Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1103/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2011-11-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 216 par. 1, art. 201 par. 2 i par. 3, art. 201 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Piechowiak Sędzia WSA Jarosław Wichrowski Protokolant Bartosz Kornalewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2011 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w T. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych oddala skargę.


UZASADNIENIE

W dniu [...] stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych HOT SPOT Platin, nr fabr. [...], nr rej, [...]. W dniu [...] stycznia 2011 r. do ww. organu wpłynęło pismo, strony skarżącej o zawieszenie postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karnego skarbowego. W dniu [...] lutego 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem numer nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. odmówił zawieszenia postępowania w sprawie, wskazując, że nie zaistniała przesłanka uzasadniająca obowiązek jego zawieszenia na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, z uwagi na wzajemną niezależność postępowań administracyjnych i karnych (karnych skarbowych) w zakresie gromadzenia i oceny materiału dowodowego okoliczność faktycznych podlegających udowodnieniu w toku postępowania administracyjnego. Na powyższe rozstrzygnięcie strona złożyła zażalenie, zarzucając naruszenie art. 201 § pkt 2 Ordynacji podatkowej, wnosząc o uchylenie postanowienia i zawieszenia postępowania. W dniu [...] lipca 2011 r. Dyrektor Izby Celnej w T. postanowieniem numer [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie, wskazując na § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzenia gier i zakładów wzajemnych i wywodzić, że przepisy prawa w sposób jednoznaczny kreują po stronie naczelnika urzędu celnego kompetencję do samodzielniej oceny, czy zarejestrowany automat funkcjonuje zgodnie z warunkami rejestracji, a w przypadku ustalenia, że automat tych warunków nie spełnia, obowiązek cofnięcia rejestracji oraz że toczące się równolegle postępowanie karne skarbowe, nie stanowi przeszkody dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia administracyjnego.

Na powyższe postanowienie strona złożyła skargę, wnosząc o stwierdzenie jego nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. Wg strony doszło do: naruszenia przepisów postępowania skutkujące jego nieważnością, tj. skierowanie postanowienia do podmiotu niebędącego stroną - do spółki G. Sp. z o.o. z siedzibą w N. zamiast do spółki Przedsiębiorstwo G. Sp. z o.o. z siedzibą w K. - art. 156 § 1 pkt 4 Kpa w zw. z art. 126 Kpa; oraz naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, co przejawiało się w uznaniu, że prawomocne zakończenie postępowania karno-skarbowego w ramach którego doszłoby ewentualnie do stwierdzenia, że automat do gier o niskich wygranych umożliwia grę za stawkę wyższą niż dopuszczalna, nie stanowi zagadnienia wstępnego dla decyzji w postępowaniu w sprawie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych. Odpowiadając na skargę organ podtrzymał argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczym i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Natomiast po myśli przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 Kpa lub w innych przypadkach. Według zaś tego przepisu stwierdza się nieważność decyzji, która:

1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości,

2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa,

3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną,

4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie,

5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały,

6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą,

7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.

Według zaś § 2 nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyn wymienionych w § 1 pkt 1, 3, 4 i 7, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło dziesięć lat, a także gdy decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne.

Stosownie do treści art. 134 § 1 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Z akt sprawy natomiast wynika, że w dniu [...] stycznia 2011 r. Naczelnik Urzędu Celnego w T. postanowieniem nr [...] z dnia [...] grudnia 2010 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia rejestracji automatu o niskich wygranych HOT SPOT PLATIN, nr fabr. [...], nr rej. [...], a w dniu [...] stycznia 2011 r. do Naczelnika Urzędu Celnego w T. wpłynęło pismo skarżącej o zawieszenie postępowania do czasu prawomocnego zakończenia postępowania karno - skarbowego prowadzonego przez Naczelnika Urzędu Celnego w T.

Uzasadniając wniosek, skarżąca wskazała jako przesłankę do zwieszenia postępowania sytuację, w której rozstrzygniecie sprawy i wydanie decyzji uzależnione jest od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, tj. sytuację określoną w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Zdaniem strony w przedmiotowej sprawie zaistniała konieczność wcześniejszego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego, poprzez ustalenie przez sąd czy doszło do popełnia czynu zabronionego określonego w art. 107 ustawy Kodeks karny skarbowy, tj. urządzania lub prowadzenia gry na automacie o niskich wygranych, wbrew przepisom ustawy, lub warunkom zezwolenia. Według strony skarżącej wydanie w przedmiotowej sprawie przez organ podatkowy rozstrzygnięcia, polegającego na cofnięciu rejestracji automatu, w wyniku stwierdzenia, że nie jest on zgodny z warunkami rejestracji - na podstawie § 14 ust. 5 rozporządzenia z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 102, poz. 946 ze zm.) - stanowić będzie jednocześnie ustalenie, że doszło do popełnia przestępstwa karno skarbowego, co należy wyłącznie do kompetencji niezawisłego sądu.

W związku z powyższym należy w tym miejscu stwierdzić, że należało w pełni podzielić stanowisko organu drugiej instancji wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że wbrew temu co stwierdził organ pierwszej instancji postępowanie w niniejszej sprawie należało prowadzić w oparciu o przepisy Kpa, a nie przepisy Ordynacji podatkowej. Wynika to z tego, że regulacje dotyczące dopuszczenia do eksploatacji użytkowania automatów i urządzeń do gier znajdują się w przepisach ustawy z dnia 29 lipca 1992 r. o grach i zakładach wzajemnych (tj. Dz. U. z 2004 r., Nr 4, poz. 27; ze zm.), a do postępowań prowadzonych w oparciu o tę ustawę stosowano reguły określone w kpa. Zgodnie bowiem z art. 144 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. Nr 201, poz. 1540; ze zm.) nie utraciły mocy przepisy art. 15 b ust. 4 i art. 16 pkt 2 i 3 ww. ustawy z 27 września1992 r. wraz z wydanymi na ich podstawie przepisami rozporządzeń wykonawczych, które dotyczą kwestii związanych z dopuszczeniem do eksploatacji i użytkowaniem automatów do gier.

Tak więc postępowanie w przedmiocie cofnięcia rejestracji automatu do gier o niskich wygranych, jako związane z eksploatacją i użytkowaniem tego typu automatów, powinno być prowadzone zgodnie z regułami zawartymi w Kpa. Zastosowanie przez organ pierwszej instancji przepisów ordynacji podatkowej nie stanowiło jednak takiego naruszenia prawa, które powodowałoby konieczność wydania przez organ odwoławczy decyzji w trybie art. 138 § 1 pkt 2 lub art. 138 § 2 Kpa.

Odnosząc się do zarzutów zawartych w skardze należy stwierdzić, że podstawą prawną obligatoryjnego zawieszenia postępowania jest art. 97 Kpa. Stanowi on w § 1 pkt 4, że organ administracji publicznej zwiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.

Nie powinno budzić żadnych wątpliwości, że pod pojęciem zagadnienia wstępnego należy rozumieć tylko takie sytuacje, w których wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest uprzednim rozstrzygnięciem wstępnego zagadnienia prawnego. Jego treścią może być wypowiedź co do uprawnienia lub obowiązku, stosunku lub zdarzenia prawnego albo inne jeszcze okoliczności mające znacznie prawne.

Zawieszenie postępowania na tej podstawie uzależnione jest przy tym od wystąpienia łącznie trzech przesłanek, to jest:

1) postępowanie administracyjne musi być w toku,

2) rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej będącej przedmiotem postępowania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd,

3) zagadnienie wstępne nie zostało jeszcze rozstrzygnięte.

Zależność pomiędzy wydaniem orzeczenia merytorycznego w sprawie a rozstrzygnięciem zagadnienia wstępnego ma charakter związku bezpośredniego, chodzi bowiem o bezwzględne uzależnienie rozpatrzenia sprawy i wydanie decyzji od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd Przyczyną zwieszenia postępowania administracyjnego nie może też być natomiast taka okoliczność, którą organ, prowadzący postępowanie administracyjne, może ocenić we własnym zakresie, nawet wówczas gdy okoliczność ta może być przedmiotem oceny dokonywanej także przez inne organy lub sądy w odrębnych postępowaniach.

Ocena spełnienia ustawowo określonych przesłanek do rozstrzygnięcia danej sprawy jest podstawowym obowiązkiem organów administracji. Organy te nie mogą się od niej uchylać, jeżeli nie zostało to wyłączone z ich właściwości, oczekując na dokonanie takiej oceny przez inne organy lub sąd.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że ewentualne ustalenia poczynione w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy nie stanowią, wbrew twierdzeniom skarżącej spółki zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 Kpa w niniejszej sprawie. Zgodzić należy się natomiast z organami orzekającymi w sprawie w obu instancjach, że w toku postępowania w sprawie cofnięcia rejestracji automatu, w którym zastosowanie znajduje przepis § 14 ust. 5 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 3 czerwca 2003 r. w sprawie warunków urządzania gier i zakładów wzajemnych (Dz. U. z 2003 r., Nr 102, poz. 946, ze zm.), zgodnie z którym w razie stwierdzenia niezgodności stanu rzeczywistego automatów lub urządzeń do gier z warunkami rejestracji wyznaczony naczelnik urzędu celnego cofa rejestrację takiego automatu lub urządzenia do gier, zobowiązane są i mają możliwość samodzielnie ustalić istotne okoliczności faktyczne sprawy i podjąć stosowne rozstrzygnięcie, niezależnie od wyników postępowania karno- skarbowego.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania przez skierowanie zaskarżonego postanowienia do podmiotu niebędącego stroną postępowania, to stwierdzić należy, że nie zasługuje on na uwzględnienie. Analiza akt sprawy prowadzi bowiem w ocenie Sądu do wniosku, że postępowanie z wniosku o zawieszenie postępowania toczyło się wobec Przedsiębiorstwa G. Sp. z o.o w K., a jedynie błędnie, wskutek oczywistej omyłki zaadresowano postanowienie z dnia [...] lutego 2011 r. Dyrektora Izby Celnej w T. - Błąd ten został zresztą sprostowany postanowieniem z dni [...] sierpnia 2011 r. Nr [...].

Mając na uwadze powyższe, uznając, że zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób, skutkujący jego uchyleniem bądź stwierdzeniem nieważności, wobec braku wskazanych wyżej przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ww. ustawy z 30 sierpnia 2002 r. orzeczono na podstawie art. 151 tej ustawy o oddaleniu skargi.