Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 2513/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-06-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżony wyrok i oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 188
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, 77 par. 1 i 80
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 15 ust. 2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędzia NSA Teresa Kobylecka Protokolant starszy sekretarz sądowy Monika Dworakowska po rozpoznaniu w dniu 17 czerwca 2016r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 czerwca 2014 r. sygn. akt III SA/Łd 175/14 w sprawie ze skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1. uchyla zaskarżony wyrok i oddala skargę, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2014r., sygn. akt III SA/Łd 175/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – po rozpoznaniu skargi R. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania - uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] października 2013 r., nr [...] (pkt 1 wyroku); orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku (pkt 2 wyroku); zasądził od Wojewody [...] na rzecz skarżącej R. S. kwotę 100 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania (pkt 3 wyroku).

W uzasadnieniu wyroku Sąd podał, że organ I instancji wydając decyzję o wymeldowaniu R. S. uznał, że opuściła ona przedmiotowy lokal w sposób dobrowolny i trwały, skupiając życie osobiste poza nim. Przyczyną opuszczenia lokalu było nadużywanie alkoholu przez męża i wywoływanie przez niego awantur. R. S. nie podjęła żadnych działań prawnych, aby powrócić do domu.

R. S. w odwołaniu od decyzji wskazała, że do opuszczenia mieszkania zmusiła ją trudna sytuacja rodzinna. Mąż nadużywał alkoholu, wszczynał awantury i wielokrotnie wyrzucał ją razem z dziećmi z domu. Kilkakrotnie próbowała wrócić do domu, ale zawsze musiała z niego uciekać wobec agresywnej postawy męża.

Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2013 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. S. od decyzji Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] października 2013 r. ([...]) orzekającej o wymeldowaniu R. S. z pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w Ł. - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Uzasadniając wydane orzeczenie wyjaśnił, że E. S. będący właścicielem nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...] wystąpił o wymeldowanie z pobytu stałego żony – R. S. z lokalu znajdującego się w tej nieruchomości. Wnioskodawca wskazał, że żona aktualnie zamieszkuje w Ł., Osiedle [...]. Przedmiotowy lokal opuściła dobrowolnie i nie przebywa w nim od około 5 lat. Opuszczając mieszkanie zabrała rzeczy osobiste i część rzeczy wspólnych. Po opuszczeniu lokalu przez żonę wnioskodawca wymienił zamki w drzwiach.

Wojewoda [...] przytaczając treść art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.) podniósł, że jedyną przesłanką wymeldowania jest opuszczenie miejsca zameldowania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Wymeldowanie z miejsca pobytu stałego ma charakter ewidencyjno-rejestrowy i służy wyłącznie zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób. Jeśli osoba opuszcza miejsce pobytu stałego lub czasowego i nie dopełnia obowiązku wymeldowania się, to w celu zapewnienia zgodności pomiędzy stanem faktycznym, a zapisami w ewidencji, właściwy organ gminy podejmuje decyzję. Przez opuszczenie miejsca stałego pobytu należy rozumieć taką zmianę miejsca pobytu, która ma charakter trwały i jest dowolna. Wojewoda Łódzki odwołując się do treści protokołu z przyjęcia wyjaśnień strony, sporządzonego przez organ I instancji w dniu 13 września 2013 r. przyjął, iż R. S. opuściła na stałe przedmiotowy lokal pięć lat temu. Powodem opuszczenia lokalu było nadużywanie alkoholu przez męża i wywoływanie awantur pod jego wpływem przez męża. Jak sama zainteresowana wskazała, nie dało się dłużej razem mieszkać. R. S. przedstawiła dokumentację potwierdzającą uzależnienie męża od alkoholu. Wyjaśniła, że nie poddał się on leczeniu. Nie poprawiły się ich relacje, które legły u podstaw opuszczenia spornego lokalu. R. S. opuszczając mieszkanie zabrała rzeczy osobiste oraz telewizor i naczynia. Zamierza także starać się o zwrot poniesionych nakładów związanych z utrzymaniem domu. Początkowo traktowała opuszczenie jako czasowe, jednak z upływem czasu zmieniło ono charakter na trwałe. Jak wynika z protokołu z dnia 13 września 2013 r. trzy lata po opuszczenie lokalu przez skarżącą mąż wymienił zamki w drzwiach. W ocenie organu odwoławczego okres 5 lat od opuszczenia lokalu świadczy o trwałym charakterze opuszczenia. Jednakże opuszczenie lokalu nie było dobrowolne, bowiem nastąpiło w sytuacji trwającej choroby alkoholowej i awantur wszczynanych przez E. S. pod wpływem alkoholu przy odmowie podjęcia przez niego leczenia. R. S. po opuszczeniu lokalu nie podjęła działań prawnych mających na celu powrót do mieszkania, w którym jest zameldowana na pobyt stały. Organ odwoławczy przyjął, że na dzień wydawania decyzji R. S. nie zamierza wspólnie zamieszkiwać z mężem, a powodem jej stanowiska jest brak poprawy w zachowaniu męża. R. S. z uwagi na powyższe okoliczności skupiła centrum życiowe poza spornym lokalem w Ł., Osiedle [...].

R. S. wniosła skargę na decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu skargi podniosła, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że opuszczenie lokalu przez skarżącą miało charakter dobrowolny, choć materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje na fakt, iż było to koniecznością spowodowaną nagannym zachowaniem męża. Nie można bowiem od osoby opuszczającej lokal z uwagi na znęcanie się nad nią przez osobę w lokalu zamieszkałą domagać się wystąpienia z żądaniem przywrócenia posiadania lokalu, a następnie wykonania tego wyroku przez zamieszkanie w lokalu, w którym w dalszym ciągu zamieszkuje osoba znęcająca się.

Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, powołując się na argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. skarżąca poparła skargę. Wyjaśniła, że obecnie wraz z dziećmi mieszka u siostry i jej męża w lokalu o powierzchni 48 m. kw. Dom opuściła, gdyż jej mąż pił, maltretował ją i dzieci. W czasie jej nieobecności dzieci uciekały z mieszkania ze strachu przed pijanym ojcem. Podejmowała próby powrotu do domu, jednakże zawsze uciekała bojąc się o swoje życie. Okazała zaświadczenia lekarskie potwierdzające istnienie urazów powstałych po jej pobiciu przez męża.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, choć nie wszystkie zawarte w niej zarzuty są zasadne.

W uzasadnieniu Sąd podniósł, że w niniejszej sprawie organy administracji zobowiązane były dokonać szczegółowej analizy spełnienia przesłanki wymeldowania zawartej w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się przy tym, że o opuszczeniu miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ww. ustawy można mówić wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Dla zaistnienia przesłanki "opuszczenia miejsca pobytu stałego" konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu, niż miejsce pobytu stałego, towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Zamiar taki określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności, albowiem ma istotne znaczenie przy ocenie, czy do opuszczenia lokalu rzeczywiście doszło. Przez termin "zamiar" w przypadku opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności.

Sąd podniósł, że organy administracji obu instancji wydały decyzje jedynie w oparciu o wyjaśnienia strony zawarte w protokole sporządzonym przez organ I instancji w dniu 13 września 2013 r. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca podniosła, iż nie zamierzała na stałe opuszczać lokalu, podejmowała próby powrotu do lokalu, które ze względu na agresywne zachowanie męża alkoholika kończyły się niepowodzeniem. Organy orzekające w sprawie nie odniosły się do wyjaśnień strony skarżącej ( popartych dokumentami), dotyczących jej starań o skierowanie męża na leczenie nałogu. Nie rozważyły czy skarżąca wnioskując o skierowanie męża na leczenie odwykowe nie podjęła kolejnej próby powrotu do przedmiotowego lokalu. Takie jej działanie należy uznać za racjonalne w świetle prezentowanego przez skarżącą w trakcie całego postępowania stanowiska, iż zawsze starała się by lokal przy ul. [...] w Ł. stanowił miejsce zamieszkania jej i dzieci, którymi tylko ona ( wobec agresywnych zachowań męża alkoholika) mogła się opiekować. Ponadto przed podjęciem decyzji w sprawie wymeldowania wymagała wyjaśnienia okoliczność, czy skarżąca miała i ma nadal zamiar stałego związania się z innym miejscem i urządzenia w nim swego stałego centrum życiowego. Według wyjaśnień strony złożonych na rozprawie w dniu 5 czerwca 2014 r. mieszka ona obecnie wraz z dziećmi oraz siostrą i jej mężem w lokalu o powierzchni 48 m kw., należącym do siostry i jej męża. Są to z pewnością trudne warunki do funkcjonowania dwóch rodzin. Poprzednio, co w sprawie jest bezsporne, wynajmowała mieszkanie na osiedlu [...] w Ł..

Sąd podniósł, że skoro organ odwoławczy uznał, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie lokalu, to winien wykazać, że zamiar stałego opuszczenia miejsca zameldowania powstał w trakcie pobytu strony poza przedmiotowym lokalem. Organ odwoławczy nie przeprowadził postępowania dowodowego w tym zakresie. Wobec przyjęcia braku dobrowolności opuszczenia lokalu zobowiązany był wykazać, że po opuszczeniu lokalu w obawie o bezpieczeństwo dzieci i swoje skarżąca nie zamierzała następnie powrócić do przedmiotowej nieruchomości, a ponadto nie podejmowała działań prawnych umożliwiających powrót do domu.

W ocenie Sądu zasadne jest stanowisko skarżącej, iż w niniejszej sprawie niecelowe było występowanie z żądaniem przywrócenia naruszonego posiadania lokalu, jeśli ze względu na agresywne zachowanie męża alkoholika, który znęcał się nad rodziną, nie byłaby w stanie powrócić do lokalu. Obawiała się bowiem o bezpieczeństwo dzieci i swoje. Podejmowała działania zmierzające do zobowiązania męża przez sąd rodzinny do leczenia odwykowego. Takie jej postępowanie traktować należy jako podjęcie środków prawnych mających na celu powrót do mieszkania, oczywiście w przypadku podejmowania ich już po opuszczeniu lokalu. Tylko w przypadku odizolowania męża w zakładzie leczniczym, na podstawie orzeczenia sądu, mogłaby powrócić do domu nie obawiając się o bezpieczeństwo członków rodziny.

W skardze kasacyjnej Wojewoda [...], reprezentowany przez r.pr. J. S., zaskarżył powyższy wyrok w całości.

Wyrokowi zarzucono:

I. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. nieprawidłowe przyjęcie, iż organ naruszył art. 7, 75, 77, 79, 80 k.p.a. niewyjaśniając należycie stanu faktycznego sprawy, gdy w/w przepisy nie zostały naruszone. WSA w istocie przekroczył swój zakres kontroli- zgodność z prawem i podjął próbę precyzyjnego wskazania organowi jak powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe. Różnice w tym zakresie są naturalne i występują w większości postępowań administracyjnych wymagających zebrania znaczącego materiału dowodowego. Aby do podobnych sytuacji nie dochodziło zbyt często, ustawodawca nakazuje aby uchylenia z uwagi na naruszenie przepisów postępowania następowały wyłącznie, gdy ich wpływ na wynik sprawy jest istotny. WSA również w niewłaściwy sposób orzekł o wpływie naruszeń na wynik postępowania, co zgodnie z wyrokiem NSA w Warszawie z dnia 9 lipca 2013r., I OSK 437/12 stanowi o wadliwości wyroku WSA. W konsekwencji zaś doszło do uwzględnienia skargi, podczas gdy powinien mieć zastosowanie art. 151 p.p.s.a.

II. naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj.: art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.) poprzez błędne uznanie, że podjęcie działań związanych ze zobowiązaniem męża do leczenia odwykowego jest podjęciem środków prawnych mających bezpośrednio na celu powrót do mieszkania, gdy związek taki występował w subiektywnej opinii skarżącej, a wynik jej działań był w zakresie zamierzonego skutku wyjątkowo niepewny.

W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania, ewentualnie wydanie rozstrzygnięcia na podstawie art. 188 p.p.s.a. i rozpatrzenie sprawy, a następnie oddalenie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu podniesiono, że błędne jest stanowisko Sądu, iż wyjaśnieniom strony z dnia 13 września 2013r. nie można przyznać mocy dowodu w sprawie i uznać, iż nie mogły one stanowić podstawy wydania decyzji. Organ I instancji w siedzibie organu przyjął na druku spontanicznie złożone wyjaśnienia od strony. R. S. z własnej inicjatywy zgłosiła się do urzędu i osobiście złożyła oświadczenie. Nie było to planowane przesłuchanie strony w rozumieniu art. 86 k.p.a., stąd też organ nie pouczył strony o odpowiedzialności za składanie fałszywych zeznań. Organ podniósł, iż k.p.a. dopuszcza możliwość złożenia oświadczenia na piśmie przez osoby fizyczne, które nie są jednakże zeznaniami świadków (stron) w rozumieniu art. 83 § 3 k.p.a. Dopiero gdy organ odmawia wiarygodności pisemnym oświadczeniom zachodzi konieczność przesłuchania tych osób w charakterze świadków lub stron.

Organ podniósł, że orzecznictwo ukształtowane na tle art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności przyjmuje za działanie prawne następujące po przymusowym opuszczeniu lokalu, tylko takie działania, które są nakierowane bezpośrednio na odzyskanie prawa do władania nieruchomością. Jest to przede wszystkim powództwo o przywrócenie posiadania, czy też pozew o eksmisję.

Podkreślono w skardze kasacyjnej, że biorąc pod uwagę całokształt materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie, wynika z niego, iż strona skupiła centrum życiowe w lokalu wynajętym pod adresem OS. [...] w Ł.. Początkowo był to pobyt tymczasowy, a potem przekształcił się w stały.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i procesowym w granicach skargi kasacyjnej. Oznacza to związanie zarzutami i wnioskami skargi kasacyjnej.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie zawiera usprawiedliwione podstawy zaskarżenia.

W sytuacji, gdy w skardze kasacyjnej kwestionowana jest prawidłowość zastosowania zarówno przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny zobowiązany jest w pierwszej kolejności rozpatrzeć zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Naczelny Sąd Administracyjny przeciwnie do stanowiska Sądu pierwszej instancji ocenia, że organy administracji nie dopuściły się naruszeń art. 7, art. 77 § 1, art. 79 i art. 80 ustawy z dnia z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267 ze zm.), dalej k.p.a. Ocena legalności zaskarżonej decyzji nie dawała podstaw do stwierdzenia, że doszło do naruszenia prawa procesowego, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Brak jest podstaw do uznania, że w postępowaniu nie wyjaśniono wszystkich istotnych kwestii mających wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie niezbędne elementy, a ich uzasadnienia w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym i prawnym są przekonujące.

Poza sporem jest, że w dacie orzekania o wymeldowaniu R. S. nie zamieszkiwała w nieruchomości położonej w Ł. przy ul. [...]. Kwestią pozostającą do rozstrzygnięcia była okoliczność czy R. S. spełniła przesłanki do wymeldowania zawarte w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 ze zm.).

Zgodnie z brzmieniem art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntował się pogląd, iż przesłankę dotyczącą opuszczenia lokalu przez osobę, której postępowanie dotyczy, uznaje się za wypełnioną, w sytuacji ustalenia, że osoba opuściła lokal z zamiarem opuszczenia go w sposób trwały, wykazując chęć przeniesienia swojego centrum życiowego w nowe miejsce.

Bez wątpienia stanowisko organów, że skarżąca nie opuściła dobrowolnie przedmiotowego lokalu jest prawidłowe. Przyczyną opuszczenia tego lokalu była niewątpliwie choroba alkoholowa męża i awantury przez niego wszczynane. Jednakże przyjęcie stanowiska, że opuszczenie lokalu nie było dobrowolne nie przesądza, że nie zostały wypełnione przesłanki do wymeldowania.

Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego, nawet jeżeli sama przyczyna opuszczenia lokalu przez osobę, której dotyczy postępowanie w sprawie wymeldowania, nie była dobrowolna, to następne trwałe przeniesienie centrum życiowego, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej zmierzającej do odzyskania możliwości zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego sama nie dopełniła (por. wyroki NSA z dnia 13 maja 2009 r., sygn. akt II OSK 757/08; z dnia 23 stycznia 2009 r., sygn. akt II OSK 2/08; z dnia 10 grudnia 2008 r., sygn. akt II OSK 1569/07; z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 352/07). Stanowisko to podziela Sąd w obecnym składzie.

Deklaracja chęci powrotu do przedmiotowego lokalu nie przesądza o charakterze pobytu, bowiem zauważyć należy, że o ocenie charakteru pobytu, czy też opuszczenia lokalu decyduje nie tyle werbalna treść oświadczenia woli, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na zamiar rzeczywisty. Wyrażenie jedynie woli dalszego zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, bez jednoczesnego zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie do współposiadania lokalu, nie jest okolicznością wystarczającą do uznania, że nie doszło do dobrowolnego opuszczenia lokalu. Nieskorzystanie z prawnych środków umożliwiających powrót do lokalu powoduje, że brak jest podstaw prawnych do utrzymywania fikcji meldunkowej.

Organy administracji obu instancji prawidłowo ustaliły, co znajduje odzwierciedlenie w uzasadnieniach decyzji, że opuszczenie lokalu przez skarżącą nie było dobrowolne. R. S. opuściła miejsce zameldowania z powodu nadużywania alkoholu i wywoływania pod jego wpływem awantur przez męża i początkowo traktowała opuszczenie lokalu jako czasowe, jednak z upływem czasu zmieniło ono charakter na opuszczenie trwałe. Czas jaki upłynął od opuszczenia lokalu – 5 lat – przez skarżącą świadczy, że opuszczenie posiada charakter trwały. Z oświadczenia R. S. wynika, że "jeżeli jej mąż nie zacznie leczenia, nie ma możliwości powrotu do lokalu".

Nie można zaprzeczyć, że R. S. początkowo traktowała opuszczenie lokalu jako czasowe, jednak z upływem czasu zmieniło ono na charakter trwałego opuszczenia. Powyższe potwierdza przyjęcie wyjaśnień od strony w dniu 13 września 2013r., z których został sporządzony protokół – "Najpierw wyprowadziłam się na tymczasowo, jednak opuszczenie okazało się stałe i długotrwałe ponieważ mąż nie podjął leczenia, ani też nie próbował sam sobie z tym problemem radzić. (...) Wynajmuję mieszkanie na o. [...]. W ten sposób rozwiązałam swój problem mieszkaniowy".

Wobec powyższego podkreślić należy, że nawet ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, że sama przyczyna opuszczenia lokalu nie była dobrowolna, ponieważ występowały na przykład elementy przymusu psychicznego czy fizycznego, to jednak następne trwałe związanie swojego centrum życiowego w innym lokalu, bez podejmowania jakiejkolwiek czynności prawnej by odzyskać możliwość zamieszkiwania w opuszczonym lokalu, stwarza sytuację prawną zobowiązującą organ administracji do wymeldowania takiej osoby z dawniej zajmowanego lokalu, skoro obowiązku meldunkowego nie dopełniła (por. wyrok NSA z dnia 4 kwietnia 2008r., sygn. akt II OSK 352/07).

Jak słusznie podkreślił organ odwoławczy "zameldowanie i wymeldowanie jest czynnością, która stanowi potwierdzenie określonego stanu faktycznego", a niewątpliwie w niniejszej sprawie skarżąca opuściła przedmiotowy lokal trwale i na dzień orzekania ten stan się utrzymał. Deklarowana chęć powrotu, czy też uzależnienie powrotu od podjęcia leczenia przez męża jest okoliczności niepewną i - jako taka – nie może stanowić podstawy do utrzymania zameldowania skarżącej. O tym, że deklarowana chęć powrotu jest niepewna świadczy również wypowiedź R. S. "Dom jest tylko męża, ja będę starała się o zwrot poniesionych nakładów".

W świetle powyższego, jako błędne należy ocenić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy nie dawał podstawy do jej merytorycznego rozstrzygnięcia. W konsekwencji, uchylając decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2013 r. i utrzymaną nią w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] października 2013r., Sąd naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, i art. 80 k.p.a. Dlatego należało uchylić zaskarżony wyrok. Istota sprawy została przy tym dostatecznie wyjaśniona, bowiem stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest wystarczający do stwierdzenia, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania R. S. z pobytu stałego pod adresem ul. [...] w Ł..

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188 w zw. z art. 151 p.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i rozpoznał skargę, oddalając ją.

Na podstawie art. 206 p.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.