Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 1414/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6161 Lasy oraz zalesianie gruntów rolnych
Hasła tematyczne: Lasy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3, art. 13 ust. 2,3
journal: Dz.U. 2011 nr 12 poz 59
law: Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach - tekst jednolity
article: art. 104,107, 138 par. 1 pkt 1, 76,7,75 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Windak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Sędzia NSA Danuta Strzelecka-Kuligowska, Protokolant sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 marca 2014 r. sprawy ze skargi G. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...] r. w sprawie nałożenia na G.S. obowiązku wykonania zadań z zakresu gospodarki leśnej dla lasu położonego na działce nr [...], obręb ew. [...] o pow. [...] ha.

W wyniku zaskarżenia tej decyzji przez G.S. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Sz 1114/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia [...] r. W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że uznanie za las obszaru uwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę, choć obecnie pozbawionego roślinności leśnej, było prawidłowe. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 K.p.a. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i choć może być przeprowadzony dowód przeciwko treści tych dokumentów, w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował zapisów tej ewidencji, podnosił jedynie, że aktualny stan gruntu odbiega od stanu w niej uwidocznionego. Sąd wyjaśnił, że do jego kompetencji w niniejszym postępowaniu nie należy badanie prawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Natomiast w myśl art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach, w przypadkach szczególnie uzasadnionych potrzeb właścicieli lasów dopuszczalna jest zmiana lasu na użytek rolny, a decyzję w tych sprawach wydaje starosta na wniosek właściciela lasu.

Następnie Sąd zwrócił uwagę, że podstawę wydania rozstrzygnięć organów administracji w niniejszej sprawie stanowił art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, zgodnie z którym dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Art. 19 ust. 3 ustawy o lasach daje staroście kompetencję do określenia dla właściciela lasu, w formie decyzji wydanej na podstawie inwentaryzacji stanu lasów, zadań z zakresu gospodarki leśnej. Sformułowanie użyte we wskazanym przepisie "zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja", w ocenie Sądu, w sposób wyraźny stanowi o charakterze decyzji wydawanej w oparciu o art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Decyzja ta określa jedynie zadania z zakresu gospodarki leśnej. W świetle przepisu art. 24 ustawy o lasach, starosta dopiero stwierdziwszy, że właściciel lasu nie wykonuje obowiązków lub zadań, nakazuje w decyzji ich wykonanie, a decyzja ta może być podstawą ewentualnego wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Starosta powołując się więc na art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, faktycznie nie wydał decyzji określającej zadania, ale decyzję nakładającą zadania i obowiązki, o której mowa w art. 24 ustawy o lasach. Zdaniem Sądu, aby możliwe było wydanie decyzji na podstawie art. 24 ww. ustawy, konieczne jest uprzednie wydanie decyzji określającej zadania z zakresu gospodarki leśnej, a następnie stwierdzenie w ramach nadzoru i wykazanie, że zadania te oraz zadania wynikające wprost z przepisów ustawy o lasach, nie są wykonywane. Tak więc, w ocenie Sądu, decyzja wydana przez Starostę w sposób istotny naruszała art. 19 ust. 3 ustawy o lasach. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Starosty uznając tym samym, że została ona wydana zgodnie z obowiązującymi przepisami. W przedstawionym wyżej stanie prawnym utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji spowodowało, że decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art.19 ust.3 ustawy o lasach.

Sąd dodał, że organ I instancji w swoim rozstrzygnięciu nie ustrzegł się innych błędów, takich jak: ustalenie terminów wykonania obowiązków, chociaż ustawa o lasach nie daje takich kompetencji; nałożenie obowiązku informowania organu o wykonaniu zadania; nałożenie decyzją (pkt 3 rozstrzygnięcia organu I instancji) zadań wynikających wprost z przepisów ustawy o lasach, brak wymienienia w rozstrzygnięciu decyzji zadań, które zostały nałożone i w tym zakresie odesłanie do załącznika.

Opisany wyżej wyrok stał się prawomocny.

Ponownie rozpoznając sprawę Starosta powołując się na art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, art. 104 i art.107 K.p.a. oraz na "Inwentaryzację stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych dla gminy [...] na okres [...] r.", wydał w dniu

[...] r. decyzję, w której określił zadania z zakresu gospodarki leśnej dla lasu należącego do G.S., położonego w gminie [...], na działce nr [...], polegające na:

- wprowadzeniu na haliźnie o pow. [...] ha roślinności leśnej zgodnie z siedliskiem – bór mieszany świeży (BMŚW) i gatunkiem głównym – sosna,

- prowadzeniu pielęgnacji założonej uprawy leśnej o pow. [...] ha,

- przeprowadzeniu zabiegu hodowlanego na pow. [...] ha – czyszczenia wczesne.

G.S. odwołał się od ww. decyzji do Samorządowego Kolegium Odwoławczego wskazując, że od [...] r., kiedy nabył nieruchomość, na działce nr [...] nie było żadnej roślinności leśnej a grunt był rolny i takim pozostał do chwili obecnej. Działka ta nie jest siedliskiem. Rzekoma inwentaryzacja stanu lasu nie mogła na dzień [...] wykazać roślinności leśnej. Odwołujący powołał się również na fakt, że poprzednia decyzja wydana w sprawie została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem o sygn. akt II SA/Sz 1114/12, dlatego zdziwienie jego budzi wydanie kolejnej decyzji, z którą się nie zgadza.

W wyniku rozpoznania sprawy na skutek wniesionego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. i art. 19 ustawy o lasach, utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia organ podał, że z wypisu z rejestru gruntów wynika, że część działki nr [...] stanowią lasy o pow. [...] ha, oznaczone symbolem Ls IV. Sporna część działki o pow. [...] ha jest halizną, czyli pozbawioną drzewostanu powierzchnią leśną. Również w akcie notarialnym, mocą którego G.S. nabył działkę nr [...] zawarto stwierdzenie, że działka ta, zgodnie z danymi z ewidencji gruntów, obejmuje lasy klasy Ls IV o pow. [...] ha. Skoro część działki nr [....] stanowią lasy, to Starosta miał prawo w stosunku do tej części działki określić zadania z zakresu gospodarki leśnej w oparciu o art. 5 ust. 1 i art. 19 ust. 3 ustawy o lasach.

G.S., działając poprzez pełnomocnika, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając jej:

- naruszenie art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, poprzez jego zastosowanie, podczas gdy przedmiotowej nieruchomości nie można zakwalifikować jako lasu;

- naruszenie art. 3 ust. 1 lit. a ustawy o lasach, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, że przedmiotowa nieruchomość stanowi las,

- naruszenie art. 7, art. 75 § 1 i art. 77 K.p.a., poprzez nieustalenie wszystkich okoliczności sprawy zmierzających do wyjaśnienia, czy jego nieruchomość jest lasem (halizną),

- błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż o istnieniu lasu decyduje przeznaczenie gruntu ujawnione w rejestrze gruntów oraz inwentaryzacji lasu.

Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W ocenie skarżącego, trudno uznać, że przedmiotowa działka stanowi las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach, bo zgodnie z definicją lasu zawartą w tym przepisie, lasem jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami, krzewami oraz runem leśnym przeznaczony do produkcji leśnej. Tymczasem wskazana nieruchomość poza ewidencyjnym zapisem, iż stanowi las, od wielu lat przeznaczona jest do produkcji rolnej, o czym organ I instancji był informowany. Skarżący zwrócił uwagę, że nie jest wiadomym, czy nieruchomość ta kiedykolwiek była pokryta roślinnością leśną a następnie jej pozbawiona. Takich ustaleń nie poczynił organ I instancji. To, że w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. II SA/Sz 1114/12 Sąd wskazał, że ewidencja gruntów jest dokumentem urzędowym, o którym mowa w art. 76 K.p.a., nie oznacza, że domniemanie prawdziwości tego dokumentu nie może podlegać obaleniu. Obecnie działka nie jest halizną, czyli czasowo pozbawioną roślinności leśnej działką, ale wykorzystywaną od wielu lat działką zajętą pod uprawy rolne.

Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podkreślając, że niedopuszczalne jest kwestionowanie zapisów ewidencji gruntów w postępowaniu w sprawie określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje.

Przedmiotem kontroli jest decyzja utrzymująca w mocy rozstrzygnięcie organu

I instancji podjęte wskutek wydanego w tej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. II SA/Sz 1114/12.

Ta okoliczność procesowa ma istotne znaczenie, determinujące w znacznej mierze zakres rozstrzygania przez obecny skład orzekający Sądu. Zgodnie bowiem z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ocena zawarta w prawomocnym wyroku sądu odnosząca się do istotnych okoliczności stanu faktycznego, w szczególności kwestii zastosowania w nim określonych regulacji prawnych, co do zasady nie może być przedmiotem rozważań sądu odmiennych niż te, które już w danej sprawie zostały przez ten sąd wyrażone.

Mając powyższe na uwadze, obowiązkiem Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę było dokonanie oceny zaskarżonej decyzji, m.in. w kontekście uwzględnienia wytycznych wynikających z wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. II SA/Sz 1114/12. W ww. wyroku Sąd, odnosząc się do prawidłowości uznania przez organy administracji części działki nr [...], o pow. [...] ha za haliznę, a więc las czasowo pozbawiony roślinności leśnej, stwierdził, że "uznanie za las obszaru uwidocznionego w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę choć obecnie pozbawionego roślinności leśnej, było prawidłowe. Dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 76 K.p.a. i zgodnie z treścią tego przepisu, stanowią dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. Ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych i choć może być przeprowadzony dowód przeciwko treści tych dokumentów, w toku postępowania administracyjnego skarżący nie kwestionował zapisów tej ewidencji, podnosił jedynie, że aktualny stan gruntu odbiega od stanu w niej uwidocznionego. Do kompetencji sądu w niniejszym postępowaniu nie należy badanie prawidłowości zapisów w ewidencji gruntów i budynków."

Z przywołanego fragmentu uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd jednoznacznie przesądził o prawidłowym przyjęciu przez organy obu instancji, że część działki nr [...], o pow. [...] ha należącej do skarżącego, stanowi haliznę, a dokumentami potwierdzającymi taki stan rzeczy pod względem prawnym są dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków oraz Inwentaryzacja stanu lasu stanowiącego własność osób fizycznych na [...] r. Wyroku tego skarżący nie zakwestionował i stał się on prawomocny. Ponowne podnoszenie zatem przez skarżącego zarzutów mających na celu podważenie ustaleń organów o uznaniu części działki [...] za haliznę nie mogło odnieść pozytywnego skutku. Tymczasem sformułowane w skardze z dnia [...] r. zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego skoncentrowały się wyłącznie na nieprawidłowości ustaleń dotyczących rodzaju użytku gruntowego znajdującego się na części działki nr [...] o pow. [...] ha. Wobec postanowień przytoczonego art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. II SA/Sz 1114/12, zarzuty te musiały być uznane za chybione.

Informacje wynikające z ewidencji gruntów i budynków korzystają z domniemania prawdziwości danych w nich zawartych. Zgodzić się należy ze skarżącym, że mogą podlegać one zmianie, w formie aktualizacji, co przewidują wprost przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa w sprawie ewidencji gruntów i budynków z dnia 29 marca 2001 r. (Dz. U. Nr 38, poz. 454 ze zm.). W odniesieniu do gruntów leśnych istnieje możliwość zmiany przeznaczenia gruntu z leśnego na użytek rolny, w trybie art. 13 ust. 2 i 3 ustawy o lasach. Dokonanie takiej zmiany może nastąpić w odrębnie przeprowadzonym postępowaniu, na wniosek właściciela gruntu, nie zaś w ramach postępowania dotyczącego określenia zadań z zakresu gospodarki leśnej. Wyjaśnienia i wskazówki w tym zakresie przedstawione zostały już skarżącemu w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 lutego 2013 r.

Zwrócić należy również uwagę, że w uzasadnieniu skargi jej autor nie powołał w sposób prawidłowy definicji lasu zamieszczonej w art. 3 ustawy o lasach, pomijając istotny jej fragment, stanowiący o tym, że "lasem w rozumieniu ustawy jest grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony (...)". Dla organów odpowiedzialnych za określenie zadań z zakresu gospodarki leśnej, nie są istotne okoliczności dotyczące stanu lasu w dacie dokonanej zmiany jego właściciela. Na właścicielu gruntu określonego jako las ciążą obowiązki związane z prowadzeniem odpowiedniej gospodarki leśnej.

Oceniając zaskarżoną decyzję Sąd stwierdził, że została ona wydana w oparciu o prawidłową podstawę prawną – art. 19 ust. 3 ustawy o lasach, który stanowi, że dla lasów rozdrobnionych o powierzchni do 10 ha, niestanowiących własności Skarbu Państwa, zadania z zakresu gospodarki leśnej określa decyzja starosty wydana na podstawie inwentaryzacji stanu lasów. Ustalenia dotyczące przeznaczenia spornego gruntu były niewadliwe, co zostało już przesądzone w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., zaś przy podjęciu decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa. Organy orzekające uwzględniły przy tym wszystkie wskazówki zawarte w ww. wyroku.

Nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o jej oddaleniu.