Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1823/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-10-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: par. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 2013 poz 361
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy  finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego programem Rozwoju obszarów wiejskich na lata 2007-2013.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz (spr.) Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia del. WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek po rozpoznaniu w dniu 10 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 grudnia 2017 r.; sygn. akt I SA/Rz 692/17 w sprawie ze skargi D. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r. 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. na rzecz D. K. kwotę 450 (czterysta pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 20 grudnia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 692/17 uwzględniając skargę D. K. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na 2016 r., uchylił tę decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w K. z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...].

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

We wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) na rok 2016 złożonym w Biurze Powiatowym ARiMR w K. w dniu 15 czerwca 2016 r. D. K. zadeklarowała w trzecim roku 5-letniego zobowiązania realizację pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne a w jego ramach:

– Wariant 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) na łącznej powierzchni 7,29 ha, obejmującej działki rolne: Cl, Dl, El oraz II;

– Wariant 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 1,76 ha, obejmującej działki rolne: FI oraz Gl;

– Wariant 2.4 – Trwałe użytki zielone (w okresie przestawiania) na łącznej powierzchni 7,39 ha, obejmującej działki rolne: Al, BI oraz HI.

W dniu 30 czerwca 2016 r. oraz 5 października 2016 r. Strona złożyła zmianę do wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej PROW 2007-2013 na rok 2016, deklarując ostatecznie realizację pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne, a w jego ramach:

– Wariant 2.1 – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 7,29 ha, obejmującej działki rolne: Cl, Dl, El oraz II;

– Wariant 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na łącznej powierzchni 9,15 ha, obejmującej działki rolne: Al, BI, FI, Gl oraz HI.

Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w K. decyzją z dnia [...] czerwca 2017 r. przyznał skarżącej płatność rolnośrodowiskową na rok 2016 w pomniejszonej wysokości, w kwocie 3 602,40 zł, stanowiącej płatność do wariantu 2.1 – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) do powierzchni zatwierdzonej wynoszącej 6,38 ha z zastosowaną sankcją w kwocie 1 437,80 zł. Jednocześnie organ ten odmówił beneficjentce przyznania płatności rolnośrodowiskowej w ramach wariantu 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) i nałożył sankcję w wysokości 2 379,00 zł. Powodem pomniejszenia płatności było przedeklarowanie powierzchni działek zgłoszonych do płatności, na skutek objęcia wnioskiem przejętych nieskutecznie gruntów, na których realizowane było zobowiązanie rolnośrodowiskowe.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. decyzją z dnia [...] września 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Organ uznał za prawidłowe ustalenia faktyczne i rozstrzygnięcie podjęte przez Kierownika Biura ARiMR w K., co do braku wywiązania się beneficjentki z podjętego zobowiązania rolnośrodowiskowego. Cytując treść § 5 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2013 r. poz. 361 ze zm.; dalej: rozporządzenie), wskazał, że w drugim roku realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego PROW 2007-2013, doszło do zmiany obszaru objętego zobowiązaniem. Zgodnie z decyzją w sprawie przyznania D. K. płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015, zobowiązanie obejmowało wariant 2.2 – Uprawy rolnicze (w okresie przestawiania) do powierzchni wynoszącej 6,38 ha – zatem wymieniona powierzchnia stanowiła obszar realizowanego zobowiązania rolnośrodowiskowego od dnia 13 marca 2014 r. w wariancie 2.2 pakietu 2 – Rolnictwo ekologiczne. Beneficjentka składając kontynuacyjny wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2016 zadeklarowała pakiet 2 – Rolnictwo ekologiczne, a w jego ramach: warianty 2.1 – Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) o powierzchni 7,29 ha (o 0,91 ha więcej niż obszar objęty zobowiązaniem w tym wariancie), oraz nieobjęty zobowiązaniem wariant 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności) na powierzchni 9,15 ha.

Zdaniem organu, skoro działki rolne I1, A1, B1, F1, G1 oraz H1 nie podlegały zobowiązaniu rolnośrodowiskowemu, to do powyższych działek beneficjentka nie spełniła warunku otrzymania płatności rolnośrodowiskowej. W związku z powyższym zasadnie organ I instancji przyznał beneficjentce płatność rolnośrodowiskową w kwocie 5 040,20 zł – jedynie do powierzchni uwzględnionej do płatności w wariancie 2.1 wynoszącej 6,38 ha. Z uwagi na to, że powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 7,29 ha, tj. o 0,91 ha więcej niż powierzchnia zatwierdzona do płatności, nastąpiło przedeklarowanie powierzchni o 14,26%. Zdaniem organu, w sprawie zastosowanie miał art. 19 ust. 1 akapit pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz.Urz. UE L z 2014 r. Nr 181, s. 48 ze zm.; dalej: rozporządzenie delegowane Komisji (UE) nr 640/2014), uzasadniający nałożenie sankcji w wysokości 1 437,80 zł, która pomniejszyła przyznaną płatność do kwoty 3 602,40 zł. Natomiast w odniesieniu do wariantu 2.3 – Trwałe użytki zielone (z certyfikatem zgodności); organ uznał, że powierzchnia deklarowana do płatności wynosiła 9,15 ha, natomiast powierzchnia stwierdzona wynosiła 0,00 ha, z uwagi na wykluczenie z płatności wszystkich działek rolnych deklarowanych w tym wariancie. W związku z powyższym, procent przedeklarowania powierzchni przekracza 50%, dlatego zastosowanie ma art. 19 ust. 2 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014, który uzasadnia nie przyznanie żadnej płatności, a ponadto nałożenie dodatkowej kary – sankcji wieloletniej w wysokości 2 379,00 zł, która podlegać będzie odliczeniu zgodnie z art. 19 ust. 3 tego rozporządzenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem wskazanym na wstępie uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu Sąd podkreślił, iż zobowiązanie rolnośrodowiskowe powinno być realizowane nieprzerwanie przez cały pięcioletni okres. Skoro prawomocnie orzeczono, że w 2015 r. nie doszło do przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego na spornych działkach, to w 2016 r. skarżąca nie mogła na tych działkach kontynuować programu rolnośrodowiskowego.

Zdaniem WSA, w sprawie istnieją przesłanki do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, bowiem w ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do odstąpienia od nałożenia na skarżącą sankcji powierzchniowej i sankcji wieloletniej. Cytując treść art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej (...) – (Dz.Urz. UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.), WSA uznał, iż nie można skarżącej przypisać winy w zgłoszeniu do płatności zawyżonej powierzchni.

Jak zauważył WSA, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w dniu 15 czerwca 2016 r., kiedy nie znała stanowiska organów w kwestii nieskutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015 r., gdyż organy te zwlekały z wydaniem decyzji w tej sprawie aż do 21 czerwca 2016 r. Ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR w R. stwierdzająca nieskuteczne przejęcie przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015 r. zapadła dopiero w dniu 26 września 2016 r., natomiast prawomocnie kwestia ta została przesądzona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2017 r. (sygn. akt I SA/Rz 962/16), który uprawomocnił się w dniu 28 marca 2017 r.

Dopiero od tego momentu skarżąca powinna była wiedzieć, że zobowiązania rolnośrodowiskowego nie przejęła w sposób skuteczny i nie powinna deklarować powierzchni przejętej w ten sposób we wniosku o płatność za 2016 r.

Sąd zwrócił też uwagę na to, że w tym samym czasie przed tymi samymi organami administracji toczyły się postępowania administracyjne, a następnie sądowe w innych sprawach, lecz w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, w których zapadły odmienne orzeczenia i ta sytuacja nie sprzyjała pewności skarżącej oraz mogła wywołać wątpliwości co do prawidłowości orzeczeń zapadłych w tej sprawie.

W ocenie Sądu trafne są zarzuty skargi co do nieprzestrzegania terminów wydawania przez organy decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych, co w istotny sposób przyczyniło się do wywołania stanu niepewności skarżącej w zakresie jej sytuacji prawnej.

Sąd wywiódł, że organ odwoławczy nie wyjaśnił, mimo podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu zarzutów, na jakiej podstawie rozporządzenie Komisji (UE) nr 640/2014, będące podstawa nałożenia sankcji administracyjnych ma zastosowanie do płatności rolnośrodowiskowej z tytułu zobowiązania rozpoczętego przed dniem 1 stycznia 2015 r.

Sąd I instancji odwołując się do art. 8 k.p.a. wywiódł, że organy powinny w uzasadnieniach decyzji wyjaśnić w sposób wyczerpujący podstawę prawną wydanych rozstrzygnięć, a także zawrzeć rozważania co do istnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych.

Sąd zaskarżony wyrok wydał na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369; dalej: p.p.s.a.), uznając, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego, tj. art. 64 rozporządzenia nr 1306/2013 i przepisy postępowania, tj. art. 7, 8 i 9 k.p.a.

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok w całości, wniósł o jego zmianę poprzez oddalenie skargi D. K. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. przez uwzględnienie skargi, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte wadą polegającą na błędnym zastosowaniu przez organy ARiMR art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia nr 1306/2013 poprzez przyjęcie, że beneficjentka D. K. była winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1 art. 64 cyt. wyżej rozporządzenia.

Na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. pełnomocnik organu zrzekł się przeprowadzenia rozprawy.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zasadniczy zarzut Sądu odnosi się do przyjęcia przez organy ARiMR, iż w okolicznościach sprawy strona była winna niedopełnienia obowiązków wymaganych przepisami unijnymi.

Zarzucono, że zaskarżona decyzja została wydana w dniu 20 czerwca 2017 r. Beneficjentka posiadała więc wiedzę o prawomocnym zakończeniu sprawy począwszy od dnia 21 czerwca 2016 r., a ostatecznie od dnia 28 marca 2017 r. W ocenie organów beneficjentka miała więc wystarczającą ilość czasu do wycofania wniosku w części dotyczącej przedeklarowanej powierzchni – co najmniej 3 miesiące od dnia uprawomocnienia się wyroku. Wskazano, że wycofanie wniosku w części nieobjętej zobowiązaniami skutkowałoby umorzeniem postępowania w tej sprawie i nienałożeniem sankcji. Kwota sankcji podlega odliczeniu od płatności przyznawanej w latach następnych, nie wiąże się z obowiązkiem wpłaty przez beneficjenta.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik skarżącej wniósł o jej oddalenie i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Jednocześnie pełnomocnik skarżącej złożył oświadczenie, iż nie żąda przeprowadzenia rozprawy (art. 182 § 2 p.p.s.a.).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, tj. okoliczności wymienione w § 2 tego przepisu, które w tej sprawie nie występują. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie.

Skarżący kasacyjnie organ sformułował zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. w zw. z art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013. Z treści tego zarzutu wynika, że w ocenie organu Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ p.p.s.a. uwzględniając skargę, chociaż postępowanie administracyjne nie było dotknięte wadą polegającą na błędnym zastosowaniu przez organy ARiMR art. 64 ust. 2 lit. a/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, przez przyjęcie, że skarżąca była winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1 art. 64 ww. rozporządzenia.

Tak sformułowany zarzut nie zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim wskazać należy, że z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie wynika, aby Sąd I instancji sformułował pod adresem organów ARiMR tego rodzaju zarzut.

Sąd I instancji wskazując na treść art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 wywiódł, że w jego ocenie w rozpoznawanej sprawie istniały podstawy do odstąpienia od nałożenia na skarżącą sankcji powierzchniowej i sankcji wieloletniej. Następnie Sąd wskazał jakie w jego ocenie konkretne okoliczności tej sprawy uzasadniają uznanie, iż skarżącej nie można przypisać winy w zgłoszeniu do płatności zawyżonej powierzchni.

Należy zauważyć, że zaskarżoną do Sądu I instancji decyzją utrzymano w mocy decyzję organu I instancji, którą przyznano skarżącej płatność rolnośrodowiskową na 2016 r. w pomniejszonej wysokości z zastosowaną sankcją do wariantu 2.1, a nadto odmówiono przyznania tej płatności do wariantu 2.3 i nałożono sankcję w określonej wysokości. W uzasadnieniu obu wydanych decyzji w ogóle nie rozważono czy w okolicznościach sprawy istniały bądź też nie istniały przesłanki odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych na skarżącą. W tych okolicznościach chybiony jest zarzut, że Sąd I instancji zarzucił organom błędne zastosowanie art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Sąd I instancji w istocie rzeczy postawił organom zarzut niezastosowania tego przepisu w okolicznościach rozpoznawanej sprawy, a właściwie braku rozważenia w tych okolicznościach sprawy możliwości jego zastosowania.

Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że Sąd I instancji uznał, iż występujące w sprawie konkretne okoliczności dowodzą, że organy powinny zastosować art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, a nadto, że w uzasadnieniach wydanych decyzji brak stosownych rozważań co do istnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych.

Sąd I instancji, wywodząc, że skarżącej nie można przypisać winy w zgłoszeniu do płatności zawyżonej powierzchni, stwierdził, że dowodzą o tym takie okoliczności jak to, że skarżąca złożyła wniosek o przyznanie płatności w dniu 15 czerwca 2016 r., kiedy nie znała stanowiska organów Agencji w kwestii nieskutecznego przejęcia zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015 r., gdyż organy te zwlekały z wydaniem decyzji w tej sprawie aż do dnia 21 czerwca 2016 r. Ponadto Sąd stwierdził, że ostateczna decyzja Dyrektora Oddziału ARiMR w R. stwierdzająca nieskuteczne przejęcie przez skarżącą zobowiązania rolnośrodowiskowego za 2015 r. została wydana dopiero w dniu 26 września 2016 r., natomiast prawomocnie kwestia ta została przesądzona wyrokiem WSA w Rzeszowie z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 962/16, który uprawomocnił się w dniu 28 marca 2017 r.

Kasator nie podważa tak wskazanych przez Sąd I instancji okoliczności, lecz dokonuje ich odmiennej oceny prawnej, zarzucając, iż od wydania decyzji (dotyczącej płatności za 2015 rok) w dniu 21 czerwca 2016 r., a ostatecznie od dnia 28 marca 2917 r. (data uprawomocnienia się wyroku WSA w Rzeszowie w sprawie o sygn. akt I SA/Rz 962/16) skarżąca miała co najmniej 3 miesiące (tj. do wydania w niniejszej sprawie decyzji przez organ I instancji w dniu 20 czerwca 2017 r.) do wycofania wniosku w części dotyczącej przedeklarowania powierzchni, co skutkowałoby umorzeniem postępowania i nienałożeniem sankcji.

W ocenie organu powyższe miałoby wskazywać na wadliwość stanowiska Sądu I instancji. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego tego rodzaju oceny nie sposób podzielić, gdyż nie uwzględnia ona całokształtu okoliczności niniejszej sprawy, które zostały przez Sąd I instancji uznane za uzasadniające zastosowanie art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013.

Otóż Sąd I instancji, co prawda zauważył, że od momentu uprawomocnienia się wyroku z dnia 26 stycznia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 962/16 skarżąca powinna była wiedzieć, że zobowiązania rolnośrodowiskowego nie przejęła w sposób skuteczny i nie powinna deklarować powierzchni przejętej w ten sposób we wniosku o płatność za rok 2016, ale jednocześnie Sąd wskazał na inne okoliczności, które w jego ocenie wskazywały, że stwierdzone uchybienia nie wynikały z winy skarżącej. Przede wszystkim Sąd I instancji wziął pod uwagę to, iż w tym samym czasie przed tymi samymi organami toczyły się postępowania administracyjne, a następnie sądowe w innych sprawach, lecz w tożsamych stanach faktycznych i prawnych, w których zapadły odmienne orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie odnośnie do interpretacji § 32 rozporządzenia rolnośrodowiskowego w zakresie przesłanek przejęcia zobowiązania i uznania skuteczności takiego przejęcia. Sąd podkreślił przy tym, że w złożonej w tej sprawie skardze wskazano na wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 21 marca 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 959/16 i z dnia 1 sierpnia 2017 r. sygn. akt I SA/Rz 178/17.

Zauważyć należy, że ww. orzeczenia sądowe zostały wydane po uprawomocnieniu się wyroku w sprawie skarżącej. Zatem trafna jest ocena Sądu I instancji tych okoliczności, iż sytuacja ta nie sprzyjała pewności skarżącej co do jej sytuacji i mogła wywołać wątpliwości co do prawidłowości rozstrzygnięć zapadłych w jej sprawie. Sąd uznał przy tym, że rozbieżność orzecznictwa sądowoadministracyjnego w powyższych sprawach, niewątpliwie niepożądana z punktu widzenia praworządności, świadczy też o niejasności przepisów regulujących kwestię przeniesienia zobowiązania rolnośrodowiskowego. Konsekwencjami takiej sytuacji nie powinien być obciążony rolnik, który prawidłowo wykonuje swoje obowiązki, a stwierdzone uchybienia nie wynikają z jego winy.

Odnośnie takiej oceny prawnej powyższych okoliczności dokonanej przez Sąd I instancji kasator nie przedstawił żadnej, odmiennej argumentacji.

Wskazać też należy, że Sąd I instancji dokonując oceny prawnej okoliczności rozpoznawanej sprawy, w kontekście zastosowania art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, uznał za trafne zarzuty skarżącej dotyczące nieprzestrzegania terminów wydawania przez organy decyzji w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowych, co w istotny sposób przyczyniło się do wywołania stanu niepewności skarżącej w zakresie jej sytuacji prawnej. Tę ocenę należy podzielić, jeżeli się zważy, że w szczególności decyzja w sprawie płatności za 2015 r. została wydana po upływie roku od złożenia wniosku i po upływie terminu do złożenia wniosku o płatność na 2016 rok. Zatem w dacie złożenia wniosku kontynuacyjnego na rok 2016 żadne okoliczności sprawy nie wskazywały, aby skarżąca mogła mieć jakąkolwiek wiedzę, iż zobowiązania rolnośrodowiskowego nie przejęła w sposób skuteczny oraz że w tym momencie nie powinna deklarować w tym wniosku tak przejętej powierzchni.

Zauważyć przy tym należy, że organy nie kwestionowały twierdzeń skarżącej, iż pomimo nieskutecznego w sensie prawnym przejęcia deklarowanych gruntów rolnych, realizowała ona na tych gruntach przejęte zobowiązanie rolnośrodowiskowe m.in. w którego okresie dotyczył wniosek na 2016 rok.

Uwzględniwszy powyższe nie sposób uznać za trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 w zakresie sformułowanym w skardze kasacyjnej.

Zgodnie z art. 64 ust. 2 lit. c/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013 nie nakłada się kar administracyjnych w przypadku, gdy dana osoba może dowieść w sposób zadowalający właściwemu organowi, że nie jest winna niewypełnienia obowiązków, o których mowa w ust. 1, lub właściwy organ w inny sposób przekona się, że nie nastąpiło to z winy danej osoby.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny prawnej ww. okoliczności rozpoznawanej sprawy, uznając, że dowodzą one, iż skarżącej nie można przypisać winy w zgłoszeniu do płatności na rok 2016 zawyżonej powierzchni działek rolnych, a zatem, że istnieją przesłanki, iż naruszenie tego rodzaju obowiązków nie nastąpiło z jej winy. W konsekwencji oznacza to, że istniały w rozpoznawanej sprawie podstawy do zastosowania art. 64 ust. 2 lit. d/ rozporządzenia (UE) nr 1306/2013, bowiem skarżący kasacyjnie organ nie przedstawił argumentacji, która skutecznie podważyłaby powyższą ocenę prawną Sądu I instancji.

Dodać należy, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zaakcentował m.in. naruszenie przez organy art. 8 k.p.a. głównie w zakresie braku wyjaśnienia w uzasadnieniach decyzji w sposób wyczerpujący podstawy prawnej rozstrzygnięcia odnośnie do zarzutu skargi co do zastosowania przepisów art. 19 rozporządzenia Komisji (UE) nr 640/2014, lecz w tym zakresie brak jakichkolwiek zarzutów kasacyjnych. Ponadto Sąd I instancji zwrócił uwagę na naruszenie m.in. art. 8 k.p.a., gdyż organy powinny w uzasadnieniu decyzji zawrzeć rozważania co do istnienia przesłanek odstąpienia od nałożenia sankcji administracyjnych. Odnośnie do tej kwestii kasator także nie sformułował wyraźnego zarzutu, jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej stwierdzając, że w ocenie Sądu organy naruszyły obowiązujące zasady ogólne kodeksu postępowania administracyjnego nakładające obowiązek pogłębiania zaufania do organów Państwa; następnie stwierdzając, że nie zgadza się z tym stanowiskiem.

Ponieważ odnośnie powyższej kwestii brak jednoznacznego zarzutu i jakiejkolwiek argumentacji na poparcie naruszenia art. 8 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma możliwości bliższego odniesienia się do tego zagadnienia. Zauważyć jedynie należy, iż w orzecznictwie za ugruntowane należy uznać stanowisko, że organ administracji, który w ogóle nie ustosunkowuje się do twierdzeń uważanych przez stronę za istotne dla sposobu załatwienia sprawy, uchybia swym obowiązkom wynikającym z art. 8 k.p.a. Przyjmuje się przy tym, że przepis art. 8 k.p.a. nakłada na organy administracji publicznej nie tylko obowiązek prawidłowego rozważenia stanu faktycznego i prawnego rozstrzyganej sprawy, lecz także obowiązek rozważenia skutków prawnych, które wywołują wszelkie ostateczne akty administracyjne funkcjonujące w obrocie prawnym i pozostające w związku z podejmowanym rozstrzygnięciem w indywidualnej sprawie (zob. wyrok TK z 13 kwietnia 1999 r., K 36/08, OTK 1999, nr 3, poz. 40). Natomiast w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej utrwalił się pogląd, że zasada ochrony zaufania stanowi element porządku prawnego Unii Europejskiej (wyrok TSUE z 20 września 1990 r., C-5/89).

Z przyczyn wyżej wskazanych skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, wobec czego podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. O Kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 § 2 p.p.s.a.