Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 455/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2013-07-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 98 ust. 3, art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 1 a, art. 98 oraz art. 99
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 104 Kpa
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2004 nr 268 poz 2663
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości
article: art. 7 ust. 1
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
journal: Dz.U. 2003 nr 164 poz 1587
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania  przestrzennego
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. sprawy ze skargi Z. G. i E. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu wniosku E. i Z. małżonków G., Starosta działając na podstawie art. 98 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102 poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.) – dalej "K.p.a." odmówił ustalenia odszkodowania za działkę gruntu nr [...] ha położoną w obrębie miasta, dla której Sąd Rejonowy Wydział Ksiąg Wieczystych prowadzi księgę wieczystą nr [...].

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie Starosta podał, że[...] wnioskodawcy złożyli wniosek o ustalenie odszkodowania za działkę gruntu nr [...] wydzieloną z ich nieruchomości stanowiącej działki nr [...]w obrębie miasta prawomocną decyzją Burmistrza z dnia [...] zatwierdzającą podział działki nr [...]nr [...] na działki od nr [...] oraz od nr [...] i orzekł o przejściu na własność Gminy działki nr [...] wydzielonej na poszerzenie drogi publicznej. W decyzji tej stwierdzono, że nowo wydzielone działki nr [...] posiadają dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...] wydzieloną na poszerzenie drogi gminnej. Natomiast pozostałe nowo wydzielone działki nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, dlatego ich podziału dokonano pod warunkiem, że przy zbywaniu działek ustanowione zostaną odpowiednie służebności przejścia – przejazdu. Decyzję Burmistrza z dnia [...]. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzją z dnia [...], w której stwierdziło, że z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie wynika, by wydzielona droga wewnętrzna stanowiąca działkę nr [...] stanowiła drogę publiczną, a oznaczenie jej w planie symbolem oznacza, że jest to droga wewnętrzna, zgodnie z załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164 poz. 1587).

Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą z mocy prawa odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa, Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu na poszerzenie istniejących dróg publicznych. Za działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej pomiędzy właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala i wypłaca się według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości (art. 98 ust. 3 tej ustawy).

W ocenie organu I instancji zarówno treść sentencji jak i uzasadnienie decyzji zatwierdzającej projekt podziału nieruchomości nie pozwalają na sformułowanie wniosku o wydzieleniu działki nr [...] pod drogę publiczną, dlatego brak było podstaw do ustalenia odszkodowania.

W odwołaniu od tej decyzji E. G. i Z. G. podnieśli, że decyzja jest wadliwa, bowiem narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przez niewłaściwą interpretację zapisów planu polegającą na błędnym uznaniu, że działka nr [...] nie jest przeznaczona pod drogę publiczną, a w konsekwencji nie doszło przejścia własności tej działki na własność Gminy i nie ma podstaw do ustalenia odszkodowania. W uchwale Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2008 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 37 poz. 787) ustalono warunki zagospodarowania przestrzennego terenów, w tym m. in. stanowiących własność odwołujących się. W § 31 pkt 1 tej uchwały dokonano podziału terenów komunikacji m. in. na ulice wewnętrzne oraz ulice wewnętrzne (gminne). Działka nr [...] została oznaczona jako ulica wewnętrzna (gminna). W załączniku nr [...] do uchwały zatytułowanym "Rozstrzygniecie o sposobie realizacji zapisanych w planie inwestycji z zakresu infrastruktury technicznej, które należą do zadań własnych gminy oraz zasadach ich finansowania" stwierdzono w § 1, że inwestycje z zakresu infrastruktury technicznej, służące zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców, tj. budowa sieci kanalizacji sanitarnej, budowa sieci wodociągowej, budowa dróg publicznych gminnych ([...]) stanowią, zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym zadania własne gminy, a ich finansowanie odbywać się będzie z budżetu gminy. Na działce należącej do skarżących w planie miejscowym przewidziano m. in. przeznaczenie terenu pod drogę wewnętrzną (gminną), którą oznaczono symbolem. W wyniku podziału działek [...] zatwierdzonego decyzją Burmistrza z [...] teren oznaczony w planie symbolem wydzielony został jako działka [...]. Wbrew stanowisku projektanta który przygotował projekt planu miejscowego, wyrażonego w piśmie z dnia [...] dołączonym do wniosku o ustalenie odszkodowania nie jest tak, że droga oznaczona symbolem nie służy celom publicznym i nie zapewnia dostępu do miejsc publicznych. Przeczy temu wprost § 15 uchwały Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej który określa ustalenia dla terenów przeznaczonych pod urządzoną zieleń gminną (zieleńce, skwery, parki), w tym terenu oznaczonego symbolem i zawiera w pkt. 5 zapis o treści "zasady obsługi w zakresie komunikacji i infrastruktury technicznej – dostęp do terenów przyległych, dodatkowo (...) do terenu [...]. Zawarte w tym piśmie wyjaśnienie projektanta cyt. "Wprowadzenie określenia ulice wewnętrzne gminne stwarza Gminie możliwość przejęcia drogi w przyszłości i zakwalifikowania jej do dróg publicznych (...)" dodatkowo dowodzi, że mimo wadliwego oznaczenia w planie drogi symbolem jej faktycznym przeznaczeniem jest urządzenie drogi gminnej. Skoro budowa dróg wewnętrznych (gminnych), w tym drogi na gruncie należącym do skarżących, stanowi zadanie własne gminy i zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i będzie finansowana z budżetu gminy, to jest to droga publiczna. Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o samorządzie gminnym, do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie dróg gminnych, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego. Drogi gminne w świetle przepisów ustawy o drogach publicznych mogą być albo drogami publicznymi albo drogami wewnętrznymi, ale droga wewnętrzna będzie drogą gminną tylko wówczas, gdy jest urządzona na terenie należącym do gminy, tj. takim, którego gmina jest zarządcą lub właścicielem. Ustawa o drogach publicznych dzieli drogi na publiczne, w tym gminne, oraz drogi wewnętrzne, ale do dróg wewnętrznych nie używa przymiotnika "gminne". Drogi wewnętrzne to według art. 8 ust. 1 tej ustawy drogi nie zaliczone do żadnej z kategorii dróg publicznych, co do których w ust. 2 i 3 przewidziano następujące zasady dotyczące ich budowy, utrzymania, finansowania itp.:

- budowa, przebudowa, remont, utrzymanie, ochrona i oznakowanie dróg wewnętrznych oraz zarządzanie nimi należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu,

- finansowanie zadań, o których mowa w ust. 2, należy do zarządcy terenu, na którym jest zlokalizowana droga, a w przypadku jego braku - do właściciela tego terenu.

Gdyby teren oznaczony w planie symbolem miał być rzeczywiście drogą wewnętrzną, to zważywszy na to, że skarżący są jego właścicielami i zarządzają nim, to na nich, a nie na gminie powinien spoczywać obowiązek budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, oznakowania oraz finansowania tych zadań. Uznanie w obowiązującym planie miejscowym drogi oznaczonej symbolem (obecnie działka [...]) za drogę gminną, służącą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców, której budowa stanowi zadanie własne gminy i ma być finansowana z budżetu gminy, jednoznacznie wskazuje na to, że droga ta jest faktycznie drogą publiczną, mimo błędnego oznaczenia literowego w planie miejscowym. Tym samym działka nr [...] jako przeznaczona pod drogę gminną, na mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z chwilą uprawomocnienia się decyzji podziałowej, przeszła na własność Gminy, co uzasadnia żądanie odszkodowania za tę działkę. Odwoływanie się przez organ I instancji do literalnej treści decyzji podziałowej i braku wskazania w tej decyzji, że działka [...] przechodzi na własność Gminy nie ma większego znaczenia do prawidłowego rozpatrzenia wniosku. Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że obowiązkiem organu w postępowaniu o ustalenie odszkodowania powinno być ustalenie, czy podział nieruchomości prowadzi do wydzielenia działek pod drogi, które formalnie nie zostały wydzielone pod drogi publiczne (z zachowaniem stosownej procedury), ale faktycznie są ogólnodostępnymi ciągami komunikacyjnymi, a skoro tak, za działkę wydzieloną pod taką drogę przysługuje odszkodowanie.

Istotne jest także to, że Gmina dzieląc i zbywając grunty stanowiące jej własność, a znajdujące się na terenie objętym tym samym planem miejscowym, nie ustanawia na wydzielonych "drogach wewnętrznych gminnych" stanowiących własność Gminy żadnych służebności na rzecz nabywców tych działek ani nie sprzedaje udziałów we współwłasności dróg wewnętrznych, traktując je tym samym jako ogólnodostępne drogi o charakterze publicznym. Okoliczność ta nie była przedmiotem rozważań zawartych w uzasadnieniu decyzji.

Wojewoda decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Uzasadniając wydane rozstrzygniecie zauważył, że do ustalenia odszkodowania za działkę gruntu wydzieloną pod drogę publiczną konieczne jest spełnienie dwóch przesłanek pozytywnych, tj. istnienie decyzji podziałowej wydanej na wniosek dotychczasowego właściciela działki oraz wydzielenie na jej podstawie danej działki drogą publiczną. Decyzją z dnia [...] Burmistrz, działając na podstawie art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 1a, art. 98 oraz 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami zatwierdził, na wniosek właścicieli, projekt podziału nieruchomości obejmującej działki [...]na działki nr [...]. W decyzji tej zapisano, że podział jest zgodny z ustaleniami planu zagospodarowania przestrzennego miasta zatwierdzonego uchwałą Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2008 r. (Dz. Urz. Woj. Zachodniopomorskiego Nr 37 poz. 787) w którym teren ww. działek oznaczony jest jako:

- 21MN, Ut; 20 MN, Ut, 25MN, Ut – zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, teren usług turystycznych;

- 22ZP, 23ZP – przeznaczenie terenu – zieleń urządzona gminna (zieleńce, parki, skwery);

- 44KDW – ulica wewnętrzna (gminna);

- tereny zadrzewione;

- 26 K, E – obiekty i urządzenia kanalizacyjne i energetyczne (w szczególności przepompownia ścieków i stacja transformatorowa)...

Ponadto, w sentencji decyzji zapisano, że nowo wydzielone działki [...] posiadają dostęp do drogi publicznej poprzez działkę nr [...] wydzieloną na poszerzenie drogi publicznej. Pozostałe nowo wydzielone działki nie posiadają bezpośredniego dostępu do drogi publicznej, dlatego podziału dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu ww. nieruchomości ustanowione zostaną odpowiednie służebności przejścia-przejazdu.

Decyzja Burmistrza zatwierdzająca podział stała się ostateczna [...].

W planie miejscowym działka nr [...] została oznaczona symbolem jako droga wewnętrzna. Organ I instancji słusznie oparł uzasadnienie wydanej decyzji na treści decyzji podziałowej, bowiem to treść tej decyzji ma podstawowe znaczenie w niniejszej sprawie. To na podstawie decyzji podziałowej dochodzi do wydzielenia działki gruntu z przeznaczeniem na drogi publiczne, które stosownie do art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, przechodzą na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca projekt podziału stała się ostateczna. Dlatego to z decyzji zatwierdzającej podział musi wynikać, że określona działka gruntu została wydzielona pod drogę publiczną. Z decyzji Burmistrza z dnia [...]oraz uchwały Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej wynika, że działka nr [...] została wydzielona pod ulicę (drogę) wewnętrzną, a nie ulicę (drogę) o charakterze publicznym. Przy kwalifikacji drogi jako wewnętrznej bądź publicznej (ogólnodostępnej) istotne znaczenie ma powołanie i odniesienie się w decyzji przez organ zatwierdzający podział do art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, który stanowi: "Jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione". Decyzja podziałowa Burmistrza powołuje się wprost na art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a w jej sentencji zawarty jest warunek o którym mowa wyżej, w odniesieniu do nowo wydzielonych działek o numerach[...]. Nie budzi wątpliwości organu odwoławczego, że wydzielona w wyniku podziału droga stanowiąca działkę [...], nie ma charakteru drogi publicznej. W tej sytuacji, w przedmiotowej sprawie nie został spełniony podstawowy warunek do ustalenia odszkodowania na rzecz wnioskodawców, ponieważ powstała w wyniku podziału działki nr [...] działka nr [...] nie stanowi drogi publicznej i nie przeszła na własność Gminy. Wprawdzie organ I instancji nie uzasadnił swojej decyzji w oparciu o art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, to jednak zasadnie uznał, że nie było podstaw do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...] przeznaczoną pod drogę wewnętrzną, stanowiącą własność E. i Z. małżonków G.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję E.G. i Z. G. wnieśli o jej uchylenie jako wydanej z naruszeniem art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, wyrażającym się w błędnym ustaleniu, iż działka nr [...] powstała w wyniku podziału działki [...] nie została wydzielona pod drogę gminną. Skarżący powtórzyli podniesiony w odwołaniu zarzut dotyczący oparcia się wyłącznie na literalnym brzmieniu decyzji podziałowej, z pominięciem treści planu miejscowego z którego przy właściwej interpretacji jego zapisów wynika, że droga choć oznaczona jako droga wewnętrzna, ma być faktycznie przeznaczona pod drogę publiczną. Ponadto, inne tereny w tym samym planie miejscowym, oznaczone w taki sam sposób jak działka nr [...] wykorzystywane są faktycznie jako drogi publiczne gminne. W efekcie tego naruszenia organ odwoławczy uznał, że działka nr [...] nie została wydzielona pod drogę publiczną gminną i nie przeszła na własność Gminy. Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów wydanych mu przez Burmistrza na wniosek o udostępnienie informacji publicznej tj. decyzji Burmistrza z dnia [...]w sprawie podziału działki [...] w obrębie miasta oraz aktów notarialnych sporządzonych przez notariusza B. C. rep. [...] na okoliczność, że nowo powstała w wyniku tego podziału działka nr [...] oznaczona symbolem jako droga wewnętrzna (gminna) faktycznie jest traktowana przez Gminę jako droga publiczna, gdyż sprzedając działki o nr [...] Gmina nie ustanowiła służebności drogowej na działce nr [...], co jest wymogiem bezwzględnym w myśl art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, gdyby sprzedane działki rzeczywiście nie miały dostępu do drogi publicznej, a poza dostępem do działki drogowej nr [...] działki te nie graniczą z żadną inną drogą. W dalszej części uzasadnienia skargi skarżący ponowili argumenty podniesione w odwołaniu dotyczące zapisów w planie miejscowym. Wskazali, że wbrew stanowisku prezentowanemu przez osobę która przygotowała projekt planu miejscowego, nie jest tak, że droga oznaczona symbolem nie służy celom publicznym i nie zapewnia dostępu do miejsc publicznych. Przeczy temu § 15 uchwały nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej oraz wyjaśnienie projektanta, że wprowadzenie określenia ulice wewnętrzne gminne stwarza Gminie możliwość przejęcia drogi w przyszłości i zakwalifikowania jej jako publicznej. W przepisach planistycznych symbol " " stosowany jest do oznaczenia drogi wewnętrznej, a w przedmiotowym planie użyto go dla oznaczenia terenów nie stanowiących własności Gminy, a przeznaczonych nie pod "drogi wewnętrzne" ale "drogi wewnętrzne gminne. Uznanie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego drogi oznaczonej symbolem za drogę gminną wewnętrzną, służącą zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców, której budowa stanowi zadanie własne gminy i ma być finansowana z budżetu gminy jednoznacznie wskazuje, że droga ta, mimo jej błędnego oznaczenia literowego jest faktycznie, z racji jej charakteru i przeznaczenia drogą publiczną gminną. Tym samym działka nr [...] jako przeznaczona pod taką drogę, z mocy art. 98 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, z chwilą uprawomocnienia się decyzji podziałowej, przeszła na własność Gminy. Zatem żądanie ustalenia odszkodowania było uzasadnione. Wojewoda oparł się wyłącznie na treści decyzji podziałowej zgodnie z którą działka nr [...] jest wydzielona pod drogę wewnętrzną, pominął natomiast całkowicie okoliczność, iż z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że działka ta ma być ogólno dostępnym ciągiem komunikacyjnym.

Wojewoda w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie w dniu 4 lipca 2013 r. skarżący oświadczył, że popiera skargę. Wyjaśnił, że przy uchwalaniu planu zagospodarowania przestrzennego poproszono go o wyrażenie zdania, czy droga oznaczona w planie jako może przebiegać przez jego działki bo w przyszłości gmina planuje urządzić tam drogę publiczną z własnych środków. Skarżący zgodził się na tę koncepcję, choć wolał działki duże bez drogi wewnętrznej. W części tekstowej planu droga ta jest ujęta jako droga wewnętrzna gminna i miała obsługiwać ciągi piesze i parking oznaczony na planie [...], trafostację i przepompownię ścieków gdzie jest oznaczona jako o czym mowa w § 7 części tekstowej planu. Ulica to są granice planu i jest oznaczona nr [...]. Droga wewnętrzna ma parametry drogi publicznej, co zostało przedstawione w stanowisku urbanistów Spółki A.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z brzmieniem art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), działki gruntu wydzielone pod drogi publiczne: gminne, powiatowe, wojewódzkie, krajowe – z nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek właściciela, przechodzą, z mocy prawa, odpowiednio na własność gminy, powiatu, województwa lub Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis ten stosuje się także do nieruchomości, której podział został dokonany na wniosek użytkownika wieczystego, z tym że prawo użytkowania wieczystego działek gruntu wydzielonych pod drogi publiczne wygasa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Przepis stosuje się odpowiednio przy wydzielaniu działek gruntu pod poszerzenie istniejących dróg publicznych. Z kolei w myśl art. 98 ust. 3 tej ustawy, za działki gruntu, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem lub użytkownikiem wieczystym a właściwym organem. Przepis art. 131 stosuje się odpowiednio. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie, na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego odszkodowanie ustala się i wypłaca według zasad i trybu obowiązujących przy wywłaszczaniu nieruchomości.

Ze sprawy wynika, że decyzją z dnia [...] Burmistrz działając na podstawie art. 96 ust. 1, art. 97 ust. 1 i 1a, art. 98 oraz art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2004 r. w sprawie sposobu i trybu dokonywania podziałów nieruchomości (Dz. U. Nr 268, poz. 2663) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) zatwierdził, na wniosek skarżących, projekt podziału nieruchomości stanowiącej ich własność, tj. działek nr [...] z obrębu ewidencyjnego na działki od nr [...]. Z sentencji decyzji wynika, że nowo wydzielone działki nr [...] posiadają dostęp do drogi publicznej przez działkę nr [...] wydzieloną na poszerzenie drogi publicznej. Natomiast pozostałe nowo wydzielone działki nie posiadają dostępu do drogi publicznej, dlatego podziału dokonano pod warunkiem, że przy ich zbywaniu ustanowione zostaną odpowiednie służebności przejścia-przejazdu. Decyzja rozstrzygnęła zatem o przejściu na własność Gminy tylko działki nr [...] wydzielonej na poszerzenie drogi publicznej, zapisu takiego brak w stosunku do działki nr [...]. Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zatwierdzonego uchwałą Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2008 r. wynika, że nieruchomość skarżących objęta wnioskiem o podział nieruchomości przylega do drogi publicznej, a teren ten przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługi turystyczne.

Obowiązująca w dacie podjęcia uchwały Nr XIX/132/2008 Rady Miejskiej z dnia 31 stycznia 2008 r. ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) w art. 7 ust. 1 precyzowała, że do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym, niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych. Natomiast art. 8 ust. 1 tej ustawy wyjaśniał, że drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi w osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, dojazdowe do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, place przed dworcami kolejowymi, autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi. Przepisy te wskazują zatem, że droga dojazdowa, będąca drogą wewnętrzną, nie ma statusu drogi gminnej. Tak więc, wbrew twierdzeniom skarżących, działka nr [...] oznaczona w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem – ulica wewnętrzna, nie posiada statusu gminnej drogi publicznej. Potwierdza to oznaczenie jej w planie miejscowym symbolem, który zgodnie z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1587), oznacza tereny dróg wewnętrznych (pkt 6.2. załącznika nr 1 do rozporządzenia). W takiej sytuacji nietrafny jest zarzut naruszenia art. 98 ust. 1 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami polegający na uznaniu drogi pełniącej faktycznie funkcję drogi publicznej za drogę wewnętrzną, gdyż dokonany ww. decyzją podział nieruchomości odpowiada zapisom planu miejscowego, zaś zaliczenie w nim działki nr [...] oznaczonej symbolem (droga klasy dojazdowej) w żaden sposób nie świadczy, by działka ta w planie miała stanowić drogę gminną.

Istotne bowiem jest przywołanie w podstawie prawnej decyzji podziałowej art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego, jeżeli zapewnienie dostępu do drogi publicznej ma polegać na ustanowieniu służebności, o których mowa w art. 93 ust. 3, podziału nieruchomości dokonuje się pod warunkiem, że przy zbywaniu działek wydzielonych w wyniku podziału zostaną one ustanowione. Za spełnienie warunku uważa się także sprzedaż wydzielonych działek gruntu wraz ze sprzedażą udziału w prawie do działki gruntu stanowiącej drogę wewnętrzną. Przepis ten warunkuje więc podział nieruchomości koniecznością ustanowienia przy zbywaniu nowo powstałych działek odpowiedniej służebności i wyklucza tym samym twierdzenie o przejściu własności wskazanych działek na Gminę z chwilą, gdy decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna. Ta okoliczność przesądza o braku podstaw do ustalenia i wypłaty skarżącym odszkodowania z tego tytułu.

Decyzja podziałowa została wydana na m. in. na podstawie art. 99 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Skoro tak, to decyzja ta wprowadza wynikający z niego warunek ustanowienia drogi koniecznej, a wobec tego potwierdza ustalenia planu miejscowego co do przyjętej klasy drogi (droga wewnętrzna), nie pozostawiając przez to wątpliwości, że wydzielona w wyniku podziału działka nr [...] nie stanowią drogi gminnej.

Sąd zgadza się, że co do zasady ograniczenie przez organy Państwa korzystania z prawa własności działek, przeznaczonych na drogi publiczne, służące do użytku powszechnego, uniemożliwia właścicielom efektywne czerpanie korzyści z ich prawa własności. Przy czym chodzi tu o ograniczenie korzystania z prawa własności wskutek inicjatywy organów administracji. W takiej sytuacji niewątpliwie po stronie Państwa istnieje obowiązek odszkodowawczy, gdyż w ten sposób ograniczone zostaje prawo własności, chronione konstytucyjnie, a utworzona droga służy w istocie do użytku powszechnego. Jednak, na co warto zwrócić szczególną uwagę, ograniczenie samo w sobie wskazuje na inicjatywę i moc sprawczą organów Państwa w tym zakresie, co z pewnością winno rodzić po jego stronie odpowiedzialność odszkodowawczą. Tymczasem sytuacja wygląda zgoła odmiennie, jeśli właściciel z własnej woli podejmuje inicjatywę i dąży do podziału swojej nieruchomości, doprowadzając do powstania nowych działek, wśród których znajdą się także te tworzące drogę, nie mającą statusu drogi publicznej (służebność drogi koniecznej). Trudno wówczas uznać, by tego rodzaju "ograniczenie", podejmowane z inicjatywy właściciela, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie, czy też precyzyjniej – samoograniczenie własności, rodziło po stronie Państwa obowiązek odszkodowawczy.

Z powyższych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę oddalił.