Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt I SA/Op 103/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2022-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 42 par. 1, art. 43, art. 44
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 15 zzzzzn2 ust. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 2255
law: Ustawa z dnia 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem  COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Gocki Sędziowie Sędzia WSA Marzena Łozowska Asesor sądowy Anna Komorowska-Kaczkowska(spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 27 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi M. B. na postanowienie Zarządu Województwa O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania, I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Zarządu Województwa O. na rzecz strony skarżącej kwotę 597,00 zł (słownie złotych: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi wniesionej przez M. B. (dalej też określany jako: "strona", "skarżący") jest postanowienie Zarządu Województwa O. nr [...] z dnia [...], którym to organ, działając na podstawie art. 134 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 poz. 735, zwanej dalej: k.p.a.) stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie zwrotu części dofinansowania przyznanego Beneficjentowi: A Sp. z o.o. na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z dnia 23 stycznia 2017 r. na realizację projektu pn. [...] – program wspierania przedsiębiorczości osób powyżej 29 roku życia pozostających bez pracy w województwie o.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że w dniu [...] Dyrektor Wojewódzkiego Urzędu Pracy wydał decyzję nr [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, zobowiązującą skarżącego – członka zarządu spółki A Sp. z o.o. do zwrotu części dofinansowania w kwocie 185.836,03 zł, przyznanego na realizację projektu pn. [...] – program wspierania przedsiębiorczości osób powyżej 29 roku życia pozostających bez pracy w województwie o. wraz z należnymi odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych liczonych od dnia przekazania transzy dofinansowania, tj. od dnia 25 października 2018 r. do dnia wydania przedmiotowej decyzji.

Decyzja została nadana za pośrednictwem publicznego operatora pocztowego w dniu 20 września 2021 r. i doręczona w dniu 25 września 2021 r. T. B. (ojciec strony) w miejscu zameldowania skarżącego, tj. pod adresem ul. [...] , [...] T.

Pismem z dnia 20 października 2021 r. skarżący wniósł odwołanie od ww. decyzji. Zarzucił, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, tj. 61§4 k.p.a. poprzez niezawiadomienie odwołującego się o wszczęciu podstępowania w sprawie; art. 42 k.p.a. poprzez doręczenie korespondencji w sprawie na adres zameldowania odwołującego się, niebędący jego miejscem zamieszkania; art. 44 § 4 w związku z art. 42 k.p.a. poprzez nieuzasadnione przyjęcie fikcji doręczenia zawiadomienia o wszczęciu podstępowania z dnia 28 lipca 2021 r. niepodjętej w terminie przesyłki, pomimo skierowania jej na adres niebędący miejscem zamieszkania odwołującego się, ani żadnym innym miejscem wskazanym w art. 42 k.p.a. Nadto odwołujący się zarzucił naruszenie art. 10 k.p.a. w związku z art. 116 O.p. poprzez uniemożliwienie mu czynnego udziału w postępowaniu, w tym uniemożliwienie mu wypowiedzenia się w sprawie, co miało istotny wpływ na wydane rozstrzygnięcie i skutkowało wydaniem decyzji o odpowiedzialności solidarnej odwołującego bez uprzedniego umożliwienia przesłanek zwalniających go od odpowiedzialności solidarnej.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...] Zarząd Województwa O., działając na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, wydanej przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O. w dniu [...].

W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, iż decyzja nr [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością została wydana w dniu [...]., a doręczona w dniu 25 września 2021 r. T. B. – dorosłemu domownikowi (ojcu strony) w miejscu zameldowania strony, tj. w miejscowości T., ul. [...], co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru znajdującego się w aktach sprawy. Organ wskazał przy tym, że na etapie wszczęcia postępowania administracyjnego Wojewódzki Urząd Pracy w O. zwrócił się do Urzędu Miasta P., Wydział Spraw Obywatelskich i Uprawnień Komunikacyjnych z Wnioskiem o udostępnienie danych jednostkowych z rejestru mieszkańców oraz rejestru PESEL dotyczących M. B. W odpowiedzi na powyższe zapytanie Prezydent Miasta P. pismem z dnia 19 kwietnia 2021 r. wskazał adres zameldowania strony w miejscowości T., ul. [...] oraz poinformował, że brak jest danych dotyczących adresu zameldowania na pobyt czasowy. Mając powyższe na uwadze, powołując się na art. 27 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2021 r., poz. 510 ze zm.) organ wywiódł, że skoro strona nie wskazała adresu zameldowania na pobyt czasowy, wszelka korespondencja kierowana była prawidłowo na adres zameldowania strony. Tym samym w ocenie organu skuteczne było zarówno doręczenie zawiadomienia o wszczęciu postępowania w drodze tzw. doręczenia zastępczego. Jednocześnie organ podkreślił, że decyzja nr [...] z dnia [...] została doręczona ojcu strony – jako dorosłemu domownikowi, który nie odmówił przekazania korespondencji adresatowi. Co więcej w żaden sposób nie informował, że adresat przesyłki przebywa pod innym adresem i istnieją przeszkody do doręczenia przesyłki w trybie zastępczym. W związku z powyższym w ocenie organu brak było podstaw do uznania, że przesyłka organu I instancji została doręczona nieskutecznie. Organ podkreślił, że moment przyjęcia przesyłki i jej pokwitowanie przez ojca strony oznacza przyjęcie na siebie obowiązku przekazania przesyłki adresatowi, z którego ojciec strony wywiązał się, ponieważ pełnomocnik strony złożył odwołanie od decyzji. Natomiast ewentualny brak wykonania czynności przekazania lub niewykonanie jej niezwłocznie na ma znaczenia dla obliczania terminów wyznaczonych przez ustawodawcę do wniesienia odwołania.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia zarzucając wydanemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 42 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że adres na który doręczono decyzję z dnia [...]., jest adresem do doręczeń Skarżącego;

2. art. 43 k.p.a. w związku z art. 42 k.p.a. poprzez nieuzasadnione uznanie, że decyzja została skutecznie doręczona zastępczo, pomimo braku podjęcia próby doręczenia bezpośredniego w jednym z miejsc, o których mowa w art. 42 k.p.a.;

3. naruszenie art. 129 § 2 k.p.a. poprzez błędne i nieuzasadnione przyjęcie, że bieg terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się pomimo niedoręczenia Stronie decyzji;

4. naruszenie art. 134 k.p.a. poprzez nieuzasadnione stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania.

Nadto Skarżący wskazał na błąd w ustaleniach faktycznych polegający na utożsamieniu adresu zameldowania z adresem zamieszkania Skarżącego oraz błędne utożsamienie osoby kwitującej odbiór przesyłki zawierającej decyzję z dorosłym domownikiem Skarżącego.

Mając powyższe na uwadze Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zarzutów Skarżący podał, że nie zamieszkuje pod adresem, na który dokonywano doręczeń, na co wskazywał także w treści odwołania. Tym samym, w ocenie Skarżącego, decyzja z dnia [...] Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O., nie została Skarżącemu nigdy skutecznie doręczona – ani bezpośrednio, ani zastępczo – pod żadnym z adresów, o których mowa w art. 42 k.p.a., co uniemożliwia przyjęcie skutku doręczenia, a w konsekwencji uznanie, że w ogóle rozpoczął bieg termin na wniesienie odwołania. Zgodnie bowiem z art. 129 § 2 k.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Skarżący wyjaśnił przy tym, że decyzja została mu okazana przez osobę kwitującą odbiór w dniu 13 października 2022 r. Nadto wskazał, że od stycznia 2021 r. nieprzerwalnie zamieszkuje pod adresem w D., przy ulicy [...]. Tym adresem posługuje się również w banku, co potwierdza złożone przez niego wraz z odwołaniem pismo z B S.A, z dnia [...] skierowane właśnie na adres w D.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazał ponadto, iż strona nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, co wobec uchybienia terminowi do wniesienia odwołania uzasadniało wydanie zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Na wstępie wyjaśnić należy, że sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. 2022, poz. 329 ze zm. – dalej zwanej: p.p.s.a.) Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) i art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Nadto, w myśl art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że zasługuje ona na uwzględnienie. Oceniając bowiem zaskarżone postanowienie z punktu widzenia jego zgodności z prawem stwierdzić należy, że postanowienie to narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Spór w przedmiotowej sprawie dotyczy stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] w sprawie odpowiedzialności członka zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w zakresie zwrotu części dofinansowania przyznanego Beneficjentowi: A Sp. z o.o. na podstawie umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] na realizację projektu pn.[...] – program wspierania przedsiębiorczości osób powyżej 29 roku życia pozostających bez pracy w województwie o.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia Zarządu Województwa O. – organu właściwego do rozpatrzenia odwołania, stanowił art. 134 k.p.a. Zgodnie z treścią tego przepisu organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W zakresie odnoszącym się do drugiej, spośród wymienionych w art. 134 k.p.a. przesłanek wydania postanowienia, o którym w mowa w cyt. przepisie, a mianowicie "uchybienia terminu do wniesienia odwołania" należy wskazać, że uchybienie wskazanego terminu ma miejsce wówczas, gdy przy uwzględnieniu zasad określonych w Rozdziale 10 działu II k.p.a. zostanie ono złożone po upływie przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. terminu 14 dni. W związku z powyższym co do zasady każde, nawet nieznaczne przekroczenie tego terminu już stanowi jego uchybienie. W sytuacji więc, gdy uchybienie terminowi nastąpiło, to przy braku istnienia prośby (wniosku) o przywrócenie terminu - organ odwoławczy nie ma co do zasady innej możliwości, niż wydanie na podstawie art. 134 k.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Termin do wniesienia odwołania liczony jest od dnia doręczenia stronie decyzji organu I instancji.

Powszechnie przyjmuje się w doktrynie i orzecznictwie, że kluczowe znaczenie z punktu widzenia doręczenia przez organ pisma stronie ma miejsce zamieszkania (faktyczne zamieszkiwanie), a nie zameldowania strony (prawne mieszkanie). Zameldowanie bowiem nie dowodzi jeszcze zamieszkiwania w danej miejscowości, a tym samym adres zameldowania nie przesądza jeszcze o miejscu zamieszkania osoby fizycznej. Wnioski takie wypływają z treści art. 42 § 1 k.p.a., który posługuje się pojęciem mieszkania, a nie miejsca zameldowania na pobyt (stały lub czasowy). Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia "mieszkania" i w tej kwestii należy odwołać się do przepisów Kodeksu cywilnego, w którym ustawodawca posłużył się pojęciem miejsca zamieszkania, które należy potraktować jako synonim użytego w k.p.a. "mieszkania", gdyż zamieszkiwać można wyłącznie w mieszkaniu (lokalu mieszkalnym). Art. 25 Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025) przez miejsce zamieszkania osoby fizycznej nakazuje rozumieć miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu. W orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że na prawną konstrukcję miejsca zamieszkania składają się dwa elementy: zewnętrzny (fakt przebywania) i wewnętrzny (zamiar stałego pobytu). O stałości pobytu na określonym terytorium decyduje przede wszystkim takie przebywanie, które ma na celu założenie tam ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów, chodzi zatem o aktualne centrum życiowej działalności konkretnego człowieka. O zamiarze stałego pobytu można mówić wówczas, gdy występują okoliczności pozwalające przeciętnemu obserwatorowi na wyciągnięcie wniosku, że określona miejscowość jest głównym ośrodkiem działalności danej dorosłej osoby fizycznej, w której koncentrują się jej czynności życiowe, i to bez względu na adres jej zameldowania. Wyrażenie zamiaru stałego pobytu nie wymaga złożenia oświadczenia woli. Wystarczy więc, że zamiar taki wynika z zachowania danej osoby, a mianowicie koncentracji aktywności życiowej w określonej miejscowości. W konsekwencji tego należy zauważyć, iż może dojść do rozpadu jedności miejsca zameldowania i miejsca zamieszkania. Osoba zameldowana w jednym miejscu może zamieszkiwać w innym miejscu, w którym koncentruje się całość jej istotnych spraw życiowych, nie dokonując obowiązku meldunkowego, tj. wymeldowania się z poprzedniego miejsca pobytu stałego i zameldowania w nowym miejscu pobytu stałego. Nie dokonując aktualizacji miejsca zameldowania na pobyt stały, czy też czasowy, osoba taka może co prawda narażać się na pewne sankcje wynikające z ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, niemniej jednak żaden przepis prawa nie pozwala - nawet w przypadku naruszenia przez daną osobę art. 27 ww. ustawy - na przyjęcie jako adresu zamieszkania, o którym mowa w art. 42 § 1 k.p.a. miejsca zameldowania, w sytuacji gdy taka osobą rzeczywiście nie zamieszkuje w miejscu zameldowania. Osoba zameldowana w jednym miejscu może bowiem zamieszkiwać w innym miejscu, w którym koncentruje się całość jej istotnych spraw życiowych, nie dokonując obowiązku meldunkowego, tj. wymeldowania się z poprzedniego miejsca pobytu stałego i zameldowania w nowym miejscu pobytu stałego. Dodać należy, że Kodeks postępowania administracyjnego w sposób ścisły wyznacza miejsca, w których doręczenie jest prawnie dopuszczalne, oraz osoby fizyczne, do rąk których można dokonać zgodnego z prawem doręczenia zastępczego. W przypadku osób fizycznych jednym z miejsc, w których możliwe jest dokonanie doręczenia, jest mieszkanie adresata (art. 42 § 1 k.p.a.). "Mieszkaniem w rozumieniu art. 42 § 1 k.p.a. jest miejsce, w którym adresat przebywa z zamiarem dłuższego (a nie krótkotrwałego) pobytu, umożliwiającego doręczenie mu pisma (v. postanowienie Sadu Najwyższego z 27 października 2009 r., sygn. akt II UK 81/09). Pojęcie "mieszkanie", "adres", nie jest więc tożsame z miejscem zameldowania na pobyt stały. Zatem warunkiem koniecznym dla zastosowania art. 43, jak i 44 k.p.a. jest to, aby adresat pisma faktycznie mieszkał pod "wskazanym" adresem, a jedynie nie jest możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w przepisach art. 42 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie Sądu, w rozpatrywanej sprawie wobec zarzutów i dowodów przedłożonych wraz z odwołaniem, obowiązkiem organu odwoławczego było w pierwszej kolejności dokładne i wszechstronne wyjaśnienie okoliczności mogących rzutować na ocenę prawidłowości doręczenia Skarżącemu decyzji organu I instancji w trybie art. 43 k.p.a., a więc ustalenie, czy doręczenie zastępcze dokonane zostało skutecznie i czy w związku z tym decyzja została wprowadzona do obrotu prawnego. W rozpoznawanej sprawie Strona od początku postępowania kwestionuje, iż zamieszkuje pod adresem w T., na który korespondencję kierował organ I instancji. Uwagę zwraca również okoliczność, że żadne pismo w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed organem I instancji, a kierowane na adres w T., nie zostało doręczone Skarżącemu w sposób bezpośredni. Tymczasem okoliczność doręczania pism, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania oraz samej decyzji na adres, który mógł okazać się adresem pod którym Skarżący nie zamieszkuje, mogła spowodować, że Strona nie wiedziała o toczącym się wobec niej postępowaniu, ani o tym, że została wydana i doręczona jakakolwiek decyzja w trybie zastępczym. Nie należy bowiem tracić z pola widzenia, że zastosowanie przepisu art. 43 k.p.a., jak i art. 44 § 4 k.p.a. i uznanie, iż doszło do doręczenia decyzji, jak i innych pism kierowanych do strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy strona ich nie odebrała, może nastąpić jedynie wtedy, gdy próbę doręczenia dokonano na właściwy adres strony. W art. 42 § 1 k.p.a jest bowiem mowa o doręczeniu w miejscu zamieszkania. Jeszcze raz podkreślić trzeba, że przepisy k.p.a. o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, nie zawierają regulacji dotyczących doręczeń pod adresem zameldowania. W konsekwencji sytuacji ustalenia, że adres, pod który organ kierował korespondencję do Skarżącego, nie jest adresem jego zamieszkania (przy braku innych przepisów szczególnych, które znajdowałyby zastosowanie w sprawie) przesyłka tego organu - zawierająca decyzję - wysłana na ten adres, nie może być uznana za skutecznie doręczoną w oparciu o art. 43 k.p.a. (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 2209/20, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lutego 2012 r., sygn. akt I OSK 270/12, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 listopada 2019 r., sygn. akt II SA/Kr 744/19, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt II OZ 557/20).

Wobec twierdzeń Skarżącego i zawartości akt administracyjnych oraz treści rozpoznawanej skargi, stanowisko organu odwoławczego wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, budzi – zdaniem Sądu - istotne wątpliwości i na tym etapie postępowania nie może zostać uznane za prawidłowe. W konsekwencji Sąd uznał, że zastosowanie w sprawie przez organ odwoławczy art. 134 k.p.a. jest co najmniej przedwczesne. Co prawda w zaskarżonym postanowieniu organ odwoławczy wskazał, że przed skierowaniem zawiadomienia o wszczęciu postępowania organ I instancji zwrócił się do Prezydenta Miasta P. i ustalił adres zameldowania Skarżącego na pobyt stały oraz ustalił, że Skarżący nie ma zameldowania pod innym adresem na pobyt czasowy. Nie wziął jednak pod uwagę, że w odwołaniu Skarżący oświadczył, że nie zamieszkuje pod ww. adresem, a jego adres zamieszkania to ul. [...],[...] D. Organ nie wziął również pod uwagę, ani nie ocenił też przedłożonego oświadczenia T. B. co do miejsca zamieszkania Skarżącego, ani też korespondencji bankowej kierowanej do Skarżącego w tym samym okresie przez instytucję bankową na adres w D., co w ocenie Skarżącego potwierdzało, a nie zostało uwzględnione przez organ, iż jego miejsce zamieszkania znajdowało się w D., nie zaś w T., gdzie organ I instancji kierował wszelką korespondencję. Jednocześnie jak wynika z odpowiedzi na skargę organ sam dostrzega, że pojęcie "mieszkanie" i "adres" mogą być traktowane zamiennie i nie muszą być tożsame z miejsce zameldowania na pobyt stały, zaś warunkiem zastosowania przepisów art. 43 k.p.a, jest to aby adresat pisma istotnie mieszkał pod danym adresem, a jedynie nie było możliwe doręczenie mu pisma w sposób przewidziany w art. 42 k.p.a.

Przepis art. 43 k.p.a. może być stosowany tylko w przypadku skierowania korespondencji na właściwy adres. Ponieważ doręczenie zastępcze wywołuje takie same skutki, jak doręczenie zwykłe do rąk adresata, to przyjęty przez ustawodawcę tryb doręczenia zastępczego określonego w art. 43 k.p.a. wymaga bezwzględnego przestrzegania jego warunków. Uchybienie któremukolwiek z elementów procedury doręczenia zastępczego powoduje, iż nie można skutecznie powołać się na domniemanie doręczenia. Procesowa instytucja doręczenia zastępczego polega nie tyle na domniemaniu, ile oparta jest na konstrukcji fikcji prawnej poprzez uznanie, że nastąpiło doręczenie pisma, które de facto nie miało miejsca. Skuteczność tego trybu doręczenia zastępczego jest obwarowana przesłankami, które muszą wystąpić łącznie: - po pierwsze, ma zastosowanie tylko gdy adresat jest nieobecny w lokalu mieszkalnym, w którym zamieszkuje, co odnosi się do reguły miejsca doręczenia ustanowionej w art. 42 § 1 k.p.a. wskazującej na pierwsze miejsce skutecznego doręczenia pisma osobie fizycznej - doręczenia pisma osobie fizycznej

w jej mieszkaniu; - po drugie, pismo przyjmuje za pokwitowaniem dorosły domownik, sąsiad lub dozorca domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Zastosowanie trybu zastępczego doręczenia uregulowanego w art. 43 k.p.a., ograniczone jest wyłącznie do doręczenia w mieszkaniu strony, która jest nieobecna podczas czynności doręczenia (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 27 maja 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 243/21). Nie można takiego doręczenia uznać za skuteczne, w sytuacji doręczenia w miejscu nie będącym miejscem zamieszkania strony, osobie niebędącej dorosłym domownikiem adresata, nawet jeśli taka osoba podjęła daną przesyłkę. Nie są bowiem w takiej sytuacji spełnione przesłanki formalne wynikające z art. 43 w związku z art. 42 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze, obowiązkiem organu II instancji w zaistniałej sytuacji było przeprowadzenie koniecznego postępowania wyjaśniającego i jednoznaczne ustalenie adresu zamieszkania strony, co w konsekwencji dałoby podstawę do oceny, czy decyzja została prawidłowo doręczona stronie w trybie art. 43 k.p.a. i czy weszła ona do obrotu prawnego. To zaś wymagało przeprowadzenia postępowania dowodowego nakierowanego na wyjaśnienie pod jakim adresem zamieszkiwał Skarżący, gdyż tylko pod takim adresem tj. w miejscu zamieszkania, możliwe jest doręczenie zastępcze w trybie art. 43 k.p.a. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zabrakło właściwego postępowania we wskazanym zakresie. Natomiast przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jest możliwe tylko wtedy, gdy organ ustali, że doszło do prawidłowego doręczenia, czyli wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, a mimo to strona uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. W sytuacji gdy organ nie ustalił okoliczności związanych ze skutecznością doręczenia decyzji, błędnie przy tym utożsamiając miejsce zameldowania z miejscem zamieszkania, podczas gdy Skarżący w sposób wyraźny i poparty pewnymi dowodami kwestionował skuteczność doręczenia decyzji administracyjnej - z uwagi na niespełnienie warunków z art. 43 k.p.a. - kwestie podnoszone przez organ odwoławczy, a związane z brakiem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, należy traktować jako przedwczesne. Na marginesie niniejszych rozważań, odnosząc się do stanowiska organu, iż Skarżący nie złożył wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołanie, należy jednak zauważyć, że stanowisko prezentowane przez organ pomija szczególne rozwiązanie przewidziane na gruncie przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374, tekst jednolity z dnia 29 października 2021 r. – Dz.U. z 2021 r., poz. 2095 z późn. zm.- zwana dalej ustawą o COVID-19). Idąc tokiem rozumowania przedstawionym przez organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i odpowiedzi na skargę, co do prawidłowości doręczenia decyzji, w rozpoznawanej sprawie należało zatem uwzględnić fakt, że ogólna reguła wynikająca z art. 134 i art. 129 § 2 k.p.a. doznaje istotnych modyfikacji, których pominięcie rzutuje na prawidłowość zaskarżonej decyzji. Ustawą z dnia 15 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw, na mocy której (art. 1 pkt 24) od dnia 16 grudnia 2020 r. wprowadzono m.in. przepis art. 15zzzzzn2, który w ust. 1 przewiduje, że w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:

1) od zachowania których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,

2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,

3) przedawnienia,

4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,

5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,

6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju

- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.

W zawiadomieniu, o którym mowa w ust. 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu.

Przywołane przepisy wprost uwzględniają sytuację, w której strona uchybiła terminowi do dokonania czynności kształtującej jej prawa i obowiązki. Choć przepisy te weszły w życie w dniu następującym po dniu ogłoszenia, to obejmują zdarzenia, które miały miejsce: "w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19". Stan epidemii został natomiast ogłoszony od dnia 20 marca 2020 r. na mocy rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 marca 2020 r. w sprawie ogłoszenia na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej stanu epidemii (Dz. U. z 2020 r., poz. 491) i obowiązywał w dacie wydania zaskarżonego postanowienia. Zatem uznając nawet, że decyzja została doręczona w sposób prawidłowy, to z uwagi na brak zawiadomienia, o którym mowa powyżej, wydanie postanowienia w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania - zdaniem Sądu - także należałoby uznać za przedwczesne.

Orzekając ponownie w sprawie organ odwoławczy winien mieć na względzie powyższe uwagi Sądu, i jeszcze raz poddać ocenie skuteczność doręczenia Skarżącemu w trybie art. 43 k.p.a. przesyłki zawierającej decyzję nr [...] z a [...] wydaną przez Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w O., mając na uwadze ocenę prawną przedstawioną w uzasadnieniu niniejszego wyroku. Ustalenie przez organ za pomocą dostępnych środków dowodowych, w tym środków dowodowych zaoferowanych przez Skarżącego, że adres ul. [...] , [...] T. (tj. adres pod który skierowano decyzję, jak i kierowano wszelką inną korespondencję, w tym zawiadomienia o wszczęciu postępowania) nie był w dacie doręczania adresem zamieszkania Skarżącego, powinno doprowadzić ten organ do stwierdzenia o braku podstaw do zastosowania w sprawie art. 134 k.p.a. W przypadku natomiast odmiennych ustaleń faktycznych dokonanych na podstawie materiału dowodowego zgromadzonego w spawie i uznania przez organ - na podstawie prawidłowo zgromadzonego i rozważonego materiału dowodowego - że w sprawie doszło do skutecznego doręczenia decyzji, a tym samym rozpoczął bieg termin na wniesienie odwołania, organ odwoławczy winien przejść do zastosowania art. 15zzzzzn2 ustawy o COVID-19.

Mając na uwadze okoliczności i powody wskazane w treści niniejszego uzasadnienia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

O kosztach Sąd orzekł w oparciu o art. 200 ww. ustawy, uwzględniając wysokość wpisu od skargi i koszty zastępstwa procesowego.