Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1412/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-02-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 97 par. 1 pkt 4, artt. 149 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 4, art. 151 par1, art 162
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 lutego 2021 r. sprawy ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w R. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz E. sp. z o.o. z siedzibą w R. kwotę 600 zł (sześćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2020 r. Nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB) działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2020 r. poz. 256, dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz.U z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm., dalej: Prawo budowlane), po rozpatrzeniu zażalenia E.Sp. z o.o. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB) Nr [...] z dnia [...] marca 2020r. zawieszające wznowione postępowanie administracyjne, utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...] kwietnia 2018 r. do PINB wpłynęło pismo E.Sp. z o.o. dotyczące stanu technicznego budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C. w W..

W dniu [...] maja 2018r. przedstawiciel PINB przeprowadził oględziny, w wyniku których ustalono m.in. że na terenie w/w działki znajduje się zespół budynków poprzemysłowych po dawnych zakładach "[...]".

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2018 r. poinformowano o wszczęciu na wniosek strony postępowania w sprawie stanu technicznego budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C.w W..

Decyzją PINB z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] nakazano, w oparciu o art. 67 Prawa budowlanego, E. Sp. z o.o. rozbiórkę budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C. w W.. Przedmiotowa decyzja stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji.

W dniu [...] września 2018r. do PINB wpłynął wniosek Dyrektora Biura Mienia i Skarbu Państwa Urzędu [...], reprezentującego Skarb Państwa, o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego ww. decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r. Wniosek opierał się o przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

Postanowieniem z dnia [...] września 2018r. PINB wznowił postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C. w W. zakończone ostateczną decyzją PINB z dnia [...] sierpnia 2018r., a następnie postanowieniem z dnia [...] września 2018r. wstrzymał na wniosek strony wykonanie tej decyzji.

Decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] listopada 2019r. nr [...] wpisano do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] zespół budowlany dawnych [...] Zakładów [...] ([...]), składających się z wieloskrzydłowego budynku głównego, parterowej hali produkcyjnej, budynku portierni oraz ogrodzenia, położony przy ul. C. w W. wraz z terenem posesji. Od powyższego rozstrzygnięcia wniesiono odwołania do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

Postanowieniem PINB z dnia [...] marca 2020r. znak: [...] zawieszono wznowione postępowanie administracyjne do czasu prawomocnego zakończenia postępowania odwoławczego w przedmiocie wpisu obiektów budowlanych do rejestru zabytków.

Rozpoznając zażalenie na powyższe postanowienie [...] WINB powołał się na treść art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. wyjaśniając pojęcie prawne "zagadnienia wstępnego". Następnie wskazał, że zawiadomieniem z dnia [...] września 2018r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku [...] Zakładów [...] ([...]), zaś po przeprowadzeniu postępowania w powyższym zakresie decyzją z dnia [...] listopada 2019r. wpisał do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] zespół budowlany dawnych [...] Zakładów [...] ([...]). Od tego rozstrzygnięcia wniesiono odwołania do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

W ocenie [...] WINB w niniejszej sprawie zachodzi bezpośredni związek przyczynowy pomiędzy postępowaniem wznowieniowym toczącym się przed PINB, a zagadnieniem wstępnym jakim jest ocena zasadności wpisania do rejestru zabytków nieruchomych ww. zespołu budynków poprzemysłowych. Powołując się na przykłady orzecznictwa sądowoadministracyjnego [...] WINB wskazał, że wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną wyczerpującą w przepisach prawa procesowego. Przepisy art. 145 § 1 i art. 145a § 1 k.p.a. ustanawiają przesłanki, na podstawie których wznawia się postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją. Zaznaczył, że w postępowaniu wznowieniowym badana będzie co prawda podnoszona przez Dyrektora Biura Mienia i Skarbu Państwa Urzędu [...] przesłanka braku udziału strony w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] sierpnia 2018r. (w tym zakresie organ związany jest podstawami wznowieniowymi zawartymi w takim wniosku i nie może odnosić się do innych podstaw nie wskazanych przez strony), to jednak postępowanie to nie zostało ograniczone wyłącznie do tej czynności (na co błędnie powołuje się skarżący). Postępowanie wznowieniowe jest nowym postępowaniem administracyjnym, w którym należy brać pod uwagę występującą zmianę stanu faktycznego oraz prawnego sprawy, a ta ma miejsce w związku z wpisaniem ww. budynków do rejestru zabytków nieruchomych.

Zdaniem [...] WINB wpisanie zespołu budynków do rejestru zabytków ma istotne znacznie dla mającego zapaść rozstrzygnięcia w postępowaniu wznowieniowym. Zgodnie bowiem z art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków nie stosuje się przepisu ust. 1 tj. nakazu rozbiórki w odniesieniu do nieużytkowanego lub niewykończonego obiektu budowlanego, który nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Organ nie podzielił argumentacji skarżącego, iż powyższy przepis dotyczy wyłącznie obiektów wpisanych ostatecznie do rejestru zabytków. Zauważył, że ochrona konserwatorska w stosunku do obiektu zaczyna funkcjonować już w momencie wszczęcia postępowania w sprawie jego wpisu. Jak stanowi bowiem art. 10a ust. 1 i 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Zakaz ten dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. W ocenie organu nie ulega wątpliwości, że wpis do rejestru zabytków nieruchomych województwa [...] zespołu budowlanego dawnych [...] Zakładów [...] ([...]) będzie miał swój bezpośredni wpływ na zakończenie postępowania wznowieniowego dotyczącego decyzji z dnia [...] sierpnia 2018 r. Pozwala to przyjąć, że zachodzi przesłanka zawieszenia postępowania z art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Powyższe postanowienie [...] WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez E. sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: skarżąca), która zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie:

- art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 w zw. z art. 97 § 1 pkt 4 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji o zawieszeniu postępowania nadzwyczajnego, zainicjowanego koniecznością weryfikacji kwestii pominięcia strony postępowania, w sprawie dotyczącej złego stanu technicznego [...] Zakładów [...] położonych przy ul. C. w W., z powodu zdarzenia, które nastąpiło już po wydaniu ostatecznej decyzji PINB Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę ww. obiektów i w żadnej mierze nie wpływa na możliwości dalszego przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego co do wskazanej przyczyny wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.);

- art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i art. 149 § 2 k.p.a. oraz art. 12 § 1 k.p.a. polegające na nieprawidłowym przyjęciu, iż prawomocne zakończenie postępowania odwoławczego w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków nieruchomych Województwa [...] zespołu budowlanego dawnych [...] Zakładów [...] ([...]) położonych przy ul. C. w W. stanowi zagadnienie wstępne, od rozstrzygnięcia którego zależy możliwość dalszego procedowania sprawy wznowionej postanowieniem PINB z dnia [...] września 2018 r., podczas, gdy powyższa kwestia nie rzutuje na możliwość rozpatrzenia zagadnienia głównego (przyczyny wznowienia) tj. pominięcia strony postępowania w sprawie dotyczącej złego stanu technicznego ww. obiektów;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 67 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 z późn. zm., dalej: "p.b.") poprzez uznanie, iż wskazany przepis znajdzie zastosowanie na gruncie niniejszej sprawy, podczas gdy dotyczy on obiektów wpisanych ostatecznie do rejestru zabytków w dacie orzekania przez PINB w trybie zwykłym, natomiast zarówno w roku 2018, jak i aktualnie zespół budowlany przy ul. C. nie był i jest wpisany do rejestru zabytków w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną.

Wskazując na powyższe zarzuty, skarżąca wniosła na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia PINB z dnia [...] marca 2020 r., rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym w trybie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. oraz na podstawie art. 200 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skarżąca powołała się na przykłady z orzecznictwa sądowoadministracyjnego wskazując, że organ związany jest wskazanymi podstawami wznowienia. Stwierdziła, że zawieszenie postępowania z powodu zdarzenia, które nastąpiło rok po wydaniu ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. w żadnej mierze nie wpływa na możliwość rozpoznania meritum sprawy weryfikacji pominięcia strony postępowania w sprawie dotyczącej złego stanu technicznego ww. obiektów poprzemysłowych. Stanowi to zatem działanie nie tylko w oderwaniu od wskazanej przyczyny wznowienia (art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.), ale też poza granicami postępowania wznowieniowego (art. 149 § 2 k.p.a.). Powołując się na przedstawicieli doktryny i orzecznictwo sądowoadministracyjne skarżąca wskazała, że organ jest zobligowany do zawieszenia postępowania administracyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. tylko wtedy, gdy w sprawie wystąpi zagadnienie, którego brak rozstrzygnięcia wyklucza każde, zarówno pozytywne, jak i negatywne dla strony, zakończenie postępowania administracyjnego. Jako oczywiste uznaje, że zdarzenie, które nastąpiło już po wydaniu rozstrzygnięcia nie wpływa na możliwość dalszego przeprowadzenia postępowania nadzwyczajnego, co do wyżej wskazanej przyczyny wznowienia. Skarżąca odniosła się także do konsekwencji wpisu do rejestru zabytków dla zastosowania art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego. Zaznaczyła, że art. 67 ust. 2 Prawa budowlanego znajduje zastosowanie do obiektów wpisanych ostatecznie do rejestru zabytków w dacie orzekania przez PINB w trybie zwykłym. Tymczasem w toku pierwotnego postępowania zakończonego wydaniem ostatecznej decyzji PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r. zespół budowlany przy ul. C. nie był wpisany do rejestru zabytków w oparciu o ostateczną decyzję administracyjną, a rozstrzygnięcie PINB zostało uzgodnione przez konserwatora zabytków (mimo braku ochrony w planie miejscowym). Na marginesie dodała, iż przepisy z zakresu ochrony zabytków określają odrębny reżim prowadzenia robót przy obiekcie objętym postępowaniem o wpis do rejestru zabytków, a następnie wpisanym do rejestru, jednakże rozstrzygnięcie to należy do kompetencji właściwego konserwatora zabytków, a nie PINB.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu, albowiem zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania a w szczególności art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w związku z art. 149 § 2 k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy wskazać, że postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z kilku etapów, przy czym pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 149 § 1 lub § 3 kpa. Jeżeli wstępna weryfikacja wniosku pozwala na przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia organ ten wydaje postanowienie wznawiające postępowanie, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie, możliwe jest właściwe, merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a zatem przejście do kolejnych etapów tj. po pierwsze: badania, czy rzeczywiście doszło do zaistnienia przesłanki, o której mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i czy ma ona ewentualnie wpływ na kształt ostatecznej decyzji, a po drugie – ewentualnego rozstrzygnięcia o istocie sprawy, przy czym możliwość orzekania o istocie zdeterminowana jest ustaleniami dokonanymi na wcześniejszym etapie. To właściwe postępowanie może – stosownie do treści art. 151 k.p.a. - zakończyć się albo wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a albo uchyleniem decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ może także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.).

Podsumowując zatem organ kolejno: bada warunki formalne wniosku i – w zależności od ich spełnienia – wydaje postanowienie o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub o odmowie wznowienia (art. 149 § 3 k.p.a.). Zgodnie z art. 149 § 2 k.p.a. postanowienie o wznowieniu stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po wznowieniu organ zobowiązany jest w pierwszej kolejności ustalić, czy w ogóle wystąpiła przesłanka wznowienia postępowania. Ma to szczególne znaczenie przy przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., która dotyczy pozbawienia strony czynnego udziału w postępowaniu. W ugruntowanym orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w przypadku tej przesłanki odmowa wznowienia w formie postanowienia może zapaść wyłącznie w sytuacjach oczywistego braku legitymacji procesowej podmiotu wnioskującego, co podyktowane jest gwarancją ochrony praw strony, pozbawionej udziału na skutek arbitralnych decyzji organu o braku interesu prawnego. Przesłanka ta jest zatem szczególna, stanowi bowiem jedyną, w której następuje niejako zbieg warunku formalnego wznowienia (legitymacji procesowej na zasadach ogólnych wynikających z art. 28 k.p.a.) oraz merytorycznej podstawy wznowienia (tj. naruszenia art. 10 k.p.a., czyli pozbawienia udziału w postępowaniu). Organ zatem ocenia czy podmiot występujący o wznowienie rzeczywiście legitymuje się interesem prawnym i czy został pozbawiony udziału w pierwotnym postępowaniu. Negatywna ocena prowadzi na tym etapie postępowania do wydania decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej stosownie do art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. W przypadku jednak pozytywnej oceny organ zobowiązany jest do dokonania dalszych rozważań, a mianowicie czy pozbawienie strony udziału w postępowaniu ma jakikolwiek wpływ na wynik sprawy tj. treść decyzji ostatecznej, w odniesieniu do której wznowiono postępowanie. Brak takiego wpływu powoduje konieczność wydania decyzji w oparciu o art. 151 § 2 k.p.a. w zw. z art. 146 § 2 k.p.a., w której organ stwierdza wprawdzie, że ostateczna decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania (naruszeniem art. 10 k.p.a.), jednakże nie uchyla jej, gdyż nowa decyzja odpowiadałaby w swej istocie decyzji dotychczasowej (z powodu braku wpływu pozbawienia udziału strony na treść decyzji ostatecznej). Jeżeli jednak organ uzna, że brak udziału strony ma wpływ na treść decyzji zobowiązany jest przejść do rozstrzygnięcia o istocie sprawy w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. tj. uchylenia dotychczasowej ostatecznej decyzji i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej na nowo w jej całokształcie. Z powyższego wynika, że do rozstrzygnięcia o istocie sprawy dochodzi dopiero po przejściu szeregu kolejnych czynności prowadzących do takiego rezultatu i dopiero na tym etapie organ ma obowiązek stosować stan faktyczny i prawny obowiązujące w dacie orzekania. Analiza wszystkich ośmiu przesłanek zawartych w katalogu z art. 145 § 1 k.p.a. prowadzi do wniosku, że wadliwości kwalifikowane, które mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, muszą istnieć w dacie wydawania decyzji pierwotnej (ostatecznej). Nawet w przypadku pojawienia się nowych istotnych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, nieznanych organowi, który wydał decyzję (przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.) konieczne jest ich istnienie w dniu wydania decyzji. Podobnie przykład przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 8 wskazuje na następcze uchylenie lub zmianę decyzji, na której opierała się decyzja ostateczna, jednakże wynika to ze stwierdzenia, że pierwotnie decyzja wydana została w warunkach współistniejących czasowo wadliwości prawnych. Analogicznie jest uregulowana przesłanka pozbawienia udziału strony w postępowaniu, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zarówno samo posiadanie interesu prawnego, jak i fakt pozbawienia udziału w postępowaniu muszą czasowo odnosić się do postępowania, w której wydano ostateczną decyzję. Analiza ta skłania do przyjęcia wniosku, że celem ustawodawcy, regulującego instytucję wznowienia postępowania, było w pierwszej kolejności doprowadzenie do weryfikacji naruszenia prawa w dacie wydania decyzji ostatecznej. Przyjęcie, że istotne znaczenie dla wznowienia postępowania mają wszystkie zdarzenia prawne i faktyczne, które wystąpiły po wydaniu decyzji ostatecznej prowadziłoby do zaburzenia trwałości stosunków prawnych i możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w każdym czasie – do momentu wystąpienia administracyjnej cezury czasowej 5 lub 10 lat, o których mowa w art. 146 § 1 k.p.a. Przesłanki te zatem należy interpretować wąsko, jako kwalifikowane wady prawne skutkujące możliwością wznowienia postępowania tj. prowadzenia go na nowo. Temu samemu celowi służy związanie organu podstawami wznowienia tj. zakaz wykraczania organu poza granice przesłanki wskazanej we wniosku o wznowienie. Wyłącznie bowiem w odniesieniu do tej przesłanki organ ma obowiązek dokonywania sprawdzeń formalnoprawnych, w tym zachowania terminu, o którym mowa w art. 148 k.p.a., a po wznowieniu w oparciu o tę przesłankę dokonywania kolejnych czynności ocennych, o których była mowa wyżej. Ma to szczególne znaczenie przy przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., albowiem w oparciu o tę podstawę organ może wznowić postępowanie wyłącznie na wniosek strony. To zatem strona jest wyłącznym inicjatorem takiego postępowania, zaś po stronie organu należy dokonanie kolejno: oceny istnienia interesu prawnego, pozbawienia udziału w postępowaniu i wreszcie wpływu na treść ostatecznej decyzji. Należy jednak podkreślić, że wspomniany wpływ pozbawienia udziału strony w postępowaniu powinien być badany na datę wydania decyzji ostatecznej w pierwotnie zakończonym postępowaniu. A zatem organ musi udzielić odpowiedzi na pytanie, czy to pozbawienie udziału w dacie orzekania miało wpływ na treść decyzji i czy rozstrzygnięcie, które ostatecznie zapadło mogłoby potencjalnie mieć inną treść, gdyby jednak strona brała w postępowaniu czynny udział. Oczywiście, po wznowieniu postępowania, strona ma prawo przedstawiać swoje racje, argumenty i podpierać się stosownymi dowodami dopuszczalnymi w świetle art. 75 k.p.a. Argumentacja ta jednak nie może prowadzić do powoływania się na nowe zdarzenia i nowe okoliczności faktyczne i prawne, które wprawdzie mogłyby mieć wpływ na treść decyzji, ale zaistniały np. kilka lat po jej wydaniu. Przyjęcie odmiennej interpretacji prowadziłoby do sytuacji, w której strona, powołując się skutecznie na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., mogłaby dowolnie wzruszać każdą decyzję ostateczną, wyłącznie z powodu zdarzeń prawnych, które zaistniały po wydaniu decyzji ostatecznej, a nawet które sama po jej wydaniu zainicjowała. Jest rzeczą oczywistą, że w sytuacji, gdy organ przechodzi do ostatniego etapu tj. rozstrzygnięcia o istocie sprawy zobligowany jest do stosowania przepisów prawa materialnego i procedury obowiązujących w dacie orzekania. Jak jednak wskazano wyżej jest to ostatni etap całego postępowania wznowieniowego, zaś rozstrzygnięcie organu musi przede wszystkim odnosić się do wadliwości istniejących w dacie wydania decyzji ostatecznej i wpływu tych wadliwości na jej treść.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszego stanu faktycznego należy zauważyć, że w sprawie tej nie zachodzi związek przyczynowo-skutkowy między prowadzeniem postępowania wznowionego, a postępowaniem odwoławczym prowadzonym przed Ministrem Kultury i Dziedzictwa Narodowego w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków. Przedmiotem wznowionego postępowania zakończonego ostateczną decyzją PINB z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] jest ocena, czy pozbawienie udziału w tym postępowaniu [...], reprezentującego Skarb Państwa, miało wpływ na merytoryczną ocenę zasadności zastosowania art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego, ze względu na przesłanki wynikające z tego przepisu, tj. przede wszystkim stan techniczny budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C.w W., który uzasadnia ich rozbiórkę z tego powodu, że nie nadają się one do remontu i dalszego użytkowania. W aktach sprawy znajduje się obszerna dokumentacja dotycząca stanu technicznego ww. obiektów, obejmująca zarówno ekspertyzę techniczną sporządzoną przez dr. Inż. Z. T., na zlecenie inwestora w listopadzie-grudniu 2017 r., jak i protokoły oględzin oraz pozostałych ustaleń faktycznych dokonanych przez przedstawicieli PINB. Dlatego podstawową kwestią wymagającą wyjaśnienia w niniejszej sprawie jest czy - biorąc pod uwagę pozbawienie Skarbu Państwa czynnego udziału w postępowaniu - PINB miał podstawy, aby w dniu [...] sierpnia 2018 r. wydać decyzję nakazującą rozbiórkę z tego powodu, że wspomniane obiekty nie nadawały się do remontu i dalszego użytkowania. Taka ocena powinna nastąpić po dopuszczeniu do udziału strony wcześniej pominiętej oraz analizy wszelkiej argumentacji, jaką może ona zaprezentować na obecnym etapie wznowionego postępowania. I ta ocena powinna stać się podstawą orzekania w oparciu o art. 151 § 2 w zw. z art. 146 k.p.a. lub w oparciu o art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdarzenie, które miało miejsce po wydaniu decyzji ostatecznej PINB z dnia [...] sierpnia 2018 r., tj. zainicjowanie postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków i wydanie w pierwszej instancji przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków decyzji z dnia [...] listopada 2019r., co skutkowało wniesieniem odwołania do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, nie stanowi przeszkody do orzekania w powyższym zakresie. Oczywiście sam wpis do rejestru zabytków ma znaczenie dla wykonywania decyzji wydanej na podstawie art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego oraz jej dalszy byt prawny, jednakże stanowi to konsekwencję zupełnie innych przepisów tj. ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r. poz. 282 ze zm.). Zgodnie z art. 10a ust.1 tej ustawy od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Zakaz ten dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie (art. 10a ust. 2 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami). Co więcej, ostateczne zakończenie postępowania w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków może teoretycznie stanowić podstawę do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji wydanej w oparciu o art. 67 ust. 1 Prawa budowlanego jako bezprzedmiotowej w rozumieniu art. 162 k.p.a. Nie zmienia to jednak oceny zasadności zawieszenia postępowania wznowionego w niniejszej sprawie. W ocenie Sądu, z całości akt sprawy i chronologii podejmowanych czynności wynika jednoznacznie zamiar ochrony budynków poprzemysłowych usytuowanych na terenie działki ewid. nr [...] obręb [...] przy ul. C. w W. przed rozbiórką. Ochrona ta jednak jest zrealizowana na obecnym etapie na podstawie powołanych wyżej przepisów regulujących ochronę zabytków (jak również w oparciu o postanowienie PINB z dnia [...] września 2018r. o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] sierpnia 2018r.). Należy jednak ponownie powtórzyć, że pozostaje to bez wpływu na ocenę prawną zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

W świetle powyższego nie została spełniona przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. rozumiana jako przeszkoda do orzekania do co istoty, tj. sytuacja, gdy brak jest możliwości merytorycznego załatwienia sprawy administracyjnej bez uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego przesądzającego o dalszych czynnościach w sprawie. Przede wszystkim bowiem musi istnieć jednoznaczna zależność pomiędzy rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego, a rozpatrzeniem sprawy i wydaniem decyzji.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302, dalej: p.p.s.a.) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania postanowiono stosownie do art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a.