Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 931/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 123 par. 1, art. 200 par. 1, art. 121 par. 1, art. 191, art. 107 par. 1, art. 116 par. 1 pkt 1 lit. a  lit. b
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant: st. sekr. sąd. Ewa Szydłowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2013 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej byłego członka zarządu za zaległość podatkową Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za rok podatkowy obejmujący okres od 01 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2012r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.B. za zaległość podatkową w podatku dochodowym od osób prawny za 2008 r. spółki z o.o. "X" z siedzibą w [...] (dalej Spółka) w kwocie [...] zł, odsetki do dnia [...] sierpnia 2010r. w wysokości [...] zł oraz koszty egzekucyjne w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w celu dochodzenia powyższych należności w dniu [...].08.2009r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...] który następnie skierował do egzekucji. W toku przeprowadzonego postępowania egzekucyjnego nie udało się zaspokoić nawet w części przedmiotowych zobowiązań podatkowych. Powstały natomiast koszty egzekucyjne w łącznej wysokości [...]zł. Wobec bezskuteczności egzekucji przeprowadzonej względem Spółki, organ podatkowy wszczął postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A.B. za ww. zaległość podatkową, odsetki za zwłokę oraz koszty postępowania egzekucyjnego.

W toku postępowania ustalono, że A.B. był jedynym członkiem zarządu spółki w okresie, w którym powstała zaległość podatkowa, a wobec braku przesłanek określonych w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.- Ordynacja podatkowa ( Dz.U. z 2012r., poz. 749 zwana dalej O.p.), pozwalających na wyłączenie jego odpowiedzialności, odpowiada on za zaległości podatkowe Spółki.

W dniu [...]04.2012r A.B. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia podnosząc, że organ podatkowy nie zebrał materiału dowodowego pozwalającego na rozstrzygnięcie sprawy, przez co błędnie ustalił stan faktyczny. Zaniechał przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę w piśmie z dnia [...] 02.2012r. postępowania wyjaśniającego w oparciu o dokumenty księgowe Spółki za okres od lutego 2009r. do czerwca 2009r., które w ocenie odwołującego pozwoliłoby ustalić, czy w okresie objętym zaskarżoną decyzją Spółka posiadała wierzytelności, a w konsekwencji, czy istniało mienie Spółki, które w przypadku właściwego, tzn. wcześniejszego wdrożenia postępowania egzekucyjnego pozwoliłoby na zaspokojenie przedmiotowych zaległości podatkowych Spółki. Okoliczności te, zdaniem strony, winny być bowiem w toku postępowania poprzedzającego wydanie zaskarżonej decyzji wszechstronnie wyjaśnione.

Odwołujący się podniósł również, że postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego zostało wydane dopiero w dniu [...]07.2011r., podczas gdy ustanie bytu prawnego Spółki i jej wykreślenie z KRS nastąpiło w dniu [...]08.2010r. Zdaniem strony organ nie mógł stwierdzić bezskuteczności egzekucji i umorzyć postępowanie egzekucyjne w stosunku do podmiotu, który na dzień umorzenia tego postępowania nie istniał od ponad roku. Zdaniem strony dla przyjęcia jego odpowiedzialności za przedmiotowe zobowiązania Spółki konieczne jest ustalenie, w jaki sposób organ podatkowy prowadził egzekucję, a w szczególności, jakie wnioski były składane w toku postępowania egzekucyjnego.

Strona wskazała także, że wniosek Spółki z dnia [...]07.2009r. o ogłoszenie upadłości został zgłoszony we właściwym czasie w rozumieniu art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. Podkreślił, że Spółka, choć z opóźnieniem, ale jeszcze w 2009r. regulowała swoje zobowiązania. Ponadto odwołujący podniósł, że wbrew stanowisku organu podatkowego, dla ewentualnego uznania jego winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości, nie ma znaczenia okoliczność zaprzestania regulowania bieżących zobowiązań z tytułu należności podatkowych, składek ubezpieczeniowych czy też rzekoma niezdolność do regulowania bieżących zobowiązań względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Skarbowego. Zasadnicze znaczenie ma okoliczność, czy dłużnik nie jest w stanie zaspokoić wszystkich swych zobowiązań. Wskazał, że wiedzę o tym powziął dopiero w dniu [...] 06.2009r., tj. w dniu sporządzenia bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki. W dniu [...].07.2009r. skierował do Sądu wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki, a więc w ustawowym terminie 14 dni od dnia [...]06.2009r., tj. od dnia zaistnienia przesłanek do ogłoszenia upadłości. Odwołujący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka C. D. na okoliczność ustalenia stanu finansowego "X" sp. z o.o. w okresie od stycznia do czerwca 2009 roku.

Po zapoznaniu się z treścią odwołania oraz materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie Dyrektor Izby Skarbowej w [...] postanowił decyzją z dnia [...]08.2012r. nr [...] utrzymać w mocy zaskarżone orzeczenie organu I instancji.

Organ odwoławczy stwierdził, że z dokumentów znajdujących się w Sądzie Rejonowym [...] – [...] i [...] w [...] Wydział Krajowego Rejestru Sądowego (KRS[...]) wynika, że od lutego 2009r. zarząd w Spółce sprawował jednoosobowo A.B. , powołany na funkcję prezesa zarządu w dniu [...]02.2009r. uchwałą Zgromadzenia Wspólników Y z o.o. z siedzibą w [...] (obecnie "X" Sp. z o.o.). Funkcję tę pełnił do dnia [...]10.2009r., kiedy to uchwałą nr 2 Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników "X" Sp. z o.o. postanowiono o rozwiązaniu Spółki oraz otwarciu jej likwidacji i jednocześnie uchwałą nr 3 powołano likwidatora Spółki, A.B. . Powyższa uchwała została podjęta w formie aktu notarialnego w dniu [...].10.2009r. Repertorium [...]. W czasie sprawowania zarządu przez stronę, a mianowicie w dniu [...]marca 2009r. upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego Spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za rok podatkowy obejmujący okres od [...] 01.2008r. do [...]12.2008r., Spółka nie zapłaciła powyższego zobowiązania podatkowego.

Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. W ramach prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunków bankowych w [...] Bank S.A., [...] S.A, [...] - Centrala w[...] , [...] Bank Polska S.A. oraz [...] BANK Polska S.A. Zajęcia okazały się w większości nieskuteczne. Skuteczne okazało się jedynie zajęcie rachunku bankowego w BS - Centrala w [...]. Pismem z dnia [...]07.2009r. bank poinformował, że w dniu [...]07.2009r. dokonał wpłaty na poczet zajęcia w kwocie [...] zł. Uzyskane z tego tytułu środki wystarczyły jedynie na częściowe pokrycie powstałych kosztów egzekucyjnych.

W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego w dniu [...].07.2009r. podjęto również próbę zajęcia wierzytelności w spółce Z Sp. z o.o. Powyższa Spółka nie uznała zajętych wierzytelności. W piśmie z dnia [...]07.2009r. wskazała, że nie jest dłużnikiem Spółki z żadnego tytułu, ani nie jest zobowiązana do jakichkolwiek świadczeń na rzecz ww. podmiotu.

W dniu [...]07.2009r. dokonano zajęcia ruchomości Spółki, tj. samochodu osobowego marki [...] oraz komputerów: [...] i[...] . W ramach zajęcia samochodu osobowego marki [...] organ egzekucyjny podjął próbę jego sprzedaży w drodze licytacji publicznej, która z uwagi na brak nabywcy nie doszła do skutku. Wymieniony pojazd został w dniu [...]12.2009r. sprzedany z wolnej ręki za kwotę [...] zł. Uzyskane z tego tytułu środki wystarczyły jedynie na częściowe pokrycie kosztów postępowania egzekucyjnego. Pozostałe zaś ruchomości, tj. komputery: [...] i [...] biegły skarbowy ocenił jako bezwartościowe dla potrzeb egzekucji. Z pisma Centralnej Informacji o Zastawach Rejestrowych Krajowego Rejestru Sądowego oraz Ksiąg Wieczystych z dnia [...]maja 2009r. wynika, że Spółka nie figuruje w rejestrze Ksiąg Wieczystych. W piśmie Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców z dnia [...]maja 2009r. udzielono odpowiedzi, że na Spółkę zarejestrowany jest samochód osobowy marki [...] (2000r.). W kolejnym zaś piśmie z dnia [...] marca 2010r. organ rejestracyjny poinformował, że Spółka nie figuruje w Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców.

Z raportu poborcy skarbowego z dnia [...]03.2009r. wynika, iż niemożliwe było w tym okresie dokonanie czynności egzekucyjnych. Z informacji uzyskanych od pracownika Z Sp. z o.o. wynikało, że Y Sp. z o.o. (obecnie "X" Sp. z o.o.) w dniu [...]02.2009r. wyprowadziła się i od [...].03.2009r. nie prowadzi działalności pod wskazanym adresem. Raport poborcy skarbowego z dnia [...].09.2009r. również potwierdza, iż niemożliwe jest dokonanie czynności egzekucyjnych. Z treści tego raportu wynika, że pod wskazanym adresem siedziby Spółki znajduje się dom prywatny i brak jest w nim oznak prowadzenia działalności przez Spółkę, a syn właściciela domu poinformował, że Spółka nigdy nie miała siedziby pod wskazanym adresem.

W piśmie z dnia [...]06.2009r. pełnomocnik Spółki przedłożył aktualny wykaz majątku Spółki sporządzony na dzień[...].06.2009r. Z kolei pismem z dnia[...].07.2009r. przekazał informacje w zakresie rachunków bankowych Spółki. Ponadto na wezwanie organu egzekucyjnego A.B– prezes spółki poinformował, że Spółka posiada wyłącznie rachunek bankowy w Gospodarczym Banku [...] w[...]. Majątek Spółki stanowiły ruchomości wymienione w załączonym do pisma wykazie majątku Spółki z dnia [...]10.2009r., których część została zajęta w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym przez Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w[...]. W piśmie tym podano ponadto, iż Spółka nie posiadała żadnych wierzytelności ani umów zawartych z kontrahentami. Wskazano także, że jedyne miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, w którym jednocześnie mieściła się siedziba Spółki, znajdowało się pod adresem; ul.[...] ,[...].

Ze sprawozdania likwidatora Spółki z czynności likwidacyjnych, sporządzonego za okres od dnia [...] 01.2010r. do dniu[...].05.2010r. wynika, że Spółka nie dysponuje żadnym majątkiem, który mógłby posłużyć zaspokojeniu choćby w części zaległości podatkowych.

W dniu [...]07.2011r. organ egzekucyjny umorzył postępowanie egzekucyjne przeprowadzone wobec Spółki. Organ podatkowy zwrócił także uwagę, że prowadzone z wniosku innego wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w [...] - postępowanie egzekucyjne zostało również umorzone postanowieniem z dnia [...].07.2011r.

Zdaniem organu odwoławczego dodatkowym potwierdzeniem braku możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowych z majątku Spółki było postanowienie Sądu Rejonowego [...] – [...] w[...] Wydział XI Gospodarczy dla Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia [...] 08.2009r., sygn. akt[...], oddalające wniosek Spółki o ogłoszenie upadłości, obejmującej likwidację majątku, z uwagi na brak majątku wystarczającego na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Wartość majątku Spółki na dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wynosiła [...] zł, natomiast zobowiązania Spółki stanowiły kwotę [...]zł. Wśród tych zobowiązań największą część stanowiły zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...] zł oraz zobowiązania wobec Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w [...] w kwocie [...]zł. We wniosku tym podano, iż Spółka nie zatrudniała żadnych pracowników ani nie posiadała żadnych wierzytelności.

Zdaniem organu odwoławczego strona nie wykazała również, że wniosek z dnia [...]07.2009r. o ogłoszenie upadłości Spółki z o.o. "X" został zgłoszony we właściwym czasie.

Z akt sprawy wynika, że już na koniec 2007r. zobowiązania Spółki przekroczyły wartość jej majątku. Znajdujący się w aktach sprawy bilans Spółki sporządzony na dzień [...]grudnia 2008r. wskazuje, że na ten dzień zobowiązania Spółki opiewały na kwotę [...] zł zaś wartość aktywów wynosiła [...]zł. Nadto ustalono, że od czerwca 2008r. Spółka nie regulowała swoich wymagalnych zobowiązań: w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za miesiące od maja do grudnia 2008r., w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2008r., na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy i FGŚP od stycznia do grudnia 2008r, wobec Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych m.in. za miesiące sierpnia do grudnia 2008r. W okresie, gdy skarżący był członkiem zarządu, zobowiązania Spółki wzrosły: z tytułu podatku od towarów i usług za miesiące od stycznia do marca w łącznej kwocie [...]zł i z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, obejmującego rok podatkowy za okres od [...]01.2008r. do[...].12.2008r. w kwocie [...] zł. Spółka nie regulowała zobowiązań wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za miesiące od stycznia do marca 2009r. w łącznej kwocie [...] zł. Ponadto Spółka była dłużnikiem Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za miesiące styczeń i luty w łącznej kwocie [...] zł. Posiadała również zaległe zobowiązania wobec wierzycieli cywilnoprawnych.

Zdaniem Dyrektora izby Skarbowej, A.B. po objęciu funkcji nie był pozbawiony możliwości reprezentacji Spółki oraz wglądu do dokumentów finansowych Spółki. Podpisywał składane deklaracje, zatwierdził w dniu [...].06.2009r. bilans oraz rachunek zysków i strat, sporządzony na dzień [...].12.2008r., który zawierał dane pozwalające stronie na porównanie wysokości zobowiązań oraz wartości majątku Spółki w latach 2007-2008, a tym samym na zorientowanie się co do stanu majątku i zadłużenia Spółki na początek 2009r.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że istniały podstawy do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu za zobowiązania podatkowe spółki "X".

W skardze z dnia [...]października 2012r. strona, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w poczwórnej wysokości wg norm przepisanych, zarzuciła zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie:

- art. 7 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP poprzez wydanie decyzji na podstawie wadliwie zebranego materiału dowodowego, a konsekwencji niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i swobodne uznanie, że strona nie wykazała, że nie zachodzą przesłanki do przeniesienia na nią odpowiedzialności podatkowej,

- art. 122 O.p. poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i niepodjęcie wszelkich działań w tym celu, co skutkowało wydaniem decyzji na podstawie wadliwie przeprowadzonego postępowania dowodowego, a w konsekwencji naruszenie art. 187 § 1 O.p. poprzez niezebranie oraz nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności pominięcie dowodów, o których przeprowadzenie wnosiła strona,

- art. 123 § 1 w zw. z art. 200 § 1 O.p. poprzez niewystarczające zebranie materiału dowodowego, błędną jego analizę i błędne ustalenie stanu faktycznego, przejawiające się w przyjęciu, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zobowiązaniu spółki "X" Sp. z o.o. w likwidacji z siedzibą w[...] , pomimo że strona w piśmie z dnia [...] lutego 2012r. wnosiła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik postępowania w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe,

- art. 121 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie w niniejszym postępowaniu słusznego interesu obywateli oraz działania sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufaniu obywateli do organów Państwa, a w szczególności w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych,

- naruszenie art. 116 § 1 O.p. poprzez niewykazanie, że egzekucja z majątku spółki "X"Sp. z o.o. okazała się bezskuteczna, a nadto dokonanie w tym zakresie błędnych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie administracyjne postępowanie egzekucyjne było prowadzone prawidłowo i okazało się bezskuteczne,

- art. 116 § 1 O.p. poprzez niewykazanie przez organ wydający decyzję faktu wystąpienia przesłanek do ogłoszenia upadłości spółki "X" Sp. z o.o. oraz czasu, w którym te przesłanki miały wystąpić,

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. a O.p. przez błędne jego zastosowanie przejawiające się w wydaniu decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej pomimo wykazania, że w odniesieniu do spółki "X"Sp. z o.o. został zgłoszony we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości,

- art. 116 § 1 pkt 1 lit. b O.p. przez błędne jego zastosowanie przejawiające się w wydaniu decyzji o odpowiedzialności osoby trzeciej, pomimo wykazania przez stronę, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jej winy.

W uzasadnieniu skargi strona podkreśliła, że w celu ratowania Spółki przed niewypłacalnością i pokrzywdzeniem wierzycieli podjęła rozmowy wierzycielami i kontrahentami, które doprowadziły m.in. do zawarcia ugody, a w konsekwencji spowodowały dokonanie pomiędzy dniem [...] 06.2009r. a dniem[...].07.2009r. pierwszych korekt deklaracji podatku VAT. Jednocześnie skarżący wskazał, że dane wykazywane w deklaracjach podatkowych oraz w bilansie Spółki nie zawsze odzwierciedlają sytuację ostateczną z uwagi na dokonaną korektę podatku VAT, w konsekwencji której winien zostać umniejszony również podatek CIT. Nieistniejąca już Spółka nie dokonała jednak powtórnej weryfikacji należności w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008r. i tym samym nie sporządziła korekt deklaracji CIT. W ocenie strony przedmiotowe korekty powinien móc złożyć członek zarządu Spółki, na którego przenoszona jest solidarna odpowiedzialność za jej zobowiązania. Dopiero po zapoznaniu się z bilansem Spółki z dnia [...]06.2009r. i dokonaniu pierwszych korekt deklaracji podatku VAT, skarżący miał obraz faktycznej i ostatecznej sytuacji finansowej Spółki. W konsekwencji tego w przewidzianym przepisami prawa właściwym czasie (tj. od chwili powzięcia stosownej wiedzy o rzeczywistej sytuacji finansowej Spółki) wystąpił w dniu [...]07.2009r. do Sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości Spółki.

Ponadto skarżący zarzucił organom podatkowym, że w błędny sposób określiły wysokość zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008r. Wystawienie faktur korygujących spowodowało umniejszenie należności podatkowych. W powyższej sytuacji organ podatkowy w toku prowadzonego postępowania winien był uzupełnić materiał dowodowy w celu ustalenia prawidłowej wysokości należnego podatku VAT i podatku dochodowego od osób prawnych.

Skarżący podnosi także, iż wbrew twierdzeniom organów podatkowych, egzekucja prowadzona z majątku "X" Sp. z o.o. nie okazała się bezskuteczna, w szczególności zaś nie była prowadzona do całego majątku Spółki

Strona podkreśliła, że nie jest prawdą, że skarżący nie wskazał majątku Spółki, z którego możliwe byłoby zaspokojenie należności podatkowych. W momencie wszczęcia przez organ podatkowy postępowania egzekucyjnego, skarżący wskazał znany mu majątek Spółki, tj. samochód osobowy oraz laptop. Nadto organ podatkowy nie dokonał zajęcia istniejących wierzytelności należnych od Spółki Z , które to, zgodnie z informacjami opiewały na kwotę [...]zł. Organy podatkowe zaniechały wyjaśnienia kwestii istnienia powyższych wierzytelności, w szczególności przeprowadzenia wnioskowanego przez skarżącego dowodu z zeznań w charakterze świadka C.D.

Skarżący wskazał, że postanowienia Naczelnika Pierwszego [...] Urzędu Skarbowego w[...] z dnia [...]07.2011r. i z dnia[...].07.2011r. (wierzyciel - Zakład Ubezpieczeń Społecznych II Oddział w[...] ) nie zostały wydane z uwagi na bezskuteczność prowadzonej egzekucji. Konieczność umorzenia postępowania wynika z faktu, iż "X" Sp. z o.o. w likwidacji została prawomocnie wykreślona z rejestru przedsiębiorców. W konsekwencji nie ulega wątpliwości, iż umorzenie egzekucji nastąpiło z uwagi na ustanie bytu prawnego "X" Sp. z o.o. w likwidacji.

W oparciu o treść art. 187 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. dalej P.p.s.a.) strona skarżąc ponadto wniosła o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości tj. "czy prawo do złożenia korekty przysługuje osobie trzeciej, na którą przeniesiono odpowiedzialność za zobowiązania spółki".

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawą dla uznania zaskarżonej decyzji organów podatkowych za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organy obu instancji przedstawiły w uzasadnieniach wydanych decyzji. Należy uznać, że stan faktyczny został on ustalony w sposób prawidłowy. Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 122, art. 187 § 1, art., 123 §1, art. 200 § 1, art. 121 §1 O.p. Na podstawie art. 122 O.p. w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zgodnie z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej, przewidzianej w art. 122 O.p. poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. Z kolei na podstawie art. 121 §1 O.p. organy powinny prowadzić postępowanie podatkowe w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych oraz zapewnić stronie zgodnie z dyspozycją art. 123 § 1 czynny udział w postępowaniu podatkowym.

Zdaniem Sądu organy nie naruszyły żadnej z wymienionych zasad. W szczególności prawidłowo przeprowadziły czynności dowodowe i zgromadziły materiał dowodowy niezbędny do wydania rozstrzygnięcia, dokonały też jego wszechstronnej i prawidłowej oceny, ponieważ dokonana przez organy obu instancji ocena materiału dowodowego nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów i jako taka korzysta z ochrony przewidzianej w art. 191 O.p. Podkreślenia wymaga, że dopóki granice swobodnej oceny dowodów nie zostaną przez organ orzekający przekroczone, Sąd nie ma podstaw do podważania dokonanych w ten sposób ustaleń.

Zasady odpowiedzialności podatkowej osób trzecich określone są w rozdziale 15 Ordynacji podatkowej. W rozdziale tym mieści się zakres podmiotowy oraz przedmiotowy tej odpowiedzialności. Zgodnie z art. 107 § 1 tejże ustawy tylko w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Podmiotami odpowiedzialnymi solidarnie za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialności są zgodnie z art. 116 § 1 O.p. członkowie zarządu. Członkowie zarządu odpowiadają za zaległości podatkowe spółki z tytułu jej zobowiązań podatkowych powstałych w czasie pełnienia przez nich obowiązków członków zarządu. Mogą być pociągnięci do odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki tylko i wyłącznie wówczas, gdy egzekucja należności podatkowych z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna. Te okoliczności musi wykazać organ podatkowy. Natomiast osoba trzecia, aby uwolnić się od odpowiedzialności, musi wykazać, że:

1) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo

2) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy;

3) wskazać mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

W świetle cytowanego przepisu organ podatkowy był zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko Spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywał na członku zarządu.

Organy podatkowe orzekły o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r. Bezspornym jest, że skarżący był w tym czasie członkiem jej zarządu. Zgodnie z dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy A.B. pełnił wskazaną funkcję w okresie od [...]lutego 2009r. do [...] października 2009r., co powoduje, że pierwsza z przesłanek jest spełniona.

W ocenie Sądu w toku postępowania organy podatkowe wskazały, że mimo wystawienia tytułów wykonawczych przeprowadzone postępowanie egzekucyjne okazało się bezskuteczne. Jak wynika z ustaleń poczynionych przez organy, przeciwko Spółce prowadzone były postępowania egzekucyjne, w tym dotyczące zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych za 2008r. W celu dochodzenia powyższych należności w dniu [...].08.2009r. organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy nr [...], który następnie skierował do egzekucji.

W ocenie Sądu organ egzekucyjny zastosował wszelkie możliwe środki zmierzające do skutecznego wyegzekwowania dochodzonej zaległości podatkowej. Egzekucja z rachunków bankowych doprowadziła do wyegzekwowania kwoty [...]zł, która pozwoliła wyłącznie zaspokoić część kosztów egzekucyjnych. Egzekucja z ruchomości: samochodu osobowego marki [...] doprowadziła do wyegzekwowania [...] zł, również zaliczono tę kwotę na koszty egzekucyjne, pozostałe ruchomości komputer [...] i [...] okazały się bez wartości. Postępowanie wykazało, że spółka nie posiada żadnych wierzytelności. Zarówno raport poborcy skarbowego z dnia [...] września 2009r. jak również informacja skarżącego - prezesa spółki A.B. z dnia [...] listopada 2009 r. udzielona organowi egzekucyjnemu, potwierdzają brak innego majątku poza tym, w stosunku do którego egzekucja została skierowana. Brak możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej z majątku Spółki potwierdza również postanowienie Sądu Rejonowego [...] – [...] w[...], XI Wydział Gospodarczy do Spraw Upadłościowych i Naprawczych z dnia[...] sierpnia 2009 r., sygn. akt.[...] , którym oddalono wniosek dłużnika (Spółki) o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak majątku, który pozwoliłby na zaspokojenie kosztów postępowania upadłościowego. Również sprawozdanie finansowe sporządzone na dzień [...] maja 2010r. i zatwierdzone przez Zgromadzenie Wspólników w dniu [...] maja 2010 r., następnie wykreślenie spółki X sp. z o.o. z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza tę okoliczność. W związku tym w dniu[...]sierpnia 2001 r. (data wydania postanowienia) istniały podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności A.B. za zaległości podatkowe "X" sp. z o.o. w podatku dochodowym od osób prawnych za 2008 r.

Sąd podziela także ustalenia organów podatkowych, że skarżący nie wykazał, że zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło we właściwym czasie. Słuszne jest stanowisko organu, że materiał dowodowy wskazuje, że wniosek o ogłoszenie upadłości Spółki skarżący winieni złożyć najpóźniej w I kwartale 2009r., a nie dopiero w dniu [...] lipca 2009r. W momencie objęcia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki, istniała już przesłanka trwałego zaprzestania płacenia długów przez Spółkę, gdyż od czerwca 2008r. Spółka zaprzestała trwale regulować swoje zobowiązania wobec Skarbu Państwa, a od lutego 2008r. wobec innych wierzycieli. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że skarżący zatwierdził w dniu [...]06.2009r. bilans oraz rachunek zysków i strat, sporządzony na dzień[...].12.2008r., który zawiera dane, pozwalające stronie na porównanie wysokości zobowiązań oraz wartości majątku Spółki w latach 2007-2008, a tym samym na zorientowanie się co do stanu majątku i zadłużenia Spółki na początek 2009 roku. Bilans wskazuje, że aktywa Spółki na początku 2008r. wynosiły [...] zł, zobowiązania [...] zł, a kapitał własny miał wartość ujemną i wyniósł (-)[...] zł.

Sąd pragnie także zauważyć, że na dzień zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości wartość majątku wynosiła zaledwie [...] zł, natomiast zobowiązania Spółki na ten dzień osiągnęły już kwotę [...] zł. Wśród tych zobowiązań największą część stanowiły zobowiązania wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w kwocie [...]zł oraz zobowiązania wobec Urzędu Skarbowego w kwocie [...]zł. Powyższe fakty, w ocenie Sądu, potwierdzają, że wniosek o upadłość Spółki nie został zgłoszony we właściwym czasie.

Zdaniem Sądu skarżący również nie wskazał mienia pozwalającego na zaspokojenie zaległości podatkowych Spółki w znacznej części. Wskazane przez skarżącego wierzytelności w kwocie [...] zł, jakie rzekomo przysługiwały Spółce od "Z" Sp. z o.o., nie mogły być uznane za mienie, z którego można przeprowadzić egzekucję. W trakcie prowadzonego postępowania egzekucyjnego podjęto próbę zajęcia wierzytelności w spółce Z Sp. z o.o. Powyższa Spółka nie uznała zajętych wierzytelności. W piśmie z dnia [...]07.2009r. wskazała, iż nie jest dłużnikiem spółki "X" Sp. z o.o. z żadnego tytułu, ani nie jest zobowiązana do jakichkolwiek świadczeń na rzecz ww. podmiotu.

Odnosząc się natomiast do podniesionego w skardze zarzutu nieprawidłowego określenia przez organy podatkowe kwoty zaległości z tytułu podatku od towarów i usług należy zauważyć, że postępowanie w sprawie orzeczenia o odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki nie służy do weryfikowania prawidłowości kwot wykazanych w deklaracjach podatkowych. Wbrew twierdzeniu skarżącego spółka nie złożyła żadnych korekt deklaracji, zarówno w zakresie podatku od towarów i usług jak i podatku dochodowego.

Zdaniem Sądu w świetle ustalonego stanu faktycznego sprawy nie znajdują również uzasadnienia twierdzenia skarżącego dotyczących braku jego winy w zakresie niezgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości we właściwym czasie. Organy obu instancji szczegółowo wykazały, że sytuacja majątkowa Spółki uzasadniała zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości najpóźniej w I kwartale 2009r., natomiast nie wystąpiła żadna obiektywna okoliczność, która uniemożliwiłaby skarżącemu zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Obejmując funkcje członka zarządu skarżący zapoznał się z dokumentami finansowymi Spółki, co potwierdzają podpisane przez stronę deklaracje podatkowe oraz zatwierdzone sprawozdania finansowe Spółki. Skarżący musiał mieć świadomość, że spółka nie reguluje należności podatkowych oraz wobec innych wierzycieli. Biorąc pod uwagę powyższe, twierdzenia strony skarżącej, że dopiero po zapoznaniu się z bilansem sporządzonym na dzień [...]06.2009r. uzyskał obraz faktycznej i ostatecznej sytuacji finansowej Spółki są nieprzekonujące i nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym.

Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w [...] nie narusza obowiązujących przepisów prawa podatkowego. W szczególności decyzja ta nie narusza wskazanych w skardze art. 122, art. 187 § 1, art., 123 §1, art. 200 § 1, art. 121 §1 O.p. oraz art. 116 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. b) O.p. W ocenie Sądu, organy podatkowe obu instancji przeprowadziły wyczerpujące postępowanie dowodowe, na podstawie którego ustaliły stan faktyczny sprawy w sposób niebudzący wątpliwości. Prawidłowo zostały też zastosowane przepisy prawa materialnego, tj. art. 116 O.p.

Sąd pragnie ponadto wskazać, że zgodnie z art. 187 § 1 P.p.s.a wniosek strony o przedstawienie składowi siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego do rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości należało uznać za bezzasadny.

W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.