Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1387/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6146 Sprawy uczniów
Hasła tematyczne: Oświata
Skarżony organ: Kurator Oświaty
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 39 ust. 2
journal: Dz.U. 2004 nr 256 poz 2572
law: Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) Sędziowie: WSA Joanna Skiba WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Jolanta Dominiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009 r. sprawy ze skargi W.I. na decyzję [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy uczniów oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania W. I., utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Prywatnego, Policealnego Studium [...] w W. z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] o skreśleniu W.I. z listy uczniów.

Decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r. zapadła w następującym stanie sprawy.

W.I. jest uczniem [...] semestru Prywatnego, Policealnego Studium [...] w W. kształcącym się w zawodzie – [...]. W związku z nieprzestrzeganiem Statutu Szkoły oraz regulaminu obowiązującego w pracowni [...] został on w dniu [...] grudnia 2008 r. ukarany ustnym upomnieniem, a następnie pisemną naganą z dnia [...] kwietnia 2009 r. Powyższą naganę otrzymał w dniu 5 maja 2009 r. lecz odmówił jej podpisania. Od dnia odmowy przyjęcia nagany nie uczestniczył on w zajęciach edukacyjnych w szkole.

Wobec niezastosowania się do zaleceń zawartych w ustnym upomnieniu oraz pisemnej naganie i nieusprawiedliwionych nieobecnościach w szkole Dyrektor Prywatnego, Policealnego Studium [...] w W., decyzją z dnia [...] maja 2009 r. orzekł, na podstawie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. - o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.), o skreśleniu W.I. z listy uczniów. Decyzja poprzedzona została podjętą w tym przedmiocie uchwałą Rady Pedagogicznej z dnia [...] maja 2009 r. nr [...] oraz opinią Samorządu Uczniowskiego.

W odwołaniu od decyzji Dyrektora Prywatnego, Policealnego Studium [...] W.I. wniósł o jej "anulowanie".

W wyniku rozpatrzenia powyższego odwołania [...] Kurator Oświaty decyzją z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia [...] Kurator Oświaty wskazał, iż naruszenia przez skarżącego Statutu szkoły oraz Regulaminu obowiązującego w pracowni [...] (skutkujące udzieleniem ustnego upomnienia) polegały na niewykonywaniu poleceń nauczyciela prowadzącego ćwiczenia i utrudnianiu mu prowadzenia zajęć, samodzielnym opuszczaniu pracowni bez powiadomienia o tym nauczyciela, utrudnianiu dozoru i opieki nad innymi uczniami w grupie oraz nie przestrzeganiu przepisów bhp, a tym samym stwarzaniu zagrożenia bezpieczeństwa w trakcie wykonywania ćwiczeń dla siebie jak i dla innych uczniów. Pisemna nagana udzielona została uczniowi zaś z uwagi na lekceważenie przez niego wspomnianego wyżej upomnienia. Jednocześnie organ przytoczył unormowania zawarte w § 26 Statutu Prywatnego, Policealnego Studium [...] odnoszące się do systemu kar i trybu ich udzielania podając, że:

"1. Za naruszanie obowiązującego w szkole statutu, regulaminu lub ogólnie uznanych norm społecznych uczeń może być ukarany.

2. Kara nie może naruszać nietykalności i godności osobistej ucznia.

3. Kara może mieć charakter:

a. upomnienia udzielonego przez wychowawcę,

b. upomnienia lub nagany z wpisem do indeksu, udzielonego przez dyrektora szkoły,

4. Uchwałę w sprawie skreślenia ucznia podejmuje Rada Pedagogiczna, w porozumieniu z Samorządem Uczniów.

5.Skreślenia z listy uczniów dokonuje dyrektor szkoły w formie decyzji administracyjnej.

Skreślenie z listy uczniów następuje szczególnie za :

a) niesystematycznie uczestniczenie w zajęciach obowiązkowych teoretycznych, praktycznych i ćwiczeniach laboratoryjnych,

b) w przypadku kiedy uczeń powtarza więcej niż jeden raz ten sam semestr lub w trakcie cyklu kształcenia powtórzył już dwa semestry,

c) kradzieże i rozboje, używanie narkotyków, spożywanie alkoholu na terenie szkoły,

d) wybryki chuligańskie,

e) zaleganie z opłatami czesnego."

Zdaniem organu, w świetle wyżej przedstawionych okoliczności istniały podstawy do skreślenia skarżącego z listy uczniów, zaś decyzja wydana została po podjęciu uchwały przez Radę Pedagogiczną i po zasięgnięciu opinii Samorządu Uczniowskiego. Zgodna więc była z art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty. Dodatkowo [...] Kurator Oświaty podniósł, iż podstawa programowa kształcenia w zawodzie [...] określa specyficzne wymagania kształcenia w zawodzie oraz wymagania psychofizyczne właściwe dla zawodu [...], które powinien spełniać kandydat na [...]. Są to m.in. sumienność i dokładność, życzliwość i wyrozumiałość, poszanowanie godności osobistej drugiego człowieka, samodzielność i samokontrola, zdyscyplinowanie i postępowanie zgodne z zasadami etyki.

Na decyzję [...] Kuratora Oświaty W.I. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wskazywał, iż na koniec I semestru otrzymał tylko jedną ocenę dostateczną, zaś pozostałe oceny to czwórki i piątki. W drugim semestrze zaliczył zaś jeden z przedmiotów - informatykę [...] - na czwórkę. Nie doczekał natomiast Rady Pedagogicznej kończącej ten semestr, gdyż został skreślony z listy uczniów. Zarzucił on ponadto decyzji pierwszej instancji, iż zawiera ona fałszywe uzasadnienie.

W odpowiedzi na skargę [...] Kurator Oświaty podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu decyzji i wniósł o jej oddalenie.

W uzupełnieniu skargi, pismem z dnia 16 listopada 2009 r. skarżący wniósł o powołanie w charakterze świadka nauczycieli biorących udział w Radzie Pedagogicznej, która odbyła się w [...] i [...] semestrze. Wniosek ten postanowieniem Sądu wydanym na rozprawie w dniu 8 grudnia 2009. został oddalony. Na rozprawie tej W.I. wniósł o usunięcie z akt szkolnych upomnienia oraz nagany.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.

Rozpatrując sprawę w ramach ww. kryteriów uznać należy, że skarga W. I. nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja ani poprzedzająca ją decyzja Dyrektora Prywatnego, Policealnego Studium [...] w W. z dnia [...] maja 2009 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Zaskarżona decyzja wydana została w trybie art. 39 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. – o systemie oświaty (Dz.U. z 2004 r. nr 256, poz. 2572). Przepis ten stanowi, że dyrektor szkoły lub placówki może w drodze decyzji, skreślić ucznia z listy uczniów w przypadkach określonych w statucie szkoły lub placówki. Skreślenie następuje na podstawie uchwały rady pedagogicznej, po zasięgnięciu opinii samorządu uczniowskiego.

Zasadnicze zatem znaczenie dla oceny legalności zaskarżonej decyzji ma to, czy w sprawie zostały spełnione wskazane w statucie szkoły przesłanki, warunkujące zastosowanie wobec ucznia sankcji dyscyplinarnej w postaci skreślenia z listy uczniów oraz czy dochowano trybu podejmowania decyzji przewidzianego powołanym wyżej przepisem ustawy o systemie oświaty.

Obowiązujący w Prywatnym, Policealnym Studium [...] w W. statut szkoły w § 26 wśród przypadków zachowań ucznia zagrożonych sankcją dyscyplinarną w postaci skreślenia z listy uczniów wymienia m.in.: niesystematyczne uczestniczenie w zajęciach obowiązkowych teoretycznych, praktycznych i ćwiczeniach laboratoryjnych (pkt 5 lit. a) oraz nie przestrzeganie regulaminu pracowni w trakcie odbywania ćwiczeń laboratoryjnych (pkt 5 lit. b).

Jedną z trzech pracowni, w której w ramach realizowanego przez szkołę programu nauczania odbywają się ćwiczenia laboratoryjne, jest pracownia [...]. Zasady pracy oraz sposób zachowania w tej pracowni określa jej regulamin. W myśl zawartych w nim postanowień słuchacz ma obowiązek w trakcie wykonywania ćwiczeń wykorzystywać powierzony mu sprzęt techniczny zgodnie z przeznaczeniem i ustnymi poleceniami nauczyciela (pkt 2 regulaminu). Przy czym ćwiczenia te wykonywane są pod nadzorem nauczyciela z podanym instruktarzem (pkt 8 regulaminu) Opuszczenie zaś pracowni w czasie ćwiczeń następuje tylko za zgodą nauczyciela (pkt 10 regulaminu). W tym stanie rzeczy, samowolne odstąpienie od wykonywania ćwiczenia według poleceń kierującego zajęciami nauczyciela czy też opuszczenie przez ucznia pracowni w trakcie zajęć bez zgody nauczyciela kwalifikowane być musi jako naruszenie ww. przepisów regulaminu. Taka zaś sytuacja w rozpoznawanej sprawie miała miejsce wielokrotnie - co potwierdzają znajdujące się w aktach administracyjnych sprawy notatki służbowe dyrektora i nauczycieli dotyczące zachowania i postępów w nauce uczniów sporządzone w roku szkolnym 2008/2009 (karty oznaczone nr 3-7). Przykładowo w notatce z dnia 7 listopada 2008 r. podano, że "W.I. stwarza problemy w pracowni [...], nie słucha poleceń nauczyciela, samowolnie opuszcza pracownię [...], mimo uwag nie respektuje poleceń dotyczących BHP pracowni". Do naruszania wewnętrznych przepisów szkolnych przez skarżącego dochodziło także pomimo udzielonej na wniosek Rady Pedagogicznej z dnia [...] grudnia 2008 r. kary ustanego upomnienie. Potwierdzeniem tych naruszeń są kolejne notatki służbowe nauczycieli: z dnia 17 stycznia 2008 r. (notatka z zajęć w pracowni [....]), z dnia 5 lutego 2009 r., z dnia 26 marca 2009 r., z dnia 2 kwietnia 2009 r. i z dnia 23 kwietnia 2009 r. Konsekwencją braku poprawy w zachowaniu ucznia i dalszego naruszania przez niego przepisów wewnętrznych szkoły było udzielenie W.I. w dniu [...] kwietnia 2009 r. pisemnej nagany, po otrzymaniu której zaprzestał on w ogóle uczęszczania do szkoły.

W tym stanie rzeczy, w ocenie składu orzekającego, spełnione zostały przesłanki wskazane § 26 Statutu Szkoły uprawniające Radę Pedagogiczną szkoły do podjęcia uchwały o skreślenie W.I. z listy uczniów. Zważyć bowiem należy, że do podstawowych obowiązków ucznia, stosownie do § 24 pkt 2 lit. a i b ww. Statutu należy m.in. przestrzeganie statutu szkoły, systematyczne i aktywne uczestnictwo w zajęciach szkolnych oraz dbałość o ład i porządek szkolny.

Skoro zaś, W.I. mimo udzielonych uprzednio kar dyscyplinarnych (upomnienie, nagana) nadal łamał obowiązujące uczniów wewnątrzszkolne przepisy, których znajomość potwierdził własnoręcznym podpisem (karta oznaczona nr 7-1 akt administracyjnych), jak również mając na względzie to że zaprzestał on po otrzymaniu nagany uczęszczania do szkoły i w dacie podjęcia przez Radę Pedagogiczną uchwały o skreśleniu z listy uczniów posiadał już 85 godzin nieusprawiedliwionych, zaistniały podstawy do zastosowania wobec niego najdotkliwszej sankcji dyscyplinarnej, przewidzianej Statutem, tj. skreślenia z listy uczniów. Bez znaczenia przy tym z punktu widzenia przesłanek jej zastosowania w realiach niniejszej sprawy jest podnoszona przez skarżącego okoliczność uzyskania na zakończenie pierwszego semestru pozytywnych ocen z poszczególnych przedmiotów. Powodem skreślenie W. I. z listy uczniów Prywatnego, Policealnego Studium [...] było bowiem nierespektowanie przez ucznia obowiązujących na terenie szkoły przepisów wewnętrznych (statutu, regulaminów pracowni) , a nie brak postępów w nauce.

Podjęta w tym przedmiocie decyzja Dyrektora Prywatnego, Policealnego Studium [...] z dnia [...] maja 2009 r. poprzedzona została stosowną uchwałą Rady Pedagogicznej i została pozytywnie zaopiniowana przez samorząd uczniowski. Nie doszło zatem w toku rozpoznawania sprawy do naruszenia trybu podejmowania decyzji określonego w art. 39 ust. 2 ustawy o systemie oświaty, zaś samo rozstrzygnięcie znajduje oparcie w zgromadzonym w aktach sprawy materiale dowodowym, co oznacza, że decyzji tej (mającej charakter uznaniowy) nie można postawić zarzutu arbitralności. Tym samym nie narusza także prawa utrzymująca w mocy to rozstrzygnięcie decyzja [...] Kuratora Oświaty z dnia [...] lipca 2009 r.

Wprawdzie w decyzji organu odwoławczego błędnie przytoczono treść § 26 statutu szkoły pomijając w punkcie 3 tego paragrafu (wskazującym poszczególne kary dyscyplinarne) treść podpunktu oznaczonego literą "c", w którym przewidziano karę skreślenia z listy uczniów, jak również przytoczono niewłaściwe brzmienie tego paragrafu w części regulującej przypadki, w których następuje skreślenie ucznia podając, iż punkt 5 lit. b) stanowi: "w przypadku, kiedy uczeń powtarza więcej niż jeden raz ten sam semestr lub w trakcie cyklu kształcenia powtórzył już dwa semestry" zamiast prawidłowego brzmienia tego podpunktu: "nie przestrzeganie regulaminu pracowni w trakcie odbywania ćwiczeń laboratoryjnych". Niemniej błędne przytoczenie treści przepisu statutu mimo, że stanowi naruszenie normy zawartej w art. 107 § 3 k.p.a., to nie daje podstawy do uchylenia przez Sąd zaskarżonej decyzji, gdyż w realiach niniejszej sprawy uchybienie to nie zaważyło o jej ostatecznym wyniku i jest jedynie wadą, którą odnieść należy do jakości sporządzonego przez organ uzasadnienia.

Nie mogło być natomiast przedmiotem rozważań Sądu oraz wydanego w następstwie rozpoznania skargi orzeczenia, zgłoszone przez skarżącego żądanie usunięcia z akt szkolnych dokumentów związanych z wymierzeniem mu kar dyscyplinarnych. Sądy administracyjne, jak już wskazano na wstępie, dokonują bowiem jedynie kontroli wydawanych przez organy rozstrzygnięć oraz prowadzonego przez nich postępowania pod kątem zgodności z obowiązującymi przepisami prawa. Nie rozstrzygają spraw merytorycznie i nie mają kompetencji do nakazania organowi usunięcia z akt jakichkolwiek dokumentów.

Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.