Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 2619/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 grudnia 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia NSA Anna Szkodzińska Sędziowie WSA : Grażyna Firek Aldona Gąsecka-Duda (spr.) Protokolant : Joanna Kłos po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2005 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie z dnia [...] 2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję jak i poprzedzającą ją decyzję tego samego organu z dnia [...] 2000 r.; II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie na rzecz K. L. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zawiadomieniem z dnia [...] 2000r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art. 61§4 k.p.a. poinformował K. L. o wszczęciu postępowania weryfikacyjnego w celu wydania decyzji w sprawie uprawnień wyżej wymienionego do świadczeń określonych w ustawie z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm.), a także realizując postanowienia zawarte w art. 21 i art. 25 tej ustawy, jak również kierując się treścią § 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 22.09.1997 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu postępowania w sprawach dotyczących pozbawienia i przywrócenia uprawnień kombatanckich oraz przeprowadzania weryfikacji tych uprawnień, wezwał go między innymi o nadesłanie w terminie 14 dni wszelkich wiarogodnych wyjaśnień , dokumentów i innych dowodów mogących przyczynić się do ustalenia charakteru pracy lub służby, mających wpływ na uzyskanie uprawnień. W zawiadomieniu zawarto nadto informację o możliwości zapoznania się strony z całością akt weryfikacyjnych, na podstawie których po upływie wyżej wskazanego terminu zostanie wydana stosowna decyzja.

Odpowiadając na powyższe wezwanie w piśmie z dnia [...] 2000r. K. L. wskazał na swój udział w walkach z bandami UPA podczas pełnienia zasadniczej służby wojskowej od [...] 1948r. podczas wyjazdów z grupą operacyjną 9 Pułku K.B.W. B. na terenie województw lubelskiego i rzeszowskiego, brak wpływu żołnierza z poboru na rodzaj prowadzonych akcji bojowych, czy właściwe ich dokumentowanie w archiwach, jak również załączył zdjęcia, odcinek renty, kserokopie kart dowodu osobistego, książeczki wojskowej oraz orzeczenia Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej do Spraw Inwalidztwa i Zatrudnienia Nr 3 w N. z dnia [...]1996r. Nr [...]. Poza tymi dokumentami materiał dowodowy zgromadzony przed wydaniem rozstrzygnięcia stanowiły akta ZBoWiD dotyczące K. L., w których mowa o walce wyżej wymienionego z reakcyjnym podziemiem i utrwalaniu władzy ludowej.

Decyzją z dnia [...] 2000r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) w związku z art. 104 k.p.a. i art. 107 k.p.a. orzeczono o pozbawieniu K. L. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZBoWiD w N. decyzją z dnia [...] 1984r. z tytułu utrwalania władzy ludowej od [...]1948 do [...] 1950r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na zaświadczenie W.K.U. w N. z dnia [...] 1983r. o udziale w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem podczas służby wojskowej w LWP w wyżej wskazanym okresie, które to działania nie były prowadzone przeciwko oddziałom wymienionymi w art. 1 ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, jak również w nawiązaniu do brzemienia art. 25 ust. 2 pkt 2 tej ustawy i orzecznictwa na istnienie przesłanek do pozbawienia wyżej wymienionego tych uprawnień nabytych wyłącznie z tytułu uczestnictwa w walkach o utrwalenie władzy ludowej.

W powyższej decyzji - doręczonej K. L. [...] 2000r. - zawarto także pouczenie o sposobie złożenia wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z daty [...] 2000r., nadanym w urzędzie pocztowym [...] 2000r. K. L. podnosił, iż w czasie pełnienia służby wojskowej w latach 1948-1950 nie zajmował żadnego stanowiska kierowniczego czy politycznego, nie należał do związków politycznych ani młodzieżowych, jako szeregowy żołnierz musiał wykonywać rozkazy władz przełożonych, nie brał udziału w walkach z bandami reakcyjnego podziemia, gdyż cały czas odbywał służbę w koszarach w drużynie gospodarczej, nie miał też wpływu na wpis do legitymacji kombatanckiej, gdzie jako uzasadnienie przyznania mu uprawnień podano utrwalanie władzy ludowej. K. L. wskazywał, że od stycznia 1944r. do stycznia 1945r. był łącznikiem w A. K. na terenie miejscowości K., G., S., P., a wykonując należycie obowiązki nałożone przez dowództwo A.K. i narażając życie, zaś wcześniej nie ujawniał tych faktów, gdyż posiadał legitymację kombatancką wydaną przez władze PRL.

Decyzją z dnia [...] 2001r. Nr [...] wydaną z upoważnienia Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych podstawie art. 138 §1 k.p.a. w związku z art.127 § 3 k.p.a oraz art. 25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24.01.1991r. kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ) po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, organ administracji publicznej utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] 2000r. Nr [...] o pozbawieniu K. L. uprawnień kombatanckich - z analogicznym uzasadnieniem oraz w związku z twierdzeniami strony o przynależności w czasie okupacji do A.K. wskazując nadto na treść art. 22 ust. 3 powyższej ustawy, zgodnie z którym wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1 - 4 mogły być kierowane w trybie wskazanym w ust. 1 do dnia 31.12.1998r.

W powyższej decyzji, którą doręczono K. L. dnia [...] 2001r. zawarto pouczenie o sposobie wniesienie skargi o Naczelnego Sądu Administracyjnego.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w K. z dnia [...] 2001r. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...] 2001r. Nr [...] K. L. i uzasadniając prawo do korzystania z uprawnień kombatanckich wskazywał na podnoszone już we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy okoliczności oraz dołączył poza uprzednio przesłanymi dokumentami oświadczenia świadków S. G. i S. R. na okoliczność jego walki z okupantem w Armii Krajowej w od stycznia 1944r. do stycznia 1945r., z kserokopiami zaświadczeń dotyczących świadków stwierdzających ich uprawnienie do korzystania z ulg i świadczeń określonych w ustawie z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.

Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosząc o oddalenie skargi podtrzymał uprzednio zajmowane w decyzjach stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważy, co następuje .

Zgodnie z treścią art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Właściwym do rozpoznania niniejszej skargi jest zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. który w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30.08.2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U Nr 153, poz. 1270 z późn. zm. - oznaczana dalej jako p.s.a.) uprawniony jest do badania czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi ( art. 134 p.s.a. ).

Bezspornym w niniejszej sprawie jest fakt wszczęcia przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z urzędu postępowania administracyjnego, w toku którego wydano powołane na wstępie decyzje w przedmiocie pozbawienia K. L. uprawnień kombatanckich. O ile zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję należy uznać za odpowiadające prawu w datach ich co do stosowania powołanych trafnie w orzeczeniach przepisów prawa, o tle zaszłe następnie zmiany stanu prawnego prowadzą ostatecznie do uwzględnienia skargi. Powyższe jest związane z odstąpieniem przez Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych przed wydaniem ostatecznej decyzji o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich od wyjaśnienia podstaw do ich zachowania przez K. L. z uwagi na istnienie innej poza walką z reakcyjnym podziemiem i utrwalaniem władzy ludowej przesłanki do korzystania z takich uprawnień na podstawie art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 z późn. zm. ). Wskazany przepis uznawał bowiem za działalność kombatancką pełnienie służby w polskich podziemnych formacjach i organizacjach, w tym w działających w ramach tych organizacji oddziałach partyzanckich w okresie wojny 1939-1945 i właśnie do tej przesłanki nawiązują twierdzenie skarżącego o walce z okupantem od stycznia 1944r. do stycznia 1945r., gdy jako łącznikiem w Armii Krajowej na terenie miejscowości K., G., S., P. wykonywał należycie obowiązki nałożone przez dowództwo i narażał życie, nie ujawniając wcześniej tych faktów z uwagi na posiadanie legitymacji kombatanckiej wydanej przez władze PRL. Pomijając jako nieistotne wskazane twierdzenia skarżącego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych powołał się na treść art. 22 ust. 3 ustawy z dnia 24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu, który stanowił, że wnioski o przyznanie uprawnień z tytułów określonych w art. 1-4, z zastrzeżeniem ust. 4 mogły być kierowane, w trybie, o którym mowa w ust. 1, do dnia 31 grudnia 1998 r. przez osoby zamieszkałe na stałe w Polsce, a do dnia 31 grudnia 1999 r. przez osoby zamieszkałe poza granicami Polski . Przepis ten utracił jednakże moc z dniem 29.04.2003r. na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego dnia 15.04.2003r. sygn. akt SK 4/02 (Dz. U. Nr 72, poz. 658) orzekającego o jego niezgodności z art. 2 i art. 32 Konstytucji oraz art. 19 i art. 30 Konstytucji. Wskazana okoliczność oznacza w istocie sprzeczność z Konstytucją orzeczeń wydanych na jego podstawie, otwierając drogę do wznowienia postępowania administracyjnego na zasadach przewidzianych w art. 145 k.p.a. z tym skutkiem, iż wydanie decyzji o pozbawieniu skarżącego uprawnień kombatanckich winno poprzedzić stosowne postępowanie dowodowe mające na celu wyjaśnienie uprzednio pominiętych faktów dotyczących pełnienie przez niego służby jako łącznik w Armii Krajowej od stycznia 1944r. do stycznia 1945r.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny biorąc za podstaw art.145 § 1 pkt 1 b p.s.a. oraz odnośnie kosztów postępowania art. 200 p.s.a, orzekł jak w sentencji wyroku.