Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1528/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c, art. 135, art. 239 par. 1 pkt 1 lit. e, pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 31zq ust. 8 w zw. z art. 31zy ust. 1
journal: Dz.U. 2020 poz 1842
law: Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych  chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych - t.j.
article: par. 10 ust. 1, ust. 2, ust. 2a
journal: Dz.U. 2021 poz 371
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek  pandemii COVID-19

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas Sędziowie: WSA Piotr Głowacki WSA Inga Gołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skarg J. i R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 31 sierpnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020 r. do kwietnia 2021 r. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia 23 czerwca 2021 r. nr [...].


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dni 31 sierpnia 2021r. nr [...] po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy złożonego przez J. na decyzję z 23 czerwca 2021r. Znak: [...] odmawiającą prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek należnych za okres: za okres od dnia l grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021r., Zakład Ubezpieczeń Społecznych działając na podstawie art. 138§1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2021r. poz. 731, ze zm., dalej-k.p.a.) oraz art. 31zq ust. 8 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U., poz. 1842, ze zm., dalej-ustawa o COVID 19) w związku z art. 31zy ust. 1 ustawy o COVID 19 i § 10 ust.1, ust. 2, ust 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371 i 713)- utrzymał w mocy decyzję z 23 czerwca 2021r. Znak: [...]

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że w dniu 17 maja 2021r. wpłynął do organu wniosek Spółki o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek (RDZ-B7) za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021 r. We wniosku Spółka oświadczyła, że prowadzi przeważającą działalność oznaczoną kodem PKD 96.04.Z zgodnie ze danymi potwierdzonymi przez GUS, uprawniającą do zwolnienia z opłacania składek.

Decyzją z 23 czerwca 2021r. znak: [...], Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. odmówił zwolnienia z opłacenia należności z tytułu składek za okres od dnia l grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021r. z uwagi na fakt, że podany we wniosku PKD nie została potwierdzony z GUS w wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca, w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego.

Spółka złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że organ wydając decyzję dopuścił się wielu nieprawidłowości.

Pismem z 3 dnia sierpnia 2021r. znak: [...] organ poinformował Spółkę o prawie do czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania, wglądu do akt sprawy, zgłaszania dowodów i wypowiadania się co do zebranego materiału dowodowego, zgodnie z art. 10§ 1 i art. 81 k.p.a. Poinformowano również o zakończeniu postępowania oraz o przysługującym prawie wypowiedzenia się przed wydaniem niniejszej decyzji, co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dni od daty otrzymania pisma. Dodatkowo pismem z 23 sierpnia 2021r. Spółka podtrzymała wszystkie żądania i twierdzenia zgłoszone we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy o zwolnienie z opłacania należności z tytułu składek. Wskazała na orzecznictwo WSA w Krakowie i WSA w Białymstoku. Dołączyła także stanowisko Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców, w której opisano sprawy o analogicznym stanie prawnym i faktycznym.

Organ wskazał, że rozpatrując sprawę oparł się na analizie danych zgłoszonych w rejestrze KRS na dzień 31 marca 2021r. Zgodnie z uzyskanymi informacjami wynikało, że podany we wniosku PKD 96.04.Z (działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej), nie figurował jako rodzaj działalności (niekoniecznie przeważającej) na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodów lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego. Zgłoszenie zmiany kodu nastąpiło od 06 listopada 2020r. Zatem kod PKD działalności w rejestrze KRS w lutym 2020r. był inny niż na dzień złożenia wniosku, w związku z czyni brak możliwości porównania spadku przychodów uzyskanych w marcu 2021r. do przychodu uzyskanego w lutym 2020r. z tego rodzaju działalności. Podany we wniosku z 17 maja 2021r., kod PKD nie został również potwierdzony w GUS w wykazie wg stanu na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodu lub ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego.

Zgodnie z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt l ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r. jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z Obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zgodnie z §10 ust. 2 rozporządzenia w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r. jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem l listopada 2020 r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zgodnie z § 10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 52.23.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 %w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych odpowiednio za okres Od dnia 1 marca 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Zgodnie z §11 pkt 2,3,4 ww. rozporządzenia warunkiem zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek jest przesłanie deklaracji rozliczeniowych lub imiennych raportów miesięcznych należnych za grudzień 2020r., styczeń 2021r., luty 2021r., marzec 2021r., i kwiecień 2021r. nie później niż do dnia 30 czerwca 2021r., chyba że płatnik składek zwolniony jest z obowiązku ich składania.

Z powyższych przepisów wynikało, że zwolnienie będzie przysługiwało, jeśli płatnik spełni następujące warunki: był zgłoszony do ZUS jako płatnik składek przed 1 listopada 2020r., przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40% w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego, deklaracja rozliczeniowa i imienne raporty miesięczne za grudzień 2020r., za styczeń 2021r., za luty 2021r., marzec 2021r. i kwiecień 2021r. zostaną złożone najpóźniej do 30 czerwca 2021r. (chyba że płatnik jest zwolniony z obowiązku jej składania), złożył wniosek RDZ-B7 o zwolnienie z opłacania należnych składek nie później niż do 30 czerwca 2021r.

Organ ustalił w sprawie, że Spółka była zgłoszona do ZUS jako płatnik składek przed 1 listopada 2020r., co prawda we wniosku oświadczono, że przychód z działalności uzyskany w miesiącu marcu 2021r. był niższy o co najmniej 40% w porównaniu do przychodu uzyskanego w miesiącu luty 2020r., jednakże podany we wniosku PKD 96.04.Z - działalność usługowa związana z poprawą kondycji fizycznej, nie figurował jako rodzaj działalności (niekoniecznie przeważającej) na ostatni dzień miesiąca w porównaniu do którego nastąpił spadek przychodów lub na ostatni dzień miesiąca go poprzedzającego w związku z czym brak możliwości porównania spadku przychodów uzyskanych w marcu 2021r. do przychodu uzyskanego w lutym 2020r. z tego rodzaju działalności. Wniosek o zwolnienie Spółka złożyła w dniu 17 maja 2021r.

Zasadnym było utrzymanie w mocy decyzji z 23 czerwca 2021r. znak:[...].

W skardze do Sądu na powyższą decyzję Spółka zarzuciła naruszenie:

1). prawa materialnego, tj. art. §10 ust, 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 Rozporządzenia

Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r. poz. 371) w brzmieniu ustalonym Rozporządzeniem Rady Ministrów Zmieniającym rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 z dnia 16 kwietnia 2021r. (Dz. U. z 2021r. poz. 713) poprzez bezzasadne przyjęcie, że warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek za okres od 1 grudnia 2020r. do 30 kwietnia 2021r. jest ujawnienie w rejestrze REGON prowadzenia przez stronę skarżącą działalności gospodarczej oznaczonej kodem (według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007): 96.04. Z, nie tylko na dzień 31 marca 2021r. ale także na ostatni dzień lutego 2020r., która to wykładnia ww. przepisów nie znajduje poparcia w ich literalnej treści ani powszechnie znanych interpretacjach, co miało wpływ na wynik sprawy;

2). prawa materialnego, tj. art. §10 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 2a, ust. 3 w zw. z § 12 ust.

2 pkt. 2 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia

uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r. poz. 371) w brzmieniu ustalonym Rozporządzeniem Rady Ministrów Zmieniającym Rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 z dnia 16 kwietnia 2021r. (Dz. U. z 2021r. poz. 713) poprzez przyjęcie, że oświadczenie tam wskazane dotyczy przychodu jedynie z zakresu przeważającej działalności gospodarczej ujawnionej w rejestrze REGON, a nie przychodu z całej działalności gospodarczej prowadzonej przez stronę skarżącą w rozumieniu przepisów podatkowych, która to wykładnia ww. przepisów nie znajduje poparcia w ich literalnej treści ani powszechnie znanych interpretacjach, co miało wpływ na wynik sprawy;

3). przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a, poprzez brak kompleksowej oceny materiału dowodowego istotnego w sprawie (jak rn.in. pominięcie dowodu z przedłożonej przez stronę skarżącą interpretacji przepisów zamieszczonej na rządowej stronie gov.pl oraz aktu założycielskiego spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Skarżącego), co miało wpływ na wynik sprawy;

4).przepisów postępowania, tj. art. 8 k.p.a w zw. z art. 107§3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie skarżonej decyzji przejawiające się w szeregu błędów stylistycznych i logicznych zawartych w treści jej uzasadnienia, zawarciu w treści uzasadnienia skarżonej decyzji niezrozumiałych twierdzeń oraz poprzestanie na przytoczeniu treści przepisów w zakresie podstawy prawnej, przy całkowitym braku wyjaśnienia co do poczynionych ustaleń faktycznych oraz przyjętej podstawy prawnej (i jej wykładni), co uniemożliwia realizację zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa oraz utrudnia dokonanie kontroli" zaskarżonej decyzji;

5). przepisów postępowania, tj. art. 138§1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w K. z dnia 23. czerwca 2021r. wydanej pod znakiem [...] odmawiającej prawa do zwolnienia z opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021r., podczas gdy w związku z wszelkimi podniesionymi przez stronę skarżącą okolicznościami, Organ winien uchylić decyzję i wydać orzeczenie co do istoty sprawy, w treści którego Skarżący zostałby zwolniony z obowiązku opłacenia składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w okresie od 1 grudnia 2020r. do 30 kwietnia 2021r.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji o zobowiązanie Organu do wydania decyzji w terminie 30 dni od dnia wydania wyroku sądu w niniejszej sprawie o treści udzielającej zwolnienia z obowiązku opłacenia przez stronę skarżącą składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych od 1 grudnia 2020r. do 30 kwietnia 2021r. oraz o zasądzenie od Organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając skargę jej autor podniósł, iż organ dokonał błędnej wykładni przepisów. Zgodnie z brzmieniem §10 ust. 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021 w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID-19 w brzmieniu zmienionym Rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 16 kwietnia 2021r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych w skutek pandemii COVID-19 (Dz. U. z 2021r. poz. 713), Zakład Ubezpieczeń Społecznych oceny spełnienia przesłanek prowadzenia działalności określonym kodem PKD, dokonuje na podstawie danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na dzień 31 marca 2021r. Bezspornie Spółka w dniu 31 marca 2021r. prowadził działalność gospodarczą oznaczoną jako działalność przeważająca jednym z kodów wymaganych do uzyskania zwolnienia - a to kodem PKD 96.04.Z (faktu tego nie kwestionuje Organ). Nie ma zatem znaczenia z punktu widzenia przepisów prawa materialnego, czy według danych zawartych w rejestrze REGON w brzmieniu na ostatni dzień miesiąca do którego porównywany jest spadek obrotów Spółki ww. kod był wymieniony, ponieważ zgodnie z powołanymi przepisami prawa nie stanowi to warunku uzyskania zwolnienia. Zatem weryfikowanie przez Organ kodu PKD w rejestrze REGON w brzmieniu na ostatni dzień lutego 2020r. i uzależnienie od wyniku tej weryfikacji możliwości przyznania zwolnienia Spółce, w sytuacji gdy przepisy prawa nie przewidują takiego wymogu jest z pewnością naruszeniem prawa materialnego przez Organ, które to naruszenie skutkowało odmową przyznania wsparcia.

Spółka ujawniła kod PKD w rejestrze KRS dnia 6 listopada 2020r. co nie świadczy o tym, że działalności nie prowadziła także wcześniej. Zaznaczyć bowiem należy, że powołany kod PKD od dnia zawarcia umowy spółki z ograniczoną odpowiedzialnością Spółkę (tj. od roku 2015) był uwzględniony w katalogu działalności prowadzonej przez Spółkę jednak Spółka zdecydowała się na jego ponowne ujawnienie w rejestrze przedsiębiorców w późniejszym okresie - w listopadzie 2020r. a od 19 marca 2021r. kod ten stanowi kod jego przeważającej działalności. W związku z powyższym należy stwierdzić, że Organ w zaskarżonej decyzji zaniedbał swoje obowiązki określone w art. 7 k.p.a. oraz 77 k.p.a. i nie podjął wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, w tym nie odniósł się do przedłożonego jako dowodu do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy aktu założycielskiego Spółki w którym od 2015r. uwzględniony jest kod PKD 96.04.Z. jako przedmiot działalności prowadzonej przez Skarżącą Spółkę.

Kolejnym naruszeniem prawa materialnego, którego dopuścił się Organ jest przyjęcie przez Organ, że na podstawie powołanych powyżej przepisów Rozporządzeń, warunkiem niezbędnym do uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest wykazanie spadku przychodów z działalności gospodarczej prowadzonej w ramach kodu PKD 96.04.Z w lutym 2020r., jak i w marcu 2021r. (a nie przychodu uzyskanego w ramach całej działalności gospodarczej). Brzmienie powołanych powyżej przepisów literalnie nie wprowadza jednak takiego wymogu. Co więcej, powszechnie znane, interpretacje przepisów wchodzących w zakres tzw. Tarczy antykryzysowej (jak m.in. komunikat z oficjalnej strony rządowej załączony przez Spółkę do wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy), wskazują w sposób nie budzący wątpliwości, że spadek obrotów kwalifikujący danego przedsiębiorcę do uzyskania zwolnienia odnosi się do całości działalności gospodarczej prowadzonej przez Wnioskodawcę, a nie tylko z działalności prowadzonej pod określonym kodem PKD. Należy zatem stwierdzić, że również w tym zakresie Organ dokonał błędu w zastosowaniu prawa materialnego, nakładając na Spółkę obowiązek niewynikający z przepisów prawa i na tej podstawie odmawiając przyznania wnioskowanego zwolnienia. Ponadto uzasadnienie decyzji Organu w tym zakresie jest tak samo bezpodstawne, i pozbawione argumentów jak to odnoszące się do weryfikacji kodu PKD.

Organ bowiem nie tylko nie rozpatrzył całego materiału dowodowego przedłożonego w postępowaniu poprzez brak oceny i odniesienia się do przedłożonych przez Spółkę dowodów takich jak: akt założycielski spółki oraz wydruki potwierdzających interpretację przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę zwolnienia ze składek w przedmiotowym postępowaniu, ale także sporządził lakoniczne i obfitujące w błędy logiczne i językowe uzasadnienie skarżonej decyzji.

Skargę do Sądu na powyższą decyzję złożył również Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców zarzucając naruszenie:

1.przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: § 10 ust. 1, 2, 2a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 26 lutego 2021r. w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19 (Dz. U. poz. 371; dalej-rozporządzenie o Covid-19) poprzez bezzasadną odmowę prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek za okres od dnia1l grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021r. wynikającą z nieuzasadnionego przyjęcia, że warunkiem uzyskania zwolnienia z opłacania składek jest konieczność prowadzenia przez Spółkę działalności gospodarczej jako przeważającej określonej kodem 96.04.Z nie tylko na dzień 31 marca 2021r., ale również w lutym 2020r., ażeby można było uznać, iż wystąpiła przesłanka w postaci spadku przychodów z tej działalności, podczas gdy wsparcie to winni otrzymywać przedsiębiorcy, u których wystąpił określony spadek przychodów, niezależnie od kodu PKD przeważającej działalności w innych okresach niż w dniu 31 marca 2021r.

2. przepisów postępowania administracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 107§3 k.p.a. poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których organ oparł swoje rozstrzygnięcie, przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej oraz poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.

Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o uchylenie w całości decyzji z dnia 23 czerwca 2021r., znak: [...]

Uzasadniając skargę Rzecznik podniósł, że Spółka złożyła wniosek w dniu 17 maja 2021r. zastosowanie winny mieć przepisy obowiązujące od 4 maja 2021r., zgodnie z którymi przesłanki do uzyskania zwolnienia z obowiązku opłacania składek za okres od grudnia 2020r. do kwietnia 2021r. Z dokumentów znajdujących się w dyspozycji Rzecznika wynika, iż Spółka składając wniosek o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek za okres od grudnia 2020r. do kwietnia 2021r. dla płatników w określonych branżach spełniła wszystkie wyżej wskazane warunki, które uprawniały przedsiębiorcę do otrzymania ww. zwolnienia. Na dzień 31 marca 2021r. Spółka prowadziła działalność gospodarczą z przeważającym kodem PKD

96.04.Z (co ma odzwierciedlenie w rejestrze KRS), zaś spadek przychodu uzyskanego w marcu 2021r. w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020r. nie był kwestionowany przez organ.

Z treści uzasadnienia decyzji z dnia 31 sierpnia 2021r. można wywodzić, że organ ww. przepisy zinterpretował w ten sposób, że aby przyznać ww. wsparcie za okres od grudnia 2020r. do kwietnia 2021r. przedsiębiorca winien wskazać w rejestrze KRS kod PKD przeważającej działalności 96.04.Z w marcu 2021r., a także ten kod PKD (niekoniecznie jako działalności przeważającej) w lutym 2020r.

W ocenie Rzecznika organ rentowy wydając w stosunku do Spółki decyzję odmawiającą prawa do zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek niewłaściwie zinterpretował ww. przepisy. Organ wskazał bowiem, iż jednym z warunków, które musi spełnić przedsiębiorca, aby skorzystać ze zwolnienia z opłacania składek jest wykazanie przez przedsiębiorcę spadku przychodu uzyskanego odpowiednio w marcu 2021r. i lutym 2020r. z przeważającej działalności prowadzonej według PKD na 31 marca 2021r., co interpretuje jako konieczność wykazania właściwego kodu PKD w lutym 2020r. (niekoniecznie jako działalności przeważającej).

Z ww. przepisu, tj. § 10 ust 1, 2,2a rozporządzenia o Covid-19, jak i z samego wniosku RDZ-B6 o zwolnienie z obowiązku opłacenia należności z tytułu składek wynika, iż przedsiębiorca zobowiązany był do podania kodu PKD z przeważającej działalności na dzień 31 marca 2021r., zaś jego przychód uzyskany w jednym z dwóch miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc złożenia wniosku (w tym przypadku marzec 2021r.) powinien być niższy o co najmniej 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r. lub we wrześniu 2020r. (w tym przypadku w lutym 2020r.).

Art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawych (u.p.d.o.p.) nie formułuje definicji przychodu, zawiera natomiast przez użycie określenia "w szczególności" katalog otwarty kategorii kwalifikowanych jako przychód. Na tego rodzaju dookreślanie pojęć ustawowych poprzez tzw. definicję zakresową otwartą, która wskazuje przykładowe desygnaty danego pojęcia, pozwala § 153 ust. 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" w sytuacji, gdy nie jest możliwe sformułowanie definicji poprzez wskazanie całego zakresu definiowanego pojęcia. Należy nadmienić, iż w ust. 4 art. 12 u.p.d.o.p. - prawodawca określił poprzez katalog zamknięty, jakich kategorii nie zalicza się do przychodu. Zdecydowanie w ust. 4 art. 12 u.p.d.o.p. prawodawca nie zawęził pojęcia przychodu poprzez wykluczenie przychodu osiągniętego w ramach działalności określonej innym kodem PKD niż kod PKD wskazany w rejestrze KRS jako przeważający.

Zdaniem Rzecznika jednoznacznym zamiarem ustawodawcy było przyznanie pomocy publicznej (finansowej) dla osób prowadzących na dzień 31 marca 2021r. pozarolniczą działalność gospodarczą, w tym w szczególności dla osób działających w branżach najbardziej poszkodowanych na skutek epidemii koronawirusa, których przychód z działalności gospodarczej uzyskany we wskazanym przez przedsiębiorcę w marcu 2021 r. był co najmniej o 40 % niższy w stosunku do przychodu uzyskanego w lutym 2020 r. Organ rentowy mając wątpliwości co do treści normy prawnej, winien je rozstrzygnąć na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ.

Wydanie rozstrzygnięcia przez organ administracji publicznej w sprawach, w których wątpliwości interpretacyjne rozstrzygnięto na niekorzyść strony, istotnie obniżają zaufanie do państwa, a także do stanowionego przez niego prawa. Z uwagi na powyższe ZUS zobligowany jest zatem do dokonania takiej wykładni przepisu, która uwzględnia prymat strony jako słabszego podmiotu stosunku administracyjnoprawnego.

Co do zarzutów naruszenia przepisów postępowania, Rzecznik wskazał, że zaskarżona decyzja ZUS z dnia 31 sierpnia 2021r., narusza również przepis art. 107§ 1 i 3 k.p.a. W ocenie Rzecznika decyzja nie zawiera bowiem należytego uzasadnienia.

Zakład nie wyjaśnił, dlaczego nie uznaje ciągłości działalności Spółki z uwagi na zmiany kodów PKD pomiędzy lutym 2020r. a marcem 2021r. Nie wskazał również, dlaczego dane widniejące w rejestrze KRS dotyczące kodów PKD stanowią jedyną formę weryfikacji. W decyzji z dnia 31 sierpnia 2021r. ZUS wyartykułował tezę, iż spadek przychodów z tej działalności winien być porównywany w oparciu o kod PKD widniejący w rejestrach w dniu 31 marca 2021r., a także w lutym 2020r., lecz nie zaprezentował toku rozumowania prowadzącego do przedstawionego wniosku.

Odpowiadając na skargi organ wniósł o ich oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Z uwagi na zagrożenie pandemiczne, na podstawie art. 15 zzs? ust. 3 w zw. z ust. 2 ustawy o COVID-19 oraz zarządzenia Przewodniczącego Wydziału, sprawę skierowano do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Sąd bada legalność zaskarżonej decyzji lub postanowienia, ich zgodność z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Decyzja podlega uchyleniu, jeśli sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, o czym stanowi art. 145§1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022r., poz. 329; dalej-p.p.s.a.) lub też naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

W myśl natomiast art. 134§1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia jej zgodności z prawem stwierdzić należy, że skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem skargi, a tym samym kontroli Sądu, jest decyzja ZUS, którą organ odmówił stronie skarżącej zwolnienia z obowiązku opłacania należnych składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy i Fundusz Solidarnościowy za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 30 kwietnia 2021r.

Przechodząc do merytorycznej oceny zaistniałego sporu przypomnieć należy, że zgodnie bowiem z §10 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie wsparcia uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12:Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, za okres od dnia 1 grudnia 2020r. do dnia 31 stycznia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zgodnie z §10 ust. 2 ww. rozporządzenia, płatnika składek prowadzącego, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86.10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93.21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych lub Fundusz Emerytur Pomostowych za okres od dnia 1 lutego 2021r. do dnia 28 lutego 2021r. wykazanych w deklaracji rozliczeniowej złożonej za ten okres.

Zgodnie z §10 ust. 2a pkt 1 rozporządzenia, na dzień 31 marca 2021r., działalność oznaczoną według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności, kodami: 49.32.Z, 49.39.Z, 51.10.Z, 52.23.Z, 55.10.Z, 55.20.Z, 55.30.Z, 56.10.A, 56.10.B, 56.21.Z, 56.29.Z, 56.30.Z, 59.11.Z, 59.12.Z, 59.13.Z, 59.14.Z, 59.20.Z, 74.20.Z, 77.21.Z, 79.11.A, 79.12.Z, 79.90.A, 79.90.C, 82.30.Z, 85.51.Z, 85.52.Z, 85.53.Z, 85.59.A, 85.59.B, 86:10.Z w zakresie działalności leczniczej polegającej na udzielaniu świadczeń w ramach lecznictwa uzdrowiskowego, o którym mowa w art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 2005r. o lecznictwie uzdrowiskowym, uzdrowiskach i obszarach ochrony uzdrowiskowej oraz o gminach uzdrowiskowych, lub realizowanej w trybie stacjonarnym rehabilitacji leczniczej, 86.90.A, 86.90.D, 90.01.Z, 90.02.Z, 90.04.Z, 91.02.Z, 93.11.Z, 93.13.Z, 93.19.Z, 93;21.Z, 93.29.A, 93.29.B, 93.29.Z, 96.01.Z, 96.04.Z, którego przychód z tej działalności w rozumieniu przepisów podatkowych uzyskany w jednym z dwóch miesięcy poprzedzających miesiąc złożenia wniosku był niższy co najmniej o 40 % w stosunku do przychodu uzyskanego w miesiącu poprzednim lub w analogicznym miesiącu roku poprzedniego lub w lutym 2020r., lub we wrześniu 2020r., jeżeli był zgłoszony jako płatnik składek przed dniem 1 listopada 2020r., zwalnia się z obowiązku opłacania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, na Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy, odpowiednio za okres od dnia 1 marca 2021r. do dnia 30 kwietnia 2021r. wykazanych w deklaracjach rozliczeniowych złożonych za ten okres.

Zagadnieniem spornym pomiędzy stronami pozostaje natomiast okoliczność, czy Skarżąca Spółka odnotował co najmniej o 40% spadek przychodu (w rozumieniu przepisów podatkowych) osiągnięty z działalności oznaczonej kodem PKD 96.04.Z. w lutym 2020r. Przyczyną odmowy wnioskowanej ulgi był – zdaniem organu – brak możliwości porównania spadku przychodów z działalności oznaczonej kodem PKD 96.04.Z ponieważ w lutym 2020r. kod PKD nie był kodem przeważającej działalności Spółki niż kod PKD 96.04. Z. Zatem brak jest punktu odniesienia, który pozwalałby na stwierdzenie takiego spadku przychodów względem 2020r.

W ocenie Sądu w składzie orzekającym w sprawie, w tak zarysowanym sporze rację przyznać należało Skarżącej Spółce.

Sąd podziela bowiem pogląd prezentowany w orzecznictwie sądowym, że przesłanką zwolnienia ze składek według ww. przepisów jest tożsamość prowadzonej działalności w odniesieniu do dwóch okresów, tj. lutego 2020r. i marca 2021r. Ustalenie tego rodzaju okoliczności winno odbywać się jednak na zasadach ogólnych, tj. w ramach postępowania wyjaśniającego, prowadzonego zgodnie z wymogami ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego.

W niniejszej sprawie tymczasem organ nie tylko, wbrew spoczywającemu na nim obowiązkowi, nie poczynił jakichkolwiek ustaleń, co do rodzaju prowadzonej przez skarżącego w lutym 2020r. działalności, to w sposób nieuprawniony stwierdził, że w tym zakresie decydujący jest zapis w rejestrze CEIDG, jaki widniał w tej właśnie dacie. Takiej zależności nie sposób jednak wywieść z treści §10 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 2a rozporządzenia w sprawie wsparcia, wobec czego odwoływanie się w tym wypadku do tego pozanormatywnego warunku, uznać należy za naruszenie wskazanego wyżej przepisu, które bez wątpienia miało wpływ na rozstrzygnięcie sprawy.

Zawarte w §10 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2021r. sformułowanie prowadzona działalność oznaczona według Polskiej Klasyfikacji Działalności (PKD) 2007, jako rodzaj przeważającej działalności należy bowiem odnosić do faktycznie (rzeczywiście) prowadzonej działalności gospodarczej przez płatnika przedmiotowych składek (por. wyrok WSA z dnia 7 października 2021r., sygn. akt I SA/Sz 580/21, a także orzeczenia wydane w analogicznych stanach prawnych, takie jak: wyrok WSA z dnia 26 maja 2021r., sygn. akt I SA/Ol 259/21; wyrok WSA z dnia 10 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/Sz 290/21 oraz wyroki NSA z 20 października 2021r., sygn. akt I GSK 575/21 i sygn. akt I GSK 829/21). Inne rozumienie tego pojęcia mogłoby spowodować, że przedmiotową pomoc w postaci zwolnienia z obowiązku uiszczenia składek otrzymałby przedsiębiorca, który posiada w rejestrze REGON (czy CEiDG) kod wymieniony w § 10 ust. 1, ust. 2 oraz ust. 2a rozporządzenia z 26 lutego 2021r. (przy założeniu spełnienia pozostałych przesłanek z tego przepisu), mimo że faktycznie nie prowadzi takiej działalności gospodarczej, tj. pomoc publiczną otrzymałaby osoba nieuprawniona, lecz spełniająca formalnie przesłanki do jej uzyskania.

Nie można przy tym zapominać, jaki jest cel omawianej regulacji - wsparcie uczestników obrotu gospodarczego poszkodowanych wskutek pandemii COVID-19, a więc m.in. łagodzenie skutków społeczno-gospodarczych, przez udzielanie przedsiębiorcom pomocy materialnej, mającej na celu zapobieżenie upadłości lub likwidacji działalności gospodarczej i miejsc pracy. Uwzględniając powyższe uregulowania prawne i cel zarówno ustawy, jak i rozporządzenia, Sąd stanął na stanowisku, że pomoc przewidziana w rozporządzeniu w sprawie wsparcia, powinna trafić do podmiotów, które faktycznie prowadziły jako przeważającą działalność objętą kodami w nim wskazanymi, zaś przychód z tej działalności był niższy co najmniej o 40% w odniesieniu do okresu porównawczego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie podkreśla się, że wpis do ewidencji działalności gospodarczej jest swoistą deklaracją (zgłoszeniem) zamierzonej przez osobę fizyczną działalności, ma on charakter deklaratoryjny i rodzi jedynie domniemanie faktyczne jej prowadzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 marca 2006r., VI SA/Wa 2215/05, LEX nr 257125; wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2014r., II GSK 1010/13, LEX nr 1572566). W wyroku z 7 stycznia 2013r., sygn. akt II UK 142/12 oraz w wyroku z 23 listopada 2016 r., sygn. akt II UK 402/15 Sąd Najwyższy stwierdził, że informacja o rodzaju działalności wynikająca z rejestru REGON nie tworzy żadnego stanu prawnego, a jedynie ma potwierdzać stan faktyczny według oświadczenia wiedzy podmiotu prowadzącego taką działalność. Oświadczenia wiedzy mają charakter potwierdzenia faktów. Mogą być więc zakwestionowane, ponieważ stan nimi stwierdzony jako fakt podlega ocenie w kategoriach prawdy lub fałszu. (...) Okoliczność, czy zawarta w oświadczeniu informacja jest prawdziwa jest zatem kwestią dowodową.

Mając na uwadze powyższe rozważania, w ocenie Sądu, przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposobu weryfikacji warunku prowadzenia, jako przeważającej działalności gospodarczej, według podanego PKD, tj. wpis w CEIDG, w rubryce przeważającej działalności, nie przyczynia się do realizacji celu ustawy o zwalczaniu COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności, jak również w efekcie prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa

Zdaniem Sądu, wpis w CEIDG, jako jedyny sposób weryfikacji spełnienia kryterium przyznania ulgi, nie wypełnia również swojej funkcji jako uproszczenie procedur. Nie ulega wątpliwości, że uproszczenie procedur ma ułatwić skorzystanie ze wsparcia (w tym skrócenie procedury), do czego jednak ww. sposób weryfikacji w sprawie nie prowadzi. Wpis w odpowiedniej rubryce rejestru jako jedyny warunek spełnienia wymogu, de facto powoduje wykluczenie ze wsparcia podmiotów, które w warstwie merytorycznej warunek do przyznania ulgi spełniają (prowadzą na dzień złożenia wniosku i na dzień przyjętego okresu porównawczego przeważającą działalność według podanych PKD), a jedynie nie spełniają warstwy formalnej (uchybiły obowiązkom statystycznym).

W ocenie Sądu, przy takim rozumieniu terminu "przeważającej działalności", jaką przyjął organ, dochodzi do naruszenia zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP). Oceny w zakresie równego prawa do wsparcia (bo o takie prawo chodzi), należy dokonać pomiędzy podmiotami, które faktycznie spełniają wymóg prowadzenia na dzień złożenia wniosku (oraz w określonym przepisami okresie porównawczym) przeważającej działalności gospodarczej według podanych kodów PKD. Wprowadzenie zaś, jako jedynego sposobu weryfikacji spełnienia przedmiotowego kryterium, wymogu wpisu w rejestrze CEIDG/KRS, w rubryce przeważającej działalności gospodarczej, doprowadziło więc do sytuacji, że podmioty, które znajdują się w tej samej sytuacji, tj. faktycznie prowadzą jako przeważającą działalność gospodarczą według PKD, zostały pozbawione dostępu do ulgi. Przyjęta przez organ wykładnia powołanych przepisów wywołuje więc wyłącznie negatywny wpływ na sytuację tożsamych podmiotów uprawnionych do wsparcia, ponieważ, wpis w CEIDG/KRS, w rubryce zadeklarowanej przeważającej działalności, nie uzasadnia pominięcia faktycznie prowadzonej przez dany podmiot przeważającej działalności, skoro istnieje możliwość wykazania spełnienia warunku do przyznania ulgi w inny sposób, na podstawie innych dowodów, o ile oczywiście, jak to ma miejsce w sprawie, strona kwestionuje zasadność rozstrzygnięcia na podstawie kodu PKD wpisanego w rubryce przeważającej działalności, wskazując jednocześnie, że prowadzi od początku działalność gospodarczą w zakresie innego, kodu PKD, który uprawnia do ubiegania się o ulgę. Powyższe odniesienie się do charakteru wpisu do rejestru i jego znaczenia jest zdaniem Sądu istotne na gruncie właściwego odczytania § 10 ust. 1, ust. 2 i ust. 2a rozporządzenia.

Tym samym Sąd orzekający w niniejszej sprawie stwierdza, że przyjęty na podstawie ww. regulacji jedyny sposób weryfikacji warunku prowadzenia jako przeważającej działalności gospodarczej według podanego PKD – tj. wpis do rejestru CEIDG nie przyczynia się do realizacji celu ustawy COVID-19, nie dochowuje zasady proporcjonalności i prowadzi do naruszenia zasady równości wobec prawa. Jak to już wcześniej zostało wspomniane, wsparcie w ramach Tarczy Antykryzysowej jest reakcją na skutki epidemii COVID-19 i jest ukierunkowane na realne wsparcie dla podmiotów, które poniosły realne straty na skutek obostrzeń związanych z pandemią. Zastosowany przez organ, jako jedyny sposób spełnienia wymogu do otrzymania ulgi - wpis we właściwym rejestrze nie znajduje uzasadnienia ani jako uproszczenie procedur, ani jako pełniący funkcję zabezpieczenia przed dostępem do skorzystania z ulgi podmiotów nieuprawnionych. Wpis w rejestrze REGON (czy CEIDG) nie ma charakteru pewnego, tj. korzysta z domniemania prawdziwości, jednak jest ono wzruszalne, a zatem nie można takiego wpisu traktować jako gwarancji, że podmiot wnioskujący o ulgę na pewno spełnia wymóg ustawowy, co uzasadniałoby wyłączność takiego dowodu i przesądzało o prawidłowości postępowania organu. Istnieje również inna możliwość wykazania spełnienia wymaganego warunku (zob. wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1468/21).

Podkreślenia wymaga, że przepisy rozporządzenia z 26 lutego 2021r. i ustawy COVID-19 nie wyłączyły stosowania w tym postępowaniu normy zawartej w art. 76 § 3 k.p.a., co nie zostało przez ZUS dostrzeżone. Oznacza to, że przedsiębiorca prowadzący rzeczywistą działalność gospodarczą odpowiadającą treści kodów PKD wymienionych w rozporządzeniu z 26 lutego 2021 r., może przeprowadzić dowód przeciwko treści dokumentu urzędowego. Obalenie domniemania polegać będzie na wykazaniu, że rzeczywisty stan faktyczny jest inny, niż wynikający z danych pozyskanych przez organ z rejestru podmiotów CEIDG (por. wyrok WSA z dnia 17 czerwca 2021r., sygn. akt I SA/Rz 334/21).

Ocena, czy działalność gospodarcza określonego rodzaju jest rzeczywiście wykonywana i w jakich rozmiarach, należy do sfery ustaleń faktycznych. Nie zależy ona od wpisu do rejestru, choć wpis taki potraktowany został przez ustawodawcę jako domniemanie prawne mające na celu uproszczenie postępowania ulgowego (sens domniemania polega na istnieniu dużego stopnia prawdopodobieństwa, że w razie stwierdzenia faktu wskazanego w przesłance domniemania prawdziwy jest fakt określony we wniosku domniemania). Inicjatywa dowodowa w tej kwestii należy do strony, która złożyła wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego, zaś organ przed wydaniem niekorzystnej dla strony decyzji nie może pominąć dyspozycji art. 79a § 1 k.p.a. Powinien zatem przed wydaniem takiej decyzji powiadomić ją o konieczności wskazania przesłanek, które nie zostały spełnione lub wykazane, czyniąc zadość zasadzie informowania (art. 9 k.p.a.). Jeżeli zaś strona składa wnioski dowodowe mające podważyć dane z rejestru podmiotów CEIDG, powinny one być rozpoznane przez organ prowadzący postępowanie przy uwzględnieniu przepisów art. 7, art. 78 § 1 i art. 80 k.p.a. W razie zaś wydania decyzji o odmowie zwolnienia z obowiązku opłacania należności z tytułu składek należy sporządzić uzasadnienie tej decyzji odpowiadające wymogom określonych w art. 107 § 3 k.p.a.

Rozpatrując ponownie sprawę, organ stosownie do dyspozycji art.153 p.p.s.a. zobowiązany będzie uwzględnić stanowisko prawne wyrażone przez Sąd w niniejszym uzasadnieniu wyroku. Organ powinien w szczególności dokonać oceny przedłożonego przez Spółkę materiału dowodowego w celu ustalenia, czy istotnie potwierdza on deklarowany przez nią kod PKD działalności przeważającej.

W tym celu przeprowadzi więc pełne postępowanie wyjaśniające, czyniąc niezbędne ustalenia w tym zakresie, na podstawie dostępnych i możliwych do przeprowadzenia dowodów. Następnie organ zbada skalę spadku przychodów, pod kątem tego, czy jej wskaźnik uprawnia do uzyskania wnioskowanej ulgi.

Dodać należy, że Sąd administracyjny nie zastępuje w orzekaniu organów administracyjnych, a jedynie kontroluje zaskarżoną przez stronę decyzję pod względem prawnym i w przypadku ustalenia, że narusza ona prawo – uchyla ją, podając przyczyny, które skłoniły do tego Sąd. Sąd administracyjny nie jest władny do przyznania pomocy publicznej w postaci zwolnienia z obowiązku opłacania składek, gdyż to należy do uprawnień ZUS, który po ponownie przeprowadzonym postępowaniu, kierując się wskazaniami Sądu, zawartymi w uzasadnieniu przedmiotowego wyroku, wyda stosowne rozstrzygnięcie zawierające uzasadnienie odpowiadającym wymogom art. 107§3 k.p.a.

Z tych też powodów Sąd podzielił również wszystkie zarzuty skarg Spółki i Rzecznika Małych i Średnich Przedsiębiorców

Mając na uwadze powyżej przedstawione naruszenia prawa materialnego, jak i przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 1 lit. a i lit. c p.p.s.a. w zw z art. 135 p.p.s.a. o uchyleniu zaskarżonej decyzji i decyzji organu z dnia 23 czerwca 2021r. gdyż było to niezbędne do końcowego załatwienia sprawy.

Sąd odstąpił od orzeczenia o kosztach postępowania, z uwagi na to, że Skarżąca Spółka po pierwsze był zwolniony z obowiązku uiszczania kosztów sądowych z mocy art. 239§1 pkt 1 lit. e p.p.s.a., który stanowi, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych, po drugie Skarżąca Spółka w sprawie występowała, bez profesjonalnego pełnomocnika. Po trzecie, nie wykazała, że poniosła wydatki niezbędne do celowego dochodzenia swoich praw.

Jednocześnie Sąd wskazuje, że w świetle przytoczonych przepisów, Rzecznik Małych i Średnich Przedsiębiorców działa na prawach prokuratora, a tym samym znajduje do niego zastosowanie przepis art. 239§1 pkt 2 p.p.s.a., który zwalnia prokuratora z uiszczenia kosztów sądowych. Stąd, nie orzeczono w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania sądowego.