Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1388/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6170 Adwokaci i aplikanci adwokaccy
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Minister Sprawiedliwości
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 65 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 146 poz 1188
law: Ustawa z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze - tekst jednolity.
article: art. 281, art. 273 par. 1 pkt 1, art. 282 par. 1 i 2,
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 414
journal: Dz.U. 1997 nr 89 poz 555
law: Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Jan Czarnacki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2011 r. sprawy ze skargi J. C. o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. VI SA/Wa 601/09 w sprawie ze skargi J. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy adwokatów I. zmienia wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2009 r. sygn. VI SA/Wa 601/09 w ten sposób, że: 1. uchyla decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...]; 2. uchyla uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...] oraz utrzymaną nią w mocy uchwałę Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r.; 3. stwierdza, że decyzja opisana w punkcie I.1 oraz uchwały opisane w punkcie I.2 niniejszego wyroku nie podlegają wykonaniu; II. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz skarżącego J. C. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania


UZASADNIENIE

Prawomocnym wyrokiem z 28 sierpnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 601/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2009r. nr [...] utrzymującą w mocy uchwalę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2008 r. L.dz. [...] o skreśleniu J. C. z listy adwokatów [...] Izby Adwokackiej. Wydając powyższy wyrok Sąd przyjął następujący stan faktyczny sprawy:

J. C. (skarżący) w dniu [...] listopada 2006 r. zawiadomił Dziekana Okręgowej Rady Adwokackiej w K. o wniesionym przeciwko skarżącemu akcie oskarżenia o czyn z art. 231 §1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (Dz. U. Nr 155, poz. 1016 ze zm.), co stanowi zbrodnię komunistyczną.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2006 r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] na podstawie art. 17 § 1 pkt 11 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390), umorzył postępowanie w sprawie o czyny zarzucane oskarżonemu J. C. a mianowicie o to, że:

- w dniu [...] września 1987 r. w K., pełniąc obowiązki dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego byłego Urzędu Wojewódzkiego w K., przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że przy wydawaniu decyzji w sprawie o sygn. akt [...], zakazującej założenia i działalności [...], przyjął w sposób bezprawny przy wydaniu tej decyzji przepisy o stowarzyszeniach, co stanowiło formę naruszenia jednego z podstawowych praw człowieka, a mianowicie prawa do zrzeszania się i swobodnej działalności w związkach zawodowych, albowiem decyzja ta stanowiła podstawę do stosowania dalszych represji wobec osób zaangażowanych w tę działalność związkową, czym działał na szkodę F. S., co stanowi zbrodnię komunistyczną, tj. o czyn z art. 231 §1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu,

- w dniu [...] listopada 1987 r. w K., pełniąc obowiązki dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego byłego Urzędu Wojewódzkiego w K., przekroczył swoje uprawnienia w ten sposób, że przy wydawaniu decyzji w sprawie o sygn. akt [...], zakazującej założenia i działalności [...], przyjął w sposób bezprawny przy wydaniu tej decyzji przepisy o stowarzyszeniach, co stanowiło formę naruszenia jednego z podstawowych praw człowieka, a mianowicie prawa do zrzeszania się i swobodnej działalności w związkach zawodowych, albowiem decyzja ta stanowiła podstawę do stosowania dalszych represji wobec osób zaangażowanych w tę działalność związkową, czym działał na szkodę T. W., co stanowi zbrodnię komunistyczną, tj. o czyn z art. 231 § 1 k.k. w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu.

W uzasadnieniu orzeczenia Sąd Rejonowy w K. wskazał, iż w jego ocenie, wina oskarżonego i okoliczności popełnienia zarzucanych mu czynów nie budzą wątpliwości.

Pierwsze rozstrzygnięcia organów korporacyjnych zapadłe w sprawie prowadzonej w przedmiocie skreślenia J. C. z listy adwokatów tj. uchwała z dnia [...] września 2007 r., L. dz. [...] Okręgowej Rady Adwokackiej w K. oraz uchwała Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2007 r., L. dz. [...] o skreśleniu skarżącego z listy adwokatów na podstawie art. 74 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2002 r. Nr 123, poz. 1058, ze zm.), dalej p.o.a. (brak rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów z uwagi na popełnienie zbrodni komunistycznych) zostały uchylone przez Ministra Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r. a sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia Okręgowej Radzie Adwokackiej w K.. Powodem uchylenia wzmiankowanych uchwał było wydanie uchwały ORA z naruszeniem przepisów odnoszących się do formy wydania decyzji administracyjnej.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Okręgowa Rada Adwokacka w K. wydała w dniu [...] sierpnia 2008 r. uchwałę o skreśleniu J. C. z listy adwokatów tej Izby na podstawie art. 74 p.o.a. W uzasadnieniu uchwały, podniesiono, iż fakt powzięcia wiadomości o popełnieniu przez skarżącego, przed dokonaniem jego wpisu na listę adwokatów, zbrodni komunistycznej, jest wystarczającą przesłanką do podjęcia uchwały o skreśleniu wskazanego adwokata z listy adwokatów. Ponadto ORA w K. stwierdziła, iż w ankiecie personalnej poprzedzającej wniosek o wpis na listę adwokatów, skarżący zataił fakt zatrudnienia w okresie 1974 r. -1979 r. w Komitecie Miejskim Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej w B., jak również fakt pełnienia funkcji Pierwszego Sekretarza wskazanego Komitetu.

Od tej uchwały skarżący odwołał się do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, które uchwałą z dnia [...] listopada 2008 r. utrzymało w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie Okręgowej Rady Adwokackiej w K.. Zdaniem Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, skarżący nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata przed uzyskaniem wpisu na listę adwokatów z uwagi na fakt popełnienia zbrodni komunistycznej, co zostało ustalone w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w K., w sprawie o sygn. akt [...].

Nie zgadzając się z powyższą uchwałą J. C. wniósł odwołanie do Ministra Sprawiedliwości zarzucając, iż przedmiotowa uchwała została wydana z naruszeniem art. 74 p.o.a. oraz z przekroczeniem granic uznania administracyjnego. Kwestionował powołanie się na treść postanowienia Sądu Rejonowego w K. wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. Wnosił o uchylenie obydwu uchwał i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej uchwały i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi samorządu adwokackiego I instancji.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił zarzutów odwołującego się i decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. utrzymał w mocy uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej. Minister Sprawiedliwości uznał, że zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej, jak i Okręgowa Rada Adwokacka w K. poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne i dokonały prawidłowej oceny prawnej. Podkreślił, iż wprawdzie Sąd Rejonowy w K. umorzył postępowanie przeciwko skarżącemu na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii (Dz. U. Nr 64, poz. 390), niemniej jednak dokonane przez ten Sąd ustalenia przesądzają, że J. C. nie dawał rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata w chwili dokonania wpisu na listę adwokatów. Podkreślił, że w uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd Rejonowy uznał, iż wina oskarżonego i okoliczności popełnienia zarzucanych czynów nie budzą wątpliwości. Ustalono, że skarżący pełniąc obowiązki dyrektora Wydziału Społeczno-Administracyjnego Urzędu Wojewódzkiego w K. przekroczył swoje uprawnienia przy wydawaniu decyzji administracyjnej, zakazującej założenia i działalności organizacji związkowej – [...], naruszając w ten sposób jedno z podstawowych praw człowieka, tj. prawo do zrzeszania się. Minister Sprawiedliwości zaznaczył, iż umorzenie postępowania nastąpiło tylko ze względu na obowiązującą ustawę amnestyjną.

Organ podkreślił ponadto, iż wprawdzie przepis art. 74 p.o.a. używa określenia "czyn", to określenie to należy oceniać poprzez pryzmat art. 65 pkt 1 p.o.a., co prowadzi do wniosku, że chodzi tu nie tylko o czyn w rozumieniu przepisów prawa karnego, ale także inne czyny rozumiane jako zachowanie, postępowanie, które z punktu ocen moralnych są niskie bądź nieetyczne. Za takie czyny jako, że dokonane przed wpisem na listę adwokatów, adwokat nie ponosi odpowiedzialności dyscyplinarnej, a są one oceniane według reguł określonych w art. 74 p.o.a. Z kolei wyrażenie ustawowe "dotychczasowe zachowanie" oznacza zachowanie - postępowanie osoby ubiegającej się o wpis na listę adwokacką - do czasu wpisania na tę listę i to takie zachowanie, postępowanie, odpowiadające ocenom moralnym i etycznym, gwarantuje właściwe wykonywanie zawodu adwokata.

Minister zauważył, iż skarżący wykonywał przez okres osiemnastu lat zawód adwokata, niemniej jednak, w chwili obecnej, wobec ustaleń dokonanych przez Sąd Rejonowy w K., zachowanie jego przed uzyskaniem wpisu na listę adwokatów, należy ocenić negatywnie.

W skardze na tę decyzję skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, rozpoznanej w sprawie pod sygnaturą VI SA/Wa 601/09, J. C. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzucił, że decyzja nie jest słuszna. Zapadła z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procedury administracyjnej tj. art. 7, 8, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Stawiał zarzuty Sądowi Rejonowemu w K. m. in. o nieprzeprowadzeniu przez ten sąd za pomocą obiektywnych środków dowodowych ustaleń oraz przyjęciu treści dokumentów IPN. Podnosił, iż wydane przez niego decyzje były nieprawomocne a żadna ze stron nie skorzystała z możliwości ich zaskarżenia. Poddawał w wątpliwość, czy przypisane mu czyny są zbrodnią komunistyczną. Podnosił, iż ewentualna wina powinna wynikać z sentencji orzeczenia sądu a nie z jego uzasadnienia. Zarzucał przekroczenie granic uznania administracyjnego.

W piśmie procesowym z dnia 15 sierpnia 2009 r. ponownie zarzucił, iż organy rozpatrując sprawę oparły się jedynie na uzasadnieniu postanowienia wydanego przez SR w K.. Podnosił, iż Rzecznik Dyscyplinarny Okręgowej Rady Adwokackiej w K. nie znalazł podstaw do wszczęcia wobec niego postępowania dyscyplinarnego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślił, iż sąd karny, który w zakresie orzekania jest niezawisły - uznał, iż wina oskarżonego i okoliczności zarzucanych mu czynów nie budzą wątpliwości, zatem organ administracji publicznej nie mógł w tym samym zakresie dokonywać odmiennych ustaleń.

Oddalając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, iż podstawą skreślenia skarżącego z listy adwokatów był art. 74 p.o.a., który stanowi, że okręgowa rada adwokacka może skreślić adwokata z listy adwokatów w związku w czynem popełnionym przed wpisem na listę, jeżeli czyn ten nie był znany okręgowej radzie adwokackiej w chwili wpisu, a stanowiłby przeszkodę do wpisu.

Sąd podniósł, że z powyższego uregulowania wynika, że decyzja (uchwała) okręgowej rady adwokackiej podjęta na jego podstawie, należy do sfery uznania administracyjnego a więc sądowa kontrola legalności takiej uchwały ma zakres ograniczony. Musi być ukierunkowana przede wszystkim na badanie, czy przy wydawaniu zaskarżonej uchwały - decyzji spełniona została zawarta w art. 7 k.p.a. powinność uwzględnienia słusznego interesu strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i wiążącą się z Konstytucją zasada równości wobec prawa.

Ponadto wymaga ustalenia, czy decyzja (uchwała) podjęta została przez organ uprawniony, czy przepisy prawa materialnego pozwalały na podjęcie takiej decyzji oraz czy samo rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.

Kontrolując zaskarżoną decyzję z punktu widzenia powyższych zasad, sąd administracyjny uznał, że skarga J. C. nie zasługuje na uwzględnienie.

Odwołując się do treści art. 65 pkt 1 p.o.a., który stanowi, że na listę adwokatów może być wpisany ten, kto jest nieskazitelnego charakteru i swym dotychczasowym zachowaniem daje rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata Sąd podkreślił, że wymóg nieskazitelnego charakteru rozważany jest na tle specyfiki funkcji adwokata jako zawodu zaufania publicznego i szczególnego stosunku zaufania łączącego go z klientem.

Mając na względzie treść powołanego art. 65 p.o.a., każda osoba ubiegająca się o wpis na listę adwokatów, musi oceniać swoje dotychczasowe zachowanie przez pryzmat podstawowych norm moralnych.

Art. 74 p.o.a. został umieszczony w dziale VI "Skreślenie z listy adwokatów", a nie w Dziale VIII, który normuje odpowiedzialność dyscyplinarną. Odpowiedzialność dyscyplinarną ponoszą adwokaci za czyny popełnione będąc już adwokatami. Czyny popełnione w okresie poprzedzającym wpis na listę adwokatów nie są objęte odpowiedzialnością dyscyplinarną.

W tym stanie rzeczy za bezzasadne Sąd uznał argumenty skarżącego, że skoro Rzecznik Dyscyplinarny odmówił wszczęcia wobec J. C. postępowania dyscyplinarnego, to te czyny nie mogą być podstawą dla oceny jego zachowania zanim został wpisany na listę adwokatów. Sąd podkreślił, że postępowanie dyscyplinarne jest odrębnym postępowaniem od postępowania związanego ze skreśleniem z listy adwokatów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał ponadto, że przepis art. 74 p.o.a. upoważnia okręgową radę adwokacką do skreślenia z listy adwokatów w związku z czynami popełnionymi przed wpisaniem na listę, jeżeli czyn ten nie był znany okręgowej radzie adwokackiej w chwili wpisu, a stanowiłby przeszkodę do wpisu. Podkreślając istotne znaczenie wzmiankowanego uregulowania dla adwokatury, jako umożliwiające jej organom usunięcie z adwokatury osób nie spełniających ustawowo określonych wymagań Sąd podniósł, że z uwagi na szczególny charakter zawodu adwokata oraz ustawową definicję rękojmi jako przesłanki wpisu (która zawiera w sobie ocenę dotychczasowego, czyli poprzedzającego wpis zachowania) ustawodawca świadomie i zasadnie przyjął unormowanie przewidziane w art. 74 p.o.a., pozwalające na uwzględnienie przy ocenie istnienia lub braku przesłanek wpisu na listę adwokatów popełnionych wcześniej nagannych czynów. Takie unormowanie tworzy logicznie spójną całość, umożliwiającą eliminowanie z szeregów adwokatury zarówno tych, którzy z racji swego nagannego zachowania w okresie przynależności do adwokatury nie mogą pozostawać na liście adwokatów, albo też z uwagi na swoje wcześniejsze postępki znaleźć się na niej nie powinni, a ich wpis na listę był następstwem błędu, w tym wypadku - niewiedzy okręgowej rady adwokackiej o wcześniejszym, tzn. poprzedzającym wpis czynie lub czynach dyskwalifikujących w takim stopniu osobę, która je popełniła, iż czyn ten stanowiłby przeszkodę dla wpisu. Unormowanie to stanowi zatem w pełni zasadne i usprawiedliwione charakterem zawodu adwokata i samorządową formą organizacyjną adwokatury ograniczenie "wolności wyboru i wykonywania zawodu" (art. 65 ust. 1 Konstytucji). Wyeliminowanie z adwokatury osób, które nie spełniały w chwili wpisu lub przestały spełniać po jego dokonaniu podstawowe wymagania etyczno-moralne jest konieczne w demokratycznym państwie m.in. z uwagi na porządek publiczny oraz ochronę przysługującego innym obywatelom prawa do należytego korzystania z prawa do sądu. Na prawo to składa się bowiem także prawo do korzystania z fachowej pomocy. Tę pomoc może świadczyć osoba dobrze przygotowana profesjonalnie, jednocześnie spełniająca wyższe od przeciętnych kryteria moralno-etyczne. (vide: postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 maja 2002 r. SK 28/01, OTK-A 2002/3/38).

Jednocześnie Sąd podkreślił, że niewątpliwie czyny popełnione przez skarżącego przed wpisaniem go na listę adwokatów, uznane przez sąd karny za zbrodnie komunistyczne, nie były znane Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. w chwili dokonywania wpisu na listę a zbrodnia komunistyczna stanowiłaby przeszkodę dla wpisu go na listę.

Sąd zgodził się z rozstrzygnięciem organu, iż opisane w orzeczeniu Sądu Rejonowego w K. czyny popełnione przez skarżącego, polegające na naruszeniu podstawowego prawa człowieka, tj. prawa do zrzeszania się i swobodnej działalności w związkach zawodowych, stanowiące zbrodnie komunistyczne, świadczą o tym, iż skarżący nie posiadał nieskazitelnego charakteru, koniecznego przy wykonywaniu zawodu zaufania publicznego. Ustalenia sądu karnego co do popełnienia ww. czynów są dla organów samorządu adwokackiego wiążące, to sąd karny uznał, iż wina oskarżonego i okoliczności zarzucanych skarżącemu czynów nie budzą wątpliwości. Wszelkie próby kwestionowania w postępowaniu administracyjnym orzeczenia sądu karnego przez skarżącego są pozbawione podstaw prawnych.

Nadto za nietrafny Sąd uznał jeden z argumentów powołany przez Okręgową Radę Adwokacką w K. w uzasadnieniu uchwały z dnia [...] sierpnia 2008 r. o zatajeniu przez skarżącego pełnieniu w PZPR funkcji. Sąd wskazał, że jak wynika z akt osobowych skarżącego informacja o sprawowaniu przez niego przez okres ok. 3 lat funkcji I sekretarza Komitetu Miejskiego PZPR w B. była znana samorządowi przed dokonaniem wpisu na listę adwokatów (pismo Zespołu Adwokackiego Nr [...] w B. z dnia [...] czerwca 1990 r. do ORA w K.).

Jednocześnie Sąd uznał, że powyższe uchybienie nie miało żadnego wpływu na prawidłowość podjętego (zaskarżonego) rozstrzygnięcia albowiem dotyczyło wyłącznie uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. natomiast zarówno Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej jak i Minister Sprawiedliwości nie stawiali tego zarzutu jako przesłanki skreślenia skarżącego z listy adwokatów.

Uwzględniając powyższe, wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2009 r. Sąd oddalił skargę J. C. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] stycznia 2009 r. nr [...] na podstawie art. 151 p.p.s.a. uznając, że skarga nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. (wpływ do WSA w Warszawie [...] czerwca 2011 r.) na podstawie art. 273 § 2 p.p.s.a. J. C. złożył skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego w/w prawomocnym wyrokiem Sądu z dnia 28 sierpnia 2009 r. (sygn. akt VI SA/Wa 601/09).

Żądając ostatecznie uchylenia powyższego wyroku oraz merytorycznego rozpoznania sprawy i uchylenia zaskarżonej decyzji Ministra Sprawiedliwości oraz uchwał Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej z dnia [...] listopada 2008 r. i Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia [...] sierpnia 2008 r. skarżący między innymi wskazał, iż podstawę wyroku WSA jak i wcześniejszych orzeczeń w sprawie, stanowiło postanowienie Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. o sygn. akt [...], a ściślej rzecz ujmując uzasadnienie tego postanowienia z tego powodu, że zdaniem Sądu administracyjnego, wszelkie próby kwestionowania w postępowaniu administracyjnym orzeczenia sądu karnego pozbawione są podstaw prawnych.

Zatem to orzeczenie z uzasadnieniem stanowiło dowód dla organów orzekających w sprawie poprzez ścisłą więź i zależność między wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i postanowieniem Sądu Rejonowego w K.. Innymi słowy, gdyby nie było postanowienia Sądu Rejonowego w K., nie wykluczono by skarżącego z palestry.

Powyższy wyrok uprawomocnił się w związku z nie wniesieniem skargi kasacyjnej.

Odwołując się do treści art. 273 § 2 p.p.s.a. zgodnie z którym można żądać wznowienia postępowania w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu.

Skarżący podniósł, że taką podstawą może być również orzeczenie innego sądu. Wskazał, iż w dniu 28 kwietnia 2011 r. Dyrektor Głównej Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Zastępca Prokuratora Generalnego (Sn 118/06/Zk/Sz) wniósł do Sądu Najwyższego kasację od postanowienia Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 grudnia 2006 r., sygn. akt [...], zaskarżając powyższe postanowienie w całości na korzyść skarżącego J. C., wnosząc o uchylenie tego postanowienia i umorzenie postępowania karnego na podstawie art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. w związku z art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. w sprawie [...] uwzględnił kasację, uchylił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego w K. i umorzył postępowanie na podstawie art. 17 § 1 pkt 6 k.p.k. w związku z art. 101 § 1 pkt. 4 k.k. (w zał.)

Skarżący podkreślił za Sądem Najwyższym, że już w dniu wszczęcia postępowania przez IPN było ono niedopuszczalne, a przez dalsze procedowanie w sprawie doszło do uchybienia o charakterze bezwzględnym.

W tym stanie rzeczy zaakcentował skarżący:

- że, nie jest możliwe przypisanie skarżącemu zbrodni komunistycznej,

- skarżący nie jest zbrodniarzem komunistycznym,

- przestały istnieć przez całkowite wymazanie motywy uzasadnień orzeczeń wydanych dotychczas w sprawie,

- nie ma bezpodstawnych zarzutów wymyślonych na potrzeby postępowania karnego,

- w szczególności usunięte zostało z obrotu prawnego postanowienie Sądu Rejonowego w K. (sygn. akt [...]), w którym bezkrytycznie przyjęto akt oskarżenia,

- nie został zakwestionowany nieskazitelny charakter skarżącego,

- nie podważono dotychczasowego zachowania dającego rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu adwokata,

- nie mogą być formułowane jakiekolwiek zarzuty o naganności czynów i nie spełnianiu wyższych od przeciętnych kryteriów moralno-etycznych.

Z uwagi na wniosek o merytoryczne wyrokowanie, J. C. przedstawił kolejne fakty i okoliczności podnoszone we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym, a zwłaszcza w uzupełnieniu do odwołania z dnia [...] kwietnia 2008r.

Wskazał, że jest niepodważalnym faktem, iż państwo polskie - w tamtym czasie w szczególności roku 1987 - obowiązującym prawem, jego stosowaniem, sądownictwem, aparatem administracyjno - politycznym, przez ponad 7 lat nie zarejestrowało "S".

Za absolutnie absurdalny uznał zarzut o bezprawnym przyjęciu przez skarżącego przepisów o stowarzyszeniach, co stanowi formę naruszenia jednego z podstawowych praw człowieka, a mianowicie prawa do zrzeszania się i swobodnej działalności w związkach zawodowych. Przypomniał odmowy rejestracji "S" od 1986r. przez wszystkie sądy wojewódzkie na terenie Polski (w zał. wydruk)

Zaakcentował między innymi wniosek o rejestrację "S" złożony przez 354 pracowników Politechniki G., który został w dniu [...] listopada 1988 r. oddalony przez Sąd Wojewódzki w G., a Sąd Najwyższy [...] stycznia 1989 r. utrzymał w mocy odmowę rejestracji. (w zał. wydruk)

Podkreślił także, że Sąd Wojewódzki w S. w listopadzie 1986 r. oddalił dwa wnioski o rejestrację "S" [...]. Podobnie rozstrzygano inne wnioski o rejestrację "S" składane przez inne zakłady pracy. (w zał. wydruk)

Odmownie załatwiano też wiele wniosków o rejestrację "S" w 1988 r. w Sądzie Wojewódzkim w K..(w zał. wydruk)

Jednocześnie stwierdził, że nie upłynął trzymiesięczny termin do złożenia niniejszej skargi o wznowienie gdyż postanowienie Sądu Najwyższego w sprawie [...] zapadło bez udziału stron w dniu 6 czerwca 2011 r., a doręczone zostało w dniu 15 czerwca 2011 r.

Zatem termin trzymiesięczny liczy się w rozpatrywanej sprawie od 15 czerwca 2011 r.

W toku niniejszego postępowania sądowego J. C. ustanowił dla siebie pełnomocnika w osobie adwokata, który pismem z dnia [...] września 2022 r. podtrzymał dotychczasowe wnioski, twierdzenia i argumentację skarżącego, a nadto wskazał, że w sprawie [...] przeciwko J. C. nie doszło do rozpoczęcia przewodu sądowego co ma istotne znaczenie w kontekście przepisu art. 414 kpk, albowiem w takiej sytuacji Sąd umorzył postępowanie w drodze postanowienia, nie zaś wyroku.

Tym samym ustalenia jakie stały się podstawą prawomocnego postanowienia Sądu Rejonowego w K. nie mogły być wiążące dla żadnego organu postępowania administracyjnego w tym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie VI SA/Wa 601/09, z uwagi na treść przepisu art. 11 ustawy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Podkreślił, że postępowanie karne przeciwko J. C. w ogóle nie mogło się toczyć. Karalność czynu o który został oskarżony w dacie wszczęcia postępowania karnego uległa przedawnieniu. W związku z tym z mocy przepisu art. 17 § l pkt. 6 kpk postępowania karnego w ogóle nie można było wszcząć, a jeśli już zostało wszczęte winno zostać bezwzględnie umorzone. Tak się też stało na mocy postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2011 roku - załączonego (po sprostowaniu oczywistej omyłki) do niniejszego pisma. Zaakcentował, że postępowanie karne wobec J. C. toczyło się wbrew prawu - unormowaniu zawartemu w przepisie art. 17 § 1 pkt 5 kpk - a tym samym bezprawnie. Dokumenty powstałe w wyniku niezgodnego z prawem postępowania nie mogą stanowić dowodu w jakimkolwiek innym postępowaniu w tym także administracyjnym.

Skarżący J. C. nie miał żadnej możliwości w toczącym się postępowaniu o skreślenie go z listy adwokatów skorzystać z istniejącego stanu prawnego przedawnienia karalności.

Przedawnienie karalności czynu oznacza, że w zakresie tego czynu nie mogą być czynione żadne ustalenia, czy też wyciągane żadne negatywne konsekwencje, zresztą sama okoliczność czy J. C. popełnił czyny karalne określone mianem zbrodni komunistycznej nasuwa bardzo poważne wątpliwości (o czym dalszej części pisma).

Zdaniem pełnomocnika skarżącego niemożliwość skorzystania w poprzednim postępowaniu z istniejącej wcześniej okoliczności przedawnienia karalności czynu zarzucanego J. C. w postępowaniu [...] Sądu Rejonowego w K. wyraża się tym, że istniało - funkcjonowało w obrocie prawnym oczywiście niesprawiedliwe i niezgodne z prawem postanowienie tegoż Sądu z dnia [...] grudnia 2006 roku umarzające postępowanie na podstawie przepisów o amnestii.

Możliwość powołania się na okoliczność istniejącą wcześniej, z której strona nie mogła skorzystać wcześniej w rozumieniu przepisu 273 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi powstała dopiero po wydaniu i doręczeniu przez Sąd Najwyższy postanowienia z dnia [...] czerwca 2011 roku w sprawie [...]. Gdyby bowiem nie istniały ustalenia dokonywane przez IPN a następnie Sąd Rejonowy w K., organy administracji (Okręgowa Izba Adwokacka, Minister Sprawiedliwości, a następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny) zobowiązane byłyby do przeprowadzenia własnego postępowania dowodowego, dokonania własnych ustaleń, w tym uwzględnienia upływu terminu przedawnienia czynów o popełnienie których posądzony został J. C..

Uzasadnia to celowość wniosku o wznowienie postępowania administracyjnego na podstawie przepisu art. 273 § 2 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pełnomocnik wskazał także, że wobec J. C. toczyło się postępowanie karne, umorzone postanowieniem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006 roku w sprawie [...]. Ustalenia dokonane wbrew prawu w tym postępowaniu stały się podstawą do prowadzenia postępowania administracyjnego o skreślenie w/w z listy adwokatów. W toku tego postępowania administracyjnego wszystkie organy łącznie z Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie swoje orzeczenia oparły na ustaleniach dokonywanych w/w postępowaniu karnym, które nie mogło się toczyć (co wykazane zostało powyżej). Tym samym zamiast dokonywać własnych ustaleń co do okoliczności, czy istnieją podstawy do skreślenia J. C. z listy adwokatów organy adwokatury i następnie Minister Sprawiedliwości oraz WSA w Warszawie oparły się na ustaleniach prowadzonego niezgodnego z prawem postępowania karnego. Orzeczenie Sądu karnego w sprawie [...] zostało uchylone, a postępowanie w sprawie umorzone na podstawie przepisu art. 17 § 1 pkt 6 kpk stanowiącego, że "postępowania karnego nie wszczyna się, a wszczęte umarza..." Skoro więc orzeczenie sądu ustalającego winę i sprawstwo J. C. co do czynów, które stały się podstawa do skreślenia go z listy adwokatów zostało uchylone to podstawę wznowienia stanowi także przepis art. 273 § pkt. 1 p.p.s.a. Co prawda w przepisie tym jest mowa o "wyroku" jednakże należy ponownie podnieść, że postępowanie karne wobec J. C. w ogóle nie mogło się toczyć. Tym samym sytuacja strony w postępowaniu administracyjnym jest różna w zależności od tego czy popełnienie czynu karalnego zostało ustalone wyrokiem czy też postanowieniem następnie uchylonym. Powoduje to nierówność obywateli wobec prawa w zależności od sposobu - trybu- w jakim zakończone zostało wobec nich postępowanie karne. Takie rozumowanie jest uprawnione w kontekście przepisu art 274 p.p.s.a. który pozwala na wznowienie postępowania administracyjnego także wówczas, gdy przestępstwa nie można było ustalić z powodu negatywnych przesłanek procesu karnego. Zdaniem pełnomocnika wobec uchylenia wzmiankowanego postanowienia Sądu Rejonowego w K. na w/w podstawie prawnej przestały istnieć faktyczne podstawy prowadzonego wobec J. C. postępowania administracyjnego co uzasadnia wniosek o wznowienie postępowania.

Bez żadnych wątpliwości należy uwzględnić przepis art. 42 ust 3 Konstytucji RP - jak się zdaje zapomniany w poprzednim postępowaniu - o domniemaniu niewinności, dopóki wina (jako przesłanka do skreślenia go z listy adwokatów) nie została stwierdzona prawomocnym wyrokiem Sądu. O ile więc dokumenty i ustalenia także w postępowaniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006 roku sporządzane i dokonywane były wbrew przepisom ustawy, to stwierdzenie popełnienia czynu o którym mowa w art. 74 prawa o adwokaturze nie mogło zostać w postępowaniu administracyjnym dokonane na podstawie tych dokumentów i ustaleń. Godzi to bowiem w wyżej wskazaną konstytucyjną zasadę domniemania niewinności. Nadto zapadłe wcześniej orzeczenia administracyjne godzą w prawo strony do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy, określone w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

W ocenie pełnomocnika poważne wątpliwości budzi czy odmowa rejestracji stowarzyszenia mającego w nazwie słowo "solidarność" stanowi czyn karalny - zbrodnię komunistyczną w rozumieniu przepisu art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 1998 roku o Instytucie Pamięci Narodowej. Wszak inkryminowane decyzje dotyczyły odmowy rejestracji stowarzyszenia (a nie związku zawodowego), z powodu niespełnienia przez wnioskodawców wymogów ustawowych stawianych dla rejestracji stowarzyszeń. Co się zaś tyczy związków zawodowych to należy zauważyć że w czasie gdy J. C. jako pracownik Urzędu Wojewódzkiego w K. odmawiał rejestracji stowarzyszenia, Sądy Powszechne, a także Sąd Najwyższy wydawały orzeczenia odmawiające rejestracji związków zawodowych z uwagi na brak odpowiednich uregulowań prawnych. Wskazał to skarżący w swojej skardze o wznowienie postępowania.

Skoro więc J. C. jako urzędnik państwowy stosował wówczas obowiązujące prawo, podobnie jak sądy w wyżej wskazanych sprawach, to jego zachowanie w zakresie stosowania prawa nie może podlegać ocenie jako popełnienie czynu karalnego. Na te okoliczności organy administracyjne w poprzednim postępowaniu w ogóle nie zwróciły uwagi, naruszając tym samym prawo obywatela do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy. Gdy więc w sprawie organy nie przeprowadziły własnego i zgodnego z prawem postępowania dowodowego, a orzeczenie i materiały na podstawie których wydały niekorzystne rozstrzygnięcia powstały niezgodnie z prawem oraz nie uwzględniły istniejącego przedawnienia, na którą to okoliczność strona nie mogła się powołać w poprzednim postępowaniu, wnioski strony zawarte w skardze o wznowienie postępowania należy uznać za słuszne i uzasadnione. Niezbędne jest wyeliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń naruszających wyżej wskazane przepisy prawa.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, która odbyła się w dniu 14 października 2011 r. po rozważeniu stanu sprawy Sąd postanowił połączyć badanie dopuszczalności wznowienia z ponownym rozpoznaniem sprawy.

Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym od 13 listopada 2009 r. wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie sygn. akt VI SA/Wa 601/09 Sąd zważył, co następuje:

Skarga o wznowienie opiera się na usprawiedliwionych podstawach. W niniejszej sprawie Sąd połączył badanie dopuszczalności wznowienia z rozpoznaniem sprawy (art. 281 p.p.s.a.), gdyż przedmiotowa skarga opiera się na przyczynach restytucyjnych.

Zdaniem Sądu trzymiesięczny termin o którym mowa w przepisie art. 277 p.p.s.a. został zachowany albowiem odpis postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2011 r. został doręczony stronie 15 czerwca 2011 r. natomiast skargę wniesiono 20 czerwca 2011 r.

Skarżący wskazał dwie podstawy wznowienia a mianowicie akt 273 § 2 p.p.s.a. oraz art. 273 § 1 pkt. 1 p.p.s.a.

W ocenie Sądu, jedynie druga z wymienionych podstaw znajduje zastosowanie w rozpatrywanej sprawie.

Zgodnie z art. 273 § 1 pkt 1 p.p.s.a. można żądać wznowienia na tej podstawie, że orzeczenie zostało oparte na skazującym wyroku karnym następnie uchylonym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2009 r. podzielił stanowisko organów korporacyjnych oraz Ministra Sprawiedliwości, że niewątpliwe czyny popełnione przez skarżącego przed wpisaniem go na listę adwokatów, uznane przez Sąd karny za zbrodnie komunistyczne, nie były znane ORA w K. w chwili dokonywania wpisu a zbrodnia komunistyczna stanowiłaby przeszkodę dla przedmiotowego wpisu, bowiem czyny popełnione przez skarżącego świadczą o tym, że J. C. nie posiadał nieskazitelnego charakteru, koniecznego przy wykonywaniu zawodu zaufania publicznego.

Jednocześnie Sad ten uznał, ze ustalenia Sądu karnego co do popełnienia czynów wymienionych w postanowieniu z dnia [...] grudnia 2006 r. są dla organów samorządu adwokackiego wiążące, a wszelkie próby kwestionowania przez skarżącego w postępowaniu administracyjnym orzeczenia sądu karnego są pozbawione podstaw prawnych.

Innymi słowy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (podobnie jak wcześniej organy) oparł swoje rozstrzygnięcie na orzeczeniu Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] grudnia 2006 r. wydanym w sprawie [...]. Nie ma przy tym na gruncie niniejszej sprawy znaczenia, że było to postanowienie a nie wyrok albowiem - jak słusznie podnosi się w skardze - orzeczenie to, wydane na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 11 kpk w związku z art. 1 § 1 ustawy z dnia 7 grudnia 1989 r. o amnestii, zostało wydane przed rozpoczęciem przewodu sądowego a więc w aspekcie przepisu art. 414 kpk musiało przyjąć formę postanowienia, a nie wyroku. Należy przy tym zauważyć, że Sąd Najwyższy nie zakwestionował formy wzmiankowanego orzeczenia.

Niewątpliwie zaś przedmiotowe postanowienie rozstrzygnęło o winie oskarżonego J. C., natomiast umorzenie postępowania nastąpiło w związku z przyjęciem przez Sąd Rejonowy, iż zachodzi okoliczność wyłączająca ściganie (amnestia).

Z kolei Sąd Najwyższy uchylając wymienione postanowienie Sądu Rejonowego umorzył postępowanie na podstawie art. 537 § 2 kpk w zw. z art. 17 § 1 pkt 6 kpk oraz art. 10 § 1 pkt 4 kk uznając, że w dacie wszczęcia postępowania było ono niedopuszczalne z powodu przedawnienia karalności.

Innymi słowy w chwili wszczęcia postępowania karnego karalność przestępstw, które przypisano oskarżonemu J. C. jako zbrodnię komunistyczną, uległa już przedawnieniu.

Postępowanie karne przeciwko J. C. nie mogło więc zostać w ogóle wszczęte, albowiem zachodziła ujemna przesłanka procesowa w postaci przedawnienia karalności przestępstwa. Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 maja 2010 r. w sprawie i KZP 5/10 (DSNKW.2010/7/55. Biul. SN.2010/5/20, lex 578085) wskazując na charakter prawny instytucji przedawnienia karalności stwierdził, że "przedawnienie to, choć zawiera w sobie elementy procesowe, niewątpliwie przede wszystkim jest instytucją prawa materialnego. Z kolei prawo karne materialne to najbardziej gwarancyjna gałąź prawa, którą rządzą tak fundamentalne zasady jak nullum crimen sine lege, nulla poena sine lege czy lex retro non agit. Przywołanie powyższych zasad w kontekście przedawnienia ma o tyle znaczenie, że ustawowo określony upływ terminu przedawnienia konkretnego przestępstwa stanowi gwarancję niekaralności dla jego sprawcy".

Uwzględniając powyższe należy wskazać, że stwierdzona w niniejszej sprawie podstawa wznowienia z art. 273 § 1 pkt. 1 in fine p.p.s.a. miała wpływ na treść uprzedniego rozstrzygnięcia skoro zarówno organy jak i Sąd oparły je na okolicznościach ustalonych w toku prowadzonego wobec J. C. postępowania karnego (choć nie mogło się ono toczyć) a postanowienie Sądu Rejonowego w K. uznały za bezwzględnie wiążące, choć nie można było temu sądowi czynić żadnych ustaleń w zakresie czynów opisanych w tym postanowieniu.

W tym stanie rzeczy zasadnym była zmiana wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 sierpnia 2009 r. w ten sposób, że uchylono uchwały organów korporacyjnych i decyzję Ministra Sprawiedliwości (na podstawie art. 282 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Jednocześnie Sąd nie podziela poglądu skarżącego, że w niniejszej sprawie podstawę wznowienia stanowi także przepis art. 273 § 2 p.p.s.a. gdyż podstawą wznowienia w tym przypadku mogą być tylko takie okoliczności faktyczne i dowody, które istniały przed zakończeniem sprawy sądowoadministracyjnej, w której ma nastąpić wznowienie postępowania. Wykrycie, o którym mowa w tym przepisie odnosi się do okoliczności i dowodów w poprzednim postępowaniu w ogóle nieujawnionych i podówczas nie zgłoszonych, bowiem nie były one znane stronom.

W ocenie Sądu interpretacja przepisów nie jest okolicznością faktyczną ani środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 273 § 2 p.p.s.a. tak więc podstawą tą nie może być wskazywana przez skarżącego istniejąca wcześniej okoliczność przedawnienia karalności czynów zarzuconych J. C., skoro dopiero Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2011 r. dokonał wykładni przepisów dotyczących terminów przedawnienia przepisów ustawy a amnestii, odwołując się zresztą do poglądów zawartych w orzecznictwie tegoż sądu, a w szczególności do uchwały Sądu Najwyższego z 25 maja 2010 r. I KZP 5/10 dotyczącej ustalenia terminu przedawnienia karalności zbrodni komunistycznych określonych w art. 2 ust. 1 ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej (...), w której podkreślono istnienie poważnych problemów interpretacyjnych przepisów regulujących przedawnienie karalności zbrodni komunistycznych.

Na obecnym etapie sprawy Sąd nie przesądza wyniku postępowania prowadzonego w przedmiocie skreślenia J. C. z listy adwokatów.

Ponownie rozpoznając sprawę organ wpisowy zdecyduje czy nadal będzie prowadził to postępowanie czy też je umorzy. Przy czym prowadząc je nadal będzie musiał uwzględnić, że ustalenia poczynione w omawianym postępowaniu karnym nie mogą stanowić dla niego podstawy do wydania decyzji (uchwały) w w/w sprawie. Organ będzie mógł dokonywać własnych ustaleń co do okoliczności, czy istnieją podstawy do skreślenia J. C. z listy adwokatów. W ramach prowadzonego postępowania będzie mógł także ocenić zachowanie skarżącego w okresie poprzedzającym wpis. Jednakże, co należy wyraźnie podkreślić, zarzut niespełnienia wymogu rękojmi prawidłowego wykonywania zawodu adwokata (art. 65 pkt. 1 Prawa o adwokaturze) powinien znajdować oparcie w wyczerpująco zebranym i wszechstronnie ocenionym materiale dowodowym pozwalającym przyjąć, że na przestrzeni określonego czasu dana osoba prezentowała zachowania i postawę nieodpowiadającą temu warunkowi. Sąd podziela przy tym pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wyrażony w wyroku z dnia 11 grudnia 2008 r. sygn. akt VI SA/Wa 1743/08, że ocena postawy człowieka kształtuje się na podstawie danych zgromadzonych albo na przestrzeni dłuższego czasu, albo w krótszym czasie, lecz przy wykorzystaniu znaczącego ilościowo i jednoznacznego w swojej wymowie materiału dowodowego. Mając na uwadze powyższe należało orzec jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.