Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 873/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2015-06-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1, art. 80, art. 156 par. 1 pkt 2.
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca), Protokolant Starszy referent Agata Jakimiuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 2 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi B. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie świadczeń rodzinnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] 2. przyznaje [...] W. K.-T. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie w kwocie 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym kwotę 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) należnego podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] r., Nr [...] po rozpatrzeniu wniosku B. W. z dnia [...] r. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika MOPS w Ś. działającego z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia od dnia [...] r. decyzji z dnia [...] r. Nr [...] przyznającej zasiłki rodzinne na M. M. i A. W. - utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny sprawy:

Zastępca Kierownika MOPS w Ś. działający z upoważnienia Burmistrza [...] decyzją z dnia [...] r. Nr [...] przyznał na dzieci - M. M. oraz A. W. - zasiłki rodzinny w kwocie po [...] zł miesięcznie na okres 1 październik 2005 r. - 31 sierpień 2006 r. oraz w miesiącu październiku 2005 r. jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w kwocie [...]zł na dziecko A. W..

Kierownik Oddziału do Spraw Świadczeń Rodzinnych w Ramach Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w L. niezaskarżalnym postanowieniem z dnia [...] r. Nr [...] stwierdził, że w sprawie B. W. w okresie od dnia 16 lutego 2006 r. do chwili obecnej zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego w przypadku przemieszczania się osób w granicach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz [...].

Następnie Zastępca Kierownika MOPS w Ś. wydał w dniu [...] r. decyzję Nr [...], którą uchylił od dnia 16 lutego 2006 r. swoją decyzję z dnia [...] r. Nr [...].

Pismem z dnia 9 czerwca 2010 r., znak: DZS.AC.4170a/348/09, Kierownik Sekcji Świadczeń Rodzinnych w Ramach Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w L. , działający z upoważnienia Marszałek Województwa L., wezwał B. W. do uzupełnienia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego o dokumenty wymienione w tym piśmie.

W odpowiedzi na to pismo B. W. w piśmie z dnia 12 lipca 2010 r. oraz w oświadczeniu z dnia 8 lipca 2010 udzieliła wyjaśnień.

Pismem z dnia z dnia 14 września 2012 r., znak: DZS.MP.4170a/348/2009, Kierownik ROPS w L. ponownie wezwał B. W. do uzupełnienia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego o wskazane w tym piśmie dokumenty.

Następnie wnioskiem z dnia 3 września 2013 r. B. W. zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego m.in. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...].

Kolegium postanowieniem z dnia [...] r., Nr [...], wszczęło postępowanie w powyższej sprawie. Następnie w dniu [...] r. została wydana przez Kolegium decyzja Nr [...], którą odmówiono stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r.

B. W. wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy zakwestionowała ww. decyzję Kolegium i wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu zarzuciła naruszenie:

1) art. 138 § 1 kpa poprzez nie rozpoznanie zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności, naruszenie zasady dwuinstancyjności i utrzymanie w mocy decyzji naruszającej prawo;

2) art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 kpa poprzez naruszenie zasady prawdy obiektywnej, zasady pogłębiania zaufania obywateli, dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, arbitralne i błędne przyjęcie, iż w sprawie B. W. zaistniały okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji przyznającej prawo do świadczeń rodzinnych;

3) art. 23a ust. 5 w związku z ust. 3 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, iż w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i uchylenie decyzji przyznającej B. W. prawa do zasiłku rodzinnego;

4) art. 163 kpa poprzez uchylenie ostatecznej decyzji przyznającej B. W. świadczenia rodzinne;

5) art. 107 § 3 z art. 11 oraz kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nierozpatrzenie wszystkich zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności złożonego przez Stronę, nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, nie wskazanie z jakich przyczyn i na podstawie jakich dowodów organ uznał, że w sprawie B. W. zaistniały okoliczności uzasadniające uchylenie decyzji przyznającej prawo do świadczeń;

6) art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wadliwe uznanie, że decyzja z dnia [...] r. Nr [...] nie narusza ww. przepisów prawa w sposób rażący, uzasadniający stwierdzenie jej nieważności; w konsekwencji utrzymanie w mocy decyzji administracyjnej naruszającej prawo.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygając powyższy wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy stwierdziło, iż w sprawie nie zachodzą przesłanki uprawniające do podjęcia działań mających na celu jej wzruszenie.

Przede wszystkim organ wyjaśnił, że decyzja z dnia [...] r. uchyliła od dnia 16 lutego 2006 r. decyzję z dnia [...] r. Nr [...] o przyznaniu na M. M. oraz A. W. zasiłków rodzinnych oraz o przyznaniu na A. W. w miesiącu październiku 2005 r. jednorazowego dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego.

Podstawą badanej decyzji jest art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Przepis ten, na dzień wydania decyzji przez MOPS w Ś. stanowił, że w przypadku gdy marszałek województwa, w sytuacji, o której mowa w ust. 2, ustali, że mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Sytuacją, o której mowa w ust. 2 w cyt. przepisu prawa, to sytuacja, w której organ właściwy wydał decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych przed stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.

Organ wskazał, że w sprawie niniejszej nie budzi zastrzeżeń, że zachodzą uwarunkowania przewidziane omawianym przepisem, bo decyzja o przyznaniu świadczeń rodzinnych na rzecz dzieci B. W. na okres 1 październik 2005 r. - 31 sierpień 2006 r. została wydana w dniu [...] r., zaś okres koordynacji w odniesieniu do rodziny W. rozpoczął się od dnia 16 lutego 2006 r. W takiej sytuacji stosownie do ww. przepisu MOPS w Ś. miał obowiązek uchylić wydaną przez siebie decyzję w sprawie świadczeń rodzinnych od dnia 16 lutego 2006 r., bo to wynika wprost z przepisu prawa.

Jeśli chodzi o podnoszone przez wnioskodawczynie zarzuty w materii, o której wyżej, to nie kwestionują one okoliczności, że decyzja z dnia [...] r., która została uchylona przez MOPS w Ś. w trybie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie była wydana w okresie koordynacji odnoszącej się do rodziny [...], czyli po dniu 15 lutego 2006 r., co wtedy należałoby poczytywać za rażące naruszenie prawa w odniesieniu do decyzji ją uchylającej.

Nie do zaakceptowania jest zarzut, że w toku postępowania zakończonego badaną decyzją został naruszony przepis art. 138 § 1 Kpa, poprzez nie rozpoznanie zarzutów wniosku o stwierdzenie nieważności, naruszenie zasady dwuinstancyjności i utrzymanie w mocy decyzji naruszającej prawo. Zdaniem organu sprawa ta nie była procedowana w trybie postępowania odwoławczego, czy też postępowania z wniosku o ponowne rozpoznanie, zaś wskazany przepis odnosi się jedynie do ww. postępowań.

Jeśli chodzi o zarzut naruszenia przez Kolegium art. 7, art. 8, art. 77, art. 80 Kpa, to nie może być on uznany z uwagi na jednoznaczne brzmienie cytowanego art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Po stwierdzeniu bowiem zaistnienia koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego organ właściwy na poziomie gminy nie prowadzi żadnego postępowania, co do zasadności istnienia lub nie istnienia koordynacji (bo to jest domena innego organu), tylko uchyla decyzje z zachowaniem zasad płynących z art. 23a ust. 5.

Wobec nie podlegającego kwestionowaniu faktu, że do rodziny W. od dnia 16 lutego 2006 r. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, o czym przesądza treść postanowienia ROPS w L. z dnia [...] r. Nr [...], to nie można uznać za zasadne zarzutów związanych z kwestionowaniem okresu koordynacji.

Wobec powyższego podnoszona przez wnioskodawczynię argumentacja, co do wadliwości decyzji Kolegium Nr [...] nie zasługuje na uwzględnienie, podobnie jak i wniosek o stwierdzenie na obecnym etapie postępowania nieważności decyzji MOPS w Ś. z dnia [...] r.

B. W. w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na decyzję Samorządowe Kolegium Odwoławcze z dnia [...] r. podtrzymała argumentację wskazaną we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy z dnia 5 maja 2014 r. Ponadto wskazała, że zaskarżona decyzja narusza art. 156 1 pkt 4 Kpa poprzez utrzymanie w mocy decyzji zawierającej wadę kwalifikującą do stwierdzenia nieważności decyzji, tj. decyzji MOPS w Ś. , która nie została skierowana do strony postępowania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Poza tym wskazał, że skarżąca wskazała na nowy zarzut wydania decyzji Zastępcy MOPS w Ś. z dnia [...] r. z obrazą art. 156 1 pkt 4 Kpa, którego wcześniej w postępowaniu przed Kolegium nie podnosiła. Organ wyjaśnił, że zarzut ten został sformułowany z 7uwagi na błędne wpisanie ww. decyzji imienia skarżącej – zamiast B. wpisano D.. W ocenie organu nie budzi wątpliwości fakt, że skoro skarżąca występuje o stwierdzenie nieważności decyzji MOPS w Ś. z dnia [...] r. to jest w jej posiadaniu. Uznał przy tym organ, że sytuację te należy zaliczyć do wadliwych, jednakże wadliwość ta nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji w trybie art. 156 1 pkt 4 Kpa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa.

Sąd uwzględnił skargę także z przyczyn w niej niepodniesionych, a które to przyczyny zobowiązany był wziąć pod rozwagę z urzędu na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej "P.p.s.a."), stanowiącego, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] r. Nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia od dnia 16 lutego 2006 r. decyzji z dnia [...] r. Nr [...] przyznającej zasiłki rodzinne na M. M. i A. W..

Należy podkreślić, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym mającym na celu dokonanie oceny decyzji pod kątem kwalifikowanej wady określonej w art. 156 § 1 K.p.a., tj. czy decyzja:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

W rozpoznawanej sprawie skarżąca, domagając się stwierdzenia nieważności decyzji Zastępcy Kierownika MOPS w Ś. działającego z upoważnienia Burmistrza [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uchylenia od dnia [...] r. decyzji z dnia [...] r. Nr [...] przyznającej zasiłki rodzinne na M. M. i A. W., wskazała na rażące naruszenie prawa, którego jej zdaniem dopuścił się organ wydając tę decyzję.

Rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. to pojęcie, które nie budzi rozbieżności interpretacyjnych w związku z bogatym dorobkiem orzecznictwa sądów administracyjnych. Jest ono interpretowane jednolicie, jako oczywista niezgodność w przypadku zestawienia treści rozstrzygnięcia z treścią zacytowanego przepisu jako podstawy prawnej. Przyjmuje się, że rażące naruszenie prawa wiąże się także z powstaniem skutków niemożliwych do zaakceptowania w świetle reguł praworządności. Zakłada się, iż o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki - oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (por. wyrok NSA z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04 oraz z dnia 29 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1672/10).

Dokonując wyjaśnienia pojęcia ,,rażącego naruszenia prawa", za zasadne uznać należy rozróżnienie wad decyzji powodujących jej wzruszalność i wad, które powodują – przez samo swoje istnienie lub przez swoje skutki – nieuchronną konieczność eliminacji decyzji z obrotu prawnego lub wiążącego stwierdzenia naruszenia porządku prawnego przez decyzję. Zarówno w doktrynie, jak i orzecznictwie sądowoadministracyjnym dominuje stanowisko skłaniające się do czysto kasacyjnej formuły rozumienia przepisu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., a więc do uznawania konieczności eliminowania decyzji z obrotu prawnego, z racji istnienia w niej wad o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Wady te powstają w wyniku naruszenia prawa w toku czynności zmierzających do wydania decyzji lub w wyniku załatwienia sprawy przed wydaniem decyzji. Naruszenia prawa mają charakter rażący w takim przypadku, gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego w całości lub w części. (por. J. Borkowski [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2011, s. 630-631). Z rażącym naruszeniem prawa nie można utożsamiać każdego naruszenia prawa. Naruszenie prawa ma cechę rażącego, gdy decyzja nim dotknięta wywołuje skutki prawa nie dające się pogodzić z wymaganiami praworządności, które należy chronić nawet kosztem obalenia ostatecznej decyzji. Nie chodzi więc o spór o wykładnię, lecz o działanie wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w prawie, a także o skutki wadliwej decyzji. Innymi słowy, o rażącym naruszeniu prawa można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy proste zestawienie treści decyzji z treścią przepisu prowadzi do wniosku, że pozostają one ze sobą w jawnej sprzeczności (por. wyrok NSA z dnia 11 maja 1994 r., sygn. akt III SA 1705/93).

W takim postępowaniu organ orzekający ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości, tak proceduralnych, jak i dotyczących prawa materialnego, opierając się na dowodach zgromadzonych w poprzedzającym tę decyzję postępowaniu administracyjnym. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa (zob. np. wyrok NSA z dnia 8 lipca 2010 r., sygn. akt I OSK 170/10; wyrok NSA z dnia 8 września 2008 r., sygn. akt II GSK 1061/08; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 28 sierpnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 251/09). Ponadto rażące naruszenie prawa to taki stan, w którym przy prawidłowym zastosowaniu danych przepisów nie byłoby możliwym wydanie decyzji o danej treści.

W ocenie Sądu Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie oceniło w sposób należyty, to jest zgodnie z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a., czy kwestionowana decyzja Kolegium nie jest dotknięta kwalifikowaną wadą powodującą stwierdzenie nieważności tej decyzji w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Tym samym uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a., z którego wynika obowiązek wnikliwego i wyczerpującego uwzględnienia w uzasadnieniu decyzji administracyjnej wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych i prawnych.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, z uwagi na swój nadzwyczajny charakter, nie może był traktowane na równi z postępowaniem odwoławczym, wszczętym na skutek złożenia przez stronę odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. Nie oznacza to jednak, że organ nadzorczy zwolniony jest w tym postępowaniu z dokonywania wszechstronnej oceny okoliczności sprawy. W szczególności jego obowiązkiem jest dokładne zbadanie, niezależnie od zarzutów podnoszonych przez wnioskodawcę, czy kwestionowana decyzja nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało charakter rażący (art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.).

Zdaniem Sądu, taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie, co uszło uwadze Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W niniejszej sprawie jest poza sporem, że po stwierdzeniu w sprawie tej, że od 16 lutego 2006 r. zachodzi koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego oraz po uchyleniu – w odrębnym trybie przez Zastępcę Kierownika MOPS w Ś. , działającego z upoważnienia Burmistrza [...], decyzji przyznającej skarżącej świadczenia rodzinne, postępowanie to prowadzone było przez Marszałka Województwa L., z upoważnienia którego występował Kierownik Sekcji Świadczeń Rodzinnych w Ramach Koordynacji Systemów Zabezpieczenia Społecznego Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w L. .

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że Kierownik ROPS w L. pismem z dnia 9 czerwca 2010 r., znak: DZS.AC.4170a/348/09, wezwał B. W. do uzupełnienia "wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego" poprzez nadesłanie:

1. zaświadczenia o dochodach netto uzyskanych na terenie [...] przez ojca jej dziecka, to jest A. M. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc (marzec 2006 r.), ewentualnie oświadczenia zawierającego powyższe informacje wraz ze wskazaniem przyczyn braku stosownego zaświadczenia;

2. informacji, czy zatrudnienie A. M. na terenie [...] nastąpiło bezpośrednio po zakończeniu działalności zawodowej na terenie Polski, czy w tym okresie wystąpiła przerwa;

3. wyjaśnienia, z jakiego tytułu skarżąca uzyskała w 2004 r. dochód w wysokości [...] zł wykazany w jej oświadczeniu z dnia 6 października 2005 r.

Nie budzi przy tym wątpliwości, że w powyższym piśmie nie wskazano precyzyjnie, jakiego wniosku dotyczy wezwanie do usunięcia braków (data wniosku, okres zasiłkowy, którego ten wniosek dotyczył), ani nie pouczono skarżącej o skutkach niedostosowania się do wezwania.

W wykonaniu wezwania skarżąca złożyła organowi pismo z dnia 12 lipca 2010 r. (data wpływu) wraz z oświadczeniem z dnia 8 lipca 2010 r. W piśmie tym skarżąca wyjaśniła, że nie jest w stanie podać informacji o dochodach A. M., ojca jej córki - M. M., uzyskanych przez niego w [...] oraz wskazała, że prawdopodobnie podjął on tam pracę w lutym bądź marcu 2006 r. Skarżąca podniosła, iż z ojcem swej córki była w związku nieformalnym, lecz obecnie nie ma z nim już żadnego kontaktu z uwagi na jego działalność w zorganizowanej grupie przestępczej. Wyjaśniła, że nie pamięta skąd uzyskała w 2004 r. dochód w kwocie [...]zł. Prowadziła wówczas firmę, ale przynosiła ona skarżącej dużo strat, zdaniem strony, mogła być to więc również kwota alimentów wypłaconych na rzecz córki – A. M. wystąpił bowiem o zasiłek rodzinny na dzieci w [...] (child benefit), który od grudnia 2004 r. – jako matka dziecka – musiała "przepisać" na siebie. W tym czasie, jak w podniosła skarżąca, pobierała on również zasiłek rodzinny w Polsce, o czym rozmawiała z pracownikami Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ś. . Ostatecznie skarżąca zrezygnowała jednak z tego zasiłku, informując o tym pisemnie MOPS w Ś. . Wyjaśniła ponadto, że mieszka obecnie w [...], gdzie jest zatrudniona w niepełnym wymiarze czasu pracy i pobiera zasiłek rodzinny ("child benefit") na M. M., nie mając kontaktu z jej ojcem – A. M..

W tej sytuacji, pomimo złożenia przez skarżącą obszernych wyjaśnień, działający z upoważnienia Marszałka Województwa L. Kierownik ROPS w L. pismem z dnia 14 września 2012 r. ponownie wezwał skarżącą do uzupełnienia wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku poprzez:

1. nadesłanie zaświadczenia o dochodach netto uzyskanych na terenie [...] przez ojca jej dziecka, to jest A. M. za pierwszy pełny przepracowany miesiąc (marzec 2006 r.), ewentualnie oświadczenia zawierającego powyższe informacje oraz wskazanie przyczyn braku stosownego zaświadczenia;

2. w przypadku, gdy przed podjęciem przez A. M. pracy na terenie [...] nastąpiła utrata dochodów uzyskiwanych przez niego na terenie Polski spowodowana z jedną z okoliczności: uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, utratą prawa do zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych, utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, z wyłączeniem pracy wykonywanej na podstawie umowy o dzieło, utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej lub renty socjalnej, z wyjątkiem rent przyznanych rolnikom w związku z przekazaniem lub dzierżawą gospodarstwa rolnego, wyrejestrowaniem pozarolniczej działalności gospodarczej – dostarczenie dokumentu potwierdzającego utratę przez A. M. dochodu (np. świadectwa pracy) oraz wysokość przeciętnej miesięcznej kwoty utraconego dochodu;

3. wskazanie z jakiego tytułu skarżąca uzyskała w 2004 r. dochód w wysokości [...] zł wykazany w oświadczeniu z dnia 6 października 2005 r.

Następnie, uznając, że skarżąca nie wykonała wezwania, pismem z dnia 15 października 2012 r. organ ten poinformował ją o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o ustalenie prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku na dzieci na okres od 1 października 2005 r. do 31 sierpnia 2006 r., zgodnie z pouczeniem zwartym w tym wezwaniu.

Podkreślenia wymaga, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ani w uzasadnieniu utrzymanej tą decyzją w mocy decyzji Kolegium z dnia [...] r. organ nadzorczy w żaden sposób nie ocenił, czy wskazane wyżej czynności procesowe organu działającego z upoważnienia Marszałka Województwa L. nie zostały podjęte z rażącym naruszeniem prawa. Ubocznie można wskazać, że to właśnie pozostawienie przez Kierownika ROPS w L. bez rozpoznania wniosku skarżącej o przyznanie świadczeń rodzinnych skutkowało także wydaniem przez ten organ w dniu 18 stycznia 2013 r. decyzji orzekającej o uznaniu za nienależnie pobrane wypłaconych skarżącej świadczeń rodzinnych, co z kolei zostało uznane za zgodne z prawem przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, które decyzją z dnia [...] r., znak: [...], utrzymało w mocy powyższą decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] r.

Wskazana wyżej okoliczność, zdaniem Sądu, miała istotne znaczenie w niniejszej sprawie, albowiem zauważyć trzeba, że treść zobowiązania zawartego w piśmie Kierownika ROPS w L. z dnia 14 września 2012 r. jest w istocie tożsama z treścią wezwania zawartego we wcześniejszym piśmie tego organu z dnia 9 czerwca 2010 r., w odpowiedzi na które skarżąca przedłożyła w dniu 12 lipca 2010 r. w siedzibie organu pismo zawierające obszerne wyjaśnienia wraz z uzupełniającym to pismo oświadczeniem datowanym na 8 lipca 2010 r. Trudno przy tym nie zauważyć, że kolejne wezwanie organu do skarżącej skierowane zostało po ponad dwóch latach od daty udzielenia przez nią odpowiedzi na poprzednie wezwanie. Ponadto, co wymaga podkreślenia, w aktach administracyjnych sprawy brak jest jakiegokolwiek dowodu potwierdzającego fakt doręczenia skarżącej pisma Kierownika ROPS w L. z dnia 14 września 2012 r.

Z powyższego wynika, że organ administracji nie miał podstaw do przyjęcia, iż wniosek skarżącej o przyznanie świadczeń rodzinnych należało pozostawić bez rozpoznania z powodu niezłożenia odpowiedzi na wezwanie organu.

Ubocznie należy podnieść, że nierozpoznanie wspomnianego wniosku skarżącej przez Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej w L. stało się przedmiotem odrębnej skargi B. W. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, rozpatrywanej w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 177/14. Sprawa ta została prawomocnie zakończona wyrokiem z dnia 12 lutego 2015 r. wskazane żądanie skarżącej zostało rozstrzygnięte przez Sąd w sposób korzystny dla skarżącej.

W tej sytuacji, stanowisko zaskarżonej decyzji Kolegium z dnia [...] r., iż kwestionowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa – jest dowolne. Wobec pominięcia przez Kolegium oceny wskazanej wyżej okoliczności, mającej istotne znaczenie dla sprawy, organ ten nie miał jakichkolwiek podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności opisana w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zdaniem Sądu, brak odniesienia się przez Kolegium do omawianej kwestii – w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy – stanowi uchybienie świadczące o powierzchownej i fragmentarycznej jedynie ocenie stanu sprawy.

Ponownie zatem należy podkreślić, iż wskazane wyżej okoliczności oraz lakoniczność zawartych w decyzjach Kolegium wyjaśnień nasuwa wniosek o przekroczeniu przez organ granic swobodnej oceny dowodów, skutkującym naruszeniem przepisów postępowania, to jest art. art. 7, 8, 11, 77 § 1, 80, 107 § 3 i 136 K.p.a.

Zaskarżona decyzja została wydana również z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 K.p.a., gdyż nie było w tej sytuacji podstaw do utrzymania w mocy wspomnianej decyzji Kolegium z dnia [...] r.

Wskazane wyżej naruszenia przepisów prawa uzasadniały uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej ją decyzji Kolegium z dnia [...] r. na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 P.p.s.a., uchybienia te miały bowiem istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji, stosownie do art. 153 P.p.s.a., uwzględni wykładnię przepisów prawa i wskazania co do dalszego postępowania zawarte w niniejszym wyroku. Obowiązkiem organu będzie więc przede wszystkim dokonanie wnikliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, zgodnie z art. art. 7, 77 § 1, 80 i 136 K.p.a. i w zależności od tego wydanie stosownego rozstrzygnięcia. Organ ten odniesie się również wyczerpująco do wszystkich zarzutów podnoszonych przez skarżącą w toku postępowania. Rozstrzygnięcie przez Sąd tych zarzutów, wobec stwierdzonych naruszeń prawa, byłoby przedwczesne.

Ponadto argumentacja skarżącej dotycząca naruszenia przez organ art. 156 § 1 pkt 4 kpa została podniesiona dopiero w skardze, wcześniej we wniosku o stwierdzenie nieważności ani we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżąca nie poruszała tego tematu wobec czego organy nie mogły się do tego argumentu odnieść i brak odniesienia się do tej kwestii w zaskarżonej decyzji pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie decyzji organu odwoławczego winno odpowiadać wymogom art. 107 § 3 K.p.a., to jest zawierać między innymi wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, a także wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Z tych wszystkich względów Sąd orzekł, jak w sentencji.

O wynagrodzeniu radcy prawnego z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu orzeczono na podstawie art. 250 P.p.s.a. w zw. z § 15 pkt 1 w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" oraz § 2 ust. 1 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 490).