Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 123/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-04-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Organizacje społeczne
Dopuszczenie do udziału w postępowaniu
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 44 ust. 1, art. 44 ust. 2
journal: Dz.U. 2016 poz 353
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko
article: art. 104 par. 2, art. 105 par. 1, art. 110, art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot - Szustowska, Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Starszy sekretarz sądowy Dominika Człapińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Zwykłego "A" w K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu na prawach strony oddala skargę. LS


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Z. w sprawie dopuszczenia do udziału w sprawie organizacji społecznej na prawach strony i umorzyło to postępowanie.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z dnia [...] nr [...] Prezydent Miasta Z., na podstawie art. 123 § 1 i 2 oraz art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2016 r., poz. 23), art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.), w związku z art. 44 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353), odmówił A dopuszczenia do udziału, na prawach strony, w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A2a, na działce nr 387/4 w obrębie [...], zakończonym decyzją z dnia [...] Organ stwierdził, że dopuszczenie A do udziału na prawach strony w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia nie jest możliwe, gdyż organizacja została wpisana przez Starostę [...] do ewidencji stowarzyszeń zwykłych w dniu 5 października 2015 r., zatem nie została spełniona przesłanka z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko tj. prowadzenia działalności statutowej w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia postępowania, gdyż postępowanie o wydanie decyzji zostało wszczęte wnioskiem złożonym w dniu 10 czerwca 2015 r.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie Zwykłe "A" z siedzibą w K. zarzucając naruszenie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie w związku z art. 44 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353).

Wspomnianym na wstępie postanowieniem z dnia [...] nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 i art. 31 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uchyliło postanowienie organu I instancji i umorzyło postępowanie organu I instancji w sprawie dopuszczenia A do udziału na prawach strony w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia. Organ odwoławczy w uzasadnieniu postanowienia wyjaśnił, że prawo uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym na prawach strony organizacja społeczna może realizować poprzez zgłoszenie żądania dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. Dotyczy to także udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Następnie organizacja społeczna korzysta z prawa strony w rozumieniu art. 10 K.p.a. od chwili wydania postanowienia o dopuszczeniu jej do udziału w postępowaniu, na podstawie art. 31 § 2 k.p.a. Oznacza to, że z chwilą wydania postanowienia załatwiającego pozytywnie zgłoszone żądanie, organizacji przysługują prawa strony, ale ze skutkiem na przyszłość, czyli organizacja taka nie może domagać się powtórzenia czynności uprzednio podejmowanych przez organ w sprawie, w tym np. doręczenia decyzji w celu jej zaskarżenia. Organ zauważył, że zgłoszenie udziału w postępowaniu administracyjnym przez organizację społeczną może nastąpić w dowolnym czasie, ale dopóki postępowanie to nie zostało zakończone. Stwierdził, że wniosek A o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został złożony już po zakończeniu postępowania w sprawie. Jak wynika bowiem z akt administracyjnych przedmiotowej sprawy, wniosek z dnia 21 marca 2015 r. wpłynął do organu I instancji w dniu 29 marca 2016 r., podczas gdy w dniu [...] Prezydent Miasta Z. zakończył postępowanie wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Decyzję doręczono stronom, przy czym ostatnim terminem doręczenia był 14 marca 2016 r. Organ dodał, że w razie złożenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po zakończeniu postępowania pierwszoinstancyjnego - w pierwszej kolejności - wymaga ustalenie, czy wywołane zostało postępowanie przed organem II instancji. W przedmiotowej sprawie, wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wraz z odwołaniem od decyzji organu I instancji, został skierowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł.. W tym stanie rzeczy rozpatrywanie tego wniosku przez Prezydenta Miasta Z., już po wydaniu i doręczeniu stronom decyzji z dnia [...], uznać należy za bezprzedmiotowe. Skutkiem złożenia w tej sprawie wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu (wraz z odwołaniem od decyzji) winno być przekazanie wniosku i odwołania do właściwego organu będącego ich adresatem (co zresztą miało miejsce w tej sprawie i skutkowało wydaniem przez Kolegium postanowienia z dnia [...] nr [...]) nie zaś wydanie postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji do udziału w postępowaniu z uwagi na brak spełnienia przesłanek wskazanych w 31 § 1 pkt 2 K.p.a.

Skargę na powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi złożyła A z siedzibą w K.. W treści skargi strona zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 2 K.p.a. i wniosła "o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] z uwagi na naruszenie przepisów postępowania w zakresie nieudostępnienia informacji publicznej zainteresowanemu podmiotowi, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w której możliwość zapoznawania się z informacją publiczną i składania do niej uwag i wniosków jest zagwarantowana w ustawie o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko".

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotem postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonego postanowienia było postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] o odmowie dopuszczenia A do udziału, na prawach strony, w postępowaniu dotyczącym określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4 w obrębie [...], zakończonym decyzją z dnia [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest bezzasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2012 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny bada zatem, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady procedury administracyjnej.

Ocena legalności poddanego kontroli tutejszego sądu postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. wykazała, że zostało ono podjęte bez naruszenia przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, które mogło mieć decydujący wpływ na wynik sprawy.

Na wstępie należy wskazać, że podstawowy zarzut skargi sprowadza się do niepodjęcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. z urzędu postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności powołanej powyżej decyzji Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia pn. "Uruchomienie zakładu przetwarzania odpadów opakowaniowych wraz z punktem zbierania odpadów" planowanego do realizacji w Z. przy ul. A 2a, na działce nr 387/4 w obrębie [...]. Zaskarżone postanowienie dotyczy zaś zupełnie innego zagadnienia, sprowadzającego się do możliwości rozpoznania przez Prezydenta Miasta Z. wniosku skarżącego stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie, złożonego po wydaniu decyzji kończącej postepowanie pierwszoinstancyjne, a zawartego w odwołaniu od tej decyzji, skierowanego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł., będącego organem II Instancji.

Zgodnie z art. 44 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r. poz. 353) organizacje ekologiczne, które powołując się na swoje cele statutowe, zgłoszą chęć uczestniczenia w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nim na prawach strony, jeżeli prowadzą działalność statutową w zakresie ochrony środowiska lub ochrony przyrody, przez minimum 12 miesięcy przed dniem wszczęcia tego postępowania. Przepisu art. 31 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Organizacji ekologicznej służy prawo wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji, także w przypadku, gdy nie brała ona udziału w określonym postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa prowadzonym przez organ pierwszej instancji; wniesienie odwołania jest równoznaczne ze zgłoszeniem chęci uczestniczenia w takim postępowaniu. W postępowaniu odwoławczym organizacja uczestniczy na prawach strony.

Przepis art. 44 ust. 1 ustawy z 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko stanowi lex specialis wobec przepisu art. 31 K.p.a. (wyrok NSA z 29.11.2016r., sygn. akt II OSK 524/15 - LEX nr 2190937).

Nie ulega zatem wątpliwości, że organizacja ekologiczna, która nie brała udziału w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa przed organem I instancji, może wnieść odwołanie, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania dla strony, której doręczono decyzję, a w przypadku wielości stron postępowania, jeśli otwarty jest termin do wniesienia odwołania chociażby dla jednej ze stron, którym doręczono decyzję. (vide: wyrok NSA z 9.08.2016 r. sygn.. akt II OSK 2237/15 - LEX nr 2142364).

Należy w pełni podzielić stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu kwestionowanego skargą postanowienia, iż wydanie decyzji administracyjnej kończy postępowanie w danej instancji, co wynika jednoznacznie z treści art. 104 § 2 K.p.a. Organ wyjaśnił, że z chwilą podpisania decyzji dochodzi do jej wydania w sensie procesowym. Zasada związania decyzją, wyrażona w art. 110 K.p.a. rozciąga się zatem także na okres między wydaniem decyzji a jej doręczeniem, bowiem również w tym czasie organ administracji publicznej nie może jej zmienić. Ostatnie doręczenie decyzji stronie niniejszego postępowania miało zaś miejsce w dniu 14 marca 2016 r.

W rozpoznawanej sprawie Prezydent Miasta Z. nie był zatem uprawniony do rozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia Zwykłego "A" w K. o dopuszczenia do udziału na prawach strony, złożonego po zakończeniu postępowania wydaniem decyzji w dniu [...] o środowiskowych uwarunkowaniach, a zawartego w odwołaniu od tej decyzji. Wniosek ten podlegał bowiem rozpoznaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. jako organ II Instancji. Organ ten wydał w dniu [...] postanowienie nr [...] w przedmiocie tego wniosku i również ono zostało zaskarżone przez stowarzyszenie do tutejszego sądu, który postanowieniem z dnia 7 kwietnia 2017 r. odrzucił skargę.

Reasumując należy stwierdzić, że orzeczenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] uchylające postanowienie Prezydenta Miasta Z. z dnia [...] o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie na prawach strony Stowarzyszenia Zwykłego "A" w K. i umarzające to postępowanie, wydane w oparciu o art. o art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. jest w ocenie sądu prawidłowe.

Z przytoczonych względów skarga jako bezzasadna podlegała na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddaleniu.

a.tp.