Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 301/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-11-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151, art. 153
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a), art. 30 ust. 2, art. 49b ust. 1 i 2, art. 50 ust. 1 pkt 1, pkt 3, pkt 4 i ust. 3, art. 51 ust. 1 pkt 1, pkt 2 i pkt 3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 12 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 3 i ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

SENTENCJA

Dnia 25 listopada 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, Protokolant Pomocnik sekretarza Izabela Bielińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2016 roku sprawy ze skargi I. K.-P. i K. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku gospodarczego oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 23 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a." oraz art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2013r., poz. 1409 ze zm.), powoływanej dalej jako: "ustawa" – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], nakazującej I. K.-P. i K. P. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 3,97 m x 8,37 m, wykonywanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, na działce nr ewid. gr. 211/4 w m. Z., gm. D..

Organ II instancji wskazał, że w odwołaniu od ww. decyzji I. K.-P. i K.P. zarzucili po pierwsze rażące naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 107 § 1 i 3 k.p.a., poprzez brak uzasadnienia faktycznego i prawnego dla powołania się przez organ na postanowienie nr [...], wydane na podstawie art. 50 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, które wygasło z uwagi na brak w obrocie prawnym decyzji wydanej w ciągu 2 miesięcy od dnia doręczenia ww. postanowienia. Odwołujący podnieśli, że wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 28 kwietnia 2015r., sygn. akt II SA/Łd 136/15, wszystkie dotychczasowe rozstrzygnięcia organów nadzoru zostały uchylone, także decyzja nr [...] wydana jednocześnie z postanowieniem nr [...]. Po drugie, odwołujący zarzucili rażące naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niezachowanie ustawowego terminu 2 miesięcy pomiędzy datą doręczenia postanowienia nr [...] (wydanego na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), na które powołuje się organ w zaskarżonej decyzji nr [...], a datą wydania tejże decyzji nr [...], poprzez brak wydania nowego postanowienia o wstrzymaniu robót (na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy Prawo budowlane), które zgodnie z treścią art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane winno poprzedzać zaskarżoną decyzję. Po trzecie, odwołujący zarzucili rażące naruszenie prawa procesowego tj. art. 35 § 3 k.p.a. Wskazali nadto, że budynek wybudowany jest legalnie tj. na podstawie skutecznie przyjętego zgłoszenia robót budowlanych i powierzchnia zabudowy w terenie 33,2m2 zgodna jest z powierzchnią zabudowy wpisaną do zgłoszenia "do 35m", zarzucając tym samym brak podstaw dla nakazu rozbiórki, gdyż budynek nie narusza przepisów, obowiązujących w dacie zgłoszenia, w szczególności nie narusza przepisu o zachowaniu 1,5 m od granicy tj. odległości jednakowej dla przedmiotowego budynku oraz budynku istniejącego na działce sąsiedniej 211/3 w dacie zgłoszenia robót dnia [...]

Następnie organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że w związku z pismem P. Z. z dnia 20 kwietnia 2011r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. w dniu 11 maja 2011r. przeprowadził oględziny na działce o nr ewidencyjnym 211/4 w miejscowości Z. 38, w sprawie legalności i zgodności z przepisami prowadzonej budowy budynku gospodarczego przez I. K.-P. i K. P., właścicieli przedmiotowej działki. Organ I instancji ustalił, że na ww. działce wykonano fundamenty o wymiarach 410 cm x 850 cm. Inwestorzy okazali zgłoszenie budowy budynku gospodarczego z dnia [...], nr [...] oraz wniosek z dnia [...] o uzupełnienie ww. zgłoszenia, dotyczący wymiarów przedmiotowego obiektu.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...] decyzję, nr [...], którą umorzył postępowanie w sprawie dotyczącej legalności prowadzonej budowy budynku gospodarczego na ww. nieruchomości.

W wyniku rozpatrzenia odwołania wniesionego przez P.Z. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na konieczność dokonania oceny zgodności prowadzonej budowy budynku gospodarczego z przepisami Prawa budowlanego oraz przepisami wykonawczymi do tej ustawy, w szczególności z rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Kontynuując postępowanie organ stopnia podstawowego postanowieniem z dnia [...], nr [...], wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, polegających na budowie, w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, obejmujących budowę spornego budynku gospodarczego oraz nakazał wykonanie zabezpieczeń, uniemożliwiających wejście na teren budowy osobom nieupoważnionym.

W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał decyzję nr [...], którą nakazał I. K.-P. i K. P. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,10 m x 8,50 m wykonanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, na działce nr ewid. gr. 211/4 w m. Z., gm. D..

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], organ wojewódzki uchylił postanowienie organu powiatowego z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Z kolei decyzją z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. uchylił decyzję z dnia [...], nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Kontynuując postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...], postanowienie nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych, realizowanych w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach, obejmujących budowę spornego budynku gospodarczego, nakazał wykonanie zabezpieczeń oraz nałożył obowiązek przedstawienia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia: inwentaryzacji geodezyjnej wykonanych robót z uwzględnieniem wymiarów budynku i odległości od granicy z działką 211/3.

W dniu [...] organ stopnia wojewódzkiego wydał postanowienie nr [...], którym umorzył postępowanie zażaleniowe zainicjowane wniesieniem zażalenia przez K. P. na postanowienie organu I instancji z dnia [...], nr [...]. W tym samym dniu organ II instancji wydał postanowienie nr [...], którym stwierdził niedopuszczalność zażalenia I. K.-P., na postanowienie z dnia [...], nr [...] oraz postanowienie nr [...], którym stwierdził, że zażalenie I. K.-P. na ww. postanowienie wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia.

Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał w dniu [...] postanowienie nr [...], którym wstrzymał prowadzenie robót budowlanych polegających na budowie w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach obejmujących budowę spornego budynku gospodarczego oraz nakazał wykonanie niezbędnych zabezpieczeń. W tym samym dniu organ I instancji wydał decyzję nr [...], nakazującą rozbiórkę budynku gospodarczego.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji nr [...], z kolei postanowieniem nr [...] z tego samego dnia organ wojewódzki stwierdził, że odwołanie od tego aktu administracyjnego wniesione zostało z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2014r., sygn. akt II SA/Łd 1230/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił postanowienie organu odwoławczego z dnia 27 września 2013r., nr 309/2013.

Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego przywrócił termin do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], z kolei decyzją z dnia [...], nr [...], uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P., z dnia [...], nr [...] i umorzył postępowanie organu Instancji w zakresie objętym zaskarżonym rozstrzygnięciem.

Prawomocnym wyrokiem z dnia 28.04.2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 136/15, uchylił decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...].

W dniu [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. wydał opisaną na wstępie decyzję.

Następnie organ II instancji wyjaśnił, że stosownie do treści art. 153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a." – skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie to zostało wydane; postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne; przyszłe postępowanie administracyjne, w tym także w sprawie stwierdzenia nieważności aktu i wznowienia postępowania administracyjnego, oraz ewentualne przyszłe postępowanie sądowoadministracyjne, w tym także przed NSA w przypadku ewentualnego rozpoznawania skargi kasacyjnej od ponownego wyroku sądu pierwszej instancji. A zatem, skutkiem wyroku sądu administracyjnego w toku każdego z tych postępowań jest zakaz formułowania nowych ocen prawnych - sprzecznych z wyrażonym wcześniej przez sąd administracyjny poglądem. Obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciążący na organie i na sądzie, może być wyłączony tylko w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego, czyniącej pogląd prawny nieaktualnym, a także w razie wzruszenia wyroku w trybie przewidzianym prawem.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy wskazał, że w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 kwietnia 2015r., sygn. akt II SA/Łd 136/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi podkreślił, iż stosownie do art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego pozwolenia na budowę nie wymaga budowa parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Niemniej jednak realizacja takiej inwestycji wymaga zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Zgłoszenia należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. Do wykonywania robót budowlanych można przystąpić, jeżeli w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia właściwy organ nie wniesie, w drodze decyzji, sprzeciwu i nie później niż po upływie 2 lat od określonego w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia (art. 30 ust. 5 ustawy Prawo budowlane). Podniesiono, że ustawodawca nie przewidział możliwości uzupełnienia przez inwestora zgłoszenia po upływie terminu do wniesienia sprzeciwu. Wziąwszy pod uwagę naturę tej konstrukcji prawnej, gdy bezskuteczny upływ terminu do zgłoszenia sprzeciwu rodzi dla strony uprawnienie do zrealizowania obiektu, nie można przyjąć, że dopuszczalne jest uzupełnianie zgłoszenia (a zwłaszcza już po upływie 30 dni przewidzianych na sprzeciw organu). Takie uzupełnienie zgłoszenia niweczyłoby skutek odformalizowanego postępowania zgłoszeniowego i doprowadziłoby do obejścia prawa, bowiem umożliwiałoby to dowolne zmiany treści zgłoszenia już po jego weryfikacji przez uprawniony organ i nie zezwalałoby na ponowną kontrolę.

Dalej organ II instancji zauważył, że w omawianej sprawie bezsprzecznym jest, iż w dniu 16 czerwca 2009r. I. K.-P. i K. P. złożyli w Starostwie Powiatowym w P. wniosek obejmujący zamiar zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy do 35m2, na działce oznaczonej nr ewid. 211/4, położonej w miejscowości Z. 38, gm. D.. W opisie technicznym do tego zgłoszenia wnioskodawcy wskazali, że wymiary budynku wynosić będą: długość 9,20 m, szerokość 3,80 m (a zatem całkowita powierzchnia zabudowy obiektu wyniesie 34,96m2), a nadto precyzyjnie określili charakterystykę planowanego zamierzenia, podając, że "fundamenty betonowe, wylewane B-10, ściany z pustaków Max gr. 29 x 19 cm (szer. 19 cm), dach jednospadowy krokwiowy, pokrycie blachodachówka na łatach drewnianych, posadzka betonowa, stolarka okienna drewniana, stolarka drzwiowa drewniana lub metalowa, tynki wew. i zew. z zaprawy cement.-wapiennej, spadek dachu na stronę przednią budynku. Odległość od granicy sąsiada 1,5m. Budynek od strony sąsiada bez otworów okiennych i drzwiowych". Niniejsze zgłoszenie zostało pozytywnie zaopiniowane przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Następnie pismem z dnia 18 kwietnia 2011r. I. K.-P. i K. P. wystąpili do Starostwa Powiatowego w P. z wnioskiem, zatytułowanym: "O uzupełnienie zgłoszenia z dnia [...] dotyczącego budowy obiektu nie wymagającego pozwolenia na budowę", w którym poinformowali organ o "(...) zmianie obrysu planowanego budynku gospodarczego o powierzchni do 35m2, zlokalizowanego we wsi Z. 38 (działka nr 211/4)", z uwagi na "(...) prośbę sąsiada, w celu zmniejszenia długości ściany budynku wzdłuż granicy nieruchomości". W rzeczonym wniosku inwestorzy wskazali nadto, że "Powierzchnia obrysu budynku po zmianie wynosi 34,85m2 a obecne wymiary budynku gospodarczego wynoszą: 4,1 m x 8,5 m. Odległość od granicy nieruchomości nie uległa zmianie i wynosi 1,5m". Co więcej, w analizowanej sprawie poza sporem pozostaje, że podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 11 maja 2011r. na terenie spornej nieruchomości stwierdzono, że budowa budynku gospodarczego została rozpoczęta, bowiem istniały fundamenty o wymiarach 8,5 m x 4,1 m.

Organ odwoławczy wskazał również, że w przywołanym wyroku stwierdzono, iż "Bezsprzecznie (...) pismo inwestorów z dnia 18 kwietnia 2011 roku należy traktować jako nowe zgłoszenie, co do którego organ znów miał prawo zgłosić sprzeciw. Wszak dopóki nie upłynie termin 30 dni, dopóty organ administracji architektoniczno-budowlanej ma kompetencje do wydania decyzji administracyjnej w sprawie sprzeciwu. Kompetencji tej organ nie traci w szczególności na skutek rozpoczęcia przed upływem wskazanego terminu przez inwestora robót budowlanych." Sąd uznał, że nawet gdyby przyjąć, że inwestorzy skorzystali z dobrodziejstwa zgłoszenia z dnia [...], to i tak nie sposób nie dostrzec, iż roboty budowlane, jakkolwiek odpowiadały treści niniejszego zgłoszenia w zakresie wskazanych w nim fundamentów, co ustalone zostało w toku oględzin przeprowadzonych w dniu 11 maja 2015r., to jednak rozpoczęte zostały one przed zakończeniem procedury zgłoszeniowej, czyli w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.

Zdaniem organu odwoławczego, nie ulega wątpliwości, iż inwestorzy realizują budynek gospodarczy z przekroczeniem granic dokonanego zgłoszenia. Wykonane fundamenty w sposób istotny odbiegają bowiem od wymiarów ujętych przez nich w zgłoszeniu z dnia [...] Nie sposób pominąć nadto, iż z załącznika graficznego do zgłoszenia z dnia [...] wynika, iż inwestorzy przewidzieli w realizowanym obiekcie wystającą część dachu opartą na słupach, tj. otwartą werandę. Wobec braku zdefiniowania na gruncie ustawy Prawo budowlane i przepisów wykonawczych pojęcia "powierzchnia zabudowy" przy ustaleniu powierzchni zabudowy należy posiłkować się treścią Polskiej Normy PN-ISO 9836. W orzecznictwie sądów administracyjnych za ugruntowany należy przyjąć pogląd, że pojęciu "powierzchnia zabudowy" należy przypisywać dokładnie takie znaczenie, jakie dla tego parametru przyjęto oficjalnie we właściwej Polskiej Normie. Zgodnie zaś z treścią Polskiej Normy PN-ISO 9836:1997 "Właściwości użytkowe w budownictwie. Określanie i obliczanie wskaźników powierzchniowych i kubaturowych" - przez powierzchnię zabudowy rozumie się powierzchnię terenu zajętą przez budynek w stanie wykończonym i jest ona wyznaczona przez rzut pionowy zewnętrznych krawędzi budynku na powierzchnię terenu. Do powierzchni zabudowy nie wlicza się: powierzchni obiektów budowlanych ani ich części niewystających ponad powierzchnię terenu, powierzchni elementów drugorzędnych, np. schodów zewnętrznych, ramp zewnętrznych, daszków, markiz, występów dachowych, oświetlenia zewnętrznego, powierzchni zajmowanej przez wydzielone obiekty pomocnicze (np. szklarnie, altany, szopy). W świetle powyższego uznać niewątpliwie należy, że zabudowa werandy otwartej powinna zostać wliczona do powierzchni zabudowy budynku, skoro granica werandy stanowi zewnętrzne krawędzie budynku. Tym samym całkowita powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego, z uwzględnieniem werandy otwartej, wyniesie 48,76 m2.

Dalej organ II instancji przytoczył treść art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw z dnia 20 lutego 2015r. (tekst jednolity Dz.U. 2015r., poz. 443), zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe. A zatem, zastosowanie będą miały przepisy ustawy Prawo budowlane w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej wskazaną powyżej ustawą. Przepis art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo budowlane stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. W świetle wskazanego przepisu stwierdzić niewątpliwie należy, iż legalna realizacja budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 48,76 m2 wymagała uprzedniego uzyskania przez I. K.-P. i K. P. pozwolenia na budowę.

Organ odwoławczy przytoczył następnie treść art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że z wyraźnej woli ustawodawcy brak jest podstaw do traktowania sprawcy omawianej samowoli w sposób przewidziany w art. 48 ust. 1 i 2 lub 49b ust. 1 i 2 tej ustawy. Przedstawiony pogląd znalazł uznanie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Konsekwencją wyżej wskazanego stanowiska, zaakceptowanego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 136/15, jest powinność zastosowania przez organy nadzoru budowlanego procesu legalizacyjnego, którego celem jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Przechodząc do oceny zgodności wykonywanych robót budowlanych w odniesieniu do norm odległościowych, uregulowanych przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, organ II wskazał, że w przywołanym powyżej wyroku z dnia 28 kwietnia 2015r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zwrócił uwagę, że co do zasady budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (§12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Jednak przewidziano liczne wyjątki. Sytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§12 ust. 2 rozporządzenia). Tymczasem z treści decyzji o warunkach zabudowy z dnia 8 grudnia 2003 roku uzyskanej przez inwestorów wynika, iż budynki należy sytuować zgodnie z ww. rozporządzeniem (decyzja ta nie zawiera wyraźnego dozwolenia na zbliżenie obiektów do granicy działki na odległość 1,5m). Nadto zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia wyjątki nie mają zastosowania w sprawie z uwagi na znaczną szerokość działki inwestorów (ponad 16m) oraz z powodu wysokości spornego obiektu wynoszącej 4,8m (przepis stanowiący wyjątek odnosi się do obiektu o wysokości do 3m).

Mając na uwadze wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi ocenę prawną organ odwoławczy stwierdził, że wobec spornego obiektu należy orzec nakaz rozbiórki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, gdyż narusza on warunki techniczne w zakresie wymagań odnoszących się do sytuowania budynków na działkach budowlanych. Z tych względów zaskarżoną decyzję organu I instancji należy utrzymać w mocy w oparciu o przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutów ujętych w odwołaniu z dnia 23 listopada 2015r. [...]

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił, iż nie jest możliwym legalizacja spornego obiektu na podstawie art. 51 ustawy Prawo budowlane, a to z tej przyczyny, iż narusza on przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Przyjęcie przez tutejszy organ odmiennego poglądu godziłoby w prawomocny wyrok z dnia 28 kwietnia 2015r. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 136/15.

W ocenie organu odwoławczego, chybionym jest nadto zarzut niezachowania przez organ stopnia powiatowego 2-miesięcznego terminu do wydania jednej z decyzji, o której mowa w art. 51 ustawy Prawo budowlane. Postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...], nr [...], w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, zostało na wniosek skarżących wycofane z obrotu prawnego, w trybie stwierdzenia nieważności, postanowieniem tutejszego organu z dnia [...], nr [...]. Co więcej, nie może ujść uwadze, iż w sytuacji, gdy nie jest możliwym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, a zatem dopuszczalnym jest tylko i wyłącznie orzeczenie rozbiórki obiektu, wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie musi być poprzedzone podjęciem postanowienia w oparciu o art. 50 tej ustawy.

Odnośnie zarzutu naruszenia przez organ I instancji art. 35 § 3 k.p.a., organ II instancji stwierdził, że kwestia uchybienia przez organ przepisów odnoszących się do terminów załatwienia spraw administracyjnych może być przedmiotem zażalenia wniesionego w trybie art. 37 § 1 k.p.a.

Na ostateczną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożyli I. K.-P. i K. P., wnosząc o uchylenie obu decyzji w całości i zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania, według norm przepisanych.

Skarżący podnieśli, że skoro postanowieniem z dnia [...], nr [...] organ II instancji stwierdził nieważność postanowienia z dnia [...], nr [...], o wstrzymaniu robót wydanego na podstawie art. 50 ust.1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane i stwierdził, że organ stopnia podstawowego niesłusznie wstrzymał prowadzenie robót przy budowie budynku gospodarczego, to w ocenie skarżących oznacza, że organ stopnia wojewódzkiego uznał, że przedmiotowy budynek jest zgodny z przepisami prawa. Natomiast w zaskarżonej decyzji, ten sam organ, w tej samej sprawie, twierdzi przeciwnie, że przedmiotowy budynek nie jest zgodny z przepisami prawa. Zatem ten sam organ, w tej samej sprawie wydal dwa obowiązujące rozstrzygnięcia o przeciwnym znaczeniu. Z tej przyczyny skarżący zarzucili nieuzasadnioną zmienność poglądów organu, co stanowi naruszenie art. 8 k.p.a.

Dalej skarżący odwołali się do treści art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i podnieśli, że w zaskarżonej decyzji organ stwierdził, iż wydanie decyzji na podstawie ww. przepisu nie musi być poprzedzone podjęciem postanowienia w oparciu o art. 50 tej ustawy, gdy nie jest możliwym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem skarżących, pogląd organu wyrażony w zaskarżonej decyzji, nie znajduje potwierdzenia w przepisach, ponieważ ustawodawca nie przewidział wyjątku, o którym pisze organ. W związku z tym skarżący zarzucili, że organ dokonał niewłaściwej interpretacji przepisów i wydal zaskarżoną decyzję niezgodnie z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane.

Zdaniem skarżących, ocena organu wyrażona w zaskarżonej decyzji sprzeczna jest z oceną Sądu, zawartą w wyroku z dnia 28 kwietnia 2015r., sygn. akt II SA/Łd 136/15, który stwierdził, że w sytuacji, gdy strona blednie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu winien znaleźć zastosowanie tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa Budowlanego. Tryb ten przewiduje, aby decyzja rozbiórkowa była poprzedzona postanowieniem o wstrzymaniu robót budowlanych, w terminie do 2 miesięcy od jej wydania. W związku z powyższym skarżący zarzucili naruszenie art. 153 p.p.s.a.

Skarżący podnieśli również, że w zaskarżonej decyzji, organ oparł się na treści rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r.r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym po zmianach, jakie nastąpiły dnia 8 lipca 2009r. Organ jednocześnie stwierdził, że przedmiotowy budynek realizowany jest na podstawie zgłoszenia robót budowlanych w dniu [...]. A zatem, czynność miała miejsce przed zmianą ww. rozporządzenia. Zdaniem skarżących, nowe prawo nie modyfikuje sytuacji prawnych (praw i obowiązków) ukształtowanych przed jego wejściem w życie, więc skutki dawnych zdarzeń należy ustalać przy zastosowaniu przepisów obowiązujących w chwili dokonania czynności. Wobec tego organ winien był wziąć pod uwagę treść ww. rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2009r. tj. w dacie zgłoszenia robót [...], nie zaś po zmianach. Skarżący zarzucili tym samym, że organ zastosował nieadekwatne przepisy do stanu faktycznego, który ustalił w zaskarżonej decyzji. Zdaniem skarżących, budynek realizowany jest zgodnie z przepisami o warunkach technicznych i usytuowaniu budynków w terenie, w treści obowiązującej do 8 lipca 2009r. (Dz.U. z 2004r., nr 109, poz. 1156) i zgodnie ze zgłoszeniem robót nr [...] z dnia [...], przyjętym na podstawie tych przepisów. Tymczasem, organ na podstawie niewłaściwych przepisów ustalił, że budynek nie jest zgodny z ww. rozporządzeniem, więc nie jest możliwym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem. W ocenie skarżących, brak jest zatem podstaw nakazu rozbiórki, skoro brak naruszenia prawa. Wskazali dodatkowo, że organ prowadzi postępowanie od 2011r. i w tym czasie, wszystkie poglądy organu okazały się wadliwe. Poza tym, rozstrzygnięcia organu w niniejszej sprawie pozostają we wzajemnej sprzeczności. Na tej podstawie skarżący zarzucili więc, że organ prowadzi postępowanie w sposób niebudzący zaufania do organów państwa.

Podnieśli także, że w wyroku o sygn. akt II SA/Łd 136/15 Sąd przyjął, iż roboty budowlane realizowane są na podstawie wniosku z dnia 18 kwietnia 2011r. Zatem Sąd rozważył przepisy, obowiązujące w dacie złożenia tego wniosku w dniu 27 kwietnia 2011r. Zdaniem skarżących oznacza to, że rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w zakresie wymagań odnoszących się do sytuowania budynków, w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2009r. (Dz.U.2004.109.1156), czyli w dacie zgłoszenia robót budowlanych w dniu [...] - nie były przedmiotem oceny prawnej i wytycznych orzeczenia WSA w Łodzi, a w szczególności, przedmiotem oceny prawnej w orzeczeniu II SA/Łd 136/15 nie był § 12 ust 4 pkt 1 ww. rozporządzenia. Wobec nowych dowodów w sprawie, zaszła zatem istotna zmiana stanu faktycznego sprawy.

Skarżący zaznaczyli dodatkowo, że skoro mieli prawo w zgłoszeniu zadeklarować odległość 1,5 m od granicy wspólnej w myśl § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Gospodarki z dnia 12 kwietnia 2002r. w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2009r, zatem odległość budynku od granicy jest zgodna z przepisami. Brak jest zatem naruszenia prawa i brak wady przyjęcia zgłoszenia. W istocie organ nadzoru wydał więc nakaz rozbiórki dla budynku zlokalizowanego zgodnie z warunkami technicznymi, w zakresie wymagań odnoszących się do sytuowania budynków w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2009r. oraz zgodnie ze zgłoszeniem robót nr [...] z dnia [...]

Skarżący zarzucili, że organ dokonał błędnej oceny zebranego materiału, przy tym naruszył art. 77 § 1, 2 i 3 k.p.a., a ponadto, nie zastosował się do wytycznych Sądu, co do analizy całokształtu zebranego materiału. Jak wywodzili, zgłoszenie robót budowlanych nie jest wnioskiem, lecz czynnością techniczno-budowlaną, więc jest oświadczeniem złożonym organowi budowlanemu na dwu dokumentach przyjętych, jako załącznik do zgłoszenia budowy (robót) nr [...] z dnia [...] Pierwszy dokument - to druk zgłoszenia robót [...], a drugi to mapa nr [...] stanowiąca załącznik graficzny do tego zgłoszenia. Wobec tego, ani szkic, ani opis techniczny nie stanowią załącznika do zgłoszenia robót budowlanych z dnia [...], gdyż nie ma na nich stempla organu budowlanego, że zostały przyjęte, jako załączniki zgłoszenia. W związku z tym. zamiar inwestorów wyrażony został na dwu dokumentach, które mają nadany specjalny numer zgłoszenia robót budowlanych [...]. Wobec tego skarżący zarzucili, że organ bezpodstawnie pominął ww. dwa dokumenty o nr [...], stanowiące zgłoszenie robót, a zamiast tego zbadał odręczny szkic, który załącznikiem nie jest.

Zdaniem skarżących, organ błędnie wyliczył też domniemaną powierzchnię zabudowy, tj. 48,70m2, gdyż liczył na podstawie widoku bryły z przodu, gdy tymczasem zgodnie z Polską Normą powinien liczyć na podstawie powierzchni rzutu pionowych zewnętrznych krawędzi budynku. Organ pominął pozostałe rysunki na szkicu, w szczególności - pominął rzut pionowych zewnętrznych krawędzi budynku, który ma powierzchnię 34,96 m2. Organ bezpodstawnie zatem twierdzi, iż inwestorzy przewidzieli werandę na szkicu. Dodatkowo, w prawym górnym rogu na szkicu, inwestorzy podali powierzchnię zewnętrzną dla narysowanego budynku, a więc zarówno dla widoku z przodu, jak również dla rzutu, która wynosi 34.96 m2. Zarzucili również, że organ zinterpretował na szkicu ozdobne elementy na elewacji budynku jako słupy (widok budynku z przodu na szkicu) i nazwał te słupy "werandą otwartą". Organ odniósł zatem błędne wrażenie, że imitacja słupów na murze (imitacja muru pruskiego) to słupy wspierające budynek i oparł zaskarżony nakaz rozbiórki na mylnym wrażeniu jakie odniósł, bowiem żaden dokument w sprawie nie potwierdza, aby inwestorzy przewidzieli budowę werandy.

I. K. – P. i K. P. przyznali natomiast, że podczas robót budowlanych zmienili wymiary budynku, które jednak dają powierzchnię zabudowy 34,85m2, przy zachowaniu zadeklarowanej powierzchni zabudowy do 35m2, wręcz powierzchnia zabudowy uległa zmniejszeniu o 10 cm. Jednakże, zdaniem skarżących, ustawodawca nie przewidział żadnej sankcji dla zmiany wymiarów ścian, przy zachowaniu zadeklarowanej powierzchni w zgłoszeniu. Nie ma takiego przepisu, który mówiłby, że zmiana wymiarów ścian, przy niezmienionej powierzchni zewnętrznej do 35m2 winna być traktowana jak istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego. Odręczny szkic inwestorów, w żaden sposób nie jest projektem budowlanym, nawet gdyby był zatwierdzony. Ustawodawca nie przewidział sankcji w formie rozbiórki budynku za zmianę wymiarów ścian, o ile budynek realizowany jest zgodnie z zadeklarowaną powierzchnią zabudowy do 35m2.

Skarżący przyznali również, że wymiary ścian budynku w terenie odbiegają od wrysowanych na mapie stanowiącej załącznik graficzny nr [...] do zgłoszenia, jednakże nie jest to mapa do celów projektowych, gdzie przekroczenie granic zagrożone jest rozbiórką. Na tej podstawie skarżący zarzucili, że organ błędnie zastosował do przedmiotowego budynku przepisy o pozwoleniu na budowę.

W ocenie skarżących, organ nadzoru budowlanego naruszył art. 107 § 3 k.p.a. oraz nie zastosował się do wytycznych Sądu. Ponadto zarzucili, że organ bezzasadnie uznał P. Z. za stronę niniejszego postępowania, bowiem kolejni właściciele działki sąsiedniej 211/3 wyrazili pisemną zgodę na zbliżenie budynków gospodarczych w ich siedlisku do granicy wspólnej na odległość 1,5m, lecz z uwagi na przywołany wyżej § 12 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia w brzmieniu obowiązującym do 8 lipca 2009r., organ budowlany zezwolił inwestorom na budowę przedmiotowego budynku na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego w odległości 1,50 m od granicy wspólnej, z uwagi na to, że istniał wówczas na działce sąsiedniej budynek rekreacyjny w takiej samej odległości od granicy. W ocenie inwestorów aktualny właściciel działki sąsiedniej, nie ma przymiotu strony w niniejszej sprawie i nie może podnosić zarzutu, że przedmiotowy budynek ogranicza zagospodarowanie jego działki, skoro zgodził się na zbliżenie do granicy wspólnej wszelkich budynków gospodarczych w ich siedlisku. W związku z tym, skarżący zarzucili obrazę przepisów prawa proceduralnego, mającą wpływ na wynik sprawy tj. art. 105 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki do umorzenia postępowania, podczas gdy przesłanki takie wystąpiły w postaci braku strony uprawnionej do wszczęcia postępowania i zaskarżania rozstrzygnięć wydanych w toku postępowania.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniósł o oddalenie skargi.

W piśmie z dnia 7 listopada 2016r skarżący, popierając żądanie skargi, podnieśli, iż budowę realizowali na podstawie zgłoszenia z dnia [...] o czym organ nadzoru budowlanego wiedział od początku prowadzonego postępowania. Podnieśli również, że "przed zgłoszeniem zrezygnowali z podpór dachu innych niż murowane ściany zewnętrzne budynku" na co przedłożyli oświadczenie Z. A., pełniącego wówczas funkcję Kierownika Wydziału Budownictwa w Starostwie [...]. W ich ocenie, zgodnie ze stanowiskiem Głównego Inspektora Nadzoru Budowalnego, pomimo zmiany wymiarów budynek może być nadal tym samym obiektem, co określony w zgłoszeniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz.U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tekst jednolity Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm., powoływanej dalej jako p. p. s. a.). Po myśli art. 134 § 1 p. p. s. a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd nie stwierdził, by zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa w stopniu opisanym w powołanych wyżej przepisach.

W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, iż stosownie do treści art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie sądy oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenia postępowania było przedmiotem zaskarżenia, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Przez pojęcie "ocena prawna" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena prawna dotyczyć może również samej wykładni prawa procesowego oraz oceny ustalonego stanu faktycznego. Zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje natomiast na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej, pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej. (por. T.Woś, H.Knysiak-Molczyk, M.Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 472 i 473).

Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie, bez względu na poglądy prawne wyrażane w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998r., sygn. akt I SA 977/98, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 44656, z dnia 22 marca 1999r., sygn. akt IV SA 527/97 Lex nr 47275)

Oznacza to, po pierwsze, że w świetle wywodów, zawartych w uzasadnieniu wyroku z dnia 28 kwietnia 2015r., wydanego w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 136/15, za przesądzone uznać należało, że obiekt, będący przedmiotem oceny, wzniesiono niezgodnie przepisami. Inwestorzy dniu [...] złożyli bowiem w Starostwie Powiatowym w P. zgłoszenie, które dotyczyło obiektu o wymiarach 9,20 m x 3,80 m, zaś organ nie zgłosił sprzeciwu. Kolejne zgłoszenie inwestorzy złożyli dnia [...] (dotyczyło obiektu o wymiarach 8,5 m x 4,1 m), rozpoczynając roboty budowlane przed upływem terminu do wniesienia przez organ sprzeciwu. W tej sytuacji, nawet jeżeli przyjąć, że inwestorzy skorzystali z dobrodziejstwa pierwszego zgłoszenia z dnia [...] to i tak należy zauważyć, że zrealizowane fundamenty w sposób istotny odbiegały od wymiarów, zadeklarowanych w tym zgłoszeniu. Natomiast, odnosząc się do zgłoszenia z dnia [...], wskazano, że wprawdzie wykonane fundamenty odpowiadały treści tego zgłoszenia, jednak roboty rozpoczęto przed zakończeniem procedury zgłoszeniowej (w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu), co obliguje organ do prowadzenia postępowania odpowiednio w trybie art. 49b ust. 1 lub 2 albo art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.

Dodatkowo podniesiono, iż inwestorzy przewidzieli w realizowanym obiekcie wystającą część dachu opartą na słupach (otwartą werandę), co organ winien rozważyć przy ocenie powierzchni zabudowy w kontekście art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Z akt sprawy wynika bowiem, że powierzchnia zabudowy spornego obiektu z uwzględnieniem werandy otwartej wyniesie 48,76 m². W takiej sytuacji organ winien przeprowadzić wnikliwą analizę czy sporny obiekt w istocie wymaga tylko zgłoszenia czy już pozwolenia na budowę. Wskazano przy tym, że art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego może mieć zastosowanie do sytuacji, gdy inwestor przekroczy granice dokonanego zgłoszenia, chyba że zamiarem inwestora było obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę. W sytuacji bowiem wykonania robót budowlanych przekraczających zakres zgłoszenia organy winny wszcząć postępowanie określone w art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, a następnie prowadzić je w oparciu o art. 50 i 51 powyższej ustawy. W sytuacji bowiem, gdy strona błędnie dokonała zgłoszenia zamiast złożenia wniosku o pozwolenie na budowę, a organ wadliwie zaniechał wniesienia sprzeciwu, winien znaleźć zastosowanie tryb wynikający z art. 50 i 51 Prawa budowlanego, umożliwiający dokonanie legalizacji.

Odnosząc się do kwestii lokalizacji spornego budynku podkreślono natomiast, że przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Gospodarki z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2002 roku, nr 75, poz. 690 ze zm.) określają usytuowanie obiektów na działce budowlanej, przewidując co do zasady lokowanie ich w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy (§ 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Jednak przewidziano liczne wyjątki. Sytuowanie budynku dopuszcza się w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. (§ 12 ust. 2 rozporządzenia). Tymczasem z treści decyzji o warunkach zabudowy jaką legitymują się inwestorzy wynika, iż budynki należy sytuować zgodnie z niniejszym rozporządzeniem (decyzja ta nie zawiera wyraźnego dozwolenia na zbliżenie obiektów do granicy działki na odległość 1,5 m). Nadto zawarte w § 12 ust. 3 rozporządzenia wyjątki nie mają zastosowania w sprawie z uwagi na znaczną szerokość działki inwestorów (ponad 16 m) oraz z powodu wysokości spornego obiektu wynoszącej 4,8 m (przepis stanowiący wyjątek odnosi się do obiektu o wysokości do 3m).

Formułując wytyczne dla organu, Sąd wskazał, iż winien on uwzględnić wyrażoną ocenę prawną oraz poczynione uwagi, dotyczące przepisów prawa, przeprowadzić wszechstronną analizę całokształtu zebranego materiału dowodowego w świetle obowiązujących przepisów prawa rozważając, czy rzeczywiście istnieją przesłanki do wydania nakazu rozbiórki albo umorzenia postępowania.

W świetle powyższego, skarżący nie mogą zatem zasadnie podnosić, że zrealizowana przezeń inwestycja jest zgodna z prawem i odpowiada zgłoszeniu z dnia [...], bowiem wiążący pogląd przeciwny w tym zakresie, został wyrażony w cytowanym wyżej wyroku. Kwestia, jaka była faktycznie powierzchnia zabudowy zgłoszonego budynku, czy odpowiadała ona treści samego zgłoszenia czy też rysunków oraz szkiców do zgłoszenia załączonych (ze szczegółowym zwymiarowaniem obiektu) również została wiążąco oceniona przez Sąd (poprzez wskazanie, że "inwestorzy przewidzieli w realizowanym obiekcie wystającą część dachu", przez co "powierzchnia zabudowy spornego obiektu z uwzględnieniem werandy otwartej wyniesie 48,76 m2".) Podnoszenie zatem przez skarżących na obecnym etapie postępowania, że w istocie od zamiaru realizacji werandy odstąpili (jak w oświadczeniu załączonym do pisma z dnia 7 listopada 2016r.) lub też, że była to jedynie "imitacja muru pruskiego" (jak w skardze), którą organ mylnie ocenił, nie może być skuteczne. Okoliczność, że złożone przez inwestorów załączniki do zgłoszenia, nie zostały przez organ "ostemplowane" nie czyni z nich dokumentów bez wartości, zwłaszcza, że jest niekwestionowane, iż zostały złożone przez inwestorów wraz z samym zgłoszeniem, zaś ich ewentualny brak mógł skutkować niekompletnością zgłoszenia i zastosowaniem trybu z art. 30 ust. 2 ustawy Prawo budowlane.

Niezależnie od tego wskazać należy, że prowadzenie robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie wiąże się z pewnym ryzykiem, albowiem nawet ich prowadzenie w oparciu o zgłoszenie, wobec którego nie wniesiono sprzeciwu, nie uwalnia inwestora od zarzutu przewidzianego w art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane prowadzone są w sposób odbiegający od warunków określonych w przepisach. (por. np. wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach z dnia 21 października 2015r., sygn. akt II SA/Gl 530/15 oraz w Warszawie z dnia 9 lutego 2015r., sygn. akt VII SA/Wa 552/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl)

W rozpoznawanej sprawie, z racji wiążącego stanowiska Sądu, wyrażonego w prawomocnym wyroku, kwestia niezgodności z warunkami dokonanego przez inwestorów zgłoszenia, nie podlega kwestionowaniu. Zarówno przy tym w przypadku odstępstw od dokonanego zgłoszenia (z uwagi na istotną zmianę wymiarów budynku), jak i przekroczenia granic zgłoszenia (przy przekroczeniu dopuszczalnej powierzchni zabudowy), Sąd wskazał na zastosowanie trybu legalizacyjnego z art. 50 i 51 ustawy Prawo budowalne. Taki też tryb został przez organ zastosowany, zaskarżona decyzja oparta jest bowiem o treść art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W świetle zarzutów skargi, rozważenia wymagało w pierwszej kolejności czy brak funkcjonującego w obrocie prawnym aktualnego postanowienia o wstrzymaniu robót budowalnych stoi na przeszkodzie podjęciu decyzji w tym trybie oraz jakie przepisy prawa znajdują zastosowanie w tymże postępowaniu.

Niewątpliwe bowiem w dacie rozstrzygania zaskarżoną decyzją nie funkcjonowało w obrocie prawnym aktualne postanowienie o wstrzymaniu robót. W ocenie Sądu, nie wyłącza to kompetencji organu do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skoro bowiem utrata ważności postanowienia o wstrzymaniu nie stoi na przeszkodzie procedowaniu w trybie art. 51 powołanej ustawy, jego braku również nie można uznać za dyskwalifikujący w sytuacji, gdy dokonana ocena prowadzonych robót, wyklucza zastosowanie rozwiązań innych niż określone w art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy. Oceny prawidłowości wydanego rozstrzygnięcia, w tym spełnienia przesłanek, uzasadniających wdrożenie postępowania legalizacyjnego, określonych w art. 50 ust. 1 ustawy i ewentualnego zaniechania nałożenia obowiązków z art. 50 ust. 3 ustawy (towarzyszących wstrzymaniu robót), dokonywać wówczas należy, kontrolując zgodność z prawem rozstrzygnięcia podjętego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przesłanki uzasadniające prowadzenie postępowania w trybie art. 51 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane są oczywiste i jak wyżej wskazano, przesądzone prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 28 kwietnia 2015r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 136/15. Kwestia możliwości legalizacji wzniesionego obiektu oceniana być zaś musi, w pierwszej kolejności, na podstawie obwiązujących przepisów prawa. Decyzje wydawane na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, odnoszą się do sytuacji, gdy brak jest technicznej lub prawnej możliwości doprowadzenia danego obiektu do stanu zgodnego z prawem w drodze decyzji, o których mowa w pkt 2 i 3 ust. 1 art. 51 ustawy Prawo budowlane (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2013r., sygn. akt II OSK 1877/11 oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Łodzi z dnia 6 września 2013r., sygn. akt II SA/Łd 329/13, w Warszawie z dnia 12 marca 2014r., sygn. akt VII SA/Wa 2427/13, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 5 marca 2015r., sygn. akt II SA/Go 833/14, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych)

W rozpoznawanej sprawie, na przeszkodzie legalizacji wznoszonego przez skarżących budynku stoją przepisy o warunkach technicznych, określające sytuowanie obiektów na działce budowlanej. Wskazać przy tym należy, że w postępowaniu legalizacyjnym, co do zasady, zastosowanie znajdują przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organ, nie zaś w dacie wznoszenia obiektu czy też dokonywania zgłoszenia jego budowy. Z tej też przyczyny, nie zaś jak chcą skarżący, "niedostrzeżenia" zgłoszenia z dnia [...], rozważania Sądu poprzednio orzekającego w niniejszej sprawie, koncentrowały się na przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz.U. z 2015r., poz. 1422), obowiązujących w dacie wydania zaskarżonej decyzji. § 12 wspomnianego rozporządzenia, odnoszący się do sytuowania obiektów, istotnie podlegał nowelizacji rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009r., które weszło w życie 8 lipca 2009r., tj. po dacie dokonanego przez inwestorów zgłoszenia. Jednakże, jak wskazano, ocena zgodności z prawem wykonanych robót odnosi się do przepisów aktualnie obowiązujących, w kontrolowanym postępowaniu zatem do przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w brzmieniu nadanym wskazanym wyżej aktem nowelizującym (w odniesieniu do § 12). Te zaś pozwalają na sytuowanie budynku bez otworów okiennych i drzwiowych w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynika to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (§ 12 ust.2). Jedynie w zabudowie jednorodzinnej dopuszczono

1) sytuowanie budynku ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości mniejszej niż określona 3 m lecz nie mniejszej niż 1,5 m, na działce budowlanej o szerokości mniejszej niż 16 m;

2) sytuowanie budynku bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli będzie on przylegał całą powierzchnią swojej ściany do ściany budynku istniejącego na sąsiedniej działce lub do ściany budynku projektowanego, dla którego istnieje ostateczna decyzja o pozwoleniu na budowę, pod warunkiem że jego część leżąca w pasie o szerokości 3 m wzdłuż granicy działki będzie miała długość i wysokość nie większe niż ma budynek istniejący lub projektowany na sąsiedniej działce budowlanej;

3) rozbudowę budynku istniejącego, usytuowanego w odległości mniejszej niż określona w ust. 1 od granicy z sąsiednią działką budowlaną, jeżeli w pasie o szerokości 3 m wzdłuż tej granicy zostaną zachowane jego dotychczasowe wymiary, a także nadbudowę tak usytuowanego budynku o nie więcej niż jedną kondygnację, przy czym w nadbudowanej ścianie, zlokalizowanej w odległości mniejszej niż 4 m od granicy nie może być otworów okiennych lub drzwiowych;

4) sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5,5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych.

Nieruchomość skarżących jest działką zagrodową (siedliskiem gospodarstwa rolnego). Żaden ze wskazanych wyżej wyjątków od zasady, określonej w §12 ust. 1 powołanego rozporządzenia, nie pozwala zatem na ulokowanie budynku gospodarczego, będącego przedmiotem postępowania w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. Jak bowiem wskazano, skarżący nie legitymują się decyzją o warunkach zabudowy, umożliwiającą taką budowę, zaś charakter zabudowy (zagrodowy), dodatkowo zaś również szerokość działki i gabaryty wzniesionego obiektu, wykluczają powoływanie się zacytowane wyżej wyjątki.

Niezależnie od tego wskazać należy, że nawet przy zastosowaniu przepisu § 12 ust. 3 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym do dnia 7 lipca 2009r., legalizacja budynku wzniesionego w odległości 1,5 m od granicy nie byłaby możliwa. Skarżący wskazywali na regulację § 12 ust. 4 rozporządzenia, który przewidywał, że jeżeli na sąsiedniej działce w odległości od 1,5 m do 3 m od granicy istnieje budynek ze ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych albo wydano decyzję o pozwoleniu na budowę tak usytuowanego budynku, dopuszcza się sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych w takiej samej odległości od tej granicy, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

W rozpoznawanej sprawie, w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, na sąsiedniej działce żaden tego rodzaju obiekt nie istniał, co również wykluczałoby możliwość legalizacji spornego budynku. Dodatkowo, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, a pośrednio również z oświadczenia właścicieli działki nr 211/3 z dnia 12 lipca 2003r. wynika, iż był on wzniesiony w odległości 1 m od granicy (zgoda dotyczy posadowienia budynku w odległości 1 m od granicy), co czyniłoby wadliwym dokonane zgłoszenie również z tej przyczyny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że decyzja umarzająca postępowanie, na którą powołują się skarżący, została prawomocnie wyeliminowana z obrotu prawnego, wielokrotnie przywoływanym wyżej prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 28 kwietnia 2015r., sygn. akt II SA/Łd 136/15. Kwestia zatem odmienności stanowisk organu, zawartych w tejże decyzji oraz w decyzji zaskarżonej jest wynikiem związania poglądami prawnymi, wyrażonymi w tymże wyroku.

Interes prawny P. Z. do występowania w niniejszej sprawie w charakterze strony jest natomiast oczywisty, bowiem również przesądzony przez tutejszy Sąd, który wyrokował w sprawie po rozpoznaniu jego skargi. Okoliczność, że uczestnik wyraził zgodę na budowę budynku gospodarczego w odległości 1m od granicy, nie pozbawia go wspomnianego przymiotu, zwłaszcza, że jak podnosi w piśmie z dnia 6 lipca 2011r. (k 40-41 t. 1 akt organu I instancji), wspólna granica liczy 145 m, zaś jego zgoda nie odnosiła się do lokowania obiektu "na wprost okien domu".

Zgoda na utworzenie siedliska na działce nr 211/4, położonej w miejscowości Z., wydana przez Wójta Gminy D. nie określa natomiast lokalizacji jego obiektów, bowiem tego rodzaju określenie możliwe jest wyłącznie w trakcie procesu budowlanego, w decyzji o pozwoleniu na budowę lub też, w określonych przypadkach, w decyzji o warunkach zabudowy.

Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej.

a.tp.