Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1267/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2005-11-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie: WSA Olga Żurawska - Matusiak Asesor WSA Ewa Marcinkowska Protokolant Andrzej Michrowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2005r. sprawy ze skargi H.S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2005r. Nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2004r. w przedmiocie nałożenia na panią H.S. prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą F.T.U. T. z siedzibą w L. kary pieniężnej w wysokości 3000 zł za wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków.

Podstawę prawną stanowiły przepisy art. 138 § l pkt l k.p.a., art. 18 ust. 1, art. 22 ust.1 pkt 1, art. 92 ust.1 ustawy oraz lp. 1.2.2 pkt 3 załącznika do ustawy z dniu 6 września 2001r. o transporcie drogowym (Dz.U. Nr 125, poz. 1371 ze zmianami).

Podstawę faktyczną niniejszego rozstrzygnięcia stanowiły ustalenia kontroli pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej w dniu [...] września 2004r. w L. na przystanku przy [...]. Kierowca pan N.W. wykonywał w chwili kontroli przewóz regularny osób na linii 1-2 – zgodnie z zezwoleniem na wykonywanie krajowego zarobkowego przewozu osób – przewozy regularne udzielonym pani H.S. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą Firma Transportowo-Usługowa. Kierowca potwierdził, że zatrzymał pojazd i wysadził pasażera na przystanku przy ul. S., który nie był ujęty w rozkładzie jazdy przewoźnika. Ponadto zmienił trasę przejazdu i tym samym nie zatrzymał w ogóle pojazdu na przystanku przy ul. N. mimo, iż przystanek ten figuruje w rozkładzie jazdy przewoźnika. Powyższe okoliczności potwierdziły fakt wykonywania transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu i wyznaczonych przystanków, w konsekwencji czego nałożono na przewoźnika karę pieniężną w wysokości 3000 złotych.

W odwołaniu strona wyjaśniała, iż przewozy regularne wykonuje na podstawie zezwolenia wydanego na podstawie ustawy z dnia 29.08.1997r. o wykonywaniu krajowego drogowego zarobkowego przewozu osób i to ta ustawa stanowi dla niej przedmiot prawa materialnego w odniesieniu do wykonywanych przewozów regularnych. Podnosiła, iż nie może być mowy o naruszeniu linii komunikacyjnej, ponieważ wszystkie przystanki zostały obsłużone przez kontrolowany autobus.

Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 18 ust. l ustawy z dnia 6 września 2001r. o transporcie drogowym wykonywanie przewozów regularnych (...) wymaga zezwolenia, a art. 22 ust. l, by do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołączony był m.in. proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej podaną w kilometrach i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy. Zgodnie z Ip. 1.2.2 pkt 2 załącznika do w/w ustawy ( Dz.U. nr 149 poz. 1452, r. 2003) i art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 3000 zł. Organ wskazał nadto, że ustawa, na którą skarżąca się powołuje utraciła moc obowiązującą z dniem 01.01.2002r. – tj. w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 0ó.09.2001r. o transporcie drogowym. Natomiast fakt nie obsłużenia wszystkich przystanków przez kontrolowany autobus został potwierdzony przez kierowcę w protokóle kontroli podpisanym przez niego bez zastrzeżeń, jak i z jego zeznań w charakterze świadka, gdzie potwierdził, że realizując przejazd w ramach linii regularnej 1-2, wysadził pasażera na przystanku przy ul. S., a także zmienił ustaloną trasę przejazdu w efekcie czego nie podjechał w ogóle na przystanek przy ul. N. Organ wywodził, że nawet gdyby przyjąć za wiarygodne późniejsze oświadczenie kierowcy, nadesłane już po kontroli, w którym stwierdza, że pasażerka wysiadła na ul. S. za rondem ok. 100 metrów przed przystankiem autobusowym (...), to i tak nie miałoby to żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia - oznaczałoby to, iż kierowca wysadził pasażera w miejscu nie przystosowanym do zatrzymywania się pojazdów transportu osobowego, miejscu nie określonym jako przystanek i nie ujętym w zezwoleniu na wykonywanie przewozów regularnych na linii komunikacyjnej 1-2.

Organ wywodził, że obowiązkiem przedsiębiorcy jest taka organizacja przewozów pasażerów, ażeby wykonywane były one zgodnie z warunkami określonymi w zezwoleniu, w tym zwłaszcza z uwzględnieniem wyznaczonej trasy przejazdu oraz przestrzeganiem określonych w rozkładzie jazdy przystanków.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego pani H.S. wnosiła o uchylenie decyzji jako niezgodnej z prawem i zasądzenie kosztów postępowania. Podnosiła, że ani w ustawie o transporcie drogowym z dnia 6 września 2001 roku, ani w ustawie która obowiązywała wcześniej o wykonywaniu krajowego drogowego zarobkowego przewozu osób z dnia 29 sierpnia 1997 roku rozkład jazdy nie jest zdefiniowany jako załącznik do zezwolenia w związku z tym nie zostało naruszone prawo materialne.

Przewozy regularne wykonuje na podstawie zezwolenia nr [...] wydanego na podstawie wymienionej wyżej ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku i ta ustawa stanowi dla jej firmy przedmiot prawa materialnego w odniesieniu do wykonywanych przewozów regularnych. Przebieg trasy komunikacyjnej i jej wyznaczenie stanowi mapa przebiegu linii komunikacyjnej jako załącznik do wniosku o wydanie zezwolenia według przepisów ustawy o transporcie drogowym z dnia 06 września 2001 roku. Zarzuciła, że skoro organ akceptuje zezwolenie na wykonywanie przewozów regularnych wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku, to niedopuszczalne i niemoralne jest powoływanie się na warunki wykonywania przewozów wymienione w ustawie o transporcie drogowym z dnia 06 września 2001 r. Wskazywała, że jako przewoźnik stosuje się do jednoznacznych zapisów ustawy o wykonywaniu krajowego drogowego przewozu osób według przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku określającej warunki na jakich wydane zostało zezwolenie, które kontrolujący zaakceptowali, ale naruszenia warunków doszukali się w przepisach ustawy z dnia 06 września 2001 roku. Z drugiej strony stwierdziła, że jeżeli będzie wykonywała przewozy regularne na podstawie zezwolenia wydanego na mocy przepisów ustawy o transporcie drogowym wówczas będzie stosować się do przepisów tejże ustawy z tym, że stwierdzenie, iż zezwolenie ważne jest z rozkładem jazdy nie predysponuje rozkładu jazdy do rangi prawa materialnego. Ponadto Ustawodawca nie zabronił w sposób jednoznaczny łączyć przewozów regularnych z okazjonalnymi.

W odpowiedzi na skargę organ, wskazując na argumenty zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji, wnosił o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanego przepisu Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania powyższej decyzji.

Ponadto nie ocenia decyzji organu pod kątem jej słuszności, czy też celowości, jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego.

Stosownie natomiast do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 - dalej zwaną p.p.s.a.) rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaprezentowany w skardze pogląd, że w przedmiotowej sprawie miało miejsce naruszenie przepisów materialnych i procesowych nie znajduje potwierdzenia i uzasadnienia w materiale dowodowym zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego, w którym strona brała czynny udział, a przede wszystkim w zapisach protokołu kontroli z dnia [...] września 2004r., podpisanego przez kontrolowanego kierowcę bez zastrzeżeń. Zastosowana podstawa prawna odpowiedzialności administracyjnej wskazana w zaskarżonej decyzji jest prawidłowa. Przewoźnik w myśl cytowanych przepisów ponosi odpowiedzialność za skutek: wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu, a dotyczących ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków, które sankcjonowane jest zastosowaną karą pieniężną.

W ocenie Sądu nie ma znaczenia, że w ustawie o transporcie drogowym - obowiązującej w dacie kontroli nie jest zdefiniowane, jak obecnie, że rozkład jazdy stanowi załącznik do zezwolenia, skoro przepis art. 20 ust. 1 ustawy jednoznacznie stanowi, że w zezwoleniu określa się w szczególności:

1) warunki wykonywania przewozów;

2) przebieg trasy przewozów, w tym miejscowości, w których znajdują się miejsca początkowe i docelowe przewozów;

3) miejscowości, w których znajdują się przystanki - przy przewozach regularnych osób.

Zapis ten - z jednej strony - znajduje wyraz w treści dokumentu zezwolenia Nr [...], na którym widnieje zastrzeżenie, że zezwolenie jest ważne z obowiązującym rozkładem jazdy i wykazem numerów rejestracyjnych pojazdów zgłoszonych do przewozów.

Z drugiej strony – przewoźnik ubiegając się i składając wniosek o zezwolenie, akceptuje warunki jego uzyskania. Wszak wymagania te, umożliwiające uzyskanie zezwolenia określa art. 22 ust. 1 wskazując, iż do wniosku o wydanie zezwolenia na wykonywanie przewozów regularnych w krajowym transporcie drogowym dołącza się:

1) proponowany rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej, podaną w kilometrach, i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów, zgodnie z rozkładem jazdy;

2) schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami;

3) potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, dokonanego z ich właścicielami lub zarządzającymi;

4) zobowiązanie do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych na przystankach;

5) cennik;

6) wykaz pojazdów, z określeniem ich liczby oraz liczby miejsc, którymi wnioskodawca zamierza wykonywać przewozy.

W art. 92 ust. 1 ustawodawca zastrzegł, że kto wykonuje transport drogowy lub przewozy na potrzeby własne, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy - podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych. Nie ulega wątpliwości, że warunkami wynikającymi z przepisów ustawy są określone w zezwoleniu - tak jak o tym stanowi cytowany wyżej art. 20 ust. 1 ustawy - w szczególności:

1) warunki wykonywania przewozów

2) przebieg trasy przewozów

Z kolei sposób ich naruszenia - czyli wykonywanie transportu drogowego osób z naruszeniem warunków określonych w zezwoleniu - w zakresie ustalonej trasy przejazdu lub wyznaczonych przystanków podlega karze w wysokości 3000 zł (pkt 1.2.2. w/w załącznika do ustawy).

Należy zaznaczyć, że cała procedura związana z ubieganiem się o zezwolenie na przewóz regularny, o której mowa w cytowanym wyżej art. 22 ust.1 pkt-y od 1 do 6 – wymagane w niej dokumenty: rozkład jazdy uwzględniający przystanki, godziny odjazdów środków transportowych, długość linii komunikacyjnej i odległości między przystankami, kursy oraz liczbę pojazdów niezbędnych do wykonywania codziennych przewozów - zgodnie z rozkładem jazdy; schemat połączeń komunikacyjnych z zaznaczoną linią komunikacyjną i przystankami, potwierdzenie uzgodnienia zasad korzystania z obiektów dworcowych i przystanków, jak i zobowiązanie do zamieszczania informacji o godzinach odjazdów na tabliczkach przystankowych - stanowi o istocie przewozu osób w transporcie regularnym i na mocy obowiązującej ustawy - spełnienie jej warunkuje uzyskanie zezwolenia.

Podnieść należy, że podobne wymogi przewidywała ustawa z dnia 29 sierpnia 1997r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób (Dz. U. Nr 141, poz. 942 ze zm.), na którą powołuje się skarżąca, uzyskując w dniu [...] listopada 1998r. na jej podstawie zezwolenie na czas nieokreślony. Zgodnie z art. 11 ust. 3 obowiązana była przedłożyć organowi udzielającemu zezwolenia:

1) projekt rozkładu jazdy uzgodniony na zasadach koordynacji określonych w przepisach prawa przewozowego,

2) ustalone z właścicielami przystanków i dworców zasady korzystania z tych obiektów.

Przypomnieć należy, że w dacie uzyskania zezwolenia – [...] listopada 1998r. – obowiązywała skarżącą zasada wykonywania działalności zgodna z definicją przewozów regularnych określoną w art. 2 pkt 2 ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób: przewozy regularne - przewozy osób wykonywane po drogach publicznych według uzgodnionego rozkładu jazdy.

Na uwagę zasługuje okoliczność, że skutek naruszenia tej zasady był surowszy niż obecnie, bowiem z art. 12 ust. 2 pkt 2 stanowił, że zezwolenie można cofnąć, jeżeli przedsiębiorca prowadzi działalność przewozową niezgodnie z uzgodnionym rozkładem jazdy.

Z powyższych względów zarówno pod rządami poprzedniej ustawy jak i obecnie obowiązującej - istotą przewozów regularnych było i jest wykonywanie ich według uzgodnionego rozkładu jazdy. Według - idąc za autorem Współczesnego słownika języka polskiego pod. red. prof. B. Dunaja – wskazuje na podstawę lub kryterium czynności; zgodnie z, na podstawie, postępować według przepisów, regulaminu, instrukcji (W-wa 2001 Przegląd RD).

Wbrew poglądowi skarżącej - obecnie, wraz z utratą mocy z dniem 1 stycznia 2002r. ustawy o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób - jako przewoźnik wykonujący krajowy zarobkowy regularny przewóz osób, obowiązana jest do przestrzegania aktualnie obowiązujących norm prawa w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Ustawodawca stanowiąc w art. 109 ust. 1 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym o utracie mocy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób - jednocześnie w ust. 3 art. 109 ustanowił normę intertemporalną, na gruncie której przepisy wydane na podstawie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., zachowały moc do czasu wydania przepisów na podstawie ustawy o transporcie drogowym, ale nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2002 r., o ile nie były sprzeczne z nową ustawą.

W związku z powyższym zupełnie nieuprawnione jest powoływanie się skarżącej na przepisy ustawy już nieobowiązującej i zarzucanie organowi naruszenia obowiązującego aktualnie prawa. Pozbawiony racji jest zatem jej pogląd, że jako przedsiębiorca wykonujący transport drogowy nie podlega rygorom ustawy o transporcie drogowym dlatego, że zezwolenie otrzymała za rządów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. o warunkach wykonywania krajowego drogowego przewozu osób.

Nie ma także racji skarżąca twierdząc, że Ustawodawca nie zabronił w sposób jednoznaczny łączyć przewozów regularnych z okazjonalnymi, bowiem zasadą ogólną przewidzianą w art. 18 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym jest, że przewóz okazjonalny wymaga zezwolenia.

Nie wymaga zezwolenia w ściśle wyliczonych enumeratywnie przypadkach określonych w art. 18 ust. 3 , jeżeli:

1) tym samym pojazdem samochodowym na całej trasie przejazdu przewozi się tę samą grupę osób i dowozi się ją do miejsca początkowego, albo

2) polega on na przewozie osób do miejsca docelowego, natomiast jazda powrotna jest jazdą bez osób (podróżnych), albo

3) polega on na jeździe bez osób do miejsca docelowego i odebraniu oraz przewiezieniu do miejsca początkowego grupy osób, która przez tego samego przewoźnika drogowego została przewieziona na zasadzie określonej w pkt 2.

Żadna z tych sytuacji nie zachodziła w stanie faktycznym ustalonym w sprawie niniejszej.

Należałoby dodatkowo podnieść, że w dacie kontroli kierowca został przesłuchany w charakterze świadka, mimo, że zarówno zeznanie to jak i protokół kontroli podpisał bez zastrzeżeń, to blisko miesiąc później do pisma strony zostało dołączone jego oświadczenie, w którym m.in. także przyznał, że zmienił trasę przejazdu. Dwa miesiące później przesłuchany ponownie m.in. przyznał, że przejechał obok przystanku na ul. W., nie zatrzymywał się na nim, bo nikt nie wysiadał, a następnie na prośbę jednej z pasażerek zmienił trasę przejazdu. W tej sytuacji odmienne twierdzenia skarżącej – co do wykonywania przewozu regularnego zgodnie z warunkami zezwolenia – należało ocenić jako niezgodne prawdą.

Podkreślić należy, że charakter działalności transportowej związany z korzystaniem dróg publicznych wymaga, by przewoźnik jak i jego pracownicy – kierowcy znali obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa i je przestrzegali. Kontrola dokonywana na drogach publicznych zarówno przez Policję jak i uprawnionych pracowników służb drogowych : Rejonu Dróg Krajowych czy Inspekcji Drogowej są wpisane w działalność transportową i w czynne wykonywanie zawodu kierowcy. Wymaga to od pracodawców zatrudniania w charakterze kierowców osób, które spełniają określone wymagania, bowiem - według ogólnej zasady wynikającej z art. 429 kodeksu cywilnego - przewoźnik ponosi konsekwencje za działanie osób, którymi się posługuje.

Mając na względzie powyższe, należało oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.