Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 638/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 2, art. 115a
journal: Dz.U. 2021 poz 1882
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji.
article: art. 138 par 1 pkt 1, art. 104
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Fularski Sędzia WSA Justyna Mazur po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Radomiu w trybie uproszczonym w dniu 3 listopada 2022 r. sprawy ze skargi G. O. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. z dnia [...] czerwca 2022 r. nr 249 w przedmiocie odmowy wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w Z. z dnia [...] maja 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Komendanta Wojewódzkiego Policji z siedzibą w R. na rzecz skarżącego G. O. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Komendant Wojewódzki Policji z siedzibą w R. (dalej: organ odwoławczy, KWP) decyzją z 27 czerwca 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej: Kpa) w związku z art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1882 z późn. zm., dalej: ustawa o Policji) w związku z art. 9 ust.1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych,

o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 1610, dalej: ustawa zmieniająca), po rozpoznaniu odwołania G. O. (dalej: skarżący, policjant, strona) od decyzji Komendanta Powiatowego Policji w Z. (dalej: organ I instancji, KPP) z 11 maja 2022 r. nr [...]

o odmowie wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu

I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że skarżący był funkcjonariuszem Policji zatrudnionym w Komendzie Powiatowej Policji w Z. i został zwolniony ze służby z dniem 15 lutego 2019 r. Wobec powyższego zwolnionemu policjantowi wypłacono 18 listopada 2020 r. ekwiwalent pieniężny za 66 dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego, przyjmując 1/30 części miesięcznego uposażenia (przed 6 listopada 2018 r.) oraz 45 dni urlopu wypoczynkowego

i dodatkowego, przyjmując 1/21 części uposażenia (od 6 listopada 2018 r.).

Wnioskiem z 25 kwietnia 2022 r. strona wystąpiła o wypłacenie kwoty 9.562,81 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 16 lutego 2019 r. do dnia zapłaty, tytułem wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, powołując się na art.115a ustawy o Policji oraz na treść orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (dalej: również TK, Trybunał) z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 (Dz.U. z 2018 r. poz. 2102).

KPP decyzją z 11 maja 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy o Policji oraz art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, odmówił wypłaty wyrównania ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy z uwzględnieniem odsetek w związku ze zwolnieniem policjanta ze służby w Policji.

Pismem z 24 maja 2022 r. strona złożyła odwołanie od decyzji organu I instancji, podtrzymując żądanie zawarte we wcześniejszym wniosku.

Przechodząc do meritum sprawy KWP wskazał, że zgodnie z art. 114 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby otrzymuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe, z wyjątkiem urlopu, o którym mowa w art. 83a ust. 1. Zgodnie zaś z art. 115a ustawy o Policji, obowiązującym od dnia 1 października 2020 r. w brzmieniu nadanym przez art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Natomiast art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej stanowi, że przepis art. 115a ustawy zmienianej w art. 1

w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Organ odwoławczy zauważył, że strona nabyła prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystane urlopy z dniem zwolnienia ze służby, tj. 15 lutego 2019 r,, a więc za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. (od 2016 r.) - 1/30 części uposażenia oraz za okres od 6 listopada 2018 r. do dnia zwolnienia ze służby - 1/21 części uposażenia. Miesięczne uposażenie zasadnicze wraz z dodatkami o charakterze stałym, które było podstawą do obliczenia należnego ekwiwalentu wynosiło 5.690,40 zł.

Należy zatem uznać, że naliczenie i wypłacenie stronie ekwiwalentu nastąpiło

w sposób prawidłowy, nie ma więc podstaw do przyznania prawa do wypłaty wyrównania tego ekwiwalentu. W aktualnym stanie faktycznym i prawnym stronie nie przysługuje zatem prawo do wypłaty omawianego ekwiwalentu w wyższej niż dotychczas wysokości, bowiem nie mają do niej zastosowania przepisy prawa przewidujące inny niż wcześniej zastosowany współczynnik ułamkowy służący do ustalania wymiaru tego ekwiwalentu.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu KWP uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. Strona nie podnosi w swoim odwołaniu żadnych nowych okoliczności poza dotychczas wskazanymi. Wobec powyższego organ odwoławczy uznał, że KPP prawidłowo i zgodnie z obowiązującym stanem prawnym ustalił okoliczności oraz stan faktyczny w sprawie.

Pismem z 14 lipca 2022 r. skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ostateczne w administracyjnym toku instancji rozstrzygnięcie organu odwoławczego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 190 ust. 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (dalej: Konstytucja RP) przez przyjęcie, że orzeczenia TK o niekonstytucyjności danej normy prawnej mają charakter ex nunc, a w konsekwencji uznanie, że skarżącemu nie przysługuje wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy, gdyż został on ustalony i wypłacony na podstawie przepisu obowiązującego w dniu dokonania wypłaty ekwiwalentu,

b) art. 114 ust. 1 pkt 2 i art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 190 ust. 4 Konstytucji RP w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP przez brak ponownego rozstrzygnięcia sprawy na podstawie stanu prawnego obowiązującego po orzeczeniu przez TK

o niezgodności z Konstytucją art. 115a ustawy o Policji w zakresie w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za jeden dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, na podstawie którego podjęto pierwotne rozstrzygnięcie,

c) art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 190 ust 1. Konstytucji RP przez odstąpienie od zasady powszechnego obowiązywania i ostateczności wyroków TK,

a w konsekwencji dokonanie wykładni normy prawnej zawartej w art. 115a ustawy

o Policji w sposób nieuwzględniający wyroku TK z 30 sierpnia 2018 r. sygn. akt K 7/15,

d) art. 9 ust. 1 zd. 2 i 3 ustawy zmieniającej poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy wprowadza on normę prawną tożsamą z zakwestionowaną i uznaną za niekonstytucyjną przez Trybunał w wyroku z 30 sierpnia 2018 r., sygn. akt K 7/15;

2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 138 § 1 pkt 1 Kpa przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że nie ma wątpliwości, iż stwierdzenie przez TK niezgodności danej normy prawnej z Konstytucją skutkuje wyeliminowaniem tej normy z porządku prawnego, od początku jej obowiązywania. Oznacza to, że norma ta nie może być stosowana do stanów faktycznych powstałych w czasie, w którym jeszcze obowiązywała. Podmioty będące adresatami takiej normy muszą mieć zagwarantowaną możliwość ponownego rozstrzygnięcia sprawy w nowym stanie prawnym, ustalonym przez Trybunał. Tym samym nieprawidłowe jest działanie ustawodawcy, polegające na wprowadzeniu w art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej regulacji, że w stosunku do funkcjonariuszy zwolnionych ze służby przed 6 listopada 2018 r. ustala się ekwiwalent przy przyjęciu 1/30 części miesięcznego uposażenia zasadniczego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu. Nieprawidłowe jest również wprowadzenie do przywołanego przepisu regulacji, według której ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed 6 listopada 2018 r.

Autor skargi wskazał, że w istocie ustawodawca nie wykonał obowiązku przywrócenia stanu zgodnego z Konstytucją. Oznacza to, że organy administracji zobowiązane są dokonywać interpretacji normy prawnej regulującej sposób ustalenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop w taki sposób, aby była ona zgodna

z Konstytucją. W związku z tym, że orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają charakter powszechnie obowiązujący i są ostateczne, wszystkie organy władzy publicznej mają obowiązek ich wykonywania i nie może on być uzależniony od działań ustawodawcy.

Skarżący podniósł, że rozstrzygnięcie organu pozostaje w sprzeczności ze stanowiskiem prezentowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również wojewódzkie sądy administracyjne, zgodnie z którym uwzględnienie wniosku

o wyrównanie ekwiwalentu za niewykorzystany urlop powinno nastąpić zarówno

w warunkach zaniechania ustawodawczego, jak i w obecnej sytuacji, tj. próby "zniesienia" ustawą wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Norma zawarta w art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej stoi w sprzeczności z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego

w sprawie sygn. akt K 7/15 w zakresie, w jakim pozbawia funkcjonariuszy, którzy zostali zwolnieni ze służby przed 6 listopada 2018 r. prawa do żądania wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a także w zakresie, w jakim nakazuje ustalać ekwiwalent za niewykorzystany urlop za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. na zasadach wynikających z przepisów ustawy o Policji w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest to, że obowiązek realizacji wyroku Trybunału przenosi się na organy stosujące prawo.

KWP w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przy czym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: p.p.s.a.).

Okolicznością bezsporną w niniejszej sprawie jest to, że skarżący został zwolniony ze służby w Policji 15 lutego 2019 r., a w związku ze zwolnieniem został mu wypłacony ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy wyliczony na podstawie art. 115a ustawy o Policji. Ekwiwalent został ustalony proporcjonalnie: za niewykorzystany urlop wypoczynkowy do 5 listopada 2018 r. przy zastosowaniu współczynnika 1/30 oraz od 6 listopada 2018 r. przy zastosowaniu współczynnika 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami

o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy organ, odmawiając skarżącemu wyrównania ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, prawidłowo zinterpretował i zastosował art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej w odniesieniu do treści i skutków wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Punktem wyjścia do rozważań w tym przedmiocie jest powyższy wyrok, w którym Trybunał orzekł, że art. 115a ustawy o Policji w zakresie, w jakim ustala wysokość ekwiwalentu pieniężnego za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego w wymiarze 1/30 części miesięcznego uposażenia, jest niezgodny z art. 66 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 zdanie drugie Konstytucji RP. W uzasadnieniu Trybunał wskazał, że prawo do urlopu płatnego (art. 66 ust. 2 Konstytucji RP), a także prawo do rekompensaty pieniężnej za niewykorzystany urlop, nie może być arbitralnie ograniczone, ma ono bowiem charakter bezwarunkowy, jest absolutne i nie podlega miarkowaniu. Stosownie do art. 114 ust. 2 ustawy o Policji policjant zwalniany ze służby za niewykorzystane urlopy wypoczynkowe lub dodatkowe oraz niewykorzystany czas wolny od służby (przyznany za pracę ponad wymiar) otrzymuje ekwiwalent pieniężny. Jak podkreślił Trybunał, celem tej regulacji jest zrekompensowanie funkcjonariuszowi faktycznej niemożności wykorzystania przysługującego mu urlopu, co stanowi urzeczywistnienie konstytucyjnie zagwarantowanych praw do corocznych płatnych urlopów. Pracownik zwalniany ze służby powinien otrzymać równowartość niewykorzystanych urlopów. Po ustaniu stosunku służby prawo do urlopu przekształca się w świadczenie pieniężne, będące ekwiwalentem. Trybunał wyjaśnił, że ustawodawca przyznał policjantom prawo do corocznego płatnego urlopu wypoczynkowego w wymiarze 26 dni roboczych, zaś wcześniejsza regulacja przewidywała 30 dni kalendarzowych. Tym samym kwestionowany art. 115a ustawy

o Policji nawiązuje do poprzednich unormowań wymiaru urlopu wypoczynkowego, bowiem przyjęty w nim współczynnik 1/30 odnosi się do wymiaru urlopu obliczanego według dni kalendarzowych, nie zaś roboczych. Przyjęcie wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta oznacza, że wypłacanej policjantowi należności nie można uznać za rekompensatę ekwiwalentną, co prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP.

Skutkiem ww. wyroku Trybunału była utrata 6 listopada 2018 r. (data publikacji w dzienniku urzędowym) mocy obowiązującej art. 115a ustawy o Policji w takim zakresie, w jakim określał on współczynnik ułamkowy 1/30 uposażenia policjanta jako podstawę ustalenia wysokości ekwiwalentu za niewykorzystany urlop.

W myśl art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne. W momencie opublikowania wyroku TK zostaje obalone domniemanie konstytucyjności normy prawnej, której dotyczy orzeczenie, a skutek uchylenia domniemania konstytucyjności przepisu następuje od momentu jego wejścia w życie (ex tunc). Oznacza to usunięcie danej normy prawnej

z przepisu, co w niniejszej sprawie skutkuje tym, że współczynnik ułamkowy 1/30 zaniżający policjantowi wysokość należnego ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop, nie może mieć zastosowania.

Na skutek wyroku Trybunału wymiar ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy i dodatkowy został zmieniony. Od 1 października 2020 r., na mocy art. 1 pkt 16 ustawy zmieniającej, art. 115a ustawy o Policji stanowi, że ekwiwalent pieniężny za 1 dzień niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego ustala się

w wysokości 1/21 części miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami

o charakterze stałym należnego policjantowi na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Jednakże w myśl art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą stosuje się do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych i niezakończonych przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz do spraw dotyczących wypłaty ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy policjantowi zwolnionemu ze służby od dnia 6 listopada 2018 r. Ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za okres przed dniem 6 listopada 2018 r. ustala się na zasadach wynikających

z przepisów ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu obowiązującym przed dniem 6 listopada 2018 r. Przy obliczaniu wysokości ekwiwalentu pieniężnego przysługującego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy za rok 2018 określa się proporcję liczby dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego lub dodatkowego przysługującego przed dniem 6 listopada 2018 r. oraz od dnia 6 listopada 2018 r.

Analizując treść art. 9 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy zmieniającej, należy wskazać, że ustawodawca przewiduje dwie sytuacje stosowania nowego brzmienia art. 115a ustawy o Policji. Są to sprawy wszczęte i niezakończone do 6 listopada 2018 r. oraz sprawy policjantów, z którymi stosunek służbowy uległ rozwiązaniu z tą datą lub później. W kolejnych zdaniach powołanego przepisu ustawodawca wprowadził mechanizm proporcjonalności, którego osią stała się data wskazana w tym przepisie.

Dostrzec należy, że zarówno w pragmatykach służbowych służb mundurowych, jak i w prawie pracy przyjmuje się zgodnie, iż prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy jest niezależne od sposobu ustania stosunku służbowego (administracyjnego) i stosunku pracy (nawiązanego na podstawie przepisów Kodeksu pracy). Jest ono prawem pochodnym od prawa do urlopu. Urlopem niewykorzystanym, za który przysługuje ekwiwalent pieniężny, jest urlop bieżący,

a także urlopy zaległe. Sąd Najwyższy w wyroku z 24 stycznia 1974 r., sygn. akt III PRN 41/73 przyjął (a pogląd ten jest nadal aktualny), że prawo do niewykorzystanych urlopów zaległych z powodu rozwiązania stosunku pracy i niemożności ich wykorzystania w okresie wypowiedzenia przekształca się w prawo do ekwiwalentu pieniężnego za te urlopy. Świadczenia związane z rozwiązaniem stosunku służbowego czy też pracy, stają się wymagalne od dnia ustania tego stosunku, a zatem wysokość przysługującego funkcjonariuszowi (odpowiednio pracownikowi) świadczenia winna być ustalana według przepisów obowiązujących w dacie nabycia prawa do tego świadczenia. W przypadku ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy mamy do czynienia ze świadczeniem ekwiwalentnym, a więc zamiennym w stosunku do świadczenia spełnionego w naturze. W sytuacji wykorzystania urlopu wypoczynkowego czy dodatkowego z roku bieżącego lub z lat poprzednich funkcjonariusz otrzymuje uposażenie, które mu przysługuje w dacie korzystania z tego urlopu, bez pomniejszenia uposażenia za okres urlopu przypadającego w latach, gdy uposażenie było niższe, np. ze względu na obowiązywanie innych przepisów płacowych. Nie ma zatem racjonalnych podstaw do różnicowania sytuacji finansowej funkcjonariusza w zależności od tego, czy otrzymuje on wynagrodzenie urlopowe za urlop wykorzystywany w naturze (w wysokości ustalanej według zasad obowiązujących w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego), np.

w okresie wypowiedzenia, czy też ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop ustalany odrębnie dla okresu przed i po 6 listopada 2018 r., np. gdy zwolnienie lekarskie lub zastosowany tryb zwolnienia ze służby uniemożliwia funkcjonariuszowi wykorzystanie urlopu wypoczynkowego w naturze. Świadczenie za niewykorzystany urlop wypoczynkowy za okres przypadający przed 6 października 2018 r., ustalane przy zastosowaniu wskaźnika 1/30 miesięcznego uposażenia policjanta, przestaje być ekwiwalentne, bowiem jako zaniżone w stosunku do wynagrodzenia za urlop wykorzystywany w naturze nie może być uznane za rekompensatę równoważną (ekwiwalentną). Prowadzi do naruszenia istoty corocznego płatnego urlopu chronionego przez art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, na co jednoznacznie zwrócił uwagę Trybunał

w wyroku z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15.

Można podjąć próbę doszukania się uzasadnienia dla zastosowania dwóch stanów prawnych (tutaj: dwóch różnych metod ustalania wysokości świadczenia pieniężnego, opartych na innych treściowo przepisach prawnych) w sprawie, w której postępowanie jest rozciągnięte w czasie, tj. zostało wszczęte pod rządami poprzednio obowiązującego przepisu prawnego i niezakończone do dnia zmiany brzmienia przepisu stanowiącego postawę rozstrzygnięcia. Można też założyć hipotetycznie, że taka sytuacja będzie miała miejsce wówczas, gdy z funkcjonariuszem został rozwiązany stosunek służbowy przed 6 listopada 2018 r., a następnie po tej dacie doszło do reaktywacji stosunku służbowego i kolejnego zwolnienia ze służby, a ekwiwalent pieniężny nie został uprzednio wypłacony ze względu na spór co do zgodnego

z prawem rozwiązania stosunku służbowego przed 6 listopada 2018 r. Jednakże powyższej zasady proporcjonalności nie sposób stosować do ustalania wysokości świadczenia ekwiwalentnego funkcjonariusza, z którym stosunek służbowy ustał po 6 października 2018 r. Funkcjonariuszowi przysługuje bowiem świadczenie ustalane

w oparciu o normę prawną obowiązującą w dacie nabycia do niego prawa, czyli przy zastosowaniu wprost art. 115a ustawy o Policji ustalającego współczynnik ekwiwalentu 1/21 dla wszystkich bez wyjątku dni niewykorzystanego urlopu wypoczynkowego

i dodatkowego.

Nadmienić należy, że w kwestii dopuszczalności stosowania art. 115a ustawy

o Policji w brzmieniu nieuwzględniającym wyroku TK z 30 października 2018 r., sygn. akt K 7/15 do stanów faktycznych przypadających przed 6 listopada 2018 r. ponownie wypowie się Trybunał w sprawie zarejestrowanej pod sygn. akt P 7/21, zainicjowanej pytaniem prawnym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku przedstawionym w postanowieniu z 21 stycznia 2021 r., sygn. akt II SA/Bk 866/20 ("Czy art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach dotyczących wsparcia służb mundurowych nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych, o zmianie ustawy o Służbie Więziennej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1610) w zakresie, w jakim wyłącza stosowanie przepisu art. 115a ustawy o Policji dotyczących ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy lub dodatkowy wszczętych po dniu 6 listopada 2018 r. w odniesieniu do policjantów zwolnionych ze służby przed dniem 6 listopada 2018 r. jest zgodny z art. 2, art. 8 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 190 ust. 1, 3 i 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

z dnia 2 kwietnia 1997 r.").

W ocenie Sądu w niniejszej sprawie niedopuszczalna jest taka wykładnia art. 115a ustawy o Policji w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej, która zezwala na zastosowanie zasady proporcjonalności (różnicowania zasad ustalania wysokości świadczenia w zależności od okresów, za które urlop przysługiwał) do świadczenia, do którego funkcjonariusz nabyłby prawo po 6 listopada 2018 r. Prowadziłaby ona bowiem do wewnętrznej sprzeczności przepisu prawnego. W pierwszym zdaniu art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej wskazano, że do funkcjonariuszy Policji zwolnionych ze służby od 6 listopada 2018 r. stosuje się przepis art. 115a ustawy o Policji w brzmieniu nadanym ustawą zmieniającą, aby w kolejnym zdaniu wprowadzić regulację sprzeczną z normą wcześniejszą, którą ma doprecyzować. Przyjęcie odmiennego punktu widzenia burzyłoby dotychczas stosowane wspólne dla wszystkich stosunków prawnych kształtujących zatrudnienie rozwiązania systemowe. Analiza przepisów urlopowych dotyczących funkcjonariuszy prowadzi do wniosku, że mimo występujących różnic

w wymiarze należnego świadczenia wypoczynkowego, zasady i tryb ich udzielania zostały oparte na analogicznych założeniach konstrukcyjnych. Jak wskazuje się

w doktrynie status urlopowy pracowników pragmatycznych nie różni się w zasadniczy sposób od statusu innych grup pracowniczych (vide: R. Hauser, Z. Niewiadomski,

A. Wróbel, System Prawa Administracyjnego, Tom 11 Stosunek służbowy, T. Kuczyński, E. Mazurczak-Jasińska, J. Selina, wyd. C. H. Beck, 2011, str. 393). Jednym z czynników, które mają istotny wpływ na skuteczność oddziaływań za pomocą prawa, jest czytelność sytemu prawnego. System prawa powinien być tak skonstruowany, by umożliwiać zainteresowanym odnajdywanie odpowiedzi na pytania prawne w możliwie najdogodniejszy sposób (vide S. Wronkowska, Zarys koncepcji państwa prawnego

w polskiej literaturze politycznej i prawnej, Warszawa 1995 r., str. 74).

Ponownego podkreślenia wymaga, że Trybunał w powołanym orzeczeniu wyinterpretował z przepisów art. 66 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 115a ustawy o Policji normę prawną, zgodnie z którą świadczeniem ekwiwalentnym za niewykorzystany dzień urlopu jest wynagrodzenie funkcjonariusza za jeden dzień roboczy. Tym samym przyznał policjantowi prawo do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop

w adekwatnej, a nie niższej wysokości. Odmienne stanowisko byłoby sprzeczne

z regułami demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej z uwagi na konieczność ochrony innych wartości konstytucyjnych. W przedmiotowej sprawie jest to prawo gwarantowane treścią art. 66 ust. 2 Konstytucji RP, czyli prawo do urlopu i jego ekwiwalentu pieniężnego, które - jak to podkreślono w wyroku TK - ma charakter bezwarunkowy.

Konkludując, należy stwierdzić, że KWP naruszył art. 115a ustawy o Policji

w związku z art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej poprzez błędną wykładnię i zastosowanie normy zrekonstruowanej w oparciu o te przepisy, co uzasadnia wyeliminowanie

z obrotu zarówno zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

Ponownie rozstrzygając sprawę organ zastosuje się do oceny prawnej wynikającej z rozważań Sądu, zgodnie z którą art. 9 ust. 1 ustawy zmieniającej nie może stanowić przeszkody do zastosowania w sprawie art. 115a ustawy o Policji

w brzmieniu obowiązującym od 1 października 2020 r. Oznacza to, że w przypadku ustania stosunku służbowego po 6 listopada 2018 r. świadczeniem ekwiwalentnym za dzień urlopu, bez względu na okres, w którym urlop wypoczynkowy lub dodatkowy nie został wykorzystany w naturze, jest wynagrodzenie w wysokości 1/21 miesięcznego uposażenia zasadniczego wraz z dodatkami o charakterze stałym należnego na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Mając powyższe na uwadze, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z 11 maja 2022 r., o czym orzekł w punkcie pierwszym sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania postanowiono w punkcie drugim sentencji wyroku na mocy art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na koszty te składa się wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego radcą prawnym w kwocie 480 zł.