Wyrok NSA, sygn. akt III OSK 2136/21
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6144 Szkoły i placówki oświatowo-wychowawcze
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Edukacji i Nauki
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i decyzję II instancji
Powołane przepisy: article: art. 127 ust. 1 i ust. 19 pkt 2, art. 131 ust. 1, ust. 7, art. 138 ust. 8
journal: Dz.U. 2017 poz 59
law: Ustawa z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe
article: § 2 ust. 2
journal: Dz.U. 2010 nr 228 poz 1490
law: Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki  dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych oraz niedostosowanych społecznie w przedszkolach, szkołach i oddziałach ogólnodostępnych lub  integracyjnych.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Stelmasiak Sędziowie Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk (spr.) Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej O. P. i G. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1218/19 w sprawie ze skargi O. P. i G. W. na decyzję Dyrektora Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Dyrektora Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. solidarnie na rzecz O. P. i G. W. kwotę 794 (siedemset dziewięćdziesiąt cztery) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 20 sierpnia 2019 r. sygn. akt II SA/Wa 1218/19, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę O. P. i G. W. na decyzję Dyrektora Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia do przedszkola.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Pismem z [...] lutego 2019 r. skarżący złożyli do Dyrektora Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. wniosek o przyjęcie do ww. placówki małoletnich dzieci: K. W. i A. W. Z wniosku wynika, że miejsce zamieszkania dzieci oraz rodziców to wieś G. w gminie M. w powiecie k. Wskazano, że K. W. jest dzieckiem niepełnosprawnym, na potwierdzenie czego dołączono orzeczenie o niepełnosprawności dziecka oraz orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego.

Pismem z [...] marca 2019 r. Komisja Rekrutacyjna przy Samorządowym Przedszkolu Integracyjnym w G. poinformowała skarżących o odmowie przyjęcia obojga dzieci do ww. placówki. Jako podstawę rozstrzygnięcia wskazano art. 131 ust. 1 ustawy Prawo Oświatowe z 14 grudnia 2016 r. (Dz.U. z 2017 r. poz. 59 ze zm.), zwanej dalej: "u.p.o.", tj. brak spełnienia przez małoletnich podstawowego kryterium koniecznego do wzięcia udziału w pierwszym etapie rekrutacji jakim jest posiadanie miejsca zamieszkania na terenie gminy G.

Od tego rozstrzygnięcia odwołali się O. P. i G. W.

Decyzją z [...] kwietnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. na podstawie art. 158 ust. 9 u.p.o. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Komisji Rekrutacyjnej przy Samorządowym Przedszkolu Integracyjnym w G. w przedmiocie odmowy przyjęcia małoletniego K. W. do Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. na rok 2019/2020. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że ww. przedszkole dysponowało 27 miejscami w roku szkolnym 2019/2020 w grupie wekowej objętej rekrutacją. W przeprowadzonej rekrutacji wzięło łącznie udział 129 kandydatów z terenu gminy G. Postępowanie rekrutacyjne zakończyło się przyjęciem 27 kandydatów, zaś każde z przyjętych dzieci jest mieszkańcem gminy G. Wielu z kandydatów mających miejsce zamieszkania na terenie gminy nie zostało przyjętych do ww. przedszkola, ze względu na fakt, iż w procesie rekrutacji inne dzieci uzyskały wyższą pozycję rekrutacyjną z tytułu spełnienia kryteriów ustawowych, o których mowa w art. 131 ust. 2 u.p.o.

W ocenie organu odwoławczego brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przyjęcie do ww. przedszkola małoletniego K. W. Zgodnie z art. 131 ust. 7 u.p.o., kandydaci zamieszkali poza obszarem danej gminy mogą być przyjęci do publicznego przedszkola na terenie tej gminy, jeżeli po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego zgodnie z ust. 1-6, dana gmina nadal dysponuje wolnymi miejscami w tym przedszkolu. W oparciu o art. 131 ust. 8 u.p.o. powyższe regulacje stosuje się analogicznie w przypadku rekrutacji do publicznego przedszkola integracyjnego w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność. Powyższe regulacje wskazują, w ocenie organu, iż w przypadku rekrutacji kandydatów do przedszkoli publicznych oraz publicznych przedszkoli integracyjnych ma zastosowanie kryterium miejsca zamieszkania. Tymczasem K. W. nie spełnia kryterium stanowiącego warunek sine qua non uczestniczenia w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, tj. kryterium posiadania miejsca zamieszkania na terenie gminy G. W takim stanie rzeczy dziecko mogłoby zostać przyjęte wyłącznie w przypadku, gdyby po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego gmina G. dysponowała wolnymi miejscami w przedszkolu integracyjnym.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli O. P. oraz G. W., domagając się jej uchylenia, unieważnienia postępowania rekrutacyjnego, przeprowadzenia ponownego postępowania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W ocenie skarżących z treści art. 131 ust. 8 u.p.o. wynika, iż w przypadku dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność, przepisów ust. 1, mówiących o przyjmowaniu kandydatów zamieszkałych w danej gminie, można nie stosować, a w konsekwencji takie dziecko powinno wziąć udział w rekrutacji i być oceniane bez względu na miejsce zamieszkania.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z 5 sierpnia 2019 r. organ podniósł, iż Kuratorium Oświaty w W. przeprowadziło kontrolę procesu rekrutacji dzieci do Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. na rok szkolny 2019/2020, kontrolerzy nie stwierdzili żadnych nieprawidłowości w związku z rozstrzygnięciem jakie zapadło względem K. W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę podzielił zapatrywanie organu odwoławczego, iż brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o przyjęcie małoletniego do ww. placówki, bowiem nie spełnia on podstawowego kryterium uczestniczenia w pierwszym etapie postępowania rekrutacyjnego, tj. kryterium miejsca zamieszkania na terenie gminy G. W ocenie Sądu pierwszej instancji małoletni mógł brać udział w rekrutacji tylko w sytuacji określonej w art. 131 ust. 7 u.p.o., czyli gdyby po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego w oparciu o art. 131 ust. 1 - 6 u.p.o. gmina G. nadal dysponowała wolnymi miejscami w ww. przedszkolu. Natomiast z treści art. 131 ust. 8 u.p.o. nie wynika, aby w przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność, kryterium miejsca zamieszkania na terenie gminy, w której znajduje się dane przedszkole integracyjne, nie miało zastosowania.

Skargę kasacyjną złożyli O. P. i G. W., zaskarżając wyrok w całości. Zarzucili naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 131 ust. 8 w zw. z ust. 1 u.p.o. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji uznanie, iż "wbrew zarzutom skargi, z treści art. 131 ust. 8 u.p.o., nie wynika aby w przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność, a więc w przypadku dziecka skarżących, kryterium miejsca zamieszkania na terenie gminy, w której znajduje się dane przedszkole integracyjne, nie miało zastosowania. Przeciwnie, przepis ten nie wyłącza stosowania przesłanki miejsca zamieszkania określonej w art. 131 ust. 1 stanowiąc, że, podczas gdy szczegółowa analiza przepisów dotyczących zasad rekrutacji do publicznego przedszkola, zawartych w art. 131 ust. 1-7, 9 i 10 u.p.o., przez treść ust. 8 tegoż artykułu, wskazuje wyraźnie na wyłączenie stosowania reguł "ogólnych" do rekrutacji dzieci niepełnosprawnych do publicznego przedszkola integracyjnego, bowiem jak wynika z treści ust. 8 art. 131 u.p.o., uczniowie nie posiadający szczególnych potrzeb kształcenia, ubiegając się o przyjęcie do placówki integracyjnej, podlegają ogólnym kryteriom rekrutacyjnym (stosuje się do takich dzieci odpowiednio art. 131 ust. 1-7, 9 i 10 u.p.o.), co oznacza - zwłaszcza w zestawieniu z rozporządzeniem wskazanym w punkcie 2 poniżej - że dzieci posiadające potrzebę kształcenia specjalnego, takim regułom nie podlegają i do takich dzieci w ogóle nie odnosi się art. 131 u.p.o., bowiem reguły organizowania kształcenia dzieciom niepełnosprawnym m. in. w placówkach integracyjnych zostały określone w rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r., wymienionym poniżej,

2. § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1743, dalej jako: "rozporządzenie"), w związku z art. 127 ust. 19 pkt. 2 u.p.o. przez jego niezastosowanie i tym samym błędne uznanie, iż to przepis art. 131 u.p.o. stanowi podstawę określania zasad rekrutacji do przedszkola integracyjnego dzieci z orzeczeniem o niepełnosprawności, a tym samym, że do dzieci tych, ma zastosowanie zasada tzw. rejonizacji (miejsca zamieszkania na terenie gminy, na której znajduje się placówka), podczas gdy § 2 ust. 2 rozporządzenia wprost wskazuje, że "Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i oddziałach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2, 3 i pkt 4 lit. a-c, organizuje się w integracji z uczniami pełnosprawnymi w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole, najbliższych miejsca zamieszkania ucznia niepełnosprawnego".

W oparciu o tak sformułowane zarzuty wnieśli o uchylenie wyroku w całości i wydanie orzeczenia rozstrzygającego istotę sprawy, tj. orzeczenia uwzględniającego skargę w całości, ewentualnie o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Ponadto wnieśli o zasądzenie od organu na rzecz skarżących solidarnie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. W tych okolicznościach w sprawie badaniu podlegały wyłącznie zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej na uzasadnienie przytoczonych podstaw kasacyjnych.

Z niepodważanego w skardze kasacyjnej stanu faktycznego w oparciu o który wydano zaskarżony wyrok wynika, że syn skarżących nie został przyjęty do Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. ponieważ nie spełniał kryterium miejsca zamieszkania wynikającego z przepisu art. 131 ust. 1 u.p.o. Nie zamieszkuje bowiem w gminie G., lecz w G. w gminie M. powiat k. Brak było natomiast podstaw do zastosowania art. 131 ust. 7 u.p.o., bowiem po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego zgodnie z ust. 1-6 art. 131 u.p.o. w przedszkolu nie było już wolnych miejsc. Sąd pierwszej instancji uznał to stanowisko za prawidłowe.

Istota podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy w procedurze rekrutacji do przedszkola integracyjnego, w jej pierwszym etapie, do kandydatów posiadających orzeczenie o niepełnosprawności oraz orzeczenie o potrzebie kształcenie specjalnego stosuje się kryterium z art. 131 ust. 1 u.p.o., tj. wymóg zamieszkania na obszarze gminy, na terenie której znajduje się to przedszkole. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego na tak postawione pytanie należy odpowiedzieć negatywnie. Należy bowiem w całości podzielić stanowisko skarżących kasacyjnie i argumentację przedstawioną w skardze kasacyjnej na jego poparcie. Jak to trafnie podniesiono w skardze kasacyjnej zarówno organy administracji jak i Sąd pierwszej instancji swoje stanowisko oparły na podstawie niepełnej analizy prawnej zagadnienia, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 131 ust. 1 u.p.o. oraz niezastosowaniem art. 127 ust. 1 i ust. 19 pkt 2 u.p.o. i § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (dalej także jako rozporządzenie). Dla właściwego rozstrzygnięcia sprawy konieczne było sięgnięcie nie tylko do treści art. 131 ustawy Prawo oświatowe ale również do innych regulacji tej ustawy, zwłaszcza do art. 127 oraz art. 133 u.p.o., którego ust. 6 zawiera analogiczne do ust. 8 art. 131 u.p.o. postanowienie, a dotyczy tzw. rejonizacji publicznych szkół podstawowych i zasad przyjęć uczniów pełnosprawnych do klas pierwszych integracyjnych szkół podstawowych. Na kanwie tego właśnie przepisu, wydane zostały przez sądy administracyjne orzeczenia przydatne dla oceny niniejszej sprawy.

Na wstępie należy również wskazać, że stosownie do art. 2 u.p.o. system oświaty obejmuje: 1) przedszkola, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi, a także inne formy wychowania przedszkolnego; 2) szkoły: min. podstawowe, w tym: specjalne, integracyjne, z oddziałami przedszkolnymi, integracyjnymi, specjalnymi, przysposabiającymi do pracy, dwujęzycznymi, sportowymi i mistrzostwa sportowego, sportowe i mistrzostwa sportowego. Natomiast zgodnie z art. 4 u.p.o. ilekroć w przepisach ustawy jest mowa bez bliższego określenia o:

- szkole - należy przez to rozumieć także przedszkole;

- szkole specjalnej lub oddziale specjalnym - należy przez to rozumieć odpowiednio: min. szkołę lub oddział dla uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, zorganizowane zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2, 3)

- oddziale integracyjnym - należy przez to rozumieć oddział szkolny, w którym uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego uczą się i wychowują razem z pozostałymi uczniami, zorganizowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2;

- szkole integracyjnej - należy przez to rozumieć szkołę, w której wszystkie oddziały są oddziałami integracyjnymi;

- uczniach - należy przez to rozumieć także słuchaczy i wychowanków.

Ustawodawca w ustawie Prawo oświatowe przedstawia specyfikę kształcenia dzieci i młodzieży niepełnosprawnych. Współcześnie w naszym kraju funkcjonuje tzw. model wielu ścieżek, który zakłada dostosowanie sposobu edukacji dziecka do jego indywidualnych możliwości. W ramach podejmowanych działań prowadzone są więc różnorodne placówki oświatowe pozwalające na kontakt (integrację) osób niepełnosprawnych z pełnosprawnymi. Szczególną uwagę zwraca się tu na przygotowanie dziecka niepełnosprawnego do samodzielnego życia w przyszłości. Szkoły, przedszkola i placówki zobowiązane są do dostosowania treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych dziecka, w tym specjalnych form pomocy dydaktycznych. Dzieci niepełnosprawne mogą korzystać z opieki rozumianej jako możliwość realizowania zindywidualizowanego procesu kształcenia, form i programów nauczania oraz zajęć rewalidacyjnych. Kształcenie specjalne uregulowane jest zwłaszcza w art. 127 u.p.o. Obejmuje ono dzieci i młodzież niepełnosprawne, ale także niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Kształcenie to może być prowadzone w formie nauki w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, a także innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach. Rodzice i prawni opiekunowie dzieci niepełnosprawnych stoją więc przed wyborem jednej z trzech rodzajów placówek: o charakterze ogólnodostępnym, integracyjnym lub specjalnym. Zgodnie z art. 127 ust 19 pkt 2 u.p.o. minister właściwy do spraw oświaty i wychowania określił, w drodze rozporządzenia warunki organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży, o których mowa w ust. 1, w innych formach wychowania przedszkolnego, przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych oraz w ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7, uwzględniając szczególne potrzeby psychofizyczne i edukacyjne tych dzieci, rodzaje niepełnosprawności wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy, szczegółowy zakres indywidualnego programu edukacyjno-terapeutycznego oraz tryb jego opracowywania, a także zatrudnienie specjalistów do realizacji potrzeb dzieci i młodzieży, o których mowa w ust. 1.

Przyjmowanie do publicznych przedszkoli, publicznych innych form wychowania przedszkolnego, publicznych szkół i publicznych placówek reguluje rozdział 6 ustawy Prawo oświatowe. Stosownie do art. 130 ust. 8 tej ustawy "Przepisy niniejszego rozdziału (szóstego) stosuje się także do dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, którzy ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej". Wobec tego w ust. 8 potwierdzono podleganie przepisom rozdziału 6 – a więc zasadom postępowania rekrutacyjnego – również dzieci i młodzieży posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego (przewidziane w art. 128 ust. 10 u.p.o.), które ubiegają się o przyjęcie do publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej. Dla uczniów tych nie przewiduje się wówczas szczególnych preferencji, są oni traktowani tak samo jak inni kandydaci. Sformułowanie "przedszkole i szkoła ogólnodostępna" w świetle komentowanego przepisu należy rozumieć jako synonim przedszkola i szkoły każdego rodzaju, do jakich zwykle uczęszczają pełnosprawne dzieci i młodzież. Przedszkole integracyjne nie jest publicznym przedszkolem ogólnodostępnym, zatem przepis art. 130 ust. 8 u.p.o. nie ma zastosowania w niniejszej sprawie (patrz Mateusz Pilich w Komentarzu do ustawy Prawo Oświatowe do art. 130, System Informacji Prawnej LEX). W konsekwencji do rekrutacji syna skarżących (mającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego) do Samorządowego Przedszkola Integracyjnego w G. nie mają zastosowania regulacje dotyczące rekrutacji do przedszkoli zawarte w rozdziale 6 ustawy Prawo oświatowe w tym kryterium miejsca zamieszkania na obszarze gminy (w której znajduje się przedszkole), wskazane w art. 131 ust. 1 u.p.o.

Za trafnością takiego stanowiska przemawia także treść art. 131 ust. 1 u.p.o., zgodnie z którym do publicznego przedszkola, oddziału przedszkolnego w publicznej szkole podstawowej lub publicznej innej formy wychowania przedszkolnego przyjmuje się kandydatów zamieszkałych na obszarze danej gminy. W tym przepisie nie wskazuje się na placówki integracyjne lub takie oddziały w przedszkolach ogólnodostępnych. O takich placówkach mowa jest w art. 131 ust. 8 u.p.o., według którego "Przepisy ust. 1-7, 9 i 10 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do publicznego przedszkola integracyjnego i oddziału integracyjnego w publicznym przedszkolu ogólnodostępnym, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność.". Jak trafnie zauważono w skardze kasacyjnej, z powyższego wynika, że zasady rekrutacji do publicznego przedszkola nieintegracyjnego (ogólnodostępnego) stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do publicznego przedszkola integracyjnego ale odpowiednie stosowanie ma dotyczyć wyłącznie pełnosprawnych dzieci ubiegających się o przyjęcie do placówki integracyjnej, a więc takiej, która co do zasady powinna służyć także dzieciom niepełnosprawnym. Z treści art 131 u.p.o. w ogóle nie wynika jakie reguły rekrutacji mają mieć zastosowanie wobec niepełnosprawnych dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenie specjalnego, ubiegających się o przyjęcie do przedszkola integracyjnego. Art. 131 u.p.o. reguluje jedynie sposób w jaki ma odbywać się rekrutacja dzieci zdrowych do placówki integracyjnej, odpowiednio, zatem wedle kryteriów określonych w art. 131 ust 1-7, 9 i 10. A contrario z przepisu art. 131 ust. 8 u.p.o. należy wywieść, że w przypadku rekrutacji dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego ze względu na niepełnosprawność do przedszkola integracyjnego i oddziału integracyjnego w publicznym przedszkolu ogólnodostępnym nie stosuje się ogólnych zasad wskazanych w art. 131 ust 1-7, 9 i 10 u.p.o. Jak wskazuje Mateusz Pilich w Komentarzu do ustawy Prawo Oświatowe do art. 131, (System Informacji Prawnej LEX), "Sens przepisu art. 131 ust. 8 sprowadza się więc do tego, aby traktować uczniów bez szczególnych potrzeb edukacyjnych w ramach rekrutacji do przedszkola integracyjnego lub oddziału w publicznym przedszkolu ogólnodostępnym tak, jakby rekrutacja była prowadzona do przedszkola ogólnodostępnego. Natomiast uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego nie będą podlegać tym regułom, ponieważ w ich przypadku dyspozycja orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego zawiera zalecenie przyjęcia do odpowiedniego przedszkola, które gmina ma obowiązek respektować. Treść orzeczenia, w tym zalecenia co do warunków realizacji potrzeb edukacyjnych dziecka, winna stanowić kluczowe kryterium przyjęć w ramach dostępnych limitów miejsc".

Biorąc pod uwagę treść przywołanych wyżej przepisów, należy uznać, że rekrutacja niepełnosprawnych dzieci do publicznych przedszkoli i szkół nie odbywa się w sposób ogólnie przewidziany dla dzieci zdrowych. Na taki wynik wykładni art. 138 ust. 8 w zw. z ust. 1 u.p.o. wpływa też fakt zróżnicowania niepełnosprawności dzieci, a co za tym idzie konieczność zróżnicowania ich potrzeb i zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenie specjalnego, jak i różnorodnych warunków oferowanych przez dane placówki dydaktyczne. Nie sposób bowiem przyporządkować do wielu niepełnosprawnych dzieci, których niepełnosprawność może być bardzo odmienna, jednej placówki w "rejonie" bądź jak w niniejszej sprawie, nakazywać rodzicom aby swoje niepełnosprawne dziecko dowozili wiele kilometrów od miejsca zamieszkania, podczas gdy taka odpowiednia placówka znajduje się również dużo bliżej, ale w sąsiedniej gminie.

Wskazane wyżej rozumienie treści art. 131 ust. 1 ust. 8 u.p.o. znajduje również potwierdzenie w judykaturze i doktrynie odnoszących się do analogicznie sformułowanej regulacji dotyczącej rekrutacji do klasy pierwszej szkoły podstawowej, której ustalono obwód, zawartej w art. 133 ust. 1 i 6 u.p.o. Do takiej placówki przyjmuje się dzieci zamieszkałe w obwodzie. Według ust. 2 art. 133 u.po. "Kandydaci zamieszkali poza obwodem publicznej szkoły podstawowej mogą być przyjęci do klasy I po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli dana publiczna szkoła podstawowa nadal dysponuje wolnymi miejscami. W postępowaniu rekrutacyjnym są brane pod uwagę kryteria określone przez organ prowadzący, z uwzględnieniem zapewnienia jak najpełniejszej realizacji potrzeb dziecka i jego rodziny oraz lokalnych potrzeb społecznych, oraz może być brane pod uwagę kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata, o którym mowa w art. 131 ust. 5. Przepisy art. 131 ust. 9 i 10 stosuje się. Natomiast zgodnie z ust. 3 art. 133 u.p.o. "Kryteriom, o których mowa w ust. 2, organ prowadzący przyznaje określoną liczbę punktów oraz określa dokumenty niezbędne do ich potwierdzenia, z tym że spełnianie kryterium dochodu na osobę w rodzinie kandydata potwierdza się oświadczeniem.". Zgodnie jednak z ust. 6 art. 133 u.p.o. "Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do klasy I publicznej szkoły podstawowej integracyjnej lub oddziału integracyjnego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność".

Jak wskazuje Mateusz Pilich w Komentarzu do ustawy Prawo Oświatowe do art. 133 (System Informacji Prawnej LEX) "Należy w tym miejscu powtórzyć uwagę, że omawiany przepis dotyczy jedynie uczniów niemających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego. Uczniowie z orzeczeniami są przyjmowani do szkół i oddziałów integracyjnych bez względu na zamieszkanie i wynikającą z tego faktu realizację obowiązku szkolnego w miejscu zamieszkania, ponieważ podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do takich szkół lub oddziałów jest treść zalecenia zawartego w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, którym dyrektor szkoły jest prawnie związany".

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 listopada 2015 r. sygn. akt I OSK 2173/15 wskazał wprost, że "w omawianej sprawie nie znajdował zastosowania art. 20e ust. 3 ustawy o systemie oświaty stanowiący, że kandydaci zamieszkali poza obwodem publicznej szkoły podstawowej lub publicznego gimnazjum mogą być przyjęci do klasy pierwszej po przeprowadzeniu postępowania rekrutacyjnego, jeżeli dana publiczna szkoła podstawowa lub dane publiczne gimnazjum nadal dysponuje wolnymi miejscami. Tym samym dzieci posiadające orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, nie powinny być przyjmowane do publicznych placówek dopiero wtedy, gdy placówki dysponują wolnymi miejscami po przyjęciu kandydatów zamieszkałych w obwodzie danej placówki oświatowej. Rację ma zatem Sąd I instancji twierdząc, że kryterium zamieszkiwania poza obwodem Zespołu Szkół Integracyjnych nie mogło być decydujące o odmowie przyjęcia w poczet uczniów. Trafne są argumenty organu co do konieczności stosowania w omawianej sprawie § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 17 listopada 2010 r., który stanowi, że kształcenie uczniów, niepełnosprawnych organizuje się w integracji z uczniami pełnosprawnymi w przedszkolu i szkole najbliższej ich miejsca zamieszkania.".

To stanowisko zaakceptował także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 23 czerwca 2017 r. sygn. akt I OSK 552/17, wskazując, że "Analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wykazuje, że w ocenie Sądu I instancji zasady rekrutacji określone w art. 20e ust. 2-4 u.s.o. nie mają zastosowania do dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Sąd wyraźnie stwierdził na str. 21 uzasadnienia, że przeprowadzona wobec D.B. rekrutacja nie jest rekrutacją, o której mowa w art. 20e ust. 3 i 4 u.s.o. Jest to stanowisko prawidłowe, mimo niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że przepis art. 20a ust. 7 u.s.o. dotyczy publicznego przedszkola i publicznej szkoły ogólnodostępnej, a zatem szkoły innej niż integracyjna, z oddziałami integracyjnymi, specjalna itp. Należy zwrócić uwagę, że przepis art. 20e ust. 7 u.s.o. stanowi bowiem, że "Przepisy ust. 2-4 stosuje się odpowiednio do postępowania rekrutacyjnego do klasy pierwszej publicznej szkoły podstawowej integracyjnej, publicznego gimnazjum integracyjnego, oddziału integracyjnego w publicznej szkole podstawowej ogólnodostępnej lub publicznym gimnazjum ogólnodostępnym, w przypadku dzieci nieposiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność", a zatem regulacja ta nie dotyczy dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność". Przywołane orzeczenia choć wydane w przedmiocie rekrutacji do szkoły i to w poprzednio obowiązującym stanie prawnym, ze względu podobieństwo obecnych regulacji obowiązujących w omawianym zakresie, do regulacji zawartych w ustawie o systemie oświaty z 7 września 1991 r., mogą mieć odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie.

Podsumowując, analiza treści przepisów art. 131 u.p.o. w kontekście uregulowań systemowych dotyczących wychowania i kształcenia dzieci niepełnosprawnych prowadzi do wniosku, że nie sposób uznać, iż przepisy te normują tryb rekrutacji dzieci pełnosprawnych i niepełnosprawnych w sposób jednakowy, skoro wprost w ust. 8 odrębnie wskazuje się placówki integracyjne i na zasady przyjęć do takich placówek dzieci, wobec których nie zostało wydane orzeczenie o niepełnosprawności i potrzebie kształcenie specjalnego. Przepisy art. 131 u.p.o. nie dotyczą organizacji kształcenia dzieci niepełnosprawnych z potrzebą kształcenia specjalnego. Potwierdza to regulacja zawarta w art. 127 ust. 1 i ust. 19 pkt 2 u.p.o. oraz wydane w jego wykonaniu przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym. Definicja ucznia niepełnosprawnego zawarta jest w § 1 wskazanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej. Uczniem niepełnosprawnym jest osoba niesłysząca, słabosłysząca, niewidoma, słabowidząca, z niepełnosprawnością ruchową, w tym z afazją, z niepełnosprawnością intelektualną w stopniu lekkim, umiarkowanym lub znacznym, z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera, i z niepełnosprawnościami sprzężonymi. Stosownie do treści § 2 ust. 1 tego rozporządzenia kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych organizuje się między innymi w: przedszkolach: ogólnodostępnych, ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi i integracyjnych. Natomiast zgodnie z jego § 2 ust 2 "Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych w przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych, innych formach wychowania przedszkolnego, szkołach i oddziałach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a-c, pkt 2, 3 i pkt 4 lit. a-c, organizuje się w integracji z uczniami pełnosprawnymi w przedszkolu, oddziale przedszkolnym w szkole podstawowej, innej formie wychowania przedszkolnego lub szkole, najbliższych miejsca zamieszkania ucznia niepełnosprawnego". Na "bliskość" – o której mowa w tym przepisie składają się zarówno element położenia geograficznego (odległość przedszkola od miejsca zamieszkania), jak też element posiadania przez dane przedszkole warunków umożliwiających prawidłowe kształcenie dzieci z konkretnym rodzajem niepełnosprawności. Ten drugi element powinien być oceniany indywidualnie w świetle orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Przedszkolem i szkołą najbliższą, o których mowa, są w tej sytuacji tylko przedszkole i szkoła pozwalające realizować zalecenia zawarte w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka i kształceniu specjalnym, a zatem dostosowane do zdolności psychofizycznych dziecka. Przedszkole i szkoła bliższa geograficznie, lecz w mniejszym stopniu pozwalająca urzeczywistnić wspomniane zalecenia, nie będzie szkołą najbliższą w rozumieniu powyższego przepisu (por. wyrok NSA z dnia 18 grudnia 2014 r., sygn. akt I OSK 1961/14).

Należy tu zaznaczyć, że z faktu, że dziecko legitymuje się orzeczeniem o potrzebie kształcenia specjalnego, a zatem ma prawo do ubiegania się o podjęcie nauki we wszystkich wskazanych w orzeczeniu placówkach z uwzględnieniem zaleceń zawartych w orzeczeniu, nie można wyprowadzać roszczenia o przyjęcie do konkretnej placówki wyłącznie na podstawie wniosku składanego przez rodzica.

Konieczna jest zatem odpowiedź na pytanie, jakimi kryteriami powinno kierować się przedszkole integracyjne w procesie przyjmowania do przedszkola dzieci posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. W braku wyraźnych unormowań ustawowych należy przyjąć, że wyposażenie w tym zakresie organów przedszkola w kompetencje dyskrecjonalne nie zwalnia ich od realizacji tych kompetencji zgodnie z prawem, w tym zasadami konstytucyjnymi, zwłaszcza zasadą dobra dziecka, równości i niedyskryminacji, ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego, a także w zgodzie z celami systemu oświaty określonymi w ustawie o systemie oświaty i w ustawie Prawo oświatowe, w tym zwłaszcza dla zapewnienia realizacji prawa do kształcenia się oraz prawa dzieci do wychowania i opieki, odpowiednich do wieku i osiągniętego rozwoju. Prawidłowość realizacji tych kompetencji podlega ocenie w realiach konkretnej sprawy. Wskazane wyżej unormowania powinny ukierunkowywać treść rozstrzygnięcia w przedmiocie przyjęcia poszczególnych dzieci do przedszkola integracyjnego stanowiąc kryteria dokonania wyboru. Niewątpliwie jednym z istotnych kryteriów podejmowania decyzji o przyjęciu dzieci do przedszkola integracyjnego w przypadku mniejszej liczby miejsc niż liczba kandydatów jest treść orzeczenia o niepełnosprawności danego dziecka. Komisja Rekrutacyjna ma zatem obowiązek analizowania zaleceń zawartych w orzeczeniu o niepełnosprawności dziecka i ustalenia, czy warunki posiadane przez daną placówkę oświatową umożliwiają prawidłowe jego kształcenie i uzasadniają przyjęcie do przedszkola.

Rekapitulując, analiza powyższych przepisów ustawowych i wykonawczych prowadzi do wniosku, iż o przyjęciu dziecka posiadającego orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydanego ze względu na niepełnosprawność nie decyduje miejsce jego zamieszkania. Podstawowym wyznacznikiem przyjęcia dziecka do przedszkola integracyjnego, czy oddziału integracyjnego, jest orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. To jego treść, w tym zalecenia co do warunków realizacji potrzeb edukacyjnych dziecka, winny stanowić kluczowe kryterium przyjęć w ramach dostępnych limitów miejsc.

Mając na uwadze powyższe wywody, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna ma usprawiedliwionych podstawy, dlatego na mocy art. 188 p.p.s.a. uwzględnił skargę kasacyjną i uchylił zaskarżony wyrok oraz uznając, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona rozpoznał skargę.

Przedstawione wyżej stanowisko potwierdza zasadność skargi wniesionej do sądu pierwszej instancji, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję.

O kosztach postępowania sądowego od organu solidarnie na rzecz skarżących, orzeczono na podstawie art. 200 i 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.