Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 903/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2021-11-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 listopada 2021 r. sprawy ze skargi [...][...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru [...] w [...] z dnia [...] maja 2021 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2021r. znak: [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej powoływany jako "WINB"), uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. G. (dalej powoływanego jako "PINB") wstrzymujące I. M. ("Inwestorowi") prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie zagospodarowania terenu (działki nr [...] obręb nr [...] w G.) i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Powyższa decyzja kasacyjna wydana została w następujących okolicznościach faktycznych.

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2017r. PINB wszczął postępowanie w sprawie ewentualnej samowoli budowlanej, które zostało zawieszone postanowieniem z [...] listopada 2017r., w związku ze wznowieniem postępowania w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę dla spornej inwestycji. Postępowanie to nie zostało dotychczas podjęte.

Po przeprowadzeniu kontroli na działce nr [...] PINB postanowieniem z [...] czerwca 2018r. (nr [...]) wstrzymał I. M. prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie zagospodarowania działki (podniesienia terenu). Organ stwierdził bowiem wykonanie robót w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę (podwyższono teren działki o około 50 cm w stosunku do ustaleń projektowych).

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2018r. (nr [...]) WINB uchylił ww. postanowienie organu I instancji w całości i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wskutek skargi wniesionej przez W. K. (dalej "Skarżącego") tut. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z 16 stycznia 2019r. (sygn.. akt II SA/Bd 1073/18) uchylił powyższe rozstrzygnięcie kasacyjne oraz postanowienie organu I instancji. WSA wskazał, że organy nadzoru budowlanego, ponownie prowadząc postepowanie, zobligowane będą ustalić czy roboty budowlane zostały wykonane przez Inwestora w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach, a także zweryfikować twierdzenia Skarżącego, co do tego, że Inwestor na skutek dokonanego nawiezienia i podwyższenia terenu wykonał, też na granicy z jego nieruchomością budowlę pełniącą w istocie funkcję konstrukcji oporowej.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy PINB (działając po wydaniu ww. wyroku WSA w Bydgoszczy) z dnia [...] stycznia 2019 r. decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. (nr [...] znak: [...]), opartą na m.in. art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej powoływanej jako "p.b."), nakazał Inwestorowi niwelację terenu do stanu zgodnego z projektem budowlanym i pozwoleniem na budowę nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. Organ I instancji ustalił, że na działce Inwestora podniesiono rzędne terenu poprzez nawiezienie ziemi od strony działki nr [...] - z naruszeniem art. 36a ust. 1 p.b.

WINB opisaną wyżej decyzję uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Stosowne rozstrzygnięcie wydane zostało [...] lutego 2020r. ([...]). Sprzeciw wniesiony przez Skarżącego od powyższej decyzji został oddalony mocą wyroku tut. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z [...] kwietnia 2020r. (sygn. akt II SA/Bd 292/20).

PINB po ponownym przekazaniu sprawy, działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. w zw. z art. 25 ustawy z 13 lutego 2020r. o zmianach ustawy – Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020r., poz. 741 – dalej powoływanej jako "ustawy nowelizującej"), wstrzymał Inwestorowi prowadzenie dalszych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego w zakresie zagospodarowania terenu na działce nr [...] obr. [...] w G.. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia PINB wyjaśnił, że w oparciu o wyniki analizy dokumentacji geodezyjnej oraz wyniki pomiaru kontrolnego (z [...] lipca 2019r.) ustalił, że projektowany poziom posadowienia posadzki budynku wynosił 22,66 cm, a w wyniku realizacji prac budowlanych poziom ten został podwyższony do 22,95 cm. Organ w konkluzji uznał, że Inwestor naruszył art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b. realizując roboty budowlane z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł W. K. – zarzucając organowi I instancji wydanie postanowienia w warunkach zawieszenie uprzednio wszczętego postępowania, a także naruszenie art. 153 p.p.s.a. poprzez zignorowanie zaleceń sformułowanych w uzasadnieniu wyroku WSA w Bydgoszczy z [...] stycznia 2019r. (sygn.. akt II SA/Bd 1073/18).

Wskutek rozpoznania zażalenia WINB wydał opisane na wstępie postanowienie – działając na mocy art. 138 § 2 k.p.a. W jego uzasadnieniu organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy pozwala na ustalenie, że budynek został zrealizowany niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym, gdyż rzędna terenu jest wyższa o ok. 60 cm od ustalonej w dokumentacji projektowej. WINB przytoczył również brzmienie art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. i uznał za prawidłowe działania organu I instancji w zakresie przyjętej podstawy prowadzenia postępowania naprawczego.

WINB uznał częściowo zasadność zarzutów zażalenia i zakwestionował wydanie przez organ I instancji postanowienia bez uprzedniego podjęcia zawieszonego postępowania administracyjnego w przedmiocie legalizacji wykonanych robót budowlanych. Ponadto WINB zarzucił organowi I instancji nieprawidłowości w ustaleniu, czy stwierdzone odstępstwo od projektu budowlanego ma charakter istotny – co dawałoby podstawę do wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. W ocenie WINB nieprawidłowość ta polega na braku ustalenia, czy odstępstwo to zwiększyło obszar oddziaływania obiektu poza działkę inwestycyjną. WINB wyjaśnił bowiem, że zgodnie z nowym brzmieniem art. 36 a ust. 5 pkt 1 p.b. (obowiązującym od [...] września 2020r.) zmianie uległa definicja "istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu", która ma w sprawie zastosowanie w oparciu o art. 28 ust. 1 ustawy nowelizującej. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy WINB zalecił ustalenie, czy ustała przesłanka zawieszająca postępowanie dotycząca decyzji Prezydenta G. o pozwoleniu na budowę z [...] maja 2014r., a także wskazał na konieczność poczynienia ustaleń co do istnienia istotnych odstępstw od projektu zagospodarowania terenu w rozumieniu znowelizowanych przepisów p.b. Odnosząc się do zarzutów zażalenia WINB wyjaśnił, że dotyczą one w części innego postępowania prowadzonego odrębnie w przedmiocie muru oporowego.

W skardze wywiedzionej od powyższego postanowienia Skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 153 p.p.s.a. polegające na niepodporządkowaniu się przez organy wytycznym zawartym w wyroku WSA w Bydgoszczy,

- art. 6 k.pa. poprzez działanie z naruszeniem prawa,

- art. 7, 76, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy przez organ I instancji,

- art. 7 , 77 § 1 oraz 107 § 3 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu materiału dowodowego przez organ II instancji,

- art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania przez organ I instancji w sposób budzący brak zaufania obywateli do władzy publicznej i poczucie jego stronniczej postawy wobec jednej ze stron postępowania,

- art. 10 § 1 k.p.a. poprzez niezapewnienie jemu przez organ I instancji czynnego udziału w postepowaniu – tj. przy składaniu dodatkowych wyjaśnień przez Inwestora,

- art. 35 k.p.a. przez organ I instancji,

- art. 48 p.b.

Organowi odwoławczemu Skarżący zarzucił niedopatrzenie wszystkich naruszeń postępowania – w szczególności brak wskazania, że doszło do naruszenia w postępowaniu przed organem I instancji art. 6, 7, 8 i 10 k.p.a.

Formułując powyższe zarzuty W. K. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Wniósł on także o wymierzenie grzywny organom nadzoru budowlanego za niepodporządkowanie się wyrokom WSA w Bydgoszczy.

W uzupełnieniu skargi pismem z [...] sierpnia 2021r. Skarżący podniósł, że organ odwoławczy aprobuje działania PINB polegające na prowadzeniu dwóch odrębnych postępowań w sprawie realizacji prac budowlanych przez Inwestora. Wyraził on nadto swój brak zaufania do organu I instancji co do rzetelności ponownego przeprowadzenia postępowania.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko.

I. M. (Inwestor) nie zajęła stanowiska wobec wniesionej skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W niniejszej sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z [...] maja 2021 r. znak: [...], dlatego Sąd był uprawniony do rozpoznania skargi na posiedzeniu niejawnym.

W następnej kolejności wyjaśnić należy, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 137.) w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz prawa procesowego normującymi podstawowe standardy postępowania przed organami administracji publicznej.

Przeprowadzona w ramach tak określonej kognicji kontrola zaskarżonej decyzji doprowadziła Sąd do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa materialnego i wydane zostało z prawidłowym zastosowaniem art. 138 § 2 k.p.a.

Punktem wyjścia do oceny zaskarżonego postanowienia musi być treść ww. art. 138 § 2 k.p.a. który na mocy odesłania zwartego w art. 144 k.p.a. znajduje zastosowanie także do postanowień. Wynika z niego, że wydanie rozstrzygnięcia kasacyjnego możliwe jest w przypadku łącznego wystąpienia dwóch przesłanek. Po pierwsze, postępowanie przed organem I instancji w którym wydana została zaskarżona decyzja (postanowienie) prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania. Po drugie, konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Użyty przez ustawodawcę zwrot normatywny: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest zwrotem ocennym. W orzecznictwie przyjmuje się, że stwierdzenie "koniecznego do wyjaśnienia zakresu sprawy" jest równoznaczne z nieprzeprowadzeniem przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (por. NSA w wyroku z 24 kwietnia 2014 r., sygn. II OSK 2846/12 LEX nr 1575600). Na uwagę, w związku z powyższym, zasługuje pogląd wyrażony przez NSA w wyroku z dnia 27 lutego 2014 r., sygn. II OSK 2323/12 (dostępny w bazie LEX nr 1495262), że rozstrzygnięcie o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. może zapaść jeżeli wątpliwości organu drugiej instancji co do stanu faktycznego nie można wyeliminować w trybie art. 136 k.p.a., zgodnie z którym, organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Konieczność natomiast uzupełnienia w niewielkim zakresie postępowania dowodowego, przeprowadzenia określonego dowodu, mieści się w kompetencjach organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania, wyłączając dopuszczalność decyzji kasacyjnej. Istotne jest przy tym porównanie i ocena dotychczas zebranego materiału dowodowego przed organem I instancji z zakresem uzupełnienia czynności dowodowych nakazanych przez organ odwoławczy, tak by wykazać, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

W orzecznictwie utrwalony jest także pogląd, że w sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie decyzji kasacyjnej (postanowienia) zarówno w przypadku, gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a.

Przeprowadzona według powyższych reguł kontrola legalności zaskarżonego postanowienia w zakresie zaistnienia przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a. okazała się pozytywna, co pozwoliło uznać, że jest ono prawidłowe.

W ocenie Sądu argumentacja przedstawiona przez WINB w zaskarżonym postanowieniu w pełni uzasadniała uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. Postanowienie PINB [...] kwietnia 2021r. było dotknięte takimi błędami, które uniemożliwiały pozostawienie go w obrocie prawnym. Co więcej, błędów tych nie można było naprawić na etapie postępowania przed organem II instancji, dotyczyły bowiem kwestii fundamentalnych dla rozstrzygnięcia. Próba usuwania tych błędów w postępowaniu zażaleniowym i wydania postanowienia reformatoryjnego (art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a.) stanowiłaby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania (art. 15 k.p.a.), gwarantującej stronom postępowania prawo do tego, aby ich sprawa była dwukrotnie merytorycznie (a nie jedynie formalnie) rozpatrywana przez organy administracji publicznej (uwzględniając oczywiście specyfikę sprawy i fakt, że mamy do czynienia nie z decyzją, lecz z postanowieniem, aczkolwiek mającym charakter merytoryczny).

Po pierwsze - WINB zasadnie zakwestionował wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych w sytuacji, gdy niepodjęte zostało postępowanie administracyjne zawieszone postanowieniem z [...] listopada 2017r.

Zauważyć bowiem należy, że postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej dotyczącej budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...], w którym zapadło kontrolowane rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego zostało wszczęte z urzędu przez PINB [...] listopada 2017r. Zgodnie z art.103 k.p.a. zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg terminów przewidzianych w kodeksie. W doktrynie przyjmuje się, że jeżeli nastąpiło zawieszenie postępowania, nie może ono dalej się rozwijać, ani też skończyć, gdyż w tym czasie ustają jakiekolwiek czynności procesowe. Wstrzymanie dalszego biegu postępowania oznacza przede wszystkim zaniechanie podejmowania kolejnych czynności procesowych. Zgodnie z art. 102 k.p.a. w czasie zawieszenia postępowania organ administracji publicznej może podejmować czynności niezbędne w celu zapobieżenia niebezpieczeństwom dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnym szkodom dla interesu społecznego.

W świetle tego przepisu przyjmuje się, że w trakcie zawieszonego postępowania sprawa nie ma biegu, zaś organ może podejmować wyłącznie czynności zmierzające do usunięcia przeszkód do prowadzenia postępowania oraz czynności faktycznie niezbędne dla ochrony wyliczonych wyżej wartości (tak m.in. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Wydawnictwo CH. Beck, Warszawa 2005 r., s. 457).

Z akt sprawy nie wynika, by zawieszone postanowieniem z [...] listopada 2017r. postępowanie zostało podjęte. Nie potwierdzają tego ani organ, ani Skarżący. Należy zauważyć, że w sferze skutków prawnych podjęcie zawieszonego postępowania oznacza uchylenie skutków zawieszenia postępowania, a przede wszystkim uruchomiony zostaje wówczas bieg postępowania. Oznacza to, że organ administracji nie ma podstaw prawnych do wydania decyzji merytorycznej w danej sprawie, jeżeli najpierw nie podejmie - w drodze postanowienia - zawieszonego wcześniej postępowania.

W wyroku z dnia z dnia 25 września 2009 r. sygn. akt I OSK 1404/08 (dostępny w bazie LEX nr 595124) Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "zawieszenie postępowania administracyjnego wiąże się z wstrzymaniem czynności procesowych, sprawa pozostaje bez biegu (art. 102 k.p.a.) i żadne terminy w zasadzie nie biegną (art. 103 k.p.a.). W konstrukcji instytucji zawieszenia postępowania administracyjnego jest wymóg jej stosowania tylko na czas konieczny do usunięcia przyczyny zawieszenia postępowania. Ustanie przyczyny zawieszenia postępowania oznacza odpadnięcie celu stosowania instytucji zawieszenia postępowania, a tym samym uzasadnione jest jego podjęcie. Skutek podjęcia postępowania administracyjnego nie następuje jednak ex lege. Rozstrzygnięcie w tej kwestii należy do organu administracji publicznej, który wydał postanowienie o zawieszeniu postępowania".

W tej sytuacji uznać należy, że PINB nie mógł wydać rozstrzygnięcia w oparciu o art. 50 ust. 1 p.b. (rozstrzygnięcie merytoryczne), albowiem nie wydał wcześniej postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania administracyjnego dotyczącego samowoli budowlanej - a WINB nie mógł zaakceptować takiego rozstrzygnięcia. Na niedopuszczalność wydania postanowienia zmierzającego do zalegalizowania zrealizowanych prac budowlanych zwrócił już uwagę tut. WSA w wyroku z 16 stycznia 2019r. (II SA/Bd 1073/18) kontrolując uprzednie rozstrzygnięcie PINB wydane z zastosowaniem nieprawidłowego trybu naprawczego.

Ten stan sprawy powoduje, że rozważania Sądu w odniesieniu do pozostałych zarzutów skargi, w szczególności w aspekcie nieobjęcia zaskarżonym postanowieniem wszystkich (zdaniem Skarżącego) nieprawidłowości postępowania prowadzonego przed organem I instancji – są przedwczesne.

Niemniej jednak Sąd za trafne uznaje stanowisko WINB, który wskazał na dokonanie przez organ I instancji niewystarczających ustaleń faktycznych w zakresie możliwości zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b. Należy bowiem zauważyć, że decyzja z [...] maja 2014r., na podstawie której Inwestor wykonał roboty budowlane, nie przewidywała podniesienia poziomu działki inwestycyjnej. Należy więc przyjąć za organami nadzoru budowlanego, że zmiana rzędnych poziomu działki została wykonana z odstąpieniem od warunków określonych w projekcie budowlanym (projekcie zagospodarowania terenu) zatwierdzonym ww. decyzją o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego podstawowym zadaniem organów była ocena charakteru tego odstąpienia, a konkretnie, ustalenie, czy jest to odstąpienie istotne w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b. Organ I instancji nie wykonał jednak tego obowiązku prawidłowo – co słusznie zostało dostrzeżone przez WINB.

Trzeba też podkreślić, że powołany wyżej przepis został znowelizowany mocą ustawy z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (ustawa nowelizująca), która weszła w życie 19 września 2020 r. Jest to o tyle istotne, że przepis ten w znowelizowanym brzmieniu obowiązywał już w dacie wydania decyzji przez PINB (art. 28 pkt 1 lit. a w zw. z art. 25 ustawy nowelizującej). Wprawdzie art. 25 ustawy nowelizującej przewiduje co do zasady stosowanie dotychczasowych przepisów prawa budowalnego to jednak art. 28 pkt 1 lit. a w zakresie odnoszącym się do art. 36a ust. 5 p.b., a więc w zakresie odnoszącym się do pojęcia istotnego odstąpienia od pozwolenia na budowę, nakazuje stosowanie przepisów prawa budowalnego w brzmieniu nadanym ustawą z 13 lutego 2020 r. (ustawą nowelizującą).

Zgodnie z dyspozycją art. 36a ust. 5 pkt 1 p.b. istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu lub projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku zwiększenia obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Aktualnie zatem dla przyjęcia istotnego odstąpienia od projektu budowlanego nie wystarczy ustalenie odstąpienia w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu (tak jak to było przed wspomnianą nowelizacją ustawy); należy dodatkowo stwierdzić, że na skutek tego odstąpienia nastąpiło zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której obiekt budowlany został zaprojektowany. Podwyższenie rzędnych terenu nieprzewidziane w zatwierdzonym decyzją o pozwoleniu na budowę projekcie budowlanym stanowi odstąpienie w zakresie projektu zagospodarowania działki lub terenu, aby jednak uznać je za odstąpienie istotne, należy ustalić, że spowodowało ono zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu poza działkę, na której sporna inwestycja została zrealizowana. W aktach postępowania organu I instancji brak jest dowodów pozwalających na dokonanie prawidłowej oceny, czy stwierdzone przez PINB odstępstwo od zatwierdzonego projektu zagospodarowania terenu (w zakresie podwyższenia rzędnych terenu) można zakwalifikować jako odstępstwa istotne w rozumieniu art. 36 a ust. 5 p.b. W ocenie Sądu dokonanie w tym zakresie ustaleń koniecznych dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy przekraczałoby dyspozycję art. 136 k.p.a. i uzupełnienie postępowania wyjaśniającego przez organ odwoławczy stanowiłoby w tej sytuacji naruszenie zasady dwuinstancyjności.

Z tych względów Sąd uznał zarzuty skargi za całkowicie niezasadne. Trzeba mieć również na uwadze fakt, że przedmiotem skargi jest postanowienie WINB, a nie postanowienie PINB z [...] kwietnia 2021r. Tymczasem Skarżący w swojej argumentacji w istocie kwestionuje właśnie postanowienie organu I instancji, uchylone przez organ odwoławczy. W ocenie Sądu, wbrew stanowisku Skarżącego, wydając w tej sprawie rozstrzygnięcie kasacyjne, o którym mowa w art. 138 § 2 k.p.a. WINB nie naruszył zatem w szczególności przepisów art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 § 1, art. 35, art. 76, art. 77 § 1, art. 78, art. 80 i art.107 § 3 k.p.a. Przeciwnie prawidłowo dokonał oceny naruszenia większości tych przepisów przez organ I instancji - co skutkować musiało uchyleniem decyzji pierwszej instancji.

Co prawda WINB w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nie odniósł się do wszystkich zarzutów zażalenia i uznał ich część za wykraczające poza przedmiot kontrolowanego postępowania. Ta jednak konstatacja nie ma wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej, bowiem zasadniczo nie poddaje w wątpliwość prawidłowości i legalności rozstrzygnięcia kasacyjnej WINB z [...] maja 2021 r., które jest aktem formalnym, nakazującym ponowne wszechstronne wyjaśnienie stanu faktycznego celem prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego. Ponadto podkreślić należy, że ponownie rozpoznając sprawę PINB pozostaje związany oceną prawną i wyraźnymi wskazaniami zawartymi w wyroku tutejszego Sądu z 16 stycznia 2019r. – w zakresie w jakim nie doszło w sprawie do zmiany stanu faktycznego lub prawnego.

Końcowo należy też podnieść, że nie mogło odnieść żadnego skutku zawarte w skardze żądanie wymierzenia grzywny organom nadzoru budowlanego z uwagi na naruszenie, zdaniem Skarżącego, art. 153 p.p.s.a. Wyjaśnić bowiem należy, że obowiązujące przepisy przewidują możliwości zastosowania przez Sąd środków dyscyplinujących w postaci wymierzenia grzywny jedynie w sytuacji niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. tj. nieprzekazania skargi do sądu (art. 55 § 1 p.p.s.a) oraz w sytuacji niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność organu i zobowiązującego do wydania przez organ w określonym terminie stosownego aktu kończącego postępowanie administracyjne. Żadna z tych sytuacji nie występuje w rozpoznawanej sprawie.

Sąd uchyla zaskarżony akt na podstawie art. 145 p.p.s.a. tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub w razie naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego orzekł jak w sentencji oddalając skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.