Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 883/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2014-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 2, art. 28 ust. 3, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: art. 77 par. 1, art. 80, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Urszula Wiśniewska sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.


UZASADNIENIE

W dniu [...]. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wpłynął wniosek N. Sz. (skarżącej) o umorzenie zaległości z tytułu nieopłaconych

w terminie składek z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej.

W uzasadnieniu podniosła, że ze względu na trudną sytuację finansową i rodzinną

w jakiej się znalazła, nie jest obecnie w stanie jednorazowo uregulować istniejących zaległości.

Decyzją z dnia [...]. Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia zadłużenia odwołując się do uznania administracyjnego. Organ nie znalazł podstaw do umorzenia należności wobec braku całkowitej nieściągalności,

o której stanowi art. 28 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), dalej u.s.u.s. Stwierdził natomiast zaistnienie przesłanki określonej w § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365), dalej: rozporządzenie.

Zauważyć należy, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy strona powołała się na trudną sytuację finansową oraz zdrowotną członków jej rodziny uniemożliwiającą jej spłatę zadłużenia wobec ZUS. Ponadto oświadczyła, że ze względu na uwarunkowania środowiskowe oraz brak ofert pracy na rynku lokalnym nie ma szans na podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia, dzięki któremu mogłaby uzyskać dochód umożliwiający spłatę należności składkowych. Wskazała również, że sprawuje opiekę nad chorymi członkami rodziny.

Decyzją z dnia [...]. ZUS utrzymał w mocy decyzję z dnia

[...]. odmawiającą umorzenia należności składkowych.

W uzasadnieniu organ podał, że źródło dochodu rodziny skarżącej stanowią środki finansowe wypłacane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z.

w postaci zasiłku stałego, zasiłku z tytułu sprawowania opieki nad dzieckiem wraz

z dodatkiem oraz zasiłkiem pielęgnacyjnym - przysługujące jej rodzicom w łącznej wysokości [...] zł. Ustalono, że zobowiązana nie posiada nieruchomości. Dom, w którym mieszka wraz z rodzicami i rodzeństwem stanowi własność jej matki. Strona figuruje natomiast jako właściciel motoroweru marki H., rok produkcji [...], nr rejestracyjny [...], który został sprzedany na części. Organ wskazał, że jak wynika z treści korespondencji otrzymanej od Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. zobowiązana w 2009r. wykazała stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, w roku 2010 wykazała dochód z pozarolniczej działalności gospodarczej w wysokości [...] zł, natomiast w 2011r. stratę z pozarolniczej działalności gospodarczej

w wysokości [...] zł. Ponadto na podstawie przedłożonego przez skarżącą zeznania podatkowego za 2012r. ustalono, że z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej poniosła stratę w wysokości [...] zł. Ustalono również, że strona posiada zobowiązania pieniężne z tytułu podatków w wysokości [...] zł oraz wobec K. Urzędu Wojewódzkiego w B. z tytułu mandatu w wysokości [...] zł. Rozpatrując wniosek skarżącej w kontekście przepisów wynikających z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Zakład stwierdził, że w przypadku skarżącej brak jest podstaw do stwierdzenia stanu całkowitej nieściągalności,

z uwagi na prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w A. postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego uzyskano kwotę [...] zł. Dokonując oceny wniosku skarżącej w odniesieniu do przesłanek zawartych

w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. organ uznał, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest ona w stanie opłacić przedmiotowych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla niej i jej rodziny. Wskazał, że sytuacja materialna strony jest niewątpliwie bardzo trudna, spełniająca kryterium ubóstwa, bowiem średniomiesięczny udowodniony dochód przypadający na jednego członka rodziny kształtuje się poniżej ustalonej kwoty minimum socjalnego i wynosi [...] zł.

Zakład zauważył, że w przypadku skarżącej nie stwierdzono poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia.

Oceniając wystąpienie kolejnej przesłanki wskazanej w rozporządzeniu,

tj. przewlekłej choroby osoby zobowiązanej lub członków najbliższej rodziny, organ podniósł, że skarżąca przedstawiła dokumenty potwierdzające, iż jej matka oraz siostra posiadają orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i w związku

z tym wymagają opieki osób trzecich z uwagi na znaczne ograniczenie możliwości ich samodzielnej egzystencji. Zdaniem Zakładu, nie można jednak przyjąć, że to skarżąca taką opiekę sprawuje. Nie wynika to z przedstawionych przez nią dowodów, ponadto jak ustalono w toku postępowania wyjaśniającego, ojciec zobowiązanej pozostaje osobą uprawnioną do pobierania zasiłku z uwagi na rezygnację z zatrudnienia w związku z opieką nad jej siostrą.

Zakład podkreślił, że nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie wniosku skarżącej pozostaje fakt, iż nie jest ona osobą pozbawioną możliwości zarobkowania, zarejestrowaną w Powiatowym Urzędzie Pracy jako osoba poszukująca zatrudnienia. Organ zaznaczył, że przy rozstrzygnięciu wniosku strony wziął pod uwagę również fakt, iż posiada ona zobowiązania cywilnoprawne,

o umorzenie których się nie ubiega i które nie mogą mieć pierwszeństwa

w zaspokojeniu przed należnościami publicznoprawnymi jakimi są zobowiązania wobec ZUS.

Zakład podniósł, że z działalnością gospodarczą związane są pewne obowiązki m.in. terminowe opłacanie składek na ubezpieczenia społeczne, które stanowią konieczne koszty prowadzenia działalności. Płatnik, który prowadzi działalność gospodarczą powinien zważać na wysokość dochodów i obciążenia oraz zabezpieczyć środki na ten cel. Organ wskazał, że rozpatrując wniosek skarżącej o umorzenie przedmiotowych należności oceniał również wystąpienie przesłanki ważnego interesu publicznego. Stwierdził jednak, że w świetle zasady sprawiedliwości społecznej i równego traktowania wszystkich płatników składek, podjęcie pozytywnego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie świadczyłoby o potraktowaniu skarżącej w sposób preferencyjny w stosunku do podmiotów wywiązujących się

z obowiązku terminowego regulowania swoich zobowiązań.

W świetle dokonanych ustaleń, Zakład po ponownym rozpatrzeniu sprawy korzystając z uznania administracyjnego, utrzymał w mocy decyzję odmawiającą umorzenia należności składkowych.

W skardze do Sądu strona wniosła o umorzenie zaległości wraz z odsetkami

i zwrócenie uwagi na jej sytuację finansową, życiową i zdrowotną. Podała, że posiada zadłużenie w ZUS w kwocie [...] zł, niespłacony kredyt w Banku P. na łączną kwotę [...] zł oraz zaległość w firmie kurierskiej UPS na kwotę [...] zł. Wyjaśniła, że powstałe zadłużenia są wynikiem załamania się lokalnego rynku w latach 2011-2012. Podniosła, że kredyty zaciągnięte w banku były przeznaczone na zakup towaru oraz wyposażenie firmy. Podkreśliła, że jest u kresu załamania nerwowego, gdyż nie jest w stanie spłacić tak dużego zadłużenia w tak młodym wieku. Zaznaczyła, że na jej sytuację finansową miały wpływ również kłopoty zdrowotne członków jej rodziny. Podała, że mieszka i prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z rodzicami i rodzeństwem (w sumie rodzina składa się

z [....] osób). Wskazała, że źródło dochodu jej rodziny stanowią zasiłki wypłacane przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Z. w łącznej kwocie [...] zł.

Oświadczyła, że rodzina ponosi koszty związane z bieżącym utrzymaniem

w wysokości [...] zł miesięcznie. W okresie zimowym dochodzą koszty zakupu opału w kwocie około [...] zł na okres 2 miesięcy.

Skarżąca ponownie opisała sytuację zdrowotną członków swojej rodziny, tj. siostry, matki i ojca. Wyjaśniła, że od stycznia 2013r. jest zarejestrowana w Powiatowym Urzędzie Pracy w A. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, z powodu zaległości w ZUS. Zaznaczyła, że gdyby otrzymywała zasiłek dla bezrobotnych, mogłaby go w całości przeznaczyć na zapłatę zaległych składek. Podkreśliła, że jest jedyną osobą w rodzinie posiadającą prawo jazdy i tylko ona może dowozić rodziców i siostrę do lekarza oraz załatwiać sprawy urzędowe. Stwierdziła, że ze względu na postępujące choroby rodziców i siostry nie jest

w stanie podjąć pracy. Zaznaczyła, że nawet gdyby znalazła pracę otrzymywałaby wynagrodzenie w wysokości ustalonego najniższego wynagrodzenia. Dodała, że żyje w ubóstwie, gdyż dochód przypadający na jednego członka jej rodziny kształtuje się poniżej ustalonej kwoty minimum socjalnego i wynosi [...] zł.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zaskarżona decyzja narusza prawo.

Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia

30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012r., poz. 270) wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności

z prawem stwierdzić należy, że decyzja ta narusza prawo w stopniu nakazującym wyeliminowanie jej z obrotu prawnego, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty skargi zasługują na uwzględnienie.

Spór w przedmiotowej sprawie sprowadza się do odmowy umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy wraz

z odsetkami za zwłokę. Zdaniem organu, nie wystąpiły przesłanki umorzenia zaległości z tytułu ww. należności, stąd decyzja odmawiająca uwzględnienia wniosku jest zasadna. W ocenie natomiast strony skarżącej, organ naruszył przepisy prawa odmawiając umorzenia ww. składek wraz z odsetkami, co jest skutkiem nieprawidłowej oceny sytuacji materialnej, rodzinnej i życiowej, w jakiej znajduje się skarżąca.

W pierwszej kolejności należy podać, że stosownie do art. 28 ust. 2 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane tylko w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Zgodnie z ust. 3 tego artykułu całkowita nieściągalność zachodzi, gdy:

1) dłużnik zmarł, nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów, albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie,

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia

28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe i naprawcze,

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów Ordynacji podatkowej,

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym,

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia

w postępowaniu egzekucyjnym,

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku,

z którego można prowadzić egzekucję,

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Wyliczenie zawarte w art. 28 ust. 3 ww. ustawy jest wyczerpujące, tj. stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek

z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia.

W uchwale z dnia 6 maja 2004r., II UZP 6/04 Sąd Najwyższy stwierdził między innymi, że przepis art. 28 ust. 2 u.s.u.s. jest oparty na konstrukcji tzw. "uznania administracyjnego", co oznacza, iż decyzja w zakresie spraw dotyczących umorzenia należności przysługuje każdorazowo organowi rentowemu, który w przypadku stwierdzenia całkowitej nieściągalności składek, zachodzącej w przypadkach wymienionych w art. 28 ust. 3 tejże ustawy może, ale nie musi umorzyć zaległości. Norma zawarta w art. 28 ust. 2 u.s.u.s. wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek w przypadku ich całkowitej nieściągalności stanowiąc, że w takiej sytuacji mogą być one umorzone.

Z kolei w art. 28 ust. 3a u.s.u.s. ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w uzasadnionych przypadkach, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Podstawy umorzenia należności w oparciu o przepis art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Z przepisu tego wynika, że Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, iż ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny,

w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Podkreślenia wymaga, że w przypadku decyzji podejmowanych na podstawie art. 28 ust. 3a u.s.u.s w związku z § 3 ust.1 powyższego rozporządzenia, także mamy do czynienia z tzw. uznaniem administracyjnym. Również i tu prawo wyboru rozstrzygnięcia przysługuje Zakładowi. Może on, ale nie ma obowiązku umorzyć należności, przy czym nawet stwierdzenie istnienia w sprawie przewidzianych przepisami przesłanek nie obliguje Zakładu do zastosowania ulgi, jaką jest umorzenie należności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, że pomimo wielu działań podejmowanych przez organ, nie ustrzegł się on błędów, które skutkują uwzględnieniem skargi. Podać należy, że na stronie

4 zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że ,,w Pani przypadku nie zachodzą przesłanki wynikające z art. 28 ust. 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, uzasadniające umorzenie wnioskowanej przez Panią należności’’. Organ podał, że biorąc pod uwagę wysokość ustalonego w sprawie zadłużenia oczywiste jest, iż zobowiązanie wobec Zakładu przekracza kwotę upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym, a tym samym nie wystąpiła przesłanka z art. 28 ust. 3 pkt 4a u.s.u.s. Ponadto Naczelnik Urzędu Skarbowego w A. nadal prowadzi postępowanie egzekucyjne, w wyniku którego uzyskano kwotę [...] zł. Mając na uwadze podane okoliczności należy zgodzić się z organem, że niewątpliwie przywołane okoliczności świadczą o niewystąpieniu przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 5 u.s.u.s. Naczelnik Urzędu Skarbowego lub komornik sądowy nie stwierdził bowiem braku majątku. Nie budzi także wątpliwości ocena organu o braku przesłanki z art. 28 ust. 3 pkt 1,2 i 4 u.s.u.s. Nie było bowiem prowadzone postępowanie likwidacyjne, nie wykazano, aby sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy prawo upadłościowe i naprawcze. Zastrzeżenia Sądu budzi jednak przyjęcie przez organ, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z art. 28 ust 3 pkt 3 i 6 u.s.u.s. Stosownie do pierwszej z nich nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych i możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów O.p. Sąd zauważa, że organ lapidarnie skonstatował brak tej przesłanki na s. 3 decyzji, nie podając argumentacji w tym przedmiocie. Wskazać należy, że strona podnosi, iż jest zarejestrowana jako bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy bez prawa do zasiłku, stąd powstaje pytanie z czego organ wywiódł, że nie występuje ta podstawa całkowitej nieściągalności. Podać należy, że na s. 3 decyzji z dnia [...]. oraz na s. 4 zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że prowadzona przez skarżącą działalność gospodarcza uległa likwidacji z dniem

[...]. W związku z tym, należy postawić pytanie co stanowiło podstawę do przyjęcia przez organ, że skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą. Ponadto, powstaje także pytanie, kim są osoby trzecie, na które można by przenieść odpowiedzialność stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej (art. 28 ust. 3

pkt 3 u.s.u.s.).

Szczególne zastrzeżenia budzi także ocena organu, z której wynika, że

w postępowaniu egzekucyjnym można uzyskać kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne (art. 28 ust. 3 pkt 6 u.s.u.s.). Skarżąca podnosi, że nie osiąga żadnego dochodu, jest na utrzymaniu rodziców, nie posiada żadnego majątku (motorower wprawdzie jest zarejestrowany na skarżącą, jednakże po wypadku został według oświadczenia rozłożony na części i zbyty). Organ potwierdza, że sytuacja materialna skarżącej oraz osób pozostających z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest trudna, określając ten stan jako "ubóstwo’’. W tej sytuacji nie daje się obronić teza, że oczywiste jest, iż w postępowaniu egzekucyjnym uzyska się kwoty przekraczające wydatki egzekucyjne. W tej materii organ także nie poczynił stosownych rozważań, dlatego też nie wiadomo jakimi okolicznościami kierował się przyjmując, że nie zachodzi całkowita nieściągalność. W konsekwencji należy stwierdzić, że brak podstaw do zaakceptowania stanowiska organu o niewystąpieniu przesłanek z art. 28 ust.3 pkt 3 i 6 u.s.u.s., a przynajmniej organ nie wykazał ich braku. Powyższe ma zasadnicze znaczenie dla oceny, czy w sprawie występuje całkowita nieściągalność w rozumieniu przepisów o umarzaniu zaległych składek. Ustalenie, że występuje całkowita nieściągalność powoduje, iż organ obowiązany jest podać dlaczego odmawia udzielenia ulgi, pomimo tej szczególnej sytuacji skarżącej.

W pełni natomiast na aprobatę zasługuje ocena organu co do wystąpienia

w sprawie przesłanki z § 3 ust 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy

i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Organ wskazał, że dochód przypadający na jednego członka rodziny kształtuje się poniżej ustalonej kwoty minimum socjalnego i wynosi [...] zł. Odniósł się do ponoszonych wydatków (na utrzymanie, lekarstwa, opłaty za energię elektryczną, wodę, gaz). Mając na uwadze okoliczność, że skarżąca nie osiąga żadnych dochodów, nie posiada majątku ruchomego oraz nieruchomego, pozostaje na utrzymaniu rodziców, a dochód na jednego członka rodziny w gospodarstwie domowym wynosi [...] zł (poniżej minimum socjalnego), to tym samym skarżąca pozostaje w ubóstwie. Jednocześnie organ zasadnie wskazał, że nie wystąpiły kolejne przesłanki z § 3 ust. 1 pkt 2 i 3 ww. rozporządzenia, a mianowicie nie stwierdzono poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia. Wprawdzie w rodzinie są osoby przewlekle chore, jednakże to ojciec skarżącej sprawuje opiekę, na co wskazał organ. Ocena w tym zakresie także nie budzi wątpliwości.

Reasumując należy stwierdzić, że organ nie wykazał, iż w sprawie nie wystąpiła całkowita nieściągalność należności. Analiza akt sprawy i zaskarżonej decyzji wskazuje, iż ZUS nie wykonał należycie obowiązku wynikającego z art. 77

§ 1 k.p.a., polegającego na zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego

w sposób wyczerpujący. Ponadto doszło do naruszenia art. 80 k.p.a., zgodnie

z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. Na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Wymogów tych decyzja organu nie spełnia, a naruszenie w tym zakresie przepisów prawa miało istotny wpływ na wynik sprawy. Nie można z góry założyć, że pomimo stwierdzenia całkowitej nieściągalności należności składkowych organ i tak odmówiłby ich umorzenia.

W tym kontekście podać należy, że na s. 5 od góry zaskarżonej decyzji, organ stwierdził, iż przy rozstrzyganiu sprawy wziął pod uwagę, że Skarżąca posiada zobowiązania cywilnoprawne, o umorzenie których się nie ubiega (nie wykazała, iż podjęła w tym kierunku jakiekolwiek działania). Sąd zauważa, że z oświadczenia znajdującego się w aktach administracyjnych wynika, iż Skarżąca jest zadłużona głównie wobec banków. W tej sytuacji uzasadnianie odmowy udzielenia ulgi m.in. okolicznością niewykazania, że Skarżąca ubiegała się o umorzenie kredytów jest argumentacją wysoce oderwaną od realiów, w których funkcjonuje społeczeństwo

i nosi znamiona dowolności. Wiedzą powszechną bowiem jest, że banki

w rzeczywistości nie umarzają niespłacanych kredytów, obywatele nie będący

w stanie spłacić kredytów, faktycznie nie mają możliwości uwolnienia się od zadłużenia. Podobnie pozbawione racjonalności jest stanowisko organu

o możliwościach podjęcia pracy przez Skarżącą, gdy w obecnej sytuacji gospodarczej rzesze młodych osób są bezrobotnymi pomimo podejmowania starań, choćby za pośrednictwem Urzędu Pracy, w którym jest ona zarejestrowana. Stąd odmowa umorzenia zaległości nie może być uzasadniana argumentami odbiegającymi od rzeczywistych warunków, w którym funkcjonuje społeczeństwo.

Jednocześnie Sąd zauważa, że nie ma uprawnienia do umorzenia zaległych składek, jak również nie może nakazać organowi udzielenia ulgi. Odmowa umorzenia zaległości nie może jednak być dowolna.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska E. Kruppik-Świetlicka