Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 127/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 35 ust. 1, art. 36a ust. 2, art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 4, art. 59, art. 59a
journal: Dz.U. 2019 poz 1186
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
article: art. 170
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Elżbieta Mazur-Selwa Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Maciej Kobak /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi Z. B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego, udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych i nałożenie obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie - skargę oddala -


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Z. B. (dalej w skrócie: "skarżący") jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej w skrócie: "[...]WINB") z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej w skrócie: "PINB") z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] i jednocześnie zatwierdzająca projekt budowlany i udzielająca pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Stan faktyczny i prawny ze skargi na powyższą decyzję przedstawia się następująco.

W wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego PINB stwierdził, że A. S., Ł. S., J. S. oraz P. D. (dalej w skrócie: "inwestorzy"), realizując budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce ew. nr 494 obr. [...] w [...], odstąpili w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w decyzji o udzieleniu pozwolenia na budowę z dnia [...] sierpnia 1987 r. nr [...] wydanej przez Urząd Miejski w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...], Prezydent Miasta [...] uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 1987 r. nr [...] wydaną przez Urząd Miejski w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego, udzielającą W. S. i D. D. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr 11/24 obr. [...] (obecnie nr 494 obr. [...]) w [...], w toku postępowania finalnie przeniesioną decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] na inwestorów, albowiem inwestorzy w sposób istotny odstąpili od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.

PINB działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane PINB postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i zobowiązał inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy powyższe postanowienie, natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 393/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na ww. postanowienie [...]WINB.

Następnie na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane PINB decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] zobowiązał inwestorów do sporządzenia i przedstawienia organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego dokonane zmiany. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy powyższą decyzję, natomiast prawomocnym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 668/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę na ww. decyzję [...]WINB.

W dniu 6 maja 2019 r. inwestorzy przedłożyli uzupełniony projekt budowlany zamienny opracowany przez osoby uprawnione do pełnienia samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie i zwrócili się z wnioskiem o jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na wznowienie robót budowlanych.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. [...] PINB działając na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 51 ust. 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane – zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych dla inwestorów przy budowie domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr 494 obr. [...] w [...] – według projektu opracowanego przez J. Ł., posiadającego uprawnienia budowlane Nr ewid. [...] w specjalności architektonicznej, wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów pod numerem ewidencyjnym [...] oraz zobowiązał inwestorów do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce ew. nr 494 obr. [...] w [...].

Po rozpoznaniu odwołania skarżącego od powyższej decyzji, [...]WINB decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."), art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.p.b.") uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie:

1) zatwierdził projekt budowlany domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce ew. nr 494 obr. [...] w [...] według projektu opracowanego przez J. Ł., posiadającego uprawnienia budowlane Nr ewid. [...] w specjalności architektonicznej, wpisanego na listę członków [...] Okręgowej Izby Architektów pod numerem ewidencyjnym [...],

2) udzielił inwestorom pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy ww. obiekcie,

3) nałożył na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej.

W uzasadnieniu decyzji [...]WINB wyjaśnił, że działając na podstawie art. 35 ust. 1 u.p.b. oraz art. 50 § 1 k.p.a. wezwał inwestorów, do uzupełnienia i dostosowania do obowiązujących przepisów przedłożonego projektu budowlanego zamiennego, poprzez uzupełnienie ekspertyzy stanu technicznego i oceny dotychczas wykonanych robót związanych z budową domu mieszkalnego - jednorodzinnego w zabudowie szeregowej - w terminie do dnia 15 października 2019 r.

W dniu 6 września 2019 r. inwestorzy przedłożyli uzupełniony projekt budowlany zamienny - zgodnie z w/w wezwaniem, który następnie został ponownie uzupełniony w dniu 21 października 2019 r.

[...]WINB stwierdził, że przedłożony przez inwestorów projekt budowlany zamienny jest kompletny i spełnia wymogi u.p.b. oraz rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1935).

Odpowiadając na zarzut skarżącego zawarty w odwołaniu [...]WINB wyjaśnił, że postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie PINB z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] o odmowie wydania skarżącemu kserokopii projektu budowlanego zamiennego. Obecnie toczy się w tej sprawie postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi skarżącego.

[...]WINB wskazał również, że skarżący w toku postępowania przed organem I instancji nie skorzystał z możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym tj. uzupełnionym przez inwestorów projektem budowlanym zamiennym. Natomiast w trakcie postępowania odwoławczego skarżący skorzystał z tej możliwości, składając swoje uwagi i zastrzeżenia.

Dalej [...]WINB stwierdził, że wobec ustalenia, iż przedłożony i uzupełniony projekt budowlany zamienny jest kompletny i spełnia wymogi u.p.b. oraz ww. rozporządzenia z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, organ nie miał innej możliwości jak tylko przedłożony projekt budowlany zatwierdzić na podstawie art. 51 ust. 4 u.p.b.

Odnosząc się do dalszych zarzutów [...]WINB wyjaśnił, że za rozwiązania projektowe zawarte w projekcie budowlanym odpowiada projektant. W obowiązującym stanie prawnym zarówno organy administracji architektoniczno-budowlanej, jak i organy nadzoru budowlanego nie posiadają uprawnień do merytorycznej oceny projektu budowlanego i nie mogą, na etapie wydawania decyzji, ingerować w treść rozwiązań projektowych. W związku z powyższym, żądanie przeprowadzenia wizji lokalnej i oględzin budynku mieszkalnego inwestorów oraz skarżącego celem potwierdzenia i ujawnienia rzeczywistego stanu rzeczy w budynku inwestorów nie mógł zostać uwzględniony. Przedmiotowy projekt budowlany zamienny został wykonany przez osoby uprawnione do sprawowania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie, posiadające stosowne uprawnienia budowlane. Projekt budowlany zamienny zawiera oświadczenie projektantów o jego zgodności z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. W projekcie zostały podane roboty niezbędne do wykonania, celem zakończenia budowy przedmiotowej inwestycji (w tym m.in. została rozwiązana podnoszona sprawa zasypania fundamentów do poziomu wierzchu ław fundamentowych w przestrzeni pod garażem i pomieszczeniami oznaczonymi w projekcie 0/5 i 0/6). Liczba zaprojektowanych i wykonanych łazienek czy wykonanych instalacji w budynku mieszkalnym jednorodzinnym nie ma wpływu na funkcję tego budynku. To projektant opracowujący część instalacyjną projektu odpowiada za jej zgodność ze stanem faktycznym i przepisami techniczno- budowlanymi. Zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym zamiennym zakres oddziaływania inwestycji nie wykracza poza granice działki własnej inwestorów. Projekt zawiera też ekspertyzę techniczną potwierdzającą, że stan techniczny wszystkich wykonanych elementów konstrukcyjnych tj. fundamentów, ścian, stropów, konstrukcji dachu, tarasu i balkonów jest dobry, a wykonane roboty budowlane nie miały i nie mają negatywnego wpływu na stan techniczny elementów konstrukcyjnych budynków sąsiednich w istniejącej zabudowie szeregowej. Projekt budowlany zamienny został uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Zaprojektowany sposób utwardzenia terenu geokratą nie narusza przepisów, a kwestia ewentualnego parkowania w przyszłości samochodów na terenie nieruchomości nie dotyczy przedmiotu postępowania.

Na koniec [...]WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 51. ust. 4 u.p.b. organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W rozpatrywanym przypadku budowa nie została zakończona, gdyż w projekcie budowlanym zamiennym wyszczególniono roboty pozostałe do wykonania, zatem należało zreformować sentencję zaskarżonej decyzji.

W ustawowym terminie skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję PWINB, zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

1) art. 36a ust. 5 u.p.b. oraz art. 7 i art. 77 § 1 w zw. z art. 89 § 2 i art. 95 § 1 k.p.a. poprzez niepełne zbadanie i niewyjaśnienie do końca w sposób wnikliwy i wyczerpujący, że w sprawie zachodzą inne istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę niż zostały podane w decyzjach organów obu instancji;

2) art. 7 i art. 89 § 2 w zw. z art. 95 § 1 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich niezbędnych czynności administracyjnych dla dokładnego wyjaśnienia i załatwienia sprawy znajdujące wyraz m. in. w przeprowadzaniu przez PINB oględzin w dniach 15 września 2017 r. i 21 marca 2018 r., lecz nie w ramach obligatoryjnej rozprawy administracyjnej, tak by prawidłowo zainteresowane strony mogły na rozprawie składać wyjaśnienia, zgłaszać żądania, przedstawiać propozycje i zarzuty oraz ujawniać dowody na ich potwierdzenie, jak również wypowiadać się co do wyników postępowania dowodowego;

3) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak pełnego zebrania dowodów i brak wyczerpującej oceny zebranego materiału dowodowego, który skarżący ujawnił do akt sprawy w toku postępowania, w tym czterech zdjęć w dniu 14 listopada 2019 r.

Wobec powyższego skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że organy obu instancji nie zastosowały się do oceny prawnej zawartej w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 668/18.

Dalej skarżący wskazał, że w toku postępowania składał liczne pisma informujące o wadach i nieprawidłowościach przy prowadzonej przez inwestorów budowie domu jednorodzinnego, w tym o istotnych odstępstwach od pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego, tymczasem organy skupiły się na tym, że: projekt budowlany zamienny został opracowany przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami i one ponoszą wyłączną odpowiedzialność za swoje oświadczenia i za to co w projekcie zamiennym i w jego uzupełnieniach stwierdzili; projekt budowlany zamienny i jego uzupełnienia są zgodne z przepisami prawa; nastąpiło tylko jedno odstąpienie od istotnych ustaleń i warunków określonych w wydanym pozwoleniu na budowę i w przepisach z zakresu prawa budowlanego (zmiana liczby kondygnacji).

Skarżący podniósł, że w toku postępowania wskazywał, iż oddziaływanie projektowanego budynku inwestorów nie mieści się w całości w obszarze ich działki (np. wyłożenie całego terenu od ul. R. geokratą – co zdaniem skarżącego oznacza, że inwestorzy będą zamierzali budować parking na tym terenie powodując istotną zmianę oddziaływania na otoczenie budynków sąsiednich, podczas gdy zgodnie z decyzją z dnia [...] sierpnia 1987 r. od frontu budynku miał być utwardzony wyłącznie podjazd do garażu i chodnik, zaś reszta terenu miała być terenem zielonym).

Dalej skarżący wskazał, że inwestorzy dokonali całkowitego wycięcia w części ścian przyległych bezpośrednio do budynków sąsiednich kanałów od dołu do góry i umieścili w nich instalacje kanalizacyjną, wody ciepłej i zimnej oraz centralnego ogrzewania - w sumie pięć rur do wody i pionu kanalizacyjnego mocując je do ścian budynków mieszkalnych sąsiednich, co znacznie zmieniło w stosunku do pierwotnego projektu budowlanego oddziaływanie i wpływ budynku inwestorów na budynki sąsiednie. W ocenie skarżącego takie działanie inwestorów nastąpiło wbrew zasadom wiedzy techniczno- budowlanej i z naruszeniem jego prawa własności.

Następnie skarżący zarzucił, że projekt budowlany zamienny uwzględnia okoliczność, iż pod garażem wybudowane zostało podpiwniczenie sięgające w dół poniżej dolnego poziomu ław fundamentowych budynku, czyli dodatkowa kondygnacja. Skarżący wskazał, że jedna z ław fundamentowych jest wspólna dla budynku sąsiedniego (ul. [...]) - więc brak wymaganych zabezpieczeń w fundamencie budynku inwestorów jest realnym zagrożeniem również i dla tego budynku. Natomiast organy nie ustaliły, czy wykonano wymagane w takich sytuacjach podbicie ław fundamentowych.

Skarżący wskazał również, że w planie budowlanym zamiennym błędnie wskazano szerokość klatki schodowej w budynku inwestorów, co powoduje potencjalne zagrożenie dla życia i zdrowia w przypadku pożaru.

Zdaniem skarżącego nieodniesienie się przez organy do kwestii dotyczących energii elektrycznej, podliczników wody ciepłej i zimnej, oraz domofonów świadczy o tym, że jednorodzinny budynek mieszkalny inwestorów stał się w wyniku dokonanych zmian budynkiem wielorodzinnym, czyli budynkiem zamieszkania zbiorowego. Natomiast zaadaptowane poddasze na cele mieszkalne, spowodowało utworzenie nowych pomieszczeń na stały pobyt (zamieszkanie) ludzi. Pomieszczenia te są jednak niedoświetlone i z tego względu nie spełniają wymogów określonych w przepisach prawa.

Następnie skarżący podniósł, że w uzupełnieniu projektu budowlanego zamiennego błędnie podano, że ściany między budynkami spełniają wymogi normy REI 60 i są grubości co najmniej 38 cm. Zdaniem skarżącego w rzeczywistości ściany te mają szerokość jedynie 20 cm i są zbudowane z pustaków szczelinowych typu "Max" oraz bloczków kominowych. Zdaniem skarżącego jednocześnie najprawdopodobniej doszło do wycięcia lub naruszenia prętów zbrojeniowych.

Wreszcie skarżący wskazał na wyższą w porównaniu do innych budynków mieszkalnych położonych w tym szeregu wysokość budynku inwestorów, wynosząca 7,20 m (inne budynki mają wysokość 6,60 - 6,70 m), niezgodny z projektem budowlanym montaż w dachu budynku sześciu okien połaciowych, oraz niezgodną z projektem budowlanym wysokość piwnicy.

W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozważył, co następuje:

W pierwszej kolejności Sąd podaje, że sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 pkt 3 zzs ⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem

i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( Dz. U. 2020 r. poz. 374 ).

Skarga jest niezasadna i jako taka podlega oddaleniu. Organy prawidłowo zebrały i rozważyły materiał dowodowy w sprawie, czyniąc na jego podstawie właściwe ustalenia faktyczne. Również w warstwie materialnoprawnej kwestionowana skargą decyzja nie wykazuje uchybień. Podstawa prawna decyzji, tak w ujęciu walidacyjnym - prawidłowości zastosowania przepisów – jak i w ujęciu derywacyjnym – prawidłowości wykładni stosowanych przepisów, nie budzi zastrzeżeń.

W sprawie nie ma sporu, że decyzją z dnia [...] sierpnia 1987 r.

nr [...] Urząd Miejski w [...] Wydział Urbanistyki, Architektury i Nadzoru Budowlanego udzielił W. S. i D. D. pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej na działce nr 11/24 obr. [...] (obecnie nr 494 obr. [...]). Załącznikiem do decyzji był 1 egzemplarz projektu technicznego. Ostatecznie, przedmiotowa decyzja została przeniesiona na A. S., Ł. S., J. S. oraz P. D. - decyzja Prezydenta Miasta [...]

z dnia [...] września 2016 r. nr [...].

W toku prowadzonego postępowania ustalono bezspornie, że inwestorzy realizując budowę domu jednorodzinnego w zabudowie szeregowej w sposób istotny odstąpili od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę z 1987 roku. Jako istotne odstępstwo potraktowano adaptację pomieszczeń poddasza na pobyt ludzi, w wyniku czego powstała dodatkowa kondygnacja – art. 36a ust. 5 pkt 2 u.p.b.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 4 PINB wstrzymał prowadzenie robót budowlanych

i zobowiązał inwestorów do przedłożenia ekspertyzy technicznej dotyczącej przedmiotowego budynku. Rozstrzygnięcie to zostało potwierdzone przez [...]WINB postanowieniem z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] [...]WINB oraz afirmowane prawomocnym wyrokiem tutejszego sądu z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 393/18. Istotnym faktem jest brak zakończenia robót budowalnych na dzień wydania postanowienia z [...] grudnia 2017 roku.

Następnie, decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 u.p.b. PINB zobowiązał inwestorów do sporządzenia

i przedstawienia organowi nadzoru budowlanego projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego dokonane zmiany. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r.

nr [...] [...]WINB utrzymał w mocy powyższą decyzję, a prawomocnym wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 668/18 tutejszy Sąd oddalił skargę na ww. decyzję [...]WINB. Co kluczowe, w powołanym wyroku Sąd zaakceptował ustalenia organów obu instancji, że wobec nieodnalezienia projektu budowlanego stanowiącego załącznik do decyzji udzielającej pozwolenia na budowę z 1987 roku nie można stwierdzić, czy i ewentualnie które roboty budowlane zrealizowano z istotnym odstąpieniem od jego postanowień. Przyznano, że organy podjęły wszelkie możliwe czynności celem odszukania projektu budowlanego, jednakże okazały się one nieskuteczne. Organy wyjaśniły, z jakich przyczyn za wzorzec odniesienia nie mógł posłużyć projekt techniczny domu jednorodzinnego zrealizowanego na działce 495; wskazały że każdy z budynków zrealizowanych

w ciągu zabudowy szeregowej, w której znajduje się działka 494 jest inny, i de facto żaden nie koreluje z przedłożonym projektem technicznym dotyczącym zabudowy na działce 495. Nie było natomiast wątpliwości, że inwestorzy dokonali adaptacji nieużytkowego poddasza na pobyt ludzi, wskutek czego powstała dodatkowa kondygnacja. Ww. roboty niewątpliwie stanowiły odstępstwo od pierwotnego pozwolenia na budowę.

W wyroku z dnia 28 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 668/18 Sąd przypomniał również ogólnosystemową zasadę, że budowa domu jednorodzinnego nie może być prowadzona bez projektu budowlanego, stąd wdrożenie trybu naprawczego i zobowiązanie do sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oceniono jako prawidłowe.

W powołanym zakresie Sąd jej związany ww. wyrokiem Sądu – art. 170 P.p.s.a.

Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego zarzutów dotyczących deficytów w ustaleniach faktycznych organów w zakresie ilości poczynionych przez inwestorów odstępstw Sąd wskazuje, iż nie mają one znaczenia

w sprawie. Projekt zamienny sporządzony i przedłożony w trybie art. 51 ust.1 pkt 3 u.p.b. ma uwzględniać rzeczywisty stan i zakres wszystkich dotychczas wykonanych robót budowlanych, zarówno tych które odpowiadały pierwotnemu pozwoleniu na budowę, jak i tych które istotnie od niego odstępowały. Upraszając, projekt budowlany zamienny ma zastępować w całości pierwotne pozwolenie na budowę

i stanowiący jego integralną część projekt budowlany. Konsekwencją takiego założenia jest art. 36a ust. 2 u.p.b., który nakazuje uchylić pierwotne pozwolenie na budowę w razie wydania decyzji zobowiązującej do sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego. Na gruncie niniejszej sprawy taka decyzja kasacyjna została wydana w dniu [...] kwietnia 2018 roku – decyzja Prezydenta Miasta [...] nr [...].

Jeżeli więc inwestorzy poczynili więcej niż jedno istotne odstępstwo od projektu budowlanego – co zresztą przyznał [...]WINB w zakresie podpiwniczenia pod garażem – to powinno ono zostać uwzględnione w projekcie zamiennym. Nie jest więc istotne, czy i ile było istotnych odstępstw od pierwotnego projektu, tylko to, czy już zrealizowane i planowane w przyszłości roboty budowlane są zgodne z prawem.

Przeprowadzona przez organ nadzoru weryfikacja projektu budowlanego zamiennego następuje na analogicznych zasadach, jak w relacji do projektu budowlanego składanego wraz z wnioskiem o udzielenie pozwolenia na budowę – 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.b. Zgodnie z art. 35 ust. 1 u.p.b. przed wydaniem decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, (...);

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 u.p.b.

Z powyższego wynika zatem, na co zwracały organy obu instancji, że przed zatwierdzeniem projektu budowlanego zamiennego i udzieleniem pozwolenia na wznowienie robót budowlanych nie dokonuje się weryfikacji: 1) zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi; 2) zgodności wskazanych przez projektanta wykonanych robót budowlanych z rzeczywistym stanem faktycznym; 3) trafności i zasadności wniosków załączonych do projektu ekspertyz co do szeroko rozumianego bezpieczeństwa wykonanych robót, w tym wszystkich instalacji i konstrukcji. Za wszystkie te elementy ponosi odpowiedzialność projektant i to on za nie odpowiada. Sąd przyznaje – choć nie stanowi to uchybienia – że organy nie wyeksponowały, iż zatwierdzając projekt budowlany zamienny jednocześnie nałożono na inwestorów obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie – art. 51 ust. 4 zdanie ostatnie u.p.b. Dopiero na tym etapie organ nadzoru weryfikuje zgodność wybudowanego obiektu budowlanego z projektem budowlanym – zob. art. 59 i 59a u.p.b.

Na gruncie niniejszej sprawy organy dokonały prawidłowej lustracji złożonego przez inwestorów projektu budowlanego. Ustalono, że:

1) Projekt budowlany został opracowany przez osobę posiadającą odpowiednie

i aktualne uprawnienia budowlane;

2) Projekt zawiera oświadczenie projektantów o zgodności projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej;

3) Projekt jest zgodny z odstępstwem od Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego miasta [...], zatwierdzonego Zarządzeniem nr [...] Wojewody [...] z [...] września 1983 roku;

4) Projekt zagospodarowania terenu nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno-budowlanych;

5) Projekt zawiera informacje w zakresie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;

6) Projekt budowlany składa się z części opisowej i rysunkowej; projekt zagospodarowania terenu sporządzono na aktualnej mapie do celów projektowych, projekt architektoniczno-budowlany zawiera wyszczególnienie robót już wykonanych oraz pozostałych do wykonania;

7) Projekt zawiera ekspertyzę stanu technicznego i ocenę dotychczas wykonanych robót związanych, opinię geotechniczną konstrukcyjną podłoża gruntowego, ekspertyzę techniczną w sprawie warunków bezpieczeństwa pożarowego;

8) Projekt uzgodniono z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych.

Sąd nie znajduje żadnych podstaw do kwestionowania ww. ustaleń, znajdują one potwierdzenie w aktach sprawy. Przepisy prawa budowlanego nie uprawniają ani organów architektoniczno-budowlanych ani organów nadzoru budowlanego do weryfikowania i podważania tych elementów projektu budowlanego, które objęte są odpowiedzialnością projektanta. Po to wymaga się, aby osoba podpisująca

i biorąca odpowiedzialność za projekt budowlany posiadła odpowiednie uprawnienia, żeby rozwiązania przez nią gwarantowane nie podlegały ponownej weryfikacji. Z tego względu, jeżeli do projektu budowlanego załącza się wymagane opinie, zgody, oświadczenia, itd. to obejmuje się je domniemaniem zgodności ze stanem faktycznym, przepisami prawa i zasadami wiedzy budowlanej. Jeżeli projektant poświadcza w nich nieprawdę lub popełnia błąd w sztuce, będzie ponosił odpowiedzialność cywilną, karną i zawodową. Reasumując, zakres weryfikacji projektu budowlanego zamiennego został określony w art. 51 ust. 4 w zw. z art. 35 ust. 1 u.p.b.

Wszystkie podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia co do: treści projektu architektoniczno-budowlanego, jego zgodności z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej, domniemywanej przeszłej funkcji budynku (budynek pod wynajem), faktycznego sposobu wykonania instalacji, stanu technicznego wykonanych elementów konstrukcyjnych i ich wpływu na budynki sąsiednie, bezpieczeństwa, przyszłego wykorzystywania terenu pod parking pozostają bez znaczenia. W tym kontekście nietrafnie skarżący domagał się prowadzenia wnikliwego postępowania wyjaśniającego co do rzeczywistego stanu budynku, wykonanych w nim prac oraz konsekwencji, jakie one wywołują. Wszystkie te elementy zostały odzwierciedlone w projekcie budowlanym zamiennym, a kwestia ich zgodności ze stanem faktycznym będzie podlegać weryfikacji na etapie udzielenia decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Sąd podkreśla, że zakres i zdetalizowanie przeprowadzanego przez organy postępowania dowodzi ich rzetelności i fachowości. Sąd nie znajduje żadnych podstaw, by czynić organom jakiekolwiek zarzuty naruszenia prawa. Naruszenia, jakich dopuścił się organ I instancji zostały zrewalidowane przez [...]WINB, który doprowadził do uzupełnienia złożonego przez inwestorów projektu w koniecznym zakresie.

Myli się skarżący zarzucając, że organy nie zrealizowały ocen prawnych wyartykułowanych przez Sąd w wyroku w sprawie II SA/Rz 668/18. Jak już zostało podkreślone, organy dokonały oceny projektu zmiennego w ramach swoich kompetencji, tak jak oczekiwał tego Sąd, w trybie art. 35 ust. 1 u.p.b. Wszystkie zastrzeżenia skarżącego zostały rozpatrzone, tyle że nie w kierunku przez niego oczekiwanym – organy jednoznacznie wypowiedziały się, z jakich przyczyn nie mogą one zostać uwzględnione.

W tym stanie rzeczy Sąd skargę oddalił – art. 151 P.p.s.a.