Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 365/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2015-05-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1,  art. 184
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1240
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
article: art. 211 ust. 1, art. 208
journal: Dz.U. 2005 nr 249 poz 2104
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2005 r. o finansach publicznych
article: art. 113 ust. 1
journal: Dz.U. 2009 nr 157 poz 1241
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych.
article: art. 26
journal: Dz.U. 2009 nr 84 poz 712
law: Ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 210 poz 25  art. 2 pkt 7, art. 60, art. 70 ust. 1 i 2, art. 92 ust. 1 lit. c
law: ROZPORZĄDZENIE RADY (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu  Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylające rozporządzenie (WE) nr 1260/1999
journal: Dz.U.UE.L 1995 nr 312 poz 1  art. 1 ust. 2, art. 4 ust. 1
law: Rozporządzenie Rady (WE, EURATOM) NR 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995 r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot  Europejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Błesiński (sprawozdawca) Sędziowie sędzia WSA Ryszard Maliszewski sędzia WSA Wojciech Czajkowski Protokolant referent stażysta Milena Małyszko po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 maja 2015r. sprawy ze skargi S. Ż. (obecnie W. Ż., J. U. N. i M. J. M. jako jego spadkobierców), W. Ż., J. U. N. – Firma A na decyzję Zarządu Województwa z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu środków przekazanych na realizację projektu I. oddala skargę ; II. przyznaje od Skarbu Państwa ( Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie ) na rzecz radcy prawnego M. I. kwotę 7200 (siedem tysięcy dwieście ) złotych oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu skarżącej W. Ż..


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]", Nr "[...]" Zarząd Województwa utrzymał w mocy własną decyzję z dnia "[...]", Nr "[...]", którą zobowiązano S. Ż. (obecnie W. Ż., J. N. i M. M. jako jego spadkobierców), W. Ż., J. N. – Firma A (dalej jako beneficjent, strona, skarżący) do zwrotu części środków przeznaczonych na realizację projektu nr "[...]" pn. "Zakup niezbędnych maszyn, urządzeń i wyposażenia wraz z rozbudową budynku piekarni Firmy A " finansowanego z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Budżetu Państwa, w kwocie 303.730,67 zł wraz z należnymi odsetkami, określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zapłaty.

Decyzję wydano na podstawie art. 207 ust. 12 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2009r., Nr 157, poz. 1240, ze zm., dalej jako u.f.p. 2009), art. 211 ust. 4b ustawy z dnia 30 czerwca 2005r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2005r., Nr 249, poz. 2104, ze zm., dalej jako u.f.p. 2005) w zw. z art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych (Dz.U, z 2009r., Nr 157, poz.1241. ze zm., dalej jako w.u.f.p.), art. 26 ust. 1 pkt. 1 i 15 ustawy z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (t.j. Dz. U. z 2009r., Nr 84, poz. 712 ze zm., dalej jako u.z.p.p.r.) w zw. z art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej jako kpa) w zw. z art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (t.j. Dz. U. z 2001r., Nr 142, poz. 1590 ze zm.).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu "[...]" beneficjenci , prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Firma A, zawarli umowę o dofinansowanie projektu z Agencją A (dalej IP II), działającą w imieniu i na rzecz Województwa (dalej IZ), o wartości całkowitej 1.064.642,76 zł.

Do umowy zawierane były aneksy z dnia : "[...]","[...]","[...]";"[...]","[...]".

Umową o dofinansowanie określono szczegółowe zasady dofinansowania projektu oraz prawa i obowiązki beneficjentów z tym związane. Beneficjenci zobowiązali się m.in. do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie, w oparciu o harmonogram rzeczowo - finansowy, z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków w sposób celowy, rzetelny, racjonalny i oszczędny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu, a także w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku.

W dniu "[...]" do IP II wpłynęło pismo beneficjentów informujące o trudnościach w uzyskaniu kredytu inwestycyjnego na zakup maszyn i urządzeń będących przedmiotem projektu. Beneficjenci zwrócili się z prośbą o wyrażenie zgody na zmianę źródła finansowania powyższych wydatków z umowy kredytowej na umowę leasingową. Następnie "[...]" wystąpili z prośbą o wydłużenie terminu finansowego zakończenia realizacji projektu do "[...]". Na powyższe zmiany beneficjenci uzyskali zgodę.

W dniu "[...]" beneficjenci złożyli do IP II wniosek o płatność pośrednią na kwotę 22.026,17 zł. W odpowiedzi IP II pismem z dnia "[...]" odmówiła rozliczenia powyższego wniosku z powodu za niskiej wartości wydatków w nim ujętych. W uzasadnieniu wskazała, że jest to niezgodne z przyjętymi "[...]". zasadami, bowiem zgodnie z Instrukcją do wniosku beneficjenta o płatność oraz komunikatem w przypadku wniosku o płatność składanego do IP II wymagane jest, aby minimalna wnioskowana kwota wypłaty (bądź rozliczana w przypadku wniosków rozliczających zaliczkę) wynosiła 25.000,00 PLN. Niniejsza zasada nie dotyczy wniosków o płatność końcową.

W dniu "[...]" beneficjenci zwrócili się z prośbą o wyrażenie zgody przez IP II na zmianę zakresu rzeczowego projektu. Poinformowali ,że postanowili zrezygnować z zakupu maszyn, urządzeń i wyposażenia z uwagi na trudną sytuację finansowo – ekonomiczną firmy, a tym samym chcą zaniechać dywersyfikacji profilu produkcji. Dotychczasowe działania w zakresie realizacji inwestycji ograniczono do rozbudowy budynku piekarni. Pierwotnym założeniem projektu był zakup nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń oraz rozbudowa budynku piekarni w celu zapewnienia odpowiednich pod względem powierzchni i standardu pomieszczeń do ich zainstalowania. Zaplanowane inwestycje miały umożliwić zwiększenie efektywności produkcji oraz rozszerzenie asortymentu firmy o nowe, dotychczas nieprodukowane wyroby cukiernicze. Beneficjenci zwrócił się z prośbą o uznanie wykonanych prac budowlanych jako kompleksowe i wystarczające do osiągnięcia zamierzonych celów projektowych, zmianę etatu cukiernika na etat piekarza (początkowo planowano utworzenie dodatkowych 3 stanowisk pracy tj.: cukiernika, kierownika piekarni i kierowcy) oraz uznania kosztów związanych z budową i uruchomieniem poddasza za koszty niekwalifikowane.

Na powyższe zmiany w projekcie IP II nie wyraziła zgody, pismem z dnia "[...]". W uzasadnieniu wskazano, że zaproponowane zmiany w wydatkach są zbyt duże w stosunku do pierwotnych złożeń zawartych w projekcie. Przypomniała, że zgodnie z Wytycznymi w sprawie kwalifikowalności wydatków w ramach

Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2007-2013 do konkursu "[...]": Wydatek powinien być dokonany zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie projektu oraz Harmonogramem rzeczowo - finansowym stanowiącym załącznik do umowy o dofinansowanie projektu. Ponadto wskazała, że projekt otrzymał dofinansowanie, ponieważ spełnił odpowiednie kryteria oraz uzyskał odpowiednią liczbę punktów na ocenie. IP II nie wyraziła zgody na zatrudnienie piekarza zamiast cukiernika. Odnośnie do uznania kosztów związanych z budową i uruchomieniem poddasza za koszty niekwalifikowane IP II wyraziła zgodę pod warunkiem, że na parterze znajdować się będą wszystkie pomieszczenia niezbędne do pełnienia przez budynek funkcji opisanych w projekcie. IP II poinformowała beneficjentów , że za kwalifikowane może uznać 63,21 % wszystkich obecnie kwalifikowanych wydatków związanych z budową - pozostałą część beneficjent musiał umieścić w wydatkach niekwalifikowanych projektu.

W dniu "[...]" IP II wystosowała do beneficjentów pismo przypominające o przekroczeniu terminu na złożenie wniosku o płatność końcową, który zgodnie z zapisami umowy o dofinansowanie upłynął "[...]".

W odpowiedzi beneficjenci , pismem z "[...]", zwrócili się z prośbą o uznanie kwoty 22.026, 17 zł jako wystarczającej do złożenia wniosku o płatność pośrednią. Jednocześnie poinformowali instytucję, że maszyny do produkcji cukierniczej zostały im odebrane przez firmę leasingową ze względu na zaległości w płaceniu rat.

Wobec przedstawionych przez beneficjentów problemów w realizacji projektu IP II wystąpiła o opinię eksperta w sprawie możliwości zrealizowania celu projektu w związku ze zmianą zakresu rzeczowego oraz poprosiła stronę o wskazanie maszyn do produkcji cukierniczej, z których chciałaby zrezygnować.

Opinia została sporządzona "[...]", natomiast beneficjenci przekazali zestawienie do IP II pismem z dnia "[...]". Jednocześnie zwrócili się z ponowną prośbą o uznanie dotychczas poniesionych i rozliczonych wydatków związanych z budową za kompletne oraz o zgodę na możliwość zmiany etatu cukiernika na etat piekarza.

W trakcie prowadzonego postępowania IP II zwróciła się do beneficjentów pismem z dnia "[...]" z prośbą o udzielnie informacji odnośnie do posiadanego parku maszynowego, jego eksploatacji oraz szczegółów dotyczących wpływu rozbudowy budynku na efektywność procesu produkcji wyrobów piekarniczych, a także warunki ekonomiczne i kwestie związane z bhp w zakładzie.

W dniach "[...]"beneficjenci złożyli wyjaśnienia, w których poinformowali, że park maszynowy, którym dysponują, pomimo intensywnej eksploatacji, jest w stanie dobrym, rozbudowa piekarni przyniosła wiele korzyści związanych z przechowywaniem i magazynowaniem produktów, a pracownikom zapewniono bardzo dobre warunki pracy.

W dniu "[...]" IP II przeprowadziła u beneficjentów kontrolę w celu sprawdzenia stanu faktycznego realizacji projektu. W wyniku przeprowadzonych czynności stwierdzono, że :

- beneficjenci nie posiadają urządzeń planowanych do zakupu we wniosku o dofinansowanie projektu, a produkcję prowadzą na maszynach będących wcześniej w ich posiadaniu,

- w firmie nastąpił spadek ogólnej liczby zatrudnionych.

Beneficjenci wyjaśnili , iż ze względu na brak spłat rat leasingowych maszyny zostały zabrane przez leasingodawcę. Dodatkowo wskazali , iż w firmie zatrudnionych jest obecnie 8 osób na podstawie umowy o pracę oraz 2 osoby na umowy zlecenia. Wobec zaistniałego stanu faktycznego IP II wezwała beneficjentów do przedłożenia deklaracji ZUS P DRA na potwierdzenie odprowadzania składek na ubezpieczenie społeczne. Podczas rozmowy telefonicznej IP II uzyskała informację, iż z uwagi na problemy finansowe oraz zaprzestanie odprowadzania składki ZUS za pracowników, nie będą przez beneficjentów dostarczone deklaracje ZUS P DRA. W dniu "[...]" beneficjenci złożyli oświadczenie, iż zmniejszenie zatrudnienia nastąpiło w wyniku zwolnienia się kilku pracowników.

W dniu "[...]" IP II wypowiedziała umowę o dofinansowanie

z zachowaniem jednomiesięcznego okresu wypowiedzenia. Jako przyczynę wypowiedzenia powołano fakt, iż beneficjenci realizowali projekt niezgodnie z umową o dofinansowanie oraz, że nie mieli możliwości zrealizowania celów projektu, nawet po wprowadzeniu zaproponowanych zmian.

W dniu "[...]" beneficjenci zakwestionowali stanowisko IP II,

jednocześnie wskazując, iż cel zostałby osiągnięty w całości, gdyby instytucja zaakceptowała wniosek o płatność pośrednią na kwotę 22.026,17 zł.

W ich opinii refundacja środków zapewniłaby spłatę zaległych rat i doszłoby do wznowienia umowy leasingowej. Następnie "[...]" ponowili prośbę o przywrócenie umowy i umożliwienie kontynuowania projektu.

IP II pismami z "[...]" poinformowała , iż nie wyraża zgody na rozliczenie przedstawionego wniosku o płatność pośrednią. Jednocześnie podtrzymała stanowisko, co do zasadności wypowiedzenia umowy, wskazując, że realizowanie projektu niezgodnie z umową o dofinansowanie stanowi naruszenie jej warunków, skutkujące wypowiedzeniem.

Następnie pismami z "[...]" ( doręczonymi "[...]" i "[...]".), wezwała beneficjentów do zwrotu wypłaconego na podstawie wniosków o płatność pośrednią dofinansowania w wysokości 303.730,67 zł wraz z należnymi odsetkami określonymi jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków do dnia zwrotu.

Po upływie wyznaczonego terminu do zwrotu środków, IZ doręczyła beneficjentowi zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu.

Ustosunkowując się do zarzutów strony, dotyczących błędu w ustaleniach faktycznych , IZ wskazała, że stan faktyczny został ustalony na podstawie przekazanych przez IP II dokumentów, tj. m.in.: wniosku o dofinansowanie zmienianego na skutek późniejszych aneksów do umowy o dofinansowanie, biznesplanu, w którym beneficjenci szczegółowo opisali cel projektu, a także jego zakres rzeczowo-finansowy, raportu z kontroli przeprowadzonej przez IP II w dniu "[...]", wniosków o płatność złożonych do IP II, a także korespondencji prowadzonej pomiędzy IP II a beneficjentami. IZ ustaliła, iż wyniki kontroli dały uzasadnioną podstawę do wypowiedzenia umowy o dofinansowanie. Jednocześnie podniesiono, że brak zgody IP II na wprowadzenia zmian w zakresie rzeczowym projektu uzasadniony był nieosiągnięciem przez beneficjentów zakładanych celów projektu. Podkreślono, że zgodnie z pierwotnym założeniem, realizacja projektu polegać miała na zakupie nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń , jak również na rozbudowie budynku piekarni w celu zapewnienia pomieszczeń do ich zainstalowania. Zakup maszyn miał wpłynąć pozytywnie na wydajność produkcji, pozwalając zwiększać jej poziom oraz jakość oferowanych wyrobów. Ponadto miała przyczynić się do rozszerzenia asortymentu o nowe wyroby cukiernicze. We wniosku o dofinansowanie beneficjenci wyraźnie określili, iż wykonanie powyższych działań jest odpowiedzią na zdiagnozowane potrzeby jego przedsiębiorstwa i przyczyni się do wzrostu jego konkurencyjności oraz polepszy jakość oferowanych produktów. Zakup i zainstalowanie nowych maszyn miało prowadzić do uruchomienia działu cukierniczego i rozpoczęcia wytwarzania szerokiej gamy dotychczas nieprodukowanych wyrobów cukierniczych. IP II odmówiła beneficjentowi wprowadzenia zmian w zakresie rezygnacji z zakupu wskazanych maszyn i urządzeń. To stanowisko, w ocenie IZ, jest jak najbardziej zasadne. Rezygnacja z działu cukierniczego spowodowałaby istotne zmiany w zakresie rzeczowym projektu, a także znacznie oddziaływałaby na cele projektu pierwotne założone przez beneficjenta. IP II nie wyraziła także zgody na zatrudnienie piekarza zamiast cukiernika. Powyższe w ocenie IZ jednoznacznie związane jest z planowaną do uruchomienia produkcją cukierniczą.

IZ przed wydaniem decyzji przeanalizowała wszystkie argumenty przedstawiane

przez beneficjentów w korespondencji kierowanej do IP II. Podstawą rozstrzygnięcia

w wydanej decyzji było porównanie celów i zakresu rzeczowego projektu zatwierdzonego do dofinansowania ze stanem faktycznym, jaki IP II zastała u beneficjentów w trakcie kontroli oraz opinia niezależnego eksperta.

IZ wskazała, iż beneficjentci przy realizacji projektu naruszyli procedury określone w art. 184 u.f.p. 2009 oraz art. 208 u.f.p. 2005, które stanowią, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa (..) (a więc również środków pochodzących z funduszy strukturalnych), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Naruszenie procedur rozumiane winno być jako realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie. W § 2 ust. 2 umowy od dofinansowanie beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy przedkładany do IP II przed jej podpisaniem. W przypadku dokonania zmian w projekcie na podstawie § 16 i 17 umowy, beneficjent zobowiązuje się do realizacji projektu uwzględniając wprowadzone oraz zaakceptowane przez IP II zmiany, zgodnie ze zaktualizowanym harmonogramem rzeczowo-finansowym. Beneficjenci zgłaszali do IP II propozycję istotnych zmian w zakresie rzeczowym projektu. Jednakże IP II, wskazała, iż projekt został oceniony i zatwierdzony do dofinansowania w innym kształcie. Wprowadzanie tak istotnych zmian mogłoby prowadzić do jego znacznej modyfikacji, co mogłoby skutkować przyznaniem projektowi podczas oceny innej liczby punktów, a w rezultacie umieszczenie go na innym miejscu na liście projektów zatwierdzonych do dofinansowania lub nawet umieszczenie go na liście rezerwowej projektów w konkursie.

Kolejnym zapisem umowy , do którego nie zastosował się beneficjent był § 4 ust. 3. Zgodnie z jego dyspozycją beneficjenci, podpisując umowę zaciągnęli

zobowiązanie do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności do ponoszenia wydatków w sposób celowy, rzetelny, racjonalny i oszczędny, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami w ramach programu oraz w sposób, który zapewni prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów (produktów i rezultatów) zakładanych we wniosku o dofinansowanie projektu. Beneficjenci w ramach projektu zakładali

realizację wskaźnika rezultatu dotyczącego liczby utworzonych nowych miejsc pracy brutto na poziomie 3 nowych miejsc pracy. Ten wskaźnik stanowił

podstawę do przyznania beneficjentowi odpowiedniej liczby punktów w trakcie oceny merytorycznej.

W ocenie IZ rozwiązanie umowy przez IP II na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie znajduje uzasadnienie w ustalonym stanie faktycznym. Brak pełnej realizacji zakresu rzeczowego projektu skutkowałby niemożnością zrealizowania jego celów. Niezrealizowanie przez beneficjentów postanowień umowy doprowadziło do wypełnienia przesłanek definicji nieprawidłowości zawartej w art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083.

Odnosząc się do kwestii błędnej interpretacji przepisów art. 207 ust. 9 u.f.p. 2009 oraz art. 211 ust. 4 u.f.p. 2005 podkreślono, iż wymienione przepisy stanowią podstawę do wydania przez IZ decyzji o zwrocie środków. Przepisy ustawy o finansach publicznych w stanie prawnym obowiązującym 30 grudnia 2009r. oraz w stanie prawnym istniejącym na dzień wydania decyzji nie przewidują wyjątków od tego obowiązku. Jedyną sytuacją, w której IZ może odstąpić od wydania decyzji o zwrocie środków, jest dokonanie przedmiotowego zwrotu przed dniem wydania decyzji.

Odnosząc się do wniosku o przywrócenie warunków umowy o dofinansowanie projektu wskazano, że z dniem "[...]", tj z dniem doręczenia beneficjentowi oświadczenia o wypowiedzeniu umowy umowa o dofinansowanie uległa rozwiązaniu. Wskazano, że nie jest w takim przypadku możliwe cofnięcie oświadczenia woli przez IZ, jakim jest wypowiedzenie umowy o dofinansowanie.

Biorąc pod uwagę powyższe , IZ podtrzymała w całości argumenty i stanowisko

wyrażone w decyzji administracyjnej nr "[...]" z "[...]".

Odnosząc się do kwestii uzasadnienia prawnego IZ podkreśliła, że w myśl art. 60 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. U. UE L Nr 210 z 31.07.2006r., ze zm., dalej rozporządzenie 1083/2006) IZ odpowiada za zarządzanie programem

operacyjnym, a w szczególności za zapewnienie, że operacje (projekty) przez cały okres ich realizacji spełniają mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe. Kwestię odpowiedzialności IZ reguluje również art. 25 pkt 1

w zw. z art. 5 pkt 2 u.z.p.p.r, który nakłada na IZ obowiązek przygotowania i prawidłowej realizacji programu operacyjnego. Zgodnie z art. 26 ust.1 pkt 1 i 15 u.z.p.p.r. do zadań IZ należy: wypełnianie obowiązków wynikających z art. 60 rozporządzenia 1083/2006; wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację projektów, o której mowa w przepisach o finansach publicznych.

Podkreślono, że w podstawie prawnej przedmiotowej decyzji przywołano

przepisy ustawy o finansach publicznych obowiązujące w stanie prawnym na 30 grudnia 2009r. oraz obowiązującym w stanie prawnym istniejącym na dzień wydania decyzji.

Na mocy art. 113 ust. 1 w.u.f.p. udzielone przed dniem wejścia w życie ustawy, o której mowa w art. 1, podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów. Wobec faktu, iż wypłata środków z wniosku o płatność nastąpiła "[...]" 2009r. organ względem ww. wniosków zastosował wcześniej obowiązujące unormowania zawarte w art. 211 ust. 4b u.f.p. 2005. W stosunku do pozostałych wniosków o płatność z uwagi na fakt, iż środki zostały wypłacone w czasie aktualnie obowiązującej ustawy o finansach publicznych zastosowano art. 207 ust. 12 u.f.p. 2009.

Wskazano, iż materialną podstawę zwrotu środków przeznaczonych

na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich stanowią przepisy art. 207 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. 2009, art. 113 ust. 1 w.u.f.p. w zw. z art. 211 ust. 1 pkt 1-3 u.f.p. 2005. IZ w ramach przeprowadzonego postępowania administracyjnego ustaliła, iż przedstawiony powyżej stan faktyczny wypełnia dyspozycję normy art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p., art. 113 ust. 1 w.u.f.p. w zw. z art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. 2005. Zgodnie z ww. artykułami, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich wykorzystane są z naruszeniem procedur, podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji.

Beneficjenci przy realizacji projektu naruszyli procedury określone w art. 184 u.f.p. 2009, art. 208 ust.1 u.f.p. 2005, które stanowią, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w artykule (a więc również środków pochodzących z funduszy strukturalnych), są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Zgodnie z legalną definicją z art. 5 pkt 11 u.z.p.p.r. przez system realizacji należy rozumieć zasady i procedury (...) obowiązujące w realizacji strategii rozwoju oraz programów (...). W myśl art. 26 ust. 1 pkt 8 u.z.p.p.r. do zadań IZ należy w szczególności określenie systemu realizacji programu operacyjnego, czyli procedur obowiązujących przy jego wdrażaniu.

Poprzez naruszenie procedur rozumiane jest realizowanie projektu niezgodnie z zasadami określonymi w umowie o dofinansowanie.

W przedmiotowej sprawie beneficjenci realizowali projekt w sposób niezgodny

z umową. Skutkiem prawnym wypowiedzenia umowy przez IP II jest okoliczność, iż strona postępowania administracyjnego na dzień doręczenia przedmiotowej decyzji administracyjnej nie ma statusu beneficjenta. Wobec powyższego zastosowanie ma dyspozycja § 18 ust. 3. umowy o dofinansowanie zgodnie z którym w przypadku rozwiązania Umowy z powodów, o których mowa w ust. 1 i 2 , podmiot ten jest zobowiązany do zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych naliczonymi od dnia przekazania dofinansowania, w terminie wyznaczonym przez IP II lub Instytucję Zarządzającą RPO na rachunek bankowy wskazany odpowiednio przez IP lub Instytucję Zarządzającą RPO.

Podkreślono, iż beneficjent składając wniosek o dofinansowanie zobligowany jest

do podpisania oświadczenia zobowiązującego do utrzymania trwałości projektu przez okres 3 lat (w przypadku beneficjentów będących MŚP) liczonych od daty zakończenia realizacji projektu. Obowiązek ten wynika z art. 57 ust. 1 rozporządzenia 1083/2006. Transpozycję powyższego zapisu stanowi treść § 16 ust. 9 umowy o dofinansowanie:

Stwierdzono, że w analizowanym stanie faktycznym została wypełniona dyspozycja normy art. 2 pkt 7 rozporządzenia 1083/2006. Wystąpiło działanie beneficjenta polegające na naruszeniu art. 57 rozporządzenia 1083/2006. Zrefundowanie wydatków przewidzianych na realizację projektu, dla którego nie została zachowana trwałość, spowodowałoby szkodę w budżecie ogólnym UE.

Dodatkowo wskazano, iż przedmiotowa decyzja zawiera wszystkie elementy

konstrukcyjne opisane w art. 107 § 1 i 3 kpa. Przedmiotowa decyzja została wydana zgodnie z zasadami załatwiania spraw określonymi w kpa i została podpisana zgodnie z zasadami reprezentacji określonymi w art. 46 ust. 2a ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa.

Na powyższą decyzję z dnia "[...]" skargę wniosła strona wnosząc o jej uchylenie

Zaskarżonej decyzji zarzucono : - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na niewyjaśnieniu wszystkich okoliczności faktycznych dotyczących przedmiotowej sprawy;

- naruszenie przepisów prawa poprzez błędną interpretację zapisów art. 207 ust. 1 pkt 2 i ust. 9 oraz art. 211 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 u.f.p. 2005 ;

- naruszenie art. 10 kpa , w związku z tym, że przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżący nie mieli faktycznej możliwości zapoznania się ze wszystkimi aktami sprawy.

Jednocześnie skarżący zwrócili się z wnioskiem o przywrócenie warunków umowy o dofinansowanie projektu.

W uzasadnieniu skarżący wskazali, że przedmiotowa umowa o dofinansowanie obejmowała:

1. rozbudowę budynku piekarni,

2. zakup i uruchomienie urządzeń piekarniczo – cukierniczych.

Pierwszy cel został bezsprzecznie zrealizowany w całości.

Jeżeli chodzi natomiast o drugą część projektu, która stała się przyczyną oświadczenia o wypowiedzeniu umowy to również , w ocenie skarżących, nie można stwierdzić, że projekt ten nie został zrealizowany, gdyż faktycznie nowy park maszynowy w postaci urządzeń piekarniczo – cukierniczych został wzięty w leasing oraz został uruchomiony i była na min prowadzona produkcja zapewniająca dywersyfikację i wzrost konkurencyjności firmy. Jednakże , w związku z ogólnym pogorszeniem się sytuacji na rynku usług piekarniczych i obniżeniem się ilości zapotrzebowania na wyroby piekarnicze firma nie była w stanie płacić kolejnych rat leasingowych co spowodowało, że sprzęt został odebrany wnioskodawcom przez firmę leasingową, a umowa leasingu została wypowiedziana z zastrzeżeniem zawierającym możliwość przywrócenia umowy leasingowej pod warunkiem zapłacenia wszystkich zaległych opłat oraz terminową spłata rat bieżących.

W związku z powyższym, w sytuacji przekazania na rzecz skarżących środków o płatność opiewającą na kwotę 22.026,17 zł doszłoby do wznowienia umowy leasingowej, a tym samym uruchomienie produkcji na tych urządzeniach spowodowałby wzrost produkcji oraz wzrost konkurencyjności beneficjentów i tym samym cel umowy o dofinansowanie zostałby w całości osiągnięty.

W przedmiotowej sprawie niezwykle istotne jest to, że środki które miały zostać przez skarżących zwrócone zostały faktycznie wydane na modernizację zakładu i zostały w całości wydane w sposób jaki został określony w projekcie. Jeżeli chodzi natomiast o zakup nowego sprzętu, to z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności zakup sprzętu okazał się niemożliwy.

W odpowiedzi na skargę Zarząd podtrzymał swoje stanowisko oraz przedstawioną w jego uzasadnieniu argumentację i wniósł o oddalenie skargi.

W toku postępowania sądowego zmarł skarżący S. Ż., w miejsce którego jako jego spadkobiercy wstąpiły W. Ż., J. N. i M. M. (k. 195 i 301 akt sąd.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie rozważań sądu stwierdzić należy , że stosownie do art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. w D.U. z 14.03.2012r., poz. 270 , cyt. dalej jako p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie. Natomiast zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji obejmuje zarówno prawidłowość stosowania przepisów postępowania, jak i zgodność z przepisami prawa materialnego. Zauważenia wymaga przy tym , że zadaniem sądu nie jest dokonywanie ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zastosowania prawa materialnego . Rolą sądu jest bowiem kontrola prawidłowości działania organu administracji w zaskarżonej decyzji .

Przedmiotem zaskarżenia i oceny jest wydana przez instytucję zarządzającą (Zarząd Województwa) decyzja, utrzymująca w mocy wcześniejszą decyzję tej instytucji, zobowiązującą skarżących jako wspólników spółki cywilnej do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu finansowanego z udziałem środków europejskich wraz z odsetkami. Była to decyzja wydana w postępowaniu regulowanym przepisami kodeksu postępowania administracyjnego oraz szczegółowymi przepisami cytowanej wyżej ustawy o finansach publicznych i ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju . Zastosowanie miały także wskazane w decyzji przepisy unijnych aktów prawnych. Oceniając ogólnie sprawę do strony procesowej , należy więc stwierdzić , że decyzja powinna odpowiadać wszystkim zasadom postępowania administracyjnego , w tym w szczególności zasadzie prawdy obiektywnej ( art. 7 kpa) , zasadzie pogłębiania zaufania do organów państwa ( art.8 kpa) i zasadzie przekonywania (art. 11 kpa) , czyniąc zadość obowiązkowi wszechstronnego i wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego (art. 77§1 kpa) oraz regułom postępowania dowodowego , w tym zasadzie swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa). Zgodnie z art. 10 §1 kpa stronie postępowania administracyjnego powinno się zapewnić czynny udział , m.in. poprzez poinformowanie o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów w sprawie . Natomiast uzasadnienie decyzji powinno spełniać wymogi przewidziane w art.107 § 1 - 3 kpa .

Skarżący podnieśli w skardze m.in. zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. błędnych ustaleń faktycznych i niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy oraz naruszenia art. 10 kpa w wyniku braku "faktycznej możliwości zapoznania się z aktami sprawy".

W ocenie sądu zaskarżona decyzja wydana została zgodnie z przedstawionymi unormowaniami proceduralnymi , a przy jej wydaniu nie doszło do zarzucanego skargą naruszenia przepisów postępowania. Uzasadnienie decyzji w pełni odpowiada wymogom , zawierając prawidłowo ustalony stan faktyczny , obszerną ocenę prawną przyjętych ustaleń , odniesienie się do zarzutów strony (beneficjentów). W szczególności zauważenia wymaga przy tym , że skarżący mieli możliwość wypowiadania się i przedstawiania swego stanowiska , co znajdowało wyraz m.in. w prowadzonej korespondencji. Stwierdzenie to dotyczy zarówno etapu poprzedzającego wszczęcie postępowania w przedmiocie zwrotu wypłaconych dotacji , a więc etapu zakończonego rozwiązaniem umowy , jak i etapu po wszczęciu postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją . Wszczęcie postępowania administracyjnego poprzedzone było wezwaniem skarżących do zwrotu wypłaconych środków , czego wymaga uregulowanie w art. 207 ust. 9 u.f.p. 2009 . O wszczęciu postępowania skarżący zostali prawidłowo zawiadomieni pismami z dnia "[...]", w których wskazano im podstawy prawne postępowania i pouczono o przysługujących uprawnieniach procesowych . Skarga nie wskazała bliżej okoliczności , które świadczyłyby o naruszeniu w postępowaniu zasady czynnego udziału ( art. 10 § 1 kpa) , a sąd nie stwierdził uchybień w tym zakresie.

Jak już wspomniano skarga dotyczy decyzji instytucji zarządzającej w przedmiocie określenia kwoty przypadających do zwrotu środków finansowych przeznaczonych na realizację projektu zgłoszonego przez skarżących . Środki te wypłacane były skarżącym, jako beneficjentom działającym w spółce cywilnej, ze środków budżetu Państwa oraz środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego w ramach Programu Operacyjnego 2006-2013 . Przeznaczone miały być na realizację , zgłoszonego i zakwalifikowanego do dofinansowania przez instytucję zarządzającą ( IZ) , projektu pod nazwą " Zakup niezbędnych maszyn , urządzeń i wyposażenia wraz z rozbudową budynku piekarni Firmy A " . Umowy na realizację dofinansowania zawarta została z instytucją pośredniczącą ( IP) , tj. Agencję A w dniu "[...]" i była następnie pięciokrotnie aneksowana .

W umowie określono szczegółowo zasady realizacji , prawa i obowiązki stron , konsekwencje naruszeń i nieprawidłowości . Umowa ta została skutecznie rozwiązana za wypowiedzeniem przez instytucję pośredniczącą na podstawie § 18 ust. 1 pkt 2 umowy . Te postanowienia umowy dawały podstawę do rozwiązania umowy za jednomiesięcznym wypowiedzeniem jeżeli beneficjent " zaprzestał realizacji projektu lub realizuje go niezgodnie z umową o dofinansowanie , przepisami prawa lub procedurami właściwymi dla programu" . Wypowiadając umowę IP stwierdziła , że beneficjenci nie dotrzymali warunków zapisanych w § 2 ust. 2 umowy , tj. realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowania oraz w oparciu o harmonogram rzeczowo-finansowy przedłożony IP przed podpisaniem umowy, a nadto , że nie zachowali wymogów § 4 ust. 3 umowy , tj. realizacji projektu z należytą starannością , ponoszenie wydatków celowo , rzetelnie i oszczędnie, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami programu oraz w sposób zapewniający prawidłową i terminową realizację projektu i osiągnięcie celów zakładanych we wniosku o dofinansowanie . W § 18 ust. 3 umowy przewidziano natomiast skutek rozwiązania umowy , tj. obowiązek zwrotu otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami . I P ustaliła , że złamanie postanowień umowy polegało na realizowaniu projektu niezgodnie z wnioskiem i umową , co przejawiło się w niedokonaniu zakupu planowanych maszyn i urządzeń piekarniczych , co miało unowocześnić i rozszerzyć produkcję oraz zmniejszeniu zatrudnienia ( projekt zakładał wzrost o stanowiska pracy) . Te okoliczności dawały podstawę ustalenia , że cele projektu nie są realizowane .

Przedstawienie powyższych okoliczności , związanych z treścią umowy i faktem jej rozwiązania , ma w sprawie znaczenie tylko w zakresie związanym z ustaleniami faktycznymi , które legły u podstaw zaskarżonej decyzji . Wskutek rozwiązania umowy skarżący przestali bowiem być osobami uprawnionymi do otrzymywania dofinansowania ze środków Programu Operacyjnego , a więc utracili status beneficjentów Programu . Fakt ten stanowi element stanu faktycznego zaskarżonej decyzji , która jest przedmiotem kontroli sądowej . Przedmiotem tej kontroli nie jest i nie może być rozwiązanie umowy i towarzyszące temu rozwiązaniu okoliczności ( vide wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012r. , sygn. akt II GSK 732/11 ; dostępny w bazie www.orzeczeniansa.gov.pl ) . W konsekwencji nie można przyjąć jako zasadne wniosków i zarzutów skargi co do przesłanek faktycznych i prawnych oraz zasadności rozwiązania umowy .Przepisy ustawy o finansach publicznych nie uzależniają ani wszczęcia ani też wydawania decyzji w przedmiocie zwrotu środków od rozwiązania umowy o dofinansowanie.

Przed odniesieniem się do poszczególnych zarzutów skargi , wskazać należy na unormowania regulujące zasady zwrotu środków przekazywanych z programów operacyjnych na dofinansowanie projektów zawarte są zarówno w prawie krajowym , jak i wspólnotowym . Aktem prawa wspólnotowego, mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie , jest w szczególności rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006r. ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego , Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 ( opub. w Dz.U.UE L z dnia 31 lipca 2006r.; dalej jako rozporządzenie nr 1083/2006 , rozporządzenie sektorowe ). Z treści uregulowań tego rozporządzenia wynika , że za zarządzanie programami operacyjnymi i ich kontrolę odpowiedzialne są państwa członkowskie . Do tych państw należy zapobieganie , wykrywanie i korygowanie nieprawidłowości oraz odzyskiwanie kwot nienależnie wypłaconych wraz z odsetkami z tytułu zaległych płatności ( art. 70 ust. 1 rozporządzenia sektorowego ) . Skuteczność realizacji przez państwa procedur odzyskiwania środków finansowych , które zostały wypłacone beneficjentom ma znaczenie dla konsekwencji , które obciążają to państwo . Zgodnie z art. 70 ust. 2 cyt . rozporządzenia , w przypadku braku możliwości odzyskania kwot nienależnie wypłaconych beneficjentom przez państwo członkowskie , państwo to odpowiada za zwrot tych kwot do budżetu Unii , jeżeli zostanie stwierdzone , że straty te powstały z jego winy lub niedbalstwa z jego strony . Natomiast w sytuacji , gdy państwo członkowskie uchyla się od odzyskania środków finansowych wydatkowanych nieprawidłowo , Komisja może wnieść do Trybunału Sprawiedliwości UE skargę na naruszenie przez to państwo zobowiązań traktatowych ( art. 258 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej) lub zawiesić termin płatności okresowych ( art. 92 ust. 1 lit. c rozporządzenia sektorowego ). Szczegółowe zadania instytucji zarządzającej określa art. 60 cyt. rozporządzenia , który stanowi , że instytucja ta m.in. " odpowiada za zarządzanie programami operacyjnymi i ich realizację zgodnie z zasadą należytego zarządzania finansami , a w szczególności za: a/ zapewnienie , że operacje są wybierane do finansowania zgodnie z kryteriami mającymi zastosowanie do programu operacyjnego oraz , że spełniają one mające zastosowanie zasady wspólnotowe i krajowe przez cały okres ich realizacji ; b/ weryfikację, że współfinansowane towary i usługi są dostarczone oraz , że wydatki zadeklarowane przez beneficjentów na operacje zostały rzeczywiście poniesione i są zgodne z zasadami wspólnotowymi i krajowymi .

Przepisy unijne nie definiują pojęć "kwota nienależna " czy "kwota podlegająca zwrotowi". Posługują się pojęciem " nieprawidłowości" , wprowadzonym rozporządzeniem Rady ( WE , EURATOM ) nr 2988/95 z dnia 18 grudnia 1995r. w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich ( Dz. U. UE. L. 1995.312.1; dalej jako rozporządzenie horyzontalne ) . Zgodnie z art. 1 ust. 2 tego rozporządzenia , nieprawidłowość oznacza jakiekolwiek naruszenie przepisów prawa wspólnotowego , wynikające z działania lub zaniedbania za strony podmiotu gospodarczego , które spowodowało lub mogło spowodować szkodę w ogólnym budżecie Wspólnot lub w budżetach , które są zarządzane przez Wspólnoty, albo poprzez zmniejszenie lub utratę przychodów , które pochodzą ze środków własnych pobieranych bezpośrednio w imieniu Wspólnot , albo też w związku z nieuzasadnionym wydatkiem . W świetle tego przepisu , do uznania , że wystąpiła nieprawidłowość nie jest konieczne faktyczne wystąpienie uszczerbku finansowego w budżecie Unii , a wystarczy sama możliwość jego wystąpienia. Nie ma przy tym wątpliwości , że - w świetle orzecznictwa TSUE- pojęcie "nieprawidłowość" odnosi się do naruszenia zarówno praw unijnego , jak i prawa krajowego.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 rozporządzenia horyzontalnego każda nieprawidłowość będzie pociągała za sobą z reguły cofnięcie bezprawnie uzyskanej korzyści poprzez zobowiązanie do zapłaty lub zwrotu kwot pieniężnych nienależnie lub bezprawnie uzyskanych . Stosownie do art. 4 ust. 1 cyt. rozporządzenia , procedury odnoszące się m.in. do stosowania środków administracyjnych ( w tym mieści się zobowiązanie do zwrotu kwot pieniężnych ) będą podlegały prawu państw członkowskich , z zastrzeżeniem wymogów prawa wspólnotowego.

Na podstawie przedstawionych wyżej w rozporządzeniu horyzontalnym przesłanek zdefiniowano "nieprawidłowość" w rozporządzeniu sektorowym na potrzeby realizacji programów operacyjnych , uwzględniając specyfikę polityki spójności przez przyjęcie , że naruszenie przepisów prawa unijnego może dotyczyć wyłącznie wydatkowej strony budżetu UE , co następuje poprzez sfinansowanie lub groźbę sfinansowania nieuzasadnionego wydatku. Wyraźnie definiuje to art. 2 pkt 7 cyt. rozporządzenia 1083/2006 , stanowiąc , że " nieprawidłowość" to jakiekolwiek naruszenie przepisu praw wspólnotowego wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego , które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego ".

Z zacytowanych unormowań obu rozporządzeń unijnych , wynika zatem , że istotą nieprawidłowości jest niezależna od winy bezprawność , polegająca na naruszeniu norm praw unijnego lub krajowego. Do organu krajowego należy przy tym określenie normatywnego wzorca zachowania i ocena , czy zachowania podmiotu gospodarczego stanowiły jego naruszenie oraz czy i jakie zastosować sankcje . Jedną z możliwych konsekwencji nieprawidłowości jest odpowiedzialność administracyjna .

W krajowym porządku prawnym zasady realizacji programów operacyjnych określa cyt. wyżej ustawa z dnia 6 grudnia 2006r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju ( dalej jako u.z.p.p.r.) . Zadania instytucji zarządzającej określone zostały szczegółowo w art. 26 . W rozpoznawanej sprawie zasadnicze znaczenie ma wynikające z art. 26 ust. 1 pkt 15 u.z.p.p.r. nałożone na tę instytucję zadanie " odzyskiwania kwot podlegających zwrotowi , w tym wydawanie decyzji o zwrocie środków przekazanych na realizację programów, projektów lub zadań , o której mowa w przepisach o finansach publicznych". Aktem prawnym , który zawiera takie przepisy o finansach publicznych są, mające zastosowanie w niniejszej sprawie , przywoływane wyżej : ustawa o finansach publicznych z dnia 30 czerwca 2005r. ( dalej jako u.f.p. 2005) oraz ustawa z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( dalej jako u.f.p. 2009).

Zastosowanie tych obu ustaw jest wynikiem wypłacania dotacji w okresie od "[...]" 2009r. do "[...]"2011r. ( vide zestawienie na str. 2 decyzji I instancji) . Zasadnie więc organ stosował ustawę z 2005r. do przypadków wypłacenia dotacji przed datą wejścia w życie ustawy z 2009r. , tj . przed 1 stycznia 2010r. Ma to uzasadnienie w treści art. 113 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych ( Dz. U. nr 157, poz. 1241) , zgodnie z którym " Dotacje udzielone przed wejściem w życie ustawy , o której mowa w art. 1 ( tj. ustawy z 2009r. - dopisek sądu ) , podlegają zwrotowi na podstawie dotychczasowych przepisów" . Do kwot wypłaconych przed 1 stycznia 2010r. ma zatem zastosowanie art. 211 u.f.p. 2005 , a do kwot wypłaconych od tej daty ma zastosowanie art. 207 u.f.p. 2009.

Mając na uwadze powyższe , sądowa kontrola w niniejszej sprawie może więc być dokonywana tylko odnośnie do zaskarżonej decyzji administracyjnej . Jak wspomniano, decyzja ta została wydana na podstawie art. 211 ust. 1 u.f.p. 2005 i art. 207 ust. 1 u.f.p. 2009 . Przepisy te przewidywały takie same przesłanki wydania decyzji o zwrocie środków , stanowiąc że jeśli środki przeznaczone na realizację programów są:

1/ wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem ,

2/ wykorzystywane z naruszeniem procedur , o których mowa w art. 184 u.f.p. 2009 lub art. 208 u.f.p. 2005 ,

3/ pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości ,

podlegają zwrotowi przez beneficjenta wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych , liczonymi od dnia przekazania środków , w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji o zwrocie.

Zacytowane przepis stanowią materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. W ramach sprawowanej przez sąd kontroli badaniu podlega więc , czy prawidłowo ustalone zostały wymienione w przepisie przesłanki zwrotu dofinansowania i czy ustalone przez organ okoliczności dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji .

W ocenie sądu IZ prawidłowo ustaliła , ze zachodzą przewidziane w cyt. art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. 2005 i art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. 2009 przesłanki zwrotu dofinansowania . W szczególności nie budzi wątpliwości , że skarżący przy realizacji projektu naruszyli procedury określone w art . 184 u.f.p. 2009 i art. 208 u.f.p. 2005. Zebrany materiał dowodowy , w tym opinia eksperta prof. J. N. oraz wyniki kontroli IP z dnia "[...]" wskazują jednoznacznie , że skarżący zaniechali realizacji tej części projektu, która miała zapewnić osiągnięcie celu polegającego na zakupie nowych, zaawansowanych technologicznie, energooszczędnych i wydajnych maszyn i urządzeń oraz rozbudowy piekarni na potrzeby tych właśnie maszyn i urządzeń. Miało to końcowo służyć zwiększeniu efektywności produkcji oraz rozszerzeniu asortymentu na nowe , nieprodukowane dotychczas wyroby cukiernicze . Nie realizowali również założeń związanych ze wzrostem zatrudnienia . Okoliczność zaniechania dywersyfikacji produkcji i związanych z tym celem działań wynika niewątpliwie także pism oraz wniosków beneficjentów kierowanych do IP . W piśmie z dnia "[...]" beneficjenci zwracali się wprost o zmianę zakresu rzeczowego projektu i odstąpienie od realizacji celu dotyczącego produkcji piekarniczej i cukierniczej , wnioskując m.in. o przyjęcie , że cele projektu osiągnięte zostały poprzez realizację części budowlanej projektu (rozbudowę) . Okoliczności te zostały trafnie ustalone i przedstawione obszernie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji . Nie są kwestionowane przez skarżących także w skardze . Należy przy tym podkreślić , że w ocenie sądu stanowisko zajęte przez IP co do wniosków skarżących było trafne . Uwzględnienie ich propozycji zmiany zakresu rzeczowego projektu prowadziłoby bowiem do istotnego odstąpienia od pierwotnych założeń projektu , który był zakwalifikowany do dofinansowania . Przyjęcie proponowanej zmiany byłoby przyjęciem realizacji zupełnie innego projektu niż ten , który został był zgłoszony i zakwalifikowany do dofinansowania .

Niezachowanie wymaganych przy wykorzystywaniu dofinansowania procedur miało także postać przekroczenia terminu na złożenie wniosku o płatność końcową , który zgodnie z umowa upływał "[...]". Beneficjenci nie dochowali tego terminu i zostali upomniani przez IP pismem z dnia "[...]". Jak wynika z akt sprawy w odpowiedzi złożyli wniosek o uznanie złożonego w dniu "[...]" wniosku płatność pośrednią w kwocie 22.026 , 17 zł , który nie spełniał wymogu co do kwoty minimalnej . Po dacie "[...]" nie wykazali poniesienia wydatków. Okoliczność ta dodatkowo wskazuje na przerwanie realizacji projektu w zakresie dotyczącym zakupu maszyn i urządzeń oraz rozwoju produkcji .

W świetle powyższych rozważań całkowicie bezzasadne są zarzuty skargi co do braku podstaw do przyjęcia ustaleń w omawianym tu zakresie i ustaleń dotyczących zaistnienia przesłanek z obu cytowanych wyżej przepisów u.f.p.

Organ z ramach swego postępowania , mając na względzie zapisy umowy oraz obowiązki w zakresie kontroli prawidłowości wykorzystywania przyznanego dofinansowania , uprawniony był do oceny działań skarżącej jako uzasadniających żądanie zwrotu środków .

W zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej , instytucja zarządzająca odwołuje się do postanowień umowy o dofinansowanie jako kryterium oceny działań beneficjentki i ustalenia przesłanek zwrotu dofinansowania. Takie stanowisko IZ jest w ocenie sądu zgodne z prawem i znajduje oparcie w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p. , który nawiązuje do treści art. 184 uf.p. 2009 oraz w art. 211 ust. 1 pkt 2 u.f.p. w zw. z art. 208 u.f.p.2005 . Jak już podnoszono wyżej , przesłanką zwrotu środków jest bowiem ich wykorzystanie z naruszeniem procedur , które określone zostały w art. 184 ust. 1 u.f.p. 2009. Przepis ten stanowi , że " wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ( tj. środków pochodzących także z funduszy strukturalnych - dopisek sądu) , są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". Podobnie art. 208 ust.1 u.f.p. 2005r. stanowił , że " wydatki związane z realizacją programów finansowanych ze środków , o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 3 oraz ust. 3 pkt 2 , 3a i 4 , są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu". W świetle utrwalonego w tym względzie orzecznictwa sądowego nie budzi wątpliwości , że ustawodawcy nie chodziło wyłącznie o procedury uregulowane powszechnie obowiązującymi przepisami prawa. Pod pojęciem " inne procedury " rozumieć należy także postanowienia umowy o dofinansowanie . Naruszenie tych postanowień może zatem rodzić obowiązek zwrotu przyznanych środków ( vide wyroki NSA : z dnia 19 czerwca 2012r. , sygn. akt II GSK 732/11 i z dnia 9 stycznia 2014r. , sygn. akt II GSK 1546/12 ; także wyroki WSA : w Białymstoku z dnia 18 stycznia 2011r., sygn. akt I SA/Bk 598/10 i z dnia 9 listopada 2011r. , sygn. akt I SA/Bk 132/11 ; w Gdańsku z dnia 1 sierpnia 2012r. , sygn. akt I SA/Gd 727/12 dostępne w bazie internetowej www.orzeczenia. nsa. gov.pl).

Zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja z dnia "[...]" szczegółowo wskazują , które z postanowień umowy zostały przez beneficjentów naruszone . Są to m.in. postanowienia określające :

- obowiązek realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz w oparciu o "Harmonogram rzeczowo-finansowy" przedłożony przed podpisaniem umowy ( § 2 ust. 2 umowy ) ;

- ponoszenia wydatków z należytą starannością przy uwzględnieniu zasad celowości , rzetelności , racjonalności i oszczędności, zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i procedurami , w sposób zapewniający prawidłową i terminową realizację projektu oraz osiągnięcie celów zakładanych we wniosku ( § 4 ust. 3 umowy).

Naruszenie tych postanowień umowy polegało w szczególności na wskazanym wyżej zaniechaniu realizacji projektu w zakresie dywersyfikacji i unowocześnienia produkcji i poprzestaniu tylko na wykonaniu rozbudowy zakładu . W świetle przedstawionej wyżej definicji "nieprawidłowości" i " naruszenia procedur" , bez znaczenia dla tej oceny pozostają przy tym okoliczności odstąpienia od realizacji projektu , na które powołują się skarżący .

W ocenie sądu stanowisko organu jest trafne i zgodne ze wskazanymi wyżej regułami postępowania . Trafnie zatem organ ustalił , że działania beneficjentów stanowiły naruszenie procedur , o których mowa w cyt. art. 207 ust. 2 pkt 2 u.f.p.2009 i art. 211ust. 1 pkt 2 u.f.p.2005 , co dawało podstawę do rozwiązania umowy oraz orzeczenia o zwrocie środków.

Mając na względzie powyższe sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa . Na zasadzie art. 151 p.p.s.a. orzec więc należało jak w sentencji wyroku.

O wynagrodzeniu wyznaczonego w ramach praw pomocy pełnomocnika W. Ż. orzeczono na podstawie art.250 p.p.s.a. oraz § 2 ust. 3 i § 14 ust. 2 pkt 1a w zw. z § 6 pkt 7 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych....( D.U. nr 163, poz. 1349 ze zm.).