Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 744/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2008-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art.1 par.2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art.134 par.1, art. 145 par.1 pkt 1 lit.a i c, art.152,art.200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1590
law: ustawa z dnia 5 czerwca 1998    r. o samorządzie województwa - tekst jednolity
article: art.15, art.107 par.3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art.5ust.3,art.9,art.11 ust.1,2 i 3,art.19 ust.1,art.10 ust.1a i 2
journal: Dz.U. 2005 nr 239 poz 2019
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Marzenna Glabas Protokolant Urszula Wojciechowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2008 roku ze skargi N. B na decyzję Wojewody z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie przejścia w trwały zarząd wód oraz gruntów pokrytych tymi wodami 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Wojewody na rzecz N. B. kwotę 540 zł (pięćset czterdzieści złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia "[...]" Starosta N. stwierdził z dniem 30 lipca 2005r. przejście w trwały zarząd Marszałka Województwa stanowiących własność Skarbu Państwa wód jeziora P. oraz gruntów pokrytych tymi wodami położonymi na terenie powiatu n., gmina B. w obrębie O., wchodzącymi w skład części działki nr 3037/1 o powierzchni wody 4,53 ha. W uzasadnieniu podano, iż z wnioskiem o stwierdzenie przejścia przedmiotowych wód jeziora P. w trwały zarząd wystąpił Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. działając z upoważnienia Marszałka Województwa. Wskazano, iż zgodnie z zapisami art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw wody jeziora P. przechodzą w trwały zarząd Marszałka Województwa. Podano, iż w załączniku nr 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną rzeka S. wypływająca z jeziora Ż., które połączone jest urządzeniami melioracyjnymi z jeziorem Pr., P. i Pł. wpisana została pod pozycją 154 w części dotyczącej województwa kujawsko-pomorskiego.

W wyniku odwołania wniesionego przez Nadleśnictwo B. Wojewoda decyzją z dnia "[...]" uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu podano, iż zebrany przez Starostę materiał dowodowy nie był wystarczający dla określenia charakteru wód jeziora P., tj. czy jest to woda stojąca czy płynąca. Wskazano, iż organ pierwszej instancji uznał wody jeziora P. za wody płynące z uwagi na fakt, że jezioro to połączone jest urządzeniami melioracyjnymi z jez. Pr. i Ż., z którego z kolei wypływa rzeka S. wymieniona w rozporządzeniu z dnia 17 grudnia 2002r. jako woda istotna dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. W ocenie organu odwoławczego przyjęty przez organ charakter wody nie znajduje uzasadnienia w świetle wynikającej z przepisów Prawa wodnego definicji wód płynących. Wskazano, iż z treści art. 5 ust. 3 Prawa wodnego wynika bowiem iż do wód płynących nie są zaliczone wody znajdujące się w rowach, które w myśl przepisów Prawa wodnego taktuje się jako sztuczne koryta prowadzące wodę w sposób ciągły lub okresowy, o szerokości dna mniejszej niż 1,5 m przy ich ujściu. Wyjaśniono jednak, że z uwagi na to, że cieki mogą trwale w sposób naturalny lub sztuczny zmienić swój charakter, w sytuacjach budzących wątpliwość pomocna może okazać się ekspertyza hydrologiczna i hydrograficzna. Podano, ze z Atlasu Podziału Hydrograficznego Polski wynika, że jezioro P. posiada dopływ i odpływ. W związku z tym określenie charakteru tego jeziora wymaga głębokiej analizy wyjaśniającej na podstawie dowodów i dokumentów. Podano, że organ pierwszej instancji opierał się jedynie na danych pochodzących z rejestru gruntów Starostwa Powiatowego w N.M.L. Natomiast w przedmiotowym postępowaniu należy przede wszystkim ustalić, czy cieki łączące wskazane jeziora mają naturalny charakter, czy też stanowią urządzenia wodne, tj. rowy, opierając się na danych z ewidencji wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, urządzeń melioracji wodnych oraz zmeliorowanych gruntów prowadzonej przez marszałka województwa stosownie do art. 70 ust. 3 ustawy - Prawo wodne.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia "[...]" Starosta N. stwierdził przejście z dniem 30 lipca 2005r. w trwały zarząd Marszałka Województwa stanowiących własność Skarbu Państwa wód jeziora P. oraz gruntów pokrytych tymi wodami położonymi na trenie powiatu nowomiejskiego, gmina B. w obrębie O., wchodzącymi w skład części działki nr 3037/1. W uzasadnieniu decyzji powołano się na stanowiska uczestników spotkania przeprowadzonego przez organ. Podano, iż przedstawiciel Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. Rejonowy Oddział w Os. stwierdził, iż jezioro P. jest jeziorem przepływowym ponieważ jest połączone naturalnym ciekiem wodnym z jeziorami: Pł., Pr., Ż. i P.. Wskazano, iż na poparcie swojego stanowiska przedłożył mapę topograficzną wykonaną w latach 30-tych XX wieku, na której widać połączenie jezior ciekiem o charakterze naturalnym. Przedstawiciel Zarządu oświadczył ponadto, iż nie posiada żadnej dokumentacji powykonawczej świadczącej o tym, iż przedmiotowy ciek został wykonany sztucznie. Podano, iż Dyrektor Okręgu Polskiego Związku Wędkarskiego w T. stwierdził, iż jezioro Pł. i P. wraz z odpływem do jeziora Pr. połączone są ciekiem wypełnionym wodą i należą do obwodu rybackiego jeziora Pł. na cieku bez nazwy w zlewni rzeki O. Podano, iż obwód rybacki został utworzony na podstawie stosownych rozporządzeń Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej w G. Z kolei przedstawiciele Nadleśnictwa B. stwierdzili, iż ciek łączący jeziora ma charakter sztuczny, na poparcie czego przedłożyli mapę z przełomu XVIII i XIX wieku. Podano, iż na mapie tej nie ma zaznaczonego cieku łączącego jeziora, a poza tym mapa jest mało precyzyjna i dokładna. Stąd też w ocenie organu na podstawie tej mapy nie można ustalić charakteru przedmiotowego jeziora. Ponownie powołano się na treść art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw oraz zapisy w załączniku nr 2 do rozporządzenia z 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, stwierdzając iż wody jeziora P. przechodzą w trwały zarząd Marszałka Województwa. Podniesiono, iż ustalenie charakteru wód jeziora P. nie ma zasadniczego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, ponieważ na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy - Prawo wodne, wody stanowiące własność Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego są wodami publicznymi i przepis ten nie precyzuje, czy chodzi o wody płynące, czy też stojące. Podano, iż w art. 11 ust. 1 pkt 1 – 4 ustawy - Prawo wodne nadleśniczy nie został wskazany jako organ wykonujący prawa właścicielskie w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa. Natomiast w myśl art. 11 ust. 1a ustawy - Prawo wodne organy, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 i 4 po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, mogą powierzyć nadleśniczemu w drodze porozumienia, na jego wniosek, wykonywanie uprawnień właścicielskich Skarbu Państwa w stosunku do wód publicznych stanowiących własność Skarbu Państwa, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a-c oraz lit. e i pkt 4 ustawy – Prawo wodne, oraz określonych na podstawie ust. 3, znajdujących się w granicach nadleśnictwa.

Od decyzji tej odwołało się Nadleśnictwo B. wnosząc o jej uchylenie. Powołując się na komentarz do ustawy - Prawo wodne podniesiono, iż marszałek województwa ma uprawnienia do gospodarowania wodami Skarbu Państwa przeznaczonymi wyłącznie na potrzeby rolnictwa, w granicach określonych ustawą -Prawo wodne i obciążenie gruntu na takie cele jest uzasadnione wówczas, gdy grunt jest zajęty na zainstalowanie urządzeń poboru wody i jej przesyłania, a pobór wody wpływa na zmniejszenie zasobów wody i służy potrzebom melioracji. Zdaniem strony decyzja nie wskazuje, że takiemu celowi ma służyć, a udział niektórych stron w postępowaniu świadczy o zupełnie innym przeznaczeniu. Podniesiono także, iż uzasadnienie decyzji jest mało przekonujące, a przejście przedmiotowego jeziora w trwały zarząd Marszałka może uzasadniać tylko cel określony wart. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo wodne.

Decyzją z dnia "[...]" Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podano, iż w toku postępowania administracyjnego ustalono, że jezioro P. połączone jest z jeziorem Pr., a następnie z jeziorem Ż., które wymienione jest pod poz. 154 (S. z jeziorem Ż.) w załączniku nr 2 rozporządzenia z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, jako wody istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Połączone jeziora stanowią jednolity system wodny i – jak wyjaśniono - nie sposób "wyrwać" spośród nich jedno jezioro wskazując, że wody właśnie tego zbiornika nie są istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Ponadto warunkiem przejęcia w trwały zarząd wód i gruntów nimi pokrytych, na podstawie przepisów ustawy - Prawo wodne, jest przepływowy charakter tych wód, czego odwołujący się nie neguje w swoim odwołaniu w stosunku do jeziora P.. Wskazano przy tym, iż nie jest słuszne twierdzenie organu pierwszej instancji, iż dla stwierdzenia trwałego zarządu na podstawie przepisów Prawa wodnego bez znaczenia jest fakt, czy wody są stojące czy płynące. Powołując się na stosowne przepisy ustawy - Prawo wodne podkreślono, iż w przeciwieństwie do wód płynących, wody stojące znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej, stanowią własność właściciela tej nieruchomości, a uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód stojących wykonują podmioty reprezentujące Skarb Państwa w stosunku do tych nieruchomości, na podstawie odrębnych przepisów. W związku z tym w art. 217 ustawy - Prawo wodne, a następnie rozszerzona w art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw forma trwałego zarządu dotyczyć może tylko wód płynących i gruntów pod tymi wodami. Odnosząc się do argumentacji zawartej w odwołaniu wyjaśniono, iż nie jest słuszne twierdzenie strony, iż marszałek województwa ma uprawnienia do gospodarowania wodami Skarbu Państwa przeznaczonymi wyłącznie na potrzeby rolnictwa, w granicach określonych ustawą - Prawo wodne i obciążenie gruntu na takie cele jest uzasadnione wówczas, gdy grunt jest zajęty na zainstalowanie urządzeń poboru wody i jej przesyłania, a pobór wody wpływa na zmniejszenie zasobów wody i służy potrzebom melioracji. Cel poboru wody nie wyznacza roli tych wód. Każdy pobór wody powierzchniowej przy pomocy urządzeń wodnych jest bowiem rodzajem szczególnego korzystania z wód, na który wymagane jest pozwolenie wodnoprawne. W pozwoleniu wodnoprawnym ustala się m.in. cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki. Jest to decyzja odrębna i niezwiązana z trwałym zarządem wyznaczonym przepisami w. art. 217 ustawy - Prawo wodne i art. 19 o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw. W ocenie organu odwoławczego postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i wyczerpujący. Wyjaśniono przy tym, że przedmiotowa decyzja ma charakter aktu deklaratoryjnego, tj. potwierdzającego stan określony przepisem art. 19 ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw.

Skargę na powyższą decyzję wniosło Nadleśnictwo B., żądając jej uchylenia jako naruszającej prawo. Ponownie przywołano argumenty podniesione w odwołaniu. Podniesiono, iż nie wyjaśniono, czy wody jeziora P. są wodą płynącą. Strona skarżąca podała, że w trakcie postępowania przedkładała dowody (mapy) na to, iż przedmiotowe jezioro nie ma charakteru przepływowego. Wyjaśniono, iż z jeziorem Pr. łączy je rów przekopany w pięćdziesiątych latach XX wieku, który jest zarośnięty i nie ma w nim wody i po to, aby woda znalazła się w rowie konieczne jest przeprowadzenie wielu kosztownych zabiegów. Powołano się przy tym na treść pisma Ministra Środowiska z dnia 15 lipca 2008r., które dołączono do skargi, a które zostało skierowane także do wojewodów i marszałków województw. W związku z tym strona skarżąca zarzuciła, iż organy naruszyły art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Dodatkowo wyjaśniono, iż ustawa - Prawo wodne (w tym art. 19 ustawy z dnia 3 czerwca 2005r.) obliguje starostę do stwierdzenia przejścia w trwały zarząd stanowiących własność Skarbu Państwa wód i gruntów pod tymi wodami, o ile z takim wnioskiem wystąpi zainteresowany, organ lub jednostka. Podano, iż położenie jeziora P. na terenie leśnym nie oznacza, że nie odgrywa ono żadnej roli w regulacji stosunków wodnych na położonym niżej obszarze rolniczym. Jeziora Pł. i P. rozpoczynające powyższy układ jezior stanowią naturalny rezerwuar wody, z którego zasilane są pozostałe zbiorniki wodne, których zlewnie mają charakter ściśle rolniczy. W ocenie Wojewody funkcja wód kompleksu jezior, do których należy również jezioro P. jest oczywista i nie wymaga odrębnych wyjaśnień co do roli, jaką pełni w regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. Odnosząc się do kwestii przepływowego charakteru wód jeziora P. wskazano, iż skoro strona skarżąca kwestii tej nie podnosiła, to zgodziła się z ustaleniami organu I instancji, że jezioro to stanowi wodę płynącą. Dlatego do zagadnienia tego nie ustosunkowano się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Przy czym podniesiono, iż sam skarżący wskazał na możliwe wykonanie rowów (w latach 50-tych ubiegłego stulecia, bądź na przełomie XIX i XX wieku). Podano, iż przepływowy charakter jeziora potwierdza opracowany na zlecenie Ministerstwa Środowiska Atlas Hydrograficzny Polski 2005r., Marszałek Województwa jako organ właściwy do prowadzenia ewidencji wód oraz urządzeń melioracji wodnych oraz biorący udział w postępowaniu Okręg Polskiego Związku Wędkarskiego w T. Ponadto podano, iż obwody rybackie ustanawiane są jedynie na wodach płynących, a Dyrektor RZGW, jako właściwy w sprawach gospodarowania wodami, ustanawiając taki obwód również nie kwestionował płynącego charakteru tych wód. Wskazano, iż jeziora Pł., Pr. i A. znajdują się już w trwałym zarządzie marszałka województwa i zasadnym jest przekazanie w trwały zarząd również, leżącego w ciągu tych jezior, wód jeziora P. Podano ponadto, iż zgodnie z art. 11 Prawa wodnego w trwały zarząd marszałków województw przechodzą wody istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służących polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy, jak również pozostałe wody niewymienione w pkt 1-3 tego przepisu. Oznacza to, iż pozostałe wody publiczne, stanowiące własność Skarbu Państwa, które nie zostały wyszczególnione wprost w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną, również na mocy prawa przechodzą w trwały zarząd marszałków województw.

W piśmie procesowym z dnia 22 października 2008r. Dyrektor Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O. występujący z upoważnienia Marszałka Województwa wniósł o oddalenie skargi. Podniósł, iż zobowiązane do wykonywania prawa i obowiązków właściciela w stosunku do powierzonych im wód są wyłącznie organy wymienione w art. 11 ustawy - Prawo wodne, a Nadleśnictwo nie jest w tym katalogu uwzględnione. Natomiast okoliczność przejścia wód i gruntów w trwały zarząd marszałka województwa nie oznacza, że Nadleśnictwo zostało pozbawione praw do opieki nad tymi wodami. W uzasadnionych przypadkach, zgodnie z art. 11 ust. 1a powołanej ustawy marszałek województwa, po uzyskaniu zgody ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej, może bowiem powierzyć nadleśniczemu, na jego wniosek, wykonywanie tych uprawnień.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Stosownie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem więc dokonywanej przez niego kontroli jest zbadanie, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Czyni to na podstawie akt sprawy, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji. W myśl zaś art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej ppsa., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W niniejszej sprawie Sąd stwierdził naruszenie przepisów prawa skutkujące koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.

Przede wszystkim należy podnieść, iż ustawą z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 130 poz. 1087) dokonano nowelizacji przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (Dz.U. z 2005r Nr 239 poz. 2019 ze zm.). Jednocześnie w art. 19 ust. 1 powołanej ustawy zmieniającej wprowadzono zapis, iż z dniem wejścia w życie ustawy stanowiące własność Skarbu Państwa wody oraz grunty pokryte wodami przechodzą w trwały zarząd odpowiednio – urzędów morskich, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, parków narodowych i marszałków województwa, stosownie do art. 11 ust. 1 pkt 14 ustawy - Prawo wodne. W myśl ust. 2 tego artykułu przejście mienia stwierdza w drodze decyzji na wniosek zainteresowanego właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. Jednakże należy podkreślić, iż treści powołanego przepisu nie można interpretować abstrahując od innych przepisów ustawy – Prawo wodne, która zawiera regulacje istotne dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie. Wskazać bowiem należy, iż w myśl zapisów art. 10 ust. 1a ustawy – Prawo wodne wodami stanowiącymi własność Skarbu Państwa są wody morza terytorialnego, morskie wody wewnętrzne wraz z morskimi wodami wewnętrznymi Zatoki Gdańskiej, śródlądowe wody powierzchniowe płynące oraz wody podziemne. Wody te - w myśl art. 10 ust. 2 ustawy – Prawo wodne - są wodami publicznymi i to do takich wód odnoszą się zapisy art. 11 ust. 1 ustawy – Prawo wodne, który określa jednostki właściwe do wykonywania praw właścicielskich w stosunku do tych wód. W odniesieniu do marszałka województwa kwestię tę reguluje art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo wodne stanowiąc, iż wykonuje on uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, służące polepszeniu zdolności produkcyjnej gleby i ułatwieniu jej uprawy oraz w stosunku do pozostałych wód niewymienionych w pkt 1-3. Z kolei art. 12 ust. 1 ustawy – Prawo wodne stanowi, iż wody stojące oraz wody w rowach znajdujące się w granicach nieruchomości gruntowej stanowią własność właściciela tej nieruchomości. Przy czym należy zauważyć, iż powołaną wyżej ustawą z dnia 3 czerwca 2005r. o zmianie ustawy – Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw znowelizowano także powołany przepis art. 12 dodając ustęp 2, zgodnie z którym uprawnienia właścicielskie Skarbu Państwa w stosunku do wód stojących oraz wody w rowach, znajdujących się na terenie nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa wykonują podmioty reprezentujące Skarb Państwa w stosunku do tych nieruchomości na podstawie odrębnych przepisów. Słuszne jest zatem stanowisko organu odwoławczego, iż dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie istotne jest ustalenie, czy wody jeziora P. są wodami płynącymi czy też stojącymi, gdyż tylko w tym pierwszym przypadku nastąpiłoby przejście tych wód z mocy prawa w trwały zarząd marszałka województwa. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie kwestia ta nie została dostatecznie wyjaśniona.

Przede wszystkim należy podnieść, iż stosownie do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 15) postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Oznacza to, iż rozpatrując odwołanie organ wyższej instancji nie może ograniczyć się do badania zarzutów podniesionych w odwołaniu, lecz musi na nowo rozpoznać sprawę merytorycznie. Skoro zaś z wyżej podanych względów ustalenie okoliczności, czy wody przedmiotowego jeziora mają charakter płynący czy stojący ma kluczowe znaczenie dla podjęcia prawidłowego rozstrzygnięcia, to pominięcie rozważań dotyczących tej kwestii w uzasadnieniu decyzji z tego powodu, iż strona odwołująca się nie podnosiła zarzutów w tym zakresie (co organ uznał za przyznanie tej okoliczności) stanowi naruszenie powyższej zasady określonej w Kodeksie postępowania administracyjnego. Dodatkowo należy wskazać, iż takie stanowisko organu może budzić wątpliwości, skoro uchylając pierwotną decyzję organu pierwszej instancji z dnia "[...]" ten sam organ odwoławczy uznał ustalenie co do charakteru wody za istotne, a stanowisko organu pierwszej instancji za mało przekonujące. Wskazano wówczas, iż w niektórych przypadkach w sytuacjach budzących wątpliwość może okazać się pomocna ekspertyza hydrologiczna i hydrograficzna. Natomiast po ponownym rozpoznaniu sprawy przez organ pierwszej instancji, który tylko w niewielkim zakresie dokonał dodatkowych ustaleń co do charakteru wody organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone w uzasadnieniu tej decyzji. Wskazać jednak należy, iż jednym z argumentów, które mają świadczyć o tym, iż wody jeziora P. mają charakter płynący ma być okoliczność, iż jest ono połączone z jeziorem Pr., a następnie z jeziorem Ż., które wraz z rzeką S. jest wymienione w zał. 2 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 17 grudnia 2002r. w sprawie śródlądowych wód powierzchniowych lub ich części stanowiących własność publiczną (Dz.U. z 2003r. Nr 16 poz. 149). Z takim stanowiskiem nie sposób się zgodzić. Podnieść bowiem należy, iż wprawdzie marszałek województwa - z mocy art. 11 ust. 1 pkt 4 ustawy – Prawo wodne – wykonuje uprawnienia właścicielskie w stosunku do wód istnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzebny rolnictwa, jednak uprawnienie do określenia wód stanowiących własność publiczną istotnych dla regulacji stosunków wodnych dla potrzeb rolnictwa na podstawie art. 11 ust. 2 pkt 2 ustawy - Prawo wodne ma rada ministrów,, która czyni to w drodze rozporządzenia. Co więcej – z treści ostatniego z powołanych przepisów wynika - iż rada ministrów określa te wody, kierując się podziałem zawartym w ust. 1 pkt 2 i 4, uwzględniając w wykazie nazwę z charakterystycznymi informacjami, wskazanie nazwy odbiornika, przyjęte kryterium oraz wskazanie dla wód, o których mowa w pkt 2 właściwego marszałka województwa. Poza tym w myśl art. 11 ust. 3 ustawy – Prawo wodne rada ministrów uzyskała uprawnienie do powierzenia w drodze rozporządzenia marszałkowi województwa wykonywanie uprawnień Skarbu Państwa w stosunku do wód innych niż określone w ust. 1 pkt 4 i zaliczenia do wód istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa. W świetle powołanych przepisów nie ulega wątpliwości fakt, iż o tym czy dana woda jest istotna dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa decyduje wyłącznie rada ministrów w drodze rozporządzenia. W związku z tym organy orzekające w niniejszej sprawie nie mogą dowolnie rozszerzać katalogu tych wód zawartego w powołanym wyżej rozporządzeniu. Jeśli zaś w tym katalogu tym wymienione jest jedynie jezioro Ż. z rzeką S., to nawet jeśli – jak twierdzi organ - wody te znajdują się w łańcuch jezior, do którego należy jezioro P., to okoliczność ta nie upoważnia Wojewody do twierdzenia, iż także to jezioro należy do wód publicznych istotnych dla regulacji stosunków wodnych dla potrzeb rolnictwa. Kierując się bowiem zasadą racjonalności ustawodawcy należy uznać, iż w takim wypadku także to jezioro zostałoby wymienione w powołanym rozporządzeniu. Ponadto przyjmując interpretację zaprezentowaną przez organ odwoławczy należałoby zauważyć, iż to nie marszałek województwa w.–m., a k.-p. został wskazany jako właściwy do przejęcia jeziora Ż. w trwały zarząd, gdyż powołane przez organ jezioro Ż. z rzeką S.l są wymienione w części dotyczącej województwa k.-p. i jako marszałek właściwy do sprawowania zarządu jest wskazany marszałek tego województwa. Skoro zatem Wojewoda przyjął, iż o charakterze przedmiotowego jeziora przesądza zapis w powołanym rozporządzeniu, to będąc konsekwentnym musiałby uznać, iż wody tego jeziora winny przejść w trwały zarząd marszałka województwa k.-p., a nie w.-m., co naruszałoby przepisy ustawy z dnia 5 czerwca 1998r. o samorządzie województwa (Dz.U. z 2001r. Nr 142 poz. 1590 ze zm.).

Nie można także uznać, aby pozostałe argumenty mające świadczyć o płynącym charakterze wód jeziora P. były przekonujące. Fakt, iż przedmiotowe jezioro należy do obwodu rybackiego nie jest argumentem przesądzającym o jego charakterze. Jak słusznie bowiem wskazano w uzasadnieniu organu odwoławczego o charakterze wód i uprawnieniach właścicielskich decydują wyłącznie przepisy ustawy – Prawo wodne. Natomiast obwody rybackie są tworzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia 1985r. o rybactwie śródlądowym ( Dz.U. z 1999r. Nr 66 poz. 750 ze zm.).O charakterze wody nie przesądza także zapis w ewidencji wód prowadzonym przez marszałka województwa. Zgodnie bowiem z art. 70 ust. 3 marszałek prowadzi ewidencję wód, o których mowa w art. 11 ust. 2 pkt 2, czyli wód stanowiących własność publiczną istotnych dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa, określonych przez radę ministrów w drodze rozporządzenia. Jak wskazano wyżej to rada ministrów decyduje o katalogu tych wód, a ewidencja prowadzona przez marszałka ma tylko wody te ewidencjonować. Z tego względu zapisów zawartych w tej ewidencji nie można uznać za przesądzające o charakterze wód, gdyż tak jak to wskazano wyżej marszałek nie może katalogu określonego przez radę ministrów dowolnie poszerzać. Odnośnie zapisów zawartych w Atlasie Hydrograficznym to wskazać należy, iż dane tam zawarte mogą stanowić uzupełnienie ustaleń organów, ale nie mogą tych ustaleń zastępować. Natomiast w niniejszej sprawie organ nie wyjaśnił, z jakich względów przyjął za wiarygodne wyjaśnienia złożone przez przedstawiciela zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w O., Rejonowy Oddział w Os. oraz przedłożoną mapę. Wskazać przy tym należy, iż mapa ta ani nie zawiera legendy, ani nie wiadomo z jakiego źródła została zaczerpnięta, co jest niezbędne dla oceny jej wartości dowodowej. Natomiast mapa przedłożona przez skarżące Nadleśnictwo została – jak należy domniemywać – uznana za niewiarygodną, gdyż – jak podano w uzasadnieniu decyzji – nie ma niej zaznaczonego cieku łączącego jeziora, a poza tym jest mało precyzyjna i dokładna. W ocenie Sądu takie uzasadnienie nie spełnia wymogów określonych w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Przy tym wskazać należy, iż to na organie – a nie na stronach – ciąży obowiązek prowadzenia postępowania wyjaśniającego. Jeżeli zatem organ ma wątpliwości co do przedkładanych przez strony dokumentów, to albo winien wezwać stronę do ich uzupełnienia, albo przeprowadzić na tę okoliczność postępowanie wyjaśniające. Przy czym należy wskazać, iż definicję zarówno wody płynącej jak i stojącej zawarte są w przepisach ustawy – Prawo wodne (art. 5 ust. 3, a także niektóre definicje zawarte w art. 9 ustawy - Prawo wodne). Z treści tych przepisów wynika, iż nie zawsze przy ustaleniu charakteru wody można poprzestać na mapach oraz innych dokumentach, gdyż w niektórych wątpliwych wypadkach może być potrzebna stosowna ekspertyza (na co zresztą wskazał Wojewoda w swojej decyzji z dnia "[...]") .

Natomiast skarżącemu należy wyjaśnić, iż nie jest zasadny jego zarzut dotyczący konieczności zainstalowania urządzeń, aby wodę można uznać za istotną dla potrzeb rolnictwa. Jak wynika z powyższych rozważań o tym czy dana woda ma taki charakter decyduje rozporządzenie rady ministrów, a nie sposób jej faktycznego wykorzystywania. Poza tym – jak słusznie wskazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego – marszałek województwa przejmuje w trwały zarząd także inne wody (nie tylko te istotne dla regulacji stosunków wodnych na potrzeby rolnictwa), nie wymienione w art. 11 ust. 1 pkt 1-4 ustawy – Prawo wodne. Jednakże warunkiem jest, aby woda miała charakter płynący.

W związku z tym organ winien ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, mając na względzie wskazania Sądu, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie.

Wobec powyższego zaskarżona decyzja i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów prawa, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji wyroku, zasądzając koszty postępowania stosownie do art. 200 powołanej ustawy. Sąd podjął rozstrzygnięcie w przedmiocie wykonalności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku.