Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 467/15
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 § 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący – Sędzia NSA Aleksandra Wrzesińska- Nowacka (sprawozdawca), Sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA del. Alina Rzepecka, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2017 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 8 października 2014 r. sygn. akt I SA/Lu 352/14 w sprawie ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 31 marca 2014 r. nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 października 2014 r., sygn. akt I SA/Lu 352/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę L. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Lublinie z dnia 31 marca 2014 r. w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki.

Rozstrzygnięcie to zapadło w następującym, przyjętym przez Sąd pierwszej instancji, stanie faktycznym:

Decyzją z dnia 25 listopada 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. orzekł o solidarnej odpowiedzialności skarżącego - członka zarządu "L. [...]" spółki z o.o. z siedzibą w P. wraz ze spółką oraz pozostałymi członkami zarządu, tj. J. M. za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za: marzec, kwiecień, wrzesień, październik i listopad 2008 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego oraz o solidarnej odpowiedzialności skarżącego wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za: październik, listopad i grudzień 2010 r. oraz luty i październik 2011 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami postępowania egzekucyjnego. Organ uznał, że w sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 116 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej – "O.p." do orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności strony.

Dyrektor Izby Skarbowej w Lublinie decyzją z dnia 31 marca 2014 r., po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uznał, że organ pierwszej instancji prawidłowo orzekł o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za marzec, kwiecień, wrzesień, październik i listopad 2008 r., a także za poszczególne okresy rozliczeniowe 2010 i 2011 r. Określenie wysokości zobowiązań z tytułu podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe 2008 r. nastąpiło w decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 września 2012 r. Decyzja ta skierowana została do spółki, na adres do korespondencji podany przez skarżącego - Prezesa Zarządu. W toku postępowania kontrolnego ustalono bowiem, że pod wskazanym adresem, spółka nie posiada siedziby, ani nie prowadzi działalności gospodarczej, a umowa najmu lokalu została rozwiązana z dniem 31 sierpnia 2011 r. W oświadczeniu z dnia 12 września 2011 r., złożonym w odpowiedzi na wezwanie kontrolujących do podania aktualnej siedziby spółki, Prezes Zarządu poinformował, że spółka nie posiada siedziby i że korespondencję należy kierować na jego adres. Korespondencja kierowana na ten adres była odbierana, a strona czynnie uczestnicząc w postępowaniu podatkowym nie kwestionowała jego prawidłowości. Skoro adresat, czyli spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu wskazała organowi podatkowemu inny adres niż figurujący w rejestrze, doręczenie pod tym adresem było skuteczne.

Odnosząc się do kwestii okresu, w jakim skarżący pełnił funkcję członka zarządu spółki, organ nie zgodził się ze stanowiskiem skarżącego, że okres ten skończył się z dniem 30 czerwca 2008 r. Wskazał, że zgodnie z art. 202 § 1, 2 i 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz.U. Nr 94, poz. 1037 ze zm., dalej – k.s.h.), jeżeli umowa spółki nie stanowi inaczej, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu. W przypadku powołania członka zarządu na okres dłuższy niż rok, mandat członka zarządu wygasa z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za ostatni pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu, chyba że umowa spółki stanowi inaczej. Dyrektor Izby Skarbowej po analizie umowy spółki zauważył, że powołanie, odwołanie i zmiany w składzie Zarządu Spółki należą do kompetencji Zgromadzenia Wspólników. Jeżeli zatem członek zarządu nie został odwołany decyzją Zgromadzenia Wspólników to oznacza, że nadal pełni on swoją funkcję. W ocenie Dyrektora postanowienia umowy spółki wskazują, że Zarząd spółki został powołany na czas nieoznaczony. Z materiału dowodowego nie wynika, żeby skarżący został odwołany ze składu Zarządu. Ponadto, w okresie po 30 czerwca 2008 r. skarżący sprawował funkcję członka Zarządu spółki, ponieważ jako Prezes jej Zarządu podpisywał deklaracje dotyczące podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2008 r., 2009 r., 2010 r. i 2011 r. oraz zeznania podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych CIT-8 za lata 2007-2011, a także sporządzone za lata 2007-2010 i złożone w Urzędzie Skarbowym w P. bilanse spółki oraz rachunki zysków i strat. Łącznie z tymi dokumentami przedkładane były Naczelnikowi Urzędu Skarbowego informacje dodatkowe do sprawozdania finansowego oraz sprawozdania Zarządu spółki za 2007 r., 2008 r., 2009 r., 2010 r., które również były podpisywane przez skarżącego jako Prezesa Zarządu. Wspólnicy spółki podejmowali natomiast w tych latach jako Zgromadzenie Wspólników uchwały w sprawie zatwierdzenia sprawozdania Zarządu i udzielenia Zarządowi skwitowania z wykonania przez niego obowiązków. Skarżący występował również jako reprezentujący spółkę przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego w trakcie kontroli prowadzonej w 2010 r. i w 2011 r. i w postępowaniu podatkowym. W odpisie aktualnym z rejestru przedsiębiorców KRS z dnia 9 kwietnia 2010 r. jako Prezes Zarządu spółki wskazany jest skarżący.

Odnosząc się do przesłanki bezskuteczności egzekucji, Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że na jej istnienie wskazują: brak środków pieniężnych na rachunku bankowym, brak majątku ruchomego i nieruchomego stwierdzony protokołami o stanie majątkowym zobowiązanego i informacjami uzyskanymi od innych organów administracyjnych, umorzenie postępowania egzekucyjnego w zakresie należności ZUS, jak również nieprowadzenie działalności przez spółkę pod wskazanym adresem, a także brak informacji w bazie Urzędu Skarbowego o posiadaniu innych rachunków bankowych, wierzytelnościach i dochodach spółki.

Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził również, że członkowie Zarządu spółki nie zgłaszali wniosku o ogłoszenie upadłości spółki, jak również nie toczy się żadne postępowanie zmierzające do zawarcia układu. Zdaniem organu uzasadnione jest przyjęcie, że stan niewypłacalności spółki zaistniał na dzień 31.12.2008 r. W konsekwencji, od tej daty biegł dwutygodniowy termin, stosownie do art. 21 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz.1361 ze zm.), dalej – "u.p.u.n.", dla członków Zarządu, w którym zobowiązani byli zgłosić wniosek o ogłoszenie upadłości tej spółki. Organ podkreślił, że niepłacenie w ustawowych terminach płatności zobowiązań podatkowych z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych, pobranego od dokonanych wypłat wynagrodzeń pracowników za miesiące od lutego do listopada 2008 r. i podatku od towarów i usług za luty 2008 r. jako zobowiązań wymagalnych musiało stanowić wystarczającą podstawę do stwierdzenia stanu niewypłacalności spółki i spowodować konieczność podjęcia stosownych działań przez członków jej Zarządu. Nadto skarżący, jako Prezes Zarządu, musiał mieć świadomość i musiał zdawać sobie sprawę, że wymagalne w 2008 r. zobowiązania spółki z tytułu podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące są znacznie wyższe niż deklarowane, z uwagi na nierzetelne prowadzenie rejestrów zakupów VAT w miesiącach zaewidencjonowania faktur VAT wystawionych przez firmę K. [..] sp. z o. o. z siedzibą w W. i z uwagi na fakt, że transakcje przeprowadzone z tą firmą nie miały miejsca w rzeczywistości.

Organ drugiej instancji stwierdził także, że skarżący nie wskazał mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych, w znacznej części.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania i materialnego prawa podatkowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie przepisu art. 116 O.p., art. 120 O.p. oraz art. 122, 187 § 1, 191 O.p.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę. Jego zdaniem z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że mimo wygaśnięcia mandatu, skarżący pełnił obowiązki członka zarządu w rozumieniu art. 116 O.p. W ocenie Sądu powołany przepis wyraźnie odnosi się do wykonywania obowiązków członków zarządu. A zatem jeżeli w imieniu osoby prawnej w charakterze jej organu działa osoba lub osoby niemające do tego kompetencji, to mogą one ponosić odpowiedzialność na gruncie analizowanego przepisu.

Za niezasadne uznał też stanowisko, jakoby na spółce nie mogły ciążyć zaległości wynikające z decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 28 września 2012 r., ponieważ decyzja ta nie została skutecznie doręczona adresatowi. Sąd zgodził się z organem, że skoro adresat, czyli spółka reprezentowana przez Prezesa Zarządu wskazała organowi podatkowemu inny adres niż figurujący w rejestrze, doręczenie pod tym adresem było skuteczne.

Zdaniem Sądu zasadnie organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała przesłanka bezskuteczności egzekucji. Jak wynika z decyzji i akt podatkowych, egzekucję wobec spółki prowadzono z rachunków bankowych, wierzytelności, z ruchomości i poprzez pobranie pieniędzy u zobowiązanego, co świadczy, iż w toku egzekucji zastosowane zostały wszelkie możliwe środki egzekucyjne obejmujące cały majątek Spółki. W decyzji zasadnie wskazano, że skoro w toku postępowania egzekucyjnego stwierdzono bezskuteczność egzekucji zaległości podatkowych dochodzonych na podstawie wcześniejszych tytułów wykonawczych, niż wystawione w 2012 r., to niemożliwe było zastosowanie jakichkolwiek środków egzekucyjnych w egzekucji wszczętej w 2012 r., choć ta musiała zostać wszczęta. Strona w toku postępowania nie wskazała też mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie w znacznej części zaległości podatkowych.

Nie jest też trafny, w ocenie Sądu, zarzut, niewyjaśnienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, czy i kiedy zaistniały przesłanki uzasadniające złożenie wniosku o upadłość spółki. W zaskarżonej decyzji organ dokonał weryfikacji ustaleń przeprowadzonych przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, który w swojej decyzji stwierdził istnienie przesłanek niewypłacalności spółki w miesiącu marcu 2008 r. na podstawach określonych w art. 11 ust. 1 i ust. 2 u.p.u.n. Po weryfikacji tych ustaleń (dotyczących terminów wymagalności niektórych zobowiązań), Dyrektor Izby Skarbowej uznał za uzasadnione stanowisko organu pierwszej instancji, że zobowiązania spółki z tytułu rozliczeń z kontrahentami i zobowiązania podatkowe, w łącznej w kwocie 153.831,55 zł przekraczają aktywa, które wynosiły 138.852 zł i z tego powodu zaistniała druga przesłanka niewypłacalności spółki. Dyrektor jednakże zwrócił uwagę, że wśród zobowiązań z tytułu rozliczeń z kontrahentami na kwotę 59.539 zł, wykazaną w bilansie na 31 grudnia 2008 r. mieści się również faktura z dnia 30 grudnia 2008 r. wystawiona dla spółki przez K. [...] sp. z o. o. w W. Faktury wystawione przez tę firmę zostały zakwestionowane w rozliczeniach podatkowych spółki, ponieważ stwierdzono, że nie potwierdzały one rzeczywistego wykonania usług oraz czynności, co wynika z wydanej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego decyzji z dnia 28 września 2012 r. W takiej sytuacji należałoby przyjąć, że zobowiązania spółki na 31 grudnia 2008 r. nie przekroczyły jej majątku, czyli przesłanka niewypłacalności, o której mowa w art. 11 ust. 2 u.p.u.n. nie wystąpiła. Na ten dzień (31 grudnia 2008 r.) wystąpiła jednakże przesłanka, o której mowa w art. 11 ust. 1 u.p.u.n. Zgodnie z literalną wykładnią tego przepisu, każdy przedsiębiorca, który nie wykonuje zobowiązań, których termin płatności już nadszedł jest niewypłacalny, a zatem istnieją podstawy, aby postawić go w stan upadłości. Nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznaczać może niewypłacalność w rozumieniu art. 11 ust. 1 u.p.u.n.

Na powyżej powołane rozstrzygnięcie skarżący wniósł skargę kasacyjną domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.", zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego tj. przepisu art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez

- błędną jego wykładnię uznającą, że odpowiedzialność za zaległości można przenieść na osobę działającą w charakterze organu osoby prawnej, nawet gdy nie ma ona kompetencji do pełnienia tej funkcji w związku z wygaśnięciem mandatu (art. 202 § 1 i 2 k.s.h.);

- jego niewłaściwe zastosowanie w związku z orzeczeniem o odpowiedzialności osoby figurującej w KRS jako członek zarządu za kwoty niestanowiące zaległości podatkowych w sytuacji braku zgodnego z prawem doręczenia decyzji określającej kwoty zobowiązań podatkowych w wysokości wyższej od zadeklarowanej,

- jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji wystąpienia przesłanki egzoneracyjnej, o której mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit. b) O.p. w związku z art. 10 i 11 ust. 1 u.p.u.n.

Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy wobec:

1. naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i 151 p.p.s.a w związku z niedostrzeżeniem naruszeń przez organ podatkowy art. 120, 122, 187 § 1 O.p. oraz art. 191 O.p., które związane były z błędnie przyjętym stanem faktycznym sprawy oraz błędną oceną zebranego materiału (umowy spółki, uchwał, faktu nieterminowego regulowania zobowiązań podatkowych), które to uchybienia miały istotny wpływ na wynik sprawy bowiem prowadziły do niewłaściwego uznania, iż skarżący był członkiem zarządu w okresie powstania zaległości, pomimo, iż po wygaśnięciu mandatu nie był członkiem zarządu z mocy prawa (art. 202 § 1 i 2 ksh) oraz że przesłanki upadłościowe zaistniały na dzień 31.12.2008 r.,

2. naruszenia przez Sąd I instancji art. 134 § 1 p.p.s.a , 141 § 4, w związku z art. 212, art. 150, 151 O.p. oraz art. 99 ust. 12 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. 54, poz. 535 ze zm.), dalej "ustawa o VAT", wobec pozostawienia poza rozważaniami Sądu skuteczności doręczenia decyzji dla Spółki zastępującej rozliczenie dokonane przez podatnika w deklaracjach w ramach obowiązującego systemu samoobliczenia podatku VAT oraz kwestii dotyczącej momentu zaistnienia przesłanek upadłościowych, w szczególności trwałości zaprzestania płacenia długów,

3. naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit c) i 151 p.p.s.a w związku z niedostrzeżeniem naruszenia przez organ podatkowy art. 120, 150, 151 O.p., a także nierozważenia w sposób wyczerpujący momentu zaistnienia przesłanek upadłościowych wynikających z art. 11 ust 1 u.p.u.n, które to uchybienia miały wpływ na wynik sprawy bowiem brak skutecznego doręczenia decyzji Spółce oznaczał brak ciążących zaległości na podatniku a niewystąpienie obowiązku do złożenia wniosku o upadłość oznaczał brak winy w niezgłoszeniu wniosku, a tym samym niemożność orzekania na mocy art. 116 O.p. o odpowiedzialności osoby trzeciej,

4. naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a w zw. z art. 116 § 1 i 2 O.p. poprzez błędne jego zastosowanie w sprawie wobec niezaistnienia pozytywnych przesłanek podmiotowo-przedmiotowych odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe oraz zaistnienia przesłanki negatywnej (skarżący nie był członkiem zarządu, nie istniały zaległości podatkowe, nie było obowiązku złożenia wniosku o upadłość),

5. naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a w związku z brakami uzasadnienia wyroku dotyczącymi podania i wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w aspektach ponoszonych w treści skargi.

Strona przeciwna nie skorzystała z możliwości wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną i odniesienia się do niej na rozprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie i podlega oddaleniu.

Spór w tej sprawie koncentruje się na dwóch kwestiach- po pierwsze, czy skarżący pełnił funkcję członka zarządu w okresie powstania zaległości, a ponadto, czy przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości istniały w momencie pełnienia przez niego tej funkcji. W ramach tej drugiej kwestii podnoszona jest również kwestia prawidłowości doręczenia Spółce decyzji określającej jej zobowiązania w podatku od towarów i usług, za które odpowiedzialność przeniesiono na skarżącego. W zakresie obu tych kwestii strona skarżąca podniosła zarzuty oparte na obu podstawach kasacyjnych.

Co do pełnienia przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki ustalono, że zgodnie z umową spółki powołanie i odwołanie zarządu spółki wymaga uchwały zgromadzenia wspólników. Ono też uchwałą ustala kadencję zarządu, zatwierdza jego sprawozdanie. Odwołanie zarządu może nastąpić przed upływem kadencji uchwałą zgromadzenia wspólników, gdy narusza przepisy prawa, umowę spółki regulaminy lub gdy nieprawidłową pracą powoduje, że spółka nie osiąga zadawalających wyników gospodarczych. Strona skarżąca podkreśla, że umowa nie określa kadencji członka zarządu. W związku z tym, zgodnie z art. 202 § 1 i § 2 k.s.h. mandat skarżącego jako członka zarządu wygasł z dniem odbycia zgromadzenia wspólników, zatwierdzającego sprawozdanie finansowe za pierwszy pełny rok obrotowy pełnienia funkcji członka zarządu lub (gdy kadencja ta jest dłuższa niż rok – co zdaniem strony nie miało miejsca) z dniem zatwierdzenia przez zgromadzenie za ostatni pełny rok obrotowy członka zarządu. W ocenie organów podatkowych i Sądu pierwszej instancji – mandat skarżącego jako członka zarządu mimo zatwierdzenia sprawozdania finansowego za pełny rok obrotowy, nie wygasł. Wykonywał on bowiem czynności członka zarządu zarówno w stosunkach wewnętrznych w Spółce, jak i na zewnątrz- wobec organów podatkowych czy wobec sądu rejestrowego (figurował w KRS jako prezes zarządu spółki). Sąd i organy podatkowe przyjęły zatem, że użyte w art.116 § 1 O.p. wyrażenie "pełnienie funkcji członka zarządu" odnosi się do osób, które mimo wygaśnięcia mandatu, faktycznie nadal pełnią funkcję członka zarządu. Wykładnię przyjętą przez Sąd pierwszej instancji należy uznać za prawidłową. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się bowiem, że w sytuacji, gdy dana osoba, z akceptacją zgromadzenia wspólników, mimo wygaśnięcia mandatu, nadal wykonuje obowiązki członka zarządu, może ponosić odpowiedzialność na podstawie art.116 § 1 O.p. Pogląd taki wyrażono m.in. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 czerwca 2016 r., II FSK 1580/14, z dnia 14 czerwca 2016 r., II FSK 1896/14 (wszystkie powołane orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl ). Podobne stanowisko wyrażono także w wyroku Sądu Najwyższego z dnia 3 marca 2016 r., I UK 91/15 (dostępnym http://sn.pl/orzecznictwo), wydanym w sprawie odpowiedzialności członka zarządu za składki na ubezpieczenie społeczne na podstawie art. 116 § 1 O.p. Sąd ten stwierdził, że ;" Wprawdzie, zgodnie z art. 202 § 4 k.s.h. mandat członka zarządu spółki z o.o. wygasa, między innymi, wskutek rezygnacji, ale nie oznacza to, że taka czynność nie podlega krytycznej jurysdykcyjnej ocenie pod kątem potencjalnych wad oświadczenia woli, w tym pozorności rezygnacji w razie nieprzerwanego faktycznego i dalszego sprawowania zarządu pomimo formalnej rezygnacji z mandatu członka zarządu, albo jako czynności zmierzającej do ewidentnego obejścia przepisów prawa lub zasad współżycia społecznego w celu pokrzywdzenia wierzycieli lub beneficjentów zaległości składkowych." Skarżący niewątpliwie pełnił obowiązki prezesa zarządu za zgodą wspólników. Nie powołali oni bowiem nowego zarządu, zatwierdzali sprawozdania zarządu także za lata następne (2009, 2010), uznali za niezbędne odwołanie drugiego z członków zarządu (J. M., będącej też wspólnikiem spółki) w 2010 r., choć została ona powołana w tym samym czasie co skarżący i na tych samych warunkach wynikających z umowy spółki. Skarżący był też ujawniony w KRS jako prezes zarządu spółki. Wygaśnięcie mandatu skarżącego jako członka zarządu z dniem 30 czerwca 2008 r. należało zatem uznać za pozorne. Tym samym niezasadne są zarzuty naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art.116 § 1 O.p. poprzez jego błędną wykładnię i art.145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. art.120, art. 122 i art.187 § 1 O.p. poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego poprzez niewłaściwe przyjęcie, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu także po 30 czerwca 2008 r. Zauważyć należy, że w sprawie dotyczącej odpowiedzialności drugiego z członków zarządu za zaległości Spółki, również przyjęto, że mimo formalnego wygaśnięcia mandatu, wiceprezes zarządu odpowiada za zaległości podatkowe Spółki powstałe w okresie, kiedy faktycznie, za zgodą wspólników, pełniła obowiązki członka zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2016 r., II FSK 468/15).

Uznanie, że skarżący pełnił funkcję członka zarządu mimo formalnego wygaśnięcia mandatu czyni bezzasadnym kolejny zarzut procesowy – naruszenia art.134 § 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 212, art.120, art.150, art.151 O.p. w zw. z art.99 ust.12 ustawy z dnia 11 marca 2011 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. Nr 54,poz. 535 ze zm.) poprzez pozostawienie poza rozważaniami Sądu skuteczności doręczenia decyzji dla Spółki, zastępującej rozliczenie dokonane przez podatnika w deklaracjach. Skoro Sąd uznał, że skarżący był członkiem zarządu w toku postępowania podatkowego, prowadzonego w sprawie podatku od towarów i usług, to tym samym przyjął, że doręczenie decyzji skarżącemu jako prezesowi zarządu wywierało skutek względem Spółki, co zresztą Sąd wyjaśnił na s.20 uzasadnienia. Przypomnieć ponadto należy, że zgodnie z art.14 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U. z 2007 r., Nr 168, poz. 1186 ze zm.) podmiot obowiązany do złożenia wniosku do rejestru nie może powoływać się wobec osób trzecich – działających w dobrej wierze – na dane, które nie zostały wpisane do rejestru lub uległy wykreśleniu z rejestru. Skoro według wpisu do KRS skarżący pełnił funkcję członka zarządu, to organy podatkowe działały w dobrej wierze doręczając mu decyzje kierowane do spółki (jako jej organowi) z uwagi na brak siedziby Spółki. Nie wiedziały bowiem o tym, że mandat skarżącego jako prezesa wygasł, a okoliczności takie jak czynny udział skarżącego w postępowaniu podatkowym, dotyczącym Spółki niewątpliwie nie dawał podstaw do powstania wątpliwości co do zgodności wpisu z rzeczywistością. Nie było też podstaw do przesyłania korespondencji na adres Spółki (nieaktualny), skoro zgodnie z art.151 O.p. pisma dla osób prawnych mogą być doręczane osobom upoważnionym do ich odbioru, a taką osobą, zgodnie z art.205 § 2 k.s.h., jest każdy członek zarządu.

Skoro decyzje określające zobowiązanie w podatku od towarów i usług w wysokości większej niż wynikająca z deklaracji zostały prawidłowo doręczone Spółce (działającemu w jej imieniu członkowi zarządu) i stały się ostateczne, nie można obecnie skutecznie twierdzić, że Spółka nie miała zaległości, za które odpowiedzialność przeniesiono na skarżącego.

Niezasadny jest tym samym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art.120, art.150, art.151 i art.11 u.p.u.n. , poprzez nierozważenie przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość Spółki z uwagi na uwzględnienie nieistniejących wierzytelności z tytułu podatku od towarów i usług.

Sąd pierwszej instancji, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, odniósł się także do trwałego zaprzestania płacenia długów (s.22-23 uzasadnienia). Wskazał tam na różne zobowiązania, których Spółka nie zapłaciła w terminie, przy czym nie były to tylko zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług. Nie budzi wątpliwości, że zaprzestanie spłaty długów miało charakter trwały, skoro Spółka nie wykonywała także obowiązków płatnika i nie przekazywała zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych, pobranych od wynagrodzeń pracowniczych.

Z opisu stanu faktycznego, przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Spółka zalegała także z płatnościami w stosunku do swoich kontrahentów na kwotę 59 539 zł. Wprawdzie dług z jednej z faktur Dyrektor Izby Skarbowej uznał za nieistniejący (czynności opisane w tej fakturze w ocenie organów nie miały miejsca), jednakże nie zmienia to faktu, że według niezakwestonowanego w tym zakresie skutecznie stanu faktycznego wynika, że Spółka nie spłacała zobowiązań cywilnoprawnych i publicznoprawnych. Miała w związku z tym zobowiązania w stosunku do więcej niż jednego wierzyciela. Tym samym istniała podstawa do zgłoszenia wniosku o upadłość na podstawie art.11 ust.1 u.p.u.n.

Z tych powodów skargę kasacyjną oddalono na podstawie art.184 p.p.s.a.