Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 484/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Owsińska-Gwiazda Sędziowie: WSA Emilia Lewandowska WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant referent Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2013 r. sprawy ze skargi D. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi na rzecz skarżącej D. P. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Syg. akt I SA/Wa 484/13

Uzasadnienie

Zaskarżoną decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2013 roku Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi biorąc za podstawę art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku kodeks postępowania administracyjnego( DZ.U z 2000 roku, nr 98, poz. 1071 ze zm. dalej jako k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku D. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] sierpnia 2012 roku nr [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Podstawą rozstrzygnięcia były następujące ustalenia faktyczne i dokonana ocena prawna.

Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi decyzją z [...] sierpnia 2012 roku odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1976 roku nr [...] orzekającej o przejęciu na własność państwa nieruchomości rolnej oznaczonej nr ew. [...] o pow. [...] ha, położonej na terenie wsi K. stanowiącej byłą własność J. i M. małżonków P.

Z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy wystąpiła następczyni prawna byłych właścicieli D. P.

Organ wskazał, że podstawą wydania decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 roku były przepisy art. 29 i 31 ustawy z dnia 29 maja 1974 roku o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (DZ.U nr 21, poz. 118, dalej jako ustawa o przekazywaniu gospodarstw rolnych).

Powołany przepis art. 28 wskazanej ustawy stanowił, że nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogły być na wniosek rolnika przejęte na własność państwa w całości lub w części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełniał warunków do uzyskania renty.

Decyzje w tych sprawach wydawane były przez naczelnika gminy.

W niniejszej sprawie Naczelnik gminy P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 roku wskazał, że przejmowana nieruchomość stanowi własność J. P., co w ocenie organu pozostaje w sprzeczności z treścią aktu własności ziemi nr [...] z którego wynika, że przejmowana nieruchomość stanowiła współwłasność małżonków J. i M. P.

W ocenie organu niewskazanie w treści decyzji M. P. jako współwłaścicielki nieruchomości nie świadczy jednak o rażącym naruszeniu prawa, a tego rodzaju uchybienie należy zakwalifikować jako uchybienie formalne. Uznanie powyższego uchybienia jako rażącego mogłoby mieć miejsce jedynie wówczas, gdyby przepisy ustawy o przekazywaniu gospodarstwa rolnego uzależniały możliwość wydania decyzji o przejęciu nieruchomości od wskazania w treści decyzji danych małżonka będącego współwłaścicielem tej nieruchomości. Przepisy tej ustawy takiego obowiązku nie przewidywały.

Naczelnik gminy P. w decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 roku, nr [...] wskazał, że została ona wydana ,, po rozpatrzeniu wniosku ob. J. P.’’ , który jak wynika z uzasadnienia decyzji ,,wyraził zgodę na przekazanie części nieruchomości rolnej na rzecz Skarbu Państwa za spłaty pieniężne’’.

Dalej organ wskazywał, że weryfikacja ustaleń zawartych w decyzji jest znacznie utrudniona. Z uwagi na upływ czasu( ponad 30 lat) nie zachowała się większość akt prowadzonego postępowania.

W ocenie organu brak zachowania stosowanej dokumentacji nie pozwala domniemywać braku legalizmu w działaniu organu administracji publicznej w sytuacji gdy ustalenia zawarte w decyzji jednoznacznie wskazują, że została ona wydana po rozpatrzeniu wniosku właściciela nieruchomości. Stwierdzenie to nie pozwala wykluczyć, że powołany wniosek mógł zostać złożony lecz nie zachował się zasobach archiwalnych.

Na rozstrzygnięcie sprawy nie może mieć wpływu również to, że postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek wyłącznie jednego ze współwłaścicieli. Przepisy ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych nie uzależniały bowiem przejęcia nieruchomości rolnej objętej wspólnością ustawową od konieczności złożenia w powyższym zakresie wniosku( czy też podpisów pod wnioskiem) przez obydwoje małżonków. Przepisy wskazywały, że wymagana była jedynie zgoda współmałżonka. Ustawa nie nakładała szczególnej formy do wyrażenia zgody. W tej sytuacji uzasadnione jest uznanie za przejaw wyrażenia zgody przez M. P. fakt, że nigdy nie kwestionowała faktu odpłatnego przekazanie nieruchomości na własność państwa.

Zdaniem organu za chybiony zarzut strony należy uznać, że małżonkowie P. nie wyrażali woli przekazania gospodarstwa w jakiejkolwiek formie ,,ani pisemnej ani ustnej, ani milczącej’’.

Organ wskazywał, ze w aktach sprawy brak jest jakichkolwiek dokumentu wskazującego na to, że decyzja o przejęciu była przez dawnych właścicieli kwestionowana. Dawni właściciele nie tylko nie wnieśli odwołania od decyzji z dnia [...] kwietnia 1976 roku, ale również nie domagali się jej wzruszenia w jednym z nadzwyczajnych trybów. Na rozstrzygnięcie sprawy nie mogą mieć wpływu podnoszone zarzuty, że brak odwołania od decyzji wynikał z braku zaufania do organów władzy państwowej oraz że negatywne rozstrzygnięcie nie wyłączałoby ryzyka szykan wobec rodziców strony.

Organ podnosił, że twierdzenia te stanowią wyraz subiektywnych odczuć spadkobierczyni i nie mogą stanowić podstawy do uznania, że przejęcie nieruchomości nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.

W ocenie organu kolejne zarzutu podnoszone przez stronę, że istniał wśród rolników niepisany nakaz uprawiania gospodarstwa rolnego( tzw. ojcowizny) i nieoddawania jej osobom trzecim oraz że nieruchomość miała stanowić posag dla strony również nie mogą być podstawą do stwierdzenia, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Tego rodzaju argumenty mogły być podstawą do zakwestionowania decyzji w trybie zwykłym przez właścicieli nieruchomości gdyby uznali, że przedmiotowa decyzja została wydana wbrew ich woli, a takie okoliczności dopiero podniosła następczyni prawna właścicieli w 2011 roku.

Organ również argumentował, że odnośnie zarzutów, że brak decyzji stwierdzającej stwierdzenie nieważności z [...] kwietnia 1976 roku stanowi akceptacje zasad dawnego systemu politycznego, który łamał podstawowe zasady prawne to niniejsze postępowanie nie może dokonywać oceny ówcześnie obowiązującego systemu politycznego. Ocena może dotyczyć tylko zgodności z prawem decyzji w aspekcie stanu prawnego i faktycznego istniejącego w dacie jej wydania.

Organ wskazywał, że w okolicznościach niniejszej sprawy brak było podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji naczelnika gminy P. z [...] kwietnia 1976 roku nr [...] gdyż stwierdzenie nieważności oparte byłoby na domniemaniach co jest niedopuszczalne.

skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] stycznia 2013 roku wniosła D. P.

Zaskarżanej decyzji zarzucała:

1) naruszenie przepisu prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy – art. 28 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych poprzez błędną wykładnię polegającą na odwołaniu się przez organ do domniemania złożenia przez rodziców skarżącej wniosku o przejęcie przez państwo gospodarstwa rolnego, podczas gdy przepis art. 28 ust 1 tej ustawy wymaga wprost i bezwzględnie wniosku rolnika wyrażającego jego wolę do przejęcia gospodarstwa rolnego;

2) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

- a) art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie w toku postępowania wszelkich niezbędnych kroków do wyjaśnienia stanu faktycznego, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,

- b) art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania skarżącej do władzy publicznej poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o domniemania i przypuszczenia oraz treśc kwestionowanej decyzji, a nie na podstawie całokształtu materiału dowodowego,

- c) art. 77 § 1 i art. 78 § 1 k.p.a. poprzez nie przeprowadzenie i nie odniesienie się do wnioskowanych przez skarżącą dowodów, które potwierdzały stanowisko skarżącej oraz których przedmiotem były okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy, a także rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o nieudowodnione, a jedynie domniemane przez organ fakty’

- d) art. 89 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie rozprawy pomimo wniosku skarżącej i potrzeby wyjaśnienia sprawy przy udziale świadków.

Z uwagi na powyższe skarżąca wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcy prawnego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazywała, że nie budzi wątpliwości, iż aby doszło do legalnego przekazania gospodarstwa rolnego za rentę lub spłaty pieniężne niezbędne było złożenie przez rolnika pisemnego wniosku.

Jeżeli wniosku nie było, to postępowanie od początku obarczone było wadą nieważności.

Pozbawienie własności musi być dokonane z zachowaniem wszelkich wymaganych prawem procedur. Jeżeli odbywa się na wniosek właściciela, to nie może być absolutnie żadnej wątpliwości, że taki wniosek został złożony.

Wady w postaci braku wniosku nie może sanować fakt niezłożeni przez rolnika odwołania od decyzji o przejęciu nieruchomości za spłaty. Niezłożeni odwołania przez rolnika dotyczy faktycznie decyzji wydanej w toku postępowania wszczętego z urzędu, gdzie wolę przejęcia wyraził organ. Brak odwołania od takiej decyzji w żadnej mierze nie może być interpretowany jako przejęcie zgodnie z wolą dłużnika.

Nadto skarżąca zwracała uwagę, że dla oceny niewniesienia odwołania miała istniejąca w latach siedemdziesiątych sytuacja polityczna w Polsce.

Brak wpływu niewniesienia odwołania od decyzji na jej legalność potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 października 2012 roku, syg. akt I OSK 1214/11).

Skarżąca podnosiła, że nie można się zgodzić ze stanowiskiem organu, iż niezgłoszenie wniosku w przewidzianej przepisami formie stanowi jedynie uchybienie formalne.

W dalszej części wskazywała, że za uznaniem, iż gospodarstwo rolne jej rodziców zostało przejęte bez stosownego wniosku przemawiają następujące argumenty:

- pomimo poszukiwań w archiwach różnych urzędów wniosek nie został odnaleziony,

- decyzja Naczelnika Gminy P. nie wskazuje daty, w której został złożony wniosek oraz nie określa jego treści,

- w przedmiotowej decyzji jest odniesienie tylko do rzekomego wniosku J. P., brak jest odniesienia do wniosku jego żony M. P.,

- ekwiwalent przyznany za gospodarstwo nie odzwierciedlał jego wartości, a więc przekazanie gospodarstwa było ekonomicznie nieuzasadnione i skrajnie niekorzystne dla rodziców skarżącej,

- rodzice skarżącej nie byli zainteresowani oddaniem gospodarstwa ze względu na przywiązanie do ziemi oraz niechęć do Państwowego Gospodarstwa Rolnego w S.,

- gospodarstwo rolne miało stanowić posag(wiano) dla skarżącej,

- właściciele niektórych sąsiednich działek (między innymi A. i W. O.), które zostały ,,przekazane’’ oświadczyli w toku postępowania sądowego pod rygorem odpowiedzialności za fałszywe zeznania, iż nie składali wniosków o przekazanie gospodarstwa,

- w okresie w którym została wydana decyzja Naczelnika Gminy P., wydano około 30 identycznych decyzji o przekazaniu gospodarstw rolnych. gospodarstwa te sąsiadowały ze sobą i łącznie zajmowały jednolity obszar około 30-35 ha.

Zdaniem skarżącej zgromadzone dowody wskazują, iż wniosek o przejęcie gospodarstwa przez rodziców skarżącej nie został złożony. Jej zdaniem jeżeli organ twierdzi, iż było inaczej, to fakt złożenia wniosku winien udowodnić.

Zniszczenie części dokumentacji dotyczącej postępowania zakończonego wydaniem decyzji Naczelnika Gminy P. nie powinno wywoływać negatywnych skutków dla skarżącej.

Skarżąca zwracała uwagę, iż przedmiotowe gospodarstwo było przedmiotem współwłasności małżonków J. i M. P. Skoro przejęta przez państwo nieruchomość stanowiła współwłasność małżeńską, to wniosek o jej przejęcie należy uznać za czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu majątkiem i wymagała zgody obojga współwłaścicieli. Z decyzji Naczelnika Gminy P. nie wynika, aby M. P. składała jakikolwiek wniosek, a nieuprawnionym jest stanowisko organu, że przejawem wyrażania zgody przez M. P. na przejęcie było niekwestionowanie faktu odpłatnego przekazania nieruchomości.

Skarżąca wskazywała, że organ w toku postępowania naruszył też szereg przepisów postępowania administracyjnego.

Został jej zdaniem naruszony przepis art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie w toku postępowania wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przejawem naruszenia tego przepisu był fakt, że organ zinterpretował wątpliwości co do stanu faktycznego sprawy na niekorzyść skarżącej, co należy uznać za niedopuszczalne.

W jej ocenie doszło również do naruszenia przepisów art. 8 i art. 80 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do władzy publicznej poprzez rozstrzygnięcie sprawy w oparciu o domniemania i przypuszczenia oraz treść kwestionowanej decyzji, a nie na materiale dowodowym złożonym z dokumentów, zeznań świadków i przesłuchania skarżącej.

Organ ustalił okoliczności faktyczne – fakt złożenia wniosku przez rodziców skarżącej w wyniku rozumowania sprzecznego z zasadami logiki (zarzucania skarżącej nieudowodnienia faktów negatywnych), czym przekroczył granice swobodnej oceny dowodów. Nadto organ nie odniósł się do wnioskowanych przez skarżącą dowodów, które potwierdzały jej stanowisko oraz których przedmiotem były okoliczności mające znaczenie dla sprawy, czym naruszył art. 77 i art. 78 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując dotychczas zaprezentowane stanowisko

Organ wskazał, że rażącego naruszenia prawa (wbrew stanowisku skarżącej) nie można domniemywać. Niezachowanie stosownego dokumentu nie mogło zostać utożsamiane z jego nieistnieniem. Dlatego brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym art. 16 § 1 k.p.a. przyznaje cechy trwałości, stanowi negatywną przesłankę do ich wzruszenia.

Z uwagi na brak w szczególności pisemnego wniosku przy ocenie legalności decyzji z [...] kwietnia 1976 roku zasadniczą rolę odegrały dowody pośrednie na podstawie których możliwe było ustalenie stanu faktycznego sprawy( wzmianka w decyzji, że przejęcie następuje po rozpatrzeniu wniosku ob. J. P., niekwestionowanie przez dawnych właścicieli przedmiotowej decyzji w żadnym z możliwych trybów).

Odnośnie nieprzeprowadzenia wnioskowanych dowodów organ wyjaśnił, iż rozpoznając sprawę w przedmiocie stwierdzenia nieważności weryfikacji podlega materiał dowodowy, którym dysponował organ w toku prowadzonego postępowania o przejęcie gospodarstwa rolnego. Przyjęcie w sprawie odmiennego stanowiska należy uznać za niedopuszczalne ponieważ oznaczałoby to w swej istocie dopuszczenie możliwości tworzenia w sprawach nowego stanu faktycznego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji orzekając w sprawie nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Katalog rozstrzygnięć, możliwych do podjęcia przez sąd administracyjny w stosunku do zaskarżonej decyzji, precyzuje przepis art. 145 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej jako p.p.s.a). Uwzględniając skargę, sąd może, w zależności od rodzaju stwierdzonego naruszenia, uchylić, stwierdzić nieważność lub wydanie decyzji z naruszeniem prawa.

O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze- skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności między treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszająca prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności – gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia , których wystąpienie nie możliwe do zaakceptowania decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa( por. wyrok NSA z dnia 18 lipca 1994 roku, syg. akt V SA 535/94, ONSA 1995, nr 2, poz. 910).

W związku z tym, że skarga została oparta na zarzutach naruszenia przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego, to w pierwszej kolejności należy odnieść się do naruszenia przepisów postępowania.

Odnosząc się do naruszenia wskazanych przepisów art.7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80 k.p.a. należy zauważyć, ocena organu administracji orzekającego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana decyzja jest dotknięta jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Ocena legalności decyzji ostatecznej dokonuje się tylko na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie w postępowaniu zwykłym. Tak więc badany jest stan faktyczny i prawny na datę wydania decyzji w postępowaniu zwykłym( por. wyrok NSA z 9.06.2011 roku, syg. akt II OSK 968/10).

Z tego też względu nie można uznać, iż doszło do naruszenia wskazanych przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik postępowania. Organ nie rozpoznawał sprawy przekazania gospodarstwa rolnego należącego do małżonków P. na nowo, a jedynie dokonywał oceny czy wydana decyzja była dotknięta wadą nieważności.

Odnosząc się zaś do naruszenia przepisów prawa materialnego należy zauważyć, że podstawą wydania decyzji Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1976 roku były przepisy art. 28 i art. 31 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych.

Wyżej powoływany przepis art. 28 stanowił, że nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego mogą być na wniosek rolnika przejęte na własność państwa w całości lub części za spłaty pieniężne, jeżeli rolnik nie spełnia warunków do uzyskania renty.

Jednocześnie przepis art. 3 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych stanowił, że nieruchomości stanowiące współwłasność małżonków lub objęte wspólnością ustawową albo stanowiące odrębną własność małżonka mogą być przekazane na własność Państwa tylko za zgodą obojga małżonków.

Tak więc z literalnej wykładni przepisów art. 31 i art. 3 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych jednoznacznie wynika, iż przedmiotowa decyzja mogła być wydana w przypadku złożenia wniosku przez rolnika oraz musiała być wyrażona zgoda drugiego współmałżonka w przypadku gdy nieruchomość stanowiła ich współwłasność.

Skarżąca zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego -przepisów ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych, argumentowała, że wbrew stanowisku organu nie można uznać, iż po pierwsze wniosek o przejęcie gospodarstwa został w ogóle złożony oraz że M. P. wyraziła zgodę na przejęcie gospodarstwa, co jednoznacznie wskazuje, że doszło do rażącego naruszenia wskazanych przepisów ustawy.

Zdaniem Sądu należy zgodzić się ze stanowiskiem organu, że fakt, iż w nie został odnaleziony dokument wniosku, nie może jednoznacznie przesądzać, iż decyzja została wydana bez wymaganego przez przepisy takiego wniosku, zwłaszcza, że z treści decyzji z [...] kwietnia 1976 roku wynika, że J. P. taki wniosek złożył oraz nigdy nie kwestionował przedmiotowej decyzji.

Należy podzielić stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w uzasadnieniach wyroków z dnia 4 stycznia 1999 roku, syg. akt IV SA 1342/98 i z dnia 24 sierpnia 2010 roku, syg. akt I OSK 1415/09 gdzie podniesiono, że brak jednoznacznych dowodów w postępowaniu prowadzonym w trybach nadzwyczajnych zezwalających na podważenie ustaleń zawartych w decyzjach ostatecznych, którym zgodnie przyznaje się zgodnie z art. 16 § 1 k.p.a. cechy trwałości, stanowią negatywną przesłankę do ich wzruszenia. Wszelkie wątpliwości co do ustaleń, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa należy rozstrzygać na korzyść legalności zaskarżonej decyzji.

Jednocześnie należy zauważyć, iż przedmiotowe gospodarstwo rolne, które zostało przejęte za spłaty na własność państwa decyzją Naczelnika Gminy P. z dnia [...] kwietnia 1976 roku stanowiło współwłasność małżonków J. i M. P. i warunkiem koniecznym do wydania decyzji przejęcia gospodarstwa przez państwo była zgoda współwłaściciela.

Zgodnie z art. 3 ust.1 ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych oprócz wniosku rolnika o przejęcie gospodarstwa winna być wyrażona zgoda przez współmałżonka M. P.

Stanowisko organu, iż taka zgoda została wyrażona ponieważ M. P. nie odwoływała się od decyzji, ani jej nie podważała w żadnym prawnie dopuszczalnym trybie nie wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego.

W ocenie Sądu z przedstawioną przez organy oceną nie można się zgodzić.

Z treści decyzji z [...] kwietnia 1976 roku nie wynika aby wniosek o przejęcie gospodarstwa oprócz J. P. składała jego małżonka M., a w aktach brak również dowodu doręczenia decyzji dla M. P., a nawet z rozdzielnika decyzji nie wynika aby była ona adresatem decyzji o przejęciu gospodarstwa. Sam organ wydając decyzję w jej treści wskazywał, że przekazywane gospodarstwo rolne stanowi własność tylko J. P.

W tych okolicznościach nie sposób podzielić stanowisko organu, iż możemy mówić o wyrażeniu zgody na przekazanie gospodarstwa rolnego za spłaty przez M. P.

Co prawda zgoda współmałżonka mogła zostać wyrażona w sposób dowolny, ale w sytuacji gdy nie mamy żadnych dowodów pozwalających przyjąć, że o przedmiotowej decyzji M. P. w ogóle wiedziała( brak dowodu doręczenia decyzji, nie umieszczenie jej w rozdzielniku podmiotów, które otrzymują decyzje), to argumentacja, iż jej zgoda polegała na braku wniesienia odwołania nie może zostać uznana za prawidłową i wystarczającą.

Zdaniem sądu rozstrzygające znaczenie dla oceny, czy zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest prawidłowo ustalony stan faktyczny i stan prawa z dnia wydania decyzji.

Niewątpliwie brak zgody współmałżonka na przekazanie gospodarstwa rolnego za spłaty na podstawie ustawy o przekazywaniu gospodarstw rolnych w sytuacji gdy było ono przedmiotem współwłasności stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu przepisu art. 156 § pkt 2 k.p.a.

W ocenie Sądu w sytuacji gdy organ odmówił uwzględnienia żądania skarżącej dopuścił się naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Naruszenie tego przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ ponownie rozpoznając sprawę uwzględni stanowisko zaprezentowane przez sąd rozpoznający niniejszą skargę oceniając jednocześnie czy nie zachodzą przesłanki z art. 156 § 2 k.p.a.

Z uwagi na powyższe biorąc za podstawę art. 145 § 1 pkt 1 lit.a) p.p.s.a. orzekł jak na wstępie.

Biorąc za podstawę art. 152 p.p.s.a. orzeczono, iż zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. orzeczono o zwrocie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.