Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 4/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-04-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 138 par 1 pkt 2, 145 par 1 pkt 5,97 par 1
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie sędzia WSA Alina Balicka, sędzia WSA Krystyna Napiórkowska, Protokolant st. ref. Marcin Lesner, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi W. [...] z siedzibą w W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji - oddala skargę -


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.", utrzymał w mocy orzeczenie Starosty W. z [...] lipca 2014 r., o odmowie uchylenia własnej decyzji z [...] stycznia 2014 r., mocą której orzeczono o zwrocie części wywłaszczonej nieruchomości (liczącej 3297 m2), położonej w W., w rejonie ulic [...] i [...], oznaczonej jako działka ew. nr [...] (obr. [...]), wydzielonej z działki ew. nr [...] oraz o odmowie zwrotu innej wydzielonej z tej działki nieruchomości (nr [...]).

Uzasadniając zaskarżona decyzję organ administracji wskazał następujące uwarunkowania prawne i faktyczne, które uwzględnił orzekając w sprawie:

- decyzją z [...] czerwca 1977 r. Naczelnik D. odjął p. Z. D., za odszkodowaniem, własność nieruchomości liczącej 11 782 m2, złożonej z 13 działek, położonych w W. przy ul. [...] i [...],

- 18 kwietnia 1990 r. (podaniem z 3 lutego 1990 r.) p. Z. D. wniosła o zwrot nieruchomości; podanie sukcesywnie popierali spadkobiercy poprzedniej właścicielki – p. B. D., S. D., J. B. i G. D. oraz J. D.,

- ostateczną decyzją z [...] stycznia 2014 r. Starosta W. zwrócił projektowaną działkę ew. nr [...] (pow. 3297m2) oraz odmówił zwrotu części projektowanej działki ew. nr [...]; zatwierdził przy tym podział do zwrotu działki ew. nr [...]; organ uznał, że tylko południową część działki ew. nr [...], wydzielaną jako nr [...], zainwestowano blokami i infrastrukturą osiedla; zwrócił zaś środkową i północną część, gdyż nie zbudowano tam osiedla [...] i stała się zbędna; decyzję otrzymali Prezydent W., a także p. B., G., J. D. i J. B., strony zaniechały odwołania od decyzji, dlatego stała się ostateczna,

- W., zwana dalej "Spółdzielnią", wniosła (podaniem wysłanym 13 marca 2014 r.) o wznowienie postępowania, zakończonego decyzją z [...] stycznia 2014 r., orzekającą o zwrocie działki ew. nr [...], w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. żądając dopuszczenia Spółdzielni, jako strony; wyjaśniła, że o decyzji dowiedziała się 10 marca 2014 r. od Urzędu W.; wskazywała, że organ I. instancji pominął ją jako stronę w treści decyzji i nie udzielił o niej informacji; spółdzielnia była natomiast uwzględniana w postępowaniu i zawiadamiana, wobec art. 10 K.p.a. o możliwości zapoznania się aktami; podnosiła, że na podzielonej do zwrotu działce ew. nr [...] znajduje się jej własność - blok przy ul. [...]; z podzieloną nieruchomością, sąsiadują z kolei działki ew. nr [...] i [...] (obr. [...]), będące własnością Spółdzielni; pominięcie Spółdzielni w decyzji uniemożliwia ochronę jej roszczenia z 27 grudnia 1988 r. o ustanowienie użytkowania wieczystego,

- postanowieniem z [...] marca 2014 r. organ I. instancji wznowił postępowanie w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a następnie orzekł o odmowie uchylenia decyzji z [...] stycznia 2014 r. (tiret 2 osnowy),

- wznowienie stanowi nadzwyczajny tryb weryfikacji postępowania i ostatecznej decyzji kończącej; kryterium nadzoru są najpoważniejsze uchybienia procedury, wyliczone wyczerpująco w art. 145-145b K.p.a.,

- według art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu; postanowienie o dopuszczalności wznowienia jest podstawą do oceny przyczyn wznowienia i ewentualnie do ponownego rozstrzygnięcia istoty sprawy przez organ orzekający uprzednio w ostatniej instancji; jeżeli przyczyną wznowienia jest działalność organu, który orzekł w ostatniej instancji, to o dopuszczalności wznowienia postanowi organ wyższego stopnia nad organem orzekającym w ostatniej instancji, a także wyznaczy organ właściwy do wydania decyzji o przyczynie wznowienia i istocie sprawy (art. 149-150 § 2 K.p.a.),

- sam brak doręczenia decyzji osobie, która uczestniczyła w reszcie czynności, potencjalnie stanowi uzasadnioną przyczynę wznowienia postępowania z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., stąd wymaga to oceny merytorycznej (tak: B.Adamiak /w:/ B.Adamiak, J.Borkowski "Kpa. Komentarz", wyd. XIII, Warszawa 2014, str. 585 nb. 16; R.Stankiewicz /w;/ R.Hauser, M. Wierzbowski (red.) "Kpa. Komentarz", Warszawa 2014, str. 611 nb. 22; wyrok NSA sygn. akt II OSK 355/09 – dostępny na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl/cbo/query - w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, zwanej dalej "CBOSA"),

- wbrew zarzutowi odwołania wniesionego przez Spółdzielnię, organ I. instancji był właściwy, aby postanowić o wznowieniu postępowania, ale i decydować o przyczynie wznowienia z art. 145 §1 pkt 4 K.p.a. i o odmowie uchylenia dotychczasowej decyzji własnej, co do istoty sprawy zwrotowej (art. 148 § 1-art. 150 § 2 K.p.a.),

- istotnie, według art. 150 § 2 K.p.a., jeżeli przyczyną wznowienia jest działalność organu, ostatnio orzekającego w sprawie, to o wznowieniu postępowania rozstrzygałby organ wyższego nad nim stopnia, który równocześnie musiałby wyznaczyć inny organ właściwy do zadecydowania o przyczynie wznowienia i o istocie sprawy; jednak działalność będąca przyczyną wznowienia organu musiałaby być stronnicza, zamierzona, celowo ukierunkowana na naruszenie norm postępowania z art. l45 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez pominięcie Spółdzielni, jako strony (tak: wyroki NSA z 3 października 1988 r. o sygn. akt II SA 165/88, z 17 stycznia 1986 r. o sygn. akt II SA 1782/85 oraz WSA o sygn. akt IV SA/Wa 388/05 i 410/06 – dwa ostatnie dostępne w CBOSA); nie zaktualizowała się w danym przypadku dewolucja właściwości wznowieniowej z art. 150 § 2 K.p.a., która stanowi wyjątek; nie wystarcza pominięcie strony z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. wskutek oceny prawnej. gdy nie było złej woli organu (tak: B. Adamiak: str. 614 nb. l; R. Kędziora: "Kpa. Komentarz", wyd. III, Warszawa 2011, str. 818 nb. 5; R. Stankiewicz /w:/ M. Wierzbowski, A.Wiktorowska (red.) "Kpa. Komentarz", Warszawa 2011, str. 859 nb. 2; Cz. Martysz, G. Łaszczyca, A. Matan: "Kpa. Komentarz. Tom II", Warszawa 2010, wyd. III, str. 304-305 uw. 2; M. Jaśkowska, A. Wróbel: "Kpa. Komentarz", Warszawa 2011, wyd. IV, str. 897 uw. 9; Z. Kostka: "Kpa z orzecznictwem", Gdańsk 2000, wyd. II, str. 409; J. Siegień, J. Kubisiak: "Kpa", Jaktorów 1999, wyd. III, str. 330; R. Hauser (red.): "Kpa z orzecznictwem NSA, SN i TK", Warszawa 1998, wyd. II, s. 374 uwagi 2-3; E. Mzyk: "Wznowienie postępowania administracyjnego", Warszawa-Zielona Góra 1994, str. 39),

- trafne było rozstrzygniecie organu I. instancji, odmawiające z art. 151 § 1 pkt 1 K.p.a. uchylenia decyzji z [...] stycznia 2014 r., gdyż nie potwierdziła się przyczyna wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., formułowana we wniosku strony; konieczne przy tym było wznowienia postępowania i ocena merytoryczna, a ta wykazała, że przyczyna wznowienia z art. 145 § I pkt 4 K.p.a. nie jest usprawiedliwiona wobec Spółdzielni,.

- tylko strona może skutecznie podnieść pominięcie siebie w sprawie; stroną jest "każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek" (art. 28 K.p.a.); stroną jest dysponent interesu prawnego, mogący wskazać normę materialnego prawa administracyjnego, kształtującą jego sytuację; stroną jest podmiot mający rzeczywistą potrzebę ochrony prawnej (korzyść gwarantowaną normą prawną); interes (korzyść) jest prawny i legitymuje do udziału w sprawie, gdy jest chroniony wyraźną normą prawną; oparcie w prawie sytuacji dogodnej dla podmiotu, pozwala odróżnić interes prawny od faktycznego (tylko ekonomicznego, przypadkowego); stroną jest ten tylko, czyjego ochronę legitymuje norma prawna; niemożność powiązania sytuacji podmiotu z normą prawną, dyskwalifikuje jego legitymację w postępowaniu (tak wyrok NSA o sygn. akt l OSK 418/13 oraz WSA o sygn. akt I SA/Wa 105/14 – dostępne w CBOSA); co więcej, decyzja skierowana do osoby postronnej byłaby dotknięta nieważnością (art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a.); organ I. instancji trafnie zanegował status Spółdzielni, jako strony, skoro nie przysługuje jej żaden aktualny tytuł prawny, podlegający ochronie w trybie zwrotowym (tak: wyrok NSA sygn. akt I OSK 1107/12 – dostępny w CBOSA),

- organ I. instancji trafnie wyliczył strony spraw o zwrot nieruchomości i źródło ich legitymacji; to: poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy – z art. 136 ust. 3, art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2014 r., poz. 518 ze zm.) - aktualny właściciel i użytkownik wieczysty wnioskowanych działek – z art. 136 ust. 3 zd. 2, art. 4 pkt 9 in fine, art. 140 ust. 1 in medio ustawy o gospodarce nieruchomościami - najemca, dzierżawca, użytkownik, biorący w użyczenie, trwały zarządca - legitymacja bierna z art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- bezspornie Spółdzielnia nie ma żadnego ze wskazanych tytułów; wobec braku biernej legitymacji w postępowaniu o zwrot, organ I. instancji zasadnie nie skierował decyzji do Spółdzielni, jako do osoby postronnej,

- wbrew zarzutowi z odwołania, postępowanie o zwrot dotyczy części powierzchni ziemskiej (nieruchomości gruntowej), a budynku tylko, gdy stanowi odrębny przedmiot własności – tak art. 46 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r., poz. 121); konieczność prawnego wyodrębnienia budynku potwierdza też definicja normatywna w art. 4 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami,

- nic nie wskazuje, że budynek przy ul. [...], stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności; przeciwnie; domniemanie z księgi wieczystej (nr [...]) ujawniało W., jako właściciela działki, oraz brak użytkowania wieczystego i własności budynku; księga wieczysta nr [...] też nie ujawnia użytkowania wieczystego na działce nr [...],

- Spółdzielnia nie ma postanowienia sądowego, stwierdzającego zasiedzenie działki; niejasny jest natomiast zarzut, że organ nie ustalił, czy Skarżąca "nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości na podstawie czynności faktycznych."; zasiedzenie użytkowania wieczystego (i nabycie własności budynku) nie może nastąpić konstytutywnie, a tylko kosztem ustanowionego użytkownika wieczystego (w już istniejące prawo i umowę); treść księgi wieczystej i innych rejestrów publicznych, a także brak udowodnienia zarzutu przez Spółdzielnię (np. postanowieniem sądu, wyrokiem ustalającym lub zastępującym oświadczenie woli, umową, decyzją) wykluczają twierdzenie, że przysługuje jej tytuł prawny do gruntu lub budynku; w piśmie z 11 kwietnia 2014 r. Spółdzielnia przyznała, że brała udział w postępowaniu zwrotowym i podziałowym pomimo, że nie posiadała tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości,

- odnośnie dalszych zarzutów z odwołania wskazano, że roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego z art. 207 § 1 lub art. 208 § 1-2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie legitymowały do udziału w postępowaniu zwrotowym; zostały pominięte w art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami; mają bowiem charakter potencjalny, przyszły, oczekiwany przez wnioskodawcę; natomiast interes prawny z art. 28 K.p.a. ma być aktualną, realną już obecnie chronioną przez prawo potrzebą (korzyścią); roszczenia o ustanowienie użytkowania wieczystego, stan oczekiwania na zasiedzenie, ekspektatywa prawa nie wystarczają i ustępują przed roszczeniem zwrotowym (tak: wyroki NSA o sygn. akt. I OSK 2271/12 i 171/13,; wyrok WSA o sygn. I SA/Wa 141/14 – dostępne w CBOSA); nieprzypadkowo ustawodawca pominął je w art. 136 i 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami, choć wymienia w innych przepisach tej ustawy; co wymowne, roszczenia spółdzielni nadal nie są zmaterializowane, jako użytkowanie wieczyste; brak użytkowania wieczystego działki potwierdzają: pisma Urzędu W. z 6 listopada 2008 r. i 30 września 2013 r., wypis z rejestru gruntów, wskazujący zaledwie władanie działką ew. nr [...]; co prawda protokół wznowienia znaków granicznych z 23 kwietnia 2013 r. mianuje Spółdzielnię użytkownikiem wieczystym, ale oznaczenie było tylko informacyjne, błędne i sprostowane, a na protokole adnotowano brak użytkowania wieczystego działki ew. nr [...],

- wykonywanie zarządu przez Spółdzielnię od 1982 roku nie wykreowało tytułu prawnego do działki; administrowanie, władanie, posiadanie przed zasiedzeniem lub opłacanie podatku nie legitymują w sprawie (tak wyroki NSA sygn. akt I OSK 62/13, 1101/13, oraz WSA o sygn. akt I SA/Wa 1610/13 i 1911/13 – dostępne w CBOSA); użytkowanie wieczyste działek sąsiednich też nie uprawniało do udziału w sprawie o zwrot działki, do której Spółdzielnia tytułu nie ma (tak wyrok WSA sygn. akt I SA/Wa 1390/13 – dostępny w CBOSA),

- organ I. instancji poprawnie zastosował art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jako kryterium zweryfikowania statusu spółdzielni; norma art. 138 jest kompletna i wyczerpująco wymienia stosunki prawne, legitymujące osoby trzecie do udziału, jako strony bierne, w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości; właściciele-nakładcy, zarządcy budynku posadowionego na wnioskowanym gruncie nie są objęci ochroną; osoby trzecie, którym nie przysługuje interes prawny na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami, mogą chronić swój faktyczny interes ekonomiczny w procesie cywilnym z publicznym właścicielem, który dopuścił poczynienie nakładów; samo zaś zainwestowanie wnioskowanego gruntu nie legitymuje nakładcy do udziału w trybie zwrotowym, gdy nie ma interesu prawnego, chronionego w art. 138 ustawy o gospodarce nieruchomościami; poprzedniego właściciela (beneficjenta zwrotu) nie wiąże z nakładcą relacja publicznoprawna, a udział osoby trzeciej wymaga wyraźnej podstawy prawnej; roszczenie o zwrot ma źródło w art. 21 i 64 Konstytucji RP, więc nie ulega ograniczeniom pozaprawnym; dlatego sam zarząd podzielonej działki lub prawa do nakładów nie uprawniały Spółdzielni do udziału przy zwrocie działki; Spółdzielnia nie wykazała zaś odrębnej własności budynku, ani czynności faktycznych, jako źródeł jej statusu; natomiast Urząd W. w piśmie z 12 maja 2014 r. wyjaśnił, że "na dzień [...] stycznia 2014 r., w którym została wydana decyzja Starosty W. nr [...] z dnia [...] stycznia 2014r. znak: [...], orzekająca o zwrocie nieruchomości stanowiącej projektowaną działkę ewid. nr [...] z obrębu [...], W. nie miała podpisanej żadnej umowy z W. na przedmiotowy teren"; bezumowne korzystanie z działki nie legitymuje zaś w sprawie o zwrot (tak wyrok WSA sygn. akt lI SA/Po 1004/13 – dostępny w CBOSA),

- okoliczności, które były eksponowane we wniosku o wznowienie oraz odwołaniu spółdzielni nie są źródłem skonkretyzowanego, realnego i aktualnego interesu prawnego, opartego na wiążącej normie prawnej z ustawy o gospodarce nieruchomościami; szansa uzyskania własności lub użytkowania wieczystego gruntu jest tylko potencjalna (najwyżej przyszła); odrębna własność budynku lub zasiedzenie nie są potwierdzone, a nakłady, władanie, opłacanie podatków są nieistotne prawnie w wyczerpującej regulacji ustawy o gospodarce nieruchomościami, więc nie kreują strony postępowania zwrotowego; nie ujawnienie przyczyny wznowienia, wykluczała uchylenie decyzji z [...] stycznia 2014 r.; Spółdzielnia nie była stroną pozbawioną udziału w postępowaniu w przedmiocie zwrotu, dlatego decyzję w przedmiocie wznowienia należało utrzymać w mocy.

W skardze, sformułowano zarzut naruszenia przepisów

- art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym niewyjaśnienie, kto jest właścicielem i zarządcą budynku przy ulicy [...] w W., na którym jest zlokalizowana projektowana działka ew. nr [...] oraz czy Spółdzielnia nie posiada tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, na podstawie czynności faktycznych, biorąc pod uwagę deklaratoryjny charakter orzeczenia sądu o stwierdzeniu zasiedzenia,

- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 207 § 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ewentualnie art. 28 K.p.a. w zw. z art 208 § 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Spółdzielnia, jako podmiot któremu przysługuje roszczenie o ustanowienie użytkowania wieczystego gruntów oraz o nieodpłatne przeniesienie własności znajdujących się na nich budynków, nie ma charakteru strony w postępowaniu o zwrot nieruchomości, na której znajduje się budynek wielokondygnacyjny, w którym są ustanowione spółdzielcze własnościowe prawa do lokali na rzecz członków spółdzielni, a którego zarząd spółdzielnia wykonuje od 1982 roku,

- art. 28 K.p.a. w zw. z art. 138 ust. 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez jego błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że Spółdzielnia, jako właściciel i zarządcą budynku przy ulicy [...] w W., na którym jest zlokalizowana projektowana działka ew. nr [...], posiadająca tytuł prawny do nieruchomości na podstawie czynności faktycznych, nie jest stroną w niniejszym postępowaniu,

- art. 150 § 2 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji I. instancji, wydanej przez organ, który orzekał w sprawie w ostatniej instancji, pomimo że przyczyną wznowienia postępowania jest działalność tego organu, polegająca na pominięciu w toku postępowania administracyjnego, strony jaką winna być Spółdzielnia,

- art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., poprzez nie zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez sąd powszechny czy Spółdzielni przysługuje prawo do przedmiotowej nieruchomości, uzyskane przez zasiedzenie.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, odwołując się do argumentacji zawartej w zaskarżonym akcie.

Na rozprawie (k. 57.), Pełnomocnik uczestnika postępowania – W. wnosił o uwzględnienie skargi. Wskazywał, że w budynku, znajdującym się na działce, której dotyczyło postępowanie o zwrot nieruchomości, mieszkają członkowie spółdzielni, którzy mają jedynie spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu. Interes prawny Spółdzielni wynika stąd, że przedmiotem postępowania objęta była działka, na której posadowiony jest także budynek Spółdzielni i zmiana jej granic ma wpływ na kształtowanie przyszłych praw członków Spółdzielni.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd oddalił skargę, gdyż nie zasługuje ona na uwzględnienie, albowiem zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza prawa, w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Trafnie organ administracji skonstatował brak przesłanek dla wznowienia postępowania. Zarówno ocena stanu faktycznego sprawy jak i uwarunkowań prawnych, dokonane przez ten organ, były prawidłowe. Z uwagi na ich uprzednie szczegółowe zreferowanie, powtarzanie argumentacji organu byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje ją za własną.

Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić trzeba, co następuje.

Należy odnotować na wstępie, że decyzja z [...] stycznia 2014 r., choć stanowi formalnie jeden dokument, lecz orzeczono nią w istocie o dwu sprawach –zwrocie nieruchomości, oznaczonej jako działka ew. nr [...], i związanych z tym roszczeniach między stronami (pkt I-III) oraz odmowie zwrotu działki ew. o nr [...], gdzie znajduje się budynek zrealizowany przez Spółdzielnię.

Z treści pisma spółdzielni z 12 marca 2014 r. wynika jednoznacznie, ze wolą wnioskodawcy było jedynie wznowienie postępowania zakończonego wydaniem decyzji w zakresie pkt I-III. Z uwagi na faktyczną rozdzielność spraw, organ był tym zakresem wniosku o wznowienie związany, wobec treści art. 147 zd. 2 K.p.a. W dalszej części uzasadnienia przywołanie decyzji z [...] marca 2014 r. będzie jednoznaczne tylko z pkt I-III jej osnowy.

Chybione są zarzuty jakoby nie ustalono stosownie wnikliwie stanu faktycznego. Jest on w istocie między stronami niesporny. Otóż przedmiotem postepowania, zakończonego decyzją z [...] marca 2014 r., był fragment gruntu, do którego Spółdzielni nie przysługiwało żadne potwierdzone prawo rzeczowe. Spółdzielnia - powołując się na fakt wybudowania budynku na innym fragmencie działki ew. nr [...], z której wydzielono działkę podlegającą zawrotowi ([...]) - wskazywała, że z tytułu posadowienia budynku na innym obszarze (po wydzieleniu - nr [...]) przysługują jej określone prawa, lecz nie była (ani nie jest) w stanie wskazać - jakie i z jakich dokumentów bądź regulacji normatywnych (np., jako prawa powstające ex lege), miałyby one wynikać. W tej sytuacji konstatacja, że Spółdzielni nie przysługiwały żadne prawa do gruntu, które mogłyby mieć znaczenie w kontekście ich ochrony w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie zwrotu nieruchomości, była w pełni uprawniona. Sąd z urzędu nie dopatrzył się także tego rodzaju uprawnień, które mogłyby stanowić postawę interesu prawnego Spółdzielni, co jest warunkiem uczestniczenia w postepowaniu w przedmiocie zwrotu (chybiony zarzut naruszenia art. 7. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.).

Odrębną z kolei kwestia jest ocena, czy - wobec określonego stanu faktycznego, jak wieloletnie władanie (bez tytułu prawnego), realizacja budynku na fragmencie działki, z której wydzielono tę, podlegającą zwrotowi - należałoby przyjąć, że Spółdzielni przysługuje interes prawny w postepowaniu zakończonym decyzją z [...] stycznia 2014 r. W ocenie Sądu konstatacje organu, z przywołaniem bogatego orzecznictwa sądowego, są w pełni trafne. Tego rodzaju uwarunkowania mogą wskazywać wyłącznie na interes faktyczny skarżącej, nie zaś interes prawny. W szczególności należy wskazać ze sama decyzja z [...] marca 2014 r. nie ingeruje w prawa przysługujące spółdzielcom do lokali przez nich zajmowanych. Z kolei nie uzyskano dotąd, w stosownym trybie, orzeczenia potwierdzających prawa do nieruchomości, na których zlokalizowane są lokale; a przy tym - w rozpoznawanym przypadku - przedmiotem orzekania nie był zwrot fragment nieruchomości, na którym zlokalizowany jest budynek zrealizowany przez Spółdzielnię. Jak trafnie wskazał organ, podstawą interesu prawnego nie może być samo roszczenie oparte o art. 207 § 1 bądź art. 208 § 1 i 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z treści tych regulacji wynika expressis verbis, że stosowne uprawnienia spółdzielni mogą powstać dopiero w następstwie stosownego orzeczenia. Nie wynika z nich natomiast, aby orzeczenia te potwierdzały wyłącznie określone prawa, nabyte już przez podmioty ex lege z określoną datą przeszłą. W takiej sytuacji brak właściwego orzeczenia wyklucza uznanie, aby wskazane regulacje mogły stanowić źródło interesu prawnego, skoro nie może być on wywodzony wyłącznie z praw hipotetycznych, przyszłych (chybiony zarzut naruszenia art. 28 K.p.a. w zw. z art. 207 i 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami).

Nie są zasadne również pozostałe zarzuty skargi, z następujących względów:

- jak trafnie wskazano, zmiana właściwości w związku z treści art. 150 § 2 K.p.a. ma charakter regulacji o charakterze szczególnym; w istocie, w każdym przypadku, gdy mogą zachodzić przesłanki wznowienia postępowania, uprzednie procedowanie organu dotknięte jest hipotecznie wadliwością; nie sposób stąd wywodzić, że regułą miałoby być określanie właściwości w ramach zasad wskazanych w art. 150 § 2 K.p.a.; może mieć to miejsce tylko, gdy organowi można przepisać zamiar naruszenia stosownych reguł, ze szkodą dla strony, czego w danym przypadku nie dowiedziono; spór w danej sprawie wprowadzał się zaś do właściwej interpelacji stosownych regulacji przy niekwestionowanym w istocie stanie faktycznym,

- brak było podstaw do zawieszenia postepowania, nie występowały bowiem przesłanki wskazane art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a.; nie można uznać, aby stan faktyczny budził wątpliwości, tak aby konieczne było oczekiwanie na orzeczenie innego organu administracji bądź sądu; wręcz przeciwnie stan ten był istocie niesporny (brak potwierdzonych praw do gruntów); z kolei okoliczność ewentualnego zasiedzenia w przyszłości nieruchomości (jeżeli stosowne postepowanie w tym przedmiocie się toczy lub zostanie wszczęte) nie może mieć żadnego znaczenia w sprawie niniejszej; zdarzenie takie może być zaś ewentualnie przesłanką do wznowienia w przyszłości postępowania (w razie uzyskania korzystnego dla Spółdzielni orzeczenia), mając na uwadze, że postanowienie o stwierdzeniu zasiedzenia może określać datę tego zdarzenia, jako wcześniejszą niż dzień wydania decyzji w przedmiocie zwrotu – jako przesłanka ujawnienia nowych okoliczności faktycznych z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., istniejących, lecz nieznanych organowi (prawo do nieruchomości przysługujące osobie trzeciej na dzień orzekania); nie podważa to faktu, że na dzień orzekania w sprawie, sytuacja prawa nieruchomości była jednoznaczna i potwierdzona stosownymi dokumentami; we właściwej dla nieruchomości podlegającej podziałowi księdze wieczystej (K. 67 tom 2/2 akt adm.) nie zamieszczono żadnych ostrzeżeń o niezgodności ujawnionego w niej stanu prawnego z rzeczywistym (kwestia roszczenia w przedmiocie zasiedzenia); organ był więc związany rękojmią wiary publicznej ksiąg wieczystych; wynika to a contrario z art. 8 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz.U z 2013 r., poz. 707 ze zm.).

Uchybieniem, niemającym wpływu na wynik sprawy, było zamieszczenie w osnowie orzeczenia organu I. instancji stwierdzenia odnośnie braku przesłanek wznowienia (pkt 1), co w istocie powinno stanowić stosowny fragment uzasadnienia decyzji. Zakres orzekania po wznowieniu postępowania wyznacza, bowiem w sposób wyczerpujący, treść art. 151 K.p.a. Wskazane uchybienie przepisom postępowania nie mogło mieć jednak żadnego wpływu na wynik sprawy, rozumiany jako trafna odmowa chylenia decyzji z [...] stycznia 2014 r., wobec – w danym przypadku - braku wystąpienia przyczyn wznowienia postępowania. Wskazanego uchybienia nie dostrzegł organ odwoławczy (patrz: treść skarżonej decyzji) i w następstwie tego nie wydano decyzji reformatoryjnej (art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.), w celu wyeliminowania wskazanej nieprawidłowości. Jak wskazano, nie mogło to mieć wpływu na wynik sprawy, a więc stwierdzone przez Sąd uchybienie nie może stanowić przesłanki uchylenia skarżonego aktu, co wynika a contrario z art. 145 §. 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.).

Z przytoczonych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.