Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 1610/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 240 poz 2027
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity
article: art. 122, art. 187
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Tomasz Zborzyński (sprawozdawca), Sędzia NSA Krzysztof Winiarski, Sędzia WSA (del.) Jacek Niedzielski, Protokolant Agata Milewska, po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej E.B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2015 r. sygn. akt VIII SA/Wa 1088/14 w sprawie ze skargi E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w R. z dnia 18 sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia łącznego zobowiązania pieniężnego za 2009 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2009.

Stan sprawy Sąd przedstawił następująco:

Wójt Gminy G. decyzją z dnia 1.04.2014 r. ustalił skarżącej łączne zobowiązanie pieniężne za 2009 r. w kwocie 422 zł. Wskazał, że na podstawie umowy dzierżawy, zawartej w dniu 1.08.2002 r. z Nadleśnictwem D., posiadała ona stanowiącą własność Skarbu Państwa nieruchomość położoną w miejscowości P., obejmującą zabudowaną budynkiem mieszkalnym działkę gruntu nr [...] o powierzchni 0,2109 ha, w rejestrze gruntów i budynków oznaczoną symbolem "B". Stanowi więc ona teren zabudowy mieszkaniowej i na mocy uchwały Rady Gminy Głowaczów z dnia 26.11.2008 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2009 r. (Dz. Urz. Woj. Mazowieckiego Nr 210, poz. 8377) podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości według stawki 0,20 zł od 1 m2, właściwej dla "pozostałych gruntów" w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 12.01.1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 585 ze zm., dalej: u.p.o.l.).

W odwołaniu skarżąca wskazała na sprzeczność decyzji z treścią umowy dzierżawy nieruchomości, w której postanowiono, że w skład opłaty dzierżawnej uiszczanej na rzecz Nadleśnictwa, wchodzi podatek od nieruchomości. Zauważyła nadto, że działka leży na terenie leśnym, z którego nie została wydzielona.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. decyzją z dnia 18.08.2014 r. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy G., wskazując, że zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz ust. 2 u.p.o.l. obowiązek podatkowy spoczywa na skarżącej jako na posiadaczu nieruchomości Skarbu Państwa, wydzierżawionej przez zarządcę, którym jest Nadleśnictwo. Postanowienia umowy dzierżawy i jej załączników nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż obowiązek podatkowy wynika z przepisów u.p.o.l. i nie może być zmieniany umowami cywilnoprawnymi. Posiadana przez skarżącą działka została wyodrębniona z kompleksu leśnego i stanowi teren zabudowy mieszkaniowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skarżąca zarzuciła naruszenie postanowień umowy dzierżawy zawartej z właścicielem nieruchomości, z treści której wynika, że w skład opłaty dzierżawnej wchodzi podatek od nieruchomości. Naruszono także art. 2 ust. 2 u.p.o.l. nie uznając, że dzierżawiona nieruchomość jest użytkiem rolnym.

Uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: P.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że z art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a oraz ust. 2 u.p.o.l. wynika wprost, że posiadacz zależny nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, dysponujący tytułem prawnym w postaci umowy dzierżawy, jest podatnikiem podatku od nieruchomości. Obowiązek podatkowy, spoczywający na podatniku jako faktycznym posiadaczu nieruchomości będącej własnością Skarbu Państwa, nie może być przenoszony na inny podmiot, w tym na zarządcę nieruchomości, w drodze umowy cywilnoprawnej (dzierżawy). Ponadto organy podatkowe prawidłowo przyjęły, że wchodząca w skład dzierżawionej przez skarżącą nieruchomości, zabudowana budynkiem mieszkalnym działka nr [...]. oznaczona w ewidencji gruntów symbolem "B", stanowiąca teren zabudowy mieszkaniowej, podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, a nie podatkiem leśnym.

W wywiedzionej od powyższego wyroku skardze kasacyjnej skarżąca wniosła o jego uchylenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, przez jego niewłaściwe zastosowanie co do naliczenia zobowiązania pieniężnego za 2009 r. przez organ I instancji oraz naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., przez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sytuacji, gdy decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. została wydana za względu na istotne naruszenie przepisów postępowania i na nieustalenie przez organ stanu faktycznego w sprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że dzierżawiona nieruchomość nie jest nieruchomością rolną, lecz leśną, gdyż nie została dotychczas wyodrębniona z terenów lasów państwowych; wynika to ze szczegółowych map terenów leśnych oraz umowy dzierżawy, której przedmiotem jest osada leśna. Podlega więc opodatkowaniu podatkiem leśnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Organy podatkowe pominęły istotny dowód w postaci braku decyzji Ministra Środowiska o wyodrębnieniu dzierżawionej nieruchomości z terenów lasów państwowych, a błędnie uznały skuteczność wydzielenia działki przez Starostę Powiatowego w K., co jest naruszeniem art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., dalej: O.p.).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. nie wniosło odpowiedzi na skargę kasacyjną ani nie zajęło stanowiska co do jej zasadności w innej formie procesowej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw, toteż podlega oddaleniu.

Przystępując do jej rozpoznania należy przypomnieć, że zgodnie z art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, na mocy art. 176 P.p.s.a. wyznaczonych przytoczonymi podstawami kasacyjnymi i ich uzasadnieniem. Naczelny Sąd Administracyjny nie może więc zastępować wnoszącego skargę kasacyjną w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu podniesionych w niej zarzutów. W badanej skardze kasacyjnej jako jej podstawę skarżąca przytoczyła jedynie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., który jest przepisem wynikowym, określający sposób rozstrzygnięcia sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, innego, niż dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepis ten niewątpliwie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie naruszony nie został, ponieważ skoro Sąd ten nie stwierdził jakichkolwiek naruszeń przepisów postępowania przez organy podatkowe, przepisu tego zastosować nie mógł. Z kolei zarzut naruszenia prawa materialnego nie jest wsparty wskazaniem jakiegokolwiek przepisu materialnoprawnego, który został naruszony przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, względnie którego naruszenia przez organy podatkowe Sąd ten nie dostrzegł w toku kontroli legalności podjętych przez nie rozstrzygnięć. Ponieważ jednak w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na naruszenie przepisów postępowania w postaci art. 122 i art. 187 O.p. oraz przytoczono argumentację na poparcie tego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny odniesie się do kwestii poruszonych w skardze kasacyjnej na tyle, na ile jest to możliwe.

Przede wszystkim należy wskazać, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17.05.1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005 r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.) podstawę – między innymi – wymiaru podatków stanowią dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli zatem Starosta Powiatowy w K. jako organ administracji publicznej prowadzący tę ewidencję wydzielił dzierżawioną przez skarżącą działkę gruntu z terenów lasów państwowych i dokonał jej klasyfikacji jako terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową, to jest to wiążące dla organów podatkowych, a Wójt Gminy G. obowiązany był do dokonania wymiaru podatku zgodnie z danymi z tej ewidencji; dotyczy to zarówno rodzaju podatku (od nieruchomości, rolny, leśny), jak i zastosowanej stawki podatku. Zastrzeżenia skarżącej odnośnie ewentualnej wadliwości procedury wyodrębnienia działki z terenów lasów państwowych winny być więc zgłaszane pod adresem organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków, a nie wobec organów podatkowych. Natomiast co się tyczy znaczenia treści umowy dzierżawy, w której przewidziano, że podatek od nieruchomości będzie wliczony w czynsz płacony wydzierżawiającemu, należy powtórzyć za organami podatkowymi i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, że to, kto jest podatnikiem podatku od nieruchomości (podobnie, jak i innych podatków), określa ustawa; zasada ta wynika zresztą z art. 217 Konstytucji RP. Skoro zatem art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a u.p.o.l. stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa są ich posiadacze, jeżeli posiadanie to wynika z umowy zawartej z zarządcą tych nieruchomości, reguły tej nie może zmienić umowa zawarta pomiędzy zarządcą nieruchomości jako wydzierżawiającym a jej posiadaczem, którym jest dzierżawca. Jeżeli zatem w umowie zawartej pomiędzy Nadleśnictwem D. jako wydzierżawiającym a skarżącą jako dzierżawcą, przewidziano, że czynsz, płacony wydzierżawiającemu przez dzierżawcę zawierał będzie także podatek od nieruchomości, klauzula ta może mieć znaczenie tylko dla rozliczeń pomiędzy stronami tej umowy, nie może jednak oznaczać przejęcia ciążącego na dzierżawcy obowiązku podatkowego przez wydzierżawiającego. Mimo treści umowy dzierżawy podatnikiem podatku od nieruchomości pozostaje zatem nadal skarżąca i do niej muszą być adresowane decyzje wymiarowe organów podatkowych.

W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej nie mogą być uwzględnione, a skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlega oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.

O kosztach postępowania kasacyjnego nie orzeczono wobec braku odpowiedniego wniosku od strony wygrywającej sprawę w postępowaniu kasacyjnym.