Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 882/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. c. art. 135, art. 200, art. 205
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 102 par 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1438
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - t.j.
article: art. 130a ust. 10
journal: Dz.U. 2005 nr 108 poz 908
law: Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 marca 2021 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski Sędziowie Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Asesor WSA Ewa Alberciak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 marca 2021 roku sprawy ze skargi S. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z [...] nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz S. D. kwotę 6.917 zł (sześć tysięcy dziewięćset siedemnaście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...]., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpoznaniu zażalenia S.D. na postanowienie Starosty [...] z dnia [...], znak: [...] wydane w przedmiocie zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a., utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., przyznał S.D. wynagrodzenie za wykonanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów: Polonez, o nr rej. [...], Mazda, o nr rej. [...], Fiat Orion, o nr rej. [...], Mercedes Benz, o nr rej[...], Opel Corsa, o nr rej. [...], VW Polo, o nr rej. [...], Polonez, o nr rej. [...], Fiat 126p, o nr rej. [...] w wysokości 6 020,21 zł brutto, za czas od dnia wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku ww. pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia 18 kwietnia 2012 r., tj. do dnia odbioru pojazdów z parkingu wnioskodawczyni. W pozostałym zakresie objętym wnioskiem organ odmówił przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów

W dniu 13 kwietnia 2016 r. (data wpływu wniosku do organu) S.D. wystąpiła do Starosty [...] z wnioskiem, w trybie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 1438 ze zm.), dalej u.p.e.a., o przyznanie wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów marki: Polonez, o nr rej. [...], Mazda, o nr rej. [...], Fiat Orion, o nr rej. [...], Mercedes Benz, o nr rej. [...], Opel Corsa, o nr rej. [...], VW Polo, o nr rej. [...], Polonez, o nr rej. [...], Fiat 126p, o nr rej. [...]. Do wniosku strona załączyła umowy z dnia 2 kwietnia 2007 r. i 2 kwietnia 2010 r., zawarte ze Starostą [...], kopie faktur za przechowywanie ww. pojazdów oraz kopie decyzji Starosty [...] o nałożeniu na właścicieli ww. pojazdów obowiązku uiszczenia kosztów z tytułu usunięcia, przechowywania, oszacowania i likwidacji pojazdów.

Pismem z dnia 12 maja 2016 r., Starosta [...] wezwał S.D. do uzupełnienia wniosku w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, przez przedstawienie rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi każdego pojazdu wymienionego we wniosku.

Starosta skierował także do 19 przedsiębiorców działających na terenie województwa [...] prowadzących taką samą działalność jak skarżąca zapytanie dotyczące kosztów usunięcia z drogi i przechowywania pojazdów za dobę, ceny abonamentów tygodniowych i miesięcznych w latach 2009-2012. Organ uzyskał odpowiedź tylko od dwóch podmiotów . Jeden udzielił odpowiedzi, że nie miał zawartych umów na ryczałtowe wynagrodzenie, a drugi podał, że nie ma w cenniku abonamentu na parkowanie. Stawka jest naliczana dobowo i wynosiła brutto w 2011 r. 20 zł a w 2012r. 22 zł. Koszty holowania naliczane są ryczałtowo i dla pojazdu o masie do 3,5t wynosiły odpowiednio 350 zł i 366 zł.

Uznając, że skarżąca nie przedstawiła rzeczywistych i koniecznych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, jak również sposobu ich wyliczenia oraz w związku z brakiem możliwości samodzielnego ustalenia kosztów, decyzją z dnia 2 września 2016 r., Starosta [...] odmówił przyznania wynagrodzenia za cały okres dokonywania dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów wskazanych we wniosku. Jednocześnie w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazał, że za okres od momentu kiedy Powiat [...] stał się właścicielem pojazdów do dnia ich odbioru z parkingu organ ustalił i wypłacił wynagrodzenie w łącznej kwocie 6020,21 zł , przekazane na rachunek Urzędu Skarbowego w B..

Po rozpoznaniu odwołania od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia 21 listopada 2016 r., uchyliło zaskarżone postanowienie, błędnie nazwane decyzją, w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Wskazało, że przede wszystkim nie wiadomo jakie jest rozstrzygnięcie organu. Nie wskazano także konkretnych dat ani dokładnego sposobu wyliczenia należnej kwoty, o której mowa w uzasadnieniu.

Kolegium wskazało, że wydatki i wynagrodzenie za dozór powinny być ustalone za cały okres dozoru. W toku ponownego postępowania organ I instancji powinien więc ustalić stosowne należności w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a. za cały okres dozorowania, czyli od momentu usunięcia pojazdów z drogi do czasu ewentualnego powierzenia skarżącej w trybie art. 130a ust. 5f wykonywania zadań z zakresu usuwania pojazdów i prowadzenia parkingu strzeżonego, względnie o ile tak się nie stało, do czasu odebrania przechowywanych pojazdów z przedsiębiorstwa skarżącej.

Z drugiej strony skarżąca będzie zobligowana do przedstawienia kalkulacji tychże kosztów przedstawiając stosowne dokumenty potwierdzające poniesione koszty. W ocenie Kolegium przedstawione faktury nie były wystarczające do rzetelnej oceny sytuacji w tym zakresie.

Ponownie rozpoznając sprawę, pismem z dnia 20 grudnia 2016 r., Starosta [...] wezwał S.D. do uzupełnienia wniosku z dnia 11 kwietnia 2016 r. poprzez przedstawienie kalkulacji rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi każdego pojazdu wymienionego we wniosku oraz stosownych dokumentów potwierdzających poniesienie ww. kosztów i wykazania, że koszty te miały charakter konieczny. Ponadto wezwano do przedstawienia sposobu obliczenia kosztów, jak również dostarczenia dowodów stanowiących podstawę wyliczenia wynagrodzenia.

W odpowiedzi na wezwanie strona przedstawiła operat szacunkowy wykonany przez rzeczoznawcę majątkowego J.D. oraz kserokopię dokumentu potwierdzającego poniesione koszty w postaci kartoteki dochodowej wynagrodzenia M.D.. Jednocześnie poinformowała, że dokumenty z lat wcześniejszych, tj. przed 2012 r. nie zachowały się ze względu na upływ okresu ich przechowywania. Ze złożonej opinii wynikało, że koszty holowania i parkowania w/wym. 8 samochodów wg cen z umowy zwartej ze starostwem określone zostały łącznie na 78 247,12 zł. a przy przyjęciu stawek z informacji uzyskanych przez organ, koszty te wynosiły 195 840 zł.

W ocenie organu, przedłożony przez wnioskodawczynię operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego – J.D. z dnia 26 stycznia 2017 r., nie zawierał wyceny do rzeczywiście poniesionych przez wnioskodawczynię kosztów związanych z usuwaniem, holowaniem, przechowywaniem i parkowaniem pojazdów, o których mowa we wniosku.

Pismem z dnia 30 kwietnia 2017 r. Starosta [...] wystąpił do rzeczoznawcy majątkowego – C.C. o sporządzenie opinii dotyczącej ustalenia wysokości wynagrodzenia za holowanie z drogi pojazdów oraz ich parkowanie na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę [...]. Rzeczoznawca majątkowy przedstawił opinię szacunkową, w której należność określił na 78 247,12 zł brutto także przyjmując stawki z umowy zawartej przez skarżącą ze starostwem, gdyż analiza rynku wykazała , że nie przekraczają one stawek rynkowych stosowanych za świadczenie tego rodzaju usług.

Postanowieniem z dnia 26 czerwca 2017 r. Starosta [...] odmówił przyznania S.D. wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi wymienionych we wniosku pojazdów uznając, że nie przedstawiła ona rzeczywistych i koniecznych kosztów związanych z parkowaniem i holowaniem pojazdów i w tej sytuacji rzeczoznawca nie był w stanie dokonać ich oszacowania.

Po rozpoznaniu zażalenia na powyższe postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia 10 października 2017 r. uchyliło zaskarżone postanowienie Starosty [...] w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem organu I instancji, że przedstawionym opinie i dowody nie mają żadnego znaczenia gdyż są jedynie szacunkowe. Zauważył, że organ nie wyjaśnił dlaczego uznał za prawidłowe wypłacenie wynagrodzenia w oparciu o przedstawione faktury za okres od dnia , gdy Starosta [...] stał się właścicielem pojazdu, a za pozostały okres dozorowania już nie oraz, że wcześniejszym postanowieniu Kolegium wskazało, że Starosta powinien ustalić stosowne należności w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a. za cały okres dozorowania.

Pismami z dnia 26 lutego 2018 r. organ pierwszej instancji wystąpił do trzech rzeczoznawców majątkowych z prośbą o wydanie opinii dotyczącej ustalenia wynagrodzenia i koniecznych wydatków związanych z usunięciem i wykonywaniem dozoru pojazdów objętych wnioskiem, a usuniętych z drogi na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym za okres od dnia usunięcia pojazdów z drogi do dnia ich odbioru z parkingu. Pierwszy rzeczoznawca odmówił wydania opinii w z powodu wyrejestrowania prowadzonej działalności gospodarczej polegającej na wycenie nieruchomości. Drugi rzeczoznawca odmówił wydania opinii z uwagi na podjęcie innych zobowiązań dotyczących szacowania. Trzeci rzeczoznawca odmówił wydania opinii z uwagi na groźbę zarzutu o stronniczość.

Postanowieniem z dnia 16 maja 2018 r. Starosta [...] odmówił przyznania S.D. wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów wymienionych we wniosku uznając po raz kolejny, że wnioskodawczyni nie udokumentowała rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru pojazdów, nie wykazała sposobu obliczenia tych kosztów i dowodów stanowiących podstawę wyliczenia wynagrodzenia.

Postanowieniem z dnia 27 lipca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po raz kolejny uchyliło zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium stwierdziło, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ może uznać, że złożone faktury przedstawiają rzeczywiste poniesione przez stronę wydatki związane z dozorem, a przyjęcie stawki 8 zł za dobę jest uzasadnione , podobnie jak kwota 88,90 zł za holowanie. Kolegium wskazało na konieczność wyjaśnienia, czy skarżąca jako dozorca wywiązała się z obowiązków powiadomienia organu o nieodebraniu pojazdu z parkingu przez właściciela samochodu.

Pismem z dnia 27 sierpnia 2018 r., Starosta [...] zwrócił się do wnioskodawczyni o dostarczenie oryginałów dokumentów, które przekazała do urzędu skarbowego, potwierdzających nieodebranie przez właścicieli, bądź użytkowników pojazdów wskazanych we wniosku,

W odpowiedzi na powyższe wezwanie strona poinformowała, że nie posiada dokumentów dotyczących nieodebrania przez właścicieli, bądź użytkowników pojazdów wskazanych we wniosku. Dokumenty znajdują się w Urzędzie Skarbowym w B. w związku z powyższym wniosła, aby organ sam zwrócił się do urzędu skarbowego o ich udostępnienie.

Pismem z dnia 7 września 2018 r. Starosta [...] wystąpił do Urzędu Skarbowego w B. z prośbą o przesłanie informacji, w jakich datach (dzień, miesiąc, rok) S.D. zgłaszała do Urzędu Skarbowego w B. informacje, o nieodebraniu przez właścicieli bądź użytkowników, usuniętych z drogi i przechowywanych na parkingu przedsiębiorcy pojazdów objętych wnioskiem.

Pismem z dnia 8 października 2018 r. Urząd Skarbowy w B. poinformował Starostę [...], że Firma skarżącej w dniu 13 lipca 2009 r. przekazała akta zawierające informację o upływie 6 miesięcznego okresu parkowania pojazdu marki Polonez nr rej [..], Mazda nr rej. [...], Opel Corsa nr rej. [...], WV Polo nr rej. [...] w celu przeprowadzenia procedury zmierzającej do orzeczenia przejęcia pojazdów na rzecz Skarbu Państwa.

Dokumenty wobec stwierdzenia braku właściwości urzędu skarbowego w sprawie, zostały zwrócone wnioskodawczyni przy piśmie z dnia 24 lipca 2009 r. Jednocześnie urząd skarbowy poinformował wnioskodawczynię o konieczności przekazania akt do właściwego organu orzekającego, tj. do Starosty [...]. Wnioskodawczyni nie złożyła do Urzędu Skarbowego w B. żadnych dokumentów dotyczących pojazdów marki: Fiat Orion, o nr rej. [...], Mercedes-Benz, o nr rej. [...], Polonez, o nr rej. [...] i Fiat 126p, o nr rej. [...].

Pismem z dnia 26 listopada 2018 r. Starosta [...]zwrócił się do rzeczoznawcy majątkowego – C.C. o uzupełnienie sporządzonej opinii z dnia 20 maja 2017 r., dotyczącej ustalenia wysokości wynagrodzenia za holowanie z drogi pojazdów oraz ich parkowanie na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę [...] oraz o uzupełnienie opinii o inne koszty związane z parkowaniem i holowaniem pojazdów, które mogłyby być poniesione, a których S.D. nie udokumentowała i nie wyszczególniła we wniosku.

Pismem z dnia 7 grudnia 2018 r. rzeczoznawca majątkowy – C.C. poinformował Starostę [...], że do wymienionych zagadnień nie może się ustosunkować, gdyż nie posiada w tym zakresie odpowiednej wiedzy . w umowach zawartych miedzy stronami brak jest jakichkolwiek danych poza należnym wynagrodzeniem dla Pani D. , a które odnosiłyby się do tak zwanych "innych kosztów" związanych z parkowaniem i holowaniem pojazdów. S.D. odmówiła mu jakichkolwiek informacji związanych ze sprawą. W tych okolicznościach nie może zająć żadnego stanowiska, bo byłoby ono czysto hipotetyczne

Czynności natomiast, których miałby się podjąć mają charakter dowodowy w postępowaniu administracyjnym, co wyłącza go jako rzeczoznawcę majątkowego z prowadzonego postępowania.

Postanowieniem z dnia 29 stycznia 2019 r. Starosta [...] odmówił przyznania [...] wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów, o których mowa we wniosku wskazując, że wnioskodawczyni nie wywiązała się ze spoczywającego na niej obowiązku dostarczenia dokumentów i nie udowodniła, że należy się jej wynagrodzenie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia 29 kwietnia 2019 r. uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Kolegium wskazało, że organ I instancji powinien dokładnie przeanalizować zapisy umów zawartych ze skarżącą. Ponownie stwierdziło, że w jego ocenie wynagrodzenia powinno być ustalone za cały okres dozorowania, pod warunkiem spełnienia przez podmioty uczestniczące w czynnościach dozoru aktów staranności, wymaganych przez przepisy prawa. W ocenie Kolegium, powinien podlegać wyłączeniu przy obliczeniu należności z całego czasu sprawowanego dozoru okres, w którym strona skarżącą nie wywiązała się należycie ze spoczywającej na niej powinności powiadomienia o nieodebraniu pojazdu z parkingu nie później niż 3 dnia od upływu terminu określonego w art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Skarżąca nie udowodniła, że należycie wywiązała się z tych obowiązków.

W dniu 16 sierpnia 2019 r. pełnomocnik wnioskodawczyni skierował do starosty [...] pismo, do którego załączył kserokopię pisma z dnia 8 kwietnia 2011 r. zawierającego prośbę o podjęcie przez Starostę [...] decyzji w sprawie likwidacji znajdujących się na parkingu pojazdów, kserokopię pisma złożonego w Starostwie Powiatowym w dniu 4 sierpnia 2011 r. dotyczącego pojazdów znajdujących się na terenie prowadzonego przez S.D. parkingu oraz kserokopię protokołu z dnia 18 kwietnia 2012 r. o przekazaniu do utylizacji zużytych i nienadających się do użytku pojazdów, w stosunku do których został orzeczony przepadek na rzecz Powiatu [...].

Postanowieniem z dnia [...] Starosta [...] na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., przyznał S.D. wynagrodzenie za wykonanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru pojazdów: Polonez, o nr rej. [...], Mazda, o nr rej. [...], Fiat Orion, o nr rej. [...], Mercedes Benz, o nr rej. [...], Opel Corsa, o nr rej. [...], VW Polo, o nr rej. [...], Polonez, o nr rej. [...], Fiat 126p, o nr rej. [...] w wysokości 6 020,21 zł brutto, za czas od dnia wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku ww. pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia 18 kwietnia 2012 r., tj. do dnia odbioru pojazdów z parkingu wnioskodawczyni, zaznaczając, że należność z tego tytułu została zapłacona w dniu 30 kwietnia 2012 r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w B., w związku z zajęciem przez Urząd Skarbowy w B. prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną zobowiązanej. Odmówił natomiast przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów na rzecz S.D. w pozostałym zakresie objętym wnioskiem. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił przebieg postępowania i wskazał, że przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego dozorcy i pojazdu, zaś wydatki te muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Należność powinna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku z prowadzonym dozorem. To na prowadzącym parking, a więc wnioskodawczyni ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów i ich kalkulacji. Wnioskodawczyni, zdaniem organu, nie przedstawiła rzeczywistych i koniecznych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, jak również sposobu obliczenia kwot i dowodów stanowiących podstawę wyliczenia tego wynagrodzenia. Wnioskodawczyni przedłożyła jedynie faktury z dnia 20 kwietnia 2012 r., operat szacunkowy sporządzony przez rzeczoznawcę majątkowego J.D. zawierający wyłącznie szacunkowe wyliczenie należnych kosztów oraz kartotekę dochodową za rok 2012 M.D. (dotyczące wynagrodzenia ze stosunku pracy). W piśmie z dnia 30 stycznia 2017 r., oświadczyła, że nie posiada innych dokumentów związanych z wykonywanych przez nią dozoru, z uwagi na fakt, iż dokumenty sprzed 2012 r. nie zachowały się ze względu na upływ okresu ich przechowywania,

Starosta [...] wskazał, że podjął szereg czynności zmierzających do prawidłowego i rzetelnego ustalenia koniecznych kosztów dozorowania objętych wnioskiem pojazdów. Zarówno sporządzone opinie, jak i zapytania dotyczące wysokości stawek za przechowywanie pojazdów nie wyjaśniły, w jego ocenie, w sposób niewątpliwy istoty sprawy. Przedłożony przez wnioskodawczynię operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego J.D. nie zawierał rzeczywiście poniesionych przez S.D. kosztów związanych z usuwaniem, holowaniem, przechowywaniem i parkowaniem pojazdów, o których mowa we wniosku. Jest to opinia szacunkowa i zdaniem organu nie może stanowić podstawy rozstrzygnięcia w tej sprawie. Z treści opinii wynika wprost, że biegły do wyliczenia wynagrodzenia przyjął stawki określone uchwałą Nr 212/XXX/2005 Rady Powiatu w B. z dnia 30 marca 2005 r. w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie z drogi pojazdu i jego parkowanie na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez Starostę. Opinia ta nie może stanowić podstawy do przyznania i określenia wysokości wynagrodzenia, ponieważ zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych stawki określone uchwałami organów stanowiących mają zastosowanie tylko w odniesieniu do ustalenia należności właściciela pojazdu, do których jest zobowiązany po odbiorze pojazdu.

Przedstawiona przez rzeczoznawcę majątkowego – C.C. opinia ma również charakter opinii wyłącznie szacunkowej i nie uwzględnia rzeczywistych i koniecznych kosztów związanych z parkowaniem i holowaniem pojazdów, które mogły być poniesione przez S.D..

W odpowiedzi na pisma skierowane do 19 przedsiębiorców, odpowiedziało jedynie dwóch z nich, podając wysokie i niewystarczające dla rozstrzygnięcia sprawy stawki dobowe za przechowywanie pojazdów usuniętych z drogi.

Odwołując się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w tym do treści wyroku składu 7 sędziów Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 13 kwietnia 2015 r., sygn. akt I OPS 4/14, organ podkreślił, że opłaty o których mowa w art. 130a ustawy z dnia 20 marca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym stanowią wydatek właściciela, o którym mowa w art. 130a ust. 1 i 2 tej ustawy i mają zastosowanie do właściciela pojazdu od chwili usunięcia pojazdu z drogi. Nie mogą być stosowane do ustalenia wynagrodzenia dozorcy, w sytuacji gdy właściciel nie odbiera pojazdu.

Zdaniem organu, czym innym są koszty, o których mowa w art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym, które co do zasady obciążają właściciela pojazdu, a czym innym są wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za ten dozór przyznawane w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a.

Organ ustalił wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów objętych wnioskiem, za czas od dnia kiedy Powiat [...] stał się właścicielem pojazdów na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych o przepadku pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia odbioru pojazdów z parkingu, tj. do dnia 18 kwietnia 2012 r. Wnioskodawczyni przekazano wynagrodzenie i zwrot kosztów za przechowywanie pojazdów w kwocie 6 020,21 zł brutto. Kwotę należności wyliczono na podstawie: liczby dni parkowania pojazdu, od dnia prawomocnego przesądzenia przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...], do dnia odbioru pojazdu z parkingu określonej fakturami z dnia 20 kwietnia 2012 r. według stawki 6,50 zł netto plus Vat za dobę parkowania pojazdu. Powyższa kwota została przekazana w dniu 30 kwietnia 2012 r. na rachunek bankowy Urzędu Skarbowego w B. w związku z pismem z dnia 9 marca 2012 r. w sprawie zajęcia prawa majątkowego stanowiącego wierzytelność pieniężną zobowiązanego – S.D..

Organ podkreślił, że wnioskodawczyni nie przedstawiła do Urzędu Skarbowego w B. dokumentów dotyczących przechowywania na swoim parkingu 4 objętych wnioskiem pojazdów marki: Fiat Orion, o nr rej. [...], Mercedes - Benz, o nr rej. [...], Polonez, o nr rej. [...] i Fiat 126p o nr rej. [...]. Informację o wskazanych pojazdach i ich zaleganiu na parkingu wnioskodawczyni przekazała Staroście [...] dopiero przy piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 4 sierpnia 2011 r.

Zgodnie z obowiązującym w datach wydania dyspozycji usunięcia pojazdów z drogi rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r., w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 191, poz. 1377 ze zm.), w przypadku nie odebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż 3 dnia od upływu tego terminu, właściwy

miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję tego pojazdu. W związku z powyższym okresy, w których S.D. nie wywiązywała się z ciążących na niej obowiązków zgłoszenia pojazdów muszą podlegać wyłączeniu przy obliczaniu ewentualnej należności za pozostały czas sprawowania dozoru. Wnioskodawczyni po raz kolejny nie wywiązała się ze spoczywającego na niej obowiązku dostarczenia dokumentów, nie przedstawiła rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z przechowywaniem i holowaniem pojazdów, jak i nie wykazała, że koszty te miały charakter konieczny. Brak dowodów uzasadnia odmowę przyznania wynagrodzenia za pozostały czas wykonywania dozoru oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi wyżej opisanych pojazdów.

Na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej złożył zażalenie, w którym zarzucając naruszenie:

1. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca nie wykazała rzeczywistych kosztów przechowywania i holowania pojazdów, podczas gdy każda faktura zawiera dokładne określenie okresu przechowywania pojazdu (ilość dób), stawki dobowej (6,50 zł), stawki ryczałtowej za holowanie pojazdu (88,99 zł). Nadto, z opinii biegłego, wykonanej na zlecenie skarżącej wyraźnie wynika, iż wyliczone przez skarżącą wynagrodzenie nie było wygórowane, a wręcz było niższe w porównaniu do cen rynkowych, co potwierdził również w swojej opinii biegły powołany przez Starostę [...];

2. art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że przedstawione dowody, w szczególności opinie biegłych rzeczoznawców majątkowych, nie stanowią podstawy do ustalenia wysokości rzeczywiście poniesionych przez skarżącą kosztów w związku z wykonywaniem dozoru, jak również nie stanowią dowodów będących podstawą wyliczenia wynagrodzenia;

3. art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym w związku z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez odmowę przyznania wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów oraz uznanie, że skarżąca nie udokumentowała rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, a nadto nie wykazała sposobu obliczenia tych kosztów i nie przedstawiła dowodów stanowiących podstawę wyliczenia wynagrodzenia, chociaż przedstawiła opinię biegłego w tej sprawie.

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik wniósł o zmianę postanowienia i przyznanie skarżącej wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdów z drogi, a nie tylko za okres od dnia wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku pojazdów na rzecz Powiatu [...] ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. utrzymało zaskarżone postanowienie w mocy.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że podstawę rozliczeń za przechowywanie pojazdu usuniętego z drogi pomiędzy organem administracji a prowadzącym parking stanowi art. 102 § 2 u.p.e.a. oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 265 ze zm.).

Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1.

Przepis art. 102 § 2 u.p.e.a. nie określa kryteriów i zasad ustalenia wysokości wynagrodzenia za dozór, co powoduje, że należy w tym zakresie stosować odpowiednio przepisy k.c., dotyczące umowy przechowania. W przypadku zatem, gdy żądanie wynagrodzenia zgłasza jednostka wykonująca dozór pojazdów usuniętych z drogi, nie wchodzi w grę wynagrodzenie określone w umowie albo w taryfie, będącej urzędowo ustalonym wykazem stawek opłat za przechowanie (z uwagi na to, że w tym przypadku występuje stosunek administracyjnoprawny, a nie cywilny), a zatem odpowiednie zastosowanie art. 836 k.c. słusznie odniesiono do zakresu, w którym stanowi on o należnym wynagrodzeniu przyjętym w danych stosunkach. Z kolei wysokość wynagrodzenia przyjętego w stosunkach danego rodzaju oznacza, że wynagrodzenie za dozór pojazdów w trybie administracyjnym powinno zostać ustalone na podstawie kryterium wynagrodzenia faktycznie stosowanego najczęściej przez innych przechowawców na terenie i w miejscu, właściwym dla przechowawcy i dla rzeczy danego rodzaju, co wymaga uwzględnienia zarówno zakresu obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszących przechowaniu, jego warunków, wielkości składowanego przedmiotu i powierzchni niezbędnej do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości oraz czasu przechowywania. Udowodnienie tych kwestii należy do dozorcy, jednak w przypadku ich nie wykazania przez jednostkę wykonującą dozór, właściwych ustaleń w tej mierze dokonuje organ w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego. W takiej sytuacji wiarygodność przyjętego wynagrodzenia uzależniona jest od właściwie przeprowadzonej analizy rynku w celu ustalenia poziomu stawek funkcjonujących w rozliczeniach z przechowawcami pojazdów w okresie sprawowanego dozoru, w tym odpowiedniego wyboru parkingów do porównania oraz od samej argumentacji przedstawionej przez organ.

Przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków następuje w stosunku do realiów konkretnego dozorcy i pojazdu, zaś wydatki te muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Ustalona należność powinna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie tego dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku ze sprawowanym dozorem. To na prowadzącym parking ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów i ich kalkulacji, uwzględniającej chociażby wyposażenie parkingu. Jeżeli dozorca jednak nie wykaże, jakie poniósł wydatki lub nie wskaże sposobu ich wyliczenia, to stosowne ustalenia powinien poczynić organ, który jednak nie jest związany żadnymi regułami poza zasadami postępowania dowodowego wynikającymi z kodeksu postępowania administracyjnego. Wydatki konieczne związane z wykonywaniem dozoru muszą być konkretne i muszą odnosić się do danego dozorcy i określonego pojazdu. Uwzględniać należy zakres obowiązków przechowawcy (dozorcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, jak: miejsce przechowania, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu, powierzchnię niezbędną do jego składowania w taki sposób, jaki wynika z właściwości przechowywanej rzeczy i z okoliczności. Jeżeli dozorca nie wykazał, jakie poniósł wydatki związane z usunięciem pojazdów z drogi, nie przedstawił stosownych dokumentów ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia, to uznać należy, że najbliższe faktycznych kosztów ponoszonych przez dozorcę są koszty, które w tych samych realiach prowadzonej działalności oraz w ramach tych samych wymogów stawianych podmiotom wyznaczonym przez starostę świadczył on w tym samym czasie na prowadzonym parkingu, podobne usługi, po przyjętych umownie stawkach. Wysokość zaś wynagrodzenia odpowiadać powinna wynagrodzeniu przyjętemu w danych stosunkach. Niemniej w sytuacji nieprzedstawienia przez wnioskodawcę stosownych dowodów można skorzystać z dowodu w postaci opinii biegłego.

Opłaty, o których mowa w art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym stanowią wydatek właściciela. Opłaty, o których mowa w art. 130a ust. 1 i 2 tej ustawy mają zastosowanie do właściciela pojazdu od chwili usunięcia pojazdu z drogi. Nie mogą być stosowane do ustalenia wynagrodzenia dozorcy, w sytuacji gdy właściciel nie odbiera pojazdu.

Co do zasady zwrot kosztów i wynagrodzenia za dozór przysługuje za cały okres dozorowania. Reguła ta jednak obowiązuje w sytuacji dopełnienia przez podmioty uczestniczące w czynnościach dozoru należytej staranności, wymaganej przez przepisy prawa. Z uwagi na interes społeczny i słuszny interes obywatela należy prowadzić postępowanie i rozważyć wszystkie jego aspekty tak, aby wykonujący dozór, o ile spełnił warunki prawne wynikające z przepisów ustawy -Prawo o ruchu drogowym i ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie został pozbawiony, jako jednostka wykonująca zlecone zadania publiczne, należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów związanych z usunięciem pojazdów z drogi i wykonywaniem dozoru.

Obowiązek dochowania staranności przez dozorcę jest obowiązkiem ustawowym, a obejmuje on zarówno podejmowanie określonych czynności faktycznych związanych z zabezpieczeniem przechowywanych ruchomości, jak i może obejmować określone czynności prawne. W przypadku, gdy przedmiotem dozoru są pojazdy usunięte z drogi, dozorca zgodnie z § 7 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 2 sierpnia 2002 r. w sprawie usuwania pojazdów (Dz.U. Nr 134, poz. 1133), a następnie § 7 rozporządzenia z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów, zobowiązany był w przypadku nieodebrania pojazdu w określonym terminie zawiadomić o tym nie później niż trzeciego dnia od dnia jego upływu właściwy organ. Od 4 września 2010 r. obowiązek ten został uregulowany w art. 130a ust. 10g ustawy - Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym jednostka prowadząca parking strzeżony, w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w ust. 10, powiadamia o tym fakcie właściwego miejscowo starostę oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu nie później niż trzeciego dnia od upływu określonego terminu. Nałożony na podmioty prowadzące parking obowiązek zawiadomienia właściwych organów o nieodebraniu pojazdu nie później niż trzeciego dnia od upływu stosownego terminu, jednoznacznie wynika z powołanych przepisów, a w konsekwencji jest jednym z elementów ustawowego obowiązku dochowania należytej staranności, o którym mowa w art. 102 § 1 u.p.e.a.

W interesie dozorcy jest więc, aby wykazanie wykonania powyższego obowiązku nie nastręczało trudności i nie budziło wątpliwości. W sprawie niniejszej nie można przyjąć, że obowiązek ten został przez skarżącą wykonany. O niewykonaniu obowiązku świadczy nie tylko brak dokumentów, ale również niewykazanie - mimo podjęcia takiej próby - za pomocą innych dowodów, że obowiązek ten został spełniony.

Przedstawiony powyżej stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że w odpowiednim czasie informowała właściwe organy o nieodebraniu pojazdów usuniętych z drogi znajdujących się na jej parkingu. Nie udało się to również organowi pierwszej instancji i w tym zakresie zostały już wyczerpane wszelkie możliwości zdobycia jakichkolwiek dowodów. Akta sprawy wskazują, że chociaż pojazdy zostały usunięte z drogi w latach 2007-2009, to skarżąca nie podjęła we wskazanych terminach żadnych działań w tym zakresie. W 2009 r. zawiadomiła właściwego naczelnika urzędu skarbowego o upływie 6-miesiecznego okresu parkowania pojazdów na należącym do niej parkingu ale wniosek został skarżącej zwrócony z informacją, że należy w tej sprawie wystąpić do właściwego starosty. Akta nie wskazują, aby dalej zostały podjęte przez skarżącą jakiekolwiek działania, a zatem skarżąca nie może oczekiwać, że organ w tej sytuacji przyzna wynagrodzenie w żądanej wysokości i za wskazany okres.

W toku postępowania organowi nie udało się ustalić rzeczywistych kosztów dozorowania pojazdów. Pomimo, że wystąpił do 19 przedsiębiorców, odpowiedzi udzieliło jedynie dwóch podając wysokie stawki dobowe za przechowywania pojazdów usuniętych z drogi, tj. 20-22 zł. Sporządzone natomiast w toku postępowania opinie biegłych też nie dały jasnej odpowiedzi w powyższym zakresie, oparte zostały w zasadzie o wielkości wynikające z uchwał.

W toku przedmiotowego postępowania skarżąca przedstawiła faktury z dnia 20 kwietnia 2012 r. potwierdzające poniesienie wydatków związanych z dozorowaniem 8 pojazdów, z których wynika, że przyjmuje za dobę dozorowania stawkę 8 zł brutto, którą organ przyjął za właściwą. W ocenie Kolegium właściwy jest również okres, za jaki wypłacono skarżącej wynagrodzenie i zwrot kosztów dozorowania., tj. od daty prawomocnego przejęcia własności ww. pojazdów przez Powiat [...] do dnia ich odbioru z parkingu skarżącej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższe postanowienie pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie:

1) art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie, w ślad za organem pierwszej instancji wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, a w konsekwencji uznanie, że skarżąca nie wykazała rzeczywistych kosztów przechowywania i holowania pojazdów. Tymczasem z opinii biegłego, wykonanej na zlecenie skarżącej, wyraźnie wynika, że wyliczone przez skarżącą wynagrodzenie nie było wygórowane, a wręcz było niższe w porównaniu do cen rynkowych, co potwierdził również w swojej opinii biegły powołany przez Starostę [...]. Nadto, z porównania cen dokonanego przez starostę wynika, że wynagrodzenie, którego zażądała skarżąca, jest na najniższym z możliwych poziomów, wręcz poniżej cen rynkowych. Przyjęcie, w ślad za Starostą [...], iż skarżącej nie przysługuje wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru, a jedynie za okres od 18 kwietnia 2012 r., tj. od daty uprawomocnienia się postanowień o przejęciu pojazdów na własność przez Skarb Państwa, chociaż z treści decyzji, wydanych przez starostę w stosunku do byłych właścicieli wyraźnie wynika, że organ miał wiedzę od kiedy sporne samochody znajdowały się na parkingu skarżącej i naliczył ich byłym właścicielom koszty przechowywania pojazdów na parkingu skarżącej za cały okres ich przechowywania, a nadto koszty związane z usunięciem i holowaniem. Tym samym zamknął skarżącej możliwość dochodzenia tych opłat od byłych właścicieli;

2) art. 75 § 1 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, w ślad za Starostą [...], że przedstawione dowody, w szczególności opinie biegłych rzeczoznawców majątkowych, nie stanowią podstawy do ustalenia wysokości rzeczywiście poniesionych przez skarżącą kosztów, w związku z wykonywaniem dozoru, jak również nie stanowią dowodów będących podstawą wyliczenia wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru przez skarżącą;

3) art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez uznanie, iż odmowa przyznania wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia z drogi pojazdów w świetle zgromadzonego materiału dowodowego jest prawidłowe. Uznanie, iż skarżąca nie udokumentowała rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, a nadto nie wykazała sposobu obliczenia tych kosztów i nie przedstawiła dowodów stanowiących podstawę wyliczenia wynagrodzenia, chociaż w aktach sprawy są dwie opinie biegłych oraz pisma od podmiotów prowadzących identyczną działalność zawierające ceny usług dozorowania oraz holowania. Uznanie, iż brak w aktach sprawy informacji o poinformowaniu przez skarżącą Starosty Bełchatowskiego w terminie 3 dni o nieodebraniu pojazdu z parkingu przez właścicieli skutkuje tym, że organ prawidłowo odmówił zapłaty za okres sprawowania dozoru przed dniem 18 kwietnia 2012 r. Tymczasem w aktach sprawy znajdują się dokumenty, że w 2009 r. skarżąca zawiadomiła właściwego Naczelnika Urzędu Skarbowego o upływie 6-miesięcznego okresu parkowania pojazdów na jej parkingu, co przyznaje również organ II instancji. W konsekwencji uznanie, iż skarżąca nie ma prawa do wynagrodzenia za cały okres sprawowania dozoru w odniesieniu do następujących samochodów marki:

- Polonez nr rej. [...] za okres od 11 grudnia 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Mazda nr rej. [...] za okres od 19 sierpnia 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Fiat Orion nr rej. [...] za okres od 16 lipca 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Mercedes Benz nr rej. [...] za okres od 6 grudnia 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Opel Corsa nr rej. [...] za okres od 11 lutego 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- VW Polo nr rej. [...] za okres od 20 października 2008 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Polonez nr rej. [...]za okres od 1 stycznia 2007 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

- Fiat 126p nr rej. [...] za okres od 13 listopada 2009 r. do 18 kwietnia 2012 r.;

W oparciu o postawione zarzuty pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącej podkreślił, że zaskarżone postanowienie jest błędne, albowiem wynagrodzenie przysługuje skarżącej za cały okres sprawowania dozoru. W trakcie przechowywania przedmiotowych pojazdów zmieniły się przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 13 ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, Skarb Państwa ponosi koszty przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art. 130a ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu dotychczasowym, do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, wobec pojazdów, których 6-miesięczny termin od dnia ich usunięcia upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy. Zgodnie zaś z treścią uchwały składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt l OPS 1/10, jeżeli właściciel pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 ustawy - Prawo o ruchu drogowym nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi, na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a.

Pełnomocnik wskazał, że starosta posiadał wiedzę, że sporne pojazdy znajdowały się na parkingu prowadzonym przez skarżącą. Skarżąca załączyła do akt sprawy pisma z dnia 8 kwietnia 2011 r., 4 sierpnia 2011 r. oraz protokół przekazania pojazdów do utylizacji sporządzony w dniu 18 kwietnia 2012 r. Ponadto składając wniosek o przyznanie wynagrodzenia za cały okres dozoru, skarżąca załączyła, jako dowód w sprawie decyzje Starosty [...] dotyczące spornych pojazdów. Starosta dysponował całą dokumentacją dotyczącą wskazanych we wniosku pojazdów, ponieważ występował do Sądu o wydanie orzeczeń o przepadku pojazdów na rzecz Powiatu, a nadto wypłacił wynagrodzenie za okres od dnia uprawomocnienia się tychże orzeczeń o przepadku. Dokumentacja ta nie została włączona do akt niniejszej sprawy, co wskazuje na brak jakiejkolwiek dobrej woli ze strony starosty do załatwienia tej sprawy w sposób zgodny z prawem, Postępowanie, które toczy się w tej sprawie od wielu lat budzi poważne wątpliwości, a nadto podważa zaufanie do organu prowadzącego to postępowanie.

Zdaniem pełnomocnika skoro organ miał wiedzę od kiedy pojazdy znajdowały się na parkingu, ponieważ prowadził postępowania sądowe w sprawie ich przepadku na rzecz Starosty [...] oraz wydawał decyzje obciążające byłych właścicieli kosztami związanymi z przechowywaniem tych pojazdów na parkingu prowadzonym przez skarżącą, to niezrozumiałym jest, dlaczego po raz kolejny odmówił przyznania wynagrodzenia skarżącej.

Pełnomocnik podkreślił również, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu odwoławczego, że skarżąca nie przedstawiła rzeczywistych kosztów poniesionych w związku z wykonywaniem dozoru, jak również sposobu ich obliczenia oraz dowodów stanowiących podstawę wyliczenia wynagrodzenia. Bezspornym jest, że sprawa rozpatrywana od dnia 11 kwietnia 2016 r., organ miał zatem wystarczająco dużo czasu, aby tę sprawę załatwić. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych w sytuacji braku dokumentów potwierdzających rzeczywiste koszty prowadzonej przez skarżącego działalności, opinia biegłego, jak również analiza porównawcza dawały podstawę do tego, aby uznać stawkę za całkowicie uzasadnioną. Organ dążąc do wszechstronnego wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy powinien dopuścić zarówno dowód z opinii biegłego, jak również inne dowody, w tym informacje dotyczące cen abonamentowych za parkowanie pojazdów na parkingach strzeżonych, stosowne przez innych przedsiębiorców.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że sprawa została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym bez przeprowadzenia rozprawy i udziału stron, stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., wydane po rozpoznaniu zażalenia na postanowienie Starosty [...], rozstrzygające sprawę co do istoty. Spełnione zostały zatem przesłanki do rozpoznania sprawy w trybie uproszczonym.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając skargę przy zastosowaniu powyższych kryteriów oceny Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, albowiem zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz poprzedzające je postanowienie Starosty [...] z dnia [ wydane zostały z...] naruszeniem przepisów postępowania, co miało wpływ na wynik sprawy .

W rozpatrywanej sprawie, jak wynika z załączonych akt administracyjnych S.D. – prowadząca działalność gospodarczą pod nazwą Firma Transportowa S.D. z siedzibą w B. zawarła w dniu 2 kwietnia 2007 r., jako jednostka wyznaczona w rozumieniu art. 130 a ust. 5a i 5 c ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r., Nr 108 poz. 908 ze zm.) umowę ze Starostą [...]. W umowie zobowiązała się m.in. w przypadkach określonych w art. 130a ust. 1 i 2 wskazanej ustawy do usuwania pojazdów z drogi, umieszczania usuniętych pojazdów na parkingu strzeżonym, zawarcia odpowiednich umów ubezpieczeniowych w związku z możliwością zaistnienia określonych zdarzeń losowych i umów od odpowiedzialności cywilnej, pobierania opłat za usunięcie i parkowanie pojazdów w wysokości określonej uchwałą nr 212/XXX/2005 Rady Powiatu w B. z dnia 30 marca 2005 r., sporządzania dla każdego przypadku usuwania pojazdu i parkowania informacji według wzoru stanowiącego załącznik do umowy, udostępniania dokumentacji pracownikowi Starostwa . Pobrane opłaty, zgodnie z § 4 umowy stanowić miały wynagrodzenie Jednostki wyznaczonej za wykonanie przedmiotu umowy. Umowa zawarta została na czas oznaczony do dnia 3 kwietnia 2010r. Druga umowa, takiej samej treści, zawarta została 2 kwietnia 2010 r. na kolejne 3 lata, do 3 kwietnia 2013 r.

Wnioskiem z dnia 11 kwietnia 2016 r., złożonym w Starostwie Powiatowym w dniu 13 kwietnia 2016 r. S.D. wystąpiła o przyznanie wynagrodzenia w kwocie 69 092,00 zł za cały okres wykonywania dozoru, zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru i kosztów usunięcia pojazdu z drogi (ryczałt za holowanie 88, 89 zł) co do 8 samochodów odebranych z jej parkingu w dniu 18 kwietnia 2012 r:

1/ Poloneza nr rej. [...] za 1224 doby od 11 grudnia 2008 r. w łącznej kwocie 9874,78 zł,

2/Mazdy nr rej. [...] za 1334 doby od 19 sierpnia 2009 r. w łącznej kwocie 10754,23 zł,

3/ Forda Oriona nr rej. [...] za 1008 dób od 16 lipca 2009 r. w łącznej kwocie 8147, 86 zł,

4/Mercedesa nr rej. [..] za 863 doby od 6 grudnia 2009 r. w łącznej kwocie 6988,59 zł ,

5/ Opla Corsy nr rej. [...] za 1162 doby od 11 lutego 2009 r. w łącznej kwocie 9379,09 zł,

6/ VV Polo nr rej [...] za 1274 doby od 20 października 2008 r. w łącznej kwocie 10274,53 zł,

7/ Poloneza nr rej. [...] za 1564 doby od 1 stycznia 2007 r. w łącznej kwocie 12593,08 zł

8/ Fiata 126 nr rej. [...] za 889 dób od 13 listopada 2009 r. w łącznej kwocie 7385,50 zł.

We wniosku wyjaśniła, że po odebraniu w/wym pojazdów z parkingu, w dniu 20 kwietnia 2012 r. wystawiła faktury na łączną kwotę 75095,73 zł, z czego Starosta [...] zapłacił jedynie 6004, 20 zł i uchyla się od zapłaty pozostałej części wynagrodzenia, a jednocześnie domaga się od poprzednich właścicieli pojazdów zwrotu kosztów usunięcia i przechowywania pojazdów. Skarżąca załączyła 8 ostatecznych decyzji Starosty [...] z 2012 r. nakładających, na osoby będące właścicielami w/wym. pojazdów w dniu ich odholowania na parking, obowiązek zapłaty kosztów usunięcia, przechowywania, oszacowania i likwidacji pojazdów:

Poloneza nr rej. [...] za 1226 dni – 10 081zł,

Mazdy nr rej.[...] za 1340 dni – 10 993,50 zł,

Forda Oriona nr rej. [...] za 1009 dni – 8 345,50 zł,

Mercedesa Benz nr rej. [...] za 866 dni – 7 201,50 zł,

Opla Corsy nr rej. [...]za 1164 dni - 9 593,86 zł,

VV Polo nr rej [...] za 1278 dni – 10 497 zł,

Poloneza nr rej. [...] za 1945 dni -15 917zł ,

Fiata 126 nr rej. [...] za 889 dni – 7 385,50 zł.

Należy zauważyć, że z takim samym wnioskiem, w tym samym dniu skarżąca wystąpiła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w B., który 10 czerwca 2016 r. przekazał wniosek do załatwienia Staroście [..].

W stosunku do wszystkich w/wym. pojazdów Starosta [...] występował do Sądu Rejonowego w B. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu na rzecz Powiatu [...]. Wnioski o orzeczenie przepadku 7 samochodów złożone zostały 7 listopada 2011 r. , a jeden wniosek dot. Poloneza [...] w dniu 28 listopada 2011 r. Wszystkie postanowienia Sądu są prawomocne

Przed wydaniem przez Starostę [...] postanowienia z dnia [...] utrzymanego w mocy postanowieniem z dnia [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P., które jest przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie, organ pierwszej instancji czterokrotnie odmawiał S.D. przyznania wynagrodzenia za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym usunięcia pojazdów z drogi, a SKO uchylało te rozstrzygnięcia.

W postanowieniu z dnia [...] Starosta [...]przyznał skarżącej na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. wynagrodzenie za wykonywanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru wymienionych wyżej ośmiu samochodów w kwocie 6020,21 zł za czas od dnia wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku ww. pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia 18 kwietnia 2012 r. tj. do dnia odbioru pojazdów zaznaczając że należność ta została zapłacona 30 kwietnia 2012 r. na rachunek Urzędu Skarbowego , a w pozostałym zakresie objętym wnioskiem odmówił przyznania wynagrodzenia oraz zwrotu kosztów związanych z wykonywaniem dozoru.

W toku postępowania organ skierował do kilkunastu przedsiębiorców prowadzących taką samą działalność gospodarczą jak skarżąca, zapytanie o koszt abonamentów za przechowywanie pojazdów od 2009 - 2012 r. i koszty holowania. Uzyskał odpowiedź tylko od 2 przedsiębiorców, którzy podali stawki za przechowywanie pojazdów i holowanie znacznie wyższe niż zastosowała skarżąca. Skarżąca w odpowiedzi na żądanie organu, aby przedstawiła kalkulacje rzeczywistych kosztów przedstawiła operat szacunkowy opracowany przez rzeczoznawcę majątkowego, który oszacował koszty parkowania i holowania przedmiotowych pojazdów na 78 247,12 zł.

Rzeczoznawca majątkowy powołany przez organ również oszacował wysokość należności za wykonane usługi holowania i parkowania na parkingu strzeżonym na 78 247,12 zł.

Obaj rzeczoznawcy przyjęli stawkę 8 zł ( 6,50 plus VAT) za dobę przechowywania pojazdu odpowiadającą stawce z §1 pkt 4 ppkt a) uchwały Nr 212/XXX/2005 Rady Powiatu w B. 3 marca 2012 r., jako niższą niż ustalone ceny rynkowe w tym okresie.

Organ w zaskarżonej decyzji wyliczając należność przyznaną skarżącej za czas od dnia wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia 18 kwietnia 2012 r. tj. do dnia odbioru pojazdów także przyjmował za dobę przechowywania pojazdu stawkę 8 zł.

Przedstawiony stan faktyczny nie budzi wątpliwości i wynika z dokumentów zgromadzonych w aktach.

Spór w sprawie dotyczy udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w okolicznościach niniejszej sprawy skarżącej przysługuje wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru i zwrot kosztów za holowanie wskazanych 8 pojazdów i w jakiej wysokości, przy zastosowaniu jakich stawek przyznać skarżącej wynagrodzenie i zwrot tych kosztów.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, że to organ I instancji wskazał skarżącą, jako jednostkę wyznaczoną do usuwania pojazdów i powierzył jej prowadzenie parkingu strzeżonego, zgodnie z art. 130a ust. 5b i 5d ustawy Prawo o ruchu drogowym o czym świadczą przedstawione umowy.

Przypomnieć również należy, że problematykę usuwania pojazdów z drogi i ich przechowywania reguluje wielokrotnie nowelizowany art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym.

W dacie usuwania przedmiotowych pojazdów z drogi i umieszczeniu ich na parkingu prowadzonym przez skarżącą ( okres od 1 stycznia 2007 r. do 6 grudnia 2009 r. ) art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym ( j.t. Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908 ze zm., dalej u.p.r.d. ) stanowił, że pojazd jest usuwany z drogi na koszt właściciela w przypadku pozostawienia pojazdu w miejscu, gdzie jest to zabronione i utrudnia ruch lub w inny sposób zagraża bezpieczeństwu ( ust. 1 pkt 1). W przypadkach określonych w ust. 1 i 2 pojazd jest usuwany z drogi przez jednostkę wyznaczoną przez starostę. Usunięty pojazd umieszcza się na wyznaczonym przez starostę parkingu strzeżonym do czasu uiszczenia opłaty za jego usunięcie i parkowanie. Wysokość opłat ustala rada powiatu. Wydanie pojazdu następuje po okazaniu dowodu uiszczenia opłaty, o której mowa w ust. 6. ( art. 130a ust. 5a,5c,6 i7 u.p.r.d.)

Pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznawany był za porzucony z zamiarem wyzbycia się . Pojazd ten przechodził na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy ( art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym).

4 września 2010 r. weszły w życie zmiany wprowadzone ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw ( Dz. U. 2010, Nr 152, poz. 1018 ) , w tym m.in. zmianie uległ art. 130a ust 10 ustawy u.p.r.d., zgodnie z którym Starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi w przypadkach określonych w ust. 1 lub drugim występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia.

Zgodnie z dodanym do art. 130a ust. 10h ustawy, koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10d i 10i . Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowane jest już stanowisko, że w obecnie obowiązującym stanie prawnym to starosta działający w imieniu powiatu zobowiązany jest do zwrotu jednostkom prowadzącym parkingi strzeżone kosztów przechowywania wszystkich pojazdów, co do których przed dniem 4 września 2010 r., tak jak w niniejszej sprawie, nie wszczęto lub nie zakończono postępowań w sprawie przejęcia pojazdu na własność Skarbu Państwa , a których przepadek zgodnie z art. 11 ustawy nowelizującej orzeka się obecnie na rzecz powiatu, co nastąpiło w niniejszej sprawie.

W orzecznictwie sądów nie budzi także aktualnie wątpliwości charakter prawny czynności wykonywania dozoru nad pojazdem w sytuacji powierzenia tego dozoru przez organ administracji publicznej. W uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że " Istota regulacji dotyczącej usuwania pojazdów z drogi i dalszego postępowania z tymi pojazdami wynika z tego, że jest to wykonywanie zadania publicznego o charakterze administracyjno-prawnym; jest ono wykonywane przez organy administracji publicznej, ale w części także przy pomocy (z udziałem) podmiotów spoza administracji publicznej, którymi są jednostki wyznaczone do usunięcia pojazdów z drogi lub prowadzenia parkingów dla takich pojazdów. Skoro zatem zadanie to jest wykonywane przez jednostki wyznaczone przez organy administracji publicznej, to również te jednostki wykonują zadanie z zakresu administracji publicznej, a wobec tego łączy te jednostki także z organami administracji publicznej stosunek prawny o charakterze administracyjnym, oparty na założeniu, że otrzymają one wynagrodzenie i zwrot kosztów za wykonywanie nałożonych na nie obowiązków".

Na pogląd ten powołał się także NSA w wyrokach z dnia 21 listopada 2017 r. sygn. I OSK 1011/17 i sygn. I OSK 1014/17, oraz w wyroku z 5 grudnia 2017 sygn. I OSK 1145/ 17 ( opubl. www.nsa.gov.pl )

NSA wskazał, że do tego samego wniosku prowadzi analiza przepisu art. 130a u.p.r.d. w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. nr 152, poz. 1018 ze zm.). Zmiana powyższa stanowiła wyraz realizacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 czerwca 2008 r., sygn. akt P 4/06, w którym stwierdzono niezgodność art. 130a ust. 10 u.p.r.d. z art. 46, art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz z art. 64 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, w zakresie, w jakim dopuszcza odjęcie prawa własności pojazdu bez prawomocnego orzeczenia sądu. Trybunał zajmował się zatem relacjami pomiędzy właścicielem pojazdu a jednostką, na rzecz której następuje przepadek, nie wnikając w relację pomiędzy taką jednostką (organem) a podmiotem dozorującym na jej zlecenie pojazd.

We wskazanej wyżej uchwale z dnia 29 listopada 2010 r. I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jakkolwiek, co do zasady , należne wynagrodzenie i zwrot kosztów obciąża właściciela pojazdu, to jednak w sytuacji gdy właściciel nie odbierze pojazdu i nie uiści tych należności, nie można pozbawić jednostki wykonującej zlecone jej zadanie publiczne należnego wynagrodzenia i zwrotu poniesionych kosztów.

Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że jeżeli właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie, jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego (jednostce wyznaczonej do usuwania pojazdów) może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem usuniętym z drogi w przypadkach, o których mowa w art. 130a ust. 1 u.p.r.d. oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z § 3 pkt 1 lit c rozporządzenia RM z dnia 23 kwietnia 2002 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji .

Obecnie podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowił art. 102 § 2 u.p.e.a., oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( tekst jedn. Dz. U z 2018 poz. 1016 ze zm. ).

Zgodnie z art. 102 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór, chyba że dozorcą jest jedna z osób wymienionych w art. 101 § 1 .

Przyznanie wynagrodzenia dozorcy jest uzależnione od faktu wykonywania dozoru i zgłoszenia przez dozorcę żądania przyznania wynagrodzenia za dozór i zwrotu koniecznych wydatków poniesionych w związku z dozorem. Spełnienie tych dwóch przesłanek, zgodnie z brzmieniem przepisu, powoduje powstanie po stronie organu obowiązku przyznania zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru i wynagrodzenia za dozór. Wskazuje na to kategoryczne sformułowanie "organ egzekucyjny przyzna na żądanie dozorcy".

Co do zasady wydatki i wynagrodzenie za dozór należą się, a więc powinny być ustalone i przyznane, za cały czas sprawowania dozoru. Wielokrotnie w toku postępowania zasadnie podkreślało to SKO w P..

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku z dnia 20 listopada 2019r. sygn. I OSK 3091/18 ( Lex 2778238), analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, iż zwrot ten następuje w momencie wykazania koniecznych wydatków poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu . Dodatkowo to na dozorcy ciąży obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Ponadto z dyspozycji art. 102 § 2 u.p.e.a wynika, iż dozorca nie tylko wskazuje konkretne konieczne wydatki poniesione na dozór konkretnego pojazdu, ale musi również przedstawić w jaki sposób kwoty te zostały obliczone. Ustawa egzekucyjna nie określa kryteriów ustalania wysokości wynagrodzenia zatem w tym zakresie należy oprzeć się na art. 836 k.c. Przepis ten stanowi, że o ile wysokość wynagrodzenia za przechowywanie nie jest określona w umowie albo w taryfie przechowawcy należy się wynagrodzenie przyjęte w danych stosunkach.

Kierując się regułą wynikającą z tego przepisu należało uznać, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, obliczanie wynagrodzenia skarżącej przy zastosowaniu stawki 8 zł brutto za dobę parkowania pojazdu nie będzie naruszać art. 102 § 2 u.p.e.a. w zw. z art. 836 k.c., a obliczona w ten sposób kwota będzie wynagrodzeniem odpowiadającym pojęciu wynagrodzenia przyjętego w danych stosunkach. Nie będzie bowiem wyższa niż inne stosowane w tym rejonie, a przeciwnie, będzie od nich znacznie niższa.

Przypomnieć także należy, że w uzasadnieniu uchwały z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. I OPS 1/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przy określaniu wynagrodzenia, o którym mowa w art. 102 § 2 u.p.e.a. należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy ( przechowawcy) i okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania w sposób zapewniający jego właściwości .

Ani przepis art. 102 § 2 u.p.e.a., ani żaden inny przepis prawa nie określają precyzyjnie jak wyliczyć należność za dozór. Przyznanie wynagrodzenia i zwrot koniecznych wydatków musi więc nastąpić w stosunku do realiów konkretnego przypadku i będzie to kwota uzależniona od okoliczności dotyczących konkretnego dozorcy, parkingu i pojazdu. Wydatki muszą być konieczne ze względu na cel i warunki wykonywanego dozoru. Co do zasady, ustalona należność winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru , w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie w związku ze sprawowanym dozorem pojazdu przechowywanego na parkingu. Zwrot koniecznych wydatków oraz należnego wynagrodzenia może nastąpić w momencie wykazania koniecznych nakładów poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu.

Na dozorcy ciąży obowiązek wykazania poniesionych kosztów oraz sposobu ich kalkulacji, a organ orzekający o ich przyznaniu jest uprawniony do weryfikacji przedstawionej kalkulacji ( wyrok NSA z 16 października 2015 r. ) .

Odnosząc powyższe rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, zauważyć należy, że wystawione przez skarżącą faktury za przechowywanie przedmiotowych samochodów wskazywały sposób obliczenia dochodzonej przez nią należności ( datę umieszczenia pojazdu na parkingu i datę końcową i przyjętą stawkę dobową). Skarżąca załączyła także zawarte ze Starostą [...]umowy dotyczące prowadzenia przez nią parkingu wyznaczonego, w których strony uzgodniły, że opłaty za usunięcie i parkowanie pojazdów w wysokości ustalonej uchwałą Rady Powiatu w B. Nr 212/XXX/2005 pobierane przez skarżącą stanowią wynagrodzenie jednostki wyznaczonej za wykonanie przedmiotu umowy ( §4).

W orzecznictwie podkreśla się, na co wskazuje także organ, że czym innym są koszty, o których mowa w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, które co do zasady obciążają właściciela pojazdu, a czym innym są wydatki związane z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzeniem za dozór przyznawane w trybie art. 102 § 2 u.p.e.a. Nie można jednak powiedzieć, że skarżąca ustaliła wysokość dochodzonego przez siebie wynagrodzenia na podstawie stawek określonych w uchwale nr 212/XXX/2005 Rady Powiatu [...] w sprawie ustalenia wysokości opłat za usunięcie z drogi pojazdu i jego parkowanie na parkingu strzeżonym wyznaczonym przez starostę. Podstawą określenia przez nią na fakturze i następnie wniosku o zapłatę, dobowej stawki za parkowanie pojedynczego pojazdu na prowadzonym przez nią parkingu wyznaczonym, w wysokości odpowiadającej stawce z § 1 pkt 4 a uchwały ( 8 zł brutto) była umowa zawarta ze Starostą [...], która odwołała się do tej uchwały.

Obie zawarte ze Starostą [...] umowy nakładały na skarżącą nie tylko obowiązek usuwania z drogi i przechowywania usuniętych pojazdów, ale także zawarcia odpowiednich umów ubezpieczenia , sporządzania informacji o każdym przypadku usunięcia pojazdu i udostępniania tej dokumentacji pracownikowi Starostwa oraz pobierania opłat. Wszystkie te czynności wiążą się z koniecznością ponoszenia wydatków przez podmiot prowadzący parking. . Umowa za wszystkie te czynności przewidywała jedno wspólne wynagrodzenie nie różnicując, jaka jego część stanowi zwrot poniesionych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru, a jaka wynagrodzenie za dozór.

Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 listopada 2018 r. sygn. I OSK 326/17 ( Lex nr 2603865), organ administracji prowadząc na żądanie dozorcy postępowanie na podstawie art. 102 § 2 u.p.e.a., mające na celu ustalenie należności z tytułu wynagrodzenia za dozór i należności z tytułu zwrotu koniecznych wydatków związanych z dozorem powinien ustalić te należności oddzielnie, w tych przypadkach gdy dozorca wykaże poniesione konieczne koszty dozoru związane z danym pojazdem, wskaże sposób ich obliczenia, a także uzasadni wysokość należnego wynagrodzenia . Jeżeli zaś dozorca żąda zarówno wynagrodzenia z tytułu dozoru jak zwrotu koniecznych wydatków z tytułu dozoru, lecz mimo wezwania organu nie przedstawia stosownych dokumentów wskazujących, czy też pozwalający na ustalenie wysokości dochodzonych należności, a ustalenia te musi samodzielnie poczynić organ, wówczas możliwe jest ustalenie jednej łącznej kwoty, obejmującej obie należności. W takich okolicznościach istotne jest, aby z zarówno z treści postanowienia jak i uzasadnienia postanowienia jednoznacznie wynikało, czy przyznana kwota obejmuje obie należności, czy też jedną z nich. Orzecznictwo dopuszcza więc przyznanie jednej wspólnej kwoty obejmującej zarówno wynagrodzenie z tytułu dozoru jak zwrot koniecznych wydatków z tytułu dozoru. Taka właśnie sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie.

Jak wskazano na wstępie organ jest uprawniony do zweryfikowania przedstawionej przez dozorcę kalkulacji. W toku trwającego blisko 4 lata postępowania organ zwrócił się do innych podmiotów prowadzących parkingi o podanie cen za parkowanie pojazdów, w tym cen abonamentów, zapoznał się z opinią rzeczoznawcy przedstawioną przez skarżącą i powołał swoje rzeczoznawcę. Obaj rzeczoznawcy ustalili szacunkowo wysokość wynagrodzenia za holowanie z drogi i parkowanie 8 wskazanych pojazdów na 78 247,12 zł przyjmując stawkę za dobę parkowania - 8 zł brutto, jako najkorzystniejszą. Dowody te jednoznacznie wskazują, że stawki przyjęte przez skarżącą są dużo niższe niż stawki wolnorynkowe na innych parkingach, co dotyczy również kosztów holowania. Choć organ stwierdził, że nie udało się w toku postępowania ustalić rzeczywistych kosztów dozorowania, gdyż skarżąca ich nie wykazała, ostatecznie przyjął, że stawka jaką przyjęła skarżąca tj. 8 zł za dobę przechowywania pojedynczego pojazdu jest właściwa. Podzielając powyższe stanowisko należy jednak zauważyć, że do takiego wniosku organ I instancji doszedł w postanowieniu w 2019 r. rozpoznając wniosek skarżącej po raz 5, gdy równocześnie tę stawkę zastosował wypłacając skarżącej wynagrodzenie za wykonywanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w łącznej kwocie 6020,21 zł. 30 kwietnia 2012 r. za czas od wydania prawomocnych orzeczeń Sądu Rejonowego o przepadku pojazdów na rzecz Powiatu [...] do dnia odbioru pojazdów z parkingu skarżącej. Jednocześnie nie chciał przyjąć tej stawki do obliczenia pozostałego wynagrodzenia bez wyjaśnienia tej niekonsekwencji. .

Sąd nie podziela stanowiska organu I i II instancji, że przedstawione dowody; umowy, dane dotyczące wysokości wynagrodzenia pracownika parkingu, opinie rzeczoznawców i informacje uzyskane od innych podmiotów gospodarczych nie były wystarczające do ustalenia wysokości wynagrodzenia za wykonywanie dozoru i kosztów dozoru. Należy też zwrócić uwagę, że Starosta [...] był stroną umowy zawartej ze skarżącą, która przewidywała jedno wspólne wynagrodzenie. Umowa nie wskazywała na konieczność dokumentowania kosztów dozoru ponoszonych przez skarżącą. Zarzucanie w takiej sytuacji skarżącej, że nie zachowała dokumentacji dot. koszów prowadzenia parkingu i wywodzenie z tego niekorzystnych dla niej skutków, jest nieuprawnione. Z powyższych względów za zasadny należało uznać zarzut skargi naruszenia art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. i art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez nierozpatrzenie całego materiału dowodowego i dokonanie dowolnej jego oceny oraz uznanie, że przedstawione przez skarżącą i zgromadzone w toku postępowania dowody nie mogły być dostateczną podstawą do ustalenia wysokości wynagrodzenia należnego skarżącej.

W rozpoznawanej sprawie organ I instancji ustalił skarżącej wynagrodzenie za przechowywanie pojazdów objętych jej wnioskiem tylko za czas od kiedy Powiat [...] stał się właścicielem pojazdów do dnia ich odbioru z parkingu . Organ uznał, że nie ma podstaw do przyznania skarżącej wynagrodzenia za cały okres przechowania pojazdów na parkingu skoro nie wykazała ona, że poinformowała Starostę [...] w terminie 3 dni o nieodebraniu pojazdu z parkingu przez właścicieli w wyznaczonym terminie licząc od dnia jego usunięcia z drogi.

Zgodnie z § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 r. w sprawie usuwania pojazdów ( Dz. U. nr 191 poz. 1377 ) obowiązującego do 25 lipca 2011 r. , w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy ( ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym ) jednostka prowadząca parking strzeżony powiadamia o tym, nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. W ocenie organu skarżąca nie przedstawiła jakichkolwiek dokumentów potwierdzających, że w odpowiednim czasie informowała właściwe organy o nieodebraniu pojazdów . Pojazdy, których dotyczy postępowanie zostały usunięte z drogi w latach 2007 -2009 r., a skarżąca nie podjęła żadnych działań w tym zakresie w terminach określonych przepisami. Organ zauważa, że w 2009 r. zawiadomiła właściwego naczelnika urzędu skarbowego o upływie 6 miesięcznego terminu ale wniosek został jej zwrócony a dalszych działań nie podjęła i dlatego nie może oczekiwać przyznania wynagrodzenia za żądany okres.

W tym zakresie stanowisko organu nie może być uznane za prawidłowe, a także należy uznać, że organ nie ustalił i nie wyjaśnił wszystkich niezbędnych okoliczności w tym zakresie.

Jest okolicznością bezsporną, że dopiero od powiadomienia organu o tym, że samochód nie został odebrany z parkingu przez właściciela może on podjąć przewidziane prawem działania zmierzające do przejęcia pojazdu na własność aby ograniczyć koszty związane z przechowywaniem pojazdu . Nie oznacza to jednak, że jeżeli podmiot prowadzący parking nie zawiadomił właściwego organu w terminie 3 dni po upływie 6 miesięcznego terminu o nieodebraniu pojazdu przez właściciela to utracił on prawo do wynagrodzenia za cały okres przechowywania pojazdu. Należy w takiej sytuacji ustalić, od kiedy organ miał taką wiedzę. Zgodnie z art. 130a ust. 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu obowiązującym od 19 października 2006 r. do 3 września 2010 r. , pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 lub 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się . Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy .

Od 4 września 2010 r. art. 130a ust. 10 stanowił, że starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2 , występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu , jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia .

Samochody, których dotyczył wniosek zostały odholowane na parking prowadzony przez skarżącą między 1 stycznia 2007 r. a 6 grudnia 2009 r. w związku z tym wynikający z pisma z dnia 8 października 2018 r. fakt powiadomienia przez skarżącą w dniu 13 lipca 2009 r. Urzędu Skarbowego w B. o upływie 6 miesięcznego okresu parkowania 4 pojazdów nie może być uznane za bezskuteczny i skutkować odmową przyznania wynagrodzenia za dozór tych pojazdów. Pismo US świadczy w odniesieniu do samochodu Polonez nr rej. [...], Mazdy nr. rej. [...], Opla Corsy nr. rej. [...] i WV Polo nr rej. [...] o wywiązaniu się przez skarżącą z obowiązków wynikających z cytowanego wyżej rozporządzenia. Wyjaśnienia wymagają okoliczności powiadomienia o pozostawaniu na parkingu pozostałych samochodów objętych wnioskiem.

Zasadnie także podnosi pełnomocnik skarżącej, że organ nie ocenił dokumentów przedłożonych przez skarżącą przy piśmie z dnia 16 sierpnia 2016 r., z których wynika że w kwietniu 2011 r i sierpniu 2011 r. zwracała się o podjęcie decyzji co do samochodów znajdujących się na jej parkingu . Organ powinien ustalić, czy były wśród wymienionych tam pojazdów, samochody objęte wnioskiem w rozpoznawanej sprawuje, bo to oznaczałoby, że przynajmniej w tej dacie organ miał już wiedzę w tym zakresie

Ponadto z dokumentów załączonych do akt wynika, że wnioski o orzeczenie przepadku pojazdów, których dotyczy postępowanie zostały złożone przez Starostę [...] 7 listopada 2011 r. i jeden 28 listopada 2011 r., a więc przynajmniej w tej dacie Starosta wiedział o nieodebraniu pojazdów, a należy założyć że jeszcze wcześniej, gdyż każdy wniosek wymagał przygotowania. Wgląd w akta tych spraw może kwestie te wyjaśnić. Należy zwrócić też uwagę na treść umów zwartych ze skarżącą, z których wynikał obowiązek przesyłania powiadomień przez skarżąca i udostępniania dokumentacji pracownikom organu. Organ powinien w takiej sytuacji sprawdzić także w posiadanych przez siebie dokumentach kiedy był powiadomiony o samochodach znajdujących się na parkingu skarżącej i o tym jak długo tam się znajdują. W tym zakresie organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, ustalić wymagane fakty i przyznać wynagrodzenie za wykonywanie dozoru oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru odrębnie dla każdego pojazdu z podaniem, za jaki okres wynagrodzenie jest przyznane. Brak ustaleń w tym zakresie i następnie ich oceny stanowi naruszenie art. 77 § 1 w zw. z art. 75 § 1 i 80 k.p.a.

Wadliwe, bo niejednoznaczne, w ocenie Sądu było rozstrzygnięcie Starosty [...], utrzymane w mocy przez organ II instancji, przyznające skarżącej jedną kwotę za wykonywanie dozoru ośmiu pojazdów, za czas "od wydania prawomocnych orzeczeń Sądu o przepadku" do 18 kwietnia 2012 r. W rozstrzygnięciu odrębnie dla każdego pojazdu powinna być wskazana data od jakiej liczono wynagrodzenie za jego przechowywanie i dla każdego pojazdu oddzielnie w decyzji powinna być ustalona kwota przyznanego wynagrodzenia z tytułu dozoru. Treść rozstrzygnięcia organu, co do okresu jaki obejmuje i przedmiotu rozstrzygnięcia nie powinna budzić żadnych wątpliwości.

Z powyższych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Starosty [...]. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się wynagrodzenie pełnomocnika w kwocie 5400 zł określone zgodnie z § 2 pkt 6 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22.10.2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych ( Dz. U. z 2018 r. poz. 265) , wpis od skargi 1500 zł i 17 zł opłata skarbowa od pełnomocnictwa.

EC