Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1561/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2021-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3, art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. w zw. z  art. 246 i art. 247 ust. 2 , art. 256 ust. 1  , art. 120 ust. 1 i 2  , art. 129 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1410
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art.107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 98
journal: Dz.U. 2018 poz 1360
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - tekst jedn.
article: art. 1 § 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 § 1 oraz art. 134 § 1 , art. 133 § 1 , art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Urszula Wilk (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. (...)GmbH z siedzibą w (...) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 marca 2018 r. sygn. akt VI SA/Wa 2080/17 w sprawie ze skargi A. (...). GmbH z siedzibą w (...) na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia (...) maja 2017 r. nr (...) w przedmiocie oddalenia sprzeciwu wobec udzielenia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 28 marca 2018 r. sygn., VI SA/Wa 2080/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. (...)GmbH z siedzibą w (...)na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z 11 maja 2017 r. nr (...)w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy, uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził na rzecz skarżącej kwotę 2 217 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Wyrok ten wydano w następującym stanie sprawy:

A. (...)GmbH z siedzibą w (...) wniosła sprzeciw wobec decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na słowny znak towarowy ESSENTIAVIT o numerze (...)na rzecz Q (...)GmbH & Co.KG, (...)z pierwszeństwem od 16 lipca 2010 r.

Wnosząca sprzeciw podniosła, że prawo ochronne zostało udzielone z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2013 r. poz. 1410 ze zm., dalej: p.w.p.). Wskazała, że jest uprawniona do znaków towarowych ESSENTIALE o numerach (...)znak słowny) i (...) (znak słowno-graficzny), które mają renomowany charakter i są używane do oznaczania leków o nazwach Essentiale Forte i Essentiale MAX.

Uprawniony uznał sprzeciw za bezzasadny.

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej decyzją z 11 maja 2016 r. znak: (...), na podstawie art. 246 i art. 247 ust. 2 w związku z art. 132 ust. 2 pkt 2 i art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 p.w.p. oddalił sprzeciw.

Organ stwierdził brak podstaw do unieważnienia prawa ochronnego w oparciu o art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. Zdaniem organu, w związku z tym, że porównywane znaki towarowe różnią się od siebie w stopniu wystarczającym i są stosunkowo słabo dystynktywne, nie istnieje ryzyko wprowadzenia odbiorców w błąd, które obejmuje ryzyko skojarzenia spornego znaku towarowego ze znakami przeciwstawionymi, tym bardziej, że w rozpatrywanej sprawie występują dobrze poinformowani i uważni odbiorcy.

Uznając za bezzasadny zarzut udzielania spornego prawa ochronnego z naruszeniem art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Urząd Patentowy RP wskazał, że naruszenia, o których mowa w tym przepisie, stanowią konsekwencję stopnia podobieństwa między renomowanym znakiem towarowym a późniejszym znakiem towarowym, w wyniku którego dany krąg odbiorców kojarzy ze sobą oceniane znaki, tzn. stwierdza, że występuje między nimi związek nie myląc ich jednak. Dodał, że w świetle ugruntowanego orzecznictwa strona musi wskazać dowody potwierdzające renomę na terytorium Polski, przy czym renoma ta musi istnieć przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego.

Organ wskazał, że w orzecznictwie wspólnotowym za podstawową przesłankę uznania znaku towarowego za renomowany uznaje się znajomość znaku przez znaczącą część klientów. Organ przeprowadził ocenę dowodów przedstawionych przez wnoszącego sprzeciw i stwierdził, że materiał ten nie dowodzi istnienia renomy znaków Essentiale. Wskazał, że przedłożone materiały dowodzą obecności leku Essentiale Forte na polskim rynku co najmniej od 2008 r. oraz, że lek o tej nazwie jest znany polskim odbiorcom i polecany przez lekarzy i farmaceutów. Jednakże nie wynika z nich aby wskutek używania i promowania znaki Essentiale nabyły status znaków renomowanych. Urząd Patentowy RP wskazywał też, że z żadnych materiałów nie wynika stopień jakości towarów oznaczonych znakiem Essentiale Forte.

Organ wyjaśnił następnie, że niezależnie od ustalenia stopnia znajomości znaku, renomowany znak towarowy musi charakteryzować się także innymi przymiotami. Renoma znaku wiąże się bowiem z ustaloną wśród zróżnicowanej klienteli opinią o cechach towaru tak oznaczonego. Renoma nie jest więc prostą konsekwencją rozpowszechnienia znaku. Jest utrwalonym w świadomości kupujących wyobrażeniem o walorach towaru. Oczekiwaniach i niezawodnie spełnianych cechach. Renoma jest wypracowywana przez uprawnionego do znaku przez dbałość o poziom towarów, zapobiegliwość o utrwalenie znaku na rynku, np. przez długotrwałą lub intensywną reklamę. Suma wskazanych elementów decyduje o tym, że znak renomowany to taki, który nabywa i w pełni realizuje "czystą" funkcję przyciągania klientów. Można uznać ugruntowaną renomę znaku towarowego, jeśli jakość towarów, które znak oznacza jest taka, że satysfakcjonuje klientów i przypomina im korzystnie markę jako znak odróżniający, a dodatkowo jego znajomość jest tego rodzaju, że klienci z łatwością zauważą go i łączą z towarem oznaczonym przez uprawnionego nawet wówczas, gdy znak ten oznacza produkty nowowprowadzone na rynek, niekonkurencyjne wobec poprzednio nim oznaczonych. Renoma oznacza zatem atrakcyjną wartość reklamową oznaczenia, ogół pozytywnych wyobrażeń konsumentów o oznaczonych nim wyrobach.

Urząd Patentowy RP wskazał, że przy ocenie, czy znak jest renomowany należy zatem brać pod uwagę nie tylko stopień znajomości znaku wśród relewantnych klientów oraz zakres i intensywność reklamy towarów oznaczonych znakiem, ale także jakość tych towarów, wartość znaku oraz fakt czy osoby trzecie używają taki znak towarowy a jeżeli tak to w jakim zakresie. O renomie znaku towarowego świadczą także opinie ekspertów, przyznane nagrody i certyfikaty dotyczące towarów oznaczanych znakiem, prezentowanie towarów na targach mających na celu promocję towarów.

Organ podniósł, że samo wykazanie udziału w rynku w badanym okresie to za mało aby można było przyznać renomę oznaczeniu i stwierdził, że w sprawie nie wykazano renomy znaków przeciwstawionych ani pozostałych przesłanek koniecznych do zastosowania art.132 ust.2 pkt 3 p.w.p.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) oraz art. 200, w zw. z art. 205 § 2 i art. 209 tej ustawy.

W ocenie Sądu pierwszej instancji, Urząd Patentowy RP w wadliwy sposób dokonał analizy podobieństwa porównywanych znaków towarowych, co w konsekwencji nie pozwala stwierdzić, czy organ prawidłowo ocenił brak występowania przesłanki ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd (art.132 ust.2 pkt 2 p.w.p.).

Zdaniem Sądu podnoszona przez wnoszącego sprzeciw, długotrwała obecność na rynku towarów opatrywanych przeciwstawionymi znakami towarowymi i wielkość sprzedaży, mogą mieć znaczenie dla kojarzenia porównywanych znaków w takim stopniu, który może wprowadzić odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych tymi znakami.

Sąd pierwszej instancji stwierdził, że organ na skutek braku wnikliwej analizy podobieństwa porównywanych znaków towarowych w warstwie wizualnej oraz budzącej wątpliwości analizy podobieństwa porównywanych znaków w warstwie znaczeniowej, naruszył przepisy postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ został wobec tego zobowiązany do ponownej analizy podobieństwa porównywanych znaków towarowych w warstwie wizualnej i znaczeniowej oraz ponownej analizy ryzyka wprowadzenia odbiorców w błąd co do pochodzenia towarów oznaczonych porównywanymi znakami towarowymi.

Sąd zgodził się natomiast z organem, że wnoszący sprzeciw nie wykazał, aby należące do niego przeciwstawione znaki towarowe, były renomowanymi znakami towarowymi w rozumieniu art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. zatem przepis ten nie miał zastosowania w sprawie.

Sąd pierwszej instancji wskazał, że w doktrynie oraz orzecznictwie istnieje niejednolitość w zakresie zdefiniowania renomowanego znaku towarowego, dotycząca tego, czy o renomie znaku towarowego przesądzają aspekty ilościowe, czy też jakościowe.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odwołał się do poglądów doktryny wskazując, że znak renomowany jest oznaczeniem, które w odróżnieniu od znaków zwykłych pełniących tylko funkcje wskazywania pochodzenia towaru realizuje funkcję przyciągania konsumentów towarów oznaczanych takim znakiem. Atrakcyjność takiego znaku towarowego wiąże się z ustaloną wśród odbiorców bardzo dobrą opinią o cechach towaru opatrzonego tym znakiem. Renoma jest więc utrwalonym w świadomości konsumentów wyobrażeniem o wyjątkowych walorach towaru, oczekiwanych i niezawodnie spełnianych pożądane cechach (por. U. Promińska: "Prawo do znaku towarowego a wolność konkurencji", Państwo i Prawo Nr 2 z 1998 r., str. 46).

Sąd pierwszej instancji przywołał też orzecznictwo wspólnotowe, które za podstawową przesłankę uznania znaku towarowego za renomowany uznaje znajomość znaku przez znaczącą część klientów ( wyrok ETS z 14 września 1999 r. w sprawie General Motors, C-375/97 oraz wyroki SPI z 13 grudnia 2004r. w sprawie El Corte Ingles, T-8/03 i z 25 maja 2005 r. w sprawie SPA Finders, T-67/04).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zgodził się ze stanowiskiem Urzędu Patentowego RP, że o renomie znaku towarowego przesądzają nie tylko aspekty ilościowe ale również jakościowe. Organ stwierdził, że niezależnie od ustalenia stopnia znajomości znaku, renomowany znak towarowy musi charakteryzować się także innymi przymiotami. Renoma znaku wiąże się bowiem z ustaloną wśród zróżnicowanej klienteli opinią o cechach towaru tak oznaczonego. Renoma nie jest więc, prostą konsekwencją rozpowszechnienia znaku. Jest utrwalonym w świadomości kupujących wyobrażeniem o walorach towaru, oczekiwanych i niezawodnie spełnianych cechach. Renoma jest wypracowywana przez uprawnionego do znaku przez dbałość o poziom towarów, zapobiegliwość o utrwalanie znaku na rynku, np. przez długotrwałą lub intensywną reklamę.

Sąd pierwszej instancji zgodził się z ustaleniem organu, że materiały przedstawione przez wnoszącego sprzeciw nie świadczą o istnieniu renomy przeciwstawionych znaków towarowych.

Zdaniem Sądu, nie wszystkie stwierdzenia organu dotyczące materiału dowodowego były prawidłowe. Nie były to jednak nieprawidłowości, które przesądziłyby o całkowicie błędnej, całościowej ocenie materiału dowodowego. WSA przyjął, że wniosek Urzędu Patentowego RP o braku renomy tych znaków jest prawidłowy, bowiem w świetle całościowej oceny materiału dowodowego skarżący nie wykazał renomy przeciwstawionych znaków w sposób nie budzący wątpliwości. Wobec tego Sąd stanął na stanowisku, że Urząd Patentowy RP dokonując analizy zgodności udzielenia prawa ochronnego na sporny znak towarowy z art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., nie naruszył przepisów postępowania, w szczególności art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w sposób, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła A. Nattermann & Cie GmbH z siedzibą w Kolonii zaskarżając go w całości i wnosząc o jego uchylenie lub zmianę w zakresie wykładni art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. lub - w przypadku gdyby Sąd uznał, że zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu - o wydanie rozstrzygnięcia w trybie art. 184 p.p.s.a. i przedstawienie prawidłowego uzasadnienia w zakresie tak wykładni art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. jak i sposobu oceny materiału dowodowego. Skarżąca kasacyjnie wniosła o wyznaczenie rozprawy w celu rozpoznania sprawy.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Na podstawie art 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1. art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego wadliwą wykładnię, sprzeczną z wykładnią art. 4 (3) DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana), polegającą na uznaniu, że dla ustalenia renomowanego charakteru znaku towarowego niezbędne jest wykazanie jego jakości;

2. art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie polegające na braku jego zastosowania w stanie sprawy.

II. Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania w sposób mogący mieć istotny wpływ na końcowy wynik sprawy w postaci prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przez organ, a mianowicie:

1. art. 145 § 1 ust. 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art.77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak jego zastosowania w sytuacji naruszenia przez Urząd Patentowy RP art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na brak prawidłowej oceny materiału dowodowego w odniesieniu tak do poszczególnych dowodów jak i dokonania całościowej w kontekście ich wzajemnie uzupełniającego się charakteru;

2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez:

a. nieprawidłowe uzasadnienie wyroku polegające na tym, iż Sąd przyjął i przedstawił wadliwą wykładnię art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p., (która w przypadku uprawomocnienia się wyroku Sądu pierwszej instancji stanowiłaby ocenę prawną wiążącą organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy), podzielając nieprawidłowy pogląd Urzędu, że o renomie znaku towarowego przesądzają nie tylko aspekty ilościowe ale również jakościowe, co skutkowało błędnym przyjęciem, że złożony materiał dowodowy nie potwierdzał renomowanego charakteru znaku;

b. nieprawidłowe uzasadnienie wyroku polegające na braku wyjaśnienia dlaczego poszczególne dowody, tak osobno jak i w całości nie stanowią wystarczającego potwierdzenia istnienia renomy znaku towarowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty na poparcie przytoczonych zarzutów. Skarżąca kasacyjnie podnosiła, że wadliwość wykładni art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. polegała na nieprawidłowym uznaniu przez Sąd pierwszej instancji, że o renomie znaku towarowego przesądzają nie tylko aspekty ilościowe, ale także jakościowe. Wskazywała na orzecznictwo wspólnotowe i krajowe zgodnie, z którym o renomie znaku towarowego decydują takie elementy jak udział w rynku, intensywność używania, zasięg terytorialny i czasowy używania znaku, koszty poniesione na reklamę i promocję, zatem kryteria o charakterze ilościowym.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania Q (...)GmbH & (...)wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzyosobowym, na podstawie zarządzenia Przewodniczącej Wydziału II Izby Gospodarczej NSA z 5 maja 2021 r. o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne, w oparciu o art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (tekst jedn. Dz.U. z 2020 r. poz. 1842). Sąd w obecnym składzie podzielił stanowisko przedstawione w uzasadnieniu uchwał składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r. sygn. II OPS 6/19 i II OPS 1/20 oraz z 22 lutego 2021 r. sygn. I OPS 1/20 (te oraz pozostałe powołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl ), zgodnie z którym powyższy przepis należy traktować jako "szczególny" w rozumieniu art. 10 i art. 90 § 1 p.p.s.a. Prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m. in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m. in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19, a w obecnym stanie faktycznym istnieją takie okoliczności, które w zarządzonym stanie pandemii, w pełni nakazują uwzględnianie rozwiązań powyższej ustawy w praktyce działania organów wymiaru sprawiedliwości.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny przy rozpoznaniu sprawy związany był granicami skargi kasacyjnej. Granice te wyznaczone są wskazanymi w niej podstawami, którymi może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie szczególnie należy podkreślić, że Naczelny Sąd Administracyjny bada legalność wyroku Sądu pierwszej instancji jedynie w zakresie zakwestionowanym przez autora skargi kasacyjnej, a nie rozpoznaje sprawy ponownie w jej całokształcie.

Wywiedzioną skargą kasacyjną, skarżąca zakwestionowała korzystny dla niej (co do zasady) wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym uchylono decyzję Urzędu Patentowego RP oddalającą wniesiony przez nią sprzeciw.

W pierwszej kolejności oceną Naczelnego Sądu Administracyjnego objęty został zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., uznanie jego zasadności mogłoby bowiem wykluczyć możliwość merytorycznego odniesienia się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej.

Przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje podstawowe elementy konstrukcyjne, które musi spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie wyroku sądu administracyjnego, tj. zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie, a jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania. Zatem naruszenie tego przepisu może mieć miejsce wtedy, gdy uzasadnienie nie zawiera wskazanych elementów, a także wówczas, gdy uzasadnienie nie zawiera stanowiska odnośnie do przyjętego stanu faktycznego, a także gdy zaskarżony wyrok nie poddaje się kontroli instancyjnej z powodu wadliwości sporządzonego uzasadnienia (por. uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lutego 2010 r. sygn. akt II FPS 8/09). Naruszenie to, w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. musi być na tyle ważkie, aby mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podkreślenia wymaga, że w ramach zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie jest możliwe kwestionowanie stanowiska Sądu pierwszej instancji w zakresie prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska Sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa (por. np. wyroki NSA z: 22 czerwca 2016 r., sygn. I GSK 1821/14,6 marca 2019 r., sygn. II GSK 985/17). Zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można zatem łączyć z ocenami i stanowiskiem, jakie prezentuje Sąd pierwszej instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, a to właśnie wskazano w omawianym zarzucie skargi kasacyjnej i jego uzasadnieniu.

Zawarty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wywód w sposób wystarczająco logiczny i jasny przedstawia stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w zakresie wykładni i zastosowania w rozpatrywanej sprawie art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Niezgoda strony wnoszącej skargę kasacyjną na ocenę prawną Sądu pierwszej instancji wyrażoną w wyroku nie umożliwia jego skutecznego zakwestionowania z perspektywy naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w ocenianym uzasadnieniu przedstawił przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP przy braku uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 132 ust.2 pkt 3 p.w.p. Podkreślić należy, że nie można mylić dostateczności uzasadnienia z siłą jego przekonywania i trafnością wskazanych w nim argumentów. Celem uzasadnienia jest wprawdzie przekonanie stron postępowania o trafności rozstrzygnięcia, lecz ewentualna wadliwość argumentacji, bądź prezentowanie przez stronę innego poglądu niż wskazany w uzasadnieniu, nie stanowi o naruszeniu przez Sąd art. 141 § 4 p.p.s.a., gdy uzasadnienie zawiera odniesienie się do zarzutów skargi w kwestach mających istotne znaczenie w sprawie poprzez odwołanie się do treści przepisów prawa i wyjaśnienie ich zastosowania w konkretnej sprawie. Zauważyć w związku z tym należy, że część analityczna uzasadnienia pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji, który doprowadził do stanowiska o braku zgodności z prawem zaskarżonej decyzji przy jednoczesnym uznaniu zgodności z prawem stanowiska Urzędu Patentowego RP, co do wykładni i zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. Tym samym możliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada zatem warunkom określonym w art. 141 § 4 p.p.s.a.

Pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przez błędną wykładnię, która doprowadziła do jego niewłaściwego zastosowania oraz naruszenia przepisów postępowania przez brak prawidłowej oceny materiału dowodowego. W tym stanie rzeczy w pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutu błędnej wykładni, gdyż o zakresie ustaleń faktycznych niezbędnych do rozstrzygnięcia sprawy przesądzają prawidłowo interpretowane normy prawa materialnego. Z kolei ustalenia faktyczne - dokonane zgodne z zasadami postępowania dowodowego w zakresie wynikającym z prawidłowo interpretowanych norm prawa materialnego - pozwalają na ocenę prawidłowości ich zastosowania.

Sąd pierwszej instancji zaakceptował przyjętą przez organ wykładnię art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. wskazującą, że o renomie znaku towarowego przesądzają nie tylko aspekty ilościowe ale również jakościowe stwierdzając, że niezależnie od ustalenia stopnia znajomości znaku, renomowany znak towarowy musi charakteryzować się także innymi przymiotami. Renoma znaku wiąże się bowiem z ustaloną wśród zróżnicowanej klienteli opinią o cechach towaru tak oznaczonego.

Skarżąca kasacyjnie zarzuca naruszenie art. 132 ust 2 pkt 3 p.w.p. poprzez jego wadliwą wykładnię, sprzeczną z wykładnią art. 4 (3) DYREKTYWY PARLAMENTU EUROPEJSKIEGO I RADY 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana).

Zauważyć zatem należy, że od dnia wejścia w życie Traktatu Akcesyjnego z dnia 16 kwietnia 2003 r. (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864), na mocy którego Polska stała się państwem członkowskim Unii Europejskiej, kontrola sądu administracyjnego obejmuje również zgodność rozstrzygnięć organów administracji publicznej z prawem wspólnotowym (prawem Unii Europejskiej), rozumianym jako całokształt dorobku prawnego Wspólnoty Europejskiej (acquis communautaire), w tym zasad ogólnych prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej), interpretowanych oraz stosowanych w sposób jednolity na całym obszarze Unii Europejskiej. W tej sytuacji, poczynając od 1 maja 2004 r., sąd administracyjny, dokonując analizy legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia, zobowiązany jest uwzględnić fakt, iż w systemie prawa stanowionego z pojęciem prawa należy wiązać nie tylko przepisy stanowione w ramach krajowego systemu prawa przez uprawnione polskie organy władzy, ale również przepisy przyjęte przez instytucje Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 2 Aktu dotyczącego warunków przystąpienia, będącego integralną częścią wspomnianego wyżej Traktatu Akcesyjnego podpisanego w dniu 16 kwietnia 2003 r. w Atenach, państwo członkowskie jest związane po pierwsze - postanowieniami traktatów założycielskich (pierwotnym prawem wspólnotowym), po drugie - aktami przyjętymi przez instytucje Unii Europejskiej (wtórnym prawem wspólnotowym), zaś po trzecie - wykładnią i stosowaniem prawa wspólnotowego wynikającą z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Nie ulega wątpliwości, że zarówno wojewódzkie sądy administracyjne, jak i Naczelny Sąd Administracyjny, będące sądami wspólnotowymi, jako sądy krajowe państwa członkowskiego są związane wykładnią prawa wspólnotowego (prawa Unii Europejskiej) wynikającą z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE), wydanego w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa wspólnotowego we wszystkich państwach członkowskich.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Urzędu Patentowego RP, zobowiązany był wziąć pod uwagę również jej zgodności z przepisami europejskimi, w tym przede wszystkim regulacjami zawartymi w Dyrektywie Parlamentu Europejskiego i Rady 2008/95/WE z dnia 22 października 2008 r. mającej na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (wersja skodyfikowana) (Dz.U.UE.L. z 8 listopada 2008 r., 299.25) obecnie zastąpionej przez Dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/2436 z dnia 16 grudnia 2015 r. mającą na celu zbliżenie ustawodawstw państw członkowskich odnoszących się do znaków towarowych (Dz.U.UE.L. z 23 grudnia 2015 r., 336.1). Akty te, nota bene, konsekwentnie implementowane są do systemu prawa krajowego – ustawy Prawo własności przemysłowej.

Pojęcie renomy znaku towarowego nie zostało zdefiniowane zarówno na gruncie przywołanych wyżej Dyrektyw Parlamentu Europejskiego i Rady jak i w ustawie Prawo własności przemysłowej. Sąd pierwszej instancji słusznie zauważył, że w starszych poglądach doktryny i orzecznictwie pojawiała się pewna niejednolitość w zakresie znaczenia tego pojęcia związana także z różnicami terminologicznymi.

Sąd zaakceptował jednak dokonaną przez Urząd Patentowy RP wykładnię i opartą o nią odmowę zastosowania art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p., odwołującą się do aspektów jakościowych. Stanowisko to nie jest prawidłowe.

Orzecznictwo wspólnotowe, a także odwołująca się do niego judykatura krajowa już od dłuższego czasu wskazują, że głównym kryterium branym pod uwagę przy ocenie, czy mamy do czynienia ze znakiem renomowanym, jest stopień jego znajomości (rozpoznawalności) wśród właściwego kręgu odbiorców (kryterium ilościowe). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów unijnych, aby uznać wcześniejszy znak towarowy za renomowany powinien on "być znany wśród znacznej grupy odbiorców, do których skierowane są towary lub usługi oznaczone tym znakiem" (por. wyrok TSUE z 14 września 1999 r., C-375/97 General Motors; podobne stanowisko prezentowane było również w wyrokach TSUE z 13 grudnia 2004 r., T-8/03, El Corte Ingles, EMILIO PUCCI, z 25 maja 2005 r., T-67/04, Spa-Finders, z 27 listopada 2008 r., C-252/07 Intel, z 6 października 2009 r. C-301/07 Pago; orzeczenia dostępne pod adresem: https://curia.europa.eu).

Stanowisko to znajduje potwierdzenie także w aktualnych poglądach doktryny. Urszula Promińska (w: Ewa Nowińska, Urszula Promińska, Krystyna Szczepanowska-Kozłowska, Prawa własności przemysłowej Przedmiot treść i naruszenie, Wolters Kluwer, Warszawa 2021 r.) wskazuje, że "definicja znaku renomowanego oparta wyłącznie na kryterium znajomości znaku w kręgu relewantnej klienteli, przyjęta przez Trybunał i niejednokrotnie później potwierdzona jest wiążąca" (podobnie - Krystyna Szczepanowska Kozłowska w: Prawo Własności Przemysłowej Tom 3 pod redakcją profesor Ewy Nowińskiej, profesor Krystyny Szczepanowskiej-Kozłowskiej, C.H. Beck, Warszawa 2015 r.).

TSUE nie określał, jaki odsetek właściwego kręgu odbiorców powinien być uznany za adekwatny do przyjęcia renomy znaku towarowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oczywiste jest, że ocena renomy znaku towarowego, zawsze dokonywana być musi ad casum z uwzględnieniem wszystkich istotnych okoliczności sprawy, w tym dodatkowych kryteriów stanowiących o pozycji znaku na rynku (por. wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., sygn. II GSK 2628/14).

TSUE wskazywał zatem, że przy ocenie renomy wcześniejszego znaku towarowego należy wziąć pod uwagę wszystkie istotne czynniki, w szczególności udział znaku towarowego w rynku, częstotliwość, intensywność, zasięg geograficzny i okres używania znaku, jak również zakres i poziom działań promocyjnych dotyczących tego oznaczenia oraz nakłady poniesione na te działania.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela przedstawioną wykładnię pojęcia renomy, uznając tym samym za zasadny zarzut naruszenia art. 132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. przez jego błędną wykładnię.

Na tle rozpatrywanego zarzutu wskazać także należy, że ustalenia w zakresie estymy znaku czy utrwalonego w przeświadczeniu relewantnego kręgu odbiorców korzystnego wyobrażenia o walorach towaru do oznaczania, którego został on przeznaczony mogą mieć znaczenie przy ocenie, czy udzielenie prawa ochronnego na późniejszy znak towarowy mogłoby przynieść zgłaszającemu nienależną korzyść lub być szkodliwe dla odróżniającego charakteru bądź renomy znaku wcześniejszego.

Uwzględnienie zarzutu naruszenia art.132 ust.2 pkt 3 p.w.p. przez jego błędną wykładnię czyni niezasadnym rozważanie pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów. Oczywiste jest bowiem, że materiał dowodowy w sprawie oceniany był w kontekście nieprawidłowo dokonanej wykładni przepisu prawa materialnego, która determinuje zakres istotnych ustaleń faktycznych. Z kolei, podstawą prawidłowego zastosowania przepisu prawa materialnego mogą być jedynie prawidłowo poczynione ustalenia faktyczne.

W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że mimo częściowo błędnego uzasadnienia wyrok Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu. Zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, nie tylko wtedy, gdy nie ma ona usprawiedliwionych podstaw, ale także wówczas, gdy zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Kontrolowane orzeczenie odpowiada prawu mimo błędnego uzasadnienia, gdy nie ulega wątpliwości, że po usunięciu błędów zawartych w uzasadnieniu, sentencja nie uległaby zmianie (por. wyrok NSA z 18 sierpnia 2004 r., FSK 207/04, ONSAiWSA 2005, nr 5, poz. 101; B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009).

Z taką sytuacją, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Skarżąca kasacyjnie zakwestionowała bowiem korzystny dla niej wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, którym uchylono decyzję Urzędu Patentowego RP oddalającą wniesiony przez nią sprzeciw.

Powodem uchylenia zaskarżonej decyzji było stwierdzenie naruszenia prawa procesowego w innej spornej kwestii nie objętej zakresem wywiedzionej w sprawie skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny z uwagi na wynikające z art. 183 p.p.s.a. związanie granicami środka zaskarżenia nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wyroku Sądu pierwszej instancji w zakresie nie objętym zarzutami skargi kasacyjnej. Uznanie zasadności zarzutów dotyczących błędnej wykładni art.132 ust. 2 pkt 3 p.w.p. nie mogło spowodować innego skutku niż uchylenie zaskarżonej decyzji. W związku z tym stwierdzenie zasadności skargi kasacyjnej dotyczącej tylko jednego ze spornych zagadnień nie mogło doprowadzić do uchylenia zaskarżonego wyroku, co zdaje się dostrzegać również skarżąca formułując alternatywny wniosek skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. II FSK 86/06). Wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku byłby bowiem uzasadniony tylko wówczas, gdyby orzeczenie Sądu pierwszej instancji było uzależnione wyłącznie od rozstrzygnięcia zagadnienia objętego skargą kasacyjną. Wszystkie bowiem pozostałe, kwestie sporne - poza objętą skargą kasacyjną - zostały już rozstrzygnięte zaskarżonym wyrokiem.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Urząd Patentowy RP, stosownie do art. 153 p.p.s.a., zobowiązany będzie do uwzględnienia oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania w zakresie oceny przesłanek z art. 132 ust. 2 pkt 2 p.w.p. zawartych w wyroku Sądu pierwszej instancji, które nie były kwestionowane w skardze kasacyjnej, jak również przedstawionego wyżej stanowiska Naczelnego Sadu Administracyjnego, co do prawidłowej wykładni art. 132 ust. 2 pkt 3 p.p.s.a. i przeprowadzi ponowną, opartą o tę wykładnię ocenę renomy znaków przeciwstawionych (stosownie do art. 193 w zw. z art. 153 p.p.s.a.) (zob. Dauter Bogusław w: Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LEX/el. 2019).

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. in fine oddalił skargę kasacyjną.