Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 353/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6560
6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Podatek dochodowy od osób fizycznych
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną interpretację
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 1 pkt 7 i 9, art. 11, art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a, art. 20 ust. 1, art. 24 ust. 11
journal: Dz.U. 2012 poz 361
law: Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - tekst jednolity
article: art. 14c par. 1-2, art. 14h, art. 121 par. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 613
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.
article: art. 57a, art. 146 par. 1, art. 205 par. 2 i 4
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Waldemar Inerowicz (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2016r. sprawy ze skargi AKR na interpretację indywidualną Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych I. uchyla zaskarżoną interpretację; II. zasądza od Ministra Finansów działającego przez organ upoważniony Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu [...] A. K. (dalej jako: wnioskodawczyni, podatniczka lub skarżąca) wystąpiła do Dyrektora Izby Skarbowej w P. - upoważnionego przez Ministra Finansów o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych uczestnictwa w programie motywacyjnym.

Prezentując we wniosku stan faktyczny i opis zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni wskazała, że podlega w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Jest pracownikiem spółki z o.o. z siedzibą w Polsce (dalej jako: Spółka), należącej do koncernu międzynarodowego (dalej jako: Grupa). Podatniczka pełni w Spółce funkcje kierownicze i istotne dla jej rozwoju.

W strukturach Grupy funkcjonuje program motywacyjny, [...] (dalej jako: X.) skierowany do osób zajmujących stanowiska kierownicze i pełniących kluczowe funkcje dla rozwoju Grupy, których działalność przyczynia się w znaczącym stopniu do rozwoju podmiotów należących do Grupy, w tym Spółki (dalej jako: Uczestnicy). Nadrzędnym celem programu motywacyjnego jest utrzymanie i zwiększenie zaangażowania kluczowych osób Grupy w działalność poszczególnych podmiotów z Grupy, przekładające się na zwiększenie wartości spółek należących do Grupy, w tym Spółki, poprzez osiągnięcie określonych parametrów ekonomicznych.

Wnioskodawczyni bierze udział w X., który polega na:

- zakupie przez Uczestników akcji podmiotu szwajcarskiego, notowanych na szwajcarskiej giełdzie papierów wartościowych SIX Swiss Exchange po cenie stanowiącej średnią cen zamknięcia za jedną akcję w określonym przez Grupę okresie z maksymalnym rabatem do 10%, przy czym w różnych latach rabat ten może kształtować się na różnym poziomie z założeniem, że nie może on przekroczyć poziomu 10% (dalej: Akcje) oraz

- warunkowym i nieodpłatnym otrzymaniu dodatkowych akcji tzw. [...] (dalej jako: Dodatkowe akcje) w ilości odpowiadającej iloczynowi liczby uprzednio zakupionych Akcji i określonego mnożnika opartego na wynikach Grupy kalkulowanego w określony przez Grupę sposób.

Zakupione Akcje oddawane są do dyspozycji Uczestników, przy czym Akcje są zablokowane na okres 3 lat (dalej jako: okres zblokowany). W praktyce oznacza to, że podczas tego okresu Akcje mają ograniczone prawa w zakresie ich zbywalności, tj. co do zasady nie mogą być przedmiotem sprzedaży, zastawu lub innej formy dyspozycji/zbycia, w ramach której doszłoby do przeniesienia praw własności do Akcji.

Uzyskanie Dodatkowych akcji uzależnione jest natomiast od: 1) odpłatnego zakupu Akcji, 2) zachowania Akcji w okresie ograniczonego prawa ich zbywania, 3) wyników Grupy w określonym przedziale czasu oraz 4) pozostania pracownikiem/członkiem zarządu spółki z Grupy. Mnożnik, jaki może zostać zastosowany na potrzeby ustalenia ilości Dodatkowych akcji może przybierać wartości od 0.2 do 1.0. Akcje i Dodatkowe akcje przyznawane są w oparciu o ofertę podpisaną pomiędzy podmiotem szwajcarskim a Uczestnikami. Spółka jest/będzie, co do zasady, obciążana przez podmiot szwajcarski (w całości lub częściowo) kosztami uczestnictwa pracowników/członków zarządu Spółki w X.

Na tle tak przedstawionego stanu faktycznego i opisu zdarzenia przyszłego wnioskodawczyni zadała organowi podatkowemu pytanie dotyczące określenia źródła przychodu i momentu powstania przychodu w związku z jej uczestnictwem we wskazanym we wniosku programie motywacyjnym, a także wynikających z tego tytułu jej obowiązków, jako podatnika podatku dochodowego od osób fizycznych?

Zdaniem wnioskodawczyni, w przypadku programu motywacyjnego X., w momencie zakupu przez nią Akcji oraz nieodpłatnego otrzymania Dodatkowych akcji, nie powstaje po jej stronie jakikolwiek przychód, a tym samym nie powstają żadne obowiązki w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych. Dopiero w momencie sprzedaży Akcji i/lub Dodatkowych Akcji wnioskodawczyni będzie zobowiązana, jako podatnik, wykazać i rozliczyć w zeznaniu rocznym przychód z tytułu kapitałów pieniężnych. Podatniczka zaznaczyła, że nabycie Akcji po preferencyjnej cenie, czy też otrzymanie Dodatkowych akcji stanowi jedynie potencjalny przychód, którego nie należy rozpatrywać w kategorii częściowo odpłatnego lub nieodpłatnego świadczenia podlegającego opodatkowaniu PDOF. Przychód po jej stronie powstanie dopiero w momencie albo otrzymania dywidendy od spółki szwajcarskiej lub w momencie sprzedaży Akcji/Dodatkowych akcji, sklasyfikowany jako przychód z kapitałów pieniężnych, opodatkowany według stawki podatkowej w wysokości 19%. Ponadto podatniczka podkreśliła, że w okresie zblokowanym nie jest pełnoprawnym właścicielem Akcji, gdyż nie może nimi swobodnie dysponować. Zwróciła także uwagę, że w praktyce może się okazać, że w ramach X. nigdy nie dojdzie do realizacji przychodu jeśli warunki wynikające z założeń do przedmiotowego planu motywacyjnego nie zostaną spełnione, w tym m.in. jeśli w okresie zblokowanym Uczestnik (w tym podatniczka) przestanie być pracownikiem/członkiem zarządu spółki z Grupy. W związku z powyższym wnioskodawczyni stwierdziła, że trudno byłoby w takiej sytuacji rozpatrywać moment nabycia Akcji po preferencyjnej cenie, czy też nieodpłatnego nabycia Dodatkowych akcji jako przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, gdyż może to prowadzić do sytuacji, w której opodatkowany zostałby przychód, który mógłby nigdy nie zostać zrealizowany. Jako kolejny argument przemawiąjącym za brakiem powstania jakiegokolwiek przychodu w momencie nabycia Akcji po preferencyjnej cenie lub nieodpłatnego nabycia Dodatkowych akcji wnioskodawczyni wskazała na fakt, że taki przychód byłby opodatkowany podwójnie, tj. raz w momencie nabycia Akcji/Dodatkowych akcji i drugi raz w momencie ich sprzedaży. Na potwierdzenie słuszności swojego stanowiska podatniczka powołała się na liczne wyroki sądów administracyjnych.

W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w P. - działając w imieniu Ministra Finansów - uznał stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe.

W motywach interpretacji organ stwierdził, że w sytuacji nabycia Akcji po preferencyjnej cenie i/lub nieodpłatnego otrzymania Dodatkowych akcji po stronie wnioskodawczyni powstanie przysporzenie majątkowe. Podkreślono, że podatniczka na nabycie Akcji nie poniosła wydatków i/lub poniosła wydatki niższe aniżeli osoby nieobjęte programem, a przez to odniosła niewątpliwą korzyść. Inne osoby, chcąc nabyć akcje musiałyby zdecydować się na uszczuplenie bądź znaczniejsze uszczuplenie swojego majątku, czyli musiałyby ponieść określone koszty, których podatniczka nie poniosła. Jednocześnie stwierdzono, że podatniczka nabywając Akcje nie uzyska przychodu ze stosunku pracy, o którym mowa w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 361 ze zm. - w skrócie: "ustawa o PDOF"). W momencie nabycia Akcji wnioskodawczyni uzyska przychód, który należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF. Podkreślono bowiem, że każde przysporzenie w postaci nieodpłatnego (częściowo odpłatnego) świadczenia otrzymane od podmiotu, z którym nie łączy beneficjenta stosunek pracy należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł.

Ponadto organ interpretacyjny wyraził pogląd, że w rozpoznawanej sprawie wnioskodawczyni osiągnie przychód zarówno w momencie nabycia akcji, jak i w momencie ich sprzedaży. Zaznaczono przy tym, że w przypadku opodatkowania przychodu z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego, a następnie opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia akcji nie dojdzie do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu, albowiem zbycie akcji stanowi kolejną - różną od nieodpłatnego bądź preferencyjnego nabycia - czynność podlegającą opodatkowaniu (stanowi odrębne źródło przychodów wymienione w ustawie o PDOF).

Po bezskutecznym wezwaniu organu do usunięcia naruszenia prawa podatniczka, reprezentowana przez doradcę podatkowego, pismem z dnia 28 stycznia 2016 r., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę, w której wniosła o uchylenie powyższej interpretacji, a także o zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej interpretacji zarzucono naruszenie:

- art. 11 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF poprzez błędną wykładnię, a w konsekwencji błędną ocenę, co do zastosowania, na skutek uznania, że przepisy te znajdują zastosowanie w sprawie będącej przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji również z perspektywy brzmienia przepisów art. 30b ust. 2 pkt. 1, art. 22 ust. 1d, art. 24 ust. 11 i 12a ustawy o PDOF,

- art. 14c § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm. - w skrócie: "O.p."), nakazującego organowi sformułowanie prawidłowego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wnioskodawcy

- art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. poprzez działania naruszające zasadę pogłębiania zaufania do organu ze względu na brak merytorycznej poprawności i staranności działania oraz równego traktowania interesów budżetu państwa i podatnika.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w przypadku rozpoznania przez nią przychodu podlegającego opodatkowaniu w oparciu o art. 11 ustawy o PDOF już w momencie nabycia Akcji po preferencyjnej cenie lub nieodpłatnego nabycia Dodatkowych akcji nie będzie miała prawa do uznania tak rozpoznanego przychodu, jako koszt podatkowy w momencie zbycia akcji/dodatkowych akcji, gdyż art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy o PDOF zawiera zamknięty katalog kosztów, które mogą być w takiej sytuacji rozpoznane jako koszt uzyskania przychodu i katalog ten nie uwzględnia możliwości rozpoznania kosztu podatkowego według zasad przewidzianych w art. 22 ust. 1d ustawy o PDOF. Skarżąca wyraziła pogląd, że dyspozycja przepisu art. 11 ustawy o PDOF nie obejmuje sytuacji, w których ustalenie wartości realnego przysporzenia majątkowego podatnika jest niemożliwe. Autorka skargi zaznaczyła także, że w momencie nabycia Akcji nie dysponuje rzeczywistym zyskiem. Wartość Akcji na tym etapie ma jedynie wirtualny charakter. W praktyce może okazać się, że wartość akcji będzie niższa niż cena ich nabycia wynikająca z uczestnictwa w X. Ponadto skarżąca podkreśliła, że celem obowiązujących przepisów ustawy o PDOF, w tym art. 30b ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 24 ust. 11 i ust. 12a, jest przesunięcie momentu opodatkowania przychodu związanego z papierami wartościowymi, w tym akcjami, na moment ich sprzedaży, kiedy to może mieć miejsce realne przysporzenie majątkowe (lub strata). Skarżąca zaakcentowała, że w momencie otrzymania akcji na preferencyjnych warunkach przysporzenie, jakie z tego tytułu uzyskuje dana osoba, niezależnie od źródła i przyczyny uzyskania tego przysporzenia, jest jedynie potencjalne. Cechą akcji jest to, iż generują one przychód dopiero w przyszłości w postaci dywidendy lub też w przypadku odpłatnego ich zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie.

W odpowiedzi na skargę organ interpretacyjny podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczenia wymaga, że stosownie do treści art. 57a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 - dalej w skrócie: "P.p.s.a.") skarga na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie może być oparta wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd administracyjny jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem skargi jest wydana przez Ministra Finansów interpretacja indywidualna, w której na tle przedstawionego przez skarżącą we wniosku stanu faktycznego i opisu zdarzenia przyszłego wyrażono stanowisko, zgodnie z którym skarżąca z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego osiągnie przychód zarówno w momencie nabycia akcji, jak i w momencie ich sprzedaży. Jednocześnie organ uznał, że w przypadku opodatkowania przychodu z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego, a następnie opodatkowania przychodu uzyskanego ze zbycia akcji uzyskanych nie dojdzie do podwójnego opodatkowania tego samego dochodu, albowiem zbycie akcji stanowi kolejną - różną od nieodpłatnego bądź preferencyjnego nabycia - czynność podlegającą opodatkowaniu (stanowi odrębne źródło przychodów wymienione w ustawie o PDOF). W pierwszym przypadku (nabycia akcji) skarżąca uzyska bowiem przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PDOF, a w drugim przypadku (zbycia akcji) uzyska przychód z kapitałów pieniężnych, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PDOF.

Według przeciwnego stanowiska skarżącej, przychód po jej stronie powstanie tylko jeden raz i nastąpi dopiero w momencie albo otrzymania dywidendy od spółki szwajcarskiej lub w momencie sprzedaży akcji/dodatkowych akcji, a zatem jego źródłem będą kapitały pieniężne, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PDOF.

W ocenie Sądu stanowisko organu interpretacyjnego wyrażone w zaskarżonej indywidualnej interpretacji jest błędne, a tym samym nie zasługuje na akceptację.

Jak już wyżej wskazano, w myśl art. 57a P.p.s.a., Sąd rozpoznając skargę na interpretację przepisów prawa podatkowego wydaną w indywidualnej sprawie jest związany zarzutami skargi i powołaną podstawą prawną.

W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że podniesione w skardze zarzuty naruszenia prawa procesowego, tj. art. 14c § 2 O.p. oraz art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. nie zasługują na uwzględnienie. Zdaniem skarżącej, organ uchybił normie zawartej w art. 14c § 2 O.p. poprzez brak sformułowania prawidłowego uzasadnienia prawnego oceny stanowiska wnioskodawcy. Z kolei naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. skarżąca upatruje w braku merytorycznej poprawności i staranności działania organu oraz równego traktowania interesów budżetu państwa i podatnika. Odnosząc się do tych zarzutów Sąd wskazuje, że strona skarżąca we wniosku o wydanie interpretacji podatkowej powołała się na wyroki sądów administracyjnych dla wzmocnienia argumentacji swojego stanowiska, a zatem w sytuacji gdy organ interpretacyjny poglądów tych nie podziela i uznaje stanowisko wnioskodawczyni za nieprawidłowe, to pożądane byłoby wyjaśnienie, dlaczego jego zdaniem, uznaje on poglądy skarżącej za nietrafne. Niewątpliwie stanowiłoby to działanie zmierzające do zwiększenia zaufania podatników do działania organów podatkowych, zwłaszcza że interpretacja ma zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy wraz z prawidłowym stanowiskiem i uzasadnieniem prawnym. W tym przypadku organ w interpretacji zawarł ocenę stanowiska wnioskodawczyni, prawidłowe (jego zdaniem) stanowisko i jego uzasadnienie, w którym nie polemizował z argumentacją wnioskodawczyni, tylko ograniczył się do wyjaśnienia podstawy prawnej swojego poglądu. Niedostateczność uzasadnienia interpretacji, wobec wyjaśnienia podstawy prawnej, uzasadniającej zdaniem organu uznanie stanowiska wnioskodawczyni za nieprawidłowe, nie miała jednak wpływu na rozstrzygnięcie.

W najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę na brak obowiązku organu interpretacyjnego do szczegółowego odniesienia się do wszystkich kwestii podnoszonych we wniosku. Nie można bowiem przyjąć, że wskazanie przez zainteresowanego przedmiotu swoich wątpliwości rodzi obowiązek organu szczegółowego odniesienia się do nich w uzasadnieniu prawnym. Interpretacja podatkowa ma bowiem dokonać oceny stanowiska wnioskodawcy, nie zaś jego wątpliwości, nie może spełniać też funkcji opinii prawnej czy porady prawnej wydawanej na potrzeby podatnika. Instytucja "interpretacji indywidualnej" daje organowi uprawnienie do wyrażenia poglądu w indywidualnej sprawie zainteresowanego poprzez zajęcie stanowiska w sprawie wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny (por. wyrok NSA z dnia 18 marca 2016 r., II FSK 167/14, dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl). Ponadto w orzecznictwie podkreśla się, że do uprawnień organu należy wybór racji argumentacyjnych, które jego zdaniem będą wystarczające dla oceny merytorycznej problemu podatkowego objętego wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przepisów prawa podatkowego. Wynikający z art. 14c § 1 O.p. obowiązek przedstawienia oceny stanowiska wnioskodawcy wraz z uzasadnieniem prawnym tej oceny nie oznacza konieczności dokonywania oceny innych interpretacji oraz orzeczeń sądów administracyjnych, przywołanych przez zainteresowanego dla wzmocnienia prezentowanej przez niego argumentacji (tak NSA w wyroku z dnia 17 kwietnia 2015 r., II FSK 731/13 i powołane tam orzecznictwo; dostępny w bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Tym samym nie uzasadniała uchylenia interpretacji na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a, skoro interpretacja zawierała niezbędne elementy, wskazane w art. 14c § 2 O.p.

W ocenie Sądu, na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut naruszenia art. 121 § 1 w zw. z art. 14h O.p. Pominięcie powołanych przez skarżącą wyroków i ograniczenie się w zaskarżonej interpretacji do stwierdzenia, że tezy badanych orzeczeń nie mają zastosowania w przedmiotowym postępowaniu, samo w sobie nie stanowi przesłanki uchylenia interpretacji, choć niewątpliwie podważa zaufanie podatnika do organów podatkowych.

Na uwzględnienie zasługiwał natomiast zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 11 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF, albowiem, w ocenie Sądu, organ dokonał błędnej oceny, co do możliwości zastosowania tych przepisów w sprawie i w konsekwencji niezasadnie uznał, że skarżąca osiągnęła przychód w rozumieniu art. 11 ustawy o PDOF, gdyż powstało po jej stronie przysporzenie majątkowe w wyniku nabycia akcji i/lub dodatkowych akcji w formie częściowo odpłatnej bądź nieodpłatnej, a następnie wadliwie wywiódł, że w momencie nabycia akcji skarżąca uzyska przychód, który należy zaliczyć do innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PDOF. Co istotne, organ stwierdził ponadto, że w momencie sprzedaży akcji skarżąca uzyska kolejny przychód, tym razem ze źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 w zw. z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PDOF, a więc z kapitałów pieniężnych. Skarżąca zarzuciła, że organ błędnie stosując w sprawie przepisy art. 11 oraz art. 20 ust. 1 ustawy o PDOF dokonał także ich błędnej wykładni.

Uwzględniając powyższy zarzut Sąd zauważa, że kwestia podwójnego opodatkowania dochodu z realizacji programu motywacyjnego stosowanego w polskiej spółce zatrudniającej skarżącą, który polegał na przekazywaniu akcji spółki szwajcarskiej należącej do tej samej grupy kapitałowej, a następnie ich sprzedaży po upływie czasu określonego w programie motywacyjnym, była już przedmiotem wypowiedzi Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z dnia 11 grudnia 2013 r. o sygn. akt II FSK 111/12 (LEX nr 1500732) NSA wskazał, że uznanie, iż przychód powstaje już w momencie objęcia akcji jako równowartość ceny rynkowej nabytych nieodpłatnie papierów wartościowych prowadziłoby do podwójnego opodatkowania części dochodu. Nabycie akcji nieodpłatnie oznacza bowiem niemożność uwzględnienia w podstawie opodatkowania kosztów uzyskania przychodów. Ustalając podstawę opodatkowania podatnik może bowiem wyłącznie obniżyć przychód o koszty nabycia papierów wartościowych (art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PDOF), a tych przecież nie ponosi. Nie jest bowiem kosztem uzyskania przychodów przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Ponadto w powołanym wyżej orzeczeniu NSA stwierdził, że treść art. 17 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PDOF daje podstawy do wyprowadzenia wniosku, że objęcie akcji (nieodpłatnie, częściowo nieodpłatnie) jest neutralne podatkowo w dacie tego zdarzenia, ale podlega opodatkowaniu w momencie odpłatnego zbycia udziałów (akcji), stosownie do art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PDOF. Dopiero w tym momencie ujawnia się bowiem rzeczywisty przychód z objęcia akcji. Z kolei w wyroku z dnia 5 października 2011 r. o sygn. akt II FSK 517/10 (LEX nr 949036) NSA orzekł, że opodatkowanie preferencyjnie nabywanych akcji już w momencie ich nabycia, nie wyłączy spod opodatkowania sprzedaży akcji. Zaakcentowano, że osoby uczestniczące w programie motywacyjnym, w sytuacji sprzedaży akcji uzyskają przychody z kapitałów pieniężnych i będą zobowiązane do określenia podstawy opodatkowania, jaką jest różnica pomiędzy kwotą uzyskaną ze sprzedaży a kwotą, po jakiej te akcje zostały nabyte.

W ocenie Sądu, w kontekście regulacji z art. 30b ust. 2 pkt 1 ustawy o PDOF skarżąca słusznie zauważyła, że przepis ten wyłącza możliwość zastosowania art. 22 ust. 1d tej ustawy, który dotyczy możliwości rozpoznania jako koszt podatkowy wartości przychodu określonego w związku z otrzymaniem częściowo odpłatnego czy też nieodpłatnego świadczenia. Jednocześnie w przedstawionych we wniosku okolicznościach nie znajdą zastosowania przepisy art. 22 ust. 1f, art. 22 ust. 1g czy art. 23 ust. 1 pkt 38 ustawy o PDOF. W świetle powyższego za trafną uznać należy konkluzję skarżącej, że nie było intencją ustawodawcy, aby opodatkowany był moment objęcia akcji nawet w przypadku nabycia akcji po preferencyjnej cenie lub nieodpłatnie.

Konsekwencją przyjęcia stanowiska organu jako prawidłowego byłoby podwójne opodatkowanie tego samego dochodu. Uczestnik nie miałby żadnego prawnego instrumentu do wyłączenia z podstawy opodatkowania przy ustalaniu dochodu ze zbycia akcji przychodu już opodatkowanego w momencie uzyskania pełni praw właścicielskich.

Ponadto Sąd zauważa, że uznanie, iż w sytuacji nieodpłatnego nabycia akcji (udziałów) dochód powstaje dopiero w momencie ich zbycia powoduje również jednakowe obciążenie podatkowe podatników nabywających akcje nieodpłatnie i podatników nabywających akcje odpłatnie. Każdy z nich zapłaci podatek wyłącznie od faktycznego przyrostu majątku w wyniku zbycia akcji. Należy podkreślić, że przepis art. 24 ust. 11 ustawy o PDOF (powołany w skardze) nie stanowi definitywnego zwolnienia podatkowego, a jedynie przesuwa w czasie datę powstania obowiązku podatkowego z tytułu objęcia akcji. Jednocześnie, zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) ustawy o PDOF z chwilą zbycia tych akcji powstaje obowiązek opodatkowania przychodu z kapitałów pieniężnych, co w rezultacie spowoduje opodatkowanie ostatecznego przysporzenia. Skarżąca zasadnie w skardze podnosi, że wartość akcji z dnia objęcia jest jedynie wyceną ich wartości, która się zmienia wraz ze zmianą kursu akcji. Cechą papierów wartościowych, jakimi są akcje, jest to, że generują dochód w przyszłości w postaci dywidendy, czy też w przypadku ich odpłatnego zbycia - w postaci różnicy pomiędzy przychodem ze sprzedaży a kosztami poniesionymi na ich nabycie. Oznacza to, że w momencie otrzymania akcji przysporzenie jest potencjalne.

W ocenie Sądu, w okolicznościach przedstawionych we wniosku beneficjent (skarżąca) nie mógł uzyskać innych korzyści z tytułu nabycia Akcji (np. prawa do dywidendy) niż osiągnięcie dochodu z ich sprzedaży. Należało zatem przyjąć, że realizacja praw wynikających z Akcji i/lub Dodatkowych akcji polegała na uzyskaniu opodatkowanego dochodu dopiero w momencie ich sprzedaży. W związku z tym błędnie organ wywiódł, że skarżąca z tytułu nabycia akcji w ramach programu motywacyjnego osiągnie przychód zarówno w momencie nabycia akcji, jak i w momencie ich sprzedaży. Zdaniem Sądu, skarżąca przychód uzyska wyłącznie raz - w momencie sprzedaży Akcji, a jego źródłem będą kapitały pieniężne, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 6 lit. a) w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 7 ustawy o PDOF.

W toku ponownego rozpoznania sprawy, organ interpretacyjny obowiązany jest uwzględnić dokonaną przez Sąd powyżej wykładnię przepisów ustawy o PDOF.

W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a., uznał, że zaskarżona indywidualna interpretacja prawa podatkowego została wydana z naruszeniem prawa materialnego. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 P.p.s.a.