Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1020/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2005-05-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą

SENTENCJA

WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 23 maja 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Sędziowie : NSA Izabela Dobosz ( spr. ) AWSA Wojciech Jakimowicz Protokolant : Edyta Domagalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 maja 2005 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. z dnia [...] 2000 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję tegoż organu z dnia [...] 2000r. II. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w W. na rzecz skarżącego M. M. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...].2000r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 25 ust. 2 pkt. 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm. pozbawiono M.M. uprawnień kombatanckich przyznanych przez ZW ZBOWiD w K. decyzją z dnia [...]1978r. z tytułu walki zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej 20.05.1945 - 12.10.1945r. (łącznie 5 miesięcy, zaświadczenie ZBOWiD nr [...] ) Organ powołał się na fakt, iż M.M. w okresie zaliczonym przez b. ZBOWiD jako działalność kombatancka pełnił służbę w organach MO. Uzyskał on zatem uprawnienia kombatanckie na mocy dotychczasowych przepisów wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w "charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej", co obecnie skutkuje pozbawieniem tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach (...). Powołano się również na stanowisko Sądu Najwyższego, iż organ nie jest obowiązany do wyjaśnienia, czy istnieją inne przesłanki uzasadniające przyznanie uprawnień kombatanckich z tytułu działalności określonej w art. 1 ust. 2, art. 2 i art. 4 ustawy.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy M.M. podnosi, że w 1941 r. został wywieziony do Niemiec na przymusowe roboty, z których uciekł. W drodze do domu został złapany przez żołnierzy radzieckich. Jako milicjant na Ziemiach Odzyskanych pilnował różnych obiektów i ludności cywilnej. Służył w bardzo trudnych warunkach, bez żadnego wynagrodzenia. Czuje się rozgoryczony pozbawieniem go uprawnień.

Decyzją Kierownika Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych z [...] 2000r. Nr [...] , wydaną na podstawie art. 138§1 pkt 1 w zw z art. 127§3 kpa oraz art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz. U. z 1997r., Nr 142, poz. 950 ze zm.) utrzymano w mocy decyzję własną. Organ podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i stwierdził, że okoliczności podniesione we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy dotyczące pracy przymusowej na rzecz III Rzeszy i służby w MO nie mają wpływu na wynik sprawy, gdyż nie stanowią one przesłanek do uzyskania uprawnień kombatanckich.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M.M. podnosi, że w 1941 r. jako 15-letni chłopiec został wywieziony do Niemiec na przymusowe roboty i pracował w rolnictwie, aż do zakończenia wojny. W tej miejscowości, w której przebywał ( Biała Prudnicka ) został przez wojska rosyjskie wcielony do milicji. Na Ziemiach Odzyskanych pomagał ludności cywilnej (repatriantom ) i pilnował obiektów. Służył za darmo.

W odpowiedzi na skargę Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych wnosi o jej oddalenie podtrzymując argumenty, o których mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Co do pobytu skarżącego na robotach przymusowych organ stwierdza, że sprawy te rozstrzyga ustawa z 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i ZSRR ( Dz. U. Nr 87, poz. 395 ), a nadto, że termin składania wniosków w tej sprawie upłynął z dniem 31.12.1999r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3§ 1 ustawy z 30.08.2002r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( p.o.p.p.s.a ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Sprawy, w których skargi zostały wniesione do NSA przed dniem 1.01.2004r. i postępowanie nie zostało zakończone ( co ma miejsce w niniejszym przypadku ) podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie powyższej ustawy ( art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 zezm.).

Sądowa kontrola wykazała naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Wbrew bowiem treści art. 7 kpa Kierownik Urzędu d/s Kombatantów i Osób Represjonowanych nie podjął wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając m.in. na względzie słuszny interes obywatela oraz wbrew treści art. 77 kpa nie zebrał w sposób wyczerpujący i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.

Skarżący, jak wynika z akt b. ZBOWiDu przebywał na Ziemiach Odzyskanych, gdzie został wywieziony na roboty ( Prudnik, woj. opolskie ). Tereny te 19.03.1945r. zostały wyzwolone przez armię radziecką ( deklaracja do ZBOWiDu, k. [...] akt administracyjnych ). Rosjanie przebywających tam Polaków uzbroili i wcielili do wojska, a następnie powstała milicja obywatelska (wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, skarga ). Na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w dniu 23.05.2005r. skarżący oświadczył, że między marcem a majem 1945r. służył w wojsku , a następnie został przeniesiony do milicji. Jak wynika z akt b. ZBOWiDu M.M. służył w MO od [...].05.1945r. do [...].10.1945r. ( zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej MO w O. z [...].1978r.).

Należy zatem zbadać dokładnie czy i w jakiej jednostce wojskowej służył M.M. w okresie od marca do maja 1945r., gdyż służba wojskowa w okresie przed zakończeniem II wojny światowej stanowi przesłankę do zachowania uprawnień kombatanckich w oparciu o art. 25 ust. 2 pkt 2 in fine ustawy z 24.01.1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego ( Dz. U. z 1997r. Nr 142, poz. 950 ze zm. ).

Stwierdzić również należy, że w świetle stanowiska zajętego przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 17.06.2003r. ( Dz. U. Nr 110 poz. 1060 ) o niezgodności art. 4 ust. 5 ustawy z dnia " 31.05.1996r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich (Dz. U. Nr 87 poz. 395 z 1998r. ) z art. 2 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, istnieje możliwość wznowienia postępowania w oparciu o art. 190 ust. 4 Konstytucji RP oraz art. 145 a § 1 kpa i merytorycznego rozpoznania tych uprawnień.

Możliwe jest obecnie zatem ubieganie się o przyznanie uprawnień z tytułu deportacji do pracy przymusowej.

Z powyższych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. "c" z 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) w zw. z art. 97§ 1 ustawy z 30.08.2002r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 55 ust. 1 ustawy z 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym ( Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm. ) w zw. z art. 97§ 2 cytowanych wyżej przepisów wprowadzających.