Postanowienie NSA, sygn. akt I FSK 1764/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Dokonano wykładni
Powołane przepisy: article: art. 158, art. 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Chustecka Sędzia NSA Sylwester Marciniak (spr.) Sędzia NSA Roman Wiatrowski po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku doradcy podatkowego K. D. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2012 r. sygn. akt I FSK 1764/11 w sprawie ze skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w O. z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 58/11 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2004 r. postanawia uwzględnić wniosek o dokonanie wykładni wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2012 r. I FSK 1764/11


UZASADNIENIE

1.1. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 7 września 2012 r., I FSK 1764/11, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w O. (dalej: organ odwoławczy), w pkt 1 sentencji wyroku: uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie (dalej: sąd pierwszej instancji) z dnia 14 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Ol 58/11 w sprawie ze skargi K. B. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w O. z dnia 23 listopada 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od kwietnia do grudnia 2004 r.; w pkt 2 zasądził od K. B. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w O. kwotę 7.740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; w pkt 3 przyznał od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) na rzecz doradcy podatkowego K. D. wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy w kwocie 6.542 zł zawierającej podatek VAT oraz 56 zł tytułem poniesionych wydatków.

1.2. Postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 2013 r. I FSK 1764/11 sprostowano oczywistą omyłkę zawartą w pkt 3 przywołanego wyżej wyroku w ten sposób, że po słowie w kwocie zamiast słów "6.542 zł" wpisano "6.642 zł".

2. Uchylony wyrok sądu pierwszej instancji z dnia 14 lipca 2011 r. sygn. akt I SA/Ol 58/11 w punkcie III. przyznał od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie) doradcy podatkowemu K. D. kwotę 7.200 zł oraz należny od tej kwoty podatek od towarów i usług za czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu .

2.1. Pismem z dnia 4 listopada 2013 r. (poprzedzonym pismem o tej samej treści z dnia 4 czerwca 2013 r.) pełnomocnik skarżącej - doradca podatkowy, zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści powyższego z dnia 7 września 2012 r. wyroku tj. czy wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego uchyla również przyznane w punkcie III uchylonego wyroku wynagrodzenie doradcy podatkowego za czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu.

2.2. W uzasadnieniu pisma wskazano, że sąd pierwszej instancji w sposób błędny i bezprawny interpretuje punkt pierwszy wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, w którym uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawie do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie, jako uchylający przyznane wynagrodzenie doradcy podatkowemu ustanowionemu z urzędu. Taka wykładania jest niezgodna z art. 183 w zw. z art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a) i art. 250 p.p.s.a. w zw. z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 31 stycznia 2011 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad ponoszenia kosztów pomocy prawnej udzielonej przez doradcę podatkowego z urzędu (Dz.U. nr 31, poz. 153).

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

4. W myśl art. 158 p.p.s.a. sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z przyjętym w piśmiennictwie i judykaturze stanowiskiem, konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania (por. T. Ereciński (w:) T. Ereciński (red.), J. Gudowski, M. Jędrzejewska, Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego. Część pierwsza..., s. 581; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., II SAB 57/98). Wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może również zmierzać do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., II GSK 1121/11). Istotą wykładni jest więc usunięcie wątpliwości dotyczących treści wyroku, w tym zakresu powagi rzeczy osądzonej, a przede wszystkim skutków, jakie ten wyrok ma wywołać, a nie ich zmiana czy odmienne rozumienie (za B. Dauter, Komentarz do art. 158 ustawy p.p.s.a. LEX 2013 r.).

Wykładni orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dokonuje ten sąd także wówczas, gdy w rezultacie uwzględnienia środka odwoławczego sprawa jest ponownie rozpatrywana przez wojewódzki sad administracyjny (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis, Warszawa 2005 r., s. 491).

5. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, iż wątpliwości co do uzasadnienia orzeczenia mogą być wyjaśnione w trybie art. 158 ustawy p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy jest to niezbędne do dokonania prawidłowej interpretacji sentencji orzeczenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lutego 2012 r. I OZ 78/12). W tej sprawie wątpliwości pojawiły się na tle rozumienia sentencji wyroku z dnia 7 września 2012 r. I FSK 1764/11. Przedmiotowy wniosek pełnomocnika skarżącej może zatem być rozpoznany w trybie art. 158 p.p.s.a.

6. Punkt 1 sentencji wyroku z dnia 7 września 2012 r. I FSK 1764/11, który stanowi o uchyleniu wyroku sądu pierwszej instancji, nie odnosi się do przyznanego w punkcie III uchylonego wynagrodzenia doradcy podatkowego za czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu. Takie rozumienie pkt 1 wynika ze związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 p.p.s.a.). Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę może uwzględnić tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wskazane w skardze kasacyjnej jako naruszone. Nie jest natomiast władny badać, czy sąd administracyjny pierwszej instancji nie naruszył innych przepisów, w tym wypadku dotyczących przyznania wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu. Co istotne zaś w kontekście rozpoznawanego wniosku, przedmiot zaskarżenia w sprawie I FSK 1764/11 zakreślony podstawami skargi kasacyjnej organu odwoławczego nie dotyczył kwestii związanych z przyznanym pełnomocnikowi skarżącej wynagrodzeniem za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.

7. Ponadto, przyznanie wynagrodzenia w pkt III uchylonego wyroku za czynności pełnomocnika ustanowionego z urzędu należy traktować oddzielnie w stosunku do uchylonego orzeczenia, ponieważ stanowi ono realizację art. 250 p.p.s.a., zgodnie z którym m.in. doradca podatkowy otrzymuje wynagrodzenie za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Uchylenie zaskarżonego wyroku przez sąd odwoławczy nie będzie wobec tego skutkowało odebraniem przyznanego wynagrodzenia dla pełnomocnika z urzędu.

8. Do takich wniosków prowadzi również aprobowane w orzecznictwie stanowisko, w myśl którego jeżeli profesjonalny pełnomocnik reprezentuje stronę w obu instancjach, stawki wynagrodzenia odnoszą się do każdej instancji oddzielnie. Podobnie, jeżeli orzeczenie sądu administracyjnego pierwszej instancji zostanie uchylone, a sprawa zostanie przekazana do ponownego rozpoznania, za ponowny udział w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji przysługuje odrębne wynagrodzenie (por. B. Dauter [w:] S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek, Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych, LexisNexis, Warszawa 2009 r., s. 335; R. Hauser, M. Wierzbowski [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, C.H. Beck, Warszawa 2013 r. s. 916; postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 lutego 2009 r., II FZ 38/09; z dnia 11 września 2013 r. II FZ 696/13).

9. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.