Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 686/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2014-12-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 58, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant sekretarz sądowy Sylwia Pacześniak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 3 grudnia 2014 r. sprawy ze skargi W. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącej W. F. kwotę 357 zł /słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi W. F. jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] (dalej: SKO w [..] lub Kolegium) z dnia [..] marca 2014 r. nr [..] o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, które wydano w następującym stanie sprawy;

Decyzją z dnia [..] marca 2013 r. nr [..], Starosta Powiatu [..] zatwierdził projekt scalenia gruntów wsi [..] i części wsi [..],[..] i [..] oraz podał ją do wiadomości przez odczytanie na zebraniu uczestników scalenia zwołanym w dniu 19 kwietnia 2013 r., a ponadto przez jej wywieszenie w lokalach urzędów gmin, na których terenie są położone scalane grunty, oraz na tablicach ogłoszeń we wsiach wchodzących w obszar scalenia, w tym: 1) w urzędzie gminy [..] od 19.04.2013 r. do 6.05.2013 r., 2) urzędzie gminy [..] od 25.04.2013 r. do 7.05.2013 r., 3) we wsi [..] od 20.04.2013 r. do 4.05.2013 r., 4) we wsi [..] od 20.04.2013 r. do 4.05.2013 r., 5) we wsi [..] od 23.04.2013 r. do 7.05.2013 r., 6) we wsi [..] od 23.04.2013 r. do 7.05.2013 r. oraz 7) w starostwie powiatowym w [..] od 22.04.2013 r. do 6.05.2013 r.

Decyzją z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..], po rozpatrzeniu odwołań: [...................], SKO w [..] zasadniczo utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy, jednak w części – co do działek po scaleniu nr ew. 1673, 1674, 1675, 1676, 1677, 1678, działek po scaleniu nr ew. 2810, 2811 i 2812, działek po scaleniu nr ew. 2364, 2577, 4755, 4759, 4955, 4969, działki przed scaleniem nr ew. 5476 i działki po scaleniu nr ew. 3805, działek po scaleniu nr ew. 3542, 3543, 3544, 3515, 3516, 3517 3518, działek po scaleniu nr ew. 3571/1, 3569, 3568, działek po scaleniu nr ew. 2326/1, 2326/2, 2322,2324, 2325, działek po scaleniu nr ew. 1270, 1269, 3250 i 3251, działek po scaleniu nr ew. 2770, 2771, 2772, 2773, 2774, 2780, 2781, działek po scaleniu nr ew. 2332 i 2336, działek po scaleniu ew. 3238,3239 i 3236/2 - uchyliło ją i przekazało w tym zakresie sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi instancji, a co do działek przed scaleniem nr 3464 i 3471 a po scaleniu 2635, 2634 i 2639 uchyliło zaskarżoną decyzję i umorzyło postępowanie pierwszej instancji w tym zakresie.

Z kolei postanowieniem z dnia [..] grudnia 2013 r. Kolegium stwierdziło niedopuszczalność odwołań wniesionych przez niektórych odwołujących, w tym odwołania W. F., oraz w tym samym rozstrzygnięciu stwierdziło uchybienie przez innych jeszcze odwołujących się terminu do wniesienia odwołania.

W podaniu z dnia 27 stycznia 2014 r. W.F. wystąpiła z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji Starosty Powiatu [..] podając, że w jej ocenie poprzednie odwołanie wniosła w terminie, stosownie do pouczenia otrzymanego na zebraniu uczestników scalenia w dniu 19 kwietnia 2013 r., na którym odczytywano decyzję scaleniową, pomiędzy dniem odczytania decyzji a dniem 2 maja 2013 r. Na zebraniu tym nie podawano żadnych innych szczegółowych informacji o sposobie wnoszenia odwołania. O błędnym pouczeniu świadczy zaś fakt, że przedwczesne odwołania wniosło aż 57 osób.

Po rozpatrzeniu ww. podania postanowieniem z dnia [..] marca 2014 r. nr [..], SKO w [..] odmówiło W.F. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uznając, że nie wykazała ona, iż nie ponosi winy w jego uchybieniu, jak tego wymagają przepisy art. 58 § 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) dalej zwana k.p.a. Decyzja scaleniowa została bowiem właściwie odczytana i ogłoszona, a skutek doręczenia nastąpił dla wszystkich stron w dniu 7 maja 2013 r. Zatem termin do wniesienia odwołania rozpoczynał się dopiero w dniu 8 maja 2013 r. Ponadto uwzględnienie wniosku nie byłoby możliwe, ponieważ decyzją Kolegium z dnia [..] grudnia 2013 r. zakończono postępowanie odwoławcze.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem W.F. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skargę, w której domaga się uchylenia zaskarżonego postanowienia i orzeczenia o kosztach postępowania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1) art. 7, 77 § 1, 80 i 58 § 1 k.p.a. poprzez wadliwą ocenę zgromadzonego materiału dowodowego prowadząca do uznania, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, a ponadto strona nie została prawidłowo pouczona o możliwości zapoznania się z treścią decyzji jak i możliwości wniesienia od niej odwołania, zaś niezwłocznie po uzyskaniu informacji w powyższych kwestiach złożyła wniosek o przywrócenie terminu uprawdopodobniając brak winy w jego uchybieniu,

2) art. 8, 9, 10 § 1 i 58 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie okoliczności świadczących o tym, że skarżąca nie uchybiła terminu do wniesienia odwołania ze swej winy i nieuwzględnienie faktów wskazujących na niezapewnienie jej prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz niepowiadomieniu jej o fakcie ogłoszenia decyzji i możliwości wniesienia odwołania.

W ocenie skarżącej Kolegium niezasadnie wywiodło, że nie uprawdopodobniła ona braku winy w uchybieniu terminu, ponieważ okoliczności takie wykazała we wniesionym wniosku złożonym w dniu, w którym dowiedziała się o decyzji, tj. 24 maja 2013 r. Łączyło się to z wytyczeniem nowych granic nieruchomości. Nie została natomiast powiadomiona o terminie zebrania uczestników scalenia, na którym odczytywano decyzję scaleniową, jak też o następczym jej wywieszeniu na tablicach ogłoszeń.

W odpowiedzi na skargę SKO w [..] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone stanowisko.

Postanowieniem z dnia 20 czerwca 2014 r. Sąd odmówił uwzględnienia wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej postanowienia oraz decyzji Starosty Powiatu [..] z dnia [..] marca 2013 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269, ze zm.). Zakres kontroli wyznacza art. 134 P.p.s.a., z którego wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a Sąd oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia w granicach wyznaczonych wyżej wskazanymi przepisami Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Wyrokiem z dnia 16 grudnia 2014 r. sygn. akt II SA/Rz 472/14 na skutek skarg 38 uczestników scalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił pkt 1 postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [..] z dnia [..] grudnia 2013 r. Nr [..], którym stwierdzono niedopuszczalność odwołań od decyzji Starosty Powiatu [..] z dnia [..] marca 2013 r. Nr [..] w sprawie zatwierdzenia projektu scalenia gruntów Wsi [..] o ogólnym obszarze 2157,6371 ha poszerzonym o część gruntów wsi [..] gmina [..] o pow. 1.6495 ha, wsi [..], gmina [..] o pow. 0,26 i wsi [..], gmina [..] o pow. 0,41 ha zgodnie z projektem scalenia sporządzonym i wykazanym na mapie obszaru scalenia oraz rejestrze szacunku porównawczego gruntów wydzielonych w wyniku scalenia. Skargę do WSA w Rzeszowie na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania złożyła między innymi W.F.

W uzasadnieniu wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 472/14 Sąd uznał, że na skutek błędnego pouczenia w decyzji Starosty Powiatu [..] z dnia [..] marca 2013 r. o trybie i terminie do wniesienia odwołania z uwagi na niewłaściwie użyte w zakresie "ogłoszenia decyzji" oraz "doręczenia decyzji poprzez publiczne ogłoszenie" w trybie art. 49 k.p.a. Sąd doszedł do przekonania, że zgodnie z art. 112 k.p.a. strony nie mogą ponosić negatywnych konsekwencji wadliwego pouczenia o wnoszeniu odwołania od decyzji.

Skoro Sąd uwzględnił skargę W. F. na postanowienie o stwierdzeniu niedopuszczalności odwołania o skutkach dalej idących niż sprawa o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania to konsekwencją powyższego było uwzględnienie skargi na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Wyroki w obydwu tych sprawach zapadły w tym samym dniu i nie mają waloru prawomocności, nie mniej jednak nie można wykluczyć, że w przypadku ewentualnego uprawomocnienia się wyroku w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 472/14 spowoduje, że postępowanie w niniejszej sprawie stanie się bezprzedmiotowe, co powinno zakończyć się postanowieniem o umorzeniu postępowania o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania.

We wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania z dnia 23 stycznia 2014 r. skarżąca W. F. poinformowała, że w dniu 19 kwietnia 2013 r. uczestniczyła w zebraniu uczestników scalenia, na którym odczytano decyzję Starosty [..] z dnia [..] marca 2013 r. i poinformowano, że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia odczytania decyzji, zatem wniesienie odwołania w dniu 2 maja 2013 r, było prawidłowe. Na zebraniu nie podano szczegółowych informacji o terminach składania odwołań i tablicach ogłoszeń, o czym informuje SKO w uzasadnieniu postanowienia z dnia [..] grudnia 2013 r. nr [..] stwierdzające niedopuszczalność odwołań oraz wniesienie odwołań z uchybieniem terminu. Zaznaczyła, że błędne pouczenie na zebraniu potwierdza fakt wniesienia odwołań przedwcześnie przez 57 osób.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014 r. sygn. akt VIII SA/Wa 743/13, LEX nr 1466186 wyraził pogląd, że wszelkie wątpliwości dotyczące uprawdopodobnienia braku winy przez stronę w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji, która weszła do obrotu prawnego w sposób określony w art. 49 k.p.a., należy rozstrzygać na korzyść strony (patrz również wyrok WSA w Warszawie z 3.12.2012 r. sygn. akt VIII SA/Wa 25/12 LEX nr 1250120).

Sąd w składzie orzekającym podziela zaprezentowany pogląd. Nie budzi wątpliwości Sądu błędne pouczenie o trybie wnoszenia odwołań zawarte w decyzji organu I instancji. Skoro z mocy art. 112 k.p.a. strona nie może ponosić konsekwencji błędnego pouczenia o sposobie i terminie wnoszenia odwołania, to już ta okoliczność w postępowaniu o przywrócenie terminu potwierdza niezawinione działanie skarżącej, co stanowi jedną z przesłanek do przywrócenia terminu. Postanowienie SKO z dnia [..] grudnia 2013 r. stwierdzające niedopuszczalność odwołań było również doręczane stronom w trybie art. 49 k.p.a., to należy uznać, że wniosek skarżącej o przywróceniu terminu z dnia 23 stycznia 2014 r. został wniesiony z zachowaniem 7 dniowego terminu. Okoliczność tę potwierdzają daty podania do publicznej wiadomości decyzji i postanowień SKO w [..].

Za zasadne Sąd uznał te zarzuty skargi, które odnoszą się do naruszenia przepisów postępowania w tym art. 7, art. 77, art. 80 i art. 58 k.p.a., że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Za nieuzasadnione należy uznać twierdzenia skargi o niezapewnieniu czynnego udziału w postępowaniu scaleniowym oraz brak powiadomienia strony skarżącej o wydaniu decyzji o zatwierdzeniu scalenia. Powiadamianie o czynnościach organów w postępowaniu scaleniowym ze względu na ilość stron następowało w trybie art. 49 k.p.a. Skarżąca sama przyznała, że brała udział w zebraniu w dniu 19 kwietnia 2103 r., zatem dowiedziała się o terminie zebrania

Nie do zaakceptowania jest stanowisko SKO sprawdzające się do tezy, że przeszkodą w przywróceniu terminu do wniesienia odwołania jest wydanie decyzji merytorycznej przez SKO w [..] w dniu [..] grudnia 2013 r. Nr [..] r. Decyzja został również zaskarżona do tut. Sądu, a sprawa prowadzona jest pod sygn. akt II SA/Rz 473/14.

W ocenie Sądu wydanie merytorycznej decyzji przez organ w wyniku rozpoznania odwołań wniesionych z dochowaniem terminu nie może zamykać możliwości rozpoznania odwołania stronie, której przywrócono termin do wniesienia odwołania, wobec spełnienia przesłanek z art. 58 k.p.a. Powinnością organu II instancji byłoby rozważenie zastosowania trybu nadzwyczajnego wobec decyzji merytoryczne, aby doprowadzić do rozpoznania wszystkich odwołań wniesionych w terminie oraz tych w stosunku, do których orzeczono o przywróceniu terminu gdyż, takie odwołanie musi być traktowane na równi z terminowo wniesionymi odwołaniami (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 29.10.2014 r. sygn. akt II SA/Rz 506/14 dostępny na stronie internetowej orzeczeniansa.gov.pl).

Mając na względzie przedstawiony stan rzeczy Sąd uznał, że Kolegium odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia odwołania naruszyło przepis art. 58 k.p.a., bowiem kierowało się przesłankami, które nie wynikają z tego przepisu oraz błędnie oceniło zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czym naruszono art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. Wymienione naruszenia stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. stanowią naruszenie przepisów postępowania i mają istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 152 P.p.s.a. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonego postanowienia do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Orzeczenie o kosztach znajduje uzasadnienie w art. 200 w zw. z art. 210 § 1 i art. 205 § 1 i § 2 P.p.s.a.

W ponownie prowadzonym postępowaniu Kolegium rozważy możliwość zawieszenia postępowania w tej sprawie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania w sprawie o sygn. akt II SA/Rz 472/14. Gdyby doszło do ponownego rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania Kolegium będzie związane oceną prawną Sądu wyrażoną w uzasadnieniu niniejszego wyroku.