Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 90/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2013-04-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 31 par. 1 pkt 2 i par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maciej Busz (spr.) Sędziowie WSA Izabela Bąk-Marciniak WSA Tomasz Grossmann Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia Ekologicznego "K." na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia do udziału w postępowaniu 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] września 2012r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. na rzecz skarżącego Stowarzyszenia Ekologicznego "K" kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Stowarzyszenie Ekologiczne "K" złożyło wniosek o dopuszczenie do udziału w toczącym się przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w P. postępowaniu z odwołania E. A. od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S, z dnia [...] czerwca 2012 r. nr [...] w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew. Uzasadniając powyższy wniosek wskazano, iż sprawa nielegalnej wycinki drzew i nałożenia za to sankcji administracyjnej stanowi element naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody i dlatego pozostaje w kręgu zainteresowań Stowarzyszenia, którego statutowymi celami są m.in. działania na rzecz ochrony środowiska oraz promowanie i upowszechnianie zachowań i postaw proekologicznych służących ochronie środowiska naturalnego. Stowarzyszenie podniosło również, iż w interesie społecznym leży propagowanie świadomości praw i obowiązów wynikających z ustawy o ochronie przyrody, czemu przysłużyć się może organizacja społeczna taka jak "K". Do wniosku wnioskodawca załączył odpis z Krajowego Rejestru Sądowego, według stanu na dzień 23 sierpnia 2012 r. oraz na odrębne wezwanie statut Stowarzyszenia.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. postanowieniem z dnia [...] września 2012r., nr [...], działając na podstawie art. 31 §1 pkt 2 i §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j.t. Dz. U. 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm. - dalej k.p.a.), odmówiło Stowarzyszeniu Ekologicznemu "K" w P. uwzględnienia wniosku w sprawie udziału w postępowaniu w przedmiocie nałożenia na E. A. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 47 szt. drzew z terenu działki nr [...], obręb P., gmina S. W uzasadnieniu postanowienia wsakzano, że zgodnie z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. organizacja społeczna może w sprawie dotyczącej innej osoby występować z żądaniem dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu, jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i gdy przemawia za tym interes społeczny. Organ administracji publicznej natomiast, uznając żądanie organizacji społecznej za uzasadnione, postanawia o dopuszczeniu organizacji do udziału w postępowaniu. Analizując załączony do akt sprawy statut Stowarzyszenia "K", jak również odpis KRS nr [...], Kolegium stwierdziło, iż kwestia wymierzenia stronie postępowania administracyjnego kary pieniężnej przewidzianej w art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody nie mieści się w zakresie statutowej działalności tego Stowarzyszenia. Innymi słowy udział tej organizacji w postępowaniu zarejestrowanym w tutejszym Kolegium pod numerem [...], a mającym na celu weryfikację nałożonej na E. A. przez Burmistrza Miasta i Gminy S. administracyjnej kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew, nie jest uzasadniony celami statutowymi Stowarzyszenia Ekologicznego "K". Ponadto za jego uczestnictwem w tym postępowaniu na prawach strony nie przemawia interes społeczny. Kolegium pwowołując się na wyrok NSA z dnia 8 marca 2007 r. sygn akt II OSK 428/06 (Lex nr 325265) zwraciło również uwagę, iż wnioskujące o dopuszczenie do udziału w postępowaniu Stowarzyszenie nie może być uznane za podmiot mający interes prawny w sprawie wymierzenia kary pieniężnej decyzją administracyjną, ponieważ jest nim wyłącznie ten podmiot, który dopuścił się czynu, za który ustawodawca przewidział karę. Inny podmiot (np. ten, na którego gruncie rosły drzewa, lub który zawiadomił organ o wycięciu drzew i domaga się zastosowania kary wobec innego podmiotu) nie może być stroną tego postępowania.

Stowarzyszenie Ekologiczne "K" w P. kwestionując powyższe rozstrzygnięcie wniosło o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucając błąd Kolegium w ustaleniu jego celów statutowych. Stowarzyszenie wskazało, iż z dokumentów źródłowych przedłożonych w sprawie wynika, że do jego statutowych celów należy między innymi działanie na rzecz ochrony środowiska naturalnego oraz promowanie i upowszechnianie zachowań i postaw proekologicznych służących ochronie środowiska naturalnego. Porównanie celów statutowych Stowarzyszenia z celami ustawy prawo o ochronie przyrody z 2004., wyrażonymi w szczególności w art. 2 ust. 2 pkt 5 i 7 tej ustawy, prowadzi do oczywistego wniosku, że cele statutowe i ustawowe pokrywają się. Stowarzyszenie podkreśliło, że przewidziane ustawą o ochronie przyrody z 2004r. postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej jest przejawem realizacji celów tejże ustawy, a z kolei cele tej ustawy są tożsame z celami przyjętymi w statucie Stowarzyszenia. We wniosku o ponowne rozpaotrzenie sprawy wskazano, iż uzależnienie rozstrzygnięcia w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu od interesu prawnego, jest istotnym uchybieniem art. 31 § 1 k.p.a. — bowiem przepis ten uzależnia kwestię dopuszczenia organizacji społecznej wyłącznie od: celu statutowego i interesu społecznego. Przesłanka interesu prawnego odnosi się zaś do przymiotu strony postępowania. Zakres regulacji art. 31 § 1 k.p.a. jest odmienny od zakresu regulacji art. 28 kpa., stąd rozważania organu w zakresie interesu prawnego są błędne i stanowią wyraz bezrefleksyjnego powołania wyroku NSA, który odnosi się do odmiennego stanu faktycznego i prawnego. Stowarzyszenie podkreśliło, iż w orzecznictwie istnieje ugruntowany pogląd co do możliwości udziału organizacji społecznych w postępowaniach prowadzonych na podstawie ustawy o ochronie przyrody, w tym postępowań w sprawie nałożenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia. Stowarzyszenie podniosło również kwestię braku należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego w zakresie interesu społecznego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. po rozpatrzeniu powyższego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, postanowieniem z dnia [...] października 2012r. Nr [...] działajac na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 31 §1 i 2 oraz art,127 § 3, art. 141§1 i art.144 k.p.a. orzekło o utrzymaniu zaskarzonego postanowienia w mocy. W uzasadnieniu postanowienia wskazano, że dopuszczenie organizacji społecznej do postępowania jakie toczy się przed organem administracyjnym w sprawie dotyczącej innej osoby, może nastąpić w przypadku spełnienia kumulatywnie dwóch przesłanek określonych w treści art.31 § 1 k.p.a : tj. jeżeli jest to uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz przemawia za tym interes społeczny. Niespełnienie chociażby jednej z nich powoduje, że organ administracji oceniający sprawę odmawia organizacji udziału w postępowaniu. Wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu administracyjnym dotyczy indywidualnej sprawy wymierzenia osobie fizycznej kary pieniężnej za wycinkę drzew bez zezwolenia. Zdaniem Kolegium cel statutowy Stowarzyszenia - jakim jest promowanie i upowszechnianie zachowań i postaw proekologicznych służących ochronie środowiska naturalnego powiązany z działaniami zapobiegawczymi i uświadamiającymi - nie materializuje się w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej za usunięcie bez zezwolenia drzew. Przedmiot sprawy odnosi się bowiem do już zaistniałego stanu faktycznego, którego ocena będzie wynikała z uwarunkowań faktycznych i prawnych indywidualnej sprawy. Zapisy statutu odnośnie wyznaczonych zadań nie wskazują na to, aby poprzez uczestniczenie Stowarzyszenia w postępowaniu administracyjnym tego rodzaju realizowany miał być jakikolwiek cel statutowy, dla którego Stowarzyszenie zostało powołane.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. zauważyło, iż w poprzednim postępowaniu odniosło się marginalnie do ewentualnego uczestnictwa Stowarzyszenia w postępowaniu jako podmiotu mającego interes prawny, co można uznać za zbędne i nie mające znaczenia do ostatecznego wyniku postanowienia, którego podstawa prawna oparta była na art. 31 § 1 i 2 k.p.a., a które stowrzyszenie potraktowało jako zarzut. W przedmiotowej sprawie Stowarzyszenie dotąd nie uczestniczyło w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, nie składało uwag i wniosków, a dopiero zgłosiło chęć uczestnictwa na etapie odwołania od decyzji co nie należało analizować w kontekście art.28 k.p.a.

Odnosząc się zaś do przywołanego orzecznictwa administracyjnego zauważono, iż jest ono osadzone w różnych stanach faktycznych poszczególnych spraw gdzie udział organizacji społecznych nie był w żaden sposób kwestionowany, lecz jakoby przesądzony przez organ I instancji bez bliższych rozważań uwarunkowań tego dopuszczenia. Zatem istota sprawy nie wiąże się z przedmiotem niniejszego postępowania zażaleniowego.

Stowarzyszenie Ekologiczne "K" kwestionując powyższe postanowienie wniosło skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 31 § 1 k.p.a. poprzez błędne uznanie, że dopuszczenie Skarżącego do udziału w postępowaniu w przedmiocie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej za wycinkę drzew bez pozwolenia nie jest uzasadnione celami statutowymi Skarżącego oraz art. 7, art. 77 k.p.a. i art. 124 § 2 k.p.a. poprzez błędne i niekonkretne ustalenie celów statutowych Skarżącego. Wobec powyższych uchybień wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia z [...] września 2012r. nr [...]. W uzasadnieniu skargi podtrzymano podnoszoną wcześniej argumentację dotyczącą tożsamości celów ustawowych i celów statutowych. Stowarzyszenie podniosło, iż organ arbitralnie dokonał oceny jego celów statutowych, bezpodstawnie wskazując, że za jego udziałem w postępowaniu o nałożenie kary pieniężnej nie przemawia żaden cel statutowy. Skarżacy podniósł, iż ustalenia organu nie znajdują jednak odzwierciedlenia w materiale dowodowym - bowiem z odpisu z KRS Skarżącego oraz statutu (złożonego na wezwanie Organu, choć cele statutowe stowarzyszenia zarejestrowanego w KRS są odzwierciedlane w odpisie z tego rejestru) wynika, że cele statutowe uzasadniają jego udział w postępowaniu dotyczącym ochrony zadrzewień. Taki charakter ma bowiem postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej na podstawie art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Stowarzyszeniu podniosło, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znalazły się stwierdzenia, że Skarżący realizuje swoje cele w procedurach związanych z planami zagospodarowania przestrzennego oraz w procesach sądowych związanych z naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury. Organ nie wskazał jednak na czym oparł takie wnioski i jaki mają one związek z przedmiotowym postępowaniem. Skarżący wskazał także na niekonsekwencję Organu, który z jednej strony zdaje się potwierdzać, że cele statutowe umocowują Skarżącego do występowania w postępowaniach administracyjnych i sądowych dotyczących naruszenia zasad ochrony środowiska, a z drugiej odmawia dopuszczenia Skarżącego do niniejszego postępowania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Kolegium zwróciło przy tym uwagę, iż postępowanie w sprawie wymierzenia administracyjnej kary pieniężnej zarejestrowane pod numerem [...] zakończyło się wydaniem przez Kolegium, w dniu [...] września 2012 r., decyzji o uchyleniu w całości zaskarżonej przez E. A. decyzji Burmistrza Miasta i Gminy S. Nr [...], z dnia [...] czerwca 2012 r. oraz umorzeniem postępowania pierwszej instancji.

Stowarzyszenie Ekologiczne "K" w pismie procesowym z dnia 22 lutego 2013r. podtrzymało w całości zarzuty skargi, zwracajac przy tym uwagę, że wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu wpłynął do organu jeszcze w toku trwania postępowania odwoławczego. Postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w postępowaniu wydane zostało w dniu 14 września 2012r., a doręczone Skarżącemu w dniu 24 września 2012r. Oznacza to, że organ wydał decyzję drugoinstancyjną nie tylko przed wyczerpaniem środków zaskarżenia przysługujących od tego postanowienia, ale nawet nie czekając na jego doręczenie Stowarzyszeniu. Skarżacy powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że uprawnienie organizacji społecznej określone w art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. nie wygasa ani nie staje się bezprzedmiotowe w sytuacji zakończenia postępowania merytorycznego przed ostatecznym (prawomocnym) rozstrzygnięciem kwestii dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w tym postępowaniu. Oznacza to, że w przypadku uznania zasadności dopuszczenia go do udziału w postępowaniu administracyjnym jako podmiotu na prawach strony, będzie miał możliwość zainicjowania kontroli sądowoadministracyjnej decyzji z 20 września 2012r., która to okoliczność dodatkowo uzasadnia potrzebę merytorycznego rozpoznania przedmiotowej skargi. Skarżący wskazał, że postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym jest postępowaniem wpadkowym, które kończy się wydaniem postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia. Stroną tego postępowania jest organizacja społeczna składająca wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Powyższe prowadzi do wniosku, że postępowanie w przedmiocie dopuszczenia do udziału w postępowaniu administracyjnym, jest prowadzone tylko z udziałem organizacji społecznej, która wystąpiła z wnioskiem o dopuszczenie jej do udziału. Strona postępowania głównego (w przypadku niniejszej sprawy E. A.) nie była uprawniona do udziału w postępowaniu dotyczącym dopuszczenia Stowarzyszenia w trybie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. i faktycznie udziału w tym postępowaniu nie brała.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r., nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – dalej P.p.s.a.), sprowadza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 k.p.a., a więc w sposób przekonywujący. Ponadto, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 P.p.s.a.).

Istota przedmiotowego postępowania dotyczy odmówy dopuszczenia Stowarzyszenia Ekologicznego "K" do udziału w postępowaniu w przedmiocie nałożenia na E. A. administracyjnej kary pieniężnej w wysokości [...] zł za usunięcie bez zezwolenia 47 szt. drzew z terenu działki nr [...], obręb P., gmina S. Materialnoprawną podstawą wydanych rozstrzygnięć stanowi art. 31 §1 k.p.a., zgodnie z którym organizacja społeczna może żądać wszczęcia postępowania lub dopuszczenia jej do udziału (w toczącym się postępowaniu) dotyczącym innej osoby. Gdy żądanie to zostanie uznane przez organ administracji publicznej za zasadne, wówczas organizacja społeczna uczestniczy w tym postępowanie na prawach strony. Do uznania organizacji społecznej należy zaś czy będzie uczestniczyła w postępowaniu wszczętym na jej żądanie.

Zgodnie z art. 31 § 2 kpa organ administracji publicznej orzeka o zasadności, bądź bezzasadności żądania organizacji społecznej w formie akcyjnego postanowienia (wyrok NSA z 15 lipca 1992r., V/Wa 178/92, NSA 1993, nr 1, poz. 20; Wspólnota to 1993, nr 44 s. 18), przy czym bierze pod uwagę jedynie przesłanki wymienione w art. 31 § 1 kpa. Analizując treść art. 31 § 1 kpa stwierdzić należy, że zawarto tam dwie przesłanki, które muszą zostać spełnione łącznie, aby organizacja społeczna mogła zostać dopuszczona do udziału w postępowaniu. Żądanie to musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji oraz interesem społecznym.

W literaturze prawniczej podkreśla się, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony nie może służyć partykularnym celom samej organizacji społecznej, lecz musi odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 258). W literaturze podnosi się również, że udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym nie może powodować naruszenia sfery prywatności innej osoby - strony postępowania administracyjnego. Strony winny być chronione przed swoistym "wścibstwem" organów takiej organizacji, czy też chęcią wywarcia presji przez bezpodstawne upublicznienie sprawy (por. B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit. s. 258).

Z przepisu art. 31 § 1 in fine k.p.a. wynika, że żądanie organizacji społecznej dopuszczenia do udziału w postępowaniu musi być uzasadnione celami statutowymi tej organizacji. Musi zatem istnieć merytoryczne powiązanie przedmiotu postępowania administracyjnego z celami i zakresem działania organizacji społecznej. Organ powinien zatem ocenić, czy między celami statutowymi organizacji społecznej, a przedmiotem sprawy administracyjnej rozstrzyganej w drodze decyzji administracyjnej istnieje powiązanie merytoryczne w sensie prawnym, a nie tylko faktycznym. Nawet wtedy jednak, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu jest uzasadniony jej celami statutowymi, organ administracji publicznej może uznać żądanie organizacji społecznej za niezasadne ze względu na interes społeczny (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks Postępowania Administracyjnego. Komentarz, Kraków 2000, s. 285-286). Tak więc uczestnictwo organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym na prawach strony musi być uzasadnione zarówno celami statutowymi, jak i interesem społecznym. Niewątpliwym jest też, że ocena zasadności żądania organizacji społecznej pod kątem interesu społecznego należy do uznania organu administracji publicznej prowadzącego postępowanie.

Organizacja społeczna ubiegająca się o dopuszczenie jej do udziału w postępowaniu winna uprawdopodobnić, że przyczyni się do lepszego wypełnienia przez postępowanie administracyjne jego celów (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjne-go z 24.6.2009 r. II OSK 1038/08, akceptowany przez R. Suwaja "Praktyczne aspekty udziału organizacji społecznych w ogólnym postępowaniu administracyjnym" Sam. Teryt. 1-2/10/50). Natomiast na organie administracji spoczywa cały ciężar zweryfikowania zasadności bądź niezasadności dopuszczenia organizacji społecznej (por. wyrok NSA z 23 września 2009 r., sygn. akt II OSK 1339/09).

Przenosząc powyższe na grunt nienijszej sprawy wsakzac należy, iż z odpisu z KRS Stowarzyszenia "K" wynika, że jego celem jest działanie na rzecz środowiska naturalnego, budowanie oblicza europejskiej wspólnoty kulturowej, kreowanie wizerunku Polski na świecie, proponowanie i upowszechnianie zachowań i postaw proekologicznych służących ochronie środowiska naturalnego. Stowarzyszenie realizuje swoje cele przez występowanie na prawach strony reprezentującej interes uzasadniony celami statutowymi w postępowaniach administracyjnych, postępowaniach związanych z uchwalaniem miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz w procesach sądowych związanych z naruszeniem zasad ochrony środowiska i dóbr kultury, w procesach inwestycyjnych oraz procedurach planistycznych. Przy tak określonych celach statutowych, których głównym przesłaniem jest szeroko rozumiane działanie na rzecz ochrony środowiska, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, wbrew stanowisku SKO trudno uznać, aby wymienione cele w zakresie dotyczącym działania na rzecz środowiska naturalnego nie uzasadniały udziału Stowarzyszenia "K" w postępowaniu dotyczącym ustalenia kary za wycięcie drzew. Zgodzić w tym miejscu należy się bowiem ze stanowiskiem wyrażonym w skardze, że ustawowy cel ochrony zieleni i zadrzewień określony w art. 2 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (j.t. Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm. – dalej u.o.p.) realizowany jest nie tylko poprzez wprowadzenie obowiązku uzyskania pozwolenia na usunięcie drzew, ale również poprzez nakładanie kar pieniężnych w wypadkach określonych w ustawie. Powyższe wynika wprost z brzmienia przepisów zawartych w Rozdziale 4 u.o.p. "Ochrona terenów zieleni i zadrzewień" a w szczególności z art. 88 ust. 1 pkt 2 u.o.p. stanowiącego normę kompetencyjną dla wójta, burmistrza albo prezydenta miasta do wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew lub krzewów bez zezwolenia. Zgodzić należy się również ze stanowiskiem skarżącego, iż nałożenie kary pieniężnej ma charakter środka prewencyjnego, mającego przeciwdziałać niszczeniu zieleni i drzew. Przy tak określonych celach postępowania dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, zdaniem Sądu nie można stwierdzić, iż udział Stowarzyszenia Ekologicznego "K", do którego celów statutowych zalicza się działanie na rzecz ochrony środowiska oraz promowanie i upowszechnianie zachowań i postaw proekologicznych, służących ochronie środowiska naturalnego, jest sprzeczny z celami statutowymi tej organizacji.

Odnosząc się do kwestii "interesu społecznego" stwierdzić należy, że w/w pojęcie nie zostało w ustawie zdefiniowane. Należy ono do kategorii pojęć niedookreślonych, którym organ nadaje treść w procesie stosowania norm prawa materialnego w konkretnym wypadku. Należy w związku z tym przypomnieć, że przy stosowaniu przepisów zawierających zwroty niedookreślone nie występuje uznanie administracyjne, pomimo ograniczonego luzu decyzyjnego, skoro ich znaczenie zostaje ustalone w wyniku wykładni. Ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że interes społeczny może polegać na tym, aby organizacja społeczna mogła wypełniać swoje statutowe i ustawowe uprawnienia wobec członków, jak również podejmować działania w celu ochrony praw pewnej grupy ludności (por. wyrok NSA z dn. 4 grudnia 2001 r., sygn. akt II SA 2464/00, Lex nr 81984). Również w postanowieniu składu siedmiu sędziów NSA z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 podkreślono, że istotą udziału organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym, nie jest zaspokojenie partykularnych interesów samej organizacji, ale zapewnienie szeroko pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem. Organ nie jest zobowiązany do każdorazowego uwzględnienia wniosku organizacji społecznej tylko z tego powodu, że charakter rozpoznawanej sprawy jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Obowiązek ten powstaje jednak już w wyniku dodatkowej oceny, że organizacja wystąpiła w celu ochrony interesu zbiorowego i to nawet wówczas, gdy jednocześnie działania organizacji będą zmierzały do ochrony indywidualnych praw jej członków. Sąd podkreślił, że na gruncie konkretnej indywidualnej sprawy rola określonej organizacji społecznej, która zabiega o dopuszczeniem jej do udziału w postępowaniu, musi być jednoznaczna. Musi być jasne, czy udział organizacji społecznej w postępowaniu prowadzi do realizacji celów statutowych, czy też jest tylko formą popierania interesów określonych podmiotów.

Z powyższych wypowiedzi wynika, że skoro podstawą działalności organizacji społecznej z założenia jest interes publiczny, zaś organizacja zgłaszając żądanie udziału w postępowaniu administracyjnym zmierza do realizacji zadań mających znaczenie dla interesu ogólnospołecznego, to dopiero ustalenie przez organ okoliczności wyłączających istnienie interesu społecznego organizacji w powyższym znaczeniu uprawnia do wydania postanowienia odmownego na podstawie art. 31 §2 k.p.a. ( zob. wyrok NSA z 20 stycznia 2010 r., II OSK 139/09)

O tym, że dopuszczenie do udziału w postępowaniu na podstawie art. 31 par. 1 pkt 2 k.p.a. jest zgodne z interesem społecznym świadczyć może autentyczne i bezinteresowne zaangażowanie w ochronę interesów społecznych, w uzasadnionych racjonalnie sytuacjach, kiedy rzeczywiście można mieć poważne obawy co do zagrożenia określonych wartości, wśród których można wskazać ochronę przyrody. Powyższego organ administracyjny nie ustalił nie odnosząc się do okoliczności podnoszonych we wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, gdzie uzasadniając istnienie interesu społecznego wskazano, iż jego celem jest propagowanie świadomości praw i obowiązków wynikających z ustawy o ochronie przyrody. Stowarzyszenie wskazało, iż w interesie społecznym jest aby osoby od[powiedziane za naruszenie przepisów ustawy o ochronie przyrody poniosły konwekcje prawne przewidziane w tych przepisach, co może mieć wymiar prewencyjny. Powyższe stanowi naruszenie przez Kolegium przepisów postępowania administracyjnego, które miało wpływ na wynik sprawy.

W tym miejscu należy stwierdzić, że fakt zgłoszenia wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu po wydaniu decyzji przez organ I instancji nie przesądza o negatywnym dla stowarzyszenia wyniku postanowienia wpadkowego w sprawie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu. Ponadto - na co słusznie zwrócił uwagę pełnomocnik Stowarzyszenia w piśmie procesowym z dnia 22 lutego 2013r. - wydanie decyzji kończącej postępowanie w sprawie przed wyczerpaniem przez Stowarzyszenie Ekologiczne "K" środków zaskarżenia postanowienia o odmowie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu w tej sprawie, nastąpiło bez jego przyczynienia się do takiego toku postępowania. W takim stanie rzeczy nie można uznać, że wygasło uprawnienie Stowarzyszenia z art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. do domagania się dopuszczenia do udziału w postępowaniu, gdyż wniosek został złożony w toku postępowania, a wnioskodawca nie miał procesowego wpływu na prawomocne rozstrzygnięcie jego wniosku przed wydaniem decyzji kończącej postępowanie w sprawie i decyzji tej nie mógł zaskarżyć przed prawomocnym rozstrzygnięciem wniosku. Nie można, zatem mówić o niezasadności z powodu bezprzedmiotowości wniosku złożonego w toku postępowania o dopuszczenie go do udziału w postępowaniu (zob. wyrok NSA z dnia 18.11.2008, sygn. akt II OSK 1389/07, LEX nr 526227).

Odnosząc się podniesionych przez pełnomocnika skarżącego w piśmie z dnia 22 lutego 2013r. i podtrzymanych na rozprawie twierdzeń, iż E. A., jako strona postępowania głównego dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, nie jest stroną postępowania wpadkowego prowadzonego w trybie art. 31 §1 pkt 2 k.p.a. dotyczącego dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu i faktycznie w tym postępowaniu nie brała udziału, w związku z czym nie powinna brać udziału w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym, stwierdzić należy, że zgodnie z art. 31 §2 k.p.a. nie ma żadnego ograniczenia podmiotowego wnoszenia środka zażalenia na postanowienie odmawiające dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu administracyjnym. Zażalenie może więc złożyć każda ze stron i każdy z uczestników postępowania biorący w nim już udział na prawach strony (por. B. Adamiak, J. Borkowski, op. cit. s. 260). Jeżeli więc E. A., jako strona postępowania głównego dotyczącego wymierzenia kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, nie brała udziału w postępowaniu wpadkowym dotyczącym udziału Stowarzyszenia Ekologicznego "K" (tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie), to podstawą dopuszczenia jej do udziału w przedmiotowym postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowił art. 33 § 1 P.p.s.a. Z treści art. 33 §1 i 2 P.p.s.a. wynika bowiem klasyfikacja podmiotów biorących udział w postępowaniu przed sądami administracyjnymi jakimi są uczestnicy postępowania do których ustawodawca zaliczył uczestników na prawach stron i pozostałych uczestników. Do pierwszej grupy należą osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosły skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy ich interesu prawnego. Do drugiej grupy należą osoby, które nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy ich interesu prawnego, oraz organizacje społeczne mające zdolność sądową, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy ich statutowej działalności (por. B. Dauter, Metodyka pracy sędziego, Warszawa 2011 r. s 89). Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że E. A. jak podmiot posiadający interes prawny w postępowaniu dotyczącym dopuszczenia organizacji społecznej do postępowania administracyjnego dotyczącego wymierzenia jej kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia, jest z mocy prawa uczestnikiem postępowania i to niezależnie od tego czy w tym postępowaniu wpadkowym brała czy tez nie brała udziału (zob. Postanowienie NSA z dnia z dnia 5 grudnia 2011 r.sygn. akt I FNP 6/11 LEX nr 1069215).

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania zaś Sąd orzekł na podstawie art. 200 P.p.s.a.