Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SAB/Wr 1498/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2020-05-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6272 Wizy, zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony, na osiedlenie się, wydalenie z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
659
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Stwierdzono, że przewlekłe prowadzenie postępowania miało miejsce z rażącym naruszeniem prawa
Powołane przepisy: article: art. 37 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Anetta Makowska - Hrycyk Sędziowie: sędzia WSA Dagmara Dominik - Ogińska sędzia WSA Maria Tkacz – Rutkowska (sprawozdawca) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 5 maja 2020 r. sprawy ze skargi S.S. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy i pracę I. stwierdza, że Wojewoda D. przewlekle prowadzi postępowanie w sprawie z wniosku skarżącego; II. stwierdza, że przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wojewodę D. ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa; III. zobowiązuje organ do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; IV. przyznaje od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej sumę pieniężną w kwocie 1.500 (jeden tysiąc pięćset) złotych; V. zasądza od Wojewody D. na rzecz strony skarżącej kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi z [...] listopada 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu [...].11.2019 r.) jest przewlekłość prowadzonego przez Wojewodę D. (dalej także: organ administracji) postępowania w sprawie wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski w celu podjęcia pracy, złożonego przez S.S. 20 października 2017 r.

Jak wynika z akt sprawy 20 października 2017 r. do D. Urzędu Wojewódzkiego we W. wpłynął wniosek z 18 października 2017 r. przesłany przez S. S. (dalej: Strona, Skarżący), obywatela Ukrainy, o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Polski w celu podjęcia pracy w A p. z o.o. we W. (załącznik nr 1 do wniosku). Do wniosku Skarżący dołączył umowę o pracę tymczasową, 4 zdjęcia, informację od Starosty, pełnomocnictwo, dowód poniesienia opłaty skarbowej 440 zł, umowę między agencją tymczasową a pracodawcą użytkownikiem, KRS agencji pracy i pracodawcy użytkownika, umowę najmu mieszkania oraz kserokopię paszportu.

Pismem z 11 lipca 2018 r. organ administracji wezwał Stronę do osobistego stawiennictwa w D. Urzędzie Wojewódzkim, ponadto wezwał do uzupełnienia braków wniosku przez: dołączenie 4 sztuk aktualnych fotografii, uzupełnienie wniosku w części A pkt 2, 4, 5, w części E – czytelny podpis, dołączenie kserokopii wszystkich stron paszportu i okazanie oryginału paszportu do wglądu, wyznaczając 7 dniowy termin, a także o dołączenia do wniosku oryginału informacji starosty o braku możliwości zaspokojenie potrzeb kadrowych pracodawcy, wyznaczając 30 termin, pod rygorem pozostawienia wniosku Strony bez rozpoznania. Brak dowodu doręczenia wezwania.

Skarżący stawił się osobiście 18 lipca 2018 r. na ww. wezwanie, złożył też uzupełniony wniosek we wskazanych w wezwaniu punktach. Pismem z 17 września 2019 r. (wpływ do organu administracji w dniu 19.09.2019 r.) Skarżący wystąpił o wgląd do akt i złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie i bezczynność. Ponaglenie organ administracji pismem z 22 października 2019 r. przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W., która wpłynęła od Wojewody D. 19 listopada 2019 r. Skarżący, zarzucając naruszenie art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej: K.p.a) przez rażące przekroczenie terminów do załatwienie sprawy w postępowaniu administracyjnym, wniósł o:

– stwierdzenie, przewlekłości prowadzonego postępowania, skutkującej niezałatwieniem w terminie sprawy z wniosku Skarżącego o zezwolenie na pobyt czasowy;

– stwierdzenie, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa;

– zobowiązanie organu do wydania decyzji w sprawie w terminie 14 dni od daty uprawomocnienia się wyroku;

– przyznanie od organu na rzecz strony skarżącej kwoty 10.000 zł, na podstawie art. 149 §1 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.);

– skierowanie sprawy do rozpozna w trybie uproszczonym, bez przeprowadzania rozprawy;

– zasądzenie od organu administracji na rzecz Skarżącego kosztów postępowania sądowego.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że od momentu złożenie wniosku przez Stronę upłynęło 25 miesięcy, a nadal Strona nie otrzymała decyzji. W sprawie nie podejmowano czynności wystarczająco szybko, a sama sprawa prowadzona była w sposób przewlekły. Organ rażąco przekraczał terminy, nie informował Strony o przyczynach przekroczenia terminów. Strona od wielu miesięcy była ignorowana przez Wojewodę D., nie otrzymywała żadnej korespondencji w sprawie. Naruszenie norm prawnych, dotyczących terminów rozpoznania sprawy przez organ, winno się wiązać, zdaniem Strony, z nałożeniem na organ obowiązku zapłaty kwoty pieniężnej, która z jednej strony będzie stanowiła swoistą "karę" dla organu, a z drugiej strony będzie rekompensatą dla Strony za naruszenie jej praw w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę. Fakt znacznej ilości spraw jakie prowadzi Wojewoda nie może być usprawiedliwieniem tak poważnego opóźnienia w załatwieniu sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o oddalenie skargi, wskazał, że wyznaczył Stronie termin zakończenie postępowania i oczekuje na uzupełnienie wniosku. Bez wskazanych w piśmie dokumentów nie jest bowiem możliwe zakończenie postępowania w oczekiwany przez Stronę sposób. Jednocześnie wskazał, że sposób prowadzenia sprawy nie wynika ze złej woli pracowników, ale ze znacznej ilości spraw i braków kadrowych. Zdaniem organu w niniejszej sprawie brak podstaw do uznania, że przewlekłość postępowania miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, bowiem wynika z ogromnej ilości spraw. Wskazał też, że kwota pieniężna, o przyznanie której wniosła Strona ma charakter kompensacyjny, a jedynie akcesoryjnie charakter represyjny. Przede wszystkim chodzi z zrekompensowanie stronie krzywd i strat jakie poniosła na skutek bezczynności w działaniu organu administracji. Jednocześnie zauważył, że samo uchybienie terminowi nie jest tożsame z krzywdą, ale może ewentualnie ją wywołać, a uzasadnienie w tym zakresie brak w skardze.

Jak wynika z akt administracyjnych, po wniesieniu skargi pełnomocnik Strony przesłał 28 listopada 2019 r. ksero umowy najmu lokalu mieszkalnego (potwierdzona za zgodność z oryginałem) i wniósł o przyśpieszenie rozpoznania sprawy. Organ administracji pismem z 12 grudnia 2019 r., działając na podstawie art. 109 ust. 1 ustawy z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t.j. : Dz. U. z 2018 r., poz. 2094 ze zm.) wystąpił do: Komendy Wojewódzkiej Policji we W., Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego Delegatura we W. oraz do Komendy N. Oddziału Straży Granicznej w K. O. o udzielenie informacji, czy wjazd i pobyt Strony stanowi zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa lub ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ponadto, także pismem z 12 grudnia 2019 r., wezwał Stronę do uzupełnienia w terminie 14 dni dokumentów przez: dołączenie do akt kserokopii wszystkich stron paszportu zawierających adnotacje urzędowe wraz z okazaniem paszportu, wskazanie w treści załącznika nr 1 na jaki okres podmiot powierzający Stronie wykonywanie pracy zamierza powierzyć Stronie wykonywanie pracy oraz przedstawienie udokumentowanych informacji dotyczących faktycznego wykonywania pracy przez Stronę w agencji na podstawie umowy o pracę/zlecenia na rzecz wskazanego w załączniku nr 1 pracodawcy użytkowania, dołączenie umowy o współpracy zawartej pomiędzy podmiotem powierzającym wykonywanie pracy a wskazanym w treści załącznika nr 1 pracodawcą użytkownikiem (oryginał do wglądu). W piśmie wskazano też, że przewidywany termin zakończenia postępowania to 12 marca 2020 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 2017 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawy nie stanowią inaczej, przy czym na mocy art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Zgodnie z art. 134 §1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Wyjaśnić też trzeba, że zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).

Niniejsza sprawa, ze względu na jej przedmiot (przewlekłość) i wniosek Skarżącego o jej rozpoznanie w trybie uproszczonym, została rozpoznana przez Sąd w tym trybie.

W rozpatrywanej sprawie Skarżący przed wniesieniem skargi do tut. Sądu, które miało miejsce 19 listopada 2019 r., wniósł ponaglenie – pismo z 17 września 2019 r. Skarga Strony na przewlekłość postępowania Wojewody D. w przedmiocie wniosku o zezwolenie na pobyt czasowy jest więc, stosownie do art. 52 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 37 §1 K.p.a. dopuszczalna i nie zachodzą przesłanki jej odrzucenia.

Przechodząc do oceny merytorycznej zarzutów skargi Sąd uznał, że zasługują one na uwzględnienie.

Zakres znaczeniowy terminu przewlekłość postępowania, określony w art. 37 § 1 pkt 2 K.p.a. jako prowadzenie postępowania dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, uzasadnia odwołanie się do zasad ogólnych postępowania administracyjnego oraz regulacji procesowych dotyczących terminów zakreślanych organom do załatwienia sprawy. W rozpoznawanej sprawie postępowanie przed organem administracji toczyło się na podstawie przepisów K.p.a., stąd też w kontekście przewlekłości ocenie podlegać musi zarówno zachowanie terminów określonych w art. 35 K.p.a., jak i wymóg prowadzenia sprawy z poszanowaniem zasad postępowania administracyjnego. Uwzględnić więc należy, że zgodnie z art. 12 K.p.a. organy administracji mają działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami do jej załatwienia oraz powinny dążyć do ustalenia prawdy materialnej, podejmując z urzędu lub na wniosek stron wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a.).

W orzecznictwie przyjmuje się, że przewlekłość postępowania należy traktować jako stan sprawy, którego zaistnienie sąd ocenia bez względu na to, czy organ wydał finalną decyzję, gdyż w odróżnieniu od bezczynności, jest ona zjawiskiem (sytuacją) niezmiennym, co najwyżej stopniowalnym. Z przewlekłością postępowania mamy do czynienia, gdy organ nie załatwia sprawy w terminie, a podejmowane przez niego działania nie charakteryzują się koncentracją, względnie mają charakter czynności pozornych, nieistotnych dla merytorycznego załatwienia sprawy. O przewlekłym prowadzeniu postępowania można mówić wówczas, gdy organowi będzie można skutecznie przedstawić zarzut niedochowania należytej staranności w takim zorganizowaniu postępowania administracyjnego, by zakończyło się ono w rozsądnym terminie, względnie zarzut przeprowadzania czynności (w tym dowodowych), pozbawionych dla sprawy jakiegokolwiek znaczenia. Przewlekłość postępowania zachodzi zatem, gdy jest ono długotrwałe, prowadzone rozwlekle i trwa ponad konieczność wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych niezbędnych do finalnego rozstrzygnięcia. Ocena, czy postępowanie trwa dłużej niż to konieczne, dokonywana musi być przy tym jednak na podstawie zarówno analizy charakteru podejmowanych czynności, jak i stanu faktycznego sprawy. Pojęcie przewlekłości postępowania obejmować będzie więc opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu, w sytuacji gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok WSA we Wrocławiu w sprawie o sygn. akt II SAB/Wr 69/15 oraz o sygn. akt II SAB/Wr 7/16, i sygn. III SAB/Wr 5/17; publ. w CBOSA).

Nadto w judykaturze wskazuje się, że oceniając zwłokę organu w załatwieniu konkretnej sprawy administracyjnej nie można abstrahować od jej indywidualnego charakteru. Tym samym, rozsądny termin postępowania musi zostać określony w świetle wszystkich okoliczności danej sprawy oraz w oparciu o takie kryteria jak: złożoność sprawy, postawa samego skarżącego i właściwych organów, znaczenie przedmiotu postępowania dla skarżącego. W efekcie w sprawach o skomplikowanym stanie faktycznym, w których zachodzi konieczność przeprowadzenia wielu dowodów obowiązkiem organu jest sprawne, co nie zawsze oznacza szybkie, prowadzenie postępowania dowodowego, zmierzające do ustalenia stanu faktycznego pozwalającego na prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy. Przyczyną przedłużającego się postępowania, ale nie jego przewlekłości, w rozumieniu art. 149 p.p.s.a., może być też ujawnianie się w toku postępowania dowodowego kolejnych dowodów, nieznanych organowi na początku postępowania. Od organów administracji nie można wymagać, aby wszczynając postępowanie posiadały pełen plan postępowania dowodowego i w toku sprawy już go nie rozszerzały. W sprawach skomplikowanych pod względem dowodowym, sam czas trwania postępowania nie może świadczyć o jego przewlekłości (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 11 stycznia 2017 r., sygn. akt II SAB/Ke 57/16; publ. w CBOSA).

Jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 12 § 1 i 2 K.p.a., jest zasada jego szybkości. Istota tej zasady sprowadza się do konstatacji, że organy administracji publicznej powinny działać w sprawie nie tylko wnikliwie ale i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zwłaszcza sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji czy wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Wskazać należy, że art. 35 § 1-3 K.p.a. stanowi rozwinięcie w/w zasady, zobowiązując organy administracji publicznej do załatwienia sprawy bez zbędnej zwłoki. Podkreślić należy, że - zgodnie z powołanym przepisem - niezwłocznie winny być załatwione sprawy, które mogą być rozpatrzone w oparciu o dowody przedstawione przez stronę łącznie z żądaniem wszczęcia postępowania lub w oparciu o fakty i dowody powszechnie znane albo znane z urzędu organowi, przed którym toczy się postępowanie, bądź możliwe do ustalenia na podstawie danych, którymi rozporządza ten organ. Natomiast załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania.

Zapewnieniu stronie postępowania administracyjnego czynnego udziału

w sprawie i wpływu na przebieg postępowania służą regulacje art. 35-37 K.p.a. I tak, o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy oraz pouczając o prawie do wniesienia ponaglenia (art. 36 § 1 K.p.a.). Ten sam obowiązek ciąży na organie administracji publicznej również w przypadku zwłoki w załatwieniu sprawy z przyczyn niezależnych od organu (art. 36 § 2 K.p.a.).

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że mamy w niej do czynienia z przewlekłością postępowania.

Z analizy akt administracyjnych sprawy wynika, że 20 października 2017 r. wpłynął do organu administracji wniosek Strony o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę wraz z załącznikiem nr 1. Do wniosku Strona dołączy dołączyła umowę o pracę tymczasową, 4 fotografie, informację od Starosty, dowód poniesienia opłaty 440 zł, umowę między agencją pracy tymczasowej a pracodawcą użytkownikiem, KRS agencji pracy i pracodawcy użytkownika, umowę najmu mieszkania oraz kserokopię paszportu. Wniosek Strony dopiero w lipcu 2018 r. został oceniony w zakresie spełnienia wymogów formalnych, bowiem pismem z 11 lipca 2018 r. wezwano Stronę do uzupełnienia braków wniosku. Oznacza to, że przez ponad osiem miesięcy od dnia złożenia wniosku organ administracji nie podejmował żadnych czynności w sprawie a Strona nie miała informacji, czy w sprawie toczy się postępowanie i kiedy się zakończy.

Skarżący stawił się osobiści 17 lipca 2018 r. na wezwanie organu administracji i dopełnił czynności wskazanych w wezwaniu. Mimo to organ administracji nadal przez rok i pięć miesięcy nie podejmował żadnych czynności w sprawie. Dopiero po wniesieniu przez Stronę ponaglenie (w dniu 19.09.2019 r.), a następnie skargi do tut. Sądu (w dniu 19.11.2019 r.) w grudniu 2019 r. wystąpił o informacje o Stronie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach i wezwał Stronę do uzupełnienia wniosku przez złożenie szeregu dokumentów oraz pierwszy raz w toku prowadzonego postępowania poinformował Stronę o przewidywanym na 20 marca 2020 r. terminie zakończenia postępowania w sprawie.

Organ administracji, nie podejmując żadnych czynności w sprawie zmierzających do zakończenia postępowania najpierw przez 8 miesięcy od dnia złożenia wniosku, a po uzupełnieniu przez Stronę dokumentów wskazanych przez wezwaniu przez kolejnych 17 miesięcy, w ocenie Sądu, naruszył przepisy art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 K.p.a. Sprawa nie należy do szczególnie skomplikowanych zatem postępowanie winno być zakończone, uwzględniając konieczność pozyskania informacji o Stronie, stosownie do przepisów art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, w terminie dwóch miesięcy. Prowadząc to postępowanie przez okres od dnia 20 października 2017 r. (od wniesienia wnioski) do 19 listopada 2019 r. (do wniesienia skargi do Sądu), tj. ponad 2 lata Wojewoda D. naruszył wskazane wyżej przepisy K.p.a., a nie informując Strony o przedłużeniu postępowania aż do 12 grudnia 2019 r. i przyczynach takiego stanu naruszył także 36 K.p.a. Tym samym dopuścił się przewlekłości w prowadzonym postępowaniu (art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a.) o czym orzeczono w pkt I sentencji wyroku.

W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym - bez żadnej wątpliwości i wahań - można stwierdzić, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Kwalifikacja naruszenia, jako rażące, musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Dla stwierdzenia rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, czyli także terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być znaczne i niezaprzeczalne. Ponadto, rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być w oczywisty sposób pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W ocenie Sądu tak rozumiane rażące naruszenie prawa wystąpiło w niniejszej sprawie. Wojewoda D. po wpływie wniosku Strony nie podejmował żadnych czynności w sprawie przez 8 miesięcy, a po uzupełnieniu przez Stronę wniosku zwlekał kolejnych 17 miesiące z dokonaniem oceny czy to uzupełnienie wniosku było zgodne ze wskazaniami zawartymi w wezwaniu. Nie podjął nawet czynności w zakresie pozyskania informacji o Stronie w trybie art. 109 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach, te czynności podjął dopiero po wniesieniu przez Stronę skargi do tut. Sądu. Zwłoki organu administracji w podejmowaniu czynności w ramach prowadzonego postępowania i braku jakiejkolwiek informacji dla Strony o przyczynach zwłoki i przewidywanym terminie zakończenia postępowania nie uzasadniały żadne obiektywne okoliczności. Jednocześnie należy przypomnieć, że opóźnienia w załatwieniu sprawy, mające swoje źródło w organizacji pracy urzędu, w tym w jego możliwościach kadrowych, na co powołuje się organ administracji w odpowiedzi na skargę, nie stanowi okoliczności wyłączającej stwierdzenie przewlekłości w załatwieniu sprawy, wręcz przeciwnie, okoliczności te są jednymi z częstych (a w przypadku spraw zezwoleń na pobyt cudzoziemców – obecnie charakterystycznych) przyczyn przewlekłego prowadzenia postępowania. Problemy w organizowaniu pracy urzędu, nawet mające swoje źródło w obiektywnych trudnościach związanych np. z pozyskaniem i szkoleniem pracowników oraz zapewnieniem odpowiedniej infrastruktury do obsługi petentów, nie mogą bowiem ograniczać praw strony postępowania ani stanowić usprawiedliwienia dla naruszania tych praw. To na organach państwa ciąży obowiązek zapewnienia sprawnej realizacji ich zadań, przy zapewnieniu przestrzegania obowiązujących przepisów i respektowania wyznaczonych tymi przepisami standardów działania administracji. Konsekwencje zaniedbania tego obowiązku nie mogą obciążać stron postępowania. W rozpoznawanej sprawie należy także wskazać, że pierwszą informację o przewidywanym terminie zakończenia postępowania Strona uzyskała dopiero po wniesieniu skargi do Sądu, przy czym nie wyjaśniono Stronie powodów takiej opieszałości. Wojewoda także w ustawowym terminie nie przekazał do Urzędu do Spraw Cudzoziemców ponaglenia Strony i w związku z tym ponagleniem nie podjął żadnych czynności w sprawie, czynności te podjął dopiero po wniesieniu skargi do Sądu. W niniejszej sprawie występuje także całkowity brak koncentracji podejmowanych przez organ administracji działań. Wojewoda wzywa Stronę do dokonania określonych czynności w ramach postępowania, ale po dokonaniu tych czynności niezwłocznie nie bada czy zostały wykonane prawidłowo i czy możliwe jest zakończenie postępowania. Ponadto zakres uzupełnienia wniosku, jaki wynika z wezwania z 12 grudnia 2019 r., wskazuje, że organ nie przeprowadził kompleksowej analizy wniosku i złożonych przez Stronę dokumentów formułując pierwsze wezwanie w sprawie. Wskazane okoliczności uzasadniają stwierdzenie, że organ administracji w sposób rażący naruszył przepisy, art. 8 § 1 art. 12 § 1, art. 35 § 1 i § 3 oraz art. 36 K.p.a. Przewlekłość w prowadzeniu postępowania przez Wojewodę D. miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, przez które należy rozumieć oczywiste naruszenie obowiązku wynikającego z ww. przepisów prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Rozstrzygnięcie w tym zakresie znalazło się w pkt II sentencji wyroku.

Na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., Sąd zobowiązał organ administracji do załatwienia sprawy w terminie 30 dni od daty otrzymania odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, mając na uwadze trudności w prowadzeniu postępowania w okresie stanu zagrożenia epidemicznego i epidemii z powodu COVID -19 ( pkt III sentencji wyroku).

Zgodnie z art. 149 § 2 p.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania może orzec z urzędu lub na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Uprawnienie sądu do przyznania stronie sumy pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a jest szczególnym instrumentem, który poza funkcją dyscyplinującą pozwala również w pewnym stopniu na zadośćuczynienie stronie, której prawa w postępowaniu zostały naruszone. Powyższe nie jest tożsame z funkcją odszkodowawczą i przyznanie sumy pieniężnej na tej podstawie nie wiąże się z określeniem materialnego wymiaru szkód poniesionych ewentualnie przez stronę. Charakter tego środka – skutkującego nie tylko obciążeniem finansowym dla organu, ale i przysporzeniem finansowym na rzecz strony - jest bliższy zadośćuczynieniu, gdyż związany jest nie z wielkością rzeczywistych szkód poniesionych przez nią w związku z bezczynnością organu lub przewlekłością postępowania, ale rozmiarem naruszenia jej praw przez bezprawne zachowanie organu. Naruszenie przez organ praw strony będzie uzasadniało zastosowanie tego środka (zasądzenie sumy pieniężnej), w szczególności w przypadkach, gdy bezczynność lub przewlekłość w prowadzeniu przez organ jej sprawy wiąże się z powstaniem dla niej znacznych dolegliwości. Takie niewątpliwie zaś towarzyszą sytuacji przedłużającego się braku rozstrzygnięcia co do prawa pobytu na terytorium Polski.

Skarżący, uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej wskazał, że przyznana kwota będzie stanowić rekompensatę za naruszenie jego prawa w postępowaniu przez Wojewodę. W ocenie Sądu okoliczności sprawy wskazują, że rekompensata taka jest Stronie należna. Tak długi okres rozpoznawanie wniosku Strony o zezwolenia na pobyt czasowy i pracę i związana z tym koniczność uzupełnia danych, które w trakcie rozpoznawania wniosku ulegały zmianie, brak reakcji organu administracji na składane przez Stronę dokumenty, w tym dokumenty składane na wezwanie organu, niewątpliwie były dla Strony przyczyną stresu i przekonania, że mimo podejmowania wszelkich wymaganych przez prawo działań nie jest możliwe uzyskanie stanowiska organu administracji w wymaganej prawem formie w rozsądnym czasie. W tym też kontekście należy, zdaniem Sądu, oceniać rażący charakter przewlekłości postępowania jako przesłankę przyznania sumy pieniężnej (1.500 zł) na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a. Ww. kwotę Sąd uznał za adekwatną i proporcjonalną z punktu widzenia doznanej krzywdy, co znalazło wyraz w pkt IV sentencji wyroku.

Końcowo należy wyjaśnić, że w niniejszej sprawie nie ma zastosowania przepis art. 15zzs ust. 10 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374) okres objęty badaniem Sądu nie obejmuje bowiem okresu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19.

O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. (pkt V sentencji wyroku). Na zasądzoną od Wojewody D. na rzecz Skarżącego kwotę 597 zł składa się: wpis od skargi w wysokości 100 zł, koszty zastępstwa procesowego w kwocie 480 zł, ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r. poz. 265 ze zm.) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w kwocie 17 zł.