Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 1124/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2016-07-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6321 Zasiłki stałe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 8 ust. 12 i  art. 37 ust. 2 pkt 1,  art. 106 ust. 5
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Edyta Żarkiewicz (spr.) Protokolant specjalista Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lipca 2016 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Burmistrz Miasta R. zmienił decyzję tego samego organu z dnia [...]r. w części dotyczącej wysokości zasiłku stałego przyznanego skarżącej L.S. – z kwoty 529 zł na kwotę 236 zł w miesiącu sierpniu i wrześniu 2015 r. oraz na kwotę 389 zł od października 2015 r. W uzasadnieniu wskazał, że w lipcu 2015 roku strona otrzymała nadpłatę zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 306,00 zł za miesiące maj i czerwiec 2015 roku, oraz zasiłek pielęgnacyjny za lipiec w wysokości 153,00 zł. Organ podniósł, że zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930), w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Dodał, że wobec tego kwotę nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego za dwa miesiące należało rozbić na dwie części i doliczyć do dochodu w miesiącach lipcu i sierpniu 2015 r. Organ wskazał, że wysokość zasiłku stałego ustala się jako różnicę między kryterium dochodowym osoby samotnej (tj. 542,00 zł), a dochodem tej osoby za miesiąc poprzedzający datę złożenia wniosku, tj. lipiec, który w tym przypadku wyniósł 306,00 zł, (zasiłek pielęgnacyjny za lipiec w wysokości 153,00 zł i nadpłata zasiłku pielęgnacyjnego za maj w wysokości 153,00 zł). Podniósł, że zgodnie z powyższym, wysokość zasiłku stałego za sierpień ustalił w wysokości 236,00 zł. Natomiast w sierpniu dochodem strony jest 306,00 zł, (zasiłek pielęgnacyjny za sierpień w wysokości 153,00 zł i nadpłata zasiłku pielęgnacyjnego za czerwiec w wysokości 153,00 zł). Organ wskazał, że zgodnie z tym wysokość zasiłku stałego we wrześniu ustalił w wysokości 236,00 zł i dodał, że we wrześniu dochodem będzie 153,00 zł zasiłku pielęgnacyjnego i wobec tego wysokość zasiłku stałego od października ustalił w wysokości 389,00 zł.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy wyżej wymienioną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że na mocy decyzji organu pierwszej instancji z dnia [...]r. strona otrzymała zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153, 00 zł miesięcznie przyznany jej od dnia 1 maja 2015 r. na stałe. Na mocy decyzji tego samego organu z dnia [...]r., stronie został przyznany zasiłek stały od dnia 1 maja 2015 r. na czas nieokreślony w pełnej wysokości tj. w kwocie 529, 00 zł. Na tej podstawie organ pierwszej instancji, zgodnie z art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej, rozliczył kwotę nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego za maj i czerwiec 2015 r., jednakże nie na miesiące lipiec i sierpień 2015 r.( tj. od daty wypłaty), a na miesiące sierpień i wrzesień 2015 r. tj. od momentu poinformowania organu przez stronę o zmianie jej sytuacji dochodowej, co nastąpiło w dniu 13 sierpnia 2015 r. Organ odwoławczy wskazał, że kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej zostało pomniejszone o kwotę bieżącego i nadpłaconego zasiłku pielęgnacyjnego, co dało kwotę 236, 00 zł ( 542, 00 zł - 306, 00 zł). Natomiast od października 2015 r. na czas nieokreślony przyznany został zasiłek stały w wysokości 389, 00 zł, gdyż jego górna wysokość pomniejszona jest już tylko o bieżący zasiłek pielęgnacyjny przysługujący stronie w kwocie 153, 00 zł na miesiąc (542, 00 zł - 153, 00 zł). Organ podkreślił, że powyższy sposób ustalenia wysokości zasiłku stałego wynika z art. 37 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, że przedmiotowy zasiłek stały ustala się w wysokości: - w przypadku osoby samotnie gospodarującej - różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby, z tym że kwota zasiłku nie może być wyższa niż 529,00 zł miesięcznie. Dodał, że biorąc pod uwagę art. 8 ust. 12 tej ustawy, według którego dochód jednorazowy uzyskany za dany okres, podlega uwzględnieniu przez okres, za który uzyskano ten dochód, stwierdził, że decyzja organu pierwszej instancji z dnia [...]r. jest poprawna merytorycznie, a okoliczności podniesione w odwołaniu nie mogą stanowić podstawy do jej uchylenia lub zmiany.

W skardze wniesionej od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, L.S. – reprezentowana przez pełnomocnika – podniosła zarzut rażącego naruszenia prawa materialnego, tj. ustawy o pomocy społecznej z powodu jego niewłaściwego zastosowania przez organ oraz poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, co miało istotny wpływ na ostateczną treść decyzji oraz wynikającego z art. 2, art. 31, art. 32, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nakazu urzeczywistniania zasad sprawiedliwości społecznej, zasady uzasadnionych oczekiwań, zakazu niedyskryminacji i zakazu nierównego traktowania. Zarzuciła również zaniechanie przeprowadzenia postępowania dowodowego przez organ drugiej instancji w postępowaniu odwoławczym, jak i przez organ I instancji, skutkiem czego jest nieprawidłowe przeprowadzenie ustaleń stanu faktycznego, co miało istotny wpływ na treść orzeczenia, w szczególności w zakresie ustalenia rzeczywistego stanu majątkowego uprawnionej do zasiłku stałego i skutków zbiegu tego zasiłku z przyznanym jej zasiłkiem pielęgnacyjnym. Skarżąca podniosła również zarzut, że organ, w sposób niezrozumiały, niezgodny z obowiązującymi przepisami przedstawił uzasadnienie, któremu, mimo jego obszerności, nie można przyznać przymiotu uzasadnienia faktycznego i uzasadnienia prawnego, bowiem poza przytoczeniem przepisów organ nie przedstawił żadnych okoliczności stanowiących podstawę zaskarżonych orzeczeń. Mając na uwadze powyższe zarzuty wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji organu odwoławczego i zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi przytoczyła m. in. przepis art. 2, 3 i 37 ustawy o pomocy społecznej, a następnie wskazała, że w art. 6 tej ustawy, brak jest definicji dochodu osoby samotnie gospodarujące, a zatem przyjąć trzeba, że dochód jest pojęciem nieokreślonym, a jednocześnie, że tego dochodu nie stanowią wszelkie przychody, lecz różnica pomiędzy przychodami a kosztami, np. spowodowanymi niepełnosprawnością, lub że nie należy wliczać do dochodu, przychodów mających na celu pomoc finansową przeznaczoną ustawowo na pomniejszenie skutków niepełnosprawności. Podniosła, że w każdym innym przypadku, a więc poprzez zaliczenie do dochodu zasiłku pielęgnacyjnego, dochodzi do dyskryminacji z powodu niepełnosprawności, zakazanej przepisami art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 21 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej. Następnie skarżąca przytoczyła definicję dochodu zawartą w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej oraz przepis art. 8 ust. 4 tej ustawy, określający, jakie świadczenia nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Podniosła również, że zgodnie art. 3 pkt 1) ustawy z dnia 28 listopada 2003 roku o świadczeniach rodzinnych, ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie - oznacza to, po odliczeniu kwot alimentów świadczonych na rzecz innych osób: - a) przychody podlegające opodatkowaniu na zasadach określonych w art. 27. 30b. 30c i 30e ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych i dodała, że zgodnie z art. 21 pkt 8 zmienionym przez art. 13 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 roku zmieniającej ustawę o podatku dochodowym od osób fizycznych, z dniem 15 maja 2014 roku wolne od podatków są - świadczenia rodzinne otrzymane na podstawie przepisów o świadczeniach rodzinnych, dodatki rodzinne i pielęgnacyjne, zasiłki dla opiekunów otrzymane na podstawie przepisów o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów, świadczenia pieniężne otrzymane w przypadku bezskuteczności egzekucji alimentów oraz zasiłki porodowe otrzymane na podstawie odrębnych przepisów.

Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Na wstępie wskazać należało, że sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sprawują wymiar sprawiedliwości w zakresie swojej właściwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wymienionego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze. zm. ), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi; naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji w powyższym zakresie stwierdzić należało, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja organu odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, zostały wydane zgodnie z prawem.

W przedmiotowej sprawie prawidłowo organ I instancji zmienił decyzję przyznającą stronie zasiłek stały - w części dotyczącej wysokości tego zasiłku – z kwoty 529 zł na kwotę 236 zł w miesiącu sierpniu i wrześniu 2015 r. oraz na kwotę 389 zł od października 2015 r.

Przepis art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stanowi bowiem, że decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody, m. in. w przypadku zmiany sytuacji dochodowej strony.

Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, że w lipcu 2015 roku strona otrzymała nadpłatę zasiłku pielęgnacyjnego w wysokości 306,00 zł za miesiące maj i czerwiec 2015 roku, oraz zasiłek pielęgnacyjny za lipiec w wysokości 153,00 zł.

Prawidłowo zatem organ zastosował art. 8 ust. 12 ustawy o pomocy społecznej według którego, w przypadku uzyskania jednorazowo dochodu należnego za dany okres, kwotę tego dochodu uwzględnia się w dochodzie osoby lub rodziny przez okres, za który uzyskano ten dochód. Z uwagi na treść tego przepisu zasadnie organ stwierdził, że kwotę nadpłaty zasiłku pielęgnacyjnego za dwa miesiące należało rozbić na dwie części i doliczyć do dochodu w miesiącach lipcu i sierpniu 2015 r.

Z tego powodu wysokość zasiłku stałego - ustalona zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 1 cytowanej ustawy - jako różnica między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej (tj. 542,00 zł), a dochodem tej osoby – została prawidłowo określona za poszczególne miesiące, w kwotach wskazanych w decyzji organu I instancji.

Nie zasługiwały zatem na uwzględnienie zarzuty skargi, dotyczące naruszenia prawa materialnego, tj. ustawy o pomocy społecznej oraz art. 2, art. 31, art. 32, art. 87 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Bezpodstawny był w szczególności zarzut naruszenia Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej poprzez dyskryminację strony z powodu niepełnosprawności. Jak bowiem wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę – pojęcie dochodu zostało zdefiniowane w art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej w sposób jednolity dla wszystkich osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej bez wyszczególniania (tym samym dyskryminowania lub uprzywilejowania) jakiejkolwiek grupy społecznej, a wszystkie osoby samotnie gospodarujące, zgodnie z wolą ustawodawcy, mają podwyższone kryterium dochodowe w stosunku do rodzin. W przedmiotowej zaś sprawie, decyzje organów obydwu instancji, zostały wydane w wyniku prawidłowego zastosowania przepisów cytowanej wyżej ustawy.

Zasadnie zatem – a więc w sposób zgodny z cytowanym w skardze art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej - ustalając dochód skarżącej, jako jego składnik, organy administracji uznały otrzymywany przez nią zasiłek pielęgnacyjny. Podkreślenia przy tym wymaga, że w konsekwencji tego - nie doszło również do naruszenia przepisu art. 8 ust. 4 tej ustawy, określającego, jakie świadczenia nie podlegają wliczeniu do dochodu ustalonego zgodnie z art. 8 ust. 3. Przepis art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej został również przytoczony w skardze, jednakże bez sprecyzowania zarzutu jego naruszenia. Natomiast co do zacytowania w skardze, definicji dochodu zawartej w art. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych, podnieść należało, że ustawa o pomocy społecznej nie zawiera odesłania do tej definicji dochodu, a przede wszystkim - dla celów pomocy społecznej, definicja dochodu została określona w przepisach ustawy o pomocy społecznej.

W wyniku kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, uznać zatem należało, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieprawidłowości w postępowaniu administracyjnym przeprowadzonym zarówno przez organ odwoławczy, jak i przez organ pierwszej instancji.

W niniejszej sprawie nie zostały naruszone – wymienione w skardze - przepisy prawa materialnego, ani też przepisy postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy ustosunkował się do argumentów podniesionych w treści odwołania – w tym zakresie przywołał przepisy mające zastosowanie w sprawie i przedstawił okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Wbrew zatem zarzutom skargi, uzasadnienie organu odwoławczego spełnia warunki określone w art. 107 § 3 K.p.a.

Ustalenia będące podstawą decyzji, zostały dokonane na podstawie trafnej analizy dowodów. Ponadto prawidłowa była ocena prawna odniesiona do stwierdzonego w sprawie stanu faktycznego. Wobec wyżej wskazanych okoliczności, podjęte w sprawie rozstrzygnięcia uznać należało za prawidłowe.

Z uwagi na to, brak było podstaw do uwzględnienia skargi, zgodnie zatem z art. 151 P.p.s.a., podlegała ona oddaleniu.