Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1299/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-03-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne: Lotnicze prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 162 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 959
law: Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jedn.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, asesor WSA Karolina Kisielewicz (spr.), Protokolant st. ref. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 marca 2018 r. sprawy ze skargi P. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] marca 2017 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia naruszenia przepisów z zakresu lotnictwa cywilnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego na rzecz P. Spółka Akcyjna z siedzibą w B. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

P. sp. akcyjna z siedzibą w B. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] marca 2017 r. (znak: [...]) o naruszeniu przez skarżącą Spółkę zarządzającą portem Lotniczym B.-S. obowiązków określonych w przepisach prawa.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z [...] kwietnia 2015 r., na podstawie art. 6 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014 z 12 lutego 2014 r. ustanawiającego wymagania oraz procedury administracyjne dotyczące lotnisk zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 (Dz.U.UE L 44 z 14 lutego 2014 r.) wydał zarządzającemu lotniskiem B.-S. ([...]) – P. S.A., certyfikat lotniska. W uzasadnieniu tej decyzji organ podał, że podstawa certyfikacji (stanowiąca załącznik nr 2 do tej decyzji została przedłożona przez zarządzającego lotniskiem i obustronnie uzgodniona w dniu [...] kwietnia 2015 r. i jej zmiana stanowić będzie podstawę do zmiany certyfikatu. Organ stwierdził w tej decyzji, że proces konwersji certyfikatu lotniska zakończył się pozytywnie i potwierdził, że skarżąca Spółka jest przygotowana do zapewnienia bezpiecznego wykonywania wnioskowanych operacji lotniczych poprzez potwierdzenie zgodności z wymaganiami rozporządzenia (WE) nr 216/2008, posiada odpowiednią infrastrukturę, wyposażenie, potencjał ludzki i procedury operacyjne niezbędne do bezpiecznego wykonywania operacji lotniczych.

Organ I instancji w dniach 29-30 listopada 2016 r. przeprowadził kontrolę okresową lotniska, w celu sprawdzenia czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia określone przepisami prawa wymagania potrzebne do wydania i utrzymania ważności certyfikatu (art. 162 ust. 1 prawa lotniczego). Kontrola objęła: 1) planowanie działań w sytuacjach zagrożenia na lotnisku; 2) ratownictwo i gaszenie pożarów, 3) usuwanie unieruchomionych statków powietrznych; 4) system zarządzania lotniskiem, w tym system zarządzania bezpieczeństwem oraz system zarządzania jakością i ochroną danych lotniczych. W oparciu o poczynione ustalenia, Prezes ULC stwierdził, że zarządzający lotniskiem dopuścił się naruszeń przepisów prawa lotniczego i decyzją z [...] stycznia 2017 r., wydaną na podstawie art. 29 oraz 162 ust. 1 w zw. z art. 27 ust. 1 i 2 pkt 2 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 605 ze zm.) oraz na podstawie ADR.AR.C.055 lit. d pkt 2 ppkt a załącznika II do rozporządzenia 139/2014, określił zakres naruszenia oraz termin usunięcia nieprawidłowości, a także wezwał zarządzającego lotniskiem B.-S. ([...]) do przesłania programu naprawczego w terminie 30 dni od dnia otrzymania decyzji i zobowiązał ją do przedstawienia programu naprawczego w określonym terminie.

Po pierwsze, zdaniem organu, podstawa certyfikacji (wersja z 7 kwietnia 2015r.) jest niezgodna ze specyfikacją certyfikacyjną CS ADR-DST.T.905 lit b zatwierdzoną w decyzji Prezesa ULC z [...] kwietnia 2015 r.

Zgodnie ze specyfikacją certyfikacyjną CS ADR-DST.T.905 lit b strażnica przeciwpożarowa powinna być zlokalizowana w taki sposób, aby pojazdy ratowniczo-gaśnicze miały prosty i bezpośredni dostęp do drogi startowej przy minimalnej liczbie zakrętów. Tymczasem, jak wynika z podstawy certyfikacji dojazd ze strażnicy do drogi startowej wymaga wykonania szeregu czynności (pojazd LSR-G musi pokonać 3 zakręty przy dojeździe do DS.). W podstawie certyfikacji znajdowała się adnotacja TAK, co oznacza, że zarządzający lotniskiem deklaruje, że będzie literalnie spełniał dane wymaganie.

Odnosząc się do uwag strony co do stwierdzonej nieprawidłowości organ podkreślił, że nie jest prawidłowe stwierdzenie Spółki, że uzgodnienie podstawy certyfikacji stanowi potwierdzenie jej zgodności z rzeczywistością. Organ wyjaśnił, że oznacza to jedynie, że Prezes ULC jak i zarządzający lotniskiem uzgodnili zakres infrastruktury objętej certyfikacją i późniejszym nadzorem oraz sposób wypełniania poszczególnych wymagań specyfikacji certyfikacyjnej. Organ dodał, że zarządzający lotniskiem na etapie proponowania podstawy certyfikacji ma możliwość skorzystania z szeregu odstępstw, jednak w odniesieniu do przepisu CS ADR-DST.T.905 lit b, zadeklarował literalną zgodność. Prezes ULTC w decyzji z [...] kwietnia 2015 r. zgodził się na taki sposób spełnienia wymagania, jednak nie oznacza to, że zarządzający lotniskiem otrzymał potwierdzenie literalnej zgodności wszystkich punktów podstawy z rzeczywistością i został zwolniony z ciągłego wykazywania zgodności z tym punktem podstawy certyfikacji w trakcie nadzoru bieżącego. Prezes ULC odnosząc się natomiast do stwierdzenia spółki, że strażnica znajduje się na lotnisku do 10 lat i "wielokrotnie wcześniej była audytowana" zwrócił uwagę, że przepisy UE zamieszczone w podstawie certyfikacji obowiązują lotnisko B.- S. dopiero od dnia wydania certyfikatu (28 kwietnia 2015r.), a zatem nie mogły być wcześniej weryfikowane. W decyzji organ określił termin usunięcia tej nieprawidłowości (1 miesiąc) oraz wezwał do przedstawienia programu naprawczego w terminie 14 dni (do 7 lutego 2017 r.)

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w decyzji stwierdził, że druga ze stwierdzonych nieprawidłowości dotyczyła niezapewnienia odpowiedniego wyposażenia, środków gaśniczych i personelu, natomiast ostatnia - braku dokumentowania wszystkich kluczowych procesów systemu zarządzania.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca wniosła o uchylenie tej decyzji w zakresie stwierdzenia zakresu naruszenia oraz terminu usunięcia nieprawidłowości nr 1, a także terminu przesłania programu naprawczego w odniesieniu do tej nieprawidłowości.

W uzasadnieniu podniosła, że zgodnie z ADR.AR.C.005 lit. a pkt 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014, właściwy organ weryfikuje ciągłą zgodność z podstawą certyfikacji i stosownymi wymaganiami dla lotnisk (...). Podstawę certyfikacji definiuje natomiast przepis ADR.AR.C.020, który stanowi, że składają się na nie specyfikacje certyfikacyjne uznane przez właściwy organ stosownie do projektu i operacji lotniska. W związku z tym w toku konwersji certyfikatu lotniska specyfikacja CS ADR-DSN.T.905 lit. b) została inkorporowana do podstawy certyfikacyjnej, która stanowiła integralną część decyzji o wydaniu dla lotniska certyfikatu na czas nieokreślony. Jest to o tyle istotne, ze jak wynika z rozporządzenia Komisji UE nr 139/2014 same specyfikacje certyfikacyjne nie są dla zarządzającego lotniskiem wiążące - kluczowe znaczenie ma ustalona dla lotniska podstawa certyfikacji.

Spółka dodała, że znajduje to potwierdzenie w art. 8a ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 26/2008 z 20 lutego 2008 r. Z przepisu tego wynika, że certyfikat jest wydawany jeżeli lotnisko spełnia wymogi podstawy certyfikacji lotnisk określone w lit. b). Zgodnie z tym przepisem, na podstawę certyfikacji lotniska składają się m. in. obowiązujące specyfikacje certyfikacyjne dotyczące rodzajów lotnisk. Zatem w celu uzyskania certyfikatu, zarządzający lotniskiem musi wykazać spełnienie wymogów podstawy certyfikacji lotnisk, zaś na podstawę certyfikacji lotnisk składają się w szczególności specyfikacje certyfikacyjne, względnie przepisy techniczne.

Spółka podkreśliła, że podstawa certyfikacyjna lotniska B.-S. powstała w kwietniu 2015 r., w trakcie konwersji certyfikatu lotniska zgodnie z rozporządzeniem 139/2014. Prezes ULC po przeprowadzeniu kontroli lotniska w kwietniu 2015r. w dniu [...] kwietnia 2015 r. wydał P. S.A. certyfikat lotniska na czas nieokreślony, do którego załącznikami w szczególności były: warunki certyfikatu i podstawa certyfikacji. Wtedy też, w ramach audytu certyfikacyjnego stwierdzono, że strażnica LSR-G spełnia stosowne specyfikacje certyfikacyjne – zatem do jej lokalizacji organ nie miał żadnych zastrzeżeń.

Z powyższego wynika, że błędny jest tok rozumowania organu, że podstawa certyfikacyjna jest niezgodna ze specyfikacją certyfikacyjną, wszak bowiem podstawa certyfikacyjna jest zbudowana na podstawie tejże specyfikacji i stanowi część decyzji o wydaniu certyfikatu.

Spółka zwróciła uwagę, że w decyzji z [...] kwietnia 2015 r. o przyznaniu certyfikatu Prezes ULC stwierdził, że "proces konwersji certyfikatu lotniska zakończył się wynikiem pozytywnym i potwierdził, że lotnisko B.- S. eksploatowane przez Spółkę P. S.A. jest przygotowane do zapewnienia bezpiecznego wykonywania operacji lotniczych poprzez potwierdzenie zgodności z wymaganiami rozporządzenia (WE) 216/2008 i jego przepisów wykonawczych, posiada odpowiednią infrastrukturę, wyposażenie (...)".

Skarżąca podniosła również, że żaden przepis prawa nie definiuje pojęcia prostego i bezpośredniego dostępu do drogi startowej przy minimalnej liczbie zakrętów. Jej zdaniem, trzy zakręty "mieszczą się w tym pojęciu". Zwróciła uwagę, że z rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014 a zwłaszcza pkt 4 jej preambuły wynika, że zasadą jest indywidualne podejście do każdego portu lotniczego i możliwość stosowania szeregu odstępstw od przyjętych reguł, mając na uwadze m.in. nasilenie ruchu, kategorię i charakter lotniska, infrastrukturę lotniska, która powstała przed wejściem w życie rozporządzenia. Jej zdaniem organ nie może, wbrew tym przepisom narzucać rozwiązania restrykcyjne, nieelastyczne, nieproporcjonalne i niedostosowane do danego lotniska, które ponadto narażają zarządzającego lotniskiem na poniesienie dodatkowych, niebagatelnych kosztów związanych z rozbiórką strażnicy, wybudowaniem nowego budynku, wycinką drzew (ok. 5 mln zł.).

Skarżąca podniosła że tzw. test reakcji służb ratowniczo-gaśniczych został przeprowadzony nieprawidłowo i w związku z tym nie stanowi wiarygodnego dowodu w sprawie. Organ pominął bowiem całkowicie, że test czasu reakcji należy przeprowadzić w optymalnych warunkach co do widzialności i stanu nawierzchni. Zgodnie z wytycznymi w tym zakresie (AMC5 ADR.OPS.B.010(a)(2) "operacyjnym celem lotniskowej służby ratowniczo-gaśniczej powinno być osiągnięcie czasu reakcji w ciągu dwóch minut, nie przekraczając trzech minut do końca każdej drogi startowej, a także do każdej części pola ruchu naziemnego, w optymalnych warunkach widoczności i przy dobrym stanie nawierzchni". Z protokołu kontroli wynika natomiast, że podczas testu nawierzchnie lotniskowe były mokre, a zatem nie można przyjąć, że warunki testu były "optymalne". W tej sytuacji organ powinien powtórzyć te testy, tym bardziej, że podczas wcześniejszych audytów w 2017 r. czasy reakcji były prawidłowe.

Po rozpoznaniu wniosku Spółki o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes ULC decyzją z [...] marca 2017 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a. oraz art. 29, art. 162 ust. 1 ustawy - Prawo lotnicze, utrzymał w mocy decyzję z 27 stycznia 2017 r. w zaskarżonej części. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że zgodnie z wymaganiem ADR.OR.B.035 lit a pkt 1, Prezes ULC w trakcie kontroli okresowej weryfikuje, czy lotnisko zachowuje zgodność z podstawą certyfikacji. Organ odwoławczy podkreślił, że uzgodnienie podstawy certyfikacji w procesji konwersji certyfikatu nie stanowi potwierdzenia jej zgodności ze stanem faktycznym. To zarządzający lotniskiem na etapie certyfikacji odpowiada za przedłożenie podstawy certyfikacji, która zgodnie ze złożonym oświadczeniem kierownika odpowiedzialnego jest spójna z obowiązującymi przepisami i stanem faktycznym. Następnie to zarządzający lotniskiem odpowiada za ciągłe zachowanie zgodności z podstawą oraz z przepisami prawa.

Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego podniósł, że w decyzji nie wskazuje się w jaki sposób należy usunąć nieprawidłowości, co znajduje uzasadnienie w motywie 4 preambuły rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014.

Spółka w skardze do Sądu zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego przez nieprawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych sprawy (art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 136 k.p.a.), wadliwe uzasadnienie decyzji (art. 107 § 1 i § 3 k.p.a.) wydanie decyzji z naruszeniem naczelnych zasad postępowania administracyjnego określonych w art. 8, art. 9, art. 11 k.p.a., w sposób naruszający słuszny interes strony oraz podważający jej zaufanie do organów państwowych. Skarżąca postawiła także zarzuty naruszenia :

- art. 91, art. 9, art. 78 i art. 91 Konstytucji przez ich niezastosowanie,

- rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z 20 lutego 2008 r. w sprawie wspólnych zasad w zakresie lotnictwa cywilnego i utworzenia Europejskiej Agencji Bezpieczeństwa Lotniczego,

- rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014 ustanawiającego wymagania oraz procedury administracyjne dotyczące lotnisk zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008,

- art. 3 ust. 1 i 2 oraz art. 29 prawa lotniczego.

W obszernym uzasadnieniu skargi Spółka powtórzyła stanowisko prezentowane w toku postępowania administracyjnego. Mianowicie, stwierdziła, że zaskarżona decyzja "stoi w sprzeczności" z wcześniejszymi ustaleniami organu poczynionymi podczas kontroli w trakcie procesu certyfikacji w roku 2015 r.. W postępowaniu zakończonym decyzją z [...] kwietnia 2015 r. o wydaniu Spółce certyfikatu dla lotniska (na czas nieokreślony), lokalizacja strażnicy przeciwpożarowej na lotnisku B.-S. (która nie uległa zmianie) została poddana gruntowej kontroli i sprawdzeniu przez zespół kontrolujący. W podstawie certyfikacji do procesu konwersji certyfikatu, stanowiącej załącznik do decyzji o certyfikacie (s. 16) organ stwierdził, że strażnica przeciwpożarowa spełnia wszystkie (trzy) wymagania określone w ARD-DSN.T.905 lit b. Ta decyzja o wydaniu certyfikatu dla lotniska stanowi dokument z którego wynika, że spółka spełniła wszystkie wymagania stawiane lotniskom – organ potwierdził w niej, że zarządzająca lotniskiem spełnia wymagania dotyczące m. in. lokalizacji strażnicy przeciwpożarowej.

Z tego powodu, przy niezmienionych okolicznościach faktycznych (lokalizacja strażnicy nie uległa zmianie) przyjęcie przez organ (w oparciu o wyniki kontroli z listopada 2016.r), że lokalizacja tej strażnicy jest nieprawidłowa, stanowi naruszenie prawa.

Spółka dodała, ze podstawą tej kontroli był ADR.AR.C.005 (lit. a pkt 2) zgodnie z którym właściwy organ weryfikuje ciągłą zgodność z podstawą certyfikacji. Ta podstawa certyfikacji nie może być niezgodna ze specyfikacjami, bowiem podstawa certyfikacji składa się właśnie ze specyfikacji certyfikacyjnych zatwierdzonych przez organ w toku procesu certyfikacji.

Skarżąca powtórzyła, że przepis ADR.AR.C.020 stanowi, na podstawę certyfikacji składają się specyfikacje certyfikacyjne uznane przez właściwy organ, a zarządzający lotniskiem musi wykazać i następnie utrzymać zgodność z podstawą certyfikacji. Innymi słowy, specyfikacje certyfikacyjne aby "obowiązywały" muszą zostać zatwierdzone w podstawie certyfikacyjnej dla danego lotniska. Znajduje to potwierdzenie w art. 8a rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 216/2008 z 20 lutego 2008 r., który w ust. 2 stanowi, że w odniesieniu do każdego lotniska wymagany jest certyfikat. Certyfikat oraz zatwierdzenie zmian w tym certyfikacie wydaje się, jeżeli wnioskodawca wykaże, że lotnisko spełnia wymogi podstawy certyfikacji lotnisk określone w lit. b). Zgodnie z tym ostatnim przepisem, na podstawę certyfikacji lotniska składają się m. in. obowiązujące specyfikacje certyfikacyjne dotyczące rodzajów lotnisk (...). Również zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji UE nr 139/2014 jako warunek wydania zarządzającemu lotniskiem certyfikatu wskazano warunek ustanowienia podstawy certyfikacji przy wykorzystaniu specyfikacji certyfikacyjnych wydanych przez Agencję (...). Z tego wynika, że w celu uzyskania certyfikatu zarządzający lotniskiem musi wykazać spełnienie wymogów podstawy certyfikacji lotnisk. Na podstawię certyfikacji lotnisk składają się w szczególności specyfikacje certyfikacyjne względnie specyfikacje techniczne.

Skarżąca dodała, że podstawa certyfikacyjna lotniska została sporządzona w kwietniu 2015 r. w trakcie konwersji certyfikatu lotniska zgodnie z rozporządzeniem (UE) nr 139/2014 i stanowiła podstawę do wydania decyzji z [...] kwietnia 2015 r. o wydaniu Spółce certyfikatu lotniska na czas nieokreślony. Wówczas, w ramach audytu certyfikacyjnego stwierdzono, że strażnica LSR-G spełnia stosowne specyfikacje certyfikacyjne (w treści podstawy certyfikacji lotniska organ podał 3 x tak – spełnienie wymagań).

W uzasadnieniu zarzutów procesowych skargi skarżąca podniosła, że w okolicznościach tej sprawy organ I instancji nie przeprowadził dostatecznego postępowania wyjaśniającego (a organ odwoławczy nie uzupełnił tego postępowania na podstawie art. 136 k.p.a.) w celu ustalenia czasu reakcji służy ratowniczo-gaśniczej. Spółka powtórzyła, że warunki w których przeprowadzono test nie były "optymalne", a organy mimo podnoszonych przez nią zastrzeżeń do protokołu kontroli, nie powtórzył tego testu przy suchej nawierzchni. Skarżąca podkreśliła, że podczas wcześniejszych audytów w 2017 r. czasy reakcji były prawidłowe, co wynika z załączonych do skargi dokumentów.

W odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. spółka podniosła, że z zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób wyraźny zakres nałożonych na zarządzającego lotniskiem obowiązków (jest tylko mowa o terminie usunięcia nieprawidłowości).

W konkluzji Spółka stwierdziła, że podstawowym celem konwersji certyfikatu na certyfikat unijny jest zgodnie z art. 6 ust. 2 rozporządzenia Komisji (UE) nr 139/2014 potwierdzenie zgodności ze specyfikacjami certyfikacyjnymi różniącymi się od wymagań krajowych, na podstawie których wydano dotychczasowy certyfikat. Wymóg sprawdzenia i kontroli zarządzającego lotniskiem pod względem spełnienia przez warunków wymogów przewidzianych w przepisach prawa spoczywa na organie. Nie bazuje on na deklaracjach zarządzającego lotniskiem – jak twierdzi organ w zaskarżonej decyzji. Taki wymóg szczegółowego sprawdzenia i kontroli podczas weryfikacji lotniska nakładają na organ przepust prawa regulujące procedurę certyfikacji. Spółka dodała, że w myśl art. 160 ust. 3 prawa lotniczego, wydanie certyfikatu musi być potwierdzone procesem certyfikacji, który jest sprawdzeniem trwalej zdolności podmiotu do bezpiecznego wykonywania określonej działalności lotniczej.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W skardze zawarto wnioski o dopuszczenie dowodu z :

a) informacji o warunkach, w jakich testy czasu zostały przeprowadzone;

b) odpisów dokumentów z testów reakcji przeprowadzonych 1 lipca 2016 r., 9 marca i 18 kwietnia 2017 r. (a więc przed i po spornej kontroli z listopada 2016 r.), z których wynika, że uzyskiwano wymagane czasy reakcji (nieprzekraczające 3 minuty);

c) odpisu decyzji Prezesa ULC z [...] kwietnia 2015 r. o wydaniu certyfikatu,

d) odpisu podstawy certyfikacji z [...] kwietnia 2015 r. będącej załącznikiem do tej decyzji,

e) odpisu warunków certyfikatu będących załącznikiem do tej decyzji.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że zaskarżona decyzja nie nakazuje rozbiórki istniejącej strażnicy przeciwpożarowej lub budowy nowej, wymaga jedynie doprowadzenia do zgodności z przepisem ADR.OPS.B.010 lit a pkt 2 załącznika IV do rozporządzenia 139/2014. Sposób usunięcia tej niezgodności nie może być wskazany w decyzji z uwagi na brzmienie art. 29 prawa lotniczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje :

Zaskarżona przez P. S.A. z siedzibą w B. decyzja Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z [...] marca 2017 r. o utrzymaniu w mocy decyzji tego organu z [...] stycznia 2017 r. narusza prawo i dlatego skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy przypomnieć, że organ oparł zaskarżoną decyzję na stwierdzeniu, że skarżąca – podmiot zarządzający lotniskiem, nie zachowała zgodności podstawy certyfikacji ze specyfikacją certyfikacyjną w zakresie dotyczącym strażnicy przeciwpożarowej. Zgodnie z specyfikacyjną certyfikacyjną CS ADR-DsT.T.905 lit b strażnica przeciwpożarowa powinna być zlokalizowana w taki sposób, aby pojazdy ratownicze miały prosty i bezpośredni dostęp do drogi startowej przy minimalnej liczbie zakrętów.

W skardze do Sądu Spółka podniosła, że w toku procesu konwersji certyfikatu lotniska organ stwierdził, że spełnia ona wymogi określone w specyfikacji certyfikacyjnej i wywodziła, że specyfikacje "składają na" podstawę certyfikacyjną. W związku z tym nie jest prawidłowe stanowisko organu, że obecnie, przy nie zmienionych okolicznościach faktycznych, zatwierdzona w decyzji o udzieleniu certyfikatu podstawa certyfikacji jest niezgodna ze specyfikacjami certyfikacyjnymi.

Sąd podziela w całości interpretacje przepisów prawa przedstawioną przez skarżącą w skardze i uznaje stanowisko organu za nieprawidłowe.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 162 ust. 1 prawa lotniczego. Zgodnie z tym przepisem, Prezes Urzędu przeprowadza okresowe i - w razie potrzeby - doraźne kontrole w celu sprawdzenia, czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia ustalone przepisami prawa wymagania potrzebne dla wydania i utrzymania ważności certyfikatu.

Z tego przepisu wynika, ze podstawą wydania decyzji może być w tym przypadku stwierdzenie niezgodności stanu faktycznego zaistniałego po wydaniu certyfikatu z warunkami określonymi w certyfikacie.

Inaczej mówiąc, podstawą wydania tej decyzji mogła być sytuacja w której podmiot posiadający certyfikat nie przestrzega warunków określonych w certyfikacie.

Znajduje to potwierdzenie w przepisie będącym podstawą kontroli - ADR.AR.C.005 (lit. a pkt 2) zgodnie z którym właściwy organ weryfikuje ciągłą zgodność z podstawą certyfikacji. Ta podstawa certyfikacji nie może być niezgodna ze specyfikacjami, bowiem podstawa certyfikacji składa się właśnie ze specyfikacji certyfikacyjnych zatwierdzonych przez organ w toku procesu certyfikacji.

Art. 8a ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 26/2008 z 20 lutego 2008 r. Z przepisu tego wynika, że certyfikat jest wydawany jeżeli lotnisko spełnia wymogi podstawy certyfikacji lotnisk określone w lit. b). Zgodnie z tym przepisem, na podstawę certyfikacji lotniska składają się m. in. obowiązujące specyfikacje certyfikacyjne dotyczące rodzajów lotnisk.

Należy przypomnieć, ze w do podstawy certyfikacji inkorporowano specyfikację certyfikacyjną CS ADR-DST.T.905 lit b i podstawa z tą specyfikacją została zatwierdzoną w decyzji Prezesa ULC z [...] kwietnia 2015 r.

Zgodnie ze specyfikacją certyfikacyjną CS ADR-DST.T.905 lit b strażnica przeciwpożarowa powinna być zlokalizowana w taki sposób, aby pojazdy ratowniczo-gaśnicze miały prosty i bezpośredni dostęp do drogi startowej przy minimalnej liczbie zakrętów. Lokalizacja strażnicy znana była i została ustalona w podstawie certyfikatu. Te okoliczności faktyczne będące podstawą wydania certyfikatu nie zmieniły się po jego wydaniu (strażnica stoi w tym samym miejscu, odległość strażnicy od pasów startowych też nie uległa zmianie). Jeżeli zatem organ wydając certyfikat zaaprobował podstawę certyfikacji i wchodzącą w jej zakres specyfikację dotyczącą strażnicy przeciwpożarowej, to należy uznać za bezpodstawne są stwierdzenia organu o niezgodności podstawy certyfikatu i specyfikacji. Dopatrzenie się tych niezgodności jest bowiem wynikiem dokonanej ex post zmiany oceny stanu faktycznego sprawy, nie zaś zmiany tego stan (usytuowania strażnicy) po wydaniu decyzji o wydaniu certyfikatu.

Inaczej mówiąc - zaskarżoną decyzją organ nie zakwestionował przestrzegania, po wydaniu certyfikatu, warunków określonych w podstawie certyfikatu lecz zakwestionował ustalenia faktyczne, przyjęte za podstawę wydania certyfikatu.

Z przepisów mających zastosowanie w tej sprawie wynika, że w celu uzyskania certyfikatu, zarządzający lotniskiem musi wykazać spełnienie wymogów podstawy certyfikacji lotnisk, zaś na podstawę certyfikacji lotnisk składają się w szczególności specyfikacje certyfikacyjne, względnie przepisy techniczne.

Można dodać, że Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w decyzji z [...] kwietnia 2015 r. o wydaniu zarządzającemu lotniskiem B.-S. ([...]) – P. S.A. certyfikatu lotniska podał, że podstawa certyfikacji (stanowiąca załącznik nr 2 do tej decyzji) została obustronnie uzgodniona w dniu [...] kwietnia 2015 r. i jej zmiana stanowić będzie podstawę do zmiany certyfikatu. Organ stwierdził w tej decyzji, że proces konwersji certyfikatu lotniska zakończył się pozytywnie i potwierdził, że skarżąca Spółka jest przygotowana do zapewnienia bezpiecznego wykonywania wnioskowanych operacji lotniczych poprzez potwierdzenie zgodności z wymaganiami rozporządzenia (WE) nr 216/2008, posiada odpowiednią infrastrukturę, wyposażenie, potencjał ludzki i procedury operacyjne niezbędne do bezpiecznego wykonywania operacji lotniczych.

Jak już powiedziano, w rozpoznawanej sprawie organ w istocie kwestionuje przesłanki udzielenia certyfikatu, co w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 162 ust. 1 prawa lotniczego, prowadzonym w celu sprawdzenia czy posiadacz certyfikatu nadal spełnia ustalone przepisami prawa wymagania potrzebne dla wydania i utrzymania ważności certyfikatu, nie jest dopuszczalne.

Z tych powodów nie jest prawidłowe stanowisko organu, że uzgodnienie podstawy certyfikacji nie oznacza, że zarządzający lotniskiem "otrzymał potwierdzenie literalnej zgodności wszystkich punktów podstawy z rzeczywistością".

Podniesione w skardze zarzuty procesowe sprowadzają się do wytknięcia organowi braku ustaleń faktycznych co do usytuowania strażnicy pożarowej i tym samym co do ustalenia maksymalnego czasu niezbędnego do podjęcia akcji ratowniczej. Ustalenia te mogłyby bowiem potwierdzić, że usytuowanie strażnicy nie zmieniło się od chwili wydania certyfikatu. Co prawda organ tego faktu nie kwestionuje, ale ponowne przeprowadzenie testów na czas dojazdu mogłoby mieć znaczenie dla potwierdzenia, że warunki specyfikacji dotyczące tej strażnicy określone w specyfikacji dotyczącej strażnicy były i są zachowane.

Z przedstawionych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U, z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.