Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2630/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-07-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok oraz decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.14 ust 1 pkt 2
journal: Dz.U. 1953 nr 11 poz 40
law: Dekret z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych.
article: art.156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Joanna Runge - Lissowska (spr.) Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant: st. asystent sędziego Anna Siwonia - Rybak po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2017 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 maja 2015 r. sygn. akt I SA/Wa 406/15 w sprawie ze skargi B. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia dotyczącego przejęcia za odszkodowaniem gospodarstwa rolnego 1. uchyla zaskarżony wyrok oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r. nr [...] i decyzję Wojewody Legnickiego z dnia [...] stycznia 1994 r. nr [...], 2. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz B. C. kwotę 854 (osiemset pięćdziesiąt cztery) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z 15 maja 2015 r., sygn. akt I SA/Wa 406/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę B. C. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia.

Wyrok powyższy zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Orzeczeniem z [...] lutego 1956 r., nr [...], Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu orzekło o przejęciu na własność Państwa za odszkodowaniem całości gospodarstwa rolnego, o łącznej powierzchni 9 ha, położonego we wsi L., wraz z zabudowaniami, stanowiącego dotychczas własność F. F.

Decyzją z [...] stycznia 1994 r. Wojewoda Legnicki, po rozpatrzeniu wniosku F. F. z [...] grudnia 1993 r., odmówił stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu, wskazując, że jego podstawę prawną stanowił art. 14 ust. 1 pkt 2 dekretu z 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 40) oraz rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1954 r. w sprawie przejmowania na własność Państwa gospodarstw rolnych, niecałkowicie lub nienależycie zagospodarowanych, na wniosek ich właścicieli oraz w sprawie odszkodowania za te gospodarstwa (Dz.U. Nr 13, poz. 26), a gospodarstwo rolne przejęto zgodnie z tymi przepisami.

Odwołując się od tej decyzji F. F. zarzucił bezpodstawne przyjęcie przez organ I instancji, że gospodarstwo rolne przeszło na własność Państwa za odszkodowaniem, bowiem nie otrzymał odszkodowania pieniężnego, które przysługiwało mu zgodnie z przepisami stanowiącymi podstawę prawną orzeczenia o przejęciu gospodarstwa. Odwołanie zostało podtrzymane przez następcę prawnego F. F. – B. C.

Decyzją z [...] grudnia 2011 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody.

Wyrokiem z 14 czerwca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 318/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi B. C., uchylił decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] grudnia 2011 r. W uzasadnieniu Sąd zarzucił Ministrowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., przejawiające się w niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz naruszenie art. 80 k.p.a., tj. zasady swobodnej oceny dowodów. W ocenie Sądu kwestią niewyjaśnioną pozostał nieprecyzyjny zapis w orzeczeniu Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z [...] lutego 1956 r., iż saldo rozliczeniowe z Państwowym Funduszem Ziemi wynosi 0 zł, wobec gdy ze znajdujących się w aktach sprawy zaświadczeń nie wynika aby F. F. zalegał z należnościami wobec Państwa, instytucji i przedsiębiorstw państwowych. Sąd wskazał, że Minister nie wziął pod uwagę protokołu zdawczo-odbiorczego Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w sprawie rozrachunku pomiędzy Państwowym Funduszem Ziemi a F. F. z tytułu użytkowania gospodarstwa na podstawie aktu nadania ziemi z [...] grudnia 1946 r., który to dokument miał istotne znaczenie dla sprawy i wyjaśnienia niejasnego zapisu w sentencji ww. orzeczenia.

Wyrokiem z 13 czerwca 2014 r., sygn. akt I OSK 2734/12, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego orzeczenie z [...] lutego 1956 r. nie może być uznane za prawidłowe, bowiem obowiązkiem Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu było wskazanie określonej kwoty odszkodowania, którą strona uzyskała, bądź w przypadku jego nieuzyskania, wyjaśnienia przyczyn nieuzyskania, zaś obowiązkiem organu nadzoru było dokonanie analizy, czy stopień naruszenia prawa przemawiał za stwierdzeniem nieważności orzeczenia z [...] lutego 1956 r. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, konieczna jest ocena zebranych w sprawie dowodów, w tym protokołu zdawczo-odbiorczego z [...] sierpnia 1955 r., jak też zaświadczeń dot. zadłużenia F. F. wobec instytucji państwowych.

Po ponownym rozpoznaniu odwołania B. C., decyzją z [...] stycznia 2015 r., nr [...], Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy decyzję Wojewody Legnickiego z [...] stycznia 1994 r., w uzasadnieniu wskazując, że zasadniczym zagadnieniem do zbadania była kwestia, czy treść orzeczenia z 1956 r. wynika z zebranych w sprawie dowodów, zatem należało dokonać analizy, czy stopień naruszenia prawa, spowodowany brakiem jasnego i wyczerpującego rozstrzygnięcia w kwestii przyznania odszkodowania, przemawiał za stwierdzeniem jego nieważności. Minister stwierdził: W aktach sprawy znajdują się zaświadczenia Banku Rolnego w W., Państwowego Zakładu Ubezpieczeń w W., Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w W., Państwowego Ośrodka Maszynowego w S., Gminnej Kasy Spółdzielczej w S., Powiatowego Zakładu Mleczarskiego w W. Oddział S. wystawione w związku z koniecznością ustalenia wysokości zadłużeń F. F. wobec instytucji państwowych, które to ustalenia były niezbędne do określenia wysokości odszkodowania – niezbędnego składnika decyzji o przejęciu gospodarstwa. Zaświadczenia powyższe stwierdzają brak zadłużenia wobec ww. instytucji. W aktach sprawy znajduje się też protokół zdawczo-odbiorczy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej, sporządzony [...] sierpnia 1955 r., w sprawie rozrachunku pomiędzy Państwowym Funduszem Ziemi a F. F. z tytułu użytkowania gospodarstwa na podstawie aktu nadania ziemi z [...] grudnia 1946 r., Nr [...], wskazujący na zadłużenie F. F. wobec tego Funduszu w wysokości 105,78 zł, który został sporządzony również w celu określenia wysokości odszkodowania za przejmowane gospodarstwo. Powołane dokumenty wskazują, iż F. F. posiadał jedynie zadłużenie w wysokości 105,78 zł wobec Funduszu, co oznacza, iż wysokość tego zadłużenia została odliczona od oszacowanej wartości gospodarstwa, wobec czego saldo rozliczeniowe z wyniosło 0 zł. Mimo, iż w orzeczeniu z [...] lutego 1956 r. nie wskazano wysokości przyznanego odszkodowania, to choć naruszono prawo, to jednak nie w sposób rażący.

W skardze na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi B. C. wskazała, że protokół zdawczo-odbiorczy Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w sprawie rozrachunku między Państwowym Funduszem Ziemi a F. F. nie może stanowić wiarygodnego dowodu w sprawie ze względu na wielość przekreśleń i brak odpowiedniej adnotacji, ponadto niewskazanie wysokości odszkodowania oraz brak dokładnego wyjaśnienia jak faktycznie przebiegały rozliczenia pomiędzy F. F. a Państwem stanowi rażące naruszenie prawa.

Oddalając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnił: Podstawę materialnoprawną orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z [...] lutego 1956 r. stanowiły przepisy dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych. (Dz.U. Nr 11, poz. 40) oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1954 r. w sprawie przejmowania na własność Państwa gospodarstw rolnych, niecałkowicie lub nienależycie zagospodarowanych, na wniosek ich właścicieli oraz w sprawie odszkodowania za te gospodarstwa (Dz.U. Nr 13, poz. 26). W aktach archiwalnych znajduje się wniosek F. F. z [...] lutego 1954 r., którym zwrócił się on do Prezydium Gminnej Rady Narodowej w S. o zdanie gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa, a z zaświadczeń Powiatowego Zakładu Mleczarskiego Oddział S., Gminnej Kasy Spółdzielczej w S., Powiatowego Ośrodka Maszynowego w S., Gminnego Delegata – Powiatowego Pełnomocnika Ministra Skupu, Prezydium PRN w W., Wydziału Finansowego, PZU w W., Banku Rolnego wynika brak zadłużenia F. F. wobec tych organów i instytucji. Natomiast z protokołu zdawczo-odbiorczo-rozrachunkowego z [...] sierpnia 1955 r. w sprawie rozrachunku pomiędzy Państwowym Funduszem Ziemi a F.F. z tytułu użytkowania gospodarstwa na podstawie aktu nadania z [...] grudnia 1947 r., wynika, iż po ustaleniu i oszacowaniu składników gospodarczych, będących przedmiotem rozrachunku, saldo na dobro Państwowego Funduszu Ziemi wynosi 105,78 zł, zatem za prawidłowe uznać trzeba stanowisko organu nadzoru, iż F. F. posiadał wobec Państwowego Funduszu Ziemi zadłużenie jedynie w wysokości 105,78 zł. Wniosek organ nadzoru, ze wskazaniem w sentencji orzeczenia z [...] lutego 1956 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej, że przejęcie gospodarstwa nastąpiło "za odszkodowaniem pieniężnym" oraz że "saldo rozliczeniowe z Państwowym Funduszem Ziemi wynosi 0 zł" wynika, iż kwota zadłużenia została odliczona od oszacowanej wartości gospodarstwa i wobec tego saldo rozliczeniowe z Państwowym Funduszem Ziemi wyniosło 0 zł, jest prawidłowy. Niewskazanie jednak w sentencji orzeczenia wysokości odszkodowania wymagało, stosownie do wyroku z 13 czerwca 2014 r. Naczelnego Sądu Administracyjnego, który uznał to za naruszenie prawa, dokonania analizy czy stopień naruszenia prawa przemawia za stwierdzeniem nieważności tego orzeczenia. Po dokonaniu takiej analizy, zgodnie z wytycznymi Naczelnego Sądu Administracyjnego, organ nadzoru uznał, iż stopień naruszenia prawa, spowodowany brakiem jasnego i wyczerpującego rozstrzygnięcia w kwestii przyznania odszkodowania, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., co należy uznać za stanowisko prawidłowe.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła B. C., prawidłowo reprezentowana, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania w przypadku zasadności zarzutu naruszenia prawa postępowania, a w przypadku uznania za wyłącznie zasadny zarzut naruszenia prawa materialnego, uchylenia zaskarżonego wyroku i rozpoznania skargi co do meritum poprzez uchylenie decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2015 r., nr [...], utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Legnickiego z [...] stycznia 1994 r., a także zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) na postawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na braku stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] stycznia 2015 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z [...] lutego 1956 r. w sytuacji kiedy jest ona obarczona rażącymi wadami prawnymi, polegającymi na niewskazaniu wysokości odszkodowania oraz braku dokładnego wyjaśnienia jak faktycznie przebiegały rozliczenia pomiędzy F. F. a Skarbem Państwa, podczas gdy art. 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych. (Dz.U. Nr 11, poz. 40) jednoznacznie stanowią, iż odszkodowanie z tytułu przejęcia gospodarstwa nie było przyznawane w kilku etapach orzeczniczych, a co za tym idzie zagadnienie odszkodowania wraz z podaniem jego wysokości powinno być jasno i wyczerpująco rozstrzygnięte w wyżej wymienionym orzeczeniu;

2) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 12 Konstytucji Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej z dnia 22 lipca 1952 r. (Dz.U. Nr 33, poz. 232) w zw. z art. 14 ust 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych, a także art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483) przez niezastosowanie, skutkujące pozbawieniem F. F. prawa własności z jednoczesnym brakiem ustalenia wysokości i wypłacenia odszkodowania za przejęte przez Skarb Państwa gospodarstwo rolne.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Artykuł 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.), "p.p.s.a.", stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1–6 p.p.s.a., należało zatem odnieść się do zasadniczych zarzutów stanowiących istotę podstaw kasacji.

Oceniając zarzuty podniesione w skardze kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny uznał je za usprawiedliwione.

Stosownie do wytycznych wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 czerwca 2014 r., I OSK 2734/12, które wiążą w sprawie, konieczna była analiza przez organ nadzoru, czy stopień naruszenia prawa, spowodowany brakiem wskazania w orzeczeniu o przejęciu gospodarstwa rolnego wysokości odszkodowania za przejęte gospodarstwo, przemawiał za stwierdzeniem nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej we Wrocławiu z [...] lutego 1956 r. Organ nadzoru uznał, że analiza treści tego orzeczenia w świetle materiału dowodowego, zgromadzonego w postępowaniu, w wyniku którego zostało wydane, prowadzi do wniosku, że naruszenie prawa nie ma charakteru rażącego, w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd z oceną tą się zgodził.

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., to takie, które powoduje, że decyzja nim obarczona nie może ostać się w obrocie prawnym, gdyż tak porządek prawa narusza, że konieczna jest jej eliminacja.

Podstawę prawną orzeczenia z [...] lutego 1956 r., ocenianego w postępowaniu nadzorczym, stanowił art. 14 ust. 1 pkt 2 dekretu z dnia 9 lutego 1953 r. o całkowitym zagospodarowaniu użytków rolnych (Dz.U. Nr 11, poz. 40), "dekret". Przepis ten stanowi, że prezydium wojewódzkiej rady narodowej, stosownie do treści wniosku (właściciela gospodarstwa rolnego o jego przejęciu na własność Państwa) i poczynionych ustaleń, wydaje orzeczenie o przejęciu na własność Państwa za odszkodowaniem pieniężnym całości lub części gospodarstwa rolnego wnioskodawcy. Przepis ten zawiera ogólną zasadę dot. przejęcia gospodarstwa rolnego. Przejęcie to może nastąpić tylko na wniosek właściciela, który nie jest w stanie należycie go zagospodarować i tylko za odszkodowaniem pieniężnym. Dekret statuuje tę generalną zasadę, upoważniając Radę Ministrów do określenia szczegółowego trybu postępowania w sprawie wniosku właściciela o przejęciu oraz zasad i trybu ustalania wysokości oraz wypłaty odszkodowań pieniężnych. Kwestie te zostały uregulowane w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1954 r. w sprawie przejmowania na własność Państwa gospodarstw rolnych, niecałkowicie lub nienależycie zagospodarowanych, na wniosek ich właścicieli oraz w sprawie odszkodowania za te gospodarstwa (Dz.U. Nr 8, poz. 26), "rozporządzenie". Przepisy rozporządzenia, składającego się z 17 paragrafów, większość regulacji poświęcają ustalaniu odszkodowania i jego wypłacie (§ 2–11). Określają one wg jakich zasad dokonuje się szacunku wartości gospodarstwa, jakich dokonuje się potrąceń z odszkodowania, jaki jest sposób wypłaty odszkodowania. Rozporządzenie określa także jak wyglądać ma orzeczenie prezydium o przejęciu gospodarstwa, jakie kwestie mają być w nim zawarte. Zgodnie z § 13 ust. 1 prezydium orzeka o przejęciu gospodarstwa rolnego, oraz m.in. o przyznaniu odszkodowania pieniężnego i o sposobie jego wypłaty.

Zasadą, która wynika z dekretu jest przejęcie gospodarstwa rolnego za odszkodowaniem, a odszkodowanie to musi być określone w orzeczeniu o przejęciu, o czym z kolei przesądza rozporządzenie. Wniosek taki wynika jasno zarówno z art. 14 ust. 1 pkt 2 dekretu, który mówi o przejęciu gospodarstwa za odszkodowaniem, jak i z § 13 ust. 1 rozporządzenia, stanowiącym, iż prezydium orzeka o przyznaniu odszkodowania i o sposobie jego wypłaty. Przepisy te w sposób wyraźny wskazują, że koniecznym elementem rozstrzygnięcia w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego jest określenie wysokości odszkodowania.

Postępowanie w sprawie przejęcia gospodarstwa rolnego wymagało wniosku właściciela, z którego wynikała przesłanka przejęcia, która musiała być zbadana, skoro § 14 ust. 1 pkt 3 przewidywał możliwość pozostawienia go bez uwzględnienia, a także, w przypadku jego uwzględnienia, oszacowania gospodarstwa wg zasad wskazanych w rozporządzeniu, celem określenia odszkodowania, dokonania ustaleń czy istnieją zaległości w podatkach lub innych należnościach na rzecz Państwa, instytucji i przedsiębiorstw państwowych, gdyż te potrącało się z przyznanego odszkodowania (§ 9 rozporządzenia). Wszystkie te ustalenia musiały znaleźć odzwierciedlenie w decyzji istota sprawy w sentencji orzeczenia, wyjaśnienie niezbędne tej istoty w uzasadnieniu.

Do istoty sprawy należało przejęcie gospodarstwa i wysokość odszkodowania za to przejęcie oraz sposób jego wypłaty.

O tym, że wysokość odszkodowania musi być określona w orzeczeniu przesądza także, a raczej przede wszystkim § 2 rozporządzenia, który w ust. 2 przyznaje właścicielowi prawo odmowy zgody na ustalone odszkodowanie, czego konsekwencją była niemożność przejęcia gospodarstwa, zaś w ust. 3 daje mu uprawnienie do odwołania się od ustalonego odszkodowania do Komisji Odwoławczej.

W cyt. wyżej wyroku z 13 czerwca 2014 r. I OSK 2734/12, Naczelny Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, że w orzeczeniu o przejęciu gospodarstwa na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 12 ust. 1 dekretu zagadnienie przyznania odszkodowania wraz z podaniem jego wysokości powinno było zostać jasno i wyczerpująco rozstrzygnięte. Uznając to stanowisko za wiążące i zgadzając się z nim w pełni, należy podkreślić, że rozstrzygnięcie co do wysokości odszkodowania musiało się znaleźć w sentencji orzeczenia, o czym wyżej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku stwierdził, zgadzając się z organem nadzoru, że brak tego elementu w orzeczeniu nie może być zakwalifikowany jako rażące naruszenie prawa, było to tylko wynikiem "błędnego zdekodowania (w oparciu o wykładnię literalną) norm prawnych zawartych w budzących wątpliwości interpretacyjne zapisach dekretu." Rażące naruszenie prawa, zdaniem Wojewódzkiego Sądu, miałoby miejsce w sytuacji nieprzyznania w ogóle odszkodowania, co nie miało miejsca w sprawie. Z materiału dowodowego i z sentencji orzeczenia co do salda rozliczeniowego 0 z Powiatowym Funduszem Ziemi wynika, że kwota zadłużenia w wysokości 105,78 zł została odliczona z przyznanego odszkodowania – stwierdził Wojewódzki Sąd.

Z oceną i wnioskami Wojewódzkiego Sądu trudno się zgodzić.

Skoro dekret mówi o przejęciu gospodarstwa za odszkodowaniem, to oczywistym jest, że wysokość odszkodowania musiała być ustalona, gdyż właściciel musiał się na nie zgodzić lub od niego odwołać. Z przepisów rozporządzenia również wynikało, że orzeczenie ma zawierać proponowane odszkodowanie i sposób jego wypłaty. Przepisy te wyjaśnione nawet literalnie nie budzą wątpliwości interpretacyjnych. Naruszenie ich zatem stanowi naruszenie prawa i to w sposób, o którym mowa w art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.

Jeśli idzie natomiast o zapis w orzeczeniu, iż saldo rozliczeniowe z Państwowym Funduszem wynosi 0 zł, a to oznacza, że przyznano odszkodowanie i potrącono z niego 105,78 zł – kwotę wynikającą z protokołu z 1955 r. to można mu przeciwstawić inny wniosek. Z zaświadczeń z różnych instytucji przedstawionych przez F. F., w tym z Wydziału Finansowego, w którym stwierdzono, że nie jest on uczestnikiem PFZ, wynika, że żadnych zadłużeń nie posiadał, w tym do PFZ. Protokół z [...] sierpnia 1955 r. ze skreśleniami, z których wynika owo zadłużenie w wysokości 105,78 zł, dokonanymi nie wiadomo kiedy i przez kogo, jest z zaświadczeniem z Wydziału Finansowego PPRN w W. z [...] kwietnia 1954 r. sprzeczny. Ze stwierdzenia zatem w orzeczeniu o owym zadłużeniu może równie dobrze wynikać, że jest na takim poziomie, gdyż go w ogóle nie było. Jak z powyższego wynika, zarówno wniosek Wojewódzkiego Sądu, jak i powyższy Naczelnego Sądu Administracyjnego, mogą wynikać z materiału dowodowego, ale pewności jaki był stan rzeczywisty materiał ten nie daje.

Skoro określenie wysokości odszkodowania i sposób jego wypłaty było niezbędnym elementem orzeczenia, wydawanego na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 dekretu, jako rozstrzygnięcie co do istoty sprawy, a wnioski co do wysokości odszkodowania w niniejszej sprawie mogą być różne, jak podano wyżej, to uznanie, iż orzeczenie z [...] lutego 1956 r. tylko naruszało prawo, ale nie było to naruszenie kwalifikowane, nie było zasadne.

Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, na podstawie art. 188 i art. 203 pkt 1 p.p.s.a.