Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1972/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Skarżony organ: Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia Izabela Głowacka-Klimas Sędziowie : Sędzia Halina Emilia Świecicka WSA Małgorzata Grzelak Protokolant: po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2005r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd pojazdem nienormatywnym oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] września 2004r., Nr [...], Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, po rozpoznaniu wniosku skarżącego -Pana A. G. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego samego organu z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] września 2003r., w C., na drodze krajowej Nr [...], zatrzymano do kontroli drogowej pojazd marki [...] nr rej. [...] wraz z naczepą [...] nr rej [...] należący do skarżącego. Pojazd ten przewoził glinę. W toku kontroli dokonano ważenia pojazdu na nieautomatycznych elektronicznych wagach przenośnych do pomiarów statycznych i na tej podstawie stwierdzono przekroczenie nacisków na osiach - drugiej o 33,12 kN, trzeciej o 4,17 kN, czwartej o 7,99kN, piątej o 2,21 kN oraz przekroczenie masy całkowitej pojazdu o 3,38 T. Kierujący nie okazał kontrolującym zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. Protokół kontroli został podpisany przez kierującego pojazdem bez uwag. W związku z przeprowadzoną kontrolą wszczęto wobec skarżącego, postępowanie administracyjne w sprawie obciążenia karą pieniężną za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia. W toku prowadzonego postępowania Skarżący skorzystał z prawa złożenia wyjaśnień. Nadesłał do organu w dniu 16 grudnia 2003r. pismo, w którym wskazał, iż nie miał możliwości stwierdzenia przeładowania pojazdu a waga przewożonego materiału mogła ulec zmianie z powodu nasiąknięcia wodą (w trakcie transportu padał deszcz). Powołując się na swoją trudną sytuację materialną wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2004r. Nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad, wydaną na podstawie art.13 ust. 2a i 2b oraz zgodnie z załącznikiem do ustawy tabela lp. 5 pkt 1d, pkt5a, pkt5b), l.p.6 pkt2a), art. 18a ust. 5 i art. 20 pkt 8 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, z późn. zm.), w związku z art. 10 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1953), w związku z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.), § 3 ust. 1 pkt 2b) i ust.3, §5 ust.1, ust.4 i ust.5 pkt 5 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003r. Nr 32, poz. 262), oraz art. 104§1 k.p.a

obciążono przedsiębiorcę – p. A. G. karą pieniężną w wysokości 10440 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że karę wymierzono za stwierdzony w dniu [...] września 2003r., przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia po drodze krajowej nr [...], co zostało wykazane w protokole z zatrzymania i kontroli pojazdu z dnia [...] września 2003 r., stanowiącym integralną część decyzji. Odnosząc się do argumentów strony wyjaśniono, że bez względu na rodzaj przewożonego ładunku oraz warunki pogodowe podczas przejazdu, przewoźnik powinien przestrzegać obowiązujących przepisów i nie dopuścić do przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę oraz dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący podniósł, że zarówno masa całkowita pojazdu jak i naciski na poszczególne osie nie zostały zbadane prawidłowo, a w każdym razie nie odzwierciedlały rzeczywistej masy w trakcie przejazdu, gdyż bezpośrednio przed ważeniem pojazd poruszał się w deszczu, a zatem ponad wszelką wątpliwość waga ładunku uległa zmianie z powodu nasiąknięcia przewożonej gliny. Powyższa okoliczność powinna, zdaniem odwołującego się, zostać wzięta pod uwagę przy dokonywaniu oceny zasadności ukarania. Ponadto odwołujący się zwrócił uwagę, że pojazd był ładowany w kopalni, która nie dysponowała wagą a ładowanie odbywało się uznaniowo, co uniemożliwiło kierowcy precyzyjne i pewne określenie parametrów podlegających kontroli. Badane parametry zostały przekroczone nieznacznie, co świadczy o staranności kierowcy oraz o tym, że nie działał z zamiarem umyślnego przeciążenia pojazdu. Powołując się na powyższe, oraz podnosząc argumenty natury osobistej (zła sytuacja finansowa) skarżący wniósł o odstąpienie od wymierzenia kary.

Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad powołaną na wstępie niniejszego uzasadnienia decyzją z dnia [...] września 2004r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a. oraz przepisów powołanych w podstawie prawnej decyzji wydanej w I instancji, po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu, po przedstawieniu stanu sprawy, stwierdzono, że organ I instancji wydał decyzję na podstawie całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie oraz po przeprowadzeniu wnikliwej analizy tych dokumentów. Wszystkie okoliczności sprawy zostały wyjaśnione w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości. Wszystkie argumenty strony zawarte w jej piśmie doręczonym organowi w dniu 16 grudnia 2003r. zostały przez organ rozpatrzone z należytą starannością, co znalazło wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Rozpoznając ponownie sprawę, organ stwierdził, że bez względu na rodzaj przewożonego ładunku każdy pojazd poruszający się po drogach publicznych musi spełniać wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia a więc również dopuszczalne naciski i masa całkowita pojazdu nie mogą być przekroczone. Ponadto zgodnie z art. 61 ust.1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, bez względu na rodzaj przewożonego ładunku, przewoźnik powinien umieścić ładunek na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Argument strony, że masa pojazdu zwiększyła się z powodu nasiąknięcia przewożonej gliny wodą nie może, zdaniem organu, odnieść pożądanego przez nią skutku, gdyż zabezpieczenie ładunku jest obowiązkiem przewoźnika. Organ stwierdził, że ponieważ w wyniku kontroli stwierdzono w pojeździe nienormatywny nacisk na 2, 3, 4, i 5 oś oraz przekroczenie masy całkowitej, a zatem kontrolowany pojazd jest pojazdem nienormatywnym i porusza się po drodze bez stosownego zezwolenia. Podniesiono, że kierowca zapoznał się z treścią protokołu kontroli i podpisał ten dokument. Powołując się na przepisy art. 13 ust.2a i 2 b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych organ podniósł, że wysokość kar pieniężnych wynika z załącznika do w/w ustawy. Co do zarzutów odnoszących się do wysokości nałożonej kary, GDDKiA stwierdził, że obowiązujące przepisy nie dają mu uprawnień do zmniejszania, podwyższania lub odstępowania od wymierzenia kary pieniężnej, której wysokość została określona w ustawie o drogach publicznych.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca zarzucając, naruszenie art. 6 k.p.a poprzez dokonanie ważenia zespołu w sposób dowolny i niezgodny z przepisami , a w szczególności bez podstawy prawnej wymaganej przez art. 9 i 9 a) ustawy o miarach. Nadto zarzucił naruszenie art. 7 k.p.a poprzez dowolne zważenie zespołu, a w konsekwencji brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji a w uzasadnieniu skargi podniósł, że uzyskany wynik pomiaru nie może stanowić podstawy do nałożenia kary, gdyż pomiary zostały dokonane dowolnie a w dacie kontroli nie istniały jakiekolwiek przepisy regulujące sposób ważenia pojazdów.

W odpowiedzi na skargę Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że wskazane w niej zarzuty uznać należy za niezasadne. Organ podniósł, że kontroli pomiaru nacisków na osie i masy pojazdu dokonano zgodnie z instrukcją producenta wag, przy użyciu przenośnych wag do pomiarów statycznych, posiadających aktualne świadectwa legalizacji wydane przez Prezesa Głównego Urzędu Miar, które zostały okazane kierowcy do wglądu na punkcie kontrolnym, od wskazań miernika wagi odjęto wartość równą 200 kg dla jednej osi, równą błędom granicznym dopuszczalnych wskazań wag w użytkowaniu,

ze względu na możliwe błędy wskazań wag, oraz 2 wartości wskazanej przez miernik wagi, zmniejszonej o błędy graniczne dopuszczalne ze względu na możliwe błędy wskazań wag, wynikające z pochylenia nawierzchni na stanowisku ważenia i błędy wynikające z cząstkowego ważenia pojazdów wieloosiowych. W związku z tym wyniki dokonanej kontroli są wiarygodne. Kontrola pojazdu została przeprowadzona zgodnie z obowiązującą instrukcją o dokonywaniu kontroli kierujących pojazdami i zespołami pojazdów, sprawdzaniu wymiarów, nacisków osi i masy pojazdów i zespołów pojazdów oraz o ustalaniu i pobieraniu opłat drogowych za przejazd pojazdami nienormatywnym bez zezwolenia, stanowiącą załącznik do zarządzenia Generalnego Dyrektora Dróg Publicznych nr 47 z dnia 24 listopada 1999 r.

Zarzut naruszenia art. 7 k.p.a uznał za chybiony, gdyż ze wszystkimi dowodami zebranymi w sprawie mógł zapoznać się zarówno kierowca przewożący ładunek jak i strona w trakcie prowadzonego postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.

Ponadto, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270- dalej zwaną p.p.s.a) Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną .

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była decyzja Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] września 2004 r. utrzymująca w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] stycznia 2004r., którą nałożono na p. A. G. karę pieniężną w wysokości 10440 złotych za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia. Nałożenie kary w tej wysokości było następstwem stwierdzonego w toku kontroli i ważenia pojazdu przekroczenia nacisku na drugiej osi pojazdu o 33,12 KN, trzeciej o 4,17KN, czwartej o 7,99 KN i piątej osi pojazdu o 2,21 KN. Ponadto przekroczenia dopuszczalnej masy pojazdu o 3,38 T.

Zgodnie z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. Nr 98, poz. 602, z późn. zm.) ładunek nie może powodować przekroczenia dopuszczalnej masy całkowitej lub dopuszczalnej ładowności pojazdu, zaś w myśl ust. 2 pkt 1 tego przepisu ładunek powinien być rozmieszczony na pojeździe w taki sposób, aby nie powodował przekroczenia dopuszczalnych nacisków osi pojazdu na drogę. Natomiast zgodnie z art. 61 ust. 11 tej ustawy, jeżeli masa, naciski osi lub wymiary pojazdu wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach określających warunki techniczne pojazdów(...), przejazd pojazdu jest dozwolony tylko pod warunkiem uzyskania zezwolenia.

Zgodnie z art. 13 ust. 2a i 2b ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. Nr 71, poz. 838, z późn. zm.) obowiązującej w dacie wszczęcia postępowania administracyjnego za przejazd po drogach publicznych pojazdów, o których mowa w ust. 2 pkt 3, tj. pojazdów zarejestrowanych w kraju lub za granicą, z ładunkiem lub bez ładunku, o masie, naciskach osi lub wymiarach przekraczających wielkości określone w odrębnych przepisach, bez zezwolenia określonego przepisami Prawa o ruchu drogowym lub niezgodnie z warunkami podanymi w zezwoleniu (...) pobiera się kary pieniężne.

Z kolei przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2003 r. Nr 32, poz. 262) określają warunki techniczne pojazdu jakie powinien spełniać poruszając się po drodze na której została przeprowadzona kontrola.

Wysokość kar pieniężnych, o których mowa w powołanym wyżej art.13 ust. 2a i 2b ustawy o drogach publicznych, określa załącznik do ustawy, ustalający konkretne, w stałej wysokości i nie podlegające interpretacji kary za przekroczenie określonych parametrów o ustaloną wartość. W rozpatrywanej sprawie zastosowano wobec skarżącego kary przewidziane w lp. 5pkt.1 d) pkt 5a, 5b, lp.6 pkt 2a w/w tabeli. Łączna kara wyniosła 10440 złotych i została wyliczona w sposób prawidłowy. Jednocześnie Sąd nie dopatrzył się uchybień proceduralnych, jakich zdaniem skarżącego, dopuścił się organ w trakcie przeprowadzonej kontroli

Za nietrafne uznać należy zarzuty A. G. dotyczące braku podstawy prawnej do dokonania pomiarów oraz dowolnego sposobu dokonania pomiarów, co zdaniem skarżącego, jest argumentem przemawiającym za uchyleniem decyzji. Z akt sprawy wynika, że z przeprowadzonej kontroli sporządzony został szczegółowy protokół odpowiadający wymogom określonym w art. 68§1 kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika z niego kto, kiedy, gdzie i jakich czynności dokonał, kto i jakim charakterze był przy tym obecny, co i w jaki sposób w wyniku tych czynności ustalono i jakie uwagi zgłosiły obecne osoby. W ocenie Sądu, ważenie pojazdu zostało przeprowadzone prawidłowo. Kontrolę prowadziły wyspecjalizowane służby drogowe w obecności kierowcy kontrolowanego pojazdu. Z protokółu kontroli wynika, że kierowca został poinformowany o technice najeżdżania pojazdem na wagi oraz sposobie wykonania pomiarów na wagach statycznych. Miał możliwość sprawdzenia numerów fabrycznych wag ze świadectwami legalizacji przyrządów pomiarowych oraz protokółu pomiaru pochyłości terenu na stanowisku do ważenia pojazdów. Kierowca nie zgłosił żadnych zastrzeżeń ani do sposobu dokonanych pomiarów ani ustawienia pojazdu w czasie ich dokonywania a także konfiguracji placu. Podpisał protokół kontroli bez żadnych uwag. W tym stanie rzeczy w rozpatrywanej sprawie brak jest jakichkolwiek podstaw do zakwestionowania wyników kontroli jak i sposobu jej przeprowadzenia. Podkreślić ponadto należy, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący nie kwestionował wyników technicznych przeprowadzonej kontroli a jedynie wskazywał na fakt, że bezpośrednio przed dokonaniem ważenia pojazd poruszał się w padającym deszczu, a zatem, zdaniem skarżącego, waga ładunku uległa zmianie z powodu nasiąknięcia przewożonej gliny. Odnosząc się do zarzutu braku podstawy prawnej do przeprowadzenia ważenia stwierdzić należy, że pomimo tego, iż ustawa z dnia 11 maja 2001r. Prawo o miarach (Dz.U. z 2004r. Nr 243, poz. 2441) weszła w życie w dniu 1 stycznia 2003r. z wyjątkiem kilku przepisów, które nie są przedmiotem zainteresowania w sprawie niniejszej, to stosownie do treści art. 29 tej ustawy do czasu wejścia w życie przepisów wykonawczych prawna kontrola metrologiczna odbywała się na podstawie przepisów dotychczasowych, nie dłużej jednak niż 1 rok od dnia wejścia w życie ustawy czyli do dnia 1 stycznia 2004r. W rozpatrywanej sprawie kontrola miała miejsce [...] września 2003r.

Ponadto należy dodać, że stosownie do treści art. 29a (dodanego przez art. 1 pkt 23 ustawy z dnia 27 maja 2004r.- Dz.U. Nr 141,poz.1493, zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 6 lipca 2004r.) przyrządy pomiarowe zalegalizowane do dnia 31 grudnia 2003r. zgodnie z zasadami określonymi w art. 29 mogą być nadal legalizowane, lecz nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2013 r. o ile spełniają wymagania przepisów na podstawie których zostały zalegalizowane. W aktach sprawy znajdują się świadectwa legalizacji wag użytych do pomiarów, które zostały wydane w dniu 8 kwietnia 2003r. i miały ważność do 31 grudnia 2005r. a zatem w dniu kontroli, która odbyła się w dniu [...] września 2003r., wagi miały ważną legalizację. W tej sytuacji nie można uznać za skuteczny, zarzut skarżącego dotyczący braku podstawy prawnej do przeprowadzenia ważenia.

W świetle powyższych rozważań, Sąd uznał zarzuty skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.