Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 298/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1, art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 8, art. 9, art. 10, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 21
journal: Dz.U. 2007 nr 64 poz 427
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich
article: § 2, § 3
journal: Dz.U. 2009 nr 40 poz 329
law: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania  pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach  gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
journal: Dz.U.UE.L 2006 nr 368 poz 74 art. 16 ust. 1 i 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE)  nr 1698/2005 w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów  wiejskich.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Maria Bohdanowicz (spr.) Sędzia WSA Michał Ruszyński Protokolant st. sekr. sąd. Monika Walentynowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2012 r. sprawy ze skargi W.Ś. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2010 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa przyznał W.Ś. płatność pomoc finansową w łącznej wysokości 2266,14 zł z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania. Organ zastosował zmniejszenie kwoty płatności o kwotę 164,68 zł z uwagi na stwierdzone na zadeklarowanych do niej gruntach nieprawidłowości.

Z uzasadnienia decyzji wynika, iż dnia [...] maja 2010 r. W.Ś. złożyła wniosek o przyznanie płatności na 2010 r. W toku kontroli administracyjnej sprawy w dniu [...] sierpnia 2010 r. organ pierwszej instancji wykrył nieprawidłowości we wniosku strony o przyznanie płatności na rok 2010.

Na wezwanie organu, pismem z dnia [...] września 2010r. pełnomocnik wnioskodawczyni Ł.C. dokonał korekty wniosku poprawiając powierzchnię gruntów rolnych na zadeklarowanych działkach oraz deklarację ONW dla części działek. Na kolejne wezwanie organu z dnia [...] października 2010r. pełnomocnik wnioskodawczyni złożył korektę wniosku oświadczając pisemnie, iż działki ewidencyjne [...] są utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, a widoczne na załączniku zakrzaczenia nie istnieją, ponieważ zostały usunięte. Do oświadczenia dołączył protokół z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej przez jednostkę certyfikującą COBICO. Wnioskowana powierzchnia o przyznanie płatności ONW wyniosła 14,04 ha

Dnia [...] kwietnia 2011 r. w gospodarstwie rolnym W.Ś., pracownicy Biura Kontroli na Miejscu OR ARiMR przeprowadzili bez udziału producenta rolnego kontrolę administracyjną. Wykazała ona, że zadeklarowane działki o symbolach F (nr ewidencyjny [...]) oraz H i HA (nr ewidencyjny [...]) na dzień 30 czerwca 2003 r. nie były użytkowane rolniczo (kod nieprawidłowości DR 10), działki te nie były gruntami rolnymi (kod DR 33), dodatkowo działka H nie spełniała warunku minimalnej wymaganej powierzchni – zamiast zadeklarowanej minimalnej wymaganej powierzchni 0,10 ha stwierdzono powierzchnię 0,06 ha, natomiast na działce R (nr ewidencyjny [...]) stwierdzono zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej (kod DR 18) oraz nie przestrzeganie norm dobrej kultury rolnej (kod DR 14). Kontrola stwierdziła nadto, że trzy pierwsze działki stanowią powierzchnię po wycince lasu, z pozostawionymi pniami drzew, co zostało utrwalone w postaci dokumentacji fotograficznej.

Dnia 6 maja 2011 r. W.Ś. reprezentowana przez pełnomocnika Ł.C. złożyła pisemne oświadczenie, iż nie zgadza się z wynikami kontroli na miejscu, ponieważ działki H, HA, F uprawiane są na powierzchni zadeklarowanej we wniosku, natomiast działka rolna R utrzymywana jest jako ugór. Wniosła o ponowną kontrolę na miejscu oraz załączyła decyzję o zmianie klasyfikacji gruntów wraz z wykazem zmian danych ewidencyjnych dotyczących działki oraz wypis z rejestru gruntów. Złożyła również odwołanie od protokołu kontroli.

Dnia [...] maja 2011 r. organ przeprowadził ponowną kontrolę w zakresie kwalifikowalności powierzchni. Kontrola ta nie spowodowała zmiany wcześniejszych ustaleń organu co do stwierdzonych nieprawidłowości.

Wobec powyższego, w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. o przyznaniu pomocy finansowej, z powierzchni zadeklarowanej do płatności ONW 14,04 ha organ wykluczył 0,46 ha, obejmujące łączną zadeklarowaną powierzchnię działek, na których stwierdzono nieprawidłowości, co początkowo dało powierzchnię 13,58 ha. Różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 0,46 ha. Wyliczona procentowa różnica pomiędzy powierzchnią działek zgłoszonych we wniosku do płatności ONW a powierzchnią stwierdzoną w czasie kontroli administracyjnej wyniosła 3,3873% (0,46ha: 13,58 ha x 100% = 3,3873%).

Zgodnie z art. 16 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 jeśli obszar zadeklarowany we wniosku przekracza obszar stwierdzony który spełnia wszystkie warunki określone w zasadach przyznawania pomocy dla płatności ONW oraz gdy różnica miedzy powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi powyżej 2 ha ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru, wówczas kwota jaka ma być przyznana, zostaje pomniejszona w danym roku o kwotę przypadającą na dwukrotną wykrytą różnicę między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną. Dwukrotność stwierdzonej różnicy 0,46 ha wyniosła 0,92 ha, co przy stawce płatności ONW do 1 ha wynoszącej 179 zł dało kwotę zmniejszenia 164,68 zł. W konsekwencji płatność ONW została zatem przyznana do powierzchni 12,66 ha w kwocie 2266,14 zł

Od powyższej decyzji W.Ś., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła odwołanie do Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez przeprowadzenie niedostatecznie wnikliwego postępowania co powoduje wadliwość postępowania czego następstwem jest wadliwe zastosowanie prawa materialnego – art. 21 ust 1 i 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (dalej "ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich")

* dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny całokształtu materiału dowodowego zebranego w sprawie poprzez nieuwzględnienie wyników kontroli jednostki certyfikującej COBICO,

* naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji istotnych ustaleń, na których oparł się organ oraz brak uzasadnienia prawnego w zakresie przyczyn wykluczeń działek rolnych F, H i HA,

* naruszenie prawa materialnego, a to § 4 ust. 1 pkt 1, 2 i 6 § 4 ust. 2 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 roku Nr 33, poz. 262).

Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz przeprowadzenie dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów poprzez przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania świadków.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy, po przedstawieniu stanu prawnego sprawy oraz w wyniku analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, iż zaskarżona decyzja została wydana w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, zaś ustalenia w zakresie stanu faktycznego i rozstrzygnięcie są prawidłowe.

Zasadniczą kwestią w sprawie było ustalenie stanu użytkowania działek rolnych zgłoszonych przez W.Ś. we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2010 oznaczonych identyfikatorami "F" (nr [...] powierzchnia zadeklarowana 0,10 ha), "H" (nr [...] powierzchnia zadeklarowana 0,10), "HA" (nr [...] powierzchnia zadeklarowana 0,10 ha), wobec których inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] kwietnia2011 r. stwierdzili, iż na działkach tych nie tylko nie było uprawy prosa, ale nie były również użytkowane rolniczo ani w roku 2010, ani na dzień 30 czerwca 2003 r., o czym świadczyły stwierdzone na nich w dniu [...] kwietnia 2011 r. pnie drzew, gałęzie i inne pozostałości po wycince roślinności leśnej. Również w odniesieniu do działki rolnej R kwestią sporną było ustalenie jej stanu użytkowania, bowiem inspektorzy terenowi Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdzili nieprzestrzeganie norm dobrej kultury rolnej i zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej, tzn. działka ta nie była ugorowana, jak strona podała w deklaracji.

Przeprowadzone czynności kontrolne wykazały, iż działki rolne F, H i HA to nie tylko obszar nieużytkowany rolniczo ale również obszar nie poddawany do dnia kontroli żadnym zabiegom agrotechnicznym. Był to grunt z ewidentnymi śladami wskazującymi na wycinkę wieloletnich drzew (pniaki), niewykoszonymi, zeschniętymi trawami, wielomiesięcznymi chwastami i obszarami zakrzaczonymi, co potwierdziła dokumentacja fotograficzna z czynności kontrolnych. Nie były to obszary, na których prowadzona byłaby działalność rolnicza. Z kolei działka rolna R stanowiła obszar nieużytkowany rolniczo, nie poddawany do dnia kontroli żadnym zabiegom agrotechnicznym, na którym występowały niewykoszone, zeschnięte trawy, wielomiesięczne chwasty, obszary zakrzaczone, a także będące konsekwencją naturalnej sukcesji od strony lasu samosiewy drzew brzozy oraz olchy. Tym samym istniała różnica pomiędzy deklaracją strony a stanem faktycznym stwierdzonym na ww. działkach rolnych.

Ustalenia kontroli na miejscu, w szczególności miejsca wykonania m.in. zdjęć nr fotografii 24 i 25 – działka rolna R, a także w odniesieniu do działek F, H, i HA, nr fotografii 12, 13, 14, 15 – działka rolna "F", nr fotografii 26, 27 – działka rolna "H", nr fotografii 28, 29, 30 – działka rolna "HA" co do ich prawidłowości (miejsce wykonania) potwierdzają zdjęcia wykonane w dniu [...] maja 2011 r. przez Ł.C. będącego pełnomocnikiem W.Ś.. Fotografie pełnomocnika przedstawiają m.in. obszar działek rolnych zgłoszonych do płatności ONW tj. m.in. F, H, HA, R na dzień [...] maja 2011 r. (po dokonaniu zabiegów agrotechnicznych) doprowadzony do stanu zgodnego z normami, które to zabiegi zostały przeprowadzone już po tym jak kontrola na miejscu z dnia [...] kwietnia 2011 r. wykazała, iż na w/w działkach rolnych nie była powadzona działalność rolnicza.

Organ nie zgodził się z zawartym w odwołaniu zarzutem, iż kontrola na miejscu przeprowadzona w gospodarstwie wnioskodawczyni miała pobieżny charakter i doprowadziła do nieprawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy. Kontrola w gospodarstwie strony objęła działki rolne deklarowane przez Stronę we wniosku o przyznanie płatności, potwierdziła ona ustalenia inspektorów terenowych, a wyniki z kontroli zawarto w raporcie z weryfikacji z dnia [...] kwietnia 2011 r. w związku z podtrzymaniem deklaracji strony oraz w raporcie z czynności kontrolnych z dnia [...] maja 2011r. Powyższa dokumentacja w ocenie organu jest środkiem dowodowym wykonanym przez upoważnione do przeprowadzania czynności kontrolnych osoby, a sporządzonej dokumentacji należy przypisać walor wiarygodności. Zgromadzona w niniejszej sprawie ilość oraz jakość dokumentacji fotograficznej nie budzi wątpliwości i może być w sposób wiarygodny uznana jako dowód potwierdzający, iż w/w działki rolne w dniu [...] kwietnia 2011 r. były w stanie nie pozwalającym na przyznanie do nich jednolitej płatności obszarowej.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia ustaleń kontroli dokonanej przez jednostkę certyfikującą COBICO organ stwierdził, iż z nadesłanego pisma Biura Certyfikacji COBICO wynika, iż w dniu wykonywania kontroli w gospodarstwie W.Ś. tj. [...] sierpnia 2010 r. w stosunku do działki nr 1 inspektor dokonujący kontroli odnotował uprawę prosa, natomiast w przypadku pozostałych działek ewidencyjnych inspektor nie mógł stwierdzić stanu plantacji prosa bowiem działki rolne były talerzowane i uprawa nie istniała. Ponadto jednostka certyfikująca w trakcie kontroli nie prowadzi pomiarów działek, ponieważ głównym celem kontroli jest zweryfikowanie czy producent prowadzi uprawę zgodnie z zasadami rolnictwa ekologicznego. Powierzchnie upraw określane są na podstawie zadeklarowanego wniosku rolnika, wypisów z ewidencji gruntów i budynków oraz planu i wniosku rolnośrodowiskowego, a oprócz powyższego nie została z kontroli sporządzona dokumentacja fotograficzna ze względu na fakt nie istnienia już w dniu kontroli uprawy prosa.

Odnosząc się do zarzutu pominięcia dowodów, które zaoferowano organowi dla wykazania stanu przeciwnego niż stwierdzony przez inspektorów terenowych, w szczególności decyzji Starosty znak: [...] o zmianie aktualizacji klasyfikacji gruntów organ stwierdził, iż sam fakt przekwalifikowania rodzaju użytku nie świadczy o tym, iż na danej działce prowadzona jest działalność rolnicza oznaczająca produkcję, hodowlę lub uprawę produktów rolnych. Płatności rolnośrodowiskowe przyznawane są do powierzchni działek rolnych, a nie do powierzchni działek ewidencyjnych.

Zgodnie z art. 25 ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Wobec powyższego, nawet jeśli wnioskodawczyni doprowadziła grunt rolny na działkach rolnych zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej do stanu zgodnego z normami, to uczyniła to, jak wynika z porównania fotografii strony oraz wykonanych podczas przeprowadzonej kontroli z tych samych miejsc, dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości podczas kontroli z dnia [...] kwietnia 2011 r.

W ocenie organu zapisy w Księdze Gospodarstwa oraz Rejestrze Działań Rolnośrodowiskowych dokonywane są wyłącznie przez producenta rolnego i w niniejszej sprawie nie były poddawane weryfikacji oraz potwierdzone przez ARiMR, zatem nie mogły stanowić przekonującego dowodu, iż na działce rolnej R rzeczywiście zostały wykonane prace agrotechniczne opisane w tych dokumentach przed dniem [...] maja 2011 r.

Odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego zastosowania do działek F i HA równocześnie kodów DR 10 i DR 33, a do działki H dodatkowo jeszcze kodu DR 4, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, wskazał, iż płatność rolnośrodowiskowa na rok 2010 do w/w działek rolnych nie została przyznana albowiem inspektorzy terenowi dokonujący czynności kontrolnych na przedmiotowych działkach w dniach [...] kwietnia 2011 r. oraz [...] maja 2011 r. nie stwierdzili by występowała na nich uprawa prosa. Ustalono, iż na w/w działkach rolnych nie była prowadzona działalność rolnicza nie tylko w dniu pierwszej kontroli tj. [...] kwietnia 2011 r., ale także wcześniej. Wobec przedmiotowych działek zastosowano kody DR33 oraz DR10, oznaczające odpowiednio, iż działki rolne nie są gruntem rolnym (kod DR33), jak również nie były użytkowane rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. (kod DR10). Kod DR33 zastosowany podczas czynności kontrolnych na działkach rolnych F, H oraz HA użyty został albowiem stan działek rolnych w dniu kontroli wskazywał jednoznacznie na fakt, iż grunt na w/w działkach nie jest gruntem rolnym, a płatności rolnośrodowiskowa (PROW 2007-2013) przysługują do działek rolnych, na których jest prowadzona działalność rolnicza zgodnie z wymaganiami określonymi w § 2 ust 2 pkt 2, § 3 pkt 1 oraz § 9 ust 1, ust 2, ust. 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 roku w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262 ze zm.) oraz § 1 ust. 1 pkt 1 i 4, § 2 oraz § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211). Kod DR10 zastosowany został ze względu na występowanie na działkach pniaków po wyciętych wieloletnich drzewach, a obwód pniaków wskazywał na fakt występowania na spornych działkach, nie będących gruntem rolnym, drzew także na dzień 30 czerwca 2003 r. Kod DR10 nie eliminuje wprawdzie danej działki rolnej z płatności rolnośrodowiskowej, na co zresztą słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik strony w piśmie odwoławczym z dnia [...] czerwca 2011 r. Jednakże w celu uzyskania płatności rolnośrodowiskowej (PROW 2007-2013) należy na danej działce rolnej prowadzić działalność rolniczą, co w niniejszym przypadku nie miało miejsca.

Zabiegi agrotechniczne na spornych działkach zostały wykonane przez wnioskodawczynię już po przeprowadzeniu kontroli na miejscu. Zgodnie natomiast z art. 25 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 jeśli właściwy organ poinformował już rolnika o nieprawidłowościach we wniosku o przyznanie pomocy lub jeśli powiadomił go o zamiarze przeprowadzenia kontroli na miejscu, jeśli ta kontrola ujawni nieprawidłowości, wycofanie nie jest dozwolone odnośnie do części wniosku, których dotyczą nieprawidłowości. Wobec powyższego, nawet jeśli wnioskodawczyni doprowadziła grunt rolny na działkach rolnych zgłoszonych do płatności rolnośrodowiskowej do stanu zgodnego z normami, to uczyniła to, jak wynika z porównania fotografii strony oraz wykonanych podczas przeprowadzonej kontroli z tych samych miejsc, dopiero po stwierdzeniu nieprawidłowości podczas kontroli z dnia [...] kwietnia 2011 r.

Zapisy w Księdze Gospodarstwa oraz Rejestrze Działań Rolnośrodowiskowych dokonywane są wyłącznie przez producenta rolnego i w niniejszej sprawie nie były poddawane weryfikacji oraz potwierdzone przez ARiMR, zatem nie mogły stanowić przekonującego dowodu, iż na zadeklarowanych działkach rolnych rzeczywiście zostały wykonane prace agrotechniczne przed dniem [...] maja 2011 r. opisane w tych dokumentach.

Na powyższą decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa W.Ś., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – zaskarżając ją w części tj. w zakresie utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji co do kwoty zmniejszenia płatności w wysokości 164,68 złotych. Strona wniosła o uchylenie zaskarżonego rozstrzygnięcia, podnosząc zarzuty:

1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

a) art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny zebranego materiału dowodowego z przekroczeniem granic swobodnej jego oceny, stanowiącej w istocie dowolną jego ocenę, poprzez:

- odmówienie mocy dowodowej zeznaniom świadków P.C., Ł.C., P.R. i A.Ś. oraz odmówienie mocy dowodowej wpisom w Rejestrze Działań Agrotechnicznych i w Księdze Gospodarstwa, podczas gdy dowody zaoferowane przez skarżącą potwierdzały utrzymanie działek rolnych F, H, HA i R w dobrej kulturze rolnej w roku 2010 (uprawa prosa – F, H, i HA oraz ugór - R);

- oparcie się przez organy pierwszej i drugiej instancji w swoich ustaleniach tylko i wyłącznie na raporcie z dnia [...] kwietnia 2011 r. oraz raporcie nr [...] z dnia [...] maja 2011 r., a w ramach wnioskowanej przez skarżącą weryfikacji w terenie ustaleń raportu z dnia [...] kwietnia 2011 r. nie przeprowadziły żadnych dowodów uzupełniających, które wskazałyby na działce R na wysokość zadrzewień (samosiewy olchy oraz brzozy), ich przeznaczenie oraz ilość drzew na hektar oraz na działkach F, H, HA na rozmiar i ilość śladów po drzewach (pniaki) usuniętych do roku 2009 – w celu ustalenia czy nie zachodzą w stosunku do tych gruntów nie zachodzą okoliczności wskazane w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211), tj. czy te ślady drzew i zakrzaczenia: nie podlegały wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody albo mają znaczenie dla ochrony wód i gleb albo nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ponadto czy nie są to grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3 w/w rozporządzenia, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar,

- ustalenie, że działki F, H i HA w roku 2010 w całości nie były działkami rolnymi

stanowiącymi grunt rolny poprzez przypisanie kodu niezgodności DR33, a jednocześnie ustalenie, że w roku 2010 działki te w całości nie były użytkowane

rolniczo poprzez przypisanie kodu niezgodności DR10, podczas gdy zgodnie z "Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni" z dnia

[...] lutego 2012 r. przewiduje odmienne przesłanki zastosowania kodu DR33 oraz

wyklucza jednoczesne stosowanie kodu DR10 oraz kodu DR33;

b) naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania

odmówienie mocy dowodowej dokumentowi urzędowemu w postaci ostatecznej

decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] września 2009 r., podczas gdy z tej decyzji wynika, że w roku 2009:

- dla działki nr [...] (działka R) zmieniono dotychczasową kwalifikację z RV, RVI, ŁV na RV, RVI

- dla działki nr [...] (działki H i HA) zmieniono dotychczasową kwalifikację z ŁIV, LV na RV;

c) naruszenie art. 78 § 1 k.p.a. poprzez przyznanie mocy dowodowej raportowi

"rekontrolnemu" z dnia [...] maja 2011 r., podczas gdy nie może być on uznany za

zgodny z prawem dowód, gdyż nie został sporządzony w wyniku czynności

kontrolnych, a jedynie w oparciu o raport z dnia [...] kwietnia .2011 r., a więc niezgodnie z prawem (art. 31 ust. 6 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 32 i art. 54 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009), gdyż raport sporządza się jedynie z czynności kontrolnych, a te nie zostały w istocie przeprowadzone poprzedzające dla raportu z dnia [...] maja 2011 r.;

2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu § 4 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211) w związku z § 2 pkt 2 rozporządzenia Minista Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w ten sposób, że przyjęto, że działka rolna R nie spełniała w 2010 r. minimalnych norm określonych dla ugoru przez to, że znajdowały się na niej obszary zakrzaczone oraz samosiewy drzew brzozy oraz olchy będące konsekwencją naturalnej sukcesji od strony lasu, podczas gdy drzewa te i krzewy nie wpływały na prowadzoną na tych gruntach produkcję rolną oraz poprzez to, że przyjęto, iż działki rolne oznaczone F, H, HA nie były w 2010 r. utrzymywane w dobrej kulturze rolnej

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Stosownie do treści art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tego artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd administracyjny rozpoznaje zatem sprawę rozstrzygniętą ostateczną decyzją organu administracji publicznej z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa.

Natomiast zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota niniejszej sprawy sprowadzała się do zbadania, czy Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nie naruszył obowiązujących przepisów prawa materialnego oraz prawa procesowego, orzekając wobec W.Ś. zmniejszenie płatności ONW o kwotę 164,68 zł w związku ze stwierdzeniem przez pracowników Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR w dniu [...] kwietnia 2011 r., iż na działkach oznaczonych identyfikatorami F, H oraz HA (każda z nich o zadeklarowanej powierzchni 0,10 ha), zadeklarowanych przez W.Ś. we wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2010 nie tylko nie było uprawy prosa, ale nie były one również użytkowane rolniczo w roku 2010, a także, iż na działce oznaczonej identyfikatorem R o powierzchni 0,16 ha, strona nie przestrzegała norm dobrej kultury rolnej i zaniechała prowadzenia działalności rolniczej.

Przeprowadzona kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazała, że orzekającym w sprawie organom administracji publicznej nie można skutecznie zarzucić, że przy rozstrzyganiu sprawy naruszyły obowiązujące przepisy prawa materialnego lub procesowego w stopniu skutkującym koniecznością wyeliminowania wydanych decyzji z obrotu prawnego. Organy prawidłowo i wszechstronnie ustaliły stan faktyczny sprawy, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy, i na podstawie jego swobodnej oceny zastosowały właściwe w sprawie przepisy obowiązującego prawa.

Zasady przyznawania płatności ONW zostały uregulowane w rozporządzeniu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 40, poz. 329 ze zm.). Zgodnie z § 2 rozporządzenia płatność ONW przysługuje rolnikowi w rozumieniu przepisów art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, zwanemu dalej "rolnikiem":

1) który podjął zobowiązanie, o którym mowa w:

a) art. 14 ust. 2 tiret drugi rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1257/1999", albo

b) art. 37 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem nr 1698/2005";

2) jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych w rozumieniu art. 2 pkt 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. Urz. UE L 316 z 02.12.2009, str. 65)4), zwanych dalej "działkami rolnymi", lub ich części, położonych na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, zwanych dalej "obszarami ONW", na których jest prowadzona działalność rolnicza w rozumieniu art. 2 lit. c rozporządzenia nr 73/2009, posiadanych w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynosi co najmniej 1 ha;

3) do położonej na obszarach ONW powierzchni działek rolnych lub ich części, będących w jego posiadaniu w dniu 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie tej płatności, wynoszącej nie więcej niż 300 ha;

4) jeżeli został mu nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym";

5) jeżeli są przestrzegane wymogi i normy określone w przepisach o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, zgodnie z przepisami art. 50a i art. 51 rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) (Dz. Urz. UE L 277 z 21.10.2005, str. 1, z późn. zm.). Natomiast wysokość płatności ONW w danym roku kalendarzowym została uregulowana w § 3 rozporządzenia.

Zgodnie z art. 16 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 (do którego odwołuje się ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich...) w zakresie wprowadzenia procedur kontroli, jak również wzajemnej zgodności w odniesieniu do działań wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. Urz. UE L Nr 368 str. 74) podstawę obliczania pomocy w odniesieniu do środków związanych z obszarem określa się zgodnie z art. 50 ust. 1, 3 i 7 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.

Zgodnie z art. 16 ust. 2 powołanego rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 jeżeli obszar zadeklarowany do płatności w ramach danej grupy upraw przewyższa obszar stwierdzony zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004, pomoc oblicza się w oparciu o stwierdzony obszar pomniejszony o dwukrotną różnicę, jeżeli stwierdzona różnica wynosi więcej niż 3 % lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20 % stwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20 % stwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc. Jeżeli różnica wynosi więcej niż 50 %, beneficjenta wyklucza się po raz kolejny z otrzymania pomocy do wysokości różnicy między zadeklarowanym obszarem i obszarem stwierdzonym zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 796/2004.

Stosownie do treści § 1 ust. 1 pkt 1 i 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. Nr 39, poz. 211) grunty rolne są utrzymywane zgodnie z normami, jeżeli w przypadku gruntów ornych – jest prowadzona na nich uprawa roślin lub ugorowanie, przy czym dla pszenicy, żyta, jęczmienia i owsa ten sam gatunek rośliny może być uprawiany na tej samej powierzchni w ramach działki ewidencyjnej nie dłużej niż 3 lata; w przypadku łąk i pastwisk innych niż wymienione w pkt 2 i 3 – okrywa roślinna jest na nich koszona i usuwana co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca, lub są na nich wypasane zwierzęta w okresie wegetacyjnym traw. Z kolei zgodnie z § 2 rozporządzenia uznaje się, że grunt orny był ugorowany, jeżeli grunt ten podlegał co najmniej raz w roku, w terminie do dnia 31 lipca koszeniu lub innym zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Z kolei zgodnie z § 4 rozporządzenia grunty rolne, o których mowa w § 1, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem:

1) drzew i krzewów:

a) niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody,

b) mających znaczenie dla ochrony wód i gleb,

c) niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną;

2) gruntów, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar.

Stosownie do treści art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, z zastrzeżeniem zasad i warunków określonych w przepisach, o których mowa w art. 1 pkt 1 ustawy, do postępowań w sprawach indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, chyba że przepisy ustawy stanowią inaczej. W myśl art. 21 ust. 2 ustawy, w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie: 1) stoi na straży praworządności; 2) jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy; 3) udziela stronom, na ich żądanie, niezbędnych pouczeń co do okoliczności faktycznych i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków będących przedmiotem postępowania; 4) zapewnia stronom, na ich żądanie, czynny udział w każdym stadium postępowania, przy czym przepisu art. 81 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się. Strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, o którym mowa w ust. 2, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne (art. 21 ust. 3 ustawy).

Z przepisów tych jednoznacznie wynika, iż materiał dowodowy, w oparciu o który ma nastąpić rozstrzygnięcie sprawy musi być kompletny a rozstrzygnięcie sprawy musi poprzedzać "wyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego", co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, ponieważ do decyzji tych stosuje się art. 107 § 3 k.p.a. Nadto w postępowaniu tym stosuje się zasady ogólne postępowania administracyjnego, wynikające z art. 6-16 k.p.a., przy czym niektóre z nich z pewnymi modyfikacjami wynikającymi z treści przytoczonego art. 3 ust. 1 i 2 ustawy. Modyfikacje te dotyczą zasady ogólnej k.p.a. obowiązku informacyjnego organu statuowanej w art. 9 k.p.a. oraz zasady czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym wynikającej z treści art. 10 k.p.a. W postępowaniach tych stosuje się natomiast pozostałe zasady k.p.a.

W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie organy administracji publicznej uczyniły zadość powyższym wymogom, a zaskarżona decyzja, wbrew zarzutom skargi nie została wydana z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik sprawy. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, iż organy zgromadziły i prawidłowo rozpatrzyły oraz oceniły zebrany materiał dowodowy, w tym przeprowadziły dowody wnioskowane przez stronę postępowania. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR ustalił stan faktyczny sprawy na podstawie oceny całokształtu materiału dowodowego. Ocena ta, zdaniem Sądu, jest prawidłowa i mieści się w granicach swobodnej oceny dozwolonej obowiązującymi przepisami.

Analiza zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności dokumentacji fotograficznej sporządzonej w ramach kontroli na miejscu przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2011 r. (załączniki do protokołu z kontroli) jednoznacznie potwierdza zasadność dokonanych przez organy ustaleń, że na spornych działkach F, H i HA nie była w tej dacie prowadzona działalność rolnicza polegająca na faktycznym ich użytkowaniu zgodnie z wnioskiem o przyznanie płatności (uprawa prosa), zaś działka rolna R nie była poddana ugorowaniu w rozumieniu § 2 rozporządzenia z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm. Dokumentacja fotograficzna w sposób nie budzący wątpliwości dokumentuje stan tych działek w dacie kontroli, który wskazuje na brak wykonywania tam prac agrotechnicznych (co najmniej na znacznej ich części). Widoczne na zdjęciach zakrzaczenia, zeschnięte chwasty (zdjęcia dotyczące działki oznaczonej symbolem "F" nr 12-15, działki oznaczonej symbolem "H" nr 26-27, działki oznaczonej symbolem "HA" nr 28-30, a także działki oznaczonej symbolem "R" nr 24 i 25) oraz brak śladów po jakichkolwiek zabiegach agrotechnicznych, przy jednoznacznym zestawieniu z widokiem innych kontrolowanych działek, nie może być oceniony odmiennie, niż dokonał tego organ orzekający. Należy zatem zaakceptować wywody zaskarżonej decyzji uzasadniające powyższy wniosek.

W sytuacji zatem, gdy zostało ustalone, iż na spornych działkach nie była prowadzona działalność rolnicza i nie były one poddane do dnia kontroli żadnym zabiegom agrotechnicznym, organ w myśl powyższych przepisów zobowiązany był do zastosowania spornych pomniejszeń w płatności ONW. Sporne działki rolne stanowiły bowiem teren niekwalifikujący się do przedmiotowej płatności.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego należy stwierdzić, że nie zasługują one na uwzględnienie. Orzekające w sprawie organy administracji publicznej, dokonując oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, skonfrontowały dokumentację fotograficzną sporządzoną podczas kontroli w dniu [...] kwietnia 2011 r. z dowodami przedstawionymi przez stronę, w tym fotografiami przedstawiającymi stan działek na dzień [...] maja 2011 r. Uznanie przez organy obydwu instancji, że działki F, H i HA oraz działka R stanowią na dzień kontroli obszar nieużytkowany rolniczo i nie poddawany do tego dnia żadnym zabiegom agrotechnicznym, a w konsekwencji negatywna ocena wiarygodności dowodów powołanych przez stronę, nie stanowi przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów, o której mowa w art. 80 k.p.a. Skoro na dzień przeprowadzenia kontroli na działkach F, H i HA stwierdzono występowanie pni po wieloletnich drzewach, zakrzaczeń, niewykoszonych traw oraz wielomiesięcznych chwastów, zaś na działce R oprócz traw, chwastów i zakrzaczeń dodatkowo samosiejek drzew olchy i brzozy, co zostało przez organ w wiarygodny sposób udokumentowane, trudno było uznać zgodnie z deklaracją strony, jej późniejszymi twierdzeniami oraz przedstawionymi dokumentami (Księga Gospodarstwa i Rejestr Działań Agrotechnicznych, że w roku 2010 (za który miała zostać przyznana płatność ONW) trzy pierwsze działki stanowiły obszar uprawy prosa, zaś ostatnia z działek była poddana ugorowaniu. Organ odwoławczy dopełnił również wymogu wynikającego z art. 107 § 3 k.p.a. wyjaśniając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dlaczego odmówił wiarygodności dowodom powołanym przez stronę oraz dlaczego zeznania przesłuchanych w sprawie świadków A.Ś., P.R., P.C. oraz Ł.C. nie mogły stanowić podstawy wydania w sprawie rozstrzygnięcia zgodnie z żądaniem strony. Świadkowie ci zeznali wprawdzie, iż w 2010 roku na działkach F, H, HA oraz R dokonywali zabiegów agrotechnicznych, obsiewali i zbierali z nich plony, jednak po pierwsze, nie byli oni w stanie rozpoznać tych działek na przedstawionej dokumentacji fotograficznej (z wyjątkiem P.R., który rozpoznał działkę rolną R na jednej z dwóch okazanych mu fotografii), po drugie natomiast, według zeznań drugiego, trzeciego i czwartego z wymienionych świadków jedyne przeszkody występujące na uprawianych przez nich działkach to słupy energetyczne, rowy melioracyjne oraz ewentualnie resztki gałęzi, które nie miały wpływu na wykonane prace. Żaden ze świadków nie stwierdził natomiast występowania na działkach pni po drzewach, które zostały uwidocznione na fotografiach działek wykonanych w dniu kontroli.

Ocena zeznań świadków wskazuje, iż w istocie unikali oni jednoznacznego wskazania czy w istocie i jakie zabiegi wykonywali na spornych działkach rolnych, w świetle stanu tych działek uwidocznionego na dokumentacji fotograficznej sporządzonej w trakcie kontroli na miejscu przez uprawnione do tego osoby. W konsekwencji brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu bezpodstawnego odmówienia przez organ mocy dowodowej zeznaniom wskazanych wyżej świadków. Zeznania te bowiem w istocie nie zakwestionowały jednoznacznie stanu faktycznego ustalonego w oparciu o kontrole na miejscu. Ogólnikowe stwierdzenia o dokonywaniu prac na tak wielu działkach rolnych nie mogły podważyć mocy dowodowej stanu faktycznego uwidocznionego na zdjęciach wykonanych w trakcie kontroli na miejscu w dnu [...] kwietnia 2011 r. Protokół kontroli w załączniku wskazuje dokładnie miejsca i kierunki wykonania poszczególnych zdjęć, na poszczególnych działkach rolnych, zgłoszonych we wniosku o przyznanie płatności. Strona skarżąca zarzuciła również organowi nie przeprowadzenie żadnych dowodów uzupełniających, które wskazałyby na działce R na wysokość zadrzewień (samosiewy olchy oraz brzozy), ich przeznaczenie oraz ilość drzew na hektar oraz na działkach F, H, HA na rozmiar i ilość śladów po drzewach (pniaki) usuniętych do roku 2009 – w celu ustalenia czy nie zachodzą w stosunku do tych gruntów nie zachodzą okoliczności wskazane w § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm (Dz. U. z 2010 r., Nr 39, poz. 211), tj. czy te ślady drzew i zakrzaczenia: nie podlegały wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody albo mają znaczenie dla ochrony wód i gleb albo nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ponadto czy nie są to grunty, o których mowa w § 1 ust. 1 pkt 2-4 oraz ust. 3 w/w rozporządzenia, które mogą być porośnięte pojedynczymi drzewami i krzewami, jeżeli drzewa te i krzewy nie wpływają na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną, a ich liczba nie przekracza 50 sztuk na hektar. Zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony. Po pierwsze bowiem, jeżeli strona twierdzi, że zadrzewienia i zakrzaczenia występujące na omawianych działkach podlegały przepisom § 4 rozporządzenia w sprawie minimalnych norm, wówczas zgodnie z regułą wyrażoną w art. 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich ciężar udowodnienia tego faktu spoczywałby na stronie skarżącej jako osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Po wtóre, w sprawie nie było podstaw do przyjęcia takiego ustalenia, skoro zadrzewienia i zakrzaczenia występujące na omawianych działkach zostały jednak usunięte przez stronę (vide dokumentacja fotograficzna po wykonaniu zabiegów agrotechnicznych z dnia [...] maja 2011 r.).

Zgodnie z Instrukcją realizacji kontroli w zakresie kwalifikowalności powierzchni (dostępna na stronie internetowej ARiMR), która jest dokumentem opracowanym w oparciu o obowiązujące przepisy prawa wspólnotowego i krajowego, m.in. ustawę z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich, kod DR 10 przewidziany dla sytuacji, gdy cała działka rolna nie była użytkowana rolniczo na dzień 30 czerwca 2003 r. stosuje się, jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono, ponad wszelką wątpliwość, iż obszar kontrolowanej działki rolnej nie był przedmiotem użytkowania rolniczego na dzień 30 czerwca 2003 r. Dodatkowo stosuje się go łącznie z kodem DR 33 (str. 58 Instrukcji). Tym samym na uwzględnienie nie zasługuje zarzut nieprawidłowego, jednoczesnego zastosowania kodu DR 10 i DR 33.

Odnośnie zarzutu odmówienia mocy dowodowej ostatecznej decyzji Starosty nr [...] z dnia [...] września 2009 r. należy się zgodzić z organem, że sam fakt przekwalifikowania rodzaju użytku nie świadczy o tym, iż na danej działce prowadzona jest działalność rolnicza, w omawianym przypadku w postaci uprawy prosa. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR oraz podlegli mu kierownicy biur powiatowych Agencji są organami prowadzącymi samodzielnie postępowania administracyjne, niezależnie od innych organów administracji publicznej. Zgodnie z treścią art. 80 k.p.a. wystąpienie okoliczności faktycznej istotnej dla rozstrzygnięcia danej sprawy administracyjnej winno być ocenione na podstawie całokształtu zebranego materiału dowodowego. Z tego względu okoliczność, czy na spornych działkach w roku 2010 prowadzona była produkcja rolna, nie mogła zostać automatycznie ustalona jedynie w oparciu o sam fakt wydania przez Starostę, w innej sprawie administracyjnej, decyzji o zmianie kwalifikacji gruntów. Organy orzekające w niniejszej sprawie obowiązane były do poczynienia samodzielnych ustaleń (w zakresie wyznaczonym przez przepisy k.p.a. oraz art. 21 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich...) i wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, co też uczyniły. Jak już wyżej wskazano, przyznanie wiarygodności dowodom w postaci dokumentacji fotograficznej z kontroli przeprowadzonej dnia [...] kwietnia 2010 r. przy jednoczesnym odmówieniu wiarygodności dowodom przedstawionym przez stronę nie stanowiło naruszenia zasady swobodnej oceny materiału dowodowego, nie stanowiło również naruszenia wynikającej z art. 8 k.p.a. zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej.

Wreszcie za oczywiście nieuzasadniony należy uznać zarzut naruszenia prawa materialnego tj. § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm poprzez przyjęcie, że sporne działki rolne oznaczone F, H, HA oraz R nie były w roku 2010 utrzymywane w dobrej kulturze rolnej oraz nie spełniały minimalnych norm przez to, że znajdowały się na nich obszary zakrzaczone, zadrzewione oraz samosiejki drzew, podczas gdy zdaniem skarżącej nie wpływało to na prowadzoną na tych gruntach produkcję rolną. Należy się zgodzić z wyrażonym w odpowiedzi na skargę stanowiskiem organu, iż występowanie samosiejek oznacza, że producent rolny nie przestrzega zasad dobrej kultury rolnej. Odnosząc się do omawianego zarzutu skargi organ słusznie powołał się na pogląd wyrażony w wyroku NSA z 5 listopada 2010 r., II GSK 1004/09, w myśl którego, bez względu na rodzaj gruntu rolnego oraz zalecanych zabiegów agrotechnicznych grunty te muszą być zadbane, a więc nie mogą na nich występować wieloletnie chwasty oraz samosiejki drzew. Występowanie tego rodzaju roślinności na działce objętej deklaracją producenta rolnego – z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 4 rozporządzenia – dyskwalifikuje tę działkę z możliwości przyznania płatności.

Z uwagi na brak po stronie orzekających w sprawie organów administracyjnych naruszeń prawa materialnego lub przepisów postępowania, skutkujących koniecznością wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, skargę na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało oddalić.