Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 821/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2021-01-14 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej~Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 122, art. 240 par. 1 pkt 11,
journal: Dz.U. 2019 poz 900
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 134 par. 1, art. 245 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna-Kubicka Sędziowie Sędzia WSA Izabela Kucznerowicz (spr.) Sędzia WSA Barbara Rennert po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi T.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji określającej wysokość należności z tytułu pobranego, a niewypłaconego podatku za wrzesień 2010 roku oraz orzekającej o odpowiedzialności podatkowej płatnika z tytułu pobranej, a niewypłaconej zaliczki na podatek od towarów i usług I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w [...] z dnia [...] września 2015r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] na rzecz strony skarżącej kwotę [...] zł ( [...] złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I SA/Po 821/20

Uzasadnienie

Komornik Sądu Rejonowego w P. P. S. przeprowadził [...]09.2009 r. licytacyjną sprzedaż zabudowanej nieruchomości gruntowej o powierzchni [...] ha , położonej w K. , należącej do "K. " Sp. z o.o. z siedzibą w K. , której cena wywołania wynosiła [...] zł. W dniu [...].07.2010 r. Sąd Rejonowy w P. I Wydział Cywilny wydał postanowienie sygn. akt I Co [...] o przysądzeniu własności tej nieruchomości na rzecz P. M. za cenę [...] zł, która została przez niego w całości zapłacona. Natomiast postanowieniem z [...].11.2010 r., sygn. akt I Co [...] sprostował oczywistą omyłkę pisarską w tym orzeczeniu. Postanowienie o przysądzeniu własności uprawomocniło się z upływem [...].09.2010 r.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Ł. , po zgonie komornika P. S., wyznaczył P. S. (dalej: skarżący) w jego miejsce do pełnienia z dniem [...]05.2010 r. funkcji Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P..

Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. decyzją z dnia [...].04.2012 r., nr [...] [...] określił spółce "K. ", zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 2010 r. w kwocie [...]zł. Decyzję argumentował w ten sposób, że spółka była użytkownikiem wieczystym powyższej nieruchomości gruntowej i właścicielem budynku na niej posadowionego, a zarazem była podatnikiem podatku od towarów i usług. Ponieważ Komornik Sądowy działał w jej imieniu, to wobec dokonania przez spółkę dostawy prawa użytkowania wieczystego i prawa własności nieruchomości, spółka powinna była ująć tę transakcję w ewidencji sprzedaży za miesiąc wrzesień 2010 r. Postanowienie o przysądzeniu uprawomocniło się w dniu [...].09.2010 r., zatem obowiązek podatkowy powstał w tym dniu, co oznacza, że termin płatności podatku przypadał na [...].10.2010 r. Spółka nie złożyła deklaracji VAT-7 za wrzesień 2010 r. i nie rozliczyła podatku należnego z tytułu dostawy prawa użytkowania wieczystego i sprzedaży budynku stanowiącego odrębną nieruchomość. Wobec tego Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił spółce (stosując metodę "w stu") podatek należny od kwoty uzyskanej w drodze licytacji, tj. [...] zł na kwotę [...]zł.

Decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w P. określił wysokość należności z tytułu pobranego, a niewpłaconego podatku za miesiąc wrzesień 2010 r. w kwocie [...]zł oraz orzekł o odpowiedzialności podatkowej płatnika T. S. z tytułu pobranej a niewpłaconej zaliczki na podatek od towarów i usług, z tytułu dokonanej w trybie egzekucji dostawy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości oraz sprzedaży budynku stanowiącego odrębną nieruchomość.

W uzasadnieniu decyzji stwierdził, że zgodnie z art. 18 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym w 2010 r., w czasie kiedy powstał obowiązek podatkowy funkcję Zastępcy Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w P. pełnił T. S. na którym jako na płatniku spoczywał obowiązek obliczenia, pobrania i wpłacenia należnego podatku. T. S. sporządził w dniu [...].10.2010 r. projekt podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości w którym wskazał, aby kwotę [...]zł przekazać do Urzędu Skarbowego w P. tytułem należnego VAT od sprzedaży nieruchomości. Powinien był jednak zwrócić się do Sądu Rejonowego w P. o przekazanie kwoty należnego podatku od towarów i usług na rachunek Urzędu Skarbowego w P.. T. S. odpowiada całym swoim majątkiem za podatek pobrany, a niewpłacony.

Ponieważ w dniu [...].07.2011 r. na rachunek bankowy właściwego urzędu skarbowego wpłynęła kwota [...]zł z tytułu należnego VAT od sprzedaży nieruchomości dłużnika "K. ", która nie pokryła kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłata została zaliczona zgodnie z art. 55 § 2 O.p. na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. Na należność główną zaliczono kwotę [...]zł, na odsetki za zwłokę - [...] zł. W związku z tym do zapłaty (na dzień wydania decyzji z [...].01. 2013 r.) pozostała kwota w wysokości [...] zł wraz z odsetkami za zwłokę.

Ponieważ skarżący nie wniósł odwołania, decyzja z [...] stycznia 2013 r. stała się decyzją ostateczną.

Wnioskiem z [...] września 2013 r. skarżący wystąpił o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowania zakończonego decyzją z dnia [...]01.2013 r. Wniosek uzasadnił faktem umorzenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. postanowieniem z [...].05.2013 r. nr [...] toczącego się wobec niego jako płatnika postępowania karnoskarbowego w sprawie odpowiedzialności karnej z tytułu niezapłaconego VAT. Podkreślił, że wykonał ciążące na nim obowiązki, co nie znalazło uznania w toku postępowania zakończonego decyzją o jego odpowiedzialności podatkowej.

Naczelnik Urzędu Skarbowego po wznowieniu postępowania na podstawie art. 204 § 1 pkt 5 O.p. decyzją ostateczną z [...].01.2014 r. nr [...] odmówił uchylenia decyzji własnej z [...]01.2013 r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że dowód na który powołał się Komornik powstał po wydaniu decyzji ostatecznej i nie wskazuje na nowe, istotne w sprawie okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji, które nie były znane organowi podatkowemu.

Pismem z dnia [...] czerwca 2015 r. skarżący, działając za pośrednictwem pełnomocnika, zwrócił się ponownie o wznowienie na podstawie art. 240 § 1 pkt 11 O.p., postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...].01.2013 r., oraz o zwrot środków pieniężnych w wysokości [...] zł, które wpłacił tytułem pobranego, a nie przekazanego VAT za wrzesień 2010 r. wraz z liczonymi od [...].01.2013 r., odsetkami ustawowymi, a także o uchylenie wskazanej decyzji ostatecznej i o umorzenie postępowania w sprawie.

Skarżący powołał się przy tym na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: "TSUE") z 26.03.2015 r. wydany w sprawie C - 499/13, w którym TSUE wskazał, że komornik sądowy odpowiada całym swoim majątkiem za kwotę podatku uzyskaną ze sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucji, w wypadku gdy nie dokona on obowiązku pobrania i wpłacenia tego podatku, pod warunkiem, że komornik sądowy faktycznie posiada wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania tego obowiązku. Wyjaśnił, że orzeczenie to ma wpływ na treść kwestionowanej decyzji, gdyż został faktycznie pozbawiony instrumentów prawnych pozwalających na realizację ciążącego na nim obowiązku wpłacenia kwoty należnego VAT. W sporządzonym planie podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości uwzględnił kwotę VAT, polecając, aby kwotę tę przekazać na rachunek Urzędu Skarbowego i wskazał zarówno tytuł płatności, jak również odbiorcę podatku. Faktycznie został więc pozbawiony instrumentów prawnych dla wykonania obowiązku wpłacenia kwoty należnego VAT.

Decyzją z dnia [...] września 2015 r., Naczelnik Urzędu Skarbowego [...], odmówił uchylenia decyzji ostatecznej z dnia [...].01.2013 r., stwierdzając, że powyższy wyrok TSUE nie ma wpływu na treść decyzji ostatecznej ponieważ nie wymusza odmiennego rozstrzygnięcia sprawy od przyjętego w kwestionowanej decyzji.

Od powyższej decyzji płatnik T. S., działając za pośrednictwem pełnomocnika, złożył odwołanie.

Decyzją z dnia [...] września 2016 r., Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu decyzji, organ stwierdził, że w kontekście orzeczenia TSUE C - 499/13 wobec komornika T. S. nie zostałaby wydana decyzja odmiennej treści w przedmiocie jego odpowiedzialności jako płatnika, aniżeli decyzja ostateczna z dnia [...].01.2013 r. Z treści art. 240 § 1 pkt 11 O.p. wynika, że o spełnieniu przesłanki zawartej w tym przepisie możemy mówić, jeżeli orzeczenie TSUE ma wpływ na treść wydanej decyzji. Wyrok TSUE nie ma wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, gdyż skarżący nie wypełnił z należytą starannością ciążących na nim obowiązków płatnika VAT. Wprawdzie Komornik pismami z [...].03.2011 r. oraz [...].06.2011 r. zwracał się do Sądu Rejonowego w P. o przekazanie kwot uzyskanych z egzekucji na rachunek bankowy, jednakże nic nie stało na przeszkodzie, aby w momencie powstania obowiązku podatkowego (a więc już [...].09.2010 r.), powołując się na regulacje ustawy o VAT oraz ugruntowaną ówcześnie w tym zakresie linię orzeczniczą, wystąpił ponownie o przekazanie kwoty VAT.

Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu na powyższą decyzję ,zarzucając jej naruszenie:

1) art. 240 § 1 pkt 11 O.p., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą ustaleniem, że wydane orzeczenie TSUE nie miało wpływu na treść wydanej decyzji ostatecznej Naczelnika Urzędu Skarbowego w P. z [...].01.2013 r., nr [...], a w szczególności poprzez przyjęcie, że stan faktyczny sprawy musi być tożsamy ze sprawą rozstrzygniętą przez TSUE, aby można było się domagać wznowienia postępowania na tej podstawie;

2) art. 121 O.p., poprzez jego błędną wykładnię skutkującą wydaniem przez organ II instancji decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej, w sytuacji gdy treść orzeczenia TSUE wskazuje, że powinna zostać wydana decyzja o uchyleniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] P. z [...].01.2013 r., nr [...] i umorzeniu postępowania;

3) art. 122 O.p., poprzez brak podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a w szczególności poprzez brak wyjaśnienia, czy zwrócenie się skarżącego do Sądu Rejonowego w P. o przekazanie mu środków pieniężnych na wpłatę należnego podatku, w jakikolwiek sposób wpłynęłoby na jego sytuację prawną, zwłaszcza, że żaden przepis prawa nie nakłada na komorników sądowych obowiązku podejmowania tego typu działań i poprzez niezasadne przyjęcie, że gdyby zwrócił się do Sądu Rejonowego w P. o przekazanie środków, to tylko wówczas mógłby domagać się uchylenia decyzji i umorzenia postępowania.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia [...] czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Po [...], oddalił skargę.

W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wyrok TSUE z 26 marca 2015r. w sprawie C-499/13 nie miał wpływu na wydaną w rozpoznawanej sprawie decyzję ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego [...] z [...] stycznia 2013 r. Sąd, przywołując treść tego wyroku podkreślił, że zgodnie z pkt 52 uzasadnienia, do sądu odsyłającego należy zbadanie, czy komornicy sądowi posiadają wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania ciążącego na nich obowiązku pobrania i wpłacenia VAT od sprzedaży towaru dokonanej w trybie egzekucji w terminie, jeżeli tylko wykonują swoje obowiązki "prawidłowo i zgodnie z prawem. W nawiązaniu do stanowiska zajętego w przywołanym wyżej wyroku Sąd stwierdził, że takie instrumenty prawne w polskim systemie prawnym występują. Na powyższą okoliczność przywołał wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego (z 27 października 2015 r., sygn. akt I FSK 678/15, z 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I FSK 1064/10), a także wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4 listopada 2010 r., sygn. akt P 44/07, w którym Trybunał stwierdził, że dane statystyczne przedstawione przez Ministra Finansów nie potwierdzają braku faktycznych możliwości wykonania przez komorników sądowych obowiązku płatnika podatku od towarów i usług. Powyższe potwierdzało, że w chwili powstania obowiązku podatkowego istniał obowiązek prawny, aby komornik wystąpił do sądu o przekazanie kwoty należnego VAT. Natomiast skarżący nie sporządził, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 1035 kodeksu postępowania cywilnego, niezwłocznie projektu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, nie przedłożył go sądowi (uczynił to [...] października 2010 r., po dwukrotnym wezwaniu przez Sąd Rejonowy w P.: pisma z [...] lipca 2010 r. oraz z [...] września 2010 r.). Okoliczność, że skarżący nie uczestniczył w czynnościach egzekucyjnych od samego początku, nie usprawiedliwiała powyższych uchybień, bowiem w przypadku śmierci komornika na wyznaczonym zastępcy komornika spoczywa obowiązek kontynuowania dotychczasowych postępowań (art. 27a ust. 4 ustawy z 29.08.1997r. o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. z 2016 r., poz. 1138 ze zm.).

W podsumowaniu Sąd stwierdził, że skarżący nie podjął wszelkich możliwych działań, aby wywiązać się z obowiązków płatnika i nie dochował staranności w wykonywaniu powierzonych mu zadań płatnika. W kontekście orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej i pozostałych ustalonych okoliczności faktycznych wobec skarżącego nie zostałaby wydana decyzja odmiennej treści w przedmiocie jego odpowiedzialności jako płatnika, aniżeli decyzja ostateczna wydana przez organ pierwszej instancji. W sprawie brak było zatem podstaw do uznania za zasadny zarzutu naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 O.p. Sąd stwierdził ponadto, że nie dopatrzył się w sprawie naruszenia zasady zaufania do organów podatkowych (art. 121 O.p.) oraz zasady prawdy materialnej (art. 122 O.p.). Prawidłowe bowiem było ustalenie organów podatkowych, że skarżący nie podjął wszelkich możliwych działań, aby w niniejszej sprawie wywiązać się z obowiązków płatnika.

Od powyższego wyroku skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie w całości i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia [...] września 2020 r. sygn. akt I FSK [...] uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjnemu zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Na wstępie Sąd zaznacza, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 374 ze zm.).

W świetle art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: P.p.s.a.), Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 240 § 1 pkt 11 O.p., polegający na przyjęciu, że wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 marca 2015r., sygn. akt C - 499/13 nie miał wpływu na treść zaskarżonej decyzji.

W pkt 2 tego wyroku Trybunał wyjaśnił, że "Zasadę proporcjonalności należy interpretować w ten sposób, że nie sprzeciwia się ona przepisowi prawa krajowego, takiemu jak będący przedmiotem postępowania głównego, na podstawie którego komornik sądowy odpowiada całym swoim majątkiem za kwotę podatku od wartości dodanej od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w trybie egzekucji, w wypadku gdy nie wykona on obowiązku pobrania i wpłacenia tego podatku, pod warunkiem że dany komornik sądowy faktycznie posiada wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania tego obowiązku, czego zbadanie należy do sądu odsyłającego".

W kontekście pkt 2 tego wyroku TSUE nie było zatem istotne ustalenie, czy w obowiązującym w 2010 r. polskim porządku prawnym komornicy sądowi posiadali wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania ciążącego na nich obowiązku pobrania i wpłacenia VAT od sprzedaży towaru dokonanej w trybie egzekucji w terminie (pozytywną odpowiedź na to pytanie Trybunał udzielił bowiem w pkt 1 wyroku), lecz to czy w świetle ustalonego stanu faktycznego skarżący, jako komornik sądowy "faktycznie posiadał wszelkie instrumenty prawne w celu wykonania obowiązku pobrania i wpłacenia podatku od wartości dodanej od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w trybie egzekucji".

Innymi słowy, organy podatkowe oraz sąd administracyjny powinny ocenić indywidualną sytuację komornika, zakres podejmowanych przez niego czynności oraz ich wpływ na ciążące na nim zobowiązanie podatkowe.

NSA stwierdził, że organy podatkowe, odmawiając uchylenia po wznowieniu postępowania ostatecznej decyzji z [...] stycznia 2013 r., przyjęły, że skarżący nie wywiązał się prawidłowo z nałożonych na niego zadań, gdyż "(...) nie sporządził, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 1035 k.p.c., niezwłocznie projektu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji i nie przedłożył go sądowi" i że "uczynił to dopiero [...] października 2010 r., po dwukrotnym wezwaniu przez Sąd Rejonowy w P. pisma z [...].07.2010 r. oraz z [...].09.2010 r.".

Czyniąc skarżącemu zarzut, że "nie podjął wszelkich możliwych działań, aby wywiązać się z obowiązków płatnika" i że "nie dochował staranności w wykonywaniu powierzonych mu zadań płatnika", zarówno organy podatkowe jak i Sąd pierwszej instancji nie wyjaśniły jednak w jaki sposób skarżący miał się z tych datach wywiązać z obowiązków płatnika, skoro obowiązek podatkowy z tytułu egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości powstał dopiero z upływem [...] września 2010 r. a wpłacona przez nabywcę cena nieruchomości znajdowała się na koncie sum depozytowych Sądu Rejonowego w P..

Akcentowane przez organy podatkowe oraz przez Sąd pierwszej instancji dwukrotne wezwanie skarżącego przez Sąd Rejonowy w P. o sporządzenie projektu planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji, pismami z [...] lipca 2010 r. z [...] września 2010 r. nie miały wpływu na wynik rozpoznawanej sprawy. Wezwania takie wystosowano bowiem przed uprawomocnieniem się postanowienia o przysądzeniu własności nieruchomości i powstaniem z tego tytułu obowiązku podatkowego.

Ponadto, w kontekście wymogów przedstawionych w pkt 2 wyroku TSUE, zarówno organy podatkowe jak i Sąd pierwszej instancji nie oceniły należycie bezspornego ustalenia, że po tym jak postanowienie w przedmiocie przysądzenia własności sprzedanej w trybie egzekucyjnym nieruchomości uprawomocniło się [...] września 2010 r., w pkt 3 przedłożonego [...] października 2010 r. Sądowi Rejonowemu w P. projektu podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości, skarżący z kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości ([...] zł) wyodrębnił kwotę [...] zł i nakazał aby "przekazać ją do Urzędu Skarbowego w P. tytułem należnego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości".

Wprawdzie zgodnie z obowiązującym w 2010 r. brzmieniem art. 1035 kodeksu postępowania cywilnego projekt planu podziału sumy uzyskanej z egzekucji i należało sporządzić i przedłożyć sądowi niezwłocznie po złożeniu na rachunek depozytowy sądu sumy ulegającej podziałowi, to jednak obowiązek ten nie uwzględniał istotnej dla rozpoznawanej sprawy daty powstania obowiązku podatkowego z tytułu sprzedaży nieruchomości w trybie egzekucji sądowej.

Ponieważ stosownie do art. 999 kodeksu postępowania cywilnego postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę, to w realiach rozpoznawanej sprawy bezspornym było, że obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług od sprzedaży egzekucyjnej nieruchomości powstał z upływem [...] września 2010 r., tj. z datą uprawomocnienia się postanowienia Sądu Rejonowego w P. I Wydział Cywilny z [...] lipca 2010 r. o przysądzeniu własności tej nieruchomości.

Wbrew zatem temu co przyjął Sąd pierwszej instancji nie można skarżącemu zarzucić nieuzasadnionej zwłoki w wystąpieniu z wnioskiem o przekazanie należnego podatku do Urzędu Skarbowego.

Organ odwoławczy zarzucając skarżącemu, że nie podjął wszelkich możliwych działań, aby wywiązać się z ciążącego na nim obowiązku płatnika, podniósł, że skarżący "(...) przede wszystkim mógł zwrócić się do Sądu Rejonowego w P. o wypłacenie wskazanej sumy należnego podatku VAT w celu przekazania jej na rachunek organu podatkowego" (str. [...] uzasadnienia decyzji).

Pozostawiając na uboczu to, że w dalszej części uzasadnienia stwierdzając, że "brak jest regulacji prawnych umożliwiających takie działanie" i że "obowiązek taki nie został nałożony na komorników wprost", pośrednio przyznano w zaskarżonej decyzji, że w stanie prawnym obowiązującym w 2010 r. skarżący faktycznie nie posiadał wymaganych przez TSUE "wszelkich instrumentów prawnych w celu wykonania obowiązku pobrania i wpłacenia podatku od wartości dodanej od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w trybie egzekucji", zarówno organ odwoławczy jak i Sąd pierwszej instancji pominęły w swojej ocenie, to że w przedłożonym Sądowi Rejonowemu w P. pkt 3 projekcie podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości skarżący nakazał aby przekazać Urzędu Skarbowego w P. kwotę [...]zł tytułem należnego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości. To mogło oznaczać, ze skarżący wykonał postulowany przez organ odwoławczy obowiązek zwrócenia się do Sądu Rejonowego w P. o wypłacenie wskazanej sumy należnego podatku VAT w celu przekazania jej na rachunek organu podatkowego.

Tymczasem, w toku całego postępowania nie wyjaśniono dlaczego złożony przez skarżącego, wprawdzie w projekcie planu podziału ale wyraźnie wyodrębniony wniosek o przekazanie do Urzędu Skarbowego w P. kwoty [...]zł tytułem należnego podatku VAT od sprzedaży nieruchomości, nie został przez Sąd uwzględniony.

Pominięto także bezsporną okoliczność, że skarżący składając plan podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonał tego na tydzień przed terminem płatności należnego podatku VAT. Nie dostrzeżono także tego, że plan podziału został zatwierdzony przez Sąd Rejonowy w P. postanowieniem z [...] marca 2011 r. oraz że następnie postanowieniem z [...] maja 2011 r. Sąd ten dokonał zmian w zatwierdzonym planie podziału, co skutkowało tym, że plan podziału uprawomocnił się dopiero [...] czerwca 2011 r., a [...] lipca 2011 r. dokonał przelewu, wyszczególnionego przez skarżącego w punkcie 3 projektu planu podziału należnego podatku od towarów i usług na rzecz Urzędu Skarbowego w P..

W ocenie NSA, uzasadniony był także zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., a także zbyt marginalne odniesienie się do podniesionego w skardze zarzutu naruszenia art. 122 O.p.

Mając powyższe na uwadze, organy podatkowe przy ponownym rozpoznawaniu sprawy winny uwzględnić przedstawioną przez NSA wykładnię prawa dokonaną w tej sprawie.

W świetle uzasadnienia wyroku NSA, konieczne jest zatem ustalenie przez organy podatkowe w szczególności, czy w realiach rozpoznawanej sprawy prawidłowa była ocena, że stanowisko przedstawione w pkt 2 wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 marca 2015 r. w sprawie C-499/13 nie miało wpływu na treść decyzji objętej wnioskiem o wznowienie postępowania.

Na tym tle pojawia się pytanie czy skoro, w świetle obowiązujących w 2010 r. unormowań datą powstania obowiązku podatkowego w egzekucyjnej sprzedaży nieruchomości była data uprawomocnienia się postanowienia sądu o przysądzeniu własności nieruchomości będącej przedmiotem egzekucji na osobę nabywcy wskazaną w postanowieniu o przybiciu i do czasu dokonania przez sąd prawomocnego planu podziału kwota będąca ceną zapłaty za nabywaną nieruchomość złożona była w depozycie sądowym komornik miał możliwość wywiązania się z ciążących na nim obowiązków płatnika podatku od towarów i usług a także, czy pociągnięcie komornika do odpowiedzialności za nieterminowe wywiązanie się z tego obowiązku, narusza zasadę praworządności i proporcjonalności, na co zwrócił uwagę Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 26 marca 2015 r. w sprawie C-499/13.

W podanym wyżej kontekście, organy podatkowe powinny także wyjaśnić, czy w stanie prawnym obowiązującym w 2010 r. wystarczającym instrumentem prawnym mającym na celu wykonanie przez skarżącego, jako komornika sądowego, obowiązku pobrania i wpłacenia podatku od towarów i usług od kwoty uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości dokonanej w trybie egzekucji, był w złożonym do sądu rejonowego projekcie podziału sumy uzyskanej ze sprzedaży nieruchomości odrębny wniosek o przekazanie należnego podatku do urzędu skarbowego.

W związku z powyższym Sąd na podstawie art. 145 § 1pkt 1 lit. a i c P.p.s.a., orzekł jak w punkcie I sentencji wyroku. O kosztach Sąd orzekł zgodnie z pkt 2 sentencji wyroku.