Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 167/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2022-05-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw od decyzji
Powołane przepisy: article: art. 151 a par. 1 i 2, art. 64a-e,
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 138 par. 2, art. 136 par. 1, art
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 35 ust. 3
journal: Dz.U. 2021 poz 2351
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Katarzyna Witkowicz-Grochowska (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2022 r. sprawy ze sprzeciwu A. Z. i M. Z. od decyzji Wojewody z dnia [...] lutego 2022r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2022 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] października 2021 r., znak:[...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Z. pozwolenia na przebudowę, rozbudowę, nadbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem powstałych pomieszczeń na cele mieszkalne, na działce nr [...] położonej w J. przy ul. [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Powyższe decyzje zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Wnioskiem z dnia [...] października 2020 r. G. J. wniósł o wznowienie postępowania, w wyniku którego zatwierdzono projekt budowlany i udzielono A. Z. pozwolenia na przebudowę, rozbudowę, nadbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem powstałych pomieszczeń na cele mieszkalne, na działce nr [...] położonej w J., zakończonego decyzją ostateczną. Wnioskodawca jako podstawę wznowienia podał art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. G. J. wskazał, że z powodu błędnych danych osobowych zawartych w ewidencji gruntów i budynków nie został poinformowany w sposób skuteczny o planowanej inwestycji.

Starosta J. postanowieniem z dnia [...] października 2020 r., znak: [...] postanowił wznowić postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty [...] nr [...], znak: [...] z dnia [...] kwietnia 2020 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Z. pozwolenia na przebudowę, rozbudowę, nadbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem powstałych pomieszczeń na cele mieszkalne na działce nr [...] położonej w J..

Decyzją z [...] marca 2021 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 104 i art. 105 § 1 k.p.a. Starosta J. umorzył wznowione postępowanie jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji stwierdził, iż nie został zachowany miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.

W wyniku odwołania G. J. decyzją z [...] maja 2021 r., znak: [...], Wojewoda uchylił zaskarżoną decyzję w całości oraz przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Decyzją z [...] października 2021 r., znak:[...], wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 1, w związku z art. 149 § 2 i art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Starosta J. odmówił uchylenia ostatecznej własnej decyzji z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], znak: [...] W uzasadnieniu decyzji organ I instancji przedstawił przebieg postępowania poprzedzającego wydanie rozstrzygnięcia. Wskazał m.in., iż sporną kwestią jest to, czy G. J. dowiedział się o wydaniu decyzji dopiero we wrześniu 2021 r. (należy domniemywać, że chodzi o rok 2020 r.), a wniosek złożył [...] października 2020 r., czy też o sprawie wiedział w trakcie prowadzenia robót. Organ stwierdził, iż prowadzone przez niego postępowanie, zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego dotyczącymi kwestii umieszczenia tablicy informacyjnej, nie dało jednoznacznej odpowiedzi w tym zakresie. Ponadto wyjaśnił, iż G. J. nie brak udziału jako strona w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] kwietnia 2020 r., miał jednak wiedzę już w połowie 2019 r. o błędnych zapisach w ewidencji gruntów i budynków dotyczących jego osoby. Otrzymał również decyzję Burmistrza J. z [...] czerwca 2019 r. o warunkach zabudowy. Organ wskazał, że mimo posiadanej wiedzy o błędach w zapisach w wypisie z rejestru gruntów i budynków w 2019 r., nie zgłosił prośby do Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w J. o ich sprostowanie. Starosta J. podczas prowadzenia postępowania administracyjnego na wniosek A. Z. o pozwolenie na przebudowę, rozbudowę, nadbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem powstałych pomieszczeń na cele mieszkalne na działce nr [...] położonej w J. (zakończonego decyzją z [...] kwietnia 2020 r.) ustalił strony postępowania na podstawie wypisów z rejestru gruntów i budynków będących w zasobach Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami. Organ zauważył, iż na żadnym z wysłanych pism do współwłaścicieli działki nr [...] nie widnieje adnotacja pracownika Poczty Polskiej, że dane zawarte na korespondencji są nieprawidłowe. Widnieje tylko adnotacja o "awizowaniu" pism (zawiadomienia o wszczęciu postępowania, jak i decyzji o pozwoleniu na budowę). W ocenie organu okoliczności wskazują, że brak udziału G. J. w postępowaniu zakończonym decyzją z [...] kwietnia 2020 r. nastąpił przy jego biernej postawie w zakresie sprostowania danych w zapisach ewidencji gruntu i budynków, co wskazuje na winę strony w doprowadzeniu do stanu pominięcia jej w postępowaniu o wydanie ww. decyzji.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył G. J.. Zarzucił w szczególności naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nienależyte i niewyczerpujące zebranie oraz rozpatrzenie materiału dowodowego sprawy, w tym zaniechanie przeprowadzenia istotnych dla prawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy dowodów, jak i brak dopuszczenia oraz przeprowadzenia dowodów zawnioskowanych przez odwołującego, naruszenie przepisu art. 8 § 1 k.p.a. poprzez prowadzenie w niniejszej sprawie postępowania w sposób rażąco naruszający zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, w tym do organów administracji publicznej i stanowionego przez nie prawa, naruszenie przepisu art. 80 k.p.a., polegające na dokonaniu błędnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, sprzecznej z zasadami wiedzy, doświadczenia życiowego oraz regułami logicznego myślenia, błąd w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę wydania zaskarżonej decyzji w zakresie znaczenia posiadania przez odwołującego wiedzy na temat wydanej decyzji o warunkach zabudowy i prac prowadzonych na działce nr [...].

Wojewoda decyzją z dnia [...] lutego 2022 r. uchylił zaskarżoną decyzję Starosty [...] z [...] października 2021r. w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy opisał dotychczasowe postępowanie. Następnie Wojewoda wskazał, że ustalił bezsprzecznie, że wniosek G. J. dotyczy przesłanki wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.

W dalszej kolejności Wojewoda ustalił na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że G. J. bezsprzecznie uznać należało za stronę postępowania w sprawie postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, dotyczącym wniosku A. Z., albowiem jest współwłaścicielem działki nr [...], graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji, a także posiadał tytuł prawny do ww. działki także w dacie rozpatrywania wniosku inwestora A. Z. na podstawie przepisów Prawa budowlanego. Organ przypomniał, że do współwłaścicieli (wcześniej współużytkowników wieczystych) działki nr [...] była kierowana korespondencja (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] marca 2020 r., decyzja z [...] kwietnia 2020 r.) jednak nie była przez nich podejmowana. Organ ustalił, że z rozdzielników do ww. korespondencji wynika, iż nie było w nich ujętego adresata o nazwisku G. J.. Ze gromadzonych materiałów wynika, iż dane dotyczące właścicieli działki nr [...] Starosta J. zaczerpnął z ewidencji gruntów i budynków, prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w J.. Zdaniem organu odwoławczego nieuzasadnione jest przyjęcie, że do błędnego adresowania korespondencji przyczynił się sam zainteresowany. Nie wynika to z treści pisma Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w J. i skoro to organ I instancji posłużył się błędnymi danymi znajdującymi się w jego zasobach, to powinien uznać, iż nie było winy G. J. w pominięciu go w prowadzonym postępowaniu.

Dalej organ odwoławczy wypowiedział się co do terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w sprawie wskazując na odnoszące się do tego zagadnienia przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ II instancji wskazał, że powyższa kwestia winna zostać rozstrzygnięta już na wstępnym etapie rozpatrywania wniosku tj. w momencie oceny dopuszczalności wznowienia postępowania, Starosta J. wznowił jednak postępowanie bez badania zachowania terminu, co doprowadziło do sytuacji, iż organ był zobowiązany odnieść się do tego zagadnienia w końcowym rozstrzygnięciu. Organ wskazał, że bez znaczenia dla wskazania początku terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania są kwestie powzięcia informacji o wydaniu decyzji w innej sprawie, dacie rozpoczęcia robót, a także niepewne umieszczenie informacji na tablicy informacyjnej.

Organ II instancji podał, że w celu uzupełnienia materiału dowodowego wystąpił do Starosty [...] oraz Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. o przedłożenie dowodów i/lub pisemnego oświadczenia, czy [...] lub [...] września 2020 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w J. oraz Starostwa Powiatowego w J. (zatrudnieni w Wydziale Administracyjno-lnwestycyjnym i Wydziale Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami) udzielili G. J. informacji o decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Mając na uwadze zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, Wojewoda ustalił, że uzasadnione jest przyjęcie, iż najbardziej prawdopodobnym terminem powzięcia przez G. J. wiedzy o rozstrzygnięciu wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej tj. o decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., jest połowa września 2020 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu I instancji [...] października 2020 r. W tej sytuacji Starosta J. winien zdaniem Wojewody uznać, iż G. J. zachował miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy w kontekście oceny oddziaływania inwestycji na teren sąsiedni tj. działkę nr [...].

Następnie organ odwoławczy odniósł się tego, że planowana inwestycja i sporządzony dla niej projekt budowlany nie są zgodne z obowiązującymi przepisami. Wojewoda podał, że zabrakło analizy graficznej dotyczącej zacienienia, a także szczegółowych informacji na temat bezpieczeństwa pożarowego inwestycji. Końcowo, organ II instancji wskazał, że przeprowadzenie postępowania w tej sprawie jedynie przez organ odwoławczy stanowiłoby naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Należało zatem decyzję uchylić i sprawę przekazać do ponownego rozpatrzenia przez Starostę Jarocińskiego.

Sprzeciw od powyższej decyzji z [...] lutego 2022 r. złożyły A. Z. oraz M. Z. reprezentowane przez pełnomocnika.

Odnosząc się do kwestii braku zachowania terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania Skarżące wskazały, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony z naruszeniem miesięcznego terminu przewidzianego przepisami, a odwołujący, wbrew ustaleniom organu II instancji, posiadał wiedzę o prowadzonej inwestycji przed [...] września 2020 r. Zdaniem Skarżących nie sposób zgodzić się z twierdzeniami organu II instancji, iż wydanie warunków zabudowy nie dawało podstaw do czynienia przez G. J. przypuszczenia, iż będzie prowadzone postępowanie w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Ich zdaniem każda strona postępowania w sprawie udzielenia warunków zabudowy powinna być świadoma, że inwestor będzie podejmował dalsze kroki prawne w celu uzyskania pozwolenia na budowę tym bardziej, jeśli inwestycja powstaje w bliskim sąsiedztwie.

Dalej Skarżące podały, że z uwagi na to, że zawiadomienie G. J. o wszczęciu postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy było skuteczne, to miał on możliwość podjęcia działań w tym zakresie, a tego nie uczynił. Dodatkowo wiedział on o wadliwości danych widniejących w Ewidencji Gruntów i Budynków przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Dalej Skarżące podały, że z akt sprawy wykroczeniowej dołączonej do akt niniejszej sprawy, a dokładnie z zeznań samego Odwołującego się i innych świadków wynika, że G. J. miał pełną świadomość wykonywanych robót już w lipcu 2020 r. Świadczą o tym także fotografie znajdujące się w aktach postępowania wykroczeniowego, na których widoczna jest także tablica ostrzegawcza o robotach budowlanych. Dodatkowo w ocenie Skarżących udowodniona została w toku postępowania kwestia widocznego oznaczenia inwestycji poprzez tablicę informacyjną. Na zdjęciach widoczne były także materiały budowlane.

Odnosząc się do winy G. J. w braku uczestnictwa w postępowaniu Skarżące wskazały, że całkowicie pominięte zostały kwestie szeroko podnoszone przez nie oraz organ I instancji, a dotyczące przyczyn, dla których wadliwość tych danych utrzymywała się w okresie wszczęcia postępowania o pozwolenie na budowę ze wskazaniem na obowiązki właściciela nieruchomości dotyczące aktualizacji danych w Ewidencji Gruntów i Budynków. Zdaniem Skarżących Odwołujący się próbuje wywieść korzystne dla siebie skutki prawne z własnego zaniedbania (w zakresie braku wypełnienia obowiązku nałożonego art. 22 ust. 2 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), co nie może być przedmiotem ochrony prawnej.

Dalej wskazywały, że dane w EGIB zostały zmienione, ale dopiero po przeprowadzeniu postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę i to na wniosek Odwołującego się, czyli zgodnie z przewidzianą prawem procedurą, co także potwierdza zasadność argumentacji organu I instancji. Tym samym bezpodstawne są twierdzenia Odwołującego się, iż w EGIB widniały jego prawidłowe dane już od grudnia 2019 r., co w konsekwencji czyni wszystkie zarzuty oparte na tym twierdzeniu bezzasadne.

W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda wniósł o jego oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie jest sprzeciw od decyzji wydanej w trybie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis art. 64a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329; dalej jako "p.p.s.a.") stanowi, że od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.

Złożenie sprzeciwu od decyzji kasatoryjnej organu II instancji determinuje zakres kontroli legalności sprawowanej przez sąd administracyjny. Zgodnie bowiem z art. 64e p.p.s.a., rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd administracyjny ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Wobec tego w ramach niniejszej sprawy tutejszy Sąd może badać decyzję Wojewody tylko przez pryzmat zasadności uchylenia decyzji organu I instancji, tj. Starosty [...] z [...] października 2021r. do ponownego rozpatrzenia. Rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a., a w przypadku uznania, że uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia nie wynikało z przyczyn wymienionych w tym przepisie, sąd jest władny uwzględnić sprzeciw (art. 151a § 1 p.p.s.a.).

Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Jednocześnie, przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Dla zastosowania przywołanego przepisu niezbędne jest zatem kumulatywne wystąpienie dwóch przesłanek, bowiem wydanie tego rodzaju decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy warunkowane jest ustaleniem, że zaskarżona (w odwołaniu) decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a nadto że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przepis art. 138 § 2 k.p.a. winien być przy tym wykładany łącznie z art. 136 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Wydanie zatem w sprawie decyzji kasacyjnej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. uzasadnione jest wówczas, gdy do jej rozstrzygnięcia nie jest wystarczające przeprowadzenie przez organ odwoławczy dodatkowego postępowania wyjaśniającego na podstawie art. 136 k.p.a. Z kolei w myśl art. 151a § 1 p.p.s.a. sąd, tylko gdy uwzględnia sprzeciw od decyzji, uchyla decyzję odwoławczą w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a., a gdy w ocenie sądu organ odwoławczy zasadnie wskazuje na braki w postępowaniu dowodowym w tak znacznym zakresie, że organ ten nie może sam go uzupełnić - zatem uzna, że decyzja odwoławcza była prawidłowa - to Sąd oddala sprzeciw. Skutkiem tego sprawa wraca do organu I instancji by ten wykonał wskazania organu odwoławczego i usunął dostrzeżone braki w prowadzonym postępowaniu i prawidłowo rozpoznał sprawę w jej całokształcie.

Wobec powyższego stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organ II instancji słusznie wydał decyzję o charakterze kasatoryjnym. Organ odwoławczy w treści swojej decyzji wykazał, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a, że decyzja organu I instancji wydana została z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda wskazał też na okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przedmiotem niniejszego postępowania sądowego jest kontrola - w ramach instytucji sprzeciwu - legalności decyzji kasatoryjnej Wojewody, wydanej w następstwie rozpoznania odwołania od decyzji Starosty [...] z [...] października 2021r w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Z. pozwolenia na przebudowę, rozbudowę, nadbudowę budynku gospodarczego z przeznaczeniem powstałych pomieszczeń na cele mieszkalne, na działce nr [...] położonej w J..

Zaskarżona decyzja Wojewody została wydana w jednym z nadzwyczajnych trybów postępowania administracyjnego, jakim jest wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Postępowanie to składa się z dwóch etapów. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia. Na tym etapie organ bada m.in., czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia oraz czy został wniesiony z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148 § 1 i 2 k.p.a. Dopiero postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, które – co do zasady – winno zakończyć się jednym z rozstrzygnięć wymienionych w art. 151 k.p.a. Co istotne, jeśli jednak dopiero w kolejnej fazie postępowania, po jego wznowieniu, organ dostrzeże, że wniosek o wznowienie postępowania został złożony po upływie ustawowego terminu, nie będzie on mógł wydać jednego z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 151 k.p.a., lecz powinien umorzyć takie wadliwie wznowione postępowanie (por. wyroki NSA: z dnia 13 września 2012 r. sygn. akt II OSK 889/11 i z dnia 18 lutego 2011 r. sygn. akt II OSK 176/10, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych: http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, pomimo wydania przez Starostę J. postanowienia z dnia [...] października 2020 r. o wznowieniu postępowania, okolicznością sporną i zarazem jedyną ocenianą przez ten organ przy wydawaniu zaskarżonej decyzji z dnia [...] października 2021 r. było zachowanie przez G. J. miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, o jakim mowa w art. 148 § 1 k.p.a. Zauważyć przy tym należy, że stwierdzając, iż wnioskodawca uchybił terminowi do złożenia wniosku o wznowienie postępowania, organ pierwszej instancji pierwotnie umorzył wznowione postępowanie swoją decyzją z dnia [...] marca 2021 r. Decyzja ta została uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] maja 2021 r. Wojewoda przyjął, że twierdzenie o niezachowaniu terminu do złożenia wniosku o wznowienia postępowania było przedwczesne. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, w dniu [...] października 2021 r. organ I instancji wydał zaskarżoną decyzję o odmowie uchylenia ww. decyzji Starosty z [...] kwietnia 2020 r., która została następnie uchylona decyzją Wojewody z dnia [...] lutego 2022 r.

Wskazać należy, że organ odwoławczy słusznie stwierdził, że błędne było uznanie Starosty [...], że brak udziału G. J. w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nastąpił przy jego biernej postawie w zakresie sprostowania danych w zapisach ewidencji gruntów i budynków, co zdaniem organu miało wskazywać na winę strony w doprowadzeniu do stanu pominięcia jej w postępowaniu o wydanie ww. decyzji.

G. J. jest współwłaścicielem działki nr [...], graniczącej bezpośrednio z terenem inwestycji. Posiadał tytuł prawny do ww. działki także w dacie rozpatrywania wniosku inwestora A. Z. o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę. Z akt sprawy postępowania prowadzonego w trybie zwykłym wynika, iż do współwłaścicieli (wcześniej współużytkowników wieczystych) działki nr [...] była kierowana korespondencja (zawiadomienie o wszczęciu postępowania z [...] marca 2020 r., decyzja z [...] kwietnia 2020 r.), jednak nie była przez nich podejmowana. Z rozdzielników do ww. korespondencji wynika, iż nie było w nich ujętego adresata o nazwisku G. J.. Widnieje tam G. P.. Dane dotyczące właścicieli działki nr [...] Starosta J. zaczerpnął z ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w J., obarczonej błędnym wpisem, gdzie już w [...]. ujawniono Pana G. J., jako G. P..

Słusznie wskazał także organ II instancji, że nieuzasadnione jest przyjęcie, że do błędnego adresowania korespondencji przyczynił się sam zainteresowany. Z pisma Naczelnika Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w J. wynikało jedynie, że błędnego wpisu dokonano przy modernizacji ewidencji gruntów, z czym nie miał nic wspólnego G. J.. Zasadnie Wojewoda wskazywał, że skoro to organ I instancji posłużył się błędnymi danymi znajdującymi się w jego zasobach, to powinien uznać, iż nie było winy G. J. w pominięciu go w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Inaczej bowiem wyglądałaby sytuacja, gdyby po wszczęciu postępowania na wniosek A. Z., G. J. odebrał chociaż jedną przesyłkę i nie poinformowałby organu o nieprawidłowościach w zakresie jego danych osobowych.

W tym zakresie o winie wnioskodawcy nie stanowi także podnoszona przez Skarżące okoliczność, że na wcześniejszym etapie postępowania budowlanego – uzyskania warunków zabudowy na potrzeby przedmiotowej inwestycji – wyniknęła ta sama kwestia co do prawidłowości doręczenia przesyłek G. J.. Okoliczności te dotyczyły innego postępowania administracyjnego, prowadzonego przy tym przez inny organ administracji publicznej. Skoro uchybienia w tamtym postępowaniu zostały usunięte, to wnioskodawca mógł zakładać, że błąd został usunięty i oczekiwać prawidłowego doręczenia kierowanych do niego pism.

W tym stanie rzeczy zasadnie przyjął organ odwoławczy, że skoro wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości nr [...] w J., to winien być strona postępowania w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę dla inwestycji, która jest projektowana w granicy z należącą do niego działką.

Zgodnie z art. 148 § 2 k.p.a. termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Użyty w przytoczonym przepisie zwrot "strona dowiedziała się o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu pozwalającym jej na sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tu więc o takie dane jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jeśli chodzi o tą ostatnią informację, to nie jest tu konieczne aby strona dokładnie poznała treść rozstrzygnięcia, wystarczy jeśli posiadała informację czego dana decyzja dotyczy (por. wyrok NSA z dnia 18 września 2014 r. sygn. akt II OSK 674/13, Lex nr 1664450). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest pojęciem tożsamym z zawiadomieniem o pełnej treści decyzji, co mogłoby nastąpić dopiero po doręczeniu decyzji. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia. Przepis art. 148 § 2 k.p.a. nie wymaga dla otwarcia biegu terminu do wniesienia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. dopełnienia wymogu doręczenia decyzji, której dotyczy żądanie wznowienia. Bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji. Istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 6 sierpnia 2014r. II UK 525/13, Lex nr 1541052). To data kiedy strona dowiedziała się o decyzji na bowiem zasadnicze znaczenie, gdyż w tym dniu rozpoczyna się miesięczny termin określony w art. 148 k.p.a.

W tym zaś zakresie, w ocenie Sądu, wnioskodawca wykazał, że o decyzji o pozwoleniu na budowę dla przedmiotowej inwestycji dowiedział się dopiero około połowy września 2020r. z rozmów z pracownikami Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w J. oraz Starostwa Powiatowego w J. – Wydziału Administracyjno-Inwestycyjnego i wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami, co wynika z ich wyjaśnień (k. 218, 214 akt adm. II inst.). Pracownicy tych organów potwierdzili bowiem stanowisko wnioskodawcy, że o wydaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę dowiedział się około połowy września ("Na pewno był to okres powakacyjny 2020r. – myślę, że połowa września;", k. 214 akt adm. II inst.). Przyjąć należy, że wtedy wnioskodawca powziął wiadomość (dowiedział się) o decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowie obiektu w granicy z jego działką.

W ocenie Sądu, bez wpływu dla oceny terminowości złożenia wniosku o wznowienie postępowania w przedmiotowej sprawie miały ponoszone przez Skarżące okoliczności faktyczne dotyczące świadomości wnioskodawcy o prowadzonej inwestycji odnoszące się do podjęcia czynności rozbiórkowych, dokonania wykopów pod fundamenty, czy gromadzenia materiałów budowanych. Istotne jest bowiem, jak to podkreślono powyżej, ustalenie momentu pozyskania informacji o decyzji przez stronę wnioskującą o wznowienie postępowania, a nie samym fakcie prowadzenia inwestycji. Słusznie zauważył Wojewoda, że w niniejszej sprawie nie została wyjaśniono jednoznacznie kwestii umieszczenia tablicy informacyjnej na budowie i jej dostępności dla zainteresowanych osób. Tymczasem rozpoczęcie robót budowlanych i wywieszenie przez inwestora tablicy informacyjnej tylko wtedy świadczy o powzięciu przez stronę wiadomości o decyzji o pozwoleniu na budowę - gdy strona nie kwestionuje - wywieszenia tablicy informującej o udzielonym pozwoleniu na budowę - i zapoznania się - z informacjami zawartymi na tej tablicy. Powiązanie umieszczenia tablicy informacyjnej z przepisem art. 148 § 2 k.p.a. jest takie, że do strony musi dotrzeć wiadomość - o wydaniu decyzji i udzielonym w niej pozwoleniu - niezależnie od źródła, z którego pochodzi informacja (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 16 maja 2019 r., sygn. akt IV SA/Po 251/19, dostępne orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). Tymczasem z treści pism składanych przez G. J. wynika, że kwestionuje on tą okoliczność, że miał dostęp do tablicy informacyjnej w takim zakresie, który umożliwiałby mu zapoznanie się z faktem wydania konkretnej decyzji. Nie ma bowiem podstaw do domniemania, że dzień wywieszenia tablicy informacyjnej jest dniem dowiedzenia się o decyzji, o której mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Nie wykazano, bowiem by zapoznał się on z treścią tablicy informującej, m.in. o wydaniu powyższej decyzji, ani tym bardziej kiedy to nastąpiło. Nie można, zatem przyjąć, że dzień usytuowania tablicy informacyjnej, czy prawdopodobny okres jej usytuowania w lipcu 2020r., jest równoważnym z dowiedzeniem się o kwestionowanej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wobec powyższego, bez znaczenia dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji, w tym przyjętej najbardziej prawdopodobnej daty dowiedzenia się o wydaniu decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, są twierdzenia Skarżących odnoszące się do prowadzonego postępowania w sprawie o wykroczenie. Argumenty Skarżących dotyczą bowiem okoliczności faktycznych związanych z prowadzeniem robót budowlanych. Jak wskazały Skarżące z zeznań odwołującego się w tym postępowaniu wynika, że "na pewno przez [...] sąsiedzi dokonali rozbiórki tego ogrodzenia". Tymczasem, jak wskazano powyżej, w świetle treści przepisu art. 148 § 2 k.p.a., dla sprawy kluczowe są ustalenia dotyczące daty dowiedzenia się o decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę, a nie sam fakt przygotowywania, czy rozpoczęcia prac budowlanych.

W świetle zgromadzonego materiału dowodowego - w ocenie Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie - należy więc zgodzić się z organem II instancji, iż G. J. dochował miesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania o jakim mowa w art. 148 § 2 k.p.a. Słusznie przyjął Wojewoda, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy świadczy o tym, iż najbardziej prawdopodobnym terminem powzięcia przez G. J. wiedzy o rozstrzygnięciu wydanym przez organ administracji architektoniczno-budowlanej tj. o decyzji Starosty [...] z [...] kwietnia 2020 r., jest połowa września 2020 r. Wniosek o wznowienie postępowania wpłynął do organu I instancji [...] października 2020 r. W tej sytuacji Starosta J. winien uznać, iż G. J. zachował miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przesłanki określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. i przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia sprawy, w tym w kontekście oceny oddziaływania projektowanej inwestycji na teren sąsiedni tj. działkę nr [...].

Wojewoda zasadnie również wskazywał, zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., że oprócz naruszenia przepisów postępowania, pozostały do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wskazał także jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, przechodząc już do drugiego, merytorycznego etapu postępowania w sprawie wznowienia postępowania.

W tym miejscu wskazać należy, że - choć rozpatrzenie sprzeciwu co do samej zasady uruchamia ocenę formalną, w granicach o których mowa była powyżej, to jednak - w ramach jego rozpoznania - sąd nie może abstrahować od oceny materialnoprawnej, lecz tylko na tyle i w takim zakresie, w jakim ocena ta będzie uzasadniona i odniesiona do przesłanek wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Wynika to z faktu, że nie sposób dokonać kontroli sprzeciwu według kryteriów z art. 64e p.p.s.a., nie oceniając wprzód kasatoryjnego rozstrzygnięcia także w świetle wywiązana się przez organ II instancji z powinności z art. 138 § 2a k.p.a. Oznacza to, że poprawna interpretacja przepisów, które mogą znaleźć zastosowanie w sprawie, jest koniecznym warunkiem bezbłędnego określenia prawotwórczych okoliczności właściwych dla sprawy, z kolei których wyjaśnienie według kryteriów z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. warunkuje zasadne rozstrzygniecie sprawy co do jej istoty, a zaniechania w tym zakresie (przynajmniej w znacznej części) uzasadniają rozstrzygnięcie po myśli art. 138 § 2 k.p.a. Takie jest też stanowisko NSA, który w swych wyrokach stwierdzał, że zakres postępowania wyjaśniającego determinują przepisy stanowiące podstawę rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie (wyr. NSA z 8 sierpnia 2018 r., sygn. akt I OSK 2045/18; z 28 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 1299/17, CBOSA).

W związku z powyższym Sąd przeanalizował wskazania Wojewody odnośnie przeprowadzenia ponownie postępowania przez organ I instancji. Po pierwsze, organ odwoławczy wskazał, iż w zatwierdzonym projekcie budowlanym znajduje się informacja o obszarze oddziaływania obiektu (str. 5 pkt 25), jednak jest ona bardzo ogólnikowa. Stwierdzenie, że "Budynek oddziałuje negatywnie oddziałuje na działkę sąsiednią - 380 poprzez zacienienie", nie został poparty żadną analizą graficzną sporządzoną w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065).

Na podstawie art. 35 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351), organ powinien nałożyć na Inwestora obowiązek przedłożenia analizy przesłaniania i nasłonecznienia, a tym samym wykazać, że inwestycja spełnia § 13, 57 i 60 warunków technicznych. Zdaniem Sądu słusznie Wojewoda wytknął organowi I instancji istotne braki w tym zakresie.

Zastrzeżenia budzi zdaniem Wojewody także, w kontekście oceny oddziaływania obiektu, ogólnikowy charakter informacji dotyczącej bezpieczeństwa pożarowego zamierzenia realizowanego w granicy działki (Warunki ochrony przeciwpożarowej, str. 15, pkt X.). Nie wyjaśniono bowiem, co oznacza w zakresie ww. warunków zapis w projekcie "Od punktu 6 do 13 nie dotyczy" (nie zaznaczono, jakie dane zostały pominięte).

Zgodnie natomiast z § 272 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, budynek usytuowany bezpośrednio przy granicy działki powinien mieć od strony sąsiedniej działki ścianę oddzielenia przeciwpożarowego o klasie odporności ogniowej określonej w 232 ust. 4 i 5. W myśl § 232 ust. 1 ww. rozporządzenia, ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego powinny być wykonane z materiałów niepalnych, a występujące w nich otwory - obudowane przedsionkami przeciwpożarowymi lub zamykane za pomocą drzwi przeciwpożarowych bądź innego zamknięcia przeciwpożarowego. Tym samym ta okoliczność, zdaniem Sądu, słusznie została wskazana przez Wojewodę jako podlegająca wyjaśnieniu.

Zdaniem Sądu, Wojewoda był władny do wydania decyzji uchylającej rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi, albowiem niewątpliwie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w całości jest niezbędne w sytuacji gdyby wydanie decyzji merytorycznej naruszyło zasadę dwuinstancyjności (art. 15 k.p.a.). W przedmiotowej sprawie ocenie organu I instancji nie podlegało bowiem badanie merytorycznych przesłanek do wydania decyzji w trybie 151 w zw. z art. 146 §1 i 2 k.p.a. Postępowanie prowadzone przez organ I instancji swoim zakresem nie wykraczało poza ustalenia dotyczące uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Przy czym, Wojewoda słusznie przesądzając tę kwestię polecił organowi sprawę rozpoznać merytorycznie i właściwie, zgodnie z obowiązującymi przepisami, wskazał na kwestie podlegające wyjaśnieniu i uzupełnieniu, gdyż konieczny do wyjaśnienia zakres przedmiotowej sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygniecie.

W tej sytuacji wobec wykazanego wadliwego przyjęcia uchybienia terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zasadne było przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Prawidłowo, zatem Wojewoda wydał decyzję w oparciu o art. 138 § 2 k.p.a., gdyż zakres postępowania wyjaśniającego, które należy przeprowadzić wykraczał poza ramy określone w art. 136 k.p.a. Organ odwoławczy wskazał przy tym okoliczności jakie należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu niniejszej sprawy.

Mając powyższe na uwadze, wobec braku podstaw do zakwestionowania zgodności zaskarżonej decyzji Wojewody z [...] lutego 2022r.

z prawem, sprzeciw jako nieuzasadniony podlegał oddaleniu, na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 64d § 2 p.p.s.a. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV (k. 27 akt sąd.) na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym od dnia 2 lipca 2021r. na dzień wydania zarządzenia, sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.