Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 1155/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 240 § 1 pkt 11
journal: Dz.U. 2020 poz 106
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, Sędziowie sędzia WSA Ewa Izabela Fiedorowicz (sprawozdawca), asesor WSA Konrad Aromiński, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 marca 2021 r. sprawy ze skargi O. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od lipca 2011 r. do grudnia 2011 r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z [...] marca 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. (dalej: Dyrektor IAS) utrzymał w mocy własną decyzję wydaną [...] grudnia 2019 r., nr [...] odmawiającą O. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dale: spółka, strona, skarżąca) wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z [...] maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres lipiec - grudzień 2011 r.

Dyrektor IAS ustalił w sprawie, co następuje:

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w B. decyzją z [...] sierpnia 2012 r. nr [...] określił stronie w podatku od towarów i usług nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy za okres od lipca do grudnia 2011 r. oraz wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w art. 108 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 106, z późn. zm., dalej: ustawa o VAT) za okres od sierpnia do grudnia 2011 r.

Wskutek rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji, Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją nr [...] z [...] maja 2013 r. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B..

Następnie 19 listopada 2019 r. do Dyrektora IAS wpłynął wniosek spółki (nadany w placówce pocztowej 15 listopada 2019 r.) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z [...] maja 2013 r. Jako podstawę prawną wznowienia wskazano art. 240 § 1 pkt 11 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (obecnie: Dz. U. z 2020 r., poz. 1325, z późn. zm., dalej: Ordynacja podatkowa).

Dyrektor IAS decyzją nr [...] z [...] grudnia 2019 r. odmówił wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. nr [...] z [...] maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres lipiec - grudzień 2011 r.

Powyższą decyzję doręczono spółce 7 stycznia 2020 r.

Po rozpatrzeniu odwołania strony, wymienioną na wstępie decyzją z [...] marca 2020 r. Dyrektor IAS utrzymał w mocy własną decyzję z [...] grudnia 2019 r. nr [...].

Organ odwoławczy wskazał, że przesłanką wznowieniową wymienioną art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się spółka we wniosku o wznowienie postępowania, jest orzeczenie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 października 2019 r. w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft., o sygn. akt C-189/18, mające - w jej ocenie - wpływ na treść wydanej decyzji.

Dyrektor IAS ocenił, że spółka zwróciła się z przedwczesnym żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego. Wniosek o wznowienie postępowania został bowiem wniesiony przez skarżącą 15 listopada 2019 r. (data nadania pisma), wpłynął do organu - 19 listopada 2019 r., zaś wyrok TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie Glencore Agriculture Hungary Kft., o sygn. akt C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany 16 grudnia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym nr UE seria C, nr 423, str. 8. Organ uznał tym samym, że dopiero 16 grudnia 2019 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez TSUE orzeczenia.

W ocenie Dyrektora IAS, samo ogłoszenie wyroku 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18 nie jest tożsame z jego publikacją w sposób określony prawem. Akt prawa wspólnotowego, który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zobowiązanie organu do wydania decyzji o wznowieniu postępowania, wniosła także o zwrot kosztów postępowania.

Zaskarżonej decyzji zarzucono, mające istotny wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów prawa, w szczególności:

1. naruszenie art. 91 § 1 Regulaminu postępowania przed Trybunałem Sprawiedliwości z 25 września 2012 r. (Dz. U. UE.L.2012.265.1, dalej: Regulamin) w zw. z art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej (dalej: TUE), poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że możliwość skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego otwiera się z chwilą publikacji wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej podczas, gdy zgodnie z przywołanym przepisem, wyroki Trybunału mają moc wiążącą z chwilą ich ogłoszenia,

2. naruszenie art. 92 Regulaminu poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji niezasadną odmowę zastosowania w sprawie, przejawiającą się w uznaniu (choć nie wyartykułowanym wprost), że dopiero publikacja sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE może mieć walor skuteczności orzeczenia (zatem otwierać termin obowiązku jego stosowania w orzecznictwie krajowym) podczas, gdy literalna wykładnia wskazanego przepisu jednoznacznie wskazuje, iż owa publikacja ma charakter wyłącznie informacyjny,

3. naruszenie art. 19 ust. 1 TUE w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz art. 51 Karty Praw Podstawowych (dalej: KPP) w zw. z art. 47 KPP, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niezastosowanie w sprawie podczas, gdy wykładane łącznie, przywołane przepisy statuują zasadę skuteczności ochrony sądowej praw, które wywodzone są z prawa UE, w zakresie, w jakim stosowne prawa stosowane są przez organy państw członkowskich - zatem bez wątpienia w sytuacji, jaka ma miejsce w niniejszej sprawie (żądanie wznowienia postępowania na gruncie orzeczenia prejudycjalnego TSUE) - jednocześnie naruszając zasadę pro unijnej wykładni przedmiot owych przepisów,

4. naruszenie art. 2 TUE w zw. z art. 4 ust. 3 TUE, poprzez ich niezastosowanie w sprawie, podczas gdy skuteczne zapewnienie poszanowania prawa Unii jest nieodłączną cechą państwa prawa, a która to cecha jest jedną z wartości UE,

a w konsekwencji:

5. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, poprzez dokonanie błędnej wykładni zastosowanego przepisu, a w konsekwencji nieprawidłowe przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie występują negatywne przesłanki powodujące niedopuszczalność wznowienia postępowania wobec rzekomej przedwczesności wniosku, podczas gdy termin na złożenie wniosku, w myśl wskazanego przepisu, jedynie ekspiruje w terminie miesięcznym od daty publikacji sentencji wyroku TSUE w Dzienniku Urzędowym UE.

W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uznając argumenty skargi za nieuzasadnione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Spór w sprawie sprowadzał się do rozstrzygnięcia, czy wniosek o wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, złożony przed datą publikacji orzeczenia TSUE, można uznać za wniosek złożony w terminie, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 2 tej ustawy.

Przesłanką wznowieniową wymienioną art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej, na którą powoływała się skarżąca we wniosku o wznowienie postępowania, jest orzeczenie TSUE z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, mające - w jej ocenie - wpływ na treść wydanej decyzji.

Zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, a sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i przyjmuje za własne stanowisko Dyrektora IAS, które legło u podstaw wydania tejże decyzji.

Na zasadzie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania na tej podstawie następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Dyrektor IAS trafnie podkreślił, że zasada związania odpowiedzią TSUE na wskazane pytanie prejudycjalne wiąże sądy krajowe państw członkowskich Unii Europejskiej w zakresie dokonanej wykładni prawa wspólnotowego, a na gruncie podatkowym winna być realizowana, na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 w zw. z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Przed wszczęciem postępowania w sprawie wznowienia obowiązkiem organu, wynikającym z art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej jest ocena dopuszczalności wznowienia postępowania. Powołany przepis stanowi bowiem, że w razie dopuszczalności wznowienia postępowania organ podatkowy wydaje postanowienie o wznowieniu. W toku tego postępowania organ podatkowy ogranicza się do badania, czy:

1) żądanie pochodzi od strony lub od organizacji społecznej, która uczestniczyła w postępowaniu zwyczajnym na prawach strony (art. 133a § 1-3);

2) strona ma zdolność do czynności prawnych;

3) żądanie dotyczy postępowania zakończonego decyzją lub postanowieniem (dopuszczalność wznowienia postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem wynika z art. 219);

4) kwestionowana decyzja lub postanowienie ma charakter ostateczny;

5) w żądaniu wskazano podstawę wznowienia;

6) w przypadku żądania na podstawie pkt 4 i 8 § 1 art. 240 zachowano miesięczny termin.

Niespełnienie choćby jednej z wymienionych przesłanek uzasadnia wydanie decyzji odmawiającej wznowienia postępowania (art. 243 § 3).

Niedopuszczalność wznowienia postępowania występuje z przyczyn przedmiotowych, podmiotowych oraz uchybienia terminu do wniesienia żądania wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej.

W niniejszej sprawie wniosek strony o wznowienie postępowania był przedwczesny, zatem nie spełniał on warunki koniecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej. Skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia żądania wznowienia postępowania w zakresie określonym w art. 241 § 2 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej

W niniejszej sprawie skarżąca zwróciła się z przedwczesnym żądaniem wznowienia postępowania administracyjnego. Z bezspornie ustalonych w spawie faktów wynikało bowiem, że wniosek o wznowienie postępowania został wniesiony przez skarżącą 15 listopada 2019 r. (data nadania pisma), natomiast datą wpływu do Dyrektora IAS był 19 listopada 2019 r.). Zaś wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany 16 grudnia 2019 r. w Dzienniku Urzędowym nr UE seria C, nr 423, str. 8. W tej sytuacji Dyrektor IAS prawidłowo zatem przyjął, że dopiero z 16 grudnia 2019 r. otworzył się termin wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania w związku z wydaniem przez TSUE orzeczenia w sprawie o sygn. akt C-189/18.

Trafnie wskazano w zaskarżonej decyzji, że przyjęcie przez ustawodawcę, iż powyższy termin biegnie od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE, wskazuje na uprawnienie strony do wystąpienia z żądaniem o wznowienie postępowania jedynie od dnia publikacji orzeczenia TSUE, a nie wcześniej. Samo ogłoszenie wyroku 16 października 2019 r. w sprawie o sygn. akt C-189/18 nie jest tożsame z jego publikacją w sposób określony prawem.

W rozpoznawanej sprawie, na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, wznowienie postępowania następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca od dnia publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wobec powyższego w tej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte z urzędu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 kwietnia 2013 r. w sprawie o sygn. akt. II OSK 2404/11, dostępne, tak jak inne orzeczenia krajowych sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu, w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych CBOSA pod adresem http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Momentem początkowym biegu terminu z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest publikacja sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, co potwierdza treść przepisu - "wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 8 lub 11 następuje tylko na żądanie strony, wniesione w terminie miesiąca odpowiednio od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego lub publikacji sentencji orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej ".

Oznacza to, że wniosek o wznowienie postępowania na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, strona może zgłosić skutecznie dopiero po publikacji sentencji orzeczenia TSUE w Dzienniku Urzędowym UE.

Analizowana w sprawie kwestia była już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. I tak np. NSA w wyroku z 20 kwietnia 2016 r., w sprawie sygn. akt II GSK 2223/14, stwierdził że "(...)Argument strony skarżącej kasacyjnie o "oczekiwaniu" wniosku złożonego przed rozpoczęciem biegu terminu ustawowego, czy też odwołujący się do założenia, że "prędzej, czy później" dojdzie do opublikowania orzeczenia Trybunału, nie jest argumentem natury jurydycznej. Nie uwzględnia on bowiem tego, że miesięczny termin określony w art. 241 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa, w zakresie odnoszącym się do (pewnej) daty rozpoczęcia jego biegu, stanowi warunek konieczny skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 przywołanej ustawy. Pomijanie tego wymogu, w niczym nieuzasadniony sposób redukowałoby znaczenie przepisu art. 241 § 2 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Pozostawałoby to w oczywistej sprzeczności z tą podstawową regułą wykładni prawa, zgodnie z którą, za wadliwą uznaje się taką wykładnię, której rezultat czyni jakąś część przepisu prawnego zbędną, co stanowi konsekwencję założenia, że w ustawie nie zamieszcza się wypowiedzi niesłużących wyrażaniu norm prawnych. Skoro tak, to nie może budzić wątpliwości, że przywołany element normatywnej wypowiedzi ustawodawcy - wobec domniemania racjonalności jego działań i wiodącej roli wykładni gramatycznej - nie może być pomijany, ani też uznawany za zbędny dla potrzeb rekonstruowania normy prawej. Stanowisko strony skarżącej kasacyjnie odnośnie do proponowanego przez nią sposobu "stosowania" art. 241 § 2 pkt 2 ustawy - Ordynacja podatkowa, nie jest również do zaakceptowania z punktu widzenia celów samej procedury administracyjnej identyfikowanych poprzez jej funkcje, a mianowicie ochronną, porządkującą i instrumentalną, z których pierwsza wyraża się w tworzeniu odpowiednich gwarancji ochrony interesu jednostkowego i społecznego, druga w wyznaczeniu modelowych ram (schematu) działania, trzecia zaś, poprzez kształtowanie tychże działań, w realizacji celu procesu (rozstrzygnięcia sprawy) i zapewnieniu tym samym skuteczność prawa".

W wyroku z 11 marca 2020 r., w sprawie o sygn. akt I GSK 850/17, NSA podtrzymał powyższe stanowisko, stwierdzając, że początkiem biegu terminu może być wyłącznie opublikowanie wyroku TSUE. Złożenie żądania o wznowienie postępowania przed tym zdarzeniem należy uznać jako przedwczesne.

Zdarzeniem rozpoczynającym obliczanie biegu terminu miesięcznego jest dzień opublikowania wyroku TSUE w dzienniku promulgacyjnym UE i odpowiednio – wejście w życie orzeczenia TK (tak NSA w wyroku z 11 marca 2020 r., sygn. akt I GSK 849/17).

Powyższe stanowisko sąd orzekający w sprawie w pełni podziela i uznaje za własne.

Zgodzić się zatem należy z Dyrektorem IAS, że tylko możliwość wznowienia postępowania z urzędu mogłaby ewentualnie uzasadniać twierdzenie strony o możliwości wznowienia postępowania, pomimo przedwczesnego złożenia przez nią wniosku. NSA w powołanym już powyżej wyroku w sprawie o sygn. akt II OSK 2404/11, wyjaśnił bowiem, że w takim przypadku organy nie powinny poprzestać na samej tylko konstatacji braku podstaw do wznowienia postępowania z uwagi na przekroczenie przez skarżącego terminu, ale w oparciu o zebrany materiał powinny rozważyć, czy w takiej sytuacji nie byłoby zasadne wznowienie postępowania z urzędu.

Z taką sytuacją nie mamy jednak do czynienia w przedmiotowej sprawie, w której w świetle przepisów regulujących nadzwyczajny tryb wzruszenia decyzji ostatecznych ustawodawca jednoznacznie ustanowił, że wznowienie postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 11 Ordynacji podatkowej następuje tylko na żądanie strony wniesione w terminie miesiąca od publikacji sentencji orzeczenia TSUE Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej.

Trafnie także wskazano w zaskarżonej decyzji, że norma, zgodnie z którą językiem urzędowym w RP jest język polski, oznacza, iż po stronie organów władzy publicznej w RP istnieje nakaz posługiwania się językiem polskim - zarówno w relacjach między tymi organami, jak i w stosunkach z obywatelami (uchwała TK z 14 maja 1997 r., sygn. akt W 7/96).

Zgodnie z art. 4 ustawy z 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U.Nr 90, poz. 999 z późn. zm.), język polski jest językiem urzędowym, m.in., konstytucyjnych organów państwa, organów jednostek samorządu terytorialnego, terenowych organów administracji publicznej czy wszelkich innych podmiotów wykonujących zadania publiczne. Stosownie natomiast z art. 5 ust. 1 ww. ustawy, podmioty wykonujące zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, co do zasady dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim.

Tak więc regułą w państwie demokratycznym jest to, że akty prawne są wydawane i udostępniane do wiadomości jednostek w odpowiednich formach. Powszechnie przyjęta jest forma oficjalnego dziennika urzędowego publikowanego w postaci dokumentu elektronicznego. Niezależnie od tego, w żadnym razie w państwie demokratycznym nie można wymagać od jednostek znajomości przepisów, których treść jest dostępna w innej postaci niż forma określona prawem (np. w nieoficjalnych publikacjach internetowych).

Trafny jest zatem wniosek Dyrektora IAS, że akty normatywne, które wyrażają normy prawne adresowane do obywateli polskich i polskich jednostek organizacyjnych, mogą być stosowane przez organy władzy publicznej RP tylko wówczas, gdy zostały sformułowane w języku polskim i ogłoszone w odpowiednim dzienniku urzędowym. Odnosi się to do wszelkich aktów normatywnych obowiązujących na terytorium RP – w tym do aktów tzw. pochodnego prawa wspólnotowego (unijnego). Akty te podlegają publikacji w języku polskim w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, wydawanym przez Urząd Oficjalnych Publikacji Komisji Europejskiej. Inna forma publikacji aktu nie może rodzić obowiązków po stronie jednostek.

Zgodnie z art. 91 Regulaminu TSUE, wyroki Trybunału mają moc wiążącą od chwili ich ogłoszenia (rozumianej jako odczytanie sentencji) - która w tym przypadku nie może być utożsamiona z datą publikacji sentencji w Dzienniku Urzędowym UE (o której to publikacji - o jedynie informacyjnym charakterze - stanowi art. 92 Regulaminu).

Niewątpliwie, pomimo iż akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych, nie oznacza to, że akt taki należy uznawać za nieobowiązujący do momentu publikacji. O obowiązywaniu aktu prawa europejskiego decydują bowiem normy prawa UE. Brak publikacji aktu w języku urzędowym danego państwa członkowskiego wyłącza jedynie możliwość wywodzenia z takiego aktu w procesie stosowania prawa przez sądy i inne organy władzy publicznej (w tym organy administracji) obowiązków obywateli tego państwa członkowskiego.

Konsekwencją przedstawionych wyżej argumentów - uwzględniających zarówno standard europejski, jak i konstytucyjny - jest konieczność przyjęcia, że akt prawa wspólnotowego (europejskiego), który nie został ogłoszony w polskim wydaniu Dziennika Urzędowego Unii Europejskiej, nie może być stosowany jako podstawa prawna obowiązków obywateli polskich czy polskich jednostek organizacyjnych.

Przy czym powyższe stanowisko przyjęte w zaskarżanej decyzji w żadnej mierze nie stoi w sprzeczności z powołanymi przez skarżącą przepisami art. 6 ust. 1 TUE, art. 19 ust. 1 TUE, art. 47 KPP oraz art. 51 ust. 1 KPP, zgodnie z którymi, jedną z zasad porządku prawnego UE jest zasada ochrony sądowej praw, wywodzonych przez jednostki z prawa Unii.

Zarzut skarżącej, zgodnie z którym wyroki TSUE mają moc wiążącą od chwili ich ogłoszenia, rozumianego jako odczytanie sentencji oraz, że orzeczenia TSUE do swojego bytu i ważności nie potrzebują ich publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej, w rozpoznawanej sprawie nie jest argumentem natury jurydycznej. Nie uwzględnia bowiem tego, że miesięczny termin określony w art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, w zakresie odnoszącym się do daty rozpoczęcia jego biegu, stanowi warunek konieczny skutecznego zainicjowania postępowania wznowieniowego w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 11 ww. ustawy. Tylko możliwość wznowienia postępowania z urzędu mogłaby ewentualnie uzasadniać twierdzenie strony o możliwości wznowienia postępowania mimo przedwczesnego złożenia przez nią wniosku.

W rezultacie Dyrektor IAS prawidłowo przyjął, że związku z tym osoba, która nie zachowała terminu, nie jest uprawniona do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej.

Jednocześnie, sąd pierwszej instancji nie stwierdził podstaw do zawieszenia postępowania w sprawie i skierowania pytania prejudycjalnego do TSUE. Przede wszystkim sąd orzekający w sprawie miał na uwadze, że skierowanie pytań prejudycjalnych stanowi autonomiczną decyzję sądu krajowego, a co istotne, w tej sprawie uzyskanie stanowiska TSUE odnośnie do wykładni art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 19 ust. 1 TUE w zw. z art. 6 ust. 1 TUE oraz art. 51 KPP w zw. z art. 47 KPP oraz w zw. z art. 91 i 92 Regulaminu nie było niezbędne do wydania prawidłowego wyroku w tej sprawie. Kwestia prawna będąca istotą sprawy, jak i wykładnia powyższych przepisów nie budziła bowiem wątpliwości sądu, co wyjaśniono powyżej.

Wystąpienie z pytaniem prejudycjalnym do TSUE nie było niezbędne do wydania prawidłowego wyroku w tej sprawie. Zarzuty naruszenia przepisów prawa wspólnotowego powołanych w skardze i rozważania skarżącej na tej płaszczyźnie, pozostawały nieadekwatne do analizowanego problemu.

W sprawie dodatkowo sąd orzekający miał na uwadze, że organ odmówił stronie wznowienia postępowania jeszcze przed upływem terminu, jaki rozpoczął bieg w związku z publikacją wyroku TSUE. Skarżąca zatem miała wiedzę o tym, że wniosek jej był przedwczesny, a zatem niedopuszczalny, bo nie został w niesiony w terminie ustawowym. Strona mając taką wiedzę miała możliwość wniesienia tego wniosku ponownie.

Mianowicie, bezspornym w sprawie pozostawało, że wyrok TSUE w sprawie o sygn. akt C-189/18, został wydany 16 października 2019 r. Skarżąca z wnioskiem o wznowienie postępowania wystąpiła 15 listopada 2019 r. Dyrektor IAS zaś [...] grudnia 2019 r. wydał decyzję o odmowie wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej w W. [...] z [...] maja 2013 r. utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w B. nr [...] z [...] sierpnia 2012 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okres lipiec - grudzień 2011 r. Decyzję tę doręczono skarżącej 7 stycznia 2020 r.

Wyrok TSUE w sprawie o sygn. akt C-189/18, będący podstawą wniosku o wznowienie postępowania, został opublikowany w Dzienniku Urzędowym 16 grudnia 2019 r. Z tym dniem otworzył się miesięczny termin, wynikający z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, do skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Termin ten upłynął 16 stycznia 2020 r. Skoro zatem strona już 7 stycznia 2020 r. otrzymała decyzję odmawiającą wznowienia postępowania w sprawie, miała wiedzę o jego przedwczesności, a tym samym bezskuteczności, a jednocześnie pozostawał otwarty termin (ponad siedem dni) na wystąpienie z takim wnioskiem ponownie, czyli w terminie. Strona nie wystąpiła jednak z takim wnioskiem ponownie, w terminie. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że wniosek o wznowienie postępowania nie jest pismem procesowym o sformalizowanym charakterze i zawiłej konstrukcji prawnej. Co więcej, skarżąca przecież gotowym takim wnioskiem już wówczas dysponowała, pismo należało jedynie złożyć ponownie we właściwym organie. Strona w sprawie była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.

Natomiast sąd orzekający w sprawie stwierdził, że odwołanie strona wniosła 21 stycznia 2020 r., a zatem już po terminie miesięcznym, który upływał 16 stycznia 2020 r. Tak więc nawet gdyby podjąć próbę twierdzenia, że odwołanie strony było w istocie "nowym wnioskiem o wznowienie" (do czego jednak brak jest podstaw, o czym poniżej), to wniosek taki był i tak spóźniony, bowiem wniesiony został po upływie miesięcznego terminu, a zatem także był niedopuszczalny.

Sąd jednocześnie jednak podkreśla, że w sprawie niniejszej nie ma podstaw do ewentualnego wywiedzenia, że odwołanie strony stanowiło w istocie "nowy" wniosek o wznowienie postępowania. W tym zakresie sąd pierwszej instancji miał na uwadze, że strona wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji, a treść tego odwołania nie pozostawiała żadnej wątpliwości, że zamiarem strony było odwołanie się od decyzji odmawiającej wznowienia postępowania, a nie ewentualnie – złożenie nowego wniosku o wznowienie postępowania. Treść żądania zawartego w odwołaniu, jak i jego uzasadnienie, jednoznacznie wskazują na chęć kontynuowania tej sprawy, a nie wszczynania nowej. W ocenie sądu orzekającego w sprawie, w odwołaniu spółki w tej sprawie nie można dopatrzeć się żadnych sformułowań, które pozwalałyby przyjąć, że strona przy okazji złożenia odwołania w sposób nieprofesjonalny zawarła ponowny wniosek o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją. Odwołanie bowiem zostało sporządzone profesjonalnie, a treść tego pisma nie nasuwa wątpliwości co do jego charakteru prawnego. W tej sytuacji nie istniały żadne przesłanki do podejmowania przez organ dodatkowych czynności w celu badania intencji strony. Poza tym charakter postępowania odwoławczego i związane z tym prawa i obowiązki, zarówno strony postępowania jak i organu, nakazują, aby organ postępował według ściśle określonych reguł i zakończył postępowanie w sposób przewidziany w Ordynacji podatkowej (art. 220 – art. 235).

W tym stanie sprawy wszystkie zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w skardze uznać należało za chybione. Zaskarżona decyzja odpowiada prawu, a przepisy stanowiące podstawę prawną jej wydania są jasne, zagadnienie prawne jakie analizował w sprawie sąd pierwszej instancji nie wymaga skierowania pytania prawnego do TSUE. Sąd orzekający w sprawie nie miał żadnych wątpliwości co do zastosowania powołanych powyżej przepisów prawa, a także co do tego, ze przepisy te są zgodne prawem unijnym.

Mając na uwadze wszystkie podniesione wyżej okoliczności, orzeczono jak w wyroku, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019.2325, dalej p.p.s.a.).

Sprawa niniejsza została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, w związku z dynamicznym wzrostem zagrożenia epidemicznego na terenie województwa mazowieckiego, mając na uwadze, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących, na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. z 2020 r., poz. 374), zarządzono zmianę trybu rozpoznania niniejszej sprawy z jawnego na niejawny.

Jednocześnie w sprawie sąd nie stwierdził konieczności rozpoznania sprawy na rozprawie. Materiał dowodowy był kompletny, zaskarżona decyzja podlegała ocenie z punktu widzenia zgodności z prawem, strona swoje argumenty powołała w pismach procesowych, a dokonanie ich oceny prawnej nie wymagało posiedzenia jawnego z udziałem stron. Sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego, wyjątkiem jest możliwość przeprowadzenia dowodu uzupełniającego, aczkolwiek i tak dotyczy to dowodu z dokumentu a nie dowodu ze źródła osobowego (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Stanowisko doktryny powołane przez skarżącą w piśmie procesowym opatrzonym datą 8 lutego 2021 dotyczy natomiast postępowania przed sądami powszechnymi, przed którymi prowadzone jest postępowanie dowodowego w pełnym zakresie, przeprowadzane są dowody z zeznań świadków, stron, dowód z ustnej uzupełniającej opinii biegłego sądowego.

W przekonaniu sądu orzekającego w sprawie, strona w pełni zrealizowała przysługujące jej w sprawie prawo do sądu. Strona wywiodła bowiem skargę do sądu od decyzji Dyrektora IAS z [...] marca 2020 r., a następnie skorzystała w sprawie z możliwości złożenia dalszych pism procesowych. Skarżąca ponadto została zawiadomiona o tym, że sprawa zostanie rozpoznana na posiedzeniu niejawnym (zarządzenie k. 35-37 akt sądowych). Miała zatem możliwość uzupełnienia stanowiska wyrażonego w skardze. W istocie stanowisko to było, co do istoty sporu, tożsame z tym, zawartym w odwołaniu. Natomiast, jak już wyjaśniono powyżej, sąd nie stwierdził w sprawie podstaw do wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE.

Z tych przyczyn orzeczono jak w wyroku na posiedzeniu niejawnym.