Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1303/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-04-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48 ust 1 i 4
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły ( spr.), Sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi B.W., T. W., K.W. i L. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi B. W., T. W., K. W. i L. S. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], wydana w przedmiocie nakazu rozbiórki.

Decyzją tą organ, po rozpatrzeniu odwołania B. W. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], znak: [...], nakazującej B. W., T. W., L. S. i K. W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego w postaci werandy wejściowej wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O., wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2016 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w wyniku czynności kontrolnych organ powiatowy ustalił, iż na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O. od strony południowej dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego o werandę wejściową, dwukondygnacyjną o konstrukcji tradycyjnej. Roboty rozpoczęto w latach 1992-1993 bez wymaganego pozwolenia na budowę. Prace nie zostały zakończone. Inwestorami ww. rozbudowy byli B. i I. W. W chwili obecnej na mocy postanowienia Sądu spadkobiercami po I. W. są: B. W., T.W., L. S. i K. W.

W dniu 18 maja 2012 r. M. W. (pełnomocnik B. W. i S. S.) złożyła do protokołu oświadczenie o braku zgody na legalizację werandy usytuowanej częściowo na działce nr ew. [...], będącej własnością B. W. i S.S.

Wobec powyższego, PINB [...] decyzją z dnia [...] maja 2012 r. nr [...], znak: .[...], nakazał B. W., T.W., L. S. i K. W. rozbiórkę rozbudowanej części budynku mieszkalnego, tj. werandy wejściowej dwukondygnacyjnej o wym. ok. 3,5 m x 5,60 m wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O., wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę.

[...] WINB decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...], znak: [...], utrzymał w mocy ww. rozstrzygnięcie organu I instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] maja 2012 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1410/13 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], znak: [...], wstrzymał roboty budowlane przy rozbudowie budynku mieszkalnego o werandę wejściową wraz ze schodami usytuowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O. oraz nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia, w wyznaczonym terminie, dokumentów wynikających z art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

W dniu 22 lipca 2015 r. (przy piśmie z dnia 13 lipca 2015 r.) inwestorzy przedłożyli dokumenty, o których mowa w ww. postanowieniu organu powiatowego.

PINB [...], pismem z dnia 28 lipca 2015 r. wezwał inwestorów do przedłożenia 4 egz. projektu budowlanego ww. inwestycji, które nie zostały załączone do pisma z dnia 13 lipca 2015 r.

W dniu 18 sierpnia 2015 r. D. W. przedłożyła brakujące egzemplarze projektu budowlanego wraz z oryginałem mapy sytuacyjno-wysokościowej do celów projektowych.

Następnie, PINB [...] postanowieniem z dnia [...] października 2015 r. nr [...], znak: [...], nałożył na inwestorów obowiązek uzupełnienia przedłożonej dokumentacji w wyznaczonym terminie.

W dniu 2 lutego 2016 r. D. W. przedłożyła 4 egz. projektu budowlanego ww. inwestycji oraz mapę do celów projektowych.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], znak: [...] (wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 49 ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.)), nakazał B. W., T.W., L. S. i K. W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego w postaci werandy wejściowej wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul, D.[...] w D., gm. O., wykonanej bez wymaganego pozwolenia na budowę. Odwołanie od ww. decyzji, w terminie, złożyła B. W.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymując w mocy ww. decyzję organu powiatowego, a to wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], podał, że sprawa była już rozpatrywana przez sąd administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12 wskazał, że "W niniejszej sprawie bezsprzecznym jest, że poprzedni właściciele obiektu, których następcami są strony skarżące, rozpoczęli samowolną rozbudowę budynku mieszkalnego o część werandy wejściowej (...) wraz ze schodami, usytuowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul D. [...] w D. Zasadnie więc organ powiatowy podjął postępowanie w trybie przepisów art. 48 Prawa budowlanego, lecz w ocenie Sądu, organ nie zakończył tego postępowania zgodnie z jego postanowieniami." W dalszej części uzasadnienia Sąd wskazał, że "Opierając się na oświadczeniu właścicieli działki nr ew. [...] organ nadzoru budowlanego [dopisek własny] naruszył prawo materialne, bowiem nie kontynuował postępowania legalizacyjnego, a tym samym nie wyczerpał trybu przewidzianego w ust. 2 i 3 art. 48 Prawa budowlanego (...)". Natomiast w wyroku z dnia 13 stycznia 2015 r. sygn. akt II OSK 1410/13, wydanym w niniejszej sprawie, Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że "Organy nie podjęły nawet próby rozważenia, czy konieczne było orzeczenie rozbiórki całości obiektu budowlanego, czy też zachodziła możliwość legalizacji w stosunku do jego części. W konsekwencji nie zbadano kwestii rozgraniczenia działek o nr ew. [...] i [...]. Zgodnie z oświadczeniem obecnej na rozprawie przed NSA M. W. - pełnomocnika B. W. - do 1987 r. istniała jedna działka nr [...]. W 1987 r. działkę tę podzielono na działkę o nr ew. [...] i [...]. Inwestycja została rozpoczęta w latach 1992-1993. Protokół rozgraniczeniowy został natomiast sporządzony w 2011 r. Okoliczności te nie są bez znaczenia, kiedy weźmie się pod uwagę fakt, że jak wynika z dotychczasowych ustaleń organu nadzoru budowlanego, stosunkowo niewielka część werandy znajduje się na działce nr ew. [...]."

Biorąc pod uwagę zalecenia zawarte w wyrokach sądów administracyjnych wydanych w niniejszej sprawie oraz art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.), [...]WINB stwierdził, iż organ I instancji, podjął właściwe rozstrzygnięcie orzekając o rozbiórce przedmiotowej rozbudowy obiektu budowlanego i nie naruszył przy tym norm prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.

Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. "Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31." Art. 29-31 Prawa budowlanego wskazują na możliwość wykonywania robót budowlanych w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej. Ponadto, obowiązujący w dacie rozpoczęcia prac art. 28 Prawa budowlanego z 1974 r. również nakładał na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę.

Powyższy wymóg uzyskania pozwolenia na budowę nie został spełniony, zatem słusznie organ I instancji stwierdził, że przedmiotowa rozbudowa budynku została wykonana w warunkach samowoli budowlanej. Zasadne było zatem zastosowanie w stosunku do tego obiektu budowlanego trybu określonego w art. 48 Prawa budowlanego.

W niniejszej sprawie organ wszczął procedurę legalizacyjną. PINB [...] postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] nałożył na inwestorów obowiązek przedłożenia, w terminie 90 dni od dnia doręczenia postanowienia, dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego. Ww. postanowienie zostało odebrane przez inwestorów w dniu 21 kwietnia 2015 r., a zatem termin przedłożenia dokumentów upłynął z dniem 20 lipca 2015 r. Organ podał, że możliwość legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego lub jego części jest możliwa jeżeli inwestor wypełni powyższy obowiązek. [...]WINB uznał, że ww. postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] oraz postanowienie z dnia [...] października 2015 r. nr [...], będące wezwaniem do uzupełnienia dokumentacji przedłożonej w sprawie, odpowiadają prawu, obowiązki zostały nałożone na prawidłowe podmioty, w sposób zgodny z art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Ponadto, zdaniem organu II instancji, organ powiatowy dokonał prawidłowej oceny przedłożonych dokumentów i zasadnie stwierdził w nich braki. Prawidłowo zatem wzywał zobowiązanych do uzupełnienia brakującej dokumentacji, co wynika z art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego. Niemniej jednak obowiązek ten nie został przez inwestorów w pełni wykonany.

Rozwijając powyższe, [...]WINB podał, że organ powiatowy prawidłowo uznał, iż brakiem w przedłożonej dokumentacji jest m.in. kwestia usytuowania spornej inwestycji zgodnie z wymogami § 12 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 z uwzględnieniem § 12 ust. 5 i pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Ponadto, [...]WINB wskazał, że organ powiatowy prawidłowo ustalił, że inwestor nie przedłożył oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki o nr. ew. [...]. W ocenie organu odwoławczego, organ powiatowy słusznie wezwał inwestorów do uzupełnienia przedłożonej dokumentacji projektowej. Niemniej, rozwiązania projektowe - pomimo wezwania organu - nadal pozostają w sprzeczności z przepisami technicznymi dot. usytuowania spornej inwestycji względem granicy z działką o nr ew. [...], zawartymi w § 12 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. [...] WINB stwierdził, iż przedłożony projekt budowlany, sporządzony przez S. O., J. B., J. K., sprawdzony przez M. M. nie przewiduje przebudowy (częściowej rozbiórki) inwestycji w taki sposób, by obiekt nie naruszał prawa własności działki sąsiedniej oraz ww. przepisów dot. warunków technicznych. Inwestorzy nie przedłożyli również oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nr ew. [...] na cele budowlane. Wskazał, że inwestorzy posiadali wiedzę o ww. sytuacji i nie wykonali wszystkich czynności celem poprawienia przedłożonego projektu budowlanego w zakresie umożliwiającym doprowadzenie spornej inwestycji do stanu zgodnego z prawem.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując się na art. 48 ust. 5 oraz art. 49 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego, wyjaśnił, że sam fakt złożenia projektu budowlanego nie legalizuje dokonanej samowoli budowlanej. Dopiero treść tego projektu wyznacza dalsze postępowanie organu nadzoru budowlanego. Obowiązkiem projektanta jest opracowanie projektu budowlanego zgodnie z przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także w sposób zapewniający doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem.

W tym miejscu wskazał, że organ nadzoru budowlanego, prowadząc postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego, nie ma możliwości orzec o rozbiórce części inwestycji, tak aby umożliwić inwestorom dokończenie procedury legalizacyjnej co do pozostałej części obiektu. Organ nie ma takiej możliwości - tak jak jest to w procedurze z art. 50-51 Prawa budowlanego - wskazania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu zgodnego z przepisami. Powyższe powinno wynikać z przedłożonej dokumentacji technicznej, tj. projektu budowlanego, który powinien zawierać stosowne opracowanie w tym zakresie, tak aby było możliwe jego zatwierdzenie.

Nadto, w ocenie organu II instancji, z uwagi na to, iż omawiany przedmiot postępowania został wykonany w warunkach samowoli budowlanej to nie podlega ochronie z uwagi na późniejsze rozgraniczenie działek. Organy nadzoru budowlanego prowadząc postępowanie administracyjne w trybie art. 48 Prawa budowlanego rozpoznają sprawę według stanu faktycznego istniejącego w dacie wydania rozstrzygnięcia, a nie w dacie jego budowy. Zgoda poprzednich właścicieli na obecnym etapie postępowania nie ma żadnego wpływu, gdyż obecnymi właścicielami nieruchomości sąsiedniej są B. W. i S. J.Kwestia późniejszego rozgraniczenia/zmiany przebiegu granic byłaby zaś istotna w przypadku, gdyby obiekt powstał legalnie, a następnie dokonano by podziału nieruchomości, na skutek którego naruszone zostałyby przepisy techniczno-budowlane.

Zdaniem organu odwoławczego, PINB [...] przeprowadził prawidłowo niniejsze postępowanie legalizacyjne. Wobec braku przedłożenia stosownej dokumentacji, organ I instancji był zobowiązany do zastosowania ostatecznego środka, jakim jest orzeczenie rozbiórki.

Argumenty przedstawione w odwołaniu nie wnoszą do sprawy istotnych elementów i w świetle Prawa budowlanego nie mogą skutkować uchyleniem decyzji organu I instancji. W zaskarżonym rozstrzygnięciu organ powiatowy w sposób szczegółowy wskazał jakie nieprawidłowości nadal występują w przedłożonych dokumentach, a zarzuty w tym zakresie są niezasadne.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] wnieśli B. W., T. W., K. W. i L. S.

W uzasadnieniu skarżący podnieśli, że rozbudowa obiektu (weranda) została zrealizowana przez byłych właścicieli ww. działek – I. i A. W. za pełną zgodą na wykorzystanie działek. S. S. oraz B.W. w drodze darowizny zostały właścicielkami sąsiedniej działki po rozbudowie ww. obiektu. Wskazali, że poprzedni właściciele nie zgłaszali zastrzeżeń do dysponowania przez skarżących częścią działki nr ew. [...] (zawarta była ustna umowa). Wyjaśnili, że niewielka część rozbudowanego obiektu znajduje się na sąsiadującej działce (głównie schody wejściowe). Koszt inwestycji znacznie przewyższa wartość bardzo małego kawałka sąsiadującej działki, który został zajęty przez rozbudowę. Rozbiórka dobudowanej werandy będzie dodatkowym kosztem tej inwestycji. Podnieśli, że budynek mieszkalny na działce nr ew. [...] był rozbudową domu na działce nr [...] oraz, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego pozwala na budowę i rozbudowę w ostrej granicy zabudowy bliźniaczej lub szeregowej.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...], nakazującą B. W., T. W., L. S. i K. W. rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego w postaci werandy wejściowej wraz ze schodami, usytuowanej na działkach nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O.

Podstawę materialnoprawną tych decyzji stanowi art. 48 ust. 1 i 4 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290, dalej: Prawo budowlane). Stosując te przepisy i orzekając o rozbiórce przyjęto, iż właściciele rozbudowanego w warunkach samowoli budowlanej ww. budynku mieszkalnego nie wykonali obowiązku przedłożenia wymaganych w art. 48 ust. 3 ww. ustawy dokumentów. Wprawdzie przedłożyli m. in. projekt budowlany, niemniej wskazujący na niezgodność usytuowania inwestycji z przepisami rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (wobec usytuowania części zrealizowanej rozbudowy na działce sąsiedniej o nr ew. [...].). Tak przedłożony projekt, pomimo wezwania organu I instancji, nie został poprawiony. Nie przedstawiono nadto oświadczenia przewidzianego w art. 33 ust. 2 pkt 2 ww. ustawy, dotyczącego ww. działki o nr ew. [...]. To zaś skutkować musiało zastosowaniem w sprawie art. 48 ust. 1 ww. ustawy.

Ocenę tę, Sąd w pełni podziela, zgadzając się tym samym z organami nadzoru budowlanego co do konieczności zastosowania w sprawie najdalej idącej sankcji, przewidzianej w ustawie Prawo budowlane.

Rozszerzając tę ocenę Sąd zauważa, iż bezspornym w sprawie jest, iż w stosunku do rozbudowy budynku mieszkalnego o werandę wejściową (dwukondygnacyjną) wraz ze schodami, usytuowanej na działkach o nr ew. [...] i [...] przy ul. D. [...] w D., gm. O., należało wszcząć i prowadzić procedurę legalizacyjną, uregulowaną w art. 48 i nast. Prawa budowlanego z 1994 r. Kwestia ta w sposób wiążący w sprawie została przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 stycznia 2013 r. sygn. akt VII SA/Wa 2255/12, uchylającym decyzję [...] WINB z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji o rozbiórce ww. części budynku mieszkalnego. W wyroku tym Sąd za prawidłowe przyjął wszczęcie procedury z art. 48 Prawa budowlanego, skoro (jak zauważył) doszło do rozbudowy budynku w warunkach samowoli budowlanej. Niemniej Sąd wskazał, iż w sposób wadliwy odstąpiono od zastosowania ust. 2 i 3 artykułu 48. Dostrzec trzeba, że orzekając wówczas o rozbiórce organy nadzoru budowlanego wzięły pod uwagę, iż część inwestycji znajduje się na działce sąsiedniej o nr ew. [...], a właściciele tej działki nie wyrażają na nią zgody; odstąpiono więc w takich warunkach od kontynuowania postępowania legalizacyjnego. Oceny tej jednak Sąd nie podzielił wskazując, że ustalenie prawa do zabudowy nieruchomości winno mieć miejsce w procesie postępowania legalizacyjnego, po wydaniu postanowienia. Wyrok ten uprawomocnił się, albowiem wyrokiem z dnia 13 stycznia 2015 r. NSA oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku Sądu I instancji. Tym samym, wobec treści art. 153 p.p.s.a., wskazania i wytyczne wynikające z ww. wyroków, były w niniejszej sprawie wiążące – wskazywały w efekcie na konieczność podjęcia próby legalizacji wykonanej samowoli budowlanej, rozważenia przy tym legalizacji rozbudowy choćby w części.

Zdaniem Sądu, organy nadzoru budowlanego zastosowały się do ocen wyrażonych w ww. wyrokach. I tak organ powiatowy wydając postanowienie z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, przystąpił do legalizacji opisanej powyżej rozbudowy budynku mieszkalnego. Następnie, postanowieniem z dnia [...]października 2015 r. nr [...], wezwał współwłaścicieli obiektu do uzupełnienia braków stwierdzonych w złożonej przez nich dokumentacji, wyznaczając dodatkowy termin 45 dni na jej poprawienie (i dając tym samym właścicielom spornej zabudowy nadal możliwość legalizacji inwestycji). Te najistotniejsze (i sporne w sprawie) braki, dotyczyły usytuowania legalizowanej rozbudowy częściowo na działce sąsiedniej o nr ew. [...] (zgodnie z przedłożonym projektem budowlanym i złożoną mapą sytuacyjno-wysokościową) w sytuacji, gdy współwłaściciele obiektu przedłożyli (na wezwanie organu) oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczące tylko działki o nr ew. [...] (a nie obu, w tym ww. działki o nr ew. [...]). Stąd też organ powiatowy za konieczne uznał albo poprawienie projektu i doprowadzenie usytuowania rozbudowy do zgodności z § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 z uwzględnieniem ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, albo przedłożenie przez właścicieli spornej zabudowy oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącego również działki o nr ew. [...]. Powyższe nie zostało wykonane. Skarżący nie przedstawili ww. oświadczenia, a jednocześnie – nie złożyli projektu budowlanego poprawionego w sposób wskazujący na zgodność usytuowana inwestycji z przepisami § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W przedstawionym projekcie budowlanym przewidziano jedynie likwidację części otworów okiennych w dokonanej rozbudowie, ale nie objęto projektowanymi robotami budowlanymi schodów zewnętrznych wykonanych na ww. działce o nr ew. [...], czy też części ściany łukowej, której 80 cm również znajduje się na działce sąsiedniej o nr ew. [...] (v. ppkt 6.2 w opisie technicznym do projektu zagospodarowania, w projekcie budowlanym), nie przewidziano rozebrania części tej rozbudowy, w celu wyeliminowania naruszenia prawa własności działki sąsiedniej oraz doprowadzenia inwestycji do zgodności z warunkami technicznymi. W konsekwencji, organy obu instancji przyjęły, że nie ma możliwości dalszego kontynuowania postępowania legalizacyjnego, co zdaniem Sądu, we wskazanym stanie faktycznym i stanie prawnym, odpowiada prawu.

Sąd zauważa przy tym, iż zgodnie z przepisami art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego możliwa jest legalizacja obiektu zrealizowanego bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę, ale wówczas inwestor ma obowiązek przedłożyć, na wezwanie organu mające formę postanowienia, dokumenty, o których mowa w ust. 3 ww. art. 48. Wśród dokumentów tych przepis wymienia projekt budowlany oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (v. art. 48 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 33 ust. 2 pkt 1 i 2). Co istotne, legalizacja we wskazanym trybie, jest możliwa w przypadku przedłożenia ww. dokumentów o ile obiekt budowlany lub jego część nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem (v. art. 48 ust. 2 pkt 2). Ocena w tym zakresie winna być zaś dokonana na wstępnym etapie postępowania, przed wydaniem postanowienia z art. 48 ust. 2. Jeśli więc obiekt budowlany lub jego część pobudowano z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, to legalizacja tej zabudowy albo nie będzie możliwa, albo będzie uzależniona od doprowadzenia jej do stanu zgodnego z tymi przepisami. To też oznacza, iż samo złożenie projektu budowlanego (w wykonaniu postanowienia organu), nie legalizuje samowoli budowlanej. Projekt ten podlega ocenie m. in. w ww. zakresie, a obowiązkiem inwestora w omawianym trybie jest przedstawienie takiej dokumentacji budowlanej, która będzie wskazywała na zgodność inwestycji z przepisami, w tym – będzie, w razie konieczności, przewidywała wykonanie robót doprowadzających inwestycję do stanu zgodnego z prawem. W przypadku niespełnienia tego wymogu, nie można stwierdzić, aby przesłanki wynikające z art. 48 ust. 2 i 3 zostały spełnione, a wówczas stosuje się przepis ust. 1 (v. ust. 4 art. 48.), czyli nakaz rozbiórki. Jak stanowi zaś art. 48 w ust. 1, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

W niniejszej sprawie organ powiatowy przystąpił do legalizacji rozbudowy budynku, choć z materiału dowodowego zgromadzonego dotychczas w sprawie wynikało, iż inwestycję zrealizowano częściowo na działce sąsiedniej, a więc - niezgodnie z warunkami technicznymi. Niemniej posiadanie przez skarżących prawa do dysponowania również tą nieruchomością – działką o nr ew. [...], umożliwiłoby legalizację inwestycji w całości (jak zaś wskazał WSA w Warszawie w wyroku z dnia 29 stycznia 2013 r. wydanym w sprawie, ustalenie, czy inwestor posiada prawo do zabudowy winno nastąpić w procesie postępowania legalizacyjnego po wydaniu postanowienia z art. 48 ust. 2 i 3). Nadto, w fazie wstępnej ww. organ nie mógł też wykluczyć możliwości wykonania takich robót, które wyeliminują ww. niezgodność. Stąd też mógł wydać postanowienie w oparciu o art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego, stosując się przy tym do wytycznych wynikających z ww. wyroku Sądu, dając tym samym możliwość skarżącym zalegalizowania inwestycji. Dodać trzeba, iż z kolejnego postanowienia tego organu w sposób jasny wynika, w jakim zakresie złożona dokumentacja winna być uzupełniona. Jednakże projekt budowlany przedstawiony w sprawie nie został poprawiony w taki sposób, aby obiekt nie naruszał prawa własności działki sąsiedniej, a właścicielki sąsiedniej działki nie wyraziły zgody na jej dysponowanie. Zważyć przy tym należy, iż na podstawie przedłożonego projektu budowlanego nie sposób stwierdzić, aby wykonana rozbudowa składała się z możliwych do wyodrębnienia elementów, i – aby możliwe w efekcie było nakazanie rozbiórki tylko jej części. Sąd dostrzega w tej kwestii, iż z opisu technicznego zawartego w projekcie budowlanym wynika, że na działce o nr ew. [...] znajduje się część ściany w kształcie łuku, nadto – że płyta balkonowa mająca także kształt łuku, stanowi element konstrukcyjny wykonanej rozbudowy.

W tych warunkach i z tych przyczyn, decyzje wydane w sprawie, o nakazie rozbiórki rozbudowanej części budynku mieszkalnego Sąd uznał za prawidłowe.

Jednocześnie Sąd stwierdza, iż zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. W kontekście treści skargi Sąd dodatkowo zauważa, że prowadząc postępowanie legalizacyjne, odnoszące się do inwestycji rozpoczętej pod rządami poprzedniej ustawy Prawo budowlanego z 1974 r., ale nie zakończonej (a więc – nadal trwającej), organ ma obowiązek stosując art. 48 i nast. Prawa budowlanego z 1994 r. doprowadzić inwestycję do stanu zgodnego z prawem, tj. z przepisami obowiązującymi w dacie orzekania tego organu. Stosując ww. przepisy ma w efekcie obowiązek zażądać od inwestora złożenia m. in. oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, na odpowiednim wzorze, ze wskazaniem tytułu prawnego do nieruchomości. Ważnym zatem jest, czy inwestor obecnie, w dacie legalizacji, posiada prawo do dysponowania nieruchomością inwestycyjną, a nie to, czy takim prawem dysponował w dacie rozpoczęcia inwestycji. Stąd też nie mogą odnieść zamierzonego skutku argumenty wskazujące na to, że poprzedni właściciele działki o nr ew. [...] nie sprzeciwiali się inwestycji, czy też, że wyrazili ustną zgodę na jej realizację w sytuacji, gdy obecny właściciel ww. nieruchomości takiej zgody nie wyraża. Nie ma w sprawie również żadnego znaczenia fakt, iż budynek na działce o nr ew. [...] został zrealizowany jako rozbudowa budynku na działce o nr ew. [...]. Sprawa nie dotyczy bowiem tego budynku, tylko jego części – rozbudowy. Nie może mieć także żadnego znaczenia okoliczność, iż tylko "niewielka część" przedmiotowej rozbudowy znajduje się na działce sąsiedniej w sytuacji, gdy: okoliczność ta świadczy o naruszeniu warunków technicznych (co ma znaczenie w świetle treści art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego), nadto – o niewykonaniu przez skarżących wszystkich obowiązków z art. 48 ust. 3 ww. ustawy, wobec nieprzedłożenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dotyczącego również działki o nr ew. [...] (a tym samym o naruszeniu prawa własności); z przedłożonego projektu nie wynika możliwość wyodrębnienia części rozbudowy wykonanej na ww. działce, od tej zrealizowanej na działce skarżących w celu legalizacji tylko tej ostatniej.

W tej sytuacji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.