Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 972/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-09-26 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: zwolniono od kosztów sądowych w części, w pozostałym zakresie wniosek oddalono

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie: Michał Śmiałowski po rozpoznaniu w dniu 26 września 2014r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P.Z. o zwolnienie od kosztów sądowych lub częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19.03.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od towarów i usług za kwiecień 2009r. postanawia: 1. zwolnić stronę skarżącą od kosztów sądowych ponad kwotę 40 zł., 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić


UZASADNIENIE

Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P.Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych lub częściowego zwolnienia od kosztów sadowych, w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 19.03.2014r., nr [...], w przedmiocie podatku dochodowego od towarów i usług za kwiecień 2009r.

Jak wynika z uzasadnienia wniosku, zawartego w nim "oświadczenia o stanie rodzinnym , majątku i dochodach" oraz akt sprawy o sygn. I SA/Kr 969/14 P. Z. ur. w 1976r. pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną M. W. – Z. ur. w 1978r. ur. oraz córką H.Z. ur. w 2008r.

Prowadzi on działalność gospodarczą polegająca na produkcji odlewów m.in. wyrobów małej architektury, sprzętu kanalizacyjnego i innych przedmiotów.

Działalność ta, jak podaje, przynosi mu 4 120 zł. dochodu , miesięcznie. W 2013r. z tego tytułu uzyskał 49 423,38 zł. dochodu przy przychodzie na poziomie 767 406,28 zł. W pierwszym kwartale 2014r. podstawa opodatkowania jego działalności w postaci dostawy towarów i świadczenia usług wyniosła natomiast 337 425 zł.

M. W. – Z. cierpi na zaawansowane stwardnienie rozsiane i do dnia 31.07.2015r. jest całkowicie niezdolna do pracy. Otrzymuje ona rentę w wysokości 861,78 zł., netto, miesięcznie. W 2013r. uzyskała ona 14 826,06 zł., dochodu.

Miesięczne wydatki rodziny obejmują : koszty wyżywienia i ubrania - 2600 zł., koszty lekarstw – 650 zł., opłatę za wodę i ścieki – 174,96 zł., opłatę za energię elektryczną – 237,85 zł., opłatę za gaz - 414,81 zł., opłatę za przedszkole – 162,37 zł.

P.Z. nie posiada oszczędności ani przedmiotów o wartości pow. 3000 euro. Jest natomiast właścicielem nieruchomości o pow. 0,1988 ha, położonej w Z., obciążonej dwoma hipotekami przymusowymi łącznymi na kwoty : 14 506 zł. i 22 410 zł. - na rzecz Skarbu Państwa – Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego, dla której Sąd Rejonowy dla w K., VI Zamiejscowy Wydział Ksiąg Wieczystych, z siedzibą w K. prowadzi księgę wieczystą nr [...].

M. W. – Z. jest natomiast właścicielką niewykończonego domu, o pow. 120 m2.

Zdaniem orzekającego wniosek strony skarżącej zasługuje w części na uwzględnienie.

Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest instytucją o charakterze wyjątkowym, stosowaną wobec osób o bardzo trudnej sytuacji materialnej. Stanowi odstępstwo zarówno od ogólnej zasady przewidzianej w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.) zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (...) jak i od konstytucyjnego obowiązku ponoszenia danin publicznych wynikającego z art. 84 Konstytucji RP. Jest jednocześnie formą dofinansowania strony skarżącej z budżetu państwa, przez co powinno się sprowadzać do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe.

Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( § 2). Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje natomiast zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3).

Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej na podstawie art. 246§1 w/w ustawy przysługuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym) lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym).

Ubiegający się o taką pomoc winien więc w każdym wypadku poczynić oszczędności we własnych wydatkach, do granic zabezpieczenia koniecznych kosztów utrzymania siebie i rodziny. Dopiero gdyby poczynione w ten sposób oszczędności okazały się niewystarczające - może zwrócić się o pomoc państwa, czyli w rzeczywistości o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli. To bowiem z ich środków pochodzą dochody budżetu Państwa, z których pokrywa się koszty sądowe w razie przyznania prawa pomocy (por. postanowienie SN. z dnia 24.09.1984r. sygn. II CZ 104/84 i postanowienie NSA z dnia 10.01.2005r., sygn. akt FZ 478/04).

Przyznanie prawa pomocy powinno mieć więc charakter wyjątkowy i być stosowane w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem (przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia ). Strona będąca osobą fizyczną powinna partycypować w kosztach postępowania , jeżeli posiada stały miesięczny dochód czy ma jakiekolwiek środki majątkowe. (por. postanowienia NSA z dnia 22.12.2004r. sygn. akt OZ 862/04, postanowienie NSA z dnia 27.02.2012r., sygn. akt I FZ 561/11, postanowienie NSA z dnia 01.07.2014r., sygn. akt I FZ 152/14, postanowienie NSA z dnia 07.07.2014r., sygn. akt II FZ 953/14, postanowienie NSA z dnia 21.07.2014r., sygn. akt II FZ 1096/14 ).

Z całą pewnością zasada partycypacji w kosztach prowadzonego postępowania ma więc zastosowanie w przypadku, takim jak rozpatrywany, kiedy to wnioskodawca uzyskuje wynagrodzenie z prowadzonej działalności gospodarczej. Wprawdzie strona skarżąca podaje , iż nie ma ono charakteru stałego ale jednak znacznie przewyższa minimalne wynagrodzenie za pracę w 2014r. , które zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 11.09.2013r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę w 2014r. (Dz.U. z 2013r. , poz. 1074 ) wynosi 1680 zł.

Żona wnioskodawcy, jest osobą schorowaną ale otrzymywana przez nią renta stanowi jednocześnie dodatkowe źródło dochodu budżetu domowego.

Oczywiście stopień partycypacji musi być uzależniony z jednej strony od sytuacji majątkowej strony skarżącej, z drugiej zaś od wysokości należnych kosztów sądowych. Przy rozpatrywaniu niniejszej sprawy trzeba natomiast wziąć pod uwagę fakt, iż wnioskodawca jest stroną dwudziestu jeden postępowań o sygn. akt I SA/Kr 969 - 989/14, w których suma wpisów od skarg wynosi 8 368 zł.

Kwota ta z kolei przekracza możliwości płatnicze P.Z., przy obecnym stanie faktycznym.

Biorąc więc pod uwagę łączną wysokość wpisów w wymienionych sprawach, oraz przytoczone wyżej okoliczności zasadne jest zwolnienie wnioskodawcy od kosztów sądowych ponad 40 zł., w każdej ze spraw. Daje to w sumie należną do zapłaty kwotę 840 zł. (21 x 40 zł. = 840 zł.), która stanowi ok. 10 % pierwotnie wymaganej sumy wpisów od skarg w w/w sprawach (8 368 zł.).

Podkreślić należy, że przedmiotowe rozstrzygnięcie nie obciąża strony skarżącej w całości kosztami sądowymi ale i nie pozbawia jej zupełnie pomocy Państwa. Jest wynikiem racjonalnego miarkowania możliwości finansowych wnioskodawcy w oparciu o przedstawione okoliczności faktyczne a jednocześnie stanowi wyraz bardzo znacznej pomocy finansowej ze strony Skarbu Państwa dla P.Z.

Biorąc pod uwagę powyższe, orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 244§1, art.245§3, art. 246§1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2, pkt 7) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012r., poz. 270 z p. zm.).