Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 183/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2008-07-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 c, art. 200 , art. 205
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 7, art. 107 § 3, art. 136, art. 138 § 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 5, art. 61, art. 66, art. 67, art. 81 c
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Asesor WSA Joanna Brzezińska (spr.), Protokolant asystent sędziego Krzysztof Rogalski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lipca 2008 roku sprawy ze skargi [...] oraz małoletniego [...] reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych [...] na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] roku nr [...] w przedmiocie obowiązku dostarczenia ekspertyzy technicznej I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. solidarnie na rzecz [...] oraz małoletniego [...], reprezentowanego przez przedstawicieli ustawowych [...] kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 81 c ust. 2 w związku z art. 66 ust. 1 i art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118) oraz art. 123 Kodeksu postępowania administracyjnego, nałożył na K.G. oraz O.G. i D.G., reprezentowanych przez L. i D.G., obowiązek dostarczenia ekspertyzy technicznej wykonanej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane lub rzeczoznawcę budowlanego, polegającej na sprawdzeniu stanu obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. [...] w terminie 60 dni od dnia otrzymania decyzji.

Dodatkowo organ wskazał, że koszt ekspertyzy technicznej ponosi właściciel zobowiązany do jej dostarczenia. Ekspertyza techniczna powinna zawierać propozycje rozwiązania ujawnionych nieprawidłowości podczas jej wykonywania.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż właściciele budynku nie posiadają aktualnych protokołów badań okresowych budynku, nie umożliwili także przeprowadzenia kontroli obiektu, gdyż nie wpuścili kontrolujących do jego wnętrza. Budynek nie jest od wielu lat użytkowany. Organ opisał ustalony na podstawie zgromadzonych dowodów (oględzin zewnętrznych, dokumentacji fotograficznej) stan techniczny budynku i z powołaniem się na przepis § 204 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, póz. 690 z późn.zm.) ustalił, iż przedmiotowy obiekt budowlany jest w złym stanie technicznym, co ma zasadnicze znaczenie z punktu widzenia nośności elementów i trwałości jego konstrukcji oraz powoduje zagrożenie dla chronionych prawnie dóbr wskazanych w art. 5 ustawy Prawo budowlane. W tej sytuacji, wobec jednoczesnej niemożności jednoznacznego ustalenia wielkości i rozmiaru występujących nieprawidłowości, w ocenie organu, zaistniały podstawy do zastosowania przepisu nakazującego przedstawienie ekspertyzy stanu technicznego. Jednocześnie organ wskazał jakie elementy i oceny zawierała będzie ekspertyza.

Od powyższego postanowienia zażalenie wniósł L.G. jako "pełnomocnik właścicieli budynku" podnosząc zarzuty:

* naruszenia decyzji WINB nr [...] z dnia [...] października 2007 r. poprzez lekceważenie jej ustaleń i rozstrzygnięcie w kwestii stanu technicznego budynku,

* naruszenia art. 66 ust. 1 wobec braku podstaw do kontynuacji postępowania gdyż przywołany wniosek Urzędu Miasta dotyczył drewnianego zadaszenia nad wejściem, które zostało rozebrane. Powiatowy Inspektor Nadzoru budowlanego nie wykazał natomiast by posiadał dowody na nieodpowiedni stan techniczny budynku, naruszenia art. 81 c ust. 2 ustawy Prawi budowlane, bowiem organ nie posiada "uzasadnionych wątpliwości" co do stanu technicznego budynku, w rozumieniu tego przepisu, lecz kieruje się stronniczą złośliwością wynikającą z przesłanek pozamerytorycznych.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2008 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 K.p.a.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...] października 2007 r. nr [...] w wyniku rozpatrzenia odwołania L.G. uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] czerwca 2007 r. wydaną w przedmiocie utrzymania budynku usytuowanego na działce nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. Przyczyną uchylenia ww. decyzji było uznanie przez organ drugiej instancji za bezpodstawne nakazania, w oparciu o przepis art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego przeprowadzenia okresowej kontroli polegającej na sprawdzeniu przewodów kominowych oraz instalacji elektrycznej i piorunochronowej w przypadku gdy przedmiotowy budynek jest nieużytkowany i nie posiada czynnych instalacji. Ponadto w ocenie organu odwoławczego samo stwierdzenie nieodpowiedniego stanu technicznego budynku w sytuacji gdy stan ten nie powoduje zagrożenia zdrowia i życia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, nie stanowił wystarczającej przesłanki do wydania decyzji nakazowej, w trybie art. 62 ust. 3 Prawa budowlanego. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał zaskarżone zażaleniem postanowienie.

Organ drugiej instancji zważył, iż powołany przez PINB w podstawie prawnej tego postanowienia przepis art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego stanowi m.in., że organ nadzoru budowlanego w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego obiektu budowlanego, może żądać od właściciela lub zarządcy obiektu przedłożenia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz określając termin ich

dostarczenia. Jednocześnie podkreślił, iż organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest do dokładnego wyjaśnienia sprawy, wykazania podstaw do wydania ww. postanowienia, jak również precyzyjnego określenia zakresu jakiego dotyczyć ma żądana ocena lub ekspertyza. Dostarczenie bowiem odpowiedniej oceny lub ekspertyzy ma na celu wyznaczenie przez organ w sposób wyczerpujący i zgodny ze stanem faktycznym granic treści i obowiązku, jaki należy nałożyć na właściciela lub zarządcę obiektu w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości w stanie.

W ocenie organu odwoławczego w sposób wystarczający zostało wykazane przez organ pierwszej instancji występowanie w sprawie uzasadnionych wątpliwości co do stanu technicznego kwestionowanego obiektu budowlanego. Przesłankę natomiast do żądania ekspertyzy technicznej stanowi okoliczność, że obecny stan techniczny budynku jest nieodpowiedni. Poświadcza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, czyli dokumentacja fotograficzna oraz protokół oględzin z dnia [...] kwietnia 2007 r., podczas których organ ustalił, że na elewacji budynku widoczne są ubytki tynku i cegieł, na całej długości komina zewnętrznego widoczne są zarysowania na połączeniu z konstrukcją budynku, korona komina jest rozwarstwiona, występuje częściowy brak rur spustowych i oszklenia stolarki okiennej oraz nieodpowiedni stan techniczny zadaszenia nad wejściem bocznym. Organ wyjaśnił, iż zaskarżone postanowienie ma charakter dowodowy i służy wyjaśnieniu istotnych elementów stanu faktycznego sprawy - stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego, nie rozstrzyga jej natomiast co do istoty.

Ł.D.G. oraz małoletni W.O.G., działający przez przedstawicieli ustawowych D.G. i L.G., zaskarżyli powyższe postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o umorzenia całego postępowania w sprawie, wyciągnięcie konsekwencji służbowych wobec osób winnych przekroczenia dopuszczalnych terminów, zasądzenie zwrotu kosztów sądowych oraz kosztów wykonania nakazanej ekspertyzy technicznej w wysokości trzech tysięcy złotych. Zaskarżonemu postanowieniu strony zarzuciły niezgodność z prawdą i prawem, w szczególności naruszenie art. 81 c ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez powołanie się na nieprawdziwe dowody, art. 7, art. 8, art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez utratę bezstronności, pogłębianie nieufności do organu oraz narażenie stron na ponoszenie szkód. W uzasadnieniu skarżący podnieśli, iż organ odwoławczy uznał stanowisko PINB za uzasadnione w sposób wyczerpujący opierając się na wadliwych ustaleniach faktycznych poczynionych na podstawie nieprawidłowych dowodów tj. kopiach nieaktualnych zdjęć, protokołu z oględzin z dnia [...].04.2007 r. który nie znajdował się w aktach i nigdy nie został stronie doręczony. Ponadto skarżący wskazali, iż właściciele nie odpowiadają za stan techniczny nienależących do nich obiektów i urządzeń. Na terenie nieruchomości położonej na działce nr [...] nie ma żadnego komina zewnętrznego, natomiast insynuowane przez organ "zarysowania na połączeniu z konstrukcją" są faktycznie szczeliną dylatacyjną na granicy własności.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się do zarzutów skargi organ wskazał, iż nie ciążył na nim obowiązek przesłania stronom kopii protokołu oględzin z dnia [...].04.2007 r, z akt sprawy wynika, że L.G. brał udział w tej czynności procesowej, jednakże odmówił podpisania protokołu z powodu "braku zaufania do organu". W protokole zaznaczono, że została wykonana aktualna dokumentacja fotograficzna znajdująca się w aktach sprawy. W ocenie organu, nietrafne jest stanowisko skarżących, zgodnie z którym aktualny stan techniczny budynku, w tym także częściowy brak rur spustowych i oszklenia stolarki okiennej, nie jest wystarczającym powodem do wydania nakazu ponoszenia kosztów ekspertyzy technicznej budynku. Ponadto organ odwoławczy przyznał, że w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia odwołując się do zapisów protokołu PINB z dnia [...].04.2007 r. omyłkowo do wymienionych nieprawidłowości stanu technicznego budynku dodał nieodpowiedni stan techniczny zadaszenia nad wejściem bocznym. Ta omyłka nie wpłynęła jednakże na ocenę prawidłowości postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej jedynie pod względem zgodności z prawem. Sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie w sytuacji, gdy stwierdzi naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1270 z późn.zm.), przywoływanej dalej jako "P.p.s.a." Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 P.p.s.a.).

Kontrolując zaskarżone orzeczenie z punktu widzenia powyższych zasad, skargę jako zasadną należało uwzględnić, aczkolwiek jedynie częściowo z przyczyn w niej wskazanych.

Na wstępie należy podkreślić, iż postępowanie administracyjne jest postępowaniem dwuinstancyjnym (art. 16 k.p.a.), co oznacza obowiązek organu drugiej instancji ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie w zakresie tożsamym pod względem podmiotowym i przedmiotowym ze sprawą rozstrzyganą przez organ pierwszej instancji. Organ odwoławczy nie może zatem ograniczyć się tylko do kontroli orzeczenia organu pierwszej instancji, a obowiązany jest ponownie samodzielnie rozstrzygnąć sprawę (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95, opubl. ONSA 1997, nr 1, póz. 35). Zgodnie zaś z art. 140 K.p.a. organ ten, tak samo, jak organ l instancji związany jest przepisami art. 7, art. 77 i art. 107K.p.a.

Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 K.p.a. i dalej art. 77 K.p.a., nakłada na organy administracji publicznej obowiązek podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie rna obowiązek z urzędu zebrania i rozpatrzenia dostępnego materiału dowodowego tak, aby ustalić stan faktyczny sprawy zgodny z rzeczywistością.

Przepis art. 138 § 1 k.p.a. nie daje podstaw organowi drugiej instancji do utrzymania w mocy wadliwego orzeczenia organu l instancji, ale nakazuje mu jego uchylenie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 listopada 1999 r., sygn. akt l SA 27/99, Nr LEX 48670). Uchylenie orzeczenia pierwszoinstancyjnego powinno mieć miejsce zawsze wówczas, gdy nie jest ono zgodne z prawem (zarówno materialnym jak i proceduralnym), zaś jego utrzymanie w mocy jest możliwe jedynie w przypadku, gdy ocena organu drugiej instancji jest, co do istoty sprawy, taka sama jak rozstrzygnięcie organu instancji pierwszej. Organ odwoławczy, stosownie do przepisu art. 138 K.p.a. wydając decyzję (odpowiednio postanowienie) winien dokonać samodzielnej oceny zgromadzonego przez organ pierwszej instancji materiału dowodowego w aspekcie jego zupełności i dopiero na tej podstawie, orzec co do istoty sprawy (zgodnie z § 1 pkt 1 lub 2) bądź w sposób umotywowany wskazać ewentualnie jakie okoliczności nie zostały udowodnione i w zależności od okoliczności sprawy przeprowadzić samodzielnie uzupełniające postępowanie wyjaśniające (art. 136 k.p.a.) bądź uchylić zaskarżone orzeczenie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Jednocześnie organ odwoławczy zobligowany jest do przedstawienia w uzasadnieniu swego orzeczenia szczegółowych motywów swego rozstrzygnięcia, jak również odniesienia się do argumentacji skarżącego podniesionej w środku odwoławczym (art. 107 § 3 K.p.a.).

Odnosząc powyższe uwagi ogólne do okoliczności niniejszej sprawy trzeba stwierdzić, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył omówione wyżej przepisy oraz zasady prawa procesowego i to w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.

Postępowanie w niniejszej sprawie zostało przez organ nadzoru budowlanego wszczęte z urzędu (zawiadomienie z dnia [...] lutego 2007 r. oraz [...] maja 2007 r. ), w związku z informacją Komendanta Straży Miejskiej z [...] lutego 2007 r. dotyczącą złego stanu technicznego obiektu budowlanego wybudowanego w obrębie [...] na działce nr [...] budynku, określonego przez mieszkańców okolicznych posesji jako opuszczony, niszczejący oraz źle wpływający na wygląd estetyczny tej części miasta.

Zgodnie z przepisem art. 61 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006 r. Nr 156, póz. 1118 ze zm.), w brzmieniu nadanym art. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 2007 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 99, póz. 665), właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:

1) utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;

2) zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt, związanych z działaniem człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne, silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem, mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.

Z kolei w art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego ustawodawca sformułował ogólne zasady utrzymania i użytkowania obiektów budowlanych. Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.

Naruszenie obowiązków w zakresie utrzymywania istniejących obiektów w należytym stanie, wynikających z powyższych przepisów, skutkuje sankcjami określonymi między innymi w art. 66 Prawa budowlanego, zgodnie z którym w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

W świetle zasad doświadczenia życiowego nie budzi wątpliwości fakt, iż obiekt budowlany zarówno pod względem konstrukcyjnym, jak i materiałów, elementów składowych podlega naturalnemu zużyciu. Przy czym w przypadku długotrwałego nieużytkowania i zaniechania bieżących prac konserwatorskich i remontowych w budynku może być on narażony na szybsze niszczenie między innymi na skutek działania zjawisk i czynników atmosferycznych lub dewastacji przez człowieka. Niezbędne jest zatem dokonywanie okresowych ustawowych przeglądów stanu technicznego wybudowanych obiektów oraz wykonywanie niezbędnych robót budowlanych, remontowych i konserwatorskich zapewniających odpowiedni stan techniczny.

Podstawę prawną zaskarżonego postanowienia stanowi przepis art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego - w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - mogą nałożyć w drodze postanowienia na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.

Postanowienie wydane na podstawie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane ma charakter dowodowy, co oznacza, że postępowanie, w którym jest ono podejmowane, może stanowić część innego już toczącego się postępowania przewidzianego w ustawie Prawo budowlane, bądź jest elementem postępowania kontrolnego zmierzającego do wyjaśnienia przez organ okoliczności, które mogłyby uzasadniać wszczęcie takiego postępowania zmierzających do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem lub usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości (np. art. 66 i 67 Prawa budowlanego). Przesłanką zastosowania cytowanego przepisu jest istnienie uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego - organ jest więc uprawniony, a wręcz zobowiązany, do wydania postanowienia w trybie art. 81 c ust. 2 ustawy Prawo budowlane w każdym przypadku, gdy poweźmie wątpliwości w tym zakresie. Działania organu w tym trybie zmierzają do wyjaśnienia kwestii technicznych niezbędnych dla ustalenia stanu faktycznego sprawy. Przepis ten daje bowiem uprawnienie do żądania od wszystkich uczestników procesu budowlanego, właścicieli przedstawienia odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz, nie dając równocześnie podstawy do merytorycznego rozstrzygnięcia istoty sprawy administracyjnej, w której organ konkretyzuje sytuację prawną stron postępowania.

Należy wskazać, iż niezrealizowanie lub nienależyte wykonanie powyższego postanowienia skutkuje sankcją wykonania zastępczego przewidzianą w ust. 4 art. 81 c Prawa budowlanego, zgodnie z którym w razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą ich przedmiotem, organ właściwy może zlecić ich albo wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.

Biorąc zatem pod uwagę nieostry zakres pojęć "uzasadnione wątpliwości" oraz "odpowiednie ekspertyzy" należy przyjąć, iż zarówno określenie zakresu żądanej przez organ oceny technicznej lub ekspertyzy jak również uzasadnienie podjętych działań w trybie art. 81 c ust. 2, pod rygorem określonym w ust. 4, musi oparte być na szczegółowej analizie stanu faktycznego konkretnej sprawy i wymaga wyczerpującego uzasadnienia.

Jak wynika z akt przedmiotowego postępowania, w opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w rozpatrywanej sprawie zaistniała sytuacja uzasadniająca zastosowanie, przewidzianej w przepisach art. 81 c ust. 2-4 Prawa budowlanego, procedury nałożenia na współwłaścicieli obiektu budowlanego obowiązku dostarczenia odpowiedniej ekspertyzy technicznej polegającej na sprawdzeniu stanu obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. [...] dz. nr [...].

Na podstawie analizy akt sprawy w tym treści postanowień organów nadzoru budowlanego orzekających w sprawie Sąd zważył, iż nie jest możliwe dokonanie jednoznacznej oceny czy zgromadzony przez organ pierwszej instancji materiał dowodowy, jest wystarczający dla dokonanej przez ten organ oceny, iż zaistniały "uzasadnione wątpliwości" co do stanu technicznego przedmiotowego obiektu budowlanego. Wprawdzie zgromadzona przez organ dokumentacja fotograficzna zarówno dołączona do pisma Straży Miejskiej jak również sporządzona podczas oględzin budynku w dniu [...] kwietnia 2007 r. jak i protokół z tych oględzin wskazują, iż stan rzeczywisty uwidocznionego na zdjęciach budynku może budzić uzasadnione wątpliwości co do jego zgodności z wymogami utrzymania obiektu budowlanego w należytym stanie technicznym, użytkowym i estetycznym, a jednocześnie rodzić uzasadnione obawy, iż może powodować zagrożenia, o których mowa w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego. Tym niemniej wobec treści orzeczenia tego organu, innych zgromadzonych dowodów, a w szczególności zarzutów stron zgłaszanych w zażaleniu oraz skardze, wątpliwości budzi okoliczność właściwego ustalenia i oznaczenia budynku (obiektu), co do którego stanu technicznego organ powziął uzasadnione wątpliwości, jak również konkretyzacja tychże zastrzeżeń w kontekście przepisów prawa materialnego.

W pierwszej kolejności należy wskazać, iż nakładając w drodze spornego postanowienia na właścicieli obiektu budowlanego obowiązek "dostarczenia ekspertyzy technicznej (...) polegającej na sprawdzeniu stanu obiektu budowlanego" organ winien przede wszystkim precyzyjnie określić, zindywidualizować obiekt budowlany, którego obowiązek dotyczy i w miarę możliwości jego stan techniczny a następnie ustalić osoby, na które obowiązek może zostać nałożony. W sentencji postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2007 r. organ określił, iż obowiązek nałożony na K.G. oraz O.G. i D.G. reprezentowanych przez Państwa L. i D.G. dotyczy: "obiektu budowlanego usytuowanego przy ul. [...], dz. nr [...]". Z kolei w uzasadnieniu powyższego postanowienia organ opisał ustalony przez siebie stan faktyczny i prawny jako dotyczący: "budynku usytuowanego przy ul. [...], na działce nr [...]".

Już samo proste porównanie powyższych treści wskazuje jednoznacznie, iż określenia te nie są tożsame, a tak istotna sprzeczność pomiędzy treścią sentencji określającej zakres nałożonego obowiązku, a jej uzasadnieniem orzeczenia budzi wątpliwości co do możliwości jego wykonania przez osoby zobowiązane, a także uniemożliwia w przyszłości, zastosowania sankcji administracyjnych związanych z ewentualnym zaniechaniem jego dobrowolnego wykonania. Ponadto Sąd zważył, że znajdujące się w aktach sprawy wypis z rejestru gruntów z dnia [...].02.2007 r. oraz materiał poglądowy dołączony do pisma Komendanta Straży Miejskiej wskazują, iż działki o nr ewidencyjnych [...] oraz [...] stanowią sąsiadujące ze sobą odrębne nieruchomości. Z zawiadomienia z dnia [...] lutego 2007 r. wynika, że postępowanie to zostało wszczęte: "w sprawie złego stanu technicznego budynku przy ul. [...] dz. nr [...]". Podobnie w protokole z oględzin z [...] kwietnia 2007 r. dokonywanym przez PINB określono, iż dotyczą one stanu technicznego budynku dz. [...]. Natomiast zgodnie z protokołem oględzin z dnia [...] marca 2007 r. Budowlanego (brak podpisów osób przeprowadzających czynność urzędową) oględzinom poddano stan techniczny budynku w [...] nr dz. [...]. Na podstawie analizy akt sprawy należy wskazać, iż organ przed wydaniem orzeczenia samodzielnie nie ustalił aktualnego stanu faktycznego i prawnego kontrolowanego obiektu, nie jest wobec powyższych rozbieżności możliwe jednoznaczne ustalenie, jakiego obiektu budowlanego (budynku, czy innego rodzaju obiektu) i na jakiej działce, pod którym numerem dotyczy nałożony na strony obowiązek przedstawienia ekspertyzy.

Niezależnie od powyższego uchybienia, w ocenie Sądu, organ niedostatecznie szczegółowo i precyzyjnie określił zakres nałożonego na strony obowiązku "dostarczenia ekspertyzy technicznej (...) polegającej na sprawdzeniu stanu obiektu budowlanego (...)". W szczególności poza brakiem określenia rodzaju i charakteru przedmiotowego obiektu organ nadzoru budowlanego nie określił także zakresu i granic wymaganej ekspertyzy. Tak ogólnikowe i niezindywidualizowane co do wymogów określenie treści nałożonego na stronę obowiązku uniemożliwia w istocie osiągniecie celu, jakiemu ekspertyza ma służyć, a także czyni w przyszłości niemożliwym zastosowanie sankcji o której mowa w art. 81 c ust. 4 czyli wykonania zastępczego. Wprawdzie w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] listopada 2007 r. na stronie 3 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał swoje "oczekiwania" co do zakresu ekspertyzy technicznej oraz jej ewentualnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, co może być pomocne przy dokonywaniu wykładni celowościowej jego

rozstrzygnięcia, jednakże te rozważania nie stanowią treści nałożonego na strony obowiązku co do zakresu i wymogów ekspertyzy, bowiem nie znalazły się w treści sentencji postanowienia. Niezrozumiały jest także zapis, iż "ekspertyza techniczna powinna zawierać propozycje rozwiązania ujawnionych nieprawidłowości podczas jej wykonywania". Na podstawie treści uzasadnienia postanowienia można założyć, iż wolą organu było określenie przez wykonującego ekspertyzę ujawnionych nieprawidłowości czyli niezgodności z wymaganiami technicznymi jakim powinny odpowiadać budynki lub innymi przepisami oraz zaproponowanie zaleceń oraz wariantowych sposobów naprawienia stwierdzonych nieprawidłowości, jednakże w ocenie Sądu treść postanowienia organu nie precyzuje tego "zamierzonego" wymagania w taki sposób, iżby stanowiło ono jednoznaczny nakaz co do treści obligatoryjnego zakresu określonej przez organ ekspertyzy. W konsekwencji może to uniemożliwić organowi, na podstawie zbyt ogólnikowej i dowolnej co do treści ekspertyzy technicznej, dokonanie ustalenia rzeczywistego stanu technicznego kontrolowanego obiektu budowlanego i podjęcia dalszych czynności zmierzających do usunięcia ewentualnych nieprawidłowości bądź zagrożeń.

Powyższe uchybienia proceduralne stanowią także istotne naruszenie zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 7, art. 8 K.p.a. czyli zasady praworządności, zasady prawdy obiektywnej oraz zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa oraz oddziaływania tych organów na świadomość i kulturę prawną obywateli. Oznacza to, iż już tylko z tej przyczyny wadliwe postanowienie organu pierwszej instancji winno zostać wyeliminowane z obrotu prawnego przez organ odwoławczy, który winien podjąć w tym celu właściwe w okolicznościach sprawy rozstrzygnięcie w trybie art. 136 i 138 K.p.a.

W rozpoznawanej sprawie analiza treści uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia wskazuje jednoznacznie, iż organ odwoławczy ograniczył rozpoznanie niniejszej sprawy do kontroli ustaleń i postanowienia organu pierwszej instancji, które bez szczegółowej analizy i odniesienia się do zgromadzonych w sprawie dowodów uznał za słuszne. Organ odwoławczy, mimo wskazywanych przez skarżącego zarzutów co do prawidłowości ustaleń faktycznych dotyczących określenia stanu budynku położonego w [...] na działce nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał w jakimkolwiek zakresie samodzielnych ustaleń czy zasadny jest zarzut stron dotyczący kwestii przynależności komina do innego obiektu budowlanego niż budynek stanowiący odrębną własność skarżących usytuowany na tej działce stanowiącej przedmiot ich prawa użytkowania wieczystego. Analiza zdjęć dokumentacji fotograficznej znajdującej się w aktach, z powodu braku opisu poszczególnych zdjęć oraz braku szczegółowej mapy sytuacyjnej określającej stan spornego obiektu, uniemożliwia w ocenie sądu na obecnym etapie postępowania dokonanie jednoznacznej oceny czy zarzut ten jest uzasadniony czy też nie.

W ocenie Sądu organ odwoławczy, z uchybieniem wskazanych wyżej przepisów i zasad ogólnych postępowania administracyjnego, zaniechał obowiązku ponownego rozpoznania i samodzielnego rozstrzygnięcia sprawy, co skutkowało utrzymaniem w mocy wadliwego postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Ze wskazanych wyżej powodów stwierdzone uchybienia, w ocenie Sądu, miały istotny wpływ na wynik sprawy. Nie przesądzając ostatecznego rozstrzygnięcia Sąd stwierdza, iż sprawa nie dojrzała do jej merytorycznego rozstrzygnięcia na obecnym jej etapie, a organ nadzoru budowlanego przedwcześnie dokonał subsumcji ustalonego przez siebie w sposób wadliwy stanu faktycznego, do normy prawa materialnego.

Prowadząc ponownie postępowanie, zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ponownie wnikliwie rozpoznać i rozstrzygnąć przedmiotową sprawę administracyjną w jej całokształcie, mając na uwadze powyższe wskazania Sądu.

Rozpoznając ponownie sprawę organ administracji publicznej winien, na podstawie właściwych dokumentów urzędowych, ustalić aktualny stan faktyczny i prawny spornego obiektu budowlanego. Ustalając krąg osób wnoszących zażalenie, w imieniu których działał L.G., a także ewentualny krąg podmiotów, które należy zobowiązać do wykonania przedmiotowego obowiązku organ winien uwzględnić okoliczność, iż na podstawie § 2 umowy darowizny z dnia [...] grudnia 2007 r, zawartej w formie aktu notarialnego repertorium A numer [...] (vide k. 26, 39-41 akt sądowych), K.M.G. darował bratankom Ł.D.G. oraz małoletniemu W.O.G. swoje udziały wynoszące po 1/2

- w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...], nr działki [...] i własności znajdującego się na tym gruncie budynku mieszkalno-usługowego stanowiącego odrębną nieruchomość (Kw nr [...]),

- w prawie użytkowania wieczystego gruntu położonego w [...]składającego się z działki nr [...] o obszarze 283 m2 (Kw nr [...]).

Ponadto organ obowiązany jest należycie uzasadnić swoje orzeczenie pod względem faktycznym i prawnym.

Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie. Po myśli art. 152 P.p.s.a., mając na uwadze charakter zaskarżonego postanowienia orzeczono, że nie może być ono wykonane do uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie przepisów art. 200 w zw. z art. 205 P.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżących solidarnie zwrot poniesionych kosztów postępowania tj. wpisu od skargi w wysokości 100,00 zł. Jednocześnie brak jest podstaw do uwzględnienia żądania kosztów wykonania ekspertyzy w wysokości trzech tysięcy złotych, bowiem w postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest dokonanie jedynie zwrotu kosztów związanych z tym postępowaniem, a nie wszelkich kosztów związanych z odrębnym postępowaniem przed organami administracji publicznej. Ewentualnych roszczeń wobec tych organów strona, która poniosła szkodę, może dochodzić w trybie postępowania cywilnego przed sądami powszechnymi.