Wyrok NSA oz. w Szczecinie, sygn. akt SA/Sz 1615/98
NSA oz. w Szczecinie
Data orzeczenia: 1999-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 2 pkt 6
journal: Dz.U. 1991 nr 17 poz. 75
law: Ustawa z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego.
Teza: Organy Bezpieczeństwa Publicznego od chwili powołania przez Krajową Radę Narodową dekretem z dnia 21 lipca 1944 r. o utworzeniu PKWN, nie był nigdy częścią Wojska Polskiego ani zmilitaryzowaną służbą państwową.

TEZY

Organy Bezpieczeństwa Publicznego od chwili powołania przez Krajową Radę Narodową dekretem z dnia 21 lipca 1944 r. o utworzeniu PKWN, nie był nigdy częścią Wojska Polskiego ani zmilitaryzowaną służbą państwową.


SENTENCJA

oddala skargę w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich.


UZASADNIENIE

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w Warszawie decyzją z dnia 12 maja 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 24 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ pozbawił uprawnień kombatanckich Eugeniusza D. zamieszkałego w Sz. ul. K. 33 a m 9.

W uzasadnieniu podano, że Eugeniusz D. uzyskał uprawnienie kombatanckie z mocy decyzji byłego Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację w Sz. z dnia 25 kwietnia 1984 r. z tytułu "utrwalenia władzy ludowej od 09 kwietnia 1945 r. do 31 grudnia 1947 r." na podstawie zaświadczenia Ministerstwa Spraw Wewnętrznych z dnia 27 września 1976 r. (...) stwierdzającego, że był zatrudniony w b. Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego od dnia 9 kwietnia 1945 r. do dnia 30 kwietnia 1953 r. w charakterze funkcjonariusza, a w okresie od 9 maja 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem.

Wobec powyższego, stosownie do powołanych na wstępie decyzji przepisów ustawy z 1991 r. należało pozbawić uprawnień kombatanckich Eugeniusza D. skoro otrzymał je wyłącznie z tytułu "uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" w szeregach organów bezpieczeństwa publicznego.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Eugeniusz D. podał, że podczas służby w Urzędzie Bezpieczeństwa został oddelegowany "na wschód" do walki z bandami UPA.

W Sz. był zatrudniony w Wydziale IV Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa, który zajmował się ochroną obiektów przemysłowych przed dywersją i sabotażem, chociaż w Sz. nie było nic takiego. W okresie swojej służby nikogo nie aresztował i nikogo nie pobił. Decyzją z dnia 13 sierpnia 1998 r. (...) wydaną na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 w zw. z art. 127 par. 3 Kpa Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych utrzymał w mocy własną decyzję z dnia 12 maja 1998r. (...) w przedmiocie pozbawienia Eugeniusza D. uprawnień kombatanckich. W uzasadnieniu wyjaśniono, że zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ za działalność kombatancką uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz grupami Wehrwolfu. Z wniosku zainteresowanego wynika, że brał udział w walkach z oddziałami UPA w szeregach organów bezpieczeństwa publicznego.

Organy Bezpieczeństwa Publicznego nie były częścią Wojska Polskiego ani zmilitaryzowaną służbą państwową, od chwili powołania podlegały Ministerstwu Bezpieczeństwa Publicznego. Należy zatem stwierdzić, że udział w walkach z UPA w ramach organów bezpieczeństwa publicznego nie jest działalnością kombatancką w rozumieniu ww. przepisów ustawy.

Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy pozbawia się uprawnień kombatanckich osoby, które otrzymały je wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący ponowił argumenty podnoszone w postępowaniu administracyjnym. Zdaniem skarżącego pozbawienie go uprawnień kombatanckich jest krzywdzące i niesprawiedliwe.

Kierownik Urzędu do Spraw Kombatanckich i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu decyzji.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Osoby, które przed 1 stycznia 1991 r. czyli przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 17 poz. 75 ze zm./ uzyskały uprawnienia kombatanckie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" - na mocy art. 25 ust. 2 pkt 2 cyt. ustawy w brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 17 lit. "a" ustawy z dnia 25 kwietnia 1997 r. o zmianie ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego /Dz.U. nr 68 poz. 436/, która weszła w życie z dniem 31 lipca 1997r. są pozbawione tych uprawnień.

Bezspornym jest, że Zarząd Wojewódzki ZBoWiD w Sz. w 1984 r. przyznał skarżącemu uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu utrwalenia władzy ludowej" ponieważ z zaświadczenia MSW z dnia 27 września 1976 r. wynikało, że od dnia 9 kwietnia 1945 r. do dnia 30 kwietnia 1953 r. był zatrudniony w b. Ministerstwie Bezpieczeństwa Publicznego w charakterze funkcjonariusza, a w okresie od 9 kwietnia 1945 r. do 31 grudnia 1947 r. brał udział w walce z bandami i reakcyjnym podziemiem.

W znowelizowanej ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. za działalność kombatancką zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 6 uznaje się uczestniczenie w walkach w jednostkach Wojska Polskiego oraz zmilitaryzowanych służbach państwowych z oddziałami Ukraińskiej Państwowej Armii oraz grupami Wehrwolfu.

Oznacza to zatem, że statusu kombatanta nie mogą zachować osoby, które tak jak skarżący wykonywały ww. działalność w jednostkach organizacyjnych b. Ministerstwa Bezpieczeństwa Publicznego.

Organy Bezpieczeństwa Publicznego od chwili powołania przez Krajową Radę Narodową dekretem z dnia 21 lipca 1944 r. o utworzeniu PKWN, nie był nigdy częścią Wojska Polskiego ani zmilitaryzowaną służbą państwową.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ skargę oddalił.