Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1240/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-02-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6271 Ochrona cudzoziemca, w tym nadawanie statusu uchodźcy, azyl, zezwolenie na pobyt tolerowany i ochrona czasowa
Hasła tematyczne: Cudzoziemcy
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art 41 ust 1
journal: Dz.U. 2012 poz 680
law: Ustawa z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej - tekst jednolity
article: art 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art 7,77,80,107
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Małaszewska-Litwiniec, Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj (spr.), sędzia WSA Agnieszka Wójcik, Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 lutego 2014 r. sprawy ze skargi A. J. na decyzję Rady do Spraw Uchodźców z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r. nr [...] Rada do Spraw Uchodźców, powołując się na przepisy art. 41 ust. 1 i art. 89p ust. 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. z 2012 r., poz. 680) oraz art. 138 §1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), dalej jako: "k.p.a.", po rozpatrzeniu odwołania A. J. (dalej jako: "skarżący"), utrzymała w mocy decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] stycznia 2013 r. o przekazaniu skarżącego do [...] do dnia 9 lipca 2013 r. oraz o umorzeniu postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Stan sprawy przedstawiał się następująco:

W dniu 19 grudnia 2012 r. A. J., obywatel [...], złożył wniosek do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców o nadanie statusu uchodźcy w RP.

W dniu 3 stycznia 2013 r. Wydział Postępowań Dublińskich skierował wniosek do władz [...] o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez skarżącego na podstawie art. 16.1.e rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003 z dnia 18 lutego 2003 r. ustanawiającego kryteria i mechanizmy określania Państwa Członkowskiego właściwego dla rozpatrywania wniosku o azyl, wniesionego w jednym z Państw Członkowskich przez obywatela państwa trzeciego (Dz. U. U.E. L z 25 lutego 2003 r.),dalej: "rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003".

Władze [...] w decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego skarżącego.

W tej sytuacji Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. orzekł o przekazaniu skarżącego do [...] oraz o umorzeniu postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, odwołał się od powyższej decyzji oraz wniósł o przesłuchanie celem przedstawienie okoliczności uzasadniających zastosowanie wobec niego klauzuli humanitarnej zawartej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 343/2003 i przeprowadzenie postępowania w sprawie nadania statusu uchodźcy w Polsce.

Rada do Spraw Uchodźców, utrzymując w mocy decyzję pierwszej instancji, stwierdziła, że ustalenia dokonane przez Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców są prawidłowe. Władze [...] wyraziły zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego skarżącego decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 19 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, na podstawie porozumienia między Polską a [...], należy przekazać skarżącego nie później niż w ciągu sześciu miesięcy od wyrażenia zgody na przyjęcie lub od decyzji wydanej na skutek odwołania.

Ponadto Rada stwierdziła, że postanowiła nie uwzględniać wniosku dowodowego w postaci przesłuchania skarżącego. Rada podniosła, ze w świetle obowiązujących przepisów, postępowania w sprawie o nadanie statusu uchodźcy nie należy traktować jako substytutu legalizacji pobytu w danym kraju. Celem tego postępowania jest objęcie osób uprawnionych ochroną międzynarodową. Ochronę taką osoba uprawniona winna uzyskać w pierwszym kraju UE, do którego osoba ta dotarła. W przypadku skarżącego krajem tym jest [...], stąd też władze [...] są właściwe do rozpatrzenia jego wniosku. Okoliczności, które zaistniały po przyjeździe skarżącego do Polski, nie mają znaczenia w ramach tej procedury.

Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. J., wnosząc o jej uchylenie jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie całego potrzebnego i dostępnego materiału dowodowego, a także poprzez brak wszechstronnego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego,

- art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a więc wykraczającą poza dopuszczalną swobodną interpretację materiału dowodowego,

- art. 107 § 3 k.p.a., poprzez niewłaściwe uzasadnienie faktyczne decyzji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że wraz z odwołaniem od decyzji pierwszej instancji złożył wniosek o przesłuchanie go, celem przedstawienia okoliczności wskazujących na zastosowanie klauzuli humanitarnej zawartej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 343/2003.

Zdaniem skarżącego przesłuchanie go ma kluczowe znacznie dla podjęcia właściwej decyzji w przedmiotowej sprawie. Organ był zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, czy istnieje możliwość zastosowania klauzuli humanitarnej. W ocenie skarżącego, organ odwoławczy naruszył elementarną zasadę prawa administracyjnego, nakładającą na organ obowiązek zebrania i zbadania całości materiału dowodowego w prowadzonym postępowaniu.

W odpowiedzi na skargę Rada do Spraw Uchodźców wniosła o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (legalności). Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów administracyjnych (w tym przypadku decyzji) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta dokonywana jest według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.

Mając na uwadze powyższe kryteria kontroli sądowej stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W sprawie nie doszło bowiem do naruszenia prawa materialnego mającego wpływ na treść rozstrzygnięcia ani też przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tylko zaś takie naruszenie może skutkować uchyleniem kontrolowanych przez sąd administracyjny rozstrzygnięć organów.

Jak już wskazano, w pierwszej kolejności sąd administracyjny dokonuje oceny zaskarżonej decyzji według stanu prawnego i faktycznego na datę jej wydania. Zatem w rozpatrywanej sprawie, choć z dniem 19 lipca 2013r. zostało uchylone rozporządzenie Rady (WE) nr 343/2003, to w dniu wydania zaskarżonej decyzji (25 marca 2013 r.) jeszcze obowiązywało. W tej sytuacji przedmiotem oceny Sądu będzie zgodność zaskarżonej decyzji m. in. z przepisami ww. rozporządzenia.

Zgodnie z art. 3 ust. 1 cyt. wyżej rozporządzenia, Państwa Członkowskie rozpatrują wniosek każdego obywatela państwa trzeciego, który składa wniosek jakiemukolwiek Państwu Członkowskiemu na granicy lub na jego terytorium. Wniosek jest rozpatrywany przez jedno Państwo Członkowskie, którym jest państwo, które kryteria wymienione w rozdziale III wskazują jako odpowiedzialne. Pierwszym natomiast w kolejności kryterium określonym przez rozporządzenie jest kryterium ustalenia państwa, w którym cudzoziemiec po raz pierwszy złożył wniosek (art. 5 ust. 2 rozporzadzenia).

Przede wszystkim zauważyć należy, że bezspornym w niniejszej sprawie jest, że przed złożeniem wniosku o nadanie statusu uchodźcy w Polsce w dniu 19 września 2012 r., skarżący wcześniej – w dniu 23 marca 2010 r. złożył wniosek azylowy we [...]. W związku z powyższym za zasadne należy uznać skierowanie przez Wydział Postępowań Dublińskich Urzędu do Spraw Cudzoziemców do władz [...] wniosku o przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez skarżącego, na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt c ww. rozporządzenia Państwo Członkowskie odpowiedzialne za rozpatrywanie wniosku o udzielenie azylu na podstawie niniejszego rozporządzenia jest zobowiązane do przyjęcia z powrotem, na warunkach ustanowionych w art. 20, wnioskodawcy, którego wniosek jest rozpatrywany i który przebywa nielegalnie w innym Państwie Członkowskim.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy intencja władz [...] dotycząca zgody w sprawie przejęcia odpowiedzialności za wniosek skarżącego nie budzi wątpliwości. Władze [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. wyraziły bowiem zgodę na przejęcie odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku azylowego złożonego przez skarżącego.

Zgodnie z art. 19 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, w przypadku gdy Państwo Członkowskie, któremu złożono wniosek, zgadza się na przejęcie osoby ubiegającej się o azyl, Państwo Członkowskie, w którym złożony został wniosek o udzielenie azylu, powiadamia wnioskodawcę o decyzji dotyczącej nierozpatrywania wniosku oraz o obowiązku przeniesienia wnioskodawcy do odpowiedzialnego Państwa Członkowskiego. Stosownie do ust. 3 ww. artykułu, przeniesienie wnioskodawcy z Państwa Członkowskiego, w którym złożony został wniosek o udzielenie azylu do Państwa Członkowskiego odpowiedzialnego za jego rozpatrywanie jest przeprowadzane zgodnie z prawem krajowym pierwszego Państwa Członkowskiego, po konsultacjach miedzy zainteresowanymi Państwami Członkowskimi, tak szybko, jak to jest możliwe, a najpóźniej w ciągu sześciu miesięcy od zgody na wniosek o przejęcie lub od decyzji w sprawie odwołania się lub rewizji, w przypadku gdy ma ono skutek zawieszający.

Na podstawie zaś art. 41 ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony, jeżeli w toku postępowania inne państwo członkowskie, odpowiedzialne za rozpatrzenie wniosku o nadanie statusu uchodźcy na podstawie rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003, wyrazi zgodę na przejęcie wnioskodawcy lub osoby, w imieniu której wnioskodawca występuje, organ prowadzący postępowanie wydaje decyzję o ich przekazaniu i o umorzeniu postępowania.

Analiza ww. przepisów wskazuje, że rozstrzygnięcia organów obu instancji są zgodne z prawem. Organ pierwszej instancji wydając decyzję w dniu [...] stycznia 2013 r. uprawniony był do przekazania skarżącego do [...] do dnia 9 lipca 2013 r. oraz umorzenia postępowanie w sprawie o nadanie statusu uchodźcy w Rzeczypospolitej Polskiej. Orzeczenie o umorzeniu postępowania, w związku z przejęciem odpowiedzialności za rozpatrzenie wniosku skarżącego przez inne Państwo Członkowskie, było więc w pełni uzasadnione. Organ odwoławczy prawidłowo zaś utrzymał w mocy ww. decyzję.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ odwoławczy art. 7, 77 i 80 k.p.a. W ocenie Sądu organy prawidłowo zebrały i rozpatrzyły w niniejszej sprawie materiał dowodowy konieczny do rozstrzygnięcia sprawy. Należy podkreślić, że art. 41 ust. ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, został sformułowany w sposób jednoznaczny, niepozwalający na jakąkolwiek uznaniowość przy jego zastosowaniu. Skoro zatem ustalono, że wnioskodawca wcześniej złożył wniosek o azyl na terytorium [...], a władze [...] wyraziły zgodę na przejecie wnioskodawcy, to organ zobowiązany był do wydania decyzji o przekazaniu skarżącego do [...] oraz o umorzeniu postępowania o nadanie statusu uchodźcy w Polsce. W ocenie Sądu, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w pełni uprawniał organ pierwszej instancji do wydania takiego rozstrzygnięcia.

Do rozważenia pozostaje natomiast kwestia, czy organ odwoławczy prawidłowo utrzymał mocy decyzję organu pierwszej instancji po złożeniu przez pełnomocnika skarżącego wraz z odwołaniem "Wniosku dowodowego" z dnia 29 stycznia 2013 r., tj. pisma w którym pełnomocnik wniósł o przesłuchanie skarżącego na okoliczności wskazujące na zasadność zastosowania w niniejszej sprawie tzw. "klauzuli humanitarnej".

W tym miejscu należy wyjaśnić, że art. 15 rozporządzenia nr 343/2003 (klauzula humanitarna), stanowi wyjątek od ogólnej zasady określonej w rozporządzeniu, wskazującej na właściwość Państwa Członkowskiego do rozpatrywania wniosku o azyl.

Artykuł 15 rozporządzenia nr 343/2003 stanowi:

"1. Każde państwo członkowskie, nawet w przypadku gdy nie jest odpowiedzialne na podstawie kryteriów wymienionych w niniejszym rozporządzeniu, może połączyć członków rodziny, jak również innych krewnych pozostających na utrzymaniu, z przyczyn humanitarnych opartych w szczególności na względach rodzinnych lub kulturowych [...].

2. W przypadku gdy zainteresowana osoba jest uzależniona od pomocy innej osoby, z powodu ciąży lub opieki nad niemowlęciem, poważnej choroby, poważnego upośledzenia lub podeszłego wieku, państwa członkowskie nie rozłączają lub łączą osoby ubiegające się o azyl z osobą spokrewnioną przebywającą na terytorium jednego z państw członkowskich, pod warunkiem że więzy rodzinne istniały w kraju pochodzenia".

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie Sądu, żądanie zawarte w piśmie dnia 29 stycznia 2013 r. o przeprowadzenie dowodu na istnienie okoliczności uzasadniających zastosowanie klauzuli humanitarnej, było gołosłowne. W zgłoszonym żądaniu nie wskazano na jakąkolwiek okoliczność uzasadniającą zastosowanie klauzuli humanitarnej, która miałaby być wykazana za pomocą uzupełniającego postępowania dowodowego. Wniosek ten nawet w sposób ogólny nie wskazywał czy skarżący dąży do wykazania istnienia przesłanki z art. 15 ust. 1 rozporządzenia (połączenia członków rodziny) czy też z art. 15 ust. 2 (skarżący jest uzależniony od pomocy innej osoby) i nie przytaczał jakichkolwiek informacji, choćby uprawdopodabniających istnienie przewidzianych w ww. przepisach okoliczności.

Z akt sprawy również takie okoliczności nie wynikają. Z informacji zawartych we wniosku o nadanie statusu uchodźcy z dnia 19 grudnia 2012 r. nie wynika, aby w Polce przebywali członkowie rodziny skarżącego. Sąd pragnie wyjaśnić, że zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 kpa i zawarty w art. 77 § 1 kpa polegająca na obowiązku wyczerpującego zebrania przez organ dowodów nie oznacza nieograniczonego obowiązku poszukiwania przez organ materiałów dowodowych mających potwierdzić okoliczności korzystne dla skarżącego i uwzględniania wszelkich wniosków strony w tym zakresie.

W tej sytuacji, zdaniem Sądu, organ odwoławczy zasadnie nie uwzględnił żądania skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania go, bowiem w istocie skarżący nie wskazał, jaka konkretnie okoliczność (wskazana w art. 15 rozporządzenia Rady (WE) nr 343/2003), miałaby być przedmiotem postępowania dowodowego. Wprawdzie organ w zaskarżonej decyzji nie zawarł szczegółowego uzasadnienia swego stanowiska w tej kwestii, jednakże - w ocenie Sądu - powyższe należało zakwalifikować jako naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., które jednak nie mogło mieć istotnego wpływu na treść rozstrzygnięcia, bowiem w ostateczności, decyzja odpowiada prawu, gdyż zachodziły w niniejszej sprawie okoliczności uzasadniające przekazanie skarżącego do [...] i umorzenie postępowania o nadanie statusu uchodźcy w Polce, co już wyżej zostało wywiedzione.

Należy wskazać, że także w skardze skarżący, jak również na rozprawie profesjonalny pełnomocnik reprezentujący skarżącego, nie wskazali okoliczności, których miałoby dotyczyć postępowanie dowodowe prowadzone przez organ odwoławczy, uzasadniających zastosowanie w niniejszej sprawie klauzuli humanitarnej. W tej sytuacji Sąd nie był uprawniony do stwierdzenia, że nieprzeprowadzenie postępowania przez organ odwoławczy miało istotny wpływ na rozstrzygniecie sprawy.

Podsumowując, w rozpatrywanej sprawie Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, mających wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia przepisów prawa procesowego, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wobec powyższego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji.