Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 404/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2011-08-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6153 Warunki zabudowy  terenu
Hasła tematyczne: Zagospodarowanie przestrzenne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 52, art. 64 ust. 1, art. 63 ust. 1 i 5, art. 59 ust. 1, art. 50 ust. 2
journal: Dz.U. 2003 nr 80 poz 717
law: Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
article: art. 138 § 1 pkt 1, art 105 § 1, art. 8, art. 9, art. 7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek Sędziowie Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Sędzia WSA Joanna Brzezińska Protokolant st. sekr. sąd. Agata Przybyła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.W. i E.Ż. – W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza z dnia [...]r. nr [...], II. zasadza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących A.W. i E.Ż. – W. solidarnie kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Burmistrz na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. oraz art. 59 ust. 1 w związku z art. 50 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 z 2003r., poz. 717, ze zmianami) po ponownym rozpatrzeniu sprawy, umorzył postępowanie administracyjne z wniosku T.S. zam. w [...] w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, położonego na działce nr [...] – jako bezprzedmiotowe, stwierdzając, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do zmiany sposobu użytkowania budynku.

Od powyższej decyzji odwołali się E.Ż. – W. i A.W. zam. [...]. Odwołujący się zarzucili, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia podstawowych zasad, albowiem nic z niego nie wynika. Zdaniem stron rozstrzygnięcie decyzji nie jest zasadne, chociażby z tego z powodu, że wobec braku jakichkolwiek zmian w stanie faktycznym i prawnym wydano trzy decyzje rozstrzygające sprawę w sposób merytoryczny.

Decyzją z dnia [...] marca 2011r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy wskazując w uzasadnieniu, iż w sprawie z przedmiotowego wniosku T.S., Burmistrz wydał trzy decyzje: z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] i z dnia [...] sierpnia 2010 r. nr [...] odmawiające ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny na działce nr [...].

Powyższe decyzje zostały kolejno uchylone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzjami z dnia [...] lutego 2010r., nr [...], z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] i z dnia [...] października 2010r., nr [...], a sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania.

Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołał treść art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. Nr 201, poz. 2016, ze zm.), zgodnie z którym przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w szczególności podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno - sanitarne, ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń. Zdaniem Kolegium w rozpatrywanej sprawie stan faktyczny nie obejmuje dyspozycji wyżej wymienionego przepisu podając, iż długość użytkowania danego budynku na przestrzeni roku nie ma żadnego znaczenia dla rozróżnienia budynków letniskowych i mieszkalnych, a na potwierdzenie tego stanowiska przytoczył art. 5 ust. 3 i 7 pkt 6 ustawy Prawo budowlane.

Jednocześnie Kolegium powołało się na orzecznictwo sądów administracyjnych

stwierdzając, iż pojęcie "budynku letniskowego" należy utożsamiać z "budynkiem mieszkalnym", skoro obie funkcje tych obiektów są tożsame. W sytuacji, kiedy niezmieniona pozostaje funkcja budynku nie następuje również zmiana sposobu użytkowania, skoro polegać ona ma jedynie na nazwaniu użytkowanego budynku "budynkiem mieszkalnym", który był nim w istocie już w momencie oddania do użytkowania.

W ocenie SKO nie istnieje przepis prawa materialnego pozwalający na wydanie decyzji merytorycznej w postępowaniu w sprawie zmiany sposobu użytkowania budynku letniskowego na budynek mieszkalny i dlatego należało je umorzyć jako bezprzedmiotowe. Dodatkowo organ wskazał, że wnioskodawca nie przewidział dokonania żadnych zmian w budynku, w tym żadnych robót budowlanych ani zmiany sposobu zagospodarowania terenu.

Skargę na powyższą decyzję złożyli E.Ż.-W. i A.W., którzy wnieśli o uchylenie decyzji organu I i II instancji, nie zgadzając się ze stanowiskiem organów co do bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w niniejszej spawie. Zdaniem skarżących wniosek o zmianę sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny winien być rozpatrzony merytorycznie.

W odpowiedzi na skargę, Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola taka sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy). Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje, między innymi, orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 1 oraz § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej "p.p.s.a.".

Wskazać również należy, że zgodnie z przepisem art. 133 § 1 p.p.s.a. Sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają

i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Badając zgodność z prawem zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej Sąd stwierdził, że wydane one zostały z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu skutkującym konieczność ich uchylenia.

W sprawie należy podnieść kilka kwestii.

Zgodnie z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, organ administracji publicznej rozpoznający sprawę, a w efekcie wydający decyzję, powinien prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa (art. 8 k.p.a.). Winien, więc działać na podstawie przepisów prawa (art. 6 k.p.a.), wyczerpująco informować strony o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania administracyjnego oraz czuwać, aby strony nie poniosły szkody z powodu nieznajomości prawa (art. 9 k.p.a.) i w toku postępowania stać na straży praworządności oraz podejmować wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego

i załatwienia sprawy (art. 7 k.p.a.), jak i wyjaśniać stronom zasadność przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy (art. 11 k.p.a.).

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje jednak, zdaniem Sądu, że organy uchybiły wielu z przedstawionych wyżej zasad.

W pierwszym rzędzie podkreślić należy, iż nie można bezrefleksyjnie dokonywać ustaleń stron postępowania. Wniosek o ustalenie warunków niniejszej zabudowy złożył

w dniu [...] listopada 2009 r. T.S.. W trakcie postępowania administracyjnego do sprawy "włączeni" zostali E.Ż.-W. i A.W., przy czym tylko z odwołania tych osób czy z uzasadnienia organu II instancji wynika, że są oni kolejnymi właścicielami spornego obiektu. Brak w aktach jakichkolwiek dokumentów na potwierdzenie okoliczności zbycia przez T.S. przedmiotowego budynku letniskowego położonego na działce nr [...] (aktu notarialnego).

Należy mieć na uwadze, iż warunki zabudowy ustala się na wniosek (art. 52 w zw.

z art. 64 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717, ze zm.) osoby, która nie musi się legitymować prawem do terenu objętego wnioskiem. Co więcej zgodnie z art. 63 ust. 1 cyt. ustawy w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości. Wobec tego z wnioskiem takim niezależnie mogli w niniejszej sprawie wystąpić E.Ż.-W. i A.W..

Warunki zabudowy wydaje się wnioskodawcy, którym w niniejszej sprawie był T.S..

Z akt sprawy nie wynika, aby organ dokonywał jakichkolwiek ustaleń, czy T.S., mimo zbycia przedmiotowej nieruchomości nadal podtrzymuje wniosek o ustalenie warunków zabudowy, czy też go cofa. Cofnięcie wniosku uprawniałoby bowiem organ do umorzenia postępowania, natomiast jeśliby wnioskodawca go podtrzymywał to organ jest zobligowany do jego rozpatrzenia. Organ w tym zakresie winien był zatem wezwać stronę do wypowiedzenia się wprost, czy cofa wniosek.

Organ nie ustalił w jakim charakterze występują w rozpatrywanej sprawie E.Ż. – W. i A.W.. Z akt sprawy wynika bowiem, że osoby te uważają, iż niejako "przejęły" wniosek T.S.. Nie ma jednakże instytucji "przeniesienia" wniosku, jest natomiast analogiczna instytucja przeniesienia decyzji o warunkach zabudowy polegającej na zmianie zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 63 ust. 5 ustawy o planowaniu (...) organ, który wydał decyzję, o której mowa w art. 59 ust. 1, jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innej osoby, jeżeli przyjmuje ona wszystkie warunki zawarte w tej decyzji. Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane jej przeniesienie. Istnieje więc możliwość, w przypadku ustalenia warunków zabudowy, do przeniesienia takiej decyzji ustalającej na rzecz innej osoby (z T.S. na E.Ż.-W. i A.W.).

Jednocześnie zwrócić należy uwagę na sam wniosek T.S., który wnosi o zmianę sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny i który podał, iż nie przewiduje żadnych prac wymagających pozwolenia na budowę.

Z klei na rozprawie sądowej przeprowadzonej w dniu [...] sierpnia 2011 r. E.Ż. – W. wyjaśniła, że w maju 2010 r. wraz z mężem nabyła przedmiotową nieruchomość od T.S., a następnie zawarli umowę na wywóz nieczystości, wykonali przyłącze do sieci wodociągowej oraz planują zmianę sposobu ogrzewania domu. Ponadto skarżąca wyjaśniła, iż co do wykonywanych do tej pory robót budowlanych nie dokonywano ani zgłoszenia, ani nie uzyskano na nie pozwolenia na budowę. Skarżąca podała, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania jest konieczna po to, by można było temu domowi jako mieszkalnemu nadać numer, ustalić jego adres i w konsekwencji, aby skarżąca mogła się tam wraz z rodziną zameldować.

Wobec powyższego należy stwierdzić, że przedmiotowa zmiana sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny miałaby de facto polegać na wykonaniu konkretnych robót budowlanych, które w ocenie skarżących miałyby przekształcić dom letniskowy na mieszkalny tak, aby uzyskać w nim zameldowanie. Należy więc rozważyć, czy przedmiotowy wniosek T.S. został właściwie wypełniony i sformułowany (nie podano w nim zakresu robót budowlanych).

Powyżej przedstawione kwestie winny być, przed wydaniem decyzji, wyjaśnione.

Pojawia się dodatkowo kwestia zameldowania w domu letniskowym jako argument do uzyskania decyzji o zmianie sposobu użytkowania budynku. W myśl ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, za miejsce stałego pobytu uznaje się miejsce, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych, przyjmuje i nadaje korespondencję.

Z kolei w orzecznictwie prezentowany jest pogląd, iż nie jest rzeczą organu właściwego w sprawach ewidencji ludności dokonywanie oceny, czy określony obiekt budowlany nadaje się na miejsce pobytu ludzi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i prawa zagospodarowania przestrzennego i uzależnianie od tej oceny możliwości zameldowania (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Łd 1963/2000, OSP 2003/5 poz 69 z glosą aprobującą B. Adamiak czy też wyrok z dnia 14 maja 2004 r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 4265/01, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Ponadto w wyroku z dnia 15 października 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny (sygn. akt II OSK 1199/2007, LexPolonica nr 1978888) podał, iż prowadząc postępowanie

w sprawie o zameldowanie, o którym mowa w art. 47 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności

i dowodach osobistych, organ ewidencyjny nie musi oceniać, czy lokal (budynek),

w którym ma nastąpić zameldowanie, nadaje się do zamieszkania w rozumieniu przepisów prawa budowlanego.

Wobec tego konieczność dopełnienia obowiązku meldunkowego nie jest argumentem do wydania przedmiotowej decyzji.

Jeśli chodzi o możliwość meldunku w domu letniskowym to w cyt. wyroku WSA

w Poznaniu z dnia 14 maja 2004 r. Sąd ten orzekł, iż w związku z tym, skoro żaden przepis prawa nie zakazuje zamieszkiwania w domu letniskowym przez cały rok, brak podstaw do przyjęcia, że organ administracji zasadnie może odmówić zainteresowanemu zameldowania na pobyt stały, powołując się na plan zagospodarowania przestrzennego, skoro centrum życiowe skarżącego i jego rodziny znajduje się właśnie w tym domu. Wyrok ten zapadł w stanie faktycznym, w którym skarżący wraz z rodziną zamieszkiwał

w budynku letniskowym zbudowanym na należącej do niego nieruchomości, w planie zagospodarowania przestrzennego teren, na którym położona była ta nieruchomość przeznaczony był na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Tym samym Sąd uznał,

iż skarżący spełnia kryteria przewidziane w powołanym przepisie art. 6 ust. 1, co skutkuje - w myśl art. 10 ust. 1 ww. ustawy o ewidencji - powstanie po jego stronie obowiązku meldunkowego oraz że skarżący może korzystać z przedmiotu swej własności

w sposób przez siebie określony tym bardziej, że dom określony jako letniskowy przystosowany jest do całorocznego zamieszkiwania w nim. Organ administracyjny dokonując zameldowania, które ma charakter czynności materialno-technicznej winien jedynie badać prawidłowość i kompletność dokumentacji oraz pochodzenie od osób upoważnionych. Sąd w niniejszej sprawie oczywiście nie przesądza kwestii możliwości zameldowania skarżących w należącym do nich domu letniskowym, bowiem nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy.

Jednocześnie w rozpatrywanej sprawie z treści zaskarżonej decyzji wynika,

że przyczyną umorzenia postępowania w sprawie wydania warunków zabudowy

polegających na zmianie sposobu użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny było ustalenie w postępowaniu administracyjnym, iż funkcja budynku letniskowego

i mieszkalnego jest tożsama, a niezmieniona funkcja budynku nie powoduje zmiany sposobu użytkowania obiektu. Ponadto organ podał za skarżącymi, iż planowana przez strony zmiana sposobu użytkowania przedmiotowego obiektu budowlanego nie wymaga prowadzenia robót budowlanych. W związku z powyższym zdaniem organu odwoławczego, a także organu l instancji postępowanie w sprawie wnioskowanych warunków jest bezprzedmiotowe.

Skarżący podali jednak na rozprawie, że wykonali już przyłącze do sieci wodociągowej i zamierzają zmienić sposób ogrzewania domu.

Wobec tego stwierdzić należy, iż organ przyjął, że zmiana sposobu użytkowania przedmiotowej nieruchomości nie wymaga prowadzenia robót budowlanych, natomiast skarżący od momentu, gdy stali się jej właścicielami dokonali już oraz planują wykonać szereg robót budowlanych. Organ nie ustalił więc z jakimi pracami wiązała się przedmiotowa zmiana. Nie wiadomo co kryje się za stwierdzeniem zawartym we wniosku o ustalenie warunków zabudowy "nie przewiduje się wykonywania żadnych prac wymagających pozwolenia na budowę a jedynie dostosowanie faktycznie sprawowanej funkcji mieszkalnej do zgodności w zapisach księgi wieczystej", a nie można pominąć faktu, iż to na organach prowadzących postępowanie administracyjne ciąży obowiązek dokładnego ustalenia, przed wydaniem końcowego rozstrzygnięcia, stanu faktycznego sprawy.

Organy, wbrew wymogom przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. nie dopełniły obowiązku szczególnej staranności w wyjaśnieniu wszystkich faktów istotnych dla sprawy. Ponadto organy zobowiązane były dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całego materiału dowodowego, który to materiał organy miały obowiązek zebrać w sposób wyczerpujący .

Wskazać należy, że sytuacje, w których wymagane jest ustalenie warunków zabudowy zostały określone w art. 59 ust. 1 ustawy. Z przepisu tego wynika,

że w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na danym obszarze wymagane jest ustalenie, w drodze decyzji, warunków zabudowy w przypadku każdej zmiany zagospodarowania terenu, polegającej na wykonaniu robót budowlanych (w tym budowie obiektu budowlanego) oraz w przypadku każdej zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Ograniczenie powyższej zasady wynika z treści art. 59 ust. 1 zdanie drugie cyt. ustawy, który to przepis nakazuje odpowiednie stosowanie przepisu art. 50 ust. 2 ww. ustawy.

W art. 50 ust. 2 wymienione zostały przypadki, w których nie jest wymagane wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Z treści pkt 2 cytowanego art. 50 ust. 2 powołanej powyżej ustawy wynika, iż od uzyskania decyzji lokalizacyjnej zwolnione są inwestycje celu publicznego, których wykonanie nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Odpowiednie stosowanie tej normy prawnej do decyzji o warunkach zabudowy powodowałoby wyłączenie obowiązku uzyskania tej decyzji

w razie wykonania robót budowlanych, które nie wymagają uzyskania takiego pozwolenia.

Powyższych rozważań nie należy jednak przyjmować w oderwaniu od przepisu art. 59 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, który stanowi,

iż przepis ust. 1 stosuje się również do zmiany zagospodarowania terenu, która nie wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem tymczasowej, jednorazowej zmiany zagospodarowania terenu, trwającej do roku. Jednoznaczna treść tego przepisu wskazuje na to, że zmiana zagospodarowania terenu (z wyjątkiem zmiany tymczasowej), nawet taka, która nie wymaga pozwolenia na budowę powoduje konieczność uzyskania decyzji

o warunkach zabudowy.

Reasumując wskazać należy, iż zgodnie z art. 59 ust. 2 w zw. z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wydania decyzji o warunkach zabudowy wymaga każda zmiana sposobu zagospodarowania terenu nawet taka, która nie wymaga pozwolenia na budowę chyba, że jest to zmiana o charakterze jednorazowym, tymczasowym, trwająca do 1 roku.

Mając powyższe na względzie realizacja inwestycji objętej wnioskiem o wydanie decyzji w przedmiocie warunków zabudowy w zakresie zmiany sposobu użytkowania budynku, czy też brak konieczności wykonania określonych robót w tym budynku jak

i w jego otoczeniu oraz tożsamość funkcji budynku letniskowego i mieszkalnego nie uprawniają do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., a organ administracji publicznej zobowiązany jest taki wniosek rozpoznać merytorycznie przez ustalenie żądanych warunków lub odmowę ich ustalenia.

W orzecznictwie wskazuje się że z bezprzedmiotowością postępowania

w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. mamy do czynienia w wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 1995 r., sygn. akt SA/Łd 2424/94, ONSA 1996, nr 2, poz. 80). Sytuacja taka ma miejsce

na przykład wtedy gdy brak jest przepisu prawa materialnego mogącego stanowić podstawę do wydania w określonym stanie faktycznym decyzji administracyjnej regulującej w sposób władczy i jednostronny konkretną sytuację prawną obywatela. Przyczyna bezprzedmiotowości może istnieć przed wszczęciem postępowania jak i pojawić się po jego wszczęciu, a przed zakończeniem. W każdym z tych przypadków stwierdzenie bezprzedmiotowości na jakimkolwiek etapie postępowania obliguje organ do umorzenia postępowania w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Należy pamiętać, iż umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania

w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc o załatwieniu sprawy w inny sposób

w rozumieniu art. 104 § 2 k.p.a.

Podkreślić należy, że przepis art. 105 § 1 k.p.a. odnosi się do obiektywnej bezprzedmiotowości postępowania. Jeżeli zatem strona domaga się od organu rozstrzygnięcia, opierając swój wniosek na obowiązujących przepisach prawa materialnego, nie można stwierdzić, że zachodzi bezprzedmiotowość postępowania,

a organ nie może uchylać się od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy.

W szczególności organ winien ustalić komu wydać warunki zabudowy (T.S. czy E.Ż.-W. i A.W.) oraz zbadać wymogi formalne złożonego wniosku.

Oczywiście czym innym jest już kwestia zasadności takiego wniosku, która powinna zostać rozstrzygnięta po przeprowadzeniu stosownego postępowania.

W przedmiotowej sprawie nie zachodziła podstawa do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania i umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. W sytuacji bowiem, gdy strona złożyła wniosek o ustalenie warunków zabudowy

w przedmiocie zmiany użytkowania budynku letniskowego na mieszkalny, organ administracji winien był merytorycznie rozpoznać złożony wniosek (ustalić, bądź odmówić ustalenia warunków zabudowy ).

Ponadto zwrócić jeszcze należy uwagę na kwestię, podnoszoną w licznych orzeczeniach sądowych (vide: wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 lutego 2005 r., sygn. akt IV SA 5062/2003, http://orzeczenia.nsa.gov.pl), a mianowicie, że pojęciem budynku letniskowego posłużono się w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. Prawo lokalowe, gdyż wówczas istniał zakaz posiadania więcej niż jednego lokalu mieszkalnego. Budynek mieszkalny położony na terenie wsi lub na terenach przeznaczonych do rekreacji, służący właścicielowi, i jego bliskim, ówczesny ustawodawca nazwał budynkiem letniskowym tylko dlatego, aby nie popadać w kolizję z istniejącym wówczas zakazem posiadania więcej niż jednego budynku mieszkalnego. Przypomnienie to konieczne zaś jest dlatego,

aby wskazać, że posługujące się ówczesnym nazewnictwem zapisy planów zagospodarowania przestrzennego, dopuszczające zabudowę letniskową, w istocie określały zabudowę terenów rekreacyjnych budynkami służącym celom mieszkaniowym. Obecnie obowiązujące ustawy nie wyłączają z pojęcia lokalu mieszkalnego domów letniskowych (rekreacyjnych), nie zawierają też zakazu posiadania wielu domów mieszkalnych. Wprawdzie przepisy wykonawcze do prawa budowlanego,

w szczególności rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.

w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie posługują się pojęciem budynków rekreacji indywidualnej służących do okresowego wypoczynku, uwzględniając jednak zakres tych przepisów jako regulatora kwestii techniczno-budowlanych, nie mogą one wpłynąć na ocenę funkcji budynków rekreacyjnych jako tożsamej z funkcją mieszkalną. Ponadto w wyroku WSA w Gdańsku

z dnia 24 maja 2007 r. (sygn. akt II SA/Gd 643/2006, http://orzeczenia.nsa.gov.pl) Sąd ten stwierdził, iż w treści ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. budynki rekreacji indywidualnej w zakresie wymagań dotyczących poszczególnych warunków technicznych, zrównane zostały całkowicie z budynkami mieszkalnymi. Przedmiotowy budynek letniskowy niewątpliwie jest budynkiem mieszkalnym, jest to bowiem obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach, przeznaczeniem którego jest zaspokojenie ludzkich potrzeb mieszkaniowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 maja 1999 r., sygn. akt SA/Sz 1884/98, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Organy winny więc przeprowadzić staranną ocenę czy w przedmiotowej sprawie nastąpiła zmiana sposobu jego użytkowania w rozumieniu wynikającym z treści art. 71 prawa budowlanego (zmiana funkcji budynku skarżących), czy nie dokonano przeróbek substancji budynku, które wymagałyby pozwoleń organów, czy też zgłoszenia robót. Wymagania techniczne są bowiem takie same co do budynków letniskowych

i mieszkalnych, a budynek skarżących spełnia, jak podkreślają sami skarżący, wszystkie wymagania budynku mieszkalnego.

Stwierdzić zatem należy, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a., a naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak

w sentencji.

O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.