje wydane na podstawie art. 28 u.s.u.s. stanowią rozstrzygnięcie podjęte w ramach pełnego uznania administracyjnego. Zakład stwierdził, że skarżąca w uzasadnieniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy nie wskazała żadnych nowych okoliczności, mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. Podniesiono także, że organ administracji wydając decyzję z dnia [...] Nr [...] uwzględnił prezentowaną przez skarżącą argumentacje, jednak biorąc pod uwagę brak odpowiedniej dokumentacji obrazującej sytuację finansową, w szczególności brak dokumentów, które wskazywałyby jednoznacznie na comiesięczne wydatki na leczenie nie znalazł podstaw do umorzenia zaległych składek. Zakład oceniając ponownie sprawę nie znalazł przesłanek do umorzenia Należności z powodu całkowitej nieściągalności, ani też przesłanek umorzenia w przypadku braku całkowitej nieściągalności.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję skarżąca powoływała się na te same okoliczności, które wskazała we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Dodatkowo wyjaśniła, że dwukrotnie przez złośliwe działania urzędników Gminy W. została doprowadzona do bankructwa. Skarżąca wskazała, że działalność gospodarczą rozpoczęła w [...]. i nigdy nie zalegała w płaceniu składek na ubezpieczenia społeczne. Ponadto wskazała że powoływanie się przez Zakład ubezpieczeń Społecznych, na okoliczność, że jest właścicielem nieruchomości jest nadużyciem, bowiem gdyby straciła swoje mieszkanie stałaby się osoba bezdomną. Skarżąca wskazała, że poza wydatkami związanymi z opłacaniem czynszu za mieszkanie w wysokości [...] zł ponosi koszty za korzystanie z energii elektrycznej, gazu , telefonu. Wszystkie te okoliczności powodują, ze jej sytuacja materialna jest bardzo zła.

W odpowiedzi Zakład wniósł o jej oddalenie, szczegółowo opisując sytuację materialna skarżącej oraz okoliczności ustalone w toku postępowania wyjaśniającego. Zakład wyjaśnił, że zaskarżoną decyzję wydano w związku z ponownie złożonym przez skarżącą wnioskiem o umorzenie należności powstałych wobec nieopłacenia składek na ubezpieczenia społeczne. Rozpatrując kolejny wniosek organ ubezpieczeń społecznych stwierdził, że obiektywnie sytuacja materialna skarżącej uległa poprawie w porównaniu w z rokiem [...], kiedy skarżąca złożyła po raz pierwszy prośbę o umorzenie powstałych zaległości, ponieważ skarżąca posiada obecnie stałe źródło dochodu w postaci comiesięcznej emerytury. W opinii organu nie doszło do takiej zmiany okoliczności faktycznych, która uzasadniłaby umorzenie składek. Zakład przywołał treść uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., który zapadł wprawie ze skargi E. C. w dniu [...], sygn. akt [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych podkreślił dodatkowo, że w okresie, w którym powstały zaległości skarżąca zatrudniała jednego pracownika, a nieopłacone składki za pracownika nie podlegają umorzeniu zgodnie z przepisami art. 28 ust. 3a u.s.u.s., reasumując wskazał, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, gdyż odmowa umorzenia należności nastąpiła w wyniku wszechstronnego rozpatrzenia sprawy w granicach uznania administracyjnego i znajduje oparcie w materiale dowodowym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w rozważaniach nad stanem faktycznym i prawnym sprawy przyjął co następuje;

Według art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju

sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153. poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( art.1 § 2 tej ustawy).

Zakres kontroli administracyjnej obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne na co wskazuje treść art. 3 § 1 w związku z § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr '153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a"), w tym także na decyzje wydawane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi administracyjnemu wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzje administracyjne uchybiające prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy ( art. 145 §1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), jak też rozstrzygnięcie dotknięte wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b) , a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).

Podkreślenia wymaga, że wojewódzkie sądy administracyjne nie zastępują organów administracji publicznej i nie prowadzą postępowania dowodowego we własnym zakresie, Sąd wskazuje, że jest kompetentny jedynie do oceny legalności zaskarżonej decyzji wydanej w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek, nie ma natomiast uprawnień do umorzenia ww. należności. Należy również podkreślić, że Sąd nie ocenia zaskarżonej decyzji z punku widzenia jej celowości czy słuszności.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, to jest oceniając czy organ orzekający w sprawie prawidłowo zinterpretował i zastosował przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego Sąd nie dopatrzył się naruszeń, które dawałyby podstawę do wyeliminowania tego orzeczenia z obrotu prawnego.

Materialna możliwość umorzenia należności z tytułu składek przewidziana została w art. 28 ust. 1 i 2 oraz w art. 28 ust. 3a ustawy z dnia 13 października 1998

r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2007r. Nr 11. poz. 74 ze zm., zwanej dalej w skrócie "u.s.u.s."), nadto w myśl art. 32 u.s.u.s przepisy dotyczące składek na ubezpieczenie społeczne stosuje się odpowiednio także do składek na fundusz pracy, fundusz gwarantowanych świadczeń pracowniczych i składek zdrowotnych. Pod pojęciem należności z tytułu składek należy rozumieć składki, odsetki za zwłokę, koszty egzekucyjne, koszty upomnienia i dodatkową opłatę (art. 24 ust. 2 u.s.u.s).

Analizując przepisy dotyczące umorzenia należności z tytułu składek Sąd zauważa, że zgodnie z art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s należności te mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności, która zachodzi w sytuacjach wymienionych w ust. 3 tego artykułu. Wyliczenie to stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Natomiast w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. przewidziano możliwość umorzenia tych należności w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Dotyczy to jednak wyłącznie należności ubezpieczonych będących jednocześnie płatnikami składek ( art. 4 pkt 2 u.s.u.s. zawiera definicję płatnika składek). Przesłanki umorzenia należności w myśl art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z dnia 31 lipca 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, zgodnie z którym Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenie niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienie strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającej opłacenie należności.

Dopiero zaistnienie którejkolwiek przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności.

Podkreślenia jednak w tym miejscu uzasadnienia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 1 , ust. 2 i ust. 3a w związku z § 3 rozporządzenia mamy odczynienia z uznaniem administracyjnym, gdyż ustawodawca wyraźnie podkreśla, że należności te "mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład" (art. 28 ust. 1 u.s.u.s.), "mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 2 u.s.u.s.), "mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s.). Powyższe oznacza, że organ przy ustalonym stanie faktycznym ma możliwość wyboru jednego spośród kilku wariantów rozstrzygnięć. O tym czy składki powinny być umorzone czy też nie rozstrzyga nie Sąd a Zakład, który może ale nie musi je umorzyć. Zakład ma możliwość, ale nie ma obowiązku umorzenia należności nawet w razie spełnienia przesłanek określonych w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. i § 3 rozporządzeniu z dnia 31 lipca 2003 r. W uchwale z dnia 6 maja 2004 (sygn. akt IIUZP 6/04, OSNP 2004/16/285) Sąd Najwyższy wskazał między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, że decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust.3 u.s.u.s., może, ale nie musi umorzyć zaległości.

Wskazać także należy, że w przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji ogranicza się do zbadania, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem. W szczególności Sąd bada, czy postępowanie przeprowadzono zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, obligującej do

podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej w dalszej części uzasadnienia w skrócie k.p.a.), czy dowody oceniono zgodnie z zasadą swobodnej oceny (art. 80 k.p.a.), czy zapewniono stronie czynny udział w postępowaniu (art. 10 k.p.a.), a decyzje wydane w jego toku są prawidłowo uzasadnione. Prawidłowe i zgodne z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie jest bowiem szczególnie ważne przy decyzjach wydawanych w ramach

uznania administracyjnego, zwłaszcza przy decyzjach negatywnych. W takich sytuacjach uzasadnienie powinno szczegółowo wskazywać przyczyny, dla których organ nie zastosował instytucji umorzenia istniejącej zaległości. Organ powinien rozważyć szczegółowo kwestie istnienia bądź nieistnienia w konkretnej sprawie szczególnych okoliczności uzasadniających skorzystanie z omawianej instytucji oraz ewentualne okoliczności uzasadniające zakres jej zastosowania. Brak prawidłowego uzasadnienia takiej decyzji uniemożliwia jej właściwa kontrolę ze strony sądu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 lutego 2009 r., sygn. akt V SA/Wa 2715/08; por. wyrok NSA z dnia 7 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 1320/01, LEX nr 137809).

Skarga w niniejszej sprawie sprowadza się do kwestionowania dokonanej przez organ administracji publicznej oceny sytuacji majątkowej i życiowej skarżącej.

Na podstawie analizy zebranego materiału dowodowego Sąd nie dopatrzył się jednak, aby organ nie dopełnił formalności wnikliwego wyjaśnienia sytuacji majątkowej skarżącej.

W opinii Sądu, nie ulega wątpliwości, że w stanie faktycznym sprawy nie zachodziła przesłanka całkowitej nieściągalności. Ustalony w toku postępowania stan majątkowy skarżącej wskazywał bowiem na posiadanie majątku nieruchomego, a zatem i na możliwość prowadzenia egzekucji należności z tytułu składek. W tym zakresie nie było więc możliwości zastosowania instytucji uznania, o której to mowa w art. 28 ust. 2 u.s.u.s.

W odniesieniu natomiast do sytuacji skarżącej ocenianej z punku widzenia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 1-3 rozporządzenia Ministra Gospodarki Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003, w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, stwierdzić należy, że w uzasadnieniu decyzji odniesiono się do indywidualnej sytuacji skarżącej opisanej przez nią w trakcie postępowania administracyjnego. Wnioskom wyciągniętym z ustaleń co do sytuacji majątkowej skarżącej, nie można zarzucić, że są dowolne. Sytuacja skarżącej została rozważona w sposób wnikliwy i szczegółowy. Wszystkie elementy tej oceny znalazły odzwierciedlanie w treści uzasadnienia podjętej decyzji. W szczególności brak jest w okolicznościach sprawy podstaw do twierdzenia, że strona nie jest w stanie zaspokoić podstawowych potrzeb życiowych. Nie ulega wątpliwości, że organ administracji publicznej wnikliwie ustalił wysokość osiąganych przez skarżącą miesięcznych dochodów z otrzymywanej emerytury także wysokość ponoszonych przez skarżąca udokumentowanych miesięcznych

wydatków. Zakład trafnie wskazał, że z przedstawionych przez skarżącą rachunków obrazujących ponoszone przez nią wydatki na leki i porady specjalistyczne nie wynika, iż są to comiesięczne obciążenia budżetu domowego skarżącej.

Niekwestionując niewielkich dochodów skarżącej i jej obciążeń finansowych, organ wskazał jednak, że skarżąca uzyskuje stały comiesięczny dochód, jest właścicielem nieruchomości i jako osoba samotna nie ma nikogo na utrzymaniu jest więc w stanie spłacić powstałe zaległości. Nadto Zakład wziął pod uwagę stan zdrowia skarżącej wskazał jednak na możliwość skorzystania przez skarżącą z możliwości spłaty zadłużenia w układzie ratalnym.

Dlatego zdaniem Sądu ocena Zakładu, że w sprawie nie zachodzą przesłanki określone w § 3 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r., jest wydana w ramach dozwolonej prawem zasady swobodnej oceny dowodów.

Należy również wskazać, że z treści podnoszonych przez skarżącą okoliczności, którymi uzasadnia prośbę o umorzenie zaległych należności powstałych tytułu niepłacenia składek na ubezpieczenia społeczne wynika, że kluczowym argumentem jest niepowodzenie skarżącej w prowadzeniu działalności gospodarczej. Tymczasem ponownie podkreślenia wymaga, że regulacja powołanego rozporządzenia w § 3 ust. 1-3, wymienia jako przesłankę umorzenia należności z tytułu składek sytuację, gdy ze względu na stan majątkowy, sytuację rodzinną strona nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągałoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. Brzmienie wymienionej powyżej przesłanki oraz ugruntowane na tym tle orzecznictwo sądowe wskazują, że o możliwości zastosowania wnioskowanej instytucji decyduje przede wszystkim aktualna sytuacja rodzinna, bytowa, finansowa i majątkowa płatnika, podana ocenie na dzień wydania przez organ decyzji. Należy więc uznać, że przesądzające dla treści zapadłego rozstrzygnięcia miały okoliczności dotyczące sytuacji rodzinnej i ekonomicznej strony. Natomiast sposób powstania zaległości tytułu składek, wynikający z niepowodzenia działalności gospodarczej skarżącej, nie mógł automatycznie przemawiać za umorzeniem zaległych składek. Okoliczności powstania zaległości nie wpływają bowiem bezpośrednio na udzielenie bądź odmowę udzielenia umorzenia. Analizując przyczyny powstania zaległości z tytułu składek Zakład Ubezpieczeń Społecznych w sposób przekonujący umotywował zajęte stanowisko. Sąd przychylił się do wywiedzionej przez organ oceny, że ryzyko prowadzonej działalności

gospodarczej obciąża przedsiębiorcę. W tym zakresie ustawodawca bowiem wiąże z posiadaniem statusu przedsiębiorcy bardziej rygorystyczny katalog wymagań. W ramach ryzyka związanego z byciem przedsiębiorcą wpisana jest bowiem odpowiedzialność za sposób prowadzenia tej działalności. Zauważyć należy, że płatnik, podejmując autonomiczne decyzje co do rozpoczęcia i prowadzenia działalności gospodarczej, ponosi ich konsekwencje. Natomiast przewidziana w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych instytucja umorzenia nie może stanowić rekompensaty za skutki finansowe tych decyzji. Biorąc pod uwagę warunki prowadzenia działalności gospodarczej, stwierdzić należy, że przedsiębiorca powinien dokonać kalkulacji opłacalności jej prowadzenia w tym przewidzieć ewentualną nierzetelność kontrahentów, ocenić zapotrzebowanie rynku na wykowywane przez siebie usługi, dobrać rzetelnych pracowników. Odpowiedzialność ta spoczywa zatem tylko i wyłącznie na płatniku - przedsiębiorcy i nie mieści się w ustawowych przesłankach umorzenia należności z tytułu składek (podobnie wyrok WSA w Olsztynie z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt 489/09).

W opinii Sądu Zakład Ubezpieczeń Społecznych był uprawniony do twierdzenia, że płatnik, który nie dokonuje wpłaty należności, nie wywiązuje się z podstawowego obowiązku, który nakłada na niego ustawodawca i narusza tym samym zasadę równości obywateli odnośnie ponoszenia obciążeń na rzecz Państwa. Organ orzekający w sprawie umorzenia należności tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest bowiem zobowiązany wydając decyzję do wzięcia pod uwagę interesu ogólnospołecznego, ponieważ zasadą jest uiszczanie wszelkich zobowiązań stanowiących podstawowe źródło dochodów budżetowych, z których realizowane są przecież cele ogólnospołeczne.

Na marginesie niniejszych rozważań należy wskazać, że sytuacja skarżącej, która była przedmiotem badania w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym zainicjowanym wnioskiem skarżącej z dnia [...] w porównaniu do jej sytuacji rodzinnej i majątkowej, która była przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. (wyrok tego Sądu z dnia [...]). nie tylko nie uległa pogorszeniu, ale nawet poprawiła się, gdyż skarżąca obecnie otrzymuje świadczenie emerytalne.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że

zaskarżona decyzja jest zgodna prawem i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w

sentencji wyroku.