Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1960/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6169 Inne o symbolu podstawowym  616
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Balicka (spr.), Sędziowie asesor WSA Danuta Szydłowska, asesor WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant Katarzyna Tomiło, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi J. O. na decyzję Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa w (...) z dnia (...) sierpnia 2006 r. nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Dyrektora (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji I Modernizacji Rolnictwa w (...) na rzecz skarżącej J. O. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w (...) decyzją Nr (...) z dnia (...) sierpnia 2006r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (...) z/s w W. Nr (...) z dnia (...) marca 2006r., którą uchylono decyzję dotychczasową organu I instancji i odmówiono J. O. przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2004.

Wnioskodawczyni J. O. we wniosku z dnia (...) lipca 2004r. o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych lub o przyznanie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2004, ubiegała się o przyznanie płatności bezpośrednich z tytułu posiadania następujących gruntów rolnych:

* części działki oznaczonej we wniosku literą A, o powierzchni rolnej (...) ha,

położonej na działce ewidencyjnej o nr (...) w województwie (...),

powiecie (...), gminie (...), obrębie K.;

* części działki oznaczonej we wniosku literą A, o powierzchni rolnej (...) ha,

położonej na działce ewidencyjnej o nr (...) o lokalizacji jak wyżej;

* części działki oznaczonej we wniosku literą B, o powierzchni rolnej (...) ha,

położonej na działce ewidencyjnej o nr (...) o lokalizacji jak wyżej;

* części działki oznaczonej we wniosku literą B, o powierzchni rolnej (...) ha,

położonej na działce ewidencyjnej o nr (...) o lokalizacji jak wyżej;

* części działki oznaczonej we wniosku literą B, o powierzchni rolnej (...) ha,

położonej na działce ewidencyjnej o nr (...) o lokalizacji jak wyżej;

W dniu (...) listopada 2004r. Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w W. wydał decyzję przyznającą wnioskodawczyni płatności bezpośrednie na rok 2004. Decyzja ta w pełni uwzględniała wniosek z dnia (...) lipca 2004r. i stała się ostateczna w dniu (...) stycznia 2005r.

Działki rolne położone na działkach ewidencyjnych nr (...),(...),(...) umieścił w swoim wniosku również inny producent rolny - L. W., który po wezwaniu do złożenia wyjaśnień w kwestii tych działek, wycofał je ze swojego wniosku. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w C. decyzją z dnia (...) marca 2005r. przyznał L. W. płatności bezpośrednie do gruntów rolnych w pomniejszonej wysokości. Sankcje nałożone zostały w związku z wycofaniem spornych działek po wezwaniu do złożenia wyjaśnień. Od decyzji tej L. W. złożył odwołanie. Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR rozpatrując to odwołanie decyzją z dnia (...) maja 2005r. uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. z dnia (...) marca 2005r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia wskazując na konieczność ustalenia czy L. W. był posiadaczem spornych działek zadeklarowanych przez niego we wniosku na rok 2004. Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w C. ponownie rozpatrując sprawę, na podstawie zebranego w dniach od (...) do (...) maja 2005r. materiału dowodowego ustalił, że L. W. był dzierżawcą spornych działek od kilku lat, uprawiał te działki, płacił czynsz dzierżawny, jak również opłacał podatek gruntowy z pozycji J. O..

W ocenie organu odwoławczego, powyższe dowody ujawniły się w pół roku po wydaniu przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. decyzji z dnia (...) listopada 2004r. przyznającej J. O. płatności bezpośrednie na rok 2004. W tej sytuacji nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy lub nowe dowody, nie były znane Kierownikowi Biura Powiatowego ARiMR w W. przed wydaniem decyzji z dnia (...) listopada 2004r.

Powołując się na ustawę z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru / Dz. U. z 2004r. Nr 6, poz. 40 ze zm. / organ wywodzi, że płatności przyznawane są na wniosek producenta rolnego / art. 3 ust. 1 /. Płatności bezpośrednie przysługują na grunty rolne będące w posiadaniu producenta rolnego / art. 2 ust. 1 i 2 /. Agencja przyjmując wniosek producenta rolnego domniemuje, iż jest on posiadaczem zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności działek rolnych i wobec poprawnie wypełnionego wniosku, przyznaje producentowi rolnemu płatności. Płatności przyznaje się jednemu podmiotowi, tj. posiadaczowi gruntów rolnych. Niemożliwa jest sytuacja, w której na te same grunty rolne przyznaje się płatności

dwóm producentom rolnym na ten sam rok. Zadaniem Agencji jest więc ustalenie, kto faktycznie użytkował sporne grunty rolne w roku ubiegania się o płatność.

W przedmiotowej sytuacji sporne działki umieszczone zostały we wnioskach dwóch producentów rolnych. Jeden z nich, L. W. wycofał je z wniosku, jednakże po otrzymaniu decyzji niekorzystnej odwołał się, a organ odwoławczy uznał, iż konieczne jest ustalenie stanu faktycznego i skierował sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W dniu wydawania decyzji J. O. organ I instancji przyjął, iż jest ona uprawniona do ubiegania się o płatności, posiadając wiedzę, iż jest właścicielem spornych działek, gdyż płatności mogą przysługiwać właścicielowi o ile jest on w danym roku posiadaczem tychże działek.

Informację o nieznanych okolicznościach, w postaci istnienia innego użytkownika faktycznego spornych działek w roku 2004, organ, który wydał decyzję w I instancji podjął w pół roku po wydaniu decyzji przyznającej J. O. płatności na rok 2004.

Z akt sprawy wynika okoliczność, że do momentu wydania decyzji o przyznaniu płatności do gruntów rolnych skarżącej, jedynie ona była ujawniona jako posiadacz zadeklarowanych we wniosku gruntów rolnych. Wszelkie oświadczenia skarżącej składane w tej kwestii noszą datę późniejszą niż data wydania decyzji w sprawie, tj. (...) listopada 2004r.

W ocenie organu odwoławczego, wobec zaistnienia przesłanki z art. 145 § 1 kpt 5 kpa, zasadnym było wznowienie postępowania w sprawie przyznania płatności bezpośrednich J. O. na rok 2004. Wprawdzie w postanowieniu z dnia (...) lutego 2006r. o wznowieniu postępowania z urzędu, organ I instancji błędnie podał jako podstawę prawną wznowienia art. 150 § 2 kpa, zamiast art. 150 § 1 kpa właściwego przy przedmiotowym wznowieniu, jednakże nie miało to wpływu na postępowanie, które w świetle zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 kpt 5 kpa było merytorycznie zasadne. Zebrany materiał dowodowy dał podstawę po wznowieniu postępowania do wydania decyzji z dnia (...) marca 2006r. o uchyleniu decyzji dotychczasowej i odmowie przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych J. O. na rok 2004. Jednocześnie organ odwoławczy uznał za konieczne uzupełnienie uzasadnienia decyzji organu I instancji. Skoro sporne działki o numerach (...), (...), (...) zostały wykluczone z wniosku skarżącej z uwagi na to, że nie była ona ich faktycznym użytkownikiem w 2004 roku,

to powierzchnia pozostałych działek wyniosła jedynie (...) ha, co niezakwalifikowało tych gruntów do przyznania płatności bezpośrednich, gdyż zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru płatności przyznawane są posiadaczowi gruntów rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha. Organ odwoławczy wskazał również na błędnie powołaną przez organ I instancji podstawę prawną decyzji, w której wskazano art. 151 § 2 kpa zamiast art. 151 § 1 pkt 2 kpa, co jednak nie miało wpływu na rozstrzygnięcie.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w (...) z dnia (...) sierpnia 2006r. złożyła J. O.. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa, art. 107 § 1 i 3 kpa oraz art. 35 § 1, 3 i 5 kpa. Podniosła, że organ niezasadnie przyjął, iż w sprawie wyszły na jak nowe okoliczności faktyczne, istotne dla sprawy lub nowe dowody, które nie były znane organowi I instancji przed wydaniem decyzji z dnia (...) listopada 2004r. Fakt, iż L. W. był użytkownikiem spornych działek był znany temu organowi już przed wydaniem decyzji z dnia (...) listopada 2004r.

Dyrektor (...) Oddziału Regionalnego ARiMR w (...) w

odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz. U. Nr 153, poz. 1269 /, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Legitymuje to sądy administracyjne do dokonywania kontroli aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi.

Ponadto, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. /, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na względzie powyższe unormowania Sąd uznał, że skarga jest zasadna, chociaż z innych przyczyn niż zostało to w niej wskazane.

Postępowanie administracyjne, będące przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie, toczyło się w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania, jakim jest wznowienie postępowania administracyjnego.

Wznowienie postępowania jako instytucja procesowa, ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną i w stosunku, do której zaistniała jedna ze wskazanych w art. 145 § 1 i art. 145a § 1 kpa okoliczności będących podstawami wznowienia postępowania.

Wznowienie postępowania z urzędu dotyczyło postępowania administracyjnego zakończonego ostateczną decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia (...) listopada 2004r. przyznającej J. O. płatności bezpośrednie na rok 2004.

Wznowienie postępowania zostało oparte na art. 145 § 1 pkt 5 kpa, co uzasadnione było w ocenie organu, wyjściem na jak nowych istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych istniejących w dniu wydawania decyzji przez Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W., które nie były jednak znane organowi w tej dacie. Okolicznościami tymi było, w ocenie organu, ujawnienie się po dniu (...) listopada 2004r. faktu, że J. O. nie była posiadaczem spornych działek w 2004 roku, gdyż posiadaczem tym był L. W., który działki te dzierżawił od skarżącej.

W ocenie Sądu, organy I i II instancji niezasadnie uznały, iż w świetle materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych jest to nowa okoliczność faktyczna uzasadniająca wznowienie postępowania zakończonego decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia (...) listopada 2004r. Z akt administracyjnych wynika, że po złożeniu przez skarżącą w dniu (...) czerwca 2004r. wniosku o przyznanie płatności, organ po przeprowadzeniu kontroli krzyżowej ujawnił, że na sporne działki ewidencyjne nr (...), (...), (...) wnioski o dopłaty złożyło dwóch producentów rolnych J. O. i L.

W.. Wynika to z treści wezwania skierowanego do J. O. z dnia (...) lipca 2004r. wzywającego wnioskodawczynię do wyjaśnienia nieścisłości wykrytych w jej wniosku. Świadczy to, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. przed wydaniem decyzji z dnia (...) listopada 2004r. wiedział, iż sporne działki zgłosiło w swoich wnioskach o dopłaty na rok 2004 dwóch producentów rolnych, uznając się za ich posiadaczy uprawnionych do dopłat. Wycofanie przez L. W. tych działek ze swojego wniosku oraz przedstawienie przez J. O. aktu własności ziemi oraz wypisu z rejestru gruntów organ uznał za wystarczające wyjaśnienie tej spornej kwestii. I wydał decyzję merytoryczną korzystną dla skarżącej. Tymczasem w sytuacji, gdy co najmniej dwóch producentów rolnych złożyło wniosek na dane działki rolne, zadaniem organu przyznającego płatności było ustalenie, kto jest faktycznym użytkownikiem tych działek rolnych. Organ na etapie wykrycia nieścisłości we wnioskach J. O. i L. W. zaniechał przeprowadzenia szczegółowego wyjaśnienia, kto był faktycznym posiadaczem spornych działek rolnych, dlaczego doszło do zgłoszenia ich przez dwóch producentów rolnych i jakie były motywy wycofania tych działek przez L. W. z jego wniosku. W rezultacie doprowadziło to do wydania obarczonej błędem decyzji z dnia (...) listopada 2004r. Jednakże nie można zgodzić się ze stanowiskiem zaprezentowanym w zaskarżonej decyzji, jak i decyzji organu I instancji, że w dacie wydania decyzji z dnia (...) listopada 2004r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. nie wiedział, że L. W. może być faktycznym posiadaczem spornych działek rolnych a jedynie tej spornej kwestii w sposób rzetelny nie wyjaśnił. Dlatego nie można uznać, że była to istotna dla sprawy nowa okoliczność faktyczna istniejąca w dniu wydania decyzji, nie znana organowi, który wydał decyzję, mogąca być podstawą wznowienia postępowania zakończonego decyzją z dnia (...) listopada 2004r. Okoliczność ta była znana organowi, bo ujawniła ją kontrola krzyżowa, a jedynie spór, co do tej okoliczności nie został przez organ w sposób rzetelny wyjaśniony. Organ poprzestał na samym działaniu stron nie wnikając w motywy ich działania.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie ujawnił, że w sprawie z wniosku L. W. organy ustaliły, iż to on był faktycznym posiadaczem w 2004 roku działek o nr (...), (...), (...) jako ich dzierżawca. Okoliczności tej nie kwestionuje również sama skarżąca potwierdzając, że wydzierżawiła te grunty L.

W.. Nie ma znaczenia w sprawie, że była to umowa ustna, i że w toku postępowania administracyjnego w 2005 roku została ona na piśmie wypowiedziana dzierżawcy przez wydzierżawiającą. Nie ma znaczenia również fakt ewentualnych roszczeń wydzierżawiającej w stosunku do dzierżawcy wynikających z umowy dzierżawy. Zasadne jest natomiast twierdzenie organu, iż niemożliwa jest sytuacja, w której na te same grunty rolne przyznaje się płatności dwóm producentom rolnym na ten sam rok. A taka sytuacja zaistniała w stosunku do spornych działek. W zaistniałej sytuacji istnieje konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego obarczonej błędem decyzji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w W. z dnia (...) listopada 2004r. Skoro nie ma podstaw do jej wyeliminowania w drodze wznowienia postępowania w oparciu o okoliczności wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, to właściwy organ winien przeprowadzić kontrolę tej decyzji w trybie postępowania nieważnościowego badając czy nie został naruszony przepis art. 2 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru / Dz. U. 2004r., Nr 6, poz. 40 ze zm. /, zgodnie z którym osobie fizycznej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej producentem rolnym, przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska. Warunkiem uzyskania płatności jest posiadanie przez producenta rolnego działek rolnych o łącznej powierzchni nie mniejszej niż 1 ha, które kwalifikują się do objęcia płatnościami, przy czym za działkę rolną uważa się zwarty obszar gruntu rolnego, na którym jest prowadzona jedna uprawa, o powierzchni nie mniejszej niż 0,1 ha, wchodzący w skład gospodarstwa rolnego.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. / orzekł jak w sentencji.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w/w ustawy.