Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 508/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6480
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta Sędziowie WSA Maciej Busz (spr.) WSA Monika Świerczak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z dnia [...] maja 2021 r. nr [...], znak [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Dyrektor Aresztu Śledczego w P. decyzją z [...].04.2021 r. wydaną na podstawie art. 3 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 16 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020, poz. 2176, dalej u.d.i.p.) oraz art 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020rv poz. 256 z późn. zm., dalej k.pa.), po rozpatrzeniu wniosku R. S. (dalej: "skarżący") z dnia [...].03.2021r. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: "kopii wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznanych za zasadne lub częściowo zasadne w roku 2020" odmówił udostępnienia informacji publicznej.

W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że w dniu [...].03.2021r. skarżący skierował wniosek do Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z prośbą o udostępnianie mu informacji publicznej w zakresie: "kopii wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznanych za zasadne lub częściowo zasadne w roku 2020". Organ wskazał, że prawo do informacji publicznej zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. obejmuje uprawnienie do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskanie informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego.

W ocenie organu wnioskowane przez skarżącego informacje są informacjami publicznymi przetworzonymi - są one bowiem w posiadaniu administracji aresztu, ale nie są to gotowe dane podlegające udostępnieniu. Zebranie informacji do powyższego wniosku wymaga wydobycia poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów, tj. wyselekcjonowanie zasadnych skarg ze zbioru danych zawierających wszystkie skargi rozpatrywane w roku 2020, przeprowadzenia ręcznej kwerendy posiadanej dokumentacji i wyodrębnienie poszczególnych dokumentów będących odpowiedziami na skargi, wykonanie kopii tejże dokumentacji, ręczne przeprowadzenie anonimizacji treści dokumentacji. Powyższe wiąże się z zaangażowaniem dodatkowych sił czy środków osobowych. Przygotowanie wnioskowanej informacji nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok działania administracji i realizację zadań przypisanych Służbie Więziennej.

Z uwagi na przetworzony charakter wnioskowanych informacji w dniu [...] marca 2021r. wystosowano do skarżącego pismo [...] (za zwrotnym potwierdzeniem odbioru) z wezwaniem do wykazania, że uzyskanie przedmiotowych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, w terminie 7 dniu od otrzymania wezwania.

R. S. otrzymał wezwanie w dniu [...].03.2021r. W swojej odpowiedzi na wezwanie z dnia [...].03.2021r. wskazał jedynie, że nie zgadza się z zakwalifikowaniem wnioskowanej informacji do kategorii informacji publicznej przetworzonej. Swojej tezy nie uzasadnił żadnymi argumentami.

Skarżący w żaden sposób nie uprawdopodobnił, że pozyskane informacje będą istotne dla interesu publicznego. Nie wykazał, że uzyskanie tych określonych danych będzie mieć znaczenie z punktu widzenia funkcjonowania państwa i będzie służyć ogólnie pojmowanemu dobru społecznemu, skutkiem czego byłoby np. usprawnienie działalności jej organów. Ponadto, wnioskodawca chcący uzyskać dostęp do informacji przetworzonej winien wykazać, że informacja ta będzie dostępna dla dużego kręgu potencjalnych odbiorców, jak również, że w danej sprawie posiada on realną możliwość wykorzystania uzyskanej informacji przetworzonej dla poprawy ochrony interesu publicznego. Skarżący nie odniósł się do powyższych kwestii.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł w ustawowym terminie R. S..

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej decyzją nr [...] z [...].05.2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu swej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił, że rozpatrując odwołanie należało ocenić, czy żądana informacja istotnie ma cechy informacji przetworzonej.

Dokonując oceny, organ I instancji wskazał, że udostępnienie informacji publicznej we wnioskowanej formie wymagałoby uprzedniego przetworzenia pewnej sumy informacji prostych, które są w posiadaniu Aresztu Śledczego w P.. Organ wskazał ponadto, że nie dysponuje gotową informacją w żądanym zakresie. Na tej podstawie uznał, że żądana informacja jest informacją przetworzoną.

Organ wskazał, że zgodnie z ugruntowanym już stanowiskiem sądów administracyjnych, suma informacji prostych może być traktowana jako informacja przetworzona, jeżeli powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (np.: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 5 marca 2020 r. sygn. akt II SAB/Kr 478/19, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 18 stycznia 2018 r. sygn. II SA/Sz 1034/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sygn. akt II SA/Wa 1344/16, sygn. akt II SA/Wa 1346/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 28 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 261/17, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 25 sierpnia 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 639/16, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lipca 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 562/16).

Odnosząc się do przedmiotowej sprawy wskazano, że w chwili złożenia wniosku przez skarżącego informacja w kształcie objętym wnioskiem nie istniała - warunkiem jej wytworzenia byłoby więc przeprowadzenie dodatkowych czynności organizacyjnych i analitycznych w oparciu o posiadane informacje proste, co wymagałoby poniesienia pewnych kosztów czasowych i osobowych - wiązałoby się bowiem z koniecznością zaangażowania personelu więziennego odbijając się tym samym negatywnie na toku realizacji zadań danej komórki organizacyjnej (wyrok NSA z 09.08.2011 r. sygn. I OSK 977/11).

Udostępnienie skarżącemu informacji w zakresie kopii wszystkich odpowiedzi na skargi osadzonych uznanych za zasadne lub częściowo zasadne w roku 2020 wymagałoby dokonania przeglądu i analizy wszystkich skarg rozpatrywanych w AŚ w P. w okresie jednego roku, których było łącznie ponad 300, następnie wyłonienie tylko skarg uznanych za zasadne bądź częściowo zasadne, dokonanie anonimizacji danych osobowych oraz sporządzenie kopii tych pism, które mogłyby zostać jemu przekazane. Przygotowanie żądanej przez skarżącego informacji generowałoby zatem konieczność podjęcia dodatkowych czynności angażujących do ich realizacji kilka osób, co nie pozostałoby bez wpływu na normalny tok pracy danej komórki organizacyjnej.

Powyższy ciąg działań o charakterze zarówno intelektualnym, jak i czysto technicznym, wymagający zaangażowania zasobów ludzkich i technicznych, świadczy dobitnie o przetworzonym charakterze żądanej informacji.

Zatem ocena charakteru wnioskowanej informacji dokonana przez organ I instancji jest prawidłowa i zgodna z prawem.

Wobec ustalenia, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną przetworzoną, organ I instancji słusznie wezwał skarżącego do wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego do jej uzyskania. Takie działanie ma swoje oparcie w treści art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.

Biorąc pod uwagę powyższe, a także kierując się wskazaniami zawartymi w orzecznictwie sądów, słusznie Dyrektor AŚ w P. ocenił, że wnioskodawca nie wykazał, że uzyskanie żądanej informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Spełnienia ustawowego warunku do uzyskania wnioskowanej informacji organ nie zidentyfikował również w toku przeprowadzonych czynności w postępowaniu odwoławczym.

Skargę na powyższą decyzję w ustawowym terminie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu R. S. popierając zarzucając, że jego zdaniem żądana informacja nie jest przetworzoną, gdyż wymaga jedynie anonimizacji.

Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu w piśmie z dnia [...].08.2021 r. wskazał, że zaskarża decyzję w całości zarzucając jej :

1) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 3 ust. 1 pkt 1) u.d.i.p. przez jego błędne zastosowanie polegające na uznaniu, że informacja o udzielenie, której wnosił skarżący jest informacją przetworzoną i jako taka wymaga wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego, podczas, gdy informacja, o której udostępnienie wnosił skarżący jest co najwyżej informacją przekształconą i jako taka nie wymaga wykazywania istotnego interesu publicznego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy;

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. przez brak ustalenia z urzędu, że informacje, o których udostępnienie wnosił skarżący są szczególnie istotne dla interesu publicznego, w szczególności z punktu widzenia funkcjonowania Państwa, albowiem uzyskanie ww. informacji zmierzało do ustalenia jakich naruszeń dopuszczał się organ I instancji w sprawach osadzonych w 2020 r. i jakie procedury były podejmowane przez ten organ w celu poprawy sytuacji osadzonych i ograniczenia liczby uzasadnionych skarg w przyszłości.

W imieniu skarżącego wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji organu II instancji, a także o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, ewentualnie w przypadku nieuznania skargi za uzasadnioną, wnoszę o przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika skarżącego kosztów nieopłaconej pomocy prawnej świadczonej skarżącemu z urzędu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych, powiększonych o należny podatek od towarów i usług (VAT). Jednocześnie oświadczam, że koszty związane z prowadzeniem sprawy nie zostały uiszczone przez skarżącego w całości, ani w części.

Pełnomocnik skarżącego pismem z [...].08.2021 r. w nawiązaniu do pisma z dnia [...].08.2021 r., a w szczególności pisma z dnia [...].08.2021 r., w którym wskazywał na istnienie Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, w której zawarte są informacje, o których udostępnienie wnosił skarżący, przedłożył kopie 3 pism, które skarżący otrzymał w ostatnim czasie od 3 innych Zakładów Karnych w Polsce (Zakład Karny w P. S., Zakład Karny w S. i Areszt Śledczy w G.), w których jednostki te odwołują się wprost do danych zawartych w Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności, a w 2 dwóch przypadkach udostępniają skarżącemu dokumenty, o które wnioskuje. tj. odpisy odpowiedzi organów na skargi osadzonych, które zostały uznane za uzasadnione bądź częściowo uzasadnione.

Wniósł o przeprowadzenie dowodu z tych dokumentów celem wykazania, że informacje publiczne, o których udostępnienie wnosi skarżący są dostępne w Centralnej Bazie Danych Osób Pozbawionych Wolności, a ich udostępnienie nie wymaga przetwarzania informacji publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi Sąd miał na uwadze, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – odpowiednio: ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi – przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.; w skrócie "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia – który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu lub czynności (zob.: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, uw. 1 do art. 134; a także wyroki NSA: z 05.03.2008 r., I OSK 1799/07; z 09.04.2008 r., II GSK 22/08; z 27.10.2010 r., I OSK 73/10; dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl, w skrócie "CBOSA") – oraz rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.

Niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Stosownie do art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429, z późn. zm.; w skrócie "u.d.i.p.") przepisy p.p.s.a. stosuje się także do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej była decyzja Dyrektora Okręgowego Służby Więziennej z [...] maja 2021 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Aresztu Śledczego w P. z dnia [...] kwietnia 2021 r. odmawiającą udostępnienia skarżącemu informacji publicznej.

Dokonując tak unormowanej kontroli zaskarżonej decyzji, Sąd doszedł do przekonania, że skarga R. S. nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji nie naruszają ani prawa materialnego ani prawa procesowego, w stopniu, który miałby wpływ na wynik sprawy.

W sprawie jest bezsporne, że Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej, do którego skarżący wystąpił z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej, jest co do zasady podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji publicznej na gruncie u.d.i.p.

W kontrolowanej sprawie jest poza sporem, że żądanie skarżącego dotyczyło informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 1 tej ustawy: "Każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie". Taką informację stanowi w szczególności treść wyroków (szerzej: orzeczeń) sądowych, co wynika jasno z przykładowego wyliczenia rodzajów informacji publicznej zamieszczonego przez ustawodawcę w art. 6 u.d.i.p. W myśl bowiem art. 6 ust. 1 pkt 4 lit. a tiret trzecie u.d.i.p. udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o danych publicznych, w tym treść i postać dokumentów urzędowych, w szczególności: "treść orzeczeń sądów powszechnych, Sądu Najwyższego, sądów administracyjnych, sądów wojskowych, Trybunału Konstytucyjnego i Trybunału Stanu".

R. S. wniósł o udostępnienie kopii odpowiedzi na wszystkie skargi osadzonych uznane za zasadne lub częściowo zasadne z roku 2020". Organ I instancji uznał, iż wniosek ten obejmuje żądanie udostępnienia informacji publicznej w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2019 r. poz. 1429), ale dotyczy uzyskania informacji przetworzonej, o której mowa w przepisie art. 3 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, w związku z czym wezwał wnioskodawcę do wykazania, że uzyskanie przez niego informacji publicznej przetworzonej jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. W odpowiedzi na to wezwanie skarżący nie zgodził się do zakwalifikowania żądanej przez niego informacji do kategorii informacji przetworzonych i ponowił wniosek o udostępnienie tej informacji.

Decyzją z dnia [...] maja 2021 r. Dyrektor Okręgowy Służby Więziennej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, uzasadniając to faktem, że żądana informacja jest informacją przetworzoną w rozumieniu powołanej ustawy, a skarżący nie wykazał interesu publicznego.

Kwestią sporną w okolicznościach kontrolowanej sprawy jest to, czy organy obu instancji, odmawiając Skarżącemu udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej, zasadnie uznały, że zakres żądanych przezeń informacji prostych (kopii odpowiedzi na wszystkie skargi osadzonych uznane za zasadne lub częściowo zasadne z roku 2020) powoduje, że jego wniosek dotyczy już w istocie informacji publicznej przetworzonej.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej – czyli, innymi słowy, prawo dostępu do informacji publicznej (art. 2 ust. 1 u.d.i.p.) – obejmuje m.in. uprawnienia do "uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Cytowana regulacja dotycząca informacji przetworzonej stanowi wyjątek od zasady statuowanej w art. 2 ust. 2 u.d.i.p., w myśl której od osoby wykonującej prawo do informacji publicznej nie wolno żądać wykazania interesu prawnego lub faktycznego.

Przywołane przepisy dają podstawę do wyróżnienia dwóch kategorii informacji publicznej: (i) wyraźnie wzmiankowanej w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. "informacji przetworzonej" oraz (ii) konstruowanej niejako w opozycji do niej, "informacji prostej". Tylko udostępnienie informacji publicznej należącej do pierwszej z wymienionych kategorii zostało uwarunkowane przez ustawodawcę dodatkowym kryterium – wykazania istotności dla interesu publicznego w jej uzyskaniu przez wnioskodawcę. Natomiast dostęp do informacji prostej pozostaje nieskrępowany w tym sensie, że podlega ogólnej regule z cytowanego wyżej art. 2 ust. 2 u.d.i.p.

Choć ustawodawca posłużył się w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. terminem "informacja przetworzona", to go nie zdefiniował ani nawet bliżej nie określił. A termin "informacja prosta" w u.d.i.p. w ogóle się nie występuje.

W ślad za rozważaniami zawartymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 marca 2018 r. o sygn. akt I OSK 1526/16 (CBOSA) – że "informacja prosta" może być definiowana w sposób negatywny, jako informacja, która nie wymaga przetworzenia (zob. P. Sitniewski, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2011, s. 55). Każda informacja prosta nie jest zatem informacją przetworzoną i odwrotnie: informacja przetworzona nie jest informacją prostą. Wadą definicji negatywnej jest fakt, że nie oddaje ona istoty tego rodzaju informacji. Dlatego też, poszukując pozytywnej definicji informacji prostej, można uznać, że taką informacją jest informacja, którą podmiot zobowiązany może udostępnić w takiej formie, w jakiej ją posiada (zob. wyrok NSA z 05.12.2013 r., I OSK 1857/13, CBOSA). Informacja prosta to taka, która jest już w posiadaniu zobowiązanego i może zostać od razu udzielona wnioskodawcy, a jej wyodrębnienie ze zbiorów informacji (rejestrów, zbiorów dokumentów, akt postępowań) nie jest związane z koniecznością poniesienia pewnych kosztów osobowych lub finansowych trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji. Informacja prosta nie zmienia się w informację przetworzoną poprzez proces przekształcenia, a zatem udostępnienie informacji prostej nie wiąże się z koniecznością wykonania pewnych dodatkowych, ponadprzeciętnych czynności, które z informacji prostych tworzyłyby nową informację. Informacja prosta może być udostępniona od razu w formie, w jakiej jest w posiadaniu zobowiązanego, albo też może być udostępniona wtedy, gdy po pewnych zwykłych, niewymagających większego wysiłku czynnościach może zostać udostępniona. Czynności takie nie powodują powstania nowej informacji, lecz tylko stanowią pewne jej "obrobienie", tak aby mogła zostać udostępniona wnioskodawcy. Natomiast na pojęcie "informacji przetworzonej" składają się dwa elementy. Ten rodzaj informacji publicznej stanowi jakościowo nowy typ informacji, przygotowany specjalnie dla wnioskodawcy, a zatem to taka informacja, której organ wprost nie posiada i dla jej wytworzenia niezbędne jest przeprowadzenie pewnych działań na posiadanych już informacjach. W wyniku tych działań powstaje nowa jakościowo informacja. Nie jest ona jedynie innym technicznie zestawieniem danych, innym sposobem ich uszeregowania, ale stanowi jakościowo nową informację, prowadzącą zazwyczaj do określonej oceny, czy interpretacji danego zjawiska (zob. wyrok WSA z 23.09.2009 r., II SA/Wa 978/09, CBOSA; podobnie wyroki NSA: z 30.10.2008 r., I OSK 951/08; z 27.06.2013 r., I OSK 529/13 – CBOSA). Przetworzenie informacji wymaga więc dokonania stosownych działań analitycznych, zebrania lub zsumowania pojedynczych informacji na podstawie różnych kryteriów wynikających z treści wniosku (zob. wyrok NSA z 05.03.2013 r., I OSK 3097/12, CBOSA). Informacją przetworzoną jest taka informacja, która nie była w posiadaniu zobowiązanego, ale została przygotowana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów. Podnosi się jednak, że często przygotowanie takiej informacji wiąże się z poniesieniem określonych środków finansowych i organizacyjnych, często trudnych do pogodzenia z bieżącymi działaniami organu państwa (zob. wyrok NSA z 05.09.2013 r., I OSK 865/13, CBOSA). Powstanie tego rodzaju informacji powoduje, że dla jej wytworzenia koniecznym jest zaangażowanie ponadprzeciętnych zasobów zobowiązanego, niezwiązanych z jego zwykłą, codzienną działalnością. Nie będą więc informacją przetworzoną dokumenty, analizy albo opinie sporządzane przez zobowiązanego lub dla jego potrzeb, które zostały wytworzone w związku z jego bieżącą działalnością albo analizy dla potrzeb statystycznych. Takie dokumenty już istnieją i ich ujawnienie nie wymaga stworzenia nowej informacji (zob. wyrok NSA z 27.03.2018 r., I OSK 1526/16, CBOSA).

W judykaturze wskazuje się na praktyczną trudność z wytyczeniem granicy pomiędzy informacją przetworzoną, a informacją prostą, udostępnioną po wykonaniu na niej pewnych czynności umożliwiających jej udostępnienie. Problem pojawia się bowiem, gdy wnioskodawca wnosi o przedstawienie mu wielu informacji prostych. W tym zakresie spotyka się w orzecznictwie dwa odmienne poglądy.

Zgodnie z pierwszym – tracącym, jak się wydaje, już na aktualności – nie stanowi informacji przetworzonej proste zebranie danych z wielu dokumentów, jakimi organ dysponuje. O tym, czy daną informację należy traktować jako przetworzoną, a nie prostą, nie może decydować pracochłonność konieczna do jej wytworzenia, czy udostępnienia (wyrok NSA z 19.03.2013 r., I OSK 2875/12, CBOSA), a więc charakteru takiej informacji nie mogą zmienić ewentualne trudności podmiotu wykonującego zadania publiczne w udostępnieniu informacji (wyrok NSA z 14.09.2012 r., I OSK 1292/12, CBOSA). Zbiór szeregu informacji prostych, nawet gdy ich zebranie powoduje konieczność wykonania pewnych działań angażujących pracowników i środki zobowiązanego, nie powoduje, że informacje proste przekształcają się w informację przetworzoną.

Z kolei drugi pogląd reprezentowany w orzecznictwie i doktrynie – obecnie już dominujący – wskazuje, że w pewnych przypadkach suma informacji prostych posiadanych przez adresata wniosku może przekształcić się w informację przetworzoną, jeżeli uwzględnienie wniosku wymaga ich zgromadzenia poprzez przegląd materiałów źródłowych, w których są zawarte, a ilość informacji prostych konieczna dla sporządzenia wykazu wskazanego we wniosku jest znaczna i angażuje po stronie wnioskodawcy środki i zasoby konieczne dla jego prawidłowego funkcjonowania (zob. wyrok NSA z 06.10.2011 r., I OSK 1199/11, CBOSA; podobnie wyrok NSA z 17.05.2012 r., I OSK 416/12, CBOSA). W referowanym tu nurcie orzeczniczym przyjmuje się więc – ogólnie rzecz ujmując – że także suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników, szerokiego zakresu wniosku powodującego konieczność przekształcenia (zanonimizowania) wielu dokumentów, co może zakłócić normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudnić wykonywanie przypisanych mu zadań, może być uznane za przetworzenie informacji prostych w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (por. wyroki NSA: z 09.08.2011 r., I OSK 792/11; z 25.04.2012 r., I OSK 202/12; z 05.03.2015 r., I OSK 863/14; z 04.08.2015 r., I OSK 1645/14; z 25.11.2016 r., I OSK 1513/15; z 14.04.2017 r., I OSK 2791/16; z 26.03.2018 r., I OSK 2349/17; z 27.03.2018 r., I OSK 1526/16 – CBOSA).

Należy przytoczyć również stanowisko judykatury, zgodnie z którym przy ocenie zaistnienia przesłanek do odmowy udzielenia informacji publicznej z uwagi na przedmiot i zakres żądanych informacji należy brać pod uwagę także m.in. ilość i częstotliwość wniosków składanych przez tego samego wnioskodawcę oraz jego postawę, mogącą wskazywać na nadużycie prawa do informacji publicznej, a także wpływ składanych przez tego wnioskodawcę licznych wniosków na normalną pracę sądu, powołanego do rozstrzygania spraw o różnym charakterze (por. wyrok WSA z 28.10.2020 r., II SA/Łd 493/20, CBOSA).

Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 30 września 2015r. sygn. akt I OSK 1764/14 (publ. CBOSA) uznał, że w pewnych przypadkach bardzo szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia, zanonimizowania i sporządzenia kserokopii wielu dokumentów, może wymagać aż takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, że zakłóci to normalny tok działania podmiotu zobowiązanego. W takim przypadku należy uznać, że wniosek faktycznie dotyczy informacji publicznej przetworzonej.

Przenosząc powyższe uwagi na grunt kontrolowanej sprawy, należy stwierdzić, że organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały wnioskowaną przez skarżącego informację do kategorii informacji przetworzonych.

Realizacja wniosku skarżącego wiązałaby się z koniecznością przeprowadzenia przez funkcjonariusza rozpatrującego wniosek szeregu konkretnych czynności merytorycznych i fizycznych celem udzielenia informacji publicznej, objętej przedmiotowym wnioskiem. Skoro w okresie podanym przez wnioskodawcę do organu wpłynęła duża ilość skarg (ponad 300), z czego jedynie część została uznana za zasadne lub częściowo zasadne, wydanie wnioskodawcy pewnej grupy skarg wyodrębnionych według wskazanego kryterium przesądza, że mamy do czynienia z informacją przetworzoną, której udostępnienie zależy od występowania szczególnego interesu publicznego.

Bez wątpienia udostępnienie żądnej informacji publicznej musi zostać uprzednio poprzedzone jej odpowiednim przygotowaniem, na które składają się w pierwszej kolejności czynności faktyczne, polegające na sięgnięciu do dokumentów źródłowych, czyli odszukaniu akt poszczególnych skarg w zasobach archiwalnych i zweryfikowaniu całej dokumentacji w niej zalegającej pod względem kryteriów ujętych we wniosku. Następnie należy dokumentację, podlegającą udostępnieniu poddać przekształceniom polegającym na pozbawieniu ich danych umożliwiających identyfikację poszczególnych podmiotów i to zarówno osób fizycznych, w tym nie tylko osób, którym przedmiotowe odpowiedzi zostały udzielone, jak i osób prawnych, a także usunięciu treści nie objętych przedmiotem wniosku. Z uwagi na liczbę rozpoznanych skarg przez organ w czasie objętym wnioskiem, czas konieczny do wykonania kserokopii dokumentów podlegających udostępnieniu, jak również koszt ich przygotowania w sposób istotny obciążałyby organ, przekraczający bieżące możliwości.

Udzielenie żądanej informacji publicznej jest zajęciem czasochłonnym i wymaga zaangażowania w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, które w obecnej sytuacji stanowią obciążenie dla organu. Organ nie ma możliwości oddelegowania funkcjonariuszy wyłącznie do wykonywania czynności niezbędnych, do przetworzenia informacji publicznej. Ponadto wniosek R. S. jest jego kolejnym wnioskiem, złożonym dotyczącym tego samego rodzaju informacji publicznej, obejmującym jedynie inny przedział czasu.

Należy podkreślić, że specyfika odpowiedzi udzielanych na skargi jest taka, że są one sporządzane na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku przeprowadzonych postępowań skargowych, zawierają odniesienia do wszystkich zarzutów podnoszonych w skargach w tym również uznanych za bezzasadne. Pismo może stanowić odpowiedź na kilka skarg, w tym również uznanych za bezzasadne oraz zawiera w swojej treści informacje pozwalające na zidentyfikowanie osoby, której skarga dotyczy. Powoduje to, że przygotowanie żądanej informacji publicznej wymaga przeprowadzenia analizy, zestawienia, wyciągów z dokumentów w celu wyselekcjonowania treści odnoszących się do skargi zarzutów uznanych za zasadne z usunięciem pozostałych treści oraz usunięcia danych chronionych prawem. Przy czym usunięcie danych chronionych jest czynnością analityczną, połączoną z wysiłkiem intelektualnym polegającą na uniemożliwieniu identyfikacji występujących tam osób poprzez anonimizację fragmentów tekstu umożliwiających identyfikację osoby a także analizą pod katem stwierdzenia, czy i jakie informacje chronione prawem się w nich znajduję. Wszystkie te zabiegi, wymagane do przygotowania informacji zgodnie z żądaniem wnioskodawcy prowadzą w istocie do wytworzenia nowego dokumentu o odmiennej od pierwotnej postaci.

Sąd nie podziela również opinii, że w oparciu o dziennik skarg organ może określić, które to skargi okazały się być w całości lub w części zasadne, bez konieczności analizowania każdej pojedynczej skargi we wskazanym przez skarżącego okresie. Należy zwrócić uwagę, że oprócz wyłonienia konkretnych skarg, należałoby je również poddać anonimizacji oraz usunąć dane chronione prawem, co wymaga jak przedstawiono powyżej dodatkowego nakładu pracy. Co do powołania się na okoliczność pozytywnego rozpatrzenia wcześniejszego wniosku skarżącego, należy wskazać, że ów wniosek dotyczył okresu 1 roku, a w niniejszej sprawie okresu 3 lat.

W ocenie Sądu tak duży nakład pracy powoduje, że objęte wnioskiem informacje mają bez wątpienia charakter informacji przetworzonej. W takiej zaś sytuacji wnioskodawca powinien wykazać istnienie przesłanki "szczególnej istotności dla interesu publicznego", o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Trafnie więc organ wezwał wnioskodawcę o wykazanie, że uzyskanie przedmiotowej informacji publicznej jest uzasadnione szczególnie istotnym interesem publicznym. Interes publiczny odnosi się w swej istocie do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa oraz jego ciał publicznych jako pewnej całości, szczególnie zaś łączy się z funkcjonowaniem podstawowej struktury państwa. Skuteczne działanie w granicach interesu publicznego wiąże się z możliwością realnego wpływania na funkcjonowanie określonych instytucji państwa w szerokim tego słowa znaczeniu. W zaistniałej sytuacji brak jakichkolwiek przesłanek aby R. S. działał w celu realizacji szczególnie istotnego interesu publicznego. Tak więc udzielanie informacji publicznej przetworzonej wnioskodawcy, który nie wykazał, iż zostanie ona wykorzystana w celu usprawnienia funkcjonowania danego organu państwa przemawia za przyjęciem, iż po jego stronie nie występuje szczególnie istotny interes publiczny, uzasadniający udzielenie żądanej przetworzonej informacji publicznej.

Skarżący składa cyklicznie jednobrzmiące wnioski w odniesieniu do tej samej kategorii orzeczeń i związanych z nimi dokumentów, obejmując nimi kolejne lata. Ponadto ani w skardze, ani dalej pełnomocnik w uzupełnieniu skargi, nie usiłują podjąć polemiki innej, aniżeli tylko odnoszącej się do prawa obywatela do informacji publicznej. Prawo to (w tym prawo do informacji publicznej przetworzonej) nie ma charakteru nieograniczonego, a działania skarżącego mają znamiona nadużycia tego prawa, tzn. wykorzystywania go dla celów innych aniżeli troska o dobro publiczne (szerzej na temat nadużycia prawa do informacji publicznej por. wyrok WSA II SAB/Ke 6/19). Sytuacja życiowa skarżącego (osadzenie w areszcie śledczym) pozwala przypuszczać, że wnioski motywowane są właśnie jego osobistą sytuacją.

Istotne znaczenie dla wyrażenia takiej oceny w kontrolowanej sprawie miała przy tym okoliczność znana Sądowi z urzędu, że analizowany tu wniosek skarżącego nie był jedynym takim jego wnioskiem. Skarżący sukcesywnie występuje z różnorodnymi wnioskami obejmującymi kolejne lata kalendarzowe. W szczególności wiadomym jest z urzędu, że tylko w roku 2020 zawisły przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Poznaniu następujące 4 sprawy ze skarg R. S. na same tylko odmowy udostępnienia przez Prezesa SO informacji publicznej w postaci kopii wyroków (z uzasadnieniami) wydanych w kolejnych latach z okresu 2016–2019, rejestrowanych w repertorium C i Co pod symbolem 028:

– sprawa o sygn. akt IV SA/Po 462/20 – dotycząca ww. wyroków wydanych w roku 2016 (liczba takich spraw w tym roku według Prezesa SO: 116) – zakończona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 13 października 2020 r. oddalającym skargę R. S.;

–sprawa o sygn. akt IV SA/Po 1144/20 – dotycząca ww. wyroków wydanych w roku 2017 (liczba takich spraw w tym roku według Prezesa SO: 114) – zakończona, nieprawomocnym wyrokiem oddalającym skargę R. S.;

– sprawa o sygn. akt IV SA/Po 1610/20 – dotycząca ww. wyroków wydanych w roku 2018 – sprawa w toku;

– sprawa o sygn. akt IV SA/Po 1609/20 – dotycząca ww. wyroków wydanych w roku 2019 (liczba takich spraw w tym roku według Prezesa SO: 141) – sprawa w toku.

Poza tym Sądowi wiadomym jest z urzędu, że wcześniej skarżący obejmował jednym wnioskiem kilka kolejnych lat. Przykładowo w sprawach zakończonych prawomocnymi, oddalającymi skargi R. S., wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu:

– z 10 grudnia 2014 r. o sygn. akt IV SA/Po 940/14 – skarżący żądał, jednym wnioskiem, udostępnienia kopii wyroków (z uzasadnieniami) z lat 2010–2014 (zapadłych w sprawach rejestrowanych w SO w P. w rep. C pod symbolami 057 i 058 – w liczbie ok. 200 wyroków);

– z 04 marca 2015 r. o sygn. akt IV SA/Po 1290/14 – skarżący żądał, jednym wnioskiem, udostępnienia kopii wyroków (z uzasadnieniami) z lat 2010–2014 (zapadłych w sprawach rejestrowanych w SO w P. w rep. C pod symbolem 045 – w liczbie ok. 296 wyroków).

W konsekwencji należało podzielić stanowisko organów obu instancji, że skarżący wnioskował w rzeczywistości o udostępnienie informacji publicznej przetworzonej, nie zaś informacji prostej.

Ubocznie należy zauważyć, że takie stanowisko zajmował też Naczelny Sąd Administracyjny w licznych, analogicznych sprawach ze skarg R. S. na odmowy udostępnienia informacji publicznej (por. np. wyroki NSA: z 28.10.2016 r., I OSK 1656/15; z 25.11.2016 r., I OSK 908/15, I OSK 1297/15 i I OSK 1513/15; z 19.12.2017 r., I OSK 1362/17; z 22.11.2018 r., I OSK 2587/16 i I OSK 2622/16 – dostępne w CBOSA). Dlatego też trzeba stwierdzić, że organ słusznie wezwał R. S. do wykazania szczególnej istotności dla interesu publicznego, która uzasadniałaby udostępnienie mu wnioskowanych informacji – jak tego wymaga art. 3 ust. 1 pkt u.d.i.p. Zarazem jest poza sporem, że skarżący istnienia takiej przesłanki nie wykazał, a jedynie podtrzymał swoje stanowisko co do charakteru (nieprzetworzonego) żądanej informacji.

Odnosząc się do zarzutu istnienia Centralnej Bazy Danych Osób Pozbawionych Wolności, w której zawarte są informacje, o których udostępnienie wnosił skarżący, a także fakt udostępnienia podobnych informacji od 3 innych Zakładów Karnych w Polsce (Zakład Karny w P. S., Zakład Karny w S. i Areszt Śledczy w G.), Sąd wskazuje, że okoliczności związane są z czynnościami organów, które nie są przedmiotem niniejszego postępowania i nie mają wpływu na ocenę Sądu, zwłaszcza przy uwzględnieniu wyżej opisanego nadużywania przez skarżącego prawa do informacji publicznej.

Reasumując, Sąd podzielił stanowisko organów obu instancji, że żądana przez skarżącego informacja publiczna, z uwagi na jej zakres, miała w istocie charakter informacji przetworzonej, a skarżący nie wykazał – pomimo wezwania go przez organ – istnienia wymaganego interesu publicznego, który uzasadniałby udzielenie żądanej informacji.

Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę w całości oddalił.