Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 54/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2008-10-02 00:00:00+02:00 ()
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Prezes Rady Ministrów
Powołane przepisy: article: art. 246 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 258 par. 2 pkt 7
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie: Joanna Kruszewska - Grońska po rozpoznaniu w dniu 2 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego w sprawie ze skargi A. S. na Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej p o s t a n a w i a: odmówić skarżącemu A. S. przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 2 lipca 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę A. S. na Szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w przedmiocie konkursu na stanowisko w służbie cywilnej. Natomiast w dniu 17 lipca 2008 r. do Sądu wpłynął złożony na urzędowym formularzu (PPF) wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym

obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata lub radcy prawnego.

Z informacji podanych w formularzu wynika, iż skarżący nie posiada majątku ani dochodów, przy czym jego miesięczne koszty utrzymania sięgają kwoty 1.800 zł. Skarżący wskazał ponadto, że ciąży na nim zadłużenie w wysokości 70.000 zł.

Mając na uwadze, iż oświadczenia zawarte w formularzu wniosku o przyznanie

prawa pomocy były niewystarczające dla oceny rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, Sąd wezwał A. S. do uzupełnienia wniosku w

terminie 14 dni poprzez nadesłanie:

1) zeznania podatkowego skarżącego za rok 2007, ewentualnie zaświadczenia właściwego urzędu skarbowego o wysokości dochodu uzyskanego w tym okresie,

2) dokumentów wskazujących źródło dochodu pozwalające na pokrycie kosztów utrzymania wykazanych przez skarżącego w formularzu,

3) dokumentów potwierdzających wykazany w formularzu fakt zadłużenia skarżącego na kwotę 70.000 zł,

4) udokumentowanie sytuacji finansowej skarżącego: w przypadku wykonywania pracy zarobkowej - przedstawienie zaświadczenia pracodawcy wskazującego wysokości wynagrodzenia, w przypadku posiadania statusu osoby bezrobotnej – przedstawienie zaświadczenia właściwego urzędu pracy o posiadanym statusie osoby bezrobotnej,

5) wyciągów i wykazów z posiadanych rachunków bankowych z okresu ostatnich trzech miesięcy,

6) dokumentów potwierdzających ponoszenie miesięcznych wydatków koniecznych do utrzymania oraz innych obciążeń.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie skarżący (w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r.) wyjaśnił, że nie posiada dokumentów wskazujących źródło dochodów, bowiem ich

nie uzyskuje. Podkreślił też, iż nie posiada rachunków bankowych, jak również nie gromadzi dokumentów potwierdzających wydatki związane z utrzymaniem. Do przedmiotowego pisma skarżący załączył kopię zeznania podatkowego za rok 2007, w którym wykazano dochód z innych źródeł wynoszący 3.055,30 zł oraz decyzję Starosty Ł. [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekającą o utracie przez skarżącego prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej od dnia [...] maja 2007 r. (przy czym z treści decyzji wynika, że skarżący pobierał zasiłek od dnia [...] listopada 2006 r. do dnia [...] maja 2007 r.).

Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. (dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zawarte w wyżej cytowanym przepisie określenie "gdy osoba ta wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Zatem rozstrzygnięcie Sądu w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno – "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004

s. 319). Jeżeli fakty, które strona podaje we wniosku, nie znajdują pokrycia w aktach sprawy lub pozostają w sprzeczności z zawartymi tam informacjami o stanie majątkowym strony, istnieją podstawy do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 9 września 2004 r., sygn. akt FZ 360/04, niepubl.). Do oceny sądu (referendarza sądowego) należy uznanie, czy strona ubiegająca się o takie zwolnienie wykazała, że spełnia wskazane przesłanki. Podstawę do przyznania prawa pomocy stanowią informacje wynikające z oświadczenia zawartego na

wniosku składanym przez strony na urzędowym formularzu (art. 252 § 1 p.p.s.a.). W sytuacji, gdy oświadczenie takie okaże się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego strony lub budzi wątpliwości, sąd (referendarz sądowy) może wezwać stronę do złożenia w zakreślonym terminie dodatkowego oświadczenia lub przedłożenia dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego (art. 255 p.p.s.a.).

Taka właśnie sytuacja miała miejsce w niniejszej sprawie, a mianowicie skarżący został wezwany do potwierdzenia stosownymi dokumentami oświadczeń zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Uwzględniając z jednej strony informacje ujęte we wniosku o przyznanie

prawa pomocy, a z drugiej strony - zakres przedstawionych przez skarżącego dokumentów, stwierdzić należy, iż nie uprawdopodobnił on w wystarczający sposób okoliczności świadczących o zasadności przyznania mu prawa pomocy. Przede wszystkim skarżący nie przedstawił dokumentów obrazujących jego aktualną

sytuację majątkową. Nie można bowiem za taki dokument uznać decyzji Starosty Ł. [...] z dnia [...] czerwca 2007 r. orzekającej o utracie przez wnioskodawcę prawa do zasiłku dla osoby bezrobotnej. Wynika z niej jedynie fakt utraty prawa do zasiłku od dnia [...] maja 2007 r. Nie odzwierciedla natomiast statusu wnioskodawcy w chwili obecnej, czyli po upływie ponad roku od dnia jej wydania. Nadto wnioskodawca oszacował ponoszone przez niego koszty utrzymania na kwotę 1.800 zł miesięcznie, nie wskazując jednakże źródła dochodu pozwalającego mu na ich pokrycie; co więcej stwierdził, iż nie uzyskuje dochodu z żadnych źródeł.

W tym miejscu podnieść należy, że przepisy art. 245 § 3 i art. 246 § 1 p.p.s.a. stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. (vide postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 758/04). Zatem rzeczą skarżącego jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w ww. przepisach. W postanowieniu z dnia 27 lipca

2005 r., sygn. akt I SA/Gd 335/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wskazał, iż nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy

dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (LEX nr 220289).

Mając na uwadze, że skarżący nie przedstawił dokumentów umożliwiających pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych, przy zachodzącej sprzeczności pomiędzy zadeklarowanymi wydatkami a brakiem jakichkolwiek dochodów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w postanowieniu.