Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 359/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2004-08-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6411 Rozstrzygnięcia nadzorcze dotyczące gminy; skargi organów gminy na czynności nadzorcze
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący – Sędzia NSA Ewa Krawczyk /spr./ Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Asesor WSA Rafał Wolnik Protokolant ref. Magdalena Jankowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2004 r. sprawy ze skargi Gminy S. na rozstrzygnięcie nadzorcze Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego o d d a l a s k a r g ę


UZASADNIENIE

Uchwałą z dnia [...] Nr [...] Rada Miejska w S., działając w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym /tekst jednolity: Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm./ oraz w oparciu o art. 14 ust. 1, 2 i 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. Nr 80 poz. 717 ze zm./. przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniej i południowo wschodniej części Gminy S.

Kolejną uchwałą z dnia [...] Nr [...] Rada Miejska w S., działając w oparciu o powołane wcześniej przepisy, przystąpiła do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta S. dla obszaru położonego w rejonie ul. O., obejmującego teren projektowanej strefy usługowo-produkcyjnej.

W dniu [...] Rada Miejska w S., działając w oparciu o art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. Nr 27, poz. 96 ze zm./, podjęła uchwałę Nr [...], mocą której odstąpiono od sporządzenia miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Miasta S. dla terenów górniczych KWK A i KWK B.

Zawiadomieniem z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 61 § 4 kpa w związku z art. 91 ust. 5 ustawy o samorządzie gminnym, poinformował Gminę S. o wszczęciu postępowania nadzorczego w sprawie stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu Wojewoda [...] wskazał, że zgodnie z treścią art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, jeżeli przewidywane, szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne. Podstawową przesłanką odstąpienia od ustawowego obowiązku sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w tym przypadku jest jednoznaczne i obiektywne wykazanie, że ruch zakładu górniczego wpływa w sposób nieznaczny na środowisko w granicach terenu górniczego. W przedmiotowej sprawie, do uchwały z dnia [...] nie została dołączona żadna prognoza oceniająca stopień oddziaływania na środowisko wobec czego, w ocenie Wojewody niezbędnym jest przeprowadzenie postępowania nadzorczego celem ustalenia, czy zachodziły przesłanki uzasadniające podjęcie tej uchwały.

Rozstrzygnięciem nadzorczym z dnia [...] Nr [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym stwierdził nieważność uchwały Rady Miejskiej w S. z dnia [...] Nr [...]. W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazano, iż Gmina S. wydała przedmiotową uchwałę w oparciu o stanowisko Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oraz opracowanie p.t. "Inwentaryzacja robót górniczych dla Miasta S." wykonane na zlecenie Gminy. Zgodnie z treścią art. 53 ust. 1 ustawy Prawo geologiczne i górnicze dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W odniesieniu do wskazanego w uchwale z dnia [...] terenu istniał obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, gdyż jak wynika to z załącznika nr 1 do tej uchwały jest to teren górniczy. O tym, że dla takiego terenu istnieje obowiązek sporządzenia planu miejscowego przesądza również treść art. 124 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Odstępstwo od wskazanej wyżej zasady przewiduje art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze, który stanowi, że w przypadku gdy przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne, rada gminy może podjąć uchwalę o odstąpieniu od sporządzenia planu dla terenu górniczego. W ocenie organu nadzoru rada gminy jest zobowiązana zainicjować procedurę planistyczną – art. 14 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Dopiero w trakcie toczącego się postępowania planistycznego rada gminy ma możliwość podjęcia uchwały o odstąpieniu od sporządzenia planu w razie zaistnienia określonych przesłanek. Poszczególne etapy postępowania planistycznego wskazane zostały w art. 17 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Zgodnie z treścią art. 17 ust. 4 przywołanej ustawy projekt planu sporządza się równolegle z prognozą oddziaływania na środowisko, która jest instytucją uregulowaną w art. 40 – 45 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska /Dz. U. Nr 62, poz. 627 ze zm./. Ocena ta określa stan środowiska przed uchwaleniem planu oraz określa jego przewidywany stan w powiązaniu z przedsięwzięciami w planie. Ponieważ przedmiotem uchwały z dnia [...] był teren górniczy, to ocena oddziaływania na środowisko ma zasadnicze znaczenie co do tego, czy wpływy działalności górniczej na środowisko będą nieznaczne.

W ocenie organu nadzoru przy podejmowaniu w/w uchwały Rada Miejska w S. naruszyła przepis art. 53 ust. 6 Prawa geologicznego i górniczego oraz przepis art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, gdyż dysponowała jedynie stanowiskiem Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oraz "Inwentaryzacją robót górniczych dla Miasta S.". Tym samym Rada Miejska w S. w sposób niedostateczny wykazała, że ewentualny wpływ działalności górniczej na środowisko będzie nieznaczny. Organ nadzoru nie zanegował prawa rady gminy do podjęcia tego rodzaju uchwały, wskazał jedynie, iż na gruncie obowiązujących przepisów w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że przed podjęciem tego rodzaju uchwały niezbędnym jest sporządzenie oceny oddziaływania na środowisko. Dokumenty, na które powołuje się Rada Miejska w S. uznano za niewystarczające dla wykazania, iż przewidywany wpływ oddziaływania na środowisko będzie nieznaczny. Dotyczą one bowiem przydatności budowlanej gruntów na terenie górniczym - stanowisko Okręgowego Urzędu Górniczego w K. oraz ustalenia i położenia terenów górniczych na terenie Miasta S. – "Inwentaryzacja robót górniczych dla Miasta S.".

Na rozstrzygnięcie nadzorcze z dnia [...] skargę do Sądu złożyła Gmina S. wnosząc o jego uchylenie. Rozstrzygnięciu temu zarzucono błędną wykładnię art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze oraz niewłaściwe powołanie przepisów art. 40 – 45 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z przepisami ustawy Prawo ochrony środowiska oraz treścią rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. w sprawie szczegółowych warunków, jakim powinna odpowiadać prognoza oddziaływania na środowisko w prognozie tej określa się i ocenia zagadnienia w zakresie skutków dla środowiska, które mogą wynikać z projektowanego przeznaczenia terenu, powodowane zwłaszcza wprowadzaniem gazów lub pyłów do powietrza, wytwarzaniem odpadów, wprowadzaniem ścieków do wód i ziemi itp. oraz realizacji ustaleń projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego na powietrze, powierzchnię ziemi, glebę, kopaliny, wody powierzchniowe i podziemne, klimat, zwierzęta i rośliny. W ocenie skarżącej wobec tak sformułowanego zakresu oceny oddziaływania na środowisko nie ma możliwości opracowania "materiału właściwego dla rozstrzygnięć o wielkości wpływu na środowisko działalności górniczej, a tym samym ustalenia, czy ten wpływ jest znaczny". W zarządzeniu nadzorczym Wojewody wskazano, iż przepis art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze jest "niedookreślony", w związku z czym, zdaniem Gminy S., należy interpretować go łącznie z ust. 2 i 3 tego przepisu. Przepis art. 53 ust. 2 ustawy Prawo geologiczne i górnicze stanowi, że plan miejscowy winien zapewnić integrację wszelkich działań w celu wykonania uprawnień określonych w koncesji, zapewnienia bezpieczeństwa powszechnego oraz ochrony środowiska, w tym obiektów budowlanych. Z kolei ust. 3 przywołanego przepisu "ustala szczególny zakres takiego opracowania planistycznego, tj. wyznaczenie filara ochronnego, w granicach którego ze względu na ochronę oznaczonych dóbr, wydobywanie kopalin nie może być prowadzone, lub może być dozwolone tylko w sposób zapewniający ochronę tych dóbr. Zatem Rada Miejska w S. postanowiła objąć miejscowymi planami, wskazane w stanowisku Okręgowego Urzędu Górniczego w K., fragmenty terenu górniczego, na powierzchni którego mogą ujawnić się negatywne skutki działalności górniczej. Wobec czego zawarty w rozstrzygnięciu nadzorczym Wojewody zarzut "braku należytej staranności wykazanej przez Radę Miejską w S." oraz brak "wnikliwej analizy działalności górniczej i jej wpływu na stan środowiska" nie może zostać uznany za zasadny.

Skarżąca wskazała ponadto, iż równolegle z procedurą planistyczną trwają prace nad prognozą oddziaływania na środowisko, "w miarę potrzeby weryfikujące wstępne ustalenia dotyczące docelowego przeznaczenia obszaru objętego opracowaniami planistycznymi".

Podniesiono również, że na obecnym etapie postępowania planistycznego podejmowane są działania zmierzające do zapewnienia udziału społeczeństwa w sprawie oceny oddziaływania na środowisko, objawiające się poprzez wyłożenie do publicznego wglądu "Prognozy oddziaływania na środowisko zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla wschodniej i południowo-wschodniej części Gminy S.". Prognoza ta nie uwzględnia jednakże wielkości wpływów eksploatacji górniczej na środowisko.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Organ nadzoru podtrzymał w całości argumenty powołane w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia nadzorczego, wskazując, że powołana w skardze argumentacja sprowadza się przede wszystkim do kwestii materialnoprawnych. Błędną jest, zdaniem organu nadzoru, argumentacja strony skarżącej jakoby "regulacje prawne określające zasady sporządzania prognozy oddziaływania na środowisko były nieprzydatne do ustalenia wpływu ewentualnej działalności górniczej na środowisko". Przepis art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska wskazuje, iż kopaliny stanowią element środowiska podlegający ochronie. Z kolei art. 40 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że w postępowaniu planistycznym konieczne jest sporządzenie prognozy oddziaływania na środowisko. Powołane w skardze rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. w § 3 stanowi m.in., że w prognozie określa się i ocenia zagadnienia w zakresie skutków dla środowiska, które mogą wynikać z projektowanego przeznaczenia terenu, a zwłaszcza "wykorzystywaniem zasobów środowiska/.../ niekorzystnym przekształceniem naturalnego ukształtowania terenu". W ocenie Wojewody bezspornym jest, że działalność górnicza jest faktycznym korzystaniem z zasobów środowiska i negatywnie wpływa na naturalne ukształtowanie terenu. Omawiane zagadnienie winno być rozpatrywane w powiązaniu z przepisem art. 41 ust. 2 ustawy Prawo ochrony środowiska, który wskazuje, że prognoza oddziaływania na środowisko powinna m.in. określać, analizować i oceniać stan środowiska na obszarach objętych znaczącym oddziaływaniem /art. 41 ust. 2 pkt 3/ oraz określać, analizować i oceniać przewidywane znaczące oddziaływania na środowisko /art. 41 ust. 2 pkt 6/. Zatem, zdaniem organu nadzoru, to właśnie prognoza jest właściwym dokumentem do ustalenia, czy wpływ na środowisko będzie "znaczący", czy tez "nieznaczny". Zwrócono również uwagę, że w rozstrzygnięciu nadzorczym zarzuty skierowane były przede wszystkim na brak należytego udokumentowania podstaw do podejmowania uchwały, nie zaś celowości postępowania planistycznego. Podniesiono także, że rozstrzygnięcie nadzorcze dokonywało oceny stanu faktycznego i prawnego i na dzień jego wydania, a w sposób nie budzący wątpliwości ustalono, że prognoza oddziaływania na środowisko nie była wówczas sporządzona. Skoro zatem w dacie podjęcia uchwały prognozy jeszcze nie było, to tym samym uznać należy, że uchwała ta podjęta została przedwcześnie, co prowadzi do wniosku, iż jest niezgodna z art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze. Zarzuty rozstrzygnięcia nadzorczego nie ograniczały się jedynie do zaniechania sporządzenia prognozy oddziaływania na środowisko, lecz również wskazywały, że Rada Miejska w S. nie zbadała czy podstawy do wydania takiej uchwały w ogóle istnieją.

W piśmie procesowym z dnia [...] Gmina S., działająca poprzez swojego pełnomocnika, ustosunkowała się do twierdzeń organu nadzoru zawartych w odpowiedzi na skargę.

W pierwszej kolejności za chybiony uznany został argument, jakoby rozporządzenie Ministra Ochrony Środowiska z dnia 14 listopada 2002 r. zawierało regulacje pozwalające na ustalenie w prognozie stopnia wpływu działalności górniczej na środowisko. W ocenie skarżącej, przywołany fragment treści § 3 tego rozporządzenia nie odnosi się do skutków projektowanego przeznaczenia terenu, co przesądza o przyjęciu stanowiska, że w przypadku ustalenia w projekcie planu miejscowego funkcji terenu, z realizacją której może się wiązać "wykorzystywanie zasobów środowiska lub niekorzystne przekształcenie naturalnego ukształtowania terenu..." – w prognozie oddziaływania na środowisko sporządzanej równolegle z planem określa się i ocenia zagadnienia w zakresie skutków dla środowiska wynikających z tych planowanych działań. Dla projektowanych w miejscowym planie nowych zakładów górniczych ocena ta będzie miała decydujące znaczenie, co do stwierdzenia, czy ich wpływ jest znaczący czy też nie. W ocenie strony skarżącej, w odniesieniu do funkcjonujących zakładów górniczych miarodajnym jest stanowisko Okręgowego Urzędu Górniczego, który dysponując pełną dokumentacja mierniczo-geologiczną jest jedyną jednostką kompetentną w zakresie określenia i oceny zakładanych skutków działalności górniczej w granicach terenów górniczych. Tym samym ocena oddziaływania na środowisko dotycząca projektu planu miejscowego obejmującego istniejący i funkcjonujący zakład górniczy nie jest dokumentem właściwym do oceny wielkości wpływu działalności górniczej na środowisko. Podjęte przez Radę Miasta S. działania nie mogą zostać uznane za dokonane bez wnikliwej oceny okoliczności. Nie ulega wątpliwości, że w dacie podjęcia spornej uchwały nie dysponowano oceną oddziaływania na środowisko, co nie oznacza zarazem, że była ona niezbędna do jej podjęcia. Argumentacja organu nadzoru, jakoby działalność górnicza zawsze miała wpływ na środowisko, w świetle treści art. 53 ust. 6 ustawy Prawo geologiczne i górnicze musi zostać uznana za chybioną, gdyż przepis ten wyraźnie wskazuje na możliwość występowania nieznacznych szkodliwych wpływów na środowisko działalności górniczej. Na koniec strona skarżąca powołała się na będące w toku prace nad zmianą ustawy Prawo geologiczne i górnicze, zmierzające do uproszczenia procedury planistycznej w odniesieniu do terenów górniczych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Ustawa z dnia 4.02.1994 r. Prawo geologiczne i górnicze /Dz.U. nr 27, poz. 96 ze zm./, dalej Pgig, w art. 53 stanowi, że dla terenu górniczego sporządza się miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w trybie określonym odrębnymi przepisami, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Sporządzenie planu terenu górniczego następuje niezależnie od wymagań wynikających z – obowiązującej w dacie podjęcia przez Radę Miejską w S. uchwały z dnia [...] – przepisów ustawy z dnia 27.03.1003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym /Dz.U. nr 80, poz. 717/. Obowiązek sporządzenia planu dla terenu górniczego wynika także z tej ostatniej ustawy, a mianowicie jej art. 14 ust. 7. Plan terenu górniczego zgodnie z treścią art. 53 ust. 2 Pgig powinien zapewniać integrację wszelkich działań podejmowanych w granicach terenu górniczego w celu wykonania uprawnień określonych w koncesji, zapewnienie bezpieczeństwa publicznego, ochronę środowiska w tym obiektów budowlanych, gdyż problemem o szczególnej doniosłości jest prawidłowe zagospodarowanie nieruchomości objętych wpływami robót górniczych zakładu górniczego /terenów górniczych/.

Zarówno z art. 52 Pgig, jak i art. 14 ust. 7 ustawy z dnia 27.03.2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym wynika więc obowiązek sporządzenia planu dla terenu górniczego. Projekt takiego planu sporządza się na koszt przedsiębiorcy /art. 53 Pgig/ i ma on charakter szczególny /art. 53 ust. 2 Pgig/, jednakże zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym rada gminy jako organ właściwy do sporządzania planu, rozstrzyga o przystąpieniu lub odstąpieniu do jego sporządzania.

Przepisem, który stanowi podstawę prawną do podjęcia uchwały o odstąpieniu od sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest art. 53 ust. 6 Pgig stanowiący, że jeżeli przewidywane szkodliwe wpływy na środowisko będą nieznaczne, rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzenia tego planu.

Z art. 53 ust. 6 Pgig wynika, że na radzie gminy ciąży obowiązek wykazania, że istnieją przesłanki do odstąpienia od sporządzania planu dla terenu górniczego. Przesłanką tą jest nieznaczny przewidywany szkodliwy wpływ działalności górniczej na środowisko.

Problem w niniejszej sprawie sprowadza się do wyjaśnienia w oparciu o jakie dowody rada podejmująca uchwałę, o której mowa w art. 53 ust. 6 Pgig, może przyjąć nieznaczność wpływu działalności górniczej na środowisko, a więc wykazać istnienie przesłanki do podjęcia uchwały o odstąpieniu od sporządzania planu dla terenu górniczego.

Rada Miejska w S. uchwałą z dnia [...] o odstąpieniu od sporządzania planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów górniczych KWK A i KWK B podjęła w postępowaniu planistycznym rozpoczętym uchwałami o przystąpieniu do sporządzania miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego fragmentów Miasta S. /określonego w tych uchwałach i załącznikach graficznych/ z dnia [...] nr [...] i nr [...].

Z postępowania nadzorczego oraz wyjaśnień skarżącej złożonych w postępowaniu sądowym wynika, iż ustalenie, że przewidywane wpływy działalności górniczej na środowisko będą nieznaczne, zostało dokonane w oparciu o: stanowisko Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w K. z dnia [...] /stanowiące odpowiedź na pismo Prezydenta S./ oraz opracowanie "Inwentaryzacji robót górniczych dla Miasta S." z [...], wykonana na zlecenie gminy.

Żaden z tych dokumentów – w ocenie składu orzekającego – nie dawał i nie mógł dać podstaw do ustalenia, że przewidywane wpływy działalności górniczej na środowisko będą nieznaczne. Uchwała przewidziana w art. 53 ust. 6 Pgig jest aktem z dziedziny planowania przestrzennego i dlatego ustalenie przesłanki do jej wydania powinno nastąpić w oparciu o dowody znane procedurze zagospodarowania przestrzennego.

Niezależnie od powyższego należy podkreślić, iż ze stanowiska Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego wynika, że zostało ono wydane w oparciu o dokumentację ruchową poszczególnych zakładów górniczych i dotyczy jedynie przydatności budowlanej gruntów na terenie górniczym, tymczasem przepis art. 53 ust. 6 Pgig dotyczy środowiska jako całości. Zgodnie z art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska z dnia 27.04.2001 r. /Dz.U. 01.62.627/ przez środowisko rozumie sie ogół elementów przyrodniczych w tym także przekształconych przez człowieka. a w szczególności powierzchnie ziemi, kopaliny, wody, powietrze, zwierzęta i rośliny, krajobraz oraz klimat.

W kontekście art. 3 pkt 39 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 53 ust. 6 Pgig, powołane stanowisko Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego nie mogło stanowić podstawy do ustalenia, że przewidywane szkodliwe wpływy działalności górniczej na środowisko będą nieznaczne.

To samo dotyczy "Inwentaryzacji robót górniczych dla Miasta S.", z której wynika jedynie ustalenie i położenie obszarów górniczych na terenie S.

Powyższa konstatacja oznacza, że Rada Miejska w S. podjęła objętą rozstrzygnięciem nadzorczym uchwałę, pomimo braku przesłanek ku temu to jest pomimo braku okoliczności wskazujących na to, że wpływ działalności górniczej na środowisko będzie nieznaczny.

Zasadnie zatem Wojewoda [...] w oparciu o art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8.03.1990 r. o samorządzie gminnym /Dz.U. z 2001 nr 142, poz. 1591 z zm./ stwierdził zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym nieważność uchwały nr [...] z [...] w sprawie odstąpienia od sporządzania miejscowego planu zagospodarowania S. dla terenów górniczych, jako niezgodnej z art. 53 ust. 6 Pgig, co skutkuje bezzasadnością skargi.

Skład orzekający uznając za zgodne z prawem zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze nie w całości podziela jego uzasadnienie.

Z mocy art. 53 ust. 1 Pgig i art. 14 ust. 7 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym istnieje obowiązek sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu górniczego, a ust. 6 art. 53 przewiduje możliwość odstąpienia od sporządzania takiego planu po spełnieniu przesłanek określonych w tym przepisie. Analiza powyższych przepisów nie pozwala na zaakceptowanie poglądu organu nadzoru, ich uchwała o której mowa w art. 53 ust. 6 Pgig może zapaść jedynie we wszczętej uchwałą podjętą w oparciu o art. 14 ust. 1 ustawy z 27.03.2003 r. procedurze planistycznej i na podstawie sporządzonej w toku tej procedury prognozy oddziaływania na środowisko /art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu.../.

Wniosek taki nie wynika z art. 53 ust. 6 Pgig, a przewidziane tym przepisem "odstąpienie" dają radzie gminy możliwość podjęcia uchwały z art. 53 ust. 6 Pgig zarówno przed podjęciem uchwały o przystąpienie do sporządzania planu, jak i na każdym etapie procedury planistycznej. Warunkiem podjęcia omawianej uchwały jest bowiem jedynie wykazanie przesłanek do jej podjęcia – nieznaczność szkodliwego wpływu działalności górniczej na środowisko – a nie podjęcie jej w toczącej się procedurze planistycznej.

"Odstąpienie", o którym mowa w art. 53 ust. 6 Pgig oznacza bowiem odstąpienie od obowiązku wynikającego wprost z ustawy – jakim jest uchwalenie planu dla terenu górniczego – i właśnie od tego obowiązku rada może odstąpić po spełnieniu przesłanek z art. 53 ust. 6 Pgig, bez wszczynania procedury planistycznej.

Wydaje się oczywiste, że w sytuacji podjęcia uchwały na podstawie art. 53 ust. 6 Pgig w toku procedury planistycznej, po sporządzeniu projektu planu wraz z prognozą oddziaływania na środowisko /art. 17 pkt 4 ustawy o planowaniu/ ta ostatnia może stanowić podstawę do ustalenia nieznaczności wpływu działalności górniczej na środowisko.

Problem dotyczy możliwości podjęcia uchwały przewidzianej w art. 53 ust. 6 Pgig przed wszczęciem tej procedury lub w jej toku, ale – jak w niniejszej sprawie – przed sporządzeniem prognozy oddziaływania na środowisko i sprowadza się do odpowiedzi na pytanie w oparciu o jakie dokumenty w takiej sytuacji możliwe jest podjęcie przedmiotowej uchwały.

W tym miejscu należy wskazać na przepisy działu VII ustawy Prawo ochrony środowiska, zatytułowanego "Ochrona środowiska w zagospodarowaniu przestrzennym i przy realizacji inwestycji", a w szczególności na art. 72 ust. 1 pkt 2. Przepis ten stanowi, iż w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego zapewnia się warunki utrzymania równowagi przyrodniczej i racjonalną gospodarkę zasobami środowiska w szczególności przez uwzględnienie obszarów występowania złóż kopalin oraz obecnych i przyszłych potrzeb eksploatacji tych złóż; natomiast zgodnie z ust. 4 art. 72 wymagania, o których mowa w ust. 1 – 3 określa się na podstawie opracowań ekofizjograficznych stosownie do rodzaju planu, oraz poszczególnych elementów przyrodniczych i ich wzajemnych powiązań.

Zatem przepisy Prawa ochrony środowiska przesądzają o konieczności sporządzenia "opracowania ekofizjograficznego" i to już przed sporządzeniem studium oraz podjęciem prac nad projektem planu miejscowego /rozporządzenie Ministra Środowiska z 9.09.2002 r. w sprawie opracowań ekofizjograficznych – Dz.U. 02.155.1298/. Opracowanie takie – zgodnie z § 4 powołanego wyżej rozporządzenia – wykonuje się na podstawie kompleksowych badań i pomiarów terenowych, analizy danych teledetekcyjnych, archiwalnych materiałów kartograficznych, planistycznych, inwentaryzacyjnych i studialnych, a w szczególności dokumentacji hydrogeologicznej, dokumentacji geologicznych złóż kopalin, dokumentów opracowanych w oparciu o ustawę z dnia 18.07.2001 Prawo wodne oraz innych dokumentów szczegółowo wymienionych w powołanym wyżej przepisie.

Jeżeli więc – stosownie do wymagań art. 72 Prawa ochrony środowiska oraz przepisów rozporządzenia w sprawie opracowań ekofizjograficznych – sporządzono takie opracowanie przed podjęciem prac nad projektem planu /§ 3 ust. 1 rozp. wyżej powołanego/ to Rada gminy może podjąć uchwałę o odstąpieniu od sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu górniczego z uwagi na to, że przewidywane szkodliwe wpływy działalności górniczej na środowisko będą nieznaczne /art. 53 ust. 6 Pgig/, wówczas gdy taki wniosek będzie zawierało opracowanie ekofizjograficne, czyli dokumentację opracowaną przez uprawnione podmioty, która powinna określać m. innymi wymagania dla obszarów występowania złóż kopalin – art. 72 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 oraz wskazywać eliminowanie lub ograniczanie zagrożeń i negatywnego oddziaływania na środowisko zgodnie z § 1 i § 4 rozporządzenia Ministra Środowiska z 9.09.2002 r. w sprawie opracowań ekofizjograficznych.

W rozpoznawanej sprawie już po podjęciu uchwały objętej zaskarżonym rozstrzygnięciem nadzorczym sporządzono prognozę oddziaływania na środowisko, jak i opracowanie ekofizjograficzne /przekazane Radzie [...]/.

Te okoliczności nie mogły jednak mieć wpływu na rozstrzygnięcie albowiem zarówno organ nadzoru, jak i Sąd, jest obowiązany oceniać akt poddany jego kontroli według stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jego podjęcia.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153, poz. 1270/ oddalił skargę.