Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 3853/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 128 poz 1176
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Anna Sękowska, Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman (spr.), sędzia WSA Alina Balicka, Protokolant ref. Bartłomiej Grzybowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2016 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] października 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania statusu uchodźcy oddala skargę


UZASADNIENIE

IV SA/Wa 3853/15

UZASADNIENIE

Rada do Spraw Uchodźców decyzją z dnia [...] października 2015r. po rozpatrzeniu odwołania V. B. utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców nr [...]z dnia [...] lipca 2015 r. orzekającą o odmowie nadania statusu uchodźcy i o odmowie udzielenia ochrony uzupełniającej.

Powyższe rozstrzygnięcie było wynikiem następujących ustaleń.

W dniu [...] stycznia 2015 roku V. B. obywatel [...], narodowości [...], zwrócił się do Szefa Urzędu do Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2015 r. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców postanowił odmówić nadania wnioskodawcy statusu uchodźcy na terytorium RP, powołując się na przepis art. 19 ust. 1 pkt 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP.

Od decyzji tej odwołał się do Rady do Spraw Uchodźców cudzoziemiec wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i nadanie cudzoziemcowi statusu uchodźcy, względnie ochrony uzupełniającej.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do przepisu art. 13 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju.

W ocenie organu zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala stwierdzić, że wnioskodawca nie wykazał, aby w jego indywidualnym przypadku istniało realne zagrożenie prześladowaniem z powodów wskazanych w ustawie. Składając wniosek o nadanie statusu uchodźcy cudzoziemiec oświadczył, że występuje o nadanie statusu uchodźcy ponieważ w miejscu zamieszkania w miejscowości K. w obwodzie [...] jego życie jest zagrożone przez separatystów prorosyjskich zmuszających go do wstąpienia w ich szeregi (k. 32 v akt org. I instancji). Z wniosku wynika ponadto, że cudzoziemiec nie był poddawany przemocy, zatrzymany, aresztowany lub skazany wyrokiem sądu. Nie brał czynnego udziału w działaniach wojennych. Nie należał do żadnej partii politycznej lub innej organizacji! etnicznej. Stwierdził, że czuł się prześladowany, jednak nie podał żadnych konkretnych; okoliczności tych prześladowań. Zeznał, że w latach 1996 do 2015 pomagał dla miejscowego) diakona protestanckiego. Kraj pochodzenia opuścił [...] 01.2015 r., na podstawie paszportu i wydanego w dniu [...] 09.2012 roku. Przed wyjazdem z kraju pochodzenia mieszkał w miejscowości K. w obwodzie [...](od 2003 roku do wyjazdu za granicę). Ponadto oświadczył, że posiada średnie wykształcenie i jest pełnosprawny. W trakcie przeprowadzonego w dniu [...] marca 2015 r. wywiadu statusowego, V. B. oświadczył, że opuścił kraj pochodzenia z powodu działań wojennych w miejscu zamieszkania w K. w obwodzie [...].

W związku z powyższym cudzoziemiec wraz z rodzicami i siostrą wyjechali do K.. Tam głównym problemem dla niego była nieznajomość języka [...]. Podejrzewano ich o sprzyjanie separatystom. Były trudności z wynajęciem mieszkania, i znalezieniem pracy, a także podjęciem samodzielnej działalności handlowej - sprzedaży biżuterii w supermarketach. Ludzie z konkurencji grozili. Matka zgłosiła się do pomocy socjalnej w sprawie insuliny dla jego siostry. Wówczas sąsiedzi dowidzieli się że pochodzą w i [...], zaczęły się groźby, rozbito ich samochód. W związku z tym postanowili wyjechać do Polski. Obecnie obawia się powrotu do kraju pochodzenia z uwagi na niestabilną sytuację i wewnętrzną oraz obawy przed powołaniem do wojska [...]. Wnioskodawca, ani jego rodzice nie zwracali się oficjalnie do miejscowych władz z wnioskiem o udzielenie pomocy w celu osiedlenia się w innym rejonie [...]. Jak zeznał i skarżący, matka zwracała się tylko do kilku organizacji o pomoc w sprawie insuliny dla siostry, ale nie udało się otrzymać skutecznej pomocy. Wnioskodawca potwierdził, że nie brał udziału w działaniach wojennych oraz nie należał do żadnej partii lub innej organizacji. Nie był poddawany przemocy fizycznej lub zatrzymany. Wnioskodawca nie przedstawił innych faktów lub okoliczności w swojej sprawie. Poprosił o uwzględnienie w jego sprawie zeznań matki pani Z. B..

Organ I instancji uwzględnił w sprawie także zeznania jego matki Z. B. akta [...], która w istocie nie wniosła do sprawy skarżącego żadnych nowych okoliczności bezpośrednio jego dotyczących. W swoich zeznaniach głównie skoncentrowała się na przedstawieniu niezwykle trudnych problemów związanych z zapewnieniem dla chorej na cukrzycę córki, właściwej insuliny produkowanej w Danii. Według cudzoziemki w 2010 roku stwierdzono u córki cukrzycę pierwszego typu z wysokim zagrożeniem życia. Ustalono także, że córce potrzebna jest insulina Nororopit i Leyomir produkowana w Danii. Początkowo nie było problemu z dostępem do insuliny w miejscu zamieszkania. Na przełomie 2013/2014 roku zaczęły się trudności. W marcu 2014 roku skończyły się dostawy do obwodu [...]. Można było tylko zamówić przez Internet. Potem zaczęły się działania wojenne w obwodzie. Po wyjeździe do [...]również nie było łatwo, nie wszyscy byli skłonni udzielić pomocy, niektórzy lekarze wręcz odmawiali pomocy. Cudzoziemka zwracała się do organizacji pomocy socjalnej i wolontariuszy, ale pomoc była ograniczona do skromnych art. spożywczych i ubrania. Kończyły się także pieniądze na zakup insuliny w Internecie. W związku z tym postanowiła wraz z rodziną wyjechać za granicę.

Organ odwoławczy wskazał, że w świetle brzmienia art. 13 ust 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP kwestią kluczową jest obawa przed prześladowaniem. Uchodźcą jest osoba, która żywi uzasadnioną obawę przed prześladowaniem. Nie wystarcza zatem subiektywne przekonanie o stanie zagrożenia, gdyż przekonanie musi być uzasadnione sytuacją obiektywną.

Zdaniem organu odwoławczego wnioskodawca nie wykazał żadnych istotnych faktów lub okoliczności, które można byłoby zakwalifikować jako indywidualne prześladowanie, lub mogłoby uzasadniać obawę przed takim prześladowaniem w przyszłości. W trakcie wywiadu statusowego pan V.B. jednoznacznie oświadczył, że nie był prześladowany, poddawany przemocy, zatrzymywany lub aresztowany przez władze publiczne z przyczyn wskazanych w Konwencji Genewskiej. Nie było także prowadzone wobec niego żadne inne postępowanie administracyjne. Nie brał udziału w działaniach wojennych. Nie należał do żadnej partii politycznej lub innej organizacji. Nigdy nie stawiano mu żadnych zarzutów, które świadczyłyby o posądzaniu go o jakąś wrogą działalność wobec władz. Podstawową przyczyną starań o nadanie statusu uchodźcy podawaną przez cudzoziemca w trakcie postępowania przed organem I instancji była trudna i niebezpieczna sytuacja jak powstała dla niego w miejscu zamieszkania w wyniku działań separatystów prorosyjskich oraz niestabilna sytuacja wewnętrzna.

Rada podkreśliła, że nie podważa tezy, że sytuacja na [...] jest napięta i dynamiczna. Na wschodzie [...], w obwodzie [...] i [...] toczy się konflikt zbrojny pomiędzy wspieranymi przez [...] separatystami, a [...] siłami rządowymi, którego następstwa noszą znamiona katastrofy humanitarnej (informacje zgromadzone przez organ I inst. k. 47-61,71-83).

Istnieje też alternatywa wewnętrznej ucieczki, bowiem w pozostałych obwodach [...], (tj. poza obwodami [...] i [...] oraz [...]), kontrolowanych przez rząd w [...], sytuacja pozostaje stosunkowo spokojna. Na terenach tych aparat państwowy funkcjonuje w miarę normalnie, a władze centralne, jak i regionalne, starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Na terenach tych nie dochodzi do starć zbrojnych ani innych zdarzeń, które rodziłyby bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw dla większej liczby obywateli. Jak dotąd władze [...] podejmują skuteczne działania, aby konflikt zbrojny nie rozlał się na kontrolowane przez nie obszary. Ogólny poziom przestrzegania na [...] (poza wskazanymi wyżej obwodami, tj. [...], [...] i [....]) praw człowieka jest zadowalający, o czym świadczy podpisanie, a następnie ratyfikowanie umowy stowarzyszeniowej między [...] a Unią Europejską. Przez cały czas trwają z udziałem przedstawicieli OBWE, państw UE oraz [...] i [...] wysiłki zmierzające do pokojowego uregulowania konfliktu z grupami separatystów na wschodzie [...]. W dniu[...] września 2014 roku zostało podpisane w [...] wstępne porozumienie o zawieszeniu broni między [...], a wspieranymi przez [...] . W dniu [...]października 2014 roku doszło do kolejnego spotkania Prezydentów [...] i [...], którzy kontynuowali rozmowy na temat pokojowego uregulowania sytuacji. Także wysiłki społeczności międzynarodowej, w tym szczególnie Unii Europejskiej, dają realną szansę na trwałe wygaszenie konfliktu i rozwiązanie problemu separatyzmu w sposób pokojowy. W lutym 2015 roku doszło w [...] do spotkania przywódców [...]w celu poszukiwania skutecznego rozwiązania konfliktu na [...]. Następnie w [...]podpisano kolejne porozumienie o zawieszeniu działań zbrojnych na wschodzie [...]. Wcześniej w wyborach powszechnych nowym Prezydentem [...]został wybrany [...]. Powołano rząd [...], rozpoczęto proces szeregu zmian odnoszących się do oczekiwań społeczeństwa, takich jak ukrócenie wpływów oligarchów, europeizacji kursu polityczno-gospodarczego, czy uniezależnienie od wpływów rosyjskich. Symbolicznym zakończeniem pewnego etapu procesu odnowy kraju były wybory nowego parlamentu narodowego, które odbyły się w dniu [...] października 2014 roku i zostały pozytywnie ocenione przez zagranicznych obserwatorów, monitorujących standardy demokratycznego państwa prawnego. W dniu [...] grudnia 2014 roku powołano nowy, w pełni demokratyczny rząd [...], cieszący się poparciem zdecydowanej większości członków parlamentu.

W ocenie organu odwoławczego z całą pewnością można uznać, że [...] ma już za sobą najtrudniejszy etap zmian politycznych, wyznaczono nowy kurs akceptowany przez zdecydowaną większość ukraińskiego społeczeństwa, odczuwalne są powszechnie symptomy trwałej stabilizacji.

Jeśli zaś chodzi o sytuację ludności zamieszkującej [...]należy wskazać, że władze ukraińskie, tak na poziomie centralnym jak i wojewódzkim, wystąpiły z ofertą pomocy przesiedleńcom z [...] i [...]. Podejmują działania w celu zapewnienia im schronienia. Powstały punkty informacyjne na wszystkich dworcach kolejowych. Uruchomiono "gorące linie" telefoniczne zarówno w Ministerstwie Polityki Społecznej, jak i w obwodowych Administracjach Państwowych, gdzie można uzyskać niezbędne informacje dotyczące osiedlenia, korzystania z opieki zdrowotnej, zatrudnienia oraz pobierania takich świadczeń jak rekompensaty, renty czy emerytury. Ponadto organy [...] władzy, pomagają przybywającym uchodźcom w zameldowaniu czy rejestracji samochodu oraz rejestracji firmy. Swoje działania władze [...] koordynują z regionalnym przedstawicielem UNHCR. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UdSC wynika ponadto, że w reakcji na problemy mieszkaniowe przesiedleńców z [...] oraz z południowo-wschodnich województw [...], władze oraz urzędnicy Państwowych Administracji Obwodowych centralnych i zachodnich obwodów dokonują wszelkich starań by zapewnić miejsce pobytu lub zamieszkania dla przesiedleńców, w którym zostanie im zapewniona pomoc socjalna, medyczna, oświatowa itp. Duży wysiłek w pomoc przesiedleńcom podejmuje również społeczeństwo [...]. Pomoc udzielana przesiedleńcom jest skromna, a ich warunki bytowania z pewnością trudne, ale umożliwiają one egzystencję osobom, które z nich korzystają.

W dniu [...] października 2014 r. Rada Najwyższa [...] przyjęła ustawę [...] a-l "O zapewnieniu praw i swobód osób wewnętrznie przemieszczonych" w redakcji z [...] października 2014 roku. Ustawa wyznacza podstawy prawne statusu osób tymczasowo przemieszczonych oraz gwarancje prawne ich pobytu w nowym miejscu zamieszkania, określa porządek zatrudnienia, wypłat socjalnych i udzielenia odpowiedniej pomocy osobom tymczasowo przesiedlonym. W Ministerstwie Zdrowia [...] utworzono Koordynacyjne Centrum ds. Udzielania Pomocy Medycznej i Humanitarnej dla przesiedleńców i rannych ze strefy ATO.

Od kwietnia 2014 r. w rozwiązywaniu problemów bytowych osób oraz rodzin z dziećmi, które przesiedliły się do zachodnich regionów [...] udziela UNICEF. Pomocy poszkodowanym podczas [...], rodzinom zaginionych i poległych, przesiedleńcom i poszkodowanym podczas działań bojowych na wschodzie [...] pomaga "Caritas-[...]", wspierana przez "Caritas International", "Caritas-Austria", czy "Caritas- Polska". Caritas-[...] stara się zaspokajać podstawowe potrzeby wewnętrznych przesiedleńców, tzn. zaopatrzenie w żywność, wodę, artykuły higieniczno-chemiczne, ciepłą odzież, buty (w tym szczególnie dla dzieci), koce, pojemniki na wodę, sprzęt do gotowania i grzejniki. Kolejną formą pomocy jest zapewnienie wsparcia psychologicznego oraz doradztwa administracyjnego w celu uzyskania przez przesiedlonych odpowiednich zaświadczeń oraz uprawnień. Ogólny budżet pięciu programów realizowanych przez "Caritas-[...]" wynosi ponad [...]. 14 milionów dolarów przeznaczyła Światowa Organizacja Zdrowia i jej partnerzy w ramach działań humanitarnych na [...], których celem jest: przywrócenie dostępu do opieki zdrowotnej, zapewnienie leków i sprzętu oraz wzmocnienie usług wsparcia zdrowia psychicznego na poziomie społeczności lokalnych.

Zdaniem organu w świetle powyższego obawy pana Y.B. z powodu niestabilnej sytuacji na U., czy też braku możliwości uzyskania stosownej pomocy ze strony władz, należy uznać za całkowicie nieuzasadnione, szczególnie w świetle ostatnio przyjętej ustawy na [...] "O zapewnieniu praw i swobód osób wewnętrznie przemieszczonych". Organ podkreślił, że wnioskodawca, ani jego rodzice nie podjęli żadnych konkretnych działań w celu osiedlenia się w innym rejonie [...]. Nie wystąpili też oficjalnie do władz [...] z wnioskiem o udzielenie pomocy i ochrony, ale zdecydowali się na wyjazd zagranicę i wystąpienie o nadanie statusu uchodźcy. Wnioskodawca wyjaśnił, że ludzie [...] ze wschodu są niechętnie, czy też wrogo przyjmowani na zachodzie [...]. Organ wskazał, że w świetle utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych, nie jest uchodźcą osoba niewykorzystująca wszystkich możliwości w celu uzyskania ochrony i pomocy w kraju swego pochodzenia, nawet jeśli uzyskanie takiej pomocy byłoby iluzoryczne i mało realne. Organ ocenił, że niechętny, czy też nieprzyjazny stosunek indywidualnych osób do ludzi pochodzących z [...], czy też z rejonu objętego konfliktem z separatystami [...] na [...], nie może stanowić żadnej podstawy dla udzielenia ochrony międzynarodowej. Wskazał także powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13.06.2001 roku (sygn. Akt V SA 3579/00), że "Złe warunki bytowe oraz niechętny, czy wrogi stosunek otoczenia nie są równoznaczne z dolegliwościami o charakterze prześladowań, skutkującymi pozytywnie w ubieganiu się o międzynarodową ochronę."

Odnosząc się do wskazywanej przez skarżącego obawy przed powołaniem do wojska [...] i skierowania do walki na wschodzie, że sam fakt powołania do tej służby nie jest przesłanką do nadania statusu uchodźcy, jeżeli jest to zgodne z prawem krajowym (przy czym w przypadku cudzoziemca nie ma żadnych wiarygodnych podstaw do twierdzenia, że zostanie on wezwany do armii [...]). Organ wskazał także, że zgodnie z art. 2 Ustawy [...] "O alternatywnej (nie wojskowej) służbie z 25.03.1992 r. prawo do alternatywnej służby wojskowej mają obywatele [...], którym przekonania religijne nie pozwalają na spełnienie obowiązku wojskowego i należą do organizacji religijnych działających zgodnie z ustawodawstwem [...], których nauczanie nie dopuszcza używania broni. Wykaz takich organizacji zatwierdzono Postanowieniem Gabinetu Ministrów [...] z [...] .11.1999 r. W sierpniu - wrześniu 2014 r. przedstawiciele Ministerstwa Obrony [...]potwierdzili konieczność stosowania zapisów ustawy "o alternatywnej (nie wojskowej) służbie" podczas mobilizacji.

Organ ocenił, że obawa przed powołaniem do wojska, czy też obawa przed karą za uchylanie się od służby wojskowej, jeżeli nie jest powiązana z innymi przesłankami warunkującymi status uchodźcy, nie stanowi sama w sobie podstawy do uznania za uchodźcę. Taką wykładnię zawiera poradnik UNHCR "Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy", a potwierdza również Naczelny Sąd Administracyjny (por. wyrok NSA z dnia 3 września 1998 r. sygn. akt V SA 578/98; wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999 r. sygn. akt V SA 1796/98; wyrok NSA z dnia 8 września 2000 r. sygn. akt V SA 2437/99).

Rada stwierdziła, że wnioskodawca nie był osobą bezpośrednio zagrożoną prześladowaniem z przyczyn, jakie określa Konwencją Genewska dotycząca statusu uchodźców. W świetle zeznań strony, należało przyjąć, iż powodem opuszczenia przez cudzoziemca kraju pochodzenia nie było poczucie osobistego prześladowania, ale próba znalezienia stabilnych, lepszych warunków do życia za granicą. O nadaniu statusu uchodźcy nie może przesądzać sam fakt opuszczenia kraju pochodzenia.

Organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 48 ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15 ustawy. Zdaniem Rady, w świetle zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie można mówić o żadnym z wymienionych zagrożeń wobec cudzoziemca. Jak wynika z jego zeznań, nie należał on do żadnych organizacji politycznych, nie był nigdy prześladowany, poddawany przemocy, zatrzymywany, ani aresztowany z przyczyn wymienionych w Konwencji Genewskiej. Cudzoziemiec nie oświadczył w toku procedury statusowej, by orzeczono wobec niego karę śmierci lub groziło mu wykonanie egzekucji. Analiza materiału dowodowego nie wskazuje na żadne zindywidualizowane zagrożenie dla strony, a w świetle materiału dowodowego sprawy, obecnie nie można mówić o tym, by na kontrolowanym przez władze ukraińskie terytorium miało miejsce powszechne stosowanie przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego. Organ powołał się na treść art. 18 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym jeżeli na części terytorium kraju pochodzenia nie zachodzą okoliczności uzasadniające obawę cudzoziemca przed prześladowaniem lub doznaniem poważnej krzywdy i istnieje uzasadnione przypuszczenie, że cudzoziemiec będzie mógł bezpiecznie i legalnie przemieścić się na tę część terytorium i zamieszkać na niej, uznaje się, że nie istnieje uzasadniona obawa przed prześladowaniem lub rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy w kraju pochodzenia.

Organ odwoławczy wskazał, że mając na względzie sytuację na Ukrainie oraz sytuację osób przesiedlonych, wziął pod uwagę kryterium racjonalności zastosowania tego rozwiązania w przypadku wnioskodawcy. W świetle powyższego nie było podstaw do udzielenia wnioskodawcy ochrony uzupełniającej i nie doszło do naruszenia przepisu art. 15 i 18 cyt. ustawy.

Rada do Spraw Uchodźców uznała, że decyzja Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców w sprawie odmowy nadania V. B. statusu uchodźcy i odmowy udzielenia ochrony uzupełniającej jest zgodna z prawem, została wydana po przeprowadzeniu prawidłowego postępowania administracyjnego, została też wyczerpująco uzasadniona, zgodnie z dyspozycją art, 107 § 3 Kpa.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł V. B. zaskarżając decyzję w całości i zarzucając:

I. naruszenia przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 oraz art. 136 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.) ze względu na to, że postępowanie odwoławcze nie doprowadziło do ponownego, merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w szczególności z uwagi na pominięcie treści zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji oraz z uwagi na brak uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie;

2) art. 7, 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., ze względu na dokonywanie ustaleń faktycznych z pominięciem reguł oceny dowodów i bez wykazania, dlaczego nie dano wiary dowodom przedstawionym przez Skarżącego, w szczególności ze względu na arbitralne stwierdzanie przez organ braku wykazania przez Skarżącego okoliczności faktycznych, pomimo tego, że jego zeznania są spójne wewnętrznie i zgodne z całokształtem materiału dowodowego, w szczególności z informacjami z kraju pochodzenia;

3) art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 8, 9, 10 § 1 i 81 k.p.a. ze względu na dokonanie ustaleń sprzecznych z twierdzeniami Strony wyłącznie poprzez stwierdzenie braku wykazania istotnych dla sprawy okoliczności, pomimo tego, wcześniej nie wezwano Strony do uzupełnienia materiału dowodowego, bądź nie zobowiązano jej do złożenia dodatkowych wyjaśnień w zakresie powziętych przez organ wątpliwości - przy czym całokształt materiału dowodowego wskazuje na to, że obawy Skarżącego znajdują uzasadnienie w informacjach źródłowych z kraju pochodzenia;

4) naruszenie art. 7 i art. 7, 77 § 1 w zw. z art. 80 i art. 107 § 3 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), polegające na braku przeprowadzenia prawidłowego postępowania wyjaśniającego w zakresie istotnych dla sprawy okoliczności związanych z sytuacją w kraju pochodzenia, w szczególności ze względu na pominięcie obowiązku zbadania, czy pomoc deklarowana przez Ukrainę wychodźcom jest zapewniona skutecznie i trwale w rozumieniu art. 16 ust. 2 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium RP;

II. a ponadto naruszenie przepisów prawa materialnego w postaci:

5) art. 13 ust. 1 i 3, art. 14 ust. 3, art. 19 ust. 1 pkt 1 oraz art. 15 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przedwczesne przyjęcie, że wobec Skarżącego nie istnieje uzasadniona przyczyna do indywidualnych lub związanych z przynależnością do określonych grup obaw przed prześladowaniem oraz przed doznaniem poniżającego traktowania po powrocie do kraju pochodzenia oraz, że nie istnieje poważne zagrożenie naruszenia jego praw po powrocie do kraju pochodzenia,

6) art. 16 ust. 2 ustawy o ochronie z uwagi na jego pominięcie oraz art. 13 ust. 1 w zw. z art. art. 13 ust. 4 pkt 2 oraz art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy o ochronie z uwagi na niezastosowanie

tych przepisów polegające na ich błędnej, tj. zawężającej wykładni, a w konsekwencji także ich nieprawidłowym zastosowaniu, poprzez stwierdzenie, że sytuacja Strony nie uzasadniania objęcia jej ochroną międzynarodową w postaci nadania statusu uchodźcy

7) art. 15 pkt 2 ustawy o udzielaniu ochrony poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu, że dyskryminacyjne traktowanie ze strony władz lokalnych oraz lokalnej ludności może oznaczać poniżające traktowanie w perspektywie przyznanej przez międzynarodowe konwencje ochrony godności ludzkiej;

8) art. 15 pkt 3 ustawy o ochronie poprzez jego błędną wykładnię polegającą na pominięciu zagrożenia związanego z rozszerzaniem zakresu działań wojennych poprzez akty terrorystyczne oraz stałe zagrożenie wybuchu konfliktu na większą skalę oraz jego rozszerzenia na dalsze obszary [...].

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w postępowaniu odwoławczym nie tylko nie zweryfikowano decyzji organu I instancji, lecz powtórzono w pełnym zakresie wszystkie dotychczasowe błędy, ale także pominięto obowiązek odniesienia się do podniesionych zarzutów. Uzasadnienie decyzji Rady wskazuje na to, że w przedmiotowej sprawie doszło jedynie do formalnej kontroli instancyjnej, nie zaś do ponownego rozpatrzenia sprawy. Organ odwoławczy ogólnie uznał prawidłowość ustaleń dokonanych przez organ I instancji. Nie odniesiono się przy tym w żaden sposób do konkretnych zarzutów naruszenia prawa procesowego w perspektywie podniesionych w odwołaniu ustaleń w zakresie okoliczności faktycznych. Na tej podstawie organ stwierdził, że Skarżący nie wykazał zasadności swoich obaw. Na gruncie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego nie do przyjęcia jest takie rozumienie koncepcji prowadzenia postępowania dowodowego, przy którym organ administracji przyjmuje całkowicie bierną postawę, ograniczając się jedynie do oceny, czy strona udowodniła fakty stanowiące podstawę jej żądania, czy nie i przerzucając w konsekwencji obowiązek wyjaśnienia sprawy na stronę".

Organ stwierdzając, że Strona nie wykazała określonych okoliczności powinien więc przede wszystkim wezwać Skarżącego do uzupełnienia materiału dowodowego w niezbędnym zakresie. Organ nie wskazuje wprost na powody, dla których oświadczenia Strony, pomimo ich zasadniczej zgodności z całokształtem materiału dowodowego - są w jego ocenie niewystarczające. Jednocześnie zaś organ stwierdza arbitralnie i w ogólny sposób, że strona nie wykazała samej zasadności swoich obaw, co pozbawia stronę Skarżącą możliwości odniesienia się do materiału dowodowego. Strona nie wie bowiem, jaki element ma przesądzać o braku tej zasadności, ani w jaki inny sposób mogłaby poprzeć swoje stanowisko.

Organ stwierdził, że istnieje alternatywa ucieczki wewnętrznej. W szczególności w ocenie organu konflikt zbrojny jest ograniczony terytorialnie i podejmowane są istotne próby w celu jego zażegnania, zaś [...] ma już za sobą najtrudniejszy etap zmian politycznych. W uzasadnieniu (s. 7) wskazano, że władze [...] "wystąpiły z ofertą pomocy" osobom przesiedlonym z [...] i [...], podejmując działania w celu zapewnienia im pomocy, w szczególności schronienia, korzystania ze służby medycznej i pomocy społecznej. Służą temu między innymi punkty informacyjne na dworcach oraz specjalne "gorące linie" telefoniczne. Jak stwierdza organ pomoc udzielenia przesiedleńcom jest skromna, ale umożliwia egzystencję osobom, które z niej korzystają. Z opracowania Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia z dnia [...] maja 2015 r. wynika, że na terenie kraju pod kontrolą rządu w [...] sytuacja jest stosunkowo spokojna, pomimo zdarzających się niekiedy różnego typu prowokacji i aktów dywersji ze strony sił [...], jednak nie dochodzi tam do zdarzeń powodujących bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw człowieka "większej liczby obywateli". W opinii tej stwierdza się także wprost, że dochodzi tam do naruszeń praw człowieka. Warto w tym kontekście wspomnieć jednak o przeprowadzonych zamachach bombowych w [...], [...], a nawet we [...]. Zwolennicy separatystów są w stanie atakować nawet szczególnie chronioną infrastrukturę gazową. Tego rodzaju przypadki potwierdzają, że separatyści są w stanie działać na terenie całego kraju, a służby odpowiedzialne ze bezpieczeństwo nie gwarantują ochrony w stopniu, o którym zapewniają organy w uzasadnieniach obu decyzji. Niewątpliwe więc zdarzenia o charakterze prześladowania mogą mieć miejsce, skoro ma miejsce łamanie praw człowieka. Niewątpliwie też, skoro siły prorosyjskie są w stanie przeprowadzić akty dywersji i prowokacji - mogą także dokonać podobnych aktów wobec konkretnej osoby Takie przypadki również mają miejsce, co również wynika z opracowania WIKP, choć w tej chwili trudno jeszcze wszystkie przypadki oddzielić od działań o charakterze czysto kryminalnym. Organy szczegółowo opisały legislację uchwaloną przez władze [...], której celem jest zapewnienie pomocy osobom przesiedlonym. Pominięto jednak kluczowy aspekt, że nie uchwalanie przepisów, ani nawet dobra wola organów, do których są one skierowane, świadczy o zapewnieniu przestrzegania praw człowieka. Kluczowym słowem jest właśnie "zapewnienie" tej pomocy, natomiast o konieczności ustalenia, na ile ogłoszona pomoc jest w realna, organ nie wspomina.

Niezbędne było ustalenie, czy obiecana pomoc jest wykonywana i dystrybuowana prawidłowo, czy też występują przypadki dyskryminowania, w szczególności odpowiadające pojęciu poniżającego traktowania. Organ wykonując swoje ustawowe obowiązki powinien oprzeć swoje rozważania na rzetelnym i bezstronnym raporcie instytucji najbardziej kompetentnej w zakresie badania stanu przestrzegania praw człowieka, tj. UNHCR. Ostatni raport Biura Wysokiego Komisarza obejmujący okres od 16 lutego do 15 maja 2015 r. wskazuje w tym zakresie na kilka niepokojących tendencji. W pkt iV.81 (wszystkie oznaczenia wg. angielskiej wersji raportu) oraz kolejnych ustępach raportu stwierdzono w sposób jednoznaczny, że występują przypadki masowej dyskryminacji w udzielaniu pomocy wychodźcom, dotyczące w szczególności ludności romskiej oraz zdemobilizowanych żołnierzy (liczbę tych ostatnich oceniono na 25 tys.). W punkcie VI.B.94 (s. 20) stwierdzono ponadto, że pomimo uchwalenia daleko idących norm prawnych, gwarantujących szeroką pomoc wychodźcom, wystarczające jest, by dana osoba nie została zarejestrowana, by dany wychodźca został pozbawiony jakiejkolwiek pomocy. Raport wprost stwierdza, że takie przypadki uniemożliwienia rejestracji mają miejsce. Dlatego też jest zupełnie niezrozumiałe dlaczego opracowanie WIKP pomija stanowisko instytucji, której merytorycznemu nadzorowi podlega, czyli UNHCR, a która to instytucja posiada na terytorium Ukrainy specjalną misję ekspercką. Z całą pewnością argumentacja podniesiona w tym raporcie, jaki i w stanowiskach pism procesowych, wskazują na to, że te zastrzeżenia nie mogą zostać uznane za zwykłą polemikę z ustaleniami organu i na tej podstawie oddalone. Przepis art. 80 k.p.a. nakazuje oceniać materiał dowodowy w perspektywie wszelkich okoliczności danej sprawy. W przedmiotowej sprawie w zasadzie zupełnie zaniechano dokonania ustaleń w zakresie sytuacji Skarżącego, najwyraźniej stwierdzając, że wszelkie jego obawy nie są uzasadnione w świetle ogólnej sytuacji.

Organ nie wziął pod uwagę, że przesłanką nadania statusu uchodźcy nie są wyłącznie doznane prześladowania, ale także uzasadniona obawa przed nimi. Uzasadnieniem tej obawy może być oczywiście sytuacja przestrzegania praw człowieka w kraju pochodzenia oraz sytuacja znanych wnioskodawcy osobiście osób, które znajdowały się podobnej jak on sytuacji i doznanymi przez nich represjami. Z raportu, na który powołuje się organ wynika z sposób jednoznaczny, że osoby przynależące do grupy wychodźców z terenów [...]mogą spotykać się z niechęcią ze strony ludności oraz władz niezależnie od tego, czy same dały jakiekolwiek podstawy dla tej niechęci.

Rada stwierdza, że warunkiem uznania danej osoby za uchodźcę jest wykorzystanie wszystkich możliwości uzyskania pomocy w kraju pochodzenia, nawet jeśli możliwość jej otrzymania jest mało realna. Organ jednak w żaden sposób nie ustalił, że Skarżący nie wyczerpał wszelkich możliwości poszukiwania pomocy na [...].

Warto też podkreślić, że organ bezpodstawnie stwierdza, że niechęć ludności miejscowej w połączeniu z dyskryminacyjnym traktowaniem ze strony władz nie może uzasadniać nadania statusu uchodźcy. Osoba ubiegająca się o status uchodźcy może być obiektem różnych działań, które same w sobie nie stanowią prześladowania (np. różne formy dyskryminacji), ale które mogą być połączone z innymi negatywnymi czynnikami (np. ogólną atmosferą braku bezpieczeństwa w kraju pochodzenia). Przede wszystkim art. 13 ust. 3 pkt 2 ustawy wyraźnie wskazuje, że prześladowanie może być kumulacją działań i zaniechań. Przepis art. 13 ust. 4 wskazuje, że prześladowanie może polegać na stosowaniu środków prawnych i administracyjnych w sposób dyskryminacyjny. Ponadto należy stwierdzić, że przesłanką udzielenia ochrony uzupełniającej jest także możliwość doznania poniżającego traktowania.

Okoliczności związane z kierowaniem przez władze wychodźców w określone rejony państwa wskazują na to, że Skarżący może być pozbawiony możliwości "wybierania" sobie miejsca, gdzie będzie mógł liczyć na pomoc. Wymaga przy tym podkreślenia, że powołany wyżej raport UNHCR wyraźnie wskazuje na to, że przypadki dyskryminacji wychodźców mają miejsce, zaś organ w żaden sposób nie odniósł się do tego, w jakim stopniu ryzyko z tym związane może dotknąć Skarżącego. W tym zakresie tzw. alternatywa ucieczki wewnętrznej organ w ogóle nie uwzględnił doniesień o zamachach o charakterze terrorystycznym na terenie [...], nieobjętym bezpośrednio konfliktem. Nie wzięto także pod uwagę tego, że charakter konfliktu (w szczególności nieprzestrzeganie przez separatystów poprzedniego porozumienia mińskiego oraz łamanie obecnego porozumienia, a także jednoznaczne oświadczenia przedstawicieli [...]) świadczą o tym, że rozszerzenie działań zbrojnych na pozostały obszar kraju może nastąpić w zasadzie w każdej chwili. Można wskazać ponadto, że istnieje także możliwe zagrożenie polegające na tym, że niechęć ludności miejscowej przemieni się w stosowanie przemocy. W przedmiotowej sprawie, powołując się na ochronę, którą deklaruje państwo ukraińskie, organ powinien zatem stwierdzić jednoznacznie, że ochrona gwarantowana przez władze - choćby na minimalnym poziomie - spełnia powyższe kryteria. Brak wyjaśnienia wątpliwości w tym zakresie oznacza, że organ rozstrzygnął sprawę co najmniej przedwcześnie. Wniosek o wstrzymanie decyzji

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa w stopniu, który powodowałby konieczność uchylenia decyzji. Wbrew zarzutom skargi, organy administracji obu instancji prawidłowo orzekły o braku podstaw do przyznania skarżącemu ochrony międzynarodowej – zarówno statusu uchodźcy, jak też ochrony uzupełniającej.

Stosownie do treści przepisu art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, cudzoziemcowi nadaje się status uchodźcy, jeżeli na skutek uzasadnionej obawy przed prześladowaniem w kraju pochodzenia z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej nie może lub nie chce korzystać z ochrony tego kraju. Przepis ten jest odpowiednikiem art. 1 A pkt 2 Konwencji dotyczącej statusu uchodźców sporządzonej w Genewie 28 lipca 1951 r. Uregulowanie to ma charakter taksatywny, zawiera katalog przesłanek warunkujących nadanie statusu uchodźcy i nie obejmuje on ofiar wojen, klęsk żywiołowych, głodu, sytuacji rodzinnej, braku pracy i możliwości nauki, czy biedy. Uchodźcą jest więc osoba, która spełnia kryteria zawarte w przytoczonej definicji, a której kluczowy element stanowi “uzasadniona obawa przed prześladowaniem", wskazujący podstawowe cechy uchodźcy. Definicja ta posługuje się elementem subiektywnym, albowiem "obawa" jest odczuciem indywidualnym, stanem umysłu osoby ubiegającej się. Pojęciu "obawa" towarzyszy określenie “uzasadniona", a to oznacza, że nie tylko stan uczuć osoby zainteresowanej decyduje o statusie uchodźcy, lecz że musi on zostać potwierdzony przez ocenę sytuacji obiektywnej. Ustalenie statusu uchodźcy wymaga przede wszystkim oceny oświadczeń ubiegającego się. Oświadczenia te nie mogą być jednak rozważane w oderwaniu od sytuacji, która je określa. Termin "uzasadniona obawa" łączy zatem element subiektywny i obiektywny, i oba – jak wskazane zostało w podręczniku Zasady i tryb ustalania statusu uchodźcy Biura Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Uchodźców (Genewa, styczeń 1992 r.) – muszą być brane pod uwagę w procedurze ustalania statusu. Dla przyjęcia, czy obawa cudzoziemca przed prześladowaniem jest uzasadniona, jej ocena musi być więc dokonana w odniesieniu do indywidualnego przypadku i na tle ogólnej sytuacji społeczno-prawnej i polityczno-ekonomicznej kraju pochodzenia cudzoziemca ubiegającego się o status uchodźcy.

Z uzasadnień wydanych decyzji wynika, że organy dokładnie analizowały treść oświadczeń cudzoziemca zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy oraz treść wypowiedzi złożonych podczas późniejszego przesłuchania.

Zdaniem sądu materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie pozwala na ocenę, że skarżący udowodnił, albo nawet uprawdopodobnił realną obawę przed prześladowaniem z powodu rasy, religii, narodowości, przekonań politycznych lub przynależności do określonej grupy społecznej w kraju pochodzenia. Cudzoziemiec nie wskazał żadnych faktów lub okoliczności, które mogłyby świadczyć o tym że doświadczył prześladowania lub uzasadniały taką obawę na przyszłość, a dotyczyły bezpośrednio jego osoby i wynikały z powyższych przesłanek. Sąd podziela także stanowisko organów, iż skarżący nie spełnia przesłanek do udzielenia ochrony uzupełniającej.

Należy wskazać, że organy obu instancji bez żadnych wątpliwości wykazały, iż obawy skarżącego odnoszące się do ewentualnego powrotu do miejsca stałego zamieszkaniu w miejscowości [...] (obwód [...]) tj. na teren kontrolowany przez separatystów są w pełni uzasadnione z powodów ogólnej sytuacji związanej z konfliktem zbrojnym i [...] poglądów skarżącego. Niewątpliwie skarżący narażony był na próby zmuszania go do wstąpienia w szeregi separatystów i opowiedzenia się tym samym po ich stronie w tym konflikcie, a także na złe traktowanie z powodu wyznania. Jednak zagrożenia te związane były wyłącznie z tym określonym, kontrolowanym przez separatystów terytorium [...].

Zgromadzony w toku postępowania materiał dowodowy dotyczący aktualnej sytuacji na [...] w postaci aktualnych opracowań Wydziału Informacji o Krajach Pochodzenia UDSC pozwolił ustalić, że poza rejonem, w którym toczy się konflikt zbrojny, na większości terytorium [...] sytuacja jest stabilna, nie pociąga za sobą bezpośredniego zagrożenia dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw obywateli tego kraju. Władze centralne i regionalne starają się zapewnić bezpieczeństwo obywatelom. Mieszkańcy [...] i [...] opuszczający ze względu na panującą sytuację swoje miejsca zamieszkania mają możliwość zamieszkania w bezpiecznych regionach [...], a władze oraz inne podmioty organizują zakwaterowanie, udzielają pomocy w znalezieniu pracy, kontynuacji edukacji, wsparcia materialnego, pomocy medycznej. Pomoc ta jest skromna, jednak umożliwia egzystencję.

Skarżący w związku z tą sytuacją powinien więc w pierwszej kolejności skorzystać z ochrony własnego państwa tj. wykorzystać opcję przesiedlenia wewnętrznego. Sąd podziela stanowisko organów, iż nie istnieją żadne przeszkody w osiedleniu się przez skarżącego na terytorium kraju pochodzenia, w miejscu wolnym od konfliktu zbrojnego i zagrożeń z tym związanych.

Skarżący twierdził, że podjął próbę zamieszkania w innym rejonie kraju tj. w [..] lecz przesiedlenie wewnętrzne nie gwarantuje mu bezpieczeństwa ze względu na niestabilną sytuację wewnętrzną i możliwość powołania go do wojska [...].

Wskazywał na problemy wynikające z nieznajomości języka [...], podejrzenie o sprzyjanie separatystom, trudności z wynajęciem mieszkania, znalezieniem pracy, rozpoczęciem własnej działalności handlowej, groźbami wyrażanymi przez ludzi z "konkurencji", niechęcią społeczności lokalnej czy w końcu trudności w pozyskaniu insuliny dla chorej siostry. W związku z wystąpieniem tych problemów upatrywał istnienie zagrożeń dla swojego bezpieczeństwa.

Ani organy rozpatrujące przedmiotową sprawę, ani sąd w żaden sposób nie bagatelizują sytuacji osób uciekających z terenów objętych konfliktem zbrojnym. Niewątpliwie sytuacja osób przesiedlonych, zmuszonych do poszukiwania bezpieczeństwa jest bardzo trudna, jednakże władze [...] podejmują wszelkie działania jakie są w ich mocy, by udzielić pomocy tym osobom. W pomoc zaangażowanych jest także wiele organizacji pozarządowych, organizacji międzynarodowych, ale też całe społeczeństwo, co wynika ze zgromadzonych przez organ materiałów o aktualnej sytuacji na [...]. W związku z tym, nie istnieją żadne obiektywne okoliczności uniemożliwiające skarżącemu osiedlenie się na terytorium kraju pochodzenia. Organy rozpatrujące sprawę wcale nie twierdzą, że warunki bytowe osób przesiedlonych wewnętrznie są pod względem ekonomicznym zadowalające i satysfakcjonujące, jednak gwarantują bezpieczeństwo i start życiowy. Trudna sytuacja ekonomiczna, w sytuacji gdy państwo gwarantuje bezpieczeństwo swoim obywatelom, nie stanowi samoistnej przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej.

Zdaniem sądu twierdzenie skarżącego, iż władze kraju nie stworzyły mechanizmów realnej pomocy i gwarancji bezpieczeństwa dla osób przesiedlonych, co uzasadnia przyznanie skarżącemu statusu uchodźcy, jest nieuprawnione. Sytuacja uchodźców wewnętrznych z pewnością jest trudniejsza, aniżeli sytuacja osób już zamieszkujących w bezpiecznych rejonach [...], jednak tworzenie przez władze podstaw prawnych stanowiących gwarancję udzielanej przez państwo szczególnej ochrony osób przesiedlonych stabilizuje początkowy stan chaosu i stwarza strukturę realnej pomocy.

Na terenach kontrolowanych przez władze [...] nie dochodzi do zdarzeń, które mogłyby stwarzać bezpośrednie zagrożenie dla życia, zdrowia i innych podstawowych praw większej liczby obywateli. Władze podejmują jak dotąd skuteczne działania, by konflikt zbrojny nie rozszerzył się na inne rejony kraju. Twierdzenie więc skarżącego o obawach związanych z niestabilną i niebezpieczną sytuacją także w rejonach podlegających kontroli władz [...] jest nieuzasadnione. Także zarzuty sformułowane w skardze o możliwości zamachów terrorystycznych i działalności zbrojnej separatystów na całym terytorium [...] jako podstawy do rzeczywistych obaw skarżącego, wykluczających jego powrót do kraju pochodzenia nie zasługują na uwzględnienie. Przypadki podejmowania działań terrorystycznych przez separatystów nawet jeśli do nich dochodzi nie stanowią ani realnego zagrożenia dla większej liczby obywateli, ani indywidualnego zagrożenia dla skarżącego. Współczesny świat niestety doświadcza aktów terroryzmu, a władze odpowiedzialne za obywateli mimo, że podejmują starania o ich bezpieczeństwo, nie zawsze są w stanie przeciwstawić się tym działaniom i zapobiec skutkom. Do takich zdarzeń dochodzi w różnych rejonach świata.

Trzeba podkreślić, że skarżący nie zwrócił się oficjalnie do władz kraju pochodzenia o udzielenie pomocy w osiedleniu się w bezpiecznym rejonie kraju. Nie zwrócił się też o żadną pomoc w związku z doświadczanymi groźbami i przeszkodami w rozpoczęciu działalności handlowej. Nie może więc teraz twierdzić, że wyczerpał wszystkie możliwości, a władze nie zagwarantowały mu bezpiecznych warunków życia. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że niechętny, a nawet nieprzyjazny stosunek indywidualnych osób z danej lokalnej społeczności wobec wewnętrznych przesiedleńców nie uzasadnia udzielenia ochrony międzynarodowej. Sytuacje nieprzyjemne, niekiedy wrogie stanowią niewątpliwe pojedyncze sytuacje w odniesieniu do skali osób, które otrzymują realną pomoc i życzliwość zarówno od władz, jak też całego społeczeństwa. W ocenie sądu nie są to również przypadki, którym nie można się przeciwstawić, albo wobec których władze kraju nie mogłyby przedsięwziąć właściwych środków, gdyby tylko skarżący o to się zwrócił. Istnieje zawsze możliwość osiedlenia się w miejscu wolnym od takich przejawów niechęci. Groźby, z którymi spotkał się skarżący w związku z próbą prowadzenia działalności handlowej mają charakter działań o naturze kryminalnej, które przede wszystkim powinny być zgłoszone organom ścigania (podpalenie samochodu, napis na drzwiach mieszkania).

Nie może skarżący czynić zarzutu, jak ma to miejsce w uzasadnieniu skargi, że władze kraju pochodzenia w zasadzie warunkują udzielanie pomocy osobom przesiedlonym od dokonania przez nich rejestracji. To oczywisty i zrozumiały wymóg pozwalający na ocenę potrzeb i właściwą organizację kierowanej pomocy. Z zeznań matki skarżącego wynika, że rejestracji takiej nie dokonali i nie zamierzali dokonać ze względu na obawę przed powołaniem skarżącego do wojska. Trudno więc oczekiwać, by skarżący i jego rodzina byli traktowani jako osoby rzeczywiście poszukujące pomocy państwa, skoro nie chcieli wypełnić podstawowego obowiązku uzasadniającego podjęcie starań o pomoc.

Biorąc pod uwagę osobiste uwarunkowania skarżącego, jego młody wiek, dobry stan zdrowia, doświadczenie w prowadzeniu działalności gospodarczej należy domniemywać, że nie powinien mieć większych problemów ze znalezieniem pracy albo źródła utrzymania, mimo że skarżący tak twierdził. Oferowana przesiedleńcom pomoc, o którą skarżący nie wystąpił, co do zasady jest pomocą doraźną, dającą czas na zorganizowanie życia w nowym miejscu, znalezienie mieszkania, pracy czy opieki dla dzieci. Pomocy tej nie należy traktować jako zwolnienia z odpowiedzialności za własne życie, znalezienie pracy i miejsca zamieszkania, która jest obowiązkiem dorosłych i pełnosprawnych ludzi.

Obawa przed powołaniem do wojska, stanowiącym obowiązek obywatelski również nie stanowi przesłanki do udzielenia ochrony międzynarodowej. Należy podkreślić, że stosownie do treści art. 13 ust. 4 pkt 5 w/w ustawy prześladowanie w kontekście służby wojskowej można byłoby oceniać, gdyby wszczęto lub prowadzono postępowanie karne albo ukarano skarżącego z powodu odmowy odbycia służby wojskowej podczas konfliktu, jednak dopiero wówczas, gdy odbywanie służby wojskowej stanowiłoby zbrodnię lub działania, o których mowa w art. 19 ust.1 pkt 3 tej ustawy (tj. zbrodnię przeciwko pokojowi, zbrodnię wojenną lub zbrodnię przeciwko ludzkości w rozumieniu prawa międzynarodowego, działania sprzeczne z celami i zasadami Narodów Zjednoczonych określonymi w Preambule i art. 1 i 2 Karty Narodów Zjednoczonych, zbrodnię o charakterze innym niż polityczny popełnioną poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przed złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy). Mimo, że w kraju pochodzenia skarżącego obowiązuje ustawa o alternatywnej służbie wojskowej, skarżący nie podjął żadnych działań w kierunku skorzystania z uprawnienia do zastępczej służby wojskowej.

Trudna sytuacja zdrowotna siostry skarżącego nie ma bezpośredniego związku z zagrożeniem dla życia i zdrowia skarżącego, a więc jego indywidualną sytuacją, która podlega ocenie w tym postępowaniu. Niemniej wydaje się, że trudności w pozyskaniu właściwego leku związane są albo z brakiem uprawnień do dostępu do świadczeń medycznych ze względu na nieuregulowanie sytuacji prawnej (brak rejestracji przesiedleńczej), albo z przejściowymi problemami z zaopatrzeniem w ten rodzaj leku. Jednak także lepszy poziom opieki medycznej w innym kraju nie stanowi podstawy do ubiegania się o status uchodźcy.

Ocena materiału dowodowego dokonana przez organ odwoławczy nie była dowolna. Niesłusznie więc skarżący zarzuca braki w materiale dowodowym i jego wszechstronnej ocenie. Organ uwzględnił w tej ocenie poważnie zagrażającą bezpieczeństwu ludności cywilnej sytuację na [...] i jej charakter zbrojnego konfliktu, jednak prawidłowo uznał, że sytuacja ta nie stwarza powodów do udzielenia ochrony ze względu na bezpieczną i stabilną sytuację w pozostałych rejonach kraju, która zapewnia skarżącemu powrót do warunków życia bez zagrożenia.

W ocenie Sądu organy zasadnie przyjęły, że w stosunku do skarżącego nie mają zastosowania przesłanki uzasadniające udzielenie ochrony uzupełniającej. Zgodnie z przepisem art. 48 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy, w przypadku gdy wnioskodawcy odmawia się nadania statusu uchodźcy, w decyzji orzeka się o udzieleniu ochrony uzupełniającej z przyczyn, o których mowa w art. 15, tj. gdy powrót do kraju pochodzenia może narazić cudzoziemca na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez: 1) orzeczenie kary śmierci lub wykonanie egzekucji, 2) tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie, 3) poważne i zindywidualizowane zagrożenie dla życia lub zdrowia wynikające z powszechnego stosowania przemocy wobec ludności cywilnej w sytuacji międzynarodowego lub wewnętrznego konfliktu zbrojnego - i ze względu na to ryzyko nie może lub nie chce korzystać z ochrony kraju pochodzenia. Zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżący ze względu na swoją zindywidualizowaną sytuację może być realnie narażony na rzeczywiste ryzyko doznania poważnej krzywdy przez tortury, nieludzkie lub poniżające traktowanie albo karanie ze strony władz lub innych podmiotów w przypadku powrotu do kraju pochodzenia. Należy również wskazać, że realne zagrożenie doznania poważnej krzywdy, ograniczone jest wyłącznie do obwodów [...] i [...], a nie występują jednocześnie okoliczności uniemożliwiające bezpieczne i legalne przemieszczanie się na tereny kontrolowane przez rząd w [...], nie objęte konfliktem i zamieszkanie tam.

W ocenie Sądu organ w sposób wnikliwy przeanalizował sytuację polityczną [...], zakres pomocy udzielanej przesiedleńcom ze wschodu, a także inicjatywy ustawodawcze mające na celu usprawnienie funkcjonowania państwa, w którym na części terytorium toczy się konflikt zbrojny. Organ uwzględnił przy rozstrzygnięciu sprawy szczegółowo sytuację panującą aktualnie na [...].

W związku z powyższym, organy administracji słusznie uznały, że cudzoziemiec nie potrzebuje międzynarodowej ochrony, bowiem nie spełnia przesłanek uzasadniających nadanie statusu uchodźcy, ani udzielenia ochrony uzupełniającej, określonych w art. 13 ust 1, art. 15 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

W ocenie sądu zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego zawarte w skardze, a także naruszenia przepisów prawa procesowego, za wyjątkiem art. 107 § 3 K.p.a są niezasadne. Uzasadnienie decyzji mimo, iż odzwierciedla prawidłową ocenę materiału dowodowego i zawiera wnikliwą analizę aktualnej sytuacji na Ukrainie, dotyczącą zarówno konfliktu zbrojnego i sytuacji osób przesiedlonych, a także odniesienia do twierdzeń skarżącego, to jednak odniesienia te mają raczej charakter zbiorczego podsumowania wobec argumentacji skarżącego (niewątpliwie prawidłowego), nie zaś ustosunkowania się do poszczególnych jego twierdzeń. Jednak to uchybienie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem ocena materiału dowodowego jest prawidłowa i nie ma wątpliwości, że organ brał pod uwagę także twierdzenia skarżącego.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.