Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1356/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10, art. 77, art. 80.
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 141 par. 4.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 92c ust. 1 pkt 1.
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Gabriela Jyż Sędzia NSA Anna Robotowska Sędzia del. WSA Pamela Kuraś-Dębecka (spr.) Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2017 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. Spółki z o.o. w M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt III SA/Kr 1842/14 w sprawie ze skargi A. Spółki z o.o. w M. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 5 lutego

2015 r. o sygn. akt III SA/Kr 1842/14 po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. O. L. Sp. z o.o. w M. D. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie kary pieniężnej oddalił skargę.

Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Małopolski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na W. O. L. Sp. z o.o. w M. D. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 15.000 zł na podstawie art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t. j. Dz. U. z 2013 r., poz. 1414 ze zm.) dalej "u.t.d.".

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło nieokazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, danych z karty kierowcy, z tachografu cyfrowego lub dokumentu potwierdzającego fakt nieprowadzenia pojazdu ( kara 18 500 złotych) oraz okazanie podczas kontroli w przedsiębiorstwie wykresówki, która nie zawiera wszystkich danych o okresach aktywności kierowcy ( kara 1 450 złotych).

Naruszenia ustalono podczas kontroli przedsiębiorstwa, przeprowadzonej w dniach 24 luty - 6 marca 2014 r., a zostały one stwierdzone w protokole kontroli z dnia 6 marca 2014 r. - suma kar pieniężnych wyniosła: 19 950 złotych i została ograniczona do kwoty 15 000 złotych.

Przedmiotem kontroli była zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przestrzegania obowiązków lub warunków przewozu drogowego określonych w art. 4 pkt 22 u.t.d., w tym również zgodność wykonywania działalności gospodarczej w zakresie regulacji czasu pracy kierowców określonych w przepisach rozporządzenia (WE) Nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady, rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85, Umowy Europejskiej dotyczącej pracy załóg pojazdów wykonujących międzynarodowe przewozy drogowe AETR, sporządzonej w Genewie 1 lipca 1970r., Dz. U. z 1999r., nr 94, poz. 1086 i 1087 ze zm.) oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. z 2004 r., nr 92, poz. 874).

Zakres kontroli obejmował okres od 1 marca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. W okresie objętym kontrolą przedsiębiorca dysponował licencją na wykonywanie międzynarodowego transportu drogowego rzeczy oraz zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego rzeczy. W okresie sześciu miesięcy przed dniem rozpoczęcia kontroli przedsiębiorca zatrudniał średnio 6 kierowców, nie powierzał natomiast wykonywania przewozów innym kierowcom na podstawie umowy cywilnoprawnej.

Na skutek odwołania strony Główny Inspektor Transportu Drogowego (GITD) decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w całości w mocy - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h, art. 92a ust. 1 i ust. 2 u.t.d., Ip. 6.3.6., Ip. 6.3.7 , Ip. 6.3.8 i Ip. 6.3.1.2 załącznika nr 3 do u.t.d., art. 10 Rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniającego rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85 (Dz. Urz. UE L 102 z 11.04.2006 r.), art. 13, art. 14 ust. 2, art. 15 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. WE L 370 z dnia 31 grudnia 1985r.ze zm.), art. 23a ustawy o systemie tachografów cyfrowych z dnia 29 lipca 2005 r. (Dz. U., nr 180, poz. 1494 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przywołując treść art. 92a ust. 1 u.t.d., art. 92a ust. 3 pkt 1 u.t.d., art. 92a ust. 6 u.t.d. wskazał, że zgodnie z art. 4 pkt 22 lit. a i lit. h u.t.d. obowiązki lub warunki przewozu drogowego - obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy oraz rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 z dnia 20 grudnia 1985 r. w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym (Dz. Urz. L 370 z 31.12.1985, str. 21) i rozporządzenia WE nr 561/2006.

Organ odwoławczy szczegółowo opisał i odniósł się do stwierdzonych w przedsiębiorstwie naruszeń. W szczególności wskazał, że łącznie nie okazano wykresówek, danych z karty kierowcy, tachografu cyfrowego lub innych dokumentów potwierdzających fakt nieprowadzenia pojazdu za 37 dni, za które naruszenia została nałożona kara pieniężna w wysokości 18 500 złotych. Pozostałe stwierdzone naruszenia dotyczyły nieprawidłowości związanych z wypełnianiem wykresówek.

Zdaniem GITD w trakcie kontroli nie przedstawiono dowodów potwierdzających, że ujawnione naruszenia co do nieokazania wykresówek były skutkiem okoliczności niemożliwych do przewidzenia. Wprost przeciwnie, zgodnie z treścią zeznań specjalisty ds. transportu w przedsiębiorstwie W. B. naruszenie Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do u.t.d. wynikło wskutek zagubienia dokumentów, które zawieruszyły się przy remoncie biura.

Zdaniem organu uchylenie odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy może być rozpatrywane wyłącznie na gruncie art. 92c u.t.d. Przedstawione przez stronę dowody nie potwierdzają, że do naruszeń doszło na skutek okoliczności na które nie miała wpływu lub nie mogła ich przewidzieć. Nadto dla rozstrzygnięcia sprawy przesłanki właściwej dyscypliny i organizacji pracy nie miały znaczenia, albowiem w sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania. Odmienne stanowisko prowadziłoby do wniosku, że art. 92b u.t.d. jest wewnętrznie sprzecznym co jest niezgodne z zasadą racjonalnego ustawodawcy. Ponadto ust. 2 ww. artykułu stanowi, że za naruszenie ww. przepisów karze grzywny podlega na zasadach określonych w art. 92 u.t.d. kierowca lub inna osoba odpowiedzialna za powstanie naruszeń.

Jednocześnie organ wskazał na przepis art. 10 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 561/2006, zgodnie z którym przedsiębiorstwo transportowe organizuje prace kierowców, o których mowa w ust. 1 w taki sposób, aby kierowcy ci mogli przestrzegać przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe wydaje odpowiednie polecenia kierowcy i przeprowadza regularne kontrole przestrzegania przepisów rozporządzenia (EWG) nr 3821/85 oraz przepisów rozdziału II niniejszego rozporządzenia. Przedsiębiorstwo transportowe odpowiada za naruszenia przepisów, których dopuszczają się kierowcy tego przedsiębiorstwa, nawet jeśli naruszenie takie miało miejsce na terytorium innego Państwa Członkowskiego lub w państwie trzecim..

Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. wyrokiem z dnia 5 lutego 2015 r. oddalił skargę W. O. L. Sp. z o.o. w M. D..

Sąd I instancji uznał, że w toku przeprowadzonej kontroli w sposób wyczerpujący zebrano materiał dowodowy. Podstawę wydania decyzji w I instancji stanowiły wyniki kontroli zawarte w protokole.

Sąd I instancji podzielił stanowisko, że protokół kontroli, będący podstawowym dowodem w sprawie, jest sporządzony przez organ kontrolny przy współudziale kontrolowanego, z zapewnieniem możliwości przedstawienia przez kontrolowanego własnej wersji zdarzeń. Protokół kontroli jest w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a. dokumentem urzędowym.

W trakcie kontroli nie przedstawiono dowodów potwierdzających, że ujawnione naruszenia były skutkiem okoliczności nie możliwych do przewidzenia, wprost przeciwnie zgodnie z treścią zeznań specjalisty ds. transportu w przedsiębiorstwie W. B. naruszenie Ip. 6.3.7 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym wynikło wskutek zagubienia dokumentów, które zawieruszyły się przy remoncie biura. Skarżący w toku postępowania administracyjnego w sprawie nie przedłożył żadnych dowodów ani nie wskazał wniosków dowodowych potwierdzających swój brak wpływu na popełnienie naruszenia. Dotyczy to również pozostałych naruszeń za które nałożono karę pieniężną.

Zdaniem WSA trafnie również organ odwoławczy wskazał, że dla rozstrzygnięcia sprawy przesłanki właściwej dyscypliny i organizacji pracy nie będą miały znaczenia, albowiem w sprawie art. 92b u.t.d. nie znajdzie zastosowania. WSA podzielił stanowisko organu, że znajdzie on zastosowanie wyłącznie tych sprawach w których wykryto i stwierdzono naruszenia przepisów dotyczących czasu prowadzenia pojazdu, wymaganych przerw i okresach odpoczynku, natomiast nie znajdzie zastosowania w sprawach związanych z użytkowaniem urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym. Istotnie przepis odsyła w pkt 1 lit. b do przepisów rozporządzenia nr 3821/85 jednakże w zdaniu pierwszym tego przepisu ustawodawca wskazał, iż nie nakłada się kary pieniężnej za naruszenia przepisów dotyczących czasu pracy.

Skargę kasacyjną złożyła W. O. L. Sp. z o.o. w M. D. zarzucając;

1) naruszenie prawa materialnego tj. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez przyjęcie, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialność za stwierdzone naruszenia, gdyż nie wykazał on przedmiotowych przesłanek określonych w w/w przepisie,

2) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 10 ustawy k.p.a. poprzez nie uwzględnienie wszystkich podnoszonych przez skarżącego w trakcie postępowania faktów i okoliczności oraz dowodów, co ostatecznie skutkowało przyjęciem automatycznej odpowiedzialności skarżącego za zaistniałe naruszenia,

3) nierozważenie w uzasadnieniu wyroku z naruszeniem art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowiska i dowodów złożonych przez stronę skarżącą i nie zajęcie stanowiska z jakich powodów dowody te są niewiarygodne i z jakich powodów zeznania świadka W. B. nie zostały uwzględnione na korzyść skarżącego,

4) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 77 i 80 k.p.a. poprzez brak rzetelnego ustalenia okoliczności sprawy i dokonania jego niewłaściwej oceny, powyższe na skutek braku zebrania i rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego.

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oraz zasądzenie od kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Argumentację na poparcie zarzutów postawionych w petitum skargi kasacyjnej przedstawiono w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności wymaga podkreślenia fakt, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem prawnym dla wzruszenia rozstrzygnięcia Sądu I instancji. Zatem, skarga kasacyjna musi spełniać wszystkie ustawowe wymogi, a w szczególności formalnoprawne przewidziane w art. 176 w związku z art. 174 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty skargi kasacyjnej zostały wadliwie skonstruowane. Jako naruszone przepisy postępowania autor skargi kasacyjnej wymienia art. 10 i art. 77 i 80 k.p.a. bez powiązania z przepisami postępowania sądowoadministracyjnego. Należy zatem zauważyć, że art. 174 pkt 2 p.p.s.a. dotyczy naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego co oznacza, iż skuteczność zarzutów naruszenia przepisów postępowania zależna jest od powołania przez wnoszącego skargę kasacyjną naruszonych jego zdaniem przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, a nie jedynie przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej. Sądy administracyjne nie stosują przepisów regulujących postępowanie przed organami administracji publicznej, a jedynie oceniają ich stosowanie w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,

Jednakże w myśl uchwały pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09 przytoczenie podstaw kasacyjnych, rozumiane jako wskazanie przepisów, które zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną zostały naruszone przez WSA, nakłada na NSA, stosownie do art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., obowiązek odniesienia się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych.

Skarga kasacyjna została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. Taki wniosek wynika z treści zarzutów kasacyjnych choć jej autor nie powołuje tych przepisów wprost.

Przechodząc do oceny zarzutów zgłoszonych w ramach podstawy kasacyjnej dotyczącej naruszenia przepisów postępowania należy stwierdzić, że w tym zakresie strona wnosząca skargę oprócz wskazania przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, którym w jej ocenie uchybił Sąd I instancji, powinna uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wytknięte uchybienia mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest więc wykazać, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, wyrok sądu administracyjnego I instancji byłby inny (vide: wyrok NSA z 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II GSK 315/11).

Ze złożonej skargi kasacyjnej nie wynika jednak, jaki możliwy i istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej miały wskazane w petitum skargi kasacyjnej uchybienia w zakresie przepisów proceduralnych.

Zarzuty, które zostały podniesione w punkcie drugim i czwartym skargi kasacyjnej, a mianowicie art.10 i art. 77 i 80 k.p.a. sprowadzają się w istocie do zakwestionowania ustaleń faktycznych poczynionych w sprawie przez organy a zaakceptowanych przez Sąd I instancji. W szczególności chodzi tu o fakt zagubienia dokumentów - w tym wykresówek, do którego doszło w trakcie remontu lokalu realizowanego przez doświadczony podmiot. Jednakże formułując ten zarzut strona skarżąca kasacyjnie nie wskazuje konkretnych dowodów, które zostały pominięte w tym zakresie przez Sąd I instancji, ograniczając się do ogólnikowych stwierdzeń dotyczących niewyjaśnienia tej okoliczności. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że w tej sytuacji organ dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego. W tej sytuacji te zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. NSA zauważa, że przepis ten określa niezbędne elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku, do których zalicza się zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego, w sytuacji, gdy sporządzone jest ono w taki sposób, że uniemożliwia kontrolę instancyjną zaskarżonego wyroku, bądź czyni ją wyłącznie iluzoryczną (vide: wyrok NSA z dnia 12 października 2010 r., sygn. II OSK 1620/10).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie podstawowe wymienione w art. 141 § 4 p.p.s.a. elementy: przedstawia stan sprawy przyjęty za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, prezentuje zarzuty skargi, wskazuje podstawę prawną rozstrzygnięcia wraz z jej wyjaśnieniem, zawiera odniesienie do zarzutów skargi. Dlatego też zarzut należało uznać za niezasadny.

Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego tj. 92c ust. 1 pkt. 1 ustawy o transporcie drogowym przez przyjęcie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do zwolnienia skarżącego od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia, należy podkreślić, iż redakcja tego zarzutu sprowadza się w rzeczywistości do zakwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie. Wypada w tym miejscu wyjaśnić, że prawidłowość ustaleń faktycznych oraz ocenę tych ustaleń można zwalczać jedynie za pomocą zarzutu naruszenia przepisów postępowania, wykazując przy tym, że określone uchybienia proceduralne mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Nie można natomiast tego skutecznie czynić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), w tym przez kwestionowanie błędnej wykładni tego prawa (por. wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 166/11). Natomiast omawianych wyżej zarzutów naruszenia przepisów postępowania proceduralnych Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił. W konsekwencji zarzut naruszenia prawa materialnego nie był usprawiedliwiony.

Biorąc powyższe pod uwagę Naczelny Sąd Administracyjny stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.