Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 331/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 250
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 40, art. 44
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 27, art. 33
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 70
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 269 poz 2681
law: Ustawa z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Furmanek Sędziowie Sędzia NSA Janusz Nowacki Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.) Protokolant asystent sędziego Agata Brolik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. sprawy ze skargi R. M. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. oddala skargę; 2. przyznaje doradcy podatkowemu M. W., ul. [...], [...], kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu sądowym skarżącej R. M. i kwotę powyższą nakazuje wypłacić doradcy podatkowemu M. W. z funduszu Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 k.p.a. w związku z art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 59 § 1 i § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji po rozpoznaniu zażalenia R. M. od postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [...] r. nr [...] o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W toku postępowania ustalono, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]decyzją z dnia [...] r. Nr [...] ustalił R. C. (obecnie M.) wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 1996. W wyniku rozpatrzenia odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] r. Nr [...] utrzymał w mocy powyższe rozstrzygnięcie. Ponadto, wyrokiem z dnia 5 grudnia 2002r. w spr. o sygn. akt: I SA/Łd 2221-2222/00 Naczelny Sąd Administracyjny O/Z w Łodzi oddalił skargę R. M. na powyższe decyzje.

Organ wskazał, iż decyzja Nr [...] stanowiła podstawę wystawienia w dniu [...] r., przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...], tytułu wykonawczego nr [...], obejmującego zaległość R. M. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. Zawiadomieniem z dnia [...] r. organ egzekucyjny - na poczet zaległości objętych m.in. ww. tytułem wykonawczym - dokonał zajęcia świadczenia emerytalnego skarżącej. Doręczenie zobowiązanej zawiadomienia wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nastąpiło w dniu [...] r. w trybie art. art. 44 k.p.a. Dłużnik zajętej wierzytelności – ZUS Oddział w Ł., powyższe zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu [...] r.

Z akt administracyjnych wynika również, iż Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]wnioskiem z dnia [...] r. Nr [...] wystąpił do Sądu Rejonowego dla Ł. – Ś. w Ł.[...] Wydziału Ksiąg Wieczystych o dokonanie wpisu hipoteki przymusowej zwykłej w księdze wieczystej Nr [...] urządzonej dla nieruchomości położonej w Ł., przy ul. A. S. [...]należącej do R. M. Wniosek został doręczony do Sądu Rejonowego w dniu [...] r. Zawiadomieniem z dnia [...] r. [...] Sąd Rejonowy dla Ł. – Ś. w Ł.[...] Wydział Ksiąg Wieczystych poinformował organ I instancji o dokonaniu wpisu hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości należącej do skarżącej.

W dniu [...] r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] wpłynął wniosek pełnomocnika skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. W uzasadnieniu powołano się na art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Strona podniosła, że przywołanie faktu skutecznego doręczenia w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego podatniczki jest bezprzedmiotowe, bowiem R. M. nie została zawiadomiona w toku trwania potrąceń o fakcie przejęcia przez [...] dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej. Była bowiem przekonana o potrąceniach dokonywanych wyłącznie na rzecz ZUS w Ł., które realizowane były od 2000 roku. W ocenie wnioskodawcy, zawiadomienie zobowiązanej o fakcie przejęcia przez US Ł. – P. dalszego prowadzenia egzekucji administracyjnej miałoby istotne znaczenie w ocenie przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej. Wskazano, że z akt sprawy rzeczywiście wynika, iż w dniu [...] r. nastąpiło uznanie konta kwotą 5.843,44 zł. Czynność ta nie ma jednak oznaczonej dekretacji, czego to rozliczenie dotyczy, a konieczność powiadomienia podatniczki o pierwszej czynności obciążeniowej powinna nastąpić w dniu [...] r., tj. w dniu, w którym obciążono konto kwotą 6.843,44 zł.

Postanowieniem z dnia[...] r. organ I instancji odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec zobowiązanej, natomiast w wyniku rozpatrzenia zażalenia strony, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wydał w dniu [...] r. postanowienie nr [...], w którym uchylił zaskarżone rozstrzygnięcie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] wydał w dniu [...]roku postanowienie o numerze: [...], w którym odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec skarżącej w oparciu o tytuł wykonawczy Nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia organ I instancji wskazał, że w sprawie zastosowano środek egzekucyjny w momencie doręczenia w dniu [...] r. dłużnikowi zajętej wierzytelności, będącego organem rentowym, zawiadomienia z dnia [...] r. o zajęciu świadczenia zobowiązanej, nie zaś jak sugeruje pełnomocnik strony poprzez dokonanie czynności obciążeniowej w dacie [...] r. Jednocześnie organ egzekucyjny wyjaśnił, że zawiadomienie z dnia [...] r. wraz z m.in. odpisem tytułu wykonawczego wysłano na znany organowi egzekucyjnemu adres zobowiązanej, tj. Ł., ul. A. S. [...]. Wskazano, że na potwierdzeniu odbioru zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalnego skarżącej widnieje adnotacja doręczyciela pocztowego "adresata nie zastałem". W sytuacji, gdyby zobowiązana nie zamieszkiwała pod wskazanym adresem, doręczyciel pocztowy zamieściłby inną adnotację. Organ I instancji podniósł, że zgłoszenie aktualizacyjne NIP-3 R. M. o zmianie adresu zamieszkania, złożone w ZUS Oddział w Ł. w dniu [...] r., wpłynęło do organu egzekucyjnego w dniu [...] r. Nie odnotowano natomiast wpływu innego zgłoszenia aktualizacyjnego NIP-3, w tym m. in. w związku z wydaniem stronie w dniu [...]r. nowego dowodu osobistego. Organ stwierdził, że w świetle powyższych okoliczności zawiadomienie o zajęciu zostało doręczone skarżącej w trybie art. 44 k.p.a., a wszczęcie egzekucji nastąpiło na zasadzie art. 26 § 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednocześnie organ podkreślił, że brak było podstaw do doręczenia tytułu wykonawczego nr [...] ustanowionemu przez stronę pełnomocnikowi, ponieważ pełnomocnictwo udzielone przez zobowiązaną R. M. w 1998r. ma charakter ogólny i zostało dokonane przez wszczęciem postępowania egzekucyjnego, natomiast pełnomocnictwo obejmujące swoim zakresem postępowanie w sprawie wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zostało złożone w organie [...]r.

Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] podniósł również, że na podstawie tytułu wykonawczego Nr [...] została wpisana przez Sąd Rejonowy dla Ł. Ś. w Ł. hipoteka przymusowa na nieruchomości położonej w Ł., ul. S. [...].

W zażaleniu z dnia [...]r. R.M., reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie powyższego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego. Pełnomocnik skarżącej wskazał, że występował w postępowaniu podatkowym i również pozostawał pełnomocnikiem w momencie wszczęcia egzekucji, jakim było wystawienie tytułu wykonawczego. W aktach postępowania podatkowego znajduje się stosowne pełnomocnictwo. W ocenie strony, organ na podstawie art. 145 § 2 Ordynacji podatkowej zobowiązany był doręczać wszelką korespondencję także pełnomocnikowi strony, a w aktach prowadzonego postępowania egzekucyjnego, nie ma żadnego potwierdzenia o zawiadomieniach pełnomocnika. Strona podniosła, że nie nastąpiło przerwanie biegu przedawnienia w oparciu o art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, a zobowiązanie podatkowe przedawniło się w oparciu o art. 70 § 1 tej ustawy. Zdaniem pełnomocnika, podniesiony przez organ fakt wezwania przesłanego do ZUS w Ł. w dniu [...] r., do dokonywania potrąceń na rzecz wierzyciela, nie przerywa biegu przedawnienia. Dokonanie czynności obciążeniowej w dacie [...] r. odbyło się już po przedawnieniu ustalonego zobowiązania podatkowego i w okresie, kiedy miejsce zamieszkania podatniczki było znane wierzycielowi z urzędu. Podatniczka nie może odpowiadać za zaniedbania urzędowe, bowiem nie była zobowiązana przy wymianie dowodu osobistego do osobistego zawiadamiania o miejscu zamieszkania, poprzez złożenie aktualizacji NIP-3.

Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia [....]r. W uzasadnieniu podzielił argumentację organu I instancji i wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] r. zastosowano wobec zobowiązanej skuteczny środek egzekucyjny w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego. Zawiadomienie to wraz z odpisem tytułu wykonawczego z dnia [...]r. zostało przesłane skarżącej i przesyłkę uznano za doręczoną w dniu [...] r. w trybie art. 44 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego wysłania przesyłki listowej na adres: [...] Ł., ul. S.[...], znany Urzędowi Skarbowemu [...] na dzień dokonania zajęcia, organ odwoławczy wskazał, że adres ten był prawidłowy. W sytuacji bowiem, gdyby zobowiązana nie zamieszkiwała pod tym adresem doręczyciel pocztowy zamieściłby na kopercie inną adnotację, np. "adresat wyprowadził się" lub "adresat nieznany". Podniesiono, że w myśl art. 9 ust. 1a ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych, dla których płatnikiem jest organ emerytalny lub rentowy, mogą dokonać zgłoszenia aktualizacyjnego za pośrednictwem tego płatnika. Płatnik jest obowiązany przekazać zgłoszenie naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu dla podatnika w terminie 7 dni od dnia złożenia przez podatnika tego zgłoszenia. Organ ustalił, że skarżąca dopiero w dniu [...]r. złożyła w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. zgłoszenie aktualizacyjne osoby fizycznej nieprowadzącej samodzielnie działalności gospodarczej NIP-3, z którego wynika, iż od 19 sierpnia 2005 r. zameldowana jest: [...] Ł., ul. Z.[...]. Wobec powyższego, w ocenie organu odwoławczego skarżąca została skutecznie poinformowana przez organ egzekucyjny o ww. czynności egzekucyjnej. Został jej również prawidłowo doręczony odpis tytułu wykonawczego Nr [...].

W odniesieniu natomiast do zarzutu niedoręczenia korespondencji pełnomocnikowi skarżącej organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne jest odrębnym postępowaniem niż postępowanie podatkowe, zatem pełnomocnictwo udzielone w sprawie podatkowej nie może być jednocześnie umocowaniem do działania w sprawie dotyczącej postępowania egzekucyjnego. Nie ulega wątpliwości w ocenie Dyrektora Izby Skarbowej, iż o wszczęciu postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny jest zawsze zobligowany najpierw zawiadomić stronę wprost. Wówczas dopiero strona może skutecznie ustanowić pełnomocnika, który w toku postępowania nie może być pominięty. Pełnomocnictwo udzielone przez skarżącą R. M. datowane jest na dzień [...] r. i zostało złożone w Urzędzie Skarbowym[...] w dniu [...] r. Swoim zakresem obejmuje reprezentowanie zobowiązanej do występowania w sprawie złożonego w dniu [...] r. pisma, dotyczącego przedawnienia zobowiązań podatkowych w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, zatem obowiązuje ono organ egzekucyjny w konkretnej sprawie dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] na podstawie tytułu wykonawczego Nr [....]. Organ podkreślił, iż wobec stwierdzonych okoliczności faktycznych nie znajduje uzasadnienia kwestia braku powiadomienia zobowiązanej o zastosowanym przez organ egzekucyjny środku egzekucyjnym w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanej.

Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wskazał także, że w dniu [...] r. zawiadomienie o zastosowanym środku otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności, tj. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. Wobec informacji z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zbiegu egzekucji administracyjnej Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], mając na uwadze treść art. 63 u.p.e.a. pismem z dnia [...] r. poinformował Zakład Ubezpieczeń Społecznych, iż w sytuacji zbiegu egzekucji administracyjnych, tj. Urzędu Skarbowego [....], Zakładu Ubezpieczeń Społecznych i Urzędu Miasta Ł. Oddział ds. Egzekucji Należności Miasta łączne prowadzenie egzekucji przejmuje Naczelnik Urzędu Skarbowego [...]. i wystąpił o przesłanie na konto Urzędu Skarbowego zdeponowanych wierzytelności. Stąd też nastąpiło skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywającego bieg terminu przedawnienia.

Organ odwoławczy, powołując się na regulację wynikającą z treści art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej, podkreślił, że bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Uznał, że w sprawie zastosowano skuteczny środek egzekucyjny, o którym powiadomiono zobowiązaną, co w świetle ww. przepisu spowodowało przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za 1996 r. objętego tytułem wykonawczym z dnia [...] r.

Jednocześnie Dyrektor Izby Skarbowej zaznaczył, że wpis hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości skarżącej numer księgi wieczystej Nr [...] zabezpieczającej wierzytelność wynikającą m.in. z tytułu wykonawczego Nr [...], został dokonany przez Sąd Rejonowy dla [...] w Ł. w dniu [...] r., natomiast wniosek złożono w dniu [...] r. Ponadto z akt sprawy nie wynika, aby wpis hipoteki w księdze wieczystej został wykreślony przez Sąd. Stąd też, zgodnie z treścią art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki.

W skardze z dnia 6 maja 2010r. pełnomocnik R. M. wniósł o uchylenie powyższego postanowienia i umorzenie postępowania egzekucyjnego, kwestionując prawidłowość wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Strona podniosła, że w toku postępowania podatkowego skarżąca była reprezentowana przez pełnomocnika, więc odpis tytułu wykonawczego i zawiadomienia o zajęciu powinien być doręczony pełnomocnikowi. Zdaniem strony skarżącej, fakt wezwania przesłanego do ZUS w Ł. w dniu [...] r. do dokonywania potrąceń na rzecz wierzyciela nie przerwał biegu terminu przedawnienia, bowiem z informacji przekazanych przez ZUS wynika, że dopiero w kwietniu 2006 r. nastąpiło rozstrzygnięcie – całość egzekucji prowadzi Urząd Skarbowy [...]. Podniesiono również, że fakt uznania i obciążenia konta rozrachunkowego bez dekretacji opisującej, czego czynności dotyczą, nie przerywa biegu terminu przedawnienia. Także, dokonanie czynności w dniu [...] r. odbyło się już po przedawnieniu ustalonego zobowiązania podatkowego i w okresie, kiedy miejsce zamieszkania skarżącej było organowi znane, gdyż nie była ona zobowiązana do złożenia aktualizacji NIP-3 przy wymianie dowodu osobistego.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację wyrażoną w postanowieniu.

Postanowieniem z dnia 17 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy przyznał skarżącej prawo pomocy poprzez ustanowienie doradcy podatkowego i oddalił wniosek w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów.

Na rozprawie w dniu 9 listopada 2010 r. pełnomocnik skarżącej poparł skargę i powołał się na naruszenie przez organ egzekucyjny art. 44 k.p.a. oraz na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące tego przepisu. Stwierdził, że Naczelnik Urzędu Skarbowego [...] powinien dokonać dwukrotnego doręczenia tytułu wykonawczego, aby czynność była skuteczna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga R. M. jest niezasadna.

Na wstępie należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. W myśl zaś § 2 art. 1 powoływanej ustawy kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie:

1/ uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi:

a/ naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b/ naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c/ inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy,

2/ stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach,

3/ stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Stosownie natomiast do art. 134 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. oraz postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego[...] z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego, prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z normami prawa procesowego i materialnego Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w przedmiotowym postępowaniu jest ustalenie czy w sprawie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego R. M. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 1996. Zobowiązanie to zostało ustalone decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z dnia[...] r., która stanowiła podstawę wystawienia tytułu wykonawczego z dnia [...] r. nr [...]. Powyższa decyzja została następnie utrzymana w mocy rozstrzygnięciem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. Nr [...]. W ocenie strony skarżącej nie doszło do przerwania biegu terminu przedawnienia z uwagi na okoliczność, że przedmiotowy tytułu wykonawczy wraz z zawiadomieniem o zajęciu świadczenia emerytalnego z dnia [...] r. nie zostały doręczone pełnomocnikowi skarżącej – R. M., który reprezentował skarżącą w toku postępowania wymiarowego. Zdaniem strony, pełnomocnictwo złożone w toku postępowania podatkowego rozciąga się i jest skuteczne także w postępowaniu egzekucyjnym i dlatego odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu z dnia 23 września 2004 r. winny być doręczone pełnomocnikowi, a nie skarżącej.

W ocenie Sądu zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że pełnomocnictwa (ze skutkiem dla danego postępowania egzekucyjnego) może strona udzielić dopiero po wszczęciu tego postępowania, kiedy uzyska status strony wynikający z art. 32 k.p.a. Z uwagi na fakt, iż w myśl art. 26 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005r. Nr 229, poz. 1954 ze zm., zwaną dalej: u.p.e.a.), postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego nie prowadzi się przed doręczeniem mu tytułu wykonawczego, organ egzekucyjny nie ma obowiązku stosowania art. 40 § 2 k.p.a. i doręczania tytułu wykonawczego pełnomocnikowi ustanowionemu przez stronę w postępowaniu podatkowym. Zastosowanie tego przepisu może mieć miejsce dopiero po skutecznym wszczęciu postępowania egzekucyjnego, które nastąpi z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności lub innego prawa majątkowego, jeżeli to doręczenie nastąpiło przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego (art. 26 § 5 u.p.e.a.). W postępowaniu egzekucyjnym nie jest zatem skuteczne pełnomocnictwo złożone do akt toczącej się wcześniej sprawy podatkowej, w której doszło do ustalenia egzekwowanych obowiązków, nawet jeśli swoim zakresem obejmuje ono występowanie w postępowaniu egzekucyjnym. Sprawa egzekucyjna jest bowiem odrębną sprawą, często prowadzoną przez inny organ, dlatego w ocenie Sądu, nie można domniemywać kontynuacji pełnomocnictwa udzielonego w innym postępowaniu. Ustanowienie pełnomocnika jest bowiem prawem, a nie obowiązkiem strony, z którego to prawa może ona, ale nie musi skorzystać. Pełnomocnik ma zatem obowiązek powiadomić organ o swoim działaniu w konkretnej sprawie poprzez złożenie stosownego dokumentu potwierdzającego zakres udzielonego mu przez stronę upoważnienia, a organ nie ma obowiązku domniemywać jego działania. Dopiero od momentu zawiadomienia organu administracji we wskazany powyżej sposób, organ ten - stosownie do art. 40 § 2 k.p.a., zobligowany jest do doręczania pełnomocnikowi pism kierowanych do strony. Trzeba mieć jednak na uwadze okoliczność, że w takiej sytuacji zgłoszenie się pełnomocnika do udziału w postępowaniu egzekucyjnym może nastąpić dopiero po wszczęciu tego postępowania.

Dlatego też uznać należy, że w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym organ administracji prawidłowo doręczył na adres skarżącej odpis tytułu wykonawczego nr [...] wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r. W ocenie Sądu okoliczność ta miała wpływ na przerwanie biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego R. M. w zryczałtowanym podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 1996. Znajdujące się natomiast w aktach sprawy pełnomocnictwo z dnia [...]r., udzielone przez stronę R. M. w trakcie toczącego się uprzednio postępowania podatkowego, było pełnomocnictwem ogólnym, udzielonym w innym postępowaniu i nieobejmującym swoim zakresem postępowania egzekucyjnego. Nie mogło zatem stanowić dla organu egzekucyjnego podstawy do doręczenia R. M. tytułu wykonawczego nr [...]. Pełnomocnictwo udzielone R. M. do reprezentowania R. M. w sprawie dotyczącej wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr [...], wpłynęło do organu egzekucyjnego dopiero w dniu [...]r. i od tego momentu organ miał obowiązek doręczania wszelkiej korespondencji związanej z tym postępowaniem pełnomocnikowi.

Jednocześnie odnieść się należy do zarzutu strony, dotyczącego prawidłowości doręczenia przez organ egzekucyjny wskazanych wyżej dokumentów na adres skarżącej: Ł., ul. S. [...] i uznania przesyłki za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. Zdaniem Sądu zarzut ten również nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 27 § 1 pkt 2 u.p.e.a. tytuł wykonawczy zawiera wskazanie imienia i nazwiska zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację. Niewątpliwie, to na wierzycielu spoczywa obowiązek ustalenia prawidłowych danych zobowiązanego, w celu zgodnego z prawem sporządzenia tytułu wykonawczego. Adres zobowiązanego jest jednym z elementów tytułu wykonawczego i można go ustalić między innymi we właściwym urzędzie skarbowym. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz. U. z 2004 r. Nr 269, poz. 2681, ze zm.) osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, które na podstawie odrębnych ustaw są podatnikami, podlegają obowiązkowi ewidencyjnemu oraz otrzymują numery identyfikacji podatkowej "NIP". Zgłoszenie identyfikacyjne osób fizycznych zawiera nazwisko, imiona, imiona rodziców, datę i miejsce urodzenia, płeć, nazwisko rodowe, obywatelstwo lub obywatelstwa, adres miejsca zamieszkania, adres miejsca zameldowania na pobyt stały lub czasowy, rodzaj i numer dowodu tożsamości oraz numer ewidencyjny PESEL. Podatnicy mają obowiązek, zgodnie z art. 9 powołanej wyżej ustawy, zaktualizowania danych objętych zgłoszeniem identyfikacyjnym przez dokonanie zgłoszenia aktualizacyjnego do właściwego naczelnika urzędu skarbowego określonego w art. 4. W razie zaniedbania obowiązku zawiadomienia organu podatkowego o zmianie adresu, pismo uznaje się za doręczone pod dotychczasowym adresem.

Jak wynika z akt sprawy zawiadomienie o zajęciu oraz tytuł wykonawczy organ egzekucyjny przesłał na adres: R. C., ul. S.[...] [...]Ł. Taki adres figurował w bazie danych Urzędu Skarbowego, czego strona skarżąca nie kwestionuje. Także w pisma procesowych składanych przez pełnomocnika skarżącej w toku postępowania administracyjnego, strona nie zaprzeczała, iż [...]r. mieszkała pod wskazanym wyżej adresem. Zmiana tego adresu na ul. Z. [...]w Ł. nastąpiła dopiero w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-3 złożonym w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł. w dniu [...] r., które do Urzędu Skarbowego wpłynęło w dniu [...] r. W zgłoszeniu tym (w polu 22) skarżąca zresztą podała, iż zmiana adresu nastąpiła w dniu [...]r, co znajduje potwierdzenie w pismach pełnomocnika strony, który podnosił, iż aktualny adres podatniczki winien być znany urzędowi od dnia wydania dowodu osobistego zawierającego aktualny adres, tj. od [...]r.

Stwierdzić zatem należy, że skoro na dzień wysyłki korespondencji tj. na dzień [...]r., organ I instancji nie dysponował innym adresem skarżącej, to prawidłowe było skierowanie tej przesyłki na adres podatniczki znajdujący się w prowadzonej przez urząd skarbowy ewidencji podatników i płatników (por. wyrok WSA z 17 września 2007 r. sygn. akt III SA/Wa 494/07 Baza orzeczeń CBOIS). Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że na etapie wszczęcia postępowania egzekucyjnego, wystawienia i doręczenia tytułu wykonawczego organ egzekucyjny nie miał żadnych podstaw, aby przypuszczać, iż posiadany przez niego adres jest nieprawidłowy.

W świetle powyższych rozważań uznać należy, że organ egzekucyjny prawidłowo oznaczył adres strony postępowania egzekucyjnego i tym samym doręczenie korespondencji, zawierającej zawiadomienie o zajęciu prawa majątkowego i tytuł wykonawczy nr [...], w trybie art. 44 k.p.a. na adres zobowiązanej przy ul. S.[...] w Ł. było prawidłowe. Odnosząc się do argumentu podniesionego przez pełnomocnika skarżącej na rozprawie, dotyczącego naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. przepisu art. 44 k.p.a. przy doręczeniu stronie tytułu wykonawczego nr [...] wskazać należy, że Sąd nie dopatrzył się w tym zakresie nieprawidłowego działania organu prowadzącego postępowanie. Wbrew stanowisku pełnomocnika strony, art. 44 k.p.a. nie nakłada na organ obowiązku dwukrotnego wysyłania korespondencji do adresata lecz wymaga, aby przesyłka była dwukrotnie awizowana, co w niniejszej sprawie miało miejsce w dniach: [...].

Przechodząc do kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego skarżącej należy odwołać się do przepisów Ordynacji podatkowej (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.) tj. art. 70 tej ustawy. Zgodnie z treścią art. 70 § 1 ww. ustawy zobowiązania podatkowe przedawniają się z upływem 5 lat licząc od końca roku, w którym upłynął termin płatności podatku. Zatem, termin przedawnienia zobowiązania podatkowego R. M. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za 1996 rok, upłynąłby z dniem [...]r. Z brzmienia art. 70 § 4 Ordynacji podatkowej wynika jednak, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

W przedmiotowym postępowaniu, jak już powyżej wskazano, doszło do skutecznego przerwania biegu terminu przedawnienia poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci zajęcia świadczenia emerytalnego zobowiązanej i doręczenie skarżącej w trybie art. 44 k.p.a. odpisu tytułu wykonawczego z dnia [...]r. nr [...] wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego z dnia [...] r. Bezspornym jest również, iż w dniu [...]r. zawiadomienie o zastosowanym środku otrzymał dłużnik zajętej wierzytelności, czyli Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Ł.

Za bezzasadny należy uznać zarzut pełnomocnika skarżącej, iż dopiero dokonanie w dniu [...]r. czynności obciążeniowej może być uznane za skuteczne zastosowanie środka egzekucyjnego, a wobec tego, że czynność ta nastąpiła już po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego R. M., nie mogła spowodować przerwania jego biegu. Zdaniem Sądu, nie ulega wątpliwości, iż przekazanie w terminie późniejszym (w niniejszej sprawie już po dacie 31 grudnia 2005r.) kwoty należności przez dłużnika zajętej wierzytelności nie wpływa na skuteczność dokonanej czynności zajęcia prawa majątkowego.

W rozpatrywanej sprawie istotne jest także, iż w dniu 6 października 2008 r. organ egzekucyjny złożył do Sądu Rejonowego dla Ł.-Ś. w Ł. wniosek o wpis hipoteki przymusowej zwykłej na nieruchomości skarżącej na rzecz Skarbu Państwa (księga nr [...]) w celu zabezpieczenia zobowiązania podatkowego objętego tytułem wykonawczym z dnia [...]r. Nr [...]. Jak wynika z akt administracyjnych, wpis został dokonany przez Sąd w dniu [...] r. Zgodnie zaś z treścią art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, nie ulegają przedawnieniu zobowiązania zabezpieczone hipoteką, jednak po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane z przedmiotu hipoteki.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi, uznając, iż prawidłowo organy obu instancji przyjęły, że brak jest podstaw do umorzenia prowadzonego postępowania egzekucyjnego, gdyż nie doszło do przedawnienia zobowiązania podatkowego R. M. z tytułu zryczałtowanego podatku dochodowego od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów za rok 1996. O wynagrodzeniu przyznanemu ustanowionemu doradcy podatkowemu z urzędu Sąd orzekł na podstawie art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia z dnia 2 grudnia 2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz. U. Nr 212, poz. 2075 ze zm.).

D.T.