Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 225/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6171 Radcowie prawni i aplikanci radcowscy
Hasła tematyczne: Aplikacje prawnicze
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 36(5) ust. 2, art. 36(8) ust. 1, 9 i 12, art. 36(4)
journal: Dz.U. 2010 nr 10 poz 65
law: Ustawa z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędzia NSA Zdzisław Romanowski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi K. P. na uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach [...]-[...] czerwca 2011 r. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia wyników egzaminu radcowskiego oddala skargę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Komisja Egzaminacyjna II Stopnia nr [...] przy Ministrze Sprawiedliwości do rozpoznania odwołań od uchwał o wynikach egzaminu radcowskiego, który został przeprowadzony w dniach 14-17 czerwca 2011 r. (dalej: Komisja Egzaminacyjna II Stopnia) utrzymała w mocy uchwałę Komisji Egzaminacyjnej nr [...] do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego w 2011 r. z siedzibą w [...], w sprawie ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego (dalej: Komisja Egzaminacyjna) z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] stwierdzającą negatywny wynik K. P. (dalej: skarżąca) z egzaminu radcowskiego. Z uzasadnienia uchwały Komisji Egzaminacyjnej wynika, iż skarżąca z pierwszej części egzaminu otrzymała ocenę dobrą, z drugiej części ocenę dostateczną, z trzeciej części ocenę dobrą, z czwartej części ocenę dostateczną, zaś z piątej części (prawo administracyjne) ocenę niedostateczną. Powołując się na treść przepisu art. 366 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 10, poz. 65 ze zm.) Komisja Egzaminacyjna wskazała, że skarżąca uzyskała wynik negatywny z egzaminu radcowskiego.

W odwołaniu skarżąca zarzuciła naruszenie art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych poprzez niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa i dokonanie ich niewłaściwej interpretacji, a także wskazała, że zaproponowane rozstrzygnięcie problemu nie uwzględnia interesu reprezentowanej strony. Ponadto zarzuciła naruszenie art. 364 ust. 1 ww. ustawy poprzez przyjęcie, że odwołująca się nie daje rękojmi należytego i samodzielnego wykonywania zawodu radcy prawnego, co doprowadziło do dokonania negatywnej oceny cząstkowej zadania z zakresu prawa administracyjnego, a w konsekwencji do ustalenia negatywnego wyniku egzaminu radcowskiego.

Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z egzaminatorem, który wystawił ocenę negatywną, iż w żadnym razie postanowienie odmawiające wznowienia postępowania nie może być oparte na stwierdzeniu braku zaistnienia przesłanki z art. 145 K.p.a. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych skarżąca podkreśliła, iż w przypadku gdy organ uzna za oczywiste, że podmiotowi składającemu wniosek o wznowienie postępowania nie przysługuje status strony, wydaje decyzję o odmowie wznowienia postępowania na podstawie art. 149 § 3 k.p.a. Organ jeszcze przed wszczęciem nadzwyczajnego postępowania jest uprawniony zatem do badania przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Może on bowiem oceniać istnienie po stronie wnioskodawcy legitymacji procesowej już na etapie wydania postanowienia w przedmiocie wznowienia postępowania i w przypadku uznania, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony może wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Odmowa wznowienia postępowania może zaś nastąpić tylko wówczas, gdy okoliczność ta jest oczywista. W ocenie skarżącej samo wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na ustalenie przez organ, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. nie narusza jeszcze art. 149 § 2 i 3 k.p.a. Dla uchylenia postanowienia konieczne było obalenie argumentacji organu, że wnioskodawca nie posiadał przymiotu strony, a przynajmniej, ze ustalenie takie nie jest "oczywiste" lecz wymaga analizy w toku postępowania wznowieniowego. Jednocześnie podważenie postanowienia odmawiającego wznowienia postępowania bez podważenia kwestii interesu prawnego strony groziłoby wydaniem przez organ decyzji w tym zakresie po wszczęciu postępowania. Dlatego też w interesie strony koniecznym było podważenie tego ustalenia materialnoprawnego.

Komisja Egzaminacyjna II Stopnia utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu organ wskazał, iż oceny zasadności zarzutów skarżacej i zasadności odwołania należy dokonać w świetle celu egzaminu, określonego w art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych jakim jest sprawdzenie przygotowania prawniczego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Praca egzaminacyjna w postaci skargi sporządzonej do sądu administracyjnego pierwszej instancji, aby mogła zasłużyć na ocenę pozytywną, musi spełniać określone wymogi, przy zastosowaniu kryteriów przewidzianych w art. 365 ustawy o radcach prawnych, które są wyznacznikiem posiadania określonego zasobu wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania. Należy także ocenić, czy sporządzona skarga czyni zadość wymogom profesjonalnego opracowania prawniczego. W tym kontekście zachodzi potrzeba zwrócenia uwagi na treść art. 134 p.p.s.a., jego rolę i skutki, jakie może wywołać w zakresie oceny pracy w sytuacji niewskazania właściwych zarzutów i wniosków w opracowanej skardze. Nie bez znaczenia jest także kwestia, czy ewentualna kontrowersyjna koncepcja, zarzut lub wniosek są w interesie klienta, a gdyby nawet nie zostały uwzględnione przez sąd, to czy to pogarszałoby sytuację procesową mocodawcy.

Organ podkreślił, iż istotą zadania z zakresu prawa administracyjnego było dokonanie oceny prawidłowości rozstrzygnięcia podjętego przez organy administracji publicznej - wniosku o wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji w przedmiocie pozwolenia na zmianę sposobu użytkowania budynku gospodarczego na mieszkalny. Autorem wniosku, zgłoszonego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., był właściciel sąsiedniej nieruchomości. Organ I instancji odmówił wznowienia postępowania z tego powodu, że wnioskodawca nie jest stroną tego postępowania. Przed osobami zdającymi postawiona została ocena prawidłowości postanowienia organu odwoławczego, który utrzymał w mocy postanowienie o odmowie wznowienia postępowania, badając istnienie przyczyny wznowienia przed wznowieniem postępowania.

Egzaminatorzy Komisji Egzaminacyjnej nr [...] ocenili niejednolicie opracowane przez skarżącą zadanie z zakresu prawa administracyjnego. Pierwszy z egzaminatorów, oceniając pracę na notę niedostateczną, wskazał, że skarga spełnia wymogi wynikające z art. 57 w zw. z art. 46 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co oznacza, że zachowane zostały jej wymogi formalne. Konstrukcja skargi jest prawidłowa, właściwe są wnioski skargi, choć brakuje wskazania podstawy prawnej żądania. Osoba zdająca nieprawidłowo jednak zastosowała przepisy prawa, jako że Wojewoda rozpoznając zażalenie nie powinien był prowadzić postępowania w zakresie wskazanym przez zdającego i dokonywać oceny istnienia bądź nie legitymacji po stronie podmiotu skarżącego. Organ rozpatrując dopuszczalność wznowienia nie bada, czy podmiot wnoszący podanie ma przymiot strony, gdyż kwestia ta może być przedmiotem oceny wyłącznie po wznowieniu postępowania. Wniosek o orzeczenie o kosztach postępowania nie wskazuje od kogo i na czyją rzecz miałyby być one zasądzone, co świadczy o braku staranności w przygotowaniu przedmiotowej pracy.

Drugi egzaminator ocenił pracę na ocenę dostateczną. Podniósł, że osoba zdająca wskazała na naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, ale oczekiwane było, czego nie uczyniono, podniesienie w petitum skargi zarzutu naruszenia przepisów bezpośrednio odnoszących się do wznowienia postępowania, a przede wszystkim art. 149 § 3 k.p.a. Prawidłowe są żądania i wnioski skargi.

W tym kontekście zarzuty, które zostały podniesione w odwołaniu powodują, że wniesiony środek zaskarżenia nie zasługuje na uwzględnienie, choć, w ocenie organu nie sposób nie podzielić wywodu odwołania w części dotyczącej możliwości odmowy wznowienia postępowania z powodu braku przymiotu strony.

Przygotowany kazus z zakresu prawa administracyjnego przewidywał, iż rozstrzygnięcia organów obu instancji podjęte zostały po kwietniowej nowelizacji ustawy Kodeks postępowania administracyjnego. Konstatacja ta ma oczywiście znaczenie dla dokonania oceny poprawności zaproponowanych sposobów uchylenia postanowień organów obu instancji. Chodzi w szczególności o dodanie do K.p.a. art. 61a, która to nowelizacja uprawnia do poglądu, że wszczęcie postępowania administracyjnego jest uzależnione od wstępnej oceny, czy podmiot dążący do uruchomienia takiego postępowania posiada legitymację do występowania w roli strony. Wynik tej wstępnej oceny może doprowadzić do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. W doktrynie przyjmuje się, że wprowadzenie tego postępowania wstępnego odnosi się również do trybów nadzwyczajnych, a więc także do wznowienia postępowania.

Kwestia będąca przedmiotem zadania z zakresu prawa administracyjnego była przedmiotem rozważań zawartych w motywach wyroku NSA z dnia 30 czerwca 2011 r., sygn. akt II OSK 1158/10. Analizując zagadnienie, czy przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania administracyjnego organ może badać, czy wniosek pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny, czy też musi wznowić postępowanie i dopiero w jego toku zbadać, czy wniosek pochodzi od strony, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, iż w sytuacji oparcia wniosku o wznowienie postępowania na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, czy podanie pochodzi od podmiotu posiadającego interes prawny badana jest przed wydaniem rozstrzygnięcia w przedmiocie wznowienia postępowania, tj. przed wydaniem postanowienia o wznowieniu bądź odmowie wznowienia. Natomiast, gdy okaże się, że podanie takie złożyła strona, to po wydaniu postanowienia o wznowieniu postępowania, a więc w toku wznowionego postępowania, przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. będzie badana wyłącznie pod kątem ustalenia czy rzeczywiście wystąpiła sytuacja, iż bez własnej winy nie brała ona udziału w tym postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze nie sposób nie podzielić zarzutów odwołania w tej części, iż pogląd zaprezentowany przez egzaminatorów dotyczący błędu pracy polegającego na zaniechaniu sformułowania przez zdającą zarzutu naruszenia art. 149 § 3 k.p.a. nie zasługuje na aprobatę.

W ocenie Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia, podstawową jednak wadą skargi (czego egzaminatorzy nie dostrzegli) jest oparcie jej na przepisach ustawy z dnia "25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych". Zdająca, jak należy się domyślać, powołując datę 25 lipca 2002 r. miała na myśli ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych, uchwaloną właśnie w tym dniu. Trudno tu mówić o oczywistej omyłce, bo nie o ustawę ustrojową przecież chodzi i nie o taką datę aktu. Już tylko ta okoliczność dyskwalifikuje ocenianą pracę.

Istotnym brakiem skargi jest nieporuszenie ani jednym zdaniem kwestii dopuszczalności badania przez organ, przed wznowieniem postępowania, legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania. Nie zamieszczając takiego wywodu zdająca w żaden sposób nie wykazała, że legitymuje się wiedzą w zakresie zagadnień proceduralnych dotyczących wznowienia postępowania. W tym zakresie organ podzielił trafność zarzutu postawionego przez egzaminatorów.

Zauważyć należy, że skarga zawiera zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez "niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego w postaci braku udziału strony bez jej winy w postępowaniu". Abstrahując od tego, że organy przepisu tego nie stosowały, to tak sformułowany zarzut wywoływać może uzasadnioną wątpliwość, czy zdająca nie reprezentowała poglądu o możliwości dokonywania przez organ oceny ustawowej przesłanki wznowienia postępowania przed wydaniem postanowienia na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. Wątpliwość tę rozwiewa treść uzasadnienia wniesionego przez nią odwołania. Powołując się tam m.in. na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 lutego 2009 r., sygn. akt III S.A./Wr 368/08 ,zaprezentowała pogląd, iż w sytuacji, w której "organ uzna, że w sposób ewidentny wynika z przedstawionego wniosku, że wnioskodawcy nie przysługuje status strony, wydaje tylko decyzję o odmowie wszczęcia postępowania z uwagi na brak po stronie wnioskodawcy statusu strony, czyli z uwagi na niezaiście przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.". Tymczasem WSA we Wrocławiu w motywach powyższego wyroku stwierdził coś zupełnie odmiennego, a mianowicie, że "w pierwszym etapie organ właściwy w sprawie wznowienia postępowania nie analizuje przyczyn wznowienia, gdyż jego kompetencje w tej fazie proceduralnej sprowadzają się jedynie do ustalenia, czy wnioskodawca wskazał przynajmniej jedną z ustawowych przyczyn uruchomienia nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznych rozstrzygnięć administracyjnych. Powinność zbadania przyczyn wznowienia aktualizuje się dopiero w drugim etapie postępowania, a więc po wydaniu postanowienia wznawiającego postępowanie, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania zarówno co do przyczyn wznowienia, jak i co do rozstrzygnięcia sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.). Taka jest prawidłowa wykładnia obowiązujących regulacji prawnych i taka jest utrwalona linia orzecznicza sądów administracyjnych.

Odwołanie odnosi się do zarzutów postawionych przez egzaminatora, który wystawił ocenę niedostateczną i broni zupełnie błędnej tezy, iż "samo wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na ustalenie przez organ, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 kpa nie narusza jeszcze art. 149 § 2 i 3 k.p.a.".

Skarga stawia też wadliwy zarzut, iż naruszenie przez organy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest takim naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania - wynika z tego, że choć niewskazana w skardze podstawa prawna żądania uchylenia zaskarżonego aktu i postanowienia go poprzedzającego, oparta byłaby wadliwie na art. 145 § 1 pkt 1 lit.b) p.p.s.a., a nie na art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a.

Brakuje też w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w kontekście braku dokonania prawidłowej oceny posiadania przymiotu strony przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieni owego przez właściwy do tego organ. Pismo wszczynające postępowanie sądowo-administracyjne winno zarzucać brak prawidłowego przeprowadzenia postępowania dowodowego w zakresie oceny posiadania interesu prawnego.

Nadto, skoro organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwe postanowienie starosty, skarga winna zarzucać naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a.

Oceniając sporządzoną skargę stwierdzić należy, że jej motywy nie zawierają nie tylko niezbędnej analizy dotyczącej faz postępowania wznowieniowego, kwestii dopuszczalności bądź niedopuszczalności badania interesu prawnego strony przed wszczęciem postępowania, ale nie powołują się również na choćby jedno orzeczenie sądu administracyjnego, nie mówiąc już o poglądach reprezentowanych w doktrynie.

Wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie określa od kogo i na czyją rzecz koszty te mają być zasądzone, brak jest wskazania podstawy prawnej tego żądania, podobnie jak podstawy prawnej żądania uchylenia postanowienia Wojewody, a także postanowienia go poprzedzającego (art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i art. 135 p.p.s.a.). Brak jest też wskazania czy naruszenie przepisów prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy.

Wprawdzie skarga, mimo tak licznych wad, miałaby szansę na jej uwzględnienie w realnym postępowaniu, ale tylko dlatego, że z uwagi na treść art. 134 p..ps.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawa prawną. To jednak musi pozostawać bez wpływu na końcową ocenę pracy, biorąc pod uwagę cel egzaminu radcowskiego i kryteria oceny, czy osoba zdająca wykazuje się wystarczającą wiedzą prawniczą niezbędną do prawidłowego wykonywania zawodu radcy prawnego. Tym samym nie do obrony jest zarzut zawarty w odwołaniu, iż wartością ocenianej pracy jest to, że doszło do sporządzenia skargi, a nie opinii o braku podstaw do zaskarżenia postanowienia organu odwoławczego.

Z powyższych wymogów Komisja odwoławcza doszła do przekonania, że rozwiązanie z piątej części egzaminu radcowskiego, zadania z zakresu prawa administracyjnego opracowane przez zdającą, nie spełnia minimalnych wymogów pozwalających uznać, że zdająca wykazała się w zakresie tej części egzaminu wiedzą prawniczą i umiejętnością jej stosowania, niezbędną do samodzielnego i poprawnego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Skargę na powyższą uchwałę Komisji Egzaminacyjnej II Stopnia wniosła skarżąca, zarzucając zaskarżonej uchwale naruszenie:

1. przepisów postępowania, tj. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 368 ust. 12, art. 366 ust. 1 w zw. z art. 365 ust. 2 o radcach prawnych, poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj. przyjęcie iż praca egzaminacyjna skarżącej z zadania z prawa administracyjnego nie zasługiwała na ocenę pozytywną, co miało ten wpływ na wynik sprawy, iż spowodowało utrzymanie w mocy uchwały komisji egzaminacyjnej ustalającej negatywny wynik egzaminu, w sytuacji w której praca skarżącej winna otrzymać ocenę pozytywna, co powinno skutkować ustaleniem pozytywnego wyniku całego egzaminu radcowskiego.

2. przepisów postępowania, tj. art. 7, 77 i 80 k.p.a., poprzez niewyjaśnienie motywów zaskarżonej uchwały oraz sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej uchwały zawierającej wewnętrzne sprzeczności, co ma wpływ na wynik sprawy, jako że uniemożliwia w istocie kontrolę sądową zaskarżonej uchwały.

Mając powyższe na uwadze, skarżąca, na podstawie art. 145 § ust. 1 lit. c p.p.s.a., wniosła o uchylenie zaskarżonej uchwały.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, iż Komisja Egzaminacyjna II Stopni podzieliła jej zarzuty dotyczące błędnego ustalenia dokonanego przez egzaminatorów odnośnie art. 149 § 3 k.p.a. Oznacza to, że praca skarżącej zarzucająca organowi to, że błędnie ustalił, iż jej klient nie ma statusu strony, a nie to, że organ na niewłaściwym etapie postępowania wznownieniowego analizował przymiot strony podmiotu, który miała reprezentować skarżąca, zawierała rozwiązanie merytorycznie prawidłowe, tj. właściwy zarzut skargi do sądu administracyjnego. Dlatego też nie sposób jest, zdaniem skarżącej, podzielić dalszą część uzasadnienia zaskarżonej uchwały, iż błędem jej pracy było nieporuszenie kwestii dopuszczalności badania przez organ przed wznowieniem postępowania legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania. Po pierwsze bowiem, praca egzaminacyjna ma polegać na sporządzeniu pisma w postępowaniu sądowoadministracyjnym ukierunkowanego na uzyskanie odpowiednich skutków procesowych, nie zaś na sporządzeniu eseju prawniczego zawierającego teoretyczną analizę możliwych rozwiązań. Na potrzeby zarzutów skargi, będącej przedmiotem pracy egzaminacyjnej, rozważanie takie nie tylko zaciemniałoby argumentację, ale wręcz - potencjalnie - mogłoby prowadzić do podważenia przyjętej argumentacji prawnej. Po drugie zaś Komisja stwierdziła, iż pogląd o niedopuszczalności badania legitymacji skarżącego przed wznowieniem postępowania jest błędny. Tym samym więc trudno zarzucać skarżącej, iż w swej pracy nie zajmowała się poglądem nieprawidłowym zwłaszcza, iż jej zadaniem było sporządzenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, a nie zaprezentowanie w eseju prawniczym całokształtu swojej wiedzy na dany temat z analizą istniejących, acz uznanych za nieprawidłowe, poglądów. Gdyby praca skarżącej zawierała rozważania, jakie oczekiwała Komisja, narażałaby się ona na zarzut bycia pracą nie na temat i nie odpowiadającą formą wymaganiom egzaminacyjnym.

Nie sposób też podzielić poglądu, iż nieprawidłowy jest zarzut naruszenia przez organy art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. z uwagi na przyjęcie, iż nie zachodzi podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Trzeba bowiem zauważyć, iż ten właśnie przepis był podstawą podania o wznowienie postępowania. W takiej sytuacji organy, które odmawiały wszczęcia postępowania w przedmiocie wznowienie postępowania, naruszały ten przepis poprzez odmowę wznowienia postępowania pomimo istniejących do tego przesłanek. Skarżąca zarzuciła w rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego także naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i odpowiedniego rozporządzenia wykonawczego poprzez ustalenie, iż jej klientowi nie przysługiwał status strony. Tym samym więc nie sposób jest uznać, iż zarzuty skarżącej niewłaściwie wskazywały na uchybienia, jakich dopuściły się w zadaniu egzaminacyjnym organy administracji.

Skarżąca tak w swojej pracy egzaminacyjnej, jak i w odwołaniu od uchwały o ustaleniu wyniku egzaminu radcowskiego stała więc na stanowisku - do którego przychyliła się Komisja - że możliwe jest ustalenie braku legitymacji procesowej strony występującej o wznowienie postępowania już na wstępnym etapie tego postępowania, tj. przed wydaniem przez organ decyzji z art. 149 § 1 k.p.a.

Dlatego też nie sposób uznać za zupełnie błędną tezy, iż "samo wydanie postanowienia o odmowie wznowienia postępowania z uwagi na ustalenie przez organ, iż nie zachodzi przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 nie narusza jeszcze art. 149 § 2 i 3 k.p.a.". Jest to co najwyżej skrót myślowy, w którym "przesłanka z art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a." oznacza "brak legitymacji procesowej". Skoro bowiem skarżący nie ma legitymacji procesowej w postępowaniu wznowieniowym, oznacza to, iż nie był on stroną postępowania, które ma być wznowione, a zatem, iż nie może w jego przypadku zachodzić sytuacja, o której mowa w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze nie jest wadliwy zarzut, iż naruszenie przez organy art. 145 § 1 pkt. 4 K.p.a. jest naruszeniem prawa, które daje podstawę do wznowienia postępowania. Ustalenie bowiem, iż wnioskodawcy nie przysługuje status strony w postępowaniu wznowieniowym z uwagi na to, iż nie był on stroną postępowania, o jakiego wznowienie wnosi (co implikuje ustalenie, iż nie został naruszony art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), oznacza, iż to samo postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania dotknięte jest wadą z art. 145 § 1 ust. 4 K.p.a., skoro nie dopuszczono do udziału w nim osoby, która powinna być uznana za jego stronę.

Nie zasługuje na uwzględnienie również zarzut, iż rozwiązanie zadania egzaminacyjnego błędnie nie zarzuca naruszenia art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. Trzeba bowiem zauważyć, iż skarga zarzucała naruszenie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego i przepisów odpowiedniego rozporządzenia wykonawczego, a zatem dokonanie wadliwej subsumpcji ustaleń faktycznych do definicji strony, jaka występuje w ustawie materialno-prawnej. Na gruncie zadania egzaminacyjnego dopuszczalne (i zgodnie z uzasadnieniami zawartych w nim decyzji) było stwierdzenie, iż błąd organów polega nie na dokonaniu wadliwych ustaleń, lecz na wadliwym przyjęciu, iż dokonane ustalenia faktyczne nie uzasadniają uznania skarżącego za stronę postępowania.

Nie można także zaakceptować stwierdzenia, iż "podstawową wadą skargi" było oparcie skargi na przepisach o ustroju sądów powszechnych. Trudno bowiem wskazanie tej ustawy, zamiast prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi tłumaczyć w inny sposób, niż jako oczywistą omyłkę wynikającą z ograniczonego czasu na rozwiązanie zadania egzaminacyjnego (zdecydowanie krótszego niż czas, jakim w rzeczywistości dysponuje radca prawny na sporządzenie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego). Należy zauważyć, iż prawidłowo wskazano numer artykułu p.p.s.a., który nie miałby sensu, gdyby chodziło o prawo o ustroju sądów powszechnych. Uznanie, iż takie przejęzyczenie stanowi "podstawową'" wadę pracy, która ją "dyskwalifikuje", w oczywisty sposób stoi w sprzeczności z kryteriami oceniania prac egzaminacyjnych, jakie wynikają z art. 36 ust. 1 w zw. z art. 36 ust. 2 ustawy o radcach prawnych.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał w całości swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Zdaniem organu nietrafna jest teza skarżącej o naruszeniu przez Komisję Egzaminacyjną II Stopnia art. 7 i 77 i 80 K.p.a., gdyż organ odwoławczy prawidłowo zebrał i rozważył materiał dowodowy w niniejszej sprawie, jak i wszelkie istotne okoliczności faktycznoprawne z niego wynikające. Organ w sposób wszechstronny i dokładny zbadał sprawę, w tym również zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącej, czemu w sposób jasny, precyzyjny i wyczerpujący dała wyraz w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 k.p.a., a czego dowodem jest chociażby częściowe przychylenie się do stanowiska skarżącej zawartego w odwołaniu.

Nie zasługują na również na uwzględnienie zarzuty naruszenia przez organ odwoławczy przepisów art. 365 ust. 2 ustawy o radcach prawnych. Bezsporne jest w sprawie, że skarżąca oparła skargę do sądu administracyjnego na przepisach zupełnie niewłaściwej ustawy, ustawy z "25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych". Już w tym miejscu należy podkreślić, że do kryteriów oceny przewidzianych przez art. 365 ust. 2 należy m.in. właściwości zastosowanych przepisów prawa, stąd też wniosek Komisji II stopnia o braku umiejętności stosowania właściwych przepisów prawa był uzasadniony. Niezależnie jednak od powyższego zwrócić uwagę także należy na pozostałe mankamenty pracy skarżącej z zadania z prawa administracyjnego, takie jak: brak należytego wywodu dotyczącego kwestii dopuszczalności badania przez organ administracyjny, przed wznowieniem postępowania, legitymacji skarżącego do żądania wznowienia postępowania, nieprawidłowo skonstruowany zarzut naruszenia art. art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., brak zarzutu naruszenia przez organ art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. w kontekście braku dokonania prawidłowej oceny posiadania przymiotu strony przed formalnym wszczęciem postępowania wznowieniowego, brak zarzutu naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., wniosek o zasądzenie kosztów postępowania nie określa od kogo i na czyją rzecz koszty te mają być zasądzone, brak jest wskazania podstawy prawnej tego żądania, podobnie jak podstawy prawnej żądania uchylenia postanowienia organu II instancji, a także postanowienia go poprzedzającego (art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) i art. 135 p.p.s.a.). Opracowana przez skarżącą w trakcie egzaminu argumentacja na poparcie skargi nie zawiera ponadto żadnego odniesienia do poglądów doktryny prawa lub orzecznictwa. W ocenie organu nie jest wystarczającym dla uzyskania oceny pozytywnej sporządzenie poprawnej formalnie skargi, skoro jej uzasadnienie nie wskazuje na zrozumienie zagadnienia zawartego w zadaniu oraz nie zawiera poprawnego prawniczego wywodu wiążącego zarzuty z wnioskami. Dlatego też rozwiązanie zadania z piątej części egzaminu radcowskiego opracowane przez skarżącą, nie spełnia minimalnych wymogów pozwalających uznać, że wykazała się ona w zakresie tej części egzaminu wiedzą prawniczą i umiejętnością jej stosowania, niezbędną do samodzielnego i poprawnego wykonywania zawodu radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012, poz. 270 t.j.., zwanej dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powyższych kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę zaskarżonej uchwały stanowiły przepisy ustawy o radcach prawnych, w tym art. 368 ust. 1, 9 i 12, zgodnie z którym od uchwały o wyniku egzaminu radcowskiego zdającemu przysługuje odwołanie do komisji egzaminacyjnej II stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości w terminie 14 dni od dnia otrzymania uchwały, o której mowa w art. 366 ust. 2 ww. ustawy. Do zadań komisji odwoławczej należy rozpatrywanie odwołań od wyników egzaminu radcowskiego. Do postępowania przed komisją odwoławczą stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, co pozwala zakwalifikować uchwały komisji egzaminacyjnej jako decyzje administracyjne.

Przepisy ustawy o radcach określają kryteria, które muszą być brane pod uwagę przy wydawaniu uchwał, stanowiąc jednocześnie granice ocen stosowanych przez organy administracji. Treść podanych poniżej przepisów wskazuje jednoznacznie, że uchwały wydawane są w warunkach uznania administracyjnego.

Zgodnie art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, egzamin radcowski polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do egzaminu radcowskiego do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z zakresu prawa i umiejętności jej praktycznego zastosowania z zakresu materialnego i procesowego prawa karnego, materialnego i procesowego, prawa wykroczeń, prawa karnego skarbowego, materialnego i procesowego prawa cywilnego, prawa rodzinnego i opiekuńczego, prawa gospodarczego, spółek prawa handlowego, prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, materialnego i procesowego prawa administracyjnego, postępowania sądowoadministracyjnego, prawa Unii Europejskiej, prawa konstytucyjnego oraz prawa o ustroju sądów i prokuratur, samorządu radcowskiego i innych organów ochrony prawnej działających w Rzeczypospolitej Polskiej oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu.

Zasady i sposób oceny wiedzy przyszłego radcy prawnego określono

w art. 365 ust. 1 i 2 ww. ustawy, w myśl którego test z pierwszej części egzaminu radcowskiego sprawdzają niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy wyznaczeni przez przewodniczącego komisji egzaminacyjnej, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Oceny rozwiązania każdego z zadań z części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego dokonują niezależnie od siebie dwaj egzaminatorzy z dziedzin prawa, których dotyczy praca pisemna, jeden spośród wskazanych przez Ministra Sprawiedliwości, drugi spośród wskazanych przez Krajową Radę Radców Prawnych. Każdy z egzaminatorów sprawdzających pracę pisemną wystawia ocenę cząstkową i sporządza pisemne uzasadnienie wystawionej oceny cząstkowej i przekazuje je niezwłocznie przewodniczącemu komisji egzaminacyjnej, który załącza wszystkie uzasadnienia ocen cząstkowych dotyczące prac zdającego do protokołu z przebiegu egzaminu radcowskiego.

Zgodnie z art. 368 ust. 14 pkt 4 ustawy o radcach prawnych, Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia m.in. tryb i sposób działania komisji odwoławczej.

W oparciu o tę delegację ustawową Minister Sprawiedliwości wydał rozporządzenie z dnia 24 września 2009 r. w sprawie komisji egzaminacyjnej lI Stopnia przy Ministrze Sprawiedliwości do spraw odwołań od wyników egzaminu radcowskiego.

Zgodnie z § 5 tegoż rozporządzenia, przewodniczący lub członek komisji odwoławczej, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, sporządza pisemną opinię dotyczącą zasadności poszczególnych zarzutów podniesionych w odwołaniu wraz ze stanowiskiem. Głosowanie jest jawne. W pierwszej kolejności komisja odwoławcza głosuje nad ostateczną oceną testu lub pracy pisemnej z tej części egzaminu radcowskiego, która została zakwestionowana w odwołaniu, następnie komisja odwoławcza głosuje w sprawie uchwały komisji egzaminacyjnej do przeprowadzenia egzaminu radcowskiego o wyniku egzaminu radcowskiego.

W wyniku rozpoznania sprawy Komisja Egzaminacyjna II Stopnia podejmuje uchwałę ostateczną, biorąc pod uwagę cały materiał dowodowy, w tym oceny egzaminatorów. Jest przy tym uprawniona do samodzielnej oceny pracy pisemnej zdającego w oparciu o ten materiał. Czyni to w warunkach swoistego luzu decyzyjnego, który jest związany z oceną stanu faktycznego i zasadą swobodnej oceny dowodów stan ten wyczerpujących. W tym sensie rozstrzygnięcie tego organu w kwestii ustalenia wyniku egzaminu radcowskiego należy postrzegać w kategoriach charakterystycznych dla administracyjnego uznania. Ma to istotne znaczenie dla sądowej kontroli takich rozstrzygnięć, która polega na zbadaniu, czy organ nie dopuścił się rażących uchybień, czy dysponował niezbędnym materiałem dowodowym uzasadniającym przyjęte rozstrzygnięcie sprawy i czy dokonał wszechstronnej oceny wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych. Zadaniem Sądu jest ustalenie, czy podjęta na ich podstawie uchwała nie wykracza poza granice uznania administracyjnego, czyli nie nosi cech dowolności, a także, czy prawidłowo uzasadniono wybór danego rozstrzygnięcia sprawy.

W świetle art. 7 k.p.a. organy administracji publicznej, stojąc na straży praworządności oraz dążąc do załatwienia sprawy zgodnie z prawdą obiektywną, mają obowiązek uwzględniać z urzędu interes społeczny i słuszny interes obywatela.

Na gruncie rozpoznawanej sprawy nie stwierdzono naruszenia podanej zasady.

W ocenie Sądu, organy obu instancji zebrały i rozpatrzyły w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, składający się z wypowiedzi pisemnych skarżącej w związku z rozwiązanymi zadaniami z różnych dziedzin prawa, w tym prawa administracyjnego, z którego skarżąca otrzymała ocenę niedostateczną oraz ocenami wystawionymi przez wyznaczonych egzaminatorów.

Sporządzona przez skarżącą skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (zadanie z zakresu prawa administracyjnego) została sprawdzona i oceniona przez dwóch egzaminatorów, stosownie do art. 365 ust. 1 – 3 ustawy o radcach prawnych.

W uzasadnieniu uchwały Komisja Egzaminacyjna II Stopnia przedstawiła zarzuty i argumenty strony podniesione w odwołaniu, a następnie odniosła się do nich w dalszej części rozważań.

Sporządzając uzasadnienie uchwały organ uwzględnił kryteria, które w myśl ustawy o radcach prawnych muszą być brane pod uwagę przy ustalaniu wyniku egzaminu radcowskiego. Stosownie do przepisów art. 365 ust. 2 i 3 ustawy o radcach prawnych przy ocenie pracy egzaminacyjnej należy brać pod uwagę w szczególności zachowanie wymogów formalnych, właściwość zastosowanych przepisów prawa i umiejętność ich interpretacji, poprawność zaproponowanego przez zdającego sposobu rozstrzygnięcia problemu z uwzględnieniem interesu strony, którą zgodnie z zadaniem reprezentuje. Kryteria te są zatem podstawowym wyznacznikiem oceny egzaminacyjnej.

W ocenie Sądu, Komisja Egzaminacyjna II stopnia zastosowała się do powyższych wymogów, czego potwierdzeniem – w świetle zarzutów odwołania – jest przyznanie racji skarżącemu, że w orzecznictwie sądów administracyjnych nie ma jednolitego stanowiska odnośnie momentu, w którym należy badać status strony w postępowaniu wznowieniowym: czy powinno się to odbywać na etapie złożenia wniosku o wznowienie postępowania, czy dopiero po formalnym wznowieniu postępowania. Komisja Egzaminacyjna II stopnia przyznała, że w świetle art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. kwestia ta może budzić wątpliwości.

Częściowe przychylenie się przez Komisję Egzaminacyjną II stopnia do zarzutów odwołania, nie pozwoliło jednak na podwyższenie uzyskanej przez skarżącego oceny niedostatecznej z uwagi na istotne mankamenty pracy egzaminacyjnej.

Komisja Egzaminacyjna II stopnia stosownie do art. 107 § 3 k.p.a., uzasadniła swoje stanowisko w tym zakresie. Wykazała, że skarżący w rozwiązaniu zadania z prawa administracyjnego w ogóle nie dostrzegł istoty wyczerpującego to zadanie problemu i nie zrozumiał go - mianowicie, że kazus dotyczył trybu nadzwyczajnego (wznowieniowego). Brak właściwego zrozumienia zadania egzaminacyjnego podkreślali również egzaminatorzy w uzasadnieniach wystawionych ocen cząstkowych.

W ocenie Sądu, w sytuacji występowania w orzecznictwie rozbieżności co do stosowania i interpretacji art. 149 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okoliczność, że praca egzaminacyjna nie opiera się na wykładni przepisów preferowanej przez egzaminatorów oceniających zadanie z ramienia Komisji Egzaminacyjnej, nie może z zasady przesądzać o negatywnej ocenie tej pracy. W zależności od jakości przyjętego przez zdającego uzasadnienia rozwiązania, praca powinna być oceniona w ramach przyjętej skali ocen pozytywnych. Jednak żeby rozważać pracę egzaminacyjną w takiej skali ocen, z treści rozwiązania powinna wynikać znajomość przez zdającego tychże rozbieżności orzeczniczych i świadomy wybór przyjętej koncepcji rozwiązania. Tymczasem treść skargi (pracy egzaminacyjnej) sporządzonej przez skarżącą nie wskazuje na to.

Opierając sporządzoną przez siebie skargę na zarzucie naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane skarżąca nie podjęła jakiejkolwiek próby ich interpretacji w kontekście problemu prawnego, którego dotyczyło zadanie egzaminacyjne, tj. odmowy wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia budowlanego. Brak w sporządzonej skardze do sądu administracyjnego analizy (szczątkowej nawet) przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego dotyczących problematyki wznowieniowej – jeżeli nie art. 149 § 3 k.p.a., to chociażby art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w oparciu o który mocodawca skarżącej - jako radcy prawnego - ubiegał się o wznowienie tego postępowania, a którego to wznowienia mu odmówiono z powodu braku przymiotu strony. Nie do zaakceptowania w skali ocen pozytywnych jest skarga skierowana przeciwko orzeczeniu odmawiającemu wznowienia postępowania, w której nie uzasadniono zarzutów błędnego zastosowania przepisów leżących u podstaw tej odmowy. Nie można uznać, że rolę taką w kazusie egzaminacyjnym spełniło samo powołanie zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 4 kpa w zw. z art. 28 ustawy - Prawo budowlane.

Tym samym uznać należy, że błędem skargi nie jest niepodniesienie w niej zarzutu naruszenia art. 149 § 3 K.p.a., ale nie rozróżnianie postępowania zasadniczego - budowlanego i wznowieniowego. Nie jest wystarczające sporządzenie skargi, nawet poprawnej formalnie, jeżeli z jej treści wynika, że sporządzający skargę nie rozumie postawionego przed nim zagadnienia. Wprawdzie skarga, mimo takich błędów, miała szansę na jej uwzględnienie, ale tylko z uwagi na treść art. 134 p.p.s.a. W powyższym kontekście nie mogło by przesądzać o ocenie niedostatecznej przyjęcie przez zdającego jednej z dopuszczalnych koncepcji rozwiązania zadania. Należy jednakże uznać, że z treści skargi opracowanej przez zdającego nie widać aby zdający dał wyraz w skardze, że istnieją różne koncepcje poprawnego rozwiązania zadania. Poza tym z uzasadnienia skargi wynika, że zdający skoncentrował się na prawidłowości decyzji ostatecznej, a nie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Co prawda skarżąca dostrzegła, że badanie interesu prawnego strony wynika z przepisów prawa materialnego, które wskazała i w związku z tym postawiła zarzuty naruszenia przepisów postępowania dowodowego, jednak można byłoby je uznać za prawidłowe w przypadku, gdyby dotyczyło to postępowania zwykłego. W postępowaniu wznowieniowym tego rodzaju zarzuty należało jednak powiązać z przepisami ustanawiającymi przesłanki wznowienia postępowania oraz stanowiącymi podstawę orzekania w tym postępowaniu przez organy administracji.

Wprawdzie w uzasadnieniach ocen cząstkowych egzaminatorzy odnotowali zachowanie przez skarżącego wymogów formalnych skargi, należy jednak podnieść, że wykonywanie zawodu radcy prawnego polega na świadczeniu pomocy prawnej, która ma na celu ochronę prawną interesów podmiotów, na których rzecz jest wykonywana. Ustaleniu odpowiedniego przygotowania do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego – a więc świadczeniu pomocy prawnej, mającej na celu ochronę prawną podmiotu, na rzecz którego jest wykonywana - służy egzamin radcowski. Egzamin ten, zgodnie z art. 364 ust. 1 ustawy o radcach prawnych, polega na sprawdzeniu przygotowania prawniczego osoby przystępującej do tego egzaminu do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego, w tym wiedzy z określonych w tym przepisie dziedzin prawa i umiejętności jego praktycznego zastosowania oraz warunków wykonywania zawodu radcy prawnego i etyki tego zawodu. W pierwszej części egzaminu (teście) oceny dokonuje się według ustalonego dla danego zestawu wzorca – klucza prawidłowych odpowiedzi, co przy teście jednokrotnego wyboru, w którym tylko jedna odpowiedź jest prawidłowa, ocena polega w istocie na porównaniu zakreślonych przez zdającego odpowiedzi z ustalonym wzorcem prawidłowych odpowiedzi. Natomiast ustalenie takiego prostego wzorca oceny części drugiej do piątej egzaminu radcowskiego byłoby nieuprawnione i bezcelowe z uwagi na potencjalną możliwość różnego, aczkolwiek prawidłowego rozwiązania tych samych zadań. Dlatego też ustawodawca wprowadził jedynie kryteria oceny prac pisemnych z tych części egzaminu. Określone w tym przepisie kryteria muszą być spełnione łącznie, bo tylko wtedy uprawniona jest ocena, że zdający jest przygotowany do samodzielnego i należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Zatem nawet poprawne rozwiązanie zadania pod względem formalnym i materialnoprawnym, które jednak nie uwzględnia interesu strony, którą zgodnie z zadaniem zdający reprezentuje, świadczy o braku przygotowania do należytego wykonywania zawodu radcy prawnego. Taka sama sytuacja zachodzi wówczas, gdy zaproponowane rozwiązanie nie spełnia kryterium poprawności formalnej czy materialnoprawnej.

W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała niezbędnego minimum wiedzy w zakresie faktycznego i prawnego problemu, którego praca egzaminacyjna miała dotyczyć. W tym kontekście nie można nie zauważyć, że poprawne rozwiązanie każdego zadania egzaminacyjnego zawiera w sobie szereg obiektywnie powtarzalnych problemów, które każdy profesjonalny pełnomocnik (w tym wypadku osoba zdająca) powinien dostrzec i należycie uzasadniając podnieść w treści rozwiązania. Zauważenie i odpowiednia interpretacja oraz ocena prawna tych problemów jest istotnym kryterium egzaminacyjnym. W niniejszej sprawie skarżąca tego kryterium nie spełniła. W konsekwencji w rozpoznawanej sprawie Sąd przychylił się do stanowiska organu i uznał, że stwierdzone uchybienia w rozwiązaniu zadania egzaminacyjnego, a w szczególności uzasadnienie zarzutów naruszenia przepisów postępowania bez odniesienia do problematyki wznowienia postępowania, której zadanie dotyczyło, uzasadniają stwierdzenie, że zdająca nie wykazała się na egzaminie z zakresu prawa administracyjnego wiedzą prawniczą i umiejętnością jej stosowania, niezbędną do samodzielnego i poprawnego wykonywania zawodu radcy prawnego. Sporządzona przez zdającą skarga nie odpowiadała bowiem wymogom profesjonalnego opracowania prawniczego. Za niewystarczające należy uznać sporządzenie poprawnej formalnie skargi w sytuacji, gdy jej uzasadnienie nie wskazuje na zrozumienie zagadnienia zawartego w zadaniu i nie zawiera poprawnego prawniczego wywodu.

Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że Komisja Egzaminacyjna II stopnia nie odniosła się do wszystkich zarzutów odwołania, a uzasadnienie uchwały jest wewnętrznie sprzeczne, co przedstawiono powyżej. W ocenie Sądu zarzuty skargi względem tej uchwały wynikają z innej niż przyjęta przez organ oceny materiału dowodowego sprawy i mają charakter polemiczny.

Z kolei rozumowanie, że sporządzona w wykonaniu zadania egzaminacyjnego, skarga przez fakt odpowiadania wymogom formalnym czy też jak sugeruje skarżąca – przez fakt zabezpieczania interesu reprezentowanego przez niego klienta - byłaby skuteczna, prowadziłoby do wniosku, że każdą – wniesioną w słusznej sprawie skargę – niezależnie od jej merytorycznej zawartości, należałoby uznać za wystarczającą. W warunkach egzaminacyjnych jest to podgląd nie do przyjęcia. Za niewystarczające należy uznać sporządzenie poprawnej formalnie skargi w sytuacji, gdy jej uzasadnienie nie wskazuje na zrozumienie zagadnienia zawartego w zadaniu i nie zawiera poprawnego prawniczego wywodu.

Ponadto, zdaniem Sądu nie doszło do innych uchybień, których istnienie powinien uwzględnić z urzędu.

Mając powyższe na uwadze, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu i na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.