Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1343/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 256 ust. 1, art. 315
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej
article: art. 4, art. 7, art. 30 ust. 1,
journal: Dz.U. 1985 nr 5 poz 17
law: Ustawa z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 listopada 2010 r. sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z siedzibą w C. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy 350 PANORAM [...] oddala skargę


UZASADNIENIE

Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej (dalej też UP RP) decyzją z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] unieważnił prawo ochronne na znak towarowy 350 PANORAM, [...] w części dotyczącej towarów z klasy 16: zeszyty, broszury, książeczki z krzyżówkami udzielone na rzecz "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. (dalej także jako uprawniona, skarżąca) na podstawie art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. Nr 5, poz. 17 ze zm.) – dalej u.z.t. w związku z art. 315 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003r., Nr 119, poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. oraz na podstawie art. 100 k.p.c w zw. z art. 256 ust. 2 p.w.p.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lutego 2001 roku wpłynął do UP RP wniosek K. S.A. z siedzibą w K. (dalej wnioskodawca) o unieważnienie prawa ochronnego na znak towarowy 350 PANORAM [...], udzielonego na rzecz skarżącej, przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 16, to jest zeszytów, broszur, książeczek z rebusami i krzyżówkami, z pierwszeństwem z dnia 9 czerwca 1997 r. Jako podstawę prawną swojego wniosku podniósł zarzut naruszenia art. 7 oraz art. 8 pkt 1 u.z.t. W jego ocenie sporny znak towarowy nie spełnia warunków określonych w przepisie art. 7 u.z.t., ponieważ oznaczenie to jest pozbawione dostatecznych znamion odróżniających a określenie panoram czy panoramiczne jest nazwą rodzajową dotyczącą konkretnego typu krzyżówek znanych od kilkudziesięciu lat w Europie. Dokonał także opisu charakterystycznych cech krzyżówek panoramicznych. Wnioskodawca stwierdził również, że sporne oznaczenie nie posiada wtórnej zdolności odróżniającej ponieważ, jego zdaniem, oznaczenie 350 PANORAM należy do oznaczeń ogólnoinformacyjnych, a zawłaszczenie informacji o liczbie i rodzaju krzyżówek przez jednego przedsiębiorcę ogranicza swobodę prowadzenia działalności przez inne podmioty, co jest także niezgodne z zasadami współżycia społecznego a więc narusza przepis art. 8 pkt 1 u.z.t. Ocena zdolności odróżniającej jest uzależniona od sposobu postrzegania spornego oznaczenia przez przeciętnego odbiorcę i z tego punku widzenia 350 jest informacją o liczbie krzyżówek panoramicznych. Podniósł, że na rynku jest kilkunastu przedsiębiorców, którzy wydają czasopisma zawierające krzyżówki panoramiczne, a każde z tego typu wydawnictw jest opatrzone na okładce liczbą i nazwą krzyżówek. Stąd też przeciętny odbiorca będzie uważał, że na okładce jest zamieszczona tylko informacja o liczbie i rodzaju krzyżówek w danym numerze. W kolejnych pismach wnioskodawca rozszerzył podstawę prawną swojego wniosku o art. 8 pkt 2 u.z.t., wskazując, iż wnioskodawca ma zarejestrowane tytuły prasowe, a stąd zgłoszenie spornego znaku towarowego zostało dokonane w złej wierze oraz z naruszeniem prawa majątkowego do tytułów prasowych (załączono kopię wpisów do rejestru tytułów prasowych dokonanych przez Sąd Wojewódzki w K. z 1997 roku).

Podczas rozprawy w dniu [...] stycznia 2009 r. ostatecznie sprecyzował podstawę prawną swojego wniosku, zarzucając naruszenie przez sporne prawo wyłączne przepisu art. 7 u.z.t. w zakresie wszystkich towarów objętych ochroną tego znaku (zeszytów, broszur i książeczek z rebusami i krzyżówkami), naruszenie art. 8 pkt 1 u.z.t. również w odniesieniu do wszystkich towarów, naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. w odniesieniu do wszystkich towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego oraz naruszenie art. 8 pkt 3 u.z.t. w zakresie broszur i zeszytów. Wnioskodawca jeszcze raz uzasadnił swoje zarzuty, a dodatkowo przedłożył materiały [...].

W odpowiedzi uprawniona w szeregu pism przedstawiła swoje stanowisko, argumentując, że interes wnioskodawcy ma wyłącznie charakter faktyczny, ponieważ wnioskodawca jest obok uprawnionej jednym z największych przedsiębiorców na rynku [...]. Wnioskodawca, w ocenie uprawnionej po raz drugi stara się nie dopuścić do rejestracji znaku 350 PANORAM, ponieważ złożył swój sprzeciw już w uwagach, na etapie postępowania rejestrowego. Nie zgodziła się z zarzutem, iż uprawniona zgłasza do ochrony znaki, które nie są przedmiotem jej działalności gospodarczej. Wnioskodawca, w ocenie uprawnionej od początku swego istnienia zajmuje się głównie kradzieżą pomysłów - podwiesza się pod renomę i reklamę uprawnionej, nie ponosząc żadnego ryzyka, bezprawnie korzysta ze znaków towarowych uprawnionej, wprowadzając w błąd odbiorców, bowiem nie posiada zarejestrowanego ani jednego numerycznego znaku towarowego. W dalszych wywodach uprawniona nie zgodziła się z twierdzeniem o istnieniu wielości tytułów prasowych wykorzystujących układ: liczba i panoramiczne, liczba i krzyżówki panoramiczne, liczba i panoram. Poniosła również, że UP RP wydał pomimo sprzeciwów wnioskodawcy 36 decyzji o rejestracji znaków towarowych na rzecz uprawnionej w charakterystycznej budowie: wyróżnikiem cyfrowym i słowem panorama, panoramicznych. Znak towarowy 350 PANORAM został zarejestrowany jako znak towarowy, a nie w celu informowania o zawartości. Co do zarzutu naruszenia przez sporne prawo wyłączne art. 7 ust. 2 u.z.t. uprawniona podkreśliła, iż ww. przepis wyłącza z rejestracji takie oznaczenia, które stanowią tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o jego właściwościach, jakości, liczbie, masie etc. Zdaniem uprawnionej, żaden z elementów stanowiących sporny znak towarowy nie ma jedynie właściwości informacyjnych, a znak towarowy należy oceniać w całości. Powołała się na stanowisko polskiej doktryny o zdolności rejestrowej cyfr jako znaku towarowego na gruncie ustawy prawo własności przemysłowej oraz na stanowisko unormowane i orzecznictwo europejskie. O znamionach odróżniających przedmiotowego oznaczenia świadczą, zdaniem uprawnionej, udzielenie przez OHIM ochrony na podobne znaki towarowe zawierające wyłącznie liczby, udzielenie przez polski Urząd Patentowy ochrony na znaki liczbowe, wyroki NSA o konfuzyjnym podobieństwie między znakami towarowymi składającymi się z oznaczenia liczbowego i ze słowa panoramiczne. Potwierdzeniem stanowiska o odróżniającym charakterze oznaczeń liczbowych jest również praktyka polskich sądów powszechnych, orzekających w sprawach o zakazanie używania towarów opatrzonych oznaczeniami liczbowymi, również w sprawie z powództwa uprawnionej ze spornego znaku towarowego. Dla uprawnionej nie jest zrozumiały zarzut dotyczący słowa panoramiczne, jako nie posiadającego zdolności odróżniającej dla towarów objętych ochroną spornego znaku towarowego i jej zdaniem, wnioskodawca nie przedstawił żadnych dowodów na potwierdzenie tego zarzutu, dlatego nie można przyjąć, że powołanie się na istniejące oznaczenia "krzyżówki panoramiczne" jest równoważne ze słowem panoramy. Uprawniona odniosła się również do zarzutu naruszenia art. 8 pkt 1 u.z.t. - zgłoszenia spornego znaku towarowego w złej wierze, zdaniem uprawnionej, nie przedstawiono jakiekolwiek dowodu na jego potwierdzenie. Podobnie, w ocenie uprawnionej należy potraktować zarzut naruszenia art. 8 pkt 2 u.z.t. - dotyczący naruszenia praw majątkowych wnioskodawcy, w szczególności prawa do tytułu prasowego. Prawo do tytułu prasowego ma wyłącznie charakter formalny, jest wymogiem, który musi być spełniony przed wprowadzeniem konkretnego tytułu czasopisma na rynek. Zatem, z rejestracji tytułu prasowego nie wynikają uprawnienia, które mogą stanowić podstawę dla unieważnienia prawa na sporny znak towarowy 350 PANORAM [...]. W związku z powyższym, zarzuty oparte o ww. podstawy prawne uprawniona uznała za bezpodstawne. W zakresie zarzutu naruszenia art. 8 pkt 3 u.z.t., uprawniona stwierdziła, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie z dwóch powodów. Po pierwsze, wnioskodawca nie jest producentem zeszytów ani broszur a w związku z tym brak jest interesu prawnego po stronie wnioskodawcy w żądaniu unieważnienia spornego prawa ochronnego. Nie zgodziła się również z zarzutem, iż znak 350 PANORAM [...] umieszczony na zeszytach i okładkach może być mylący dla potencjalnych odbiorców. Odwołując się do przyjętej przez europejskie orzecznictwo definicji odbiorcy - jako osoby należycie dobrze poinformowanej, należycie uważnej i ostrożnej, stwierdziła, że zdaniem uprawnionej, obawy wnioskodawcy, iż przeciętny konsument pomyli zeszyt z czasopismem zawierającym krzyżówki jest nieuzasadniony. Sporny znak towarowy 350 PANORAM jest znakiem seryjnym, nawiązuje do wcześniejszych znaków towarowych uprawnionej, ponadto znak ten wyróżnia użycie elementu liczbowego, w ten sposób uzyskując samodzielną zdolność odróżniającą, wskazując na pochodzenie towarów z tego samego źródła. Uprawniona podkreśliła, że to jej przedsiębiorstwo jako pierwsze zaczęło stosować oznaczenia liczbowe w odniesieniu do krzyżówek, zaś osiągnięty sukces rynkowy jest wynikiem wysokiej jakości czasopism oraz wydatków związanych z reklamą i promocją tychże czasopism. Na ostatniej rozprawie w dniu [...] maja 2009 roku wnioskodawca odniósł się do kwestii interesu prawnego. Stwierdził, że dotychczasowe okoliczności - zarzut udzielenia prawa wyłącznego na oznaczenie, które ma charakter informujący i dlatego powinno być dostępne dla innych przedsiębiorców jest wystarczającym uzasadnieniem dla interesu prawnego wnioskodawcy.

Co do zarzutu braku zdolności odróżniającej spornego znaku towarowego podniósł, że sporny znak składa się z dwóch elementów 350 i słowa PANORAM, w którym słowo PANORAM stanowi skrót od słowa panoramiczne. Zdaniem wnioskodawcy określenie panorama wiąże się z określeniem krzyżówki panoramiczne. Ponadto, wnioskodawca powołał się na orzeczenia zarówno sądów powszechnych jak i administracyjnych wydanych w sprawach dotyczących znaków krzyżówkowych. Wnioskodawca wyjaśnił, że rebusy, które także są ujęte w wykazie spornego znaku towarowego, mieszczą się w ogólnym pojęciu wydawnictw i zadań szaradziarskich, a ponadto wykaz ten jest tożsamy z wykazem towarów znaku towarowego 450 PANORAM (objętego postępowaniem o unieważnienie [...]). Uprawniona ze spornego znaku towarowego w odpowiedzi podniosła, że rebusy nie były objęte ochroną znaku 450 PANORAM. Ponadto, jeżeli kwestionuje się zdolność odróżniającą znaku towarowego 350 PANORAM dla krzyżówek, to nie można jednocześnie twierdzić, że znakowi temu brak zdolności odróżniającej dla rebusów, ponieważ rebusy to nie krzyżówki a krzyżówki to nie rebusy. Powtórnie zakwestionowała interes prawny wnioskodawcy w domaganiu się przez wnioskodawcę unieważnienia prawa ochronnego na podstawie art. 8 pkt 3 u.z.t ponieważ wnioskodawca nie produkuje ani zeszytów ani- broszur.

Urząd Patentowy RP rozpoznając niniejszą sprawę uznał, że wnioskodawca wykazał interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego. Odnosząc się natomiast do oceny ustawowych przesłanek zdolności rejestrowej spornego znaku towarowego wskazał, że zgodnie z art. 315 ust. 3 ustawy prawo własności przemysłowej, ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się według przepisów obowiązujących w dniu zgłoszenia tego znaku do zarejestrowania. Znak towarowy słowny 350 PANORAM, [...] został zgłoszony w Urzędzie Patentowym w dniu [...] czerwca 1997 r., tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych, dlatego też ustawa ta ma zastosowanie do oceny zdolności rejestrowej przedmiotowego znaku.

Organ wskazał na brzmienie art. 7 u.z.t., w świetle którego jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Znakiem, który nie posiada znamion odróżniających jest znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru. Znakiem towarowym może być wyłącznie oznaczenie do używania którego można przyznać prawo wyłącznie jednemu podmiotowi gwarantując jednocześnie prawo do swobodnego dostępu pozostałym uczestnikom obrotu gospodarczego do oznaczeń ogólnoinformacyjnych. W tym znaczeniu znak towarowy pozwala odbiorcy rozpoznać towary objęte prawem wyłącznym jako pochodzące z określonego przedsiębiorstwa, a tym samym umożliwia odróżnianie tych towarów od towarów pochodzących z innych przedsiębiorstw . W świetle powyższych wymogów ustawowych w sprawie niniejszej, ocena czy konkretne oznaczenie posiada dostateczne znamiona odróżniające podlega obiektywnej ocenie bez względu na sugestię skarżącej, że sporny znak towarowy pełni funkcję tytułu czasopisma szaradziarskiego o unikalnym charakterze i w ten sposób jest odbierany przez potencjalnych klientów. Obiektywna ocena dotyczy bowiem konkretnej treści czasopisma - krzyżówek, objętych spornym prawem ochronnym 350 PANORAM. Sporny znak składa się z dwóch elementów: liczby 350 (zapisanej za pomocą cyfr - 3, 5, 0) i słowa panoram. 350 jest liczbą naturalną oznaczającą wielkość zbioru przedmiotów. Z kolei słowo panoram, w ocenie organu pochodzi od słowa panorama, w istocie skróconym jedynie o literę a, zachowującym formant podstawowego słowa. Pochodzi od z języka greckiego i jest złożeniem słowa pan- (oznaczającym w złożeniach: wszech-, powszechny, wszystek, całkowicie, wszystkie elementy, jednostki określonej grupy; ogólny, pełny) oraz słowa - hórama (oznaczający wzrok, widok, zjawisko, od horan - widzieć). Z kolei za Słownikiem języka polskiego (dostępnym na sjp.pwn.pl) 1. rozległy widok, oglądany zwykle z miejsca wyżej położonego, także rysunek, fotografia itp. przedstawiające taki widok, 2. obszerne przedstawienie jakiegoś zagadnienia w utworze literackim lub w filmie, 3. malowidło bardzo dużych rozmiarów, zwykle batalistyczne, rozpięte na wewnętrznej ścianie okrągłego budynku, też budynek mieszczący takie malowidło. Słowa pochodne to między innymi: panoramiczny, panoramicznie, panoramiczność. Organ zwrócił również uwagę na obowiązującą powszechną tendencję do skracania przekazu informacji. Dlatego też, w ocenie organu można przyjąć, że w tej konkretnej sprawie słowo PANORAM odnosi się do konkretnego rodzaju krzyżówek panoramicznych. Dlatego też w ocenie organu, nie pozwalają na uznanie, iż brak w słowniku słowa panoram decyduje o zdolności odróżniającej znaku towarowego 350 PANORAM.

W ocenie organu, znak towarowy 350 PANORAM, w którego budowie strukturalnej występuje zestawienie oznaczające liczbę i wskazanie na rodzaj konkretnej krzyżówki, nie może prawidłowo pełnić funkcji znaku towarowego, ponieważ pomiędzy tym oznaczeniem a towarem tak oznaczanym istnieje nadmierny i bezpośredni związek, którego skutkiem jest brak samodzielności wyróżniającej oznaczenia 350 PANORAM. Znak ten w istocie informuje o rodzaju towarów i konkretnej jego liczbie zawartej w książeczce, zeszycie czy broszurze. Krzyżówka jako rodzaj zadania szaradziarskiego jest powszechnie znana. Są one zamieszczane w prasie codziennej a także w czasopismach periodycznych, są to różnego typu krzyżówki i różna jest też ich skala trudności. Jak zwrócił uwagę organ, w przedmiotowej sprawie chodzi o wyspecjalizowane wydawnictwa zawierające w większości krzyżówki jednego rodzaju - panoramiczne, charakteryzujące się tym, że opis hasła do odgadnięcia znajduje się w diagramie samej krzyżówki, obok miejsca do jego wpisania. Popularność i powszechność tego rodzaju zadań szaradziarskich powoduje, że można uznać, iż krąg odbiorców jest szeroki, wydawnictwa tak oznaczane są dostępne dla każdego przeciętnego nabywcy bez względu na stopień zainteresowania krzyżówkami. Co do kwestii dostępności nabycia tak oznaczanych towarów, to można ją porównać ze stopniem dostępności prasy. Towary te charakteryzują się stosunkowo niską ceną za egzemplarz wydawnictwa. Zwykłe warunki obrotu dotyczą także oceny czy nabywcy tak oznaczanych towarów w sposób jednoznaczny postrzegają źródło pochodzenia tych towarów. W tym aspekcie sprawy należy uznać, że oceniając sytuację rynkową w dniu zgłoszenia spornego znaku do ochrony, a więc na dzień [...] czerwca 1997 roku istniały inne wydawnictwa oznaczające w podobny sposób krzyżówki. W ocenie organu, wykazał to wnioskodawca, przedkładając kopie okładek wydawnictw 250 PANORAM, pochodzących z lutego, maja - czerwca 1997 roku, 350 PANORAM, z czerwca 1997 r., a więc sprzed daty zgłoszenia spornego znaku towarowego. Oprócz ww. materiałów wnioskodawca przedstawił dowody świadczące o używaniu przez inne podmioty oznaczeń składających się ze wskazania na rodzaj krzyżówki oraz liczby wskazującej na ich ilość. Mając na uwadze wskazane wyżej okoliczności, organ uznał, że oznaczenie składające się ze skrótu od słowa panoramiczne wraz ze wskazaniem na ilość zawartych w piśmie zadań krzyżówkowych nie jest oznaczeniem posiadającym zdolność do odróżniania towarów jakimi są krzyżówki. Tak więc w zwykłych warunkach obrotu sporne oznaczenia nie indywidualizuje źródła tak oznaczanego towaru jako pochodzącego od konkretnego przedsiębiorstwa, wskazując wyłącznie na rodzaj tak oznaczanego towaru. Wobec powyższego, skoro na rynku wydawnictw szaradziarskich istniały wydawnictwa oznaczane w sposób: konkretna liczba oraz oznaczenie krzyżówki panoramiczne, panoramy, panoramiczne krzyżówki i każdy z tych wariantów oznaczeń odnosi się do krzyżówek, to naturalne jest istnienie wśród odbiorców przeświadczenia o informacji dotyczącej zawartości tych wydawnictw. W tym wypadku sporne oznaczenie oraz jego odmiany jedynie służą komunikacji (a więc de facto informacji) między producentami a nabywcami o rzeczywistej zawartości towaru nie indywidualizując ich źródła pochodzenia. Funkcja informacyjna jaką pełni sporne oznaczenie 350 PANORAM wyklucza możliwość utrzymania prawa wyłącznego na to oznaczenie, ponieważ utrzymanie ochrony zachwiałoby równowagą między oznaczeniami, które powinny pozostawać w domenie publicznej a gwarancją wyłączności jednego producenta wynikającą z ochrony na znak towarowy.

Uprawniona ze spornego prawa nie zakwestionowała twierdzeń i dowodów wnioskodawcy, że przed datą zgłoszenia spornego znaku towarowego na rynku istniały wydawnictwa z krzyżówkami (nawet jeżeli oznaczane były w ten sposób wyłącznie pojedyncze krzyżówki zamieszczane w czasopiśmie o charakterze nieszaradziarskim) i że były one opatrywane oznaczeniami pochodzącymi od słowa panorama.

Odnośnie twierdzeń uprawnionej, iż znak 350 PANORAM posiada wtórną zdolność odróżniającą, organ podniósł, że przywołana przez uprawnioną opinia, iż charakter odróżniający znaku towarowego – pochodnego (znak 350 PANORAM) zależy od charakteru odróżniającego znaku towarowego głównego (znak 100 PANORAMICZNYCH). Główny znak towarowy ma wiele elementów i wariantów, które powodują, że znak taki jest znakiem silnym. W ocenie organu konieczne jest wykazanie wtórnej zdolności odróżniającej znaku głównego 100 PANORAMICZNYCH jako znaku silnego i jego oddziaływania na pozostałe znaki uprawnionego należące do serii znaków liczbowych. Jednocześnie należy uwzględnić okoliczność, że znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH decyzją Urzędu Patentowego z dnia [...] listopada 1998 r., został unieważniony jako nie posiadający zdolności odróżniającej. W sprawie wypowiedział się również Sąd Najwyższy, który w uzasadnieniu wyroku z dnia [...] grudnia 2002 r. (sygn. akt [...]), potwierdził prawidłowość ustaleń co do braku dostatecznych znamion odróżniających i wypowiedział się w kwestii wtórnej zdolności odróżniającej, jednoznacznie stwierdzając, że znak towarowy 100 PANORAMICZNYCH nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej. Stąd też nie można przyjąć za uprawnionym, że znak 100 PANORAMICZNYCH posiada dostateczne znamiona odróżniające czy też wtórną zdolność odróżniającą bowiem, skoro oznaczenie 100 PANORAMICZNYCH nie spełnia przesłanek warunkujących udzielenie ochrony dla towarów z klasy 16, to nie może tym bardziej uzyskać pozycji znaku głównego, od którego uzależniona jest zdolność odróżniająca znaku pochodnego - przedmiotowego dla niniejszego postępowania - 350 PANORAM [...].

Potwierdzenie zarzutu wnioskodawcy o naruszeniu przez sporne prawo wyłączne na znak towarowy 350 PANORAM art. 7 u.z.t. jest podstawą do unieważnienia w zakresie wskazanym w osnowie decyzji, a więc w zakresie zeszytów, broszur i książeczek z krzyżówkami. W pozostałym zakresie ochrony to jest: zeszytów, broszur i książeczek z rebusami wniosek należy oddalić. Oddalenie wniosku w pozostałym zakresie wynika z następującego ustalenia, iż skoro wnioskodawca twierdzi, że sporny znak towarowy 350 PANORAM informuje o rodzaju towarów dla których jest przeznaczony a więc krzyżówek to jednocześnie nie można twierdzić, że znak informuje o książeczkach, broszurach i zeszytach z rebusami. Tym bardziej, że jak wynika to z przedłożonych materiałów dowodowych wnioskodawcy, w istocie chodzi o unieważnienie spornego prawa wyłącznego w zakresie krzyżówek. Zatem nie ma podstaw aby tak sformułowane żądanie wnioskodawcy zostało uwzględnione. Nie można bowiem przyjąć, za wnioskodawcą, że krzyżówki i rebusy należą do zadań szaradziarskich i z tego powodu żądać unieważnienia spornego znaku towarowego ze względu na informacyjny charakter oznaczenia 350 PANORAM dla krzyżówek i rebusów.

Na powyższą decyzję skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania UP RP oraz zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1. naruszenie art. 8 kpa poprzez rejestrację ponad stu znaków towarowych zawierających w sobie liczby , w tym 350 PANORAM i późniejsze unieważnianie tych znaków w niezmienionym stanie faktycznym;

2. art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że słowno-graficzny znak towarowy "350 PANORAM" nie posiada dostatecznych znamion odróżniających w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego;

3. art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że w momencie zgłoszenie do rejestru znaku towarowego "350 PANORAM" na rynku czasopism szaradziarskich istniała praktyka oznaczania tych czasopism znakiem "350 PANORAM" podczas gdy z materiału dowodowego taki wniosek nie wynika;

4. art. 7 ustawy o ustawy o znakach towarowych, w związku z art. 77 ust. 1 kpa dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, że słowo "panorama" oznacza rodzaj krzyżówek;

5. art. 7 w związku z art. 77 ust. 1 kpa poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i przyjęcie, iż znak towarowy "100 PANORAMICZNYCH" -jako znak główny wobec spornego znaku "350 PANORAM" - nie nabył wtórnej zdolności odróżniającej;

6. art. 107 § 3 kpa poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia decyzji z którego nie wynika, jaką zastosował podstawę prawną jak również z jakich przyczyn odmówił mocy dowodowej części zebranemu w sprawie materiałowi dowodowemu.

7. art. 7 uzt poprzez jego błędną wykładnię

8. art. 7 uzt poprzez jego błędne zastosowanie w stanie faktycznym sprawy.2

Na uzasadnienie swojego stanowiska w tej sprawie, skarżąca przedstawiła argumentację i orzecznictwo w zakresie oceny istnienia dostatecznych znamion odróżniających. Podkreślając obecnie bardzo liberalne podchodzenie do znaków opisowych skarżąca podnosiła, że odmowa rejestracji danego znaku może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku zaistnienia konkretnego i bezpośredniego związku między oznaczeniem a towarami, dla których jest ono przeznaczone. Jako przykład tej interpretacji oznaczeń opisowych przedstawiła wyrok Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości z dnia 23 października 2003 r. w sprawie znaku towarowego "DOUBLEMINT", w którym Trybunał uznał istnienie bezpośredniego i konkretnego związku między znakiem towarowym "DOUBLEMINT" a towarem w postaci gum do żucia. Przeciętny odbiorca skojarzy bowiem bez namysłu, iż oznaczenie to określa po prostu podwójną ilość mięty, jaka znajduje się w danej gumie do żucia. Podobne stanowisko zajął Sąd Pierwszej Instancji w wyroku z dnia 15 października 2008 r. stwierdzając, iż "aby oznaczenie zostało objęte zakazem przewidzianym przez ten przepis, musi ono mieć na tyle bezpośredni i konkretny związek z rozpatrywanymi towarami lub usługami, aby pozwolić zainteresowanemu kręgowi odbiorców natychmiast i bez głębszego zastanowienia dostrzec w nim opis tych towarów i usług lub jednej z ich właściwości." (sygn. akt: T-405/05) oraz w wyroku z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie T-207/06 Europig. Skarżąca powołała się także na pogląd R. S. wyrażony na tle orzecznictwa ETS i SPI co do wąskiego pojmowania opisowego charakteru oznaczeń.

W ocenie skarżącej, organ błędnie przyjął, iż słowo "PANORAM" oznacza rodzaj krzyżówek. Co więcej, Urząd w uzasadnieniu swojej decyzji samemu przyznaje, iż słowo "PANORAMA" ma różne znaczenia: m.in. malowidło dużych rozmiarów, rozległy widok lub obrazek, fotografia przedstawiające taki widok, czy też obszerne przedstawienie jakiegoś zagadnienia w utworze literackim lub filmie, ale nigdzie nie odnosi się ono do rodzaju krzyżówek. Zdaniem skarżącej, organ nie wyjaśnił, z jakich faktów i okoliczności wyprowadził wniosek, iż słowo "PANORAMA" oznacza rodzaj krzyżówek.

Ponadto, organ dokonał również błędnej oceny zwykłych warunków obrotu czasopismami krzyżówkowymi. Fakt istnienia jednego wydawnictwa o tym tytule z pewnością nie może świadczyć o powszechności jego używania w momencie zgłoszenia spornego znaku do rejestru. Występowanie danego oznaczenia w obrocie gospodarczym nie jest wystarczającą podstawą unieważnienia prawa ochronnego na znak towarowy znaną przepisom u.z.t.

Urząd Patentowy prawidłowo ustalając krąg przeciętnych odbiorców czasopism szaradziarskich, błędnie przyjął, iż będą oni odbierali znak "350 PANORAM" jako informację o ilości krzyżówek w czasopiśmie.

Nadto podniosła, iż w piśmie procesowym z [...] stycznia 2009 r. przedłożyła inny późniejszy, bo pochodzący z 2008 r. wyrok Sądu Najwyższego, w którym Sąd skorygował swoje wcześniejsze stanowisko, uznając właśnie, iż znaki towarowe skarżącej - w tym "100 PANORAMICZNYCH" - nabyły wtórną zdolność odróżniającą.

Nadto skarżąca zarzuciła naruszenie art. 107 § 3 k.p.a, poprzez sporządzenie błędnego uzasadnienia decyzji z którego nie wynika, stanowisko Urzędu wobec orzeczenia Sądu Najwyższego z [...] lutego 2008 roku oraz ocena podniesionego przez skarżącego twierdzenia o praktyce używania oznaczeń opisowych dla czasopism, a również o istnieniu serii wydawczej podmiotu skarżącego.

W odpowiedzi na skargę UP RP podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi jako niezasadnej. W ustalonym stanie faktycznym Urząd zasadnie przyjął, że oznaczenie składające się ze słowa panoram wraz ze wskazaniem na ilość zawartych w piśmie zadań krzyżówkowych nie jest oznaczeniem zdolnym do odróżniania towarów jakimi są zeszyty, broszury i książki z krzyżówkami, potwierdzając, że pomiędzy spornym oznaczeniem a towarem do oznaczania którego służy istnieje nadmierny i bezpośredni związek. Wykaz towarów znaku towarowego 350 PANORAM R-120 681, brzmi: "zeszyty, broszury książki z rebusami i krzyżówkami" a zastosowanie przecinka powoduje, że każdy z wymienionych artykułów - zeszyty, broszury i książki zawierają w swojej treści krzyżówki lub rebusy (w tym konkretnym wykazie, przecinek występuje pomiędzy połączonymi bezpośrednio równorzędnymi wyrazami zdania pojedynczego). Dlatego też oceniając konkretną zdolność odróżniającą spornego znaku towarowego Urząd stwierdził o braku tejże zdolności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada akty lub czynności z zakresu administracji publicznej pod kątem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, stosownie do stanu prawnego z daty podjęcia aktu lub czynności a nie według przesłanek celowości czy słusznościowych.

Ponadto, w świetle art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga "T." Sp. z o.o. z siedzibą w C. nie jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

W myśl art. 256 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. (Dz. U. z 2003 r. nr 119 poz. 1117 ze zm.) prawa własności przemysłowej (dalej p.w.p.) do postępowań spornych (a takim jest postępowanie o unieważnienie znaku towarowego) w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. Wyjątki od tej zasady przewidują art. 256 ust. 2, 3 i art. 31 tej ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 315 ust. 3 p.w.p. ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa z rejestracji znaku towarowego ocenia się w dniu zgłoszenia tego znaku do zarejestrowania. Znak towarowy 350 PANORAM [...] został zgłoszony do rejestracji w Urzędzie Patentowym w dniu [...] czerwca 1997 r. tj. w okresie obowiązywania ustawy o znakach towarowych dlatego też ta ustawa ma zastosowanie do oceny zdolności rejestracji tego znaku.

Podstawę materialnoprawną decyzji stanowił art. 7 ustawy z dnia 31 stycznia 1985 r. o znakach towarowych (Dz. U. nr 5, poz. 17 ze zm.) dalej u.z.t. w zw. z art. 315 ust. 3 p.w.p.

Zgodnie z art. 30 ust. 1 u.z.t. z wnioskiem o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego może wystąpić każdy kto ma w tym interes prawny.

Urząd Patentowy w niniejszej sprawie prawidłowo ustalił, że wnioskodawca wykazał swój interes prawny do złożenia wniosku o unieważnienie prawa z rejestracji znaku towarowego.

Zgodnie z ugruntowanym poglądem w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że interes prawny określony w art. 30 ust. 1 u.z.t. jest tożsamy z interesem prawnym określonym w art. 28 k.p.a., według którego stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Brak jest prawnych przesłanek, aby na podstawie ustawy - Prawo własności przemysłowej pojęciu interesu prawnego przypisywać, dla potrzeb postępowania administracyjnego w sprawach z zakresu własności przemysłowej, odmienną treść niż ma ono na gruncie kodeksu postępowania administracyjnego. Jedyną przesłanką uzyskania przez dany podmiot statusu strony postępowania administracyjnego jest to, czy legitymuje się on interesem prawnym lub obowiązkiem, ze względu na który żąda czynności organu lub którego dotyczy postępowanie.

W ocenie Sądu istota interesu prawnego (źródło legitymacji czynnej) przysługującego uczestnikowi postępowania K. SA wynika przede wszystkim z art. 20 Konstytucji RP to jest gwarancji swobody działalności gospodarczej, na który powoływał się uczestnik postępowania, wnioskodawca. Ma rację Urząd Patentowy twierdząc, że każdemu przedsiębiorcy przysługuje prawo do opisowego oznaczenia swoich towarów a przez to możliwość kwestionowania ważności takiego prawa wyłącznego do którego uprawniony jest podmiot konkurencyjny.

Zgodnie z art. 4 u.z.t. znakiem towarowym, w rozumieniu ustawy, może być znak nadający się do odróżniania towarów lub usług określonego przedsiębiorstwa od towarów lub usług tego samego rodzaju innych przedsiębiorstw. Znakiem towarowym może być w szczególności wyraz, rysunek, ornament, kompozycja kolorystyczna, forma plastyczna, melodia lub inny sygnał dźwiękowy bądź zestawienie tych elementów.

Zgodnie natomiast z art.7 u.z.t. jako znak towarowy może być zarejestrowany tylko znak, który ma dostateczne znamiona odróżniające w zwykłych warunkach obrotu gospodarczego. Nie ma dostatecznych znamion odróżniających znak, który stanowi tylko nazwę rodzajową towaru lub informuje jedynie o właściwości, jakości, liczbie, ilości, masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składzie, funkcji lub przydatności towaru, bądź inne podobne oznaczenie nie dające wystarczających podstaw odróżniających pochodzenie towaru.

Istnienie dostatecznych znamion odróżniających jest więc podstawową przesłanką przyznania prawa ochronnego. Jest to ogół cech pozwalających zindywidualizować dany towar na rynku. Osiągnąć to można poprzez nadanie mu cech, które utkwią w świadomości przeciętnego odbiorcy, jako wskazania, że towar ten pochodzi zawsze od tego samego przedsiębiorcy. Znak winien charakteryzować się cechami pozwalającymi zindywidualizować towar nim oznaczony spośród innych towarów tego samego rodzaju, ale pochodzących z innego źródła. Musi więc utrwalać się w pamięci potencjalnych odbiorców, Natomiast sama liczba nie ma ani jednej takiej cechy.

W tym miejscu warto również wskazać, że kryterium, o którym mowa w art. 7 u.z.t. nie spełnia znak, który stanowi tylko nazwę rodzajowa towaru lub informuje jedynie o właściwościach, jakości, liczbie, ilości masie, cenie, przeznaczeniu, sposobie, czasie lub miejscu wytworzenia, składni, funkcji lub przydatności towaru.

Mając powyższe na uwadze należy wskazać, że Urząd Patentowy prawidłowo ustalił, że znak towarowy liczba "350 PANORAM" w zakresie oznaczonych towarów z klasy 16: zeszyty, broszury, książeczki z krzyżówkami, nie posiada zdolności odróżniającej ze względu na charakter informacyjny znaku odnośnie wymienionych towarów, co stanowiło podstawę do jego unieważnienia.

Oznaczenie "350 PANORAM" jest bowiem pozbawione dostatecznych znamion odróżniających. Określenia "panorama, panoramiczne itp." są nazwą rodzajową.

Dotyczą one określonego typu krzyżówek, które są już znane od kilkudziesięciu lat w Europie, a od około 20 lat w Polsce. Dla czasopism z krzyżówkami panoramicznymi charakterystyczne są następujące cechy: maksymalnie pełne wykorzystanie powierzchni do zadrukowania, niższy poziom trudności dla rozwiązujących, a przez to możliwość dotarcia do szerszej grupy czytelników, większa czytelność i przejrzystość. Krzyżówki panoramiczne charakteryzują się tym, że określenia słów wprowadzono do diagramu, co daje możliwość: wykorzystania całych stronic na diagram krzyżówkowy, likwidacji tzw. "czarnych pól" w diagramie, zastosowania strzałek dla oznaczenia kierunku wpisu odgadywanych wyrazów, zwiększenia kolorystyki krzyżówek.

Liczba 350 jest informacją o ilości krzyżówek zawartych w egzemplarzu czasopisma szaradziarskiego.

Połączenie dwóch elementów 350 i PANORAMA nie nadaje całości zdolności odróżniania. Jest bowiem standardem w praktyce Urzędu Patentowego i Komisji Odwoławczej, że oznaczenie nie uzyskuje zdolności odróżniającej poprzez połączenie dwóch lub więcej oznaczeń, które nie mają takiej zdolności.

Przyjęta przez organ koncepcja znaku informacyjnego (opisowego) pozostaje w zgodności z regulacjami wspólnotowymi w tym zakresie, które stoją na stanowisku, że znak opisowy to znak, który może informować o cechach oznaczanych towarów, przy czym jest wymagane, aby wynikający ze znaku przekaz informacyjny był "wystarczająco uchwytny" dla przeciętnego konsumenta. Innymi słowy odmowa rejestracji danego znaku może nastąpić tylko i wyłącznie w przypadku zaistnienia konkretnego i bezpośredniego związku między oznaczeniem a towarami, dla których jest ono przeznaczone.

W niniejszej sprawie Urząd Patentowy RP prawidłowo przesądził o istnieniu takiego związku. Sporny znak składa się bowiem z dwóch elementów: liczby "350" i oznaczenia "panoram", stanowiącego skrót od słowa "panorama" i nie budzi wątpliwości, że przeciętny odbiorca przyjmie znak jako wskazówkę o liczbie i rodzaju zadań krzyżówkowych w danym egzemplarzu publikacji.

Należy również zwrócić uwagę na fakt, że w dacie zgłoszenia tj. w dniu [...] czerwca 1997 r. na rynku wyspecjalizowanych wydawnictw zawierających w większości krzyżówki jednego rodzaju istniały inne wydawnictwa oznaczające w podobny sposób krzyżówki. Wynika to wprost z akt administracyjnych, w których znajdują się kopie okładek wydawnictw 250 PANORAM z lutego, maja-czerwca 1997 i 350 PANORAM z czerwca 1997, co w ocenie Sądu wskazuje na brak konkretnej zdolności odróżniającej znaku 350 PANORAM.

Znak towarowy "350 PANORAM" nie ma również wtórnej zdolności odróżniającej. Znak towarowy "350 PANORAM" należy jak wyżej wskazano do kategorii oznaczeń ogólnoinformacyjnych, które nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony, gdyż jak wyżej wskazano nie mają zdolności odróżniającej. Przeciętny konsument będzie uważał, że znak 350 PANORAM umieszczony na okładce jest tylko informacją o liczbie i rodzaju krzyżówek w danym numerze.

Na potwierdzenie tego stanowiska organ powołał wyrok Sądu Najwyższego z dnia [...] grudnia 2002 r., sygn. akt [...] w sprawie znaku towarowego "100 panoramicznych", w którym Sąd podkreślił, iż "100 Panoramicznych", nie czyni z omawianego oznaczenia znaku w innej treści informacyjnej niż treść wynikająca z oznaczenia pełnego tj. "100 krzyżówek panoramicznych" albo "100 panoramicznych krzyżówek". Brakujący element oznaczenia ("krzyżówek") jest dla przeciętnego odbiorcy czasopism krzyżówkowych łatwo domyślny. W tej sytuacji Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że znak "450 PANORAM" nie pełni podstawowej funkcji, jaką jest odróżnianie na rynku danego towaru od towarów rodzajowo identycznych a pochodzących od innych producentów. Znak ten bowiem w istocie informuje o rodzaju towarów i konkretnej ich liczbie zawartej w książeczce, zeszycie czy broszurze.

Biorąc powyższe pod rozwagę na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.