Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 2221/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-04-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję - art. 64a ppsa
Powołane przepisy: article: art. 138 § 2
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Apostolidis (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Dargas WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz Protokolant Referent stażysta Anna Kaczyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2019 r. sprawy ze sprzeciwu [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za nieruchomość 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody [...] solidarnie na rzecz skarżących [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Decyzja Wojewody [...] została wydana przy następujących ustaleniach stanu faktycznego i ocenie prawnej sprawy:

Wskazano, że nieruchomość położona w [...] przy ul. [...], stanowiąca część dawnego gospodarstwa rolnego zapisanego w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], znajduje się na terenie objęty m działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz. U. Nr 50 poz. 279). Na podstawie art. I tego dekretu wszystkie grunty leżące w granicach miasta [...], w tym grunt przedmiotowej nieruchomości, przeszły na własność Gminy [...], a następnie, z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130), stały się własnością Skarbu Państwa. Następnie grunt wchodzący w skład działki nr [...] z obrębu [...], z dniem 1 stycznia 1999 r. stał się własnością Powiatu [...], co zostało potwierdzone decyzją Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] października 2000 r.

Obecnie, zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 15 marca 2002 r. o ustroju miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. z 2016, poz. 1438), grunt przedmiotowej nieruchomości wchodzący w skład działki ew. nr [...] z obrębu [...] stanowi własność [...].

Zgodnie z wykazem likwidacyjnym osiedla [...] z akt sprawy Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział Ksiąg Wieczystych, na podstawie Dekretów [...] z [...] lutego 1864 r. gospodarstwo o pow. [...] przeszło na własność [...].

Ponadto wskazano, że pismem z dnia [...] stycznia 1949 r. [...] złożyli wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do w/wym. nieruchomości.

Orzeczeniem administracyjnym z dnia [...] marca 1957 r. nr [...] Prezydium Rady Narodowej w [...] odmówiło w/wym. wnioskodawcom prawa własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości położonej przy ul. [...] - przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową indywidualną.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stwierdziło nieważność orzeczenia PRN w [...] z dnia [...] marca 1957 r. w części dotyczącej działek ewidencyjnych o nr: [...] z obrębu [...] i [...]. z obrębu [...].

Pismem z dnia [...] września 2015 r. [...] wystąpili do Urzędu [...] z wnioskiem o odszkodowanie za część dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] Nr [...], stanowiącej obecnie część działki ew. o nr: [...] z obrębu [...], w trybie art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia1997r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2018r.,nr 2204 ze zm.) powoływanej dalej jako: "u.g.n.".

W w/wym. piśmie pełnomocnik wnioskodawców oświadczył, że wycofuje wniosek, złożony dnia [...] lutego 1949 r., o przyznanie własności czasowej do przedmiotowej nieruchomości w części dotyczącej działki ew. o nr [...] z obrębu [...].

Organ wskazał, że następstwo prawne ww. osób ustalono na podstawie:

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w [...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2015 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabył syn [...] w całości,

- postanowienia Sądu Powiatowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] lipca 1969 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] nabyli synowie [...] oraz córki [...] i [...] po [...] części każde z nich, natomiast spadek po [...] nabyła żona [...] w [...] części oraz rodzeństwo [...] po [...] części każde z nich,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] maja 1980 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyło rodzeństwo: [...] po [...] części każde z nich,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 1997 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabył syn [...] w całości,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] stycznia 2005 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...], na podstawie testamentu, nabyła siostrzenica [...],

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] kwietnia 1999 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyła córka [...] w całości,

- postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] Wydział [...] z dnia [...] marca 1995 r. sygn. akt [...], na mocy którego spadek po [...] na podstawie ustawy nabyła córka [...] w całości.

Po rozpoznaniu ww. wniosku z dnia [...] września 2015 r. Prezydent [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], orzekł o odmowie przyznania odszkodowania za grunt o pow. [...], pochodzący z tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], stanowiący obecnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...].

Odwołanie od powyższej decyzji Prezydenta [...] złożyli [...].

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] października 2018 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania [...] uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda stwierdził, że Prezydent [...], w zaskarżonej decyzji, odniósł się jedynie do przesłanki pozbawienia władztwa nad nieruchomością, nie zbadał natomiast czy przedmiotowy grunt, przed dniem wejścia w życie w/wym. dekretu, mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne.

Wskazano ponadto, że Prezydent [...] nie ustalił, w sposób niebudzący wątpliwości, komu przysługiwał tytuł własności do dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...]. Z powołanego wykazu likwidacyjnego osiedla [...], z akt sprawy Sądu Rejonowego dla [...][...] Wydział [...] wynika, że na własność [...] przeszedł grunt o pow. [...], natomiast brak jest zdaniem organu dokumentu świadczącego o tym, że grunt ten był zapisany w tabeli likwidacyjnej wsi [...]. Organ odwoławczy wskazał, że w aktach sprawy brak jest również załącznika graficznego, w postaci mapy, z zakreślonymi granicami nieruchomości warszawskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] oraz z naniesiony mi aktualny mi numerami działek ewidencyjnych, przez co niemożliwym jest stwierdzenie, jakim aktualnie działkom odpowiada w/wy m. nieruchomość objęta roszczeniem.

Wojewoda podał, że Prezydent [...], w zaskarżonej decyzji nie wyjaśnił, na podstawie jakich dokumentów ustalił, że część nieruchomości objęta roszczeniem stanowi aktualnie część działki ew. nr [...] z obrębu [...].

Wojewoda podniósł, że wprawdzie w aktach sprawy znajduje się opracowanie geodezyjne z marca 2017r. wykonane przez uprawnionego geodetę, w którym wymieniona jest działka stanowiąca przedmiot niniejszego postępowania, jednak brak jest dokumentu, z którego by wynikało, na czyje zlecenie została wykonana w/pow. opinia geodezyjna. Ponadto podniesiono, że powyższe opracowanie także nie zawiera mapy z zakreślonymi granicami nieruchomości warszawskiej zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...] oraz z naniesionymi granicami aktualnych działek ewidencyjnych.

Wojewoda stwierdził, że sprawa ustalenia przedmiotu postępowania jest kluczowa przed ustaleniem przesłanek dotyczących odszkodowania, a dopiero po ustaleniu zakresu przedmiotowego postępowania możliwe będzie poczynienie ustaleń, czy poprzedni właściciele utracili władztwo nad w/wym. nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r., a tym samym ustalenie, czy nie została spełniona druga przesłanka z art. 215 ust. 2 u.g.n.

Podniesiono ponadto, że Prezydent [...] nie zgromadził, w sposób wystarczający, materiału dowodowego, który pozwoliłby na zbadanie, czy powyższa przesłanka została spełniona, czy też nie.

Ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń lokalizacyjnych oraz załączników w postaci szkiców wynika jedynie, że teren położony przy ul. [...] oznaczony literami [...] został przeznaczony pod Państwowe Pogotowie Opiekuńcze.

Brak jest jednak, w aktach sprawy, jakiegokolwiek dokumentu w postaci załącznika graficznego, z którego by wynikało, że powyższymi lokalizacjami była objęta część działki ew. nr [...] z obrębu [...], która została objęta wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Organ I instancji nie poczynił też żadnych ustaleń na okoliczność wskazania daty rozpoczęcia budowy Pogotowia Opiekuńczego. Na załączonym zdjęciu lotniczym, wykonanym w 1955 r., nie zostały wyznaczone granice nieruchomości będącej przedmiotem postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania. Brak jest też opinii uprawnionego fotogrametry, z której by wynikało, na jaki stan zagospodarowania przedmiotowego gruntu, wskazuje powyższe zdjęcie.

Wojewoda wskazał, że brak ustaleń ww. kwestii uniemożliwia prawidłowe rozpatrzenie sprawy przez organ II instancji w zakresie zasadności wniosku o ustalenie odszkodowania i czyni postępowanie w tym zakresie przedwczesnym.

Wskazano, że organ I instancji, przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, powinien pozyskać mapę z zaznaczonymi granicami dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], a następnie powinien zlecić uprawnionemu geodecie wytyczenie na tej mapie aktualnych granic działek ewidencyjnych objętych wnioskiem o ustalenie odszkodowania. Organ I instancji winien też zlecić uprawnionemu geodecie wyznaczenie na szkicu sytuacyjnym terenu przeznaczonego pod budowę Państwowego Pogotowia Opiekuńczego granic aktualnych działek ewidencyjnych. Prezydent [...] winien zlecić wykonanie opisu znajdującego się w aktach sprawy zdjęcia lotniczego z 1955 roku przez biegłego z zakresu fotogrametrii, który wkreśli na przedmiotowym zdjęciu granice nieruchomości objętej roszczeniem o odszkodowanie oraz opisze jaki był w tym okresie jej stan zagospodarowania.

W ocenie Wojewody organ I instancji winien również ustalić, w sposób bezsporny, komu przysługiwał tytuł własności do części nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], objętej roszczeniem o odszkodowanie, na dzień wejścia w życie dekretu o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze [...], gdyż dopiero wyjaśnienie tej okoliczności warunkuje czynności dowodowe w zakresie badania przesłanek dotyczących odszkodowania.

Od decyzji Wojewody [...] sprzeciw do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli [...] zarzucając jej naruszenie przepisów postępowania tj.:

I. art, 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez nieprawidłową ocenę materiału dowodowego, która doprowadziła do uchylenia decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018 r. i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy z materiału dowodowego wynika w sposób bezsporny:

1. komu przysługiwał tytuł własności do dawnej nieruchomości [...] zapisanej w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...], w tym także na dzień wejścia dekretu w życie,

2. że grunt, który otrzymał na własność [...] zapisany był w tabeli likwidacyjnej wsi [...] nr [...],

3. jakim obecnie działkom i w jakim obszarze odpowiada nieruchomość objęta roszczeniem o odszkodowanie,

4. że grunt przedmiotowej nieruchomości na dzień wejścia dekretu w życie stanowił gospodarstwo rolne, a w konsekwencji, wbrew twierdzeniom Wojewody [...] nie zachodzi konieczność uzupełnienia materiału dowodowego w tym zakresie, w tym zwłaszcza nie zachodzi konieczność zbadania przesłanki, czy przedmiotowy grunt przed dniem wejścia w życie dekretu mógł być przeznaczony pod budownictwo jednorodzinne, bowiem w sprawie nie znajduje zastosowania art. 215 ust. 2 u.g.n., a art. 215 ust. 1 u.g.n.

II. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] kwietnia 2018r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania z uwagi na błędne przyjęcie przez Wojewodę [...], że nie został ustalony konieczny do wyjaśnienia zdaniem Wojewody, zakres sprawy - tj. ustalenie interesu prawnego skarżących, ustalenie tytułu własności do nieruchomości na dzień wejścia w życie dekretu, ustalenie jakie obecnie działki odpowiadają dawnej nieruchomości warszawskiej – nie został ustalony w sprawie, podczas gdy okoliczności wskazane przez Wojewodę [...] dotyczące tytułu własności oraz położenia nieruchomości zostały w sprawie udowodnione.

III. art. 138 § 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie zachodzą okoliczności dopuszczające wydanie decyzji kasacyjnej, tj. okoliczność, gdy organ administracji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego albo przeprowadzone postępowanie nie jest wystarczające do prawidłowego rozpatrzenia sprawy i jednocześnie brak jest podstaw do zastosowania art. 136 k.p.a., podczas gdy żadna z ww. okoliczności nie miała miejsca w niniejszym postępowaniu.

Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] w całości i zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na sprzeciw organ wniósł o jego oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 64 e ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018r., poz. 1302 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a." rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji, sąd uchyla decyzję w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zd. 1 p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu od decyzji sąd oddala sprzeciw (art. 151a § 2 p.p.s.a.). Kontrola prawidłowości zaskarżonej decyzji w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ drugiej instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania decyzji kasatoryjnej, czy też bezpodstawnie uchylił się od załatwienia sprawy co do jej istoty. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na decyzję kasacyjną będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu pierwszej instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 9 maja 2017 r. sygn. akt II OSK 2219/15, wszystkie powołane dalej orzeczenia dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W myśl art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Ostatnia nowelizacja k.p.a. znacznie ograniczyła możliwość wydawania decyzji kasacyjnych przez organ odwoławczy. Decyzja kasacyjna może być zatem wydana przez organ odwoławczy tylko wtedy, gdy organ pierwszej instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (zob. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017 r. sygn. akt II OSK 1386/15). Kasatoryjne rozstrzygnięcie może zapaść wyłącznie w sytuacji, gdy wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie da się wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przez przeprowadzenie określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 grudnia 2016 r. sygn. akt II OSK 1427/16).

Wskazać należy, że zgodnie z zasadą dwuinstancyjności, organ II instancji ma obowiązek ponownie sprawę rozpoznać i rozstrzygnąć, zatem nie może ograniczyć się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji. Istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, w tym na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu I instancji. W ocenie Sądu skarżący mają rację, że organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności, bowiem wobec zgromadzonego wszechstronnie materiału dowodowego nie rozpoznał i nie rozstrzygnął ponownie przedmiotowej sprawy. Na skutek złożonego odwołania organ II instancji nie zweryfikował i nie przeprowadził oceny zebranych w sprawie dowodów, a wobec wytycznych skierowanych do organu I instancji, który miałby się do nich zastosować w toku ponownie prowadzonego postępowania należy podnieść, że zmierzały one jedynie do nieuzasadnionego przewlekania niniejszego postępowania. Argumenty wskazane w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego świadczą o pominięciu w rozważaniach kwestii, które zdaniem Sądu powinny zostać uznane za udowodnione i nie budzące wątpliwości. Należy do nich okoliczność prawidłowego wykazania następstwa prawnego po pierwotnym właścicielu przedmiotowej nieruchomości [...] oraz jego następcach prawnych. Sąd zauważa, że w Prezydent [...] nie miał w przedmiotowym zakresie żadnych wątpliwości wydając decyzję uwzględniającą ten sam wniosek z [...] lutego 1949 r., złożony przez poprzedników prawnych skarżących, a dotyczący części oznaczonej przedmiotowej nieruchomości [...] oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...] (decyzja Prezydenta [...] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...]).

Kolejną kwestią, która została w ocenie Sądu prawidłowo ustalona i rozstrzygnięta przez organ I instancji jest dokładne sprecyzowanie przedmiotu niniejszego postępowania. Służyć miał temu celowi dowód przeprowadzony w toku postępowania w postaci opinii geodezyjnej i sporządzonej w jej ramach mapy oraz jej szczegółowego, tabelarycznego opisu. Dowód ten został starannie i prawidłowo przeprowadzony, a organowi pozostało zapoznanie się z nim i jego ocena.

Zatem poddając ocenie legalność zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, że sprzeciw zasługuje na uwzględnienie. Nieuzasadnione przy tym winny pozostać obawy, że nieustalenie powyższych okoliczności przez organ pierwszej instancji spowoduje, że ciężar postępowania dowodowego spocznie na organie odwoławczym. Zgodnie bowiem z art. 136 § 1 k.p.a. organ odwoławczy może z urzędu nie tylko przeprowadzić dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ale może również zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie niepełnego postępowania wyjaśniającego, w zakresie określonym w decyzji kasatoryjnej nie powoduje, że spełniona została przesłanka do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. Wykazane wątpliwości w decyzji kasatoryjnej były bowiem możliwe do wyjaśnienia przez organ odwoławczy przy zastosowaniu środków dowodowych, które dla potrzeb postępowania organ uznałby za najbardziej właściwe, a także przydatne dla końcowego rozstrzygnięcia sprawy. Tym bardziej, że organ odwoławczy w decyzji kasatoryjnej wskazał konkretne kwestie - dokumenty jakie organ pierwszej instancji powinien przeanalizować i włączyć do materiału dowodowego sprawy oraz wskazał podmiot – biegłego geodetę, do którego należałoby się zwrócić w celu ewentualnego uzupełnienia dokumentów przydatnych w prowadzonym postępowaniu.

Nie można przy tym zgodzić się też z twierdzeniami, że prowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. przez organ odwoławczy narusza zasadę dwuinstancyjności. Wszystkie okoliczności, mające znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej muszą zostać ustalone w toku prawidłowo przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego. Obowiązki wynikające z art. 7 i art. 107 § 3 k.p.a. – stanie na straży praworządności i podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli, ciążą na organach administracji publicznej obu instancji. Organ odwoławczy ma obowiązek nie tylko dokonać kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, ale co do zasady ma również rozpatrzyć całość sprawy i orzec merytorycznie. Podkreślenia wymaga to, że na organie odwoławczym ciążą te same, co na organie pierwszej instancji obowiązki w zakresie wyczerpującego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zgromadzenia pełnego materiału dowodowego. Jeżeli organ pierwszej instancji nie wyjaśnił części istotnych okoliczności sprawy albo zgromadził niepełny, ale obszerny materiał dowodowy, wówczas organ odwoławczy ma obowiązek te uchybienia usunąć we własnym zakresie.

Na uwagę zasługuje jeszcze jeden aspekt, a mianowicie ten, że na tle art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ pierwszej instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. Innymi słowy, co do zasady przyczyny kasacyjnego rozstrzygnięcia nie może stanowić naruszenie przez organ pierwszej instancji art. 80 k.p.a. Decyzja kasacyjna nie może zostać wydana, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por. wyrok WSA w Szczecinie z dnia 29 maja 2014 r. sygn. akt I SA/Sz 1256/13). W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji dokonał oceny materiału dowodowego uznając, że należy odmówić przyznania odszkodowania za przedmiotowy grunt. W tej sytuacji, po uzupełnieniu postępowania dowodowego, organ odwoławczy mógłby zawrzeć własną ocenę prawną co do istoty sprawy i odnieść się do tak sformułowanej oceny organu pierwszej instancji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 205 § 1 p.p.s.a.