Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1653/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-10-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6030 Dopuszczenie pojazdu do ruchu
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik (spr.) Asesor WSA Robert Żukowski Protokolant ref. staż. Krzysztof Włoczkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 października 2022 r. sprawy ze skargi S. w K. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] kwietnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym oddala skargę


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji (dalej: "Minister", "MSWiA", "organ") decyzją z 1 kwietnia 2022 r. nr [...], na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450, z poźn. zm., dalej: "P.r.d.") oraz art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. dalej: "K.p.a."), po rozpatrzeniu wniosku [...]w K.(dalej: "Strona", "Skarżący") z 5 stycznia 2022 r., odmówił zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki: S. O., nr rej. [...], nr nadwozia [...] (dalej: "pojazd marki S. O.").

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MSWiA wskazał, że wnioskiem z 5 stycznia 2022 r. Strona zwrócił się o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym czterech pojazdów samochodowych. Decyzjami Nr [...], Nr [...]oraz Nr [...]z 23 lutego 2022 r. Minister zezwolił Stronie na uprzywilejowanie w ruchu drogowym trzech spośród wnioskowanych pojazdów samochodowych.

Pismem z 24 lutego 2022 r. organ poinformował Stronę, że ze zgromadzonego materiału dowodowego, nie wynika konieczność uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu samochodowego marki S. O..

Pismem z 9 marca 2022 r. Strona poinformowała, że pojazd marki S. O.wykorzystywany jest między innymi do transportu krwi i innych materiałów biologicznych. Zaznaczono, że aktualnie przedmiotowy pojazd wykonuje jedynie transporty, które nie otrzymały statusu "na ratunek", z uwagi na brak uprzywilejowania pojazdu. Strona poinformowała, że w okresie styczeń - luty 2022 r. przewóz krwi i materiałów biologicznych w procedurze "na ratunek" był realizowany 24 razy za pomocą ambulansów paramedycznych.

Rozpatrując wniosek Strony Minister wyjaśnił, że podstawową zasadą ustawy - Prawo o ruchu drogowym jest zasada bezpieczeństwa ruchu drogowego. Przestrzeganiu tej zasady najlepiej służy równość uczestników ruchu drogowego, rozumiana jako podporządkowanie ich działań na drogach publicznych jednolitym, wspólnym dla wszystkich regułom tego ruchu. Wyjątek od tej zasady wprowadza art. 53 ust. 1 P.r.d., przewidujący możliwość uprzywilejowania niektórych kategorii pojazdów w ruchu drogowym.

Organ podkreślił, że zgodnie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych, uprzywilejowanie w ruchu drogowym dotyczy stałego i bezpośredniego wykorzystywania pojazdów, nie zaś hipotetycznych sytuacji, które mogą wystąpić w nieokreślonej przyszłości. Sens uprzywilejowania w ruchu drogowym niektórych pojazdów polega na ułatwieniu dotarcia możliwie szybko do określonego miejsca pojazdom bezpośrednio biorącym udział w akcjach ratowniczych. Skuteczność tego rozwiązania jest zachowana dopóty, dopóki liczba pojazdów uprzywilejowanych w ruchu drogowym jest ograniczona do niezbędnego minimum, im bowiem więcej takich pojazdow, tym mniejsze są faktyczne ułatwienia jazdy. Możliwość prawna uznania pojazdu za uprzywilejowany w ruchu drogowym istnieje tylko w sytuacji, gdy jest on używany w bezpośrednim związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Organ stwierdził, że pojazd proponowany do uprzywilejowania w ruchu drogowym, jak wynika z przedstawionego materiału dowodowego przeznaczony jest miedzy innymi do transportu krwi, materiałów krwiopochodnych. Nie jest to zatem pojazd wykorzystywany wyłącznie do celów związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Minister wskazał, pojazdem marki S. O., nie wykonywano transportów związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - jak wynika z treści pisma z 9 marca 2022 r.

Minister uznał, że nie znajduje uzasadnienia uprzywilejowanie w ruchu drogowym wnioskowanego pojazdu z uwagi na fakt, że mobilność oraz szybkość realizacji transportu "na ratunek" wykonywana samochodem osobowym jest dużo większa niż pełnoprawnym ambulansem. Jedyną przesłanką do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu jest jego rzeczywisty udział w akcjach związanych z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Organ stwierdził, że materiał dowodowy w przedmiotowej sprawie nie potwierdza konieczności uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu marki S. O., albowiem cele w jakich jest wykorzystywany nie wypełniają znamion używania w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego co stanowi przesłankę niezbędną do wydania zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu na podstawie art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d.

Zdaniem organu, nie bez znaczenia dla podstaw rozstrzygania pozostaje też fakt, iż ograniczenie liczby pojazdów korzystających z uprzywilejowania w ruchu drogowym, ma wpływ na bezpieczeństwo pozostałych uczestników tego ruchu. Poruszanie się bowiem pojazdu uprzywilejowanego w warunkach natężającego się stale ruchu drogowego powoduje dodatkowe zagrożenie bezpieczeństwa innych uczestników ruchu.

Minister uznał, że w rozpatrywanej sprawie w przedstawionym przez Stronę stanie faktycznym brak jest przesłanek do uprzywilejowania w ruchu drogowym pojazdu marki S. O..

Skarżący zaskarżył decyzję MSWiA z 1 kwietnia 2022 r. w całości do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie:

1) art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d., poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo że pojazd marki S. O. jest używany stale i bezpośrednio do transportu krwi, a zatem w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, a ponadto poprzez błędną wykładnię zwrotu "w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego" polegającą na przyjęciu, że transport krwi nie jest związany z koniecznością korzystania z pojazdu uprzywilejowanego w ruchu drogowym, podczas gdy w rzeczywistości każdy transport krwi jest realizowany w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, jako że przewóz krwi wymaga szczególnych rygorów, zwłaszcza czasowych w transporcie, by nadawała się do zastosowania,

2) art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie całości zgromadzonego materiału dowodowego, pominięcie istotnych faktów i dowodów, tj. m.in. pisma Skarżącego z 8 marca 2022 r. z których wynika, że zezwolenie na uprzywilejowanie pojazdu było zasadne, z uwagi na szczególnych charakter przewożonych przedmiotowym pojazdem materiałów - krwi i jej składników, a ponadto poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia niekompletnego materiału dowodowego z uwagi na niezasadne przyjęcie, że wystarczające do wydania decyzji odmownej jest oparcie się na danych dotyczących realizacji transportu krwi w trybie "na ratunek" z dwóch miesięcy.

W uzasadnieniu skargi Skarżący podniósł, że wskazał wszelkie przesłanki, które pozwalają uznać transport krwi jako transport związany z bezpośrednim ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. W toku postępowania wyjaśnił, że sporny pojazd służyć będzie do realizacji transportu krwi i materiałów biologicznych w procedurze "na ratunek". Transport tych materiałów wymaga szczególnych rygorów, w szczególności czasowych w transporcie, tak by materiał nadawały się do zastosowania.

Skarżący wyjaśnił ponadto, że transport materiału biologicznego w procedurze "na ratunek" samochodem osobowym jest dużo większa niż pełnoprawnym ambulansem, którego zabudowa medyczna wykonana jest na bazie samochodu dostawczego i masa jego jest znacznie większa niż samochodu osobowego. Zaznaczono również, że przedmiotowy pojazd jest w dyspozycji komórki Transport Sanitarny, a użytkują go wyłącznie ratownicy medyczni posiadający niezbędne kwalifikacje oraz wieloletnie doświadczenie w prowadzeniu pojazdów uprzywilejowanych.

Skarżący dodał, że jednostki z/do których odbywa się transport krwi i materiału biologicznego tj. Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa i laboratoria wysokospecjalistyczne znajdują się w O., tj. ok. 50 km od siedziby Skarżącego. Tym samym wykorzystywanie do transportu krwi uprzywilejowanych ambulansów jest nieekonomiczne, a co najważniejsze zagraża ratowaniu zdrowia ludzkiego.

Zdaniem Skarżącego, również wskazany przez organ okres styczeń - luty 2022, w którym Skarżący miał wskazać ile zostało zrealizowanych transportów krwi i preparatów krwiopochodnych w trybie "na ratunek" pojazdem marki S. O., był niemiarodajny i niewystarczający do poczynienia dodatkowych ustaleń w sprawie, a co najważniejsze określenia skali wykonywania transportów krwi "na ratunek". Skarżący dodał, że w związku z faktem, iż przedmiotowy pojazd nie jest wyposażony w przepisane prawem sygnały świetle, dźwiękowe oraz inne oznaczenia pozwalające na wykonywanie transportów w trybie "na ratunek", to w obecnej sytuacji wykonuje on jedynie zwykłe transporty, pozbawione statusu "na ratunek".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa w sposób uzasadniający jej uchylenie.

Podstawą materialnoprawną zaskarżonej decyzji jest art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d., zgodnie z którym pojazdem uprzywilejowanym w ruchu drogowym może być pojazd samochodowy jednostki niewymienionej w pkt 1-11, jeżeli jest używany w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego - na podstawie zezwolenia ministra właściwego do spraw wewnętrznych.

Art. 53 ust. 1 P.r.d., w pkt od 1 do 11 zawiera listę podmiotów, których pojazdy mogą być uprzywilejowane w ruchu drogowym, jak jednostki ochrony przeciwpożarowej, zespoły ratownictwa medycznego, Policja, a także inne służby oraz podmioty wykonujące funkcje publiczne. W pkt 12 natomiast ustawodawca pozostawił możliwość uprzywilejowania w ruchu drogowym w drodze decyzji ministra właściwego do spraw wewnętrznych pojazdów samochodowych jednostki niewymienionej w pkt 1-11, pod warunkiem, że są one używane w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego.

Uprzywilejowanie pojazdu samochodowego w ruchu drogowym stanowi szczególny rodzaj wyjątku od ogólnych zasad wyrażonych w Prawie o ruchu drogowym. Z tego powodu, norma wynikająca z omawianego przepisu powinno być interpretowana w sposób ścisły, jako odstępstwo od ogólnych reguł obowiązujących wszystkich uczestników ruchu drogowego. Oznacza to, że art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d. ma charakter przepisu ścisłego. Z jednej strony wprawdzie dopuszcza udzielenie statusu pojazdu uprzywilejowanego pojazdom należącym do jednostek nie wymienionych w punktach 1-11, przez co rozszerza zakres zastosowania art. 53 P.r.d., z drugiej jednak strony, omawiane uregulowanie przewiduje jasny warunek konieczny udzielenia przedmiotowej zgody przez organ administracji – używanie pojazdu samochodowego w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego. Zgoda zatem na uprzywilejowanie pojazdu w ruchu drogowym nie podlegających przepisom o ratownictwie medycznym ani pozostałym przepisom art. 53 ust. 1 P.r.d., uzależniona jest od spełnienia ww. przesłanki, co oznacza, że organ wprawdzie działa w ramach uznania administracyjnego, ale nie dysponuje swobodą w rozstrzyganiu o przyznaniu omawianego uprawnienia. Przesłanką udzielenia zgody jest faktyczne, aktualne, a nie potencjalne używanie pojazdu we wskazanym celu, co wymaga dokonania przez organ analizy rzeczywistych okoliczności faktycznych danej sprawy. W orzecznictwie podkreśla się, że wykorzystywanie pojazdów w akcjach związanych z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego musi mieć charakter stały i bezpośredni oraz nie może dotyczyć sytuacji potencjalnego zagrożenia (zob: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 marca 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 2652/11).

Minister ma obowiązek przy tym wziąć pod uwagę liczbę występujących obecnie wielu podmiotów, które z mocy ustawy upoważnione są do posługiwania się pojazdami uprzywilejowanymi. Oznacza to, że ma obowiązek uwzględnić liczbę pojazdów korzystających z uprzywilejowania, natężenie ruchu na danym obszarze, stan ciągów komunikacyjnych itp. (zob: wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 kwietnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1738/17). Rację ma zatem organ wskazując, że przy rozpatrywaniu wniosku o uprzywilejowanie pojazdów musi mieć na uwadze, aby udzielając zezwoleń nie doprowadzić do zbyt dużego zwiększenia liczby pojazdów uprzywilejowanych na drogach. Oczywiste jest bowiem, że zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych może nie tylko negatywnie wpływać na bezpieczeństwo ruchu drogowego, ale także pogarszać skuteczność takiego uprzywilejowania, która jest zachowana dopóty, dopóki liczba pojazdów tego rodzaju jest ograniczona do niezbędnego minimum.

W niniejszej sprawie Skarżący wniósł o wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie w ruchu drogowym pojazdu marki S. O. ze względu na to, że jest on wykorzystywany między innymi do transportu krwi i innych materiałów biologicznych. Norma wynikająca z art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d., uzależnia wydanie zezwolenia na uprzywilejowanie pojazdu samochodowego w ruch drogowym od jego używania w związku z ratowaniem życia lub zdrowia ludzkiego. Ratowanie życia lub zdrowia ludzkiego, niewątpliwie wiąże się z wystąpieniem nieprzewidzianych zdarzeń zagrażających życiu lub zdrowiu, w sposób wymagający podjęcia natychmiastowego, niecierpiącego zwłoki działania. Tylko w takich okolicznościach transport krwi i materiałów biologicznych może uzasadniać uprzywilejowanie pojazdu samochodowego w ruchu drogowym, w takich też okolicznościach transport ten odbywa się w trybie "cito", "na ratunek". Nie każdy zatem transport krwi i materiału biologicznego, wbrew twierdzeniu Skarżącego, wymaga użycia pojazdu uprzywilejowanego (zob: wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2233/18).

Skarżący wyjaśnił, że aktualnie wnioskowany pojazd wykonuje jedynie transporty, które nie otrzymały statusu "na ratunek", z uwagi na brak uprzywilejowania pojazdu, natomiast w okresie styczeń - luty 2022 r. przewóz krwi i materiałów biologicznych w procedurze "na ratunek" był realizowany 24 razy za pomocą ambulansów paramedycznych. Skarżący nie wyjaśnił i nie wykazał natomiast, że przewóz krwi i materiałów biologicznych w procedurze "na ratunek" za pomocą ambulansów paramedycznych wiązał się z zagrożeniem ratowania zdrowia ludzkiego. Skarżący nie wykazał, że ilość posiadanych ambulansów paramedycznych, jest niewystarczająca do wykonywania zadań związanych z udzielaniem pomocy medycznej oraz dokonywaniem przewozu krwi i materiałów biologicznych w procedurze "na ratunek", i że obecny sposób transportu krwi i materiałów biologicznych – w procedurze "na ratunek" ambulansem paramedycznym, w pozostałych sytuacjach wnioskowanym pojazdem – wiąże się z zagrożeniem dla ratowania zdrowia i życia ludzkiego. W tej natomiast sytuacji istotna jest okoliczność, którą jak wskazano powyżej, Minister musi również uwzględnić, że każde zwiększenie liczby pojazdów uprzywilejowanych w istotny sposób wpływa na wzrost zagrożenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, jak również ogranicza możliwość właściwego korzystania z uprzywilejowania tym pojazdom, które obligatoryjnie są do tego przewidziane (zob: między innymi wyrok NSA z dnia 15 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 91/08).

Z tych względów, Sąd stwierdza, że nieuzasadniony jest zarzut skargi, dotyczący naruszenia przez Ministra art. 53 ust. 1 pkt 12 P.r.d. pomimo, że jak podnosi Skarżący, wnioskowany pojazd jest używany stale i bezpośrednio do transportu krwi. Nie każdy bowiem transport krwi jest realizowany w związku z ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego, co Sąd wyjaśnił powyżej.

Niezasadny jest również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez Ministra art. 7 w zw. art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., poprzez nieuwzględnienie całości zgromadzonego materiału dowodowego, pominięcie istotnych faktów i dowodów. W ocenie Sądu, organ uwzględnił cały zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wyjaśniając dokładnie stan faktyczny sprawy, a w konsekwencji dochodząc do prawidłowych wniosków. W ocenie Sadu, w świetle braku wykazania przez Skarżącego, że obecny sposób transportu krwi i materiałów biologicznych – w procedurze "na ratunek" ambulansem paramedycznym, w pozostałych sytuacjach wnioskowanym pojazdem – wiąże się z zagrożeniem dla ratowania zdrowia i życia ludzkiego, oparcie się przez Ministra na danych dotyczących realizacji transportu krwi w trybie "na ratunek" z dwóch miesięcy, było wystarczające. Jeśli natomiast Skarżący uznał, że okres ten był niemiarodajny, nic nie stało na przeszkodzie, aby Skarżący podał dodatkowe w tej materii informacje dotyczące innego, dłuższego okresu, w którym dokonywany był transport krwi i materiałów biologicznych w trybie "na ratunek". W sytuacji bowiem, gdy wnioskodawca uważa określoną okoliczność za istotną, powinien współdziałać z organem w celu wyjaśnienia tej okoliczności (zob: wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2233/18).

Z przedstawionych powodów, Sąd nie dopatrzył się zatem naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sytuacji Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329), orzekł jak w sentencji.