Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt IV SA/Gl 493/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2009-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 101
journal: Dz.U. 2007 nr 43 poz 277
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
journal: Dz.U. 2001 nr 152 poz 1732
law: Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego.
article: art. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stanisław Nitecki Sędzia WSA Małgorzata Walentek Protokolant Referent Ewa Pasiek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2009 r. sprawy ze skargi R. Z. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie funkcjonariuszy Policji uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] r., nr [...];


UZASADNIENIE

Decyzją - rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r., Komendant Miejski Policji w C. ustalił aspirantowi sztabowemu R. Z. - dyżurnemu Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji IV Komendy Miejskiej Policji w C., zaszeregowanie zajmowanego przezeń stanowiska służbowego do piątej grupy uposażenia zasadniczego określając równocześnie wysokość rzeczonego uposażenia na kwotę [...] zł wynikającą z takiego zaszeregowania, z mnożnikiem 1,40 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy. Przedmiotowa decyzja wydana została na podstawie art. 106 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 ze zm.) oraz w oparciu o §1 ust. 1-4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego

(Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.) w związku z §6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r., zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego

(Dz. U. Nr 24, poz. 149).

W uzasadnieniu organ administracyjny podniósł, iż na mocy przywołanego wyżej rozporządzenia z dnia 8 lutego 2008 r., które weszło w życie z dniem 14 lutego 2008 r., dokonano zmian w systemie wynagradzania funkcjonariuszy Policji. Zmiany te polegały przede wszystkim na określeniu nowych grup zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów oraz odpowiadających im stawek uposażenia zasadniczego, co skutkowało koniecznością ustalenia skarżącemu uposażenia zasadniczego przysługującego według nowych zasad od dnia 1 stycznia 2008 r.

Mając na względzie powyższe Komendant Miejski Policji w C. wywiódł, że zajmowane przez R. Z. stanowisko - dyżurny, które zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik nr 2 do rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. przed dniem 1 stycznia 2008 r., zaszeregowane było do grupy siódmej, mocą wspomnianej nowelizacji, zakwalifikowano do grupy piątej uposażenia zasadniczego, której odpowiada mnożnik 1,40 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy określonej w ustawie budżetowej na 2008 r. ([...] zł), co daje [...] zł.

W odwołaniu do Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. R. Z. dał wyraz swemu niezadowoleniu z rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji wskazując, iż jest ono krzywdzące dla niego i rodziny. Skarżący zarzucił Komendantowi Miejskiemu Policji w C. błędne ustalenie grupy zaszeregowania dla zajmowanego przezeń stanowiska służbowego, a co za tym idzie nieprawidłowe określenie stawki uposażenia zasadniczego. Podkreślił bowiem, że jako dyżurny Zespołu Dyżurnych w Komisariacie, w którym liczba etatów wynosi 81 przy specjalistycznej Sekcji Referatu Kolejowego, powinien zostać zakwalifikowany do grupy siódmej z uposażeniem ustalonym przy zastosowaniu mnożnika 1,70 kwoty bazowej. Równocześnie wskazał, że na stanowisko to został mianowany rozkazem personalnym nr [...], wydanym przez organ pierwszej instancji w dniu [...] r., jako osoba spełniająca wymogi konieczne do jego zajmowania wynikające z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. w sprawie wymagań w zakresie wykształcenia, kwalifikacji zawodowych i stażu służby, jakim powinni odpowiadać policjanci na stanowiskach komendantów Policji i innych stanowiskach służbowych oraz warunków ich mianowania na wyższe stanowiska służbowe (Dz. U. Nr 123, poz. 857 ze zm.).

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) Komendant Wojewódzki Policji w K. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie stanowiące przedmiot odwołania. W uzasadnieniu podniósł, iż zajmowane przez policjanta stanowisko dyżurnego (ze stopniem etatowym "aspirant sztabowy") zaszeregowane przed dniem 1 stycznia 2008 r. do siódmej grupy uposażenia zasadniczego, począwszy od tej daty zaszeregowane zostało do grupy piątej.

W tym miejscu organ drugiej instancji przyznał, że w pozycji 71 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. prawodawca wymienił stanowisko "dyżurnego", które uprawnia do ustalenia zaszeregowania w siódmej grupie uposażenia zasadniczego, z odpowiadającym jej mnożnikiem kwoty bazowej 1,70. Podkreślił jednak, że właściwym stopniem etatowym dla tego stanowiska jest "nadkomisarz" i dlatego nie jest ono tożsame z "dyżurnym", o którym mowa w pozycji 91 rzeczonej tabeli, dla którego określono stopień etatowy "aspirant sztabowy". W świetle powyższego Komendant Wojewódzki Policji w K. wywiódł, że przyznanie uposażenia w kwocie wyższej niż ustalona decyzją organu pierwszej instancji, byłoby możliwe tylko w sytuacji zajmowania przez policjanta stanowiska "dyżurnego" ze stopniem etatowym "nadkomisarz". Tymczasem w sprawie jest bezspornym, że w dacie wejścia w życie nowelizacji wspomnianego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., to jest w dniu 14 lutego 2008 r. R. Z. zajmował stanowisko dyżurnego, któremu odpowiada stopień "aspirant sztabowy", a w rezultacie zaszeregowanie ustalone zostało w sposób prawidłowy i jest zgodne z przepisami cytowanego aktu wykonawczego w brzmieniu po opisanej nowelizacji.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy zgodził się, iż obecny stan zatrudnienia IV Komisariatu Policji w C. ([...] etatów) rodzi potrzebę przekształcenia jego struktury gdyż zgodnie z cytowanym rozporządzeniem z dnia 6 grudnia 2001 r., prawidłowo określona struktura organizacyjna w komisariacie Policji o stanie etatowym powyżej 60 funkcjonariuszy, powinna obejmować stanowiska dyżurnych ze stopniem etatowym "nadkomisarz" i zaszeregowaniem określonym w grupie siódmej uposażenia zasadniczego. Podkreślił jednak, iż władnym do przeprowadzenia takiej zmiany jest komendant powiatowy (miejski) Policji i dopiero po jej ewentualnym dokonaniu skarżący - o ile spełnia warunki określone w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 19 czerwca 2007 r. - mógłby ubiegać się o mianowanie na stanowisko służbowe, o którym mowa wyżej, a co za tym idzie, o zaszeregowanie w wyższej grupie uposażenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach R Z oświadczył, iż nie zgadza się z decyzją wydaną przez organ drugiej instancji. Skarżący powtórzył zarzuty zawarte uprzednio w odwołaniu dodatkowo podnosząc, że w innych komisariatach Policji w C, przy stanie etatowym przekraczającym 60 funkcjonariuszy, stanowisko dyżurnych pełnią aspiranci sztabowi w siódmej grupie zaszeregowania z mnożnikiem 1,70 co uznaje za sprzeczne z art. 183 §1 Kodeksu pracy, który określa, iż pracownicy mają prawo do jednakowego wynagrodzenia za jednakową pracę lub za pracę o jednakowej wartości.

W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji w K wniósł o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany zajętego w sprawie stanowiska. Organ odwoławczy powtórzył argumentację, na którą powołał się w swym rozstrzygnięciu ponownie wywodząc, że – jak wynika z rozkazu organizacyjnego Komendanta Miejskiego Policji w C z dnia [...] r., nr [...], w dacie wydania rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, struktura etatowa Komisariatu Policji IV w C. obejmowała w Zespole Dyżurnych jedynie stanowiska ze stopniem "aspirant sztabowy", zaszeregowane obecnie w piątej grupie uposażenia zasadniczego, na które skarżący został mianowany z dniem 1 marca 2005 r.

Nadto organ drugiej instancji raz jeszcze przyznał, że dla komisariatu o stanie etatowym powyżej 60 wspomniane rozporządzenie z dnia 6 grudnia 2001 r. przewiduje stanowisko dyżurnego ze stopniem "nadkomisarz". Mając na uwadze powyższe zwrócił uwagę, że Komendant Miejski Policji w C. w dniu [...] r., zmierzając do wyeliminowania stanu rzeczy niezgodnego z przepisami cytowanego aktu wykonawczego, wystąpił z wnioskiem o dokonanie stosownych zmian organizacyjnych w trybie §25 zarządzenia nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji. Wnioskowane zmiany zmierzają do wyłączenia, mocą rozkazu organizacyjnego Komendanta Miejskiego Policji w C., stanowisk dyżurnych ze stopniem etatowym "aspirant sztabowy" z równoczesnym wprowadzeniem w ich miejsce dyżurnych w stopniu nadkomisarza.

Nie zmienia to jednak faktu, że organ pierwszej instancji ustalając skarżącemu grupę zaszeregowania oraz stawkę uposażenia zasadniczego na dzień 1 stycznia 2008 r., był zobligowany uwzględnić stanowisko służbowe określone w rozkazie personalnym o mianowaniu i w oparciu o unormowania rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r. określić jego nowe zaszeregowanie do grupy piątej uposażenia zasadniczego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje.

Na wstępie godzi się podnieść, że po myśli art. 3 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., sądy administracyjne w zakresie swojej właściwości sprawują kontrolę działalności administracji publicznej stosując środki określone w ustawie. Zgodnie zaś z treścią art. 134 §1 przywołanej ustawy, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z brzmienia art. 145 §1 p.p.s.a. wynika natomiast, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą zatem ulec uchyleniu wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli miało ono, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tym kontekście uznano, że skarga w niniejszej sprawie zasługuje na uwzględnienie. Sądowa kontrola legalności, przeprowadzona stosownie do wskazań zawartych w art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wykazała bowiem, że zarówno zaskarżone rozstrzygnięcie jak i poprzedzająca go decyzja organu pierwszej instancji wydane zostały z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy a tym samym nie mogą pozostać w obrocie prawnym.

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2007 r., Nr 43, poz. 277 ze zm.), wysokość uposażenia zasadniczego policjanta uzależniona jest od grupy zaszeregowania jego stanowiska służbowego oraz od posiadanej wysługi lat. Szczegółowe uregulowania dotyczące rzeczonej problematyki zawarte zostały natomiast w wydanym na podstawie delegacji wynikającej z art. 101 ust. 2 cytowanej ustawy, rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 152, poz. 1732 ze zm.).

Mocą decyzji stanowiącej przedmiot skargi R. Z. ustalono zaszeregowanie zajmowanego stanowiska służbowego do grupy piątej uposażenia zasadniczego oraz określono wysokość tego uposażenia w kwocie wynikającej z dokonanego w ten sposób zaszeregowania, to jest przy użyciu mnożnika 1,40 kwoty bazowej dla żołnierzy i funkcjonariuszy. Rzeczone rozstrzygnięcie podjęto stosując przepisy wspomnianego wyżej rozporządzenia w brzmieniu uwzględniającym zmiany wprowadzone do tego aktu rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 8 lutego 2008 r., zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego (Dz. U. Nr 24, poz. 149).

Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że skarżący w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia pełnił służbę na stanowisku dyżurnego Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji IV w C., na które został mianowany decyzją - rozkazem personalnym nr [...], wydanym w dniu [...] r. (karty nr 1-2 akt administracyjnych). Jest przy tym bezspornym, że wyżej wymieniony zajmował wówczas stopień etatowy aspiranta sztabowego.

W tym miejscu należy zgodzić się, że w cytowanym rozporządzeniu z dnia 6 grudnia 2001 r., po nowelizacji, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2008 r., stanowisko dyżurnego ze stopniem etatowym aspiranta sztabowego ujęte zostało w pozycji 91 tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do tego aktu wykonawczego (tabela zaszeregowania stanowisk służbowych policjantów do poszczególnych grup oraz odpowiadających im policyjnych stopni etatowych), dla której przewidziano piątą grupę zaszeregowania.

Trzeba jednak zaakcentować, iż brzmienie przywołanego wyżej art. 101 ust. 1 ustawy o Policji nie pozostawia wątpliwości co do tego, że przesłankami decydującymi o wysokości przysługującego policjantowi uposażenia zasadniczego są: zajmowane stanowisko oraz przypisana do tego stanowiska grupa zaszeregowania. Rozmiar rzeczonego uposażenia nie jest zatem uzależniony od posiadanego przez funkcjonariusza stopnia policyjnego.

Powiązanie stopni policyjnych z poszczególnymi stanowiskami przewidziane w tabeli stanowiącej załącznik nr 2 do przywołanego rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r. wyraża natomiast jedynie stan docelowy, do którego organy Policji powinny dążyć a tym samym nie zabrania zajmowania danego stanowiska przez osobę posiadającą stopień niższy. Równocześnie, co ma kluczowe znaczenie w niniejszej sprawie, w omawianej tabeli wskazane zostały jednostki organizacyjne Policji, w których dane stanowiska, grupy i stopnie etatowe występują. W tym zakresie wskazano, iż w komisariacie Policji o stanie etatowym wynoszącym - jak ma to miejsce w przypadku Komisariatu Policji IV w C. - powyżej 60 funkcjonariuszy, przewidziane jest dla nadkomisarza z siódmą grupą zaszeregowania.

Równocześnie należy zwrócić uwagę, że poza przepisami prawa powszechnie obowiązującego, organizacja Policji podlega unormowaniom wewnętrznym. Zasadniczą rolę odgrywa tu zarządzenie nr 1041 Komendanta Głównego Policji z dnia 28 września 2007 r. w sprawie szczegółowych zasad organizacji i zakresu działania komend, komisariatów i innych jednostek organizacyjnych Policji (Dz. Urz. KGP Nr 18, poz. 135 ze zm.). Przywołany akt stał się podstawą prawną rozkazu organizacyjnego Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] r., nr [...], mocą którego dokonano zmian w komisariacie Policji IV w C. polegających na zaliczeniu stanowiska dyżurnego do siódmej grupy uposażenia i powiązaniu go ze stopniem nadkomisarza. Dopiero po wydaniu wspomnianego rozkazu organizacyjnego organ pierwszej instancji, rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] r. mianował R. Z. dyżurnym w grupie siódmej uposażenia zasadniczego (egzemplarze obu wspomnianych rozkazów złożone zostały przez organ administracyjny do Sądu w dniu [...] r. i stanowią odpowiednio karty nr 14-17 oraz 28-29 akt sądowych).

Mocą zaskarżonej decyzji, która wydana została w dniu [...] r., czyli w okresie wcześniejszym, Komendant Wojewódzki Policji w K. podnosił, iż okoliczności sprawy nie uzasadniają takiego rozstrzygnięcia wywodząc, że jakkolwiek czyniłoby ono zadość wymogom wynikającym z ustawy o Policji i wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r., to jednak nie pozwalały na to obowiązujące wówczas unormowania aktów wewnętrznych określające strukturę etatową komisariatu, w którym skarżący pełnił służbę.

W tym stanie rzeczy godzi się podnieść, że wydając decyzję stanowiącą przedmiot skargi, organ odwoławczy dał pierwszeństwo postanowieniom aktów o charakterze organizacyjnym, nad przepisami powszechnie obowiązującego prawa, co koliduje z zasadą praworządności wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz z przyjętym na gruncie ustawy zasadniczej priorytetowym charakterem rzeczonych przepisów.

Mając na uwadze zaprezentowane wyżej rozważania prawne należy stwierdzić, że rozstrzygnięcia podjęte przez organy obydwu instancji okazały się wadliwe. Trzeba bowiem raz jeszcze zaznaczyć, że w świetle uregulowań ustawy o Policji oraz rozporządzenia z dnia 6 grudnia 2001 r., dla ustalenia uposażenia zasadniczego policjanta podstawowe znaczenie ma zajmowane przezeń stanowisko oraz rodzaj jednostki organizacyjnej, w której służba jest pełniona. Tymczasem, skoro R. Z. od [...] r. zajmuje stanowisko dyżurnego Zespołu Dyżurnych Komisariatu Policji IV w C., a stan etatowy tej placówki przekracza 60 etatów, to zgodnie z tabelą stanowiącą załącznik nr 2 do cytowanego aktu wykonawczego, z dniem 1 stycznia 2008 r. powinien zostać zakwalifikowany do 7 grupy uposażenia z mnożnikiem 1,70 kwoty bazowej dla policjantów. Równocześnie dla funkcjonariusza takiego przewidziano wprawdzie stopień policyjny nadkomisarza, jednak jak już zasygnalizowano wyżej, stopień ten został ujęty jedynie jako docelowy, a w rezultacie zajmowanie wspomnianego stanowiska przez osobę legitymującą się stopniem niższym nie powinno rzutować na jej uposażenie.

W toku ponownego rozpoznania sprawy niezbędne będzie uwzględnienie wskazań płynących wprost z treści niniejszego orzeczenia. Ponieważ nieprawidłowości obciążające zaskarżoną decyzję dotyczą także rozstrzygnięcia zapadłego w pierwszej instancji, właściwe będzie, aby ustalenia w omawianym zakresie dokonane zostały przez Komendanta Miejskiego Policji w C.

Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, w związku z naruszeniem art. 101 ust. 1 ustawy o Policji oraz przepisów rozporządzenia Ministra Spraw wewnętrznych i Administracji z dnia 6 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad otrzymywania i wysokości uposażenia zasadniczego policjantów, dodatków do uposażenia oraz ustalania wysługi lat, od której jest uzależniony wzrost uposażenia zasadniczego, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Równocześnie Sąd odstąpił od orzekania w kwestii wykonalności zaskarżonego aktu na podstawie art. 152 p.p.s.a. albowiem na jego mocy strona otrzymała określone uprawnienie i powinno jej ono przysługiwać.