Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 39/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2021-06-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Prokurator
Treść wyniku: Zobowiązano do dokonania czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1 i art. 6
journal: Dz.U. 2020 poz 2176
law: Ustawa z dnia  6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), Sędziowie sędzia NSA Elżbieta Trykoszko, asesor sądowy WSA Elżbieta Lemańska, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 czerwca 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Stowarzyszenia P. w W. na bezczynność Prokuratora Regionalnego w B. w przedmiocie informacji publicznej I. Zobowiązuje Prokuratora Regionalnego w B. do załatwienia, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, wniosku Stowarzyszenia P. z siedzibą w W. z dnia [...] lutego 2021 r., w terminie 14 dni od dnia zwrotu akt organowi; II. Stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; III. Stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; IV. Zasądza od Prokuratora Regionalnego w B. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia P. w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu wpisu sądowego.


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.

W dniu 22 lutego 2021 r. Stowarzyszenie Prokuratorów "[...]" (zwane dalej: Stowarzyszeniem) na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176; zwana dalej: jako ustawa) zwróciło się do Prokuratora Regionalnego w B. o udostępnienie informacji publicznej w postaci listy wszystkich prokuratorów (wraz z podaniem imion i nazwisk) z obszaru właściwości Prokuratury Regionalnej w B., w tym prokuratorów delegowanych do innych jednostek organizacyjnych Prokuratury, którym w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2020 r. została przyznana przez Prokuratora Generalnego lub Prokuratora Krajowego nagroda finansowa, o której mowa w art. 133 § 1 i 2 ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 66) i zarządzeniu nr 24/16 w sprawie ustalania rodzajów wyróżnień i nagród dla prokuratorów oraz trybu ich przyznawania z 26 kwietnia 2016 r. – wraz z wysokością tej nagrody oraz wskazaniem funkcji, jeśli nagrodzony prokurator pełni lub pełnił funkcję w ww. okresie. Wskazano, że informacja może być udzielona drogą elektroniczną na podany adres e-mail.

W piśmie z dnia 8 marca 2021 r. Prokurator Regionalny w B. udzielił odpowiedzi, wskazując, że złożony wniosek nie podlega rozpoznaniu na zasadach i w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Prokurator Regionalny w B. odmowę argumentował tym, że działanie wnioskodawcy nie jest podyktowane troską o dobro publiczne i nie służy zapewnieniu społecznej kontroli nad wydatkowaniem środków publicznych przez podmioty władzy publicznej, zaś służy realizacji partykularnych celów stowarzyszenia. Zdaniem Prokuratora Regionalnego w B. świadczy o tym ponawianie co roku wniosków o tej samej treści i korzystanie z uzyskanych informacji w skrajnie jednostronnych publikacjach szykanujących prokuratorów otrzymujących i przyznających nagrody. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, Prokurator Regionalny w B. postępowanie takie uznaje za nadużycie prawa do informacji publicznej.

W dniu 12 kwietnia 2021 r. Stowarzyszenie (zwane dalej: skarżącym), działając na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 w zw. z art. 3 § 2 pkt 4, art. 50 § 1, art. 54 § 1 i art. 149 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.; dalej powoływana jako P.p.s.a.), wniosło do sądu administracyjnego skargę na bezczynność Prokuratora Regionalnego w B. zarzucając naruszenie: art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt. 1 oraz art. 13 ust. 1 i 2 ustawy, przez nieudzielenie informacji publicznej w zakresie wniosku z 22 lutego 2021 r.

Wskazując na powyższe zarzuty Stowarzyszenie wniosło o:

- zobowiązanie Prokuratora Regionalnego w B. do rozpoznania wniosku z 22 lutego 2021 r. o udzielenie informacji publicznej w terminie 7 dni od dnia doręczenia organowi akt wraz z prawomocnym wyrokiem (art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a);

- stwierdzenie, że Prokurator Regionalny w B. dopuścił się bezczynności (art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a);

- zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów sądowych według norm przypisanych.

W uzasadnieniu zarzutów skarżący wskazał, że podmiot zobowiązany - Prokurator Regionalny w B. nie udzielił żądanej informacji publicznej, której zakres został sformułowany we wniosku z 22 lutego 2021 r. Zdaniem skarżącego treść odpowiedzi dotyczyła polemiki sposobu realizowania przez skarżące Stowarzyszenie celów statutowych. Skarżący, podając liczne orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał na utrwalony w nim pogląd, że skarga na bezczynność może zostać złożona nie tylko wobec "milczenia organu", ale również w przypadku gdy zobowiązany organ udziela informacji innej niż oczekiwanej we wniosku.

Ponadto skarżący podniósł, że żądana informacja stanowi informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 i precyzującego go art. 6 ustawy. W związku z tym zdaniem skarżącego wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem i trybem działania podmiotów wymienionych w art. 4 ust. 1 ustawy powinno zostać udostępnione na zasadach określonych w tejże ustawie. Dodatkowo skarżący, powołując się na liczne orzeczenia sądów administracyjnych oraz konstytucyjne podstawy prawa do informacji publicznej (art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP) wskazał na ugruntowaną wykładnię szeroko rozumiejącą pojęcie "informacji publicznej". Skarżący podniósł, że zasadę stanowić winno udostępnienie informacji publicznej, zaś przypadki odmowy jej udostępnienia powinny być traktowane jako wyjątki intepretowane ściśle. Argumentację powyższego stanowiska skarżący wzmacnił przytoczeniem orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z 13 listopada 2013 roku sygn. P 25/12 (OTK-A 2013/8/122) oraz tezą, że prawo do dostępu do informacji publicznej traktowane jest równie szeroko w przepisach prawa unijnego (art. 2 pkt 3 lit. A dyrektywy 2003/98/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 17 listopada 2003 r. w sprawie ponownego wykorzystywania informacji sektora publicznego, Dz. Urz. WE 2003 seria L nr 345, poz. 90 z późn. zm).

Skarżący powołał się również na fakt, że Stowarzyszenie uzyskiwało od Prokuratora Regionalnego w B. tożsame do wskazanych we wniosku z 22 lutego 2021 r. informacje dotyczące lat poprzednich od roku 2018. Informacja udzielona przez Prokuratora Regionalnego w B. w piśmie z 8 marca 2021 r. nie stanowiła odpowiedzi na wniosek, który był sformułowany w sposób jasny i czytelny. Tym samym skarżący wskazał, że przysługujące mu prawo dostępu do informacji publicznej zostało bezpodstawnie ograniczone, co uniemożliwia realizację celów statutowych Stowarzyszenia m.in. zapewnienia prokuratorom podmiotowości, niezależności i autonomii w podejmowaniu decyzji oraz przeciwdziałania wszelkim przejawom niezgodnego z prawem naruszania ich niezależności, działania na rzecz stworzenia warunków do wykonywania przez prokuratorów swoich zadań rzetelnie, obiektywnie i bezstronnie, z poszanowaniem praw i wolności jednostki oraz interesu publicznego oraz stworzenia równych szans i możliwości godnego wykonywania zawodu przez prokuratorów bez względu na zajmowane stanowisko i miejsce pracy. Co więcej skarżący zwrócił uwagę, że organ administracji zobowiązany do udzielenia informacji publicznej nie ma uprawnień kontrolnych wobec podmiotu żądającego tej informacji, w szczególności oceny późniejszego wykorzystania informacji. Zdaniem skarżącego wątpliwości nie budzi, że uzyskanie i publiczne przestawienie wnioskowanych informacji ma ogromne znaczenie w kontekście funkcjonowania prokuratury i jej wewnętrznej sprawiedliwości.

W odpowiedzi na skargę Prokurator Regionalny w B. wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę wskazano, że zgodnie z art. 1 ustawy udostępnieniu w trybie tej ustawy podlega informacja o sprawach publicznych. Przywołano koncepcję nadużycia konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, wykształconą w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie z którą nadużycie prawa do informacji publicznej polega na próbie korzystania z niego w celu innym niż troska o dobro publiczne (prawo do przejrzystego państwa, jego struktur, przestrzeganie prawa przez podmioty życia publicznego, jawność administracji i innych organów). Oceniono działanie skarżącego jako nadużycie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej. Ponadto zwrócono uwagę, że prawo dostępu do informacji publicznej nie ma charakteru absolutnego. Oceniono jako niezasadne negowanie prawa do oceny sposobu wykorzystania przez podmiot wnioskujący żądanej informacji. Przyznano, że organ wnioskujący nie musi wykazywać celów i motywów swego działania, jednak w każdym przypadku istnieje konieczność oceny zachowania wnioskującego o informację publiczną przez pryzmat tego, czy korzysta on ze swojego uprawnienia zgodnie z celem i funkcją. Stwierdzono, że ocena ta winna odbywać się w oparciu o dotychczasowe relacje wnioskodawcy z podmiotem zobowiązanym. Prokurator Regionalny w B. zauważa, że wnioski o tożsamej treści są wysyłane cyklicznie do wszystkich jednostek organizacyjnych prokuratury na szczeblu regionalnym. Zdaniem Prokuratora Regionalnego w B. uzyskiwane dane są wykorzystywane w publikacjach szkalujących i oczerniających prokuratorów. Zatem żądanie udzielenia informacji publicznej w tym zakresie służy realizacji partykularnych interesów Stowarzyszenia a nie troski o poprawne funkcjonowanie prokuratury. Zatem wskazany zakres wnioskowanej informacji jest nieadekwatny do deklarowanego przez skarżącego celu. Ponadto wskazano, że wobec tego, że żądane informacje nie mają charakteru informacji publicznej, chybiony jest zarzut skarżącego, że organ zobowiązany był do wydania decyzji administracyjnej. Wskazano, że w przypadku, gdy żądana informacja nie jest informacją w rozumieniu art. 1 ustawy nieodpuszczalne jest wydanie decyzji odmownej, gdyż przepisy tej ustawy nie mają zastosowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.

Przedmiotem skargi jest bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej na podstawie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 2176 ze zm. - dalej jako ustawa).

W przypadku złożenia skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji publicznej rolą sądu jest w pierwszej kolejności zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy o dostępie do informacji publicznej. Dopiero bowiem stwierdzenie, że podmiot do którego zwrócił się wnioskodawca był zobowiązany do udzielenia informacji publicznej oraz że żądana przez wnioskodawcę informacja miała charakter informacji publicznej w rozumieniu przepisów ustawy, pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić danemu podmiotowi bezczynność.

W sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości, że Prokurator Regionalny w B. jest podmiotem zobowiązanym na gruncie ustawy o dostępie do informacji publicznej do udostępnienia informacji, mającej walor informacji publicznej, będącej w jego posiadaniu. Wobec powyższego została spełniona przesłanka podmiotowa z ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Istota sporu sprowadza się do zakwalifikowania żądania zawartego we wniosku z 22 lutego 2021 r. jako informacji publicznej. Przedmiotem tego żądania stało się udostępnienie listy wszystkich prokuratorów wymienionych z imienia i nazwiska z obszaru właściwości Prokuratury Regionalnej w B., w tym prokuratorów delegowanych do innych jednostek organizacyjnych Prokuratury, którym w okresie od 1 stycznia 2020 r. do 31 grudnia 2002 r. przyznana została nagroda finansowa, o której mowa w art. 133 § 1 i 2 ustawy z 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 66) i zarządzeniu nr 24/16 w sprawie ustalania rodzajów wyróżnień i nagród dla prokuratorów oraz trybu ich przyznawania z 26 kwietnia 2016 r. – wraz z wysokością tej nagrody oraz wskazaniem funkcji, jeśli nagrodzony prokurator pełni lub pełnił funkcję w ww. okresie.

Odnosząc się do zakresu przedmiotowego, należy stwierdzić, że pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntowane jest stanowisko, wedle którego informację publiczną stanowi każda informacja wytworzona przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Taki charakter ma również wiadomość niewytworzona przez podmioty publiczne, lecz odnosząca się do tych podmiotów.

Należy jednakże zaznaczyć, że nie każda informacja związana z zatrudnieniem w podmiotach wykonujących zadania publiczne jest informacją publiczną. Po pierwsze, musi ona dotyczyć osób pełniących funkcje publiczne, a po drugie, konieczne jest istnienie powiązania tej informacji z pełnieniem funkcji publicznych. Brak takiego związku co do zasady powoduje, że dana informacja nie ma charakteru publicznej, a tym samym nie podlega udostępnieniu (I. Kamińska, M. Rozbicka – Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Komentarz, Wolters Kluwer, Warszawa 2016, s. 144). Osobą pełniącą funkcję publiczną będzie każdy, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach jakichkolwiek osób prawnych i jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, jeżeli funkcja ta ma związek z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem swych zadań przez władze publiczne, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Funkcję publiczną pełnią osoby, które wykonują powierzone im przez instytucje państwowe lub samorządowe zadania i przez to uzyskują znaczny wpływ na treść decyzji o charakterze ogólnospołecznym. Cechą wyróżniającą osobę pełniącą funkcję publiczną jest posiadanie określonego zakresu uprawnień pozwalających na kształtowanie treści wykonywanych zadań w sferze publicznej (wyrok WSA w Gliwicach z 29 marca 2004 r., II SAB/Ka 144/03, pub. CBOSA). Chodzi zatem o takie stanowiska i funkcje, których sprawowanie jest równoznaczne z podejmowaniem działań wpływających bezpośrednio na sytuacje prawną innych osób lub łączy się co najmniej z przygotowywaniem decyzji dotyczących innych podmiotów (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 20 marca 2006 r., K 17/05).

Prokuratorzy wykonujący nałożone nań obowiązki i zadania ustawowe są uznani za funkcjonariuszy publicznych, o czym przesądza treść art. 115 § 13 pkt 3 K.k. Tym samym informacja o zagadnieniach związanych z przejawem działalności prokuratora w sferze ścigania przestępstw oraz przestrzegania praworządności (art. 2 ustawy - Prawo o prokuraturze) nosi znamiona informacji publicznej. Także szeroko rozumiana informacja o funkcjonowaniu jednostek prokuratury, w tym zasad tworzenia, organizacji, obsadzania stanowisk prokuratorskich, o sposobie realizowania zadań przez poszczególnych prokuratorów, o kosztach utrzymania etatów prokuratorskich, w tym o wynagrodzeniach i uposażeniach, jako realizowanych z wykorzystaniem środków publicznych, stanowi informację o sprawach publicznych w rozumieniu art. 1 ust. 1 i art. 6 ustawy oraz podlega udostępnieniu w trybie tej ustawy. Wskazany zakres informacji niewątpliwie może zostać podany ocenie społecznej, jako że występuje tu związek informacji z pełnioną przez prokuratora (wymienionego w imienia i nazwiska) funkcją publiczną. Przejaw działalności władzy publicznej, w szczególności w sferze odziaływania na prawa i obowiązki obywatela, który poprzez ponoszenie danin publicznych przyczynia się do utrzymania aparatu państwowego, niewątpliwie powinien cechować się transparentnością.

Uwzględniając powyższe, uznać w niniejszej sprawie należy, że informacje żądane przez skarżące Stowarzyszenie a dotyczące wysokości nagród finansowych przyznanych dla prokuratorów z wyszczególnieniem imienia i nazwiska stanowią informację publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych oraz w dotychczasowej praktyce organów. Jak wynika z Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych przedmiotem sporu w takich sprawach nie był to czy wnioskowana informacja jest informacją publiczną, tylko to czy ma ona charakter przetworzony. Przykładowo w sprawie II SA/Wa 1347/20 przedmiotem sporu nie był zakres przedmiotowy i podmiotowy ustawy. Z uzasadnienia wyroku wydanego w tej sprawie wynika cyt. " (...) toku postępowania nie budziło również sporu to, że wnioskowane przez skarżące Stowarzyszenie informacje w postaci listy wszystkich prokuratorów (imię i nazwisko) Prokuratury Krajowej, którym w okresie od dnia 1 stycznia 2019 r. do dnia 31 grudnia 2019 r. przyznana została przez Prokuratora Generalnego lub Prokuratora Krajowego nagroda finansowa, o której mowa w art. 133 § 1 i 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze i zarządzeniu nr 24/16 w sprawie ustalenia rodzajów wyróżnień i nagród dla prokuratorów oraz trybu ich przyznawania z dnia 26 kwietnia 2016 roku - wraz z wysokością tej nagrody oraz wskazaniem funkcji, jeśli nagrodzony prokurator pełni lub pełnił funkcję w ww. okresie - posiadają niewątpliwie przymiot informacji publicznej, w rozumieniu art. 1 pkt 1 u.d.i.p., co przyznały zresztą również same organy obu instancji, wydając w niniejszej sprawie sporne decyzje administracyjne. Istota sporu w niniejszym postępowaniu sprowadzała się do oceny tego, czy - po pierwsze - organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały sporne informacje do kategorii informacji przetworzonej, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, a także - po drugie - czy skarżące Stowarzyszenie Prokuratorów "[...]" należycie wykazało w niniejszej sprawie, że udostępnienie mu spornej informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p".

Zgodnie z ustawą zasadą jest, że jeżeli przedmiotem żądania wnioskodawcy jest informacja dotycząca sprawy publicznej, a tym samym posiadająca - zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy - walor informacji publicznej, zaś organ będący adresatem wniosku informacją tą dysponuje, winien on - zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy - udostępnić ją w terminie 14 dni od dnia otrzymania wniosku. Udostępnienie informacji następuje w formie czynności materialno-technicznej i nie wymaga podjęcia jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Organ rozpatrujący wniosek o udostępnienie informacji publicznej, w uzasadnionych sytuacjach może również odmówić udostępnienia informacji. Odmowa taka wymaga jednak podjęcia rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej (art. 16 ust. 1 ustawy). Podstawy do wydania takiej decyzji zachodzą na przykład w sytuacji, gdy żądana informacja, pomimo posiadania walorów informacji publicznej, jest informacją chronioną na zasadach przewidzianych w art. 5 ust. 1 lub ust. 2 ustawy. Poglądy doktryny i orzecznictwa wskazują ponadto na możliwość zakończenia postępowania w sprawie udostępnienia informacji publicznej bez wydania decyzji również wówczas, gdy nie dochodzi do udostępnienia wnioskowanej informacji. Ma to miejsce wtedy, gdy informacja będąca przedmiotem wniosku - wbrew przekonaniu wnioskodawcy - nie posiada waloru informacji publicznej lub, gdy adresat wniosku nie posiada żądanej informacji publicznej, a także gdy wnioskodawca żąda udzielenia informacji publicznych, w stosunku do których tryb dostępu odbywa się na odrębnych zasadach. W takich sytuacjach adresat wniosku powinien jedynie zawiadomić wnioskodawcę, że - odpowiednio - żądane dane nie mieszczą się pojęciu informacji publicznej lub, że ich nie posiada, lub też, że przepisy ustawy nie znajdują zastosowania ze względu na odmienne tryby dostępu (por. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, 3 wydanie, Warszawa 2016, s. 313 - 315).

W sprawie niniejszej z uwagi na to, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną brak było podstaw do działania organu ograniczających się jedynie do zawiadomienia wnioskodawcy, że żądanie nie posiada waloru informacji publicznej. Nie ulega zatem wątpliwości, że organ zobowiązany był do rozpoznania wniosku skarżącego Stowarzyszenia w trybie omawianej ustawy.

W ponownie prowadzonym postępowaniu organ rozważy, czy zakres informacji ma charakter informacji przetworzonej a jeżeli tak to precyzyjne wyjaśni, dlaczego żądana przez stronę skarżącą informacja posiada walor informacji publicznej przetworzonej. Wskazać należy, że pojęcie informacji publicznej przetworzonej jest pojęciem nieostrym i nie zostało przez ustawodawcę zdefiniowane. Niemniej, analiza dotychczasowego orzecznictwa sądowego daje podstawę do odkodowania swego rodzaju opisowej definicji tego pojęcia, stanowiącej wynik wykładni art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Informacja publiczna przetworzona to zatem taka informacja publiczna, która:

- w chwili złożenia wniosku w zasadzie nie istnieje w kształcie objętym wnioskiem, a niezbędnym podstawowym warunkiem jej wytworzenia jest przeprowadzenie przez podmiot zobowiązany pewnych czynności analitycznych, organizacyjnych i intelektualnych w oparciu o posiadane informacje proste (vide: wyrok NSA z 30 września 2015 r., I OSK 1746/14, pub. CBOSA);

- jest wynikiem ponadstandardowego nakładu pracy podmiotu zobowiązanego wymagającej użycia dodatkowych sił i środków oraz zaangażowania intelektualnego w stosunku do posiadanych przez niego danych i wyodrębniana w związku z żądaniem wnioskodawcy oraz na podstawie kryteriów przez niego wskazanych; jest to zatem informacja przygotowywana "specjalnie" dla wnioskodawcy, wedle wskazanych przez niego kryteriów (vide: wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, LEX nr 1368968; podobnie wyrok NSA z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369) na podstawie pierwotnego zasobu danych (vide: wyrok NSA z 12 grudnia 2012 r., I OSK 2149/12; wyrok NSA z 5 kwietnia 2013 r., I OSK 89/13, czy też wyrok NSA z 3 października 2014 r., I OSK 747/14);

- jest wynikiem działań wykraczających poza zakres działań mieszczących się w ramach podstawowych kompetencji organu; przy rozstrzyganiu tego typu spraw należy mieć na uwadze, że ograniczenie wprowadzone przepisem art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy w zakresie udzielania informacji publicznej przetworzonej ma zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiać się będą nie na funkcjonowaniu w ramach przypisanych kompetencji, lecz na czynnościach związanych z udzielaniem informacji publicznej (wyroki NSA z 5 września 2013 r., I OSK 953/13, I OSK 866/13 oraz I OSK 865/13, pub. CBOSA); "proces powstawania informacji (przetworzonej) skupia podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej na jej wytworzeniu dla wnioskodawcy, odrywając go od przypisanych mu kompetencji i zadań, toteż ustawodawca zdecydował, że proces wytworzenia nowej informacji w oparciu o posiadane dokumenty obwarowany będzie koniecznością wykazania, że jej udostępnienie jest szczególnie istotne dla interesu publicznego" (vide: wyrok NSA z 9 października 2010 r., I OSK 1737/12, pub. CBOSA);

- może być jakościowo nową informacją, nieistniejącą dotychczas w przyjętej ostatecznie treści i postaci, chociaż jej źródłem są materiały znajdujące się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego (vide: wyrok NSA z 28 kwietnia 2016 r., I OSK 2658/14, czy też wyrok NSA z 5 stycznia 2016 r., I OSK 33/15, pub. CBOSA);

- nie musi być wyłącznie wytworzoną rodzajowo nową informacją - informacja przetworzona obejmuje dane publiczne, które co do zasady wymagają dokonania stosownych analiz, obliczeń, zestawień statystycznych, ekspertyz, połączonych z zaangażowaniem w ich pozyskanie określonych środków osobowych i finansowych organu, innych niż te wykorzystywane w bieżącej działalności. Uzyskanie żądanych przez wnioskodawcę informacji wiązać się zatem musi z potrzebą ich odpowiedniego przetworzenia, co nie zawsze należy utożsamiać z wytworzeniem rodzajowo nowej informacji. Przetworzenie może bowiem polegać np. na wydobyciu poszczególnych informacji cząstkowych z posiadanych przez organ zbiorów dokumentów (które to zbiory mogą być prowadzone w sposób uniemożliwiający proste udostępnienie gromadzonych w nich danych) i odpowiednim ich przygotowaniu na potrzeby wnioskodawcy. Tym samym również suma informacji prostych, w zależności od wiążącej się z ich pozyskaniem wysokości nakładów, jakie musi ponieść organ, czasochłonności, liczby zaangażowanych pracowników - może być traktowana, jako informacja przetworzona (vide: wyrok NSA z 5 marca 2015 r., I OSK 863/14, wyrok NSA z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1645/14, czy też wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., sygn. akt I OSK 977/11, pub. CBOSA);

- której przygotowanie jest zdeterminowane szerokim zakresem (przedmiotowym, podmiotowym, czasowym) wniosku, wymagającym zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) znacznej ilości dokumentów – "informacja przetworzona, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, to nie tylko taka, która powstaje w wyniku poddania posiadanych informacji analizie albo syntezie i wytworzenia w taki właśnie sposób nowej jakościowo informacji (...); w pewnych wypadkach szeroki zakres wniosku, wymagający zgromadzenia i przekształcenia (zanonimizowania i usunięcia danych objętych tajemnicą prawnie chronioną) wielu dokumentów, może wymagać takich działań organizacyjnych i angażowania środków osobowych, które zakłócają normalny tok działania podmiotu zobowiązanego i utrudniają wykonywanie przypisanych mu zadań. Informacja wytworzona w ten sposób, pomimo że składa się z wielu informacji prostych będących w posiadaniu organu, powinna być uznana za informację przetworzoną, bowiem powstały w wyniku wskazanych wyżej działań zbiór nie istniał w chwili wystąpienia z żądaniem o udostępnienie informacji publicznej (vide: wyrok NSA z 2 października 2014 r., I OSK 140/14, wyrok NSA z 21 września 2012 r., I OSK 1477/12, LEX nr 1264566, wyrok NSA z 9 sierpnia 2011 r., I OSK 792/11, LEX nr 1094536, wyrok NSA z 8 czerwca 2011 r., I OSK 426/11, LEX nr 1135982, czy też wyrok NSA z 17 października 2006 r., I OSK 1347/05, LEX nr 281369. Pub. CBOSA).

Warto zauważyć w tym miejscu, że w dotychczasowym orzecznictwie trafnie wskazano, że na tle art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy nie można zaniechać indywidualnej klasyfikacji informacji publicznej w każdej konkretnej sprawie (vide: m. in. wyrok NSA z 18 sierpnia 2016 r., I OSK 19/15, pub. CBOSA).

W przypadku przyjęcia, że wnioskowana informacja jest informacją przetworzoną organ wezwie Stowarzyszenie do wykazania szczególnego interesu publicznego uzasadniającego udostępnienie tak przetworzonej informacji. Wskazać można, że na szczególny interes społeczny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, składają się trzy przesłanki:

1) przesłanka działania wnioskodawcy dla szerszej grupy osób; należy w tym miejscu pamiętać, że wnioskodawca musi wskazać, że działanie organów i innych podmiotów realizujących zadania publiczne wywołało lub wywoła skutki dotyczące potencjalnie dużego kręgu adresatów (por. m.in. M. Jabłoński, K. Wygoda, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Wrocław 2002, s. 35);

2) przesłanka działania służącego społecznie akceptowalnym celom związanym z naprawą istniejących struktur administracyjnych lub społecznych;

3) przesłanka związana z możliwością rzeczywistego wykorzystania przez wnioskodawcę informacji w taki sposób, aby miała ona wpływ na określone działania lub sytuację (vide: wyrok NSA z 10 stycznia 2014 r., I OSK 2111/13; podobnie: wyroki NSA: z 3 sierpnia 2010 r., I OSK 787/10, z 7 grudnia 2011 r., I OSK 1737/11, czy też z 5 marca 2013 r., I OSK 3097/12, pub. CBOSA).

Przyjmuje się, że wnioskodawca powinien posiadać obiektywne i autentyczne, a nie tylko potencjalne, możliwości posłużenia się informacją przetworzoną do podjęcia działań dla poprawy sytuacji określonej grupy społecznej lub naprawy instytucji publicznych.

Odnosząc się do określonego w art. 149 § 1a P.p.s.a. obowiązku stwierdzenia czy bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wyjaśnić należy, że w orzecznictwie wskazuje się, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Istotą rażącego naruszenia prawa jest bowiem pozbawiona jakichkolwiek wątpliwości oczywistość stwierdzonego naruszenia. Jak zasadnie wskazuje się w orzecznictwie, rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty – tak NSA w wyroku z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12. Ocena charakteru naruszenia prawa powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Każda bowiem bezczynność jest naruszeniem prawa, co nie znaczy, że każda nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Taka sytuacja szczególna nie zaistniała w przedmiotowej sprawie.

Zdaniem sądu, bezczynność organu nie wynikała z celowego działania, czy też lekceważącego podejścia do obowiązków informacyjnych wynikających z ustawy o dostępie do informacji publicznej, a wynikała z wadliwego zakwalifikowania żądanej informacji, jako nie podlegającej przepisom ustawy o dostępie do informacji publicznej, której to wykładni sąd nie podzielił. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność organu w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy.

Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w punkcie 1 i 2 sentencji. Orzeczenie zawarte w punkcie 3 sentencji oparte zostało na przepisie art. 149 § 1a P.p.s.a. O zwrocie kosztów sądowych sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. Na koszty te składa się wpis od skargi w kwocie 100 zł. Skargę rozpoznano w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 3 P.p.s.a.