Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt I SA/Lu 795/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2017-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 23 par 1 - 3, art. 59 par 1, art. 60 par 1, art. 67 par 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70 par 1 i 4
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie WSA Wiesława Achrymowicz, WSA Andrzej Niezgoda Protokolant Sekretarz sądowy Ewelina Piskorek po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 listopada 2017 r. sprawy ze skargi B. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] lipca 2017 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako: "organ II instancji" lub "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Trzeciego Urzędu Skarbowego w L. (dalej jako: "organ I instancji" lub "organ egzekucyjny") z [...] czerwca 2017 r. (nr [...]) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec B. S. (dalej jako: "skarżąca").

W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania w sprawie określenia skarżącej wysokości podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 r. oraz egzekucji prowadzonej w celu wyegzekwowania tego podatku. Organ przypomniał, że pierwsza decyzja określająca skarżącej podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 1996 wydana została w 1998 r. Wyrokiem z 26 marca 2001 r., sygn. akt I SA/Lu 1714/98 Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w L. – uchylił decyzje organów obu instancji w sprawie określenia tego podatku, który ustalony został wówczas na poziomie 320.015,50 zł.

Kolejna decyzja organu I instancji wydana została [...] czerwca 2002 r., w której ustalono skarżącej zaległy podatek dochodowy za 1996 rok na kwotę 319.474,65 zł. W celu wykonania tej decyzji w dniu [...] lipca 2002 r. wystawiono tytuł wykonawczy nr [...] ([...]), którego odpis wraz z zawiadomieniem z dnia [...] lipca 2002 r. o zastosowaniu środka egzekucyjnego – egzekucji z rachunku bankowego – został doręczony skarżącej w dniu [...] lipca 2002 r.

Izba Skarbowa w L. decyzją z dnia [...] września 2002 r. uchyliła decyzję organu I instancji z dnia [...] czerwca 2002 r. i określiła zobowiązanie podatkowe (w kwocie 367.265,10 zł), zaległość podatkową (w kwocie 283.178,25 zł) i odsetki (w kwocie 602.653,70 zł). W oparciu o wskazaną decyzję wierzyciel wystawił w dniu [...] września 2002 r. nowe tytuły wykonawcze o numerach [...] ([...]) i [...]. Na podstawie tych tytułów wykonawczych w dniu [...] listopada 2002 r. dokonano zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Odpisy tytułów wykonawczych wraz z kopią zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego zostały doręczone skarżącej w dniu [...] listopada 2002 r. Natomiast tytuł wykonawczy nr [...] został w dniu [...] października 2002 r. wycofany z egzekucyjnej realizacji, a zajęcie z dnia [...] lipca 2002 r. zostało uchylone.

Wyrokiem z dnia 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 898/02, Naczelny Sąd Administracyjny – Ośrodek Zamiejscowy w L., ponownie uchylił decyzje organów obu instancji. Z tej przyczyny organ I instancji postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej w celu wyegzekwowania zaległego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996.

Rozpoznając zaś sprawę ponownie Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w L. decyzją z [...] października 2003 r. (nr [...]) określił zobowiązanie skarżącej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok w wysokości 249.365,10 zł oraz odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek w kwocie 96.489,30 zł. Decyzją z dnia [...] lutego 2004 r. (nr [...]) Dyrektor Izby Skarbowej w L. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 207/04, oddalił skargę na wymienioną wyżej decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L., natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II FSK 943/05 – oddalił skargę kasacyjną skarżącej. Ostateczna Decyzja Dyrektora Izby Skarbowej w L. stała się zatem prawomocna.

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z uzasadnienia wyroku WSA w Lublinie wynika wprost, że dokonane w dniu 22 lipca 2002 r. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego skarżącej spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia jej zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. Była to bowiem pierwsza czynność egzekucyjna dotycząca egzekucji podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996, o której skarżąca została powiadomiona, a czynność polegała na zastosowaniu środka egzekucyjnego. Po tym zaś przerwaniu, termin przedawnienia ponownie rozpoczął swój bieg poczynając od dnia 24 kwietnia 2003 r., to jest od dnia następnego po ogłoszeniu wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 898/02.

Wobec zaś nieuregulowania zaległego podatku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, organ I instancji wystawił na podstawie decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] października 2003 r. tytuły wykonawcze: nr [...] ([...]), którym objęto zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996 (w kwocie 169.090 zł) i odsetki za zwłokę oraz nr [...] ([...]), którym objęto odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek (w kwocie 96.489,30 zł). W oparciu o te tytuły organ ponownie wszczął wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne.

Odpisy obu wskazanych tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącej w styczniu i listopadzie 2004 r. wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunków bankowych. Następnie w dniu [...] listopada 2006 r. dokonano zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego skarżącej w ZUS Oddział w L..

Prowadząc dalsze czynności egzekucyjne organ I instancji dokonał w 2009 r. zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną skarżącej. Czynności te były przedmiotem oceny w postępowaniu w sprawie skargi strony na czynności egzekucyjne. Dyrektor Izby Skarbowej w L. oddalił skargę na czynności egzekucyjne, a Minister Finansów utrzymał postanowienie w tym przedmiocie w mocy. Skarga w tym zakresie skierowana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie została oddalona wyrokiem z 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2226/09, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II FSK 1896/10 – oddalił skargę kasacyjną od wyroku Sądu I instancji.

Kolejną czynnością egzekucyjną było zajęcie należącego do skarżącej udziału w ˝ części nieruchomości położonej w L., przy ul. [...]. Pierwsze zajęcie dokonane [...] października 2012 r. zostało uchylone, natomiast kolejne zajęcie dokonane zostało w dniu [...] stycznia 2013 r. Na wniosek organu I instancji Sąd Rejonowy [...] w L. dokonał w księdze wieczystej prowadzonej dla wskazanej nieruchomości wpisu ostrzeżenia o wszczęciu egzekucji z udziału we współwłasności tej nieruchomości. Na czynności egzekucyjne polegające na zajęciu udziału w nieruchomości złożona została skarga. Dyrektor Izby Skarbowej w L. oddalił ją postanowieniem z dnia [...] marca 2013 r. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy przez Ministra Finansów na mocy postanowienia z dnia [...] stycznia 2015 r., na które złożona została skarga do WSA w Warszawie.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w toku egzekucji skarżąca kilkakrotnie występowała o umorzenie postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok. Żaden z jej wniosków nie został uwzględniony. Natomiast stanowisko organów, co do braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego, było aprobowane zarówno przez WSA w Lublinie, jak i Naczelny Sąd Administracyjny. Organ wskazał, że kwestia umorzenia postępowania z powodu przedawnienia była przedmiotem oceny Sądów obu instancji w sprawach sygn. akt: I SA/Lu 862/09 (II FSK 1572/10), I SA/Lu 40/14 (II FSK 3219/14) i I SA/Lu 259/14 (II FSK 287/15).

Kontynuując egzekucję z nieruchomości organ I instancji przeprowadził w dniu [...] marca 2015 r. oględziny nieruchomości przy ul. [...] w L. z udziałem biegłego rzeczoznawcy majątkowego. Także i ta czynność została zaskarżona. Dyrektor Izby Skarbowej w L. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie ze skargi na czynności egzekucyjne dotyczące oględzin nieruchomości. Na postanowienie to skarżąca wniosła zażalenie do właściwego Ministra. W dniu [...] kwietnia 2015 r. dokonano także zajęcia wierzytelności pieniężnych skarżącej wobec jej dwóch dłużników (B. P. i B. G.). Zażalenia na te czynności egzekucyjne zostały ostatecznie oddalone przez Ministra Rozwoju i Finansów postanowieniami z dnia [...] listopada 2016 r.

Ponowny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wniesiony został w piśmie pełnomocnika skarżącej z dnia [...] maja 2015 r. Pierwotnie organy odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie tego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 23 marca 2016 r., sygn. akt I SA/Lu 968/15, uchylił zaskarżone postanowienie organu II instancji. Rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji odmówił umorzenia postępowania, a rozstrzygnięcie to po rozpoznaniu zażalenia skarżącej zostało utrzymane w mocy przez organ odwoławczy. Wniesioną przez skarżącą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 21 listopada 2017 r. w sprawie sygn. akt III SA/Lu 794/17 – oddalił. Wyrok ten nie jest prawomocny, zatem rozstrzygnięcie odnośnie omawianego wniosku pozostaje w dalszym ciągu w toku.

Natomiast kolejny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wniesiony został przez pełnomocnika skarżącej w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r. Jest on przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.

Pierwotnie organy obu instancji również odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie tego wniosku, traktując go jako wniosek o uchylenie czynności egzekucyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 13 stycznia 2017 r., sygn. akt I SA/Lu 969/16, uchylił w całości zarówno zaskarżone postanowienie organu odwoławczego z dnia [...] lipca 2016 r., jaki i postanowienie organu I instancji z dnia [...] kwietnia 2016 r. oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd zwrócił uwagę na to, że w zgłoszonym wniosku zawarto przede wszystkim najdalej idące żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie egzekwowanych należności, co nie uprawniało do odmowy wszczęcia postępowania.

W opisanej sytuacji, rozpoznając sprawę ponownie organ I instancji postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. – odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając organowi naruszenie przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zarzuciła niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz naruszenie prawa materialnego, poprzez prowadzenie egzekucji w warunkach przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok. Zarzuciła również błędne przyjęcie, że w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia [...] sierpnia 2003 r. nie doszło do unicestwienia materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego z dnia [...] lipca 2002 r. w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 201, z późn. zm., dalej: "O.p.").

Rozpatrując zażalenie organ II instancji wskazał na podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego określone w art. 59 § 1 z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.; dalej: "u.p.e.a."). Wyjaśnił, że zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia może zostać jednak przerwany. Przepis art 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do dnia 1 września 2005 r. stanowił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. Natomiast po dniu 1 września 2005 r. zdanie drugie tego przepisu otrzymało brzmienie: "Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny".

Skutek w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia wywołuje zatem każdy zastosowany środek egzekucyjny, o którym podatnik został powiadomiony. Bieg terminu przedawnienia może więc być wielokrotnie przerywany. Organ zwrócił uwagę, że w stanie prawnym obowiązującym w okresie od 1 stycznia 1998 r. do 31 sierpnia 2005 r., do przerwania biegu terminu przedawnienia, bez żadnych ograniczeń czasowych, wystarczające było zastosowanie chociażby jednego środka egzekucyjnego i to bez względu na efektywność jego zastosowania. Organ wyjaśnił przy tym, że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu, znajduje zastosowanie do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych po dniu 1 września 2005 r., jak i tych zobowiązań, które powstały przed tą datą i istniały w dniu 1 września 2005 r.

Uwzględniając prawomocne wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wskazane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, nie można było uznać, że należności dochodzone na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] i nr [...] przedawniły się. Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy w L. z dnia 23 kwietnia 2003 r., sygn. akt I SA/Lu 898/02, spowodował wygaśnięcie zobowiązania pieniężnego objętego tytułami wykonawczymi nr: SM [...], SM [...] i SM [...]. W konsekwencji nastąpiło umorzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o art. 59 § 1 pkt 9 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – na wniosek wierzyciela. Przyczyną umorzenia postępowania egzekucyjnego była przemijająca przeszkoda w prowadzeniu egzekucji w postaci uchylenia przez Sąd, decyzji które były podstawą wystawienia tytułów wykonawczych. Uchylenie czynności egzekucyjnej po umorzeniu postępowania egzekucyjnego nie zniweczyło jednak skutku w postaci przerwy biegu terminu przedawnienia, określonej w art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, wywołanej wskutek zastosowanego środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, czyli w tym przypadku zajęcia rachunku bankowego w dniu [...] lipca 2002 r.

Ponadto, po przerwaniu biegu przedawnienia, doręczono skarżącej w dniach 19 stycznia i 29 listopada 2004 r. odpisy nowych tytułów wykonawczych (nr [...] i nr [...]) wraz z odpisami zawiadomień o zajęciu rachunku bankowego. Dodatkowo w dniu [...] listopada 2006 r. dokonano zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego skarżącej w ZUS Oddział w L.. Ponadto na podstawie wskazanych tytułów wykonawczych organ egzekucyjny zawiadomieniami z dnia [...] lipca 2009 r. zajął prawa majątkowe skarżącej stanowiące wierzytelność pieniężną, o których skarżąca również została zawiadomiona. Następnie organ I instancji zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. (doręczonym w dniu 29 stycznia 2013 r.) dokonał zajęcia należącego do skarżącej udziału we współwłasności nieruchomości położonej w L., przy ul. [...]. Zastosował zatem środek egzekucyjny ponownie przerywający bieg terminu przedawnienia. Zaległości podatkowe objęte tytułami wykonawczymi nr [...] i [...] – nie uległy zatem przedawnieniu, przez co wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

W ocenie organu, za prawidłowością powyższego stanowiska przemawiają również wyroki sądów administracyjnych. W sprawie sygn. o akt II FSK 287/15, Naczelny Sąd Administracyjny oddalając skargę kasacyjną wniesioną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 259/14, wyraźnie wskazał, że bieg przedawnienia był skutecznie przerywany, zaś ostatnią czynnością na ówczesnym etapie, było zajęcie udziału w nieruchomości dokonane zawiadomieniem z dnia 21 stycznia 2013 r. Skarga na tę czynność została prawomocnie oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 916/15. Z uwagi na wyczerpanie toku instancji, czynność zajęcia nieruchomości należy uznać za skuteczną i jako taką, która bieg terminu przedawnienia na kolejne pięć lat.

W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał kolejnych czynności powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zawiadomieniem z dnia 15 kwietnia 2015 r. zajął prawo majątkowe stanowiące wierzytelność pieniężną przysługującą skarżącej wobec jej dłużników (B. P. i B. G.). Następnie w dniu 31 stycznia 2017 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.

Organ zauważył również, że nietrafne jest stawianie zarzutu naruszenia przepisu art. 33 pkt 1 u.p.e.a. Przepis ten normuje odrębną od umorzenia postępowania egzekucyjnego instytucję zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Dlatego termin do skutecznego wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] upłynął z dniem [...] stycznia 2004 r., a nr [...] upłynął z dniem [...] grudnia 2004 r. Natomiast zaskarżone rozstrzygnięcie organu I instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. zostało wydane w oparciu o art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Rozpatrując zażalenie na postanowienie w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, organ odwoławczy nie mógł oceniać przesłanki do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego, gdyż zmieniłoby to zakres rozpoznawanej sprawy. Na podstawie akt egzekucyjnych organ odwoławczy stwierdził także, że w sprawie niniejszej nie tylko nie zachodzi wskazana przez skarżącą przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego określona w art. 59 § 1 pkt 2 ustawy, nie występują również inne przesłanki określone w art. 59 § 1 i 2 u.p.e.a. Dodatkowo organ nie dostrzegł naruszenia zasad konstytucyjnych określonych w art. 2 i 7 Konstytucji RP.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca B. S. zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 23 § 1, § 2 i § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201, z późn. zm.; dalej: "u.p.e.a."), poprzez niedopełnienie obowiązku kontroli przestrzegania przepisów prawa przez wierzyciela i jednocześnie organu egzekucyjnego, w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach faktycznych i prawnych nieistnienia obowiązku, co spowodowało, że nie zostały wyjaśnione okoliczności mające istotny wpływ na wynik sprawy,

2) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53a i 70 § 1 O.p., poprzez bezpodstawne niezastosowanie tych przepisów przez organ egzekucyjny w sytuacji, w której doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest prowadzenie postępowania egzekucyjnego w oparciu o tytuły wykonawcze wydane na podstawie decyzji wymiarowych wydanych w warunkach faktycznych i prawnych nieistnienia tego zobowiązania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

3) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art.33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, w której doszło do naruszenia prawa materialnego, to jest orzekania przez organ egzekucyjny w warunkach przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok, to jest w dacie wygaśnięcia tegoż zobowiązania, co powoduje niedopuszczalność egzekucji administracyjnej,

4) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 70 § 4 O.p., poprzez błędne przyjęcie, że w dacie umorzenia postępowania egzekucyjnego z dnia 29 sierpnia 2003 r. na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 tej ustawy nie doszło do unicestwienia materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego z dnia 22 lipca 2002 r. w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 O.p., w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 1996 rok, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

5) art. 60 § 1 u.p.e.a., poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchylenie czynności nie powoduje wywołania skutku materialnoprawnego unicestwienia przerwania biegu terminu przedawnienia, o jakim mowa w art. 70 § 4 O.p. i w konsekwencji bezpodstawną odmowę jego zastosowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

6) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53a i 70 § 1 O.p., w zw. z art. 2 i art. 7 oraz art. 32 Konstytucji RP, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego, co spowodowało wadliwe uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonego postanowienia,

7) art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 33 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 233 § 1 pkt 2 lit. a i art. 208 § 1 O.p. w zw. z art. 59 § 1 pkt 9 O.p., poprzez niezastosowanie tych przepisów z których wynika, że po upływie terminu przedawnienia nie jest dopuszczalne prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego które wygasło, bowiem skutek umorzenia postępowania egzekucyjnego, powoduje przywrócenie stanu istniejącego przed wszczęciem egzekucji przez wyeliminowanie z obrotu prawnego aktu administracyjnego, który doprowadził do wadliwego wszczęcia postępowania egzekucyjnego, zatem w zaskarżonym postanowieniu doszło do błędnego przedstawienia stanu faktycznego sprawy polegającego na wskazaniu, że w sprawie nie doszło do przedawnienia zobowiązania mimo, że organ egzekucyjny nie rozpatrzył zgłoszonych zarzutów w tym zakresie, co niewątpliwie miało istotny wpływ na wynik sprawy,

8) art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez błędne przyjęcie, że ocena prawna przyjęta w dotychczasowych rozstrzygnięciach administracyjno-sądowych wiąże organ, pomimo odmiennej wykładni prawa wyrażonej w uchwałach NSA i orzecznictwie sądów administracyjnych, co miało istotny wpływ na wydanie wadliwego postanowienia,

9) art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: "k.p.a.") w zw. z art. 18 u.p.e.a., poprzez – jako organ egzekucyjny i jednocześnie wierzyciel – niewyjaśnienie istoty sprawy, to jest niewykonanie kontroli decyzji ostatecznej, pod względem jej zgodności z prawem, w oparciu o którą zostały wydane tytuły wykonawcze i prowadzone jest zaskarżone postępowanie egzekucyjne, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

10) art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a, poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i wyciąganie wniosków nieuprawnionych w świetle rzeczywistego stanu faktycznego i prawnego sprawy,

11) zasady legalizmu, bowiem w demokratycznym państwie prawnym (art. 2 Konstytucji RP) żadne działanie organów władzy publicznej nie tylko nie może być dowolne, ale winno być podejmowane jedynie na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji RP).

W świetle powyższych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji, a także o umorzenie postępowania egzekucyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniosła również o zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca odwołała się do czterech uchwał Naczelnego Sądu Administracyjnego, istotnych dla sprawy:

1) z dnia 7 grudnia 2009 r., sygn. akt II FPS 5/09, dotyczącej przedawnienia odsetek od zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych zapłaconych w zaniżonej wysokości oraz odsetek od zaliczek niewniesionych w terminie;

2) z dnia 3 czerwca 2013 r., sygn. akt I FPS 6/12, dotyczącej przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania środka egzekucyjnego;

3) z dnia 29 września 2014 r., sygn. akt II FPS 4/13, stwierdzającej niedopuszczalność prowadzenia postępowania podatkowego po upływie terminu przedawnienia;

4) z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13, dotyczącej wpływu umorzenia postępowania egzekucyjnego na materialnoprawne skutki zastosowanego środka egzekucyjnego w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia.

W ocenie skarżącej powołane uchwały NSA wskazują na to, że decyzje w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok i odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek oraz wystawione na ich podstawie tytuły wykonawcze – utraciły swój byt prawny. Dlatego zdaniem skarżącej nieprawidłowe było – obszernie uzasadnione – stanowisko organów oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 207/04, co do odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek, a wyrok ten nie może wiązać organów.

Według skarżącej, umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. spowodowało uchylenie skutków prawnych podjętych czynności i będących ich następstwem środków egzekucyjnych, a zatem także skutku w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia. Oznacza to, że zobowiązanie objęte postępowaniem egzekucyjnym przedawniło się z dniem 31 grudnia 2002 r., zaś decyzja wymiarowa została wydana [...] października 2003 r.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację, jaką zawarta została w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu.

Przede wszystkim wymaga zwrócenia uwagi, że skarżąca po raz kolejny wystąpiła z wnioskiem o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Wnioski takie były już prawomocnie rozstrzygane, przy uwzględnieniu w istocie tych samych zarzutów i takiej samej argumentacji. Zarówno organy, jak i sądy administracyjne rozpoznające skargi od postanowień, którymi odmawiano umorzenia postępowania egzekucyjnego, każdorazowo szczegółowo ustosunkowywały się do zarzutów skarżącej wyjaśniając, że jej zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996, nie uległo przedawnieniu i może być nadal egzekwowane.

Dlatego przypomnieć trzeba, że wyroki potwierdzające prawidłowość stanowiska organu egzekucyjnego o braku podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego w okolicznościach faktycznych tej sprawy zapadły w sprawach sygn. akt: I SA/Lu 862/09, I SA/Lu 40/14, I SA/Lu 259/14 (zakończonych prawomocnie) oraz w sprawach sygn. akt: I SA/Lu 582/17 i I SA/Lu 594/17 (zakończonych jeszcze nieprawomocnie), rozpoznawanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie. W trzech sprawach (sygn. akt: I SA/Lu 862/09, I SA/Lu 40/14 oraz I SA/Lu 259/14), skargi kasacyjne wniesione przez skarżącą zostały oddalone wyrokami Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt: II FSK 1572/10, II FSK 3219/14 i II FSK 3219/14).

Wprawdzie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz przepisy Ordynacji podatkowej nie ograniczają możliwości wielokrotnego składnia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a każdy wniosek podlega każdorazowo rozpatrzeniu przez organ egzekucyjny jako odrębna sprawa i zaskarżeniu do sądu administracyjnego, co oznacza, że nie zachodzi powaga rzeczy osądzonej w zakresie rozstrzygnięcia kolejnego wniosku, należy jednak zauważyć, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.; dalej jako: "p.p.s.a."), orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W wyroku z dnia 9 grudnia 2016 r. (sygn. akt II FSK 287/15), oddalającym skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 25 września 2014 r. (sygn. akt I SA/Lu 259/14), którym oddalono skargę na postanowienie organu odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej jako dłużnika podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Dotyczy to również organów państwowych. Oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawia się dana kwestia, nie może być ona ponownie badana. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni zgodził się z poglądem Sądu I instancji, że zobowiązana nie może skutecznie żądać ponownie umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na takie zdarzenia, czy okoliczności, które dotyczyły okresu już ocenionego przez organy i sądy.

W rozpatrywanym przypadku skarżąca po raz kolejny zakwestionowała stanowisko organu odnośnie tego, że w prowadzonym przeciwko niej postępowaniu egzekucyjnym doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia na skutek zastosowania w dniu 22 lipca 2002 r. środka egzekucyjnego, w postaci zajęcia wierzytelności na rachunku bankowym.

Z tej przyczyny należy ponownie wyjaśnić, że kwestia przerwania biegu przedawnienia zobowiązania skarżącej z tytułu podatku dochodowego za rok 1996 rozstrzygnięta wiążąco została już w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 207/04, w sprawie ze skargi na decyzję określającą wysokość podatku oraz odsetek od nieterminowo uiszczanych zaliczek. Sąd stwierdził wówczas, że dokonane w dniu 22 lipca 2002 r. zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania. Była to bowiem pierwsza czynność egzekucyjna dotycząca egzekucji podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996, o której skarżąca została skutecznie powiadomiona, a czynność ta polegała na zastosowaniu środka egzekucyjnego, o którym mowa w art. 1a pkt 12 lit. a tiret 4 w związku z art. 67 § 1 i art. 80 ustawy z dnia z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Po tym zaś przerwaniu, termin przedawnienia zaczął biec na nowo od dnia 24 kwietnia 2003 r., to jest od dnia następnego po dniu ogłoszenia wyroku w sprawie sygn. akt I SA/Lu 898/02.

Sąd stwierdził, że dla powyższej oceny nie ma znaczenia fakt, że zajęcie wierzytelności dokonane 22 lipca 2002 r. zostało następnie na wniosek wierzyciela uchylone w dniu [...] października 2002 r. Uchylenie wskazanej czynności egzekucyjnej nie skutkuje bowiem tym, że traktuje się ją jako niebyłą, chociaż przestaje ona wywoływać skutki prawne. Uchylenie tej czynności nie spowodowało również zakończenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, w którym czynność tę podjęto. Uznając, że nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego, Sąd przesądził także o prawidłowości decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z [...] października 2003 r. (Nr [...]), określającej skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 rok oraz odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek, która została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2004 r. (Nr [...]).

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 lipca 2006 r., sygn. akt II FSK 943/05, oddalił skargę kasacyjną skarżącej, podzielając stanowisko Sądu I instancji, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego dotyczy zaskarżona decyzja, uległ przerwaniu w 2002 r. – na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej oraz, że po tym przerwaniu termin przedawnienia rozpoczął bieg na nowo w 2003 r. Podzielił również stanowisko WSA w Lublinie, co do prawidłowości określenia wysokości zobowiązania skarżącej z tytułu podatku dochodowego za 1996 rok i odsetek od nieterminowo uiszczonych zaliczek.

W świetle powyższego, całkowicie bezpodstawny jest zarzut skarżącej, że zobowiązanie z tytułu podatku dochodowego za 1996 rok przedawniło się z dniem [...] grudnia 2002 r., natomiast zobowiązanie z tytułu nieterminowo opłacanych zaliczek – z dniem [...] grudnia 2001 r., a w konsekwencji nieuzasadnione są zarzuty naruszenia przez organ przepisów art. 23 § 1, § 2 i § 3 oraz art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a., poprzez brak właściwej kontroli prowadzonego postępowania egzekucyjnego i prowadzenie go w warunkach przedawnienia zobowiązania oraz nieistnienia egzekwowanego obowiązku.

Nie ma również podstaw do przyjęcia, aby do przedawnienia zobowiązania skarżącej doszło po przerwaniu biegu przedawnienia w 2002 roku. Wskazano już, że bieg przedawnienia rozpoczął bieg na od dnia [...] kwietnia 2003 r. Do chwili obecnej do przedawnienia jednakże nie doszło, ponieważ po tej dacie bieg terminu przedawnienia był przerywany jeszcze kilkakrotnie, na skutek stosowanych przez organ środków egzekucyjnych.

Zgodnie z art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Według art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny. Problem zastosowania nowego brzmienia tego przepisu do postępowania egzekucyjnego prowadzonego w rozpoznawanej sprawie (wszczętego na podstawie tytułów wykonawczych doręczonych zobowiązanej w styczniu i listopadzie 2004 r.), był przedmiotem analizy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09. Sąd stwierdził mianowicie, że przepis art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w nowym brzmieniu, ma zastosowanie zarówno do przedawnienia zobowiązań podatkowych powstałych po dniu 1 września 2005 r., jak i do tych zobowiązań, które powstały przed tą datą i istniały w dniu 1 września 2005 r. W konsekwencji, po przerwaniu przed dniem 1 września 2005 r. biegu terminu przedawnienia wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, termin biegnie na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano ten środek.

W sprawie niniejszej środki egzekucyjne stosowane były przez organ egzekucyjny kolejno: w styczniu 2004 r. (doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr [...] i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego), w listopadzie 2004 r. (doręczenie odpisu tytułu wykonawczego nr [...] i zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego), w listopadzie 2006 r. (zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego), w lipcu 2009 r. (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnych), w październiku 2012 r. (zawiadomienie o zajęciu udziału w nieruchomości, następnie uchylonym), w styczniu 2013 r. (zawiadomienie o zajęciu udziału we współwłasności nieruchomości), w kwietniu 2015 r. (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnych), w styczniu 2017 r. (zawiadomienie o zajęciu wierzytelności pieniężnej).

Nie ulega zatem wątpliwości, że w chwili wydania zaskarżonego postanowienia, zobowiązanie skarżącej – na skutek stosowania wymienionych wyżej środków egzekucyjnych – nie uległo jeszcze przedawnieniu. Środki egzekucyjne stosowane były każdorazowo przed upływem terminu przedawnienia i skutkowały tym, że termin ten zaczynał biec na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano określony środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej).

Trzeba również zauważyć, że ocena skutków stosowania wymienionych wyżej środków egzekucyjnych po przerwaniu biegu przedawnienia w roku 2002, dokonywana była także przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oraz Naczelny Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 31 marca 2010 r., w sprawie sygn. akt I SA/Lu 862/09 wyjaśnił, że po przerwaniu biegu przedawnienia na skutek zastosowania w 2002 r. środka egzekucyjnego, w dalszej kolejności dochodziło do kolejnych przerw biegu terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 O.p., a mianowicie w styczniu oraz listopadzie 2004 r., w listopadzie 2006 r. i w lipcu 2009 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie sygn. akt II FSK 1572/10, oddalił skargę kasacyjną zobowiązanej i podkreślił przy tym, że nie do zaakceptowania – z uwagi na moc wiążącą prawomocnych wyroków sądowych – jest stanowisko skarżącej, w którym kwestionuje prawomocny wyrok w sprawie sygn. akt I SA/Lu 207/04. Ocenił również, że prawidłowe jest stanowisko, w związku z nowelizacją art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej z dnia 30 czerwca 2005 r., w myśl którego ustawodawca przesądził o bezpośrednim stosowaniu ustawy nowej, także w stosunku do zobowiązań podatkowych powstałych przed dniem jej wejścia w życie. W konsekwencji każde zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony, także wtedy, gdy nastąpiło to przed dniem wejścia w życie nowelizacji, powoduje przerwanie biegu terminu przedawnienia i termin ten zaczyna powtórnie biec od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny (art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 września 2005 r.).

W kolejnym wyroku z dnia 23 maja 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 40/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie jednoznacznie stwierdził, że nie zaistniały żadne okoliczności powodujące niedopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prowadzenia egzekucji oraz, że należności objęte tytułami wykonawczymi nr [...] oraz nr [...] nie uległy przedawnieniu. Sąd stwierdził również, że nie budzi wątpliwości, że od lipca 2009 r. nie upłynął termin pięciu lat określony w art. 70 § 1 w powiązaniu z § 4 O.p., a w rezultacie nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności.

W wyroku z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 3219/14, oddalającym skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie, Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że skarżąca nie mogła skutecznie żądać ponownie umorzenia postępowania egzekucyjnego powołując się na takie zdarzenia czy okoliczności, które dotyczyły okresu już ocenionego mocą uprzedniego ostatecznego postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, skontrolowanego w aspekcie jego legalności przez sądy administracyjne. Zwrócił również uwagę, że w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego ani organ egzekucyjny, ani organ nadzoru, nie badają prawidłowości wymiaru zobowiązania podatkowego. Kwestie te są badane w odrębnych poprzedzających wszczęcie postępowania egzekucyjnego.

W kolejnym wyroku z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 259/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na postawie tytułu wykonawczego nr [...], stwierdzając, że nie ma wątpliwości, że od [...] lipca 2009 r., kiedy nastąpiła ostatnia przerwa przedawnienia oceniana przez sądy obydwu instancji w wymienionych wyżej sprawach, nie upłynął do dnia wydania zaskarżonego w tej sprawie postanowienia, termin pięciu lat określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej, a ponadto organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2013 r. dokonał kolejnej czynności przerywającej bieg przedawnienia, zajmując udział w nieruchomości zobowiązanej. Oznacza to, że nadal nie nastąpiło przedawnienie egzekwowanych należności. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2016 r., sygn. akt II FSK 287/15, oddalając skargę kasacyjną od wyroku WSA w Lublinie stwierdził, że już we wcześniejszych prawomocnych orzeczeniach (sygn. akt: I SA/Lu 862/09 i II FSK 1572/10), oceniono okoliczności faktyczne i prawne takie same jak występujące w rozpoznanej obecnie sprawie. Stwierdzono w nich, że nie zaistniały żadne okoliczności powodujące niedopuszczalność wszczęcia postępowania egzekucyjnego i prowadzenia egzekucji oraz że egzekwowane należności nie uległy przedawnieniu. NSA podzielił także pogląd Sądu I instancji, że na skutek zajęcia udziału w nieruchomości skarżącej w styczniu 2013 r., doszło do kolejnego przerwania biegu przedawnienia.

W sprawie tej Sąd związany jest oceną zawartą w powołanych wyżej orzeczeniach WSA i Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do skutecznego i kilkukrotnego przerwania biegu terminu przedawnienia zobowiązania skarżącej. Zważywszy więc na to, że Sądy obu instancji przesądziły, iż ostatnia przerwa biegu przedawnienia miała miejsce w styczniu 2013 r., prawidłowe jest stanowisko organu, że do chwili wydania zaskarżonego postanowienia w rozpoznawanej sprawie nie upłynął pięcioletni termin przedawnienia, określony w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej.

Niezależnie od powyższych rozważań stwierdzić należy, że w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny dokonał kolejnych czynności powodujących przerwanie biegu terminu przedawnienia. Zawiadomieniem z 15 kwietnia 2015 r. organ egzekucyjny zajął prawo majątkowe stanowiące wierzytelność pieniężną przysługującą skarżącej, a następnie 31 stycznia 2017 r. dokonano zajęcia innej wierzytelności pieniężnej.

Czynności te po raz kolejny przerwały zatem bieg terminu przedawnienia, zgodnie z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej. Zobowiązanie skarżącej z tytułu podatku dochodowego za 1996 rok tym samym nie wygasło i może być nadal dochodzone.

W konsekwencji nie zachodzi powoływana przez skarżącą przesłanka umorzenia postępowania egzekucyjnego, określona w art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zgodnie z tym przepisem, postępowanie egzekucyjne umarza się, jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał.

W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że skarżąca nie kwestionuje ustalenia, że po 2002 r. organ stosował kolejne środki egzekucyjne, wyżej opisane. W żaden sposób nie podważała też ustalenia, że na skutek stosowania tych środków doszło do kilkukrotnego przerwania biegu przedawnienia. Podnosiła natomiast nieodmiennie powtarzający się od lat ten sam zarzut, sprowadzający się do kwestionowania decyzji określającej zobowiązanie podatkowe oraz wyroki WSA w Lublinie i Naczelnego Sądu Administracyjnego, potwierdzające prawidłowość decyzji. Jej zarzuty w tym zakresie nie mogły być zatem uwzględnione, zmierzają bowiem do podważenia prawomocnego wyroku, który zgodnie z art. 170 p.p.s.a., wiąże nie tylko strony i sąd, który wyrok wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Oddalając prawomocnym wyrokiem skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2004 r., WSA w Lublinie w sposób wiążący ustalił, że decyzja ta, w całej rozciągłości, jest zgodna z prawem. Dodatkowo należy zwrócić uwagę, że w sprawie poprzednich wniosków skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnoszone były podobne argumenty, odwołujące się do przedawnienia zobowiązania podatkowego jeszcze przed wydaniem decyzji określającej wysokość nalezności. Argumenty te były oceniane przez sądy administracyjne obydwu instancji. Skoro sądy (zarówno WSA w Lublinie, jak i NSA) uznały, że do przedawnienia nie doszło, a postanowienia odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego były zgodne z prawem, to ocena ta jest wiążąca.

Należy ponadto zauważyć, że zgodnie z art. 29 § 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednakże nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd też nie mogą być skuteczne zarzuty dotyczące jakiejkolwiek decyzji, czy to określającej wysokość zobowiązania podatkowego, czy też wysokość odsetek za zwłokę, podnoszone w ramach postępowania egzekucyjnego. W sytuacji, kiedy ostateczna decyzja, stanowiąca podstawę wystawienia tytułów wykonawczych, przeszła pozytywnie sądową kontrolę legalności, zakończoną prawomocnym wyrokiem oddalającym skargę, a w konsekwencji pozostaje w obrocie prawnym, nie jest dopuszczalne podważanie jej legalności w postępowaniu egzekucyjnym.

Prowadzone obecnie wobec skarżącej postępowanie egzekucyjne dotyczące podatku dochodowego za rok 1996, prowadzone jest na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...], którym objęto zaległości w podatku dochodowym w kwocie należności głównej oraz odsetki za zwłokę oraz [...], którym objęto odsetki od nieterminowo uiszczonych zaliczek. Podstawą wystawienia tych tytułów była decyzja ostateczna Dyrektora Izby Skarbowej w L. z dnia [...] lutego 2004 r., utrzymująca w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w L. z dnia [...] października 2003 r. Umorzenie w dniu [...] sierpnia 2003 r. postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr: [...] i [...] wystawionych na podstawie decyzji wymiarowych z 2002 r., uchylonych następnie przez sąd, pozostaje zatem bez wpływu na aktualnie prowadzone postępowanie egzekucyjne. Umorzenie to nie mogło także spowodować wygaśnięcia obowiązku podatkowego.

Również uchylenie zajęcia dokonanego w lipcu 2002 r. nie spowodowało zniweczenia skutków materialno-prawnych czynności egzekucyjnej w postaci przerwania biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Już w wyroku z dnia 16 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 207/04, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził, że uchylenie tej czynności nie spowodowało uchylenia skutku w postaci przerwania biegu przedawnienia i nie spowodowało zakończenia postępowania egzekucyjnego. Takiej samej oceny dokonywały Sądy obu instancji w omawianych wcześniej wyrokach.

Oceny tej nie mogą zmienić przywołane przez skarżącą w skardze uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego, w szczególności zaś uchwała z dnia 28 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FPS 8/13, która zdaniem skarżącej świadczy o wadliwości stanowiska organu (a także sądów), co do skutków zastosowania przez organ w lipcu 2002 r. opisanego wyżej środka egzekucyjnego.

W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że uchylenie postanowienia o nadaniu decyzji nieostatecznej rygoru natychmiastowej wykonalności i w konsekwencji umorzenie – na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – postępowania egzekucyjnego, powoduje unicestwienie materialnoprawnych skutków zastosowania środka egzekucyjnego, w postaci przerwania biegu terminu przedawnienia na podstawie art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej.

Należy w związku z tym zauważyć, że uchwała ta dotyczy innego niż w rozpoznawanej sprawie stanu faktycznego i już z tego względu nie może być odnoszona wprost do postępowania egzekucyjnego w sprawie niniejszej. Ponadto kwestia skutków zastosowania środka egzekucyjnego, który następnie został uchylony, poddana została ocenie WSA w Lublinie w sprawie sygn. akt I SA/Lu 207/04 oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie sygn. akt II FSK 943/05. Dlatego zarzut naruszenia art. 60 § 1 w zw. z art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej jest więc nieuzasadniony.

Nieuzasadnione są również zarzuty skarżącej dotyczące odsetek od zaliczek na podatek dochodowy. Także i w tym przypadku zarzuty sprowadzają się do kwestionowania prawidłowości ostatecznej decyzji określającej wysokość odsetek od nieterminowo uiszczanych zaliczek, na podstawie której wystawiono tytuły wykonawcze, w oparciu o które prowadzona jest aktualnie egzekucja administracyjna. Należy więc podkreślić, że wspomniana wyżej decyzja określająca wysokość odsetek od nieterminowo uiszczanych zaliczek na podatek była już przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w sprawie sygn. akt I SA/Lu 207/04. Całkowicie bezpodstawny jest przy tym zarzut, że wyrok w tej sprawie nie może wiązać, ponieważ z naruszeniem prawa rozstrzygnął o odsetkach na podstawie art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej, a odsetki w decyzji określone zostały na podstawie art. 53a Ordynacji podatkowej.

Nieuzasadniony jest też zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Taka sytuacja nie zachodzi w sprawie niniejszej. Nie doszło bowiem do ponownego rozpoznawania sprawy w zmienionym stanie prawnym. Dodać należy, że kolejny wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego wszczyna nową sprawę. Niezależnie od tego, o czym była już mowa, zgodnie z art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

W ocenie Sądu organy zebrały i rozważyły wyczerpująco materiał dowodowy i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenie w zebranym w sprawie materiale dowodowym. Ocena dowodów nie była dowolna i przeprowadzona została zgodnie z przepisem art. 80 k.p.a. Dlatego bezpodstawny był zarzut naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Również uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie narusza art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a., w pełni odpowiada bowiem wymogom tego przepisu.

Nie jest nadto zasadny zarzut naruszenia przepisów art. 23 § 1, § 2 i § 3 u.p.e.a., dotyczących organów nadzoru nad egzekucją administracyjną, bowiem egzekwowany obowiązek nadal istnieje, przez co zachodzą podstawy do prowadzenia postępowania egzekucyjnego.

Chybione są zarzuty naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Wyjaśnić należy, że postępowanie w sprawie niniejszej dotyczy wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 u.p.e.a., a nie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej, o których mowa w art. 33 u.p.a.e.

Podsumowują powyższe rozważania stwierdzić należy, że wszystkie zarzuty skargi są nieuzasadnione. Zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów art. 59 § 1 pkt 2 i art. 60 § 1 u.p.e.a. oraz art. 70 § 1 i § 4, art. 208 § 1 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej, ponieważ prawidłowo stwierdzono, że brak podstaw do umorzenia postępowania egzekucyjnego z powodu przedawnienia zobowiązania podatkowego i prawidłowo oceniono, że zaistniały przerwy biegu terminu przedawnienia, które do takich wniosków prowadzą.

Zgodzić się również należy z organem, że nie zachodzą też inne wskazane w art. 59 § 1 u.p.a.e. przesłanki umorzenia postepowania egzekucyjnego, które organ powinien uwzględnić z urzędu.

Wobec prawomocnych wyroków sądów uznających decyzję wymiarową za zgodną z prawem, a także prawomocnych wyroków uznających za zgodne z prawem wcześniejsze postanowienia o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, nieskuteczne są zarzuty o nieistnieniu obowiązku i braku podstaw do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, oparte na kwestionowaniu legalności decyzji wymiarowej i rozpoznanych już przez sądy zarzutach przedawnienia oraz braku podstaw do określenia zobowiązania podatkowego.

W ocenie Sądu nie można również zgodzić się z naruszeniem zasad demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji) i praworządności (art. 7 Konstytucji), bowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych przepisów obowiązującego prawa.

Kontrolując legalność zaskarżonego postanowienia również poza zakresem zarzutów podniesionych w skardze (art. 134 § 1 p.p.s.a), Sąd nie dostrzegł uchybień, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

Z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – obowiązany był oddalić skargę, o czym orzekł w sentencji wyroku.