Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1602/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 81c ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1332
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mirosław Montowski, , Sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania zażaleniowego I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz M. G. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], znak: [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...]WINB", "organ II instancji") na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. G. ( dalej: "skarżąca"), reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika, na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: "PINB", "organ I instancji") [...] nr [...] z dnia [...] marca 2019 r., znak: [...], nakładające na Wspólnotę Mieszkaniową [...] obowiązek sporządzenia i dostarczenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku, umorzył postępowanie zażaleniowe.

Decyzja organu II instancji zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

W dniu 27 lutego 2018 r. do kancelarii Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego [...] wpłynęło pismo mgr inż. J. Ś. w sprawie sześciopiętrowej zabytkowej kamienicy, znajdującej się w W. przy Al. J., w której znajduje się lokal użytkowy [...], którego współwłaścicielami są M. G. ( dalej: "skarżąca") oraz jej mąż M. G. Do pisma załączono "Orzeczenie techniczne konstrukcyjno-budowlane" sporządzone w styczniu 2018 roku na zlecenie M. G. przez rzeczoznawcę budowlanego J. Ś. Dotyczyło ono przyczyn dewastacji wysuniętej w stronę podwórka, parterowej części sześciopiętrowej kamienicy znajdującej się w W. przy Al. J. W dniu 13 czerwca 2018 r. PINB dokonał kontroli stanu technicznego lokalu użytkowego znajdującego się w wyżej wspomnianej parterowej tego części budynku. Podczas kontroli stwierdzono, że kontrolowany lokal usytuowany jest na niskim parterze kamienicy i dostępny jest z przejścia bramowego. Posiada dwa okna od strony podwórza. Lokal jest częściowo wysunięty poza lico budynku. Widoczne są liczne pęknięcia i ubytki tynku oraz jego odparzenia. Występują także pęknięcia o rozwarciu około 3 cm z przemieszczeniami. Stalowe nadproża okienne są silnie skorodowane oraz posiadają ubytki. W ścianach widoczne są ubytki cegieł. Przy powierzchni podwórza po obwodzie przybudówki widoczne jest silne zawilgocenie i degradacja cokołu. Pozostałe elewacje przedmiotowej kamienicy poza wspomnianą parterową częścią budynku, są wyremontowane. Pomieszczenia piwniczne w części usytuowanej pod podwórzem są w złym stanie, zawilgocone ze zmurszałymi tynkami. Stropy pod podwórzem posiadają ubytki i są wsparte stemplami stalowymi. W lokalu [...] na ścianach widoczne są ślady zalewania oraz podsiąkania wody z niezaizolowanych ścian fundamentowych. Podczas oględzin zobowiązano administratora budynku do dostarczenia projektu budowlanego remontu dziedzińca oraz projektu remontu elewacji, aktualnych przeglądów technicznych budynku oraz książki obiektu budowlanego do siedziby organu I instancji w terminie do 18 czerwca 2018 r.

Następnie w dniu [...] grudnia 2018 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego budynku przy Al. J. w W. ze szczególnym uwzględnieniem lokalu [...]. W związku z niedostarczeniem dokumentacji przez Wspólnotę Mieszkaniową we wskazanym w protokole terminie, wezwano ją do przedłożenia protokołu okresowej kontroli budynku sporządzanego co najmniej raz w roku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, protokołu okresowej kontroli budynku sporządzanego co najmniej raz na 5 lat, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, książki obiektu budowlanego, o której mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, projektu remontu elewacji spornego budynku oraz projektu remontu dziedzińca tego budynku.

W dniu 14 stycznia 2019 r. wezwano ponownie Wspólnotę Mieszkaniową do przedłożenia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania niezbędnej dokumentacji. Pomimo podjęcia korespondencji w dniu 22 stycznia 2019 r., nie zastosowano się do wezwania.

W dniu 28 lutego 2019 r. w siedzibie organu stawił się przedstawiciel [...] - Centrum Zarządzania Nieruchomościami i przedstawił: "Projekt remontu stropu nad dziedzińcem, nawierzchni dziedzińca nr [...] i nr [...], remontu prześwitów bramowych, remontu parterów elewacji, remontu parteru elewacji frontowej, zadaszenia przed klatkami schodowymi" - zatwierdzony decyzją Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., "Projekt budowlano-wykonawczy remontu elewacji podwórzowych kamienicy" - zatwierdzony decyzją nr [...] z [...] czerwca 2005 r., "Ekspertyzę techniczną fragmentu stropów nad podziemiem oraz nawierzchni dziedzińca wewnętrznego" z kwietnia 2006 roku, "Protokół z okresowej pięcioletniej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego" z dnia 6 listopada 2014 r., "Protokół z okresowej rocznej kontroli technicznej obiektu budowlanego" z października 2018 roku oraz książkę obiektu budowlanego. Organ I instancji podsumował zatem, że Wspólnota Mieszkaniowa posiada dokumentację techniczną według, której należy wykonać roboty budowlane mające na celu poprawę stanu technicznego budynku, lecz nie wszystkie prace zostały wykonane. Organ stwierdził, że z ww. ekspertyzy technicznej, wynika, że stropy nad piwnicami budynku przy Al. J. w W., we fragmencie objętym zakresem opracowania, są bardzo zniszczone. Nośność zdecydowanej większości z nich, nie pozwala już na bezpieczne przeniesienie mogących wystąpić obciążeń normowych, a niektóre z nich, grożą wręcz zawaleniem. Ekspertyza wskazuje, że prace naprawcze dotyczące stropów, piwnicznych, powinny być skorelowane z koniecznym do przeprowadzenia kompleksowym remontem północnego wewnętrznego dziedzińca posesji i przejazdu bramowego. Remont dziedzińca, powinien też dotyczyć parterowej dobudówki, położonej po jego północnej stronie oraz objąć likwidację zbędnych fos zejść i studzienek zamurowanych okien piwnicznych.

Po przeanalizowaniu akt sprawy PINB postanowieniem z [...] marca 2019 r. nałożył na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązek sporządzenia i dostarczenia do organu I instancji, w terminie 3 miesięcy od dnia w którym, niniejsze postanowienie stanie się ostateczne, ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku przy Al. J. w W. uwzględniającej występujące usterki wskazane w "Ekspertyzie technicznej fragmentu stropów nad podziemiem oraz nawierzchni dziedzińca wewnętrznego wielorodzinnego budynku mieszkalnego przy al. J. w W." z kwietnia 2006 roku oraz protokołach okresowych kontroli budynku. Równocześnie organ wskazał, że ekspertyza techniczna powinna zawierać:

- określenie celu i zakresu opracowania,

- podstawy formalne,

- zestawienie materiałów będących podstawą opracowania,

- opis stanu technicznego przedmiotu opracowania,

- analizę techniczną występujących zjawisk i ich przyczyn,

- wyniki przeprowadzonych badań i obliczeń,

- wnioski i zalecenia (sposób usunięcia nieprawidłowości).

Powyższa dokumentacja powinna być sporządzona w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach przez rzeczoznawcę budowlanego posiadającego uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjnej, zawierać kopię uprawnień oraz kopię zaświadczenia o przynależności do właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnego na dzień jej sporządzenia.

Skarżąca pismem z 12 marca 2019 r. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, domagając się jego zmiany poprzez nałożenie dodatkowo na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku rozpoczęcia w terminie 3 miesięcy od dnia, kiedy postanowienie stanie się ostateczne, prac remontowych zmierzających do usunięcia usterek części wspólnych budynku związanych z lokalem [...], ze szczególnym uwzględnieniem usterek wskazanych w "Orzeczeniu technicznym konstrukcyjno-budowlanym" sporządzonym w styczniu 2018 roku oraz w protokole kontroli stanu technicznego z dnia 13 czerwca 2018 r., przy czym prace te powinny zostać poprzedzone dokonaniem niezbędnych zgłoszeń i uzyskaniu stosownych pozwoleń, a w szczególności po uzgodnieniu prac z konserwatorem zabytków. Ponadto wniosła o usunięcie z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia określeń "przybudówka" oraz "dobudówka" jako określenie lokalu użytkowego [...].

W uzasadnieniu zażalenia, skarżąca wskazała, że przyczyną wszczęcia i prowadzenia postępowania, nie był zły stan stropu nad podziemiem nawierzchni dziedzińca wewnętrznego a stan konstrukcji lokalu użytkowego [...], którego ściany zewnętrzne, stanowią mury konstrukcyjne budynku. Skarżąca podkreśliła, że dalsza degradacja stanu technicznego murów lokalu, może stanowić zagrożenie dla całego budynku. Skarżąca wskazała, że lokal ten stan nie jest dobudówką lub przybudówką lecz stanowi oficynę będąca immanentną częścią kamienicy i pełni istotną rolę w rozkładaniu napięć i wspieraniu ściany budynku.

Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej, [...]WINB postanowieniem z [...] maja 2019 r. umorzył postępowanie zażaleniowe.

W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia, organ II instancji wskazał, że w jego ocenie skarżąca, nie posiada przymiotu strony postępowania administracyjnego w zakresie nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku przy Al. J. w W. Organ podkreślił, że stosownie do art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ odwoławczy odnotował, że materialnoprawną podstawą zaskarżonego postanowienia PINB z dnia [...] marca 2019 r. jest art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Na gruncie tego przepisu organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą w drodze postanowienia nałożyć na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Postanowienie wydane na podstawie tego przepisu ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie w którym jest podejmowane, stanowi część innego, już toczącego się postępowania (tak jak ma to miejsce w niniejszym przypadku), bądź jest elementem wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania. Tym samym w ocenie organu odwoławczego, stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, a więc inwestor, inspektor nadzoru inwestorskiego, projektant oraz kierownik budowy lub kierownik robót, a także właściciel lub zarządca obiektu, którego dotyczy dane postępowanie.

Organ wskazał, że w rozpoznawanej sprawie, obowiązek sporządzenia ekspertyzy technicznej stanu technicznego budynku przy Al. J. w W. został nałożony na Wspólnotę Mieszkaniową [...]. Legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego posiada zatem wyłącznie Wspólnota Mieszkaniowa.

Skarżąca w ocenie organu, nie jest uczestnikiem procesu budowlanego związanego z przedmiotowym budynkiem, a zatem nie może skutecznie złożyć zażalenia na wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego postanowienie PINB z dnia [...] marca 2019 r. Zdaniem organu, wskazany przepis Prawa budowlanego, determinuje krąg podmiotów, których może dotyczyć wydane na jego podstawie postanowienie. Oprócz więc adresata tego postanowienia, żaden inny podmiot nie ma interesu prawnego, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zaskarżeniu tego postanowienia. To adresat ponosi bowiem koszty oceny technicznej i tylko on ma interes prawny w kwestionowaniu nałożonego na niego obowiązku. W związku z tym organ odwoławczy był zobowiązany do umorzenia postępowania zażaleniowego.

Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła, za pośrednictwem profesjonalnego pełnomocnika, skarżąca, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, któremu zarzuciła naruszenie:

- art. 81c ust. 2 i 4 Prawa budowlanego w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez jego błędną wykładnię i uznanie, że skarżącej nie przysługuje legitymacja do zaskarżenia postanowienia dowodowego w postępowaniu, w którym uczestnicy na prawach strony; uznanie że będąc współwłaścicielem części wspólnych budynku przy Al. J., nie jest adresatem postanowienia nakładającego obowiązki na Wspólnotę Mieszkaniową [...], oraz uznanie że nie posiada interesu prawnego we właściwym określeniu nałożonych na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązków w celu uzyskania przez organ nadzoru architektonicznego ekspertyz wyjaśniających sprawę podczas gdy skarżąca jest stroną postępowania administracyjnego, w toku którego wydane zostało postanowienie zmierzające do zgromadzenia materiału dowodowego,

- art. 28 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżącej nie przysługiwał interes prawny w zaskarżeniu postanowienia mającego charakter dowodowy w postępowaniu, w którym pozostaje stroną podczas gdy interes prawny strony w podejmowaniu czynności procesowych nie wymaga materialnoprawnej podstawy, skarżąca dopuszczona została do postępowania przez organ I instancji i niezależnie od powyższego posiada interes prawny w czynnym udziale w postępowaniu dotyczącym nie tylko części wspólnych budynku ale w szczególności stanowiącego jej własność lokalu,

- art. 10 § 1, art. 12 § 1 i art. 78 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego poprzez ich błędną wykładnię i niezastosowanie, a to poprzez uznanie, że w specyficznym dla nadzoru budowlanego postępowaniu dowodowym jakiego elementem może być postanowienie wydane w oparciu o prawo budowlane, nie znajdują zastosowania powyższe przepisy k.p.a. i uznanie, że strona postępowania nie ma możliwości kwestionowania zakresu prowadzonego postępowania dowodowego w jego trakcie oraz zgłaszania zastrzeżeń co do zasadności i zakresu przeprowadzanych dowodów, podczas gdy jak wynika z treści wskazanych przepisów k.p.a., strona postępowania ma prawo czynnego udziału w każdym stadium postępowania a zaniechania w tym zakresie mogą skutkować dla niej niekorzystnymi skutkami procesowymi oraz przedłużeniem postępowania,

- art. 7, art. 77 § 1 i § 2, 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego i uznanie, że zażalenie skarżącej na postanowienie PINB dotyczyło jedynie treści zaskarżonego postanowienia podczas gdy jak wynika z treści zażalenia zawierało ono w swojej treści także ponaglenie do załatwienia sprawy w zakresie, którego dotyczył wniosek inicjujący postępowanie, zakresowo odmienny od przedmiotu postanowienia dowodowego, nadto uznanie że zaskarżone postanowienie pozostaje poza zakresem postępowania dotyczącego stanu technicznego budynku przy

Al. J. w W. ze szczególnym uwzględnieniem lokalu [...], podczas gdy postanowienie wydane w niniejszej sprawie miało charakter postanowienia dowodowego, o którym mowa w k.p.a.

- art. 37 § 6 k.p.a. poprzez niewydanie postanowienia, wskazującego czy organ dopuścił się bezczynności i niezobowiązanie organu I instancji do załatwienia sprawy, w przypadku uznania, że skarżąca nie była podmiotem uprawnionym do zaskarżenia postanowienia PINB podczas gdy właściwa ocena celu pisma skarżącej powinna skutkować uznaniem, że oczekuje ona terminowego podjęcia określonych czynności dowodowych zmierzających do załatwienia sprawy, które nie zostały podjęte przez organ I instancji.

W uzasadnieniu skargi, skarżąca wskazała na błędne uznanie przez organ II instancji, samoistnego charakteru postanowienia PINB w przedmiocie nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową obowiązku dostarczenia ekspertyz. Jakkolwiek nie wynika to wprost z treści zaskarżonego postanowienia, [...]WINB zrównał w aspekcie podmiotowym postanowienie wydane w oparciu o art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego jako wynik odrębnego postępowania, jak i wydane w toku postępowania administracyjnego prowadzonego w oparciu o uprawnienia nadzorcze wynikające z art. 81 ust. 1 tej ustawy. Tymczasem właściwe określenie odrębności obu trybów procedowania musi prowadzić do odmiennych wniosków w zakresie uprawnień osób, o których mowa w art. 28 k.p.a. W ocenie skarżącej w sytuacji, gdy postanowienie wydane w oparciu o art. 81c Prawa budowlanego nie stanowi fragmentu postępowania dowodowego właściwego postępowania, ograniczeniu ulega krąg podmiotów uprawnionych do jego zaskarżenia. Uprawnionym w takiej sytuacji jest, jako wyłącznie posiadający interes prawny, adresat postanowienia. Jednakże ograniczenie uprawnień stron postępowania administracyjnego nie jest właściwe w sytuacji, gdy postanowienie o zobowiązaniu do dostarczenia ekspertyz stanowi wycinek toczącego się postępowania nadzorczego. W takiej sytuacji w pełni znajduje zastosowanie art. 28 k.p.a., co oznacza w konsekwencji, że przymiot strony w rozpoznawanej sprawie przysługuje również skarżącej.

Skarżąca podniosła dodatkowo, że nie tylko przysługuje jej prawo własności lokalu [...] położonego w budynku przy al. J. ale równocześnie jest osobą, która uznana została za stronę w postępowaniu zainicjowanym pismem J. Ś., dotyczącym dewastacji fragmentu kamienicy przy al. J. stanowiącej de facto lokal skarżącej. Organ I instancji uczynił ją adresatem swojego postanowienia w przedmiocie nałożenia na Wspólnotę Mieszkaniową stosowanych obowiązków, kierując do niej także wskazane postanowienie. Skarżąca została uznana za stronę w postępowaniu administracyjnym, stąd też odpada konieczność wykazywania przez nią interesu prawnego w toku dalszego procedowania, np. przy kwestionowaniu wpadkowych decyzji organu, zaskarżeniu decyzji kończącej postępowanie. Organ II instancji nie jest bowiem władny do oceny przysługiwania przymiotu strony osoby, do której organ I instancji skierował swoje rozstrzygnięcie.

Skarżąca wskazała, że uznając zażalenie za pochodzące od osoby, której nie przysługuje interes prawny w sprawie, organ II instancji powinien dokonać badania złożonego pisma na okoliczność możliwości wywołania przez nie zamierzonego przez stronę skutku w oparciu o inne ścieżki procesowe. Jeżeli więc PINB nie wydał postanowienia o jakie wnosi w zażaleniu skarżąca, postępowanie zaś w którym jest ona stroną nie zostało zakończone i nie podjęto w jego toku żadnych czynności (organ uznaje postępowanie zakończone zaskarżonym postanowieniem za postępowanie odrębne) to należało uznać pismo skarżącej za ponaglenie i rozważyć możliwość jego załatwienia przez nakazanie organowi I instancji stosownych czynności w celu zapobieżenia przewlekłości (do jakiej doprowadzić musiałoby kolejne postanowienie modyfikujące zakres ekspertyzy) lub podjęcie działań określonych art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, w celu usunięcia bezspornych skutków zaniechań Wspólnoty Mieszkaniowej takich jak oszpecenie otoczenia stanem elewacji budynku, a także stanu zagrożenia życia i zdrowia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz.1302 ze zm., dalej "p.p.s.a.").

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł, doprowadziła do uznania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej argumenty okazały się zasadne.

Kwestią wymagającą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie, jest to, czy skarżąca posiada interes prawny w zaskarżeniu kwestionowanego postanowienia.

Organ zasadnie wskazał, że legitymację strony do wniesienia odwołania należy oceniać według przepisów art. 28, 29 i 30 k.p.a. oraz, że odwołanie wniesione na podstawie przekonania podmiotu, że decyzja organu pierwszej instancji dotyczy jego praw i obowiązków, winno podlegać ocenie na podstawie zasad przewidzianych dla postępowania odwoławczego, również w zakresie ustalenia interesu prawnego odwołującego się. Jeżeli subiektywne twierdzenie wnoszącego odwołanie, że decyzja organu I instancji dotyczy jego praw i obowiązków, nie zostanie w sposób przewidziany dla postępowania odwoławczego pozytywnie zweryfikowane, należy wydać decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Ustalenie takiej przesłanki stwarza obowiązek zakończenia postępowania w drugiej instancji w ten sposób, ponieważ nie ma podstaw do rozstrzygnięcia sprawy, co do jej istoty.

Przepis art. 28 k.p.a. definiuje pojęcie strony wskazując, że jest nią każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Jak wynika z utrwalonych w ju8dykaturze poglądów, pojęcie strony może być wyprowadzone tylko z przepisów prawa materialnego, czyli normy prawnej, która stanowi podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku. W rozpoznawanej sprawie wbrew argumentacji zawartej w skardze, podstawę ustalenia uprawnienia bądź obowiązku, nie stanowią przepisy kodeksu cywilnego, lecz art. 81c ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

Przepis powołanego art. 81c ust. 2 stanowi, że organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może nałożyć w drodze postanowienia na uczestnika procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Tym samym stroną postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r., jest wyłącznie uczestnik procesu budowlanego, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 10 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1082/18, (LEX nr 2616646).

Podkreślić zatem w tym miejscu należy, że skarżąca, czego nie uwzględnił organ, jest współwłaścicielem znajdującego się w parterze budynku lokalu użytkowego [...]. Potwierdza to znajdująca się w aktach treść księgi wieczystej oraz wypis z rejestru gruntów (K. 100- 101 i K. 102 akt). Ponadto organ stracił z pola widzenia okoliczność, że postępowanie, w toku którego wydane zostało skarżone prowadzone było w sprawie dotyczącej stanu technicznego budynku przy Al. J. w W. ze szczególnym uwzględnieniem lokalu [...]. Organ w tym postępowaniu, zainicjowanym pismem biegłego J. Ś. dotyczącym stanu technicznego lokalu [...], uznał skarżącą za stronę.

Nie można zatem zgodzić się z organem, że legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie wydane na podstawie art. 81 ust. 2 Prawa budowlanego, ma wyłącznie wspólnota. Zdaniem sądu orzekającego w sprawie, skarżąca jako współwłaściciel lokalu użytkowego, mimo istnienia w przedmiotowym budynku wspólnoty, jest adresatem skarżonego postanowienia i ma prawo je zaskarżyć. Niezależnie bowiem od tego czy przedmiot postępowania dotyczy części wspólnej budynku, czy też lokalu stanowiącego własność skarżącej, przysługuje jej zindywidualizowany interes prawny.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 i 2 ustawy z 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, właścicielom wyodrębnionych w budynku lokali przysługuje udział w nieruchomości wspólnej jako prawo związane z własnością ich lokali. Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali. Zatem właścicielami budynku w tym jego części wspólnych są właściciele poszczególnych lokali (członkowie wspólnoty) a nie wspólnota mieszkaniowa. Uregulowania tego nie zmienia treść art. 6 ustawy o własności lokali. Z przepisu tego wynika, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Wspólnota mieszkaniowa powstaje z mocy prawa, jednak podmioty ją tworzące pozostają współwłaścicielami nieruchomości wspólnej, ponieważ powstanie wspólnoty nie pozbawia dotychczasowych właścicieli prawa własności. Wskazany art. 6 ustawy, nie wpływa na prawa właścicielskie, ma jedynie na celu uproszczenie obrotu prawnego, bez konieczności uczestniczenia w nim wszystkich członków wspólnoty, jest to jednak tylko możliwość a nie obowiązek udziału wspólnoty zamiast jej członków ( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 587/10 (LEX nr 1083662 ). Uzasadnienie tego wyroku prowadzi zatem do wniosku, że współwłaściciel nieruchomości wspólnej a tym bardziej właściciel lokalu, z którym związany jest obowiązek dostarczenia ekspertyzy, jest adresatem tego postanowienia i ma prawo do jego zaskarżania. Każdy komu przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego niezależnie od tego, czy budynek jest zarządzany przez wspólnotę, czy przez spółdzielnię – ma prawo samodzielnie działać w obronie swojego interesu prawnego, w szczególności zaś w sytuacji, gdy jego interes jest sprzeczny z interesem wspólnoty lub spółdzielni lub gdy zarządca budynku nie wykonuje prawidłowo swoich obowiązków. ( wyrok WSA w Warszawie z dnia 12 lutego 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 626/15, dostępny w Centralnej bazie Orzeczeń Sadów Administracyjnych).

Niezależnie zresztą od powyższej argumentacji, podkreślić należy, że postanowienie organu I instancji w sposób nie budzący wątpliwości dotyczyło lokalu [...].

Organ zatem nieprawidłowo, umorzył postępowanie zażaleniowe odmawiając skarżącej legitymacji do wniesienia zażalenia na to postanowienie.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a., a także art. 7 w zw. z 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. Nie było zatem potrzeby rozpatrywania postępowania organu w kontekście naruszenia art. 37 § 6 k.p.a.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, organ uwzględni przedstawioną powyżej argumentację i merytorycznie rozpozna zażalenie skarżącej. Z tych względów Sąd uchylił zaskarżone postanowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i a p.p.s.a., rozstrzygniecie o kosztach opierając na treści art. 200 przywołanej ustawy.