Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2199/02
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-10-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit. b
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Zbigniew Czarnik Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i R. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2002 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...]; II. stwierdza, że decyzje objęte punktem pierwszym wyroku nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i R. R. solidarnie kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem uiszczonego wpisu oraz na rzecz skarżącego R. R. kwotę 215 zł /słownie: dwieście piętnaście złotych/ tytułem kosztów zastępstwa adwokackiego.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2199/02

U z a s a d n i e n i e

Decyzją z dnia [...] września 2002r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pakt 2 k.p.a. i art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz.U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126/ po rozpatrzeniu odwołania J. i R. R. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. nakazującej rozbiórkę wybudowanej części obiektu w postaci tarasu, jego zadaszenia oraz ścian osłonowych jak również schodów, rampy rozładowczej i części piwnic – uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał J. i R. R. dokonać rozbiórki wykonanych samowolnie ścian osłonowych na części tarasowej obiektu usytuowanego na działce Nr 1745/3 położonej w M.

W uzasadnieniu stwierdzone zostało, że od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli adresaci nakazu rozbiórki podnosząc zarzut naruszenia prawa i domagając się jej uchylenia z jednoczesnym umorzeniem postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w trybie odwoławczym organ ustalił, że w M. przy ul. S. wybudowano trzy segmenty pawilonu handlowego na działkach Nr 1745/5, 1745/6, 1745/4 oraz 1747/3 (powinno być 1745/3). Pawilon zrealizowano na podstawie pozwolenia na budowę Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia 2 kwietnia 1993 r. Przedmiotowa decyzja opiewała na budowę czterech segmentów na wymienionych powyżej działkach oraz na działce nr 1745/7(powinno być 1745/3), przy czym działka nr 1747/3 (powinno być 1745/3) nie została wymieniona w decyzji. Niemniej jednak zatwierdzony decyzją tą projekt zagospodarowania działek oraz dokumentacja budowlana uwzględniały zabudowę tej nieruchomości. Skrajny segment A na działce 1745/5 został wybudowany przez J. i R. K. a segmenty środkowe B i C na działkach 1745/5 i 1745/6 wybudowali J. i R. R. Segment D nie został wybudowany. Do budowy segmentu B i C przystąpiono w maju 1994 r., przy czym decyzją z dnia [...] kwietnia 1998 r. prawa wynikające z decyzji o pozwoleniu na budowę przeniesione zostały na J. i R. R. Zgodnie z projektem obiekty zaprojektowano w zabudowie szeregowej na poszczególnych działkach oraz na działce nr 1747/3 (powinno być 1745/3), która stanowi współwłasność właścicieli poszczególnych segmentów. Niektóre ściany zaprojektowano jako wspólne, natomiast na działce 1747/3 (powinno być 1745/3) zaprojektowano wspólnie podcień z zadaszonym wspólnym tarasem. Po nabyciu działek 1745/5 i 1745/6, a także udziału w działce nr 1745/3 przez J. i R. R., właściciele realizując budowę segmentu B i C dokonali zmian w ich wnętrzu. Odstępstwa te są jednak nieistotne, gdyż nie mają wpływu na bezpieczeństwo konstrukcji jak i na uzasadnione interesy osób trzecich. Inwestorzy dokonali też zabudowy części tarasu na działce pozostającej we współwłasności oznaczonej nr 1745/3. Wykonali ściany zewnętrzne osłonowe od strony segmentu A oraz od strony segmentu D łącząc zabudowaną część tarasu z pawilonem. W zabudowanej części wykonano otwór okienny od strony segmentu D oraz okno z drzwiami balkonowymi od strony segmentu A. Zabudowa części tarasu nie była objęta zatwierdzoną dokumentacją i pozwoleniem na budowę, a więc stanowi samowolę. W dniu 22 lipca 1999 r. J. i R. R. dokonali zgłoszenia do Starostwa Powiatowego o zakończeniu budowy i przystąpieniu do użytkowania obiektu, a Starostwo sprzeciwu nie wniosło pomimo, że inwestor dokonał częściowej zabudowy tarasu. Nie można jednak przyjąć, że zaistniałe odstępstwo od pozwolenia na budowę z uwagi na dokonane zgłoszenie zostało zalegalizowane. W trakcie rozprawy administracyjnej przeprowadzonej 9 września 2002 r. ustalono, że część wykonanych robót objętych nakazem rozbiórki była objęta dokumentacją techniczną i wykonana została zgodnie z tą dokumentacją. Skoro więc dokumentacja jest integralną częścią pozwolenia na budowę to ta część robót nie może być traktowana jako samowola budowlana. Dokumentacja nie uwzględniała tylko wykonania zabudowy części tarasu, który został zaprojektowany jako wspólny na działce nr 1745/3. W związku z tym tylko w tej części występuje samowola budowlana podlegająca przepisowi art. 48 Prawa budowlanego. Co się tyczy odwołania, to tylko w tym zakresie mogło być ono uwzględnione.

Na decyzję tą skargę wnieśli J. i R. R. zarzucając organom obu instancji naruszenie art. 40 § 2 k.p.a. przez zaniechanie doręczenia decyzji ustanowionemu pełnomocnikowi oraz naruszenie art. 97 § 1 pakt 4, art. 101 § 3 w zw. z art. 123 § 1 k.p.a. przez zaniechanie podjęcia rozstrzygnięcia w związku ze złożonym przez pełnomocnika wnioskiem o zawieszenie postępowania, formułując wniosek o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji.

Odpowiadając na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi wyjaśniając, że w aktach organu I instancji brak jest potwierdzenia wpływu pełnomocnictwa. W związku z tym organ rozpatrywał odwołanie złożone bezpośrednio przez stronę i stronie tej doręczył rozstrzygnięcie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

skarga jest uzasadniona.

Stosownie do przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r., - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dnia 30.08.2002r., Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej - P.p.s.a). W sprawach, o których mowa w § 1, stosuje się dotychczasowe przepisy o wpisie i innych kosztach sądowych. Sytuacja, o jakiej mowa w tym przepisie ma miejsce w niniejszej sprawie, zatem skarga wniesiona przed dniem 01.01.2004r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie – Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie.

Podniesiony skargą zarzut znajduje oparcie w aktach administracyjnych organu I instancji. Na kartach 347-349 znajduje się wniosek datowany 16.04.2002r. o zawieszenie postępowania wraz z pełnomocnictwem udzielnym przez R. R. adw. J. B., przy czym brak jest na pismach tych prezentaty organu pozwalającej na ustalenie daty złożenia tych pism a szczególności, czy wpłynęły one do Powiatowego Inspektora przed datą wydania decyzji. Niemniej jednak z akt jednoznacznie wynika, że pełnomocnik w dniu 10.06.2002r. (K. 351) złożył pismo do organu I instancji i organ podjął w związku z tym korespondencję z pełnomocnikiem (K.352). Okoliczność ta pozwala na stwierdzenie, że w postępowaniu administracyjnym R. R. był reprezentowany przez pełnomocnika.

Stosownie do art.40 § 2 Kpa jeżeli strona ustanowiła pełnomocnika, pisma doręcza się pełnomocnikowi. W orzecznictwie na tle tego przepisu od dawna ugruntowany jest pogląd, że pominięcie przez organ administracji pełnomocnika strony jest równoznaczne z pominięciem strony w postępowaniu administracyjnym i uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa . Z momentem ustanowienia pełnomocnika strona uzyskuje uprawnienia do występowania przed organem za pośrednictwem bądź też łącznie z nim, organ administracji państwowej natomiast staje przed obowiązkiem prowadzenia postępowania przede wszystkim z udziałem tego pełnomocnika. Podkreślić tez należy, że wskazany powyżej przepis przewiduje żadnych modyfikacji ustanowionej zasady. Należy wobec tego wnioskować, że w razie ustanowienia pełnomocnika brak jest podstaw prawnych do kierowania pism bezpośrednio do strony postępowania administracyjnego. Z tego wynikają takie konsekwencje, że jeżeli strona powinna o czynnościach organu dowiadywać się przez pełnomocnika, albowiem inna forma w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego nie jest przewidziana, to pominięcie tego pełnomocnika w postępowaniu administracyjnym musi być traktowane i jest równoznaczne z pominięciem strony. Bez znaczenia prawnego zatem będzie fakt osobistego udziału strony w toczącym się postępowaniu, jeżeli nie może ona korzystać z pomocy swego pełnomocnika (tak NSA w wyroku z dnia z dnia 10 lutego 1987 r. sygn. SA/Wr 875/86, ONSA 1987/1 poz. 13, z aprobującą glosą zamieszczoną w OSPiKA 1989/4 poz. 79). Natomiast Sąd Najwyższy wyraził pogląd, że strona postępowania administracyjnego, ustanawiająca pełnomocnika, chroni się przed skutkami nieznajomości prawa, a jeżeli organ administracji pomija pełnomocnika w toku czynności postępowania administracyjnego, to niweczy skutki staranności strony w dążeniu do ochrony swych praw i interesów oraz otrzymania takiej ochrony prawnej, jaką powinna ona uzyskać w państwie prawa ( tak SN w postanowieniu z dnia 9 września 1993r. sygn. III ARN 45/93, OSNCP 1994/5 poz. 112).

Podzielając przedstawione poglądy orzecznictwa stwierdzić należy, że pominięcie pełnomocnika w postępowaniu uzasadnia wznowienie postępowania na zasadzie art. 145 § 1 pkt 4 kpa co ma ten skutek, że zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja podlegają uchyleniu, w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit.b P.p.s.a w zw. z art.135 tej ustawy. Orzeczenie zamieszczone w punkcie II wyroku uzasadnia art.152 P.p.s.a, a orzeczenie o kosztach - art.200 ustawy.