Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 869/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Szczepan Prax Asesor WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek Protokolant sekr. sad. Magdalena Nowacka-Brzeźniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2007r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [....]r. nr [....] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę


UZASADNIENIE

Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w B. decyzją z dnia [....] r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 1 pkt 2, art. 4 pkt 5 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. Nr 90, poz. 575 ze zm.) i art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdził brak podstaw do rozpoznania u K. C. choroby zawodowej – narządu [....]. W uzasadnieniu decyzji przedstawił przebieg kariery zawodowej K. C. i wskazał, że na podstawie przeprowadzonych badań medycznych przez uprawnione placówki medyczne stwierdzona choroba – [....] ma etiologię samoistną.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. C., który uznał ją za krzywdzącą. W odwołaniu tym wskazał, że uprawnione placówki medyczne rozpoznały u niego [....] i zakwestionował przyjęcie przez organ pierwszej instancji braku związku przyczynowo-skutkowego między występującym u niego schorzeniem a wykonywaną pracą zawodową.

[....] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. decyzją z dnia [....] r. Nr [....] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i podzielił ustalenia organu pierwszej instancji, że w przypadku K. C. nie można mówić o związku przyczynowo-skutkowym między występującym schorzeniem a wykonywaną pracą.

Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł K. C.. W skardze tej podniósł występowanie sprzeczności poczynionych ustaleń z faktami, bowiem jego zakład pracy nie świadczył usług na zewnątrz, jak podał to organ odwoławczy, a praca nie miała tak zróżnicowanego charakteru. Skarżący zanegował sporządzoną charakterystykę pracy, jak również przeprowadzone badania medyczne, które oparte były na zdjęciach zrobionych w [....] r. Zarzucił organom administracji nierzetelność przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 21 sierpnia 2002 r. sygn. akt II SA/Ka 2353/00 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił decyzję organu odwoławczego. W motywach wyroku wskazał, że rozstrzygnięcie zapadło bez należytego przeprowadzenia postępowania dowodowego. W szczególności Sąd zakwestionował ustalenia organów administracji w zakresie sposobu wykonywania pracy i czasu pracy na [....]. Sąd podzielił zastrzeżenia skarżącego, co do zakresu wykonanych u niego badań lekarskich jak również przyjętych ustaleń. W konsekwencji nakazał organowi odwoławczemu uzupełnić postępowanie wyjaśniające we wskazanych w wyroku kierunkach poprzez przesłuchanie skarżącego, co do zakresu czynności zawodowych przez niego wykonywanych, jak również uzupełnienie treści orzeczeń lekarskich obu placówek medycznych w zakresie uzyskania wypowiedzi biegłych, co do wykonywanych badań, a w razie konieczności ich ponowienie, bądź wykonanie dalszych badań oraz jednoznaczne ustalenie aktualnego stanu zdrowia skarżącego oraz w dacie zaprzestania pracy.

Decyzją z dnia [....] r. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. Nr [....] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [....] r. W uzasadnieniu decyzji. wpierw przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, a następnie stwierdził, że w następstwie przeprowadzonego uzupełniającego postępowania epidemiologicznego i uzyskania nowych orzeczeń lekarskich nie zostały spełnione przesłanki do stwierdzenia choroby zawodowej.

W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K. C. domagał się uchylenia decyzji organu odwoławczego. Zarzucił lekarzom oraz organowi inspekcji sanitarnej rozstrzygnięcie sprawy na podstawie zdjęć z [....] r. Zaznaczył także, że skoro organy administracji stwierdziły, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej, to powinny taką chorobę rozpoznać.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt III SA/Gl 189/04 uwzględnił wniesioną skargę i uchylił zaskarżoną decyzję. W motywach rozstrzygnięcia Sąd wskazał na występowanie rozbieżności w stwierdzeniach zamieszczonych w decyzji, ponieważ wskazuje się w niej, że skarżący pracował w warunkach wieloletniego narażenia na [....], a w innym miejscu uznaje się, że pracował w warunkach stwarzających ryzyko powstania choroby zawodowej narządu [....]. Następnie Sąd uznał, że z uwagi na brak dodatkowych danych o sposobie wykonywania przez skarżącego pracy [....] uniemożliwia mu to pełną ocenę narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego, a w konsekwencji i ocenę końcowych wniosków lekarzy orzeczników. W końcowej części uzasadnienia Sąd zauważył, że skoro rozpoznano u skarżącego chorobę, która występuje w wykazie chorób pod pozycją nr [....] to w przypadku odmowy uznania występowania związku przyczynowo-skutkowego między występowaniem tej choroby a wykonywaniem zatrudnienia, winien on dokładnie uzasadnić i wyjaśnić swoje stanowisko.

Następstwem tego wyroku stała się decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. z dnia [....] r. Nr [....] wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego mocą, której utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [....] r. o odmowie stwierdzenia choroby zawodowej u K. C.. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, jak również stan prawny w zakresie chorób zawodowych. Organ ten kierując się wskazaniami zamieszczonymi w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2005 r. przeprowadził uzupełniające postępowanie epidemiologiczne a następnie zwrócił się do kierowania Przychodni Chorób Zawodowych Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. o wydanie uzupełniającego orzeczenia lekarskiego, uwzględniającego wskazania i uwagi zamieszczone we wskazanym powyżej wyroku. Z przedłożonej opinii wynika, że w przypadku skarżącego brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu [....]. W opinii tej podano, że schorzenie skarżącego związane jest z postępującymi z wiekiem zmianami [....], czego jednoznacznym dowodem jest stwierdzone pomiędzy kolejnymi badaniami w latach [....]-[....] rozszerzanie się procesu chorobowego mimo zakończenia pracy zawodowej. Sporządzający opinię lekarz stwierdził dalszą progresję zmian [....] w [....]. W konsekwencji organ odwoławczy zestawiając wyniki uzupełnionego postępowania epidemiologicznego oraz opinię lekarską doszedł do przekonania, że w sprawie tej nie została spełniona przesłanka diagnostyczno-orzecznicza do wydania decyzji stwierdzającej chorobę zawodową [....].

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na powyższą decyzję wniósł K. C.. W skardze tej skarżący wyraził niezadowolenie z wydanego rozstrzygnięcia i wystąpił o jego uchylenie. W motywach skargi przedstawił przebieg dotychczasowego postępowania, ze szczególnym wyeksponowaniem wad, jakich organy administracji dopuszczały się na wcześniejszym etapie postępowania. Zdaniem skarżącego organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji nie tylko nie zastosował się do zaleceń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, ale także zaprzeczył faktom, które Sąd ten ustalił. W szczególności organ administracji nie odniósł się do okoliczności oraz charakteru wykonywanej przez niego pracy zawodowej. Nie uwzględnił ani czasu wykonywanej pracy ani także jej charakteru. Nie odniósł się do pisma A S.A. w B. z dnia [....] r. W żadnym miejscu zaskarżonej decyzji nie ma odniesienia się do kwestii charakteru wykonywanej pracy i nie uwzględniono "Opinii technicznej dotyczącej szacunkowego obliczenia czasu pracy [....] latach [....] i [....]" z [....] r. Według wskazanej opinii czas wykonywanej pracy na [....] wynosił ponad 5 godzin a nie 1 godzinę jak przyjął to organ odwoławczy. Nadto zaznaczył, że organ ten nie obalił domniemania, o którym była mowa w wyroku tutejszego Sądu, a jedynie stwierdził za orzeczeniem lekarskim, że występujące schorzenie ma etiologię samoistną. Zatem organ administracji uznał za wiarygodne informacje zamieszczone w orzeczeniu lekarskim, natomiast nie odniósł się do okoliczności dotyczących charakteru wykonywanej pracy ani ilości godzin. Dodatkowo skarżący zakwestionował działania organu zmierzające do wypowiedzenia się przez niego w sprawie na jego końcowym etapie poprzez wyrażenie "ostatniego słowa". Jego zdaniem takie postępowanie jest pozaprawne i nie spełnia wymogów określonych treścią art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, a dotyczących informowania o przysługujących prawach. Zauważył, że wyniki badań [....] z [....]r. i z [....] r. wykonane w ZOZ w B. potwierdzały wbrew stanowisku organu odwoławczego oraz Instytutu Medycyny Pracy w S. wystąpienie [....]. Z tego też powodu zawarte w zaskarżonej decyzji twierdzenia oraz w orzeczeniu lekarskim z dnia [....] r. o braku związku przyczynowo-skutkowego miedzy wykonywaną pracą a występującym schorzeniem nie mają uzasadnienia. W konsekwencji skarżący stwierdza, że zaskarżona decyzja narusza treść art. 8 i art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W odpowiedzi na skargę [....] Wojewódzki Inspektor Sanitarny w K. wniósł o oddalenie skargi i przywołał dotychczasową argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Przy ocenie prawidłowości poddanej kontroli decyzji organu odwoławczego przyjdzie zwrócić uwagę na treść art. 153 wyżej wymienionej ustawy. Zgodnie z nim ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu administracyjnego wiążą w sprawie tej sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że wskazania dla organu odwoławczego zamieszczone w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2005 r., wyznaczają zakres kontroli i ocenę działań podejmowanych przez organ odwoławczy.

W pierwszej kolejności, jednakże przyjdzie przedstawić stan prawny, jaki stanowił podstawę do podjęcia rozstrzygnięć przez organy administracji w sprawie. Z uwagi na fakt, że pierwsze czynności w sprawie dokonane zostały przed wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 lipca 2002 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia i stwierdzenia chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115), w sprawie mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 65, poz. 294). W oparciu o wskazany akt normatywny za chorobę zawodową uważa się chorobę określoną w wykazie chorób zawodowych stanowiącym załącznik do tego rozporządzenia, jeżeli została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Zatem dla rozpoznania choroby zawodowej niezbędnym elementem jest wystąpienie związku przyczynowego między rozpoznaniem choroby a występowaniem czynników szkodliwych w miejscu pracy.

Jak zostało to już zaznaczone organ odwoławczy jak również skład orzekający w sprawie są związane ustaleniami zamieszczonymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 stycznia 2005 r. sygn. akt 3/II SA/Ka 1023/03. We wskazaniach zamieszczonych w tym wyroku podano, że zgromadzony materiał dowodowy uniemożliwia pełną ocenę narażenia pracownika na działanie czynnika szkodliwego. Nadto organ odwoławczy z uwagi na stwierdzoną chorobę skarżącego winien w sposób umotywowany podać powody braku występowania związku przyczynowo-skutkowego między wykonywaną pracą a stwierdzoną u skarżącego chorobą.

Następstwem tego wyroku stało się podjęcie przez organ odwoławczy działań zmierzających do wypełnienia wskazań w nim zamieszczonych. W ramach tych działań w dniu [....] r. przeprowadzono przesłuchanie K. C. na okoliczność wyjaśnienia warunków, w jakich wykonywał on zatrudnienie. Ustalenia te zostały potwierdzone oświadczeniem A. M., które znajduje się w aktach sprawy. Na marginesie należy zauważyć, że po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 sierpnia 2002 r. organ odwoławczy przeprowadził nakazane w nim czynności procesowe, w tym przesłuchanie skarżącego celem wyjaśnienia warunków, w jakich wykonywał swoją pracę zawodową, a dowodem na to jest protokół z [....] r. Dodatkowo organ odwoławczy przedstawił skarżącemu opinię techniczną z [....] r. wykonaną na zlecenie A S.A. w B.. Jak wynika z pisma Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w B. z dnia [....] r. materiał dowodowy uzyskany w ramach przeprowadzonego postępowania uzupełniającego nie wymaga uzupełnień. Tak uzyskany materiał dowodowy dotyczący ustalenia warunków, w jakich skarżący wykonywał zatrudnienie został przekazany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego celem wskazania przyczyn zachorowania i występującej u skarżącego choroby, z jednoczesnym zastrzeżeniem, aby w przypadku pozazawodowej przyczyny jej występowania wskazać to w sposób pozwalający obalić domniemanie występowania związku przyczynowo-skutkowego. W orzeczeniu lekarskim z dnia [....] r. lekarze orzecznicy legitymujący się wysokimi kwalifikacjami stwierdzili brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W następstwie przeprowadzonej analizy wyników badań skarżącego od [....] r. ustalono, że schorzenia występujące u skarżącego mają samoistną etiologię [....] i nie są związane ze sposobem i warunkami wykonywania pracy zawodowej. Zdaniem skarżącego wyrażonym w piśmie z dnia [....] r. w powyższym orzeczeniu zachodzi sprzeczność pomiędzy treścią orzeczenia a opisem zdjęć [....], które wyraźnie wskazują, że schorzenie [....] istniało już w [....] r., co jego zdaniem oznacza związek tej choroby z wykonywaną pracą.

Dysponując powyższym materiałem dowodowym organ odwoławczy odmówił stwierdzenia występowania choroby zawodowej u skarżącego. Zatem stosownie do wskazanego powyżej art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należy rozważyć, czy organ ten w sposób prawidłowy wypełnił zalecenia tutejszego Sądu zamieszczone w wyroku z dnia 30 czerwca 2005 r. Przyjdzie zauważyć, że organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe w sprawie z udziałem skarżącego, który jak zostało to już zaznaczone powyżej nie zgłosił do niego zastrzeżeń. Tym samym zdaniem Sądu nie znajdują umocowania te zastrzeżenia skarżącego, które zostały sformułowane w skardze, że organ administracji przy podejmowaniu rozstrzygnięcia nie brał pod uwagę warunków wykonywania przez niego pracy, a w szczególności tego, że jego praca wymagała nie jednej godziny, lecz pięciu godzin pracy w [....]. Natomiast, gdy idzie o orzeczenie lekarskie, to w orzeczeniu tym w sposób jednoznaczny wskazano przyczynę choroby skarżącego i podano, że ma ona samoistną etiologię [....]. Zatem orzecznicy lekarscy, który dysponowali już pełnym materiałem dowodowym dotyczącym warunków pracy wykluczyli zawodową etiologię schorzenia występującego u skarżącego. Skarżący, zarówno w piśmie z dnia [....] r. jak i w skardze podnosi, że z badań [....] wynika, iż w [....] r., występowała u niego przedmiotowa choroba, a tym samym dostrzega sprzeczność między osnową orzeczenia a zgromadzonym w nim materiale diagnostycznym. Zgłoszony zarzut zdaniem Sądu nie może zostać uwzględniony, ponieważ jak wynika z przedmiotowego orzeczenia, orzecznicy stwierdzili u skarżącego postępującą chorobę, obejmującą coraz to nowe [....]. W tej sytuacji schorzenie skarżącego nie posiada związku z wykonywaną pracą, lecz jak zostało to sformułowane w orzeczeniu ma etiologię [....].

W świetle przedstawionej analizy zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie jak również wykonanych czynności procesowych przez organ odwoławczy, które odpowiadają wskazaniom zamieszczonym w wyroku tutejszego Sądu z dnia 30 czerwca 2005 r. skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi. Zatem stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.