Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 2972/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-02-10 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Dorota Mydłowska, Sędzia WSA - Irena Jakubiec-Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska-Urbaniak, Protokolant specjalista - Justyna Macewicz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2016 r. sprawy ze skargi Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] maja 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz Z. Sp. z o.o. z siedzibą w K. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Prezes Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] o odmowie przyznania Z. Sp. z o.o. w S. pomocy finansowej dla wstępnie uznanych grup producentów owoców i warzyw.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym:

w dniu 29 stycznia 2014 r. Grupa złożyła w [...] Oddziale Regionalnym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej za II półrocze 4 roku realizacji dochodzenia do uznania tj. za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. w kwocie 304 858 zł. Wniosek ten w związku z 4 wezwaniami do jego uzupełnienia, był uzupełniany przez Grupę w zakresie żądanym w wezwaniach.

Decyzją z dnia [...] lipca 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego odmówił Grupie przyznania pomocy na pokrycie kosztów utworzenia i działalności administracyjnej za wskazany we wniosku okres w żądanej kwocie. W uzasadnieniu organ I instancji w szczególności wskazał, że Grupa poprzez wybór kontrahenta, któremu sprzedawała wytworzone i sprzedane Grupie przez jej członków produkty rolne, dla których została utworzona, stworzyła sztuczne warunki celem uzyskania pomocy finansowej zamierzając uzyskać korzyść sprzeczną z celami systemu pomocy w związku z czym, nie zrealizowała celu dla którego została utworzona naruszając tym samym treść art. 122 lit. c rozporządzenia nr 1234/2007 i art. 41 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 543/2011.

W związku z wniesionym przez Grupę odwołaniem decyzją z dnia [...] października 2014 r. nr [...] Prezes ARiMR uchylił decyzję Dyrektora i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji organ uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona i w toku ponownego rozpatrzenia organ I instancji powinien wyjaśnić okoliczności dotyczące tego :

1. jak wyglądał obrót między członkami Grupy a podmiotem P. Sp. jawna przed utworzeniem Grupy,

2. jak kształtowała się wielkość produkcji i do jakich podmiotów dokonywała była sprzedaż przez członków Grupy przed jej powstaniem,

3. z jakiego powodu Grupa sprzedaje wytworzone produkty do podmiotu P. Sp. jawna,

4. gdzie podmiot P. Sp. jawna sprzedaje zakupione od Grupy produkty.

W zależności od poczynionych ustaleń organ I instancji miał obowiązek ustalić, czy rzeczywiście w sprawie wystąpiły przesłanki zawarte w art. 145 rozporządzenia nr 543/2011, czy też te wskazane w treści art. 103 a ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007.

Organ I instancji wezwał Grupę do udzielenia odpowiedzi w zakresie wytycznych organu II instancji wskazanych powyżej w pkt 1-4. Pismem z dnia 6 maja 2014 r. i z 2 czerwca 2014 r., Grupa udzieliła odpowiedzi wskazując, że Grupa nigdy nie sprzedawała produktów swoim członkom, sprzedaży dokonywała na rzecz Spółki jawnej, w której jeden z członków Grupy S. W., jest jednym ze wspólników. Wybór Spółki jawnej, której Grupa sprzedaje owoce wyprodukowane przez swoich członków, jest dokonywany ze względu na najkorzystniejsze warunki cenowe. Spółka jawna w pobliżu gruntów rolnych członków Grupy, posiada Zakład Produkcyjny (przetwarzanie i mrożenie owoców), co jest korzystne z punktu ceny transportu i rodzaju produkcji.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR w E. odmówił Grupie przyznanie wnioskowanej kwoty pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej za okres od 1 lipca 2013 r. do 31 grudnia 2013 r. W decyzji Dyrektor jako podstawę rozstrzygnięcia wskazał m.in. art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 1a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno (tj. Dz.U.145 z 2011 r. poz. 868 ze zm.),art. 103a ust. 1 lit a, ust. 3 lit.a, art. 122 lit.c rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych (Dz. U. L 299 z 16.11.2007 r. ze zm.), art. 43 ust. 1, ust. 2, ust.3 lit. a, ust. 4, art. 45, art. 102, art. 117 ust. 2 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw(Dz. Urz. UE L 157 z dnia 15.06.2011 r.) w związku z rozporządzeniem wykonawczym Komisji (UE) nr 302/2012 z dnia 4 kwietnia 2012 r. zmieniającym rozporządzenie wykonawcze (UE) 543/2011 ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw ( Dz. Urz. UE L 99 z 05.04. 2012 str.21).

W wyniku odwołania Prezes ARiMR utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

Prezes podkreślił, że zgodnie z art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011, działalność główna grupy producentów związana jest z koncentracją podaży i wprowadzeniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których została wstępnie uznana., sprzedawanych przez wstępnie uznane grupy producentów i warzyw. Zasady wyliczania wartości produktów sprzedanych przez wstępnie uznane grupy producentów, stanowiącej podstawę przyznawania pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i kosztami administracyjnymi zostały określone w art. 50, w zw. z art. 42 rozp. Nr 543/2011.

Wskazane przepisy nie określają kryteriów podmiotowych dla nabywców owoców i warzyw.

Jednym z warunków przyznania pomocy grupie jest zafakturowanie sprzedaży owoców i warzyw na etapie EXW (loco) grupa producentów. Natomiast przy wyznaczaniu wartości produkcji sprzedanej, na podstawie której ustalana jest w.w. pomoc finansowa, zgodnie z art. 42 ust. 1 rozp. Nr 543/2011 stosuje się art. 50 ust. 1-4 i 7 oraz art. 50 ust. 6 zdanie pierwsze tego rozporządzenia, z uwzględnieniem niezbędnych zmian tj. wartość produkcji sprzedanej danej grupie producentów oblicza się na podstawie produkcji samej grupy producentów oraz jej członków będących producentami i obejmuje ona wyłącznie te owoce i warzywa, dla których grupa została wstępnie uznana, oraz do wartości produkcji wlicza się wyłącznie produkcję samej grupy producentów oraz jej członków, wprowadzoną do obrotu przez grupę producentów. Zatem wymienione przepisy oznaczają, że wprowadzenie do obrotu oznacza działanie polegające na sprzedaży tej produkcji przez grupę podmiotom trzecim, a nie jej sprzedaży pomiędzy wstępnie uznaną grupą a jej członkami, zaś wprowadzenie produktów do obrotu musi być dokonane przez samą grupę a nie przez jej członka.

Odnosząc wskazane przepisy do przedmiotowej sprawy Prezes wskazał, że z ustalonego stanu faktycznego ustalonego przez organ I instancji i niekwestionowanego przez Stronę stanu faktycznego wynika, że cały udokumentowany przychód netto ze sprzedaży produktów lub grupy produktów ze względu, na które grupa została utworzona, był dokonywany do P. Sp. j., które to przedsiębiorstwo oferuje takie usługi jak mrożenie owoców i warzyw zarówno w tunelach zamrażalniczych jak i metodą stacjonarną, sortowanie, pakowanie i przeładunek towarów oraz składowanie zamrożonych towarów w komorach mroźniczych w temp. od -20- do -25 st. C. Jedynymi wspólnikami Spółki jawnej są małżonkowie S. i A. W. Zgodnie z wpisem do KRS między małżonkami nie została zawarta małżeńska umowa majątkowa oraz każdy ze wspólników ma prawo do samodzielnego prowadzenia spraw oraz reprezentowania Spółki. Jednocześnie S. W. jest wspólnikiem Grupy i zarazem jej Prezesem Zarządu mającym prawo samodzielnego reprezentowania Grupy. Okoliczność ta powoduje, że między P. Sp. j. ( nabywcą produktów wytworzonych przez Grupę) a Grupą istnieje powiązanie osobowe poprzez S. W., który w obydwu podmiotach ma prawo samodzielnej ich reprezentacji. Powoduje to, że w takiej sytuacji pełnienie funkcji Prezesa Zarządu Spółki (Grupy) świadczy o możliwości wywierania decydującego wpływu przez tę osobę na przedsiębiorstwo a tym samym może świadczyć o występowaniu relacji powiązania za pośrednictwem takiej osoby, jeśli wywiera ona także decydujący wpływ na inne przedsiębiorstwa prowadzące działalność na tym samym rynku właściwym lub na rynkach pokrewnych. Organ wskazał, że nie kwestionuje wystawienia faktur, zapłaty za towar oraz jego odbiór, a fakt powiązań osobowych (poprzez osobę S. W.) i zarządczych (te same osoby pełnią funkcję zarządu w obu podmiotach). W tym stanie rzeczy Prezes uznał, że całość nabytych produktów wyprodukowanych przez członków Grupy, nie została wprowadzona do obrotu przez Grupę, a jedynie sprzedana przez nią podmiotowi powiązanemu z jej członkiem. Tym samym organ II instancji doszedł do wniosku, że podmioty te dokonywały transakcji, które nie skutkowały wprowadzeniem produktów do obrotu i na rynek, a jedynie do dokonywania sprzedaży między wzajemnie wobec siebie "powiązanymi" podmiotami, a faktyczne wprowadzenie towarów do obrotu i na rynek następowało dopiero poprzez P. Sp. j., zatem wyliczany w oparciu o sprzedaż do tego podmiotu przychód netto, nie może być brany pod uwagę przy obliczaniu płatności z tytułu pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy i prowadzeniem działalności administracyjnej.

Tym samym ze względu na brak kwalifikowanej wartości sprzedaży, brak jest podstaw do wyliczenia kwoty pomocy w tym zakresie.

Od decyzji tej Z. Sp. z o.o. złożyła skargę i wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego.

Skarżąca zarzuciła naruszenie treści art. 7, art. 77 §1, art. 80, art. 107 § 3 kpa, a także art. 103 rozporządzenia Rady WE 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. oraz art. 41 ust. 1, art. 42 ust. 1, art. 50 ust. 1-4, ust. 6 i 7 rozporządzenia nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011, a także art. 9 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw, rynku chmielu, rynku suszu paszowego oraz rynków lnu i konopi uprawianych na włókno(tj. Dz.U.145 z 2011 r. poz. 868 ze zm.)

W uzasadnieniu skargi Skarżąca zarzuciła brak właściwych ustaleń organów co do kwestii wprowadzenia produktów do obrotu przez wstępnie uznaną grupę producentów, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że fakt taki nie miał miejsca. Wskazała, że Spółka jawna ‘W." jest odrębnym od swoich wspólników podmiotem prawnym zatem nie można zgodzić się z poglądem, że sprzedaż produktów tej Spółce nie była sprzedażą do użytku zewnętrznego. Podkreśliła, że pozbawienie przyznanego Grupie wsparcia mimo wypełnienia przez nią począwszy od jej wstępnego uznania wszelkich warunków uzasadniających jej przyznanie bez wyraźnej podstawy prawnej, jest pogwałceniem zasady legalizmu i praworządności. Podkreśliła, że decyzja nie zawiera elementów wskazujących na spełnienie wymogów art. 107 § 1 i 3 kpa.

W piśmie procesowym z dnia 19 stycznia 2016 r. ustanowiony pełnomocnik Skarżącej podtrzymał w całości skargę i wniósł o dopuszczenie w charakterze dowodu w postaci decyzji z [...] kwietnia 2015 r. wydanej przez Marszałka Województwa [...] o uznaniu Skarżącej za organizację producentów i warzyw. W piśmie pełnomocnik wskazał, że organ przyjął całkowicie dowolnie definicję "wprowadzenie do obrotu" ponieważ akty prawne stanowiące podstawę wydanych decyzji takiej definicji nie zawierają. Wskazując przykładowo na definicję "wprowadzenie do obrotu" przyjęte w różnych przywołanych przez siebie aktach prawnych zarówno polskich jak i unijnych podkreślił, że jest to udostępnienie produktu na rynku unijnym po raz pierwszy. Niezależnie od tego pełnomocnik podkreślił ponadto, że brak jest podstaw do odmowy uznania za wprowadzenie do obrotu sprzedaży produktów na rzecz Spółki W. stanowiącej odrębny zarówno od Skarżącej jak i swoich wspólników podmiot prawa.

W odpowiedzi na skargę Prezes wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Przedmiotem sprawy jest ocena czy doszło do wprowadzenia do obrotu przez Z. Sp. z o.o. stanowiącą grupę producentów dochodzącą do uznania owoców nabywanych przez Grupę od swoich członków, czy też jak twierdzi organ, nie miało to miejsca a zatem, czy powinna ona otrzymać pomoc z tytułu kosztów jej utworzenia i administracji zgodnie ze złożonym w tym zakresie wnioskiem, czy też nie.

Oceniając prawidłowość decyzji w przedstawionym zakresie należy wskazać, że zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 3 lit. a ustawy z dnia 19 grudnia 2003 r. o organizacji rynków owoców i warzyw oraz rynku chmielu (Dz. U. z 2011 145.868 tj. ze zm) w zakresie określonym przepisami Unii Europejskiej dyrektor oddziału regionalnego Agencji Restrukturyzacji właściwy ze względu na siedzibę wstępnie uznanej grupy producentów wydaje decyzje w sprawach przyznania wstępnie uznanej grupie producentów pomocy finansowej na pokrycie kosztów związanych z utworzeniem grupy producentów i prowadzeniem działalności administracyjnej.

Należy zauważyć, że pomoc o jakiej mowa w wyżej wskazanym przepisie przewidywał art. 103 ust. 1 lit a rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 z dnia 22 października 2007 r. ustanawiającego wspólną organizację rynków rolnych oraz przepisy szczegółowe dotyczące niektórych produktów rolnych ("rozporządzenie o jednolitej wspólnej organizacji rynku"), który stanowił, że w trakcie okresu przejściowego dopuszczonego zgodnie z art. 125e państwa członkowskie mogą przyznać grupom producentów sektora owoców i warzyw utworzonych w celu ubiegania się o uznanie ich za organizacje producentów pomoc mającą na celu wsparcie tworzenia się tych organizacji i ułatwienie im działalności administracyjnej. Zgodnie zaś z ust. 3 a tego przepisu pomoc, o której mowa w ust. 1 lit. a, ustalana jest dla każdej grupy producentów na podstawie wartości produkcji tej grupy wprowadzonej do obrotu i wynosi w pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym roku odpowiednio 10%, 10 %, 8 %, 6 % i 4 % wartości produkcji wprowadzonej do obrotu w państwach członkowskich, które przystąpiły do Unii Europejskiej w dniu 1 maja 2004 r. lub później.

Zgodnie z art. 49 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) nr 543/2011 z dnia 7 czerwca 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do sektora owoców i warzyw oraz sektora przetworzonych owoców i warzyw udzielanie pomocy, o której mowa w art. 103a ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 1234/2007, zostaje zakończone wraz z przyznaniem uznania.

Rozporządzenie nr 1234/2007 zostało uchylone z dniem 1 stycznia 2015 r. przez rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007, tym niemniej z mocy art. 231 nadal stosuje się je do programów wieloletnich wszczętych przed dniem 1 stycznia 2014 r.

W treści art. 41 ust. 1 rozporządzenia nr 543/2011 zawarto zapis, że działalność główna grupy producentów związana jest z koncentracją podaży i wprowadzaniem do obrotu produktów swoich członków, w odniesieniu do których została wstępnie uznana. Zgodnie z treścią art. 42 ust. 1 ww. rozporządzenia do grup producentów stosuje się art. 50 ust. 1-4 i 7 oraz art. 50 ust. 6 zdanie pierwsze z uwzględnieniem niezbędnych zmian. W myśl art. 50 ust. 1 rozporządzenia wartość produkcji sprzedanej danej organizacji producentów oblicza się na podstawie produkcji samej organizacji producentów oraz jej członków będących producentami i obejmuje ona wyłącznie te owoce i warzywa, w odniesieniu do których organizacja producentów została uznana. Wartość produkcji sprzedanej może obejmować owoce i warzywa, które nie muszą być zgodne z normami handlowymi, jeżeli normy te nie mają zastosowania zgodnie z art. 4. Zgodnie zaś z ust. 6 zdanie pierwsze art. 50 rozporządzenia do wartości produkcji sprzedanej wlicza się wyłącznie produkcję organizacji producentów lub jej członków będących producentami wprowadzoną do obrotu przez organizację producentów.

Jak słusznie zauważył Prezes ARiMR w zaskarżonej decyzji przytoczone przepisy, które stanowią o przyznaniu pomocy dla wstępnie uznanej grupy producentów, nie określają podmiotów na rzecz których możliwe jest zbycie wytworzonych przez członków grupy i samą grupę produktów rolnych, dla których została ona utworzona i następnie wstępnie uznana. Ponadto akty prawne, które mają zastosowanie w sprawie, nie zawierają definicji "wprowadzenia do obrotu" w odniesieniu do działania dotyczącego wstępnie uznanych grup producenckich. Słusznie zatem pełnomocnik Skarżącej zauważył, że definicja przyjęta przez organy stanowiąca podstawę uznania, iż do takiego obrotu nie doszło, jest to definicja jaką organy zastosowały w przedmiotowej sprawie według własnej oceny. Jak trafnie zauważył pełnomocnik, w treści rozporządzenia nr 1234/2007 znajduje się definicja "wprowadzenie do obrotu" lecz dotyczy ona mleka i zgodnie z treścią art. 65 oznacza dostawy mleka lub sprzedaż bezpośrednią mleka lub przetworów mlecznych, nadto definicja taka zawarta jest również w treści załącznika XII do rozporządzenia i także dotyczy ona mleka i przetworów mlecznych, o których mowa w art. 114 ust. 1 (dotyczy to produktów przeznaczonych do spożycia przez ludzi) i brzmi: "wprowadzanie do obrotu" oznacza posiadanie lub wystawianie w celu sprzedaży, oferowanie na sprzedaż, sprzedaż, dostawę lub każdy inny sposób wprowadzenia na rynek. Mając powyższe na uwadze trudno zgodzić się ze stanowiskiem organu przyjętym w zaskarżonej decyzji, że z treści art.50 ust. 1 i ust. 6 zdanie pierwsze rozporządzenia nr 543/2011, miałoby wynikać, że wprowadzenie do obrotu, oznacza sprzedaż podmiotowi trzeciemu natomiast taka sprzedaż, która miała miejsce w przedmiotowej sprawie, jest sprzedażą przez Grupę jej członkowi w tym wypadku wspólnikowi Spółki jawnej S. W., który zarazem jest członkiem Grupy. Zauważyć bowiem trzeba, że jak ustaliły organy sprzedaż wyprodukowanych i sprzedanych Grupie przez jej członków produktów w postaci owoców a następnie jej sprzedaż przez Grupę Spółce W., miała miejsce. Organ w świetle przepisów mających zastosowanie w sprawie, w ocenie Sądu, bezzasadnie przyjął, że sprzedaż ta według jego zdania, nie stanowiła właściwej czynności prawnej, której skutkiem było wprowadzenie produktów do obrotu, jak również, że w istocie produkty Grupy wprowadził do obrotu jej członek S. W. a nie Grupa, skoro sprzedaży dokonano na rzecz odrębnego od Grupy podmiotu prawnego, którego S. W. był jedynie wspólnikiem.

W tym stanie rzeczy należało uznać, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, wobec czego organ po ostatecznym ustaleniu, czy Grupa wykazała bezsprzecznie wielkość produkcji, o której mowa we wniosku powinien rozstrzygnąć o zasadności przyznania pomocy zgłoszonej we wniosku.

Mając powyższe okoliczności na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 205 § 2 p.p.s.a.