Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1309/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-09-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 8, art. 151 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Sawa, asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), sędzia WSA Łukasz Trochym, , , , , Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2021 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargę.


UZASADNIENIE

Wojewoda [...] (dalej również: Wojewoda) decyzją z [...] marca 2021 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 151 § 1 pkt 2 i art.145 § 1 pkt 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej: k.p.a.) w związku z art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2020 r. poz. 1990, dalej: u.g.n.) oraz art. 23 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1363, dalej: specustawa drogowa), po rozpatrzeniu odwołania D. K. od decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2018 r. orzekającej o uchyleniu ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r. oraz umorzeniu w całości postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość położoną w dzielnicy [...], przy ul. [...] stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] ha, powstałej z podziału działki ewidencyjnej nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Wojewoda uwzględnił, że decyzją z [...] października 2015 r. Prezydent [...] udzielił zezwolenia na realizację inwestycji drogowej polegającej na budowie ulicy drogi gminnej [...] wraz z niezbędną infrastrukturą na działkach ewidencyjnych nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z obrębu ewidencyjnego [...], nr [...],[...] z obrębu ewidencyjnego [...] w rejonie [...] w Dzielnicy [...][...], kategoria obiektu [...]. Decyzja ta z dniem [...] grudnia 2015 r. stała się ostateczna w administracyjnym toku instancji. Przedmiotową inwestycją objęta została m.in. działka ewidencyjna nr [...], która powstała z podziału działki ewidencyjnej nr [...], dla której prowadzona była księga wieczysta KW nr [...] przez Sąd Rejonowy dla [...] w W. VII Wydział Ksiąg Wieczystych. Z treści tej księgi wieczystej wynika, iż właścicielem działki ew. nr [...] na dzień wydania oraz ostateczności decyzji Prezydenta [...] z [...] października 2015 r. był D. K. na podstawie postanowienia o stwierdzeniu zasiedzenia wydanego przez Sąd Rejonowy dla [...] XVI Wydział Cywilny z dnia [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...]. W dziale III oraz IV ww. księgi wieczystej brak było wpisów.

W dniu [...] grudnia 2015 r. Prezydent [...] wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia odszkodowania za przedmiotową nieruchomość.

W dniu [...] lutego 2016 r. pomiędzy D. K. a [...] został podpisany protokół zdawczo-odbiorczy, którego przedmiotem było wydanie nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...]. W sprawie został również sporządzony operat szacunkowy określający wartość rynkową prawa własności przedmiotowej nieruchomości.

Decyzją z [...] maja 2016 r. Prezydent [...] orzekł o ustaleniu odszkodowania na rzecz D. K. za nieruchomość położoną w dzielnicy [...], obrębie [...], stanowiącą działkę ew. nr [...] o pow. [...] ha, uregulowaną w księdze wieczystej KW nr [...], przejętą z mocy prawa przez [...] na podstawie decyzji Prezydenta [...] z dnia [...] października 2015 r. w kwocie [...] zł. Powyższa decyzja stała się ostateczna w dniu [...] czerwca 2016 r. Jej realizacja nastąpiła w przelewem bankowym w dniu [...] czerwca 2016 r.

Następnie Wojewoda wskazał, że zgodnie z treścią postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. XVI Wydział Cywilny z [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...], będącego podstawą wpisu D. K. jako właściciela w dziale II księgi wieczystej [...] prowadzonej dla działki ew. nr [...] z obrębu [...], dzielnicy [...], D. K. nabył przez zasiedzenie z dniem [...] maja 2005 r. własność nieruchomości położonej w W., w dzielnicy [...], przy ulicy [...], stanowiącej działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...] o powierzchni [...] m2, dla której Sąd Rejonowy dla [...] w W. prowadził uprzednio księgę wieczystą KW nr [...].

Sąd Okręgowy w [...] V Wydział Cywilno-Odwoławczy postanowieniem z [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...] oddalił apelację uczestnika [...] od powyższego postanowienia z dnia [...] czerwca 2014 r. Jednakże postanowieniem z [...] października 2016 r., sygn. akt [...] Sąd Najwyższy po rozpoznaniu skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. sygn. akt [...] uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w [...] do ponownego rozpoznania. Sąd Okręgowy w [...] V Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] zmienił zaskarżone postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że oddalił wniosek o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Postanowieniem z dnia 26 stycznia 2018 r. sygn. akt I CSK 558/17 Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej D. K. od postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2017 r.

Uwzględniając powyższe Prezydent [...] przyjął, że właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w dzielnicy [...][...], w obrębie [...], oznaczonej jako działki [...] i [...] (przed podziałem działka [...]) na dzień wydania i ostateczności decyzji ZRID z [...] października 2015 r. było [...] ujawnione jako właściciel działki [...] w księdze wieczystej [...]. W związku z powyższym postanowieniem z [...] lutego 2018 r. wydanym na podstawie art. 149 § 1 oraz art. 150 § 1 w związku z art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. wznowił postępowanie zakończone wydaniem ostatecznej decyzji przez Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r. W wyniku zaś wznowienia postępowania, Prezydent [...] wydał w dniu [...] września 2018 r. decyzję, którą uchylił ostateczną decyzję własną z [...] maja 2016 r. oraz orzekł o umorzeniu w całości postępowania w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za nieruchomość stanowiącą działkę ewidencyjną nr [...].

Od decyzji Prezydenta [...] z [...] września 2018 r. odwołanie złożył D. K.

Po analizie złożonego w niniejszej sprawie odwołania, jak również ponownym zbadaniu całości materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy Wojewoda zauważył, że nie budzi wątpliwości, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy decyzją Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r. orzekającą o ustaleniu odszkodowania na rzecz D. K. za nieruchomość położoną w dzielnicy [...], obrębie [...], stanowiącą działkę ew. nr [...] o pow. [...] ha, a postanowieniem Sądu Okręgowego w [...] V Wydziału Cywilnego Odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2017 r. sygn. akt [...] o zmianie zaskarżonego postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. z dnia [...] czerwca 2014 r. sygn. akt [...] w ten sposób, że został oddalony wniosek o stwierdzenie nabycia własności przedmiotowej nieruchomości przez D. K. przez zasiedzenie. W konsekwencji powyższego rozstrzygnięcia, właścicielem przedmiotowej nieruchomości położonej w dzielnicy Mokotów [...], obrębie [...], oznaczonej jako działka [...], z której podziału powstała działka [...] na dzień wydania i ostateczności decyzji ZRID z [...] października 2015 r. było [...], nie zaś D. K. Nie powstał zatem obowiązek ustalenia i wypłaty odszkodowania na jego rzecz za ww. nieruchomość. Zgodnie z art. 12 ust. 4f specustawy drogowej odszkodowanie za nieruchomość przejętą pod drogę na mocy przysługuje wyłącznie tym osobom, którym przysługiwało do niej prawo rzeczowe w dniu, kiedy decyzja o ustaleniu lokalizacji drogi stała się ostateczna. Z dniem ostateczności decyzji Prezydenta [...] o zezwoleniu na realizacji inwestycji drogowej, tj. z dniem [...] grudnia 2015 r., przedmiotowa nieruchomość przechodziła z mocy prawa na własność [...]. W przedmiotowej sprawie nie doszło więc do zmiany stosunków własnościowych, gdyż działka nr [...] z obrębu [...] na dzień ostateczności ww. decyzji stanowiła już własność [...]. W związku z powyższym postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za ww. nieruchomość prowadzone przez Prezydenta [...] było bezprzedmiotowe w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. W świetle powyższego, w ocenie Wojewody [...] organ I instancji rozstrzygając niniejszą sprawę zastosował właściwe przepisy prawa materialnego, w następstwie czego wydał prawidłową decyzję.

Skargę na powyższą decyzję złożył D. K., reprezentowany przez radcę prawnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. i art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. - poprzez uznanie, że decyzja odszkodowawcza została wydana w oparciu o postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] czerwca 2014 r. ([...]) i postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z [...] czerwca 2015 r. ([...]), co oznacza, że w związku ze zmianą pierwszego z nich i uchyleniem drugiego zasadne było wznowienie postępowania w sprawie zakończonej decyzją odszkodowawczą, a następnie jej uchylenie, podczas gdy decyzja odszkodowawcza za wywłaszczenie nie została wydana w oparciu o pierwszoinstancyjne postanowienie o zasiedzeniu ani drugoinstancyjne postanowienie o zasiedzeniu, lecz w oparciu o (i) wpis skarżącego z [...] sierpnia 2015 r. do księgi wieczystej nr [...] jako właściciela nieruchomości oraz (ii) decyzję Prezydenta [...] z [...] października 2015 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, które są prawomocne, nigdy nie zostały zmienione ani uchylone i pozostają w obrocie prawnym, więc brak było podstaw do wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją odszkodowawczą o wywłaszczeniu i jej uchylenia.

Na wypadek, gdyby powyższy zarzut okazał się nieuzasadniony, skarżący podniósł, dalej idące zarzuty:

1) naruszenia art. 365 § 1 k.p.c. (w zw. z art. 13 § 2 k.p.c.), art. 6268 § 6 k.p.c., art. 3 ust. 1 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. - poprzez uznanie, że w chwili uzyskania przez decyzję ZRID waloru ostateczności skarżący nie był właścicielem wywłaszczonej nieruchomości, podczas gdy zgodnie z orzeczeniem o wpisie do KW jest inaczej, zaś to orzeczenie jest prawomocne, nigdy nie zostało zmienione ani uchylone i pozostaje w obrocie prawnym, więc Prezydent [...] ani Wojewoda [...] nie mogli zakwestionować tego orzeczenia wieczystoksięgowego i przyjąć za podstawę swojego rozstrzygnięcia ustalenia odmiennego niż wynikające z orzeczenia o wpisie do KW,

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., art 146 § 2 k.p.a., art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i art. 151 § 2 k.p.a. - poprzez uchylenie decyzji odszkodowawczej, podczas gdy w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją odszkodowawczą za wywłaszczenie mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej, gdyż Prezydent [...] i Wojewoda [...] byli i pozostają związani prawomocnym orzeczeniem o wpisie do KW oraz decyzją ZRID, z których wynika, że w chwili uzyskania przez decyzję ZRID waloru ostateczności jedynym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości był skarżący, więc zasadne jest ustalenie odszkodowania za tę nieruchomość na jego rzecz, więc w wyniku wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją odszkodowawczą za wywłaszczenie można było najwyżej na podstawie art. 151 § 2 k.p.a. wydać decyzję, w której stwierdzono by wydanie decyzji odszkodowawczej z naruszeniem prawa.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji w całości oraz przyznanie skarżącemu od Wojewody [...] kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie pełnomocnik skarżącego wniósł o zawieszenie postępowania sądowego do czasu zakończenia postępowania ze skargi nadzwyczajnej złożonej przez Prokuratora Generalnego od prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z [...] kwietnia 2017 r.

Sąd postanowił oddalić wniosek o zawieszenie postępowania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Specustawa drogowa przewiduje przypadek przymusowej ingerencji państwa w uprawnienie przysługujące innym podmiotom prawnym wobec nieruchomości lub ich części, które objęte są decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z mocy prawa nieruchomość taka jako niezbędna pod budowę drogi zostaje nabyta przez Skarb Państwa lub odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego, za odszkodowaniem. W myśl art. 12 ust. 4f specustawy drogowej, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości oraz osobom, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe.

W warunkach rozpoznawanej sprawy nie budzi wątpliwości okoliczność wywłaszczenia działki ewid. nr [...], z której wydzielono następnie działkę nr [...], pod inwestycję drogową, której realizację przewidywała decyzja Prezydenta [...] z [...] października 2015 r. Nie jest również kwestionowane, że na datę wydania decyzji o realizacji inwestycji drogowej księga wieczysta urządzona dla powyższej nieruchomości jako właściciela wskazywała D. K., którego to wpisu dokonano na podstawie postanowienia z [...] czerwca 2014 r. Sądu Rejonowego dla [...] Wydział XVI Cywilny, sygn. akt [...] (k. 9 akt administracyjnych). W oparciu o powyższe dane Prezydent [...] decyzją z [...] maja 2016 r. wydaną na podstawie art. 12 ust. 4 pkt 2, ust. 4a, 4f i 5 oraz art. 18 ust. 1 i 1e specustawy drogowej, ustalił odszkodowanie za przedmiotową nieruchomość na rzecz D. K. Następnie Sąd Okręgowy w [...] Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego z [...] czerwca 2014 r. w ten sposób, że oddalił wniosek D. K. o zasiedzenie.

Powyższe okoliczności stanowiły tło niniejszej sprawy. W wyniku bowiem wznowienia postępowania zakończonego decyzją Prezydenta [...] z [...] maja 2016 r., organy uchyliły tę decyzję i umorzyły w całości postępowanie w sprawie ustalenia wysokości i wypłaty odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość przyjmując, że jej właścicielem było [...], nie powstał zatem obowiązek ustalenia odszkodowania za nieruchomość.

W tak ustalonych okolicznościach stwierdzić należy, że skarga prawidłowo identyfikuje zagadnienia, które należało w tej sprawie rozważyć. Jednakże ich analiza nie pozwala uznać, by zaskarżona decyzja obarczona była wadliwością mogącą skutkować jej uchyleniem.

Pierwszym zagadnieniem jest kwestia prawidłowości postanowienia Prezydenta [...] z [...] lutego 2018 r. o wznowieniu postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., a więc w sytuacji, gdy decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

W ocenie Sądu, wznowienie postępowania w niniejszej sprawie odpowiada ustawowej przesłance ustalonej powyższym przepisem. W doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych, które Sąd w składzie orzekającym w całości podziela, wskazuje się, że art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. dotyczy sytuacji, gdy decyzja została oparta na kompetentnym rozstrzygnięciu sądu lub innego organu, a rozstrzygnięcie to wchodziło w skład szeroko rozumianej podstawy prawnej. Uchylenie lub zmiana tej podstawy musi oczywiście wywrzeć odpowiedni wpływ na moc obowiązującą decyzji i doprowadzić do rozpatrzenia sprawy w nowych warunkach prawnych (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 czerwca 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 605/08, CBOSA, za: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. pod red. prof. dr hab. R. Hausera, prof. dr hab. M. Wierzbowskiego, 2021). Podkreśla się przy tym, że związek, o którym mówi art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a., można zobrazować jako pewną sekwencję "działań prawnych" organu administracyjnego, zgodnie z logiką których jedna decyzja lub orzeczenie sądu stanowi podstawę wydania innej decyzji (ta druga decyzja zależna jest od decyzji pierwszej). Wzruszenie orzeczenia sądowego lub innej decyzji organu administracji publicznej nie wywołuje skutku automatycznie, a daje jedynie podstawę do rozpoznania znaczenia dla mocy decyzji zależnej. (prof. dr hab. B. Adamiak, prof. dr hab. J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. 2021)

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należało zauważyć, że jednym z aspektów wymagających ustalenia i poprzedzających wydanie decyzji w przedmiocie odszkodowania jest kwestia podmiotu, na rzecz którego ustala się odszkodowanie. Identyfikacja podmiotu, któremu przysługuje odszkodowanie za nieruchomość, na której urządzono drogę publiczną, wymagała pierwotnie posłużenia się wpisem właściciela do księgi wieczystej, który został dokonany na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. XVI Wydział Cywilny z [...] czerwca 2014 r., sygn. akt [...] o nabyciu przez zasiedzenie nieruchomości przez skarżącego. Zmiana tego postanowienia dokonana przez Sąd Okręgowy w [...] V Wydział Cywilny Odwoławczy postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r., sygn. akt [...] poprzez oddalenie wniosku o zasiedzenie stanowiła zatem usprawiedliwioną podstawę dla wznowienia postępowania w przedmiocie ustalenia odszkodowania. Rzutowała bowiem w sposób istotny na ustalony uprzednio element podmiotowy decyzji odszkodowawczej. W świetle powyższego stwierdzić należy, że wznowienie postępowania zostało oparte na ustawowej przesłance ustalonej przepisem art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.

Drugie zagadnienie wymagające rozważenia na gruncie niniejszej sprawy sprowadza się do odpowiedzi na pytanie: czy zmiana postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w W. o nabyciu przez skarżącego prawa do nieruchomości i oddalenie przez Sąd Okręgowy w [...] wniosku o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie, pozwala – wbrew wpisowi do Księgi Wieczystej aktualnego na datę wydania zezwolenia na realizację inwestycji drogowej – uznać, że skarżącemu nie przysługiwało uprawnienie do uzyskania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość.

W tym zakresie należy odwołać się do stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartego w wyroku z 19 maja 2021 r., sygn. akt I OSK 3100/18 (CBOSA), które Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela. W wyroku tym NSA na wstępie podkreślił, że rozstrzyganie o sporach cywilnych jest zastrzeżone dla sądów powszechnych. W judykatach powołanych w tym wyroku odniesiono się do przypadków: roszczenia o usunięcie stanu niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym, w rozumieniu art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a także nabycia własności nieruchomości przez zasiedzenie. Nie ulega wątpliwości, że tego rodzaju spory mogą być rozstrzygane tylko przez sąd powszechny, gdyż jedynie na mocy orzeczenia sądu powszechnego dochodzi do rozstrzygnięcia w przedmiocie usunięcia stanu niezgodności w księdze wieczystej czy stwierdzenia nabycia własności przez zasiedzenie. Zauważono przy tym, że co do zasady organ administracji publicznej nie jest zwolniony z dokonania oceny prawnej wszystkich zdarzeń prawnie istotnych z punktu widzenia danej sprawy, w tym także zdarzeń o charakterze cywilnoprawnym. Granica pomiędzy obowiązkiem dokonania samodzielnej oceny przez organ zdarzeń cywilnoprawnych, a potrzebą uzyskania rozstrzygnięcia przez sąd powszechny jest często trudna do uchwycenia. Niewątpliwie, co do zasady, bo wyjątki określa art. 100 § 2 i 3 k.p.a., organ nie może zastępować sądu powszechnego w tych wszystkich kategoriach spraw, w których orzeczenie sądu powszechnego jest konieczne, gdy stanowi ono prejudykat. Nie można jednak przyjąć, że wszelkie wątpliwości związane z zagadnieniami natury cywilnoprawnej powinny być rozstrzygane przez sądy powszechne. Taki sposób rozumienia kompetencji organu administracji publicznej w postępowaniu administracyjnym przeczy zasadom prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów, zobowiązującym organ do ustalenia wszystkich istotnych okoliczności w sprawie oraz ich oceny. Nie można więc – zdaniem Sądu - wykluczyć, że w konkretnych uwarunkowaniach faktycznych i prawnych, organ zobowiązany będzie do dokonania kwalifikacji zdarzeń wywołujących skutki na gruncie prawa cywilnego, jeżeli mają one związek z rozpoznawaną sprawą administracyjną.

Uwzględniając powyższe – pozostawiając sądom powszechnym kwestię usunięcia stanu niezgodności w księdze wieczystej – Sąd zauważa, że w rozpoznawanej sprawie spór o zasiedzenie nieruchomości oznaczonej nr ewid. [...] przez skarżącego został już prawomocnie zakończony. Postanowieniem z [...] kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w [...] zmienił postanowienie Sądu Rejonowego dla [...] w W. z [...] czerwca 2014 r. i oddalił wniosek o zasiedzenie. Pozostaje więc spornym, czy w oparciu o powyższe organ mógł przyjąć, że – pomimo dysponowania księgą wieczystą z ujawnionym wpisem prawa własności na rzecz D. K. - doszło do zmiany stosunków własnościowych, gdyż wskazana działka na dzień ostateczności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stanowiła własność [...].

Na tak postawione pytanie, zdaniem Sądu, odpowiedź jest twierdząca. Dysponowanie prawomocnym orzeczeniem sądu powszechnego o oddaleniu wniosku o zasiedzenie nieruchomości przez skarżącego, który był ujawniony w księdze wieczystej jako właściciel nieruchomości na podstawie zmienionego w tym zakresie orzeczenia, pozwalało przyjąć, że D. K. nie był uprawnionym do uzyskania odszkodowania, o którym organ I instancji orzekł w decyzji z [...] maja 2016 r. Na przeszkodzie dokonania powyższej oceny w rozpoznawanej sprawie nie mogła stanąć decyzja o realizacji inwestycji drogowej, gdyż objęty nią aspekt podmiotowy w warunkach rozpoznawanej sprawy nie mógł w sposób istotny wpłynąć na treść decyzji odszkodowawczej. W wyroku z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 493/14 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, że z przepisów specustawy drogowej nie wynika obowiązek określenia w decyzji osób uprawnionych do uzyskania odszkodowania. Zgodnie z art. 11f ust. 1 pkt 2, 5 i 6 tej ustawy w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zawarte być muszą tylko takie elementy, które są niezbędne do wyodrębnienia działek gruntu przejętych pod drogę, a zwłaszcza oznaczenia nieruchomości lub ich części, według katastru nieruchomości, które stają się własnością Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. Natomiast określenie podmiotów, którym przysługuje odszkodowanie następuje w odrębnej decyzji ustalającej wysokość odszkodowania, zgodnie z art. 12 ust. 4a, 4f pow. ustawy. Sam więc fakt skierowania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej do skarżącego nie implikował roszczenia o przyznanie mu odszkodowania w sytuacji, gdy uległy istotnej zmianie stosunki własnościowe na gruncie ustalone prawomocnym postanowieniem Sądu Okręgowego z [...] kwietnia 2017 r.

Z tych wszystkich przyczyn podniesione w skardze zarzuty okazały się nieusprawiedliwionymi.

W tym miejscu Sąd zauważa, że wynik postępowania ze skargi nadzwyczajnej Prokuratora Generalnego, na które powołał się pełnomocnik skarżącego nie stanowił zagadnienia wstępnego w niniejszej sprawie, w rozumieniu art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi, co uzasadniało oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania sądowego. Z istoty sądowej kontroli wynika, że legalność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania tego rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z art. 133 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie zaś “na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. W tym stanie rzeczy, wywołane złożeniem skargi nadzwyczajnej postępowanie przed Sądem Najwyższym, jak i wynik tego postępowania, nie mógł rzutować na ocenę legalności zakwestionowanej decyzji Wojewody [...]. Tylko zaś stwierdzenie takiej zależności uprawniałoby Sąd do zawieszenia postępowania.

Z tych wszystkich względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.