Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1183/14
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2016-03-01 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6111 Podatek akcyzowy
Hasła tematyczne: Podatek akcyzowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 1992 nr 76 poz 1 art. 20 ust. 1 i 2
law: Dyrektywa Rady Nr 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich  przechowywania, przepływu oraz kontrolowania
article: art. 134  § 1, art. 141 § 4, art. 174 pkt 2
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 121, art. 122, art. 187, art. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Zofia Borowicz Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia NSA Lidia Ciechomska- Florek Protokolant Michał Mazur po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej S.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt III SA/Po 114/13 w sprawie ze skargi S.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie zwrotu podatku akcyzowego 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od S.M. na rzecz Dyrektora Izby Celnej w P. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. wyrokiem z dnia 5 marca 2014 r. sygn. akt III SA/Po 114/13 oddalił skargę S.M. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Izby Celnej w P. z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu zapłaconego podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej po wznowieniu postępowania.

Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia. Wnioskiem z dnia 9 lutego 2009 r. skarżący zwrócił się o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa, dokonanej według dokumentu UDT z 10 lutego 2009 r., wypełnionego na podstawie faktury VAT WDT nr [...] z dnia 9 lutego 2009 r. Do wniosku załączono m. in. kartę nr 3 UDT, fakturę VAT WDT wraz z wykazem faktur od których został zapłacony podatek akcyzowy, wyliczenie akcyzy do faktury WDT, faktury VAT, kartę dokumentu CMR, kserokopię zaświadczenia Urzędu Celnego w O. "o rejestracji podatku od piwa" przez podatnika J.A. wraz z tłumaczeniem z języka czeskiego, potwierdzenie płatności dokonanej przez J.A. wraz z tłumaczeniem z języka czeskiego oraz karty produktów.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego w P. orzekł o zwrocie skarżącemu podatku akcyzowego w kwocie 9.029 zł. Następnie organ ten z pisma Wydziału ds. Zorganizowanej Przestępczości Ekonomicznej Zarządu w P. CBŚ KGP z dnia 2 maja 2011 r. powziął informację o nieprawidłowościach w zakresie dostaw wewnątrzwspólnotowych dokonywanych przez skarżącego do Czech. Z dokumentu CMR wynika, że 15 palet z piwem dostarczył do Czech przedsiębiorca działający pod firmą P. sp. j., tymczasem zeznania T.K., jego kierowców oraz zabezpieczona dokumentacja nie potwierdzały wykonania transportu na rzecz firmy J.A. W toku wznowionego postępowania podatkowego czeskie władze celne nie potwierdziły (w ramach Systemu Weryfikacji Przemieszczania Towarów MVS) ujęcia wyrobów w rejestrze odbiorcy, otrzymanej ilości wyrobów akcyzowych oraz zapłaty akcyzy od towarów wymienionych w przedmiotowym dokumencie UDT z 10 lutego 2009 r., a tym samym nie potwierdziły dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej. W związku z tym, organ I instancji stwierdził, że nie nastąpiło rzeczywiste przemieszczenie wyrobów z Polski do Czech i nie została uiszczona akcyza w państwie członkowskim przeznaczenia wyrobów akcyzowych. Przedłożone przez skarżącego dokumenty nie potwierdzały stanu faktycznego i nie dawały podstaw do dokonania zwrotu podatku akcyzowego. Skarżący nie wykazał też, że zwrot podatku nastąpił nie z jego winy.

Mając powyższe na uwadze Naczelnik Urzędu Celnego w P. decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] na podstawie art. 207, art. 52 § 1 pkt 2, art. 53 § 1, § 2, § 3, § 5 pkt 1 i art. 245 § pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (j.t. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), zwanej dalej: ord. pod., art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29 z 2004 r., poz. 257 ze zm.), zwanej dalej: u.p.a., oraz § 2 - § 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie zwrotu akcyzy od wyrobów akcyzowych zharmonizowanych (Dz. U. Nr 74, poz. 674), po wznowieniu postępowania podatkowego zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] kwietnia 2009 r. uchylił tę decyzję w całości, odmówił zwrotu podatku w kwocie 9.029 zł, orzekając kwotę podatku akcyzowego nienależnie otrzymanego, podlegającą zwrotowi w tej wysokości wraz z odsetkami.

W wyniku odwołania skarżącego Dyrektor Izby Celnej w P. decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. utrzymał w mocy powyższą decyzję, podzielając w całości ustalenia faktyczne i rozważania prawne organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że w sprawie zachodziła okoliczność uzasadniająca wznowienie postępowania, wskazana w art. 240 § 1 pkt 5 ord. pod., bowiem doszło do ujawnienia nowych istotnych okoliczności, istniejących w dacie wydawania decyzji przez organ I instancji a nieznanych organowi podatkowemu. Okoliczności te zostały ujawnione w toku prowadzonego postępowania karnego, a zgodnie z art. 181 ord. pod. organ podatkowy mógł wykorzystać materiały dowodowe (w tym zeznania świadków) gromadzone w toku innego postępowania. Organy ścigania dokonały przesłuchań członków grupy przestępczej (P.R., D.W., P.B., właścicieli i kierowców firm transportowych oraz hurtowni organizujących dostawy, w tym Firmy M.). W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy ustalono, że Firma M. sp. j. pozorowała dokonywanie dostaw piwa do odbiorców w Czechach w latach 2008 – 2009 (do firmy J.A. zorganizowanej wspólnie z D.W.). Dostawy realizowano jedynie poprzez przepływ dokumentów, natomiast piwo było przewożone do Wielkiej Brytanii bądź tylko na terenie kraju. Potwierdzili to pracownicy odpowiednich przedsiębiorstw transportowych (A., M., D. oraz P. sp.j.). Przedstawione przez skarżącego dokumenty CMR były wobec tego fałszowane i nie odzwierciedlały rzeczywistego przemieszczenia wyrobów akcyzowych do Czech. Stwierdzono, że również dokumenty UDT były potwierdzane sfałszowanymi pieczęciami czeskiego urzędu celnego. Czeskie organy celne nie potwierdziły ponadto uiszczenia podatku akcyzowego w Czechach. Zdaniem organu, Firma M. nie dochowała należytej staranności w prowadzeniu działalności gospodarczej. Nie sprawdzała bowiem dokumentów zabezpieczających płatność akcyzy w kraju dostawy. Nie skorzystała z możliwości rozliczenia podatku VAT (ze stawką 0 %), co stanowiło działanie nieekonomiczne, nie weryfikowała również dostarczanych dokumentów pod kątem ich prawdziwości. Nie dochowała więc warunków do otrzymania zwrotu akcyzy w trybie art. 82 u.p.a.

W skardze na powyższą decyzję skarżący zarzucił naruszenie:

- art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy Rady 92/12/EWG z dnia 25 lutego 1992 r. w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania (Dz.U.UE.L.1992.76.1), zwanej dalej: dyrektywą 92/12/EWG, poprzez jego błędną interpretację i nieprzyjęcie, że przestępstwo zostało popełnione w Czechach i w tym kraju winien zostać wymierzony podatek akcyzowy,

- art. 82 ust. 2a-2g u.p.a. przez przyjęcie, że nieprawidłowości dotyczące przemieszczania towarów powstały lub zostały stwierdzone na terenie Polski,

- art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188, art. 191, art. 210 § 1 ord. pod. poprzez sprzeczność ustaleń organu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym i bezpodstawną odmowę wiary dokumentom przedstawionym przez skarżącego – w szczególności niewyjaśnienie, czy towar został rzeczywiście dostarczony do odbiorcy – J.A.,

- art. 210 § 4 w zw. z art. 191 ord. pod. poprzez niewykazanie przyczyn, dla których organ odmówił wiarygodności odpisowi potwierdzenia wykonania płatności w Republice Czeskiej oraz dokumentowi CMR i dokumentowi UDT z dnia 10 lutego 2009 r.

- art. 122, art. 187 i art. 190 ord. pod. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ podatkowy uzupełniającego postępowania dowodowego w kwestii prawdziwości danych objętych fakturą z 9 lutego 2009 r. i oparcie się jedynie na informacyjnych danych Systemu Weryfikacji Przemieszczenia Towarów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w P. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w P. oddalając skargę na powyższą decyzję na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stwierdził, że podstawą wznowienia postępowania w sprawie było pismo CBŚ w P. z dnia 4 maja 2011 r. informujące o nieprawidłowościach występujących w zakresie dokonywanych przez skarżącego dostaw wewnątrzwspólnotowych do Czech. Odnośnie dokumentu UDT nr [...] z dnia 10 lutego 2009 r. organ wyjaśnił, że z dokumentu CMR wynika dokonanie dostawy 15 palet z piwem do miejscowości O. przez przedsiębiorcę działającego pod firmą P. sp. j. Tymczasem dostawy tej nie potwierdziły zeznania T.K. i kierowców jego firmy oraz zabezpieczona dokumentacja.

W ocenie Sądu I instancji organy obu instancji zasadnie uznały, iż w sprawie zaistniały podstawy do wznowienia postępowania wskazane w art. 240 § 1 pkt 5 ord. pod. oraz do odmowy zwrotu podatku akcyzowego, a w konsekwencji do orzeczenia o kwocie podatku akcyzowego nienależnie otrzymanego, podlegającej zwrotowi w wysokości 9.029 zł. Sąd zauważył, że organ I instancji po wydaniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. orzekającej o zwrocie podatku akcyzowego otrzymał informację oraz uzyskał materiał dowodowy, z którego wynika, że zwrot podatku był niezasadny, gdyż nie doszło do fizycznego przemieszczenia wyrobów akcyzowych z Polski na teren Czech. Nie zaistniała zatem przesłanka zwrotu podatku, bowiem nie miała miejsca dostawa wewnątrzwspólnotowa na podstawie przedłożonego przez skarżącego dokumentu UDT nr [...] z dnia 10 lutego 2009 r.

Zdaniem Sądu I instancji, organy dokonały wyczerpujących i prawidłowych ustaleń faktycznych, opierając się na analizie dokumentacji przedłożonej przez skarżącego, informacjach od czeskich organów celnych i czeskich organów ścigania oraz na materiałach zebranych w toku postępowania karnego prowadzonego przeciwko członkom grupy starającej się uzyskiwać od organów podatkowych bezzasadny zwrot podatku akcyzowego. Z ustaleń tych wynika, że czeskie władze celne nie potwierdziły dokonania procedury dostawy wewnątrzwspólnotowej. Wbrew stanowisku skarżącego, odpowiedź organu czeskiego była istotnym dowodem w sprawie, wskazującym bezpośrednio na brak przesłanki do zwrotu podatku akcyzowego. Sąd podkreślił, że polskie organy podatkowe dokonywały ponadto kolejnych ustaleń, mających precyzyjnie przedstawić mechanizmy procederu zmierzającego do bezpodstawnego uzyskania zwrotu podatku. W tym zakresie wzięły pod uwagę materiał dowodowy zebrany w ramach prowadzonego śledztwa CBŚ. W ramach tych postępowań ustalono, że skarżący dokonywał fikcyjnych dostaw wewnątrzwspólnotowych towarów akcyzowych w postaci piwa, do odbiorcy w Czechach, z zapłaconym w Polsce podatkiem akcyzowym. Firmę zorganizował w Czechach J.A. współpracujący z D.W., organizującym działanie grupy na terenie Polski. W rzeczywistości dostawy do Czech odbywały się jedynie poprzez obrót dokumentów, a piwo było wywożone do Wielkiej Brytanii. Wskazywane w dokumentach firmy transportowe dokonywały przewozów towarowych do Anglii. Potwierdzili to właściciele firm transportowych oraz kierowcy i ich inni pracownicy. Uwzględniając powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi dotyczące nieprzeprowadzenia własnego postępowania dowodowego i oparcia się jedynie na danych uzyskanych od organów czeskich i polskich organów ścigania, są nieuzasadnione. Skarżący nie umotywował w żaden sposób zasadności powtórzenia zeznań świadków, złożonych uprzednio w postępowaniu karnym. Nie uczynił tego również w odpowiedzi na wezwanie organów do zapoznania się z materiałem dowodowym sprawy.

Niezasadny okazał się, w ocenie Sądu I instancji, także zarzut bezpodstawnej odmowy dania wiary dokumentom przedstawionym przez stronę (dokument CMR, UDT z 10 lutego 2009 r. i potwierdzenie wykonania płatności akcyzy w Czechach przez J.A.). Organ podatkowy uzasadnił bowiem swoje stanowisko w wyczerpujący i przekonujący sposób. W kwestii dokumentu CMR wskazano, że został on podbity pieczątką firmową przez M.S., co potwierdzać miało wykonywanie transportu do Czech. Na praktykę tego rodzaju wskazał w swoich zeznaniach z dnia 2 czerwca 2012 r. D.W. Dyrekcja Celna w O. stwierdziła w piśmie z dnia 19 października 2011 r., że pieczątka przystawiona na dokumencie UDT nie jest pieczęcią zarejestrowaną w tym Urzędzie i potwierdzającą dokonanie dostawy wyrobów akcyzowych, a tego typu pieczęcie są przybijane jedynie jako potwierdzenie wpływu dokumentów. Organ podatkowy miał również podstawy do podważenia wiarygodności dokumentu mającego wskazywać na dokonanie zapłaty podatku akcyzowego przez J.A., albowiem nie potwierdził tego Urząd Celny w O. Wskazać należy ponadto, że w ramach pomocy prawnej Prokuratura Czeska udzieliła też odpowiedzi o nieistnieniu w R. Bank rachunku J.A., z którego miał on dokonywać zapłaty podatku akcyzowego w Czechach.

W konkluzji Sąd I instancji stwierdził, że organy podatkowe trafnie stwierdziły brak podstaw do orzeczenia o zwrocie podatku akcyzowego, albowiem nie doszło do fizycznego przemieszczenia wyrobów akcyzowych (piwa) do Czech i nie uiszczono w tym kraju podatku akcyzowego. Były to istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o zwrocie podatku i nieznane organowi I instancji w tej dacie. Za niezasadny Sąd I instancji uznał również zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/12/EWG oraz art. 82 ust. 2a-2g u.p.a. Od przedmiotowych wyrobów akcyzowych nie uiszczono podatku akcyzowego na terenie Czech. Z art. 20 ww. dyrektywy wynika, że nawet gdyby podatek został uiszczony w Czechach, to akcyza byłaby należna w Polsce, gdyż wykluczono możliwość dokonania dostawy wewnątrzwspólnotowej na teren Czech. Trzyletni termin do dokonania korekty miejsca poboru akcyzy wskazany w art. 20 ust. 4 dyrektywy nie miał zastosowania w sprawie, gdyż podatek akcyzowy nie został pobrany w innym państwie członkowskim UE niż Polska.

W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył w całości powyższy wyrok wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, lub o jego uchylenie i rozpoznanie skargi oraz zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów prawa postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie:

1) art. 1 § 1 i 2 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) 3), art. 134 § 1 i art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/I2/EWG, polegający na oddaleniu zamiast uwzględnieniu skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów, pomimo że nie wyjaśniono i nie ustalono jednoznacznego miejsca popełnienia przestępstwa, a jest to okoliczność decydująca w sprawie i mająca istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego powinna być wszechstronnie zbadana i zweryfikowana przez Sąd I instancji. W przypadku bowiem uznania przez Sąd prawidłowości działania po stronie skarżącego, podatek akcyzowy powinien zostać wymierzony w Republice Czeskiej, a nie w Polsce;

2) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli i wadliwe uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nieodpowiadające wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., polegające na niewłaściwym zastosowaniu art. 151 oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Przepisem, który powinien mieć w tej sprawie zastosowanie jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. oraz art. 141 § 4 p.p.s.a. Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie polegało na utrzymaniu w mocy decyzji organów administracji podatkowej, które zostały wydane z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 oraz art. 191 ord. pod. w związku z art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/I2/EWG. Naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. polegało na zaaprobowaniu przez sąd w zaskarżonym wyroku błędnie ustalonego stanu faktycznego ze względu na nie ustalenie miejsca popełnienia przestępstwa w tej sprawie, które pozwoliłyby na wyjaśnienie tej istotnej dla sprawy okoliczności determinującej fundamentalne w sprawie zagadnienie, a mianowicie w którym Państwie Członkowskim jest należna akcyza;

3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 121, art. 122, art. 187 i art. 191 ord. pod. w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania, w szczególności polegających na błędnym ustaleniu stanu faktycznego w sprawie i uznanie, że to skarżący dokonywał fikcyjnych dostaw wewnątrzwspółnotowych towarów akcyzowych w postaci piwa z zapłaconym w Polsce podatkiem akcyzowym do odbiorcy w Czechach, a więc uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej, co ma istotne znaczenie, gdyż zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości zabronione jest sankcjonowanie podatnika, który nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach transakcji nabywca dopuścił się przestępstwa lub że inna transakcja, dokonana przed transakcją przeprowadzoną przez owego podatnika lub po niej, została dokonana z naruszeniem przepisów ustawy o akcyzie;

4) art. 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., pomimo naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 123, art. 192 i art. 200 ord. pod., ponieważ prokuratura czeska udzieliła odpowiedzi na zapytanie organu podatkowego o nieistnieniu w R. Bank rachunku J.A., z którego miał on dokonywać zapłaty podatku akcyzowego w Czechach, a które to informacje i dokumenty nie były znane skarżącemu, co skutkowało brakiem możliwości wypowiedzenia się przez skarżącego co do tych dowodów i miało to istotny wpływ na wynik sprawy.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów skarżący przedstawił w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Dyrektor Izby Celnej w P. nie skorzystał z prawa wniesienia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 zd. pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Stąd też poza przypadkami nieważności postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły, określonymi w § 2 powołanego przepisu, Sąd ten rozpoznaje sprawę w granicach środka zaskarżenia. Oznacza to, że Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do poszukiwania czy też modyfikowania, niejako w zastępstwie kasatora, podstaw kasacyjnych.

Zatem każdy zarzut przedstawiony w skardze kasacyjnej powinien być uzasadniony w taki sposób, aby z treści uzasadnienia podstaw kasacyjnych w sposób niebudzący wątpliwości wynikało, z jakich przyczyn skarżący zarzuca Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa procesowego lub materialnego. Skarżący powinien w szczególności dokonać wykładni przepisów prawa, których naruszenie zarzuca Sądowi oraz powinien porównać wyniki dokonanej przez siebie wykładni z interpretacją przyjętą w zaskarżonym wyroku. Ponadto, gdy chodzi o zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) uzasadnienie skargi kasacyjnej powinno wyjaśnić w jaki sposób zdaniem skarżącego takie uchybienie Sądu I instancji miało istotny (a więc nie jakikolwiek) wpływ na wynik sprawy.

Rozpoznawana skarga kasacyjna tych wymogów nie spełnia.

W pkt 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej powołano art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a., w którym błędnie wskazano na nieistniejące w tym przepisie jednostki redakcyjne, z kolei w pkt 4 – powołano art. 3 p.p.s.a., bez podania konkretnej jednostki redakcyjnej tego przepisu, co pozbawiło Naczelny Sąd Administracyjny możliwości merytorycznego odniesienia się w zakresie objętym powołaną regulacją.

Wnoszący skargę kasacyjną nie uzasadnił też, mimo powołania w pkt 1 petitum skargi kasacyjnej, na czym miałoby polegać naruszenie art. 134 § 1 p.p.s.a. i jak mogłoby ono wpłynąć na wynik sprawy.

Przepis art. 134 § 1 p.p.s.a. jest tak skonstruowany, że powołanie się w skardze kasacyjnej na jego naruszenie musi być powiązane z przepisami, których złamania przez organ sąd pierwszej instancji nie zauważył z urzędu. Ponadto zarzut naruszenia ww. przepisu może być usprawiedliwiony tylko wówczas, gdyby w postępowaniu administracyjnym (podatkowym) popełniono uchybienie na tyle istotne, a przy tym oczywiste, że sąd powinien je dostrzec i uwzględnić, bez względu na treść zarzutów sformułowanych w skardze wniesionej do wojewódzkiego sądu administracyjnego (por. wyrok NSA z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II GSK 1923/12, baza orzeczeń nsa.gov.pl). Zważywszy na powyższe oraz to, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniósł się do zarzutu zawartego w skardze do WSA w P. co do naruszenia przez organ art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG, powiązanie naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. z naruszeniem art. 20 ust. 1 i ust. 2 ww. dyrektywy bez jakiegokolwiek jego uzasadnienia uniemożliwiło Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu wnikliwe odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu.

Odnosząc się natomiast do pozostałych przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sformułowanych w punktach 1 i 2 petitum skargi kasacyjnej (art. 3 § 1, art. 141 § 4, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 151) oraz właściwych przepisów Ordynacji podatkowej (art. 122, art. 187 § 1 i art. 191) oraz art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/I2/EWG, należy stwierdzić, że również nie zasługują one na uwzględnienie, choć z innych powodów niż wcześniej wskazane.

Wnoszący skargę kasacyjną – w punkcie 2 petitum skargi kasacyjnej – jako podstawę kwestionowania dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych mylnie powołał art. 141 § 4 p.p.s.a.

W myśl tego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania, co do dalszego postępowania.

Wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jedynie wówczas, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, iż niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku, a w szczególności jeżeli nie zawiera stanowiska odnośnie stanu faktycznego przyjętego jako podstawa zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, opubl. ONSAiWSA z 2010r., nr 3, poz. 39). W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów określonych w art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż Sąd I instancji zajął wyraźne stanowisko, co do stanu faktycznego i prawnego przyjętego za podstawę wyrokowania.

Reasumując, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. stanowi normatywny wzorzec dla oceny, czy zaskarżony wyrok odpowiada ustawowym wymogom (zawiera konieczne elementy), które mają w przyszłości pomóc stronie oraz sądowi odwoławczemu w prześledzeniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie, a także w zapoznaniu się z motywami, jakimi kierował się Sąd I instancji przy podejmowaniu zaskarżonego wyroku, a nie jak tego oczekuje autor skargi kasacyjnej – czy w sprawie ustalono prawidłowo stan faktyczny, gdyż ten obowiązek spoczywa na organach podatkowych.

Stosownie bowiem do art. 1 § 2 p.u.s.a. sprawowana przez sądy administracyjne kontrola zaskarżonych aktów prawnych pod względem zgodności z prawem polega na badaniu czy organ dokonał prawidłowych ustaleń, co do obowiązywania zaskarżonej normy prawnej, czy dokonał właściwej jej interpretacji oraz czy ustalił prawidłowo stan faktyczny sprawy.

Stąd też, chcąc zakwestionować dokonane w sprawie ustalenia, kasator powinien był podnieść naruszenie przepisów regulujących procedurę podatkową w powiązaniu z odpowiednimi przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co też uczynił, lecz zarzuty z tym związane należało uznać za nieskuteczne.

Zgodnie z przepisami Ordynacji podatkowej (art. 122, art. 187 § 1, art. 191) organ podatkowy jest zobowiązany do podjęcia wszechstronnych działań (z udziałem strony) zmierzających do zgromadzenia w sposób kompletny materiału dowodowego i dokonania swobodnej jego oceny. Nie oznacza to jednak, że organ jest zobowiązany do podejmowania wszelkich możliwych czynności procesowych (w sposób nieograniczony) w sytuacji, gdy dotychczas zgromadzony materiał dowodowy dostatecznie wyjaśnia stan sprawy i pozwala na prawidłowe podjęcie rozstrzygnięcia.

W świetle art. 187 § 1 ord. pod. nie ma podstaw do poszukiwania elementów stanu faktycznego, które nie mają żadnego odniesienia do podatkowoprawnego stanu faktycznego rozpatrywanej sprawy, czyli nie zmierzają do ustalenia (lub zaprzeczenia) warunków hipotezy określonej normy materialnego prawa podatkowego, która ma mieć w sprawie zastosowanie.

Zważywszy na powyższe, w przypadku kwestionowania, iż w sprawie nie ustalono istotnych dla jej rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, nie wystarczy wskazać określonych norm prawnych jedynie przez ich powołanie. W takiej sytuacji przede wszystkim należy w ramach formułowanych podstaw kasacyjnych zarzucić – w zależności od tego, co przyjął Sąd I instancji za podstawę prawną rozstrzygnięcia – czy brak ustalenia istotnych w sprawie okoliczności faktycznych wynika z błędnej wykładni przepisów prawa materialnego dokonanej przez Sąd, a mających w sprawie zastosowanie, czy też z niezastosowania danego przepisu prawa, który winien być zastosowany.

W tym ostatnim przypadku należy jednak wskazać przepis właściwy jako podstawę materialną rozstrzygnięcia i uzasadnić dlaczego ten właśnie przepis powinien lec u podstaw kwestionowanego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 7 listopada 2007 r., sygn. akt I OSK 102/07, baza orzeczeń: nsa.gov.pl).

Skarżący podjął próbę kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy i zaakceptowanych przez Sąd I instancji, zarzucając naruszenie art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG w powiązaniu z art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ord. pod. W ocenie skarżącego w szczególności naruszenie art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG polegało na tym, że nie wyjaśniono i nie ustalono miejsca popełnienia przestępstwa, które pozwoliłoby na ustalenie istotnej dla sprawy okoliczności, tj. w którym Państwie Członkowskim jest należna akcyza.

W części skargi kasacyjnej poświęconej uzasadnieniu tego zarzutu skarżący wskazał jedynie, że przepisem istotnym dla sprawy jest art. 20 dyrektywy 92/I2/EWG. Następnie przytoczył treść art. 20 ust. 1-4 dyrektywy, argumentując, iż według dokumentacji skarżącego towar w postaci palet piwa opuścił terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i został wywieziony do Republiki Czeskiej oraz odebrany przez kontrahenta J.A., który uiścił całościowe zabezpieczenie przesyłki piwa z Polski. Zdaniem skarżącego, w takiej sytuacji należało zweryfikować ustalenia organów podatkowych w zakresie miejsca popełnienia przestępstwa lub wystąpienia nieprawidłowości, gdyż to będzie decydować, w którym Państwie Członkowskim będzie należna akcyza. Następnie skarżący uznał za stosowne przytoczyć wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. akt I GSK 741/09, Lex nr 594570) i wskazać na przepisy dyrektywy Rady 2008/118/WE z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie ogólnych zasad dotyczących podatku akcyzowego, uchylającej dyrektywę 92/12/EWG (Dz.U.UE.L z dnia 14 stycznia 2009 r. – dalej dyrektywa 2008/118) oraz art. 82 ust. 2a-2g oraz ust. 4a ustawy akcyzowej (bez ich bliższego sprecyzowania).

Otóż w ten sposób skarżący nie wyjaśnił z jakich przyczyn zarzuca Sądowi I instancji naruszenie art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/I2/EWG. Poprzestanie na zacytowaniu fragmentu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz ogólne stwierdzenie o odniesieniu się do "przepisów dyrektywy 2008/118" i "art. 82 ust. 2a-2g oraz ust. 4a ustawy akcyzowej" bez wyjaśnienia wpływu tych regulacji na istotę sprawy objętej zaskarżonym wyrokiem jest niewystarczające. Naczelny Sąd Administracyjny może przeprowadzić kontrolę merytoryczną zarzutu jedynie w sytuacji, gdy treść uzasadnienia skargi kasacyjnej pozwala na jednoznaczne określenie, jaką postać naruszenia prawa wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w jej zarzutach. Wadliwość zarzutu jest bowiem możliwa do usunięcia w drodze rozumowania poprzez analizę argumentacji zawartej w uzasadnieniu środka odwoławczego, co nie narusza ani autonomii strony postępowania kasacyjnego do stanowienia o formie i treści zarzutów podnoszonych w postępowaniu kasacyjnym, ani związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej na mocy art. 183 § 1 p.p.s.a. Tym samym realizowany jest obowiązek nałożony na Naczelny Sąd Administracyjny, a zawarty w art. 174 pkt 1 i 2 oraz art. 183 § 1 p.p.s.a., w myśl którego w procesie kontroli kasacyjnej należy odnieść się do wszystkich zarzutów przytoczonych w podstawach kasacyjnych (uchwała pełnego składu NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OPS 10/09, opubl. w: ONSAiWSA 2010, z. 1, poz. 1; por. wyrok NSA z dnia 4 listopada 2013 r., sygn. akt I GSK 824/13, baza orzeczeń: nsa.gov.pl).

Jeżeli skarżący powołuje się w uzasadnieniu skargi kasacyjnej na orzeczenie organów władzy sądowniczej (wyrok NSA), to dla prawidłowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych nie jest wystarczające powtórzenie fragmentów takich orzeczeń bez wskazania, jakie znaczenie mają te fragmenty dla oceny zaskarżonego wyroku. Stanowisko organów władzy sądowniczej nie może zastępować uzasadnienia podstaw kasacyjnych (por. wyroki NSA: z dnia 17 czerwca 2005 r., sygn. akt I FSK 4/05; z dnia 31 stycznia 2012 r., sygn. akt II GSK 334/11 – baza orzeczeń: nsa.gov.pl).

Odwołanie się zatem w uzasadnieniu skargi kasacyjnej do fragmentu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 czerwca 2010 r. sygn. akt I GSK 741/09 nie wyjaśnia, jaką postać naruszenia art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG wnoszący skargę kasacyjną chciał powołać w zarzutach skargi kasacyjnej.

Dodać jedynie wypada, że pogląd wyrażony w przywołanym przez skarżącego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt I GSK 741/09) został wyrażony w sprawie, w której strona dostarczała wewnątrzwspólnotowo wyroby akcyzowe z wykorzystaniem procedury zawieszenia poboru akcyzy.

W tym miejscu wskazać należy, że Sąd I instancji uznał za niezasadny zarzut naruszenia art. 20 ust. 1 i 2 dyrektywy 92/I2/EWG, wyjaśniając, że przepis ten odnosi się do przemieszczeń wyrobów akcyzowych w ramach systemu zawieszenia poboru akcyzy, a nałożenie podatku jest związane z wystąpieniem nieprawidłowości lub przestępstwa w trakcie przemieszczenia. Jednocześnie Sąd stwierdził, że procedura ta w przedmiotowej sprawie nie miała miejsca, ponieważ od sprzedawanego przez skarżącego piwa był uiszczony podatek akcyzowy. Oznacza to, że Sąd I instancji przyjął, iż przepis art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG nie miał w sprawie zastosowania.

Skarżący podnosząc potrzebę ustalania, w którym Państwie Członkowskim doszło do popełnienia przestępstwa, nie zaprzeczył, że dostawa wewnątrzwspólnotowa nie odbywała się w ramach systemu zawieszenia poboru akcyzy. Ponadto całkowicie pominął powyższą interpretację Sądu I instancji i nie wyjaśnił na czym - w jego ocenie - polegał błąd Sądu I instancji co do braku podstaw do zastosowania art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG w niniejszej sprawie. Przytoczenie jedynie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej treści przepisu art. 20 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy 92/I2/EWG tych warunków nie spełnia, gdyż jak wynika z powyższych rozważań, uniemożliwia odniesienie się do tak sformułowanego zarzutu skargi kasacyjnej.

W punkcie 3 petitum skargi kasacyjnej skarżący ponownie zarzucił naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie art. 121, art. 122, art. 187, art. 191 ord. pod., w szczególności polegającym na błędnym ustaleniu, że to skarżący dokonywał fikcyjnych dostaw wewnątrzwspólnotowych piwa z zapłaconym w Polsce podatkiem akcyzowym, a więc uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej, mimo tego, że nie wiedział i nie mógł wiedzieć, iż w ramach transakcji nabywca dopuścił się przestępstwa lub naruszył przepisy ustawy o akcyzie.

Odnosząc się do tak sformułowanego zarzutu wskazać przede wszystkim należy, że w jego uzasadnieniu skarżący powołał się wyłącznie na naruszenie art. 121 i 187 ord. pod. Skarżący argumentował przy tym, że nieuzasadnionym było odniesienie się do materiałów dowodowych zebranych w ramach prowadzonego postępowania prokuratorskiego (sygn. akt [...]) i śledztwa CBŚ (sygn. akt [...]), gdyż ustalenia stanu faktycznego oparto na zeznaniach osób, które były przesłuchiwane jako bezpośrednio związane z działalnością grupy przestępczej. Nadto ustaleń tych nie poparto żadnymi innymi dowodami, np. postanowieniem o przedstawieniu zarzutów skarżącemu, ani tym bardziej prawomocnym wyrokiem karnym skazującym skarżącego za czyn z art. 258 kk.

Zarzutów tych nie można uznać za trafne.

Sąd I instancji akceptując ustalenia faktyczne dokonane przez organy podatkowe przedstawił mechanizm działania grupy, która organizowała dostawy piwa do Czech jedynie poprzez obrót dokumentów, a piwo było wywożone do Wielkiej Brytanii. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał, iż ustalono, że skarżący "dokonywał" dostaw wewnątrzwspólnotowych piwa z zapłaconym podatkiem akcyzowym do odbiorcy w Czechach, co Sąd I instancji określił jako dokonywanie fikcyjnych dostaw. Sąd wyjaśnił przy tym, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono, iż wskazywane w dokumentach firmy transportowe dokonywały przewozów towarowych do Anglii lub wyłącznie na terenie Polski, mimo tego, że na dokumentach transportowych widniały pieczątki dokumentujące wykonywanie usługi transportowej do Czech. Tym samym Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organu, że skarżący dokonywał transakcji z podmiotami, co do których mógł mieć wiedzę, że działają z naruszeniem prawa. Jednakże Sąd I instancji nie stwierdził wprost, tak jak to określił kasator, że skarżący "uczestniczył w zorganizowanej grupie przestępczej".

Nie można też uznać, że Sąd I instancji wadliwie zaakceptował ustalenia faktyczne organów podatkowych oraz sposób gromadzenia materiału dowodowego i jego ocenę.

Wobec zarzutów skarżącego w tym względzie, wskazać należy, że art. 181 ord. pod. wprowadza odstępstwo od reguły bezpośredniego prowadzenia postępowania dowodowego przez organ podatkowy i w istotny sposób ogranicza zasadę bezpośredniości. Dopuszcza on, aby w postępowaniu podatkowym były wykorzystywane dowody i materiały zgromadzone w innych postępowaniach podatkowych i postępowaniach karnych, i w konsekwencji powoduje, że nie istnieje prawny nakaz, aby w toku postępowania podatkowego koniecznym było powtórzenie przesłuchania świadka, który zeznawał w takim postępowaniu. Przeszkodą w wykorzystaniu materiału dowodowego zebranego w postępowaniu karnym nie jest również to, że osoby składające zeznania w postępowaniu karnym występowały w charakterze podejrzanych. W konsekwencji korzystanie z tak uzyskanych dowodów nie może naruszać jakichkolwiek przepisów Ordynacji podatkowej (por. wyroki NSA z dnia: 28 listopada 2014 r., sygn. akt I FSK 1746/13, Lex 1598140; z dnia 5 stycznia 2015 r. sygn. akt I FSK 1808/13, Lex nr 1711082).

Oznacza to, że swobodną oceną dowodów w rozumieniu art. 191 ord. pod. przeprowadzoną przez organy podatkowe objęte są też materiały (dowody) uzyskane z innych postępowań, w tym postępowań przygotowawczych, w szczególności gdy mogą one być dopuszczone jako dowody w świetle art. 180 § 1 i art. 181 ord. pod. Postępowanie podatkowe jest postępowaniem niezależnym od innych postępowań. Rozstrzygnięcia wydawane w innych postępowaniach (np. w postępowaniu karnym) nie zawsze odnoszą się do faktów prawotwórczych istotnych z punktu widzenia hipotezy normy prawa podatkowego. Zważywszy na powyższe, za chybiony należało uznać zarzut o nieuzasadnionym wykorzystaniu materiałów dowodowych zebranych w toku postępowań prokuratorskich i braku ich poparcia dowodami w postaci, np. prawomocnego wyroku karnego skazującego skarżącego za przestępstwo z art. 258 k.k.

Sąd I instancji akceptując dokonaną przez organy podatkowe ocenę materiału dowodowego, w szczególności w zakresie zeznań świadków złożonych w postępowaniu przygotowawczym, co do tego, że zakwestionowane dokumenty nie odzwierciedlały rzeczywistych dostaw wyrobów akcyzowych, trafnie zauważył, że ich zeznania były zgodne i spójne, a także potwierdzone przez właścicieli lub kierowców firm transportowych, które miały dokonywać zakwestionowanych przewozów. Sąd zaakceptował też działania organów o odmowie powtórzenia w postępowaniu podatkowym zeznań świadków składanych w postępowaniu karnym, gdyż nie wskazano w szczególności konkretnych okoliczności faktycznych niezbędnych do wyjaśnienia lub sprzeczności tych zeznań z innym zebranym materiałem dowodowym. Tej oceny Sądu I instancji w skardze kasacyjnej nie podważono, gdyż brak zarzutów co do naruszenia art. 188 ord. pod. oraz wymaganej przy tym argumentacji, że pojawiły się wątpliwości istotne z punktu widzenia ustalenia prawidłowego stanu faktycznego wymagające wyjaśnienia.

Nie jest też usprawiedliwiona argumentacja sprowadzająca się do twierdzenia, że nie wskazano dlaczego odmówiono wiarygodności dokumentom będącym w posiadaniu skarżącego, które przedłożył organom podatkowym na dowód, że piwo opuściło terytorium Polski i zostało wywiezione do Czech oraz odebrane od kontrahenta, który uiścił podatek akcyzowy.

Wskazać w związku z tym należy, że przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja wydana na podstawie art. 245 § 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 5 ord. pod. Organ podatkowy po wznowieniu postępowania w oparciu o powyższe przepisy wydał decyzję, w której uchylił decyzję orzekającą zwrot zapłaconego na terytorium kraju podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa do Czech, odmówił zwrotu tego podatku oraz orzekł o jego zwrocie wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.

Po wydaniu przez organ podatkowy decyzji orzekającej o zwrocie przedmiotowego podatku akcyzowego zostały bowiem ujawnione fakty świadczące o tym, że dokumenty transportowe CMR oraz dokumenty towarzyszące przemieszczeniu towaru UDT, na podstawie których wnoszący skargę kasacyjną wystąpił o zwrot podatku akcyzowego z tytułu dostawy wewnątrzwspólnotowej piwa do Czech, nie dokumentowały rzeczywistej transakcji. Dostawa, jak to ujął organ podatkowy, była realizowana jedynie poprzez "przepływ dokumentów". W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy (protokoły z zeznań świadków złożonych w postępowaniu karnym) organy ustaliły, że firmy transportowe, których dane widniały na dokumentach CMR, dokumentujących transport piwa do Czech, w rzeczywistości wykonywały transport tego piwa do Wielkiej Brytanii lub między hurtownią krajową a miejscem przeładunku, w którym dokonywano przeładunku na samochody jadące do Wielkiej Brytanii. Z informacji uzyskanych od czeskich władz celnych, w ramach Systemu Weryfikacji Przemieszczania Towarów (MVS) z zapłaconą akcyzą wynikało, że przedmiotowa dostawa nie została zarejestrowana w Czechach oraz nie została zapłacona od niej akcyza. Organ poinformował też, że dokumenty mające potwierdzić dostawę piwa do Czech były opieczętowane fałszywymi pieczątkami czeskiego urzędu celnego. Skarżący zaś, mimo wezwania organu celnego, nie przedstawił innych dowodów potwierdzających dostawę wewnątrzwspólnotową piwa do Czech lub do innego państwa członkowskiego. Jednocześnie organ uznał, że skarżący dokonał transakcji z podmiotami, co do których mógł mieć wiedzę, że działają z naruszeniem prawa.

Na wszystkie te dowody i wynikające z nich okoliczności organy podatkowe powołały się w wydanych decyzjach, wskazując przy tym materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia, która określała przesłanki do skutecznego dochodzenia zwrotu podatku akcyzowego, a które w okolicznościach sprawy nie zostały spełnione, gdyż ustalono, że w sprawie nie doszło do dostawy wewnątrzwspólnotowej wyrobu akcyzowego (piwa).

Sąd I instancji akceptując rozstrzygnięcie zawarte w zaskarżonej decyzji uznał za trafne stanowisko organów podatkowych o braku podstaw do orzeczenia o zwrocie podatku akcyzowego, albowiem nie doszło do fizycznego przemieszczenia wyrobów akcyzowych (piwa) do Czech i nie uiszczono w tym kraju podatku akcyzowego. Sąd podkreślił, że były to istotne okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania decyzji o zwrocie podatku i nieznane organowi I instancji w tej dacie. Sąd wyjaśnił też szczegółowo w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, dlaczego uznał za niezasadny zarzut bezpodstawnej odmowy dania wiary dokumentom przedstawionym przez skarżącego (dokument CMR, UDT i potwierdzenie wykonania płatności w Czechach przez J.A.). Ta ocena Sądu I instancji akceptująca ocenę dowodów przeprowadzoną przez organy podatkowe oraz podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji nie została zakwestionowana w ramach sformułowanych zarzutów we wniesionej skardze kasacyjnej.

Skarżący w ramach zarzutów sformułowanych w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej jedynie argumentował, iż nie wiedział i nie mógł wiedzieć, że w ramach transakcji dotyczącej piwa, jego nabywca dopuścił się przestępstwa lub naruszył przepisy ustawy o akcyzie.

Te zarzuty w świetle ustaleń dokonanych przez organy podatkowe i zaakceptowanych przez Sąd I instancji nie są trafne. Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazał, że skarżący dokonywał transakcji z podmiotami, co do których mógł mieć wiedzę, że działają z naruszeniem prawa, bez jakiejkolwiek weryfikacji autentyczności dostarczanych dokumentów, co chroniłoby go przed ewentualnymi negatywnymi skutkami tej współpracy. Ponadto skarżący jako podatnik VAT UE nie skorzystał z możliwości rozliczenia podatku VAT, którego stawka w przypadku dostaw wewnątrzwspólnotowych wynosi 0%, co jest działaniem nieekonomicznym wręcz niekorzystnym dla podmiotu dokonującego dostawy wewnątrzwspólnotowej towaru.

Z tych wszystkich względów za bezzasadny należało uznać zarzut zawarty w pkt 3 petitum skargi kasacyjnej.

W punkcie 4 petitum skargi kasacyjnej jej autor podniósł zarzut pozbawienia skarżącego możliwości odniesienia się do informacji dotyczącej rachunku bankowego J.A. w R. Bank, a związku z tym naruszenie przez Sąd I instancji przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 123, art. 192 i art. 200 ord. pod.

Odnosząc się do powyższego zarzutu w pierwszym rzędzie należy zauważyć, że okoliczność dotycząca nieistnienia w R. Bank rachunku J.A., z którego miał on dokonywać zapłaty podatku akcyzowego w Czechach, oraz dowód, z którego ta okoliczność miała wynikać (informacja z Prokuratury Okręgowej w O.), nie była wskazywana przez organy podatkowe w wydanych decyzjach. W tej sytuacji nie można zarzucić Sądowi I instancji błędnej oceny zastosowania w sprawie przepisów art. 123, art. 192 i art. 200 ord. pod. przez organy podatkowe.

Z kolei Sądowi I instancji nie można zarzucić naruszenia wymienionych wyżej przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ sąd administracyjny nie stosuje przepisów postępowania podatkowego, a jedynie dokonuje kontroli ich prawidłowego zastosowania przez organy podatkowe.

Sąd administracyjny prowadzi postępowanie na podstawie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, która kwestie uzupełniającego postępowania dowodowego, ograniczonego do możliwości przeprowadzenie dowodu z dokumentu, reguluje w art. 106 § 3 - § 5 p.p.s.a.

Z protokołu rozprawy przeprowadzonej przed Sądem I instancji nie wynika, aby Sąd ten dopuścił powyższą informację jako dowód w postępowaniu sądowym w oparciu o art. 106 § 3 p.p.s.a. W tym zakresie nie sformułowano też w skardze kasacyjnej zarzutów dotyczących naruszenia przepisów regulujących postępowanie dowodowe przed Sądem I instancji.

Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku powołał się na tę okoliczność. Jednakże, jak wynika z treści zaskarżonej do Sądu decyzji oraz uzasadnienia zaskarżonego wyroku, okoliczność ta nie miała istotnego, zasadniczego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy i nie stanowiła podstawy orzeczenia Sądu I instancji. Zatem nie można przyjąć, że to ewentualne uchybienie Sądu I instancji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej.

Z uwagi na powyższe zarzut zawarty w pkt 4 petitum skargi kasacyjnej należało uznać za chybiony.

Reasumując, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania wynika z art. 204 pkt 1 p.p.s.a.