Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1076/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-12-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1a pkt 2, art. 18, art. 54 § 1, 3 i 4, art. 59 § 1 pkt 2, art. 59 § 2, art. 67 § 2, art. 96j § 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 7, art. 8 § 1, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 119 pkt 3, art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Karol Pawlicki (spr.) Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 20 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie oddalenia skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.


UZASADNIENIE

Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r., na podstawie art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2016 r, poz. 599 – dalej: "u.p.e.a.") oddalił skargę [...] i L. N. na czynność egzekucyjną zajęcia udziałów należących do L. N. w [...] Sp. z o. o., dokonaną na podstawie zawiadomienia z dnia [...] marca 2017 r. nr [...]

Przedstawiając przebieg postępowania organ wyjaśnił, że w oparciu o własne tytuły wykonawcze nr [...] i nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. obejmujące wspólne zobowiązanie małżonków [...] i L. N. z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2001, 2002, m.in. zawiadomieniem nr [...] z dnia [...] marca 2017 r. dokonał zajęcia udziałów należących do zobowiązanego L. N. w [...] Sp. z o. o. Zawiadomienie o zajęciu doręczono skutecznie zobowiązanym w dniu [...] marca 2017 r. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu [...] marca 2017 r. W odpowiedzi na dokonane zajęcie Spółka pismem z dnia [...] marca 2017 r. poinformowała, że zobowiązany nie posiada udziałów w [...] Sp. z o. o. według stanu na dzień [...] marca 2017 r. Jednocześnie na podstawie art. 96 j § 3 pkt 1 u.p.e.a złożony został wniosek do sądu rejonowego o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów w [...] Sp. z o. o.

Sąd Rejestrowy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2017 r. przyjął do akt rejestrowych [...] zawiadomienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. o zajęciu udziałów L. N. w Spółce [...] Sp. z o. o.

Na orzeczenie to złożona została przez strony skarga, w której podniesiono, że zobowiązany L. N. zbył udziały w ww. Spółce w dniu [...] marca 2017 r.

O fakcie tym Krajowy Rejestr Sądowy poinformowany został w dniu [...] marca 2017 r. Natomiast zaskarżone postanowienie wydane zostało przez referendarza sądowego w dniu [...] kwietnia 2017 r. W związku z powyższym skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia referendarza sądowego i orzeczenie odmowy złożenia do akt rejestrowych [...] zawiadomienia nr [...] z dnia [...] marca 2017 r.

Po doręczeniu zobowiązanemu zawiadomienia o zajęciu udziałów [...] i L. N. pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. złożyli skargę na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego wnosząc o uchylenie zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W uzasadnieniu strona zarzuciła organowi egzekucyjnemu błąd w ustaleniach, który miał wpływ na dokonaną czynność poprzez uznanie, że L. N. jest udziałowcem [...] Spółki z o. o.

L. N. w dniu wydania zawiadomienia o zajęciu udziałów nie był wspólnikiem spółki [...], bowiem umową z dnia [...] marca 2017 r. zbył wszystkie posiadane przez siebie udziały.

Oddalając wniesioną skargę Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. wskazał, że dokonane zajęcie nie naruszyło zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedmiotowe czynności egzekucyjne zostały bowiem przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Czym innym natomiast jest uzyskanie przez organ egzekucyjny informacji od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że zobowiązany na dzień dokonania zajęcia udziałów nie był już wspólnikiem spółki.

Organ zaznaczył, że w praktyce prowadzonych postępowań egzekucyjnych często mają miejsce sytuacje, w których dopiero z odpowiedzi dłużników zajętej wierzytelności, dla przykładu: pracodawców, banków, spółek z o.o. wynika, że zajęcie składnika majątkowego nie może zostać zrealizowane dlatego, że zobowiązany nie świadczy już pracy na rzecz pracodawcy, nie posiada rachunku bankowego, nie jest właścicielem udziałów w spółce z o.o. Zatem na etapie uzyskanej odpowiedzi sprawa dokonanego zajęcia zostaje zakończona, a zgromadzone dokumenty stanowią materiał dowodowy w sprawie, podlegający ocenie pod kątem skuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko zobowiązanemu. Dokonane zajęcie egzekucyjne po takiej informacji traktowane jest jako nieskuteczne, ale nie podlega uchyleniu jako niezgodne z prawem.

W zażaleniu z dnia [...] czerwca 2017 r. L. N. i [...] wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia i dokonanych czynności egzekucyjnych, ewentualnie o uchylenie postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: "k.p.a."), w związku z art. 18, art. 54 § 1 i § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2017 r, poz. 1201 ze zm. – dalej: "u.p.e.a."), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie I instancji.

Uzasadniając stanowisko organ nadzoru stwierdził, że w ramach skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru ocenia prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc jej zgodność z tymi przepisami ustawy, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu nie podzielił stanowiska zobowiązanych w kwestii zarzutu błędu w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegającego na braku uzyskania przez organ egzekucyjny informacji od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że zobowiązany na dzień dokonania zajęcia udziałów nie był już wspólnikiem spółki.

Organ wyjaśnił, że z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego [...] w P., VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. o przyjęcie do akt rejestracyjnych zawiadomienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2017 r. o zajęciu udziałów w [...] Spółka z o. o. należących do wspólnika L. N., L. N. zawarł co prawda z M. S. umowę zbycia udziałów ww. spółki w dniu [...] marca 2017 r., jednak dokonał jej w nieodpowiedniej formie. Oznacza to, że dokonane w dniu [...] marca 2017 r. zbycie udziałów nastąpiło bez zachowania szczególnej formy, zatem nie było skuteczne. W niniejszej sprawie poświadczenie podpisów złożonych na umowie zbycia udziałów L. N. w [...] Spółka z o. o. z dnia [...] marca 2017 r. nastąpiło dopiero w dniu [...] kwietnia 2017 r., co wynika z poświadczenia rep A nr [...].

Natomiast co do argumentu, że organ egzekucyjny podjął działania dopiero w okresie ostatnich kilku dni przed przedawnieniem jest on sprzeczny z późniejszym zarzutem o tym, że postępowanie egzekucyjne należy umorzyć z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Zdaniem organu twierdzenie zobowiązanych, że egzekucja wobec zobowiązanych była i będzie bezskuteczna, należało uznać za bezzasadne.

W skardze z dnia [...] sierpnia 2017 r. skarżący, reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli o uchylenie postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] w całości i przedmiotowej czynności egzekucyjnej, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Jednocześnie wnieśli o zasądzenie kosztów procesu według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono:

1. błąd w ustaleniach faktycznych mających istotny wpływ na rozstrzygniecie w sprawie poprzez pobieżną i wybiórczą ocenę materiału dowodowego zebranego w sprawie, co w konsekwencji doprowadziło do uznania, że można zając udziały [...] Spółka z o. o., w sytuacji kiedy nie należą one do dłużnika,

2. naruszenie przepisów prawa procesowego, a w szczególności:

- art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej: "O.p."), poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, którego efektem jest ewidentne podważenie zaufania obywateli do organów podatkowych;

- art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 187 O.p. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym niedokonanie wyczerpującej, rzetelnej, rachunkowej analizy stanu majątkowego spółki (a także małżonków N.), pozwalającego na zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych i rozważenia wysokości kosztów tych czynności;

- art. 122 O.p. poprzez pominięcie szeregu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nierozważenia przesłanek zawieszenia postępowania z uwagi na prowadzone postępowanie z wniosku skarżących o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a także z uwagi na postępowanie przed Sądem powszechnym w przedmiocie rozpatrzenia skargi na postanowienie referendarza o przyjęciu do akt rejestrowych [...] zawiadomienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2017 r.;

- art. 210 § 1 O.p. poprzez wydanie decyzji, której uzasadnienie faktyczne nie spełnia wymogów określonych treścią przepisów O.p.;

- art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez nierozważenie podstaw do umorzenia postępowania, pomimo faktu, że zobowiązanie podatkowe za 2001 r. uległo z dniem [...] marca 2017 r. przedawnieniu;

- art. 96j § 3 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niedoręczenie przedmiotowego zawiadomienia o zajęciu udziału wraz z tytułem wykonawczym [...]

- art. 96j § 2 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że możliwe jest zajęcie udziału w spółce przed datą zawiadomienia o tym spółki i uznanie, że sprzedaż udziałów posiadanych przez L. N. w [...] Sp. z o. o. nie została skutecznie dokonana przed [...] marca 2017 r.

Odpowiadając na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Badając zaskarżone postanowienie według kryteriów przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. – dalej: "P.p.s.a.") Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie, wbrew zarzutom skargi nie narusza prawa, a jego wydanie poprzedziło postępowanie, w którym nie uchybiono regułom prawa procesowego. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie były postanowienia organów egzekucyjnych wydane na podstawie art. 54 § 1 u.p.e.a. Stosownie do powołanego przepisu zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora oraz skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Powołany przepis stanowi swoistą ochronę zobowiązanego przed naruszeniami przepisów postępowania. W ramach tego środka zaskarżenia można jednak wnosić wyłącznie zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego bądź egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Wskazać należy, że ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określa postępowanie i środki przymusowe stosowane w celu doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanych ich obowiązków o charakterze pieniężnym lub niepieniężnym. Jednocześnie zawiera gwarancje i procedury, które stwarzają możliwość podjęcia prawnej weryfikacji czynności egzekucyjnych oraz przewiduje określone następstwa, gdy czynności te zostały podjęte z naruszeniem ustawy. Gwarancje te służą zobowiązanemu w zależności od rodzaju i momentu naruszenia jego interesu prawnego, przy czym ustawa nie przewiduje możliwości stosowania zamiennych środków ochrony przy naruszeniu tego samego dobra prawnego. Skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego lub egzekutora wszczyna postępowanie, którego celem jest zbadanie prawidłowości dokonania przez tenże organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności egzekucyjnej zmierzającej do zastosowania lub zrealizowania określonego środka egzekucyjnego. Skarga, o której mowa w art. 54 u.p.e.a. służy zaskarżaniu czynności o charakterze wykonawczym (por. Dariusz Jankowiak w: Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - Komentarz 2005, wyd. Unimex, Wrocław 2005 r., s. 390; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2008 r., III SA/Wa 139/08, niepubl. oraz wyrok NSA z 22 września 2010 r. sygn. II FSK 568/09).

Z orzecznictwa sądów administracyjnych wynika jednoznacznie, iż określony w art. 54 § 1 u.p.e.a. środek ochrony prawnej zobowiązanego, jakim jest skarga na czynności egzekucyjne, stanowi samoistną instytucję postępowania egzekucyjnego. Ma bowiem charakter subsydiarny, komplementarny wobec innych środków prawnych i nie może mieć zastosowania do tych przypadków, w których przewidziano inne środki zaskarżenia, jak zarzuty, zażalenie, żądanie wyłączenia rzeczy lub prawa spod egzekucji, czy skargę do sądu powszechnego. Skarga w tym trybie przysługuje na dokonanie przez organ egzekucyjny czynności natury wykonawczej, czy czynności faktyczne podejmowane już w toku prowadzonej egzekucji przez organ egzekucyjny lub przez egzekutora, a także na wydawane w toku egzekucji akty, na które nie przysługuje inny środek zaskarżenia, jak np. zażalenie, czy zarzuty. Kontroli w omawianym trybie mogą podlegać wyłącznie czynności egzekucyjne, których legalna definicja zawarta jest w art. 1a pkt 2 u.p.e.a. Pojęcie czynności egzekucyjnych obejmuje zatem zarówno czynności o charakterze prawnym, podejmowane wyłącznie przez organ egzekucyjny lub organ rekwizycyjny, jak i czynności o charakterze faktycznym, dokonywane przez egzekutora lub poborcę skarbowego. W postępowaniu skargowym, w oparciu o treść art. 54 § 1 u.p.e.a., dopuszcza się zatem badanie jedynie tych czynności, które należą do kompetencji organu egzekucyjnego, a nie są objęte zakresem innego środka prawnego, w tym zarzutów na prowadzenie egzekucji administracyjnej, zaś sam proces badania obejmuje wyłącznie zgodność z prawem i prawidłowość dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych. W ramach postępowania prowadzonego na podstawie art. 54 u.p.e.a., kognicja organów nadzoru jest ograniczona, zgodnie ze wskazanym przepisem, wyłącznie do dokonanych przez organ egzekucyjny czynności egzekucyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 18 sierpnia 2015 r., o sygn. akt II FSK 1688/13; z dnia 2 kwietnia 2015 r., o sygn. akt II FSK 778/13; z dnia 24 października 2014 r., o sygn. akt II GSK 1377/13; z dnia 8 grudnia 2017 r. o sygn. akt II FSK 3048/15 - wszystkie orzeczenia powołane w niniejszym wyroku dostępne są na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd badając przedmiotową sprawę nie dopatrzył się nieprawidłowości w prowadzonym wobec skarżących postępowaniu egzekucyjnym.

Dokonane przez organ egzekucyjny przedmiotowym zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. zajęcie udziałów należących do zobowiązanego L. N. w [...] Sp. z o. o było dokonane prawidłowo. Analiza zgromadzonych w sprawie dokumentów prowadzi do wniosku, że ww. czynność egzekucyjna została dokonana zgodnie z przepisami prawa.

Sposób dokonywania zajęcia udziału w spółce z o. o. reguluje art. 96j u.p.e.a. Zgodnie z § 1 ww. przepisu organ egzekucyjny dokonuje zajęcia udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością oraz wierzytelności z tego prawa przez przesłanie do spółki zawiadomienia o zajęciu udziału i wezwanie jej, aby żadnych należności przypadających zobowiązanemu z tytułu zajętego udziału do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi nie uiszczała zobowiązanemu, lecz należne kwoty przekazała organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Zajęcie udziału oraz wierzytelności z tego prawa jest dokonane z chwilą doręczenia spółce zawiadomienia, o którym mowa w § 1 (art. 96j § 2 u.p.e.a.).

Jednocześnie zgodnie z art. 96j § 3 u.p.e.a. organ egzekucyjny wraz z przesłaniem spółce zawiadomienia o zajęciu kieruje do sądu rejestrowego wniosek o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziału; zawiadamia zobowiązanego, że nie wolno mu odebrać należności, o których mowa w § 1, ani rozporządzać zajętym udziałem; doręcza zobowiązanemu odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony, a także odpis wniosku, o którym mowa w pkt 1.

W przedmiotowej sprawie wszystkie powyżej opisane czynności zostały dokonane, włącznie z przesłaniem do sądu rejestrowego wniosku o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością [...]. Prawidłowo organ nadzoru stwierdził, że dokonane zajęcie nie naruszyło zasad prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przedmiotowe czynności egzekucyjne zostały bowiem przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi i przytoczonymi przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. dokonał zajęcia udziałów należących do L. N. w [...] Sp. z o. o. Zawiadomienie o zajęciu doręczono skutecznie zobowiązanym w dniu [...] marca 2017 r. Dłużnik zajętej wierzytelności zawiadomienie o zajęciu odebrał w dniu [...] marca 2017 r. Jednocześnie na podstawie art. 96j § 3 pkt 1 u.p.e.a złożony został wniosek do sądu rejonowego o dokonanie w Krajowym Rejestrze Sądowym wpisu o zajęciu udziałów w [...] Sp. z o. o.

Ponadto zaskarżony środek egzekucyjny został zastosowany zgodnie z obowiązującymi przepisami, przy wykorzystaniu zawiadomienia o zajęciu udziałów w spółce, zgodnego ze wzorem określonym w załączniku nr 9 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 sierpnia 2016 r. w sprawie wzorów dokumentów stosowanych w egzekucji należności pieniężnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1339), które zawierało wszystkie elementy określone w art. 67 § 2 i art. 96j § 1 u.p.e.a. Zawiadomienie o zajęciu zostało skutecznie doręczone zarówno dłużnikowi zajętej wierzytelności, jak i zobowiązanym.

Wskazać ponadto należy, iż administracyjne postępowanie egzekucyjne jest szczególnym rodzajem postępowania administracyjnego, którego celem jest wymuszenie na zobowiązanym wykonania ciążącego na nim obowiązku. Rolą natomiast organu egzekucyjnego jest podejmowanie wszelkich czynności ustawowo przewidzianych, które posłużą doprowadzeniu do wykonania tego obowiązku. Zatem organ egzekucyjny dysponując przedmiotowymi tytułami wykonawczymi wystawionymi przeciwko skarżącym miał nie tylko prawo, ale i obowiązek stosować wszystkie środki egzekucyjne przewidziane przez ustawodawcę w art. 1a pkt 12 lit a u.p.e.a., które pozwolą osiągnąć cel nadrzędny egzekucji jakim jest zaspokojenie roszczeń wierzyciela. Dokonując wskazanej czynności egzekucyjnej tj. egzekucję z udziału w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 12 u.p.e.a) Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. wykonywał swoje ustawowe obowiązki prowadzenia egzekucji.

W konsekwencji nie znajdują uzasadnienia zarzuty błędu w ustaleniach faktycznych mających wpływ na treść rozstrzygnięcia, a polegającego na braku uzyskania przez organ egzekucyjny informacji od spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, że zobowiązany na dzień dokonania zajęcia udziałów nie był już wspólnikiem spółki. Jak wynika z uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego [...], VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z dnia [...] czerwca 2017 r. w sprawie wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. o przyjęcie do akt rejestracyjnych zawiadomienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2017 r. o zajęciu udziałów w [...] Spółka z o. o. należących do wspólnika L. N., L. N. zawarł co prawda z M. S. umowę zbycia udziałów Spółki w dniu [...] marca 2017 r., jednak dokonał jej w nieodpowiedniej formie. Zgodnie z art. 180 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz.1577 – dalej: "k.s.h.") zbycie udziału, jego części lub ułamkowej części udziałów powinno być dokonane w formie pisemnej z podpisami notarialnie poświadczonymi. Umowa powyższa została dokonana jednak w zwykłej formie pisemnej bez poświadczonych przez notariusza podpisów. Oznacza to, że dokonane w dniu [...] marca 2017 r. zbycie udziałów nastąpiło bez zachowania szczególnej formy, zatem nie było skuteczne. W niniejszej sprawie poświadczenie podpisów złożonych na umowie zbycia udziałów L. N. w [...] Spółka z o. o. z dnia [...] marca 2017 r. nastąpiło dopiero w dniu [...] kwietnia 2017 r., co wynika z poświadczenia rep A nr [...]. Dopiero ta data jest dniem skutecznego zbycia udziałów i dopiero od tego momentu można mówić o utracie przez L. N. przymiotu wspólnika w [...] Spółka z o. o. Zatem zajęcie dokonane zawiadomieniem z dnia [...] marca 2017 r. (doręczone zobowiązanym w dniu [...] marca 2017 r.) udziałów L. N. w [...] Spółka z o. o. było w pełni skuteczne.

Ponadto biorąc pod uwagę zasady egzekucji administracyjnej takie jak szybkość i efektywność egzekucji jakimi musi się kierować organ egzekucyjny w trakcie jej prowadzenia należy stwierdzić, że organ ten pozyskując informacje o składnikach majątkowych zobowiązanego takich jak na przykład wierzytelność z rachunku bankowego, z wynagrodzenia za pracę, udziałów w spółce z o. o. nie zwraca się do dłużników zajętej wierzytelności o potwierdzenie tych okoliczności, tylko dokonuje próby zajęcia takich składników majątkowych. I dopiero z odpowiedzi pracodawcy, banku, spółki z o. o. itp. wynika czy zajęcie składnika majątkowego może nastąpić czy też nie, dlatego że zobowiązany nie świadczy już pracy na rzecz pracodawcy, nie posiada rachunku bankowego, nie jest właścicielem udziałów w spółce z o. o. Wówczas na etapie uzyskanej odpowiedzi sprawa dokonanego zajęcia zostaje zakończona, a zgromadzone dokumenty stanowią materiał dowodowy w sprawie, podlegający ocenie pod kątem skuteczności egzekucji prowadzonej przeciwko zobowiązanemu. Dokonane zajęcie egzekucyjne po takiej informacji traktowane jest jako nieskuteczne, ale nie podlega uchyleniu jako niezgodne z prawem.

Nie znajduje uzasadnienia argumentacja skargi, że organ egzekucyjny podjął działania dopiero w okresie ostatnich kilku dni przed przedawnieniem. Powyższe jest sprzeczne z zarzutem o tym, że postępowanie egzekucyjne należy umorzyć z uwagi na bezskuteczność egzekucji. Z jednej strony skarżący podnoszą, że organ przez wiele lat nie zajął majątku należącego do L. N., a z drugiej wskazują na bezskuteczność egzekucji, czyli brak majątku. Niemniej podkreślić należy, że organ egzekucyjny ma prawo dokonać zajęcia majątku, o którym, przy dostępnych środkach technicznych i prawnych uzyskał wiedzę, bez względu na czas, w którym to nastąpiło. W przedmiotowej sprawie organy dowiodły, że zobowiązany L. N. nie posiada realnego majątku, z którego można by zaspokoić tak duże zaległości podatkowe, z wyjątkiem majątku nieruchomego, na którym ustanowione są zabezpieczenia hipoteczne.

Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 59 § 2 u.p.e.a., bowiem to do organu egzekucyjnego prowadzącego postępowanie przeciwko określonemu zobowiązanemu należy ocena czy zaistniały przesłanki określone w ww. przepisie przy uwzględnieniu zasad ogólnych egzekucji administracyjnej i możliwości zastosowania środków egzekucyjnych. Tym samym twierdzenie skarżących, że egzekucja wobec zobowiązanych była i będzie bezskuteczna co skutkuje koniecznością umorzenia postępowania egzekucyjnego, na podstawie art. 59 § 2 u.p.e.a. nie znajduje uzasadnienia. W tym miejscu należy również wskazać, że powyższe nie mogło być przedmiotem rozpoznawania skargi na dokonane czynności egzekucyjne, bowiem zgodnie z art. 54 § 1, 3 i 4 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego, które w myśl art. 1a pkt 2 u.p.e.a. rozumie się jako wszelkie podejmowane przez organ egzekucyjny działania zmierzające do zastosowania lub zrealizowania środków egzekucyjnych. W ramach skargi na czynności egzekucyjne organ nadzoru ocenia natomiast prawidłowość dokonanej czynności egzekucyjnej od strony wykonawczej, a więc jej zgodność z tymi przepisami ustawy, które regulują sposób i formę zastosowania danego środka egzekucyjnego (por. wyrok NSA z dnia 18 listopada 2015 r. sygn. II FSK 2594/13). W ramach skargi na czynności egzekucyjne można jedynie podnosić zarzuty formalnoprawne, odnoszące się do prawidłowości postępowania organu egzekucyjnego lub egzekutora przez pryzmat przepisów regulujących sposób i formę dokonywania czynności egzekucyjnych w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym (por. wyroki: NSA II FSK 2555/10 z dnia 10 lipca 2012 r., Legalis 506751; WSA w Warszawie III SA/WA 1631/09 z dnia 25 stycznia 2010 r. Legalis 218708; WSA w Warszawie III SA/WA 3207/10 z dnia 29 czerwca 2011 r., Legalis 365801).

W kwestii natomiast naruszenia art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a poprzez nierozważenie podstaw do umorzenia postępowania, pomimo faktu, że zobowiązanie podatkowe za 2001 r. uległo z dniem [...] marca 2017 r. przedawnieniu, Sądowi z urzędu wiadomym jest, że powyższe jest przedmiotem innego postępowania toczącego się z wniosku zobowiązanych o umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na przedawnienie zobowiązania podatkowego za 2001. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. odmówił bowiem umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego o nr SM [...]/06, z tytułu zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2001. W wyniku złożonego zażalenia Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Poznaniu postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W wyniku złożonej skargi wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r. o sygn. akt I SA/Po 1033/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] maja 2017 r.

Niezasadne okazały się także podniesione na etapie złożonej skargi zarzuty naruszenia przepisu art. 121 § 1 O.p. poprzez przeprowadzenie postępowania w sposób, którego efektem jest ewidentne podważenie zaufania obywateli do organów podatkowych. Wyjaśnić należy, że odpowiednikiem przepisu art. 121 § 1 O.p. jest art. 8 § 1 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej prowadzą postępowanie w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, kierując się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym oznacza, że przepisy te muszą być stosowane z uwzględnieniem specyfiki postępowania egzekucyjnego polegającej przede wszystkim na przymusowym jego charakterze, a także konieczności szybkiego i skutecznego doprowadzenia do wykonania określonych prawem obowiązków. W ocenie Sądu wskazana przez stronę skarżącą zasada nie została w postępowaniu w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego w żaden sposób naruszona. Również powołany dopiero na etapie złożonej skargi zarzut naruszenia art. 122 O.p. poprzez pominięcie szeregu działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności nierozważenia przesłanek zawieszenia postępowania, z uwagi na prowadzone postępowanie z wniosku skarżących o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego nr [...], a także z uwagi na postępowanie przed sądem powszechnym w przedmiocie rozpatrzenia skargi na postanowienie referendarza o przyjęciu do akt rejestrowych [...] zawiadomienia Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2017 r. jest nieuzasadniony. Żadne z wyżej powołanych postępowań nie może bowiem z urzędu obligować organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego.

Nietrafny okazał się również zarzut naruszenia art. 7 art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a., art. 187 O.p. poprzez niezebranie w sposób wyczerpujący i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym niedokonanie wyczerpującej, rzetelnej, rachunkowej analizy stanu majątkowego spółki (a także skarżących), pozwalającego na zastosowanie skutecznych środków egzekucyjnych i rozważenia wysokości kosztów tych czynności.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 119 pkt 3 oraz art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.