Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 271/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2013-05-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 145 par 1 pkt 1 lit c w związku z art 7, art 77 par 1 i art 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art 1 par 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art 133 par 1, art 141 par 4
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie Sędzia NSA Anna Łuczaj (spr.) Sędzia del. WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant asystent sędziego Justyna Rosińska po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. z siedzibą w Warszawie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 731/11 w sprawie ze skargi A. M. z siedzibą w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 21 września 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 731/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę A. z siedzibą w Warszawie na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki.

W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. nr [...], na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 w zw. z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U z 2006 r. nr 156, poz. 1118 ze zm.), nałożył na inwestora A. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów w terminie 3 miesięcy od dnia doręczenia postanowienia. Organ ustalił, że inwestor wybudował wolnostojącą tablicę reklamową na fundamencie betonowym trwale związanym z gruntem, konstrukcji metalowej, podświetlaną na dz. ew. [...] (obr. [...]) przy ul Człuchowskiej/Raginisa w W-wie. Wobec tego, że inwestor nie przedłożył żądanej dokumentacji organ powiatowy decyzją z dnia [...] listopada 2010r,. nr [...], działając na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 i art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego, nakazał A. rozbiórkę ww. nośnika reklamowego.

Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r., nr [...], po rozpoznaniu odwołania A. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy uznał, iż nakaz rozbiórki został orzeczony zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. Nośnik reklamowy spełnia kryteria budowli w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, gdyż jest trwale związane z gruntem przez betonowy fundament. Na jego realizację wymagane było zatem pozwolenie na budowę.

Natomiast inwestor zgłosił zamiar instalacji tego nośnika reklamowego, co do którego organ wniósł sprzeciw, ale z przekroczeniem ustawowego 30-dniowego terminu. Fakt ten nie zwalnia jednak organu nadzoru budowlanego od oceny, czy urządzenie to zbudowano zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Podstawą zgłoszenie sprzeciwu było stwierdzenie, iż na realizacje w/w nośnika konieczne było pozwolenie na budowę. Tym samym zgłoszenie takiego obiektu stanowi obejście prawa.

Skargę na powyższą decyzję wniosła A., wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji. Strona zarzuciła naruszenie: art. 7 i 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust 1 i 4 Prawa budowlanego poprzez brak zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego i w konsekwencji błędne zastosowanie art. 48 ust. 1 i 2 cyt. Prawa budowlanego. Ponadto, wskazała na naruszenie art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego w zw. art. 6 i 16 k.p.a. przez pominięcie skutków prawnych wynikających z ostatecznej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] września 2009 r. nr [...] uchylającej sprzeciw do zgłoszenia montażu nośnika reklamowego. Zdaniem skarżącej, organy przedwcześnie zastosowały art. 48 ust. 1 i 4 Prawa budowlanego, błędnie przyjmując, że sporny nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem. W opinii skarżącej nośniki reklamowe umieszczone na gruncie są z nim połączone do przemijającego użytku i mogą być od niego odłączone bez istotnej zmiany całości gruntu albo uszkodzenia nośnika. W tym przypadku nośnik reklamowy nie stanowi części składowej gruntu w rozumieniu art. 47 § 2 i 3 Kc. Spółka podkreśliła, że złożyła zgłoszenie, co do którego nie wniesiono skutecznego sprzeciwu, tym samym inwestycję zrealizowano zgodnie z prawem i nie ma podstaw do orzekania nakazu rozbiórki. Inwestor nie dopuszcza się samowoli budowlanej gdy wykonuje roboty budowlane po upływie 30 dni od dnia dokonania zgłoszenia, nawet gdy po tym terminie organ budowlany wniesie sprzeciw lub doręczy postanowienie nakładające obowiązek uzupełnienia zgłoszenia.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę jako niezasadną. W uzasadnieniu wyroku Sąd podniósł, iż można mówić o co najmniej dwóch rodzajach reklam i urządzeń reklamowych, z czym wiąże się obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę lub konieczność dokonania zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno - budowlanej. Do pierwszej grupy należy zaliczyć budowle wymienione w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego "wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe", na które wymagane jest pozwolenie na budowę jako że są to obiekty budowlane nie wymienione w art. 29-31 Prawa budowlanego i na co wskazuje art. 28 ust. 1 ww. ustawy. Do drugiej grupy wymagającej jedynie zgłoszenia zalicza się tablice i urządzenia reklamowe instalowane na obiektach budowlanych, jak również te wolnostojące, ale niezwiązane trwale z gruntem - art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 września 2009r., II OSK 1361/08, z dnia 3 września 2009r.- II OSK 1331/08, z dnia 25 sierpnia 2009r., II OSK1293/08).

Sąd przytoczył art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, zgodnie z którym przez budowlę należy rozumieć każdy obiekt budowlany nie będący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak (...) wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 ppkt b tej ustawy obiektem budowlanym jest budowla stanowiącą całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami.

Wobec powyższego Sąd stwierdził, iż urządzenie reklamowe, wolno stojące, trwale związane z gruntem stanowi obiekt budowlany, o jakim mowa w art. 3 pkt 1 ppkt b Prawa budowlanego. W ocenie Sądu wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego jak i sposób osadzenia, świadczą o tym, że jest to wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, o którym mowa w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Tym samym do tego typu budowli nie może mieć zastosowania, jak podnosi skarżąca Spółka, instytucja zgłoszenia. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie posiada trwałe związanie z gruntem, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych.

W konsekwencji Sąd podzielił pogląd organów, iż na jego wzniesienie wymagane było pozwolenie na budowę, a to z kolei determinowało zastosowanie trybu legalizacyjnego przewidzianego w art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem zaskarżonym postanowieniem organ powiatowy przystąpił do legalizacji spornego obiektu nakładając na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów określonych w zakreślonym terminie. Wobec niewykonania tego obowiązku organ miał obowiązek orzeczenia rozbiórki.

Sąd podkreślił, że samo przekonanie inwestora, że realizacja obiektu budowlanego wymaga formy zgłoszenia, nie zmienia charakteru inwestycji wynikającego z przepisów powszechnie obowiązujących. Nie oznacza to również, że organy nadzoru budowlanego nie mogą dokonać oceny, czy przedmiotowe urządzenie zostało zbudowane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Sąd zaznaczył, że przepis art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego dotyczy instalowania urządzeń reklamowych na istniejących obiektach. Nie można "instalowaniem" określić budowy samodzielnej konstrukcji na betonowym fundamencie. Sąd uznał za słuszny zarzut skargi, że organy nie dysponowały pełnym materiałem dowodowym, w szczególności dokumentacją załączoną do zgłoszenia. Tym niemniej, w ocenie Sądu, okoliczność ta pozostawała bez istotnego wpływu na rozstrzygnięcie, skoro organ nadzoru budowlanego w dniu 16 lutego 2010 r. dokonał oględzin nośnika w miejscu jego posadowienia.

Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniosła A. z siedzibą w Warszawie reprezentowana przez radcę prawnego G. F. zaskarżając wyrok w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi strona skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a., t.j. naruszenie:

- art. 106 § 3 w zw. z § 5 p.p.s.a. poprzez niewydanie postanowienia w sprawie dopuszczenia dowodu z opinii technicznej dr inż. P. K., której dopuszczenia wnosił pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu 20 września 2011 r.

- art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez to, że wyrok nie został wydany w oparciu o całość akt sprawy (np. akta sprawy ze sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru montażu nośnika, opinię techniczną złożoną do akt sprawy), w szczególności w zakresie ustalenia czy przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy,

- art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez pominięcie w uzasadnieniu wyroku przedstawienia opartych na ustaleniach stanu faktycznego konkretnych wyjaśnień uzasadniających twierdzenie, że przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy,

- art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w ten sposób, że:

a) WSA błędnie przyjął, że Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego / Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dokładnie wyjaśnił stan faktyczny i że słusznie MWINB/PINB uznał, że przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy oraz że ten nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem (naruszenie art. 7 k.p.a.),

b) WSA błędnie przyjął, że MWINB/PINB wyczerpująco zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy, chociaż MWINB/PINB nie zbadał akt postępowania ze sprzeciwu do zgłoszenia zamiaru montażu nośnika reklamowego, jak również czy przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy oraz czy nośniki reklamowy skarżącej jest trwale z gruntem związany (naruszenie art. 77 § 1 k.p.a.),

c) WSA błędnie przyjął, że MWINB/PINB słusznie ocenił, iż przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy oraz że nośnik reklamowy skarżącej jest trwale związany z gruntem (naruszenie art. 80 k.p.a.).

Skarżąca Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów prawa materialnego w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie: art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie (polegające na zastosowaniu tych przepisów do nośników reklamowych nr 3-7), chociaż należało zastosować do tych nośników art. 49 b ustawy Prawo budowlane.

W oparciu o powyższe zarzuty kasacyjne skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej strona skarżąca podniosła, że zgodnie z art. 106 § 3 p.p.s.a. Sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Do w/w postępowania stosuje się odpowiednio przepisy k.p.a. (art. 106 § 5 p.p.s.a.). W ocenie skarżącej WSA zignorował wniosek Spółki o dopuszczenie dowodu z opinii technicznej dr inż. P. K. - nie wydał w sprawie postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia dowodu z tego dokumentu. Skarżąca złożyła do akt sprawy w/w. opinię w celu wykazania, że wykonała szereg czynności montażowych, w wyniku których powstał nośnik reklamowy, który można umieścić w dowolnym miejscu bez wykonywania robót budowlanych określanych mianem budowy. Okoliczność ta nie została zbadana przez organ pierwszej i drugiej instancji.

Strona skarżąca powołując się na art. 133 § 1 p.p.s.a. podniosła, że podstawą orzekania jest materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracyjny w toku postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie dokonanie prawidłowych ustaleń, a następnie ich oceny było o tyle istotne, że WSA stwierdził, że ,,Nie można "instalowaniem" określić budowy samodzielnej konstrukcji na betonowym fundamencie". Z opinii P. K. wynika zaś, że "Wszystkie w/w części składowe obiektu zostały wykonane w zakładach produkcyjnych jako prefabrykowane, gotowe elementy przewidziane do połączenia (zmontowania) podczas instalacji obiektu na danej lokalizacji w terenie. W czasie prac instalacyjnych nie było konieczne wykonywanie, budowanie, czy wbudowywanie. jakichkolwiek elementów konstrukcyjnych w terenie, jedynie prace montażowo-instalacyjne polegające na umiejscowieniu podstawy betonowej w określonym miejscu i połączeniu poszczególnych elementów ze sobą, tj. zmontowanie ich za pomocą włączeń śrubowych. Zarówno konstrukcja poszczególnych elementów składowych obiektu, jak i tym zastosowanych połączeń typu śrubowego, umożliwiają jego łatwy, szybki i bezpieczny demontaż".

Istotną okolicznością w sprawie jest to, czy nośnik reklamowy Skarżącej jest trwale związany z gruntem, szczególnie gdy weźmie się pod uwagę treść art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane oraz art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo budowlane. W orzecznictwie NSA uznaje się, że nośniki reklamowe mogą być trwale lub nietrwale związane z gruntem. Gdy są nietrwale związane z gruntem i mogą być instalowane, wówczas dopuszczalne jest ich umieszczenie na podstawie art. 29 ust. 2 pkt 6 w/w ustawy, t.j. na zgłoszenie. Uznanie reklamy za urządzenia reklamowe nietrwale związane z gruntem implikuje zastosowanie art. 49b zamiast art. 48 ustawy Prawo budowlane.

W ocenie skarżącej oparcie wyroku na części akt sprawy poprzez pominięcie znacznej części innych dowodów, oznacza że naruszony został art. 133 § 1 p.p.s.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. strona skarżąca upatruje w tym, że WSA chociaż obszernie zreferował orzecznictwo NSA dotyczące nośników reklamowych, ich klasyfikacji z punktu widzenia art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, możliwości zastosowania art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, to w zakresie ustalenia, czy skarżąca przy montażu nośnika reklamowego wykonała roboty budowlane określane mianem budowy stwierdził tylko, że "Nie można "instalowaniem" określić budowy samodzielnej konstrukcji na betonowym fundamencie. Takie stanowisko nie uwzględnia prostego rozróżnienia na niewielki fundament od fundamentu sensu stricto zagłębionego w ziemi o dużych rozmiarach.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. w związku z art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a. skarżąca podniosła, że organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego w najważniejszej kwestii - czy przy montażu nośnika reklamowego skarżąca wykonała roboty budowlane określane mianem budowy czy nośnik ten jest trwale związany z gruntem. Strona skarżąca podniosła, że organy w ogóle nie dokonały żadnych ustaleń faktycznych oprócz tego, że w protokole z dnia 16 lutego 2010 r. organ pierwszej instancji stwierdził, że " nośnik reklamowy (...) na fundamencie betonowym (...)."Brak jest jakichkolwiek ustaleń odnośnie wielkości nośnika, rodzaju fundamentu, jego wielkości itp. Zdaniem skarżącej powyższe naruszenia przepisów k.p.a. winny skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 litera c p.p.s.a., ponieważ naruszenie tych przepisów miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Uzasadniając naruszenie przepisów prawa materialnego skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 1 kwietnia 2009 r., sygn. akt VII SA/Wa 219/09, w którym Sąd stwierdził, że "Jeżeli urządzenie reklamowe ma powstać w skutek złożenia go z kilku osobnych części w następstwie ich połączenia (co jednocześnie przesądza, że może ono być poddane odwrotnemu procesowi rozinstalowania poprzez rozłączenie części)niewątpliwie mamy do czynienia z instalacją urządzenia, a nie budowlą".

W ocenie skarżącej Spółki z takim urządzeniem reklamowym mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie. Został on postawiony na gruncie w ten sposób, że dokonano jego instalacji. Nie wykonano dla tego urządzenia żadnego fundamentu, a zastosowania tzw. prefabrykowaną podstawę fundamentową. Nie można również powiedzieć, że dokonano budowy obiektu w miejscu. A zatem, w odniesieniu do tego urządzenia organy pierwszej i drugiej instancji nie powinny zastosować art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, ale art. 49 b tejże ustawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych.

Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw zaskarżenia.

Po pierwsze, nie są zasadne zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 133 § 1 p.p.s.a. oraz art. 106 § 3 w związku z § 5 p.p.s.a. i art. 141 § 4 p.p.s.a. w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 5 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeśli ustawa nie stanowi inaczej. Sąd pierwszej instancji rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd ten ma obowiązek rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą zaskarżoną decyzją z punktu widzenia zgodności z prawem całego postępowania administracyjnego. Do kompetencji Sądu administracyjnego nie należy rozstrzyganie sprawy administracyjnej co do jej meritum. Zadaniem Sądu administracyjnego jest m.in. ocena, czy organ administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy. Tylko bowiem właściwie ustalony stan faktyczny umożliwia prawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.

Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy - art. 133 § 1 p.p.s.a.

Aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są zarówno akta sądowe, jak i przedstawione sądowi administracyjnemu akta administracyjne. Zawarty w art. 133 § 1 p.p.s.a. obowiązek orzekania przez sąd administracyjny na podstawie "akt sprawy", nie wyłącza w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwości przeprowadzenia przez sąd uzupełniającego postępowania dowodowego, czy też wzięcia pod uwagę faktów powszechnie znanych, nawet w przypadku niepowołania się na nie przez strony ( por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn. akt II OSK 2004/09, LEX nr 953001, z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt II FSK 1113/05, LEX nr 261997). Podstawą zatem orzekania przez ten sąd jest materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Sąd bierze ponadto pod uwagę fakty powszechnie znane (art. 106 § 4 p.p.s.a.), a także dowody uzupełniające z dokumentów, o których mowa w art. 106 § 3 p.p.s.a.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie, Sąd pierwszej instancji przeprowadził prawidłową kontrolę zaskarżonej decyzji. Wprawdzie akta sprawy przekazane wraz ze skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez organ II instancji nie zawierają akt administracyjnych dotyczących zgłoszenia zamiaru montażu przedmiotowego nośnika reklamowego, to jednak, wbrew twierdzeniom strony skarżącej, nie miało to wpływu na wynik sprawy.

Stosownie do art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ) - dalej:"ustawy – Prawo budowlane" - ilekroć w ustawie jest mowa o budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem urządzenia reklamowe (..), a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.

Sąd pierwszej instancji trafnie zwrócił uwagę na przeprowadzenie przez organ I instancji oględzin nośnika reklamowego na miejscu jego posadowienia w dniu 16 lutego 2010r. Zasadnie Sąd pierwszej instancji uznał, oceniając całość materiału dowodowego, że wielkość przedmiotowego urządzenia reklamowego, konstrukcja, sposób osadzenia oraz stabilność jego posadowienia na gruncie i odporność na działanie czynników atmosferycznych przesądza o jego zaliczeniu do wolnostojących trwale związanych z gruntem urządzeń reklamowych, o których mowa w art. 3 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane.

Prawidłowość takiej kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego potwierdza także złożona przez stronę skarżącą opinia techniczna dr inż. P. K. Wysokość całkowita obiektu wynosi 8,4m, a średnia wysokość od poziomu gruntu do dołu tablicy wynosi 5m. Tablica reklamowa ma wymiary 6,38m x 3,38 m, a podstawa betonowa posiada wymiary 2,5m x 3,6 m i wysokość 0,5m. Okoliczność, iż podstawa betonowa nie jest zagłębiona poniżej terenu i rodzaj połączeń oraz sposób montażu elementów prefabrykowanych pozwala na - jak wskazano w tej opinii – na "deinstalację, przeniesienie i powtórną instalację całego obiektu w innej lokalizacji przy użyciu powszechnie stosowanych maszyn budowlanych" nie wpływają na zmianę kwalifikacji przedmiotowego nośnika reklamowego.

Sąd pierwszej instancji dysponował powyższą opinią. Wprawdzie nie wydał postanowienia o dopuszczeniu dowodu z tej opinii, lecz przyjął opinię i załączył do akt o sygn. VII SA/Wa 731/11, a odpis tej opinii Przewodniczący na rozprawie w dniu 21 września 2011 r. doręczył pełnomocnikowi organu. Powyższe oznacza, że opinia stanowi materiał dowodowy niniejszej sprawy i jest częścią akt sądowoadministracyjnych ( art. 133 § 1 p.p.s.a.).

Treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku potwierdza proces badania przez Sąd zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Zgodnie z dyspozycją art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisko pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Zarzut naruszenia tego przepisu jest skuteczny wówczas, gdyby Sąd pierwszej instancji nie wyjaśnił w sposób adekwatny do celu, jaki wynika z tego przepisu, dlaczego nie stwierdził w rozpatrywanej sprawie naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, ani przepisów procedury w stopniu, który mógłby mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia. Tymczasem z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika dlaczego Sąd uznał zaskarżone orzeczenie za zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zwięźle przedstawił stan sprawy, zarzuty podniesione w skardze, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie jest obszerne, ale wskazując jako podstawę prawną wyroku przepis art. 151 p.p.s.a., Sąd pierwszej instancji wyjaśnił w dostateczny sposób przyczyny podjętego rozstrzygnięcia.

A zatem, Sąd pierwszej instancji nie dopuścił się w niniejszej sprawie naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie można też podzielić zarzutu dotyczącego naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w związku z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Uchybienie tym normom prawnym strona skarżąca upatruje w tym, że Sąd podzielił ustalenia organów nadzoru budowlanego, że przy montażu nośnika reklamowego wykonano roboty budowlane określane mianem budowy i nośnik reklamowy jest trwale związany z gruntem.

Jak już wyżej wskazano, ustalenia faktyczne dokonane przez organy nadzoru budowlanego, zaakceptowane przez Sąd pierwszej instancji, nie noszą znamiona dowolności i materiał dowodowy potwierdza prawidłowość tych ustaleń, a brak akt dotyczących zgłoszenia zamiaru montażu nośnika reklamowego, nie miał wpływu na wynik sprawy.

W tym stanie rzeczy Sądowi pierwszej instancji nie można skutecznie zarzucić naruszenia art. 48 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie. Wbrew stanowisku strony skarżącej, w niniejszej sprawie nie znajdował zastosowania art. 49b ustawy – Prawo budowlane, lecz art. 48 ust. 1 tej ustawy.

Wykonanie przedmiotowego nośnika reklamowego w określonym miejscu na gruncie posiada cechy budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy - Prawo budowlane, na którą wymagane jest uzyskanie pozwolenia na budowę.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedmiotowy nośnik reklamowy to konstrukcja przestrzenna, stanowiąca budowlaną i techniczno-użytkową całość, a parametry techniczne tego obiektu, a zwłaszcza wielkość tego urządzenia, jego masa i sposób związania z gruntem za pomocą betonowego fundamentu powierzchniowego nie pozwalają na odmienną jego kwalifikację i uznanie, że postawienie tego nośnika reklamowego stanowiło roboty budowlane. To, że jest to obiekt przestawny i zawiera prefabrykowany fundament powierzchniowy nie oznacza, że nie można przyjąć, że jest on trwale związany z gruntem, gdyż w aktualnym stanie techniki sposób wykonania fundamentu może być różny. Fundament taki, przekazując na podłoże gruntowe całość obciążeń budowli, ma zapewniać trwałość konstrukcji, uniemożliwić jej przesunięcie czy zniszczenie przez działanie sił przyrody. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym podziela wyrażany już wielokrotnie w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że o tym czy urządzenie reklamowe jest trwale związane z gruntem czy też nie, nie decyduje sposób i metoda związania z gruntem, nie decyduje również technologia wykonania fundamentu i możliwości techniczne przeniesienia nośnika reklamowego w inne miejsce, ale to czy wielkość tego urządzenia, jego konstrukcja, przeznaczenie i względy bezpieczeństwa wymagają takiego trwałego związania. Nadto, żaden z przepisów ustawy Prawo budowlane nie uzależnia kwalifikacji obiektu od tego, jaką metodą jest on budowany. Nie sposób racjonalnie uzasadnić poglądu, zgodnie z którym wykonywanie w danym miejscu tego samego obiektu budowlanego polegające na połączeniu ze sobą gotowych elementów prefabrykowanych nie stanowiłaby budowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego. Budowa, czyli wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, nie oznacza, iż obiekt musi być wykonywany tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych; budowa może polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. O tym zatem czy wykonywanie określonego rodzaju robót jest budową, czy też innego rodzaju robotami budowlanymi nie decyduje sposób prowadzenia tych robót, ale to czy w ich wyniku zostanie wybudowany w określonym miejscu obiekt budowlany. Natomiast wyznacznikami tego, czy obiekt wolno stojący jest trwale związany z gruntem są: wielkość obiektu, jego masa i względy bezpieczeństwa. Dla przyjęcia zatem, że dany obiekt budowlany jest trwale związany z gruntem istotne jest to, czy posadowione jest na tyle trwale, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, a w istocie decydują o tym parametry techniczne takiego obiektu (por. wyroki NSA: z dnia 11 stycznia 1999 r., sygn. akt II SA 1617/98, LEX nr 46756; z dnia 23 czerwca 2006 r., sygn. akt II OSK 923/05; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 1509/06; z dnia 25 maja 2007 r., sygn. akt II OSK 754/06; z dnia 11 września 2008 r., sygn. akt II OSK 982/07; z dnia 20 czerwca 2008 r., sygn. akt II OSK 680/07; z dnia 10 marca 2008 r., sygn. akt II OSK 186/07; z dnia 4 września 2009r., sygn. akt II OSK 1362/08; z dnia 3 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1331/08; z dnia 30 września 2009 r., sygn. akt II OSK 25/10; z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt II OSK 1461/08). Z powyższych względów zarzuty skargi kasacyjnej należało uznać za nieusprawiedliwione.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2012r. Nr 270 ze zm.) oddalił skargę kasacyjną.