Postanowienie WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 660/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 58 par. 1 pkt 5a i pkt 6
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art.18 ust. 2 pkt 9 lit.a)
journal: Dz.U. 2015 poz 1515
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym - tekst jednolity
article: art. 209a ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 1774
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Gabriela Nowak (spr.) po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. L., K. L., A. C., M. C., T. T., M. G., S. S., E. S., J. C., D. K., H. M., J. M., Z. Ż., R. W., A.S., L. C., D. Ł., H. P. i M. W. na uchwałę Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenia zgody na sprzedaż nieruchomości w formie przetargu postanawia: odrzucić skargę.


UZASADNIENIE

Rada Miejska w [...] uchwałą z [...] lutego 2016 r. nr [...], działając na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1515 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 i art. 28 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2015 r. poz. 1774 ze zm.), powoływanej dalej jako "U.g.n.", wyraziła zgodę Burmistrzowi [...] na sprzedaż w formie przetargu nieruchomości niezabudowanej, stanowiącej własność Gminy Miasta [...], położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako dz. nr [...] o pow. [...] ha. Wykonanie przedmiotowej uchwały Rada powierzyła Burmistrzowi [...].

Pismem z [...] marca 2016 r. członkowie Wspólnoty Mieszkaniowej [...] i właściciele lokali wchodzących w skład tej wspólnoty (tj. R. L., M. C., T. T., M. G., S. S., E. S., J. C., D. K., J. M., R. W., A. S., L. C., D. Ł., H. P., M. W. i R. J.), wezwali Radę Miasta [...] do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego, zarzucając jej naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 1 i 6 w zw. z art. 209a ustawy o gospodarce nieruchomościami, poprzez podjęcie przedmiotowej uchwały, mimo że ww. Wspólnocie przysługuje skuteczne roszczenie o nabycie działki nr [...].

Rada Miejska w [...] uchwałą z [...] marca 2016 r. nr [...] odmówiła uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, nie podzielając stanowiska odnośnie do przysługiwania wspólnocie roszczenia przewidzianego w art. 209a U.g.n. Powyższa uchwała doręczona została wnioskodawcom w dniu 24 marca 2016 r.

R. L., K. L., A. C., M. C., T. T., M. G., S. S., E. S., J. C., D. K., H. M., J. M., Z. Ż., Re. W., A. S., L. C., D. Ł., H. P. i M. W. pismem z [...] kwietnia 2016 r. (data wpływu do organu – 21 kwietnia 2016 r.) wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na uchwałę z [...] lutego 2016 r. wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, zarzucając naruszenie art. 37 ust. 2 pkt 1 i 6 w zw. z art. 209a ust. 1 U.g.n. W uzasadnieniu skargi wskazali, że Wspólnota Mieszkaniowa [...] obejmuje lokale położone na działce nr [...]. Z uwagi na to, że budynek znajdujący się na powyższej działce wykracza poza jej granice, ww. wspólnota poinformowała organ o tym, że zamierza wystąpić z wnioskiem o przejęcie w użytkowanie wieczyste sąsiadujących działek o nr [...],[...] i [...]. Rada Miasta [...] zaskarżoną uchwałą z [...] lutego 2016 r. wyraziła jednak zgodę na sprzedaż tej ostatniej działki w formie przetargu. Organ nie wziął jednak pod uwagę, że zgodnie z art. 209a ust. 1 U.g.n. skarżącym przysługuje roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz dotychczas wydzieloną działką będzie spełniać wymogi działki budowlanej. Możliwość przejęcia w użytkowanie jedynie dz. nr [...] i [...] nie spowoduje, że ich nieruchomość (tj. dz. nr [...]) zacznie spełniać wymogi działki budowlanej, ponieważ nadal nie będzie możliwe usytuowanie koszy i węzła sanitarnego, które to znajdują się na dz. nr [...]. Wobec powyższego, w ocenie skarżących naruszony został również art. 37 ust. 2 pkt 1 i 6 U.g.n., bowiem w opisanym stanie faktycznym, za niedopuszczalny należy uznać tryb przetargowy sprzedaży dz. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Burmistrz [...] – działający w imieniu Rady Miejskiej w [...] wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że zasadą przy zbywaniu nieruchomości jest zastosowanie trybu przetargowego przy sprzedaży, czy oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego. Tryb bezprzetargowy jest natomiast wyjątkiem od powyższej reguły. W ocenie organu dz. nr [...] nie spełnia warunków określonych w art. 37 ust. 2 i 6 U.g.n., bowiem nie przylega do działki skarżących (o nr [...]), a jej kształt i wielkość stwarzają warunki do zagospodarowania, a tym samym może stanowić nieruchomość samodzielną. Podnoszona natomiast przez wspólnotę okoliczność, że działka ta jest niezbędna do zapewnienia jej minimalnych warunków do funkcjonowania z uwagi na usytuowanie koszy na śmieci i węzła sanitarnego, nie wyczerpuje przesłanki naruszenia interesu prawnego. Okoliczności te świadczyć mogą jedynie o interesie faktycznym wspólnoty oraz o bezumownym korzystaniu z przedmiotowej nieruchomości. Organ podał również, że węzeł sanitarny przebiegający przez działkę nr [...] wykorzystywany jest zarówno przez wspólnotę, jak i właściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr [...], którą to działkę osoba ta nabyła w drodze przetargu od Gminy Miasta [...]. Ponadto na działce nr [...] zlokalizowane jest przyłącze wodociągowe do dz. nr [...]. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 209a U.g.n. organ podał, że po pierwsze z roszczeniem w tym trybie muszą wystąpić łącznie wszyscy właściciele wyodrębnionych lokali, podczas gdy w niniejszej sprawie zrobił to jedynie Zarząd Wspólnoty, a po drugie dz. [...] nie jest działką przyległą do działki Wspólnoty, a zatem nie spełnia warunku z art. 209a U.g.n.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi wniesionej w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Miejskiej w [...] z [...] lutego 2016 r. nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na sprzedaż w drodze przetargu nieruchomości niezabudowanej stanowiącej własność Gminy [...], położonej w [...] przy ul. [...], oznaczonej jako dz. nr [...] o pow. [...] ha.

Stosownie do treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Skargę do sądu administracyjnego na uchwałę organu samorządu gminnego można złożyć zatem dopiero po bezskutecznym wezwaniu organu uchwałodawczego do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia. Powyższy wymóg wynika również z treści art. 52 § 1 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a."

Badając zatem w pierwszej kolejności kwestię wyczerpania w niniejszej sprawie trybu do wniesienia skargi wskazać należy, że nie wszyscy ze skarżących wystąpili do organu z wezwaniem do usunięcia naruszenia ich interesu prawnego.

Jak wynika bowiem z akt administracyjnych sprawy wezwanie takie wystosowane zostało pismem z [...] marca 2016 r. przez R. L., M. C., T. T., M. G., S. S., E. S., J. C., D. K., J. M., R. W., A. S., L. C., D. Ł., H. P. i M. W. Osoby te wniosły następnie w terminie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W aktach znajduje się bowiem uchwała organu z [...] marca 2016 r. w sprawie odmowy uwzględnienia wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego, doręczona ww. osobom w dniu 24 marca 2016 r. Z kolei skarga wniesiona została w dniu [...] kwietnia 2016 r., a zatem w terminie, o którym mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a.

W aktach sprawy brak jest natomiast wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, skierowanego do organu przez K. L., A. C., H. M. i Z. Ż. W tej sytuacji skargę wniesioną przez te osoby, jako niedopuszczalną, należało odrzucić na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.

Jak wskazano powyżej warunkiem wniesienia skargi, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym jest nie tylko formalne zachowanie wymogu wezwania organu do usunięcia naruszenia interesu prawnego i zachowanie terminów, o których mowa w art. 53 § 2 P.p.s.a., lecz również posiadanie interesu prawnego lub uprawnienia, które zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że interes prawny podmiotu wnoszącego skargę na uchwałę organu gminy musi wynikać z normy prawa materialnego, kształtującej sytuację prawną tego podmiotu. Interes ten ma charakter bezpośredni, konkretny i realny a nie przyszły i potencjalny. Inaczej mówiąc przymiot strony w postępowaniu sądowym, mającym na celu ocenę zgodności z prawem danej uchwały organu gminy, przysługuje wyłącznie podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały takim aktem lub innym działaniem organu gminy naruszone przed wniesieniem skargi. Związek pomiędzy własną, indywidualną sytuacją prawną skarżącego a zaskarżoną uchwałą musi zatem istnieć w dacie wniesienia skargi, a nie w przyszłości oraz musi powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia danego podmiotu konkretnych uprawnień lub nałożenia na niego obowiązków (por. wyrok NSA z 11 kwietnia 2008 r. sygn. akt II OSK 1749/07, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Kwestionując uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarżący musi więc wykazać istnienie związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a jego indywidualną sytuacją prawną. Wnosząc taką skargę musi on zatem udowodnić, że zaskarżona uchwała naruszając prawo, jednocześnie negatywnie wpływa na jego sferę prawnomaterialną, pozbawia go przykładowo jego pewnych uprawnień lub uniemożliwia ich realizację (por: wyrok NSA z 17 maja 2012 r. sygn. akt I OSK 208/12 oraz z 1 października 2013 r. sygn. akt I OSK 1209/13; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

W ocenie Sądu skarżący, zaskarżając uchwałę nr [...], nie wykazali naruszenia ich interesu prawnego, o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Zaskarżona uchwała wydana została w oparciu o przepis art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a) ustawy o samorządzie gminnym, który stanowi, że do wyłącznej właściwości rady gminy należy: podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu dotyczących m.in. nabywania, zbywania i wydzierżawiania nieruchomości. Swój interes prawny w zaskarżeniu ww. uchwały skarżący wywodzą z przepisu art. 209a ust. 1 U.g.n. Zgodnie z nim, jeżeli przy wyodrębnianiu własności lokali w budynku wydzielono dla tego budynku działkę gruntu niespełniającą wymogów działki budowlanej, właścicielom lokali przysługuje w stosunku do Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego roszczenie o zawarcie umowy przeniesienia własności lub oddania w użytkowanie wieczyste przyległej nieruchomości gruntowej lub jej części, która wraz z dotychczas wydzieloną działką gruntu będzie spełniać wymogi działki budowlanej, pod warunkiem że roszczenie to zostało zgłoszone łącznie przez właścicieli wszystkich lokali; w razie braku zgody stosuje się przepisy art. 199 Kodeksu cywilnego.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy oraz załączonego do skargi wykazu zmian danych ewidencyjnych, przedmiotowa działka (nr [...]) powstała z podziału dz. nr [...], w wyniku którego powstały dz. nr [...] i dz. nr [...] (znajdująca się pod budynkiem skarżących). Następnie dz. nr [...] uległa podziałowi na dz. nr [...],[...],[...] (stanowiące własność Miasta [...]) i dz. nr [...] (stanowiącą obecnie własność osób fizycznych). Z uwagi na to, że podział gruntu spowodował utrudnienie w korzystaniu przez skarżących z działki nr [...] (część posadowionego na tej nieruchomości budynku znalazła się na dz. nr [...]), wystąpili oni o ustanowienie na ich rzecz, w trybie art. 209a U.g.n., prawa użytkowania wieczystego do dz. nr [...],[...] i [...]. O ile jednak dz. nr [...] i [...] faktycznie stanowią nieruchomości przyległe do dz. nr [...], a zatem nieruchomości o których mowa w art. 209a ust. 1 U.g.n. (uchwałami z [...] grudnia 2015 r. Rada Miasta [...] wyraziła zgodę na oddanie tych działek w użytkowanie wieczyste w drodze bezprzetargowej, z przeznaczeniem na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości przyległej, tj. dz. nr [...]), to już dz. nr [...] z nieruchomością będącą w użytkowaniu wieczystym skarżących nie sąsiaduje. Podnoszona natomiast przez skarżących okoliczność, że działka ta jest im niezbędna do zapewnienia minimalnych warunków do funkcjonowania z uwagi na usytuowanie koszy na śmieci i węzła sanitarnego, w żadnym razie nie wyczerpuje przesłanki naruszenia interesu prawnego. Okoliczności te świadczyć mogą jedynie o posiadaniu przez nich interesu faktycznego. Jak wskazał ponadto organ w odpowiedzi na skargę, węzeł sanitarny przebiegający przez działkę nr [...] wykorzystywany jest zarówno przez wspólnotę, jak i właściciela nieruchomości sąsiedniej oznaczonej nr [...], którą to działkę nabył w drodze przetargu od Gminy Miasta [...]. Na działce nr [...] zlokalizowane jest również przyłącze wodociągowe do dz. nr [...].

Samo zainteresowanie mieniem jednostki samorządu terytorialnego nie stwarza jeszcze roszczenia o bezprzetargowe nabycie tego mienia, a tym samym nie gwarantuje ochrony przewidzianej w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Interesu prawnego skarżących nie można natomiast wywieść z żadnego przepisu prawa materialnego.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 5a P.p.s.a., odrzucił skargę R. L., M. C., T. T., M. G., S. S., E. S., J. C., D. K., J. M., R. W., A. S., L. C., D. Ł., H. P. i M. W. Skarga wniesiona przez K. L., A. C., H. M. i Z. Ż. podlegała natomiast odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.