Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 1194/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2005-03-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.145 § 1kt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 317 ust. 1, 4
journal: Dz.U. 2001 nr 62 poz 627
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie NSA Ryszard Bryk NSA Marian Ekiert /spr./ Protokolant: sekr. sąd. M. Kołcz po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Zakładu Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z/s w S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] w przedmiocie opłaty za wprowadzenie ścieków do wód bez pozwolenia wodnoprawnego I. uchyla zaskarżoną decyzję II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku


UZASADNIENIE

SA/Rz 1194/03

U Z A S A D N I E N I E

Po rozpatrzeniu wniosku Zakładu Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z siedzibą w S. Marszałek Województwa [...] działając na podstawie art. 273, art. 292, art. 316, art. 317 oraz art. 318 ust. 6 ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska /Dz.Ust. Nr 62, poz. 627 z późn. zm./ decyzją z dnia [...].04.2003 r. nr [...] nie wyraził zgody na odroczenie Zakładowi Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z/s w S. terminu płatności opłaty podwyższonej w wysokości 1773,55 zł za wprowadzanie ścieków do wód przez Oczyszczalnię Ścieków w C. bez wymaganego pozwolenia wodnoprawnego w IV kwartale 2002 r.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ ustalił, iż od dnia 1.01.2002 r. do 30.11.2002 r. Zakład Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z/s w S. realizował przedsięwzięcie, polegające na modernizacji Oczyszczalni Ścieków w C., w wyniku której miała być usunięta przyczyna uiszczania opłaty podwyższonej. Z zebranego w sprawie materiału wynika, że Zakład uzyskał wydane przez Starostę [...] pozwolenie wodnoprawne z dnia [...].12.2002 r. We wniosku o odroczenie terminu płatności podwyższonej opłaty za IV kwartał 2002 r. Zakład określił termin odroczenia na 1.02.2003 r., uzasadniając powyższe ułatwieniem finansowania prac remontowych zakończonego przedsięwzięcia, które nie usunęło przyczyn ponoszenia opłaty podwyższonej zgodnie z terminem odroczenia realizowanego przedsięwzięcia określonym w decyzjach wydanych przez Marszałka Województwa [...] w sprawie odroczenia terminu płatności opłaty podwyższonej za wprowadzenie ścieków do wód w II i III kwartale tj. do dnia 30.11.2002 r. Występując z wnioskiem odnośnie IV kwartału o odroczenie opłaty podwyższonej Zakład określił termin płatności na dzień 1.02.2003 r., podczas gdy art. 317 ust. 4 powołanej wyżej ustawy określa ten termin wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 cyt. przepisu prawa. Termin ten w uprzednio przedłożonym harmonogramie Zakład określił na dzień 30.11.2002 r. , a do przedmiotowego wniosku nie dołączył nowego harmonogramu, stwierdzając że przedsięwzięcie zostało zakończone. Dokonane ustalenia uprawniają zatem nieuwzględnienie wniosku i odmowę odroczenia uiszczenia podwyższonej opłaty za IV kwartał 2002 r. zwłaszcza w kontekście zapisu zawartego w art. 319 ust. 4 powołanej ustawy, zgodnie z którym, w przypadku gdy terminowe zrealizowanie przedsięwzięcia będącego podstawą odroczenia płatności, nie usunęło przyczyn ponoszenia opłat lub kar wraz z opłatą prolongacyjną, o której mowa w przepisach działu III ustawy – Ordynacja podatkowa. Ponadto dokonano drobnej korekty wysokości wnioskowanej do odroczenia opłaty.

Decyzję tę zaskarżył odwołaniem Zakład Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z/s w S., kierując je do Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] i wnosząc o jej zmianę oraz o uwzględnienie wniosku.

Uzasadniając odwołanie Zakład podnosi, iż od stycznia 2002 r. realizował przedsięwzięcie "Remont Oczyszczalni Ścieków w C.", którego wykonanie zapewniło usunięcie przyczyny ponoszenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska i uzyskał pozwolenie wodnoprawne na eksploatację i odprowadzanie ścieków oczyszczonych z przedmiotowej Oczyszczalni. Starostwo Powiatowe [...] w dniu 4.12.2002 r. zawiadomiło o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego, wyznaczając rozprawę administracyjną na dzień 12.12.2002 r.. W dniu [...].12.2002 r. wydano przedmiotowe pozwolenie i decyzja ta uprawomocniła się w dniu [...].12.2002 r. Skoro zatem Zakład zrealizował terminowo prace remontowe na Oczyszczalni według zaakceptowanego przez Urząd Marszałkowski harmonogramu tych prac do dnia 30.11.2002 r., a uzyskanie prawomocnego pozwolenia wodnoprawnego w dniu [...].12.2002 r. oraz obliczenie wielkości opłaty za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2002 r. /ustawowo do dnia 31.01.2003 r./ pozwoliło określić wartość podwyższonej opłaty i wystąpić do Urzędu Marszałkowskiego o odroczenie opłaty podwyższonej, to tym samym spełniony został konieczny warunek do zmniejszenia lub umorzenia opłaty podwyższonej.

Tego rodzaju wykładnia obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa wynika z pisma Ministerstwa Ochrony Środowiska z dnia 7.03.2003 r. nr Peoa-835/03/ar, w którym odwołano się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego /wyrok z dnia 7.10.1997 r. sygn.akt III RN 51/97/.

Dokonując w powołanym wyżej piśmie wykładni art. 317 ust. 1 cyt. ustawy podkreślono, iż analiza literalna zawartego w nim zapisu może budzić wątpliwości co do tego czy instytucja odraczania ma zastosowanie w przypadku, kiedy przedsięwzięcie zostanie zrealizowane. W swoim wyroku NSA wywiódł, iż nie jest właściwe przyjmowanie jako zasady o charakterze bezwzględnym tego, że ulgi dla ukaranego zakładu w żadnym razie nie dotyczą zakładu, który jeszcze przed ukaraniem zdążył usunąć przyczyny wymierzenia mu kary na skutek zrealizowania odpowiedniej inwestycji. Sąd Najwyższy w powołanym wyroku w pełni podzielił to stanowisko stwierdzając, że warunek realizowania inwestycji, o którym mowa w analizowanym przepisie, może być rozumiany według wnioskowania opartego na wykładni argumentum a maiori ad minus. Jeżeli bowiem realizowanie inwestycji wyposaża ukarany zakład w uprawnienia do ubiegania się o odroczenie terminu płatności kary to tym bardziej uprawnienie takie usprawiedliwiałoby wykonanie inwestycji podjętej w celu eliminacji naruszeń środowiska. Wprawdzie powołany wyrok zapadł pod rządami starej ustawy – Prawo wodne, nie mniej jednak dokonany w jego uzasadnieniu wywód dotyczący stosowania wykładni systemowej, funkcjonalnej i celowościowej uprawnia stwierdzenie, iż analogicznie należałoby rozważać treść przepisów – Prawo ochrony środowiska, regulujących sprawę odraczania terminu płatności podwyższonych opłat za korzystanie ze środowiska oraz administracyjnych kar pieniężnych. W konkluzji wywiedziono, że instytucja odraczania podwyższonej opłaty, a konsekwencji także instytucja zmniejszania lub umarzania opłaty w trybie art. 319 cyt. ustawy mają zastosowanie także w przypadku zrealizowania przedsięwzięcia. Warunkiem koniecznym zmniejszenia lub umorzenia podwyższonej opłaty jest jednakże uprzednie odroczenie terminu jej płatności. Jeżeli zatem dany podmiot zrealizował przedsięwzięcie i ustała przyczyna ponoszenia podwyższonej opłaty, a w terminie do wniesienia opłaty wystąpił z wnioskiem o odroczenie terminu jej płatności, należy tę opłatę odroczyć.

Końcowo Zakład podnosi, iż przy rozpoznaniu sprawy winno uwzględnić się ogromny wysiłek organizacyjny i finansowy jaki był jego udziałem przy krótkiej i terminowej realizacji przedsięwzięcia i terminowe jego wykonanie pomimo występujących trudności technicznych i finansowych. W konsekwencji winno to prowadzić do uwzględnienia wniosku.

Po rozpatrzeniu tegoż odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 273, 292, 316, 317 i 318 ust. 6 ustawy z dnia 27.04.2001 r. Prawo ochrony środowiska decyzją z dnia [...].06.2003 r. nr [...] utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.

W motywach swojej decyzji organ odwoławczy podnosi, iż zgodnie z art. 317 ust. 1 – Prawa ochrony środowiska na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do uiszczenia opłaty za korzystanie ze środowiska, odracza się termin płatności tej opłaty. Warunkiem tegoż odroczenia jest jednak to, aby podmiot, który wystąpił z wnioskiem o odroczenie, planowo realizował przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat. W tym kontekście jawi się problem czy dopuszczalne jest odroczenie terminu płatności opłat w sytuacji gdy z tym wnioskiem wystąpiono po zrealizowaniu przedsięwzięcia. Z analizy powołanego przepisu prawa, a także w ocenie organu w oparciu o art. 317 ust. 4, art. 318 ust. 3 pkt 3 oraz art. 318 ust. 5 pkt 3 cyt. ustawy należy dojść do wniosku, iż odroczenie terminu płatności opłaty w takiej sytuacji nie jest dopuszczalne. Wniosek o odroczenie musi pochodzić bowiem od podmiotu wskazanego w art. 317 ust. 1, a więc takiego który realizuje terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku. Tym samym podmiot, który ukończył już przedsięwzięcie, nie jest podmiotem legitymowanym do złożenia wniosku o odroczenie terminu płatności opłat. Za takim stanowiskiem przemawia także zapis zawarty w art. 317 ust. 4, który pozwala na odroczenie płatności wyłącznie na okres niezbędny do realizowania przedsięwzięcia. Uczynienie zadość powyższemu nie jest możliwe w odniesieniu do podmiotu, który już ukończył przedsięwzięcie. Należy ponadto zauważyć, że niezbędnym elementem wniosku o odroczenie jest harmonogram realizacji przedsięwzięcia /art. 318 ust. 3 pkt 3 ustawy/, który to harmonogram stanowić także musi część decyzji o odroczeniu /art. 318 ust. 5 pkt 3 ustawy/. Przepisy te określają zatem warunki odroczenia. Zgodnie zaś z art. 318 ust. 6 powołanej ustawy właściwy organ w drodze decyzji, odmawia odroczenia terminu płatności opłaty, jeżeli nie są spełnione warunki odroczenia określone ustawą. Wnioskodawca nie spełnił warunku określonego w art. 317 ust. 1, jakim jest wystąpienie z wnioskiem o odroczenie w okresie realizowania inwestycji /przed jej ukończeniem/, stąd negatywne odniesienie się do wniosku przez organ I instancji było w pełni zasadne. Strona ukończyła bowiem przedsięwzięcie uzyskując decyzję Starosty [...] z dnia [...].12.2002 r. udzielającą pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzenie przez wylot W z istniejącej mechaniczno – biologicznej oczyszczalni do rowu melioracji wodnej szczegółowej R-C-13 będącego dopływem rzeki W. w km 5 + 900 /brzeg prawy/ w miejscowości C. gm. [...] oczyszczonych ścieków bytowych. Decyzja ta uprawomocniła się z dniem [...].12.2002 r., a z przedmiotowym wnioskiem wystąpiła dopiero w dniu 30.01.2003 r. Odnosząc się zaś do powołanego w odwołaniu wyroku Sadu Najwyższego oraz stanowiska Ministerstwa Środowiska wyrażonego w piśmie z dnia 7.03.2003 r. Kolegium zauważa, iż wspomniany wyrok zapadł pod rządami nie obowiązującej obecnie ustawy z dnia 24.10.1974 r. – Prawo wodne, a zatem w innym stanie prawnym i z tej przyczyny stracił obecnie na swojej aktualności zaś stanowisko Ministerstwa Środowiska nie ma charakteru wiążącego dla organów administracji publicznej stosujących przepisy zawarte w art. 316 i nast. Prawa ochrony środowiska.

Tę ostatnią decyzję zaskarżył skargą skierowaną do Naczelnego Sądu Administracyjnego Zakład Gospodarki Komunalnej Gminy [...] z/s w S. wnosząc o jej uchylenie i zmianę stosownie do regulacji zawartej w przepisach ustawy Prawo ochrony środowiska.

Uzasadniając skargę skarżący Zakład podnosi, iż od stycznia 2002 r. realizował przedsięwzięcie pn. "Remont Oczyszczalni Ścieków w C.", którego wykonanie zapewniło usunięcie przyczyn ponoszenia opłat podwyższonych za korzystanie ze środowiska i uzyskał pozwolenie wodnoprawne na eksploatację i odprowadzanie ścieków oczyszczonych z przedmiotowej Oczyszczalni. W dniu 28.11.2002 r. Starostwo Powiatowe [...] zawiadomiło Zakład o wszczęciu postępowania w sprawie udzielenia wspomnianego pozwolenia, jednocześnie informując o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 12.12.2002 r. W dniu [...].12.2002 r. uprawomocniło się wydane w dniu [...].12.2002 r. przez Starostę [...] pozwolenie wodnoprawne na wprowadzenie poprzez wylot W z istniejącej mechaniczno – biologicznej oczyszczalni do rowu melioracji wodnej szczegółowej R-C-13 będącej dopływem rzeki W. w km 5 + 900 w miejscowości C. oczyszczonych ścieków bytowych. Zakład zrealizował terminowo prace remontowe na przedmiotowej Oczyszczalni według zaakceptowanego przez Urząd Marszałkowski harmonogramu realizacji prac remontowych tj. do dnia 30.11.2002 r. Uzyskanie prawomocnego pozwolenia w dniu [...].12.2002 r. oraz obliczenie wielkości opłaty za korzystanie ze środowiska za IV kwartał 2002 r. ustawowo do dnia 31.01.2003 r. pozwoliło określić wartość przedmiotowej opłaty i wystąpić do Urzędu Marszałkowskiego o odroczenie opłaty podwyższonej, co jest warunkiem koniecznym zmniejszenia lub umorzenia opłaty podwyższonej.

W ocenie skarżącego wskazany uprzednio wyrok Sądu Najwyższego i stanowisko Ministerstwa Ochrony Środowiska wyrażone w piśmie z dnia 7.03.2003 r. w pełni uprawnia zawarte w skardze żądanie.

Ponadto skarżący Zakład zauważa, iż stanowisko Urzędu Marszałkowskiego i organu II instancji co do niespełnienia warunku uprawniającego do odroczenia opłaty nie jest uzasadnione i praktycznie jego akceptacja prowadziłaby do wymuszenia na podmiocie korzystającym ze środowiska naruszenia prawa poprzez umieszczenie w harmonogramie realizacji inwestycji fikcyjnego okresu prowadzenia prac w celu uwzględnienia okresu postępowania administracyjnego, co pozostaje ponadto w kolizji z tym, iż złożenie wniosku o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić dopiero po zakończeniu prac modernizacyjnych i spełnieniu wymagań określonych w art. 181-188 ustawy - Prawo ochrony środowiska oraz przepisów ustawy Prawo wodne, związanych z daną instalacją. Podkreślić również należy, że Zakład w omawianym przypadku nie mógł skorzystać z regulacji zawartej w art. 131 ust. 4 Prawa wodnego.

Niezależnie od tego skarżący podnosi, iż w dniu 24.07.2002 r. złożył w Urzędzie Marszałkowskim wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za II kwartał 2002 r. wraz z załączonym harmonogramem prac realizacji przedsięwzięcia uwzględniającym I, II, III i IV kwartał 2002 r. Działając w oparciu o art. 318 ust. 1 Zakład złożył wniosek o odroczenie terminu płatności opłaty podwyższonej za IV kwartał 2002 r., będący uzupełnieniem zaakceptowanego harmonogramu realizacji inwestycji. W związku z koniecznością zastosowania się przez podmiot korzystający ze środowiska do wymogów art. 318 ust. 3 pkt 1, ust. 5 i 6 oraz art. 285 ust. 1 i 2 ustawy Prawo ochrony środowiska Zakład przedłożył informację o wysokości naliczonej opłaty za korzystanie ze środowiska i wysokości opłaty podwyższonej. Mając na uwadze powyższe oraz zapis zawarty w art. 319 ust. 3a ustawy, odroczenie opłaty podwyższonej jest jednoznaczne z jej umorzeniem w związku z realizacją przez Zakład zadań własnych Gminy [...] w zakresie oczyszczania ścieków komunalnych. Warto dodać, iż termin odroczenia pokrywa się z ustawowym terminem obowiązku wpłaty opłaty podwyższonej. W tym kontekście nasuwa się zatem pytanie kiedy i w jaki sposób zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska podmiot korzystający ze środowiska realizujący przedsięwzięcie ma złożyć wniosek o odroczenie ostatniego etapu realizacji przedsięwzięcia określonego w harmonogramie, jeśli techniczna i prawna możliwość naliczenia opłaty za korzystanie ze środowiska, a tym samym opłaty podwyższonej istnieje dopiero po zakończeniu kwartału, którego opłata ta dotyczy.

Końcowo skarżący podkreśla, iż przy uwzględnieniu jego ogromnego wysiłku organizacyjnego i finansowego uwieńczonego krótką i terminową realizacją całości przedsięwzięcia jego żądanie jest w pełni uzasadnione, a jednostronna i momentami sprzeczna interpretacja przepisów przez organy obydwu instancji praktycznie wyklucza możliwość uzyskania odroczenia i umorzenia opłaty podwyższonej bez naruszenia przez podmiot korzystający ze środowiska obowiązujących przepisów prawa.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] wnosi o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Z woli ustawodawcy wyrażonej w art. 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.Ust. Nr 153, poz.1269/ sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Owa dyrektywa normatywna obliguje zatem Sąd do oceny zaskarżonego aktu administracyjnego także pod kątem właściwej interpretacji obowiązujących w danym zakresie przepisów prawa materialnego.

W badanej sprawie przedmiotem kontrowersji o zasadniczym znaczeniu dla jej wyniku pozostaje właściwa wykładnia art. 317 ust. 1 i 4 oraz przepisów z nim korespondujących ustawy z dnia 27.04.2001 r. – Prawo ochrony środowiska. Powołany przepis stanowi, iż "Termin płatności opłaty za korzystanie ze środowiska.... odracza się na wniosek podmiotu korzystającego ze środowiska obowiązanego do ich uiszczenia, jeżeli realizuje on terminowo przedsięwzięcie, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat... w okresie nie dłuższym niż 5 lat od dnia złożenia wniosku.... Termin płatności może być odroczony wyłącznie na okres niezbędny do zrealizowania przedsięwzięcia, o którym mowa w ustawie". Spór zatem dotyczy tego czy w przypadku wcześniejszego zrealizowania przedsięwzięcia jednakże w czasie określonym w harmonogramie podmiot który je zrealizował i który w dalszej kolejności ubiegać się musi o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego, jeżeli wystąpił w ustawą określonym terminie do uiszczenia opłaty ze stosownym wnioskiem, korzystać może z dobrodziejstwa ustawy polegającego na możliwości odroczenia jej uiszczenia.

Podejmując się próby rozstrzygnięcia zaistniałej kontrowersji należy zauważyć, iż istotnie werbalna wykładnia powołanego wyżej przepisu prawa prowadzi do wniosku, iż z owej uprzywilejowanej sytuacji korzystać mogą jedynie podmioty pozostające w trakcie realizacji przedsięwzięcia, którego wykonanie zapewni usunięcie przyczyn ponoszenia podwyższonych opłat, na co jednoznacznie wskazuje zapis wyrażony w słowach "...realizuje on terminowo przedsięwzięcie", skoro w tym przypadku ustawodawca posłużył się formułą czasu teraźniejszego. Rzecz jednak w tym, że celem wykładni jest ustalenie sensu normy prawnej nie tylko w oparciu o jej treść wynikająca z reguł semantycznych właściwych dla danego języka w którym została ona wyrażona, lecz także według przyjętych przez doktrynę i orzecznictwo dyrektyw tworzących określony jej model. Tylko bowiem w oparciu o tę obiektywną podstawę ustalenie znaczenia tekstu prawnego ma właściwy sens w procesie stosowania prawa. Jest rzeczą nie budzącą wątpliwości, iż wykładnia literalna ma zasadnicze i priorytetowe znaczenie dla właściwego odczytania określonej normy prawnej, zwłaszcza przy uwzględnieniu paralingwistycznych środków wyrazu związanych z ukształtowaniem określonego aktu normatywnego, takich jak organizacja przestrzenna tekstu, a zatem jego podział na tytuły, wyodrębnienie artykułów, paragrafów czy punktów. Nie mniej jednak ta forma wykładni nie zawsze prowadzi do właściwego celu w zwłaszcza w sytuacji gdy na podstawie reguł językowych nie można jednoznacznie ustalić treści lub mocy zapisu normatywnego. Chodzi tu głównie o przypadki wieloznaczności lub nieostrości analizowanego tekstu, który nie powinien przecież odrywać się od celów i wartości preferowanych przez racjonalnego ustawodawcę.

Jeżeli zaś tak to trudno nie zgodzić się ze skarżącym, iż art. 317 i nast. ustawy – Prawo ochrony środowiska pomyślane zostały jako normy oddziaływujące motywacyjnie na podmioty korzystające ze środowiska, zobowiązane do uiszczanie podwyższonych opłat i zmierzają one w kierunku likwidacji przyczyn implikujących zagrożenie dla środowiska, a w ślad za tym do ukształtowania ich na normalnym poziomie. Stąd też nader kostyczne trzymanie się samego literalnego brzmienia przepisu nie zawsze prowadzi do pożądanych efektów z punktu widzenia racji preferowanych przez ustawodawcę. Jest rzeczą oczywistą, czemu już wyżej dano wyraz, iż celem komentowanej regulacji była eliminacja z rzeczywistości negatywnych dla środowiska zjawisk, a powołane przepisy stanowią rodzaj swoistej premii dla podmiotów, które nakładem własnych sił i środków osiągnęły ten rezultat. Nie do pogodzenia zatem z taką tendencją ustawodawcy byłaby stosowanie bardziej dolegliwych środków /wymierzenie opłaty w podwyższonej wysokości/ w stosunku do podmiotu, który już zrealizował inwestycję eliminującą zagrożenia dla środowiska, niż ma to miejsce w odniesieniu do podmiotów, które są dopiero w trakcie realizowania tej inwestycji, tym bardziej iż w ocenianej sprawie modernizacja istniejącej instalacji w IV kwartale była jeszcze w toku. Nie można zatem w świetle zapisu zawartego w art. 317 ust. 1 skutecznie twierdzić, iż legitymowanym do wystąpienia do odroczenia płatności opłaty nie jest zakład, który w czasie trwania IV kwartału zrealizował inwestycję o charakterze modernizującym instalację, a następnie podjął prawem przewidzianą i dopuszczalną jedynie po zrealizowaniu inwestycji akcję zmierzającą do utrzymania pozwolenia wodnoprawnego. Zapis zaś zamieszczony w art. 317 ust. 4 cyt. ustawy należy rozumieć w ten sposób, iż obejmuje on również niezbędny okres czasu do zalegalizowania tej inwestycji. Słusznie również podnosi skarżący, iż już uprzednio przedstawił harmonogram realizacji przedsięwzięcia i co więcej dotrzymał określonych w nim terminów, a dodać należy iż terminowa realizacja przedsięwzięcia prowadzi w prostej drodze do umorzenia odroczonych opłat /art. 319 ust. 3a ustawy/. Z jednej bowiem strony osiągnięty w tym przypadku został założony przez ustawodawcę cel /ochrona środowiska przed zanieczyszczeniem/ z drugiej pobrana w tej sytuacji podwyższona opłata nosiłaby cechy świadczenia nienależnego.

Tego rodzaju wykładnia komentowanej regulacji zyskała aprobatę Sądu Najwyższego w motywach powołanego przez skarżącego wyroku z dnia 7.10.1997 r. sygn.akt III RN 51/97 /OSNAP 1998/11/320/, gdzie wyraźnie podkreślono, iż zakład który z należytą sprawnością zrealizował odpowiednie inwestycje i usunął w ten sposób przyczyny /zagrożenia środowiska stanowiące o podwyższonych opłatach/ nie może tylko z tego powodu być gorzej traktowany od zakładu, który powstrzymywał się od realizacji odpowiednich inwestycji. Dalej przy zastosowaniu wykładni a maiori ad minus wywiódł Sąd Najwyższy, że skoro realizowanie inwestycji wyposaża zakład w uprawnienia do ubiegania się o odroczenie terminu płatności /podwyższonej opłaty/, to tym bardziej uprawnienie takie usprawiedliwia wykonanie inwestycji podjętej w celu zapewnienia usunięcia naruszeń środowiska, które to naruszenia spowodowały wymierzenie podwyższonej opłaty. Wbrew stanowisku organu II instancji argumentacja zaprezentowana powyżej nie straciła na aktualności pomimo zmiany stanu prawnego, albowiem zapis zawarty w art. 130 c Prawa wodnego z 1974 r. został w zasadzie przeniesiony do ustawy Prawo ochrony środowiska i o jego istnieniu w aktualnej formie stanowią te same racje, które implikowały jego zamieszczenie w przepisach Prawa wodnego z 1974 r.

W tym stanie rzeczy skoro dokonana przez organ II instancji wykładnia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego nie zasługuje na aprobatę i miała ona wpływ na wynik sprawy, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.Ust. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm./, zwanej dalej w skrócie p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.Ust. Nr 153 poz. 1271 z późn. zm./, należało orzec jak w sentencji.

Orzeczenie o braku wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu prawomocności niniejszego znajduje swoje uzasadnienie w art. 152 p.s.a.