Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 72/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-05-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 29 maja 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień, Sędzia NSA Grzegorz Szkudlarek (spr.), , Protokolant Pomocnik sekretarza Aneta Panek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2015 roku sprawy ze skargi J. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...], znak: [...] w przedmiocie nakazu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. a.bł.


UZASADNIENIE

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...], nr [...], po rozpoznaniu odwołania J. M., uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...], nr [...] w części określającej termin wykonania obowiązku i ustalił nowy termin do dnia 27 lutego 2015 roku, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

Stan faktyczny niniejszej sprawy jest następujący:

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. decyzją z dnia [...] nakazał J. M. doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie materiałem budowlanym o odporności ogniowej El 60: dwóch otworów okiennych o wym. 110 x 120 cm i 60 x 100 cm, znajdujących się w ścianie nośnej granicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego, zlokalizowanego w Ł. przy ul. A, w pokojach lokalu mieszkalnego nr 14 – od strony nieruchomości w Ł. przy ul. B, w terminie do dnia 31 grudnia 2014 roku. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organ wskazał przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U z. 2013 roku, poz. 1409 ze zm.).

W odwołaniu od powyższej decyzji J. M. nie zgadzając się z podjętym rozstrzygnięciem, wniosła o jej uchylenie oraz przeprowadzenie wnikliwej analizy dokumentów oraz wznowienie poszukiwania stosownych decyzji i pozwoleń budowlanych w celu prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, wspomnianym na wstępie rozstrzygnięciem, po rozpoznaniu odwołania, uchylił decyzję pierwszoinstancyjną w zakresie określenia terminu wykonania obowiązku orzekając o konieczności jego realizacji do dnia 27 lutego 2015 roku, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując, iż postępowanie dotyczy legalności wykonania robót budowlanych, polegających na wykonaniu okien w ścianie granicznej budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na nieruchomości w Ł. przy ul. A w mieszkaniu nr 14, od strony nieruchomości przy ul. B. Decyzja pierwszej instancji została wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. Organ odwoławczy podzielił stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego co do zasadności prowadzenia postępowania w trybie przepisów ustawy z 1994 roku, bowiem zgodnie z treścią art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne, do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe. Zastosowanie przepisów ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 roku, byłoby możliwe tylko i wyłącznie w sytuacji stwierdzenia, że inwestycja, której legalność podlega kontroli, dotyczy budowy obiektu budowlanego, a nie wykonywania robót budowlanych, efektem których nie jest realizacja obiektu. Nie ulega wątpliwości, że wykonanie otworu okiennego nie stanowi budowy obiektu budowlanego, a zatem trafnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził postępowanie na podstawie przepisów art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku.

W toku postępowania organ stopnia powiatowego nie odnalazł dokumentów potwierdzających legalność wykonania spornych otworów okiennych. Z pozyskanych z Archiwum Państwowego w Ł. akt wynika, iż otwory okienne nie były przewidziane w ścianie granicznej budynku. Jednocześnie, jak podkreślił organ odwoławczy, niedopuszczalne jest uznanie, że z uwagi na brak możliwości odnalezienia dokumentów roboty są legalne, bowiem takie stwierdzenie prowadziłoby do bezpodstawnego zalegalizowania robót, na które faktycznie nie wydano żadnej zgody. Zasadą prawa budowlanego jest zakaz sytuowania otworów okiennych w ścianie usytuowanej w granicy działki. Następnie powołując treść przepisów rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli, ustawy z dnia 31 stycznia 1961 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.), rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego, zarządzenia Nr 130 Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego w zabudowie zwartej oraz bliźniaczej, rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki oraz obecnie obowiązujących uregulowań organ wskazał, iż przepisy te nie uprawniają do wykonania otworów okiennych w ścianie budynku usytuowanego w granicy, które obniżają odporność pożarową budynku, co jest uzasadnione koniecznością ustanowienia tzw. strefy oddzielenia pożarowego, ograniczającej rozprzestrzenianie się ognia poza teren działki.

Z zebranej w sprawie dokumentacji nie wynika, kiedy dokładnie powstały sporne otwory okienne, lecz według oświadczenia córki obecnej właścicielki oraz jej samej sporne otwory okienne istnieją od czasu najmu przez nią lokalu czyli od lat 50 – tych. W inwentaryzacji architektoniczno – budowlanej budynku, sporządzonej w lipcu 2005 roku, otwory okienne były wykazane jako istniejące.

Organ zaznaczył, iż wykonanie okien nie jest realizacją obiektu budowlanego, tylko wykonywaniem robót budowlanych w już istniejącym obiekcie. W związku z tym organ zobowiązany był do przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego stosownie do ustalonego stanu prawnego w czasie wykonywania otworów. Przepis art. 51 Prawa budowlanego daje organom nadzoru budowlanego delegację do wyegzekwowania od inwestora doprowadzenia wykonanych robót do stanu zgodnego z warunkami określonymi w przepisach prawa. Przez wykonanie czynności mających na celu doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem należy rozumieć nałożenie na inwestora obowiązku realizacji takich robót budowlanych, które spowodują, że wykonana budowa będzie zgodna z istotnymi wymogami technicznymi określonymi przepisami lub normami. Do przepisów takich należą m.in. warunki techniczne. Zgodnie z zasadą nie działania prawa wstecz przepisy te nie mogą mieć zastosowania do oceny stanu prawnego robót wykonanych przed wejściem tych przepisów w życie. Mogą mieć natomiast znaczenie, a także stanowić podstawę do nakazania wykonania określonego obowiązku jeżeli zostanie udowodnione, że roboty budowlane zostały wykonane w sposób istotnie naruszający wymogi obowiązujące w czasie wykonywania robót. Wobec tego istniejące w ścianie szczytowej budynku okna nie spełniają warunków, o jakich mowa w ww. przepisach, a brak pozwolenia na ich wykonanie pociąga za sobą konieczność przeprowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Uwzględniając powyższe oraz fakt, że wykonanie otworów narusza przepisy obowiązujące w dacie budowy obiektu, jak i obecnie obowiązujące, organ stwierdził, że okna te winny ulec likwidacji.

Jednocześnie organ odwoławczy, z uwagi na to, iż czas określony na realizację obowiązku w trakcie postępowania odwoławczego w znacznej części minął, utrzymał w mocy decyzję w części merytorycznej, a uchylił ją w zakresie terminu wykonania orzeczonego nią obowiązku i wyznaczył nowy termin jego wykonania do dnia 27 lutego 2015 roku.

Odnosząc się do podniesionej w odwołaniu kwestii pozbawienia lokalu możliwości pełnienia funkcji lokalu mieszkalnego, organ wyjaśnił, że okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie. Zawierając umowę kupna, nabywca winien był w sposób rzetelny sprawdzić przedmiot tej umowy, to na nabywcy ciąży obowiązek dochowania należytej staranności przy ustaleniu stanu prawnego nieruchomości (lokalu), którą zamierza nabyć. Odstąpienie od sprawdzenia legalności wykonania przedmiotu umowy przez pryzmat przepisów prawa budowlanego, jest ryzykiem, które obciąża nabywcę. Wszelkie roszczenia związane z utratą lokalu funkcji mieszkalnej mogą być dochodzone jedynie na drodze postępowania przed sądami powszechnymi.

W skardze na powyższą decyzję J. M. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zdaniem skarżącej w sprawie doszło do obrazy przepisów prawa procesowego polegającej na naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 107 i § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2013 roku, poz. 267 ze zm., dalej jako: "K.p.a.:) polegającym na niewyjaśnieniu w sposób wyczerpujący stanu faktycznego poprzez nieustalenie daty, nawet przybliżonej, wykonania otworów okiennych, inwestora, na zlecenie którego wykonano otwory okienne, niepodanie podstawy prawnej z przytoczeniem przepisów prawa, zgodnie z którymi nie można było wykonać otworów okiennych w nieruchomości, co miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ organ nadzoru budowlanego oparł się na niewłaściwie ustalonym i niepełnym stanie faktycznym, zatem nie wskazał właściwych przepisów prawnych, na podstawie których wydał decyzję. W sprawie doszło także do naruszenia art. 7, art. 8, art. 11, art. 75, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 K.p.a. poprzez niewystarczające poszukiwanie dowodów przez organ wyrażającym się w zaniechaniu poszukiwania i przesłuchania świadków na okoliczność daty i warunków wykonania okien oraz niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, w szczególności na uznaniu za niewiarygodne wyjaśnień skarżącej co do daty wybudowania otworów okiennych i zaniechaniu dokonania ich weryfikacji poprzez przeprowadzenie dowodów z urzędu, przez co naruszono zasadę pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa i przekonywania, co również miało istotny wpływ na rozstrzygnięcie, ponieważ nie przeprowadzono pełnego postępowania dowodowego, a organ oparł się przy wydawaniu decyzji na materiale wybiórczym i nieprzekonującym. W sprawie doszło również do naruszenia przepisów prawa materialnego, która miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy ten przepis nie powinien zostać zastosowany bowiem organ nie wyjaśnił okoliczności sprawy dotyczących warunków w jakich wykonano otwory oraz istnienia dokumentu pozwalającego na ich wykonanie.

W motywach skargi strona wyjaśniła, iż decyzja organów jest bezpodstawna i wadliwa, a w aspekcie społecznym krzywdząca z uwagi na pozbawienie skarżącej, która jest osobą starszą, możliwości korzystania z lokalu mieszkalnego zgodnie z jego przeznaczeniem. Organ odwoławczy oparł się w całości na postępowaniu dowodowym i ustaleniach faktycznych oraz prawnych organu pierwszej instancji, które przyjął za swoje, nie dokonując w sprawie żadnych dodatkowych ustaleń. Przeprowadzone postępowanie dowodowe było niewystarczające dla wydania decyzji o tak dalece idących skutkach, tj. nakazującej zamurowanie dwóch z trzech okien znajdujących się w mieszkaniu skarżącej. Sposób, w jaki organ starał się wyjaśnić stan faktyczny sprawy oraz sposób uzasadnienia decyzji godzi w zasadę prawdy obiektywnej i na pewno nie miał na względzie słusznego interesu skarżącej. Zdaniem skarżącej, najistotniejszą kwestią w sprawie jest ustalenie daty, chociażby przybliżonej, wykonania spornych okien, co pozwoliłoby na szczegółową analizę legalności tychże okien na gruncie obowiązujących wówczas przepisów. Zastosowanie obecnie obowiązujących przepisów technicznych było nieuzasadnione. Organu zaniechał przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego opierając się wyłącznie na skąpym materiale dowodowym, zebranym przez organ pierwszej instancji. W sprawie udało się organom jedynie ustalić, że w Archiwum Państwowym w Ł. oraz w Urzędzie Miasta Ł. brak jest dokumentów wskazujących na datę wykonania otworów okiennych. W zakresie pozostałego materiału dowodowego, organy dały wiarę zeznaniom świadka M. W. upoważnionej przez Administrację Zasobów Komunalnych Ł.-W., która potwierdziła brak wiedzy Administracji odnośnie inwestora i daty dokonania inwestycji. Z niewiadomych względów organy nie dały wiary wyjaśnieniom skarżącej, która twierdzi, że okna powstały w latach pięćdziesiątych XX wieku w związku z przystosowaniem strychu na cele mieszkaniowe. Strona kontestuje wnioskowanie organu pierwszej instancji, w całości przyjęte przez organ odwoławczy, iż oświadczenie skarżącej nie może polegać na prawdzie skoro nie odnaleziono żadnych dokumentów wskazujących na podział lokali większych na mniejsze. Wobec rozbieżności w wyjaśnieniach i zeznaniach oraz niejasności, organy nie podjęły żadnej dodatkowej próby wyjaśnienia sprawy. Zaniechano poszukiwania świadków, którzy mogliby wyjaśnić kluczowe dla sprawy kwestie. Żaden z organów nie przesłuchał w charakterze świadków chociażby mieszkańców kamienicy, którzy tak jak skarżąca zamieszkują w niej od wielu lat. W sprawie materiał dowodowy – zdaniem skarżącej – nie był wystarczający do rzetelnego ustalenia wszystkich okoliczności sprawy. Organ ograniczył się wyłącznie do wysłania zapytania do czterech podmiotów o to, czy istnieją dokumenty dotyczące zrealizowanych robót budowlanych i przesłuchania dwóch osób, których twierdzenia były ze sobą sprzeczne. Wbrew przepisom art. 7 i 75 § 1 K.p.a., organ zaniechał uzupełnienia materiału dowodowego z urzędu, pomimo iż istniały ku temu podstawy.

Wobec tego strona skarżąca uznała, iż materiał dowodowy w sprawie został zgromadzony w sposób wybiórczy i niezupełny, a ustalenia poczynione przez obydwa organy nadzoru budowlanego można uznać za dowolne. Organ błędnie założył, że brak dokumentów dotyczących realizacji otworów okiennych uprawnia do przyjęcia, że otwory te stanowią samowolę budowlaną.

W związku ze zgromadzeniem niepełnego materiału dowodowego i w konsekwencji nieustaleniem daty wykonania otworów okiennych organy nadzoru budowlanego nie były w stanie wskazać jednej, właściwej i konkretnej podstawy prawnej, zgodnie z którą prawodawca nie dopuścił możliwości wykonania robót budowlanych w przedmiotowym zakresie. Stąd też organy uciekły się do przywoływania historycznych aktów prawnych, wskazując jedynie te przepisy, które co do zasady zakazywały wykonywania otworów w ścianach leżących w granicy działki ze względu na ochronę przeciwpożarową. Organ pominął dopuszczone przez ustawodawcę wyjątki, pomimo tego, iż te istniały. Organ w szczególności zobowiązany powinien być do analizy przepisów obowiązujących w dacie, w której jak twierdzi skarżąca, powstały otwory okienne, aby wykluczyć tym samym zasadność jej stanowiska. W latach pięćdziesiątych XX wieku obowiązywało rozporządzenie Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. Nr 23 poz. 202), które w art. 408 pkt 6, art. 410 pkt 15 i art. 412 dopuszczało możliwość ustanowienia na podstawie prawa miejscowego wyjątków w warunkach, jakim powinny odpowiadać mury ogniochronne przy wznoszeniu przy granicy działek budynków szczytem do ulicy w dzielnicach istniejących, zabudowanych domami i urządzaniu otworów w ścianach zewnętrznych. Organ nie wskazał ww. przepisów, a zamiast tego dokonał analizy przepisów obowiązujących na przestrzeni XX wieku twierdząc, że otworów okiennych nie można było legalnie wykonać. Organ napisał, iż w praworządnym państwie prawa niedopuszczalne jest uznanie, że z uwagi na brak możliwości odnalezienia dokumentów roboty są legalne. Tymczasem, zdaniem skarżącej, sama okoliczność braku posiadania dokumentów przez organy administracji wynikająca z obowiązku niszczenia części dokumentów po upływie określonego czasu, nie stanowi ani potwierdzenia wydania pozwolenia na budowę ani braku wydania takiego pozwolenia.

Zdaniem skarżącej, organ nie przeprowadzając dogłębnego postępowania dowodowego, nie potrafił jednoznacznie wskazać i uzasadnić stanu faktycznego sprawy, a co za tym idzie poczuł się zobowiązany do przeanalizowania szeregu przepisów materialnych, które mogłyby mieć zastosowanie w sprawie o ile nie dopuszczałyby wyjątków. W sprawie uchybienia proceduralne polegające przede wszystkim na nieprzeprowadzeniu dogłębnego postępowania dowodowego i niedokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego czynią decyzję wadliwą i podlegającą uchyleniu.

Skarżąca wskazała również, że organ odwoławczy niewłaściwe zastosował przepis art. 51 ust 1 pkt 2 Prawa budowlanego, ponieważ przepis ten nie powinien zostać zastosowany z uwagi na nie wyjaśnienie przez organ okoliczności dotyczących warunków w jakich wykonano otwory okienne oraz tego czy istnieje dokument pozwalający na ich wykonanie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty przedstawione w uzasadnieniu kwestionowanego w sprawie rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Tytułem wstępu wskazać należy, iż stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jedn. Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" – "c" p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi, sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a.).

Na wstępie przypomnieć należy, iż organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego, po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, wydał decyzję zobowiązującą aktualnych właścicieli lokalu mieszkalnego do likwidacji otworów okiennych znajdujących się w ścianie budynku usytuowanego w granicy z sąsiednią nieruchomością. Organ drugiej instancji po rozpoznaniu ich odwołania, uchylił rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji w zakresie określenia daty wykonania obowiązku, a w pozostałym zakresie utrzymał w mocy decyzję pierwszoinstancyjną.

Materialno – prawną podstawę rozstrzygnięcia w sprawie stanowił art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego, który stanowi, iż właściwy organ w drodze decyzji w odniesieniu do robót budowlanych, w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, które zostały wykonane w sposób, o którym mowa w art. 50 ust. 1, nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania. Przy czym przepis art. 50 ust. 1 Prawa budowlanego stanowi o robót budowlanych wykonywanych bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia (pkt 1) lub w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska (pkt 2), lub na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 (pkt 3), lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach (pkt 4).

W sprawie – zdaniem organów administracji – mamy do czynienia z nielegalnym wykonaniem otworów okiennych w lokalu mieszkalnym stanowiącym własność skarżącej, w ścianie szczytowej znajdującej się w granicy z działką sąsiednią. Stwierdzenie takie oparte jest na poglądzie, iż żadne przepisy prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki obowiązujące na przestrzeni od wybudowania budynku do dnia orzekania przez organy, nie dopuszczały możliwości wykonania otworów okiennych w ścianie szczytowej, bowiem skutkowałoby to obniżeniem odporności pożarowej budynku.

Odnosząc się do zastosowanej w sprawie podstawy prawnej sąd podziela pogląd organów obu instancji wskazujących na konieczność zastosowania w stanie faktycznym sprawy powołanej regulacji art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego. W sprawie bezspornie mamy bowiem do czynienia z wykonaniem robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. Nie ulega w sprawie również wątpliwości, iż stosownie do art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego w sprawie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 1994 roku.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do zarzutu skargi, iż organy obu instancji nie ustaliły dokładnie daty wykonania okien naruszając tym samym szereg przepisów proceduralnych. Odnosząc się do tej kwestii dostrzec wypada, iż organ odwoławczy podkreślił, że według oświadczenia córki właścicielki lokali sporne okna zostały wykonane w latach 50 ubiegłego wieku. Z całą pewnością istnienie okien zostało ujęte w inwentaryzacji obiektu sporządzonej w lipcu 2005 roku. Zarzut skargi odnoszący się do powyższej kwestii opiewał na niewyjaśnienie dokładnej daty wykonania okien, co stanowi naruszenie wymienionych przepisów postępowania administracyjnego. Niewątpliwie organy obu instancji nie zajęły jednoznacznego stanowiska w zakresie oceny kiedy wykonano okna. Jednak, zdaniem składu orzekającego, w sprawie nie było konieczne bardzo dokładne, ścisłe ustalenie daty wykonania okien, bowiem – jak słusznie wykazał organ odwoławczy – przepisy prawa obowiązujące na przestrzeni między wybudowaniem budynku, a chwilą obecną, nie pozwalały na wykonanie okien w ścianie szczytowej budynku w granicy z sąsiednią nieruchomością, która to ściana dodatkowo pełni funkcje ogniochronną.

Mimo to, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, działania podejmowane przez organ pierwszej instancji w celu ustalenia daty wykonania okien obejmowały szereg czynności procesowych, począwszy od poszukiwania dokumentów u administratora budynku, w organie administracji architektoniczno – budowlanej, jak i w archiwum państwowym. W celu ustalenia daty wykonania okien organ przyjął oświadczenie córki właścicielki lokalu mieszkalnego (protokół z dnia 18 września 2014 roku) oraz przesłuchał pracownika administracji budynku. Organ przeanalizował także ewentualne zmiany przebiegu granic między nieruchomością, na której znajduje się budynek ze spornymi otworami okiennymi, a nieruchomością sąsiednią.

Wszystkie te działania nie dały jednoznacznej odpowiedzi na pytanie o konkretną datę wykonania okien w budynku mieszkalnym. Na podstawie całokształtu zebranego materiału możliwe stało się tylko ustalenie wykonania otworów okiennych w określonym przedziale czasu, czy przybliżeniu.

Zdaniem składu orzekającego, uwzględniając podjęte przez organ działania, ustalenie daty wykonania okien przyjęte przez organ pierwszej instancji w uzasadnieniu swojej decyzji odpowiada prawu i jest wystarczające. Sąd nie widzi innych możliwych do podjęcia czynności procesowych, które miałyby pozwolić na jednoznaczne ustalenie spornej daty, która zresztą nie ma aż tak istotnego znaczenia.

W tym miejscu wskazać należy, iż organy administracji oprócz związania zasadą praworządności, czy pogłębiania zaufania zobligowane są także zasadą szybkości postępowania. Stosownie bowiem do treści art. 12 K.p.a. statuującego wspomnianą zasadę, organy administracji publicznej powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Bezspornie, w imię zasady szybkości postępowania nie wolno zaniechać przeprowadzenia dowodów zmierzających do wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego, niezbędnego dla wszechstronnego wyjaśnienia wszystkich, istotnych dla rozstrzygnięcia, okoliczności sprawy.

Tym niemniej, w stanie faktycznym sprawy, jak to zostało wcześniej wykazane, przeprowadzono wszystkie możliwe dowody zmierzające do jak najbardziej precyzyjnego ustalenia daty wykonania spornego okna. Jak już akcentowano, nie bez znaczenia w tym miejscu pozostaje również kwestia tego, iż żadne przepisy prawa, obowiązujące na przestrzeni czasu między wybudowaniem budynku (co miało miejsce ok. 1912 roku), a momentem orzekania przez organ odwoławczy, nie pozwalały na wykonanie otworów okiennych w budynkach znajdujących się w granicy z sąsiednią nieruchomością w ścianie pełniącej funkcję oddzielenia pożarowego. Rozważania organu pierwszej instancji zawarte w decyzji o nakazie likwidacji otworu okiennego w tym zakresie są wyczerpujące, dokładne i zasługują na aprobatę.

W ocenie strony skarżącej, możliwość wykonania okien wyłania się z lektury art. 408 pkt 6, art. 410 pkt 15 i art. 412 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 16 lutego 1928 roku o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. nr 23, poz. 202). Najpierw jednak dostrzec należy treść art. 196 ww. rozporządzenia, który to przepis wskazuje, iż budynki ogniotrwałe, wznoszone bezpośrednio przy granicy sąsiadów, jako też budynki nieogniotrwałe, wznoszone w odległości mniejszej od 4 metrów od tej granicy, powinny być zaopatrzone od strony granicy w mur ogniochronny bez otworów i próżni. W przepisie art. 408 pkt 6 rozporządzenia zawarto delegację do określenia w formie prawa miejscowego m.in. sposobu urządzenia otworów w ścianach zewnętrznych. Z treści tego przepisu nie wynika jeszcze uprawnienie do odstąpienia od warunków określonych w art. 196 tegoż rozporządzenia. Dopiero w treści art. 410 pkt 15 rozporządzenia normodawca pozwolił na ustanowienie w drodze przepisów miejscowych odmiennych od określonych w art. 196 warunków, jakim powinny odpowiadać mury ogniochronne przy wznoszeniu przy granicy działek budynków szczytem do ulicy w dzielnicach istniejących, zabudowanych domami, położonymi w opisany sposób. Skład orzekający jednak nie doszukał się wydanych, na podstawie ww. delegacji, przepisów prawa miejscowego, które uprawniałyby do wykonania otworów okiennych jak w zaistniałym w sprawie stanie faktycznym. Wobec tego, nie zasługuje na uwzględnienie argument strony skarżącej, iż na przestrzeni między wybudowaniem budynku, a chwilą obecną funkcjonowały w prawie przepisy pozwalające na wykonanie okien w ścianie szczytowej budynku posadowionego w granicy z działką sąsiednią.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wyjaśnić wypada, iż w obliczu przedstawionych argumentów, nie zasługują one na uwzględnienie. Niewątpliwie z momentem zamurowania otworu okiennego w pokoju lokal mieszkalny, stanowiący własność skarżącej, straci przymiot lokalu mieszkalnego. Niemniej jednak okoliczność ta pozostaje bez wpływu na rozstrzygnięcie, a wszelkie roszczenia z tym związane winny dochodzone być przez uprawnione osoby na drodze postępowania przed sądem powszechnym.

Reasumując, sąd orzekł jak w punkcie pierwszym wyroku na mocy art. 151 P.p.s.a.

ms