Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 562/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-09-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Dnia 19 września 2006 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Maria Kwiecińska Sędziowie WSA Beata Sokołowska As. sąd. Szymon Widłak (spr.) Protokolant: ref. staż. Janusz Maciaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 września 2006 roku przy udziale sprawy ze skargi Gminy W. na rozporządzenie Wojewody nr [...] z dnia [...] stycznia 2006 roku w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny "A"" (opubl. Dz. Urz. Województwa z dnia [...] stycznia 2006 nr [...] poz. [...]) o d d a l a s k a r g ę /-/Sz. Widłak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska


UZASADNIENIE

Zaskarżonym Rozporządzeniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2006r. "w sprawie obszaru chronionego krajobrazu Kompleks leśny "A"" Wojewoda z powołaniem na treść art. 23 ust. 2 Ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. O ochronie przyrody (Dz. U nr 92 poz. 880) w § 6 uchylił w tej części Rozporządzenie nr [...] Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 1992r. w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa l., określając jednocześnie w § 2 i § 3 ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów leśnych, oraz zakazy obowiązujące na terenie objętym regulacją.

W skardze na powyższe Rozporządzenie Wójt Gminy zarzucił naruszenie art. 23 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz. U. z 2004r. nr 92 poz.880 ze zm.). Zdaniem skarżącego z treści Rozporządzenia wywodzić można, że na podstawie tego zapisu obszar chronionego krajobrazu "Kompleks leśny "A"" został zlikwidowany. Zgodnie przy tym z art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody, likwidacja lub zmiana granic następuje w drodze rozporządzenia wojewody po zaopiniowaniu przez Wojewódzką Radę Ochrony Przyrody oraz właściwe miejscowo rady gmin. Tymczasem - jak wskazał skarżący - do Rady Gminy nie wpłynął żaden wniosek o zaopiniowanie takiego rozporządzenia. Jednocześnie podkreślił, że kreuje ono nowy obszar chronionego krajobrazu "Kompleks leśny "A"", wyznaczony w oparciu o nową ustawę o ochronie przyrody. Dalej Wójt argumentował, iż Wojewoda celem obejścia prawa - zgodnie z sugestiami Ministerstwa Środowiska, stwierdzającymi, że rozporządzenie odnosi się do istniejącego obszaru chronionego krajobrazu, w nowym rozporządzeniu nie stanowił o wyznaczeniu obszaru chronionego krajobrazu. Konsekwentnie zatem wcześniejsze Rozporządzenie Wojewody L. winno być zmienione a nie uchylone. W dalszej części uzasadnienia skargi Wójt podnosi, iż projekt rozporządzenia w sprawie wyznaczenia lub powiększenia obszaru chronionego krajobrazu wymaga zgodnie z art. 23 ust. 3 uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy i tej czynności Wojewoda także nie dopełnił.

W dniu [...] kwietnia 2006r. pismem nr [...] Wójt Gminy wezwał Wojewodę do usunięcia stwierdzonego przez niego naruszenia prawa.

Wojewoda odpowiadając na wezwanie pismem nr [...] z dnia [...] kwietnia 2006r. stwierdził, że podczas wydawania zaskarżonego rozporządzenia nie naruszył procedur określonych w ustawie o ochronie przyrody.

Skarżący nie zgadza się ze stanowiskiem Wojewody. Podjęte przez Wojewodę działania i wydane rozporządzenie z pominięciem opinii organów stanowiących właściwych jednostek samorządu terytorialnego narusza zdaniem Wójta wspomniane przepisy ustawy, a w szczególności ustawowe prawo Gminy do zaprezentowania swojego stanowiska w dotyczącej jej kwestii.

Skarżący zwrócił także uwagę na fakt, że granice obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks Leśny "A"" określone w zaskarżonym rozporządzeniu Wojewody obejmują nie tylko lasy ale także części lub nawet całe miejscowości, co nie ma nic wspólnego jego zdaniem z ochroną krajobrazu dla której ów obszar został powołany. Nadto jeden z zakazów określonych w § 3 zaskarżonego rozporządzenia wskazuje, że na obszarze chronionego krajobrazu zabrania się realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowiska w rozumieniu art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, co utrudnia inwestycje gminne. Wyłączenie od tego zakazu Wojewoda przewidział tylko dla przedsięwzięć służących obsłudze ruchu komunikacyjnego, turystyce oraz przedsięwzięć związanych z rolnictwem i przemysłem spożywczym. Skoro więc zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2004r. Nr 257, poz. 2573 ze zmianami) wydanym na podstawie art. 51 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska, przedsięwzięciem mogącym znacząco oddziaływać na środowisko jest także sieć kanalizacyjna i wodociągowa, to zgodnie z zakazem określonym powyżej, w miejscowościach położonych na obszarze chronionego krajobrazu gmina nie może realizować takich inwestycji co pozbawia mieszkańców tych miejscowości możliwości korzystania z podstawowych mediów.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podał, iż Rozporządzenie Nr [...] Wojewody z dnia [...] stycznia 2006 r. w sprawie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny "A"" (Dz. Urz. Woj. nr [...], poz. [...]) nie jest rozporządzeniem wyznaczającym nowy obszar chronionego krajobrazu, a jest rozporządzeniem "w sprawie obszaru chronionego krajobrazu". Jego zadaniem jest jednoznaczne uporządkowanie zakazów oraz ustaleń dotyczących czynnej ochrony ekosystemów dla obszarów chronionego krajobrazu. Natomiast nie wprowadza ono żadnych nowych zakazów dotyczących nowego terenu, nie kreuje nowej formy ochrony przyrody, nie dotyczy likwidacji, zmiany granic lub powiększenia obszaru, a przez to nie wymaga opinii lub uzgodnienia z właściwymi miejscowo radami gmin. Rozporządzenie to dokonuje wyłącznie regulacji spraw dla istniejącego chronionego obszaru, których należy dokonać w związku z przepisami wynikającymi ze zmiany ustawy o ochronie przyrody. Ustosunkowując się do zarzutu faktycznego uniemożliwienia gminie rozwoju gospodarczego Wojewoda argumentował, iż zgodnie z przepisami art. 24 ust. 2 pkt 3 ustawy o ochronie przyrody zakazy wprowadzone na terenie obszarów chronionego krajobrazu nie dotyczą realizacji inwestycji celu publicznego. Z tego też względu inwestycje tego typu jak budowa sieci kanalizacyjnej lub wodociągowej, które są inwestycjami celu publicznego, mogą być realizowane na terenach obszarów chronionego krajobrazu, w tym na terenie obszaru chronionego krajobrazu "Kompleks leśny "A"". W konsekwencji wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem zaskarżony akt nie narusza prawa.

Na wstępie należy wskazać, obszar chronionego krajobrazu jest formą ochrony przyrody przewidzianą w art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r "O ochronie przyrody" (Dz.U. nr 92 poz.880). Zgodnie z art. 23 ust.2 cyt. ustawy wyznaczenie obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody, które określa jego nazwę, położenie, obszar, sprawującego nadzór, ustalenia dotyczące czynnej ochrony ekosystemów oraz zakazy właściwe dla danego obszaru chronionego krajobrazu lub jego części wybrane spośród zakazów wymienionych w art. 24 ust. 1, wynikające z potrzeb jego ochrony. Przy czym w zdaniu drugim stanowi, iż likwidacja lub zmiana granic obszaru chronionego krajobrazu następuje w drodze rozporządzenia wojewody, po zaopiniowaniu przez wojewódzką radę ochrony przyrody oraz właściwe miejscowo rady gmin, z powodu bezpowrotnej utraty wyróżniającego się krajobrazu o zróżnicowanych ekosystemach i możliwości zaspokajania potrzeb związanych z turystyką i wypoczynkiem. W ustępie trzecim art. 23 ustawa stanowi dalej, iż projekt rozporządzenia w sprawie wyznaczenia lub powiększenia obszaru chronionego krajobrazu wymaga uzgodnienia z właściwą miejscowo radą gminy.

Z regulacji wynika zatem, iż przedmiotem opiniowania przez Radę gminy jest:

- ustanowienie obszaru chronionego

- likwidacja obszaru chronionego

- zmiana granic obszaru chronionego

- powiększenie obszaru chronionego.

Zatem ustawodawca nie przewidział konieczności opiniowania w innych przypadkach – w tym np. w przypadku zmniejszenia granic obszaru.

Na tle powyższych uwag wskazać należy, iż przedmiotowy Obszar Krajobrazu chronionego "Kompleks Leśny "A"" ustanowiony został pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 października 1991 r., która utraciła moc na podstawie art. 161 Ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2004 nr 92 poz. 880 ze zm.). Jednocześnie z przepisów przejściowych ostatnio cyt. Ustawy (art. 153) wynika, iż formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-4 i 6-10, utworzone lub wprowadzone przed dniem wejścia w życie ustawy stają się formami ochrony przyrody w rozumieniu niniejszej ustawy, wymieniając je w kolejnych przepisach. Natomiast art. 157 Ustawy stanowi, iż dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 161, zachowują moc do czasu wejścia w życie aktów wykonawczych wydanych na podstawie niniejszej ustawy. Znamienne jest to, iż w art. 157 Ustawy nie wskazano terminu w jakim konieczne jest wydanie nowych aktów wykonawczych. Odwołując się do zasady racjonalnego ustawodawcy należy stwierdzić, iż zabieg ten jest celowy, albowiem zakłada podtrzymanie dotychczasowych rozwiązań i brak konieczności pilnych uregulowań zgodnych z nową Ustawą. Wskazują na to także przepisy przejściowe, w których przewidziano kontynuację wszystkich dotychczasowych form ochrony przyrody.

Faktyczny zatem spór o konieczność opiniowania z Radą Gminy sprowadza się do oceny, czy działanie Wojewody polegające na uchyleniu w części dot. Obszaru chronionego krajobrazu chronionego "Kompleks leśny "A"" Rozporządzenia Wojewody L. z dnia [...] sierpnia 1992r. "w sprawie wyznaczenia obszarów chronionego krajobrazu na terenie województwa l." było faktycznie wyznaczeniem obszaru chronionego krajobrazu czy też uregulowaniem w ramach obszaru istniejącego.

Analiza treści Ustawy o ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r. oraz Rozporządzenia Wojewody prowadzi do wniosku, iż w rzeczywistości Rozporządzenie to nie powołuje nowego obszaru chronionego krajobrazu, a jedynie – co podnosił Wojewoda – dostosowuje go do obowiązujących regulacji wynikających z nowej ustawy o ochronie przyrody. Bezsporne jest przy tym, iż obszar chronionego krajobrazu, którego dotyczy zaskarżone Rozporządzenie pozostaje w tych samych granicach. Tym samym nie zachodzą okoliczności o których mowa w cytowanych wyżej artykułach 23 pkt. 1 i 3 Ustawy o Ochronie przyrody z dnia 16 kwietnia 2004r., które nakładały by obowiązek opiniowania przez właściwe Rady Gmin, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż zaskarżone Rozporządzenie nie narusza prawa.

Odrębnie należy odnieść się do zarzutu strony skarżącej, iż zakazy wynikające z § 3 zaskarżonego Rozporządzenia wskazują na to, że na obszarze chronionego krajobrazu nie będzie można dokonać realizacji przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko co miałoby utrudniać rozwój gminy. Nie ulega jednak wątpliwości, iż w art. 24 pkt. 2 Ustawy o ochronie przyrody wskazano wyraźnie, iż zakazy związane z ustanowieniem obszaru chronionego krajobrazu nie dotyczą wykonywania zadań na rzecz obronności kraju i bezpieczeństwa państwa, prowadzenia akcji ratowniczej oraz działań związanych z bezpieczeństwem powszechnym, jak też realizacji inwestycji celu publicznego. Tym samym nie jest uzasadniony zarzut ograniczenia rozwoju gminy zaskarżonym Rozporządzeniem.

W tym stanie rzeczy nie dopatrzono się we wskazanej wyżej argumentacji strony skarżącej podstaw do uznania, iż zaskarżone Rozporządzenie narusza prawo. Kierując się zatem przedstawionymi wyżej względami Sąd, na mocy art. 151 Ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skargę - jako nieuzasadnioną – oddalił.

/-/Sz. Widłak /-/M. Kwiecińska /-/B. Sokołowska