Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 623/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-08-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 107 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Urszula Wilk Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Sędzia WSA Halina Emilia Święcicka Protokolant Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 sierpnia 2010 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Transportu Drogowego na rzecz skarżącej M. W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: K.p.a.), art. 39j, art. 39k, art. 92 ust. 1 oraz lp. 6.3.2, lp. 1.8.3 załącznika do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 125, poz. 874 z późn. zm.), lp. 8.1.4.1, załącznika B do umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2009 r., Nr 27, poz. 162; dalej: umowa ADR), art. 8 ustawy o przewozie drogowym towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2002 Nr 199 poz. 1671 z późn. zm.), art. 5 ustawy z dnia 17 listopada 2006 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 235, poz. 1701), po rozpatrzeniu odwołania przedsiębiorcy – M. W., prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą P. - od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r. o nałożeniu na przedsiębiorcę kary pieniężnej w wysokości 1000 zł, utrzymano zaskarżoną decyzję w całości w mocy.

Powołana decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. została adresowana do pana M. W., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą P., J.

Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganych gaśnic lub wyposażonym w gaśnice niespełniające warunków określonych w umowie ADR oraz wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

Powyższe ujawniono podczas kontroli drogowej pojazdu marki [...] o nr rej. [...] przeprowadzonej przez Inspekcję Transportu Drogowego w dniu [...] marca 2009 r. na drodze krajowej nr [...]. Kierowcą kontrolowanego pojazdu był p. S. W., małżonek przedsiębiorcy. Powyższe udokumentowano protokołem kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2009 r., który to protokół kierowca podpisał bez uwag.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca podniosła, iż kontrolowany kierowca posiadał w pojeździe środek gaśniczy o pojemności równoważnej do wymaganego, tj. 20 litrów wody. W związku z powyższym w opinii strony nie ma podstaw do nałożenia na stronę kary pieniężnej. Odnośnie drugiego stwierdzonego naruszenia skarżący podnosi, iż niesłusznie został ukarana karą pieniężną w wysokości 500 zł, gdyż strona wystawiła stosowne zaświadczenie kierowcy, a skoro brak jest określonego wzoru wymaganego zaświadczenia, to organ nie może podważać okazanego przez kierowcę dokumentu.

Organ odwoławczy, odwołując się do przepisów art. 92 ust. 1 pkt 1, 7 i 8 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 6.3.2 załącznika do ww. ustawy, która sankcjonuje wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganych gaśnic lub wyposażonym w gaśnice niespełniające warunków określonych w umowie ADR karą pieniężną w wysokości 500 zł, po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 8 ust. 1 i 2 ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych pojazd przewożący towary niebezpieczne powinien być odpowiednio przystosowany, wyposażony i oznakowany zgodnie z umową ADR. Opakowania, kontenery i cysterny służące do przewozu towarów niebezpiecznych powinny odpowiadać postanowieniom umowy ADR.

Zgodnie z przepisem 8.1.4.1 umowy ADR, w odniesieniu do jednostek transportowych przewożących towary niebezpieczne, mają zastosowanie następujące przepisy:

(a) każda jednostka transportowa powinna być wyposażona w co najmniej jedną gaśnicę przenośną dla grup pożarów A, B i C, o minimalnej pojemności całkowitej 2 kg proszku gaśniczego (lub o pojemności równoważnej dla innych odpowiednich środków gaśniczych) właściwego do gaszenia pożaru silnika lub kabiny jednostki transportowej;

(b) wymagane jest następujące wyposażenie dodatkowe:

(i) dla jednostek transportowych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 7,5 tony - jedna lub więcej gaśnic przenośnych dla grup pożarów A, B i C, o minimalnej pojemności całkowitej 12 kg proszku gaśniczego (lub o pojemności równoważnej dla innych odpowiednich środków gaśniczych), z których co najmniej jedna powinna mieć minimalną pojemność 6 kg;

(ii) dla jednostek transportowych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 tony i do 7,5 tony włącznie - jedna lub więcej gaśnic przenośnych dla grup pożarowi A, B i C, o minimalnej pojemności całkowitej 8 kg proszku gaśniczego (lub o pojemności równoważnej dla innych odpowiednich środków gaśniczych), z których co najmniej jedna powinna mieć minimalną pojemność 6 kg;

(iii) dla jednostek transportowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony włącznie - jedna lub więcej gaśnic przenośnych dla grup pożarów A, B i C, o minimalnej pojemności całkowitej 4 kg proszku gaśniczego (lub o pojemności równoważnej dla innych odpowiednich środków gaśniczych);

(c) pojemność gaśnic wymagana pod literą (a) może być odjęta od minimalnej pojemności całkowitej gaśnic wymaganej pod literą (b).

Zgodnie z przepisem 8.1.4.4 umowy ADR, gaśnice przenośne powinny być zaopatrzone w plombę potwierdzającą, że nie były one używane. Ponadto powinny być oznakowane znakiem zgodności z normą uznaną przez właściwą władzę i napis wskazujący co najmniej datę (miesiąc, rok) następnej kontroli lub, odpowiednio, maksymalny dopuszczalny okres użytkowania. Gaśnice powinny podlegać okresowym kontrolom zgodnie z przyjętymi normami krajowymi w celu zapewnienia ich bezpieczeństwa funkcjonalnego.

Jak wynika ze zgromadzonych w sprawie materiałów dowodowych, kontrolowany kierowca okazał podczas kontroli 3 gaśnice. Jedną 2 kg proszku gaśniczego dla grup pożarów B i C, drugą 6 kg proszku gaśniczego dla grup pożarów A, B i C oraz trzecią 6 kg proszku gaśniczego dla grup pożarów B i C. Biorąc pod uwagę powyższe oraz przywołany powyżej przepis, który stanowi, iż dla jednostek transportowych o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 7,5 tony (dmc kontrolowanego pojazdu to 16000 kg) - jedna lub więcej gaśnic przenośnych dla grup pożarów A, B i C, o minimalnej pojemności całkowitej 12 kg proszku gaśniczego (lub o pojemności równoważnej dla innych odpowiednich środków gaśniczych), z których co najmniej jedna powinna mieć minimalną pojemność 6 kg, wynika, iż kontrolowany kierowca nie okazał do kontroli wymaganej ilości gaśnic spełniających powyższe warunki.

W odwołaniu strona podnosi, iż w kontrolowanym pojeździe znajdował się kanister z wodą o pojemności 20 1, który jest wystarczającym środkiem gaśniczym aby uczynić zadość wyżej przywołanym przepisom.

W opinii organu odwoławczego powyższe nie może stanowić podstawy do zmiany rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Kontrolowany kierowca w trakcie kontroli nie wspomniał o powyższym fakcie, co w opinii organu odwoławczego świadczy o tym, iż kierowca nie posiadał opisanego przez stronę środka gaśniczego. W opinii organu, skoro kontrolowany kierowca posiada odpowiednią wiedzę w zakresie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych, co potwierdza posiadane przez niego zaświadczenie nr [...] z przeszkolenia kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne, to na żądanie organu kontrolnego do okazania odpowiedniej ilości środka gaśniczego nie okazałby tylko gaśnic, ale również inne środki, mając świadomość, iż okazane gaśnice nie spełniają wszystkich warunków określonych w umowie ADR co do odpowiednich grup pożarów. W związku z powyższym uznano, iż działanie organu pierwszej instancji było zgodne z prawem a nałożona kara jest słuszna.

Odnośnie naruszenia z lp.1.8.3 załącznika do ustawy o transporcie drogowym wskazano, że zgodnie z art. 5 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz o zmianie ustawy - Prawo o ruchy drogowym, kierowcy, o których mowa w art. 3 ust. 2 i art. 4 ust. 1, do czasu uzyskania wpisu do prawa jazdy potwierdzającego odbycie szkolenia okresowego, obowiązani są mieć przy sobie i okazywać na żądanie uprawnionego organu wydane przez przewoźnika drogowego zaświadczenie potwierdzające zatrudnienie i spełnianie wymagań określonych w niniejszej ustawie oraz w ustawie, o której mowa w art. 1.

Stosownie do ust 2 przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do przewoźnika drogowego wykonującego osobiści przewozy oraz do niezatrudnionego przez niego kierowcy wykonującego przewozy na jego rzecz.

Stosownie do art. 92 ust. 1 ustawy o transporcie drogowym, kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 15.000 złotych.

Konsekwencją tego rozwiązania jest treść lp. 1.8.3 załącznika do w/w ustawy, który karą pieniężną w wysokości 500 zł sankcjonuje wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy w zakresie: wystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie oraz spełnienie wszystkich wymagań określonych ustawą.

Jak ustalono podczas kontroli, kontrolowany kierowca okazał zaświadczenie wystawione w dniu [...] sierpnia 2008 r. potwierdzające posiadanie aktualnych badań lekarskich i wymaganych szkoleń dla zawodu kierowcy. Jak wynika z analizy powyższego dokumentu, powyższe zaświadczenie nie posiada informacji o zatrudnieniu w/w kierowcy w przedsiębiorstwie strony.

W odwołaniu oraz w pismach kierowanych do organu pierwszej instancji strona podnosi, iż kontrolowany kierowca nie jest pracownikiem strony zgodnie z kodeksem pracy, więc w jej opinii nie mogła potwierdzać zatrudnienia kontrolowanego kierowcy. W opinii organu odwoławczego, powyższe nie zasługuje na uwzględnienie. Art. 5 ust 2 przepis ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym, ma zastosowanie również do kierowców niezatrudnionych, wykonujących przewozu na rzecz przedsiębiorcy. W związku z powyższym przedsiębiorca zobowiązany jest do wskazania, iż przewóz wykonywany jest na jego rzecz, a bez znaczenia pozostaje umowa, na podstawie której kierowca wykonuje dany przewóz. Podczas kontroli bezspornie zostało udowodnione, iż kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy.

Ponadto odnosząc się do argumentu strony, że organ orzekający wydał decyzję z obrazą art. 77 K.p.a. Główny Inspektor Transportu Drogowego zważył, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 K.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem.

Skargę na powyższą decyzję złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przedsiębiorca, do którego skierowano również decyzję organu I instancji, tzn. p. M. W., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako naruszające prawo oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Skarżąca wyjaśniła, że w toku kontroli pojazdem kierował jej małżonek W. S. i wykonywał transport drogowy zgodnie z licencją nr [...] wydana dla P. W. M. Pojazdem przewożono materiał niebezpieczny [...] w butlach.

Skarżąca podniosła w skardze dwa zarzuty.

Zarzut pierwszy dotyczył odmowy uznania przez organ kontrolny wyjaśnienia, iż uzupełnieniem środków gaśniczych B i C znajdujących się w w/w gaśnicach jest woda w kanistrze w ilości 201, będąca podstawowym środkiem gaśniczym dla grup pożarów typu A, zamontowanym na zewnątrz pojazdu; na takie rozwiązanie zezwalają, według skarżącej, w/w przepisy.

Zarzut drugi dotyczył odmowy przyjęcia przez organ kontrolny wyjaśnienia skarżącej, iż na podstawie obowiązujących aktów prawnych zobowiązana była do wystawienia zaświadczenia potwierdzającego kwalifikacje i brak przeciwwskazań zdrowotnych do wykonywania zawodu kierowcy, a w przypadku zatrudniania go - również potwierdzenie jego zatrudnienia. W przypadku skarżącej, gdy kierowcą był jej małżonek, niebędący jej pracownikiem, skarżąca w zaświadczeniu nie mogła potwierdzić jego zatrudnienia, gdyż stanowiłoby to poświadczenie nieprawdy wyczerpujące znamiona przestępstwa z art. 271 K.K., a wyrok skazujący za to przestępstwo byłby podstawą do odebrania jej licencji na przewóz rzeczy.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej oddalenie.

Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska strony by można uznać wodę w kanistrze w ilość 20 litrów jako uzupełnienie środków gaśniczych grup pożarów B i C. Z akt sprawy nie wynika, iż poddany kontroli drogowej dniu [...] marca 2009 r. pojazd [...] o nr rejestracyjnym [...] i dopuszczalnej masie całkowitej 16000 kg w taki zbiornik z wodą był wyposażony. To jedynie strona powołuje się na taką okoliczność zgłoszoną w postępowaniu wyjaśniającym, po kontroli drogowej. Ponadto, kanister nie może być utożsamiany z gaśnicą przenośną i nawet jeśli zawiera środek gaśniczy (wodę), to nie jest sprzętem gaśniczym w rozumieniu przepisu lp. 8.1.4.1 umowy ADR.

W związku z drugim zarzutem organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z obowiązującymi przepisami przedsiębiorca zobowiązany jest do wskazania, iż przewóz wykonywany jest na jego rzecz, a bez znaczenia pozostaje umowa, na podstawie której kierowca wykonuje dany przewóz. Podczas kontroli bezspornie zostało udowodnione, iż kontrolowany przewóz wykonywany był w imieniu i na rzecz kontrolowanego przedsiębiorcy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.; zwaną dalej p.p.s.a.).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że zasługuje ona na uwzględnienie, choć z innych przyczyn niż w niej podano.

Mianowicie, przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r., utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., którą nałożono na przedsiębiorcę karę pieniężną w wysokości 1000 zł za wykonywanie przewozu drogowego towarów niebezpiecznych pojazdem bez wymaganych gaśnic lub wyposażonym w gaśnice niespełniające warunków określonych w umowie ADR oraz wykonywanie transportu drogowego lub przewozu na potrzeby własne z naruszeniem warunków dotyczących dokumentacji pracy kierowcy, tj. niewystawiania kierowcy zaświadczenia poświadczającego jego zatrudnienie.

W znajdującym się w aktach sprawy protokole kontroli nr [...] z dnia [...] marca 2009 r. jednoznacznie określono nazwę przedsiębiorcy – jako P. W. M. oraz imię i nazwisko kierowcy (S. W.). Zawiadomienie o wszczęciu postępowania skierowana właściwie, na adres przedsiębiorcy (P. W M z siedzibą w Z. , [...] J.). Również decyzja organu pierwszej instancji - [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2009 r., nakładająca na przedsiębiorcę karę pieniężną, została skierowana pod właściwy adres, tj. przedsiębiorcy. Przedsiębiorca – p. M. W. – wniosła od tej decyzji odwołanie; odwołanie złożono w terminie. Dopiero zatem decyzja organu odwoławczego - Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] stycznia 2010 r. została skierowana na adres: "Pan M. W., prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą P. W. M., ul. [...],[...] J."

Powołana wyżej osoba, tj. p. M. W., w rozpatrywanej sprawie nie występuje, i to nie on prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą P. w J. ([...]), przy ul. [...]. Przedsiębiorcą, który prowadzi tę działalność, jest p. M. W., a jej mąż – p. S. W. – jest kierowcą, który prowadził przedmiotowy pojazd w czasie kontroli.

W ocenie Sądu w tym składzie, nie ma mimo wszystko przesłanek do stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. Postępowanie prowadzone było od samego początku, tzn. od momentu kontroli wobec właściwej osoby – przedsiębiorcy, a dopiero na etapie decyzji odwoławczej zmieniono jej adresata, kreując – zapewne w wyniku pomylenia płci i imienia przedsiębiorcy oraz połączenia tych danych ze wspólnym nazwiskiem obojga małżonków – osobę nieistniejącą: pana M. W. Jednocześnie prawidłowo podano – znów z tą samą pomyłką – nazwę prowadzonej działalności.

Jednocześnie brak przesłanek do sprostowania powyższej omyłki w trybie art.113 K.p.a., gdyż omyłka w płci i imieniu przedsiębiorcy - przy jednoznacznym ustaleniu, że przedsiębiorcą prowadzącym działalność w zakresie transportu drogowego jest żona, a mąż pełni funkcję kierowcy, przy czym małżonkowie mają to samo, wspólne nazwisko, a ustawa o transporcie drogowym już nie wyklucza bezwzględnie odpowiedzialności kierowcy, wykracza poza pojęcie oczywistej omyłki, która może zostać sprostowana w powołanym trybie.

W rozpatrywanej sprawie brak też przesłanek do wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., przewidującym wznowienie postępowania, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W rozpatrywanej sytuacji w istocie strona – przedsiębiorca brała czynny udział w postępowaniu, składając m.in. stosowne wyjaśnienia, odwołanie i skargę.

W tej sytuacji Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a w szczególności art. 107 § 1 K.p.a., który wymaga, by decyzja zawierała jednoznaczne "oznaczenie strony lub stron". Zaskarżona decyzja tego wymogu nie spełnia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Na podstawie art. 152 powołanej ustawy orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 powołanej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.