Wyrok NSA oz. w Katowicach, sygn. akt II SA/Ka 915/98
NSA oz. w Katowicach
Data orzeczenia: 2000-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 32
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu 25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 10 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Zwrócenie się tylko do jednej strony o przedstawienie dowodów narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne /art. 32 Konstytucji/.

TEZY

Zwrócenie się tylko do jednej strony o przedstawienie dowodów narusza konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne /art. 32 Konstytucji/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jana i Anny Z. na decyzję Wojewody Cz. z dnia 1 kwietnia 1998 r. (...) w przedmiocie nakazu wykonania robót niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami uchyla zaskarżoną decyzję; (...).


UZASADNIENIE

Decyzją, z dnia 23 stycznia 1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w M. nakazał Józefowi S. wykonanie wentylacji garażu zgodnie z przedłożonym projektem powykonawczym. Rozstrzygnięcie to zostało oparte na przepisie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 38 poz. 229 ze zm./ i wynikło z ustalenia, że garaż na działce nr 1627/2 w N. został wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia 29 sierpnia 1997 r. ten sam organ nakazał inwestorowi przedłożenie projektu powykonawczego wraz z orzeczeniem technicznym. Inwestor wywiązał się z tego obowiązku i wystąpił o wydanie decyzji zezwalającej na użytkowanie garażu. Jednak z orzeczenia technicznego wynika, że dla spełnienia przepisanych wymogów należy wykonać w garażu wentylację.

W odwołaniu Jan i Anna Z. zarzucili, że postawiony na sąsiadującej z nimi działce sporny garaż został wybudowany dopiero w 1995 r., a nie w 1990 r., jak to podał inwestor. Wskazali również na istniejący spór graniczny.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda Cz. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu podstawowego stopnia przyjmując, że przedmiotowy budynek garażowy został wybudowany samowolnie w 1990 r., w związku z czym prawidłowe było zastosowanie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. Organ odwoławczy oparł się na przedstawionych w postępowaniu odwoławczym oświadczeniach jedenastu świadków, które - zdaniem tego organu - uwiarygodniły termin powstania inwestycji. Natomiast odwołujący się przedstawili oświadczenie tylko jednego świadka.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Jan i Anna Z. wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w szczególności przez dowolne oparcie ustaleń na oświadczeniach niektórych świadków, bez przesłuchania ich w obecności stron postępowania.

Odpowiadając na skargę Wojewoda Cz. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, akcentując przy tym, że przy ustaleniu okresu budowy garażu przeważyła liczba świadków wskazujących na rok 1990.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna, gdyż przy wydaniu zaskarżonej decyzji doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wyrażona w art. 10 par. 1 Kpa zasada wymaga m.in., by przed wydaniem decyzji umożliwić stronom wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów. Organ odwoławczy tego wymogu nie dochowa. Mianowicie we własnym zakresie przeprowadził on postępowanie dowodowe zwracając się tylko do inwestora o przedłożenie oświadczeń świadków, a następnie na podstawie tych oświadczeń dokonał ustaleń, na których opar rozstrzygnięcie sprawy, wydane bez zapewnienia skarżącym możliwości zapoznania się z uzupełnionym materiałem dowodowym.

Zwrócenie się tylko do jednej strony o przedstawienie dowodów narusza wręcz konstytucyjną zasadę równego traktowania obywateli przez władze publiczne /art. 32 Konstytucji/. Z naruszeniem reguł postępowania dowodowego poprzestano na pisemnych oświadczeniach świadków, które nie zostały nawet złożone bezpośrednio przed organem administracyjnym, a autentyczność podpisów świadków nie została poświadczona w sposób przewidziany prawem. W sytuacji, gdy wszystkie oświadczenia nie przedstawiły identycznie istotnych okoliczności, konieczne było przeprowadzenie dowodu z zeznań tych świadków, z zachowaniem wymogów określonych procedurą administracyjną, a dotyczących m.in. sporządzenia protokołu, zawiadomienia stron, przeprowadzenia rozprawy. Bez wątpienia celowe było również przesłuchanie samych stron.

W świetle powyższych okoliczności nie można uznać, że sprawa została należycie wyjaśniona, a podstawowe ustalenie dotyczące okresu budowy garażu należy ocenić jako dowolne. Naruszone zostały zatem także przepisy art. 7, art. 77 par. 1 i art. 80 Kpa, a ponieważ od wymienionego ustalenia zależy zastosowanie prawa materialnego, to wpływu omówionych uchybień na wynik sprawy nie można absolutnie wykluczyć.

Dlatego też na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 pkt 3 oraz art. 55 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ orzeczono, jak w sentencji.