Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1408/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-07-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 324 poz 23 w  art. 3-5
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (wersja ujednolicona).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędzia: WSA Inga Gołowska Sędzia: WSA Piotr Głowacki Protokolant: st. sekr. sąd. Renata Furgalska-Pazdan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2020 r. sprawy ze skargi L. K. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] września 2019 roku Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z należności celnych przywozowych


UZASADNIENIE

W dniu [...] listopada 2018 r. L. K., reprezentowany przez agenta celnego, zgłosił do procedury celnej dopuszczenia do obrotu, z zastosowaniem operacji uprzywilejowanej — zwolnienia z należności celnych przywozowych, w ramach mienia osobistego towar nieunijny w tym: samochód osobowy marki F. rok produkcji 2013, motocykl crossowy marki H. , rok produkcji 2012, skuter wodny S. D., cztery skutery śnieżne marki S. D. oraz rzeczy osobiste.

Wraz ze zgłoszeniem celnym zgłaszający złożył wniosek o zwolnienie przedmiotowego towaru z należności celnych przywozowych na podstawie art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z dnia 16 listopada 2009 r. (Dz. Urz. UE L 324 z 10 grudnia 2009 r.) ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych. Będąc świadomym odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń wskazał, że jego miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy, tj. od kwietnia 2015 r. do 20 września 2018 r. Swój pobyt w USA zakończyła z dniem [...] września 2018 r., a z dniem [...] września 2018 r. ustalił miejsce zamieszkania w kraju. Przywiezione przez niego mienie osobiste, wymienione w liście mienia ([...] pozycji), dołączonej również do zgłoszenia celnego, pozostawało w jego posiadaniu i było przez niego używane w poprzednim miejscu zamieszkania, przez okres co najmniej [...] miesięcy, przed dniem zakończenia stałego zamieszkania w państwie trzecim (USA), które opuścił. L. K. złożył również pisemne oświadczenie, że w okresie ostatnich 12 miesięcy nie korzystał ze zwolnienia mienia osobistego z należności celnych oraz że przywiezione mienie przeznaczone będzie do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania. Złożył również oświadczenie, że pobyt w USA zakończył w dniu [...] września 2018 r.

Zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym, dlatego też stosownie do treści art. 172 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 952/2013 z dnia 9 października 2013 r. ustanawiającego Unijny Kodeks Celny (Dz. Urz. UE L 269/1 z 10 października 2013 r.), dalej "UKC", zostało przyjęte przez organ celny. Następnie organ celny działając w oparciu o uregulowania prawne art. 46 ust. 1, art. 163 pkt 1 i 2 i art. 188 lit. a, b, c UKC, dokonał weryfikacji zgłoszenia celnego, polegającej na kontroli tego zgłoszenia oraz dokumentów stanowiących jego załączniki, w wyniku której powziął uzasadnione wątpliwości co do zasadności żądania L. K. w zakresie zwolnienia towarów z należności celnych przywozowych, w ramach mienia osobistego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Naczelnik M. Urzędu Celno-Skarbowego w K. decyzją z dnia [...] maja 2019 r.

- odmówił dopuszczenia do obrotu i zwolnienia do tej procedury celnej towaru nieunijnego – skutera wodnego marki S. D. zgłoszonego do procedury celnej dopuszczenia do obrotu z zastosowaniem zwolnienia z należności celnych przywozowych, w ramach mienia osobistego, w dniu [...] listopada 2018 r. w pozycji [...] zgłoszenia celnego; unieważnił zgłoszenie celne w tej pozycji i wyznaczył 14 dni na uregulowanie sytuacji prawnej skutera wodnego;

- odmówił zwolnienia z należności celnych przywozowych towaru nieunijnego w postaci używanego motocykla crossowego marki H. oraz używanych skuterów śnieżnych i określił kwotę należności celnych przywozowych, wynikającą z długu celnego w wysokości [...] zł z tytułu dopuszczenia do obrotu tych towarów. Organ stwierdził w uzasadnieniu, że ww. pojazdy nie spełniają warunku do zastosowania zwolnienia ze względu na nieudokumentowanie ich użytkowania w USA przez wymagany ustawowo okres czasu, tj. 6 — miesięcy.

W odwołaniu od powyższej decyzji podtrzymano stanowisko, że w dniu [...] listopada 2018 r. Skarżący dokonał prawidłowego zgłoszenia celnego wraz z kompletem niezbędnych dokumentów.

Decyzją z dnia [...] września 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy omówił przepisy określające warunki zwolnienia z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywożonego przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty. Zwrócił uwagę, że mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Podał, że analiza materiału dowodowego, dotycząca spornej kwestii, tj. wejścia w posiadanie oraz użytkowanie przez okres co najmniej 6-miesięcy ww. towarów potwierdza zasadność odmowy zwolnienia z należności celnych przywozowych przedmiotowych towarów. Z przedłożonych przez stronę dokumentów (dowodów zakupu ww. pojazdów, dokumentów ubezpieczenia, rejestracyjnych oraz dokumentów dotyczących ich transportu morskiego), a także wyjaśnień uzyskanych z Konsulatu Generalnego RP w Chicago wynika, że:

- motocykl crossowy marki H. został zakupiony dnia [...] marca 2018 r., Certificate of Title of a Vehicle został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r. Ponieważ z informacji otrzymanej z Konsulatu Generalnego w Chicago wynika, że pojazd taki nie podlega rejestracji w Stanie Illinois, natomiast właściciel pojazdu zobligowany jest uzyskać dokument "Tiltle", który w tym przypadku został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r., za okres używania motocykla organ przyjął dzień wydania Certificate of Title of a Vehicle, tj. [...]04.2018 r. do dnia oddania pojazdu do transportu morskiego, tj. [...].09.2018 r. – data wystawienia faktury za transport morski. Zatem pojazd ten był używany w USA przez okres niespełna 5 miesięcy.

- skuter śnieżny S. D., rok produkcji [...], model roku 2013, został zakupiony [...] lutego 2018 r., dowód rejestracyjny został wydany w dniu [...] marca 2018 r., pojazd został oddany do transportu morskiego [...] września 2018 r. Zatem okres, w którym pojazd mógłby być używany w USA to niepełne 6 miesięcy ([...] marca – [...] września 2018 r.).

- skuter śnieżny S. D., rok produkcji [...], model roku 2008, został zakupiony [...] marca 2018 r., dowód rejestracyjny został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r., pojazd został oddany do transportu morskiego [...] września 2018 r. Zatem okres, w którym pojazd mógłby być używany w USA to również niepełne 6 miesięcy ([...] kwietnia 2018 r. – [...] września 2018 r.).

- skuter śnieżny S. D., rok produkcji [...], model roku 2009, został zakupiony [...] lutego 2018 r., dowód rejestracyjny został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r., pojazd został oddany do transportu morskiego [...] września 2018 r. Zatem okres, w którym pojazd mógłby być używany w USA to również niepełne 6 miesięcy ([...] kwietnia 2018 r. – [...] września 2018 r.).

- skuter śnieżny S. D., rok produkcji [...], model roku 2010, został zakupiony [...] lutego 2018 r., dowód rejestracyjny został wydany w dniu [...] kwietnia 2018 r., pojazd został oddany do transportu morskiego [...] września 2018 r. I w tym przypadku okres, w którym pojazd mógłby być używany w USA to również niepełne 6 miesięcy ([...] kwietnia 2018 r. – [...] września 2018 r.). Odnośnie wszystkich skuterów śnieżnych organ zwrócił uwagę, że w Stanie Illionois obowiązkowo należy ubezpieczać skuter śnieżny. Skarżący nie dysponuje dokumentami ubezpieczenia skuterów, a to oznacza, że nie mógł ich legalnie używać w USA.

Organ podał także, że kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego trudno dać wiarę, że cztery skutery śnieżne (plus piąty skuter przywieziony przez żonę), zakupione i zarejestrowane przez Skarżącego w USA w bardzo zbliżonym okresie czasu (luty, marzec, kwiecień 2018 r.), były przez niego używane i stanowią składnik jego mienia osobistego, przeznaczony na własny użytek lub do zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego. W toku całego postępowania Strona nie wskazała żadnych okoliczności, które przemawiałyby za tym, że wszystkie cztery skutery są niezbędne na jego potrzeby lub potrzeby gospodarstwa domowego. Sam fakt tytułu własności nie ma decydującego znaczenia dla uznania towaru jako składnika mienia osobistego. Decydujące znaczenie ma wykazanie faktycznego ich użytkowania przez okres co najmniej 6 miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, które opuściła. Organ wyjaśnił z jakich przyczyn nie dał wiary oświadczeniom Skarżącego oraz dlaczego nie dał wiary oświadczeniu M. B. i dlaczego nie uznał dokumentacji fotograficznej za dowód na okoliczność używania pojazdów przez okres 6 miesięcy. Wskazał w szczególności, że przedmiotem postępowania są ww. konkretne pojazdy, posiadające konkretne numery identyfikacyjne, natomiast oświadczenie M.. B. dotyczy jedynie rodzaju i ilości pojazdów, nie identyfikuje natomiast, podobnie jak przedłożone fotografie, tych konkretnych pojazdów. Reasumując, organ stwierdził, że kwestia używania zarówno przedmiotowego motocykla jak i skuterów śnieżnych nie została przez skarżącego udowodniona, w konsekwencji czego brak było koniecznej przesłanki do zastosowania zwolnienia tych pojazdów z należności celnych przywozowych w ramach zawnioskowanej procedury.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że skuter wodny marki S. D. podlega zakazowi i ograniczeniom w przywozie i tym samym nie może być przedmiotem dopuszczenia do obrotu, a w dalszej kolejności nie może zostać zwolniony do deklarowanej procedury celnej na terytorium UE. Słusznie zatem organ celny I instancji unieważnił tę pozycję zgłoszenia celnego oraz wyznaczył termin na uregulowanie sytuacji prawnej ww. towaru.

Podsumowując, organ stwierdził, że brak podstaw prawnych do zwolnienia ww. pojazdów z należności celnych przywozowych skutkował koniecznością określenia wysokości tych należności. Do obliczenia cła organ przyjął wartość towarów i koszt transportu – zadeklarowane w zgłoszeniu celnym.

W skardze skierowanej do WSA w Krakowie Skarżący zaskarżył wymienioną decyzję w całości wnosząc o jej uchylenie i zwolnienie od należności celnych przywozowych, zgodnie ze zgłoszeniem celnym z dnia [...] listopada 2018 r. lub "o uchylenie postępowania do ponownego rozpoznania przez organy I lub II instancji". Strona podniosła w szczególności, iż "co do zasady Dyrektor Izby Administracji Skarbowej powielił decyzję organu I Instancji. Organ II instancji nie odniósł się do zagadnień podniesionych w odwołaniu przez skarżącego". Postępowanie dowodowe w ocenie Skarżącego zostało ograniczone i błędnie zinterpretowane. Organ mimo stałego kontaktu ze Skarżącym nie wezwał go do złożenia wyjaśnień uzupełniających. Zarzucono, iż obowiązkiem organów celnych w przeprowadzonym postępowaniu było ustalenie wartości celnej sprowadzonych z USA pojazdów. Skarżący podał, że organ patrzy na przedmiotowe skutery z punktu widzenia K., a nie P., z którego pochodzi skarżący, gdzie skuter śnieżny jest czy to w Polsce na P. czy w USA, gdzie mieszkał rodowity góral – jak motocykl na nizinach. Ponadto organy nie uznały oświadczenia M. B. za dowód w sprawie, nie powołały biegłego oraz podjęły decyzję błędną (dowolną). Strona przywołała także przepis art. 77 §1 Kpa, zgodnie z którym ciężar mocy dowodowej obciąża organ administracyjny. Podniesiono, iż Skarżący "ponad wszelką wątpliwość udowodnił, iż spełnia wymóg zawarty w art. 5 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, a to iż jego miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy." W ocenie Skarżącego zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem zarówno przepisów prawa jak i zasad logicznego rozumowania.

Odpowiadając na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Stan faktyczny ustalony przez organy obu instancji znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym. Dlatego ustalenia te Sąd w całości podziela, uznając je za niewadliwe.

Zasady zwolnienia z cła mienia przywożonego na obszar celny Unii Europejskiej przez osoby fizyczne przesiedlające się z państw trzecich zostały określone w art. 3-11 rozporządzenia Rady (WE) nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. U. UE L 324/23 z 10.12.2009 r. z późn. zm.).

Zgodnie z art.3 wskazanego rozporządzenia, z zastrzeżeniem art. 4-11 zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.

Mienie osobiste, zgodnie z art. 2 ust. 1 lit. c ww. rozporządzenia oznacza każde mienie przeznaczone na własny użytek osób zainteresowanych lub do zaspokojenia potrzeb ich gospodarstw domowych. Mienie osobiste tworzą w szczególności: majątek ruchomy gospodarstwa domowego; rowery i motocykle, prywatne pojazdy mechaniczne i przyczepy do nich, przyczepy campingowe, łodzie wycieczkowe i prywatne samoloty.

Stosownie do art. 4 ww. rozporządzenia, zwolnienie z należności celnych przywozowych jest ograniczone do mienia osobistego, które:

a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nieprzeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;

b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Po myśli art. 5 ust. 1 rozporządzenia zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy.

A więc możliwość skorzystania ze zwolnienia celnego uzależniona jest od spełnienia przesłanek: zamieszkiwania poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy; pozostawania składnika mienia osobistego w posiadaniu osoby ubiegającej się o zwolnienie i jego użytkowanie jako mienie osobiste co najmniej przez okres 6 miesięcy przed datą, w której osoba ta przestała zamieszkiwać w państwie pochodzenia; składnik ten jest przeznaczony do użytku w tym samym celu w nowym miejscu zamieszkania.

Ustalenie, czy konkretny przedmiot może stanowić składnik mienia osobistego zależy od okoliczności konkretnej sprawy i podlega ocenie organów. Co do zasady te składniki, które uwzględniając ich ilość oraz charakter faktycznie służyły do użytku zainteresowanego lub zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego są zwolnienie z należności celnych przywozowych. Tak więc mienie osobiste nie może mieć takiego charakteru bądź być w takiej ilości, która wskazywałaby, że jest przywożone w celach handlowych. Obowiązek wykazania okoliczności uzasadniających zwolnienie obciąża ubiegającego się. Wynika to wprost z art. 126 rozporządzenia, który stanowi, że w przypadku gdy niniejsze rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione.

W sprawie poza sporem pozostaje, że Skarżący zamieszkiwał poza obszarem celnym Unii przez co najmniej 12 miesięcy. Nie jest także sporne, że przeniósł on swoje miejsce zamieszkania do Polski. Nie został natomiast spełniony warunek posiadania przez okres 6 miesięcy w poprzednim miejscu zamieszkania ww. towarów podlegających zgłoszeniu, co wynika z zebranego przez organy materiału dowodowego. Dokonane przez organy ustalenia w tym zakresie Sąd przytoczył przedstawiając stan sprawy. Sąd zauważa, że kierując się zasadami logiki i doświadczenia życiowego trudno dać wiarę, że cztery skutery śnieżne (plus piąty skuter przywieziony przez żonę), zakupione i zarejestrowane przez Skarżącego w USA w bardzo zbliżonym okresie czasu (luty, marzec, kwiecień 2018 r.), były przez niego używane i stanowią składnik jego mienia osobistego, przeznaczony na własny użytek lub do zaspokojenia potrzeb gospodarstwa domowego. W toku całego postępowania Strona nie wskazała żadnych okoliczności, które przemawiałyby za tym, że jego sytuacja zawodowa, rodzinna lub potrzeby gospodarstwa domowego wymagały korzystania z wszystkich czterech skuterów. Sam fakt tytułu własności (niekwestionowany zresztą przez organy celne) nie ma decydującego znaczenia dla uznania towaru jako składnika mienia osobistego. Warunkiem skorzystania z uprawnień wynikających z odstępstwa od zasady powszechności świadczeń publicznych (ceł, podatków) jest wykazanie, że wszystkie ww. pojazdy były faktycznie użytkowane przez ubiegającego się o zwolnienie jako mienie osobiste w kraju pochodzenia i to przez wymagany okres czasu. Wykazanie, że zostały spełnione wszystkie warunki uprawniające do skorzystania z rzeczonego zwolnienia należy zasadniczo do strony postępowania, ponieważ to ona z reguły dysponuje dokumentami potwierdzającymi istnienie podstaw do zwolnienia. Obowiązkiem organu jest natomiast czuwanie nad całokształtem postępowania dowodowego, jego prawidłowym przebiegiem oraz umożliwienie stronie wykazania swoich racji. Nałożony na organy obowiązek wszechstronnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego nie oznacza, że organ musi prowadzić powstępowanie w sposób nieskończony, jak też, że strona postępowania jest zwolniona od współdziałania z organem w celu wyjaśnienia okoliczności mających istotne znaczenie dla końcowego załatwienia sprawy (por. wyrok NSA z dnia 29 października 2013 r., sygn. akt I GSK 611/12, orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie mogą odnieść zamierzonego przez skarżącego skutku jego gołosłowne twierdzenia, że normą jest posiadanie przez górala kilku skuterów śnieżnych.

W świetle powyższych uwag Sąd za nieuzasadnione uznał zarzuty skargi w przedmiocie naruszenia przepisów prawa materialnego, jak również przepisów prawa procesowego. Organ celny dokonując weryfikacji przedmiotowego zgłoszenia celnego podjął z urzędu szereg czynności procesowych mających na celu ustalenie czy ww. pojazdy mogą być zwolnione z należności celnych jako mienie przesiedleńcze. Ponadto zauważyć należy, iż Skarżący w toku przeprowadzonego przez organ postępowania nie wnioskował o przeprowadzenie żadnych dowodów (w tym dowodu z przesłuchania strony). Trudno zatem przyjąć brak przeprowadzenia takiego dowodu za błąd organu, podobnie jak zarzut, iż "organ nie wezwał go ani razu do złożenia wyjaśnień uzupełniających". Organy działały na podstawie obowiązujących przepisów prawa materialnego i procesowego. Normy te zostały szczegółowo wskazane w podstawach prawnych zaskarżonej decyzji oraz jej uzasadnieniu, przy czym organy zapewniły stronie czynny udział w każdym stadium postępowania wypełniając tym samym nałożone przez prawodawcę obowiązki prawidłowego prowadzenia postępowania dowodowego. Skarżący miał zapewniony czynny udział w postępowaniu na każdym jego etapie. Sąd wskazuje także, że organ I instancji, jak również organ odwoławczy, w wydanych rozstrzygnięciach w sposób bardzo szczegółowy i obszerny przytoczyły wszystkie okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz wyjaśniły podstawę prawną rozstrzygnięcia. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazywał, iż żaden z wymienionych pojazdów nie służył Skarżącemu do użytku w USA przez wymagany okres co najmniej 6 miesięcy przed dniem, w którym przestał on mieć tam miejsce zamieszkania. Organy celne miały także prawo powziąć wątpliwości co do charakteru przedstawionych do odprawy skuterów śnieżnych. Dokonana przez organy celne ocena materiału dowodowego nie naruszała granic swobodnej oceny dowodów.

W związku z tym Sąd orzekł o oddaleniu skargi, działając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).