Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1233/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, art. 41 § 1, art. 58 § 1, art. 59 § 2, art. 77 § 1
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 176 ust. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 2344
law: Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 grudnia 2018 r. sprawy ze skargi S. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. na postanowienie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej na rzecz S. sp. z o.o. w upadłości układowej z siedzibą w K. kwotę 580 zł (słownie: pięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] maja 2018 r. nr [...] Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej odmówił Syndykowi Masy Upadłości D. Sp. z o.o. w K. przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] października 2017 r. znak [...].

Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach sprawy:

decyzją z [...] października 2017 r. Prezes Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nakazał stronie - syndykowi Masy Upadłości D. Sp. z o. o. w upadłości układowej - zwrot w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji, środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okresy od września 2006 r. do października 2007 r. w łącznej kwocie 115 046,98 zł. Decyzja ta została wysłana do Syndyka Masy Upadłości D. Sp. z o. o. w upadłości na adres spółki widniejący w Krajowym Rejestrze Sądowym. Decyzja została zwrócona do organu I instancji z adnotacją na kopercie o jej niepodjęciu w terminie po dwukrotnym awizowaniu w dniach [...] października 2017 r. oraz [...] listopada 2017 r.

W dniu [...] stycznia 2018 r. strona wystąpiła do Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z wnioskiem o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od wspomnianej decyzji Prezesa Zarządu PFRON argumentując, że jej zdaniem decyzja ta nie została skutecznie doręczona stronie tj. Syndykowi Masy Upadłości D. Sp. z o. o. w upadłości układowej, gdyż w dniu [...] stycznia 2008 r. notarialnie dokonano sprzedaży przedsiębiorstwa D. Sp. z o. o. w upadłości na rzecz innego podmiotu,co wiązało się również ze zmianą siedziby Spółki. W związku z powyższym, zdaniem strony doręczenie na adres wskazany w decyzji wiązało się z brakiem możliwości prawidłowego poinformowania zainteresowanej strony o toczącym się postępowaniu, jak i o wydanej decyzji.

Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej jako organ właściwy na podstawie art. 59 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257, ze zm.) do rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON, stwierdził, że przedstawione przez stronę argumenty nie zasługują na uwzględnienie.

Minister uznał, że strona spełniła przesłanki, o których mowa w art. 58 § 2 kpa, gdyż wraz z prośbą o przywrócenie terminu do złożenia odwołania dopełniła czynności polegającej na złożeniu odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z [...] października 2017 r. oraz wystąpiła z prośbą w terminie, o którym mowa w ww. przepisie.

Minister stwierdził jednak, że strona nie spełniła przesłanki o której mowa w art. 58 § 1 kpa tj. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Minister odwołując się do treści wyroku WSA z dnia 29 marca 2009 r. sygn. akt. IV SA/Wa 1559/05 stwierdził, że "kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się więc z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu do dokonania określonej czynności procesowej nie jest zatem dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa." Tym samym w ocenie Ministra, nie można potraktować wyjaśnień strony dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa w 2008 r. i konieczności zmiany siedziby spółki, jako argumentu uprawdopodabniającego brak winy strony w uchybieniu terminowi do złożenia ww. odwołania.

Minister podkreślił ponownie, że zaskarżona decyzja została wysłana do Syndyka Masy Upadłości D. Sp. z o. o. w upadłości układowej na adres [...], K., tj. adres ww. spółki widniejący w KRS. Wskazał, że na dzień wydawania niniejszego postanowienia wskazany adres figuruje w KRS i nie uległ zmianie. Nadto zauważył, że na zwróconej do PFRON kopercie brak jest informacji, że adres siedziby spółki uległ zmianie. W związku z powyższym, stwierdził, że przesyłka listowa zawierająca ww. decyzję została skutecznie stronie doręczona w dniu [...] listopada 2017 r. po dwukrotnym jej awizowaniu (dowód adnotacje na kopercie oraz wydruk z KRS).

Minister stwierdził, że zgodnie z art. 41 § 1 kpa w toku postępowania strony oraz ich przedstawiciele i pełnomocnicy mają obowiązek zawiadomić organ administracji publicznej o każdej zmianie swego adresu. Natomiast w razie zaniedbania obowiązku określonego w § 1 doręczenia pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny (art. 41 § 2 Kpa). Strona nie poinformowała Funduszu o zmianie siedziby Spółki, a nowy adres do doręczeń wskazała dopiero składając przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. W związku z powyższym, Syndyk Masy Upadłości D. Sp. z o. o. w upadłości układowej jako strona postępowania ponosi winę za zaniechanie w tym zakresie.

Odnosząc się do argumentów strony dotyczących sprzedaży przedsiębiorstwa pod firmą D. Sp. z o. o. w upadłości już w 2008 r., zauważył, że z wpisów w Monitorze Sądowym i Gospodarczym wynika, że siedziba Spółki nie uległa zmianie od momentu wpisu do KRS tj. od 2003 r. a więc i po dokonanej sprzedaży. W tym stanie rzeczy Minister stwierdził, że brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony.

Od postanowienia Strona złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, zasądzenie kosztów postępowania sądowego oraz zarzuciła:

1. naruszenie przepisów postępowania, które mogą mieć wpływ na wynik sprawy, tj.

1) art. 40 § 1 kpa poprzez jego niezastosowanie, a tym samym niedoręczenie syndykowi korespondencji pomimo, że pełni on funkcję przedstawiciela upadłego, do którego zgodnie z przepisami prawa powinna zostać doręczana cała korespondencja dotycząca upadłej spółki;

2) art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 59 § 2 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania bez winy strony nie zostało uprawdopodobnione podczas gdy strona w sposób dostateczny uprawdopodobniła brak winy w zakresie uchybienia terminowi;

3) art. 41 § 1 kpa. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że strona zaniedbała obowiązek zawiadomienia organu i zmianie adresu upadłej spółki podczas gdy ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego - umowy sprzedaży przedsiębiorstwa wynika, iż przedsiębiorstwo upadłej spółki zostało sprzedane, a co za tym idzie niemożliwa było skuteczne doręczenie korespondencji na adres upadłej spółki wskazany w KRS,

4) art. 39 kpa w zw. z art. 45 kpa w zw. z art. 176 § 2 ustawy z dnia 23 lutego 2003 roku (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2344) - Prawo upadłościowe poprzez jego niezastosowanie, a tym samym pominięcie okoliczności, że wobec spółki D. sp. z o.o. w upadłości układowej prowadzone jest postępowanie upadłościowe, co implikuje konieczność stosowania w każdym postępowaniu przepisów szczególnych - w niniejszym wypadku Prawa upadłościowego, które to przepisy niezależnie od tego, czy poczta doręcza przesyłkę urzędową czy prywatną, nakazują jej przekierowywać wszelką korespondencję na adres korespondencyjny Syndyka, a któremu to obowiązkowi instytucja ta zaniechała doprowadzając do wystąpienia po stronie skarżącego - bez jego winy - negatywnych skutków procesowych w postaci niedoręczenia decyzji,

art. 134 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2017 roku podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że decyzja nie została syndykowi skutecznie doręczona oraz, że strona uprawdopodobniła brak winy w zakresie uchybienia terminowi do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu skargi strona przedstawiła stan sprawy wskazując, że Minister bezzasadnie uznał, iż decyzja wydana w dniu [...] października 2017 roku została skutecznie doręczona stronie. Wskazała, że od daty upadłości, postępowania administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być prowadzone jedynie przez syndyka lub przeciwko niemu. Syndyk prowadzi je na rzecz upadłego, lecz w imieniu własnym. W ocenie skarżącego doręczenia dla upadłego powinny następować do syndyka będącego przedstawicielem strony (art. 40 § 1 k.p.a.), to jest według zasad ogólnych. Decyzja ta nie została doręczona syndykowi, lecz na adres upadłego, co oznacza brak skutecznego doręczenia decyzji tej stronie, czego organ nie dostrzegł. Skarżący zauważył, że organ posiadał prawidłowy adres syndyka, albowiem [...] stycznia 2018 roku skierował do niego wezwanie do zapłaty na właściwy adres, tj. [...].

Wskazał również należy, że organ bezzasadnie uznał, że strona nie spełniła przesłanki, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a., tj. nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy. Podkreślił, że strona wraz ze złożonym wnioskiem o przywrócenie terminu przedłożyła akt notarialny - umowę sprzedaży przedsiębiorstwa, z której jasno wynika, że przedsiębiorstwo upadłej spółki zostało sprzedane, a co za tym idzie, nie było możliwym skuteczne doręczenie decyzji na adres wskazany w KRS. W ocenie skarżącego nie istnieją zatem przesłanki do uznania, że strona nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminowi nastąpiło bez jej winy.

Wskazał również, że niezrozumiałą jest także argumentacja organu polegająca na stwierdzeniu skuteczności doręczenia korespondencji syndykowi. Organ przy wydawaniu zaskarżonego postanowienia pominął okoliczność, że zgodnie z art. 176 ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 roku - Prawo Upadłościowe syndyk zawiadamia placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz.U. z 2017 r. poz. 1481) o ogłoszeniu upadłości. Placówki te doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe. Syndyk wydaje upadłemu przesyłki pocztowe, które nie dotyczą majątku masy upadłości lub których zatrzymanie nie jest potrzebne ze względu na zawarte w nich wiadomości. Skarżący wskazał na regulację zawartą w art. 176 Prawa upadłościowego, będącą regulacją szczególną w stosunku do przepisów procesowych - która to rodziła przeświadczenie u syndyka, że otrzyma on wszelką korespondencję kierowaną na adres upadłej spółki, co jednak nie miało w przedmiotowej sprawie miejsca. Syndyk uprzednio wykonał bowiem swój obowiązek powiadomienia o upadłości placówki pocztowej, co wskazuje na zasadność przywrócenia terminu do dokonania czynności polegającej na wniesieniu odwołania od wydanej przez organ I instancji decyzji. Zdaniem skarżącego nie można zatem przyjąć, że sposób doręczenia korespondencji, tj. decyzji Prezesa Zarządu PFRON z dnia [...] października 2017 r. wywołało skutek prawny w postaci skutecznego doręczenia decyzji skarżącemu.

Uchybienie terminowi do dokonania czynności procesowych jest wynikiem okoliczności przez stronę skarżącą niezawinionych. Nadmienić należy, iż do uchybienia tego doszło na skutek zaniedbań ze strony przede wszystkim organu, który zaadresował korespondencję na błędny adres (tj. adres spółki), jak również pracowników podmiotu doręczającego, a więc Poczty Polskiej, która będąc zawiadomioną przez syndyka o upadłości Spółki zobowiązana była wszelkie przesyłki adresowane na adres siedziby upadłej Spółki doręczać do rąk samego syndyka, czego jednak nie uczyniła.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skargę należało uwzględnić. Sąd uznał, że sprawa nie została dostatecznie wyjaśniona w zakresie skutecznego doręczenia decyzji Prezesa PFRON z [...] października 2017 r., co ma znaczenie dla zasadności rozstrzygnięcia w zakresie trafności wniosku złożonego przez stronę wniosku i kierunku tego rozstrzygnięcia.

W sprawie jest bezsporne, że w stosunku do strony D. Sp. z o.o. została ogłoszona upadłość oraz, że powołany został syndyk, który zgodnie z treścią art. 160 ust. 1 prawa upadłościowego w sprawach dotyczących masy upadłości dokonuje czynności w imieniu własnym na rachunek upadłego. Zgodnie zaś z treścią art. 176 ust. 1 wskazanej ustawy syndyk zawiadamia o upadłości tych wierzycieli, których adresy są znane na podstawie ksiąg upadłego, a także komornika ogólnej właściwości upadłego.

Ponadto zgodnie z ust. 2 art. 176 syndyk zawiadamia placówki pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481) o ogłoszeniu upadłości. Placówki te doręczają syndykowi adresowane do upadłego przesyłki pocztowe. Syndyk wydaje upadłemu przesyłki pocztowe, które nie dotyczą majątku masy upadłości lub których zatrzymanie nie jest potrzebne ze względu na zawarte w nich wiadomości.

Z akt sprawy wynika, że organ I instancji miał wiedzę o upadłości strony jak również o osobie syndyka czego dowodzi udział w postępowaniu dotyczącym zgłoszenia przez PFRON uzupełniającej wierzytelności do masy upadłości ( sprawa nr [...] Sądu Rejonowego K.) i okoliczność, że zarówno zawiadomienie o wszczęciu postępowania administracyjnego, o możliwości zapoznania się z aktami oraz decyzja organu I instancji, kierowane były na adres upadłej spółki z uwzględnieniem osoby syndyka. Syndyk działający na rzecz strony twierdzi, że organ znał adres, pod którym powinny być doręczane przesyłki, czego dowodzić ma wezwanie do zapłaty z [...] stycznia 2018 r. ( nie ma go w aktach), a więc pismo pochodzące sprzed daty złożenia wniosku z [...] stycznia 2018 r. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] października 2017 r. Okoliczność ta mogłaby mieć znaczenie w sprawie a zatem wymaga wyjaśnienia skąd i kiedy organ powziął wiadomość o adresie, pod którym miałyby według strony być doręczane przesyłki. W szczególności czy organ w związku z tym adresem powziął wiadomość, że jest to nowy adres siedziby spółki ( niezależnie od braku dokonania zmiany w KRS), czy też, że jest to adres do doręczeń. Zauważyć bowiem należy, że syndyk we wniosku o przywrócenie terminu wskazuje, że w związku ze sprzedażą majątku spółki doszło do zmiany jej siedziby, jakkolwiek wprost nie wskazuje, czy adres syndyka jest zarazem adresem spółki. Jeśli organ I instancji, nie dysponował innym adresem od wskazanego w KRS, to wówczas miał prawo przesyłać korespondencję na znany mu adres. Zauważyć w związku z tym należy, że Sąd wbrew stanowisku strony, nie podziela tych zarzutów skargi, które dotyczą okoliczności, że znaczenie dla sprawy, ma sprzedaż nieruchomości mieszczącej się pod adresem wskazanym w KRS, ponieważ to na stronie, spoczywał obowiązek dokonania zmian w KRS. Brak wskazania nowej siedziby upadłego, nie może mieć znaczenia dla podmiotów, które działają w zaufaniu do danych widniejących we właściwych rejestrach, w tym wypadku w KRS. W sytuacji więc gdy adres nowej siedziby, nie został ujawniony, a strona nie wskazała PFRON adresu nowej siedziby lub adresu do doręczeń, wniosek o przywrócenie terminu z przyczyn związanych ze sprzedażą majątku spółki, w tym nieruchomości, w której mieściła się jej siedziba, nie może doprowadzić do przywrócenia terminu. W sprawie pozostaje jednak konieczna do wyjaśnienia wątpliwość związana z prawidłowością adresu, pod który została wysłana decyzja organu I instancji. Bowiem w wypadku gdyby adres ten nie był prawidłowy, konieczne jest uznanie, że doręczenie nie było skutecznie dokonane.

Na koniec Sąd zauważa, że rację ma strona gdy wskazuje, że zgodnie z art. 176 § 2 prawa upadłościowego, podmiot doręczający przesyłki powinien uwzględnić oświadczenie syndyka, co do konieczności doręczania mu wszystkich przesyłek kierowanych do upadłego. W przedmiotowej sprawie niezbędne jest zatem wyjaśnienie przez organ czy i jakie oświadczenie w myśl wskazanego wyżej przepisu złożył syndyk. Strona nie podnosiła we wniosku o przywrócenie terminu, że doszło do błędu w doręczeniu po stronie podmiotu doręczającego (poczty) wskazując na tę okoliczność dopiero w skardze i nie wyjaśniając na czym to uchybienie miało polegać, co czyni - jak twierdzi - doręczenie bezskutecznym.

Na koniec Sąd stwierdza, że nie jest trafny argument organu odwołujący się do znaczenia w sprawie treści art. 41 § 1 kpa, ponieważ w przedmiotowej sprawie kwestią konieczną do wyjaśnienia jest to, czy adres, pod który wysłano decyzję był jedynym znanym organowi, czy też nie ( przy braku sporu co do tego, że taki adres widnieje w KRS), a nie to, czy strona miała obowiązek w trakcie postępowania administracyjnego wskazać nowy adres po jego zmianie. Zauważyć bowiem należy, że zarówno przed wszczęciem postępowania administracyjnego jak i po jego wszczęciu adres strony na jaki powołuje się organ jest ten sam, zatem w toku postępowania administracyjnego, czyli do wydania spornej decyzji, nie doszło do zmiany adresu.

Mając powyższe okoliczności na względzie, Sąd uznał, że celem właściwego wyjaśnienia sytuacji strony i prawidłowości dokonanego doręczenia, konieczne jest dokonanie ustaleń w kierunku wskazanym przez Sąd, co pozwoli dopiero na podjęcie właściwego rozstrzygnięcia. Mając powyższe na względzie Sąd uznał, że na tym etapie sprawy doszło do przedwczesnego wydania zaskarżonego postanowienia i naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a. a tym samym art. 58 § 1 kpa w zw. z art. 59 § 2 kpa, co spowodowało konieczność uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.