Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 218/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2017-08-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 3, art. 8 ust. 3-4,  art.  39,  art. 41
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kozicka (spr.), Sędzia WSA Bożena Miliczek-Ciszewska, Protokolant Katarzyna Lisiecka-Mitula, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2017 r. sprawy ze skargi G. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w B., działając na podstawie art. 17, 18, 21 ust. 1 z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jedn. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 ze zm.), art. 3, art. 8 ust. 3-4, art. 39, art. 41 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej: ups lub ustawa), art. 138 § 1 pkt. 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej Kpa) - po rozpatrzeniu sprawy z odwołania G.Ł od decyzji, działającego z upoważnienia Wójta Gminy w H., Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w H. z dnia [...]r. nr: [...]w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego w kwocie 1542,00 zł z przeznaczeniem na zakup i montaż barierki i balustrady schodowej na klatce schodowej - decyzję pierwszoinstancyjną utrzymał w mocy.

Argumentując podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy, akceptując w pełni ustalenia i wywodu organu pierwszoinstancyjnego, przybliżył dotychczasowy przebieg postępowania, według chronologii zdarzeń, wskazując przy tym prawne regulacje przedmiotu.

W tych ramach odnotował, że G. Ł. (dalej także strona) pismem z dnia 07 listopada 2016 r. zwróciła się do organu I instancji z wnioskiem o pomoc finansową na zakup i montaż barierki i balustrady schodowej na klatce schodowej. Strona, jak wskazał, prowadzi trzyosobowe gospodarstwo domowe wraz z swoimi dziećmi: M. Ł. i B. Ś., nie pracuje, ma przyznane prawo do renty socjalnej na stałe wyrokiem Sądu Okręgowego - Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w B. z dnia [...]r. Syn strony M. Ł. posiada orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...]2013 r. nr [...] wydane przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w C. na czas określony do 30 listopada 2016 r. (zmienione wyrokiem Sądu Rejonowego w B. z dnia [...]), syn – B. Ś. posiada orzeczenie o niepełnosprawności z dnia [...] 2016 r. nr [...]wydane przez Wojewódzki Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności na czas określony do 31 grudnia 2017 r. Jednocześnie organ drugoinstancyjny podał, że syn M. uczęszcza do Szkoły Podstawowej w Z. (oddalonej o około 10 km od miejsca zamieszkania). W miesiącu poprzedzającym datę złożenia wniosku tj. październiku 2016 r. łączny dochód rodziny wyniósł 2490,63 zł. Na kwotę tego dochodu złożyła się renta socjalna w wysokości 644,63 zł, trzy zasiłki pielęgnacyjne w wysokości 459,00 zł, zasiłki rodzinne wraz z dodatkami w wysokości 387,00 zł, alimenty na synów w wysokości 1000,00 zł. Dochód strony, jak zaznaczył, wynoszący 2490,63 zł przekracza kryterium dochodowe, które dla rodziny 3- osobowej wynosi 1542,00 zł, co z kolei oznacza, że zasiłek celowy nie przysługuje.

Dokonując egzemplifikacji wydatków miesięcznych jakie poniosła rodzina w listopadzie 2016 r. wskazał, że ich łączna suma wyniosła 1843,97 zł. Wydatki te, jak bowiem zilustrował stanowiły: rata kredytu w wysokości 400,00 zł, utrzymanie domu (energia elektryczna, gaz, woda, śmieci, telefon z Internetem, TV) w wysokości 381,30 zł, koszt zakupu leków i leczenia strony i jej synów w wysokości 600,00 zł, dojazdy syna do szkoły w wysokości 300,00 zł, obiady dla dziecka w szkole w wysokości 60,00 zł, podatek od nieruchomości w wysokości 102,67 zł miesięcznie. Równocześnie wskazał, że strona spłaca także zakup samochodu. Na zaspokojenie własnych potrzeb rodzinie strony pozostała kwota 646,66 zł. Strona otrzymuje także świadczenie wychowawcze na dwójkę dzieci w łącznej kwocie 1000,00 zł. Ponadto rodzina strony korzysta z pomocy usługowej i w naturze od rodziców wnioskodawczyni oraz od ojca dziecka B. Ś.

W jego ocenie prawidłowo organ I instancji podał, iż jakkolwiek całkowity koszt wnioskowanej potrzeby wynosi 5332 zł, to z uwagi na art. 41 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej przyznana pomoc nie może być większa niż kryterium dochodowe w rodzinie, czyli w wysokości 1542,00 zł.

Jego zdaniem także zasadnie decyzji organ I instancji podniósł, iż świadczenia przyznawane w ramach pomocy społecznej mają za zadanie pomagać osobom, które nie są w stanie samodzielnie zapewnić sobie i rodzinie zaspokojenia podstawowych potrzeb bytowych.

Zdaniem Kolegium zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej i może się ostać w obrocie prawnym. Kolegium wyjaśniło, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych.

Za Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach stwierdziło, że organy administracji działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować cele powierzone im w ustawie o pomocy społecznej. Są zatem upoważnione do ograniczenia rozmiaru przyznawanych świadczeń z uwagi na szczupłość pozostających w ich dyspozycji środków finansowych, a posiadane fundusze muszą rozdzielać pomiędzy stale rosnącą liczbę osób wymagających wsparcia. Wskazanie w sposób precyzyjny jaką ilością środków finansowych organ dysponuje, a także jaka jest ilość beneficjentów wymagających bezwzględnego wsparcia odbiera możliwość postawienia organowi zarzutu dowolnego rozdysponowywania świadczeń pomocowych z pokrzywdzeniem skarżącego - por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 05 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/G1 93/13), wszystkie przywoływane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl., w skrócie: CBOSA.

W dalszych motywach organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie organ I instancji przeprowadził należycie postępowanie wyjaśniające, dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie sytuacji życiowej, majątkowej, oraz faktycznej strony, a stanowisko swoje umotywował w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W jego ocenie decyzja pierwszoinstancyjna jest zgodna z przepisami ustawy o pomocy społecznej, a odmowa przyznania pomocy nie narusza granic swobodnego uznania, zatem może ostać się w obrocie prawnym. Podkreślił na zakończenie, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego z pomocy społecznej nie jest prawnym obowiązkiem organów administracji, bowiem organ pomocy może, ale nie musi przyznać pomoc w tej formie.

W skardze na powyższą decyzję skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie obowiązującego prawa, poprzez niewłaściwe i nierzetelne dokonanie ustaleń jej trudnej sytuacji życiowej. Podniosła w niej, że w decyzjach zarówno pierwszej jak i drugiej instancji nie ma żadnej informacji, iż zasiłek pielęgnacyjny z dodatkiem się zakończył. Wyraziła zrozumienie, że dochody bierze się z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lecz informacja o zakończeniu powinna się znaleźć w obu decyzjach (decyzja GOPS była wydana w grudniu w tym miesiącu już nie miałam zasiłku). Jej zdaniem takie uchybienia jest naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego ponieważ dolicza się kwotę którą nie posiada, tj. 263 zł. Zanegowała także odniesienie się organów pierwszej i drugiej instancji do świadczenia 500+. Co prawda, podniosła, że wprawdzie organy nie wliczyły go w dochód lecz posiłkowały się nim przy wydaniu odmownej decyzji uznaniowej.

Nadto zarzuciła brak właściwego uzasadnienia decyzji odmownej, wskazując, że organ przy wydaniu decyzji o charakterze uznaniowym obowiązany jest do rzetelnej i wnikliwej analizy wszelkich okoliczności sprawy. Dopiero w ten sposób przeprowadzona analiza stanu faktycznego sprawy stanowi materiał będący podstawą do wydania decyzji o charakterze uznaniowym, ocena taka powinna znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu wydanych decyzji. W jej opinii uzasadnienia zaskarżonych decyzji są lakoniczne, powierzchowne, błędne.

Niezrozumiałe i nieuzasadnione dostatecznie są dla niej decyzje GOPS i SKO, które - jak podała - "nie znajdują szczególnie uzasadnionego przypadku pomimo że GOPS w H. już niejednokrotnie stwierdzał u mnie szczególnie uzasadnione przypadki do zasiłku celowego specjalnego tj. niepełnosprawność-choroby przewlekle mojej rodziny, obecność i dobro małego dziecka, ochrona macierzyństwa itd. w tej kwestii się nic nie zmieniło tylko GOPS zmienił punkt widzenia".

Zaznaczyła, że brak w uzasadnieniu dowodów przyjętych jako podstawę odmownej decyzji uznaniowej, iż posiada własne środki i możliwości oraz uzyskuje dodatkową pomoc w naturze i usługową od rodziców i ojca syna B.. Wyjaśniła przy tym, że w oświadczeniu na wniosek strony podał, że "rodzice pomagają mi w formie rzeczowej - pracy tj. pomoc fizyczna w obejściu domu, pracy np. w obsłudze centralnego ogrzewania domu, przypilnowanie młodszego syna podczas gdy odwożę starszego syna do szkoły, a ojciec syna B. wspomaga mnie pomocą - nie systematyczną w formie też rzeczowej np.: pampersy, ewentualna pomoc w opiece syna".

Odpowiadając na skargę organ drugoinstancyjny podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym orzeczeniu i stwierdził, że jest ona nieuzasadniona oraz nie zawiera żadnych argumentów, które podważałyby jego merytoryczną prawidłowość. Powtórzył przy tym zasadnicze motywy zwarte w objętej skargą decyzji eksponując, co do zasady, że forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielnie pomocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że prawo do sądu określone zostało w art. 45 ust.1 Konstytucji RP oraz art. 6 ust.1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r. (Dz.U. z 1993 r., nr 61, poz. 284 ze zm.), ratyfikowanej przez Rzeczypospolitą Polską (art. 9, art. 87 ust.1, art. 89 ust.1 pkt 2 Konstytucji RP). Nadto Trybunał Konstytucyjny w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r. W 14/94, (Dz. U., Nr 14, poz. 67, OTK 1995/1/19) wskazał, że na prawo do sądu składa się także element materialny – możność prawnie skutecznej ochrony praw strony na drodze sądowej w ramach odpowiednio ukształtowanej procedury.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne, kierując się wspomnianym kryterium legalności, dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi – ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm. dalej także: P.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a tej ustawy. Powyższe oznacza, że Sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze.

Przeprowadzona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach kontrola legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustalając istotny dla sprawy stan faktyczny Sąd stwierdza, że został on nakreślony powyżej przy omawianiu stanowiska organów pierwszej i drugiej instancji, jak i strony skarżącej. W ocenie Sądu nie ma zatem konieczności jego ponownego przytaczania w tej części uzasadnienia.

W pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji o odmowie przyznania stronie zasiłku celowego w kwocie 1542 zł, z przeznaczeniem na zakup i montaż barierki i balustrady schodowej na klatce schodowej.

W drugiej kolejności Sąd wskazuje, że w pełni zaakceptował i uznał za własne motywy zawarte w wyrokach tut. Sądu, wydanych także w sprawie strony skarżącej, z dnia 07 maja 2017 r., sygn. akt IV SA/Gl 1063/16, z dnia 04 maja 2017 r. sygn. akt IV SA/Gl 1062/16 czy z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 232/14.

Punktem wyjścia dla uznania zaskarżonej decyzji za zgodną z prawem było przyjęcie przez Sąd stanu faktycznego sprawy, który organ drugoinstancyjny - za organem pierwszoinstancyjnym - przedstawił w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zdaniem Sądu został on ustalony w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu odwoławczym, z zachowaniem reguł ogólnych wynikających z art. 6 i nast. Kpa. Organ drugoinstancyjny dokonał jednoznacznych, prawidłowych ustaleń faktycznych oraz w sposób obiektywny i logiczny wszechstronnej oceny zgromadzonych dowodów a stanowisko należycie umotywował w uzasadnieniu decyzji. W ocenie Sądu przytoczona w skardze argumentacja, w zakresie oceny dowodów i postawy organów pomocy, nie daje podstaw do skutecznego zarzucenia organom, że naruszyły one ogólne zasady postępowania dowodowego, czy też zasadę zupełności postępowania dowodowego, co mogłoby skutkować uchyleniem decyzji, w szczególności na skutek stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa, przez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów.

W tym miejscu podkreślenia wymaga, iż uprawnienia wynikające z przepisów ustawy o pomocy społecznej mają charakter jedynie subsydiarny, co oznacza, że uzupełniają środki, możliwości i uprawnienia własne osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. Wobec tego osoba wnioskująca o przyznanie pomocy zobligowana jest w pierwszej kolejności do samodzielnego podejmowania działań zmierzających do przezwyciężenia we własnym zakresie swoich problemów, a dopiero gdy nie jest w stanie tego dokonać, może jej zostać przyznana pomoc w określonej postaci.

Ustawa o pomocy społecznej ustanawia zasadę indywidualizacji i fakultatywności świadczeń z pomocy społecznej. Zasada indywidualizacji świadczeń nakłada konieczność indywidualnego rozpoznania zgłaszanych żądań oraz dostosowywanie rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do indywidualnych właściwości świadczeniobiorcy. Zasada fakultatywności polega na braku roszczenia po stronie osób i rodziny w zakresie przyznania świadczenia z pomocy społecznej na wskazany cel, w określonym przez wnioskującego rodzaju, formie i rozmiarze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że całościowa ocena sytuacji skarżącej wskazuje na wypełnianie przez organy pomocy społecznej wobec niej dyrektywy wynikającej z art. 3 ust. 1 ups, zgodnie z którą pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwia im życie w warunkach odpowiadających godności człowieka. Motywy działania organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu objętej skargą decyzji nie pozwalają uznać wydanego rozstrzygnięcia za arbitralne, pozbawione oparcia w zebranym materiale dowodowy. Przede wszystkim organ wywiódł, że skarżąca jest osobą nie zarobkującą, posiadającą na utrzymaniu synów legitymujących się orzeczeniami o stopniu niepełnosprawności, posiadającą jednakowoż środki pozwalające jej na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych, co zostało szczegółowo opisane powyżej.

Zdaniem Sądu, wbrew zarzutom i argumentacji skargi, brak jest jakichkolwiek podstaw aby zasadnie można było kwestionować i podważać trafność przeprowadzonych w sprawie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę decyzji drugoinstancyjnej. Podkreślić bowiem należy, że z analizy akt sprawy jednoznacznie wynika, iż organy w toczącym się postępowaniu realizowały zasadę prawdy obiektywnej podejmując wszelkie działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Ich aktywność wyrażała się w zebraniu i wyczerpującym rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, z uwzględnieniem zasady swobodnej oceny dowodów. Brak jest więc podstaw, aby postępowanie ich kwalifikować jako nierzetelne. Przeciwnie, dowodzi ono tego, iż organy zmierzały do wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego zebranego w sprawie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i praworządności, a następnie uargumentowania podjętego rozstrzygnięcia z powołaniem się na zasadę równości wobec prawa i równoważenia oferowanej pomocy, tak aby wykazać konieczność w pierwszej kolejności zrealizowania tej o charakterze obligatoryjnym – do kategorii której strona się nie kwalifikuje i co zresztą jest poza sporem.

Zdaniem Sądu organy wskazały tak na okoliczności istniejące po stronie strony skarżącej, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Z uwagi na zarzuty podniesione w skardze należy zwrócić uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować powierzone im w ustawie cele (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 4332/01; z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05; oraz z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07). Istnienie potrzeby przyznania świadczeń z pomocy społecznej wymaga zbadania nie tylko posiadanych środków i dochodów, ale również całokształtu warunków życia osób chcących skorzystać z pomocy społecznej. Spełnienie, bowiem przesłanek warunkujących przyznanie pomocy, o których mowa w art. 7 ustawy, jak i nie przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w art. 8 ust. 1 ustawy oraz cel żądania zgodny z tym, na który może być przyznana pomoc z art. 39 ustawy, nie są wystarczającym uzasadnieniem i jednocześnie gwarancją dla wnioskodawcy uzyskania świadczenia.

Równocześnie zdaniem Sądu okoliczności te zostały należycie ocenione przez organy orzekające w sprawie.

Zarówno organ pierwszo jak i drugoinstancyjny podzieliły stanowisko strony co do jej trudnej sytuacji życiowej, czego dowodem jest – co wymaga podkreślenia – oferowana jej pomoc.

Z uwagi na zarzuty sformułowane w skardze co do działania organu w ramach uznania administracyjnego wskazać należy, na co zwracał uwagę tut. Sąd w przytaczanych powyżej wyrokach zapadłych także w sprawach strony, że zarówno w orzecznictwie, jak i literaturze przedmiotu podnosi się, że "uznanie", to oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania zasiłku celowego zasiłek ten otrzyma, ponieważ organ może, ale nie musi przyznać świadczenie. Nie zawsze też zasiłek celowy zostanie przyznany w wysokości zgodnej z oczekiwaniami osoby ubiegającej się o to świadczenie.

Skoro mocą ustawodawcy, wyrażoną w art. 39 ups, świadczenia z zakresu pomocy społecznej w postaci m.in. zasiłków celowych przyznawane są w ramach uznania administracyjnego, to organ ma swobodę w wyborze takiego rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze dla osiągnięcia określonych omawianą ustawą celów pomocy społecznej, zarówno co do przyznania, jak i odmowy przyznania świadczenia, a także co do jego wysokości. Przesądza o tym treść art. 39 ust. 1 i ust. 2 ustawy, w których w odniesieniu do zasiłku celowego ustawodawca użył zwrotu "może być przyznany".

Uznanie, co wymaga powtórzenia, daje zatem organowi pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji. O ile bowiem rozstrzygnięcie musi wynikać z okoliczności sprawy, ustalonych w trakcie postępowania administracyjnego, to zastosowana instytucja uznania administracyjnego powoduje, że organ nie jest zobowiązany spełniać każdego żądania strony w pełnym zakresie. Przyznanie stronie pomocy, w tym również w formie zasiłku celowego, uzależnione jest – co wymaga podkreślenia – nie tylko od sytuacji materialnej strony i jej żądań, gdyż rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku organ musi uwzględniać także ogólne zasady przyznawania pomocy społecznej. Oznacza to możliwość dostosowywania przez organ rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli odpowiadają one celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej, a także uzależnienie wysokości przyznanej pomocy zarówno od wielkości środków finansowych przyznanych z budżetu państwa na tę pomoc, jak i od liczby osób uprawnionych do korzystania z niej i ubiegających się o nią.

W ocenie Sądu, co także należy powtórzyć, bezspornie sytuacja strony skarżącej jest trudna, to jednak nie można zapominać i nie uwzględniać, że celem pomocy społecznej nie jest zastąpienie stron w uzyskiwaniu dochodów i zaspokajanie wszelkich ich potrzeb, a jedynie pomoc w tym zakresie (art. 2 ust. 1 ustawy). Z przepisów prawa regulujących tryb przyznawania świadczeń z pomocy społecznej – jak wskazano powyżej – wynika explicite (wprost), że udzielając stosownych świadczeń, organ kieruje się ogólną zasadą dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i możliwościom pomocy społecznej. Stanowisko to znajduje swoje odzwierciedlenie w ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 1559/12, dnia 25 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 1560/10 - przypominane w wyroku tut. Sądu z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 232/14).

Ponownie Sąd odwoła się do swoich argumentów wyrażonych w wyroku z dnia 18 listopada 2014 r., sygn. akt IV SA/Gl 232/14, w którym wyjaśnił, że Sądowa kontrola uznania administracyjnego polega na dokładnej analizie postępowania dowodowego poprzedzającego decyzję i realizacji zasad ogólnych postępowania administracyjnego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania i czy właściwie uzasadnił rozstrzygnięcie. Podejmując decyzję uznaniową, organ administracji ma obowiązek kierowania się słusznym interesem obywatela, stosownie do art. 7 Kpa, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji publicznej, wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków finansowych. Przyznanie stronie pomocy zarówno jej rodzaj, wysokość oraz okres, na który ma być przyznana uzależnione jest wszak nie tylko od jej sytuacji materialnej i żądań. Rozpatrując wniosek o przyznanie zasiłku celowego organ musi także kierować się ogólnymi zasadami, wyrażonymi w art. 3 ust. 3 i ust. 4 ustawy, tzn. koniecznością dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczeń do okoliczności konkretnej sprawy, jak również uwzględniania potrzeb osób korzystających z pomocy, jeżeli potrzeby te odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2006 r., I SA/Wa 445/06, LEX nr 197469).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że organy administracji nie przekroczyły granic uznania administracyjnego. Organy orzekające w sprawie poddały ocenie wszystkie okoliczności, od jakich uzależnione jest udzielenie pomocy w formie zasiłku celowego. Precyzyjnie wskazały zarówno możliwości finansowe organu, jak również sytuację osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia oraz zakres korzystania z pomocy społecznej.

Należy w tym miejscu zauważyć, że obowiązkiem organów pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób podopiecznych, nie zaś spełnianie ich wszystkich żądań. Organy pomocy społecznej nie są bowiem w stanie zabezpieczyć wszystkich istotnych potrzeb osób pozostających w trudnej sytuacji materialnej.

Podsumowując powtórzenia i podkreślenia wymaga, że ustawa o pomocy społecznej formułuje podstawową zasadę, zgodnie z którą każda osoba ma obowiązek pełnego wykorzystania własnych uprawnień, zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej, a jeżeli nie wykonuje takiego obowiązku, to nie występuje podstawowa przesłanka udzielenia takiej osobie pomocy ze środków publicznych.

Mając na uwadze przedstawiony stan sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem, w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, przez co nie nastąpiło naruszenie granic przysługującego organom uznania administracyjnego. Wydając rozstrzygnięcie organy miały bowiem na względzie okoliczności sprawy tak istniejące po stronie skarżącej, jak również uwzględniające cele i możliwości pomocy społecznej. Końcowo już tylko Sąd zwraca uwagę na ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organy administracji w zakresie pomocy społecznej działają w oparciu o środki finansowe, których wysokość jest ściśle określona i w tak wyznaczonych granicach muszą realizować powierzone im w ustawie cele (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2002 r. sygn. akt II SA/Gd 4332/01, Lex 77665; z dnia 21 grudnia 2005 r. sygn. akt I OSK 658/05, Lex nr 502005; oraz z dnia 25 stycznia 2008 r. sygn. akt I OSK 624/07, Lex nr 500091).

Na marginesie podkreślenia także wymaga, że to nie organ a ustawodawca zobowiązał każdego obywatela do pełnego wykorzystania własnych zasobów i możliwości w celu pokonania trudnej sytuacji życiowej i takiego gospodarowania środkami finansowymi ażeby pomoc społeczna była rzeczywiście świadczona przy spełnieniu przesłanek wskazanych w ustawie. Dlatego też organy pomocy społecznej dysponują ograniczonymi środkami publicznymi, których wydatkowanie podlega reżimom ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 1870 ze zm.), jak i w ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych (tekst. jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1311 ze zm.). Ustawodawca w sposób jednoznaczny, unormował w nich zasady gospodarowania środkami publicznymi. Wskazując, że prawidłowość gospodarowania nimi podlega ochronie określonej m.in. regulacjami normującymi odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Przedstawione wyżej wnioski wzmacnia także wzgląd na wykładnię celowościową przepisów dotyczących udzielania pomocy społecznej. Sąd rozpoznający skargę jakkolwiek nie kwestionuje i w pełni podziela dokonaną ocenę trudnej sytuacji materialnej, finansowej oraz zdrowotnej strony a także jej synów, to zwraca uwagę, że nie można pominąć tego, że strona skarżąca posiada środki finansowe, niezależnie przy tym od źródła ich pochodzenia, pozwalające się na samodzielne gospodarowanie. I jakkolwiek strona neguje chociażby odwołanie się przez organy do otrzymywanego przez nią świadczenia wychowawczego, to jednakowoż nie neguje, iż świadczenie to otrzymuje. Także kwota 263 zł podnoszona przez stronę, na kawie przedmiotowej sprawy jest prawnie obojętna, albowiem nie zaważyła na stanowisku organów pierwszej i drugiej instancji, na co jednoznacznie wskazuje lektura uzasadnień decyzji tych organów. Organy te zasadnie, wbrew ocenie strony skarżącej, skupiły swoje wywody na kwestii wyjaśnienia zasad przyznawania zasiłku celowego specjalnego, akcentując, że przyznaje się go w szczególnie uzasadnionych przypadkach decyzją uznaniową.

Zupełnie za chybiony uznaje Sąd podnoszony przez stronę argument, że "brak w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji szczegółowego wskazania dowodów przyjętych jako podstawę do odmownej decyzji uznaniowej iż nie wykorzystam poprzedniej - prowizorycznej balustrady poprzez dostosowanie jej(w jaki sposób) do wymogów bezpieczeństwa rodziny". Wszak to strona ubiegając się o pomoc celową winna wskazać na niemożność zaspokojenia wnioskowanej pomocy z własnych środków i jej potrzebę podyktowaną bezpieczeństwem czy ochroną zdrowia. Przy okolicznościach wskazywanych przez stronę organy zasadnie uznały - co do zasady - że strona ma możliwość, wykorzystując własne środki, stworzenia bezpiecznych warunków korzystania z własnej nieruchomości.

Na zakończenie podkreślenia również wymaga, że osoby korzystające z pomocy nie mogą przyjmować pozycji roszczeniowej, traktując organy pomocy społecznej jako instytucję mającą regularnie finansować jej potrzeby. Stanowisko zbieżne z przytoczonym wyraził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 26 marca 2014 r., sygn. akt I SA/Wa 2998/13, a także WSA w Poznaniu w wyroku z dnia 10 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 453/12.

Zdaniem Sądu nie można zatem zarzucić organom orzekającym w sprawie naruszenia przepisów prawa materialnego ani też przepisów procesowych w szczególności art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa. Za niczym nieuzasadniony Sąd uznał również zarzut braku pomocy ze strony ośrodka i niesprawiedliwego podejścia do sytuacji strony skarżącej – w szczególności w aspekcie rodzaju, wysokości czy częstotliwości przyznawanych jej środków finansowych z pomocy społecznej.

W tej sytuacji Sąd uznał, że Kolegium zasadnie zaakceptowało stanowisko wyrażone przez organ pierwszoinstancyjny a w swoim procedowaniu nie przekroczyło granic uznania administracyjnego wyznaczonych przez ustawodawcę. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przedstawiono w sposób klarowny, sensowny i czytelny przyczyny braku możliwości uwzględnienia wniosku skarżącej.

Zdaniem Sądu zaskarżona decyzja nie zapadła z przekroczeniem ram uznania administracyjnego i odpowiada prawu. Analiza argumentów zaskarżonej decyzji, tak w warstwie faktycznej, jak i prawnej, nie uzasadnia stanowiska o dowolności, ani w zakresie odnoszącym się do przeprowadzonych w sprawie dowodów, ani poczynionych na ich podstawie ustaleń faktycznych, ani też oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, jak również w zakresie odnoszącym się do ustalenia prawnych konsekwencji stwierdzonych faktów. Spełnia ono tym samym - wbrew ocenie autora skargi - wymogi, o których stanowi art. 107 § 3 Kpa, co prowadzi również do wniosku, że prawidłowo realizuje funkcje uzasadnienia decyzji administracyjnej, w tym funkcję perswazyjną oraz funkcję kontroli trafności wydanego rozstrzygnięcia.

Mając zatem na uwadze stan faktyczny i prawny sprawy, sformułowane w skardze zarzuty oraz wspierające je argumenty, Sąd stwierdza, że brak jest podstaw do zakwestionowania stanowiska organu wyrażonego w niej. Jednocześnie Sąd uznał, że zaskarżona decyzja znajduje podstawy w prawie materialnym, zaś jej wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom proceduralnym.

Powyższe czyni skargę nieuzasadnioną i spowodowało konieczność jej oddalenia na podstawie art. 151 P.p.s.a.