Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 765/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2011-03-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art.3 pkt 17a, art. 11 a ust. 1,
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 62, art. 72, art. 73
journal: Dz.U. 1964 nr 9 poz 59
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Starszy Sekretarz sądowy Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 10 marca 2011 r. sprawy ze skargi P. K. i E. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 sierpnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

W dniu 5 stycznia 2009 r. do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. wpłynął wniosek E. K. o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka oraz z tytułu samotnego wychowywania dziecka A. K..

Decyzją z dnia 16 stycznia 2009 r. nr [...] Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. działając z upoważnienia Burmistrza Miasta, przyznał E. K. zasiłek rodzinny na dziecko A. K. w kwocie 48 zł miesięcznie, na okres od 1 stycznia 2009 r. do 31 października 2009 r., oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu urodzenia dziecka w kocie 1000 zł.

Decyzją z dnia 20 stycznia 2009 r. nr [...], na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 17a, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11a, art. 20 ust. 3, art. 25, art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (DZ.U. z 2005 r. Nr 105, poz. 881 ze zm.), organ ten odmówił przyznania E. K. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka A. K.. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego w dniu 23 października 2008 r. wywiadu środowiskowego wynika, że wnioskodawczyni prowadziła wspólne gospodarstwo domowe z ojcem dziecka P. K., z którym miała zawrzeć związek małżeński. W dniu 7 sierpnia 2008 r. ojciec dziecka został osadzony w Zakładzie Karnym. Obecnie wnioskodawczyni wspólnie z dzieckiem zamieszkuje w mieszkaniu ojca dziecka i złożyła w Urzędzie Stanu Cywilnego w K. wniosek o uznanie dziecka przez P. K.. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż E. K. nie ma statusu osoby samotnie wychowującej dziecko, gdyż zgodnie z art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych, za osobę samotnie wychowującą dziecko uważa się: pannę, kawalera, wdowę, wdowca, osobę pozostającą w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osobę rozwiedzioną, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem. Natomiast zgodnie z art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ ojciec dziecka jest nieznany.

E. K. wniosła odwołanie od decyzji z dnia 20 stycznia 2009 r. wskazując, iż decyzja ta została oparta na błędnie ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym sprawy. Odwołująca się podała, iż dotychczas nie prowadziła wspólnego gospodarstwa domowego z P. K. choć często przebywała u niego jako jego narzeczona. Od czasu jego aresztowania mieszka z dzieckiem w jego mieszkaniu ponosząc wszelkie koszty z tym związane, a także koszty utrzymania siebie i dziecka.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., decyzją z dnia 15 czerwca 2009 r. sygn. akt [...], uchyliło decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia 20 stycznia 2009 r. i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że niewątpliwym jest, iż E. K. oraz P. K. pozostawali w faktycznym związku i prowadzili wspólne gospodarstwo domowe. Jednakże w okolicznościach sprawy matka dziecka będąca wnioskodawczynią nie wychowuje dziecka wspólnie z jego ojcem, skoro pod pojęciem wspólnego wychowania dziecka należy rozumieć sytuację, w której oboje rodzice czynnie i osobiście sprawują opiekę nad dzieckiem. W przypadku, gdy ojciec dziecka został osadzony w areszcie w dniu 7 sierpnia 2008 r., tj. na kilka miesięcy przed urodzeniem dziecka i będzie odbywać karę pozbawienia wolności przez okres kilku lat, to niemożliwym jest aby w tym czasie mógł wspólnie z matką dziecka sprawować nad nim opiekę. Skoro wnioskodawczyni jest panną i faktycznie sama wychowuje dziecko, to jest osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jednakże, jak wskazało Kolegium, dla przyznania dodatku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka wymagane jest spełnienie warunku, o którym mowa w art. 11a ustawy, a mianowicie wykazanie, że powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego zostało oddalone, zatem organ winien dokonać ustaleń w tym zakresie.

Rozpoznając sprawę ponownie Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w R., działając na podstawie art. 2 pkt 1, art. 3 pkt 17a, art. 4, art. 5 ust. 1, art. 6, art. 7, art. 8, art. 11a, art. 20 ust. 3, art. 25, art. 32 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych i rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne, decyzją z dnia 30 lipca 2009 r. nr [...], odmówił przyznania E. K. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka A. K.. Uzasadniając decyzję organ wskazał, że przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające dotyczące przedłożenia wyroku sądowego, orzekającego oddalenie powództwa w sprawie o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców tj. P. K.. E.K. w dniu 16 lipca 2009 r. dostarczyła oświadczenie, iż nie występowała do sądu z powództwem o ustalenie świadczenia alimentacyjnego dla A. K. od ojca dziecka P. K.. Tym samym nie zostały spełnione przesłanki warunkujące przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka wynikające z art. 11 a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

P. K. wniósł odwołanie od decyzji z dnia 30 lipca 2009 r., wskazując na trudną sytuację materialną i rodzinną dziecka i jego matki. Wskazał on, iż E.K. jako matka dziecka jest w istocie matką samotnie wychowującą dziecko i spełnia wszelkie warunki, o których mowa w art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołujący się wskazał, że udostępnił matce dziecka oraz dziecku swoje mieszkanie, aby dziecko mogło wychowywać się w należytych warunkach, lecz, nie powinno to być powodem do zmuszania matki dziecka do wytaczania przeciwko niemu powództwa o alimenty.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt [...] utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia 30 lipca 2009 r. Kolegium wskazało, że zgodnie z obowiązującymi przepisami, wnioskodawczyni mogłaby otrzymać świadczenie, gdyby jej powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od ojca dziecka zostało oddalone. Jednak z akt sprawy wynika, że E. K. nie złożyła i nie zamierza złożyć wniosku o ustalenie alimentów od ojca dziecka. Organ wskazał, że w sytuacji gdy P. K. odbywa karę pozbawienia wolności, a więc nie może podjąć pracy, zachodzi prawdopodobieństwo, że sąd oddaliłby powództwo o ustalenie alimentów. Organ stwierdził, że organy administracji zobowiązane są do stosowania przepisów prawa, sprawa przyznawania świadczeń rodzinnych nie została przez ustawodawcę pozostawiona uznaniu organów administracji, gdyż zasady i warunki ich przyznawania są ściśle uregulowane przepisami, które to przepisy organy mają obowiązek stosować.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 kwietnia 2010 r. sygn. akt II SA/Gd 192/10 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 14 stycznia 2010 r. sygn. akt [...], ze względu na naruszenie przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organ II instancji winien zweryfikować legitymację odwołującego się do wniesienia odwołania, gdyż w okolicznościach powyższej sprawy osobą wychowującą dziecko i ubiegającą się o przyznanie dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest E. K., która nie wniosła odwołania od decyzji organu I instancji. Sad stwierdził, iż w zależności od dokonanych ustaleń organ winien umorzyć postępowanie odwoławcze zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. lub wyjaśnić w sposób dostateczny stan faktyczny sprawy, który nie został prawidłowo ustalony w sprawie przyznania przedmiotowego dodatku wbrew wymogom art. 7 i 77 § 1 k.p.a., nakładających na organy administracji obowiązek dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy i wszechstronnego rozważenia wszystkich okoliczności sprawy. Sąd wskazał, iż z wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 5 stycznia 2009 r. i załączonego do niego zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka wynika, że w akcie urodzenia wpisano nazwisko K. na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), który stanowi, że jeżeli nie nastąpiło uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, wpisuje się do akt urodzenia jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe –nazwisko matki, z odpowiednią adnotacją w rubryce uwagi. Taki stan prawny wymagał rozważenia istnienia przesłanki do przyznania dodatku na powoływanej podstawie wymienionej w przepisie art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy, a więc na tej podstawie, że nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ, ojciec dziecka nie jest znany. Sąd podkreślił, iż organ II instancji jako organ o charakterze reformacyjnym ma obowiązek uwzględniać zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 11a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, decyzją z dnia 20 sierpnia 2010 r. sygn. akt [...], utrzymało w mocy decyzję Kierownika Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w R. z dnia 30 lipca 2009 r. Wykonując wiążące z mocy art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. odnośnie zweryfikowania legitymacji odwołującego się do wniesienia odwołania organ ustalił, że wnoszący odwołanie jest ojcem dziecka i fakt ten skutkował uznaniem jego legitymacji do wniesienia odwołania. Kolegium wyjaśniło, iż zgodnie z art. 4 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku przysługuje rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka. W dniu złożenia przez E. K. wniosku o przyznanie świadczeń rodzinnych w akcie urodzenia dziecka, sporządzonym w dniu 29 grudnia 2008 r., uczyniono adnotację w trybie art. 42 ust. 2 prawa o aktach stanu cywilnego, jednakże w wyniku uznania dziecka przez ojca treść aktu urodzenia dziecka została zmieniona. Ze sporządzonego w dniu 11 lutego 2009 r. odpisu skróconego aktu urodzenia wynika bowiem, że ojcem A. K. jest P. K.. Kolegium wskazało, iż stosownie do treści art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, dodatek z tytułu samotnego wychowywania przysługuje samotnie wychowującym dziecko matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzez dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ: 1) drugi z rodziców dziecka nie żyje; 2) ojciec dziecka jest nieznany; 3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone. E. K. nie składała wniosku do sądu o ustalenie świadczenia alimentacyjnego na rzecz córki A. K. od ojca dziecka P. K.. Tym samym w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki wynikające z art. 11a ust 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych a więc, w ocenie Kolegium, organ I instancji prawidłowo odmówił przyznania wnioskującej dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

P. K. i E. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję SKO z dnia 20 sierpnia 2010 r. W ocenie skarżących E. K. jest matką samotnie wychowującą dziecko i spełnia warunki, o których mowa w art. 11 a ustawy o świadczeniach rodzinnych do przyznania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W postępowaniu sądowym badana jest legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i procesowego.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Kontroli Sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji, którą odmówiono E. K. przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczące przyznania zasiłku tytułu samotnego wychowania dziecka prowadzone było w oparciu o ustawę z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. Nr 139 poz. 992 z 2006 r. ze zm.). Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę ustalił, że wnoszący odwołanie jest ojcem dziecka i fakt ten skutkował uznaniem jego legitymacji do wniesienia odwołania. Stanowisko takie jest zgodne z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2010 r., w którym nakazano dokonanie ustaleń faktycznych celem zbadania legitymacji odwołującego się do wniesienia odwołania, które to wytyczne mają charakter wiążący dla organu jak i sądu ponownie rozpoznającego sprawę.

Art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi, iż osobą samotnie wychowującą dziecko jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona, chyba, że wychowuje wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem.

Stosownie zaś do art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje samotnie wychowującym dziecko, matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

1) drugi z rodziców dziecka nie żyje,

2) ojciec dziecka jest nieznany,

3) powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego z rodziców zostało oddalone.

Ustawodawca w przepisach tych określił krąg osób uprawnionych do otrzymania dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Z ich treści wynika, iż świadczenie w postaci dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje osobie samotnie wychowującej dziecko jaka jest panna, kawaler, wdowa, wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem sądu, osoba rozwiedziona (chyba, że wychowuje ona wspólnie co najmniej jedno dziecko z jego rodzicem). Przy czym świadczenie to przysługuje jedynie w sytuacji gdy powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego rodzica zostało oddalone, albo brak było możliwości wystąpienia z takim roszczeniem z uwagi na fakt, iż drugi rodzic dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany.

Przesłanką przyznania dodatku jest zatem fakt oddalenia powództwa o alimenty od drugiego rodzica lub brak podstaw do wysuwania takich roszczeń z uwagi na brak drugiego rodzica, od którego alimenty mogą być zasądzone z powodu jego śmierci bądź z tego powodu, iż ojciec dziecka jest nieznany.

W sytuacji gdy wnioskodawczyni w ogóle nie występowała przeciwko ojcu dziecka z powództwem o alimenty zasiłek z tytułu samotnego wychowania dziecka nie może być jej, co do zasady, przyznany. Zarzuty podniesione w skardze nie zasługują zatem na uwzględnienie, bowiem wnioskodawczyni nie występowała przeciwko ojcu dziecka o zasądzenie alimentów. Treść art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest bowiem w tym zakresie jednoznaczna i przepis ten został przez organ zastosowany prawidłowo.

Wskazać jednak należy, iż z okoliczności niniejszej sprawy wynikało, że A. K. jest dzieckiem pozamałżeńskim, jak stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 kwietnia 2010 r. organ winien był zatem ustalić, czy w sprawie nie zachodziła okoliczność, iż ojciec dziecka jest nieznany, która to okoliczność wyłącza konieczność (jak i możliwość) wystąpienia z powództwem o alimenty i stanowi podstawę przyznania zasiłku z tytułu samotnego wychowania dziecka na podstawie art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Z wniosku złożonego przez skarżącą w dniu 5 stycznia 2009 r. i załączonego do niego zupełnego odpisu aktu urodzenia dziecka wynikało, że w akcie urodzenia wpisano nazwisko K. na podstawie art. 42 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t. j. Dz. U. z 2004 r. Nr 161, poz. 1688 ze zm.), który stanowi, że jeżeli nie nastąpiło uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, wpisuje się do akt urodzenia jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe – nazwisko matki, z odpowiednią adnotacją w rubryce uwagi. Organ ustalił, iż ze sporządzonego w dniu 11 lutego 2009 r. odpisu skróconego aktu urodzenia wynika, że ojcem A. K. jest P.K.. Ponieważ wniosek o przyznanie świadczenia dotyczył okresu od 1 stycznia 2009 r. do 31 października 2009 r., ustalenia i rozważenia wymagało czy i do kiedy w takiej sytuacji ojciec dziecka był nieznany.

W ustawie o świadczeniach rodzinnych nie sformułowano definicji ojca dziecka, ani nie zdefiniowano sytuacji, w której ojciec dziecka jest nieznany. Niewątpliwie, zdaniem Sądu, pojęcia te są pojęciami prawnymi i nie odnoszą się do ojcostwa biologicznego ani odczuć stron w zakresie rzeczywistego ojcostwa dziecka.

Dla zdefiniowania tych pojęć należy odnieść się do wykładni systemowej, ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59 ze zm.). oraz ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2004r. nr 161, poz. 1688 ze zm.). Z art. 62 i 72 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika, iż ojcostwo dziecka może wynikać z domniemania wynikającego z zawarcia małżeństwa z matką dziecka, sądowego ustalenia ojcostwa lub uznania dziecka przed właściwym organe). Z art. 42 Prawa o aktach stanu cywilnego ustawy wynika, iż jeżeli stosownie do przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego nie zachodzi domniemanie, że ojcem dziecka jest mąż matki, dane dotyczące osoby ojca wpisuje się tylko w razie uznania dziecka przez ojca lub sądowego ustalenia ojcostwa (ust. 1). Jeżeli nie nastąpiło uznanie dziecka lub sądowe ustalenie ojcostwa, wpisuje się do aktu urodzenia dziecka jako imię ojca - imię wskazane przez przedstawiciela ustawowego dziecka, a w braku takiego wskazania - jedno z imion zwykle w kraju używanych oraz jako nazwisko ojca i jego nazwisko rodowe - nazwisko matki z odpowiednią adnotacją w rubryce "Uwagi" (ust. 2). Stwierdzić należy, iż stan prawny w którym ojciec dziecka jest nieznany istnieje w przypadku gdy nie zachodzi domniemaniem ojcostwa, nie doszło do uznania dziecka oraz sądowego ustalenia ojcostwa.

Zgodnie z art. 73 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego uznanie ojcostwa następuje, gdy mężczyzna, od którego dziecko pochodzi, oświadczy przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego, że jest ojcem dziecka a matka dziecka potwierdzi jednocześnie albo w ciągu trzech miesięcy od dnia oświadczenia mężczyzny, że ojcem dziecka jest ten mężczyzna. Uznanie dziecka działa wstecz w zakresie stosunków rodzinnoprawnych pomiędzy uznanym a uznającym. Natomiast prawo do świadczeń z tytułu alimentów, świadczeń z ubezpieczenia społecznego itp. związanych z ojcostwem dziecka, dziecko nabywa z chwilą uznania.

Zatem przyjąć należy, iż w sytuacji uznania dziecka, przewidziana w art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych przesłanka, iż ojciec dziecka jest nieznany występuje do daty skutecznego złożenia oświadczenia o uznaniu dziecka i przesłanka ta ustaje dopiero w dacie uznania dziecka. (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 lutego 2007 r. syg. akt I SA/Wa 507 Lex nr 307193) Jak długo zatem ojciec dziecka był w sensie prawnym nieznany, stronie wnioskującej przysługuje dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka. Wykładnia taka odpowiada istocie normy art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która zwalnia wnioskującego o dodatek z tytułu samotnego wychowania dziecka z obowiązku przedłożenia wyroku oddalającego powództwo o alimenty w przypadku gdy ojciec dziecka jest nieznany. Tak długo jak długo fakt uznania nie nastąpił, osoba uprawniona nie może bowiem wystąpić do sądu o zasądzenie alimentów.

W taki sam sposób interpretowane być musi pojęcie ojca jako rodzica dziecka w rozumieniu art. 3 pkt 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych w części w jakiej przepis ten mówi o wychowaniu dziecka z jego rodzicem. Okoliczność czy biologiczny ojciec dziecka jest znany matce dziecka i czy wychowuje dziecko łącznie z matką, w sytuacji gdy jego ojcostwo nie jest ojcostwem prawnym (wynikającym z domniemania ojcostwa, uznania dziecka czy tez ustalenia ojcostwa), nie wyłącza nabycia uprawnienia do zasiłku z tytułu samotnego wychowania dziecka.

Z dołączonego do wniosku z aktu urodzenia wynikało, iż ojciec dziecka jest nieznany w rozumieniu art. 11a ust. 1 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, natomiast w toku postępowania organ ustalił, iż ojcem dziecka – A. K. – jest P.K. bowiem okoliczność ta wynika z wydanego przez Urząd Stanu Cywilnego w dniu 11 lutego 2009 r. odpisu skróconego aktu urodzenia. Organ nie ustalił natomiast, kiedy P. K. uznał dziecko co powoduje, iż nie można ustalić do kiedy E.K. był osobą samotnie wychowującą dziecko w rozumieniu art. 11a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organ ponownie rozpatrując sprawę winien zatem dokonać ustalenia tej okoliczności na podstawie stosownych dokumentów – zupełnego odpisu aktu urodzenia.

Brak ustaleń w tym zakresie skutkuje uznaniem, iż decyzja Kolegium została wydana z naruszeniem przepisów postępowania art. 7 i 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz winny zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Wskazać przy tym należy, iż organ odwoławczy związany jest w równym stopniu co organ I instancji zasadą prawdy obiektywnej i obciążony obowiązkiem rozpatrzenia pełnego materiału sprawy, a celem postępowania odwoławczego nie jest wyłącznie kontrola poprawności rozstrzygnięcia podjętego w I instancji lecz ponowne rozpoznanie sprawy w pełnym zakresie.

Organ dopuścił się naruszenia prawa procesowego, a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynika sprawy.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.

Rozpoznając sprawę ponownie organ administracji organ uwzględni wyrażoną przez Sąd w uzasadnieniu oceną prawną i wskazania co do dalszego toku postępowania.