Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 436/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2021-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 81, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska (spr.) Asesor WSA Anna Dębowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. nr [...]. dc


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 256), zwanej k.p.a. i art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j.: Dz. U. z 2020r., poz. 111 ze zm.), zwanej u.ś.r., utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] r. odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad M.P. w okresie od 1 grudnia 2020r.

W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium wskazało, że w dniu 28 grudnia 2020r. wpłynął wniosek A.D. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad babcią - M.P. legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ze wskazaniem konieczności współudziału na co dzień opiekuna w procesie leczenia, rehabilitacji oraz konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością do samodzielnej egzystencji.

Organ I instancji po zapoznaniu się z wnioskiem strony, stwierdził, iż nie zostały spełnione ustawowe przesłanki warunkujące prawo do świadczenia, o które wniesiono i odmówił przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego.

Kolegium stwierdziło, że A.D. jest wnuczką M.P., a więc zgodnie z art. 617 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy, krewnym II stopnia w linii prostej, na którym ciąży obowiązek alimentacji w kolejności wskazanej w art. 128 tej ustawy. Kolegium podkreśliło jednak, że A.D. - wnuczka M.P. nie jest jedyną krewną w/w. Jak wynika z materiału dowodowego, są inne osoby, które nie legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a są spokrewnione z M.P. w I stopniu w linii prostej (dzieci M.P.), które to w pierwszym rzędzie winny wywiązać się z obowiązku nałożonego art. 128 k.r.o. i którym to w pierwszej kolejności przysługuje prawo do ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje. W ocenie Kolegium, okoliczność podejmowania przez nie zatrudnienia (i brak możliwości sprawowania opieki nad matką) nie wpływa w żaden sposób na możliwość przyznania stronie wnioskowanego świadczenia w oparciu o art. 17 ust. 1a pkt 2 u.ś.r., a tym samym podnoszone przez stronę argumenty w tym zakresie, również nie mogą mieć wpływu na rozstrzygniecie organu administracji.

Kolegium wskazało, że M.P. posiada trójkę dzieci (w tym jedno niepełnosprawne), - a więc są osoby zobowiązane do alimentacji w I stopniu, które nie legitymują się orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności. A.D. jest wnuczką M.P. i nie należy do kręgu osób, którym świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, bowiem w jej przypadku nie zostały spełnione przesłanki wymienione w art. 17 ust. 1a u.ś.r. Dopiero brak osób spokrewnionych z M.P. w I stopniu (i zobowiązanych do alimentacji), bądź legitymowanie się przez nie orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu znacznym, stwarzałoby możliwość przyznania stronie świadczenia pielęgnacyjnego. Zdaniem Kolegium, inne okoliczności, takie jak fakt przebywania w stosunku zatrudnienia, czy brak realnej możliwości zajmowania się osobą wymagającą opieki, w żaden sposób - wolą ustawodawcy - nie wpływają na uprawnienie krewnych M.P., do uzyskania prawa do świadczenia.

Odnosząc się do odwołania Kolegium wyjaśniło, że dobrowolna rezygnacja osób spokrewnionych w linii prostej z osobą wymagającą opieki w stopniu I z ubiegania się o prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, nie stanowi o prawie osób spokrewnionych z osobą wymagającą opieki w stopniu II do niniejszego świadczenia. Okoliczność więc, na którą powołuje się strona, tj. pozostawania dzieci M.P. w zatrudnieniu, a w konsekwencji brak możliwości otoczenia matki wymaganą opieką, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy i nie zwalnia z obowiązku alimentacyjnego i zapewnienia opieki matce.

Skargę na tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A.D., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w zw. z art. 17 ust. 1 i ust. 1a u.ś.r. poprzez jego niewłaściwą wykładnię i wykluczenie wnuczki osoby niepełnosprawnej, w stopniu uniemożliwiającym samodzielną egzystencję, z kręgu osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego, mimo że osoby zobowiązane do alimentacji w stopniu bliższym, nie są w stanie wykonywać opieki wobec niej. W oparciu o ten zarzut skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, a także poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżąca podniosła, że występują osoby bliżej spokrewnione z osobą wymagającą opieki, ponieważ M.P. posiada trójkę dzieci. Jednak miejsce przebywania jej syna nie jest stałe i kontakt z nim jest bardzo utrudniony, zaś obie córki borykają się z problemami zdrowotnymi – matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a druga córka cierpi na powikłania po przebytej chorobie nowotworowej. Dodatkowo skarżąca wskazywała na zadłużenie, problemy finansowe i życiowy brak stabilizacji po stronie dzieci M.P.. Skarżąca dodała, że na skutek braku opieki na matką, M.P. wydziedziczyła na podstawie własnoręcznego testamentu córkę i syna.

Skarżąca wskazała, że organ II instancji dokonał sformalizowanej wykładni art. 17 ust. 1 u.ś.r., przekładając sam fakt istnienia krewnych w I stopniu do wypływającej stąd obiektywnej możliwości wykonywania opieki nad M.P. M.P. jest osobą, która wymaga pomocy we wszystkich czynnościach życiowych, zarówno w dzień, jak również w nocy. To wyklucza możliwość wykonywania pracy zarobkowej czy dłuższego przebywania poza miejscem zamieszkania osoby wymagającej pomocy. Skarżąca podniosła, że zrezygnowała z zatrudnienia i zajmuje się babcią, jest osobą młodą i zdrową, może pomagać babci we wszystkich wymagających pomocy czynnościach.

Skarżąca powołują się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazała, że obiektywne przeszkody w sprawowaniu opieki przez osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą jej wymagającą, mogą uzasadniać przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobie z dalszym stopniem pokrewieństwa, sprawującej faktyczną opiekę i zobowiązanej do alimentacji w dalszej kolejności.

W odpowiedzi na tę skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 zzs4 ust. 2 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020r., poz. 1842), zwanej ustawą covidową, znowelizowanym na mocy art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1090), z dniem 3 lipca 2021r., w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich wojewódzkie sądy administracyjne oraz Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadzają rozprawę przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w niej uczestniczące nie muszą przebywać w budynku sądu. Zgodnie zaś z art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Na tle tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 30 listopada 2020r., sygn. akt II OPS 6/19, wyraził pogląd, iż "prawo do publicznej rozprawy nie ma charakteru absolutnego i może podlegać ograniczeniu, w tym także ze względu na treść art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, w którym jest mowa o ograniczeniach w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, gdy jest to unormowane w ustawie oraz tylko wtedy, gdy jest to konieczne w demokratycznym państwie m.in. dla ochrony zdrowia. Nie ulega wątpliwości, że celem stosowania konstrukcji przewidzianych przepisami uCOVID-19 jest m.in. ochrona życia i zdrowia ludzkiego w związku z zapobieganiem i zwalczaniem zakażenia wirusem COVID-19 (...). Z perspektywy zachowania prawa do rzetelnego procesu sądowego najistotniejsze jest zachowanie prawa przedstawienia przez stronę swojego stanowiska w sprawie (gwarancja prawa do obrony). (...) Dopuszczalne przepisami szczególnymi odstępstwo od posiedzenia jawnego sądu administracyjnego na rzecz formy niejawnej winno bowiem następować z zachowaniem wymogów rzetelnego procesu sądowego".

Zważywszy na treść powyższej regulacji zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II z dnia 18 października 2021r. niniejsza sprawa została skierowana do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy covidowej, ziściły się bowiem warunki określone w tym przepisie. Rozpoznanie tej sprawy jest konieczne, co znajduje potwierdzenie w zarządzeniu o rozprawie zdalnej z dnia 8 września 2021r., jednakże rozprawy tej, wymaganej przez ustawę, nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku z uwagi na fakt, że skarżąca nie potwierdziła możliwości technicznych w zakresie uczestniczenia w tej rozprawie, mimo wezwania, co skutkowało skierowaniem sprawy do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w trybie tego przepisu, o czym strony zostały zawiadomione w drodze zarządzenia z dnia 18 października 2021r.

Wymagany przy tym przywołaną wyżej uchwałą NSA standard ochrony praw stron w niniejszej sprawie został zachowany, skoro wskazanym powyżej zarządzeniem strony zostały powiadomione o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne i miały możliwość zajęcia stanowiska w sprawie, względnie uzupełnienia dotychczasowej argumentacji (zarządzenie o rozprawie zdalnej z dnia 8 września 2021r.).

Stosownie natomiast do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021r., poz. 137 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019r., poz. 2325 ze zm.), zwanej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach owej kontroli sąd administracyjny nie przejmuje sprawy administracyjnej do jej końcowego załatwienia, lecz ocenia, nie będąc przy tym związany granicami skargi, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie naruszono reguł postępowania administracyjnego i czy prawidłowo zastosowano prawo materialne.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art.145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Przy czym stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę sąd, co zasady, nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.). Natomiast w razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.).

Kwestią sporną w sprawie jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego wnuczce z uwagi na jej rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawną babcią, w sytuacji, gdy istnieją osoby spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki i tym samym zobowiązane w pierwszej kolejności do świadczenia alimentacyjnego względem tej osoby.

Kontrolując w tak zakreślonym zakresie zaskarżoną decyzję Sąd uznał, że organy rozpatrujące przedmiotową sprawę naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 81 i art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Natomiast art. 17 ust. 1a u.ś.r. stanowi, że osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie do art. 128 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2020r., poz. 1359), zwanej k.r.o., obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Zgodnie z art. 132 k.r.o., do którego odsyła art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r., obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero wtedy, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami.

W przedmiotowej sprawie organy ustaliły, że skarżąca jako wnuczka osoby wymagającej opieki (osoba ta legitymuje się orzeczeniem z dnia [...] stycznia 2020r. o trwałej niezdolności do samodzielnej egzystencji) jest uprawnioną w drugiej kolejności do ubiegania się o przedmiotowe świadczenie. Natomiast uprawnionymi w pierwszej kolejności są dzieci osoby wymagającej opieki, tj. dwie córki i syn.

Analiza akt sprawy wskazuje, iż organy nie przeprowadziły dostatecznego postępowania dowodowego w zakresie, w którym możliwe byłoby jednoznaczne stwierdzenie braku przesłanek z art. 17 ust. 1 pkt 4 i ust. 1a u.ś.r. do wykluczenia skarżącej z kręgu osób uprawnionych do ubiegania się o przyznanie przedmiotowego świadczenia.

W orzecznictwie podkreśla się, że "możliwe jest zatem przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego także w sytuacji, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności do sprawowania opieki nad niepełnosprawnym sama nie legitymuje się wprawdzie orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, ale obiektywnie nie jest zdolna tego obowiązku wypełnić, a zrealizować tę pomoc jest w stanie - niejako w jej zastępstwie - osoba zobowiązana w dalszej kolejności do alimentacji na rzecz osoby wymagającej opieki. W praktyce więc chodzi o sytuację, gdy osoba zobowiązana w pierwszej kolejności jest w wieku lub stanie zdrowia uniemożliwiającym sprawowanie opieki nad inną osobą, a jej sytuacja materialna nie pozwala na zastąpienie świadczeń osobistych pomocą finansową pozwalającą na pokrycie kosztów opieki przez inną osobę. Należy bowiem mieć na uwadze, że obowiązek sprawowania opieki, stanowiący element obowiązku alimentacyjnego, ze względu na który ustala się krąg podmiotów uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (w bliższej i dalszej kolejności), nie ogranicza się wyłącznie do osobistych starań, ale może przybrać formę świadczeń pieniężnych (wyrok WSA w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2021r., II SA/Łd 173/21, LEX nr 3177238 i przywołany tam wyrok).

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie w swoim orzecznictwie na gruncie spornego przepisu odwołał się do powyższych reguł wykładni, uznając efekt interpretacji językowej za sprzeczny z aksjologią Konstytucji oraz celem u.ś.r. Stanął na stanowisku, zgodnie z którym wskazane regulacje ustawy o świadczeniach rodzinnych należy odczytywać przez pryzmat zasad i wartości wyrażonych w Konstytucji RP, z uwzględnieniem celu unormowań, którym jest przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego osobom, które rzeczywiście sprawują opiekę nad bliskimi osobami niepełnosprawnymi (zob. np. wyroki z 5 listopada 2015 r., I OSK 1062/14, z 13 listopada 2015 r., I OSK 1286/14, z 12 maja 2017 r., I OSK 328/16 oraz z 21 czerwca 2017 r., I OSK 829/17). Wybranie przez ustawodawcę z kręgu osób zobowiązanych do alimentacji wyłącznie osób w pierwszym stopniu pokrewieństwa i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji zgodnie z art. 132 k.r.o. tylko w sytuacji, gdy osoby w pierwszym stopniu pokrewieństwa nie żyją, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej, a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną oraz zasadę szczególnej pomocy władz publicznych rodzinom w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (wyrok NSA z dnia 4 grudnia 2020r., I OSK 1947/20, LEX nr 3109333).

Organy nie przeprowadziły postępowania dowodowego w zakresie ustalenia czy córki i syn M.P. spełniają kryteria wskazane w art. 17 ust. 1 i 1a u.ś.r., które tym samym wykluczyłyby skarżącą z kręgu osób przysługującym przedmiotowe świadczenie. Skarżąca już w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazała, iż jej matka (córka M.P.) jest osobą niepełnosprawną, a zatem niezdolną do sprawowania opieki. Następnie w skardze skarżącą podniosła, że jej matka jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym, a druga córka M.P. cierpi na powikłania po przebytej chorobie nowotworowej. Natomiast w stosunku do syna M.P. skarżąca dodała, że jego miejsce przebywania nie jest stałe, i kontakt z nim jest bardzo utrudniony. Kwestie, które podniosła skarżąca nie zostały wyjaśnione przez organ, czym naruszone zostały art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 81 k.p.a. w stopniu mającym znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy.

W judykaturze podkreślane jest, iż "zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Realizacji wyrażonej w tym przepisie zasady prawdy obiektywnej służy przepis art. 77 § 1 k.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Obowiązek ten jest niezależny od tego, czy niezbędny materiał dowodowy potwierdza stanowisko strony, czy też je podważa. Wyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego polega zaś na takim ustosunkowaniu się do każdego ze zgromadzonych w sprawie dowodów z uwzględnieniem wzajemnych powiązań między nimi, aby uzyskać jednoznaczność ustaleń faktycznych i prawnych. Dopiero jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego sprawy stworzyłoby podstawy do wyrażenia stanowiska, które nie przekraczałoby granic zasady swobodnej oceny dowodów, wynikającej z art. 80 k.p.a." (wyrok NSA z dnia 19 maja 2021r., III OSK 420/21, LEX nr 3180675). "Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy. Niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy może prowadzić do wydania wadliwej decyzji. Zakres i przedmiot postępowania wyjaśniającego determinują przepisy prawa materialnego, bowiem to normy prawa materialnego przesądzają o przedmiocie sprawy i okolicznościach prawnie istotnych." (wyrok NSA z dnia 19 maja 2021r., I OSK 251/21, LEX nr 3206275). Nie może być uznana za zgodną z prawem decyzja administracyjna wydana bez wyjaśnienia okoliczności faktycznych objętych hipotezą przepisów mających w sprawie zastosowanie (wyrok NSA z dnia 23 września 2020r., II OSK 1241/20, LEX nr 3100358). Z taką sytuacją mamy do czynienie w przedmiotowej sprawie.

"W konsekwencji niewykazania przez organ należytej dbałości o dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jak tego wymaga art. 7 k.p.a., organ nie mógł sporządzić uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymaganiom stawianym przez ustawodawcę w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Uznając, że organ dopuścił się naruszenia wskazanych przepisów postępowania administracyjnego w stopniu, w jakim mogło to mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie można temu Sądowi - wskazującemu na konieczność wyjaśnienia kwestii zachowania zasad przeprowadzenia kontrolowanego postępowania konkursowego, w tym także należytego wyjaśnienia tego zagadnienia w decyzjach - postawić zarzutu naruszenia (poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji) przepisu art. 107 § 3 k.p.a" (wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2019r., II GSK 2006/18, LEX nr 2778077).

Ponownie rozpoznając sprawę organy zastosują się do przestawionych powyżej wskazań i oceny prawnej oraz dokonają wyjaśnień w przedstawiony w niniejszym wyroku zakresie, a w szczególności ustalą, czy po stronie dzieci M.P. występują okoliczności wskazane w art. 17 ust. 1 i ust. 1a u. ś.r. uniemożlwiające realizację ciążącego na nich obowiązku alimentacyjnego względem matki i tym samym określą czy uprawnienie do przedmiotowego świadczenia przysługuje skarżącej.

Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.

dc