Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 601/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 8, art. 105 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 41a ust. 1 pkt 1, art. 41b ust. 1 i 2, art. 52 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 277
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jedn.

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzenna Kosewska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik (spr.) WSA Walentyna Długaszewska Protokolant: st. sekr. sąd. Małgorzata Błoszyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2019r. przy udziale sprawy ze skargi G.W., J.W. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] sierpnia 2018r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek uchyla zaskarżoną decyzję


UZASADNIENIE

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] odmówił G. i J. W., zwanymi dalej Skarżącymi, umorzenia należności za okres od II kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r. i od III kwartału 2014 r. do IV kwartału 2015 r. w kwocie [...] zł.

Organ jako podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujący stan faktyczny.

W dniu [...] sierpnia 2017 r. do Placówki Terenowej KRUS w [...], zwanej dalej PT w [...], wpłynął wniosek z dnia [...] sierpnia 2017 r. J.W. o wykreślenie z hipoteki i umorzenie pozostałego zadłużenia, który został umotywowany zerwaniem dachu na budynku mieszkalnym wskutek nawałnicy w sierpniu 2017 r. Ponadto wniósł o wykaz zadłużenia na dzień złożenia wniosku. Do wniosku zostało dołączone potwierdzenie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] dot. przekazania mienia objętego działaniem ratowniczym z dnia [...] sierpnia 2017 r. Ponadto w dniu [...] września 2017 r. Skarżący dostarczyli dokument dotyczący wstępnej oceny uszkodzenia konstrukcji dachu na budynku mieszkalnym z dnia [...] sierpnia 2017 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] września 2017 r. Placówka Terenowa w [...] poinformowała, że wniosek zostanie rozpatrzony w późniejszym terminie z uwagi na trwające postępowanie odwoławcze z odwołania Skarżących z dnia [...] września 2017 r. od decyzji z dnia [...] września 2017 r. w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę za okres od III kwartału 2003 r. do II kwartału 2014 r. oraz po rozpatrzeniu przez Centralę KRUS w Warszawie wniosku skarżących z dnia [...] stycznia 2015 r. o umorzenie zaległych składek.

Wymieniona wyżej kwestia odsetek została rozstrzygnięta decyzją organu z dnia [...] listopada 2017 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] stycznia 2018 r. PT w [...] podjęła postępowanie ws. wniosku z dnia [...] stycznia 2015 r. o umorzenie zaległych składek i odsetek za zwłokę.

Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. uznał wniosek skarżących z dnia [...] stycznia 2015 r. za bezprzedmiotowy z uwagi na brak zadłużenia w dniu podjęcia decyzji i odmówił umorzenia zaległości za okres od I kwartału 2012 r. do II kwartału 2013 r.

Zawiadomieniem z dnia [...] czerwca 2018 r. Placówka Terenowa w [...] podjęła postępowanie dotyczące rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2017 r. o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenie społeczne rolników (tj. składek i odsetek za zwłokę).

Do wniosku zebrano następujący materiał dowodowy: decyzje Ośrodka Pomocy Społecznej z dni [...] sierpnia 2017 r., [...] września 2017 r. oraz [...] września 2017 r. o udzieleniu pomocy finansowej lub przyznaniu pomocy w postaci specjalnego zasiłku celowego, decyzje i zaświadczenia Burmistrza z dni [...] września 2017 r. oraz [...] stycznia 2018 r. o umorzeniu podatku rolnego wraz z odsetkami za zwłokę oraz udzieleniu pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, a także pomocy społecznej, potwierdzenie Komendy Powiatowej Państwowej Straży Pożarnej w [...] przekazania mienia objętego działaniem ratowniczym z dnia 10 sierpnia 2017 r., ocenę uszkodzeń budynku z dnia [...] sierpnia 2017 r. spowodowanych działaniem zjawisk atmosferycznych w sierpniu 2017 r., protokół z dnia [...] września 2017 r. o oszacowaniu zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym lub dziale specjalnym produkcji rolnej spowodowanych wystąpieniem niekorzystnego zjawiska atmosferycznego o poniesionych stratach w uprawach na poziomie [...]% średniej rocznej produkcji w gospodarstwie rolnym, zaświadczenie Naczelnika Urzędu Skarbowego o udzieleniu pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie z dnia [...] stycznia 2018 r., pismo Urzędu Miasta i Gminy z dnia [...] stycznia 2018 r. o braku zaległości w opłatach podatku rolnego, zestawienie ze strony ARiMR danych dotyczących przyznanych płatności obszarowych za lata 2008 - 2017, w tym dopłaty w 2017 r. oraz protokół z wizytacji w gospodarstwie rolnym przeprowadzonej w dniu [...] stycznia 2018 r. na potrzeby ustalenia sytuacji materialno-bytowej.

Organ przedstawił również datę, do której Skarżący prowadzili działalność rolniczą w gospodarstwie rolnym, następnie wydzierżawionym umową z [...] kwietnia 2018 r., szczegółowe okresy podlegania przez Skarżących ubezpieczeniu społecznemu rolników ze wskazaniem, że Skarżącemu zostało ostatecznie przyznane bezterminowo prawo do świadczenia rentowego KRUS, natomiast Skarżącej prawo do emerytury rolniczej. Ponadto organ wskazał szacunkową wartość posiadanego przez Skarżących gospodarstwa rolnego, przekraczającą kwotę wnioskowanych zaległości. Organ stwierdził zarazem, że stanowi ono zabezpieczenie wierzytelności KRUS na hipotece gospodarstwa, na której dokonano wpisu w księdze wieczystej – za okres od IV kwartału 1995 r. do I kwartału 1997 r., które nie uległy przedawnieniu, ale mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki – nie można zatem orzec, że występuje całkowita nieściągalność zadłużenia. Organ zważył również, że Skarżący korzystali z funduszy unijnych w formie dopłat obszarowych, a obecnie dopłaty będzie pobierał dzierżawca gruntów, przy czym w związku z wydzierżawieniem gospodarstwa Skarżącym przyznano odpowiednio świadczenie rentowe i emerytalne. W wyniku dokonanych w dniu [...] czerwca 2018 r. potrąceń z wyrównań świadczeń emerytalno-rentowych zostały spłacone wszystkie figurujące na koncie zaległości, tj. za okres 2012.3/09 do 2013.2/06, zatem na dzień wydania decyzji konto nie wykazywało zadłużenia, pozostały do spłaty jedynie zaległości zabezpieczone na hipotece gospodarstwa, odpisane z konta z tytułu przedawnienia, tj. za okres od IV kw. 1995r. do I kw. 1997r., które mogą być egzekwowane wyłącznie z przedmiotu hipoteki. Ponadto w związku ze spłatą zadłużenia, na wniosek KRUS Placówki Terenowej w [...] Sąd Rejonowy w [...] dokonał wykreślenia hipotek przymusowych w Księdze Wieczystej za wskazane okresy, w tym łącznie od II kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r.

Organ wskazał, że w związku z zaprzestaniem prowadzenia działalności rolniczej, Skarżący nie spełniają warunków do objęcia zaległości na ubezpieczenie emerytalno-rentowe pomocą de minimis określoną w Rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 w sprawie stosowania art. 107 i art. 108 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym. Ponadto pomoc w ramach programu pomocowego dotyczy wyłącznie ulg w spłacie i umorzeń bieżących składek, a nie należności powstałych w okresie wcześniejszym. Skarżący otrzymali pomoc finansową z Ośrodka Pomocy Społecznej, która w całości pokryła poniesione koszty związane z uszkodzeniem dachu na budynku mieszkalnym.

W ocenie organu sytuacja materialno-bytowa Skarżących nie była na tyle trudna, by uniemożliwić spłatę zobowiązań, choćby ratalnie, a dokonywane potrącenia stanowiły skuteczne źródło spłaty zaległości bez zagrożenia egzystencji rodziny.

Skarżący wnieśli skargę na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Do skargi załączyli kopię decyzji, na którą nanieśli swoje uwagi, w tym m.in., że organ nie umorzył żadnych należności, bowiem nadal odciągał z renty, natomiast Skarżący nie dysponowali środkami na żywność, leki czy inne wydatki związane ze zdrowiem; żyją w ubóstwie. Koszt zerwanego dachu został pokryty jedynie częściowo, a nie w całości. Skarżący stwierdzili ponadto, że organ odmawiał rozłożenia zobowiązania na raty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Z tego też powodu, w postępowaniu sądowym badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność wykładni tych przepisów oraz prawidłowość zastosowania przyjętej procedury.

Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organ nie ustalił w sposób prawidłowy i wyczerpujący okoliczności faktycznych sprawy istotnych dla jej rozstrzygnięcia i nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, przez co naruszył art. 7, art. 8 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., zwanej dalej: k.p.a.).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest wyrażona w art. 7 k.p.a. zasada prawdy obiektywnej, która zobowiązuje organy administracyjne do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Ponadto organ według zasady określonej w art. 8 k.p.a. winien prowadzić postępowanie w taki sposób, by pogłębiać zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

W pierwszej kolejności zauważenia wymaga, iż zgodnie z art. 41a ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2336, ze zm., zwanej dalej: u.s.r.) Prezes Kasy orzeka w zakresie umorzenia należności Kasy z tytułu składek na wniosek zainteresowanego, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem zainteresowanego, uwzględniając możliwości płatnicze wnioskodawcy oraz stan finansów funduszów emerytalno – rentowego i składkowego. W myśl natomiast art. 52 ust 1 pkt 1 u.s.r. w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosuje się odpowiednio wybrane przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

Organ zasadnie wskazał w odpowiedzi na skargę, że rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne rolników są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego, w ramach którego ustawodawca pozostawia organom możliwość (a nie obowiązek) umorzenia tych należności.

Nie można jednak tracić z pola widzenia, że jak wskazuje się w orzecznictwie, "uznaniowość" nie oznacza jednak dowolności w orzekaniu organów. Zadaniem organu jest takie zebranie materiału dowodowego, a następnie dokonanie na jego podstawie ustaleń i wyciągnięcie z nich wniosków, by z jednej strony zobowiązany miał pewność przeanalizowania całokształtu jego sytuacji, z drugiej zaś by decyzja ta poddawała się kontroli Sądu (zob. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 września 2016 r., sygn. akt I SA/Rz 498/16).

Z kolei za przyjęciem wystąpienia ważnego interesu ubezpieczonego może przemawiać niemożność zapłacenia składek rozumiana jako absolutny brak środków na jej realizację albo też jako brak środków na zapłatę bez uszczuplenia podstawowych potrzeb życiowych. Ważny interes zobowiązanego może zachodzić również wówczas, gdy wskutek niskich dochodów, sytuujących się na granicy minimum socjalnego, wnioskodawca nie jest w stanie pogodzić obowiązku spłaty należności z koniecznością zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Natomiast wypaczeniem stosowania instytucji umorzenia składek jest stanowisko, że składki powinny być za wszelką cenę ściągane z uwagi na stan finansów KRUS, podczas gdy prawodawca wyraźnie wskazuje, że granicą, której przekraczać nie wolno jest doprowadzenie do niemożności zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych zobowiązanego. Organ powinien zatem w każdym przypadku koncentrować się na sprawdzeniu, czy interes zainteresowanego nie zostałby naruszony, w sytuacji gdyby spłata zadłużenia spowodowała zagrożenie dla jego egzystencji (zob. wyrok NSA z dnia 13 października 2017 r., sygn. akt II GSK 179/16).

W tym miejscu należy zauważyć, że rozważania organu skupiają się na ew. możliwości przyznania pomocy w związku z zerwaniem dachu, jednak jedyne rozważania sytuacji materialno-bytowej Skarżących ograniczają się w rzeczywistości do wskazania szacunkowej wartości nieruchomości Skarżących. W decyzji brakuje odniesień chociażby do ustaleń z przeprowadzonej wizytacji czy ustaleń organu w zakresie poniesionych kosztów naprawy zerwanego dachu (poza określeniem, że otrzymana pomoc w całości pokryła poniesione koszty związane z uszkodzeniem dachu).

Abstrahując jednak nawet od powyższego, należy wskazać, że organ z jednej strony powołuje się na decyzję Prezesa KRUS z dnia [...] kwietnia 2018 r. uznającą wniosek z dnia [...] stycznia 2015 r. za bezprzedmiotowy w związku z brakiem zadłużenia w dniu podjęciu decyzji m.in. za okres od III kwartału 2013 r. do IV kwartału 2014 r., a z drugiej strony – skarżoną decyzją odmówił umorzenia należności za okres od II kwartału 2011 r. do II kwartału 2013 r. oraz od III kwartału 2014 r. do IV kwartału 2015 r., a zatem przynajmniej w części okresy te się pokrywają.

Odnosząc się do zaległości zabezpieczonych hipotecznie organ raz wskazuje, że nie uległy one przedawnieniu, by w dalszej części uzasadnienia stwierdzić, że zaległości te zostały odpisane z konta Skarżących z tytułu przedawnienia.

Sąd zauważa przy tym, że do dnia [...] maja 2004 r. kwestia przedawnienia należności wobec KRUS winna być przedmiotem rozważań z uwzględnieniem uregulowań odrębnych, zgodnie bowiem z art. 52 ust. 1 pkt. 1 u.s.r. w sprawach nie uregulowanych w ustawie zastosowanie znajdowały przepisy o organizacji i finansowaniu ubezpieczeń społecznych, a ponadto do składek na ubezpieczenie stosowało się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych. Po wejściu w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r. Nr 137, poz. 926 ze zm.), bieg terminu przedawnienia, w tym kwestia jego zawieszenia bądź przerwania, musiał być z kolei oceniany na gruncie art. 70 § 2 - 7 Ordynacji podatkowej. Zgodnie natomiast z art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej nie ulegały przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Z dniem 2 maja 2004 r., na mocy art. 1 pkt. 41 ustawy z dnia 2 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004 r. Nr 9, poz. 873 ze zm.), do ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników wprowadzony został art. 41b. Zgodnie z ust. 1 tej jednostki redakcyjnej, w jej ówczesnym brzmieniu, należności z tytułu składek ulegały przedawnieniu po upływie 10 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2-7.

W świetle art. 41b ust. 2 u.s.r. nie ulegały przedawnieniu należności z tytułu składek zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia należności te mogły być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki do wysokości zaległych składek i odsetek za zwłokę liczonych do dnia przedawnienia. Natomiast w art. 41b ust. 3-6 oraz ust. 8-9 u.s.r. uregulowano kwestie związane z biegiem terminu przedawnienia, w tym zwłaszcza jego zawieszeniem bądź przerwaniem. Art. 41b ust. 1 u.s.r. został znowelizowany dnia 1 stycznia 2012 r. na podstawie art. 2 pkt. 1 ustawy z dnia 16 września 2011 r. o redukcji niektórych obowiązków obywateli i przedsiębiorców, zgodnie z którym zyskał on następujące brzmienie – "Należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 2 - 7". Jednocześnie art. 27 ust. 1 tej ustawy nowelizującej stanowi, że do przedawnienia należności z tytułu składek, o którym mowa w art. 41b ust. 1 ustawy wymienionej w art. 2 oraz w art. 24 ust. 4 ustawy wymienionej w art. 11, którego bieg rozpoczął się przed dniem 1 stycznia 2012 r., stosuje się przepisy w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, z tym że bieg przedawnienia rozpoczyna się od dnia 1 stycznia 2012 r. Jeżeli przedawnienie rozpoczęte przed dniem 1 stycznia 2012 r. nastąpiłoby zgodnie z przepisami dotychczasowymi wcześniej, o czym mowa już w art. 27 ust. 2, przedawnienie następuje z upływem tego wcześniejszego terminu.

Sąd zwraca także uwagę, że wykładnia art. 41 ust. 2 u.s.r. powinna zostać dokonana przez pryzmat zawartych w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 października 2013 r., sygn. akt SK 40/12 (Dz.U.2013.1313) zastrzeżeń konstytucyjnych dotyczących art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2002 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r. jest niezgodny z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP.

W uzasadnieniu wyroku wskazano, że art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej, w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 1998 r. do 31 grudnia 2002 r., stanowił: "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką, jednakże po upływie terminu przedawnienia zaległość podatkowa może być egzekwowana tylko z przedmiotu hipoteki". Obecnie (tj. po zmianach dokonanych przez art. 1 pkt 58 ustawy z 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw, (Dz.U. nr 169, poz. 1387, ze zm.), odpowiednikiem tego przepisu jest art. 70 § 8 wskazanej ustawy: "nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu". W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie przyjmuje się, że stwierdzona przez Trybunał Konstytucyjny cecha niekonstytucyjności odnosi się także do art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym na dzień ustanowienia hipoteki. Można więc w tej sytuacji mówić o oczywistej niezgodności z art. 64 ust. 2 Konstytucji RP także art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej w zakresie, o którym mowa w omawianym orzeczeniu Trybunału.

Oczywistość niezgodności ww. przepisu z Konstytucją RP oraz z uprzednią wypowiedzią Trybunału stanowią wystarczające przesłanki do odmowy zastosowania przez Sąd także przepisu art. 41b ust. 2 u.s.r. Przepis ten objęty jest bowiem takimi samymi zastrzeżeniami, co do jego konstytucyjności jak uregulowanie zawarte w art. 70 § 8 Ordynacji podatkowej, który brzmi analogicznie, jak obowiązujący do dnia 31 grudnia 2002 r. art. 70 § 6 Ordynacji podatkowej.

Mając zatem na uwadze stanowisko przedstawione w cyt. powyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, że ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości nie wyklucza przedawnienia zobowiązań zabezpieczonych hipoteką, co oznacza, że termin przedawnienia należności biegnie na zasadach ogólnych. Zatem przepis art. 41b ust. 2 u.s.r. nie może stanowić podstawy prawnej do ustalenia, że nie uległy przedawnieniu należności zabezpieczone hipoteką w okolicznościach rozpoznawanej sprawy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak analizy prawnej kwestii przedawnienia, tym bardziej wobec sprzecznego stwierdzania istnienia bądź nieistnienia przedawnienia należności za okres od IV kwartału 1995 r. do I kwartału 1997 r.

Ponadto, zgodnie z art. 105 § 1 K.p.a. w sytuacji, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość wiąże się z brakiem któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Zachodzi ona zatem w sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego nie mamy do czynienia ze sprawą administracyjną mogącą być przedmiotem postępowania. Innymi słowy, sprawa administracyjna jest bezprzedmiotowa w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. wtedy, gdy nie ma materialnoprawnych podstaw do władczej ingerencji organu administracyjnego. Wówczas jakiekolwiek rozstrzygnięcie merytoryczne pozytywne czy negatywne staje się prawnie niedopuszczalne.

W niniejszej sprawie organ odmawia Skarżącym umorzenia należności z tytułu składek stwierdzając jednocześnie w uzasadnieniu, że na dzień wydania decyzji konto nie wykazuje zadłużenia, całe zadłużenie zostało uregulowane wskutek potrąceń ze świadczeń emerytalno-rentowych. Dodaje przy tym, że uregulowane w ten sposób zaległości zostały doliczone do wysokości przyznanych Skarżącym świadczeń emerytalno-rentowych.

Marginalnie Sąd zauważa, że postanowieniem z dnia [...] września 2017 r. organ zawiadomił Skarżących o rozpatrzeniu sprawy w późniejszym terminie w związku z trwającym postępowaniem odwoławczym od decyzji z dnia [...] września 2017 r. w sprawie umorzenia odsetek za zwłokę i rozpatrywaniem wniosku z dnia [...] stycznia 2015 r. o umorzenie zaległych składek przez Centralę KRUS w Warszawie, przy czym termin nie został wskazany w dniach i miesiącach. Jeśli natomiast organ uznał ww. rozstrzygnięcia za zagadnienia wstępne – winien zawiesić postępowanie.

Rozpatrując sprawę ponownie organ weźmie pod uwagę powyższe rozważania.

Z uwagi na stwierdzone naruszenia, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.