Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 838/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2013-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: § 9
journal: Dz.U. 2004 nr 73 poz 657
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie   działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich
journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 153 poz 30 art. 39 ust. 2
law: Rozporządzenie Komisji (WE) Nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenie Rady (WE) nr  1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR).

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosław Trzecki Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędzia WSA Ireneusz Fornalik (spr.) Protokolant sekr. sąd. Malwina Tomiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2013 r. sprawy ze skargi B.M.-S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2013r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, działając na podstawie art. 10, art. 104, art. 107, art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013r., poz.267) w związku z art. 29 ust 1, ust. 7 oraz ust. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. Nr 98, poz. 634, ze zm.), § 2 pkt 1, § 9 ust. 2 pkt 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73 poz. 657, ze zm.), art. 49 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92 (Dz. Urz. UE L 2001 nr 327, poz. 11), po rozpatrzeniu odwołania B.M. – S., utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] o ustaleniu B.M.S. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 5 816,73 zł.

Powyższe rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny:

W dniu 24 maja 2004 r. B.M. – S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004. W przedmiotowym wniosku do płatności ONW zostały zgłoszone działki rolne o łącznej powierzchni 73,27 ha. Wypełniając części X wniosku "Oświadczenia i zobowiązania" strona zobowiązała się, m.in. do prowadzenia działalności rolniczej na powierzchni nie mniejszej od tej, za którą otrzymała w pierwszym roku płatność z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, przez okres 5 lat od dnia otrzymania tej płatności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR przyznał B.M. –S. płatność ONW na rok 2004 w wysokości 11 032,67 zł, ustalonej na podstawie powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności wynoszącej 73,27 ha. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na konto strony w dniu [...] lutego 2005 r,, co oznaczało, iż strona do dnia [...] lutego 2010 r. powinna prowadzić działalność rolniczą na powierzchni nie mniejszej niż 73,27 ha.

W dniu 29 marca 2005 r. B.M. – S. złożył w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005, deklarując do płatności działki rolne, na których prowadzi działalność rolniczą o łącznej powierzchni 72,87 ha.

W dniu [...] października 2005r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola terenowa, w związku ze złożonym przez producenta rolnego wnioskiem o wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt. W trakcie kontroli kontrolerzy stwierdzili nieprawidłowości odnoszące się do działek rolnych oznaczonych symbolami: D, E, G, J, K, L, M, N, O i P. Wskazane ustalenia zawarte zostały w protokole z kontroli nr [...] z dnia [...].10.2005 r. Weryfikując wniosek strony o przyznanie płatności ONW za rok 2005 oraz uwzględniając wyniki wskazanej wyżej kontroli na miejscu, organ ustalił, że powierzchnia użytkowana rolniczo, spełniająca warunki do objęcia płatnością ONW, wyniosła 34,64 ha. Natomiast powierzchnia wykluczona z płatności ze względu na brak użytkowania rolniczego wyniosła 38,63 ha.

Decyzją z dnia [...] listopada 2008 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił B.M. – S. przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania ze względu na przedeklarowanie powierzchni powyżej 20%.

Na skutek wniesionego B.M. – S. odwołania, decyzją z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Powyższą decyzję B.M.–S. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem z dnia 11 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Go 988/09 oddalił skargę. Skarżący nie wniósł od tego wyroku skargi kasacyjnej i zaskarżona decyzja stała się prawomocna.

W konsekwencji Kierownik Biura Powiatowego ARiMR wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia nienależnie pobranych środków finansowych przyznanych B.M.-S. na mocy decyzji z dnia [...] grudnia 2004 r., nr [...] o przyznaniu płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.

W wyniku analizy całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, decyzją z dnia [...] maja 2013 r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR ustalił B.M.-S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 5 816,73 zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgodnie z § 9 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 kwietnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na wspieranie działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania objętej dalej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. Nr 73, poz. 657, ze zm.), dalej jako “ONW", jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 albo w § 7 ust. 1 pkt. 2 lit. a, producent rolny zwraca (...) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na, których nadal jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

W ocenie organu, B.M. – S. nie dotrzymał zobowiązania o którym mowa w § 2 pkt 1 cytowanego rozporządzenia ONW, który stanowi, iż płatność ONW przysługuje rolnikowi, który zobowiązał się do przestrzegania wymagań, o których mowa w art. 14 ust. 2 tiret drugie Rozporządzenia Rady (WE) rur 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniające i uchylające niektóre rozporządzenia (Dz. Urz. WE L 160 z 26.06.1999, str. 80, ze zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 3, t. 25, str. 391, ze zm.). Wymagania o których mowa w art. 14 ust. 2 i 3 Rozporządzenia 1257/1999/WE polegają, m.in. na prowadzeniu działalności rolniczej na obszarze znajdującym się w mniej korzystnej sytuacji, przez przynajmniej 5 lat od pierwszej wypłaty dodatku wyrównawczego. B.M.-S. użytkował w roku 2005 grunty rolne o powierzchni 34,64 ha. Tym samym nastąpiło zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW na powierzchni 38,63 ha, wobec czego powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości 5 816,73 zł.

Od powyższej decyzji B.M.-S. złożył odwołanie, w którym zarzucił organowi:

– "nie naliczenie kwoty nienależnie pobranych płatności ONW 2004 w związku z tym, że ARiMR decyzją [...] odmówił przyznania płatności ONW 2006 w wyniku czego Agencja zostanie narażona na starty finansowe" (pkt 1),

– naruszenie art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie po zakończeniu postępowania i przed wydaniem decyzji zapoznania się z materiałem dowodowym (pkt 2),

– naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez brak rozpatrzenia całokształtu materiału dowodowego i wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy,

Ponadto odwołujący postawił organowi szereg zarzutów personalnych wobec pracowników ARiMR (pkt 4 i pkt 5), nie zbadanie okoliczności wysokości kar nałożonych na odwołującego się przez Urząd Gminy (pkt 6 i pkt 7), nie zbadanie przez organ stanu zdrowia odwołującego się (pkt 8 i pkt 9), błędne naliczenie kwoty do zwrotu z tytułu płatności ONW za rok 2004 (pkt 10 i pkt 11). Swoje odwołanie B.M.-S. uzupełnił pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. i z dnia [...] czerwca 2013 r.

Wskazaną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2013 r., nr [...], Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu, organ odwoławczy powołując przepisy prawa krajowego oraz prawa wspólnotowego, które regulują zasady przyznawania płatności ONW oraz zasady obowiązujące w przypadku niedotrzymania podjętych zobowiązań wieloletnich ONW wskazał, że konsekwencje wynikające z niedotrzymania podjętego zobowiązania wieloletniego regulują przepisy § 9 ust. 2 pkt. 2 Rozporządzenia ONW, który stanowi, iż jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych położonych na obszarze ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 1 albo w § 7 ust. 1 pkt. 2 lit. a, producent rolny zwraca (...) część płatności ONW, która została przyznana do powierzchni tych działek rolnych, na których nastąpiło to zaniechanie, za cały okres jej pobierania, jeżeli łączna powierzchnia działek rolnych, na których nadał jest prowadzona działalność rolnicza, wynosi co najmniej hektar.

Organ podkreślił, że wnioskodawca jest zobowiązany do zwrotu na konto ARiMR płatności ONW odpowiadającej różnicy pomiędzy powierzchnią zobowiązania,

a powierzchnią na jakiej strona prowadziła działalność rolniczą w roku 2005,

tj. w danym przypadku kwoty 5 816,73 zł, która wyliczona została w następujący sposób:

- powierzchnia gruntów objętych zobowiązaniem ONW w 2004 r. - 73,27 ha,

- przyznana płatność za rok 2004 - 11 032,67 zł;

- powierzchnia gruntów stwierdzona w 2005 r. - 34,64 ha;

- powierzchnia, za którą powinien być dokonany zwrot - 38,63 ha (73,27 ha - 34,64 ha =

38,63 ha)

gdzie:

- 73,26 ha - pow. w 2004 r., za którą przyznano płatność

- 34,64 ha - pow. w 2005 r. użytkowana rolniczo

-38,63 ha - różnica w pomiędzy powierzchnią zobowiązania, a powierzchnią kwalifikująca się do płatności w roku 2005 (powierzchnia na której zaniechano działalności rolniczej w roku 2005)

- uśredniona stawka płatności ONW dla płatności wypłaconych za rok 2004

w przypadku wniosku B.M. – S.:

11 032,67 zł - 73,27 ha = 150,5755 zł/ha,

gdzie:

- 11 032,67 zł - kwota płatności ONW przyznana i wypłacona za rok 2004

- 73,27 ha - powierzchnia do której została przyznana płatność ONW za rok 2004

- 150,5755 zł/ha - średnia stawka płatności ONW na 1 ha wynikająca z wypłaconych

płatności w roku 2004

Kwota do zwrotu z tytułu niedotrzymania zobowiązania wieloletniego ONW:

38,63 ha x 150,5755 zł/ha = 5 816,73 zł,

gdzie:

- 38,63 ha – powierzchnia, na której zaniechano działalności rolniczej w roku 2005

- 150,5775 zł/ha - średnia stawka płatności ONW na 1 ha wynikająca wypłaconych

płatności w roku 2004.

Odnosząc się natomiast do zarzutów odwołania organ wskazał, że złożona dokumentacja odwoławcza nie zawiera żadnych rzeczowych wyjaśnień i argumentów, mających wpływ na wynik przedmiotowego rozstrzygnięcia, a tym samym nie zasługuje na uwzględnienie. W konsekwencji nie zostały przedstawione przez stronę żadne merytoryczne okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności ONW.

Niezasadny również organ uznał zarzut skarżącego dotyczący naruszenia art. 10 Kpa, albowiem organ zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego (pismo z dnia [...] marca 2013 r.) oraz o przysługującym prawie wglądu do akt

i możliwości składania wyjaśnień. B.M. – S. skorzystał z tego uprawnienia składając, m.in wniosek z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] o przeprowadzenie dowodu z szeregu przedłożonych do niego dokumentów, które organ I instancji dołączył do akt sprawy, jednocześnie wyjaśniając, z jakich powodów załączone dokumenty nie mają racji przeprowadzenia w przedmiotowym postępowaniu.

Biorąc powyższe po uwagę, organ odwoławczy wskazał, że strona intensywnie uczestniczyła w prowadzonym postępowaniu, o czym świadczy szereg składanych żądań i wniosków.

Nie został także, w ocenie Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, naruszony art. 107 § 3 k.p.a., albowiem treść decyzji organu I instancji jednoznacznie wskazuje, jakie są powody ustalenia wobec skarżącego kwoty nienależnie pobranych płatności. Organ I instancji zastosował właściwe podstawy prawne, jak również w sposób rzeczowy uzasadnił pod względem faktycznym przesłanki, jakimi kierował się wydając zaskarżoną decyzję z dnia [...] maja 2013 r., nr [...].

W swoim odwołaniu, B.M. – S. postawił nadto szereg zarzutów personalnych wobec pracowników ARiMR, jednakże w ocenie organu odwoławczego kwestie tych zarzutów wobec konkretnych pracowników ARiMR, jak również wysokość ewentualnych kar nakładanych na stronę przez jednostki samorządu terytorialnego nie stanowią przesłanki, która miałaby jakikolwiek wpływ na okoliczność ustalenia wobec strony kwoty nienależnie pobranych płatności ONW.

Odnosząc się natomiast do wskazania przez B.M.-S. choroby jako powodu uniemożliwiającego prowadzenie działalności rolniczej w 2005 r. oraz zarzutu nie zbadania przez organy kwestii jego długotrwałej niezdolności do pracy, o której mowa w art. 39 ust. 1b Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 Dyrektor ARiMR wskazał, że wnioskodawca zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na obszarze 38,63 ha, natomiast na pozostałym deklarowanym do płatności ONW obszarze, tj. 34,64 ha strona prowadziła działalność rolniczą, a co za tym idzie nie można było uznać, iż B.M. – S. był długoterminowo niezdolnym do pracy. Skoro bowiem mógł prowadzić działalność rolniczą na pewnej części gospodarstwa i w tym zakresie był zdolny do podejmowania pracy, również to samo wnioskodawca był w stanie robić na pozostałej części gruntów deklarowanych do płatności. Nadto strona w roku 2005 nie spełniła żadnej z przesłanek pozwalających uznać, iż wystąpiło działanie siły wyższej powodujące brak możliwości prowadzenia działalności rolniczej, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w prawomocnym wyroku z dnia 11.03.2010 r. sygn. akt II SA/Go 988/09.

Organ odwoławczy odnosząc się natomiast do kwestii błędnego naliczenia kwoty do zwrotu z tytułu płatności ONW za rok 2004, podkreślił, że nie doszukał się

w niniejszym zakresie uchybień ze strony Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji w sposób precyzyjny wyliczył stronie wysokość kwoty zwrotu oraz przedstawił sposób tego wyliczenia.

Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały również okoliczności skutkujące brakiem obowiązku zwrotu nienależnie pobranych płatności określone w art. 49 ust. 4 Rozporządzeniem Komisji (WE) nr 2419/2001. Przedmiotowy przepis prawa stanowi bowiem, iż obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwej władzy lub innej władzy oraz jeśli błąd nie mógł w zwykłych okolicznościach zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

W niniejszej sprawie płatności za rok 2004 nie zostały przekazane stronie w wyniku pomyłki ARiMR, a ponadto strona - mając wiedzę w zakresie rozstrzygnięcia wydanego przez organ ARiMR w zakresie odmowy płatności ONW na rok 2005, jak również znając rozstrzygnięcie wydane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. (sygn. akt II SA/Go 988/09) - winna być świadoma konieczności zwrotu płatności ONW pobranych za rok 2004.

Z powyższym rozstrzygnięciem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie zgodził się B.M. – S., który pismem z dnia [...] sierpnia 2013 r. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., uzupełniając ją pismem z dnia [...] sierpnia 2013r., gdzie wniósł w o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR.

W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący wskazał m.in. zarzuty naruszenia przez organy Konwencji o ochronie praw człowieka, niewykonania wyroków WSA w Gorzowie Wlkp., odmówienia wiarygodności ustaleniom protokołu z czynności kontrolnych na miejscu w gospodarstwie skarżącego oraz nie zbadania przez organy kwestii niezdolności do pracy skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, jednocześnie podkreślając, że skarżący znał zasady przyznawania pomocy do gruntów rolnych położonych na obszarach ONW oraz zobowiązał się do niezwłocznego informowania organu o każdym fakcie, który miałby wpływ na przyznawanie pomocy z tytułu płatności ONW. W ocenie organu zachowanie skarżącego wskazuje na brak należytej staranności w tym zakresie, co wyklucza możliwość uznania zachowania Skarżącego za działanie w dobrej wierze.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przedmiotem skargi jest decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) z [...] sierpnia 2013r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] maja 2013 r. nr [...], w której ustalił B.M. – S. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości 5.816,73 zł.

Z akt sprawy wynika, że skarżący złożył w dniu 24 maja 2004 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2004.

Płatności przyznawane są w oparciu o deklaracje zawarte we wniosku o przyznanie płatności. Jednakże oświadczenia rolnika (wnioskodawcy) w tym zakresie podlegają weryfikacji w toku czynności kontrolnych.

W dniu [...] października 2005 r. w gospodarstwie wnioskodawcy została przeprowadzona przez inspektorów terenowych Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR kontrola terenowa, w związku ze złożonym przez producenta rolnego wnioskiem o wspieranie przedsięwzięć rolnośrodowiskowych i poprawy dobrostanu zwierząt.

W trakcie kontroli kontrolerzy stwierdzili następujące nieprawidłowości:

– działka rolna D (pastwisko) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 7,79 ha - pow. użytkowana rolniczo 0,65 ha,

– działka rolna E (trawy na gruntach ornych) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 19,54 ha - pow. użytkowana rolniczo 6,88 ha,

– działka rolna G (pastwisko) położona na działce nr [...] - pow. deklarowanej 1,17 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna J (łąka trwała) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 1,10 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna K (łąka trwała) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 3,56 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna L (łąka trwała) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 1,86 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna M (łąka trwała) położona na działce nr [...] pow. deklarowana 4,30 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna N (łąka trwała) położona na działce nr [...] pow. deklarowana 0,65 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna O (trawa na gruntach ornych) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 4,91 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo,

– działka rolna P (łąka trwała) położona na działce nr [...] - pow. deklarowana 0,88 ha - w całości nie była użytkowana rolniczo.

Powyższe ustalenia zawarte zostały w protokole z kontroli nr [...] z dnia [...].10.2005 r. Weryfikując wniosek strony o przyznanie płatności ONW za rok 2005 oraz uwzględniając wyniki wskazanej wyżej kontroli na miejscu, organ ustalił, że powierzchnia użytkowana rolniczo, spełniająca warunki do objęcia płatnością ONW, wyniosła 34,64 ha. Natomiast powierzchnia wykluczona z płatności ze względu na brak użytkowania rolniczego wyniosła 38,63 ha.

Przechodząc do analizy zarzutów naruszenia przepisów art. 170 i 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej jako "p.p.s.a." oraz naruszenia Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, zmienionej Protokołem Nr 111 z 4 listopada 1950 r. i to art. 6 stanowiącego o prawie do rzetelnego procesu sądowego i art. 7 stanowiącego o zakazie karania bez podstawy prawnej należy podkreślić, iż sprowadzają się one praktycznie do przytoczenia treści cytowanych przepisów Konwencji oraz wskazania sygn. akt Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.:

1. sygn. II SA/Go 163/09 z dnia 24.06.2009 r. w przedmiocie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005,

2. sygn. II SA/Go 988/09 z dnia 11.03. 2010 r. w sprawie płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2005,

- które to w ocenie skarżącego wskazały, że protokół kontroli z dnia [...].10.2005 r. zawiera jednoznaczne ustalenia szczegółowe umożliwiające wgląd w szczegóły przeprowadzonej kontroli.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. wyrokiem z dnia 11 marca 2011 r., sygn. akt II SA/Go 988/09 w sprawie skarżącego w przedmiocie odmowy przyznania płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za rok 2005 oddalił skargę, który to wyrok nie został przez B.M. – S. zaskarżony. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Sąd szczegółowo odniósł się do składanych wniosków dowodowych wskazujących zdaniem skarżącego na błędnie ustalony stan faktyczny w protokole z dnia [...] października 2005 r. i załączonych zdjęć oraz filmu na kasecie HSV. W sprawie będącej przedmiotem rozważań w niniejszym postępowaniu skarżący praktycznie powielił w swoich zarzutach argumentację, która stanowiła przedmiot oceny w wyroku z dnia 11 marca 2011 r.

Skarżący podniósł nadto w uzasadnieniu skargi, że w okresie od dnia [...] marca 2005 r. do dnia [...] czerwca 2006 r. był chory i niezdolny do pracy w wyniku silnego strachu, depresji i stresu spowodowanego grożącą mu karą pieniężną w wysokości 510.984,40 zł., co w jego ocenie wynikało z pogróżek i gróźb ze strony pracowników organu I instancji.

Sąd uznał powyższy zarzut za niezasadny, ponieważ organ pierwszej instancji jak i organ II instancji w sposób poszerzony dokonał prawidłowej wykładni wskazanych wyżej przepisów uznając, iż jak wynika z tych przepisów ubiegając się o pomoc w związku z prowadzeniem działalności rolniczej rolnik składając po raz pierwszy wniosek zobowiązuje się do prowadzenia tej działalności przez okres pięciu lat od otrzymania pierwszej wypłaty.

Przepis § 9 rozporządzenia RM z 14 kwietnia 2004 r. od początku jego obowiązywania statuował obowiązek zwrotu uzyskanych płatności w przypadku zaniechania prowadzenia działalności rolniczej przez producenta rolnego wraz z odsetkami ustawowymi za cały okres jej pobierania. Treść tego przepisu uległa zmianie od dnia 5 marca 2005 r. Dodano w nim ust. 3, w którym unormowano, iż płatność ONW nie podlega zwrotowi jeśli zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej nastąpiło w wyniku przyczyn określonych w punktach a-e ust. 3 § 9 rozporządzenia (m.in. długotrwała niezdolność rolnika do pracy – lit. a), pod warunkiem, iż producent rolny zawiadomi o wystąpieniu którejkolwiek z tych przyczyn kierownika biura powiatowego ARiMR, zgodnie z art. 39 ust. 2 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) – Dz.Urz.UE.L.153 z 30 kwietnia 2004 r.). Art. 39 ust. 2 Rozporządzenia nr 817/2004 przewidywał w ust. 1 kategorie siły wyższej, które uwalniały rolnika od obowiązku zwrotu płatności (m.in. w punkcie b) wskazano – długoterminowa niezdolność rolnika do wykonywania zawodu). Stosownie do unormowań zawartych w ust. 2 art. 39 Rozporządzenia: "O przypadkach siły wyższej zawiadamia się na piśmie właściwy organ, wraz z odpowiednimi dowodami zadowalającymi ten organ w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym rolnik jest w stanie dokonać tej czynności. Ten termin może zostać przedłużony o 20 dni roboczych, w przypadkach gdy taka możliwość przewidziana jest w dokumencie programowania." Należy zauważyć, że okoliczności o jakich stanowił art. 39 ust. 1 Rozporządzenia nr 817/2004 były analogiczne z tymi o jakich mowa jest w § 9 ust. 3 lit. a-e rozporządzenia RM z dnia 14 kwietnia 2004 r.

Bowiem pierwszeństwo ma przepis szczegółowy wskazany w § 9 ust. 3 pkt 2 rozporządzenia RM z 14 kwietnia 2004 r., tj. art. 39 ust. 2 rozporządzenia nr 817/2004/WE, z dnia 29 kwietnia 2004 r. odnoszący się bezpośrednio do środków Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej, który samodzielnie i wyraźnie reguluje sposób i termin zawiadomienia organu o przypadku siły wyższej.

Jest niekwestionowane w sprawie, że B.M.-S. w ciągu 10 dni roboczych od dnia, w którym był w stanie dokonać tej czynności, nie zawiadomił na piśmie właściwej jednostki organizacyjnej Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o przypadku wystąpienia siły wyższej, a mianowicie o jego chorobie.

Należy podkreślić, że zobowiązanie do prowadzenia działalności rolniczej na terenach ONW w odniesieniu do określonego gruntu podejmuje rolnik na okres 5 lat i to on odpowiada za wywiązanie się z tych obowiązków. W związku z powyższym w sprawie zaistniały podstawy do wydania zaskarżonej decyzji o ustaleniu kwoty nienależnie pobranych płatności na podstawie § 9 ust. 2 pkt 2 i ust. 4 rozporządzenia RM z 14 kwietnia 2004 r.

Wprawdzie organ I jak i II Instancji wskazał m.in. jako podstawę prawną rozstrzygnięcia treść art. 49 ust. 1, ust. 4 oraz ust. 5 Rozporządzenia Komisji (WE) Nr 2419/2001 z dnia 11 grudnia 2001 r. ustanawiające szczegółowe zasady stosowania zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli niektórych wspólnotowych systemów pomocy ustanowionych rozporządzeniem Rady (EWG) nr 3508/92, a podstawę stanowić winien art. 39 ust. 1, pkt b i ust. 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 817/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1257/1999 w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR), nie mniej okoliczność ta nie wpływa istotnie na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia, bowiem dyspozycja obu wymienionych przepisów jest w istocie tożsama.

Dokonując analizy akt administracyjnych stwierdzić należy, iż Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, czemu dał stosowny wyraz, między innymi przedstawiając obszernie stan sprawy, jak i podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

W konsekwencji, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270) Sąd oddalił skargę.