Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt II SA/Lu 136/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2022-05-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 2 ust. 1, art. 3, art. 8, art. 12, art. 39
journal: Dz.U. 2021 poz 2268
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza Asesor sądowy Marcin Małek Protokolant Referent Agnieszka Komajda po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2022 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego I. oddala skargę; II. przyznaje adwokat M. A. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w wysokości 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) z tytułu podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 28 stycznia 2021 r. S. K. zwrócił się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Łukowie o przyznanie pomocy finansowej na zakup węgla. Po rozpatrzeniu tego wniosku Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w Łukowie, działając z upoważnienia Burmistrza Miasta Łuków, decyzją z dnia 23 lutego 2021 r. nr MOPS.4612.5.9.2021, odmówił przyznania wnioskodawcy zasiłku celowego. W uzasadnieniu wskazał, że na podstawie przeprowadzonej w dniu 17 lutego 2021 r. aktualizacji wywiadu środowiskowego ustalono, iż wnioskodawca prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, wydanym na okres do 31 grudnia 2021 r. Jego jedynym źródłem dochodu jest zasiłek stały w wysokości 645 zł, wypłacany przez Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Łukowie. Ponadto otrzymuje on wsparcie z pomocy społecznej, w tym zasiłek celowy na zakup posiłków lub żywności w kwotach po 150 zł miesięcznie. W dniu 13 lutego 2021 r. otrzymał też pomoc w formie żywności, przyznaną w ramach programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020. Na podstawie złożonych przez wnioskodawcę faktur organ ustalił, że wydatki wnioskodawcy na opłaty mieszkaniowe i na leki w lutym 2021 r. wyniosły 107,97 zł (energia 18,91 zł i 10,58 zł, woda 52,74 zł i 12,29 zł, leki 13,45 zł). Jednocześnie ustalono, że wnioskodawca jest w trakcie postępowania o zniesienie współwłasności i podziału majątku dorobkowego, który biegły rzeczoznawca wycenił na kwotę [...] zł. W tej sytuacji organ pierwszej instancji uznał, że przyznanie wnioskodawcy zasiłku celowego z przeznaczeniem na zakup węgla jest niezasadne. Wprawdzie Sąd zakazał zbywania i obciążania nieruchomości do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy o podział majątku wspólnego, jednak, zdaniem organu, wnioskodawca powinien podjąć działania w celu przyspieszenia rozstrzygnięcia sprawy, aby móc nim dysponować i czerpać korzyści z tej części majątku, która jemu przypadnie. Ponadto organ pierwszej instancji podniósł, że S. K. powinien gospodarować racjonalnie własnymi środkami finansowymi i zapewnić sobie opał poprzez comiesięczny zakup mniejszej ilości węgla. Skoro zaś wnioskodawca nie podejmuje własnych działań mających na celu poprawienie jego sytuacji finansowej, to mimo, że formalnie jego dochód nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, w ocenie organu pierwszej instancji odmowa przyznania wnioskowanej pomocy znajduje uzasadnienie w zasadach i celach pomocy społecznej (art. 3 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej), w tym zwłaszcza w zasadzie subsydiarności (art. 2 ust. 1 ww. ustawy). W odwołaniu od powyższej decyzji S. K. zarzucił, że została ona napisana "w sposób szablonowy", a pracownicy socjalni "zaprogramowani są na decyzje odmowne". Skarżący podniósł, że podczas wywiadu środowiskowego wyjaśnił, w jaki sposób wykorzystuje własne możliwości i uprawnienia w celu poprawy swojej sytuacji. Poinformował o terminie rozprawy przed Sądem Rejonowym w Łukowie, przedstawił skierowanie do poradni diagnostycznej oraz wynik badania ultrasonograficznego, a także wyjaśnił, że cierpi na marskość palców u nóg. Informacje te, jak stwierdził, zostały jednak pominięte w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się natomiast do zwartych w niej argumentów skarżący podkreślił, że ze względu na chorobę kręgosłupa nie może nosić węgla i kupować go co miesiąc w mniejszej ilości. Wskazał jednocześnie, że w dniu 3 marca 2021 r. znalazł się w trybie nagłym w szpitalu z powodu bólu brzucha i przestrzeni zaotrzewnej. Stwierdzono wówczas u niego zaburzenia korzeni nerwów rdzeniowych i splotów nerwowych oraz zakażenie układu moczowego. W ocenie wnioskodawcy, przyczyną tych schorzeń było przebywanie w niedogrzanym pomieszczeniu. Odnosząc się do argumentu o możliwości wykorzystania majątku, który posiada, skarżący wyjaśnił, że nie może porozumieć się w tej kwestii ze swoją byłą żoną, o czym poinformował pracownika socjalnego podczas wywiadu środowiskowego. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy. Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Lublinie decyzją z dnia 28 grudnia 2021 r. nr SKO.4002.OP/212/21 (będąca przedmiotem wniesionej do Sądu skargi) utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia 23 lutego 2021 r. Kolegium stwierdziło, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nie narusza prawa ani granic swobodnego uznania administracyjnego, zaś jego treść ma oparcie w uzasadnieniu decyzji i w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Na podstawie tego materiału organ odwoławczy ustalił, że S. K. jest rozwiedziony, mieszka w domu stanowiącym współwłasność jego i byłej żony. Z jej wniosku złożonego w 2016 r. toczy się postępowanie sądowe o zniesienie współwłasności i podział majątku wspólnego, którego wartość została oszacowana przez biegłego rzeczoznawcę na kwotę [...]zł. Z akt sprawy wynika, że do tej pory spór o podział majątku nie został rozstrzygnięty. Skarżący ma troje dorosłych dzieci, przy czym z dwoma synami nie utrzymuje kontaktu. Ze znajdującego się w aktach sprawy wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2020 r., zapadłego w sprawie z jego powództwa przeciwko synom - K. K. i A. K. o alimenty, wynika, że jego apelacja od wyroku Sądu Rejonowego w Łukowie z dnia 18 czerwca 2019 r. została oddalona. S. K. może natomiast liczyć na wsparcie córki, która pomaga mu w sprzątaniu i praniu, a także użycza mu auto. Skarżący oczekuje na rozstrzygnięcie przez Sąd Rejonowy w Lublinie sprawy z jego odwołania od orzeczenia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Lublinie w przedmiocie ustalenia stopnia niepełnosprawności. Orzeczeniem Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 9 stycznia 2020 r. został natomiast uznany za osobę niezdolną do pracy oraz częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 stycznia 2022 r. Orzeczenie to nie kwalifikuje jednak skarżącego jako osoby niezdolnej do samodzielnej egzystencji, dlatego też nie otrzymał on świadczenia uzupełniającego. Na podstawie Orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łukowie skarżący został zaliczony do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2021 r. i z tego tytułu został mu przyznany zasiłek stały na okres od 1 grudnia 2021 r. do 31 grudnia 2021 r. w wysokości 645 zł. Ponadto decyzją z dnia 20 stycznia 2021 r. otrzymał zasiłek celowy na zakup posiłków lub żywności w kwocie po 150 zł miesięcznie na okres od stycznia do czerwca 2021 r. natomiast decyzją z dnia 19 lipca 2021 r. na kolejne miesiące - od lipca do grudnia 2021 r. Organ drugiej instancji stwierdził, że w przypadku skarżącego zachowane są przesłanki dochodowe uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, bowiem wysokość jego dochodu, na który składa się wyłącznie zasiłek stały, nie przekracza ustawowego kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej, które wynosi 701 zł. Poza sporem pozostaje również fakt, że w przypadku skarżącego występują przesłanki niedochodowe wynikające z art. 7 pkt 2-15 ustawy o pomocy społecznej, t.j. niepełnosprawność (art. 7 pkt 5) oraz długotrwała choroba (art. 7 pkt 6). Skarżący cierpi na szereg schorzeń m.in. cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienia wielostawowe, zaburzenia osobowości, nastawienia paranoiczne. W lutym 2020 r. przeszedł resekcję żołądka z powodu otyłości patologicznej. Ponadto, jak podał w wywiadzie z dnia 17 lutego 2021 r., leczy się z powodu schorzeń dermatologicznych oraz został skierowany na badanie USG kończyn dolnych z powodu podejrzenia miażdżycy. W związku z tymi schorzeniami przyjmuje leki, na które - jak wynika z akt sprawy - w styczniu wydał 38,97 zł, zaś w lutym 13,45 zł. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego Kolegium stwierdziło, że odmowa przyznania skarżącemu zasiłku celowego na zakup opału nie narusza granic swobodnego uznania administracyjnego. Przy ocenie sytuacji materialnej skarżącego organ pierwszej instancji uwzględnił wszystkie istotne okoliczności faktyczne, w tym trudności materialne i zdrowotne, z którymi zmaga się skarżący. Kolegium zaaprobowało te ustalenia oraz ocenę ich wpływu na sytuację życiową skarżącego. Podkreśliło, że nie bez znaczenia jest w niniejszej sprawie okoliczność, iż organ pomocy społecznej udzielił skarżącemu wsparcia przyznając w grudniu 2020 r. pomoc na zakup opału. Pomoc ta z pewnością nie zabezpiecza w pełni potrzeb skarżącego, jednak jest to istotne i odczuwalne wsparcie w przejściowo trudnym okresie. Zakup węgla nie należy natomiast do potrzeb nagłych i nieprzewidywalnych, zatem jej zabezpieczenie winno być planowane znacznie wcześniej z funduszy wygospodarowywanych w ciągu całego roku w ramach własnych środków i możliwości, zwłaszcza, że budżet skarżącego był częściowo odciążony z racji korzystania ze świadczeń z pomocy społecznej na dofinansowanie leków i pomocy rzeczowej w postaci żywności. W ocenie Kolegium, skarżący nie wykazał przekonująco, że wyczerpał już wszystkie dostępne mu możliwości samodzielnego przezwyciężania trudności bytowych. Kolegium zaznaczyło, że nie neguje, iż skarżący poczynił starania, które wymienił w odwołaniu. W ocenie organu odwoławczego, z pola widzenia nie może jednak umknąć fakt, że aktualna sytuacja prawna i życiowa skarżącego jest konsekwencją jego własnych wyborów i postawy życiowej, zaś twierdzenia skarżącego o podejmowaniu prób porozumienia się z byłą żoną w kwestii podział majątku, nie mają odzwierciedlenia w aktach sprawy. Skarżący od początku powstania sporu o podział majątku, a więc od 2016 r., nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, że podejmował czynności procesowe mogące sprzyjać załatwieniu sporu np. poprzez próby ugody czy mediację. Samo zaś informowanie organu o terminach kolejnych rozpraw nie świadczy o tym, że skarżący wyczerpał wszystkie dostępne mu możliwości dążenia do szybszego zakończenia tej sprawy. Odnosząc się do argumentów odwołania dotyczących stanu zdrowia skarżącego Kolegium wyjaśniło, że nie kwestionuje jego problemów zdrowotnych. Zauważyło jednak, że problemy zdrowotne, z którymi boryka się skarżący, nie wystąpiły nagle w okresie, w którym złożony został wniosek o przyznanie zasiłku celowego, lecz mają charakter ciągły i występują od lat. W związku z tym realizowanie recept należy do stałych, comiesięcznych wydatków osób długotrwale chorych, które leczą się systematycznie. Odnosząc się do powyższych ustaleń Kolegium podkreśliło, że celem pomocy społecznej nie jest zaspokajanie każdej zgłaszanej potrzeby, ale umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenia trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości (zasada subsydiarności - art. 2 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej). Odnosząc tę zasadę do sytuacji skarżącego Kolegium stwierdziło, że ma on możliwość poprawy swojej sytuacji bytowej poprzez uporządkowanie sytuacji majątkowej, a sposób, w jaki to nastąpi i czas, w którym to nastąpi, jest uzależnione od jego decyzji życiowych. Wartość majątku wspólnego skarżącego i jego byłej żony jest znaczna i tej okoliczności - w kontekście zadań pomocy społecznej - również nie sposób pominąć. W ocenie Kolegium, świadczy ona bowiem o dysproporcji pomiędzy udokumentowaną wysokością dochodu, a rzeczywistym stanem majątkowym skarżącego, która stanowi negatywną przesłankę przyznania pomocy społecznej, o jakiej mowa w art. 12 ustawy o pomocy społecznej. Kolegium wzięło też pod uwagę, że podstawy egzystencji skarżącego nie są zagrożone, wbrew temu, co eksponuje on w odwołaniu, bowiem skarżący ma regularny dochód w postaci zasiłku stałego w maksymalnej ustawowej wysokości.

S. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na powyższą decyzję ostateczną. W treści skargi skarżący nie sformułował żadnych wniosków procesowych. Podniósł jedynie, że zaskarżona decyzja jest niezasadna. Jednocześnie podkreślił, ze jego sytuacja bytowa nie poprawia się, lecz pogarsza z miesiąca na miesiąc.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Oczywiście rację mają organy obu instancji wskazując, że pomoc społeczna opiera się na zasadzie pomocniczości. Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 1876 ze zm., dalej jako "u.p.s."), pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Stosownie do art. 3 ust. 1 u.p.s. celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin oraz umożliwianie im bytowania w warunkach odpowiadających godności człowieka. Pomoc społeczna powinna w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Z przytoczonych przepisów wynika swoiste ograniczenie zakresu działania organów pomocy społecznej, które winno sprowadzać się jedynie do pomocy w staraniach osób zmierzających do poprawy swej sytuacji życiowej, a nie gwarantować takim osobom źródła utrzymania (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Jedną z form realizacji tej pomocy jest świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego, który zgodnie z art. 39 ust. 1 i 2 u.p.s. może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Przyznanie powyższego świadczenia uwarunkowane jest zachowaniem kryterium dochodowego, które w czasie orzekania w niniejszej sprawie przez organy obu instancji, w przypadku osoby samotnie gospodarującej – stosownie do art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit "a" rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 11 lipca 2018 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1358 – obwiązujące do dnia 31 grudnia 2021 r.) - wynosiło 701,00 zł. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozostawia wątpliwości zarówno co do tego, że skarżący jest osobą samotnie gospodarującą, jak i w kwestii ustalenia, że jego dochód, ustalony - zgodnie z dyspozycją art. 8 ust. 3 u.p.s. - jako dochód z miesiąca poprzedzającego złożenie w niniejszej sprawie wniosku o udzielenie pomocy finansowej (tj. z grudnia 2021 r.), nie przekroczył powyższego kryterium dochodowego, ograniczając się jedynie do wypłaconego skarżącemu zasiłku stałego w kwocie 645 zł. Nie sposób jednak odmówić racji stanowisku organów, że zachowanie ustawowego kryterium dochodowego nie przesądzało o obowiązku przyznania skarżącemu wnioskowanej pomocy, albowiem orzekając o przyznaniu wsparcia z pomocy społecznej organy zobowiązane są przede wszystkim kierować się powołaną na wstępie zasadą pomocniczości. Oznacza to, że poza obowiązkiem zbadania sytuacji materialnej skarżącego (art. 39 ust. 1 i 2 w zw. z art. 8 ust. 1p. 1 u.p.s.), organy pomocy społecznej każdorazowo zobowiązane są również do dokonania oceny własnych uprawnień, zasobów i możliwości wnioskodawcy (art. 2 ust. 1 u.p.s.), a także zweryfikowania, czy samodzielnie podejmuje on działania w celu przezwyciężania trudnej sytuacji życiowej, w której się znajduje (art. 3 ust. 2 u.p.s.). Organ w każdym konkretnym przypadku zobowiązany jest ponadto rozważyć, czy rodzaj, forma i rozmiar świadczenia są odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy oraz ocenić, czy potrzeby osób korzystających z pomocy odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej (art. 3 ust. 3 i 4 u.p.s.). Dodatkowo organ pomocy społecznej obowiązany jest także każdorazowo ustalić i rozważyć, czy nie zachodzą przesłanki negatywne udzielenia pomocy, w tym przesłanka określona w przepisie art. 12 u.p.s., według którego samodzielną podstawą odmowy przyznania świadczenia z pomocy społecznej może być stwierdzenie przez pracownika socjalnego dysproporcji między udokumentowaną wysokością dochodu a sytuacją majątkową osoby lub rodziny, wskazującą, że osoba ta lub rodzina jest w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, wykorzystując własne zasoby majątkowe, w szczególności w przypadku posiadania znacznych zasobów finansowych, wartościowych przedmiotów majątkowych lub nieruchomości. Nie można również pomijać faktu, że orzekając w przedmiocie przyznania pomocy w formie zasiłku celowego, organy pomocy społecznej działają w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że nawet spełnienie kryteriów przyznania tej formy pomocy nie przesądza o tym, że pomoc taka zostanie przyznana. Kontrola sądowa decyzji uznaniowych sprowadza się natomiast wyłącznie do oceny, czy organ administracji uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających znaczenie w sprawie oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów (zob. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r., sygn. akt SA/Sz 2548/00, niepubl.), a więc dotyczy prawidłowości postępowania organu administracji poprzedzającego wydanie decyzji. W szczególności polega ona na sprawdzeniu, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego sprawy, zgodnie z obowiązkami nałożonymi na organy w przepisach art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd nie może natomiast wkraczać w sferę zastrzeżoną do kompetencji organów administracyjnych, a więc – o ile prawidłowo przeprowadzono postępowanie – Sąd nie może kwestionować słuszności decyzji odmawiającej przyznania świadczenia.

W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie powyższe wymogi zachowały, zaś podjęte w sprawie rozstrzygnięcie znajduje oparcie w przytoczonych wyżej przepisach u.p.s. i nie przekracza granic uznania administracyjnego. Organy poczyniły niezbędne ustalenia co do sytuacji życiowej skarżącego, w świetle których jest on osobą rozwiedzioną i prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe zamieszkując w domu stanowiącym współwłasność jego oraz jego byłej żony. Ustalono także, że skarżący ma troję dzieci, przy czym z dwoma synami nie utrzymuje kontaktu, zaś jego powództwo przeciwko synom o alimenty zostało prawomocnie oddalone. Może natomiast liczyć na pomoc córki. Organy uwzględniły ponadto w swych decyzjach sytuację finansową skarżącego. W tym zakresie ustaliły, że jedynym źródłem jego dochodu jest zasiłek stały w kwocie 645 zł. Skarżący otrzymuje ponadto wsparcie z pomocy społecznej w zakresie dożywiania – zarówno w formie świadczeń pieniężnych (zasiłku celowego na zakup posiłków lub żywności w kwotach po 150 zł miesięcznie) jak i w formie rzeczowej (żywności otrzymywanej w ramach programu Operacyjnego Pomoc Żywnościowa 2014-2020). W sprawie dokonano również niezbędnych ustaleń co do sytuacji zdrowotnej skarżącego. W tym zakresie ustalono, że skarżący mocą orzeczenia Komisji Lekarskiej ZUS z dnia 9 stycznia 2020 r. został uznany za osobę niezdolną do pracy oraz częściowo niezdolną do pracy do dnia 31 stycznia 2022 r. Wcześniej zaś orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Łukowie z dnia 4 grudnia 2018 r. zaliczono skarżącego do osób o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności na okres do 31 grudnia 2021 r. Ponadto skarżący cierpi na szereg schorzeń, w tym m.in. cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, zwyrodnienia wielostawowe, schorzenia dermatologiczne, a także zaburzenia osobowości i nastawienie paranoiczne. Wynikająca z powyższych ustaleń, niewątpliwie trudna sytuacja życiowa, w jakiej znajduje się skarżący, nie podważa jednak słuszności zapadłego w sprawie rozstrzygnięcia odmawiającego przyznania mu zasiłku celowego na zgłoszoną potrzebę. Zasadne jest bowiem stanowisko organów, że za rozstrzygnięciem wniosku skarżącego w taki sposób przemawiają ustalenia dotyczące jego stanu majątkowego. Z niekwestionowanych ustaleń wynika, że skarżący wraz z byłą żoną posiada majątek wspólny, którego wartość została oszacowana przez biegłego rzeczoznawcę - w ramach toczącego się z inicjatywy byłej żony skarżącego postępowania o zniesienie współwłasności i podział majątku - na kwotę [...]zł. Ustalenie to - jak prawidłowo uznały organy - daje podstawy do przyjęcia, że niskie dochody skarżącego pozostają w sprzeczności z jego rzeczywistym stanem majątkowym, a jednocześnie jego stan majątkowy wskazuje, że jest on w stanie przezwyciężyć trudną sytuację życiową, w jakiej się znajduje, wykorzystując własne zasoby majątkowe, co wyczerpuje znamiona przesłanki z art. 12 u.p.s. Jednocześnie organy słusznie stwierdziły, że skarżący nie wykazał, jakoby podejmował starania by doprowadzić do jak najszybszego rozstrzygnięcia jego sporu z byłą żoną o podział majątku i tym samym zapewnienia sobie możliwości korzystania ze swojej części majątku. Należy bowiem zgodzić się ze stanowiskiem, że za rzeczywiste starania w tym zakresie można byłoby uznać np. udokumentowaną próbę zawarcia ugody, natomiast charakteru takiego nie sposób przypisać podejmowanym przez skarżącego czynnościom ograniczającym się wyłącznie do informowania organu pomocy społecznej o kolejnych terminach rozpraw wyznaczonych w sprawie o podział majątku. Bierna postawa skarżącego wyrażająca się w braku podejmowania prób zakończenia sporu majątkowego z byłą żoną, uzasadnia zaś stanowisko, że przyznanie mu wnioskowanego zasiłku celowego pozostawałoby również w sprzeczności z zasadą pomocniczości określoną w art. 2 ust. 1 i art. 3 u.p.s.

Podsumowując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja pierwszoinstancyjna nie przekraczają granic uznania administracyjnego. Rozstrzygnięcia ta zostały poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym, w toku którego organy nie naruszyły zasad wynikających z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Organy prawidłowo też zastosowały w niniejszej sprawie powołane w podjętych decyzjach przepisy prawa materialnego.

Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.).

O przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, orzeczono natomiast na podstawie art. 250 § 1 i § 2 ww. ustawy oraz § 21 ust. 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z § 4 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 18 ze zm.).