Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1620/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 141 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 pkt 2, art. 2 pkt 2, art. 7 ust. 1, art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 17 ust. 3, art. 24
journal: Dz.U. 2008 nr 170 poz 1051
law: Ustawa z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - tekst jednolity
article: par. 6 ust. 1, par. 6 ust. 2, par. 10 ust. 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 326
law: Rozporządzenie MInistra Rolnictwa i Rozwoju Wsi  z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz  szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego
article: art. 34(1), art. 36 par. 1, art. 36 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 2 lit. a, art. 2 lit. b, art. 2 lit. c, art. 124 ust. 2, art. 132
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie Marzenna Zielińska (spr.) NSA Andrzej Kuba Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Ł. z dnia 8 kwietnia 2011 r. sygn. akt II SA/Łd 184/11 w sprawie ze skargi M. L. na decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił decyzję Dyrektora Ł. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) w Ł. z dnia z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie płatności bezpośrednich z tytułu wspierania działalności rolniczej.

Sąd I instancji orzekał w następującym stanie sprawy:

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w P. T. przyznał M. L. (dalej skarżąca) jednolitą płatność obszarową w wysokości 15.423,75 zł, płatność uzupełniającą do grupy upraw podstawowych – 6.552,15 zł oraz płatność zwierzęcą do powierzchni 1,2 ha zgodnie z § 6 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. w sprawie rodzajów roślin objętych płatnością uzupełniającą oraz szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. Nr 40 poz. 326 ze zm.; dalej rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r.).

Po rozpoznaniu odwołania skarżącej, decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję i wyjaśnił, iż M. L. spełniła przesłanki przyznania płatności zwierzęcej, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju z 2009 r., bowiem w okresie od [...] kwietnia 2005 roku do [...] marca 2006 roku była posiadaczem bydła, co potwierdza zgłoszenie do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych oraz w 2006 roku uzyskała uzupełniającą płatność obszarową do powierzchni 1,20 ha trwałych użytków zielonych, która dla M. L. jest powierzchnią maksymalną.

Ustosunkowując się do treści odwołania, organ zauważył, iż w myśl § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r. rolnik, który ubiega się o przyznanie płatności zwierzęcej w związku z nabyciem na własność wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano tę płatność, płatność przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna.

Organ wyjaśnił również, iż skoro nabywcą gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą, jest małżonek M. L., zaś tworzące to gospodarstwo grunty rolne weszły w skład majątku odrębnego męża skarżącej, to brak jest podstaw do uwzględnienia tejże okoliczności przy ustalaniu należnej skarżącej płatności zwierzęcej.

W konkluzji uzasadnienia organ wskazał, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T. narusza przepis art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.), które jednak nie miało wpływu na wynik sprawy i nie stanowiło podstawy do uchylenia wskazanej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Ł. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w P. T., a przypomniawszy normatywne przesłanki przyznania płatności zwierzęcej, uznał, że § 10 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r. zawiera bardziej restrykcyjne warunki przyznania płatności niż przepis art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2008 r. Nr 170 poz. 1051 ze zm.; dalej ustawa o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego). Wskazany przepis rozporządzenia stawia wymóg nabycia przez rolnika gruntów na własność, podczas gdy art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego stanowi jedynie o ich posiadaniu.

WSA podkreślił, że w toku rozpoznania sprawy należało zbadać stan posiadania, a nie własności gruntów rolnych. W ocenie Sądu, jedyną przesłanką, która winna być przedmiotem zainteresowania organów jest posiadanie gruntów rolnych przez skarżącą. Okoliczność, że jej mąż jest wyłącznym właścicielem gruntów, które otrzymał od swoich rodziców nie stoi na przeszkodzie temu, aby skarżąca była posiadaczką owych gruntów, a tym samym spełniła przesłankę uzasadniającą przyznanie płatności zwierzęcej także w zakresie trwałych użytków zielonych będących własnością jej męża.

Sąd wskazał również, że interpretacja § 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r. dokonana w ramach postępowania pozostaje w sprzeczności z przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezppośredniego, z prawem wspólnotowym i z wykładnią językową. Przepis ten mówiąc o własności odnosi się bowiem jedynie do rolnika, od którego nastąpiło nabycie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, nie precyzuje natomiast, że chodzi o nabycie tytułu własności do owych gruntów, nie wkracza więc w uregulowaną przepisami ww. ustawy i prawa wspólnotowego kwestię przesłanek nabycia uprawnień do płatności obszarowych.

Skargę kasacyjną od wskazanego wyroku złożył organ, wnosząc o jego uchylenie w całości i rozpoznanie skargi przez Naczelny Sąd Administracyjny ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA, zarzucając naruszenie:

1. prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 10 ust. 3 i 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r. w związku z art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego poprzez przyjęcie, że w odniesieniu do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2008 r. lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2007 r., stosuje się kryterium posiadania tychże gruntów rolnych, a nie kryterium nabycia ich własności do majątku osobistego wnioskodawcy (producenta rolnego) lub do małżeńskiego majątku wspólnego;

2. prawa materialnego poprzez niewłaściwe jego zastosowanie poprzez pominięcie zastosowania § 6 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r. i na tej podstawie przyjęcie przez Sąd, że w odniesieniu do nabycia wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2008 r. lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2007 r., przez małżonka producenta rolnego do jego majątku osobistego, zastosowanie ma art. 10 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 2009 r.;

3. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej p.p.s.a.) poprzez brak szczegółowego wyjaśnienia przyjętej przez Sąd interpretacji powołanych w pkt 1 i 2 niniejszej skargi przepisów, które to wady postępowania Sądu w konsekwencji doprowadziły do wydania błędnego rozstrzygnięcia, stąd też naruszenia przez Sąd ww. przepisów postępowania stanowi okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ przedstawił argumenty mające wspierać podniesione zarzuty.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniesiona skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy zauważyć, że płatność, o którą ubiegała się M. L. (skarżąca przed Sądem I instancji) należy do uzupełniającej płatności obszarowej, przewidzianej w art. 132 rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniającego rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (zwanego dalej rozporządzeniem nr 73/2009).

Na ten sam przepis rozporządzenia nr 73/2009 powołał się także organ wnoszący skargę kasacyjną, wskazując, że "na wdrożenie systemu krajowych płatności uzupełniających pozwala art. 132 rozporządzenia..." oraz stwierdzając, że "same zaś płatności uzupełniające tworzą odrębny system płatności finansowanych z budżetu krajowego, inne są również przesłanki nabycia prawa do przyznania takich płatności, które są zawarte w przepisach krajowych".

Wychodząc z przyjętego założenia, że płatności uzupełniające tworzą "odrębny system" płatności, oraz że przesłanki nabycia prawa do przyznania takich płatności są "zawarte w przepisach krajowych", kasator – zawężając swoje rozważania i argumenty tylko i wyłącznie do analizy przepisów ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. – stwierdził, że "...w treści zaskarżonej decyzji zasadnie organ powołał się na art. 36 § 1 i 2 Ustawy... Kodeks rodzinny i opiekuńczy" (odnoszące się, najogólniej rzecz ujmując, do zarządu majątkiem wspólnym), konkludując, że "...strona byłaby uprawniona do przyznania płatności zwierzęcych jedynie w sytuacji nabycia własności (współwłasności)" (vide str. 7 skargi kasacyjnej).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przyjęte przez kasatora założenie oraz jego konkluzja, że strona byłaby uprawniona do przyznania płatności zwierzęcych jedynie w sytuacji nabycia własności (współwłasności) gospodarstwa, są całkowicie chybione, przede wszystkim dlatego, że są one oderwane od uregulowań zawartych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, na podstawie której wydane zostało przedmiotowe rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., jak również od wskazanych w tej ustawie przepisów unijnych, w tym powołanego wyżej rozporządzenia nr 73/2009.

Przy wyjaśnianiu treści przepisów przedmiotowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. regulujących uprawnienia do płatności uzupełniającej (w tym także spornego § 10 ust. 3) – stosując metody wykładni systemowej oraz celowościowej co najmniej równorzędnie z wykładnią językową – nie można bowiem pomijać treści przepisów zawartych w ustawie o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, a zwłaszcza powołanych w tej ustawie przepisów ww. rozporządzenia nr 73/2009, zawierających definicje takich określeń (pojęć) jak "rolnik", "działalność rolnicza", czy też "gospodarstwo rolne", które powinny być jednolicie wykładane (rozumiane) we wszystkich krajowych przepisach wykonawczych, odnoszących się do płatności uzupełniających, a zatem również na gruncie przedmiotowego rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r.

Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r. wydane zostało na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a oraz art. 24c ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Art. 17 ust. 1 pkt 2 lit. a tej ustawy stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa określi w drodze rozporządzenia "rodzaje roślin, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 2 i 3, uwzględniając wykaz systemów wsparcia określony w załączniku I do rozporządzenia nr 73/2009, założenia Wspólnej Polityki Rolnej oraz biorąc pod uwagę, że uprawy roślin, do których przysługują płatności uzupełniające, powinny być prowadzone zgodnie z przepisami Unii Europejskiej dotyczącymi udzielania wsparcia do tych upraw". Stosownie do art. 17 ust. 3 ustawy, "wydając rozporządzenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, minister właściwy do spraw rolnictwa może uzależnić objęcie danego rodzaju roślin płatnościami uzupełniającymi od liczby zwierząt danego gatunku posiadanych przez rolnika w danym okresie lub w danym dniu, lub od przyznania rolnikowi określonej płatności obszarowej w danym okresie lub do danej powierzchni gruntów rolnych".

Zgodnie z art. 1 pkt 2 ww. ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, ustawa ta określa "zasady i tryb: przyznawania" rolnikom m.in. "płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej..."(lit. a) i "wypłaty rolnikom płatności bezpośredniej, płatności uzupełniającej... oraz wsparcia specjalnego - w zakresie nieokreślonym w przepisach Unii Europejskiej, o których mowa w pkt 1, lub przewidzianym w tych przepisach do określenia przez państwo członkowskie Unii Europejskiej" (lit. c).

Trzeba przy tym przypomnieć, że zgodnie z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP "rozporządzenia są wydawane...., na podstawie szczegółowego upoważnienia zawartego w ustawie i w celu jej wykonania". Ów wykonawczy wobec ustawy charakter rozporządzeń powoduje, że zawarte w nich przepisy nie mogą być interpretowane w całkowitym oderwaniu od przepisów ustawy – jak to uczynił wnoszący skargę kasacyjną organ – i nie mogą być też pomijane określone w tejże ustawie "zasady" i "tryb" zarówno "przyznawania", jak i "wypłaty" rolnikom m.in. "...płatności uzupełniającej...".

Prawidłowo zatem Sąd I instancji powołał się na treść art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, który stanowi, że rolnikowi przysługuje jednolita płatność obszarowa do będącej w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, powierzchni gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, kwalifikujących się do objęcia tą płatnością zgodnie z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Nr 73/2009, jeżeli:

1) posiada w tym dniu działki rolne o łącznej powierzchni nie mniejszej niż określona dla Rzeczypospolitej Polskiej w załączniku nr VII do rozporządzenia Nr 1121/2009, z tym że w przypadku zagajników o krótkiej rotacji działka rolna powinna obejmować jednolitą gatunkowo uprawę o powierzchni co najmniej 0,1 ha;

2) wszystkie grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

2a) przestrzega wymogów przez cały rok kalendarzowy, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności;

3) został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Rolnikowi, który w danym roku spełnia warunki do przyznania jednolitej płatności obszarowej przysługują, na mocy art. 7 ust. 2 ustawy, płatności uzupełniające do powierzchni upraw roślin przeznaczonych na paszę, uprawianych na trwałych użytkach zielonych, oraz płatność do innych roślin i do powierzchni gruntów ornych, na których nie jest prowadzona uprawa roślin (uzupełniająca płatność podstawowa), do których została przyznana jednolita płatność obszarowa.

Prawidłowo też Sąd I instancji zauważył, że konkretyzacja warunków przyznania płatności następuje w przepisie § 6 rozporządzenia. Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia, płatność zwierzęca w danym roku kalendarzowym przysługuje, jeżeli:

1) rolnik lub jego małżonek w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 marca 2006 roku był posiadaczem bydła lub owiec, lub kóz, lub koni, co potwierdza wpis lub zgłoszenie tych zwierząt do rejestru zwierząt gospodarskich oznakowanych lub do rejestru koniowatych, o których mowa w przepisach o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt, także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim w tym okresie;

2) na podstawie wniosku o przyznanie płatności do gruntów rolnych, złożonego w 2006 roku, rolnikowi lub jego małżonkowi przyznano płatność uzupełniającą do powierzchni trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych, lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, jeżeli we wniosku złożonym w 2006 r. o przyznanie tej płatności rolnik wskazał taki rodzaj mieszanki – także w przypadku gdy osoby te nie pozostawały w związku małżeńskim.

Stosownie do § 6 ust. 2 płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna ustalona dla danego rolnika, zwana dalej "powierzchnią maksymalną", którą stanowi najmniejsza z następujących powierzchni:

1) powierzchnia ustalona jako iloraz liczby zwierząt, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 1, przeliczonych na duże jednostki przeliczeniowe (DJP), i współczynnika 0,3;

2) powierzchnia trwałych użytków zielonych lub upraw traw przeznaczonych na paszę uprawianych na gruntach ornych lub mieszanek roślin motylkowatych drobnonasiennych z trawami, do której została przyznana płatność określona w § 6 ust. 1 pkt 2.

Przewidziana w § 6 rozporządzenia zasada przyznawania płatności zostaje "osłabiona" – jak to określił sam kasator – szeregiem "wyjątków opisanych w przepisach § 7, 8 i 10" rozporządzenia, które "dotyczą sytuacji, kiedy producent rolny nie spełnia warunków opisanych w § 6, lecz spełnia inne wskazane w tych przepisach" (vide str. 5 skargi kasacyjnej).

Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy niniejszej ma treść § 10 ust. 3 rozporządzenia. Przepis ten stanowi, iż "w przypadku nabycia przez rolnika, który w danym roku spełnia warunki do przyznania płatności zwierzęcej, wszystkich gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego będących własnością rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą na podstawie rozporządzenia lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2008 roku, lub rozporządzenia z dnia [...] marca 2007 roku, płatność zwierzęca przysługuje do powierzchni trwałych użytków zielonych zadeklarowanych we wniosku o przyznanie jednolitej płatności obszarowej na dany rok, nie większej jednak niż powierzchnia maksymalna, którą stanowi suma:

1) maksymalnej powierzchni ustalonej dla zbywcy na podstawie rozporządzenia według stanu faktycznego ustalonego na podstawie ostatniego wniosku o przyznanie płatności zwierzęcej złożonego przez tego zbywcę oraz

2) maksymalnej powierzchni ustalonej dla nabywcy na podstawie rozporządzenia.

Jak wynika z argumentacji wnoszącego skargę kasacyjną organu – prezentowanej zarówno przed Sądem I instancji, jak i w skardze kasacyjnej – podstawą do przyznania płatności zwierzęcej w pomniejszonej wysokości, a zatem pominięcia części zgłoszonych przez skarżącą do przyznania tej płatności gruntów, była okoliczność, iż grunty te stanowią część odrębnego majątku męża skarżącej. Zdaniem bowiem organu, przepis § 10 ust. 3 rozporządzenia wymaga do przyznania płatności zwierzęcej, aby wnioskodawca był właścicielem (współwłaścicielem) gruntów.

Naczelny Sąd Administracyjny nie podziela prezentowanego przez organ poglądu, a w szczególności nie podziela mającej wspierać ów pogląd argumentacji, opartej wyłącznie na przepisach tego rozporządzenia oraz przepisach Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (art. 36 § 1 i 2 i art. 341), odnoszących się do zarządu majątkiem wspólnym.

Jak już bowiem wyżej wskazano, wykładnia przepisów ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., w tym także spornego § 10 ust. 3, nie może być dokonywana z całkowitym pominięciem - jak to uczynił wnoszący skargę kasacyjną organ - przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, nie tylko stanowiącej podstawę prawną do wydania przez Ministra RiRW tego rozporządzenia, ale przede wszystkim określającej "zasady" m.in. przyznawania rolnikom płatności uzupełniającej (art. 1 pkt 2 lit. a. ustawy) oraz definiującej (głównie poprzez odesłanie do przepisów rozporządzenia nr 73/2009) używane w tej ustawie określenia (pojęcia), takie jak np. "rolnik", czy też "gospodarstwo rolne".

I tak, zgodnie z art. 2 pkt 14 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (w brzmieniu obowiązującym od 15 marca 2010 r. - Dz.U. z 2010 r. Nr 36, poz.197) ,określenie "rolnik" oznacza "rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009", czyli "osobę fizyczną lub prawną lub grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty, określonym w art. 299 Traktatu, oraz która prowadzi działalność rolniczą". Z kolei zgodnie z art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009 "działalność rolnicza" oznacza "produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych, włączając w to zbiory, dojenie, chów zwierząt oraz utrzymywanie zwierząt do celów gospodarskich, lub utrzymywanie gruntów w dobrej kulturze rolnej zgodnej z ochroną środowiska, zgodnie z art. 6". Natomiast zgodnie z art. 2 pkt 2 ww. ustawy o płatnościach, określenie "gospodarstwo rolne" oznacza "gospodarstwo w rozumieniu art. 2 lit. b rozporządzenia nr 73/2009, znajdujące się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej"; czyli "wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego".

Odnosząc owe definicje do treści przepisu § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., oraz do okoliczności faktycznych przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że istotne jest to, że "rolnikiem" w rozumieniu cytowanych wyżej przepisów jest osoba fizyczna lub grupa osób, bez względu na jej status prawny, która "prowadzi działalność rolniczą", zaś "gospodarstwem rolnym" są wszystkie jednostki produkcyjne "zarządzane" przez tegoż rolnika, znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego.

Nie ulega więc wątpliwości, że w świetle powołanych wyżej przepisów ustawy o płatnościach w ramach systemu wsparcia bezpośredniego oraz wskazanych w tej ustawie przepisów unijnych, a zwłaszcza rozporządzenia nr 73/2009, nie ma żadnego znaczenia to, że właścicielem – nabywcą gospodarstwa rolnego rolnika, któremu co najmniej raz przyznano płatność zwierzęcą – był małżonek M. L., zaś tworzące to gospodarstwo grunty rolne weszły w skład jego majątku odrębnego.

Należy przy tym nadmienić, że Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w Ł. w skarżonej przed Sądem I instancji decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r. powołał się na zapis § 10 Aktu notarialnego z [...] listopada 2008 r. ("Umowy darowizn /za rentę strukturalną/"), w którym rodzice A. L. (męża M. L.) oświadczyli, że opisaną w tym akcie nieruchomość rolną "darują do majątku osobistego synowi swojemu..., który oświadcza niniejszą darowiznę przyjmuję będąc żonatym" (vide str. 4 decyzji z dnia [...] grudnia 2010 r.). Pominął jednocześnie treść zawartego w § 15 tegoż Aktu oświadczenia A. L., że "nabywana nieruchomość powiększy gospodarstwo rolne, które prowadzi wraz z żoną...".

Trzeba również przypomnieć (o czym wspomniał też Sąd I instancji), że M. L. zwracała uwagę, iż "W akcie notarialnym napisano, że przekazanie gruntów następuje na "powiększenie" gospodarstwa", jak również że "Na tej podstawie pracownicy podczas próby uzyskania przez męża numeru identyfikacyjnego gospodarstwa przyjęli, że gospodarstwo skarżącej wchłonęło gospodarstwo męża..." (vide str. 4, u góry, uzasadnienia zaskarżonego wyroku).

Okoliczności te zostały przez orzekające w tej sprawie organy zignorowane, przez co skupiły się one wyłącznie na – nieistotnych w rozstrzygnięciu przedmiotowej sprawy – kwestiach nabycia własności nieruchomości do majątku osobistego męża skarżącej i zarządu majątkiem wspólnym, nie rozważając nawet kwestii posiadania, jak również nie badając, czy nieruchomości te weszły w skład "gospodarstwa rolnego", w rozumieniu powołanych wyżej przepisów i czy było ono "zarządzane" przez skarżącą.

Z przedstawionych wyżej powodów Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił konkluzję Sądu I instancji, że "jedyną przesłanką, która winna być przedmiotem zainteresowania organów jest posiadanie gruntów rolnych przez skarżącą. Okoliczność, iż mąż skarżącej jest wyłącznym właścicielem gruntów, które otrzymał od swoich rodziców, nie stoi na przeszkodzie temu aby skarżąca była posiadaczką owych gruntów, a tym samym spełniła przesłankę uzasadniającą przyznanie płatności zwierzęcej także w zakresie trwałych użytków zielonych będących własnością jej męża". Podzielił również stanowisko Sądu I instancji co do tego, że interpretacja przepisu § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2009 r., dokonana w ramach przedmiotowego postępowania przez organy administracji, pozostaje nie tylko w sprzeczności z przepisami ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego i z prawem unijnym, ale także kłóci się z wykładnią językową. Przepis ten, mówiąc o własności, odnosi się bowiem jedynie do rolnika, od którego nastąpiło nabycie gruntów rolnych wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Nie precyzuje natomiast, że chodzi tutaj o nabycie tytułu własności do owych gruntów.

W świetle powyższego, podniesione w pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego, należało uznać za całkowicie nieuzasadnione.

Równie nieuzasadniony, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest także podniesiony w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez – jak to ujęto w skardze kasacyjnej – "brak szczegółowego wyjaśnienia przyjętej przez Sąd interpretacji powołanych w pkt 1 i 2 skargi przepisów, które to wady postępowania Sądu w konsekwencji doprowadziły do wydania błędnego rozstrzygnięcia, stąd też naruszenia przez Sąd ww. przepisów postępowania stanowi okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy". Odnosząc się do tego zarzutu, w pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi, iż "uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania". A zatem, przepis ten określa elementy konstrukcyjne uzasadnienia wyroku i może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów w nim wymienionych. Ponadto, należy zauważyć, że dla skuteczności zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. konieczne jest także wykazanie, że jego naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że uzasadnienie kontrolowanego wyroku odpowiada wymogom z art. 141 § 4 p.p.s.a., tzn. zawiera wszystkie wymienione w tym przepisie elementy, w tym także "wskazania" dla organu co do dalszego postępowania (mimo że nie wyartykułowane wprost i nie poprzedzone stosowną "formułą"), z których jasno wynika, że rozpoznając wniosek skarżącej organ powinien skupić się na kwestii "posiadania" i oprzeć się na dokonanej przez Sąd wykładni § 10 ust. 3 ww. rozporządzenia z dnia 9 marca 2009 r. Należy też podkreślić, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać stanowiska sądu dotyczącego wykładni bądź zastosowania prawa materialnego (tak np. wyrok NSA z 5 lipca 2011 r., sygn. akt . I OSK 1266/10; LEX nr 1082608), a tego właśnie dotyczy istota sformułowanego w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej zarzutu.

Z tych wszystkich względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że rozpoznawana skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego też, stosownie do art. 184 p.p.s.a., orzekł o jej oddaleniu.