Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 831/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2006-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6141 Państwowe szkoły wyższe
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 141
journal: Dz.U. 1990 nr 65 poz 385
law: Ustawa z dnia 12 września 1990 r. o szkolnictwie wyższym.
article: art. 7, art. 9, art. 11, art. 104, art. 107
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Lidia Serwiniowska, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Masternak-Kubiak, Sędzia WSA Wanda Wiatkowska-Ilków (sprawozdawca), Protokolant Robert Hubacz, po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 10 października 2006 r. sprawy ze skargi A. M. W. na decyzję Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...]r. Nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A. M. W. jest decyzja Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...]r. nr [...]którą w wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej utrzymano w mocy decyzję Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego w sprawie nieprzyjęcia A. W. na I rok studiów .

W sprawie ustalono iż skarżąca w wyniku egzaminu wstępnego na Wydział Lekarski Akademii Medycznej we W. w roku akademickim [...]uzyskała [...] punktów przy minimum kwalifikacyjnym wynoszącym 82 punkty.

Decyzją z dnia [...]r. Wydziałowa Komisja Rekrutacyjna Wydziału Lekarskiego w oparciu o przepisy Ustawy o Szkolnictwie Wyższym z dnia 12.09.1990r (Dz.U. nr 65 poz. 385,ze zm.), Statut Akademii Medycznej we W. stanowiący zał do Zarządzenia nr [...]Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...]r w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Statutu, ze względu na nieosiągnięcie wymaganej liczby punktów w postępowaniu rekrutacyjnym nie została przyjęta na I rok studiów.

Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym podniosła, iż w czasie rozwiązywania zdań testowych, kilka pytań miało kontrowersyjne odpowiedzi np. pytanie z biologii, dotyczące największej produkcji tlenu przez dane ekosystemy-wymienione odpowiedzi a najmniej dwie wersje były zdaniem skarżącej poprawne. Ponadto jak twierdziła skarżąca w jednym z zadań z chemii nie było powiedziane jakim konkretnie dwóm przemianom ulega pierwiastek –czy B"_" czy B"+". Podkreśliła również , iż egzamin wstępny zadawała w Sali Gimnazjum przy ul. Ś.. J. a miejsce, które zajmowała nie spełniało w jej opinii minimum standardu egzaminacyjnego, gdyż nad głową miała wyciąg, z którego ciągle spadały na głowę, na ławkę i kartę testową różne odpadki oraz białe robaki- larwy much. Konsekwencją takiego stanu było rozproszenie uwagi, trudności w koncentracji przy rozwiązywaniu zadań testowych oraz nasilenie stresu. Jak podnosi dalej po około dwóch godzinach trwania egzaminu, fakt ten został przez skarżącą zgłoszony jednemu z członków Komisji Egzaminacyjnej. Zmiana miejsca została odnotowana w protokole egzaminacyjnym, a związane z tym incydentem zamieszanie w istotny sposób przyczyniło się do rozproszenia uwagi zdającej. W efekcie spowodowało to utratę szeregu punktów w pytaniach zdaniem skarżącej banalnych, na które by z pewnością odpowiedziała. Ponadto podała, iż jej rodzice są lekarzami, pracującymi na kierowniczych stanowiskach, co sprawia, iż ma świadomość jak trudnym i odpowiedzialnym zawodem jest zawód lekarza.

W związku z odwołaniem skarżącej , decyzją z dnia [...]r Rektor Akademii Medycznej we W. zgodnie z wnioskiem Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej na podstawie art. 141 Ustawy o Szkolnictwie Wyższym z dnia 12 września 1990r. (Dz.U. nr 65, poz.385 ze zm.) oraz Statutu Akademii Medycznej we W. stanowiącym zał do Zarządzenia nr [...]Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...]r w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Statutu w związku z Uchwała Senatu AM we W. z dnia [...]r. ze zm oraz na podstawie art. 104 i 127 KPA utrzymał w mocy decyzję I instancji w sprawie nieprzyjęcia A. M. W. I rok studiów. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż okoliczności podniesione w odwołaniu nie stanowią podstawy do stwierdzenia nieprawidłowości w toku postępowania rekrutacyjnego przeprowadzonego przez Komisje Rekrutacyjną Wydziału Lekarskiego. Zaś jedynym i wyłącznym kryterium kwalifikującym do przyjęcia na I rok studiów Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej we W. było uzyskanie w toku postępowania kwalifikacyjnego minimum 82 punktów i limit miejsc został wyczerpany przez tych kandydatów, którzy to minimum punktowe uzyskali. Ponadto jak podkreślono, skarżąca w odwołaniu od decyzji Wydziałowej Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego nie podała numeru kwestionowanego pytania testowego, co wykluczyło możliwość ustosunkowania się do wskazanych wątpliwości. W odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego zakłócenia warunków pracy w trakcie egzaminu poprzez spadające z otworu wentylacyjnego odpadki i "białe robaki", stwierdzono iż zdająca została przesadzona przez Komisję w inne miejsc, co trwało około 30 sekund. Po zmianie miejsca nie zgłaszała więcej zastrzeżeń do przebiegu egzaminu. Wobec powyższego uzyskana przez skarżącą liczba [...] punktów nie stanowi postawy do przyjęcia A. M. W. na I rok Wydziału Lekarskiego w roku akademickim [...], bowiem minimalna liczba punktów uprawniających do przyjęcia wynosiła 82 punkty.

A. M. W. wniosła skargę na powyższą decyzję organu II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze podniosła zarzut pozbawienia jej możliwości osobistego sprawdzenia ilości uzyskanej punktacji oraz prawidłowości dokonanej przez sprawdzających weryfikacji właściwych odpowiedzi, poprzez uniemożliwienie zapoznania się z własną pracą. W odniesieniu do argumentacji zawartej w decyzji II instancyjnej, a dotyczącej niewskazania numerów pytań testowych do których skarżąca miała zastrzeżenia merytoryczne, podniosła, iż było to niemożliwe z uwagi na fakt, że zgodnie z zasadami przeprowadzenia egzaminu kandydat na studia mógł mieć przy sobie w trakcie egzaminu jedynie czarny cienkopis, ołówek 3B oraz gumkę. Nie było zatem, jej zdaniem, możliwości zanotowania uwag do konkretnych pytań i udzielonych odpowiedzi, a ewentualne zastrzeżenia do konkretnych pytań, wobec ich wielkiej ilości mogły być zgłoszone dopiero po udostępnieniu skarżącej testu oraz karty odpowiedzi po przeprowadzonym egzaminie. Ponadto zwróciła uwagę na fakt, iż wobec niej dopuszczono się poważnego w skutkach uchybienia, które miało bezpośrednie przełożenie na wynik egzaminu, bowiem w Sali, w której przeprowadzano egzamin przydzielono jej miejsce tuz obok systemu wentylacyjnego tego pomieszczenia, z którego wypadały na głowę piszącej i jej kartę egzaminacyjną –owady i drobne śmieci. Nadto jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, sytuacja ta była na tyle dokuczliwa, że zdająca została przesadzona. Istotny w jej opinii jest zaś fakt, iż owo przeniesienie nastąpiło dopiero po zwolnieniu innego miejsca przez uczestnika egzaminu, który zakończył już swoją pracę. Tym samym była skazana na pisanie egzaminu przez większą część czasu w warunkach niekorzystnych, co pozbawiło ją szans na zdobycie upragnionego miejsca na studiach. Skarżąca podaje dalej, iż wbrew twierdzeniom komisji, na informacje o zaistniałych okolicznościach zareagowano dopiero po znacznym upływie czasu.

Organ II Instancji wniósł do tut. Sądu odpowiedź na skargę w raz z wnioskiem o jej oddalenie. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż całe postępowanie rekrutacyjne przebiegało zgodnie z Regulaminem Egzaminu wstępnego na I rok studiów na kierunku lekarskim na Wydziale Lekarskim Akademii Medycznej we W.. W odniesieniu do zarzutu uniemożliwienia zapoznania się z napisanym testem i jego wynikami wyjaśniono, że sprawdzanie prac odbywa się w Centrum Egzaminów Medycznych w Ł.. Nadto egzamin ten ma formę testu wyboru, co oznacza, iż tylko od prawidłowości zakreślenia odpowiedzi zależy liczba uzyskanych punktów, a konsekwencją takiego sposób oceniania jest niemożność stwierdzenia w trakcie sprawdzania, czy odpowiedzi uznane za błędne faktycznie były nieprawidłowe.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać swojej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.

Uchylenie decyzji administracyjnej względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd następuje tylko w przypadku wystąpienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) zwanej dalej u.p.s.a.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują.

Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w tym powołany w decyzji art. 104 i art. 127 KPA oraz przepisy ustawy o szkolnictwie wyższym z dnia 12 września 1990r. (Dz.U. nr 65, poz.385 ze zm.) Stosownie zaś do treści art. 141 tej ustawy zasady i tryb przyjmowania na studia oraz zakres egzaminu wstępnego określa senat uczelni, na wniosek rady przy czym szczegółowe zasady przyjmowania na studia laureatów oraz finalistów olimpiad stopnia centralnego senat uchwala na okres co najmniej trzech lat. Uchwała senatu jest podawana do publicznej wiadomości w sposób określony w statucie uczelni nie później niż do dnia 31 maja roku poprzedzającego rok akademicki, którego uchwała dotyczy( ust1) Jeśli zaś wstęp na określony kierunek nie jest wolny ( a taka sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie) to rekrutację przeprowadzają komisje rekrutacyjne powołane przez dziekana wydziału lub inny organ wskazany w statucie. Komisje te podejmują decyzje w sprawie przyjęcia na studia, a same wyniki postępowania rekrutacyjnego są jawne(ust3 i 4). Kandydatowi niezadowolonemu z decyzji komisji przysługuje odwołanie do Uczelnianej Komisji Rekrutacyjnej, powołanej w sposób wskazany w statucie. Zgodnie z wnioskiem tej komisji Rektor wydaje decyzję odwoławczą, która jest ostateczna (ust 5). Taki tryb miał również miejsce w rozpatrywanej sprawie

Z kolei statut Akademii Medycznej we W. stanowiący zał do Zarządzenia nr [...]Rektora Akademii Medycznej we W. z dnia [...]r w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu Statutu w związku z Uchwałą Senatu AM we W.z dnia [...]r. ze zm. konkretyzuje regulacje dotyczące postępowania rekrutacyjnego w §91 i §92 stanowiąc, iż zasady i tryb przyjmowania na studia podawane są do publicznej wiadomości w środkach masowego przekazu o zbiegu krajowym, najpóźniej do 31 grudnia roku poprzedzającego egzamin wstępny. Senat na wniosek rektora powołuje uczelnianą komisję rekrutacyjną , a wydziałowe komisje rekrutacyjne – powoływane przez radę wydziału na wniosek dziekana. Wydziałowa komisja rekrutacyjna podejmuje decyzję o przyjęciu na studia. Szczegółowe kompetencje i regulamin działania komisji rekrutacyjnych ustala do dnia 31 marca każdego roku senat, który jednocześnie ustal liczę miejsc na każdym wydziale.

Po myśli zaś powołanego na wstępie art. 104 kpa organ administracyjny załatwia sprawę przez wydanie decyzji. Fakt ten stanowi jeden z zasadniczych elementów wyznaczających zakres stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. Zatem postępowanie rekrutacyjne zakończone decyzją z dnia [...]r utrzymującą w mocy decyzje Wydziałowej Komisji Rekrutacynej z dnia [...]r o nieprzyjęciu A. W. na I rok studiów Wydziału Lekarskiego Akademii Medycznej We W. toczyło się w ramach i na zasadach określonych przepisami Kodeksu Postępowania Administracyjnego.

Zgodnie zaś z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na uwadze interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten konstytuuje zatem podstawowe zasady postępowania i obowiązki organu administracji publicznej na jakich powinien się opierać organ w toku postępowania. Podstawowe zasady wynikające z w/w przepisu, to zasada kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa, zasada prawdy obiektywnej, zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywatela.

Realizację zasady prawdy obiektywnej zapewniają między innymi gwarancje zawarte w przepisach regulujących postępowanie dowodowe.

Na straży całego postępowania stoi art. 107 k.p.a., który określa przesłanki formalne jakie powinna spełniać decyzja administracyjna.

Przepis ten nakłada na organ rozstrzygający obowiązek prawidłowego uzasadnienia decyzji. Powinno ono wyczerpująco informować stronę o motywach, którymi kierował się organ załatwiając sprawę. Strona może bowiem skutecznie bronić swych interesów tylko w sytuacji, gdy znane są przesłanki powziętej decyzji. Zatem uzasadnienie powinno odzwierciedlać tok rozumowania organu a także dokonaną wykładnię zastosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa ( art.. 9 i art. 11 k.p.a.).W tym zakresie w opinii sądu nie można zarzucić organom orzekającym w sprawie uchybień, które miałyby wpływ na wynik sprawy.

Należy zatem stwierdzić, iż skarżąca jako uczestnik takiego postępowania- kandydatka, której odmówiono przyjęcia na studia, skutecznie realizując swoje uprawnienia w zakresie ochrony instancyjnej i sądowoadministracyjnej, mogła skutecznie domagać się kontroli przestrzegania przez organy orzekające przepisów prawa dotyczących warunków, zasad i trybu oceniania jej wiadomości.

Przy czym w sytuacji gdy ocenianie odbywa się w formie egzaminu testowego, kontrola będzie dotyczyć tylko tych czynności składających się na przeprowadzenie postępowania rekrutacyjnego, które zostały prawnie uregulowane.( por wyrok NSA SA/Wr 1287/92 z dnia 26. marca 1993r ONSA 1993/4/11)

Zasadniczo zarzuty skargi A. W. opierają się na twierdzeniu, iż pozbawiono ją możliwości zdawania egzaminu w warunkach umożliwiających należyte skupienie co skutkowało utratą punktacji w ramach zdawanego egzaminu. Jak podnosi w skardze niedogodności w postaci przydzielenia jej miejsca przy otworze wentylacyjnym z którego spadały co chwilę owady i śmieci, zostały usunięte dopiero gdy zostało zwolnione inne miejsce. Tym samym większą część testu musiała wypełniać w niekorzystnych warunkach. O zaistniałych trudnościach poinformowała członków komisji, którzy jak twierdzi zareagowali dopiero po znacznym upływie czasu

Z drugiej strony z zarzutów skarżącej formułowanych pod adresem organów orzekających w sprawie na etapie postępowania odwoławczego wynika, że po około 2 godzinach trwania egzaminu zdająca zgłosiła wspomniane wyżej niedogodności i poprosiła o przeniesienie. Zarówno zaistniała sytuacja, oraz fakt zmiany miejsca zostały odnotowana w protokole egzaminacyjnym. Jak wynika natomiast z wyjaśnień złożonych na piśmie w dniu [...]r przez członków Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego złożonych w wyniku wszczęcia postępowania odwoławczego, każdy z kandydatów zdających egzamin zapoznał się z treścią Regulaminu Egzaminu wstępnego na I rok studiów na kierunku lekarskim i zobowiązał się podporządkować jego poszczególnym warunkom co zostało poświadczone w każdym przypadku złożonym podpisem. Przed rozpoczęciem egzaminu poinformowano zdających, o konieczności niezwłocznego informowania komisji o zaistniałych nieprawidłowościach. Jak wynika z wspomnianego pisma ( notatki), około godziny [...] skarżąca zgłosiła fakt znalezienia na ławce "robaka". W efekcie jeden z członków Komisji natychmiast przesadził zdającą do stolika obok. Powyższy incydent trwał około 30 sekund.

W konsekwencji, mając na uwadze także sprzeczne oświadczenia strony skarżącej w zakresie przytoczonych okoliczności dotyczących przebiegu egzaminu przeprowadzonego w dniu [...]r. należy uznać prawidłowość stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Rektor Akademii Medycznej wywiązał się tym samym z obowiązku określonego przepisem art. 107 k.p.a poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, na podstawie dokumentu w postaci stanowiska Komisji Rekrutacyjnej Wydziału Lekarskiego wyrażonego w piśmie z dnia [...]r. Zgodnie zaś z poglądem wyrażonym na gruncie orzecznictwa sądowoadministracyjnego (wyrok z dnia 29.09.1998r III SA 682/97)jeśli skarżący kwestionował te ustalenia winien przeprowadzić z własnej inicjatywy stosowne kontrdowody.

W nawiązaniu do zarzutu skargi dotyczącego uniemożliwienia skarżącej złożenia zastrzeżeń merytorycznych do treści pytań testowych, osobistego sprawdzenia faktu czy liczba punktów osiągnięta w czasie egzaminu została policzona w sposób prawidłowy oraz czy dokonano prawidłowej weryfikacji podanych przez nią odpowiedzi należy przychylić się do argumentacji organu, która odwołuje się do punktu Y i Z przywoływanego Regulaminu. Zgodnie z treścią wskazanych punktów, kandydaci mieli prawo do składania zastrzeżeń merytorycznych do pytań testowych w czasie trwania egzaminu. Kandydat na specjalnym druku winien podać numer kwestionowanego pytania, wersję swojej książeczki testowej oraz przedstawić jednoznacznie sprecyzowany zarzut wobec pytania. Nadto tylko w okresie odwoławczym kandydat mógł otrzymać do wglądu treść tych pytań egzaminacyjnych, co do których wątpliwości zgłosił na piśmie. Wszyscy zdający w tym dniu egzamin wstępny na I rok studiów na kierunku lekarskim złożyli stosowne oświadczenie o zapoznaniu się z jego treścią, co wskazuje, że również skarżąca A. W. (oświadczenie skarżącej z dnia [ ] r opatrzone podpisem), została pouczona o sposobie i trybie składania zastrzeżeń merytorycznych. W tym miejscu należy przywołać pogląd zaprezentowany w wyroku NSA z dnia 16 stycznia 1985 w sprawie o sygn. akt. SA/Wr 648/84 zgodnie z którym- Nie można uznać komisji rekrutacyjnych działających w akademiach medycznych za komisje egzaminacyjne oceniające wiadomości kandydata na studia i podejmujące w tej mierze "oceny kwalifikacyjne". Komisje rekrutacyjne odpowiadają bowiem za techniczną stronę przeprowadzenia egzaminu testowego. W tej drugiej fazie działalności wydziałowa komisja rekrutacyjna jest organem załatwiającym "sprawy indywidualne, rozstrzygane w drodze decyzji administracyjnych" o przyjęciu w poczet studentów. Natomiast ocenianie wiadomości kandydatów wymaganych na studia czyli wydawanie ocen w tym przedmiocie odbywa się już poza uczelnią ( w Centrum Egzaminów Medycznych w Łodzi)

Na marginesie należy dodać, że kluczowym kryterium dopuszczenia do studiów jest wiedza kandydata, oraz jego przygotowanie intelektualne. Natomiast zadaniem organów prowadzących z mocy przepisów prawa postępowanie kwalifikacyjne jest tworzenie takich organizacyjnych i technicznych warunków aby zapewnić realizację prawem przewidzianych gwarancji prawidłowości egzaminu wstępnego, co w opinii sądu w rozpatrywanej sprawie nie zostało zachwiane. Tylko bowiem przeprowadzenie egzaminu wstępnego z pominięciem czy pogwałceniem tych przepisów dotyczących warunków, zasad i trybu sprawdzania wiedzy kandydata może uzasadnić zarzut naruszenia przepisów obowiązujących w postępowaniu kwalifikacyjnym, a w rezultacie prowadzić do zakwestionowania legalności decyzji o nieprzyjęciu na studia opartej na wynikach nieprawidłowo przeprowadzonego egzaminu wstępnego. W takim przypadku kontroli sądu administracyjnego nie podlegałyby same wyniki egzaminu, które stanowiąc tzw. "oceny kwalifikacyjne" uchylają się spod tej kontroli - lecz prawem określony sposób przeprowadzenia egzaminu. wyrok NSA O/Wrocław z 1984-11-07 SA/Wr 646/84

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, aby decyzja ta naruszała obowiązujące przepisy prawa i to w stopniu wymagającym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego.

Podkreślić ponownie należy, iż sąd administracyjny jest właściwy jedynie do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji i nie ma prawa oceniania jej pod innymi względami.

Nie ma też prawa do oceniania słuszności obowiązujących przepisów i przyjętych w nich rozwiązań prawnych. Dlatego też stwierdzając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z obowiązującym prawem, nie ma możliwości poddawania jej ocenie pod kątem słuszności, czy sprawiedliwości społecznej, nawet w sytuacji kiedy brak jednego punktu uzyskanego w toku postępowania kwalifikacyjnego decyduje o pozbawieniu szans na zdobycie upragnionego miejsca n studiach .

W tej sytuacji zgodnie z art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.