Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 770/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-01-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6074 Przekształcenie użytkowania wieczystego w prawo własności
Hasła tematyczne: Gospodarka gruntami
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 3 w zw. z art. 1 ust. 1b pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 175 poz 1459
law: Ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas Sędziowie: WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska WSA Izabela Ostrowska (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi L. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty W. z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej L. W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – dalej zwanej "k.p.a." po rozpatrzeniu odwołania L.W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w Z., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków, jako działki: nr [...] z obrębu [...] w prawo własności na rzecz użytkownika wieczystego L.W. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt wynika, że postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie miało następujący przebieg:

L. W. wnioskiem z dnia [...] wystąpiła do Starosty [...] o przekształcenie w prawo własności, prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w Z., oznaczonej w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] z obrębu [...] o łącznej powierzchni [...] ha, dla której Sąd Rejonowy w W. – [...] Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą Nr [...].

Starosta [...] decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. z 2012 poz. 83) – dalej zwanej “p.p.u.w p.w.n." w związku art. 104 i art. 107 k.p.a. odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości opisanej we wniosku w prawo własności nieruchomości.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał na następujące ustalenia faktyczne:

W dniu [...] Przedsiębiorstwo Państwowe Kolejowe Zakłady [...] w Z. z mocy prawa nabyło prawo użytkowania wieczystego działek nr [...], z obrębu Z. uregulowanych w księdze wieczystej nr [...] cz. (decyzja Wojewody [...] nr [...] z dnia [...]).

Działka nr [...] położona w Z. odpowiada dz. nr [...], obręb [...] (wypis z ewidencji gruntów i budynków z dnia [...]).

W dniu [...] przeprowadzono komercjalizację przedsiębiorstwa państwowego [...], przekształcając je w spółkę akcyjną, której jedynym akcjonariuszem został Skarb Państwa (akt notarialny Rep. A nr [...] z dnia [...]). Na dzień [...] Skarb Państwa posiadał 100% udziału w kapitale zakładowym spółki K. S.A. i tym samym był podmiotem dominującym w stosunku do przedmiotowej spółki (pismo Ministra Skarbu Państwa Departament Mienia Skarbu Państwa z dnia [...] znak: [...],[...]).

W dniu [...] między syndykiem masy upadłości K. S.A. - dalej: KZA - z siedzibą w Z. w upadłości a L.W. została zawarta umowa przeniesienia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości stanowiącej dz. nr ew. [...] obręb [...] o łącznym obszarze [...] ha, położonej w Z. przy ul. [...] (akt notarialny z dnia [...] Rep. A nr [...]).

Następnie organ wskazał, że w przedstawionym stanie faktycznym zastosowanie znajdzie art. 1 ust. 1 p.p.u.w p.w.n. zgodnie z którym osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Przepis ust. 1b pkt 2 ww. artykułu wyłącza możliwość zastosowania ust. 1 w stosunku do nieruchomości oddanych w użytkowanie wieczyste państwowym i samorządowym osobom prawnym, a także spółkom handlowym, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz. U. z 2009 r. Nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r. Nr 167, poz. 1129).

Zgodnie z powyższym organ, powołując się na wykładnię literalną przepisu wskazał, że w sytuacji gdy na dzień [...] użytkownikiem wieczystym była spółka prawa handlowego, której podmiotem dominującym był Skarb Państwa, nie jest możliwe przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

Tym samym nie jest możliwe wydanie decyzji przekształcającej prawo użytkowania w prawo własności dla działek gruntu nr ew. [...] obręb [...] położonych w Z. Zgodnie bowiem z art. 1 ust. 1b pkt 2 w związku z ust. 1 p.p.u.w.p.w.n. jeśli spółka prawa handlowego w stosunku, do której Skarb Państwa był podmiotem dominującym, była użytkownikiem wieczystym nieruchomości na dzień [...] nie można wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Przedmiotowe nieruchomości ww. dniu znajdowały się w użytkowaniu wieczystym K., będącego już wówczas spółką akcyjną, które to prawo zostało przeniesione aktem notarialnym Rep. A nr [...] z dnia [...] przez syndyka masy upadłości K. na rzecz L.W.

Zgodnie z art. 1 ust. 3 p..pu.w.p.w.n. z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 3, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. L.W. jest niewątpliwie następcą prawnym K. co udowodniono na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. Nie budzi także wątpliwości okoliczność, iż będąca przedmiotem przekształcenia nieruchomość znajdowała się na dzień [...] w użytkowaniu wieczystym osoby prawnej, tj. spółki akcyjnej - K. Ustawodawca w art. 1 ust. 1b pkt 2 p.p.u.w.p.w.n. ograniczył możliwość stosowania ust. 1 tego artykułu, w przypadku gdy użytkownikiem wieczystym nieruchomości była m.in. spółka handlowa w stosunku, do której podmiotem dominującym był Skarb Państwa. Skoro zatem art. 1 ust. 1 ww. aktu prawnego nie ma zastosowania do podmiotów wskazanych w ust. 1b pkt 2, nie ma on również zastosowania, gdy te podmioty były użytkownikami wieczystymi na dzień [...]. Nie ma tutaj znaczenia, iż po ww. terminie taki podmiot zbył prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby, która może wystąpić z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego.

W ocenie organu, z uwagi na fakt, iż nieruchomość gruntowa będąca przedmiotem przekształcenia znajdowała się na dzień [...] w użytkowaniu wieczystym spółki handlowej, w której Skarb Państwa posiadał 100 % udziału, wyklucza to możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego na wniosek jej następców prawnych.

Odwołanie od wskazanej wyżej decyzji wniosła L. W.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. po rozpatrzeniu przedmiotowego odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ w uzasadnieniu decyzji wskazał, że art. 1 ust. 3 p.p.u.w.p.w.n. nie daje możliwości przekształcenia nieruchomości osobom fizycznym i prawnym będącym następcami prawnymi podmiotów wymienionych w art. 1 ust 1b ww. ustawy. Organ wskazał, że na dzień [...] Skarb Państwa posiadał 100 % udziału w kapitale zakładowym spółki K., a tym samym był podmiotem dominującym w odniesieniu do niej.

Organ wskazał, że nieruchomość stanowiąca na dzień [...] własność Skarbu Państwa, położona w Z., oznaczona w ewidencji gruntów i budynków jako działki: nr [...] o łącznej powierzchni [...] ha z obrębu [...], nie podlega przekształceniu, gdyż nic spełnia wymogu art. 1 ust 1.

Skargę na powyższą decyzję wniosła L.W. (dalej zwana skarżącą), zarzucając zaskarżonej decyzji, naruszenie:

a) art. 1 ust. 3 w związku z art. 1 ust. 1 p.p.u.w.p.w.n. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że skarżącej nie przysługuje prawo żądania przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności i bezzasadne niezastosowanie tych przepisów, skutkujące odmową przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności nieruchomości,

b) art. 1 ust. 1b pkt 2 p.p.u.w.p.w.n. poprzez błędną wykładnię skutkującą przyjęciem, że dla oceny dopuszczalności dokonania przekształcenia istotny jest nie status prawny aktualnego użytkownika wieczystego nieruchomości, ale status prawny użytkownika wieczystego nieruchomości w dniu [...] i bezzasadne zastosowanie tego przepisu przy ocenie spełniania przez skarżącą przesłanek wymaganych do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności.

W związku z powyższym skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] nr [...] z dnia [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu, kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słusznościowych.

Z powołanych przepisów wynika, że obowiązkiem sądu administracyjnego jest wszechstronna, wykraczająca poza granice zarzutów skargi, kontrola legalności działalności administracji publicznej, w kontekście jej zgodności z prawem materialnym i prawem procesowym.

Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459 ze zm.), w brzmieniu nadanym jej ustawą z dnia 28 lipca 2011 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 187, poz. 1110).

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy osoby fizyczne i prawne będące w dniu 13 października 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Do momentu wejścia w życie ustawy nowelizującej, tj. przed dniem 9 października 2011 r., art. 1 ust. 1 ustawy miał następujące brzmienie: "osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności". Wówczas krąg podmiotów uprawnionych do ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania w prawo własności ograniczał się do osób fizycznych.

Ustawa zmieniająca poszerzyła ten krąg o osoby prawne. Z uzasadnienia sejmowego projektu ustawy zmieniającej z 2011 r. wynika, że założonym celem tej zmiany było zdynamizowanie procesów przekształceń prawa użytkowania wieczystego, udrożnienie procedury przekształceniowej, aby przyspieszyć i zwiększyć liczbę postępowań, w wyniku których użytkownicy wieczyści uzyskują prawo własności w stosunku do użytkowanych przez wiele lat nieruchomości publicznych. W ust. 1b art. 1 ustawy wprowadzono jednak wyjątek od generalnego uprawnienia osób fizycznych i prawnych stanowiąc o wyłączeniu Polskiego Związku Działkowców, państwowych i samorządowych osób prawnych oraz spółek prawa handlowego, w odniesieniu do których Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem dominującym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach publicznych (Dz.U. z 2009 r., nr 185, poz. 1439 oraz z 2010 r., nr 167, poz. 1129). Z uzasadnienia projektu ustawy zmieniającej wynika, że u podstaw tej regulacji legło przekonanie, że prawo użytkowania wieczystego jest na tyle silnym prawem do nieruchomości, że umożliwia podmiotom publicznym realizację celów gospodarczych, do których zostały powołane. Ponadto, wskazano, że państwowe i samorządowe osoby prawne zostały już raz "uwłaszczone" z mocy prawa m.in. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79. poz. 464 ze zm.), tj. uzyskały prawo użytkowania wieczystego w stosunku do nieruchomości, które znajdowały się w zarządzie tych osób. Według ustawodawcy za wyłączeniem tej grupy podmiotów z zakresu obowiązywania ustawy przemawia również fakt, że powyższe "uwłaszczenie" nie zostało jeszcze zakończone i nadal toczą się postępowania administracyjne, potwierdzające nabycie prawa użytkowania wieczystego przez te podmioty. Założony cel prawodawczy przyświecający wyłączeniu dotyczył tylko podmiotów wyraźnie wskazanych w ust. 1b i nie rozciągał się na podmioty, o których mowa w innych jednostkach redakcyjnych ustawy. Głównym bowiem celem nowelizacji było wyeliminowanie instytucji użytkowania wieczystego na rzecz prawa własności poprzez uwłaszczenie szerokiego katalogu podmiotów prywatnych, a osiągnąć to zamierzano poprzez poszerzenie przedmiotowego i podmiotowego zakresu obowiązywania ustawy.

W tym miejscu podkreślenia wymaga kilka kwestii. Po pierwsze, wyłączenie z art. 1 ust. 1b ustawy dotyczy uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości. Podmioty objęte wyłączeniem nie mogą ubiegać się o takie przekształcenie po wejściu w życie nowelizacji, tj. po dniu 9 października 2011 r. Po drugie, regulacja art. 1 ust. 1b ustawy ma charakter wyjątku od zasad wskazanych w art. 1 ust. 1, 1a i 2 ustawy określających krąg podmiotów uprawnionych do przekształcenia. W myśl zasady interpretacyjnej "exceptiones non sunt extendendae" wyjątków nie należy interpretować rozszerzająco. Wyjątek, jako odstępstwo od reguły, ma moc obowiązującą tylko w takim zakresie, jak to wynika z jego treści i nie może być w drodze zabiegów interpretacyjnych przenoszony na sytuacje podobne lub zbliżone.

W przedmiotowej sprawie nie chodzi o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego przysługującego podmiotowi objętemu wyłączeniem z art. 1 ust. 1b, m.in. państwowej osobie prawnej, ale o uprawnienie w tym zakresie przysługujące następcy prawnemu takiego podmiotu, jakim jest skarżąca osoba fizyczna L. W. Spór prawny w przedmiotowej sprawy sprowadza się istocie do rozstrzygnięcia kwestii możliwości ubiegania się o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności przez osobę fizyczną będącą następcą prawnym państwowej osoby prawnej.

Skarżąca L. W. wskutek nabycia w dniu [...] prawa użytkowania wieczystego nieruchomości nieruchomości stanowiącej dz. nr ew. [...] obręb [...] o łącznym obszarze [...] ha, położonej w Z. przy ul. [...] weszła w prawa i obowiązki dotychczasowego użytkownika wieczystego. W dacie wejścia w życie ustawy o przekształceniu prawa wieczystego użytkowania w prawo własności nieruchomości, czyli w dniu [...] użytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości była spółki K. o 100% udziale w kapitale Skarbu Państwa. W tym stanie faktycznym organy odmówiły skarżącej prawa do przekształcenia uzyskanego po państwowej osobie prawnej prawa użytkowania wieczystego twierdząc, że skoro w myśl art. 1 ust. 1b ustawy państwowe osoby prawne są pozbawione uprawienia do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego to tym bardziej uprawnienia tego nie mają ich następcy prawni. Sąd orzekający w niniejszej sprawie poglądu tego nie podziela, zauważając jednak, że na tle tożsamych okoliczności faktycznych pojawiły się rozbieżności w orzecznictwie sądowoadministracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 22 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1713/12, oddalił skargę spółki akcyjnej będącej następcą prawnym państwowej osoby prawnej od decyzji odmawiającej przekształcenia użytkowania wieczystego, powołując się na przepis art. 1 ust. 3 ustawy, który stanowiąc o uprawnieniach następców prawnych ściśle precyzuje, o następców jakich podmiotów chodzi. Z tego faktu WSA w Warszawie wywiódł, że skoro art. 1 ust. 3 ustawy nie odwołuje się do podmiotów określonych w ust. 1b to znaczy, że następcy prawni tych podmiotów nie mają uprawnienia do przekształcenia. W podobnym stanie faktycznym natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 31 stycznia 2013 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 993/12, uchylił decyzje organów administracji obu instancji odmawiających przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Sąd ten uznał bowiem, że po nowelizacji z 2011 r. żądanie przekształcenia przysługuje następcom prawnym podmiotów, którym w dniu [...] przysługiwało prawo użytkowania wieczystego, a na uprawnienie to nie ma niweczącego wpływu okoliczność, że ze względu na wyłączenie z art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy poprzednik prawny nigdy nie mógłby skutecznie ubiegać się o dokonanie takiego przekształcenia na swoją rzecz.

Sąd orzekający w przedmiotowej sprawie podziela stanowisko wyrażone w wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach.

Zgodnie z dyspozycją art. 1 ust. 3 ustawy, w brzmieniu nadanym nowelizacją z 2011 r., z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości mogą również wystąpić osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1 i 1a, oraz osoby fizyczne i prawne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 2. Hipoteza powołanego przepisu określa uprawnienie następców prawnych do żądania przekształcenia, odwołując się do sytuacji poprzedników prawnych określonych w art. 1 ust. 1, 1a i 2 ustawy. Odwołanie to miało na celu wskazanie podmiotów, którym w dacie [...] przysługiwało prawo użytkowania wieczystego, a nie podmiotów uprawnionych do przekształcenia. Następstwo prawne w rozumieniu art. 1 ust. 3 ustawy odnosi się bowiem do następstwa w zakresie prawa użytkowania wieczystego, a nie dotyczy uprawnienia do przekształcenia prawa użytkowania w prawo własności nieruchomości. Uprawnienie następcy prawnego do przekształcenia prawa użytkowania wieczystego ma charakter samodzielny, niezależny od uprawnienia jego poprzednika prawnego do przekształcenia. Z tego względu istotna dla oceny wniosku jest sytuacja faktyczna i prawna wnioskodawcy z daty złożenia wniosku. W toku postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącej ocenie podlegała jej sytuacja prawna, to czy jest podmiotem wskazanym w art. 1 ust. 1 ustawy, i czy jej poprzednik prawny był użytkownikiem wieczystym w dniu [...]. Spełnienie tych dwóch warunków przesądza o przysługującym L.W. uprawnieniu do przekształcenia. Dlatego też niedopuszczalne było odwoływanie się przy ocenie wniosku skarżącej do przepisu art. 1 ust. 1b, który do jej sytuacji nie odnosi się w żadnym zakresie. Nie dotyczy również sytuacji jej poprzednika prawnego, który nie ubiega się o przekształcenie.

Wykładnia językowa art. 1 ust. 3 ustawy, w którym pominięto nawiązanie do ust. 1b, prowadzi do rezultatów nie dających się pogodzić z celem racjonalnego ustawodawcy założonym przy wprowadzaniu w życie zmian do systemu prawa w 2011 r. Należało to mieć na uwadze rozpoznając przedmiotową sprawę. Według dyrektyw wykładni systemowej znaczenie interpretowanej normy należy ustalić w ten sposób, by było ono najbardziej harmonijne w stosunku do innych norm systemu prawa, do którego interpretowana norma należy. Natomiast dyrektywy wykładni celowościowo - funkcjonalnej przewidują, że jeżeli w procesie wykładni uwzględnia się cele prawa, to posługując się celem normy należy go ustalić w ten sposób, by był on zgodny, co najmniej z celem instytucji, do jakiej interpretowana norma należy.

Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu postanowienia z dnia 5 listopada 2001 r., T 33/01 (OTK-B 2002, nr 1, poz. 47), wyraził pogląd, iż w sytuacji, w której wykładnia ustawy nie daje jednoznacznego rezultatu należy wybrać taką wykładnię, która w najpełniejszy sposób umożliwia realizację norm i wartości konstytucyjnych. Zastosowana w przedmiotowej sprawie wykładnia językowa art. 1 ust. 3 ustawy doprowadziła do rezultatu sprzecznego z konstytucyjną zasadą równości wobec prawa, polegającego na wykluczeniu z kręgu podmiotów uprawnionych do skorzystania z uwłaszczenia w trybie ustawy osób fizycznych będących następcami prawnymi państwowych osób prawnych. W myśl art. 32 Konstytucji RP wszyscy są wobec prawa równi i mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne (ust. 1). Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny (ust. 2). W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego panuje ugruntowany pogląd, że z zasady równości wynika nakaz jednakowego traktowania podmiotów prawa w obrębie określonej grupy. Wszystkie podmioty prawa, charakteryzujące się w równym stopniu daną cechą istotną (relewantną), powinny być traktowane równo, a więc według jednakowej miary, bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących. W takim razie sytuacja osób fizycznych będących następcami podmiotów, którym uprawnienie do przekształcenia nigdy nie przysługiwało, ale byli użytkownikami wieczystymi w dniu [...] nie powinna różnić się od sytuacji osób fizycznych będących użytkownikami wieczystymi nieruchomości w dniu [...]. Oba podmioty należą do kategorii podmiotów z mocy art. 1 ust. 1 ustawy uprawnionych do przekształcenia, z tymże w odniesieniu do następcy prawnego przesłankę w postaci użytkowania wieczystego w dacie [...] wywodzi się z dopuszczalnego następstwa na zasadzie określonej w art. 1 ust. 3 ustawy.

W takiej sytuacji należało posłużyć się metodami wykładni celowościowej i odwołać do tekstu pozanormatywnego w postaci uzasadnienia do projektu ustawy zmieniającej z 2011 r., z którego wynika cel wprowadzanych zmian. Cel ten sprowadzał się do jak najpełniejszego uwłaszczenia osób fizycznych i prawnych, w tym spółek prawa handlowego, wieloletnio użytkujących nieruchomości publiczne, albowiem po przemianach ustrojowych lat 90 – tych instytucja użytkowania wieczystego, zwłaszcza wobec podmiotów prywatnych, uległa dewaluacji. W odniesieniu natomiast do podmiotów publicznych, m.in. państwowych i samorządowych osób prawnych, użytkowanie wieczyste uznano za korzystne i postanowiono o jego utrzymaniu, albowiem ta forma władania nieruchomością pozwala na osiągnięcie znacznych dochodów z nieruchomości bez konieczności wyzbywania się jej własności i realizację własnych celów gospodarczych. Z powyższego wynika, że przyjęta przez orzekające w sprawie organy wykładnia językowa art. 1 ust. 3 w związku z ust. 1b ustawy o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości była nieprawidłowa, jako że rozszerzyła zastosowanie wyjątkowej regulacji art. 1 ust. 1b na sytuacje następstwa prawnego oraz doprowadziła do wyników sprzecznych z wynikami wykładni celowościowo – funkcjonalnej i systemowej.

Wobec tego, uznając za zasadne argumenty skarżącej, Sąd doszedł do wniosku, że ustawa o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości obejmuje zakresem podmiotowym osoby fizyczne będące następcami prawnymi podmiotów, którym nie przyznano uprawnienia do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości w oparciu o art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy. Brak uprawnienia do przekształcenia podmiotów wskazanych w art. 1 ust. 1b pkt 2 ustawy jest indyferentny prawnie dla sytuacji prawnej ich następców prawnych w zakresie prawa użytkowania wieczystego.

Mając powyższe na względzie, Sąd uznał, że orzekające w sprawie organy naruszyły przepis art. 1 ust. 3 w związku z art. 1 ust. 1 b pkt 2 ustawy, co miało wpływ na jej wynik i w konsekwencji musiało doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi