Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 608/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2020-10-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1 pkt 2, art. 3 ust. 4, art. 4 ust. 1 pkt 2, ust. 2
journal: Dz.U. 2019 poz 1170
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Nita, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędzia WSA Anna Tyszkiewicz-Ziętek (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2020 r. sprawy ze skargi W. K., A. F., M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2020 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 900 ze zm., dalej: O.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz. U. 2018 r., poz. 570 ze zm.) i § 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości miejscowej samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz. U. Nr 198, poz. 1925) po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez W.K. od decyzji Prezydenta Miasta D. z dnia [...]r. nr [...] w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2020 r. od nieruchomości położonej w D. przy ul. [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Prezydent Miasta D. (dalej: organ I instancji) decyzją z dnia [...]r. ustalił W.K., A.F., M.G., E.P. oraz K.P. wymiar podatku od nieruchomości na 2020 r. w kwocie [...] zł należnego od nieruchomości położonej w D. przy ul. [...]. Organ podatkowy I instancji do podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości przyjął: budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m2, budynki pozostałe o powierzchni użytkowej [...] m2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2.

W odwołaniu od tej decyzji W.K. (dalej: podatnik, strona, skarżący) podniósł, że "budynki nie zostały rozbudowane", a ich całkowita powierzchnia wynosi [...] m2. Według podatnika powierzchnia budynków zgłoszona do opodatkowania przez K. i E.P. jest zawyżona.

Nieruchomość położona przy ul. [...] w D. oznaczona jako działka nr [...] według ewidencji gruntów i budynków stanowi współwłasność A.F., M.G., W.K., E.P. oraz K.P. Zgodnie z ewidencją grunty o łącznej powierzchni [...] m 2, zakwalifikowane zostały w całości jako "B" - tereny mieszkaniowe. Wspomniany grunt zabudowany jest czterema budynkami o numerach ewidencyjnych: [...] (powierzchnia zabudowy - [...] m 2), [...] (powierzchnia zabudowy - [...] m 2), [...] (powierzchnia zabudowy – [...] m 2), oraz [...] (powierzchnia zabudowy – [...] m 2).

Podatnik złożył informację podatkową na potrzeby podatku od nieruchomości z dnia 15 marca 2019 r., w której zgłosił do opodatkowania: budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe (wysokość 1,40-2,20 m) o powierzchni użytkowej [...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2. W informacji podatkowej wpisał, że obejmuje ona "swoją część powierzchni gruntów".

Z kolei E.P. w informacji podatkowej z dnia 2 lipca 2019 r. zgłosił do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe (wysokość powyżej 2,20 m) o powierzchni użytkowej [...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2.

Organ II instancji nie uwzględnił odwołania.

Rozważania własne rozpoczął od wskazania, że w niniejszej sprawie sporna jest wielkość powierzchni użytkowej budynków przyjęta do podstawy opodatkowania, z uwagi na rozbieżności w zgłoszeniach dokonywanych przez współpodatników.

Dalej podał, że podstawę prawną, z której wynika obowiązek uiszczenia zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości od przedmiotów opodatkowania znajdujących się na obszarze D. stanowi ustawa Ordynacja podatkowa, ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 1170 ze zm., dalej: u.p.o.l.) wraz z uchwałą Rady Miasta Dąbrowa Górnicza z dnia 29 listopada 2018 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2018 r. (Dz.Urz. Woj.Śl. z 2018 r., poz. 8285).

Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.p.o.l. obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami przedmiotów opodatkowania. Na mocy art. 3 ust. 4 u.p.o.l. jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach, z zastrzeżeniem nieruchomości, w których wyodrębniono własność lokali. Solidarna odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe polega na tym, że organ podatkowy może żądać zapłaty całości lub części podatku od każdego z solidarnie zobowiązanych podatników. Zapłata w całości albo w części zobowiązania podatkowego przez jednego z solidarnie zobowiązanych podatników zwalnia w tym zakresie pozostałych podatników z obowiązku zapłaty. Przy wymiarze podatku od nieruchomości współwłaścicielom bez znaczenia pozostaje to, w jakiej wielkości udział w prawie do nieruchomości przysługuje każdemu z nich. NSA w wyroku z dnia 26 czerwca 2006 r., sygn. akt II FSK 1748/06 stwierdził, że do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli władających nieruchomością. Nawet prawomocne postanowienie sądu o podziale nieruchomości do korzystania (quo ad usum) nie uprawnia organu podatkowego do dokonania wymiaru podatku osobno dla każdego ze współwłaścicieli, także wówczas, gdy na wydzielonej części nieruchomości prowadzona jest działalność gospodarcza. Innymi słowy organ podatkowy nie może, wymierzając w drodze decyzji podatek od nieruchomości, ustalać z osobna dla każdego ze współwłaścicieli nieruchomości wysokość zobowiązania z uwzględnieniem wielkości przysługującego udziału w prawie do przedmiotu opodatkowania (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt II FSK 188/11). Jak wskazano w wyroku WSA z dnia 18 lutego 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1229/19 w przypadku współwłasności (współposiadania) podatnikami podatku od nieruchomości są, co do zasady, wszyscy współwłaściciele (współposiadacze). Na wszystkich współpodatnikach ciąży solidarnie obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego będącego przedmiotem współwłasności (współposiadania). Każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych. W tym stanie rzeczy organy podatkowe nie ustalają podatku od nieruchomości częściowo poszczególnym współwłaścicielom będącym osobami fizycznymi.

W przypadku osób fizycznych zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości powstaje wraz z doręczeniem decyzji ustalającej jego wysokość - art. 21 § 1 lit. b) O.p. w zw. z art. art. 6 ust. 4 u.p.o.l. Art. 92 § 1 O.p. stanowi, że jeżeli, zgodnie z ustawami podatkowymi, podatnicy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania podatkowe, a zobowiązania te powstają w sposób przewidziany w art. 21 § 1 pkt 2, odpowiedzialnymi solidarnie są podatnicy, którym doręczono decyzję ustalającą wysokość zobowiązania podatkowego.

Jednocześnie, stosownie do art. 21 § 5 O.p., jeżeli przepisy prawa podatkowego nakładają na podatnika obowiązek złożenia deklaracji, wysokość zobowiązania podatkowego, o którym mowa w § 1 pkt 2, ustala się zgodnie z danymi zawartymi w deklaracji, chyba że przepisy szczególne przewidują inny sposób ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego albo w toku postępowania podatkowego stwierdzono, że dane zawarte w deklaracji, mogące mieć wpływ na wysoość zobowiązania podatkowego, są niezgodne ze stanem faktycznym. Z art. 3 pkt 5 O.p. wynika z kolei, że pod pojęciem deklaracji podatkowych rozumieć należy również informacje podatkowe, do których składania obowiązani są podatnicy. Informacja podatkowa złożona przez podatników podatku od nieruchomości (współwłaścicieli) jest wiążąca dla organu podatkowego dokonującego w drodze decyzji wymiaru zobowiązania podatkowego. Wspomniana informacja podatkowa nie będzie wiążąca, jeżeli w toku postępowania okaże się, że jest ona nierzetelna w zakresie, w jakim zawiera dane niezbędne dla ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego.

Odnosząc powyższe do okoliczności niniejszej sprawy Kolegium wskazało, że organ I instancji dokonał wymiaru podatku od nieruchomości wykorzystując jako źródło danych niezbędnych do wydania decyzji informacje podatkowe składane osobno przez współwłaścicieli. Materiał sprawy nie daje podstaw do kwestionowania prawidłowości składanych przez podatników informacji, w części w jakich dotyczą powierzchni użytkowej budynków podlegających opodatkowaniu. W szczególności powodu do kwestionowania prawidłowości informacji podatkowej nie może stanowić niepoparte wskazaniem żadnych konkretnych okoliczności bądź dowodów przekonanie skarżącego o zawyżeniu powierzchni budynków. Z załączonej do akt sprawy mapy oraz danych z ewidencji gruntów wynika, że budynki znajdujące się na działce 118 nie mają jednakowych parametrów. Obiekty te różnią się pomiędzy sobą powierzchnią zabudowy oraz liczbą kondygnacji, a zatem ich powierzchnie użytkowe również będą się różnić. Nie ma zatem przesłanek, aby kwestionować prawidłowość informacji podatkowej zgłoszonej przez E.P., na co słusznie wskazał organ podatkowy I instancji w piśmie z dnia 20 lutego 2020 r. Z samego przekonania skarżącego, że każdej z pozostających w konflikcie grup współpodatników (współwłaścicieli) przysługuje równe prawo do przedmiotów opodatkowania nie można wywodzić, że wielkość podstawy opodatkowania zgłoszona w każdej informacji podatkowej powinna być jednakowa. Konflikt pomiędzy współwłaścicielami i zarazem współpodatnikami podatku od nieruchomości na tle majątkowym nie może być rozwiązywany w ramach postępowania podatkowego. W tym zakresie właściwa jest droga sądowa przed sądem powszechnym. Stosunki pomiędzy współwłaścicielami oraz ich wzajemne relacje pozostają bez wpływu na wymiar podatku od nieruchomości. Objęcie opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości przedmiotu opodatkowania zgłoszonego przez jednego ze współwłaścicieli, a nie wskazanego przez pozostałych, nie stanowi samodzielnej podstawy do stwierdzenia, iż podatnikowi zgłaszającemu dany przedmiot opodatkowania przysługują na zasadzie wyłączności prawa do zgłoszonej części nieruchomości.

W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji właściwie zakreślił krąg podatników, opierając się w tym zakresie na prawomocnym orzeczeniu sądu. Prawidłowo także wskazano podstawę opodatkowania z uwzględnieniem stanu ewidencji gruntów i budynków oraz informacji pochodzącej od strony oraz zastosowano stawki podatkowe odpowiadające prawu.

W skardze na powyższą decyzję, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach przez W.K. oraz A.F. i M.G., podniesiono, że "budynki nie zostały rozbudowane, a ich całkowita powierzchnia liczona jako budynki mieszkalne w metrach kwadratowych to [...] m 2. Budynki i ich powierzchnie mieszkalne są rozliczane 3/6 K.W., w tym córki G.M. i F.A. Druga część 3/6 powierzchni mieszkalnych zajmuje P.K. i P.E.. P.K. i P.E. złożyli nieprawdziwą informację do decyzji w sprawie podatku od nieruchomości za 2019 r. i w oparciu o nieprawdziwe dane jest naliczana powierzchnia mieszkalna do decyzji w sprawie podatku od nieruchomości od której się odwoływałem w 2019 r. ale spóźniłem się o jeden dzień z odwołaniem i nie zostało to uwzględnione. Teraz cała powierzchnia mieszkaniowa wynosi zamiast [...] - [...] m 2, co jest niezgodne z prawdą. W przyszłości skutkuje to przywłaszczeniem większej ilości metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej w budynkach. P.K. i P.E. nie chcą się zgodzić na podział i założenie dwóch ksiąg wieczystych, co zapewne uchroniłoby nas od nieporozumień. W podatku od nieruchomości powstanie u danego podatnika obowiązku podatkowego powoduje fakt bycia jego właścicielem. Zachodzi tu ścisły związek prawa proceduralnego z prawem materialnym. Decyzja wymiarowa jest właśnie jednym z przypadków gdzie owa zależność jest spełniona".

Wobec powyższej argumentacji skarżący wraz z córkami wniósł o "zmianę decyzji podatkowej i wznowienie postępowania przez właściwy organ", a dodatkowo w związku z zaistniałą sytuacją o dokonanie pomiarów budynków mieszkalnych przez Urząd Miejski.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał w całości dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga okazała się niezasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegała decyzja z dnia [...]r., którą organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. w sprawie ustalenia podatku od nieruchomości na 2020 r. od nieruchomości położonej w D. przy ul. [...].

Kontrolę tę rozpocząć należy od wskazania, że zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają grunty oraz budynki lub ich części. Podatnikami podatku od nieruchomości, stosownie do regulacji zawartej w art. 3 ust. 1 pkt 1 cytowanej ustawy, są m.in. osoby fizyczne, będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy od nieruchomości lub obiektu budowlanego ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 omawianej ustawy). W art. 4 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.l. określona została podstawa opodatkowania podatkiem od nieruchomości, którą w odniesieniu do gruntów stanowi powierzchnia, zaś w odniesieniu do budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa.Powierzchnię pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość jest mniejsza niż 1,40 m, powierzchnię tę pomija się (art. 4 ust. 2 u.p.o.l.).

W niniejszej sprawie opodatkowano pięciu współwłaścicieli nieruchomości, uwzględniając w podstawie opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe o powierzchni użytkowej [...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2.

W skardze troje współwłaścicieli nieruchomości zakwestionowało jedynie powierzchnię budynku mieszkalnego, bezpodstawnie twierdząc, że uwzględnienie w podstawie opodatkowania danych wskazanych przez E. P. w informacji podatkowej z dnia 2 lipca 2019 r., dotyczących powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ([...] m2) "w przyszłości skutkuje przywłaszczeniem większej ilości metrów kwadratowych powierzchni mieszkalnej w budynkach". Zdaniem strony skarżącej "w podatku od nieruchomości powstanie u danego podatnika obowiązku podatkowego powoduje fakt bycia jego właścicielem. Zachodzi tu ścisły związek prawa proceduralnego z prawem materialnym. Decyzja wymiarowa jest właśnie jednym z przypadków gdzie owa zależność jest spełniona". Z kolei w odpowiedzi na wezwanie do wskazania wartości przedmiotu sporu wskazano, że skarżący z dwupokojowego mieszkania do generalnego remontu bez ogrzewania musiałby wydzielić ok. [...] m 2 dla współwłaścicieli K. i E.P., ponieważ zawyżyli w deklaracji podatkowej powierzchnię mieszkalną w 2019 r.

Przedstawione wyżej stanowisko strony skarżącej nie może zostać zaaprobowane. Art. 3 ust. 1 pkt 4 lit. a) u.p.o.l. stanowi wprawdzie, że podatnikami podatku od nieruchomości są m.in. osoby fizyczne będące właścicielami przedmiotów opodatkowania. Nie oznacza to jednak w żadnym wypadku, że podmiot opłacający podatek od danej nieruchomości na podstawie stosownej decyzji staje się z tego powodu jej właścicielem. Nadto wskazać należy, że dla wymiaru podatku od nieruchomości bez znaczenia jest wielkość udziałów w nieruchomości przysługująca poszczególnym współwłaścicielom, treść prawomocnego postanowienia sądu o podziale nieruchomości do korzystania (quo ad usum), jak i wzajemne ustalenia, na mocy których współwłaściciele określają sposób korzystania z nieruchomości poprzez poszczególne osoby. W przypadku współwłasności podatnikami podatku od nieruchomości są, co do zasady, wszyscy jej współwłaściciele. Jak zasadnie wskazano w zaskarżonej decyzji, każdy ze współwłaścicieli nieruchomości, bez względu na to z jakiej części nieruchomości oraz w jaki sposób faktycznie korzysta, pozostaje osobiście odpowiedzialny za całość powstałego zobowiązania podatkowego, z zastrzeżeniem, że jego uiszczenie przez jednego ze współwłaścicieli zwalnia pozostałych.

W tym stanie rzeczy decyzja organu I instancji z dnia [...]r. określa solidarne zobowiązanie podatkowe wszystkich współwłaścicieli nieruchomości, którego wymiar zasadnie oparto na danych ujawnionych w informacji podatkowej na potrzeby podatku od nieruchomości złożonej przez skarżącego w dniu 15 marca 2019 r. oraz przez E.P. w dniu 2 lipca 2019 r. Osoby te wykazały części przedmiotów opodatkowania składających się na całą nieruchomość w zależności od użytkowanych przez siebie powierzchni, co do których powołały się na poczynione przez siebie pomiary.

Skarżący w Informacji podatkowej na potrzeby podatku od nieruchomości z dnia 15 marca 2019 r. zgłosił do opodatkowania: budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe (wysokość 1,40-2,20 m) o powierzchni użytkowej [...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...]m 2. Podał, że wykazał swoją część powierzchni gruntów oraz budynku mieszkalnego i garażu, które zostały pomierzone zgodnie ze stanem faktycznym.

Z kolei E.P. w informacji podatkowej z dnia 2 lipca 2019 r. zgłosił do opodatkowania budynki mieszkalne o powierzchni użytkowej [...] m 2, budynki pozostałe (kondygnacja o wysokości od 1,40 m do 2,20 m) – powierzchnia użytkowa - [...] m 2, budynki pozostałe (kondygnacja o wysokości powyżej 2,20 m) – powierzchnia użytkowa - [...] m 2 oraz grunty pozostałe o powierzchni [...] m 2, podając, że dokonano nowych pomiarów zabudowań i wykazano powierzchnie użytkowane przez E.P.

W tym stanie rzeczy zasadnie zsumowano wskazane wyżej powierzchnie gruntów i budynków przyjmując do opodatkowania [...] m 2 budynków mieszkalnych ([...]+[...]) oraz [...] m 2 budynków pozostałych ([...]+[...]+ 50% z [...]) i [...]m 2 ([...]+[...]). Dostrzeżono jednocześnie, że - jak wynika z akt sprawy - powierzchnia zabudowy budynków o nr ewidencyjnych: [...] i [...] ujawniona w ewidencji budynków różni się, co należy odnieść także do ich powierzchni użytkowych.

Stosunki cywilno-prawne między współwłaścicielami nie są przedmiotem niniejszego postępowania, gdyż nie podlegają one kompetencji organów podatkowych, a nadto nie mają znaczenia dla wyniku rozpatrywanego sporu. Jak już wyżej akcentowano, do czasu zniesienia współwłasności, której może żądać każdy ze współwłaścicieli na podstawie art. 210 Kodeksu cywilnego, nie jest dopuszczalne odstąpienie od wyrażonej w art. 3 ust. 4 u.p.o.l., zasady solidarnego obciążenia obowiązkiem podatkowym w podatku od nieruchomości współwłaścicieli nieruchomości.

Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.