Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 317/20
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-06-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6090 Budownictwo wodne, pozwolenie wodnoprawne
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny
Zasądzono zwrot kosztów postępowania
Powołane przepisy: article: art. 185 § 1, 203 pkt 1
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 czerwca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2019 r., sygn. akt II SA/Lu 301/19 w sprawie ze skargi A. B. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z dnia [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie; 2. zasądza od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz A. B. kwotę 507 (pięćset siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 8 października 2019 r., sygn. II SA/Lu 301/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 października 2019 r. sprawy ze skargi A. B. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] marca 2019 r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego, oddalił skargę.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z [...] grudnia 2017 r. skarżąca wystąpiła o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzenia do ziemi wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu nieruchomości przy ul. [...] w L. za pośrednictwem istniejącego zbiornika chłonnego znajdującego się na działce nr ew. [...] (obręb [...]) oraz rowu infiltracyjnego znajdującego się na działkach nr ew. [...],[...] (obręb jw.) i nr [...] i [...] (obręb [...]), na okres 10 lat. Do wniosku dołączono m.in. operat wodnoprawny.

W decyzji NR [...] z [...] stycznia 2019 r., znak: [...], Dyrektor Zarządu Zlewni w Zamościu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ I instancji), po rozpatrzeniu wniosku A. B. w sprawie wydania pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do ziemi za pośrednictwem zbiornika chłonnego oraz rowu infiltracyjnego wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu nieruchomości przy ul. [...] w L., odmówił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie wprowadzania do ziemi wód opadowych lub roztopowych pochodzących z terenu nieruchomości przy ul. [...] w L. za pośrednictwem istniejącego zbiornika chłonnego znajdującego się na działce nr ewid. [...], obręb geodezyjny [...] oraz rowu infiltracyjnego znajdującego się na działkach nr ewid. [...],[...] obręb geodezyjny [...], nr [...] i [...] obręb geodezyjny [...].

Zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją z [...] marca 2019 r., Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie (dalej: organ II instancji), po rozpatrzeniu odwołania A. B., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z [...] stycznia 2019 r. w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zarzuciła naruszenie:

(1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez jego niezasadne zastosowanie i w konsekwencji utrzymanie zaskarżonej decyzji w mocy, w sytuacji gdy organ odwoławczy nie wykazał, że zaistniały przesłanki wskazane przez organ I instancji uzasadniające odmowę wydania skarżącej pozwolenia wodnoprawnego, tj. możliwości naruszenia wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów;

(2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a. przez brak przeprowadzenia postępowania dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący i wydanie zaskarżonej decyzji z pominięciem: (a) faktu, że ścieki powstające na terenie nieruchomości przy ul. [...] są odprowadzane do kanalizacji miejskiej, zgodnie z zawartą umową z gestorem kanalizacji, o czym skarżąca informowała organ, załączając rzeczoną umowę; wskutek tego organ odwoławczy zignorował fakt, że skarżąca nie odprowadza ścieków z nieruchomości do zbiornika chłonnego, a ponadto, że do uregulowania skarżącej pozostała jedynie kwestia odprowadzania wód opadowych i deszczowych; (b) faktu, że w odpowiedzi na wezwanie organu do przedstawienia wyników badań jakości wody zgromadzonej w zbiorniku skarżąca wskazała, że przeprowadzenie takich badań wymaga sprecyzowania ich zakresu, a także wskazania elementu, z którego miałyby zostać pobrane próbki, gdyż zbadanie całości przedmiotowego zbiornika byłoby nie tylko kosztowne, ale bardzo utrudnione; organy nie wezwały skarżącej o przeprowadzenie badań w sposób sprecyzowany co do pierwiastków i związków, których występowanie miałoby być wykluczone, a także do miejsca, w którym miałyby one występować; w konsekwencji organy nie dysponowały informacjami uzasadniającymi odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na naruszenie "wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów"; (c) wezwania właściciela zbiornika chłonnego (właściciela działki nr [...]) do złożenia wyjaśnień w zakresie sposobu użytkowania i konserwacji zbiornika, co nie może stanowić przesłanki obciążającej skarżącą, która nie jest właścicielem zbiornika i nie zajmuje się jego stanem technicznym; (d) dokonania oceny, jakie inne podmioty korzystają ze zbiornika położonego na działce nr [...], szczególnie z uwzględnieniem położenia nieruchomości sąsiednich i faktu, że między działką nr [...] a działką skarżącej leżą jeszcze inne nieruchomości, należące do innych osób;

(3) art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a. przez wydanie decyzji z pominięciem zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu i w konsekwencji: (a) brakiem oceny, czy organ zasadnie zastosował § 21 ust. 1 rozporządzenia z 18 listopada 2014 r., w sytuacji gdy teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe nie należą do powierzchni szczelnej wskazanej w tym przepisie, wobec czego przepis ten nie ma zastosowania, zatem niezasadne są zarzuty organu I instancji dotyczące braku dodatkowych urządzeń podczyszczających, czego organ odwoławczy w ogóle nie poddał ocenie; (b) brakiem oceny, czy organ I instancji nie powinien był zastosować § 21 ust. 2 ww. rozporządzenia, w sytuacji gdy teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe nie należy do powierzchni szczelnej wskazanej w § 21 ust. 1 rozporządzenia, wobec czego wody mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi bez oczyszczania, czego organ II instancji w ogóle nie zbadał;

(4) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 ust. 1 k.p.a. przez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów, a w efekcie: (a) bezpodstawne stwierdzenie, że dane wskazane w operacie wodnoprawnym nie są zgodne ze stanem faktycznym w zakresie istniejącego stanu technicznego urządzeń wodnych, w sytuacji, gdy parametry urządzeń wodnych zostały opisane zgodnie ze stanem rzeczywistym istniejącym w dniu przeprowadzenia przez podmiot zewnętrzny wizji terenowej w 2017 r.; (b) bezpodstawne stwierdzenie, że zdolność chłonna zbiornika i infiltracyjna rowu odpływowego przedstawiona w operacie wodnoprawnym nie została poparta żadnymi badaniami podłoża gruntowego i poziomu zalegania wód gruntowych w miejscu lokalizacji zbiornika, w sytuacji, gdy organ nigdy nie wzywał skarżącej do przeprowadzenia tego typu badań i nie wskazywał, że są one niezbędne do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego; (c) bezpodstawne stwierdzenie, że zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód jest znacznie większy niż określony w operacie wodnoprawnym, w sytuacji gdy podczas rozprawy przeprowadzonej na nieruchomości nie zaobserwowano zalewania czy śladów po zalewaniu sąsiednich działek, a organ I instancji oparł się w tym zakresie jedynie na skargach właścicieli sąsiednich nieruchomości z pominięciem stanowiska skarżącej;

(5) art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, a w konsekwencji prowadzenie postępowania i podejmowanie czynności, w tym przeprowadzenie rozprawy, bez uprzedniego wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych pisma z [...] września 2018 r. w postaci pełnomocnictwa, mimo że organ nie mógł nadać sprawie dalszego biegu bez ustalenia, czy skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie; wskutek tego błędu nie zapewniono skarżącej w sposób prawidłowy możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, w szczególności w rozprawie przeprowadzonej na gruncie, mimo że organ miał świadomość że skarżąca przebywała w tym okresie poza granicami Polski.

Mając na uwadze powyższe zarzuty, skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i udzielenie skarżącej pozwolenia na szczególne korzystanie z wód.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku wskazał, że organy trafnie wypunktowały słabości operatu wodnoprawnego, dyskwalifikujące jego wartość jako dokumentu potwierdzającego spełnienie przesłanek do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego. Zdaniem Sądu I instancji, chybione są podniesione w skardze zarzuty naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. (organ odwoławczy prawidłowo utrzymał w mocy decyzję organu I instancji), art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 75 § 1, art. 11, art. 15 i art. 107 k.p.a. (postępowanie dowodowe przeprowadzono w sposób pełny i wyczerpujący. Fakty, których pominięcie zarzuca skarżąca, nie miały znaczenia dla sprawy. W sprawie miał zastosowanie przepis § 21 ust. 1, a nie ust. 2 rozporządzenia z 18 listopada 2014 r.; ocena dowodów została przeprowadzona prawidłowo, organy wykazały istotne błędy w operacie wodnoprawnym podważające zdolność zbiornika i rowu do spełnienia funkcji w ramach zamierzonego korzystania z wód; prawidłowo skorygowano zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód w stosunku do ustaleń operatu).

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Zarzuty te mają związek ze zgłoszeniem się pełnomocnika skarżącej w toku postępowania oraz z zawiadomieniem o rozprawie wodnoprawnej przeprowadzonej na gruncie.

Według Sądu I instancji, nie ma racji skarżąca, że organ nie mógł nadać sprawie dalszego biegu bez ustalenia czy skarżąca działa przez pełnomocnika, czy osobiście. Sąd I instancji zwrócił uwagę, że po pierwsze na pełnomocniku spoczywa obowiązek przedstawienia pełnomocnictwa (art. 33 § 3 k.p.a.). Po drugie, pełnomocnik skarżącej ma rację, że brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma procesowego, w którym pełnomocnik zgłasza swój udział w postępowaniu i powinien być zasadniczo usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. W ocenie Sądu I instancji, okoliczności sprawy były jednak nietypowe. Jak wynika z pisma pełnomocnika, jego domniemana (w tym momencie), mocodawczyni przebywała za granicą. Nie było zatem możliwości usunięcia braku formalnego pełnomocnictwa. Dopóki nie został przedłożony dokument pełnomocnictwa, dopóty organ nie miał podstaw dopuszczenia do udziału osoby, która powoływała się jedynie na istnienie ustnego pełnomocnictwa. Nie była to z pewnością sprawa, w której można było zastosować instytucję tzw. pełnomocnictwa domniemanego, o którym mowa w art. 33 § 4 k.p.a. Do momentu przedłożenia pełnomocnictwa, organ musiał uznać, że skarżąca działa w sprawie osobiście.

Według Sądu I instancji, skoro na tym etapie sporu pełnomocnictwo nie zostało jeszcze złożone, organ skierował wezwanie na rozprawę (pismo z [...] października 2018r.) do skarżącej, a nie do jej domniemanego w tym momencie pełnomocnika. Sąd I instancji wskazał, że przy zawiadamianiu o rozprawie doszło do pewnego uchybienia, ale innego rodzaju. Skarżąca nie odebrała zawiadomienia o rozprawie. Pierwsze awizowanie przesyłki miało miejsce [...] października 2018 r., skutek doręczenia (art. 44 § 4 k.p.a.) nastąpił z mocy prawa [...] listopada 2018 r., a zatem już po rozprawie, przeprowadzonej [...] listopada 2018 r. Niewątpliwie doszło do naruszenia terminu przeprowadzenia rozprawy (art. 92 k.p.a.). Zdaniem Sądu I instancji, w specyficznych okolicznościach rozpoznawanej sprawy ten błąd nie wpłynął na pozbawienie skarżącej możliwości udziału w rozprawie, skoro w tym czasie nadal przebywała za granicą (czego dowodzi fakt przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez skarżącą dopiero miesiąc później, [...] grudnia). Według Sądu I instancji, z akt sprawy wynika, że organ przesłał stronom kopie protokołu z rozprawy, ponownie jednak przesyłka nie została odebrana przez skarżącą. Po zgłoszeniu się pełnomocnika z prawidłowo udzielonym pełnomocnictwem (pismo z [...] grudnia, wpłynęło do organu [...] grudnia 2018 r.) organ odmówił przesłania kopii protokołu rozprawy, powołując się na to, że wgląd do akt sprawy odbywa się w lokalu organu (art. 73 § 1a k.p.a.).

Sąd I instancji wskazał, że stanowisko organu było o tyle błędne, że organ działał niekonsekwentnie, skoro wcześniej przesyłał stronom kopie protokołu. Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę, że stanowisko to jest sprzeczne z uchwałą NSA z 8 października 2018 r. (I OPS 1/18, ONSAiWSA 2019/1, s. 1), w świetle której w ramach udostępnienia akt stronie na podstawie art. 73 § 1 k.p.a. mieści się sporządzenie przez organ, w sposób wynikający z jego możliwości technicznych i organizacyjnych, na wniosek strony, kopii dokumentacji zgromadzonej w aktach sprawy.

Zdaniem Sądu I instancji, uchybienia organu nie wpłynęły jednak na możliwość zapoznania się strony z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy. Pismem z [...] grudnia 2018 r. organ zawiadomił strony o zakończeniu postępowania i o prawie do wypowiedzenia się co do zebranego materiału dowodowego. W dniu [...] stycznia 2019 r. osoba upoważniona przez pełnomocnika skarżącej zapoznała się z aktami sprawy i wykonała fotokopie. Decyzja organu I instancji została wydana [...] stycznia 2019 r., a zatem z zachowaniem terminu 7 dni od dnia zapoznania się pełnomocnika strony z aktami sprawy.

W ocenie Sądu I instancji, choć organ popełnił pewne błędy w zakresie dotyczącym zawiadomienia o rozprawie i udostępnienia akt sprawy, błędy te nie wpłynęły realnie na prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Pełnomocnik skarżącej został prawidłowo zawiadomiony o zakończeniu postępowania dowodowego w sprawie, obszerną polemikę z ustaleniami faktycznymi organu I instancji (w tym poczynionymi w toku rozprawy) podjął w odwołaniu od decyzji. Według Sądu I instancji, oceniając skutki błędów organu, nie można pominąć faktu, że skarżąca miała świadomość toczącego się na jej wniosek postępowania, zatem wyjeżdżając na dłuższy okres czasu za granicę, powinna była zadbać o taką organizację spraw na miejscu, aby zapewnić sobie wiedzę o stanie sprawy i możliwość udziału w czynnościach procesowych poprzez odpowiednio umocowanego pełnomocnika. Zdaniem Sądu I instancji, w tej sytuacji, nawet wyżej wytknięte błędy organu, nie mogą być uznane za uchybienia procesowe mające wpływ na treść rozstrzygnięcia.

W skardze kasacyjnej A. B. zaskarżyła w całości wyrok Sądu I instancji. Na podstawie art. 174 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 176 p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

I. Naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 92 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji i niepoddanie prawidłowej ocenie faktu, że organ II instancji dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji, w konsekwencji czego skarżącej uniemożliwiono czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie:

a) organ I instancji prowadził postępowanie i podejmował czynności, w tym przeprowadził rozprawę, bez uprzedniego wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia braków formalnych pisma datowanego na [...] września 2018 r. w postaci pełnomocnictwa, mimo że organ nie mógł nadać sprawie dalszego biegu bez ustalenia, czy skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika czy też nie, przez co nie zapewniono skarżącej w sposób prawidłowy możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, w szczególności w rozprawie przeprowadzonej na nieruchomości przy ul. [...] w L., mimo że organ miał świadomość że A. B. przebywała w tym okresie poza granicami Polski;

b) niesłuszne stwierdzenie, że nawet fakt naruszenia przez organ terminu przeprowadzenia rozprawy z uwagi na powstanie skutku doręczenia skarżącej zawiadomienia o rozprawie ([...] listopada 2018 r.) już po jej przeprowadzeniu ([...] listopada 2018 r.), nie wpłynął na pozbawienie skarżącej możliwości udziału w tej rozprawie, skoro w tym czasie przebywała ona poza granicami kraju, w sytuacji gdy fizyczne miejsce pobytu skarżącej w tym okresie pozostaje bez znaczenia, gdyż A. B. mogła (co zresztą uczyniła) upoważnić inną osobę do jej reprezentacji w postępowaniu, w tym do udziału w rozprawie, a z uwagi na brak skuteczności doręczenia zawiadomienia została ona de facto tego prawa pozbawiona, co ma znaczący wpływ na wynik niniejszego postępowania;

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą;

2. art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji i bezzasadne stwierdzenie, że mimo że nieprzedłożenie dokumentu pełnomocnictwa rzeczywiście stanowi brak formalny, który powinien być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a., to okoliczności sprawy były nietypowe gdyż pełnomocnictwo zostało udzielone tylko ustnie i do momentu przedłożenia dokumentu organ miał prawo nie dopuścić do udziału osoby powołującej się na ustne pełnomocnictwo, w sytuacji gdy nie sposób uznać okoliczności sprawy za nietypowe, ponadto sama idea regulacji art. 64 § 2 k.p.a. zakłada, że brak formalny może zostać usunięty, co mogło i miało miejsce w niniejszej sprawie, a ponadto nie wiadomo na czym owa "nietypowość" sytuacji miała polegać, skoro nieprzedłożenie dokumentu pełnomocnictwa jest jednym z najczęściej występujących braków formalnych mogących wystąpić w postępowaniu, a które w sposób szczególny powinny być brane pod uwagę organu (i Sądu) z uwagi na obciążającą organ zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania;

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą;

3. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie przez Sąd I instancji i nierozważenie, że organ II instancji dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji i nie przeprowadził postępowania dowodowego w sposób pełny i wyczerpujący, z jednoczesnym pominięciem:

a) faktu, że w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do przedstawienia wyników badań jakości wody zgromadzonej w zbiorniku skarżąca wskazała, że przeprowadzenie takich badań wymaga sprecyzowania ich zakresu, a także wskazania elementu, z którego miałyby zostać pobrane próbki, gdyż zbadanie całości zbiornika o powierzchni 14 x 14 m i głębokości 1 m byłoby nie tylko kosztowne, ale bardzo utrudnione, w konsekwencji czego organ I, jak i II instancji nie wezwał skarżącej ponownie o przeprowadzenie badań w sposób sprecyzowany co do pierwiastków i związków, których występowanie miałoby być wykluczone, a także do miejsca, w którym miałyby one występować, a więc nie dysponuje informacjami uzasadniającymi odmowę wydania pozwolenia wodnoprawnego z uwagi na naruszenie "wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów";

b) wezwania właściciela zbiornika chłonnego (właściciela działki nr [...]) do złożenia wyjaśnień w zakresie sposobu użytkowania i konserwacji zbiornika, co nie może stanowić przesłanki obciążającej Skarżącą, która nie jest właścicielem zbiornika i nie zajmuje się jego stanem technicznym;

c) faktu, że operat wodnoprawny został opracowany na rok przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co mogło ewentualnie wpłynąć na aktualność informacji w nim zawartych;

d) dokonania oceny, jakie inne podmioty korzystają ze zbiornika położonego na działce nr [...], szczególnie z uwzględnieniem położenia nieruchomości sąsiednich i faktu, że między działką nr [...] a działką skarżącej leżą jeszcze inne nieruchomości, należące do państwa P.;

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą;

4. art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 w zw. z art. 75 ust. 1 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez ich niezastosowanie przez Sąd I instancji i nierozważenie, że organ II Instancji dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji i w sposób nieuzasadniony dokonał dowolnej, a nie swobodnej oceny dowodów i:

a) bezpodstawne stwierdził, że dane wskazane w operacie wodnoprawnym nie są zgodne ze stanem faktycznym w zakresie istniejącego stanu technicznego urządzeń wodnych, w sytuacji gdy parametry urządzeń wodnych zostały opisane zgodnie ze stanem rzeczywistym istniejącym w dniu przeprowadzenia przez podmiot zewnętrzny wizji terenowej w 2017 r., a operat został opracowany na rok przed wydaniem decyzji przez organ I instancji, co mogło ewentualnie wpłynąć na aktualność informacji w nim zawartych;

b) bezpodstawnie stwierdził, że zdolność chłonna zbiornika i infiltracyjna rowu odpływowego, przedstawiona w operacie wodnoprawnym, nie została poparta żadnymi badaniami podłoża gruntowego i poziomu zalegania wód gruntowych w miejscu lokalizacji zbiornika, w sytuacji gdy organ nigdy nie wzywał skarżącej do przeprowadzenia tego typu badań i nie wskazywał, że są one niezbędne do uzyskania pozwolenia wodnoprawnego;

c) bezpodstawnie stwierdził, że zasięg oddziaływania zamierzonego korzystania z wód jest znacznie większy niż określony w operacie wodnoprawnym, w sytuacji gdy podczas rozprawy przeprowadzonej na nieruchomości nie zaobserwowano zalewania czy śladów po zalewaniu sąsiednich działek, a organ I instancji oparł się w tym zakresie jedynie na skargach właścicieli sąsiednich nieruchomości z pominięciem stanowiska skarżącej:

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą;

5. art. 11 w zw. z art. 15 w zw. z art. 107 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. przez ich niewłaściwe zastosowanie przez Sąd I instancji i niepoddanie prawidłowej ocenie faktu, że organ II instancji dopuścił się naruszenia ww. przepisów postępowania przy wydaniu zaskarżonej decyzji, w konsekwencji czego wydał decyzję z pominięciem:

a) zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu w punkcie 2 i w konsekwencji z brakiem oceny, czy organ I instancji zasadnie zastosował § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800), w sytuacji gdy teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe nie należą do powierzchni szczelnej wskazanej w § 21 ust. 1 rozporządzenia, wobec czego przepis ten nie ma zastosowania, zatem niezasadne są zarzuty Organu I instancji dotyczące braku dodatkowych urządzeń podczyszczających, czego Organ II instancji w ogóle nie poddał ocenie;

b) zarzutów skarżącej zawartych w odwołaniu w punkcie 3 i w konsekwencji brakiem oceny, czy organ I instancji nie powinien był zastosować § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, w sytuacji gdy teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe, nie należą do powierzchni szczelnej wskazanej w § 21 ust. 1 rozporządzenia, wobec czego wody mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi bez oczyszczania, czego organ II instancji w ogóle nie zbadał;

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą.

II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

6. § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe, stanowi powierzchnię szczelną w sytuacji, gdy teren ten nie należy do powierzchni szczelnej wskazanej w § 21 ust. 1 rozporządzenia, wobec czego przepis ten nie ma zastosowania, zatem niezasadne są zarzuty Organu I instancji dotyczące braku dodatkowych urządzeń podczyszczających, czego Organ II instancji w ogóle nie poddał ocenie;

7. § 21 ust. 2 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy teren, z którego odprowadzane są wody opadowe i roztopowe nie należą do powierzchni szczelnej wskazanej w § 21 ust. 1 rozporządzenia, wobec czego wody mogą być wprowadzane do wód lub do ziemi bez oczyszczania;

- co w konsekwencji skutkowało oddaleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie skargi złożonej przez skarżącą.

W świetle powyższych zarzutów, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. zart. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., wniesiono o:

1. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 8 października 2019 r., sygn. II SA/Lu 301/19 i rozpoznanie skargi przez stwierdzenie nieważności postępowania przed organem, w zakresie, w jakim A. B. była pozbawiona możliwości obrony swoich praw, tj. od dnia przeprowadzenia rozprawy administracyjnej na nieruchomości przy ul. [...], o czym Skarżąca nie została skutecznie powiadomiona, tj. od dnia [...] listopada 2018 r., co stanowiło rażące naruszenie przepisu art. 92 k.p.a.;

2. zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej A. B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Ewentualnie, gdyby Sąd uznał, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające stwierdzenie nieważności postępowania, na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 188 p.p.s.a., wniesiono o:

3. uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 8 października 2019 r., sygn. II SA/Lu 301/19 i rozpoznanie skargi przez:

3.1. uchylenie w całości decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. z [...] marca 2019 r., znak: [...] oraz poprzedzającej ją decyzji nr [...] Dyrektora Zarządu Zlewni w Z. z [...] stycznia 2019 r., [...];

4. ewentualnie na podstawie art. 176 p.p.s.a. w zw. z 185 § 1 p.p.s.a., uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 8 października 2019 r., sygn. II SA/Lu 301/19 i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji;

5. rozpoznanie przez Naczelny Sad Administracyjny skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym;

6. zasądzenie od Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie na rzecz skarżącej A. B. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżąca wskazała, że Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy ocenił fakt, że skarżąca została pozbawiona możliwości czynnego uczestnictwa w postępowaniu, choć w ocenie Sądu I instancji, jak i organu II instancji każda ze stron taką możliwość miała. Jak bowiem wynika z akt sprawy, pismem z [...] września 2018 r. pełnomocnik, działając w oparciu o udzielone jej pełnomocnictwo ustne, przedstawiła stanowisko A. B. wobec skierowanego do niej wezwania organu. Następnie [...] grudnia 2018 r. pełnomocnik, zdziwiony brakiem podejmowania dalszych czynności przez organ, powziął telefoniczną informację o odbytej już rozprawie i braku powiadamiania pełnomocnika o postępach sprawy. Organ stwierdził bowiem, że z uwagi na brak uzupełnienia braku formalnego w postaci pełnomocnictwa, A. B. nie była skutecznie reprezentowana przez pełnomocnika i de facto osobiście występowała w sprawie jako strona. W ten sposób organ naruszył regulację art. 64 § 2 k.p.a.

Zdaniem skarżącej kasacyjnie, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że nieprzedłożenie dokumentu pełnomocnictwa rzeczywiście stanowi brak formalny, który powinien być usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a., niemniej w sposób niezrozumiały i bezzasadny uznał, że okoliczności sprawy były nietypowe, gdyż pełnomocnictwo zostało udzielone tylko ustnie i do momentu przedłożenia dokumentu organ miał prawo nie dopuścić do udziału osoby powołującej się na ustne pełnomocnictwo. Skarżąca kasacyjnie podnosi, że Sąd I instancji nie wyjaśnił, jakie to okoliczności w ocenie Sądu są nietypowe, skoro Sąd uznaje, że może dojść do sytuacji, w której dokument pełnomocnictwa nie zostanie przedłożony przez stronę, co wymaga uzupełnienia, a w rzeczywistości nieprzedłożenie dokumentu pełnomocnictwa jest jednym z najczęściej występujących braków formalnych mogących wystąpić w postępowaniu, a które w sposób szczególny powinny być brane pod uwagę organu (i Sądu) z uwagi na obciążającą organ zasadę zapewnienia stronom czynnego udziału w każdym stadium postępowania.

W ocenie skarżącej kasacyjnie, fakt powołania się przez pełnomocnika na udzielenie pełnomocnictwa ustnego i zobowiązanie się do niezwłocznego jego potwierdzenia w formie pisemnej po powrocie A. B. z zagranicy, nie zwalnia organu z obowiązku wezwania osoby wnoszącej pismo (w tym przypadku pełnomocnika) do uzupełnienia braków formalnych pisma, czyli w niniejszej sprawie pisemnego pełnomocnictwa, w terminie 7 dni.

Według skarżącej kasacyjnie, wskutek niezastosowania przez organ art. 64 § 2 k.p.a., nie zapewniono stronie w sposób prawidłowy możliwości czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie, w szczególności w rozprawie przeprowadzonej na nieruchomości przy ul. [...] w L., mimo że organ miał świadomość, że A. B. przebywała w tym okresie poza granicami Polski. Co więcej, na co zwrócił uwagę Sąd I instancji, jednak w sposób nieprawidłowy dokonując oceny tego uchybienia organu, skarżąca nie została również prawidłowo zawiadomiona o wyznaczonym terminie rozprawy administracyjnej, która miała miejsce w dniu [...] listopada 2018 r. W ocenie skarżącej kasacyjnie doszło także do rażącego naruszenia przepisu art. 92 k.p.a. Sąd I instancji w sposób nieprawidłowy ocenił też, że organ zasadnie powołał się na przy wydawaniu decyzji I instancyjnej na § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Środowiska z 18 listopada 2014 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. z 2014 r., poz. 1800).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez A. B. ma usprawiedliwione podstawy. Większość zarzutów kasacyjnych koncentruje się wokół zagadnienia naruszenia przez orzekające w sprawie organy art. 64 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.). Zarzuty te zasługują na uwzględnienie.

Z akt administracyjnych wynika, że w piśmie z [...] września 2018 r., skierowanym do Zarządu Zlewni w Zamościu Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie, pełnomocnik skarżącej, radca prawny E. K., powołując się na udzielone jej ustne pełnomocnictwo, które miało zostać potwierdzone pisemnie przez skarżącą niezwłocznie po jej powrocie do Polski z zagranicy, w odpowiedzi na wezwanie z [...] sierpnia 2018 r., skarżąca przedstawiła wyjaśnienia do uwag zgłoszonych przez strony postępowania w piśmie z [...] sierpnia 2018 r.

W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że Sąd I instancji na str. 12 uzasadnienia stwierdził, że nie podziela zarzutu naruszenia art. 64 § 2 w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. przez uniemożliwienie skarżącej czynnego udziału w postępowaniu na każdym jego etapie. Sąd I instancji uważa, że zarzuty te mają związek ze zgłoszeniem się pełnomocnika skarżącej w toku postępowania oraz z zawiadomieniem o rozprawie wodnoprawnej, przeprowadzonej na gruncie. Zdaniem Sądu I instancji, "nie ma racji skarżąca, że organ nie mógł nadać sprawie dalszego biegu bez ustalenia, czy skarżąca działa przez pełnomocnika, czy osobiście". Sąd I instancji jednocześnie podziela stanowisko skarżącej, że brak pełnomocnictwa stanowi brak formalny pisma procesowego, w którym pełnomocnik zgłasza swój udział w postępowaniu i powinien być zasadniczo usunięty w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Sąd I instancji stwierdza, że "okoliczności sprawy były jednak nietypowe". Nie wyjaśnia jednak, na czym polegała "nietypowość" okoliczności sprawy oraz czy "nietypowość" okoliczności sprawy miała wpływ na stosowanie przez organ art. 64 § 2 k.p.a.

Sąd I instancji wskazuje, że skarżąca przebywała za granicą i nie było zatem możliwości usunięcia braku formalnego pełnomocnictwa. Z argumentacji Sądu I instancji wynika, że Sąd ten skoncentrował swoją ocenę na kwestiach, które nie były sporne, były oczywiste i nie stanowiły istoty problemu, który należało rozstrzygnąć, dokonując kontroli działania organu administracji w tej sprawie. Zgodnie z art. 64 § 2 k.p.a., "jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania". Z art. 64 § 2 k.p.a. wynika jednoznacznie, że jeżeli organ stwierdzi, że podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, ma obowiązek wezwać wnoszącego podanie do usunięcia braków w wyznaczonym terminie wraz z odpowiednim pouczeniem. Wnoszącym pismo procesowe z [...] września 2018 r., w imieniu skarżącej, był jej pełnomocnik.

W art. 64 § 2 k.p.a. ustawodawca nałożył na organ obowiązek w postaci wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków. Charakter prawny tego obowiązku wskazuje, że zachodzi tu brak możności wyboru przez organ określonego działania. Przeciwnie, z art. 64 § 2 k.p.a. wynika nakaz wezwania wnoszącego podanie do usunięcia braków w wyznaczonym terminie. Na organach ciąży zatem powinność podjęcia starań w celu zapewnienia realizacji obowiązku spełnienia wymagań formalnych podanie określonych w k.p.a. Artykuł 64 § 2 k.p.a. zawiera normę celowościową rozumianą jako dyrektywę zalecającą organowi ściśle określony sposób postępowania. Celem nadrzędnym sposobu postępowania organu, określonego w art. 64 § 2 k.p.a., jest zapewnienie udziału strony w postępowaniu. Wezwanie uregulowane w art. 64 § 2 k.p.a. pełni jednocześnie funkcję gwarancji procesowej zapewniającej udział stronie w postępowaniu. W tym celu, dla zapewnienia skuteczności wezwania, wymagane jest w nim wskazanie terminu, w którym usunięcie braków musi nastąpić oraz pouczenia, skierowanego do wnoszącego podanie, że nieusunięcie wskazanych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania. Uregulowanie w art. 64 § 2 k.p.a. elementów treści wezwania oznacza, że ustawodawca dostrzega wagę tej regulacji jako gwarancji realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Gwarancją realizacji tego prawa strony jest sankcja wzruszenia decyzji w trybie wznowienia postępowania (art. 145 § 4 k.p.a., M. Adamiak, J. Borkowski, KPA. Komentarz, wyd. 13, Warszawa 2014, s. 312).

W orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który podziela skład NSA orzekający w tej sprawie, według którego "przepis art. 64 par. 2 Kpa dotyczy wezwania do usunięcia braków możliwych do usunięcia w postępowaniu administracyjnym, a do takich braków, które z łatwością mogą być usunięte należy niewątpliwie brak pełnomocnictwa. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego regulujące sprawy pełnomocnictwa cechuje znaczne odformalizowanie, co przejawia się m.in. w tym, że pełnomocnikiem strony może być każda osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 par. 1 Kpa), oraz że w sprawach mniejszej wagi organ może w ogóle nie żądać pełnomocnictwa, jeżeli pełnomocnikiem jest członek najbliższej rodziny lub domownik strony, a nie ma wątpliwości co do istnienia i zakresu upoważnienia do występowania w imieniu strony (art. 33 par. 4 Kpa). Zaniechanie wezwania wnoszącego odwołanie do uzupełnienia braku w postaci dostarczenia właściwego pełnomocnictwa pod rygorem przewidzianym w art. 64 par. 2 i stwierdzenia niedopuszczalności odwołania bez umożliwienia stronie usunięcia tego braku stanowi naruszenie wspomnianych wyżej przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego" (por. tezy wyroku NSA z 8 grudnia 1993 r., sygn. III SA 488/93, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Nie ulega wątpliwości, że pozostawienie podania bez rozpoznania w trybie art. 64 § 2 k.p.a. następuje w drodze czynności materialno-technicznej, o której podjęciu należy powiadomić wnoszącego podanie na piśmie (por. uchwałę NSA 7 sędziów NSA z 3 września 2013 r., sygn. I OPS 2/13 oraz powołane tam orzecznictwo i piśmiennictwo, publ. ONSAiWSA 2014/1/2, LEX nr 1356405).

Sąd I instancji skoncentrował swoją ocenę na kwestii braku złożenia pełnomocnictwa i w konsekwencji błędnie ocenił, na str. 13 uzasadnienia wyroku, że "w specyficznych okolicznościach rozpoznawanej sprawy ten błąd nie wpłynął na pozbawienie skarżącej możliwości udziału w rozprawie, skoro w tym czasie nadal przebywała za granicą (czego dowodzi fakt przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez skarżącą dopiero miesiąc później – [...] grudnia)". Zaniechanie przez organ dokonania czynności procesowej w postaci wezwania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. spowodowało kolejne negatywne dla strony następstwa procesowe, które dostrzega Sąd I instancji, wskazując na str. 13 uzasadnienia wyroku, że organ skierował wezwanie na rozprawę (pismo z [...] października 2018 r.) do skarżącej, a nie do domniemanego w tym momencie pełnomocnika. Wskazać należy, że organ znając treść pisma procesowego z [...] września 2018 r. wiedział również, że skarżąca przebywa za granicą, a mimo to zaniechał wezwania jej pełnomocnika i skierował wezwanie na rozprawę (pismo z [...] października 2018 r.) do skarżącej, a nie domniemanego w tym momencie pełnomocnika. Sąd I instancji dostrzega również, że przy zawiadomieniu o rozprawie doszło do "pewnego uchybienia, ale innego rodzaju". Sąd I instancji stwierdza, że skarżąca nie odebrała zawiadomienia o rozprawie. Pierwsze awizowanie przesyłki miało miejsce w dniu [...] października 2018 r., skutek doręczenia (art. 44 § 4 k.p.a.) nastąpił z mocy prawa w dniu [...] listopada 2018 r., a zatem już po rozprawie przeprowadzonej w dniu [...] listopada 2018 r. W konsekwencji powyższej oceny, Sąd I instancji uznaje, że niewątpliwie doszło do naruszenia terminu przeprowadzenia rozprawy (art. 92 k.p.a.), jednak stwierdza, że w "specyficznych okolicznościach rozpoznawanej sprawy" ten błąd nie wpłynął na pozbawienie skarżącej możliwości udziału w rozprawie, skoro w tym czasie nadal przebywała za granicą (czego zdaniem Sądu I instancji dowodzi fakt przedłożenia pełnomocnictwa podpisanego przez skarżącą dopiero miesiąc później – [...] grudnia). Sąd I instancji pomija ocenę działania organu, polegającą na skierowaniu wezwania na rozprawę do skarżącej, która zgodnie z wiedzą organu przebywała za granicą. Organ jednocześnie miał wiedzę, że zgłosił się do postępowania w piśmie procesowym z [...] września 2018 r. pełnomocnik skarżącej, który powołał się na ustne pełnomocnictwo. Sąd I instancji nie wyjaśnia, czym były w niniejszej sprawie "specyficzne okoliczności", i jaki to miało wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji zwraca również uwagę, że po zgłoszeniu pełnomocnika z prawidłowo udzielonym pełnomocnictwem (pismo z [...] grudnia, wpłynęło do organu [...] grudnia 2018 r.) organ odmówił przesłania kopii protokołu rozprawy powołując się na to, że wgląd do akt sprawy odbywa się w lokalu organu (art. 73 §1a k.p.a.). Sąd I instancji stwierdza, że stanowisko organu było o tyle błędne, że organ działał niekonsekwentnie, skoro wcześniej przesyłał stronom kopie protokołu. Ponadto Sąd I instancji dostrzega, że stanowisko to jest sprzeczne z uchwałą NSA z 8 października 2018 r. (I OPS 1/18, ONSAiWSA 2019/1, s. 1). Mimo prawidłowo dostrzeżonych przez Sąd I instancji uchybień w postępowaniu organu I instancji, błędnie ocenia on na str. 13 uzasadnienia wyroku, że uchybienia organu nie wpłynęły na możliwość zapoznania się strony z materiałem dowodowy zgromadzonym w aktach sprawy. Obowiązkiem Sądu I instancji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. było dokonanie oceny, czy stwierdzone inne naruszenia przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a nie czy uchybienia wpłynęły na możliwość zapoznania się strony z materiałem dowodowym zgromadzonym w aktach sprawy.

Nie można zgodzić się z konstatacją Sądu I instancji, przedstawioną na str. 14 uzasadnienia wyroku, że choć organ popełnił błędy w zakresie dotyczącym zawiadomienia o rozprawie i udostępnienia akt sprawy, błędy te nie wpłynęły realnie na prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu. Sąd I instancji nie przeprowadził prawidłowej oceny zasadniczego w niniejszej sprawie naruszenia przez organ art. 64 § 2 k.p.a. Pozostałe naruszenia, trafnie dostrzeżone przez Sąd I instancji, były konsekwencją naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. i stanowiły inne naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Usprawiedliwieniem innych naruszeń przepisów postępowania przez organ nie może być podnoszony przez Sąd I instancji fakt, że skarżąca miała świadomość toczącego się na jej wniosek postępowania, zatem wyjeżdżając na dłuższy czas za granicę, powinna była zadbać o taką organizację spraw na miejscu, aby zapewnić sobie wiedzę o stanie sprawy i możliwości udziału w czynnościach procesowych przez odpowiednio umocowanego pełnomocnika. Odnosząc się do tego stwierdzenia Sądu I instancji wskazać należy, że prawidłowo dostrzeżone inne naruszenie przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, zostały błędnie zakwalifikowane przez Sąd I instancji jako takie, które nie miały wpływu na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca kasacyjnie wykazała, że inne naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w konsekwencji okazały się skutecznym zarzutem kasacyjnym.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadne okazały się zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 92 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a.

Z powyższych względów zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie powinien dokonać ponownej oceny zaskarżonej decyzji Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w L. Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie z [...] marca 2019 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Zarzuty dotyczące naruszenia art. 64 § 2 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 92 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. były same w sobie wystarczające do uwzględnienia skargi kasacyjnej i uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznanie przez Sąd I instancji. W konsekwencji dokonywanie oceny zasadności pozostałych podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów stało się zbędne.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a.