Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1549/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-01-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1 oraz par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1549/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 stycznia 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Maja Chodacka (spr.), WSA Stanisław Grzeszek, Protokolant: sekr. sąd. Anna Boczkowska, po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 19 stycznia 2016 r., sprawy ze skarg A. Sp. z o.o. w K. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 czerwca 2015 r. nr [...],[...][...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania - skargi oddala -


UZASADNIENIE

Zaskarżonymi postanowieniami z dnia 18 czerwca 2015r. nr [...],[...],[...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze po rozpoznaniu wniosków M.J. działającego w imieniu spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w K., działając na podstawie art. 162 i art. 163 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.) odmówiło przywrócenia terminu do złożenia odwołań od decyzji Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2013, 2014 i 2015.

Jak wynika z uzasadnień postanowień decyzje Prezydenta Miasta K. w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od nieruchomości za rok 2013, 2014 i 2015 zostały doręczone w dniu 9 kwietnia 2015r., trybie art. 150 Ordynacji podatkowej.

W dniu 28 kwietnia 2015r. M.J., działając jako Prezes Zarządu uprawniony do reprezentacji spółki A. Sp. zo.o. z siedzibą w K. wniósł za pośrednictwem organu I instancji odwołania od decyzji. Jednocześnie strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. M.J. uzasadniając swoje podanie wyjaśnił, że o fakcie wydania zaskarżonych decyzji podatkowych dowiedział się w dniu 22 kwietnia 2015r. w trakcie pobytu w Urzędzie Miasta K. Wydział Podatków i Opłat. Informację tę otrzymał od Kierownika Wydziału - S.K., który przekazał kserokopie wydanych decyzji. M. J. wskazuje, że od wielu miesięcy znajduje się w leczeniu ortopedycznym po przebytym złamaniu. Strona podkreśliła, że schorzenie znacznie ogranicza możliwość poruszania się i normalne funkcjonowanie. Na poparcie swoich twierdzeń J. przedłożył kopię zaświadczenia lekarskiego. Ponadto wyjaśnił, że jest jedyną osobą upoważnioną do odbioru korespondencji w imieniu spółki. Ze względu na brak możliwości odbioru korespondencji J. nie mógł zapoznać się z treścią decyzji, która pod jego nieobecność została pozostawiona w urzędzie pocztowym.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przywołało treść art. 162 § 1 oraz § 2 Ordynacji podatkowej i stwierdziło, iż istota sprawy sprowadza się do oceny, czy M. J. uprawdopodobnił brak swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołań od decyzji. Bezspornym jest, że termin do wniesienia odwołań został przez uchybiony. Decyzje zostały bowiem doręczone prawidłowo w trybie art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej w dniu 9 kwietnia 2015r. Zgodnie z przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie. Zatem termin ten w przedmiotowej sprawie upłynął w dniu 23 kwietnia 2015r. Odwołania zostały wniesione w dniu 28 kwietnia 2015r.

Biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, a przede wszystkim wyjaśnienia M. J. Kolegium stwierdziło, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku winy w uchybieniu terminu. Kolegium stanęło na stanowisku, że podnoszone przez M. J. okoliczności związane ze stanem zdrowia i odbywanym leczeniem ortopedycznym nie mogą stanowić wystarczającej podstawy do uznania, iż stanowiły one przeszkodę nie do przezwyciężenia, uniemożliwiającą odbiór zaskarżonych decyzji oraz złożenie odwołań w terminie. Zgodnie z przedłożonym zaświadczeniem lekarskim dolegliwości M. J. miały charakter przewlekły i istniały co najmniej od daty wystawienia zaświadczenia, tj. od dnia 12 stycznia 2015r. Stan zdrowia M. J. oczywiście mógł utrudniać normalne funkcjonowanie (szczególnie poruszenie), ale w ocenie Kolegium wnioskodawca nie był całkowicie pozbawiony możliwości funkcjonowania i zadbania o interesy reprezentowanej Spółki. Z akt sprawy wynika, że J., pomimo podnoszonych dolegliwości, w dniu 19 stycznia 2015r., działając imieniu Spółki, złożył w do akt sprawy za pośrednictwem Poczty Polskiej informację na podatek od nieruchomości na rok 2015r. W tej sytuacji dalece wątpliwe wydają się twierdzenia wnioskodawcy o całkowitej niemożności normalnego funkcjonowania, skoro J. był w stanie nadać przesyłkę pocztową do organu I instancji. Kolegium uważa, iż skoro M. J. był świadomy swojego stanu zdrowia i związanych z nim trudności w odbiorze korespondencji pod adresem siedziby Spółki, powinien już na tym etapie postępowania dołożyć należytej staranności i podjąć stosowne kroki zapewniające możliwość skutecznego odbioru korespondencji urzędowej przez reprezentowaną przez siebie spółkę. Przykładowo, w tym celu J. mógł ustanowić pełnomocnika Spółki do odbioru korespondencji i poinformować o tym fakcie organ podatkowy.

Co istotne w niniejszej sprawie, M. J. w dniu 22 kwietnia 2015r. był osobiście w Urzędzie Miasta K. Wydział Podatków i Opłat i miał możliwość zapoznania się z treścią decyzji Prezydenta Miasta K.. Jak wyjaśnił sam wnioskodawca w swoim podaniu, kserokopie decyzji zostały mu udostępnione w trakcie wizyty w urzędzie w dniu 22 kwietnia 2015r. przez Kierownika Wydziału — S.K. Kolegium podkreśliło, że termin do złożenia odwołań upływał w dniu 23 kwietnia 2015r. Zatem zasadne jest uznanie, iż M. J. będąc osobiście w siedzibie organu I instancji i znając treść decyzji mógł z pewnością skutecznie zaskarżyć przedmiotowe decyzje, składając odwołania w ustawowym terminie, tj. do dnia 23 kwietnia 2015r.

W skargach wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, pełnomocnik skarżącego zarzucił zaskarżonym postanowieniom naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

- art. 122 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niezastosowanie polegające na niepodjęciu czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, skutkujące uznaniem, wbrew stanowi rzeczywistemu, iż doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy skarżącego;

- art. 187 § 1 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego co skutkowało przyjęciem, że nie zachodzą przesłanki z art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, w sytuacji, gdy okoliczności niniejszej sprawy dowodzą, że doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania bez winy skarżącego;

- art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, przez jego niezastosowanie i prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania obywateli do władzy publicznej, przez prowadzenie postępowania nie bacząc na zasady współżycia społecznego i dobro jednostki,

- art. 162 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego błędne zastosowanie skutkujące przyjęciem twierdzenia, iż skarżący nie uprawdopodobnił, iż uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy.

Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uwzględnienie skarg i uchylenie zaskarżonych postanowień w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedziach na skargi Kolegium podtrzymując w całości stanowisko zawarte w zakwestionowanych postanowieniach wniosło o oddalenie skarg.

Zarządzeniem z dnia 19 stycznia 2016r. Sąd postanowił na podstawie art. 111 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączyć do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt od I SA/Kr 1549/15 do I SA/Kr 1551/15 i prowadzić je pod wspólną sygn. akt I SA/Kr 1549/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Sprawa niniejsza została rozpoznana w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.). Zgodnie z treścią przywołanego przepisu sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.

Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Zaskarżony akt administracyjny może zostać wzruszony przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, w przeciwnym razie skarga podlega oddaleniu. Sąd uchyla zaskarżony akt, jeśli stwierdzi, że wydano go z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Oceniając zasadność skarg w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że nie zasługują one na uwzględnienie.

Istota sprawy sprowadza się do rozstrzygnięcia w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołań od decyzji Prezydenta Miasta K.. Zdaniem skarżącego w sprawie występują przesłanki warunkujące przywrócenie terminu. W ocenie organu skarżący nie spełnił przesłanek wynikających z art. 162 ustawy Ordynacja podatkowa, a przez to wnioski skarżącego nie zasługiwały na uwzględnienie.

W sprawie nie jest kwestionowana okoliczność daty doręczenia decyzji organu pierwszej instancji. Przepis art. 150 ustawy Ordynacja podatkowa formułuje precyzyjnie przesłanki, pozwalające na zastosowanie fikcji doręczenia przez awizo. Zgodnie z art. 150 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149, poczta przechowuje pismo przez 14 dni w swojej placówce. Adresata zawiadamia się dwukrotnie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1. Powtórne zawiadomienie następuje w razie niepodjęcia pisma w terminie 7 dni (art. 150 § 1a Ordynacji podatkowej). Z kolei przepis art. 150 § 2 Ordynacji podatkowej stanowi, że zawiadomienie o pozostawieniu pisma w miejscu określonym w § 1 umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W tym przypadku doręczenia uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy.

Stan faktyczny niniejszej sprawy wskazuje, że decyzje organu pierwszej instancji zostały skutecznie doręczone stronie w trybie art. 150 Ordynacji podatkowej. Z akt wynika, że decyzje zostały wysłane pod właściwy adres, a właściwa placówka Poczty Polskiej zawiadomiła skarżącego w sposób prawidłowy o nadejściu pisma i miejscu, gdzie i kiedy może je odebrać. Zgodnie z adnotacjami widniejącymi na kopercie i zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłka była podwójnie awizowana, nie podjęto jej w terminie. Przy czym skarżący nie kwestionuje tych okoliczności, zarówno we wnioskach o przywrócenie terminu, jak i w skargach.

Z powyższych ustaleń wynika, że odwołania wniesione przez skarżącego dopiero w dniu 28 kwietnia 2015r. nastąpiły z uchybieniem czternastodniowego terminu określonego w art. 223 § 2 Ordynacji podatkowej, bowiem termin ten upływał w dniu 23 kwietnia 2015r.

Zgodnie z treścią art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Dodatkowo podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin ( § 2).

Jak wynika z treści powyższego przepisu dla przywrócenia terminu konieczne jest kumulatywne spełnienie czterech przesłanek, a mianowicie:

1) uchybienie terminowi,

2) złożenie przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie (7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi),

3) uprawdopodobnienie braku winy wnioskującego w uchybieniu terminowi oraz

4) dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany.

Organ podatkowy w sposób uprawniony stwierdził, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki warunkujące uwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu.

Z treści tego przepisu wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy w uchybieniu terminu. W orzecznictwie i doktrynie ugruntowany jest pogląd, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu procesowego należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. Przywrócenia terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. A contrario zatem, przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku" (por. "Ordynacja podatkowa. Komentarz" Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2006, komentarz do art. 162). Oznacza to, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Do takich okoliczności uzasadniających brak winy w uchybieniu terminu przez stronę zalicza się miedzy innymi przerwę w komunikacji, chorobę wymagającą hospitalizacji, czy inną nagłą i obłożną chorobę, która nie pozwoliła na dokonanie czynności procesowej lub posłużenie się osobą trzecią w celu dokonania czynności w zakreślonym terminie.

Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż podnoszony w sprawie fakt, iż skarżący poddawany jest leczeniu ortopedycznemu związanemu z dolegliwościami po przebytym złamaniu i załączone zaświadczenie lekarskie z dnia 12 stycznia 2015r. (które nie jest dokumentem L-4, czyli zwolnieniem lekarskim) nie mogą stanowić okoliczności, z których wynika uprawdopodobnienie braku winy skarżącego w uchybieniu terminu. Te okoliczności nie wyłączały możliwości działania skarżącego, co jednoznacznie potwierdza fakt, iż skarżący w otwartym terminie do wniesienia odwołań przebywał w Urzędzie Miasta K. (organ pierwszej instancji).

Najistotniejszą okolicznością faktyczną, którą przyznaje sam skarżący jest to, iż skarżący w dniu 22 kwietnia 2015r. podczas pobytu w Urzędzie Miasta K. dowiedział się od urzędnika o fakcie wydania decyzji w podatku od nieruchomości i otrzymał ich kserokopie, więc zapoznał się z ich merytoryczną treścią.

Ta data ma kluczowe znaczenie bowiem oznacza, iż skarżący przebywał w siedzibie organu podatkowego pierwszej instancji w czasie, kiedy miał otwarty termin do wniesienia odwołań od spornych decyzji, termin ten upływał w dniu następnym, czyli 23 kwietnia 2015r. Skarżący, mógł wnieść wówczas odwołania od decyzji i złożyć je bezpośrednio w organie pierwszej instancji (np. na dzienniku podawczym). Nie ma przy tym przeszkód proceduralnych, by w toku postępowania odwoławczego uzupełniać zarzuty i wnioski odwołań, co mógł uczynić także skarżący w późniejszym czasie. W tym kontekście jego zarzuty dotyczące leczenia ortopedycznego nie mają znaczenia, skoro skarżący był w miejscu, w którym bez trudności mógł złożyć odwołania i to w terminie, po zapoznaniu się z treścią decyzji.

Zatem nie można mówić o braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi, skoro mógł w ogóle temu terminowi nie uchybić, a w treści wniosku nie wskazano, iż w czasie od zapoznania się z decyzjami organu pierwszej instancji w siedzibie organu do upływu terminu na wniesienie odwołań wydarzyły się nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły działanie skarżącemu i wniesienie odwołań.

Należy dodatkowo zauważyć, iż w skargach podniesiono zarzuty związane z naruszeniem art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Jednak autor skarg w żaden sposób nie odniósł tych zarzutów do konkretnych ustaleń i okoliczności faktycznych sprawy i nie wyjaśnił na czym miałoby polegać naruszenie wskazanych przepisów w okolicznościach niniejszej sprawy.

W związku z powyższym Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ podatkowy i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.