Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2320/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2006-03-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6460 Znaki towarowe
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Zbigniew Rudnicki (spr.) Asesor WSA Piotr Borowiecki Protokolant Aleksandra Borowiec-Krawczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2006r. sprawy ze skargi E. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2005 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu [...] czerwca 2002 r. do Urzędu Patentowego, działającego w trybie postępowania spornego, wpłynął wniosek firmy A. S.A. o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o numerze [...]. Uprawnionym do powyższego znaku jest firma E., a znak przeznaczony jest do oznaczania towarów w klasie 16, tj.: artykułów papierniczych, dzienników, czasopism, książek i papeterii.

Jako podstawę prawną swego żądania wnioskodawca wskazał art. 169 ust. l pkt 4 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Swój interes prawny wnioskodawca uzasadnił tym, że jest wydawcą miesięcznika "Dziecko" wpisanego do rejestru dzienników i czasopism Sądu Okręgowego w Warszawie za numerem [...], a ponadto sporny znak stanowi przeszkodę do zarejestrowania znaku towarowego DZIECKO PRÓSZYŃSKI I S-KA przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 16 na rzecz wnioskodawcy.

W odpowiedzi na wniosek uprawniony do znaku towarowego DZIECKO wniósł o jego oddalenie. Podniósł, że jest wydawcą czasopisma TWOJE DZIECKO, a także że jest uprawnionym do znaków towarowych DZIECKO oraz TWOJE DZIECKO. Uprawniony podkreślił, że oba znaki towarowe są tożsame i są wymiennie używane. Wskazał, że używaniem znaku jest także używanie znaku w formie różniącej się od formy zarejestrowanej jedynie w szczegółach, jeżeli nie ma to wpływu na zdolność odróżniającą znaku.

W dniu [...] września 2003 r. Urząd Patentowy RP decyzją Nr [...] oddalił wniosek o stwierdzenie wygaśnięcia prawa z rejestracji znaku towarowego DZIECKO. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że obecność na rynku tytułu prasowego TWOJE DZIECKO stanowi używanie znaku towarowego DZIECKO w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt l Prawa własności przemysłowej. W ocenie Kolegium "zaimek dzierżawczy "TWOJE", stanowi element, który nie zmienia odróżniającego charakteru znaku "DZIECKO". Urząd uznał przy tym, że uzasadniona i powszechnie stosowana jest praktyka rejestracji oprócz stosowanych w obrocie oznaczeń także ich elementów, w charakterze znaków towarowych, w celu zapewnienia skuteczniejszej ochrony tych oznaczeń.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu [...] stycznia 2004 r. A. S.A., w której podniosła, że uprawniona używa znaku towarowego TWOJE DZIECKO do oznaczania czasopisma TWOJE DZIECKO i nie można przyjąć, że używa do tego celu później zarejestrowanego znaku DZIECKO. Znak ten, zdaniem skarżącego, spełnia jedynie funkcję blokującą i nie służy do odróżniania towarów. Ponadto skarżący podniósł, że uprawniony nie wykazał używania innych towarów objętych wnioskiem. Ponadto skarżąca twierdziła, iż Urząd Patentowy RP pominął w swoich ustaleniach, że E. S.A. używa do oznaczania swego czasopisma innego swojego zarejestrowanego znaku towarowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt VI SA/WA 10/04, uchylił zaskarżoną decyzję Urzędu. W uzasadnieniu wskazał na błędną konstrukcję obrony znaku DZIECKO oraz błędne uzasadnienie przedmiotowej decyzji. Sąd przede wszystkim wskazał, że w rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny nie była zdolność odróżniająca znaków towarowych "twoje dziecko" i "dziecko", a jedynie rzeczywiste używanie jednego z nich, tj. używanie znaku towarowego "dziecko". Sąd stwierdził, że art. 169 ust 4 pkt l Prawa własności przemysłowej znajduje zastosowanie gdy ochrona udzielona została w określonej formie, zaś używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego w elementach nie zmieniających jego odróżniającego charakteru. Używanie przez uprawnioną znaku towarowego TWOJE DZIECKO poprzez oznaczanie nim czasopisma "Twoje dziecko" nie jest więc jednocześnie używaniem znaku DZIECKO zarejestrowanego m.in. dla oznaczania czasopism. Sąd dokonał wykładni przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 w świetle art. 120 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 Prawa własności przemysłowej, w wyniku czego stwierdził, że zmieniona forma znaku zarejestrowanego może być uznana za używanie znaku, jednak przepis ten nie dotyczy sytuacji, kiedy ta zmieniona forma jest chroniona jako inny, odrębny znak towarowy. Według Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego odmienna koncepcja prowadzić miałaby do sytuacji, w której mogą być zarejestrowane i chronione znaki tak do siebie podobne, że można ich używać wymiennie.

W dniu [...] stycznia 2005 r. E. S.A. wniosła do Najwyższego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną, która została odrzucona jako wniesiona po terminie. Tym samym powołany wyżej wyrok Wojewódzkiego Sadu administracyjnego z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/04, stał się prawomocny.

W przedstawionej sytuacji A. S.A. ponownie wniosła o wydanie decyzji stwierdzającej wygaśnięcie prawa z rejestracji znaku towarowego "DZIECKO" [...] z powodu nieużywania tego znaku.

Decyzją Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2005 r., Nr [...], działającego w trybie postępowania spornego, po rozpoznaniu wniosku firmy A. S.A. z siedzibą w W. przeciwko firmie E. S.A., z siedzibą w W., o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o numerze [...], na podstawie art. 169 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i ust. 6 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej (Dz.U. z 2003 r. Nr 119, poz. 1117, z późn. zm.) stwierdzono z dniem [...] czerwca 2002 r. wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o powołanym wyżej numerze.

W uzasadnieniu przypomniano, że na rozprawie przed Urzędem Patentowym wnioskodawca podtrzymał stanowisko w sprawie. Uprawniony do prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o numerze [...] wystąpił o oddalenie wniosku jako bezzasadnego. W uzasadnieniu stwierdził, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie odnosi się do art. 169 ust. 4 pkt l w związku z art. 134 ust. l ustawy - Prawo własności przemysłowej, gdyż sąd dokonał wykładni art. 169 ust. 4 pkt l w świetle przepisów art. 120 ust. l w związku z art. 129 ust. l pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Ponadto zdaniem uprawnionego, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego brak jest odniesienia do oczywistego podobieństwa znaków DZIECKO i TWOJE DZIECKO.

W związku z powyższym Urząd Patentowy po rozpatrzeniu materiałów w aktach sprawy stwierdził, iż przedstawione przez wnioskodawcę okoliczności uzasadniające jego interes prawny w domaganiu się uznania prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o numerze [...] za wygasłe nie budzą wątpliwości, z uwagi na fakt, że wnioskodawca jest wydawcą miesięcznika "DZIECKO", a ponadto sporny znak stanowi przeszkodę do zarejestrowania w Polsce znaku towarowego DZIECKO PRÓSZYŃSKI i S-KA, przeznaczonego do oznaczania towarów w klasie 16 na rzecz wnioskodawcy.

Będąc związanym oceną prawną wyrażoną przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w w/w wyroku, stwierdzono, że Kolegium Orzekające błędnie uznało używanie znaku towarowego TWOJE DZIECKO za równoznaczne z używaniem znaku towarowego DZIECKO. Nie rozstrzygając kwestii interpretacji art. 169 ust. 4 pkt l Prawa własności przemysłowej dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny należało również stwierdzić, że sąd wyraźnie wskazał na zastosowanie tego artykułu w sytuacji, gdy ochrona udzielona jest znakowi o określonej formie, zaś używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego w elementach, nie zmieniających jego odróżniającego charakteru. A zatem używanie przez uprawnionego znaku towarowego TWOJE DZIECKO poprzez oznaczanie nim czasopisma "twoje dziecko" nie jest jednocześnie używaniem znaku towarowego DZIECKO. Powyższy przepis nie ma więc zastosowania jeżeli "zmieniona forma" znaku jest również chroniona jako inny, odrębny znak towarowy. Oznacza to, że w przedmiotowej sprawie żądaniu stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na sporny znak nie można przeciwstawić argumentu używania znaku towarowego TWOJE DZIECKO. Celem instytucji stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego jest eliminowanie praw ochronnych udzielonych na te oznaczenia, które nie są faktycznie używane w obrocie gospodarczym. Udzielenie ochrony na znak towarowy wiąże się bowiem z ustawowym obowiązkiem używania znaku towarowego dla towarów (usług), dla których znak został zarejestrowany. Z kolei nieużywanie znaku towarowego może skutkować w określonych sytuacjach stwierdzeniem wygaśnięcia prawa ochronnego. Instytucja ta została unormowana w art. 169 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

Przepis art. 169 ust. l pkt l ustawy - Prawo własności przemysłowej wiąże skutek wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy z nieużywaniem znaku towarowego przez okres pięciu lat.

Przepisy ustawy - Prawo własności przemysłowej nie precyzują terminu, od którego powinien być liczony okres pięciu lat nieużywania znaku towarowego, ale w nauce prawa oraz w ugruntowanej praktyce uważa się, że okres ten obejmuje kolejne pięć lat poprzedzające złożenie wniosku, przy czym okres ten nie może upływać przed datą rejestracji znaku towarowego, gdyż data rejestracji znaku towarowego jest ostatecznym terminem, od którego uprawniony z rejestracji powinien rozpocząć używanie znaku towarowego.

Używanie znaku, aby wyłączało możliwość postawienia zarzutu niewykonywania obowiązku używania znaku towarowego musi mieć miejsce na obszarze Polski, musi mieć niedwuznaczny charakter, jak również musi być rzeczywiste i poważne oraz powinno dotyczyć zarejestrowanego znaku dla towarów i usług objętych ochroną. Rzeczywiste używanie znaku towarowego uniemożliwiające jego wygaszenie z reguły polega na nakładaniu znaku na towar i wprowadzaniu tak oznaczonych towarów do obrotu w określonym przedziale czasowym, który to okres czasu ma decydujące znaczenie w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego. W rozpatrywanej sprawie w rachubę wchodzi okres od [...] czerwca 1997 roku do [...] czerwca 2002 roku.

Zgodnie z art. 169 ust. 6 wyżej powołanej ustawy w przypadku wszczęcia postępowania w sprawie o wygaśnięcie prawa ochronnego obowiązek wykazania używania znaku towarowego lub istnienia ważnych powodów usprawiedliwiających nieużywanie znaku spoczywa na uprawnionym z tytułu prawa ochronnego.

W świetle wyżej powołanego przepisu ciężar przeprowadzenia dowodu w sprawie o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego spoczywa na uprawnionym z rejestracji znaku, który powinien wykazać, że znaku używał lub jeśli znaku nie używał, miał ku temu ważne powody. Uprawniony ze spornej rejestracji wykazał jedynie używanie innego znaku towarowego zarejestrowanego na jego rzecz, a mianowicie znaku TWOJE DZIECKO. Fakt ten, co zostało stwierdzone w treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie ma znaczenia dla ustalenia faktycznego używania spornego znaku. Uprawniony nie udowodnił więc używania swojego znaku DZIECKO o numerze [...] ani też nie wskazał na ważne powody uzasadniające jego nieużywanie. Zasadne jest zatem żądanie wnioskodawcy stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na przedmiotowy znak.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie firma E. S.A., zarzucając jej:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 Prawa własności przemysłowej przez uznanie, że używanie znaku towarowego DZIECKO ze słowem "twoje" jako tytułu prasowego nie jest używaniem znaku towarowego DZIECKO nr [...] w świetle przepisu art. 134 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej,

2) naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności

- naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), poprzez uznanie, iż fakt związania oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2004 r. zwalnia Urząd Patentowy RP z rozpatrywania argumentów opartych na innej podstawie prawnej i innych okolicznościach niż te, które były przedmiotem rozważań WSA i na podstawie których zapadł ww. wyrok;

- naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a. poprzez zaniechanie podania przyczyn, dla których Urząd Patentowy RP odmówił wiarygodności i mocy dowodowej twierdzeniom i dowodom przedstawionym przez wnioskodawcę na rozprawie w dniu [...] września 2005 r.

W związku z tym skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości jako niezgodnej z prawem.

W uzasadnieniu stwierdzono, że istnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie powinno odbierać Urzędowi Patentowemu RP możliwości rozpatrywania argumentów, które mają istotne znaczenie dla sprawy, i które nie były przedmiotem rozważań tego Sądu. Jednak Urząd Patentowy RP uznał, iż jest związany treścią wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i wydał zaskarżoną decyzję o wygaszeniu znaku. Urząd Patentowy RP uznał mianowicie, iż E. S.A. nie udowodniła używania znaku DZIECKO, gdyż w świetle wyroku WSA przesłankę używania znaku podobnego do znaku zarejestrowanego może spełniać wyłącznie używanie znaku niezarejestrowanego.

Na rozprawie E. S.A. złożyła załącznik do protokołu, zawierający argumenty na rzecz oddalenia wniosku. Argumenty te zostały także wyczerpująco przedstawione w wystąpieniu pełnomocnika. Jakkolwiek zostały one odnotowane przez Urząd Patentowy RP w postaci krótkiej wzmianki w drugim akapicie na str. 3 uzasadnienia decyzji, Urząd Patentowy RP w ogóle się do nich nie odniósł, a przy tym nie podał dlaczego pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentację, która mogła i powinna była mieć wpływ na rozstrzygnięcie. Tym samym Urząd Patentowy RP zaniechał starannego wyjaśnienia sprawy i przekonującego uzasadnienia swojego rozstrzygnięcia, co stanowi naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a.

Naruszenie prawa materialnego, to jest przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, wynika z następujących faktów.

Urząd Patentowy RP uznał, iż "Nie rozstrzygając kwestii interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny należy również stwierdzić, że sąd wyraźnie wskazał na zastosowanie tego artykułu w sytuacji gdy ochrona udzielona jest znakowi o określonej formie, zaś używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego w elementach nie zmieniających jego odróżniającego charakteru. Powyższy przepis nie ma więc zastosowania jeżeli "zmieniona forma" znaku jest również chroniona jako inny, odrębny znak towarowy".

E. S.A. nie wnioskował bynajmniej, by Urząd Patentowy RP rozstrzygnął kwestię interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, dokonanej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, gdyż jest oczywiste, iż jest związany tą oceną prawną, jednak podnosił, iż Sąd ten dokonał tej oceny powoławszy się na art. 120 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej.

W swym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny wręcz podkreślił, iż z istoty i celu znaku towarowego wynika, że znak towarowy służy odróżnianiu w obrocie towarów jednego przedsiębiorstwa od tego samego rodzaju towarów innego przedsiębiorstwa, a warunkiem udzielenia ochrony jest posiadanie przez znak zdolności odróżniającej. Co więcej, formułując tezy, iż "znaki towarowe z samego założenia nie są do siebie podobne, a ich podobieństwo jest przesłanką negatywną rejestracji" oraz że "Każdy znak samodzielnie musi nadawać s/ę do odróżniania towarów i każdy musi być samodzielnie i w sposób rzeczywisty używany" Wojewódzki Sąd Administracyjny wywiódł te tezy powoławszy się bezpośrednio na art. 120 ust. 1 w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny wyraźnie wskazał, iż dokonana przezeń interpretacja przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 Prawa własności przemysłowej dotyczy sytuacji, w której dwa zarejestrowane znaki towarowe nie mogą być używane wymiennie gdy należą do różnych przedsiębiorców, bowiem wyłącznie takiej sytuacji dotyczy przepis art. 120 ust. 1 powołanej ustawy. Jest przecież oczywiste, że tylko w przypadku znaków różnych przedsiębiorców podobieństwo tych znaków jest negatywną przesłanką rejestracji, o której mówi Wojewódzki Sąd Administracyjny w swym orzeczeniu.

Zważywszy jednak, iż znaki DZIECKO i TWOJE DZIECKO należą do tego samego przedsiębiorcy, E. S.A. wnosił, by przy ponownej ocenie zasadności wniosku o wygaszenie znaku DZIECKO, Urząd Patentowy RP rozpatrzył kwestię używania znaku TWOJE DZIECKO jako spełnienie warunku używania znaku towarowego w trybie przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej nie w świetle art. 120 ust. 1tej ustawy, lecz w świetle jej art. 134 ust. 1. Skoro Wojewódzki Sąd Administracyjny w swym wyroku nie przedstawił żadnej interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w świetle art. 134 ust. 1 tej ustawy, Urząd Patentowy RP nie musiał czuć się związany oceną prawną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego opartą na interpretacji przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej wyłącznie w świetle przepisu art. 120 ust. 1 powołanej ustawy.

Art. 134 ust. 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej dopuszcza (w przepisie użyte jest wyrażenie "nie wyklucza") możliwość zarejestrowania podobnych znaków towarowych dla oznaczenia towarów identycznych lub podobnych, pod warunkiem jednak, iż prawo ochronne na wszystkie te znaki udzielane jest temu samemu przedsiębiorcy. Przepis ten nie precyzuje dopuszczalnego stopnia podobieństwa, a więc jest oczywiste, że może on dotyczyć znaków tak łudząco podobnych, że różniące je elementy nie zmieniają ich odróżniającego charakteru względem siebie.

Należy w tym miejscu podnieść, iż z brzmienia przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej nie wynika bynajmniej, iż "znak różniący się od znaku, na który udzielono prawa ochronnego" musi być znakiem niezarejestrowanym, a możliwość rejestrowania podobnych znaków na rzecz jednego podmiotu, zwerbalizowana wprost w art. 134 ust.1 tej ustawy., niejako statuuje prawo posługiwania się wymiennie znakami łudząco podobnymi przez tego samego przedsiębiorcę.

Co więcej, sytuacja, w której na rzecz jednego podmiotu zarejestrowane zostają znaki łudząco do siebie podobne oznacza, że każdemu z nich z osobna Urząd Patentowy RP przypisał zdolność odróżniającą wzglądem znaków innych przedsiębiorców. W takiej sytuacji nie występują więc przesłanki, na których został oparty wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a zatem Urząd Patentowy RP miał wszelkie podstawy, aby rozpatrzyć przepis art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w sytuacji, w której dwie cechy: - zdolność odróżniająca każdego z rozpatrywanych znaków; oraz - fakt istnienia łudzącego podobieństwa pomiędzy nimi mogą - z mocy prawa - występować obok siebie i nie wykluczają się wzajemnie.

Urząd Patentowy RP zaniechał jednak rozpatrzenia kwestii używania znaku TWOJE DZIECKO jako używania znaku DZIECKO w świetle przepisu art. 134 ust. 1 Prawa własności przemysłowej, to jest w świetle okoliczności, którymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w ogóle się nie zajmował, a zatem w zakresie, w którym wyrok tego Sądu nie mógł być wiążący.

Tak więc Urząd Patentowy RP, pominąwszy całkowicie argumentację uprawnionego z obu praw ochronnych, przedstawioną na rozprawie, wydał de facto decyzję wyłącznie w oparciu o interpretację przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w świetle art. 120 ust. 1 tej ustawy. Oznacza to, że decyzję tą wydał w odniesieniu do stanu, jaki występowałby gdyby znaki DZIECKO i TWOJE DZIECKO należały do różnych przedsiębiorców, a nie w odniesieniu do stanu faktycznego, a zatem źle zinterpretował przepis art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w odniesieniu do okoliczności sprawy.

Dodatkowo E. S.A. wnosił na rozprawie o rozważenie jeszcze jednej kwestii, do której wyrok WSA się nie odnosił.

Mianowicie, skoro w świetle przepisu art. 134 ust. 1 Prawa własności przemysłowej w przypadku znaków tego samego przedsiębiorcy możliwa jest rejestracja znaków łudząco do siebie podobnych, a zatem różniących się w elementach nie zmieniających ich odróżniającego charakteru wzglądem siebie, niewątpliwe podobieństwo znaków DZIECKO i TWOJE DZIECKO winno zostać rozpatrzone niejako od nowa, w świetle przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy. interpretowanego stosownie do okoliczności sprawy, to jest w związku z przepisem jej art. 134 ust. 1. Ta kwestia powinna zostać rozważona zwłaszcza w świetle sposobu rzeczywistego używania znaku TWOJE DZIECKO jako tytułu prasowego.

W swych rozważaniach oraz w uzasadnieniu swej decyzji Urząd Patentowy RP także tę kwestię całkowicie pominął.

Należy tu podnieść, iż znak TWOJE DZIECKO zawiera wprawdzie dodatkowy element, słowo "twoje", jednak nie jest to element, którego użycie powoduje, że zmienia się charakter odróżniający znaku DZIECKO. Zatem znaki te są do siebie tak podobne, że można je stosować zamiennie i nie wywoła to u odbiorców wyraźnego wrażenia, iż mają oni do czynienia z różnymi znakami.

W okresie, do którego odnosi się zaskarżona decyzja UP RP, zasadniczym elementem tytułu czasopisma "Twoje dziecko" było słowo "dziecko" wyeksponowane przez użycie dużej czcionki, słowo "twoje" zaś było pisane niewielką, znacznie mniej dostrzegalną czcionką i umieszczone nad słowem "dziecko", jako element niejako osobny. Na dowód tego twierdzenia E. S.A. złożyła na rozprawie w dniu [...] września 2005 r. kopie okładek wybranych numerów z rozpatrywanego okresu i podniosła, iż przeciętnemu nabywcy rzucał się w oczy wyeksponowany znak DZIECKO. Właśnie z myślą o tym, aby wzmocnić ochronę swoich praw wyłącznych w związku z tym tak specyficznym układem graficznym, eksponującym znak DZIECKO, E. S.A. zgłosiła tenże znak do rejestracji w Urzędzie Patentowym RP, prawidłowo uznając, że używa go w tytule "Twoje dziecko" także samodzielnie. Zatem wydając zarejestrowane w Rejestrze Czasopism czasopismo "Twoje dziecko", E. S.A. używała jednocześnie na jego okładce znaku DZIECKO, do którego przysługuje jej prawo wyłączne.

Wskazane wyżej podobieństwo pomiędzy znakami DZIECKO i TWOJE DZIECKO, rozumiane jako brak w tych znakach towarowych takich elementów, które zmieniałyby odróżniający charakter jednego ze znaków wzglądem drugiego, jest wystarczającą przesłanką, by uznać, że używając znaku TWOJE DZIECKO spółka E. używała również znaku DZIECKO w rozumieniu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej, gdy dokona się jego interpretacji w świetle przepisu art. 134 ust. 1, zgodnie ze stanem faktycznym sprawy.

Spółka E. przeprowadziła na swój koszt badania mające na celu rozstrzygnięcie, czy pomiędzy omawianymi dwoma znakami istnieje podobieństwo na tyle duże, że odbiorcy mogą je ze sobą mylić. Wyniki tego badania zostały złożone i omówione przez poprzedniego pełnomocnika na rozprawie w dniu [...] września 2003 r., a wypowiedź pełnomocnika została odzwierciedlona w protokole z tej rozprawy. Fakt powszechnego mylenia używanego przez A. S.A. tytułu "Dziecko" z tytułem E. S.A. "Twoje dziecko", w którym element "dziecko" był wyeksponowany, dowodnie świadczy o łudzącym podobieństwie tych znaków. Zatem także z punktu widzenia odbiorcy E. S.A., używając znaku TWOJE DZIECKO w postaci graficznej prezentowanej w tytule wydawanego przez nią czasopisma, jednocześnie używała znaku DZIECKO, który stanowił część tytułu prasowego postrzeganą przez nabywców jako główny jego element. Urząd Patentowy RP w ogóle nie odniósł się do powyższej argumentacji E. S.A., a zatem pominął w swych rozważaniach przedstawione twierdzenia i dowody, nie podając jednocześnie żadnego powodu, dla którego to uczynił. Tym samym naruszył nie tylko przepis art. 107 § 3 kpa, lecz także zasady ogólne K.p.a., takie jak zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k.p.a.), zasada przekonywania (art. 11 k.p.a.) i zasada czuwania nad interesem strony (art. 9 k.p.a.).

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy RP stwierdził, iż w skardze na w/w decyzję zarzucono Urzędowi Patentowemu naruszenie prawa materialnego, a mianowicie przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 roku Prawo własności przemysłowej oraz naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz.1270, z późn. zm.) oraz naruszenie przepisu art. 107 § 3 K.p.a.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił Urzędowi pozostawienie poza swoimi rozważaniami argumentacji podniesionej przez skarżącego w zakresie interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej w świetle art. 134 ust. 1 tejże ustawy. Naruszenia przepisu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarżący upatruje w uznaniu przez Urząd, że "fakt związania oceną prawną wyrażoną w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zwalnia Urząd Patentowy z rozpatrywania argumentów opartych na innej podstawie prawnej i innych okolicznościach niż te, które były przedmiotem rozważań WSA".

Urząd Patentowy podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji oddalającej wniosek oraz ustosunkował się do podniesionych przez skarżącego zarzutów.

Na wstępie Urząd Patentowy podkreślił, że zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oraz że w decyzji wskazano podstawę prawną, jak też zawiera ona uzasadnienie. Należy również podkreślić, że zgodnie z art. 153 ustawy.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w orzeczeniu sądu, wiążą ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem skargi. Tak więc Kolegium Orzekające dokonując oceny w niniejszej sprawie było związane wskazaniami i oceną prawną zawartą w orzeczeniu sądu z dnia 9 grudnia 2004 roku.

Odnosząc się natomiast do treści wniesionej skargi Urząd stwierdził, że prawdziwym celem skorzystania z powyższego środka była de facto chęć wzruszenia prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Skarżący stwierdza bowiem pośrednio, że wyrok sądu nie odniósł się do wszystkich koniecznych w tym względzie aspektów czy odniesień, które byłyby wymagane przy interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej. Oczywiście zarzut ten z uwagi na prawomocność wyroku jest obecnie kierowany w stosunku do wydanej przez Urząd decyzji. Nie jest bowiem prawdą, że wskazanie przez skarżącego wprost konieczność interpretacji art. 169 ust. 4 pkt 1 w aspekcie art. 134 ust. 1 ustawy statuuje inną podstawę prawną. Nie zmienia tego fakt, że przedmiotowe orzeczenie koncentrowało się na interpretacji art. 134 ust. 1. Wojewódzki Administracyjny w sposób jednoznaczny natomiast stwierdził, że art. 169 ust. 4 ustawy dotyczy sytuacji, gdy "ochrona udzielona jest znakowi o określonej formie, zaś używany jest znak niezarejestrowany, który różni się od chronionego w elementach nie zmieniających jednak jego odróżniającego charakteru. Używanie przez uprawnionego znaku towarowego TWOJE DZIECKO nie jest więc jednocześnie używaniem znaku DZIECKO, zarejestrowanego m.in. dla oznaczania czasopism." Zdania te stanowią sedno uzasadnienia wyroku i jak wynika z przywołanego art. 153 wiążą organ, który wydał zaskarżoną decyzję. Urząd nie neguje treści wynikających z art. 134 ust. 1powołanej ustawy. Ich interpretacja wynika wprost z literalnego zapisu tego przepisu. Jednak przepis ten nie ma wpływu na przedmiotowe rozstrzygnięcie (co potwierdza wydany wyrok), które dotyczyło kwestii używania znaku DZIECKO. Mając na uwadze powyższe nie można również twierdzić, że Urząd zrezygnował z rozpatrywania argumentów opartych na innych okolicznościach. Skarżący stwierdza bowiem, że istnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego nie odbiera Urzędowi Patentowemu możliwości rozpatrywania argumentów, które mają istotne znaczenie dla sprawy, i które nie były przedmiotem rozważań tego Sądu. Uznając słuszność powyższego stwierdzenia należy jednak zauważyć, że skarżący nie przedstawił nowych okoliczności w niniejszej sprawie. Skarżący konsekwentnie opierał swoją linię obrony na konieczności uwzględnienia używania innego swojego znaku towarowego, a mianowicie znaku TWOJE DZIECKO. Tymczasem WSA już w samym wstępie uzasadnienia podkreślił, że "błędne jest założenie, na którym opiera się zarówno konstrukcja obrony znaku DZIECKO przedstawiona przez E. S.A., jak i uzasadnienie decyzji Urzędu Patentowego (z dnia [...] września 2003 r.), że używanie jednego znaku towarowego może być jednocześnie rzeczywistym używaniem innego znaku towarowego." Pomimo powyższego stwierdzenia skarżący nie przedstawił innych dowodów - nie zakwestionowanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, które świadczyłyby o faktycznym używaniu spornego znaku towarowego.

Skarżący podnosi ponadto, że z brzmienia przepisu art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy - Prawo własności przemysłowej nie wynika bynajmniej, że znak różniący się od znaku, na który udzielono prawa ochronne musi być znakiem niezarejestrowanym. Powyższe stwierdzenie jest jednak kolejną polemiką z prawomocnym wyrokiem, a nie z zaskarżoną decyzją Urzędu i świadczy o niezrozumieniu powołanego przez skarżącego przepisu art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie można bowiem zacierać linii podziału między obszarem tych rozstrzygnięć i ocen sądu administracyjnego, którymi organ administracji jest związany z uwagi na istniejące przepisy, a materiałem dowodowym, który nie mógł zostać poddany ocenie sądu i przez to podlega interpretacji organu.

Pozostała część skargi koncentruje się na ocenie podobieństwa między znakami towarowymi DZIECKO oraz TWOJE DZIECKO. Z uwagi na sądowe rozstrzygnięcie kwestii używania znaku DZIECKO i przyjętą przez sąd interpretację zacytowaną powyżej, odnoszenie się do przywołanej oceny zarówno w decyzji jak i w niniejszej odpowiedzi na skargę uznano za bezcelowe.

Dnia [...] marca 2006 r. wpłynęła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie odpowiedź uczestnika postępowania – firmy A. S.A. – na skargę, w którym wnosi on o oddalenie skargi, popierając w tym zakresie wniosek Urzędu Patentowego RP. W replice, po obszernym przedstawieniu stanu sprawy, uczestnik postępowania podniósł argumenty wskazujące, jego zdaniem, na bezzasadność skargi. Wskazał m.in., że: - przepis art. 134 Prawa własności przemysłowej, na który powołuje się skarżący, nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie dotyczącej wygaśnięcia prawa, gdyż dotyczy udzielania prawa ochronnego; - skarżący nie udowodnił naruszenia przez Urząd przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy a w szczególności naruszenia art. 153 ustawy – Prawo o postępowaniu administracyjnym oraz art. 107 § 3 K.p.a., a także zasad ogólnych postępowania administracyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.

Przedmiotem rozpoznania przez Sąd była skarga na decyzję Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2005 r., którą stwierdzono wygaśnięcie prawa ochronnego na znak towarowy DZIECKO o numerze [...]. Decyzja ta została wydana po ponownym rozpatrzeniu sprawy, w związku z wydanym w sprawie wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt VI SA/Wa 10/04. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Urząd Patentowy RP uznał się za związanego oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi w powołanym orzeczeniu Sądu , zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.).

Sąd podziela to stanowisko.

Zgodnie z przywołanym wyżej art. 153 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W rozpatrywanej sprawie ocena prawna stanowiła "wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą" (za: " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", pod red. T. Wosia, Wyd. Prawnicze, Warszawa 2005, str. 472); wątpliwości nie budziła też tożsamość sprawy, organu i sądu.

W piśmiennictwie ( J.P. Tarno, " Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", Wyd. Prawnicze, Warszawa 2004, str. 223) podkreśla się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla tego sądu oraz organu administracji państwowej zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że organ administracji jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny pranej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach, a tym bardziej w orzeczeniach organów administracyjnych wydanych w innych sprawach. Nawet w wypadku sporu co do stanu faktycznego będącego podstawą subsumcji prawa, a więc i oceny prawnej lub odmiennej interpretacji prawa albo nawet możliwości niezgodności oceny sądu z prawem obowiązującym, zapatrywania prawne wynikające z oceny prawnej sądu mają moc wiążącą do czasu, aż wyrok zostanie wzruszony w przewidzianym do tego trybie. Odmienna ocena materiału dowodowego stanowi prawnie niedopuszczalna polemikę z prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego

Naruszenie przez organy administracyjne postanowień powołanego przepisu powoduje konieczność –w razie złożenia na tej podstawie skargi – uchylenie zaskarżonej decyzji, zaś niezastosowanie się przez sąd do oceny prawnej wyrażonej w orzeczeniu sądu administracyjnego jest naruszeniem prawa stanowiącym podstawę do wniesienia skargi kasacyjnej.

W rozpatrywanej sprawie skarżąca spółka stwierdziła, że ocena prawna art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej została dokonana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w bezpośrednim odniesieniu do art. 120 ust. 1(zawierającego definicję znaku towarowego) w związku z art. 129 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy. Natomiast, zdaniem skarżącej, możliwa była również interpretacja powołanego przepisu, tj. art. 169 ust. 4 pkt 1 ustawy – Prawo własności przemysłowej, w związku z art. 134 ust. 1 tej ustawy i fakt, że Sąd nie przedstawił w wyroku takiego kierunku interpretacji nie prowadził do związania Urzędu Patentowego oceną prawną Sądu – w odniesieniu do tego kierunku interpretacji. Sąd nie podziela tego poglądu gdyż uważa, że już wybór kierunku interpretacji określonego przepisu, uznanie, że powinien być on rozpatrywany w określonym kontekście, w związku z konkretnymi przepisami, stanowi bardzo istotny element oceny prawnej dokonanej przez sąd. Organ administracji państwowej jest związany również tym elementem oceny i nie ma możliwości konstruowania innych dróg interpretacji przepisu, którego oceny dokonał sąd, a w szczególności rozpatrywania tego przepisu w związku z innymi przepisami niż wskazane przez sąd w tej samej sprawie.

W tej sytuacji badanie zasadności pozostałych zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą uznano za zbędne.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.u. Nr 153, poz. 127, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.