Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1100/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-04-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6309 Inne o symbolu podstawowym 630
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 78
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: Art. 217 par. 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 302 poz 1 Art. 61
law: Rozporządzenie Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiające Wspólnotowy Kodeks Celny.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Maria Zawadzka WSA Tadeusz Wołek (spr.) Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi E. G. "A" na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 czerwca 2012r. nr [....] w przedmiocie zawieszenia dopuszczenia towaru / zatrzymania towaru skargę oddala


UZASADNIENIE

W dniu [...] 2012 r. w Oddziale Celnym, za SAD OGL [...], zgłoszono do procedury celnej dopuszczenia do obrotu: Termometry lekarskie bezrtęciowe - 1440 sztuk, opisane w polu 31 SAD jako: "Model; [...] duża skala, do pomiaru temperatury ciała ludzkiego, wskazania w stopniach Celsiusza, w [...] z polskim tekstem i logo A na odwrocie skali".

Zgłoszenie celne było przedmiotem weryfikacji w oparciu o art. 68 Wspólnotowego Kodeksu Celnego, w wyniku której stwierdzono możliwość naruszenia praw własności intelektualnej na podstawie decyzji nr [...] patent [...] tj. ewentualne ryzyko przywozu towaru (z zastosowaniem [...]), naruszającego ochronę własności intelektualnej, znaków towarowych firmy B NIEMCY.

Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem z dnia [...] 2012 r. nr [...], orzekł o zawieszeniu dopuszczenia towaru/zatrzymaniu towaru, co do którego zachodziło uzasadnione podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 216 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej "O.p" oraz art. 30, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004r. Prawo celne (Dz. U. z 2004 r., nr 68, poz. 622 ze zm.) w związku z art. 57 rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r., ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L z 1992r. Nr 302/1 z 19.10.1992r.), dalej "WKC" oraz art. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 z dnia 22.07.2003r. dotyczącego działań organów celnych skierowanych przeciwko towarom podejrzanym o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej oraz środków podejmowanych w odniesieniu do towarów, co do których stwierdzono, że naruszyły takie prawa (Dz. Urz. UE L z 2003r. Nr 196/7 z 22.07.2003r.), dalej rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003.

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że dokonał weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego, pod kątem możliwości naruszenia praw własności intelektualnej, na podstawie decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] patent [...]. W wyniku kontroli celnej stwierdzono 1440 szt. termometrów lekarskich bezrtęciowych oznakowanych napisem A [...]. Zgłoszony towar zbliżony jest wyglądem do towaru przedstawionego na załączonych do decyzji zdjęciach.

Organ przywołał też treść art. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) 1383/2003.

Pismem znak [...] z dnia 16.05.2012 r. Naczelnik Urzędu Celnego powiadomił pełnomocnika firmy B tj. Spółkę Komandytową D., T. i Wspólnicy o zawieszeniu dopuszczenia towaru/ zatrzymaniu towaru, co do którego istniało zdaniem organu uzasadnione podejrzenie, że narusza prawa własności intelektualnej, objęte decyzją ochronną.

Dyrektor Przedsiębiorstwa P.H.I.E. "A" E. G. złożył zażalenie na powyższe postanowienie. Podniósł, że po otrzymaniu postanowienia przedłożył otrzymane od producenta tj. od firmy C dokumenty potwierdzające wniesienie opłaty patentowej za rok 2012 w kwocie 22.500 EURO wraz z wyrokiem Sądu Rejonowego, co podważa zasadność zatrzymania towaru pod zarzutem naruszenia patentu [...].

W dniu 17.05.2012 r. pełnomocnik firmy B potwierdził odbiór powiadomienia, równocześnie zwracając się o udostępnienie danych importera oraz przesłanie zdjęć zatrzymanych towarów. Po otrzymaniu prośby Oddział Celny przekazał pełnomocnikowi dane importera i zdjęcia zatrzymanego towaru.

W trakcie postępowania przed organem II instancji Naczelnik Urzędu Celnego, wydał na wniosek pełnomocnika praw własności intelektualnej, postanowienie o przedłużeniu terminu nr [...] z dnia [...] 2012 r., o kolejne 10 dni roboczych, tj. do dnia [...] 2012 r., na dostarczenie organowi celnemu informacji od posiadacza prawa o tym, że towary naruszają prawa własności intelektualnej wraz ze zgodą zgłaszającego, posiadacza lub właściciela towarów na ich zniszczenie (wg procedury uproszczonej), lub pisemnego powiadomienia o wszczęciu postępowania karnego lub cywilnego w sprawie naruszenia praw własności intelektualnej (postanowienie w przedmiocie dowodów rzeczowych, postanowienie o wszczęciu dochodzenia -wydane przez prokuraturę lub zarządzenie tymczasowe zabezpieczenia roszczeń właściciela wydane przez sąd). Organ poinformował równocześnie pełnomocnika firmy B, iż w przypadku przekroczenia powyższego terminu, towary zostają dopuszczone lub ich zatrzymanie zostaje zakończone, z zastrzeżeniem dokonania wszystkich formalności celnych.

W dniu 14.06.2012 r., upoważniony pracownik firmy "A" E. G. zapoznał się z aktami sprawy i wniósł pismo z dnia 13.06.2012r. zawierające uwagi i dodatkowe wyjaśnienia, załącznikiem którego była odpowiedź włoskiej Kancelarii [...] z dnia 9.09.2010 r., dotycząca zarzutu naruszenia praw własności intelektualnej.

Oddział Celny w dniu 18.06.2012 r. przekazał do Izby pismo z dnia 15.06.2012 r. pełnomocnika firmy B, z informacją, iż importer zatrzymanego towaru nie wyraził zgody na zniszczenie termometrów. Pełnomocnik firmy poinformował, iż podjęto decyzję o wszczęciu postępowania sądowego w związku z naruszeniem praw do patentu europejskiego [...]. Równocześnie poinformowano organ celny, iż właściciel praw skierował pozew do Sądu Okręgowego, przekazując do organu I instancji skan potwierdzenia nadania przesyłki zawierającej pozew do Sądu Okręgowego wraz z pierwszą stroną pozwu.

Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia 19.06.2012 r. znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2012 r. znak: [...] na podstawie art. 208 § 1 w zw. z art. 219 O.p., oraz art. 6, art. 30, art. 73 ust. 1 ustawy Prawo celne; art. 61 WKC; art. 1 ust.1 lit.a, art. 9 ust.1, art.11 ust.1, art.13 ust.1 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wskazał, iż ustalił, że firma B, wniosła do Dyrektora Izby Celnej w dniu 15.11.2011 r., wniosek o podjęcie działań na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1383/2003. Wniosek został rozpatrzony pozytywnie. Na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej znak: [...] przedmiotem ochrony stał się patent na wynalazek pt. "[...]"- patent nr [...].

W sprawie wątpliwości organu celnego, co do naruszenia praw własności intelektualnej zgodnie z obowiązującymi przepisami, powstały po dokonaniu analizy dokumentów dołączonych do zgłoszenia celnego, po dokonaniu rewizji celnej oraz po dołączeniu dokumentów w trakcie postępowania przed organem I instancji.

Organ odwoławczy uznał, że wątpliwości organu I instancji, co do naruszenia praw własności intelektualnej potwierdziło pismo z dnia 1.03.2012 r., w którym pełnomocnik firmy posiadającej prawa wyłączne do patentu nr [...], na mocy decyzji [...], poinformował organ celny, iż jest wyłącznym licencjobiorcą praw do patentu nr [...], obejmującym wykorzystanie [...] w termometrach jest Spółka D i tylko ta Spółka została upoważniona do wykorzystania zastrzeżonego patentu w obrocie. Dokument ten wpłynął do Urzędu Celnego już po dacie 22.02.2012 r., a z taką datą wystawione są otrzymane od producenta tj. od firmy C dokumenty potwierdzające, wniesienie opłaty patentowej za rok 2012 w kwocie 22.500 EURO wraz z wyrokiem Sądu Rejonowego.

W piśmie z dnia 1.03.2012 r. organy celne zostały poinformowane przez właściciela patentu [...], iż E. G. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą " A", ani żaden inny podmiot gospodarczy w Polsce nie otrzymał zgody na wykorzystanie patentu nr [...] w obrocie.

Zasady i tryb postępowania przy zawieszeniu dopuszczenia towarów lub zatrzymaniu towarów podejrzanych o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej reguluje Rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003.

Działając zgodnie z art. 9 ust. 1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003, po powzięciu wątpliwości co do naruszenia przez importowane towary prawa własności intelektualnej, organ I instancji, mając na uwadze fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji ochronnej znak: [...] prawidłowo podjął działania mające na celu zawieszenie dopuszczenia towaru.

Stanowisko organu I instancji potwierdził wnioskiem z dnia 29.05.2012 r. właściciel prawa, który zwrócił się do organu I instancji z prośbą o przedłużenie okresu zawieszenia dopuszczenia do obrotu przedmiotowych termometrów.

Organ odwoławczy stwierdził, iż wniesione przez stronę wyjaśnienia i opinia prawna Kancelarii [...] dotycząca zarzutu naruszenia praw własności intelektualnej z dnia 8.09.2010 mogą być podstawą do rozstrzygnięcia sporu w sprawie ochrony praw własności intelektualnej, prowadzonej przed sądem powszechnym. Rozstrzyganie w sprawach o ochronie praw własności intelektualnej leży poza zakresem właściwości rzeczowej organów celnych. Organ przypomniał, iż jego działania nie mają na celu rozstrzygnięcie sporu pomiędzy właścicielem decyzji o podjęcie działań ochronnych a importerem. Kwestia ta jak wynika z akt sprawy będzie przedmiotem rozstrzygnięcia właściwego Sądu.

Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji wydając zaskarżone postanowienie nie dopuścił się naruszenia przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy szczegółowo uzasadniając swoje stanowisko.

E. G. wniósł na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie żądając stwierdzenia nieważności w całości zaskarżonego postanowienia; ewentualnie o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie:

1. przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy:

- art. 248 § 1 w zw. z art. 219 w zw. z 247 § 1 pkt 2 i 247 § 1 pkt 3 O.p., przez brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności postanowienia organu I instancji z dnia [...] 2012 r., nr [...], gdy z analizy materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż postanowienie to wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa polegającym na niezastosowaniu art. 3 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003,

- art. 120,122,187 § 1,191, 217 § 2 O.p., przez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia oraz błędne uzasadnienie wydanego postanowienia ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż z analizy materiału dowodowego wynika, że w stosunku do zatrzymanych towarów zachodzi podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej, a w konsekwencji uzasadnione jest zatrzymanie towaru oraz nieustalenia przez organ czy towary zostały wyprodukowane za zgodą uprawnionego z patentu;

2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 3 ust. 1 w zw. art. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, przez niezastosowanie art. 3 ust. 1 rozporządzenia oraz niewłaściwe zastosowanie art. 9 ust. 1 rozporządzenia, prowadzące do wydania postanowień z rażącym naruszeniem prawa i przy braku podstawy prawnej.

Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów uzupełniających na postawie art. 106 § 3 P.p.s.a. z dokumentów tj.: a) umowy licencyjnej; b) potwierdzeń wpłat z tytuły umowy licencyjnej, c) wydruku z historii zmian dla patentu [...] - "Event history"; d) wydruku z historii zmian statusu prawnego dla patentu [...] - "Legal status" - na okoliczność wyprodukowania zatrzymanych towarów za zgodą posiadacza prawa z patentu.

Skarżący wskazał, że Rozporządzenie 1383/2003 nie znajduje zastosowania wobec dyspozycji art. 3 rozporządzenia: rozporządzenie nie ma zastosowania do towarów chronionych patentem, które zostały wyprodukowane za zgodą posiadacza prawa, ale znajdują się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia bez zgody tego ostatniego.

Zatrzymane towary produkowane są przez C na licencji udzielonej przez uprawnionego z patentu (oraz wynalazcy) na chwilę podpisywania umowy licencyjnej – [...]. 5 sierpnia 2009 r. doszło do zmiany uprawnionego z patentu, którym zostało B. Zgodnie z prawem niemieckim właściwym dla umowy, w razie przejścia patentu obciążonego licencją umowa licencyjna jest skuteczna wobec następcy prawnego (art. 15 III niemieckiego prawa patentowego). Analogiczny przepis zawarty jest w art. 78 ustawy prawo własności przemysłowej. Umowa licencyjna obowiązuje do 31 grudnia 2012 r.

W związku z powyższym wydanie postanowienia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i przy braku podstawy prawnej, wobec niezastosowania przez organy art. 3 Rozporządzenia 1383/2003.

Organy ograniczyły się do ustalenia zakresu ochrony patentowej bazując jedynie na oświadczeniu B. Rażący charakter naruszenia prawa przez organ przejawia się brakiem podjęcia działań mających na celu ustalenie stanu prawnego w sprawie oraz niezastosowaniem art. 3 rozporządzenia nr 1383/2003, pomimo informacji przekazanych przez skarżącego. W szczególności organy celne miały możliwość ustalenia stanu prawnego i zakresu ochrony patentowej na podstawie zgłoszeń dostępnych publicznie w bazach Europejskiego Urzędu Patentowego. Skarżący już przed organem l instancji, informował o okoliczności istnienia opłat licencyjnych odprowadzanych przez producenta towaru.

Wydanie postanowień bez uprzedniego przeprowadzenia badania stanu prawnego i rozważania, czy w sprawie nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 3 rozporządzenia nr 1383/2003 stanowi rażące naruszenie nie tylko przepisów postępowania tj. art. 120 i 122 O.p., ale również art. 3 ww. rozporządzenia.

Wydanie postanowień przy braku podstawy prawnej polega na tym, że przepis wskazany przez organy nie spełnia wymagań podstawy prawnej działania organów, wobec brzmienia art. 3 rozporządzenia nr 1383/2003 oraz wskazanych przez skarżącego okoliczności faktycznych i prawnych potwierdzających zgodę uprawnionego z patentu na produkcję termometrów przez C, od którego to podmiotu skarżący nabył zatrzymane towary. Organ oparł się na przepisach materialnych odnoszących się do stanów faktycznych odmiennych od stanów występujących w sprawie.

Ponadto organ naruszył zasadę praworządności, gdyż zatrzymanie towarów nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa.

Ponadto organ nie wskazał przyczyn dla których odmówił wiarygodności dowodom i informacjom skarżącego w przedmiocie zgody uprawnionego z patentu na produkcję termometrów przez C, jak również nie wystąpił o wyjaśnienia w tym zakresie do B. Organ winien bowiem z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

Do rozstrzygnięcia sprawy konieczne jest ustalenie, czy przytoczona podstawa prawna zatrzymania towarów znajduje zastosowanie. Wobec braku ustaleń organu w przedmiocie spełnienia przesłanek z art. 3 ust. 1 rozporządzenia 1383/2003, organ nie dopełnił obowiązku zebrania dowodów w sposób wyczerpujący. Nadto organ nie dokonał ustaleń dotyczących zakresu ochrony i statusu prawnego patentu [...].

Dodatkowo organ dokonał ustaleń z naruszeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Z okoliczności, że żaden inny podmiot gospodarczy oprócz D, w Polsce nie otrzymał zgody na wykorzystanie patentu [...] w obrocie, nie wynika bowiem, iż skarżący nie jest uprawniony do nabycia i wprowadzenia do obrotu termometrów produkowanych za zgodą uprawnionego z patentu przez C. W tym zakresie organ oparł się wyłącznie o informację pochodzącą od B.

W konsekwencji organ nieprawidłowo zastosował art. 9 Rozporządzenia 1383/2003, gdy w pierwszej kolejności winien był ustalić, czy przepisy rozporządzenia w ogóle znajdują zastosowanie w sprawie. Zatem przedstawione w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wywody ukierunkowane na potwierdzenie "uzasadnionego podejrzenia" organu co do "możliwości naruszenia praw własności intelektualnej" należy uznać za co najmniej przedwczesne.

Niezrozumiałe jest również wskazane na str. 2 (§ 2) skarżonego postanowienia stwierdzenie organu o naruszeniu znaków towarowych firmy B. Organ nie uzasadnił na czym miało polegać ww. naruszenie.

Wobec powyższego skarżone postanowienie jak również postanowienie organu l instancji nie zawiera prawidłowego uzasadnienia faktycznego oraz prawnego, przez co narusza art. 217 § 2 O.p.

Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Ponadto wskazał, że w sprawie zatrzymania towaru dokonano na podstawie wydanej decyzji "ochronnej", w oparciu o wniosek o podjęcie działań przez organy celne- decyzja Dyrektora Izby Celnej nr [...] patent [...].

Niezależnie od konieczności złożenia wniosku o podjęcie działań (w wypadku działania "z urzędu"), właściciel praw powinien podjąć, w określonym przepisami terminie, stosowne kroki w celu zabezpieczenia swoich roszczeń, na drodze karnej lub cywilnej. W niniejszym przypadku właściciel praw złożył w dniu 15.06.2012 r. pozew wraz z wnioskiem o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczeń do Sądu Okręgowego - Wydział Gospodarczy.

Podkreślił, iż w wypadku braku w wymaganym terminie rozstrzygnięć w sprawie zabezpieczenia roszczeń właściciela praw (co nie ma miejsca w sprawie), organ celny zwalnia zatrzymane towary, po dopełnieniu formalności celnych (po nadaniu przeznaczenia celnego, po uiszczeniu należności celnych i podatkowych).

Powiadomienie organu celnego o wszczęciu stosownego postępowania (dochodzenia) karnego albo o zabezpieczeniu roszczeń przez sąd powoduje, że organ celny jest obowiązany pozostawić zatrzymane towary do dyspozycji organów prokuratury albo sądu, jako dowody we wszczętym postępowaniu - karnym lub cywilnym.

Szczegółowy tryb i sposób rozpatrywania wniosków o podjęcie działań przez organy celne, jak również szczegółowe zasady regulujące podjęcie działania przez organy celne i sposób postępowania z towarami uznanymi za naruszające prawa własności intelektualnej określają ww. przepisy - Rozporządzenie Rady nr 1383/2003 oraz Rozporządzenie Komisji nr 1891/2004.

Dyrektor Izby Celnej odniósł się także szczegółowo do podniesionych w skardze zarzutów.

Dyrektor IC złożył pismo procesowe z dnia 27 września 2012 r., przy którym załączył kserokopię pisma Spółki Komandytowej D, T i Wspólnicy z dnia 17.09.2012 r. skierowanego do Oddziału Celnego wraz z potwierdzoną za zgodność z oryginałem kserokopią postanowienia Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy (Sygn. akt [...] z dnia 23.08.2012r. w sprawie importera E. G. (firma "A" z K), w którym Sąd udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda poprzez dokonanie zajęcia termometrów i oddanie ich pod dozór na koszt obowiązanego.

Następnie Dyrektor IC złożył pismo procesowe z dnia 6 lutego 2013 r., przy którym załączył skan pisma z dnia 8.01.2013r. właściciela przedsiębiorstwa "A" E. G. skierowanego do Oddziału Celnego wraz ze skanem Postanowienia Sądu Apelacyjnego Wydział I Cywilny z dnia 13.12.2012r., sygn. akt [...], którym Sąd zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy sygn. akt [...] z dnia 23.08.2012r. w ten sposób, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił.

W uzasadnieniu ww. postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał m.in., że strona powodowa B wraz z pozwem o zakazanie pozwanemu E. G. wytwarzania, używania, oferowania, wprowadzania do obrotu lub importowania dla tych celów termometrów, naruszających prawa do patentu [...], oraz nakazanie pozwanemu wycofania z obrotu z terytorium RP bezprawnie wytworzonych termometrów, naruszających prawa do patentu [...], wniosła o udzielenie zabezpieczenia roszczenia przez dokonanie zajęcia 1.440 szt. termometrów lekarskich, zatrzymanych przez Oddział Celny w sprawie [...] i oddanie ich pod dozór na koszt pozwanego. Strona powodowa podała, że pozwany dokonał importu termometrów, naruszających zastrzeżenia patentowe europejskiego patentu nr [...], z którego rejestracji uprawnionym jest wyłącznie strona powodowa, że udzielenie zabezpieczenia jest konieczne, aby zapobiec zwolnieniu towarów przez urząd celny, jak również aby dokonać zabezpieczenia dowodów.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda w stosunku do obowiązanego E. G. o zakazanie naruszania praw do patentu [...] przez dokonanie zajęcia 1.440 szt. termometrów lekarskich zatrzymanych przez Oddział Celny w sprawie nr [...] i oddanie ich pod dozór na koszt obowiązanego.

Sąd Apelacyjny stwierdził, że zebrany w sprawie materiał dowodowy, a także twierdzenia strony powodowej zawarte w pozwie i strony pozwanej, przedstawione w odpowiedzi na pozew, nie pozwoliły na wyprowadzenie wniosku o istnieniu wysokiego prawdopodobieństwa, iż roszczenie udzielenia ochrony prawnej któremu powód domagał się w pozwie, rzeczywiście mu przysługuje.

Nie jest kwestionowane, że termometry importowane przez pozwanego, zostały wyprodukowane przez C. Wytwórca termometrów działał w oparciu o umowę o uzyskanie praw użytkowych do patentu europejskiego nr [...] "[...]", zawartą z uprawnionym do patentu na datę zawarcia umowy licencyjnej G. Zgodnie z § 6 umowy licencyjnej, miała ona obowiązywać od dnia 1 grudnia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2012r. z możliwością jej przedłużenia o następne lata kalendarzowe.

Strona powodowa prawa do spornego patentu nr [...] nabyła na mocy ugody sądowej, zawartej przed Sądem Krajowym w E w dniu 23 marca 2009r., w której G nieodpłatnie przeniósł patent Europejski [...] oraz wszystkie wynikające zeń prawa na stronę powodową. W ugodzie G oświadczył, że nie udzielał licencji ani praw do użytkowania lub wykorzystywania osobom trzecim, z wyjątkiem praw, które firma C uzyskała na mocy umowy o nabyciu praw do korzystania z dnia 22 listopada 2007 r., zaś reprezentant strony powodowej w ugodzie zawarł oświadczenie, że jego zdaniem umowa licencyjna jest bezskuteczna, albowiem patent G stanowi obejście patentu europejskiego [...], udzielonego powodowi. Stanowisko to strona powodowa prezentuje także w toku niniejszego postępowania, podnosząc, że G nie mógł nabyć "materialnych praw" z patentu europejskiego nr [...], gdyż nie był rzeczywistym twórcą wynalazku, a w konsekwencji zawarta przez niego umowa licencyjna musi zostać uznana za nieważną. Z ostrożności strona powodowa oświadczenie o wypowiedzeniu tej umowy licencyjnej złożyła w dniu 5 lipca 2012r.

W świetle powyższego Sąd Apelacyjny uznał, że nieuzasadniony jest wniosek o uwiarygodnieniu przez powoda roszczenia, bowiem prima facie nie jest możliwym przyjęcie, że pozwany narusza prawa powoda z patentu europejskiego, skoro nie jest kwestionowanym, że produkująca termometry firma C działała na podstawie umowy licencyjnej, zawartej z poprzednim uprawnionym z patentu, a jedynie ważności, względnie skuteczności tej umowy licencyjnej powód nie uznaje. Powyższe poddaje w wątpliwość twierdzenia powoda o wyłączności na korzystanie z patentu i pociąga konieczność oceny skutków ugody sądowej dla uprzednio zawartej umowy licencyjnej w świetle prawa właściwego dla umowy licencyjnej.

Nadto nie został uprawdopodobniony przez powoda interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia w sposób wnioskowany. Termometry zostały zatrzymane przez Urząd Celny w trybie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003. Ryzyko zwolnienia zatrzymanych przez Urząd Celny termometrów i ich wprowadzenie przez pozwanego do obrotu w istocie mogłoby uzasadniać interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia, jednakże dla zabezpieczenia tego interesu wskazany we wniosku sposób zabezpieczenia nie jest adekwatny. Zajęcie ruchomości ma umożliwić ich egzekucyjną sprzedaż, zatem ze swej istoty jest sposobem zabezpieczenia właściwym dla roszczeń pieniężnych. Pomiędzy wskazywanym sposobem zabezpieczenia a uzasadnieniem wniosku występuje pewien rozdźwięk, albowiem przedstawiona przez stronę powodową argumentacja uzasadniająca wniosek o zabezpieczenie z uwagi na interes prawny strony powodowej skupia się na udzieleniu zabezpieczenia poprzez unormowanie przez sąd stosunków prawnych, a zatem z zastosowaniem sposobu przewidzianego w art. 755 § 1 pkt 1 k.p.c.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że został wydany wyrok Sądu Okręgowego sygn. akt [...] z dnia 6.03.2013 r. w którym Sąd częściowo uwzględnił powództwo, wyrok nie jest prawomocny.

Z kolei pełnomocnik Dyrektora IC oświadczył, że Decyzja Dyrektora Izby Celnej w W o nr [...] stała się decyzją ostateczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Sąd w pełni podziela stanowisko organów w sprawie poddanej kontroli.

Zasady i tryb postępowania przy zawieszeniu dopuszczenia towarów lub zatrzymaniu towarów podejrzanych o naruszenie niektórych praw własności intelektualnej reguluje Rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003.

W myśl art. 9 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003: w przypadku gdy urząd celny, któremu decyzja uwzględniająca wniosek o podjęcie działania została przekazana przez posiadacza prawa stwierdzi, że towary poddane kontroli, w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia, są podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej objętego tą decyzją, zawiesza dopuszczenie towarów lub zatrzymuje te towary oraz powiadamia posiadacza prawa o swoim działaniu.

W sprawie działając zgodnie z art. 9 ust. 1 Rozporządzenie Rady (WE) nr 1383/2003, po powzięciu wątpliwości co do naruszenia przez importowane towary prawa własności intelektualnej, organ I instancji, mając na uwadze fakt wydania przez Dyrektora Izby Celnej decyzji ochronnej znak: [...] prawidłowo podjął działania mające na celu zawieszenie dopuszczenia towaru.

Stanowisko organu I instancji potwierdził wnioskiem z dnia 29.05.2012 r. właściciel prawa, który zwrócił się do organu I instancji z prośbą o przedłużenie okresu zawieszenia dopuszczenia do obrotu przedmiotowych termometrów.

Niezależnie od konieczności złożenia wniosku o podjęcie działań (w wypadku działania "z urzędu"), właściciel praw powinien podjąć, w określonym przepisami terminie, stosowne kroki w celu zabezpieczenia swoich roszczeń, na drodze karnej lub cywilnej.

W niniejszym przypadku właściciel praw złożył w dniu 15.06.2012 r. pozew wraz z wnioskiem o wydanie postanowienia o zabezpieczeniu roszczeń do Sądu Okręgowego - Wydział Gospodarczy.

Powiadomienie organu celnego o wszczęciu stosownego postępowania (dochodzenia) karnego albo o zabezpieczeniu roszczeń przez sąd powoduje, że organ celny jest obowiązany pozostawić zatrzymane towary do dyspozycji organów prokuratury albo sądu, jako dowody we wszczętym postępowaniu - karnym lub cywilnym.

Nie mogła przynieść zamierzonego skutku argumentacja skarżącego, iż zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia 19 czerwca 2012r., nr [...] "pozbawiło Skarżącego możliwości dopuszczenia do obrotu i sprzedaży na terenie Polski termometrów leczniczych. " oraz, że "... stanowiło ono podstawę do wystąpienia przez B z pozwem cywilnym o zaprzestanie naruszenia przeciwko Skarżącemu.". Należy bowiem podzielić stanowisko, że właśnie celem takiego postępowania (zamierzonym przez przytoczone przepisy) jest zatrzymanie towaru podejrzanego o naruszenie praw własności intelektualnej do czasu wyjaśnienia sprawy bądź to z domniemanym właścicielem praw bądź przed sądem cywilnym lub karnym.

Z akt sprawy wynika, iż firma B, wniosła do Dyrektora Izby Celnej w dniu 15.11.2011 r., wniosek o podjęcie działań na podstawie art. 5 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1383/2003. Wniosek o podjęcie działań został rozpatrzony pozytywnie. Jak już wskazano, na mocy decyzji Dyrektora Izby Celnej znak: [...] przedmiotem ochrony stał się patent na wynalazek pt. "Zastosowanie [...]"- patent nr [...].

Jak stwierdzono w zaskarżonym postanowieniu z dnia 19.06.2012 r., jeżeli w wyniku kontroli funkcjonariusz celny stwierdzi, że istnieje podejrzenie, że towary naruszają prawo własności intelektualnej, to w sytuacji gdy decyzja ochronna została wydana i jest aktualna, podejmuje działania "na wniosek" posiadacza prawa.

Działanie na wniosek polega na doręczeniu zgłaszającemu, posiadaczowi lub właścicielowi towaru postanowienia o zawieszeniu dopuszczenia towaru/ zatrzymaniu towaru. O dokonanym zawieszeniu dopuszczenia towaru / zatrzymaniu towaru organ celny powiadamia posiadacza prawa, podając faktyczną lub szacunkową ilość towaru oraz jego rodzaj. Zatem organ I instancji postąpił zgodnie z wcześniej powołanymi przepisami.

Niewątpliwie bez względu na rodzaj zatrzymania (na podstawie decyzji "ochronnej", czy też "z urzędu"), po wydaniu postanowienia w tej sprawie, inicjatywę działania przejmuje właściciel praw lub jego pełnomocnik.

W sprawie właściciel praw podjął, w określonym przepisami terminie, stosowne kroki w celu zabezpieczenia swoich roszczeń, a podstawą do wystąpienia przez B z pozwem cywilnym o zaprzestanie naruszenia przeciwko skarżącemu była decyzja ochronna Dyrektora Izby Celnej nr [...] dotycząca zakresu ochrony patentu [...].

Działania organu celnego wynikały z wyżej przytoczonych przepisów prawa wspólnotowego i krajowego.

Nie była trafna argumentacja i zarzut, iż "...analiza materiału dowodowego zebranego w sprawie, prowadzi jednak do wniosku, że w przedmiotowej sytuacji powoływane Rozporządzenia 1383/2003 -nie znajduje zastosowania wobec dyspozycji art. 3 tego rozporządzenia. Ww. rozporządzenie nie ma zastosowania do towarów chronionych patentem, które zostały wyprodukowane za zgodą posiadacza prawa, ale znajdują się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 ww. rozporządzenia bez zgody tego ostatniego. Jak stwierdził skarżący "...zatrzymane towary produkowane są przez C z siedzibą w Chinach na licencji udzielonej przez uprawnionego z patentu (oraz wynalazcy) na chwilę podpisywania umowy licencyjnej – [...] 5 sierpnia 2009 r. doszło do zmiany uprawnionego z patentu, którym zostało B. Zgodnie z prawem niemieckim właściwym dla umowy, w razie przejścia patentu obciążonego licencją, umowa licencyjna jest skuteczna wobec następcy prawnego (art. 15 III niemieckiego prawa patentowego). Analogiczny przepis zawarty jest w art. 78 ustawy prawo własności przemysłowej. Umowa licencyjna obowiązuje do 31 grudnia 2012 r. W związku z powyższym wydanie postanowienia nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa i przy braku podstawy prawnej, wobec "niezastosowania przez organy obydwu instancji art. 3 Rozporządzenia.. ".

Przepis art. 1 ust. 1 lit. a Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003 określa warunki działań podejmowanych przez organy celne, gdy istnieje podejrzenie, że towary naruszają prawo własności intelektualnej w sytuacji, gdy są one zgłoszone o dopuszczenie do swobodnego obrotu, wywozu lub powrotnego wywozu zgodnie z art. 61 WKC.

Zgodnie z art. 9 ust. 1 ww. Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, w przypadku, gdy urząd celny, któremu decyzja uwzględniająca wniosek została przekazana przez posiadacza prawa na podstawie art. 8, stwierdzi, w miarę potrzeby po konsultacji z wnioskodawcą, że towary znajdujące się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 są podejrzane o naruszenie prawa własności intelektualnej objętego tą decyzją, zawiesza dopuszczenie towarów (gdy są one zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu, wywozu lub przedstawione w celu nadania przeznaczenia celnego powrotnego wywozu) lub zatrzymuje towar.

Z pkt (5) preambuły do Rozporządzenia wynika, że "Działania podejmowane przez organy celne powinny obejmować, na okres konieczny dla ustalenia czy podejrzane towary są rzeczywiście towarami podrobionymi, towarami pirackimi bądź towarami naruszającymi niektóre prawa własności intelektualnej, zawieszenie dopuszczenia do swobodnego obrotu, wywozu i powrotnego wywozu lub, w przypadku towarów, w odniesieniu do których zastosowano procedurę zawieszającą, umieszczonych w strefie wolnocłowej lub w składzie wolnocłowym będących w trakcie powrotnego wywozu podlegającego powiadomieniu, wprowadzonych na obszar celny lub opuszczających jego terytorium, zatrzymanie takich towarów. "

Zatem podstawą podjęcia działań przez organy celne jest samo podejrzenie naruszenia praw własności intelektualnej a dopiero działania innych organów mają na celu ustalenie czy doszło do naruszenia praw własności intelektualnej. W sprawie podejrzenie to wynikało z faktu, że przedstawiony organom celnym towar odpowiadał towarom wskazanym w treści decyzji "ochronnej" nr [...] oraz załączonym do niej zdjęciom.

Art. 3 ust. 1 Rozporządzenia Rady ( WE) nr 1383/2003 wskazuje, iż "Niniejsze rozporządzenie nie ma zastosowania do towarów oznaczonych znakiem towarowym za zgodą posiadacza tego znaku towarowego lub do towarów oznaczonych chronioną nazwą pochodzenia, chronionym oznaczeniem geograficznym, chronionych patentem lub dodatkowym świadectwem ochronnym, prawem autorskim lub prawem pokrewnym, prawem do wzoru albo prawem wynikającym z systemu ochrony odmian roślin, które zostały wyprodukowane za zgodą posiadacza prawa, ale znajdują się w jednej z sytuacji określonych w art. 1 ust. 1 bez zgody tego ostatniego. Analogicznie nie ma ono zastosowania do towarów wskazanych w pierwszym akapicie i które zostały wyprodukowane lub są chronione innym prawem własności intelektualnej określonym w art. 2 ust. 1 na warunkach innych niż uzgodnione z posiadaczem prawa."

Organ I i II instancji nie mógł, zatem zastosować art. 3 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1383/2003, ponieważ wskazywana przez skarżącego zgoda na wykorzystanie patentu i wyprodukowanie towaru jest kwestionowana przez właściciela praw i jest przedmiotem sporu prowadzonego przed sądem powszechnym. Stąd też zarzuty skarżącego wskazujące na rażące naruszenie prawa z uwagi na niezastosowanie art. 3 Rozporządzenia są nietrafne. Rozstrzygnięcie tej spornej kwestii leży poza zakresem kompetencji organów celnych.

Należy przy tym zauważyć, że pełnomocnik działając w imieniu B, posiadającej prawa wyłączne do patentu nr [...], na mocy decyzji [...], poinformował organ celny, iż wyłącznym licencjobiorcą praw do patentu nr [...] obejmującym wykorzystanie metalicznych stopów galu jako płynu zwiększającego objętość w termometrach jest Spółka D i tylko ta spółka została upoważniona do wykorzystania zastrzeżonego patentu w obrocie.

Wniesione przez skarżącego wyjaśnienia, opinia prawna Kancelarii [...] dotycząca zarzutu naruszenia praw własności intelektualnej z dnia 8.09.2010 r., czy też dokumenty dołączone do skargi tj. umowa licencyjna, potwierdzenia wpłat z tytuły umowy licencyjnej, wydruk z historii zmian dla patentu [...] - "Event history", wydruk z historii zmian statusu prawnego dla patentu [...] - "Legal status", mogą być podstawą do rozstrzygnięcia sporu w sprawie ochrony praw własności intelektualnej, prowadzonej przed sądem powszechnym, co trafnie w ocenie Sądu, podkreślono w zaskarżonym postanowieniu.

Organ, wbrew argumentacji skargi, rozstrzygając sprawę, nie oparł się wyłącznie na oświadczeniu firmy B. Jak już wskazano, podstawą działań organów celnych była decyzja "ochronna" [...], powołane wcześniej przepisy prawa oraz wszystkie dokumenty załączone do zgłoszenia celnego oraz zgromadzonych w trakcie trwającego postępowania wyjaśniającego. Na tej podstawie organ celny uznał, że towary są podejrzane o naruszenie praw własności intelektualnej co stanowi wystarczającą podstawę do wydania postanowienia o zatrzymaniu towarów.

Trafnie zatem Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując zażalenie na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] 2012 r. trzymała w mocy to postanowienie i stwierdził, że postanowienie spełnia wymogi określone w art. 217 § 2 O.p.

Przepis art. 122 O.p. w związku z art. 187 § 1 O.p. ustanowił zasadę prawdy obiektywnej, zgodnie z którą w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Realizacji tej zasady służy przepis art. 187 § 1 O.p. nakładający na organy obowiązek zgromadzenia i wyczerpującego rozważenia całokształtu materiału dowodowego sprawy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Prawidłową decyzję organ może podjąć tylko wówczas, gdy rozporządza materiałem dowodowym, zebranym w sposób wyczerpujący, pozwalającym na prawidłową ocenę stanu faktycznego.

W sprawie organ I instancji podjął wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego (zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy w danej sprawie, zgodnie z zasadami O.p., a w szczególności art. 122) oraz załatwienia sprawy przez wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia merytorycznego. Prawidłowa ocena stanu faktycznego sprawy doprowadziła do właściwego zastosowania przepisów prawa wspólnotowego i krajowego. Zasadnie zatem organ odwoławczy podkreślił, iż zastosowanie właściwych przepisów proceduralnych i materialnych znalazło potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym oraz w rozstrzygnięciu organu pierwszej instancji.

W sprawie organ I instancji wydał rozstrzygnięcie w postaci postanowienia a nie decyzji, działając w oparciu o art. 216 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy kwestie wynikające w toku postępowania podatkowego załatwia przez wydanie postanowienia nierozstrzygającego o istocie sprawy. Treść postanowienia, czyli jego elementy składowe, są przedmiotem unormowania art. 217 O.p. Należą do nich oznaczenie organu podatkowego, data jego wydania, oznaczenie strony albo innych osób biorących udział w postępowaniu, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, pouczenie - czy i w jakim trybie służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz podpis osoby upoważnionej - z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego. Dodatkowo postanowienie, jeżeli służy na nie zażalenie lub skarga do sądu administracyjnego oraz gdy wydane zostało na skutek zażalenia na postanowienie zawierać winno uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 217 § 2 O.p.). Uzasadniając rozstrzygnięcie organ I instancji opisał stan faktyczny sprawy i wątpliwości dotyczące naruszenia prawa własności, w związku z decyzją Dyrektora Izby Celnej znak: [...], co do wyłączności praw do patentu [...].

Sąd dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia pod względem zgodności z prawem uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w dacie wydania zaskarżonego postanowienia.

Jak już wskazywano postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2012r. sygn. akt [...] Sąd Okręgowy udzielił zabezpieczenia roszczeniu powoda B w stosunku do obowiązanego E. G. o zakazanie naruszania praw do patentu [...] poprzez dokonanie zajęcia 1.440 szt. termometrów lekarskich zatrzymanych przez Oddział Celny w sprawie nr [...] i oddanie ich pod dozór na koszt obowiązanego.

Postanowieniem z dnia 13.12.2012r., sygn. akt [...], Sąd Apelacyjny Wydział I Cywilny zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Okręgowego Wydział Gospodarczy (sygn. akt [...] z dnia 23.08.2012r. w ten sposób, że wniosek o udzielenie zabezpieczenia oddalił.

W trakcie rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie pełnomocnik skarżącego oświadczył, że został wydany wyrok Sądu Okręgowego sygn. akt [...] z dnia 6.03.2013 r. w którym Sąd częściowo uwzględnił powództwo, wyrok nie jest prawomocny.

Powyższy przebieg postępowania przed sądem powszechnym nie miał znaczenia dla oceny zaskarżonego postanowienia i postanowienia organu I instancji. Zatem jedynie na marginesie należało odnotować, że nadal toczy się spór w którym strona powodowa wniosła pozew o zakazanie pozwanemu E. G. wytwarzania, używania, oferowania, wprowadzania do obrotu lub importowania dla tych celów termometrów, naruszających prawa do patentu [...], oraz nakazanie pozwanemu wycofania z obrotu z terytorium RP bezprawnie wytworzonych termometrów, naruszających prawa do patentu [...].

W świetle powyższych ustaleń należy stwierdzić, że zaskarżona postanowienie jest zgodne z prawem, gdyż ani argumentacja skargi, ani też analiza akt sprawy nie ujawniła wad tego rodzaju, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, dlatego Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.