Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 155/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-04-23 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c)
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 77, art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2, art. 29 ust. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 1566
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk /spr./ WSA Paweł Zaborniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Sylwia Opioła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi A. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie naruszenia stosunków wodnych I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego A. L. kwotę 300 zł /słownie: trzysta złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi A.L. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium" z dnia [...] listopada 2018 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom

Wnioskiem z dnia 21 lipca 2010 r. A.L. zwrócił się do Burmistrza [...] o uregulowanie stosunków wodnych na gruncie. Jako przyczynę naruszenia wskazał wykonanie wodnicy na działkach nr 1945, 1946, 1947/2 skutkiem czego na jego działce, oznaczonej nr 1948, wystąpiły szkody w postaci osuwisk i wyrw. W następstwie rozpoznania wniosku Burmistrz [...] orzekł w przedmiocie uregulowania stosunków wodnych decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Następnie Kolegium decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. uchyliło decyzję z [...] marca 2011 r.

Następnie decyzją z dnia [...] sierpnia 2018 r. [...] Burmistrz [...] odmówił uwzględnienia wniosku A.L. i zobowiązania właścicieli gruntu - działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 2640 położonych w miejscowości H. gm. [....], do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom.

W ocenie organu nie doszło do zmiany stosunków wodnych na działkach nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 1948, 2640 położonych w miejscowości H. Organ, zgodnie z treścią art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (tekst jednolity — Dz. U. 2017 r., poz. 1121, dalej "P.w.") badał czy w sprawie zostały spełnione dwie przesłanki: zmiana stanu lub kierunku spływu wody na gruntach oraz szkoda na gruntach sąsiednich, a także czy pomiędzy zmianą stanu wody a szkodą istnieje związek przyczynowo - skutkowy. Odnosząc się do kwestii szkód na gruncie, na które powoływał się wnioskodawca oraz inne strony prowadzonego postępowania, organ stwierdził, że mogą być one powodowane ukształtowaniem terenu - nachyleniem terenu działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2 w kierunku południowo - wschodnim tj. w stronę działki wnioskodawcy nr 1948. Topniejący śnieg oraz deszcze w okresie wiosennym mogą powodować okresowe lokalne podtopienia. Dodał jeszcze, że szkody nie mogą mieć domniemanego charakteru lecz faktyczny oraz, że roszczenia właściciela odnośnie szkód na gruncie, których przyczyną są inne warunki mogą być przedmiotem postępowania cywilnego przed sądem powszechnym. Zdaniem organu pierwszej instancji aktualnie nie istnieją przesłanki do uwzględnienia wniosku A.L. dotyczącego naruszenia stanu wody na gruncie.

Odwołanie od powyższej decyzji, złożył A.L. Zarzucił naruszenie prawa materialnego tj. przepisów ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne skutkujące odmową uwzględnienia jego wniosku, a także naruszenie prawa procesowego - art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, dalej kpa), art. 77 kpa, art. 80 kpa, art. 107 kpa przez brak podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego hydrologa dla ustalenia jakie działania doprowadziły do zmiany stanu wód i powstania szkody na gruncie odwołującego - działce nr 1948. W uzasadnieniu podkreślał, że wykonanie rowu melioracyjnego w sierpniu 2009 r. na całej długości działki nr 1945 stanowiącej własność A.S. doprowadziło do skierowania i napływu wszystkich wód opadowych i gruntowych z kierunku zachodniego na wschód powodując poważne szkody na jego działce nr 1948 - tworząc różnego rodzaju wyrwy, kaskady, podmywając brzeg działki, co powoduje z kolei obsuwanie się brzegu działki podczas podmywania koryta rowu, zniszczenie mostków wjazdowych na działkę nr 1948, szczeliny na gruncie i obsuwanie się ziemi.

Kolegium opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 3 P.w. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

Wyjaśniło, że podstawą prawną zaskarżonej decyzji był art. 29 ust. 3 P.w. Kolegium orzeka w sprawie już po wejściu w życie ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 1566 z późn. zm.), ale w sprawie znajdował zastosowanie art. 545 ust. 4 tej ustawy, zgodnie z którym do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia wżycie ustawy, niewymienionych w ust. l-3d, stosuje się przepisy dotychczasowe, a więc przepisy ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne.

Zgodnie z treścią powołanego art. 29 ust. 3, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Dla prawidłowej oceny tego przepisu istotne znaczenia ma również treść art. 29 ust. 1 P.w., zgodnie z którym właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej, ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Powołana norma prawna kreuje podmiot i przedmiot postępowania administracyjnego prowadzonego celem ustalenia i eliminacji bezprawnej zmiany stanu wody na gruncie. Jej zastosowanie następuje w przypadku zaistnienia następujących okoliczności, po pierwsze spowodowania przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie, po drugie zaistnienia szkody na gruncie sąsiednim, a w końcu adekwatnego związku przyczynowego pomiędzy wymienionymi zdarzeniami.

Organ pierwszej instancji po przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania wszczął z urzędu postępowanie rozgraniczeniowe w celu jednoznacznego ustalenia granicy pomiędzy nieruchomościami oznaczonymi jako działki nr 1948, 1947/2, 1946/2, 1946/3, 1946/4 położonymi miejscowości H. gm. [...] oraz w zakresie punktów wspólnych na tej granicy z działką nr 2460 oraz działką nr 1947/2. Burmistrz [...] w dniu [...] grudnia 2017 r. wydał dwie decyzje. W jednej orzekał o rozgraniczeniu w części dotyczącej nieruchomości oznaczonych jako działka nr 1945 będąca własnością A.S. a działką nr 1948 będącą własnością A.L. i działkami nr 1947/2, nr 1947/1 i 1946/2 będącymi własnością K. i J.D. oraz w zakresie punktu wspólnego na tej granicy z działką nr 1942/7 należącą do J. i E.R. Drugą decyzją umorzył postępowanie o rozgraniczenie w części dotyczącej nieruchomości położonych w H. gm. [...] oznaczonych jako działka nr 1945 będąca własnością A.S. a działka nr 1946/4 i 1946/3 będąca współwłasnością A. i D.D. oraz w zakresie punktu wspólnego na tej granicy z działką nr 2640 będącą własnością Powiatu [...] w zarządzie Zarządu Dróg Powiatowych. Postępowanie rozgraniczeniowe w tym zakresie umorzono w związku ze wznowieniem punktów granicznych w oparciu o istniejące znaki graniczne.

Działki położone w H. oznaczone nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 1948 graniczą z działką nr 1945. W czasie oględzin dokonano pomiaru rury PCV znajdującej się przy działce nr 1948, która znajduje się pod wjazdem na działkę, poniżej działki, a która umożliwiać ma wjazd na działkę nr 1948. Dokonano też pomiaru odległości od granicznika betonowego działki nr 1948 od strony zachodniej w kierunku zachodnim działki nr 1945 i ustalono, że odległość ta wynosi od granicy do zaczynającej się skarpy istniejącej na działce nr 1945 - 29 m. Oględziny w dniu [...] lipca 2018 r. odbyły się po kilkudniowych opadach intensywnego deszczu. Rów przydrożny 1945 jest porośnięty trawą, co utrudnia w jego początkowej części tj. od drogi nr 2640 weryfikację szkód, a w jego dolnej części wręcz uniemożliwia stwierdzenie szkód.

Obecne na rozprawie i oględzinach strony A.L., A.S., K. i J.D. stwierdziły, że utworzenie rowu i przepustu skutkowało wzrostem ilości wody na działkach położonych obok przepustu, osuwaniem się ziemi. Zarząd Dróg Powiatowych w [...] stwierdził natomiast, że żadna zmiana stanu wody na grudnie na nastąpiła. Wskazał, iż wyremontowany został przepust pod drogą poprzez wymianę części przelotowej, ale remont ten nie spowodował zmiany istniejących stosunków wodnych.

W tak zakreślonym stanie faktycznym, w ocenie organu pierwszej instancji, nie zostały zmienione stosunki wodne na powyższych działkach. Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie zostało wykazane ażeby doszło do zmiany wody na gruncie, w rozumieniu powołanych na wstępie przepisów, żeby wykonanie przepustu, montaż rury PCV znajdującej się przy działce nr 1948 własności A.L., która znajduje się pod wjazdem na działkę, poniżej działki by umożliwiać wjazd na działkę nr 1948 zakłóciły naturalny spływu wód na spornym terenie. Następuje on zgodnie z ukształtowaniem terenu, nachyleniem terenu działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2 w kierunku południowo - wschodnim tj. w stronę działki wnioskodawcy nr 1948.

Niezależnie od wskazanych ustaleń, materiał dowodowy nie wykazał, aby na działce należącej do wnioskodawcy wystąpiły jakiekolwiek szkody, co uzasadniałoby zastosowanie sankcji z art. 29 ust. 3 P.w.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie, a w szczególności oględziny przedmiotowych nieruchomości, czy załączone do akt fotografie nie wykazały, że właścicielom działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 147/1, 1947/2 i 2640 można przypisać jakiegokolwiek działania, które mogłoby zostać uznane za doprowadzenie do zmiany stosunków wodnych. Oględziny nieruchomości, w tym dodatkowe oględziny jakie odbyły się w dniu [...] lipca 2018 r., jak wskazano, po kilkudniowych opadach deszczu, nie ujawniły w jaki sposób nastąpiła zmiana stanu wód na gruntach sąsiednich, która wpływa negatywnie na grunt wnioskodawcy, powodując na nim szkody i jakiego to rodzaju są szkody, nie ujawniły by nastąpiło ograniczenie możliwości prawidłowego zagospodarowania działki stanowiącej własność A.L. W całym okresie trwania postępowania wnioskodawca nie przedstawił dowodów, które mogły w niezbity sposób potwierdzić zgłaszane przez niego okoliczności i tym samym uzasadnić złożony wniosek.

W realiach niniejszej sprawy, gdy przeprowadzone oględziny nieruchomości oraz wyjaśnienia stron postępowania, nie wskazywały na zaistnienie zmiany stosunków wodnych, również wnioskodawca nie wskazał takiego działania ani nie wykazał szkody jaką miałaby owa zmiana stosunków wodnych powodować, odstąpienie przez organ pierwszej instancji od przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego nie może zostać uznane za uchybienie.

W ocenie organu odwoławczego, w rozpoznawanej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do nałożenia na właścicieli działek nr działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 147/1, 1947/2 i 2640 obowiązku z art. 29 ust. 3 P.w. i zobowiązania ich do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie czy wykonania urządzeń zapobiegającym szkodom. Postępowanie administracyjne prowadzone przed organem pierwszej instancji zostało przeprowadzone zgodnie z przepisami postępowania określonymi w kodeksie postępowania administracyjnego.

A.L. w skardze na opisaną na wstępie decyzję zarzucił jej wydanie z naruszeniem:

1. przepisów prawa materialnego w postaci:

- art. 29 ust 1-3 P.w., w brzmieniu przed nowelizacją ustawą z dnia 20 lipca 2017 r. - Praw wodne ( Dz. U. z 20178 r. poz. 1566 z późn. zm.) polegającym na błędnym przyjęciu przez Kolegium za organem I instancji, iż stan wód na spornym gruncie nie pozostaje w sprzeczności z art. 29 ust 1 P.w. i nie wymaga od organu I instancji dokonania władczej ingerencji w sferę własności zgodnie z dyspozycją art. 29 ust 3 cyt. wyżej ustawy, podczas gdy już pobieżna analiza zebranego w sprawie bardzo obszernego materiału dowodowego prowadzi do wniosków przeciwnych.

2. przepisów postępowania w postaci:

- naruszenia art. 77 k.p.a., polegającym na utrzymaniu w mocy przez Kolegium decyzji organu I instancji o odmowie uregulowania stosunków wodnych, poprzez błędną ocenie dokonaną przez organ odwoławczy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy jest wyczerpujący i został rozpatrzony w taki sposób, iż ustalony stan faktyczny jest zgodny z rzeczywistością, podczas gdy już pobieżna analiza materiału dowodowego mając na uwadze skomplikowany charakter sprawy wskazuje na jego niekompletność objawiającą się w szczególności poprzez niedopuszczenie dowodu z opinii biegłego hydrologa, która w ocenie skarżącego może mieć kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia czy właściciele działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 2640 położonych w miejscowości H. gm. [...] dopuścił się naruszenia stosunków wodnych w rozumienia P.w.,

- naruszenia art. 7 i art. 80 k.p.a., poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez zebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego oraz dokonanie jego oceny przez wskazanie faktów, które organ I instancji uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej jak też załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.

Mając na uwadze powyższe zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego wedle norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 2188). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r., poz. 1302; dalej "p.p.s.a."). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 p.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach.

W ramach kontroli legalności decyzji Sąd stosuje przewidziane prawem środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Zarzuty skargi okazały się zasadne.

Przedmiotem skargi A.L. jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza [...], którą Organ ten odmówił zobowiązania właścicieli działek nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 2640 położonych w miejscowości H. gm. [...], do przywrócenia stanu poprzedniego na gruncie, czy też wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Podstawą ustaleń dokonanych przez Organ I instancji były oględziny nieruchomości oraz wyjaśnienia stron postępowania. W ocenie Organu I instancji podzielonej przez Organ II instancji w sprawie nie zaistniała potrzebna przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego dla dokonania ustalenia czy doszło do naruszenia stosunków wodnych na gruncie. Z kolei w ocenie skarżącego wykonanie przepustu i montaż rury PCV na wskazanych wyżej działkach zakłóciło naturalny spływu wód na spornym terenie.

Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 P.w. (obowiązującego do dnia 31 grudnia 2017 r.) właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich (art. 29 ust. 3 Prawa wodnego). Stosownie do art. 29 ust. 3 P.w. jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może, w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W niniejszej sprawie organy ustaliły brak związku przyczynowego między pracami wykonanymi na działkach nr 1946/3, 1946/4, 1946/2, 1947/1, 1947/2, 2640 – wykonanie przepustu i montaż rury PCV ze szkodą powstałą na działce skarżącego oznaczonej nr 1948 położonej w H. Organ I instancji, a za nim także Organ II instancji stwierdził, że nie doszło do zmiany stosunków wodnych na ww. działkach, a szkody mogą być spowodowane ukształtowaniem terenu – nachylenie terenu działek nr 1946/3, 1946/4 1946/2, 19647/1, 1947/2 w kierunku południowowschodnim tj. w stronę działki wnioskodawcy nr 1948.

NSA w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. o sygn. akt II OSK 224/09, LexPolonica nr 2238216, aby wydać decyzję na podstawie art. 29 ust. 3 u.p.w. konieczne jest ustalenie: po pierwsze, czy właściciel gruntu dokonał zmiany stanu wody na gruncie i po drugie, czy zmiany te szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Zastosowanie tego przepisu jest przede wszystkim uzależnione od wystąpienia skutku w postaci szkody (szkodliwy wpływ dokonanych zmian na grunty sąsiednie). Sama zmiana stanu wody na gruncie nie uprawnia jeszcze do tego aby organ uwzględnił zgłoszone żądanie. Konieczne jest stwierdzenie istnienia związku przyczynowego pomiędzy tą zmianą a szkodą na nieruchomości. Jeżeli postępowanie wyjaśniające potwierdzi brak tego związku, to wówczas, organ obowiązany będzie odmówić uwzględnienia żądań opartych na treści art. 29 ust. 3 P.w.

Nie podlega kwestii, iż postępowanie dowodowe, prowadzone w celu potwierdzenia zaistnienia powyższych okoliczności musi się odbywać z zachowaniem wymogów wskazanych w art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., zaś jego wyniki winny znaleźć odzwieciedlenie w uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych za mocno utrwalone uznaje się stanowisko o konieczności przeprowadzenia w ramach postępowania dowodowego dotyczącego sprawy naruszenia stosunków wodnych na gruncie, dowodu z opinii biegłego hydrologa, czyli osoby posiadającej wiedzę specjalistyczną z zakresu hydrologii (zob. wyroki WSA w Białymstoku z dnia 15 czerwca 2010 r. II SA/Bk 300/10, WSA w Lublinie z dnia 8 kwietnia 2010 r. II SA/Lu 761/09, WSA we Wrocławiu z dnia 30 kwietnia 2009 r. II SA/Wr 669/08). Inne dowody, takie jak przeprowadzone w niniejszej sprawie, dowód z oględzin czy dowód z zeznań świadków są również niezbędne, ale mają charakter pomocniczy.

Wiadomości specjalne są konieczne w tych sprawach, w których pojawia się zagadnienie mające znaczenie dla rozstrzygnięcia, a którego zakres przekracza zasób wiadomości i doświadczenia życiowego osób mających wykształcenie ogólne (organ administracji z reguły nie dysponuje wiadomościami specjalnymi z zakresu hydrologii, gospodarki wodnej, czy melioracji wodnych).

Należy przy tym podkreślić, że kwestia zasadności powołania opinii biegłego powinna być rozstrzygana każdorazowo w odniesieniu do okoliczności konkretnej sprawy. Powołanie dowodu z opinii biegłego może być niezbędne zwłaszcza wówczas, gdy istnieje różnica stanowisk skarżącego i sprawcy zarzucanego zakłócenia stosunków wodnych. Opinia biegłego może być jedynym dowodem przesądzającym o istnieniu związku przyczynowego między określonym działaniem a stanem wód na gruntach sąsiednich oraz wskazującym – w razie przesądzenia tego związku – rodzaj koniecznych do wykonania urządzeń zapobiegających szkodom. Dlatego też w przypadku braku możliwości wyjaśnienia kwestii spornych w oparciu o inne środki dowodowe, organ zobowiązany jest do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego.

Taka sytuacja zaistniała w przedmiotowej sprawie. Mimo sporu, co do przyczyny stwierdzonych przez Organy szkód (podtopień) na działce skarżącego, Organy w sposób nieuprawniony, nie posiadając stosownej wiedzy, dokonały samodzielnej oceny ich genezy wskazując, że "mogą" one być spowodowane ukształtowaniem terenu. Przy tym użycie sformułowania "mogą" oznacza, że powód szkód może być zupełnie inny.

Oznacza to ze postepowanie dowodowe w przedmiotowej sprawie zostało przeprowadzone z naruszeniem art. 7, art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. Organ bowiem nie zebrał w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Konsekwencją tego było naruszenie art. 29 ust. 1 i 3 P.w.

Z podanych przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji (pkt I sentencji wyroku). O zwrocie wpisu sądowego w pkt II sentencji orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a

W ponownie prowadzonym postępowaniu Organy winny przeprowadzić dowód z opinii biegłego hydrologa dla ustalenia zaistnienia bądź niezaistnienia okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 P.w., a następnie wydania decyzji w oparciu o art. 29 ust. 3 P.w.