Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1007/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-10-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 165a par. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1325
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Asesor WSA Katarzyna Stuła-Marcela, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 października 2021 r. sprawy ze skargi B. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w zakresie zwrotu niezwróconej części nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, Dyrektor) postanowieniem z [...] nr [...], na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm.; dalej: O.p.), po rozpoznaniu zażalenia B. K.(dalej: podatniczka, zobowiązana, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik, organ pierwszej instancji) z [...] nr [...] odmawiające wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r.

Postanowienie organu odwoławczego zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W piśmie z 30 marca 2020 r., sprostowanym pismem z 1 kwietnia 2020 r., podatniczka, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o "zwrot nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem". Wskazała, że w związku z decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z [...] nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. z [...] nr [...] i umarzającą postępowanie w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., wzywa Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. do zwrotu, w terminie do dnia 17 kwietnia 2020 r., nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. w części niezwróconej do dnia 30 marca 2020 r., tj. w kwocie [...] zł, zwrotu oprocentowania nadpłaty obliczonego za okres od 19 lutego 2009 r. do dnia 30 marca 2020 r., w części niezwróconej do dnia 30 marca 2020 r., tj. w kwocie [...] zł wraz z oprocentowaniem kwoty nadpłaty pozostałej do zwrotu ([...] zł) za okres od dnia 31 marca 2020 r. do dnia jej zwrotu.

Podatniczka stwierdziła, że w związku z decyzją Dyrektora z [...] powstał obowiązek zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych w wysokości pierwotnie zadeklarowanej przez podatniczkę w zeznaniu rocznym PIT-37 za rok 2008, tj. w kwocie [...] zł wraz z oprocentowaniem tej nadpłaty. Podstawą prawną powstania nadpłaty jest art. 73 § 1 pkt 1 O.p. Co prawda w dniu 30 marca 2020 r. Naczelnik zwrócił na jej rachunek bankowy kwotę [...] zł, jednakże kwota ta nie pokrywa kwoty nadpłaty wraz z jej oprocentowaniem. Powołując się na treść art. 78a O.p. wskazano we wniosku, że w dniu zwrotu (30 marca 2020 r.) kwota nadpłaty wynosiła [...] zł, a kwota oprocentowania [...] zł. Stosunek nadpłaty do oprocentowania wynosił zatem [...] ([...] zł / [...] zł = [...]). Zwrócona została kwota [...],zł, z której po proporcjonalnym jej rozliczeniu w takim stosunku, w jakim w dniu zwrotu pozostawała kwota nadpłaty do kwoty jej oprocentowania, na poczet nadpłaty należało zaliczyć kwotę [...] zł, a na poczet oprocentowania nadpłaty kwotę [...] zł. Po dokonaniu takiego rozliczenia do zwrotu pozostała kwota nadpłaty wynosząca [...] zł, kwota oprocentowania nadpłaty obliczonego za okres do dnia 30 marca 2020 r. wynosząca [...] zł oraz oprocentowanie niezwróconej w dniu 30 marca 2020 r. części nadpłaty, tj. kwoty [...] zł, za okres od dnia 31 marca 2020 r. do dnia jej zwrotu.

Organ pierwszej instancji uznał, że wniosek podatniczki zainicjował dwie odrębne sprawy administracyjne, jedną w przedmiocie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 r. oraz drugą w przedmiocie zwrotu oprocentowania nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008. Pierwsza z ww. spraw jest przedmiotem niniejszego postępowania. Druga natomiast objęta została odrębną skargą, zarejestrowaną pod sygn. akt I SA/Gl 1008/21.

Postanowieniem z [...] Naczelnik odmówił wszczęcia postępowania podatkowego w zakresie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Organ pierwszej instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie podatniczce w dniu 30 marca 2020r. została zwrócona nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych wynikająca ze złożonego zeznania PIT-37 za rok 2008, nie ma zatem podstawy do wszczęcia postępowania podatkowego w tym zakresie. Zgodnie więc z art. 165a § 1 O.p., gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania.

Podatniczka reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie:

a) przepisu postępowania, tj. art. 165a § 1 O.p. poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r., mimo że nadpłata ta, zdaniem strony, nie została zwrócona w całości;

b) przepisów prawa materialnego, tj. art 78 § 3 pkt 4 w zw. z art. 77 § 1 pkt 5 i art. 73 § 2 pkt 1 w zw. z art. 78a O.p. poprzez ich niezastosowanie i przyjęcie, że nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. została zwrócona w całości.

Pełnomocnik podatniczki wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.

Rozpoznając złożony środek zaskarżenia organ odwoławczy stwierdził, że ukształtowany w sprawie stan faktyczny i prawny, a w konsekwencji żądanie sformułowane przez podatniczkę, było wynikiem następujących okoliczności:

W dniu 19 lutego 2009 r. podatniczka złożyła do Naczelnika rozliczenie roczne PIT-37 za rok 2008 z wykazaną kwotą nadpłaty do zwrotu w wysokości [...] zł wraz z załącznikiem PIT/0, uwzględniającym odliczenie z tytułu ulgi rehabilitacyjnej na niepełnosprawnego syna.

W następstwie przeprowadzonego postępowania podatkowego Naczelnik decyzją z [...] nr [...] uznał przedmiotowe odliczenie za nienależne i określił podatniczce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł, z kwotą nadpłaty do zwrotu w wysokości [...] zł.

Dyrektor Izby Skarbowej w Katowicach, po rozpoznaniu odwołania podatniczki, decyzją z [...] nr [...] uchylił decyzję Naczelnika z [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.

Decyzją z [...] nr [...] Naczelnik po przeprowadzonym ponownie postępowaniu podatkowym uznał odliczenie wydatków poniesionych na cele rehabilitacyjne syna podatniczki za nienależne i określił jej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł z kwotą nadpłaty w wysokości [...] zł.

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor uchylił decyzję organu pierwszej instancji w części i obniżył wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. z kwoty [...] zł do kwoty [...] zł.

Na skutek skargi podatniczki, wyrokiem z 14 kwietnia 2011 r., sygn. akt I SA/GI 1366/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję z [...].

W następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej organu, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 9 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2258/11 uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez sąd wojewódzki. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, wyrokiem z 25 listopada

2013 r., sygn. akt I SA/GI 1271/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę podatniczki. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 979/14 oddalił skargę kasacyjną podatniczki. Odpis wyroku z 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1271/13, ze stwierdzeniem prawomocności, wpłynął do Dyrektora w dniu 9 października 2015 r.

W wyniku rozpoznania złożonej przez podatniczkę skargi konstytucyjnej, Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z 3 kwietnia 2019 r., sygn. akt SK 13/16 orzekł, że art. 26 ust. 7e ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 202, poz. 1956), w zakresie w jakim do dochodu, o którym mowa w przepisie wlicza się alimenty otrzymywane na niepełnosprawne dziecko od rodzica, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Zapadły wyrok Trybunału Konstytucyjnego był asumptem do złożenia przez podatniczkę skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 979/14.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1304/19 uchylił w całości: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 sierpnia 2015 r., sygn. akt II FSK 979/14, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/GI 1271/13 oraz decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Katowicach z [...] nr [...].

Decyzją z [...] nr [...] Dyrektor uchylił w całości decyzję Naczelnika z [...] nr [...] i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta stała się ostateczna i prawomocna, a w jej wykonaniu Naczelnik w dniu 30 marca 2020 r. zwrócił podatniczce nadpłatę w wynikającą z rozliczenia PIT-37 za 2008 r. w kwocie [...] zł.

W dalszej kolejności Dyrektor stwierdził, że najdalej istotną kwestią, którą należy poddać ocenie we wstępnej fazie rozpoznania wniosku, jest kwestia przedawnienia zobowiązania podatkowego, którego terminy zostały określone w art. 70 § 1 O.p. W realiach przedmiotowej sprawy termin płatności podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 rok upłynął w 2009 r. Zobowiązanie podatkowe z ww. tytułu przedawniało się zatem z końcem 2014 r., chyba że przed tym terminem doszłoby do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia, w trybie przewidzianym przez regulacje zawarte w wyżej powołanym przepisie art. 70 O.p. Biorąc pod uwagę zaistniały w sprawie stan faktyczny, organ odwoławczy stwierdził, iż bieg terminu przedawnienia zobowiązania w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. został zawieszony od dnia 29 listopada 2010 r. (data wniesienia skargi do sądu administracyjnego) do dnia 9 października 2015 r. (data doręczenie odpisu wyroku ze stwierdzeniem prawomocności) i zaczął biec dalej od dnia 10 października 2015 r. przez okres 1493 dni, bowiem tyle dni pozostało od ww. dnia 29 listopada 2010 r. do dnia 31 grudnia 2014 r., tj. terminu przedawnienia wynikającego z brzmienia art. 70 § 1 O.p., w odniesieniu do zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 r. A zatem z dniem 12 listopada 2019 r. nastąpiło przedawnienie ww. zobowiązania podatkowego.

Organ odwoławczy stwierdził dalej, że zgodnie z art. 79 § 2 O.p (w brzmieniu obowiązującym w dacie złożenia wniosku o zwrot nadpłaty) prawo do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty wygasa po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego, chyba że ustawy podatkowe przewidują inny tryb zwrotu podatku. Z przepisu tego wynika, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego jest datą graniczną, po której nie można już zgłosić żądania zwrotu nienależnie zapłaconego podatku. Termin do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty jest terminem prawa materialnego, skutkującym - w przypadku jego uchybienia - utratą prawa podatnika do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. W realiach tej konkretnej sprawy z dniem 12 listopada 2019 r. nastąpiło przedawnienie zobowiązania podatkowego z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2008 r. Podatniczka złożyła wniosek o zwrot nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem, za pośrednictwem operatora pocztowego, w dniu 31 marca 2020 r., tj. po terminie przedawnienia zobowiązania podatkowego. Wniosek ten okazał się więc bezskuteczny.

W ocenie organu odwoławczego Naczelnik zasadnie zatem odmówił wszczęcia postępowania, powołując się na treść art. 165a O.p. W niniejszej sprawie niemożność wszczęcia postępowania wynika bowiem z konkretnych unormowań prawnych, które wskazują na przeszkody uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania. Do takich przyczyn przewidzianych w O.p. zaliczyć należy złożenie wniosku o zwrot nadpłaty po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Upływ tego terminu powoduje wygaśnięcie prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty. Jest to termin materialnoprawny, który nie może być ani odroczony, ani też przedłużony, dlatego też po jego upływie wniosek o zwrot nadpłaty nie wszczyna postępowania.

Skarżąca, zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika – radcę prawnego, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, na postanowienie wydane przez organ odwoławczy.

W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przez organy:

1. przepisu postępowania tj. art. 165a § 1 O.p.;

2. przepisów prawa materialnego, a to:

a) art. 79 § 2 O.p. przez jego zastosowanie;

b) art. 76 § 1 w zw. z art. 78 § 3 pkt 4, art. 73 § 2, pkt 1 i z art. 78a O.p. przez ich niezastosowanie i uznanie, że postępowanie w zakresie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 nie może być wszczęte z powodu wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o zwrot nadpłaty.

Pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącej stwierdził w pierwszej kolejności, że u podstaw rozstrzygnięcia organów podatkowych (pierwszej i drugiej instancji) legły różne przesłanki i podstawy prawne. Organ pierwszej instancji stwierdził, że postępowanie nie może być wszczęte, gdyż w dniu 30 marca 2020 r. nadpłata podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008, wynikająca z zeznania rocznego PIT- 37, została zwrócona podatniczce w całości. Z kolei organ odwoławczy przyjął, że postępowanie w zakresie zwrotu niezwróconej części nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2008 nie może być wszczęte i prowadzone, gdyż wniosek o zwrot nadpłaty został złożony po upływie terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i z uwagi na tę okoliczność nie możne zostać rozpoznany. Dalej wyjaśnił, że przywołana przez organ odwoławczy podstawa prawna, jak i samo rozstrzygnięcie, pozostają bez minimalnego związku ze sprawą. Wskazał bowiem, że przepis art. 79 § 2 O.p., na który powołuje się organ odwoławczy, dotyczy terminu wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty, o którym mowa w art. 75 O.p. oraz wniosku o zwrot nadpłaty, o którym mowa w art. 74 O.p. Podatniczka natomiast nigdy nie składała wniosku w tym zakresie. Zdaniem skarżącej nadpłata w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 powstała w związku ze złożeniem zeznania rocznego PIT-37 za rok 2008, zgodnie z art. 73 § 1 pkt 2 O.p., i jej wysokość wynika z tego zeznania. Zwrot tej nadpłaty i określenie jej wysokości nie wymagało ani złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, ani wniosku o zwrot nadpłaty. Nadpłata, która powstaje na podstawie art. 73 § 1 pkt 2 O.p. podlega zwrotowi z urzędu zgodnie z art. 76 § 1 O.p., bez konieczności składania jakichkolwiek wniosków. Prawo do złożenia wniosku nie mogło więc wygasnąć wskutek upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. W tym kontekście stwierdzono, że w dniu 30 marca 2020 r. zwrócono podatniczce kwotę nadpłaty wynikającą z zeznania rocznego PIT-37, bez jej oprocentowania. Uwzględniwszy treść przepisu art. 78a O.p. podatniczka przyjęła, że zwrócona kwota pokrywa jedynie cześć nadpłaty i część oprocentowania nadpłaty, więc zażądała zwrotu pozostałej części nadpłaty i oprocentowania. Sformułowane przez nią żądanie nie ma żadnego związku z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty i wnioskiem o zwrot nadpłaty, o których mowa w art. 79 § 2 O.p. Zdaniem skarżącej kwestia, czy oprocentowanie przysługuje, czy też nadpłata mogła zostać zwrócona bez oprocentowania, musi zostać rozstrzygnięta ostatecznym postanowieniem organu odwoławczego. Organ odwoławczy musi merytorycznie rozstrzygnąć, czy podatniczce przysługuje prawo do oprocentowania nadpłaty powstałej wskutek złożenia zeznania rocznego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008, a tym samym, czy nadpłata ta została zwrócona w całości, czy też jedynie w części.

Końcowo pełnomocnik skarżącej zaakcentował, że całkowicie błędna jest również ocena organu odwoławczego, dotycząca kwestii przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008. W ocenie skarżącej irrelewantna pozostaje bowiem dla oceny tej kwestii data wpływu do organu odwoławczego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1271/13, ze stwierdzeniem jego prawomocności. Wynika to w jej przekonaniu z faktu, że wyrok ten nie jest prawomocny, co więcej w ogóle nie istnieje, ponieważ został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1304/19. Ten ostatni wyrok prawomocnie kończy jej zdaniem postępowanie sądowoadministracyjne zainicjowane skargą na decyzję w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008. Odpis tegoż wyroku wpłynął do organu odwoławczego w dniu 2 grudnia 2019 r., a więc dopiero od 3 grudnia 2019 r. rozpoczął się dalszy bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności Sąd wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika nie złożyła wniosku o stwierdzenie nadpłaty jak i wniosku o zwrot nadpłaty (nadpłata nie powstała wskutek orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego). Złożyła pismo, które organy tak zakwalifikowały. Natomiast nadpłata powstała na skutek wydania przez organ odwoławczy decyzji z [...] nr [...], którą organ ten uchylił w całości decyzję Naczelnika z [...] nr [...], określającą skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2008 w kwocie [...] zł z kwotą nadpłaty w wysokości [...] zł i umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja ta stała się ostateczna i w jej wykonaniu Naczelnik w dniu 30 marca 2020 r. zwrócił skarżącej nadpłatę wynikającą z rozliczenia PIT-37 za 2008 r. w kwocie [...] zł.

Zatem przepis art. 79 § 2 O.p., na który powołuje się organ odwoławczy, dotyczy terminu wygaśnięcia prawa do złożenia wniosku o stwierdzenia nadpłaty, o którym mowa w art. 75 O.p. oraz wniosku o zwrot nadpłaty, o którym mowa w art. 74 O.p. Natomiast skarżąca nie składała wniosku o stwierdzenie nadpłaty ani wniosku o zwrot nadpłaty. Złożyła jedynie pismo, którym wezwała organ pierwszej instancji o zwrot nadpłaty podatku wraz z oprocentowaniem.

Treść złożonego pisma przesądza zatem o jego charakterze.

Zgodnie z art. 165 § 1 O.p. postępowanie podatkowe wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. Natomiast z art. 165a § 1 O.p. wynika, że gdy żądanie, o którym mowa w art. 165, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ podatkowy wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, na które służy zażalenie.

Zatem każdorazowo, w sytuacji stwierdzenia przez organ podatkowy, że w sprawie zachodzą przyczyny uniemożliwiające wszczęcie postępowania i rozpatrzenie treści żądania, nie może on przystąpić do merytorycznego badania wniosku a wręcz przeciwnie, obowiązany jest on zaniechać dalszych czynności i odmówić wszczęcia postępowania, zgodnie z art. 165a § 1 O.p.

Jak wynika z cytowanego przepisu, przesłankami wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania są: wniesienie żądania przez osobę niebędącą stroną oraz "inne przyczyny". Zawarty w zacytowanym przepisie zwrot "nie może być wszczęte" należy odnieść przede wszystkim do sytuacji, gdy wszczęciu postępowania podatkowego stoi na przeszkodzie przepis prawa bądź poszczególne przepisy, których interpretacja uniemożliwia prowadzenie tego postępowania i rozpatrzenie treści żądania w sposób merytoryczny. Chodzi zatem o takie sytuacje, gdy w sprawie toczy się już postępowanie podatkowe, zapadła już decyzja ostateczna lub nieostateczna, w przepisach ustaw podatkowych nie istnieje podstawa do rozpatrzenia tej treści żądania w trybie postępowania podatkowego (por. m. in. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 17 września 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 686/13 - wszystkie wyroki sądów administracyjnych powołane w uzasadnieniu dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Reasumując w rozpoznawanej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 79 § 2 O.p. Nadpłata, która powstaje na podstawie art. 73 § 1 O.p. podlega zwrotowi z urzędu zgodnie z art. 76 § 1 O.p., bez konieczności składania jakichkolwiek wniosków. Prawo do złożenia wniosku nie mogło więc wygasnąć wskutek upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego. Należy również zaznaczyć, że w dniu 30 marca 2020 r. zwrócono skarżącej kwotę nadpłaty wynikającą z zeznania rocznego PIT-37, bez jej oprocentowania. Niemniej pomimo wadliwego uzasadnienia prawnego zaskarżonego postanowienia prawidłowe jest rozstrzygnięcie tego organu – utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji. W sprawie nie było bowiem podstaw do wszczęcia postępowania w oparciu o art. 165a § 1 O.p. - skoro skarżącej zwrócono nadpłatę w wysokości należności głównej, wynikającą ze złożonego zeznania rocznego PIT-37. Ponadto w sprawie, która w tut. Sądzie została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Gl 1008/21 toczy się postępowanie o zwrot oprocentowania nadpłaty. Pomimo więc wadliwego uzasadnienia prawnego z powołaniem się na treść art. 79 § 2 O.p. prawidłowe jest rozstrzygnięcie organu odwoławczego, a zatem stwierdzone uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy. Ponadto nie mogą się toczyć dwa równoległe postępowania dotyczącego tego samego przedmiotu, a mianowicie zwrotu oprocentowania nadpłaty, którego dotyczy już postępowanie w spawie o sygn. akt I SA/Gl 1008/21.

W świetle powyższych rozważań niezasadny okazał się zarzut naruszenia art. 165a § 1 O.p.

Natomiast podniesione przez pełnomocnika skarżącej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły być skuteczne w sprawie, która dotyczy jedynie formalnej kwestii – odmowy wszczęcia postępowania.

Końcowo Sąd wskazuje, iż błędny jest pogląd strony skarżącej, iż wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 25 listopada 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 1271/13, nie uzyskał przymiotu prawomocności, a nawet nie istnieje, gdyż został uchylony wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 października 2019 r., sygn. akt II FSK 1304/19. Wyrok ten był prawomocny, a Naczelny Sąd Administracyjny orzekał w trybie wznowienia postępowania, który to tryb nadzwyczajny odnosi się właśnie do orzeczeń prawomocnych.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325) oddalił skargę.