Postanowienie WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 829/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Odrzucenie skargi
Skarżony organ: Starosta
Treść wyniku: odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: Art. 58 par. 1  pkt 6
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 listopada 2022 r. sprawy ze skargi J. K. na czynność Starosty Powiatu M. z dnia 16 lutego 2021 r. w przedmiocie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i ujawnienia ich w bazie danych ewidencji gruntów i budynków postanawia odrzucić skargę


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 29 kwietnia 2022 r. J. K. wniosła skargę na czynność Starosty Powiatu M. z dnia 16 lutego 2021 r. (w dalszej części skargi mowa też o czynności "ze skutkiem od dnia 16 lutego 2021 r.") w przedmiocie dokonania zmiany danych w ewidencji gruntów i ujawnienia ich w bazie danych ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę M. w ramach modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu K., j. ew. D. – w zakresie zmiany powierzchni działek 1 i 2 położonych w miejscowości K. gm. D., gdzie poprzednia powierzchnia wynosiła 1,1437 ha, a obecnie – 1,1226 ha, oraz w zakresie przebiegu granic. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej czynności: 1) naruszenie art. 64 ust 2 i 3 Konstytucji RP poprzez pozbawienie obywateli części własności nieruchomości (zmiana powierzchni działki); 2) § 38 oraz § 40 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454) w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. Nr 240 z 2005 r., poz. 2027) poprzez niezawiadomienie skarżącej oraz pozostałych właścicieli nieruchomości, w tym M. K. – ujawnionych w Księdze wieczystej; zawiadomienia zostały wysłane listem poleconym w okresie zagrożenia epidemiologicznego i wróciły niepodjęte w terminie, co skutkuje brakiem zawiadomienia w kontekście art. 98 ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Skarżąca wniosła o stwierdzenie bezskuteczności zmian dokonanych w ewidencji dotyczących działek 1 i 2 w obrębie [...] K. gmina D., polegających na dokonaniu zmiany powierzchni tych działek oraz zmiany przebiegu granic.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała, że jest współwłaścicielką nieruchomości położonej w K. gmina D. Są to dawne działki o nr PGR 3/24, 3/11, 3/13, 3/14. 3/16, 3/17 i 3/24, które obecnie posiadają numer 1 i 2. Powierzchnia działek wpisana do księgi wieczystej i taka, od której od kilkudziesięciu lat odprowadzany jest podatek rolny i leśny, to 1,1437 ha. W lutym 2022 r. skarżąca wystąpiła o wypis i wyrys z ewidencji celem ujawnienia zmiany numeracji działek w księdze wieczystej. Skarżąca odkryła wtedy, że zmianie uległa łączna powierzchnia działek, które aktualnie wynoszą – według Starosty M. – 1,1226 ha. Skarżąca zwróciła się do Starosty M. o wyjaśnienie tego i pismem odebranym w dniu 31 marca 2022 r. została powiadomiona o tym, że zmiana powierzchni działki wynika z przeprowadzonej w okresie 2020/2021 modernizacji ewidencji gruntów. Skarżąca dowiedziała się również, że do jej rodziców wysłano (a dokładnie firma G. M. K. sp. j w D.) listy polecone, które wróciły jako nieodebrane w terminie. Wykonawca prac geodezyjnych przeprowadził okazanie gruntów i inne czynności w terminie bez udziału rodziny skarżącej, za to z udziałem właścicieli sąsiednich działek. Skutkiem tego doszło do zmiany przebiegu granicy przedmiotowych działek, na niekorzyść skarżącej, co jest o tyle zdumiewające, że działka posiada ograniczniki. Skarżąca podniosła dalej, że ojciec skarżącej nie żyje od blisko 30 lat (zmarł 3 maja 1994 r.); dane adresowe rodziny skarżącej i informacja o śmierci ojca zostały przekazane do Gminy D., która prowadziła wówczas także ewidencję gruntów. Od śmierci ojca to skarżąca płaci podatek od nieruchomości za ten grunt i dostaje decyzję wymiarową, a zatem Gmina miała informację o zmianie właściciela i śmierci ojca. Powiat przejmując dane z Gminy powinien powziąć także i te informacje. Siłą rzeczy ojciec skarżącej nie mógł odebrać przesyłki, notabene wysłanej na adres nieaktualny od kilkudziesięciu lat (ojciec zmarł pod adresem ul. [...] w K.), skutkiem tego skarżąca i jej rodzeństwo zostali pozbawieni prawa do uczestniczenia w czynnościach geodezyjnych. Z kolei matka skarżącej, jako osoba ponad 70 letnia, schorowana, przez cały okres wzmożonej pandemii ograniczała przebywanie w mieście, ze względu na zagrożenie epidemią (matka jest po 2 zawałach, ma liczne schorzenia, orzeczony stopień niepełnosprawności). Prawdopodobnie podczas wykonywania czynności w terenie M. K. była właśnie na terenie siedliska, ponieważ przez ten okres zamieszkiwała właśnie w K. (nieruchomość jest odosobniona). Nikt jednak nie próbował wejść na teren działki, która jest ogrodzona, co stawia pod znakiem zapytania rzetelność tych czynności. Nieodebranie listu zawierającego zawiadomienie o planowanych czynnościach w terenie jest w okresie pandemii nieskuteczne. Wskazuje na to art. 98. ust. 1 ustawy o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2. Wobec tego skoro nie dopełniono formalności zawiadomienia właścicieli nieruchomości o planowanych czynnościach w terenie (co jest obligatoryjne – nie wystarczy tutaj obwieszczenie), zaś te, które wysłano, nie zostały skutecznie doręczone – konieczne jest uznanie ich w stosunku do działek skarżącej 1 i 2 za nieskuteczne.

W odpowiedzi na skargę Starosta M. wniósł o odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że w 2020 roku rozpoczęła się na terenie gminy D. modernizacja operatu ewidencji gruntów i budynków m. in. obrębu K. Informacja o przeprowadzonych pracach, znak: [...], z dnia 3 lutego 2020 r. została zamieszczona na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w M., Urzędu Gminy i Miasta D. oraz w BIP. Prace związane z modernizacją ewidencji gruntów i budynków były realizowane zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 1990 ze zm.) oraz zgodnie z § 55 i § 56 pkt 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393) obowiązującego w czasie wykonywania modernizacji. Zgodnie z § 38 ww. rozporządzenia wykonawca prac zawiadomił listownie właścicieli działek ewidencyjnych, których granice podlegały ustaleniu. Ponadto zgodnie z § 38 ust. 4 informacje te były zamieszczone na tablicy ogłoszeń Starostwa Powiatowego w M. oraz na stronie BIP. Opracowany w ramach modernizacji projekt operatu opisowo - kartograficznego podlegał, na okres 15 dni roboczych, od dnia 4 stycznia 2021 r. do dnia 25 stycznia 2021 r. wyłożeniu do wglądu osób zainteresowanych, w lokalu Starostwa Powiatowego w M. przy ul. [...]. Informacja o terminie i miejscu wyłożenia projektu operatu opisowo - kartograficznego, zgodnie z art. 24a ust. 5 ww. ustawy, została wywieszona na tablicy ogłoszeń w siedzibie Starostwa, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszona w prasie o zasięgu krajowym. W okresie wyłożenia do wglądu projektu opisowo - kartograficznego każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane ujawnione w projekcie, mógł zgłaszać uwagi do tych danych. Po wprowadzeniu zmian wynikających z rozpoznania złożonych uwag Starosta M. wystąpił do Wojewody Małopolskiego o zamieszczenie w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego informacji o modernizacji operatu ewidencyjnego w obrębie K. W dniu 9 kwietnia 2021 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego pod poz. 2271 ukazała się informacja Starosty M. z dnia 8 kwietnia 2021 r. w sprawie modernizacji ewidencji gruntów i budynków m. in. obrębu K. w gm. D. Zgodnie z art. 24a ust. 9 ww. ustawy każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyły dane zawarte w operacie ewidencyjnym, mógł w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia informacji, zgłaszać zarzuty do tych danych. Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie stwierdził żadnych uwag ani zarzutów zgłoszonych przez współwłaścicieli działek ewidencyjnych nr 1 i 2 położonych w K.

Organ podał dalej, że w dniu 23 lutego 2022 r. wpłynął doń wniosek J. K. o sprostowanie danych zawartych w ewidencji gruntów. Pismem znak: [...] organ wyjaśnił wnioskodawczyni wszystkie kwestie podnoszone we wniosku. Z dokumentów zgromadzonych przez organ wynika, że osoby figurujące w operacie ewidencyjnym jako właściciele działek nr 1 i 2 położonych w K. zostali zawiadomieni listownie o przeprowadzeniu czynności związanych z ustalaniem granic. Zgodnie z adnotacją na kopercie, nastąpił zwrot listów do adresata z uwagi na nie odebranie korespondencji w terminie. Organ przytoczył art. 20 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz § 32 ust. 1, 5 i 7 Rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2021 r., poz. 1390), które zastąpiło dotychczas obowiązujące Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 393). Następnie organ wyjaśnił, że ustalenie granic przedmiotowych działek z działkami sąsiednimi nastąpiło w dniu 28 września 2020 r. W wyniku tych prac nastąpiło analityczne obliczenie powierzchni nieruchomości i stąd wynikła zmiana dotychczasowych powierzchni działek.

Nawiązując do treści skargi, organ wskazał, że to na stronie spoczywa obowiązek poinformowania urzędu o wszelkich zmianach danych objętych operatem ewidencyjnym. Jak wynika z treści księgi wieczystej nr [...] spadkobiercy po K. K. zostali ujawnieni dopiero w dniu 31 marca 2022 r. (postanowienie w sprawie o stwierdzenia spadku [...] z dnia 21 lutego 1995 r. i [...] z dnia 17 listopada 1995 r.). Organ prowadzący operat ewidencyjny również nie miał wiedzy, że jeden z właścicieli nie żyje.

Organ dodał, że w dniu 29 kwietnia 2022 r. J. K. wniosła do organu zarzuty do danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 24a ust. 12 ustawy zarzuty zgłoszone po terminie, określonym w ust. 9, traktuje się jak wniosek o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków. W związku z tym w dniu 10 maja 2022 r. zostało wszczęte postępowanie, znak: [...], w sprawie aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów budynków.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.

Do przesłanek dopuszczalności skargi należy przede wszystkim uczynienie jej przedmiotem aktu lub czynności, na które skarga do sądu administracyjnego przysługuje. Katalog aktów i czynności spełniających ten warunek określa zasadniczo art. 3 § 2, 2a i 3 oraz art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej "p.p.s.a."). Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (...), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (...), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (...), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1–4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1–3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z § 3 powołanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Zważywszy że skarżąca określa przedmiot zaskarżenia jako "czynność" ("czynność materialno-prawną"), należy zwrócić szczególną uwagę na pojęcie "innych aktów i czynności", o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wyjaśniając ich znamiona, w orzecznictwie sądów administracyjnych i w piśmiennictwie podkreśla się, że: "Dany akt lub czynność powinna ustalać (odmawiać ustalenia), stwierdzać (odmawiać stwierdzenia), potwierdzać (odmawiać potwierdzenia) określonych uprawnień lub obowiązków określonych przepisami prawa administracyjnego. Muszą one wywoływać dla określonego podmiotu skutki prawne, a więc w sposób prawnie wiążący wpływać na sytuację prawną określonego podmiotu prawa przez to, że wywołują określony skutek prawny, jaki przepis prawa powszechnie obowiązującego (...) wiąże z danym aktem lub czynnością (...). Musi więc istnieć ścisły związek między ustaleniem, stwierdzeniem lub potwierdzeniem (oraz ich odmowami) a możliwością realizacji uprawnienia (lub obowiązku) wynikającego z przepisu prawa" (T. Woś, w: T. Woś, (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2016, s. 82-83). Rozważając zastosowanie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. trzeba zatem zidentyfikować wpierw określone uprawnienie lub obowiązek wynikający z przepisów prawa, a następnie – uchwytny, obiektywny, normatywnie przewidziany związek przyczynowo-skutkowy między kształtem, granicami tudzież możliwością bądź sposobem wykonywania tegoż uprawnienia lub obowiązku a wchodzącą w rachubę czynnością.

Rozstrzygnięcie, czy dana czynność (kategoria czynności) jest objęta hipotezą art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., innymi słowy, czy jest formą działania administracji, o której mowa w tym przepisie – musi nastąpić niejako in abstracto, na podstawie przepisów, które tę czynność w sensie prawnym kreują i które zarazem statuują odnoszące się do niej reguły konstytutywne. Pośród tych reguł konstytutywnych wyróżnia się reguły konstrukcyjne, które wskazują podmiot kompetencji i substrat materialny danej czynności, i reguły konsekwencyjne, które wskazują jej skutek (zob. S. Czepita, Reguły konstytutywne a zagadnienia prawoznawstwa, Szczecin 1996, passim, zwłaszcza s. 148) – tu liczą się przede wszystkim te drugie. Słowem, określona, przewidziana prawem czynność organu administracji publicznej z uwagi na swoje właściwości albo generalnie jest zaskarżalna do sądu administracyjnego, albo nie – a odpowiedź na to pytanie nie zależy od okoliczności konkretnego przypadku (konkretnej sprawy). Zaskarżalność czynności do sądu administracyjnego tym bardziej nie może zależeć od tego, czy in concreto jest ona wadliwa, czy też niewadliwa (to może mieć wpływ wyłącznie na ocenę zasadności skargi uprzednio uznanej za dopuszczalną).

Wreszcie – i to w okolicznościach niniejszej sprawy należy szczególnie podkreślić – w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi o takie konstrukcje normatywne, w których określone skutki w sferze materialnoprawnej skarżącego są przypisane wprost do określonej czynności organu, a nie o takie konstrukcje normatywne, w których wspomniane skutki – nawet jeśli poprzedza je jakieś działanie organu o charakterze faktycznym lub konwencjonalnym – następują w istocie z mocy prawa.

W ocenie Sądu, skarżąca nie wskazała przedmiotu zaskarżenia, mieszczącego się w katalogu form działania administracji zaskarżalnych do sądu administracyjnego. W szczególności zaś skarga nie dotyczy czynności, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. (czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa). Skarżąca tak naprawdę kwestionuje skutek prawny, który – po pierwsze – nastąpił z mocy prawa, a po drugie – dla którego przewidziana została inna droga weryfikacji niż skarga do sądu administracyjnego. Skarga jawi się zatem jako niedopuszczalna z przyczyn przedmiotowych.

Zgodnie z art. 24a ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 1990 ze zm., dalej "ustawa" lub "p.g.i.k."): 1. Starosta może zarządzić przeprowadzenie modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze poszczególnych obrębów ewidencyjnych. 2. Starosta podaje do publicznej wiadomości informację o rozpoczęciu prac geodezyjnych oraz informuje o trybie postępowania związanego z modernizacją ewidencji gruntów i budynków. 3. Informacje, o których mowa w ust. 2, podlegają wywieszeniu na okres 14 dni na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego. 4. Projekt operatu opisowo-kartograficznego podlega, na okres 15 dni roboczych, wyłożeniu do wglądu osób fizycznych, osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, w siedzibie starostwa powiatowego. 5. Starosta informuje o terminie i miejscu wyłożenia, o którym mowa w ust. 4, poprzez wywieszenie tej informacji na tablicy ogłoszeń w siedzibie starostwa powiatowego i właściwego urzędu gminy, na co najmniej 14 dni przed dniem wyłożenia, oraz ogłoszenia jej w prasie o zasięgu krajowym. 6. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane ujawnione w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, może w okresie wyłożenia projektu do wglądu zgłaszać uwagi do tych danych. 7. Upoważniony pracownik starostwa powiatowego, posiadający uprawnienia, o których mowa w art. 43 pkt 2, przy udziale przedstawiciela wykonawcy prac geodezyjnych związanych z modernizacją ewidencji gruntów i budynków, w terminie 15 dni roboczych od upływu terminu wyłożenia do wglądu projektu operatu opisowo-kartograficznego, rozstrzyga o przyjęciu lub odrzuceniu uwag zgłoszonych do tego projektu, po czym informuje zgłaszającego uwagi o sposobie rozpatrzenia uwag oraz sporządza wzmiankę o treści zgłoszonych uwag i sposobie ich rozpatrzenia w protokole. 8. Po upływie terminu, o którym mowa w ust. 7, dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego stają się danymi ewidencji gruntów i budynków i podlegają ujawnieniu w bazie danych ewidencji gruntów i budynków. Informację o tym starosta ogłasza w dzienniku urzędowym województwa oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej starostwa. 9. Każdy, czyjego interesu prawnego dotyczą dane zawarte w ewidencji gruntów i budynków ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym, może w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia w dzienniku urzędowym województwa informacji, o której mowa w ust. 8, zgłaszać zarzuty do tych danych. 10. O uwzględnieniu lub odrzuceniu zarzutów starosta rozstrzyga w drodze decyzji. 11. Do czasu ostatecznego zakończenia postępowania, o którym mowa w ust. 10, w stosunku do gruntów, budynków lub lokali, których dotyczą zarzuty, dane ujawnione w operacie opisowo-kartograficznym nie są wiążące. 12. Zarzuty zgłoszone po terminie określonym w ust. 9 traktuje się jak wnioski o zmianę danych objętych ewidencją gruntów i budynków.

Przedmiotowa skarga J. K. została złożona po zakończeniu procesu modernizacji ewidencji gruntów i budynków i jest zrelatywizowana do jego końcowego etapu opisanego w art. 24a ust. 8 ustawy. Skarżąca zaskarżyła bowiem "czynność Starosty Powiatu M. z dnia 16 lutego 2021 r." (strona 1 skargi) czy też "czynność materialno-prawną (...) ze skutkiem od dnia 16 lutego 2021 r." (strona 2 skargi). Jak zaś wynika z akt sprawy, z dniem 16 lutego 2021 r. dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego ewidencji gruntów i budynków, stały się danymi ewidencji gruntów i budynków i zostały ujawnione w bazie danych ewidencji gruntów i budynków (informacja o tym ukazała się w Dzienniku Urzędowym Województwa Małopolskiego w dniu 9 kwietnia 2021 r.). W dniu 16 lutego 2021 r. Starosta M. nie podejmował zatem w odnośnej sprawie żadnej czynności – w dniu tym nastąpił jedynie określony skutek prawny. I, co więcej, w ujęciu normatywnym nie jest to skutek bezpośrednio przypisany do czynności organu, lecz skutek następujący z mocy prawa. "Projekt operatu opisowo-kartograficznego z mocy prawa staje się operatem opisowo-kartograficznym z chwilą upływu terminu na jaki projekt był wyłożony" (zob. np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 7 lutego 2008 r., III SAB/Kr 30/07, CBOSA). "Wzajemna relacja przepisów art. 24a ust. 6 i 8 p.g.k. wskazuje, że projekt operatu opisowo-kartograficznego z mocy prawa staje się operatem opisowo-kartograficznym z chwilą upływu terminu, na jaki był on wyłożony" (D. Felcenloben, Ewidencja gruntów i budynków. Zagadnienia materialne i procesowe, Warszawa 2022, s. 278).

Mając na uwadze powyższe, w procesie modernizacji ewidencji gruntów i budynków, prowadzonym w trybie art. 24a ustawy, nie sposób zidentyfikować zaskarżalnych do sądu administracyjnego czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a w szczególności nie sposób zidentyfikować ich na tym etapie, na którym dane objęte modernizacją, zawarte w projekcie operatu opisowo-kartograficznego, stają się – z mocy prawa – danymi ewidencji gruntów i budynków. W tym miejscu wypada powtórzyć sformułowaną wcześniej tezę, że w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. chodzi o takie konstrukcje normatywne, w których określone skutki w sferze materialnoprawnej skarżącego są przypisane wprost do określonej czynności organu, a nie o takie konstrukcje normatywne, w których wspomniane skutki – nawet jeśli poprzedza je jakieś działanie organu o charakterze faktycznym lub konwencjonalnym – następują w istocie z mocy prawa. Art. 24a ust. 8 ustawy niewątpliwie posługuje się tą drugą konstrukcją.

Dodatkowo należy podkreślić, że ustawodawca w sposób wyraźny określił środki prawne, za pomocą których można kwestionować nowopowstałe dane ewidencji gruntów i budynków – tymi środkami są zarzuty (przy czym mają one skutek suspensywny w odniesieniu do związania danymi), a po upływie terminu do ich złożenia – wniosek o zmianę danych. W wyniku wniesienia tych środków prawnych mogą być wydane akty, które będą zaskarżalne do sądu administracyjnego. Na tle tak ukształtowanych rozwiązań, bacząc także na wymóg unikania dwutorowości postępowań kontrolnych, niepodobna przyjąć, że nowopowstałe dane ewidencji gruntów i budynków mogą kwestionowane – niejako równolegle z zarzutami bądź wnioskiem o zmianę danych względnie zamiast nich – skargą wnoszoną na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W tym kontekście warto zauważyć, że skarżąca w dniu 29 kwietnia 2022 r. – a zatem w tym samym dniu co skargę – wniosła do organu zarzuty, przy czym są one rozpatrywane w trybie określonym w art. 24a ust. 12 ustawy.

Z tych przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia. W ocenie Sądu, jeżeli skarga dotyczy potencjalnej sprawy z zakresu kontroli administracji publicznej, ale jest niedopuszczalna z uwagi na brak zaskarżalnej formy działania organu – odrzucenie skargi powinno nastąpić na podstawie powołanego przepisu (a nie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).