Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 652/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: *Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Małgorzata Masternak-Kubiak Sędziowie Asesor WSA – Ewa Kamieniecka Asesor WSA – Alojzy Wyszkowski (spr.) Protokolant Krzysztof Caliński po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 9 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji we W. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy zapłaty zasiłku chorobowego i uposażenia zasadniczego za miesiąc [...] I. uchyla decyzję I i II instancji, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na rzecz adwokata D. S. kwotę 240 (słownie: dwustu czterdziestu) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym.


UZASADNIENIE

A. W. pismem z dnia [...]r. przekazanym według właściwości z Sądu Rejonowego Wydział Pracy w D. wystąpił o wypłatę zasiłku chorobowego za okres od [...]roku do [...] r., kwoty 50 % wynagrodzenia za pracę za miesiąc [...]r., kwoty 1/12 nagrody rocznej za [...] r. oraz zwrotu kwoty ok. [...] zł wpłaconych przez A. W. do kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Komendant Powiatowy Policji w D. decyzją z dnia [...]r. nr [...]wydana na podstawie art. 121 § 1, art. 124 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6.04.1990 r. o Policji (tekst jednolity z 2002 r. Dz. U. Nr 7 poz. 58 ze zm.) oraz § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.06.2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg (Dz. U. Nr 86 poz. 789 ze zm.) i § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.07.1998 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie (Dz. U. Nr 100 poz. 643 ze zm.) odmówił Adamowi Wielochowi:

1. wypłaty zasiłku chorobowego za okres od [...]roku do [...]r.,

2. wypłaty zawieszonej części uposażenia zasadniczego w wysokości 50% potrąconego w miesiącu [...]r.,

3. wypłaty 1/12 nagrody rocznej za [...] r.,

4. zwrotu kwoty [...]zł wpłaconej do Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej.

W uzasadnieniu wskazano, że A. W. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...]r. Zgodnie z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie choroby policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym. Ponieważ strona wystąpiła o wypłatę uposażenia za okres, w którym nie pełniła już służby w Policji, więc żądanie w tym zakresie Komendant uznał za nieuzasadnione.

A. W. decyzją z dnia [...]r. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od [...]r. do dnia [...]roku. W związku z tym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji otrzymał on 50% wynagrodzenia w okresie zawieszenia. Z uwagi na obieg dokumentów informację o zawieszeniu płatności połowy uposażenia w miesiącu [...]r. Komendant Powiatowy Policji w D. otrzymał już po wypłacie wynagrodzenia, które otrzymał on w pełnej wysokości. Z tego względu w miesiącu [...]r. A. W. otrzymał wynagrodzenie w wysokości 50%. Zgodnie z art. 124 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się od najbliższego terminu płatności 50% ostatnio należnego uposażenia. W przedmiotowej sprawie najbliższym terminem płatności był miesiąc [...] roku i z tego względu wypłatę tylko połowy uposażenia w tym miesiącu uznać należy za prawidłowe.

Również dlatego A. W. otrzymał nagrodę roczną za rok [...] w wysokości 1/12 zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.06.2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z tym otrzymał on nagrodę roczną za [...] r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych.

Pełniąc służbę w Policji A. W. dokonał wkładu pieniężnego do kasy zapomogowo-pożyczkowej Komendy Powiatowej Policji w D.. W myśl zaś § 4 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16.07.1998 r. w sprawie wysokości i warunków przyznawania policjantom równoważnika pieniężnego w zamian za umundurowanie policjantowi zwolnionemu ze służby na podstawie art. 41 ust. 1 pkt 3 i 4 ustawy o Policji przed upływem okresu, za który wypłacono równoważnik mundurowy jest przypisany obowiązek zwrócić części równoważnika za okres nie pozostawania w służbie. W przedmiotowej sprawie A. W. z tytułu zwolnienia ze służby był zobowiązany zwrócić równoważnik mundurowy z kwocie [...]zł, którą to kwotę potrącono z wpłat dokonanych do kasy zapomogowo-pożyczkowej.

Komendant Powiatowy Policji podniósł, iż zgodnie z art. 107 ust. 1 ustawy o Policji roszczenia z tytułu prawa do uposażenia i innych świadczeń oraz należności pieniężnych ulegają przedawnieniu z upływem 3 lat od dnia, w którym roszczenie stało się wymagalne.

Biorąc pod uwagę fakt, iż A. W. wystąpił o świadczenia, które stały się wymagalne w [...]r. przynajmniej w części jego roszczenie uległo przedawnieniu.

W odwołaniu od decyzji A. W. podniósł, że wystąpił o wypłacenie uposażenia za okres pobytu na chorobowym od [...]r. do [...]r. i który od [...]r. do [...]r. trwał nieprzerwanie, a wtedy był on funkcjonariuszem Policji, zaś okres ochrony trwał jeszcze przez 18 miesięcy. Odnośnie pkt. 2 i 3 A. W. wskazał, że nie ma podstawy zawieszenia policjanta przebywającego na zwolnieniu lekarskim, gdyż nie wykonuje żadnych obowiązków służbowych. W miesiącu [...]r. wynagrodzenie powinno być potrącone za [...]dni, a nie za cały miesiąc. Przedawnienie częściowe roszczenia nie powinno wystąpić, ponieważ w terminach odwoływał się od decyzji i rozkazów. Odnośnie pkt 4 decyzji podał, że fundusze, wkłady do kasy zapomogowo-pożyczkowej są funduszami prywatnymi i dobrowolnymi i oprócz zainteresowanego nie wolno nikomu nimi dysponować.

Komendant Wojewódzki Policji we W. decyzją z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podał w uzasadnieniu, że zgodnie z art. 11 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych policjanci nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, a za okres niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby otrzymują uposażenie ( art. 121 ust. 1 ustawy o Policji) Wobec tego policjant nie jest uprawniony do otrzymania od organu Policji zasiłku chorobowego za okres choroby nie tylko w czasie trwania służby, lecz także po jej ustaniu. Skoro strona żądała wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia [...]r., a stosunek służbowy ustał z dniem [...]r. to brak było podstaw prawnych do uwzględnienia przez organ l instancji takiego żądania. Wobec powyższego organ I instancji nie naruszył obowiązującego prawa .

Stosownie też do treści art. 124 ust 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się 50% ostatnio należnego uposażenia ze skutkiem od najbliższego terminu płatności. Odwołujący się A. W. został zawieszony w czynnościach służbowych decyzją z dnia [...]r., wobec tego najbliższym terminem płatności był 1 grudnia 2000 r., jako termin płatności uposażenia za grudzień tego roku. Zatem zawieszenie 50% należnego uposażenia od miesiąca grudnia tego roku było zgodne z prawem. Nie stanowiło ono natomiast potrącenia połowy wynagrodzenia za miesiąc listopad, albowiem zgodnie z dyspozycja powołanego wyżej przepisu uposażenie za miesiąc listopad przysługiwało stronie w pełnej wysokości. Zawieszenie połowy uposażenia począwszy od miesiąca grudnia było realizacją dyspozycją art. 124 ust. 1 ustawy o Policji, a nie jak w uzasadnieniu podał organ l instancji potrąceniem "nadpłaconego" za miesiąc listopad uposażenia. Dlatego też odmowa wypłaty zawieszonego uposażenia była zgodna z prawem pomimo błędnego uzasadnienia tej odmowy przez organ I instancji.

Stosownie do § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom

nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. A.W. nie kwestionował w toku postępowania przed organem l instancji i nie kwestionuje obecnie okoliczności, iż od [...]r. był zawieszony w czynnościach służbowych. Wobec tego był on uprawniony do otrzymania nagrody rocznej za [...] r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. o 1/12 i otrzymał tak pomniejszoną nagrodę roczną, wobec tego organ I instancji słusznie odmówił mu wypłaty tej 1/12 nagrody rocznej za [...]r. Wobec powyższego uznano odwołanie i w tej części jest nieuzasadnione.

Dalej wskazano, że odmowa zwrotu przez organ I instancji kwoty [...]zł., stanowiącej wkład A. W. do kasy zapomogowo - pożyczkowej nie narusza prawa, z innych jednakże przyczyn niż zawarte w uzasadnieniu decyzji tegoż organu. Organ I instancji uzasadnił odmowę zwrotu tej kwoty potrąceniem jej ze swoją wierzytelnością z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego w kwocie [...]zł., to należy zwrócić jednak uwagę, że "potrącenie" to nie mogłoby być uzasadnieniem takiej odmowy. Zgodnie z przepisami art. 498 i następnych kodeksu cywilnego do potrącenia może dojść jedynie wtedy, kiedy dwie strony są wzajemnie wierzycielami i dłużnikiem wymagalnych wierzytelności pieniężnych. W tej sprawie nie zachodziła tego rodzaju tożsamość, albowiem Komendant Powiatowy Policji w D. był wierzycielem zobowiązania pieniężnego w kwocie [...] zł. z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego. Dłużnikiem z tego tytułu był A. W.. Jednakże na płaszczyźnie stosunku członkostwa strony w kasie zapomogowo-pożyczkowej wprawdzie wierzycielem wkładów był A. W., to jednakże jego dłużnikiem z tytułu tych wkładów był nie Komendant Powiatowy Policji w D., lecz kasa zapomogowo-pożyczkowa. Wobec tego roszczenie o zwrot dokonanych wkładów wnioskodawca powinien kierować do Zarządu Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, nie zaś do Komendanta Powiatowego Policji, który w sprawie zwrotu pieniędzy nie jest legitymowany biernie. Mając na uwadze powyższe rozważanie odmowa wypłat kwoty [...]zł dokonana przez organ I instancji była zgodna z prawem i zaskarżona decyzja w tej części pomimo błędnego uzasadnienia nie narusza prawa.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący A. W. powtórzył okoliczności podniesione w odwołaniu wskazując ponadto, że z tytułu wniesionych wkładów do kasy zapomogowo-pożyczkowej była ona mu dłużna ponad [...]zł, a pieniądze te przekazała Komendantowi Powiatowemu Policji w D., który dokonał potrącenia wierzytelności, zaś zostało mu wypłacone tylko około [...] zł.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując ustalenia faktyczne i prawne podane w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. nr 153, poz. 1269/, sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Według art. 1 § 2 powołanej ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Określone w art. 145 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) podstawy prawne uwzględnienia skargi ograniczone zostały do naruszenia prawa, a zatem kontrolując akt administracyjny sąd bada zgodność z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Orzeczenie administracyjne jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Skargę należy uznać w części za zasadną.

Nie jest uzasadnione żądanie skarżącego wypłaty zasiłku chorobowego za okres od [...]roku do [...]r., kwoty 50 % wynagrodzenia za pracę za miesiąc [...]r. oraz kwoty 1/12 nagrody rocznej za [...] r. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że A. Wi. został zwolniony ze służby w Policji z dniem [...]r., zgodnie zaś z art. 121 ust. 1 ustawy o Policji w razie choroby policjant otrzymuje uposażenie zasadnicze, dodatki do uposażenia o charakterze stałym i inne należności pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym.

Zarzuty podniesione w skardze są niesłuszne, ponieważ stosownie do art. 11 w zw. z art. 6 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych policjanci nie podlegają ubezpieczeniu chorobowemu, a za okres niezdolności do pełnienia służby z powodu choroby otrzymują uposażenie ( art. 121 ust. 1 ustawy o Policji), wobec czego policjant nie jest uprawniony do otrzymania od organu Policji zasiłku chorobowego za okres choroby nie tylko w czasie trwania służby, lecz także po jej ustaniu. Żądanie wypłaty zasiłku chorobowego za okres od dnia [...]r., gdy stosunek służbowy ustał z dniem [...]r. powoduje brak podstaw prawnych do uwzględnienia przez organ administracji takiego wniosku, a zatem decyzje w tym zakresie nie naruszają obowiązującego prawa

Skarżący decyzją z dnia [...]r. został zawieszony w czynnościach służbowych na okres od [...]r. do dnia [...]roku. W związku z tym na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o Policji otrzymał on 50% wynagrodzenia w okresie zawieszenia.

Stosownie do treści art. 124 ust 1 ustawy o Policji policjantowi zawieszonemu w czynnościach służbowych zawiesza się 50% ostatnio należnego uposażenia ze skutkiem od najbliższego terminu płatności.

Najbliższym terminem płatności był [...]r., jako termin płatności uposażenia za [...]tego roku., a więc wypłatę tylko połowy należnego uposażenia od miesiąca [...] należy uznać za prawidłowe, gdyż stanowi realizację dyspozycji powołanego wyżej przepisu.

Niezasadny jest też zarzut skarżącego co do otrzymania nagrody rocznej za rok [...]w wysokości 1/12, gdyż zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20.06.2002 r. w sprawie warunków przyznawania policjantom nagród rocznych, nagród uznaniowych i zapomóg do okresu służby, od którego zależy wysokość nagrody rocznej nie wlicza się okresu zawieszenia w czynnościach służbowych. W związku z tym otrzymał on nagrodę roczną za [...] r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych.

Skoro A. W. nie kwestionuje w toku postępowania przed organami administracji i obecnie okoliczności, iż od [...]r. był zawieszony w czynnościach służbowych, wobec czego był on uprawniony do otrzymania nagrody rocznej za [...] r. w wysokości pomniejszonej o okres zawieszenia w czynnościach służbowych, tj. o 1/12 i otrzymał tak pomniejszoną nagrodę roczną.

Co do odmowy zwrotu przez organ I instancji kwoty [...]zł., stanowiącej wkład A. W. do kasy zapomogowo - pożyczkowej należy uznać, że wydana decyzja przez organ I instancji narusza przepis art. 65 k.p.a. Niezasadnie organ II instancji uznał, że jest ona zgodna z prawem. Wprawdzie rację ma w zakresie, że organ I instancji uzasadniając odmowę zwrotu tej kwoty potrąceniem jej ze swoją wierzytelnością z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego w kwocie [...]zł to przyjął błędnie by "potrącenie" to mogłoby być uzasadnieniem takiej odmowy. Zgodnie z przepisami art. 498 i następnych kodeksu cywilnego do potrącenia może dojść jedynie wtedy kiedy dwie strony są wzajemnie wierzycielami i dłużnikiem wymagalnych wierzytelności pieniężnych. W tej sprawie nie zachodziła tego rodzaju tożsamość albowiem Komendant Powiatowy Policji w D. był wierzycielem zobowiązania pieniężnego w kwocie [...]zł. z tytułu zwrotu równoważnika mundurowego. Dłużnikiem z tego tytułu był A. W.. Jednakże na płaszczyźnie stosunku członkostwa strony w kasie zapomogowo-pożyczkowej wprawdzie wierzycielem wkładów był A. W., to jednakże jego dłużnikiem z tytułu tych wkładów był nie Komendant Powiatowy Policji w D., lecz kasa zapomogowo-pożyczkowa, wobec czego roszczenie o zwrot dokonanych wkładów wnioskodawca powinien kierować do Zarządu Kasy Zapomogowo-Pożyczkowej, nie zaś do Komendanta Powiatowego Policji, który w sprawie zwrotu pieniędzy nie jest legitymowany biernie.

Uwzględniając jednak powyższe rozważania nie można za organem II instancji przyjąć, ze odmowa wypłat kwoty [...]zł dokonana przez organ I instancji była zgodna z prawem i zaskarżona decyzja w tej części pomimo błędnego uzasadnienia nie narusza prawa.

Stosownie bowiem do art.. 39 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych Dz. U. z 1991 r. Nr 55 poz. 234) w zakładach pracy mogą być tworzone pracownicze kasy zapomogowo-pożyczkowe, których członkami mogą być pracownicy, emeryci i renciści bez względu na przynależność związkową. Nadzór społeczny nad tymi kasami sprawują związki zawodowe.

Zgodnie natomiast z § 12 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 grudnia 1992 r. w sprawie pracowniczych kas zapomogowo-pożyczkowych oraz spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych w zakładach pracy (Dz. U. z 1992 r. Nr 100 poz. 502) osobom skreślonym z listy członków PKZP przysługuje zwrot ich wkładów członkowskich w terminie określonym w statucie, o czym zadecydować może wyłącznie PKZP przez swe organy statutowe.

§ 29 cyt. rozporządzenia stanowi bowiem, że fundusz oszczędnościowo-pożyczkowy powstaje z wkładów członkowskich i jest przeznaczony na udzielanie pożyczek, a wkłady członkowskie, wnoszone w wysokości i terminach ustalonych w statucie, zapisuje się na imiennym rachunku członka PKZP. § 4 powołanego rozporządzenia stanowi, iż zakład pracy świadczy pomoc PKZP i SKOK w szczególności w zakresie:

1) zapewnienia pomieszczeń biurowych i odpowiednio zabezpieczonego miejsca na przechowywanie pieniędzy,

2) transportu pieniędzy z banku,

3) prowadzenia księgowości, obsługi kasowej i prawnej,

4) dostarczania druków i formularzy,

5) dokonania na rzecz PKZP i SKOK potrąceń w listach płac, listach wypłat zasiłków chorobowych i zasiłków wychowawczych, wpisowego, wkładów miesięcznych i rat pożyczek,

6) przyjmowania wpłat wnoszonych przez emerytów i rencistów oraz osoby przebywające na urlopach wychowawczych,

7) odprowadzania wpłat na rachunek bankowy PKZP lub SKOK,

8) informowania przynajmniej raz w roku członków kas o stanie ich wkładów i zadłużeń.

Rzeczywiście zatem decyzję w zakresie wypłaty wkładu mogą wyłącznie podjąć organy PKZP, stąd wniosek skierowany do Komendanta Policji jako zakładu pracy winien zostać stosownie do art. 65 k.p.a. przekazany do organu właściwego. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, jest niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego. Przekazanie sprawy do organu właściwego następuje w drodze postanowienia, na które służy zażalenie.

W tej sytuacji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w wyroku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, na rzecz adwokata D. S. kwotę 240 (słownie: dwustu czterdziestu) złotych, tytułem nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu sądowym

W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji.