Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 967/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie w całości i umorzono postępowanie - art.145 par.3 ustawy - PoPPSA
Powołane przepisy: article: art. 57 ust. 1 i 7, art. 59 ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 68 par. 1 i  par. 2 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka,, Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi "A" S.A. w B. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 5117 (pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Po kolejnym rozpoznaniu sprawy (poprzednie postanowienia z dnia [...] r. i z dnia [...] r. zostały uchylone a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia postanowieniami organu odwoławczego z dnia [...] i [...] r.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej również jako PINB) postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. wydanym na podstawie art. 57 ust. 7 oraz art. 59f i 59g ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 89 z 2013 r., poz. 1409 ze zm., zwanej dalej Prawem budowlanym) nałożył na firmę "A" S.A. z siedzibą w B. karę pieniężną w wysokości 60000 zł za użytkowanie sieci wodno - kanalizacyjnej

z przyłączami zrealizowanymi na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K.

nr [...] z dnia [...] r. i decyzji nr [...] z dnia [...] r. bez zawiadomienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. o zakończeniu budowy. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte z urzędu w dniu [...] r. W jego toku ustalono, że zakończenie budowy sieci wodno - kanalizacyjnej nastąpiło: dla zespołu budynków C – 3 listopada 2009 r., dla zespołu budynków B - 26 września 2011 r., dla zespołu budynków A – 8 maja 2012 r. Pozwolenie na użytkowanie budynków zostało udzielone: dla zespołu budynków C – [...] r., dla zespołu budynków B – [...] r., dla zespołu budynków A – [...] r. Inwestor przystąpił do użytkowania sieci wodno-kanalizacyjnej bez zawiadomienia organu o zakończeniu budowy. Zawiadomienie o zakończeniu budowy powyższej sieci zostało złożone w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w K. dopiero w dniu 27 października 2014 r. Długość sieci wodociągowej wynosi 0,241 km (str. 10 projektu budowlanego; część: Sieć wodociągowa z przyłączami Kanalizacja sanitarna). Długość sieci kanalizacji sanitarnej wynosi 1,137 km (str. 14 projektu budowlanego; część: Sieć wodociągowa z przyłączami Kanalizacja sanitarna). Długość sieci kanalizacji deszczowej wynosi 1,527 km (str. 9 projektu budowlanego; część: Kanalizacja deszczowa). Daje to sumaryczną długość sieci - 2,905 km.

Obowiązek zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego ciążył na inwestorze zgodnie z treścią art.57 ust.1 ustawy Prawo budowlane. Do kary tej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1 tej ustawy, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu. Dalej PINB stwierdził, że w doktrynie i judykaturze przyjmuje się, iż kara z tytułu nielegalnego użytkowania ulega przedawnieniu, aczkolwiek pojawiają się istotne wątpliwości co do długości okresu tego przedawnienia, tzn. tego, czy uznawać, że kara ta przedawnia się z upływem trzech, albo też pięciu lat, a także momentu, od którego liczyć bieg terminów przedawnienia. Zgodnie z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego do przedmiotowej kary stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują wojewodzie (art. 59g ust. 5). Zgodnie zaś z art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej zobowiązanie podatkowe, o którym mowa w art. 21 § 2 pkt 2 (tj. powstające z dniem doręczenia decyzji ustalającej jego wysokość) nie powstaje, jeżeli decyzja ustalająca to zobowiązanie została doręczona po upływie 3 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy. Jeżeli podatnik nie złożył deklaracji w terminie przewidzianym w przepisach prawa podatkowego lub

w złożonej deklaracji nie ujawnił wszystkich danych niezbędnych do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego, zobowiązanie podatkowe, o którym mowa

w § 1, nie powstaje, pod warunkiem że decyzja ustalająca wysokość tego zobowiązania została doręczona po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powstał obowiązek podatkowy (§ 2 pkt 1 i 2).

Odpowiednie zastosowanie powyższej regulacji na gruncie rozpoznawanej sprawy oznacza zdaniem PINB, że zobowiązanie do uiszczenia kary pieniężnej

z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu lub jego części nie powstanie, jeżeli postanowienie wymierzające karę zostanie doręczone po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym przystąpiono do samowolnego użytkowania.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazuje się, że przez przystąpienie do użytkowania w myśl art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego należy rozumieć wystąpienie określonego stanu faktycznego polegającego na rozpoczęciu korzystania z obiektu lub jego części. Przystąpić zaś do użytkowania można tylko raz, gdyż późniejszy stan faktyczny w zakresie użytkowania należy traktować już jako trwające użytkowanie. Ustawodawca nie przewidział kary pieniężnej za użytkowanie mające miejsce po przystąpieniu do użytkowania, a jedynie za samo przystąpienie do użytkowania. W tym względzie organ pierwszej instancji powołał się na wyroki NSA: z dnia 1 października 2010 r., sygn. II OSK 1494/09, z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. II OSK 386/10, WSA w Kielcach z 23 sierpnia 2013 r., sygn. akt: II SA/Ke 247/13 i WSA w Gliwicach sygn. II SA/GI 366/14 z dnia 7 sierpnia 2014 r. Wynika

z nich pogląd, że "Złożenie zawiadomienia o zakończeniu budowy (art. 54) lub wniosku o pozwoleniu na użytkowanie (art. 55) informuje organ o zakończeniu budowy i daje mu możliwość ustalenia, czy nie doszło do naruszenia zakazu wcześniejszego użytkowania obiektu. Daty dokonania takich czynności należy też uznać za decydujące do ustalenia początku biegu trzyletniego terminu przedawnienia do wymierzenia kary za rozpoczęcie użytkowania obiektu z naruszeniem art. 54 lub 55 prawa budowlanego, chyba że organ już wcześniej stwierdził fakt rozpoczęcia użytkowania obiektu niezgodnie z prawem. W tej ostatniej sytuacji termin do wymierzenia kary będzie bowiem biegł od rzeczywistego stwierdzenia naruszenia prawa’’.

Dokonując ustaleń co do daty przystąpienia do samowolnego użytkowania obiektu budowlanego przez co należy rozumieć rozpoczęcie korzystania z obiektu lub jego części, organ w oparciu o kserokopie umów przesłanych przez "Z" S.A. przy piśmie z dnia 12 maja 2015 r. stwierdził, że umowy o zaopatrzenie w wodę i odprowadzenie ścieków dla nieruchomości zlokalizowanych w K. przy ul. [...] - osiedle [...] obowiązują:

– K., ul. [...] (zespół C) od dnia 01.07.2010 r. (umowa nr [...] z dnia 14.07.2010 r.),

– K., ul. [...] (zespół B) od dnia 17.08.2011 r. (umowa nr [...] z dnia 22.08.2011 r.),

– K., ul. [...] (zespół A) od dnia 2.04.2012 r. (umowa nr [...] z dnia 9.05.2012 r.).

Nadto PINB podał, w oparciu o zeznania przesłuchanych w toku postępowania świadków, że najwcześniejszy pobór wody i odprowadzenie ścieków nastąpił

w miesiącu marcu 2010 r. (w miesiącu nabycia pierwszego lokalu). W konsekwencji ustalił, że do korzystania z sieci wodno - kanalizacyjnej przystąpiono w miesiącu marcu 2010 r. choć formalne rozliczanie poboru wody pomiędzy "Z", a firmą "A" nastąpiło z dniem 1 lipca 2010 r. (umowa z dnia 14 lipca 2010 r.). Dlatego też, zdaniem PINB, termin przedawnienia spornej kary nie upłynął i to niezależnie od tego, czy miałby on być trzy - czy też pięcioletni. Różne są bowiem zdarzenia, powodujące rozpoczęcie biegu obu tych terminów. Gdyby bowiem przyjąć zgodnie z żądaniem strony, że najdalej w chwili otrzymania wniosku o wydanie pierwszego pozwolenia na użytkowanie, tj. w dniu 28 kwietnia 2010 r., kiedy złożono wniosek o pozwolenie na użytkowanie sekcji C1 i C2 budynku mieszkalnego wielorodzinnego, organ nadzoru budowlanego winien powziąć informację, że sporne sieci są użytkowane (gdyż w przeciwnym wypadku nie można byłoby użytkować budynku), zastosowanie znajdzie termin pięcioletni. Wynika to z faktu, że sporne sieci nie były ujęte w decyzji o pozwoleniu na budowę budynków. Na ich realizację inwestor uzyskał bowiem odrębną decyzję o pozwoleniu na budowę. To zaś powoduje, że sieci te nie mogły być objęte pozwoleniem na użytkowanie, dotyczącym obiektów, realizowanych w ramach odrębnego zamierzenia inwestycyjnego. Skoro zaś inwestor do chwili wszczęcia przez organ postępowania w sprawie nielegalnego przystąpienia do użytkowania nie uzyskał odrębnego pozwolenia na użytkowanie tych sieci, ani też nie zgłosił ich użytkowania, to termin przedawnienia kary z tytułu nielegalnego użytkowania jest pięcioletni i jest liczony od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło zdarzenie, powodujące konieczność naliczania kary. W rozpatrywanej sprawie rokiem tym jest rok 2010, w którym nie tylko organ powiatowy powziąć winien informacje o użytkowaniu spornych sieci, ale także, jak wynika z zeznań świadków przesłuchanych przez PINB, faktycznie przystąpiono do użytkowania tej sieci. Termin ten upływa z końcem 2015 r. i dlatego brak jest podstaw do przyjęcia w oparciu o niego przedawnienia. Gdyby zaś przyjąć, że należy brać pod uwagę trzyletni termin przedawnienia, to za początek jego biegu nie można zdaniem PINB uznać, jak wskazuje pełnomocnik strony, daty pozwolenia na użytkowanie wydanego dla obiektów obsługiwanych przez sporne sieci. Zgodnie z orzecznictwem w tej sytuacji za początek biegu terminu przedawnienia należy uznać moment złożenia przez Inwestora zawiadomienia o zakończeniu budowy odrębnego od budynków zamierzenia inwestycyjnego, tj. sieci te budynki obsługujących. Z uwagi na fakt objęcia spornych sieci odrębnym pozwoleniem na budowę, inwestor był bowiem zobowiązany zgłosić zakończenie ich realizacji do organu nadzoru budowlanego odrębnie od wniosków o pozwolenie na użytkowanie budynków. Zgłoszenie sieci do użytkowania nastąpiło zaś w październiku 2014 r. i z tą chwilą rozpoczął swój bieg trzyletni termin przedawnienia kary z tytułu nielegalnego użytkowania tych sieci. Także ten termin jeszcze zatem nie upłynął. Dalej organ I instancji przedstawił sposób wyliczenia wysokości wymierzonej kary.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik "A" S.A. w B. wniósł o jego uchylenie i umorzenie postępowania. Zarzucił, że PINB nie wziął pod uwagę przedawnienia nałożonej kary, które nastąpiło, a to z uwagi na fakt skutecznego przyjęcia do użytkowania poszczególnych zespołów budynków. Najpóźniej z chwilą zgłoszenia budynków do użytkowania organ winien powziąć informację co do tego, że przystąpiono także do użytkowania spornych sieci. W celu oddania do użytkowania budynku C realizowanego osiedla, pod koniec 2009 r. zrealizowano w całości sieć wodno – kanalizacyjną dla projektowanego osiedla. Później zrealizowano jedynie przyłącza dla poszczególnych budynków. Do wniosków o pozwolenie na użytkowanie poszczególnych budynków były dołączone protokoły

z odbioru przyłączy. Oznacza to, że organ badał czy została zakończona budowa infrastruktury związana z tymi budynkami, jako przesłanki udzielenia pozwolenia na użytkowanie. Musiał uznać, że to nastąpiło bo inaczej powinien wezwać inwestora do uzupełnienia dokumentacji dołączonej do wniosków o pozwolenie na użytkowanie. Nadto pełnomocnik strony wskazał, że obowiązek niesłusznie został nałożony na inwestora, w sytuacji gdy do użytkowania sieci przystąpiło przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne na terenie miasta K. Ponadto, powołał się na umowę nr [...] z 16 listopada 2009 r., o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, zawartą pomiędzy "X" w K. S.A. a spółką "A" S.A. z siedzibą w B. Świadczy ona o tym, iż już wówczas przystąpiono do użytkowania sieci, a co za tym idzie, wtedy też rozpoczął bieg termin przedawnienia, który już upłynął. O tym, że do użytkowania sieci przystąpiono w listopadzie 2009 r. świadczy również faktura za wodę z 30 listopada tego roku.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zażalenia tego nie uwzględnił i zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym z powołaniem się na treść art. 138 § 1, art. 141 § 1 i art. 144 Kpa w zw. z art. 57 ust. 7 oraz art. 59f i 59g Prawa budowlanego utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. W uzasadnieniu tego orzeczenia dokonał ustaleń faktycznych zbieżnych z ustaleniami dokonanymi przez PINB w K. Dokonał też identycznej oceny prawnej tych ustaleń. W odniesieniu do zarzutów zażalenia podniósł, że budowa budynków mieszkalnych i związanej z nimi infrastruktury objęta była odrębnymi pozwoleniami na budowę niż budowa sieci wodno – kanalizacyjnej i deszczowej, dla której wydano odrębne pozwolenie. Przy wydawaniu pozwoleń na użytkowanie poszczególnych budynków mieszkalnych nie badano zatem realizacji pozwolenia na budowę tej sieci. Należało dokonać zatem odrębnego zgłoszenia zakończenia robót budowlanych dotyczących realizacji sieci, przed przystąpieniem do użytkowania, czego żaląca się Spółka nie dokonała. Pomimo tego, to Spółka a nie przedsiębiorstwo wodociągowe przystąpiła do użytkowania sieci. Brak jest przy tym podstaw do przyjęcia, że nastąpiło to w listopadzie 2009 r. w oparciu o powołaną w zażaleniu umowę nr [...] z dnia 16 listopada 2009 r., w sytuacji gdy dotyczyła ona dostarczania wody w związku z realizowaną przy ul. [...] w K. budową. Przystąpienie do użytkowania sieci, z którym to faktem może się wiązać wymierzenie kary za nielegalne użytkowanie, należy zaś rozumieć jako użytkowanie zgodne z przeznaczeniem sieci, którego celem była obsługa realizowanego osiedla, a nie zaopatrzenie w wodę budowy.

W skardze do sądu administracyjnego na powyższe postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego reprezentowana przez radcę prawnego "A" S.A. w K. wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Zarzuciła, że postanowienie to zostało wydane z naruszeniem art. 7, art. 11, art. 77 § 1 oraz art. 124 § 2 i art. 107 § 3 w zw. z art. 126 Kpa, poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez wystarczającego zebrania materiału dowodowego oraz prawidłowej analizy dowodów zebranych w sprawie,

a także na podstawie błędnej wykładni przepisów prawa budowlanego, kształtujących kompetencje organów nadzoru budowlanego, w szczególności art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy orzekające nie zbadały należycie z użytkowaniem jakiego obiektu kara została wymierzona i w konsekwencji, czy inwestor miał obowiązek dokonania zgłoszenia zakończenia budowy. W odniesieniu do przyłączy realizowanych na podstawie art. 29a Prawa budowlanego taki obowiązek bowiem nie występuje. Zdaniem skarżącej, organy orzekające nie przeanalizowały wniosków o pozwolenie na użytkowanie poszczególnych budynków i związanej z tym dokumentacji oraz samych pozwoleń na użytkowanie, w sytuacji gdy jednym wnioskiem o pozwolenie na użytkowanie można objąć zarówno budynek jak i związane z nim sieci. W konsekwencji należało przyjąć, że przy wydawaniu pozwoleń na użytkowanie poszczególnych budynków organy zbadały również sprawę zakończenia budowy związanych z nimi sieci i przyłączy.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując co do zasady stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 68 § 2 pkt 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm., zwanej dalej Ordynacją podatkową), w zw. z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego. Jak to prawidłowo ustaliły organy obu instancji, a co wynika z treści art. 57ust. 7 Prawa budowlanego, obowiązek wymierzenia objętej postępowaniem kary jest związany

i powstaje w związku z przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego

z naruszeniem przepisów art. 54 i 55 tego aktu prawnego. W odniesieniu do obiektu budowlanego objętego pozwoleniem na budowę i nie objętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, z którą to sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, przed przystąpieniem do jego użytkowania należy dokonać zawiadomienia właściwego organu o zakończeniu budowy (art. 54 Prawa budowlanego). Niezrozumiałe jest w tym względzie sformułowane dopiero w skardze stanowisko skarżącej, poddające w wątpliwość obowiązek dokonania zgłoszenia zakończenia budowy sieci wodociągowo – kanalizacyjnej. Dowolne jest powoływanie się w tym względzie na art. 29a Prawa budowlanego, w sytuacji gdy chodzi o obiekt budowlany w postaci sieci wodociągowej, kanalizacyjnej, sanitarnej i deszczowej na której realizację wydane było przez Prezydenta Miasta K. dnia [...] r. pozwolenie na budowę nr [...]. Sieć ta nie była zatem realizowana w oparciu

o treść art. 29a Prawa budowlanego. Zgodnie zresztą z tym przepisem, dotyczy on jedynie budowy przyłączy, zaś kwestionowanej kary nie wymierzono za przystąpienie do użytkowania przyłączy lecz sieci uzbrojenia terenu, która zgodnie z treścią art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego stanowi obiekt budowlany w postaci budowli. W świetle decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] oraz z dnia [...] r. nr [...], nie może ulegać wątpliwości, że pozwolenia te zostały wydane na wniosek skarżącej i w związku z ich wydaniem obciążał ją obowiązek dokonania zawiadomienia o zakończeniu ich budowy. Dowolna jest też sugestia skarżącej, że do zawiadomienia takiego doszło w związku z wnioskami o pozwolenie na użytkowanie poszczególnych zespołów budynków mieszkalnych. Na tę okoliczność nie przedstawiła ona bowiem jakichkolwiek przekonywujących dowodów. W szczególności nie twierdziła i nie wykazała, aby wraz z wnioskami o udzielenie pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych złożyła konkretne zawiadomienia związane z zakończeniem budowy sieci infrastruktury technicznej objętych w/w pozwoleniami na ich budowę i aby dołączyła do tych zawiadomień dokumenty o jakich mowa w art. 57 ust 1 Prawa budowlanego, dotyczące budowy tych konkretnie obiektów budowlanych (sieci). Należy przy tym mieć na uwadze, że skarżącej jako podmiotowi zajmującemu się profesjonalnie inwestycjami budowlanymi powinny być bardzo dobrze znane wymogi wynikające w tym przedmiocie z prawa budowlanego. Wobec powyższego nie można też przyjąć, że w związku z wydanymi pozwoleniami na użytkowanie poszczególnych budynków mieszkalnych doszło, czy to do wydania pozwolenia na użytkowanie sieci objętych odrębnymi pozwoleniami na budowę, względnie do przyjęcia bez sprzeciwu zawiadomienia o zakończeniu ich budowy.

W sprawie nie może budzić wątpliwości i nie stanowiło przedmiotu sporu, że skarżąca przystąpiła do użytkowania objętych postępowaniem sieci. Jak stwierdzono wyżej, nastąpiło to, z naruszeniem obciążających ją obowiązków o jakich mowa

w art. 54 w zw. z art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego. W tej sytuacji, zgodnie z art. 59g ust. 5 prawidłowo ustaliły też organy orzekające, że należało rozważyć w sprawie kwestię przedawnienia wymierzenia skarżącej kary za niezgodne z przepisami przystąpienie do użytkowania objętych postępowaniem sieci. Zasadnie też ustaliły, powołując na zgodne w zasadzie w tym względzie orzecznictwo sądów administracyjnych, że trzyletni termin przedawnienia o jakim mowa w art. 68 § 1 Ordynacji podatkowej jest liczony od daty zawiadomienia o zakończeniu budowy lub też od daty powzięcia przez organ nadzoru budowlanego wiadomości o nielegalnym użytkowaniu obiektu budowlanego, zaś termin 5 – cio letni od dnia przystąpienia do takiego użytkowania. Na gruncie niniejszej sprawy jej rozpoznanie i rozstrzygnięcie skargi sprowadza się do rozstrzygnięcia sporu, czy w dacie orzekania przez organy orzekające (kwestia czy należy brać pod uwagę postanowienie organu pierwszej czy też drugiej instancji nie ma w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy znaczenia) termin przedawnienia upłynął. W tym względzie, organy orzekające przyjęły, że w grę może wchodzić jedynie przedawnienie pięcioletnie liczone od daty przystąpienia do użytkowania, a do tego doszło najwcześniej w marcu 2010 r. Skarżąca w odniesieniu do takiego terminu przedawnienia twierdzi zaś, że do przystąpienia do użytkowania doszło w listopadzie 2009 r. Jednocześnie zarzuciła, że w sprawie powinien mieć zastosowanie również trzyletni termin przedawnienia liczony od daty wydania pozwolenia na użytkowanie pierwszego zespołu budynków C tj. od 4 sierpnia 2010 r. Należy podzielić przy tym oparty na orzecznictwie sądów administracyjnych (wymienionym m.in. w postanowieniach organów obu instancji) pogląd, że możemy mieć w sprawie do czynienia tylko z jednym przystąpieniem do użytkowania, w sytuacji gdy ustawodawca nie przewidział kary pieniężnej za użytkowanie, mające miejsce po przystąpieniu do użytkowania.

Zdaniem Sądu w stanie faktycznym niniejszej sprawy nie jest zasadne przyjęcie, że doszło do upływu trzyletniego terminu przedawnienia. Nie można bowiem utożsamiać faktu wydania pozwolenia na użytkowanie budynków mieszkalnych z powzięciem przez organ nadzoru budowlanego wiadomości

o nielegalnym użytkowaniu sieci uzbrojenia terenu, niezbędnych do korzystania

z budynków mieszkalnych, a to w sytuacji gdy ich budowa była objęta odrębnym pozwoleniem na budowę i na inwestorze spoczywał obowiązek dokonania odrębnego zawiadomienia o zakończeniu ich budowy, którego to obowiązku, jak przyjęto wyżej, skarżąca nie zrealizowała. Rację ma co prawda skarżąca, że wydając pozwolenie na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego powinien zainteresować się, czy istnieje faktycznie możliwość użytkowania takiego budynku. Nie mniej jednak z treści art. 57 Prawa budowlanego należy wyprowadzić wniosek, że w takim postępowaniu organ ma obowiązek badać wymogi wynikające z tego przepisu,

a więc generalnie związane z konkretnym pozwoleniem na budowę, czy też

z przystąpieniem do użytkowania konkretnego obiektu budowlanego. Przyjęcie, że ma obowiązek zbadać również wykonanie obowiązków wynikających z odrębnych pozwoleń na budowę byłoby zdaniem Sądu wymogiem zbyt daleko idącym, zwłaszcza w sytuacji, gdy mamy do czynienia z inwestorem prowadzącym profesjonalną działalność w zakresie budownictwa mieszkalnego. Obowiązku takiego nie można też wyprowadzić z treści art. 57 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego. Wprost przeciwnie z przepisu tego wynika, że prawodawca przewidział jedynie obowiązek zapoznania się z potwierdzeniami odbioru wykonania przyłączy, a nie sieci, gdy nie są one objęte tym samym pozwoleniem na budowę co obiekt budowlany, którego dotyczy wydanie pozwolenia na użytkowanie.

W odniesieniu do pięcioletniego terminu przedawnienia, błędnie przyjęły natomiast organy orzekające, że skarżąca przystąpiła do użytkowania objętych postępowaniem sieci najwcześniej w marcu 2010 r., a to w sytuacji gdy już dnia 16 listopada 2009 r. z obowiązywaniem od 4 listopada 2009 r. (dzień oplombowania wodomierza i rozpoczęcie rozliczania) została zawarta pomiędzy skarżącą

a "X" w K. umowa nr [...] na dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków z nieruchomości położonej w K. przy ul. [...] (późniejsza [...]). O tym, że umowa ta była faktycznie już w listopadzie realizowana świadczy faktura VAT z dnia 30 listopada (której kserokopia została dołączona do zażalenia) za zużycie wody i odprowadzanie ścieków w okresie od 4 do 26 listopada 2009 r. na nieruchomości skarżącej przy ul. [...] w K. Nie jest przy tym kwestionowana przez organy orzekające okoliczność, że doprowadzenie wody i odprowadzenie ścieków następowało z wykorzystaniem sieci objętej pozwoleniem na budowę z dnia [...] r. Przesądza to o tym, że już wówczas doszło do użytkowania tych obiektów budowlanych. Przemawia za tym nadto fakt odbioru technicznego sieci wodociągowej w dniu 3 listopada 2009 r. przez "X" w K. Faktu wykorzystywania tej sieci już w listopadzie organy zresztą nie kwestionowały. Nie można podzielić natomiast ich stanowiska, że nie było to użytkowanie obiektu budowlanego w rozumieniu art. 57 ust. 7 Prawa budowlanego, objętego pozwoleniem na budowę z dnia [...] r., w sytuacji, gdy dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków odbywało się w związku z realizowaną przez skarżącą budową, a nie na potrzeby użytkowania realizowanych obiektów budowlanych. Ograniczenie takie nie wynika bowiem z żadnego przepisu prawa i tym samym na akceptację nie zasługuje. W szczególności takiego stanowiska organów nie można wyprowadzić z treści art. 54 i 57 ust. 1, 3 i 7 Prawa budowlanego. Istotny jest bowiem fakt przystąpienia do użytkowania sieci, który powinien być poprzedzony zgłoszeniem o zakończeniu ich budowy, a nie cel w związku z którym użytkowanie nastąpiło. Z powyższych względów należało stwierdzić, że pięcioletni termin przedawnienia o jakim mowa w art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego, powinien być liczony od końca 2009 r. i upłynął z końcem 2014 r. Po tym terminie niedopuszczalne było zatem nałożenie na skarżącą kary za nielegalne użytkowanie objętych pozwoleniem na budowę sieci.

Postanowienia organów obu instancji zostały zatem wydane z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem art. 57 ust. 7 w zw. z art. 59g ust. 5 Prawa budowlanego oraz w zw. z art. 68 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Oznacza to jednocześnie, że bezprzedmiotowe stało się postępowanie administracyjne

w przedmiocie wymierzenia tej kary.

Z powyższych względów, decyzje organów obu instancji podlegały uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako p.p.s.a.). Jednocześnie na podstawie art. 145 § 3 tej ustawy w zw. z art. 105 § 1 kpa należało umorzyć postępowanie administracyjne jako bezprzedmiotowe. O kosztach postępowania sądowego orzeczono stosownie do jego wyniku na podstawie art. 200, art. 205 § 2, art. 209 i art. 211 ustawy p.p.s.a. oraz § 2 i § 6 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ... (Dz. U. z 2013 r., poz. 480) w zw. z treścią § 21 i § 23 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U.

z 2015 r., poz. 1804).

im