Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 108/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Wstrzymanie wykonania aktu
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Wstrzymano wykonanie zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 61 par. 3, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zofia Flasińska po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Gminy B. o wstrzymanie wykonania decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za wprowadzenie do wód powierzchniowych ścieków postanawia: wstrzymać wykonanie decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...]


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 25 maja 2012r. sygn. akt IV SA/Wa 339/12 oddalił skargę Gminy B. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary za wprowadzenie do wód powierzchniowych ścieków.

Wnioskiem z dnia 5 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego) skierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca Gmina wystąpiła o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

W uzasadnieniu tego wniosku strona skarżąca wyjaśniła, że pismem z 29 maja 2012 r., pełnomocnik Gminy B. wystąpił o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 25 maja 2012 r. Powołując się dalej na art. 61 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) – dalej: p.p.s.a., Gmina wskazała, iż natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji może pociągnąć dla niej zagrożenie w postaci braku możliwości zaspokajania podstawowych zadań gminy. Gmina B. jest małą gminą, w której orzeczona kara pieniężna stanowi istotne zagrożenie dla realizacji budżetu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo, wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania.

Postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji upada w razie wydania przez sąd orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji (art. 61 § 6 p.p.s.a.), niemniej po oddaleniu skargi skarżący nie jest pozbawiony ochrony wynikającej z możliwości nadania skardze do sądu administracyjnego skutku suspensywnego. W uchwale z dnia 16 kwietnia 2007 r., I GPS 1/07, ONSAiWSA z 2007 r., nr 4, poz. 77, Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę dopuszczalne jest wstrzymanie przez ten Sąd wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W przywołanej uchwale kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania decyzji objętej skargą połączona została z wszczęciem postępowania kasacyjnego przed tym Sądem, niemniej nie ma podstaw, by uznawać, że warunkiem dopuszczalności wystąpienia skarżącego z żądaniem wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest uprzednie wniesienie przez stronę postępowania skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę. Skuteczne wszczęcie postępowania kasacyjnego wymaga podjęcia przez Sąd I instancji oraz strony postępowania szeregu czynności procesowych. W czasie, w którym Sąd I instancji zobowiązany jest sporządzić i doręczyć skarżącemu uzasadnienie wyroku, a ten sporządzić na jego podstawie skargę kasacyjną może dojść do wykonania zaskarżonej decyzji. Z tych względów nie można skarżącemu zamykać drogi do wystąpienia z żądaniem objęcia go ochroną tymczasową w toku postępowania międzyinstancyjnego, jeżeli uważa on, że charakter zaskarżonego aktu i jego przedmiot stwarzają podstawę by sądzić, iż w przypadku wykonania decyzji zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Podstawowym celem instytucji wstrzymania zaskarżonej decyzji jest zapewnienie możliwie maksymalnej efektywności sądowej kontroli administracji przez stworzenie warunków zapewniających skuteczną realizację orzeczenia sądowego. Wyeliminowanie z obrotu prawnego w wyniku orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wadliwej decyzji, która wywołała nieodwracalne lub trudne do odwrócenia skutki albo wyrządziła jej adresatowi znaczną szkodę, czyni tę kontrolę iluzoryczną nie tylko w sytuacji wykonania decyzji w toku postępowania kasacyjnego, ale tym bardziej w przypadku doprowadzenia przez organ administracji do jej wykonania przed złożeniem przez stronę skargi kasacyjnej – po wygaśnięciu ochrony wynikającym z wydania przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji. Z powyższych przyczyn przyjąć należy, że udzielenie ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. jest dopuszczalne także po wydaniu wyroku oddalającego skargę do chwili uprawomocnienia się tego orzeczenia. Jeżeli w tym czasie nie zostanie złożona skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego ochrona ta upada, a decyzja, jako ostateczna i prawomocna, będzie podlegała wykonaniu.

Przechodząc do rozważenia zasadności wstrzymania wykonania decyzji, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji (art. 61 § 3 p.p.s.a.) zostały w niniejszej sprawie spełnione. Zapłacenie kary w wysokości 30.399,90 zł przed podjęciem przez Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnięcia co do zasadności wniesionej skargi kasacyjnej może prowadzić do wyrządzenia skarżącej Gminie znacznej szkody na skutek braku środków na realizację bieżących zadań gminy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia