Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1801/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 3; art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Nawrot (spr.), Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi J. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi J. W.(dalej inwestor, strona, skarżący) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...] WINB, organ odwoławczy) z [...] czerwca 2019 r., Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. D. [...] w K.

Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym

i prawnym:

W dniu [...] marca 2015 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego

w P. (dalej PINB, organ I instancji) wpłynął wniosek H. i M. M.

o wszczęcie postępowania w sprawie doprowadzenia zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. D [...] w K. do stanu zgodnego

z przepisami prawa.

W toku prowadzonego przez PINB postępowania ustalono, że budynek mieszkalny usytuowany na ww. nieruchomości został zrealizowany w oparciu o decyzję

Naczelnika Miasta i Gminy P. Nr [...] z [...] grudnia 1982 r., udzielającej J. G. pozwolenia na budowę. Obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r. (potwierdzenie Urzędu Miasta

i Gminy K.).

W dniu [...] grudnia 2015 r. organ nadzoru budowlanego I instancji przeprowadził

oględziny, w trakcie których ustalił, że na działce o nr ew. [...] położonej przy ul. D [...] w K. istnieje budynek mieszkalny w zabudowie bliźniaczej. Obiekt posiada piwnicę i 4 półpiętra. J. W. oświadczył, że budynek zakupił [...] września 1992 r. w stanie surowym zamkniętym, posiada decyzję Starosty P[...] Nr [...] z [...] listopada 2012 r. zezwalającą na przebudowę budynku. Zakres prac wskazany w projekcie został wykonany zgodnie

z dokumentacją techniczną. Jedyną zmianą nieistotną jest rezygnacja z wykonania drzwi - przejścia z kuchni do wiatrołapu. Obiekt posiada wymiary 11,30 m × 9,00 m, przy czym budynek mieszkalny jest wysunięty poza ogrodzenie działki o ok. 55 cm od strony południowo-wschodniej.

Kolejne oględziny PINB przeprowadził w dniu [...] marca 2016 r., stwierdzając, że inwestor w związku z wydanym pozwoleniem na przebudowę budynku, wprowadził nieistotne zmiany w stosunku do projektu budowlanego polegające na zmianie konstrukcji wiatrołapu z drewnianej na aluminiową.

Powyższe ustalenia stały się podstawą do wydania decyzji Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r., umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki o nr ew. [...] położonej przy ul. D [...] w K.. W wyniku postępowania odwoławczego [...] WINB decyzją Nr [...] z [...] lipca 2016 r., utrzymał w mocy w/w rozstrzygnięcie organu powiatowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 26 lipca 2017r. w sprawie sygn. akt [...] , uchylił decyzję [...] WINB Nr [...]. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że ocenie organów nadzoru budowlanego winno podlegać to czy obecne usytuowanie budynku jest wynikiem wadliwości projektu budowlanego czy istotnego odstąpienia od niego w trakcie realizacji inwestycji. Jednocześnie Sąd wskazał, że wydane w trybie art. 54 ust. 1 ustawy Prawo budowlane (w brzmieniu obowiązującym w dacie zakończenia budowy) potwierdzenie przyjęcia zgłoszenia do użytkowania, nie legalizuje samowolnej budowy i nie stoi na przeszkodzie prowadzenia postępowania w trybie art. 48 – 50 ustawy.

Po wyroku [...] , [...] WINB, uchylił decyzję PINB Nr [...] o umorzeniu postępowania.

Następnie, organ I instancji decyzją Nr [...] z [...] maja 2018 r., na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazał B. i J. W. doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu poprzedniego, tj. stanu zgodnego

z decyzją Naczelnika Miasta i Gminy K.z dnia [...] grudnia 1982 r., zezwalającą na budowę budynku mieszkalnego, która została przeniesiona decyzją Nr [...] z [...] lipca 1995 r. na rzecz B. i J. W..

[...] WINB decyzją Nr [...] z dnia [...] lipca 2018 r. uchylił ww. rozstrzygnięcie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Z kolei WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 27 września 2018 r. sygn. akt [...] , oddalił sprzeciw H. i M. M. od decyzji organu wojewódzkiego Nr [...]. Z uzasadnienia wyroku wynika, że Sąd za trafne uznał stanowisko organu odwoławczego, stwierdzające iż w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nakłada obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, PINB decyzją Nr [...],

z dnia [...] marca 2019 r., działając w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, dalej Prawo budowlane) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096, dalej kpa) nałożył na J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia

w terminie 90 dni licząc od dnia otrzymania w/w decyzji, projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego przy ul. D [...] w K..

Rozpoznając odwołanie inwestora, [...] WINB zaskarżoną decyzja Nr [...] z [...] czerwca 2019 r., uchylił w całości zaskarżoną decyzję i na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy Prawo budowlane orzekł: o nałożeniu na J. W. obowiązku sporządzenia i przedstawienia, w terminie do dnia

30 września 2019 r., 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. D [...] w K., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Decyzje wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, organ odwoławczy wyjaśnił, iż brak wskazania w podstawie prawnej art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego stanowiło uchybienie organu I instancji i zasadność zastosowania art. 138 § 1 pkt 2 kpa. Jak wyjaśnił [...] WINB, w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Stwierdził, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż budowa budynku mieszkalnego na działce o nr ew. [...] (poprzedni nr ew. [...]) została zrealizowana na podstawie decyzji Naczelnika Miasta i Gminy P. Nr [...] z dnia [...] grudnia 1982r., udzielającej J. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Z rejestru decyzji wydanych w 1995 r. przez Urząd Gminy K., wynika z kolei decyzja Nr [...] z dnia [...] lipca 1995 r., która przenosiła pozwolenie na budowę omawianego budynku na rzecz B. i J. W..

Z dalszych ustaleń organu wynika, że obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r. (potwierdzenie Urzędu Miasta i Gminy K.Nr 11/99 znak: [...]). Z planu realizacyjnego działek o nr ew. [...] położonych w K. będącego załącznikiem do projektu budowlanego wynika, że sporny budynek mieszkalny został zaprojektowany w całości

w granicach działki o nr ew. ... Ze szkicu inwentaryzacyjnego działek o nr ew. [...] (obecnie [...]) sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. D. wynika, że budynek został wybudowany z przekroczeniem granic sąsiedniej nieruchomości należącej do sąsiadów inwestora małżonków M. na szerokości 0,44 m-0,62 m. Szkic ten został sporządzony w dniu [...] maja 1985 r.

i znajduje się on w aktach sprawy dotyczących przyjęcia spornego obiektu do użytkowania.

Zatem jak podał [...] WINB, z powyższych ustaleń wynika, że budynek mieszkalny inwestora został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę

i w takim kształcie został przyjęty do użytkowania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej I instancji. W aktach przekazanych przez Starostwo Powiatowe w P. znajduje się także projekt budowlany zamienny, w tym plan realizacyjny działki o nr ew. [...] położonej w K., na którym zaznaczono istniejący obiekt z przekroczeniem w/w działki na rzecz nieruchomości należącej do H. i M. M.. Ponadto na planie tym widnieje pieczątka "Załącznik do decyzji [...]budowa bud. mieszkaln. przy ul. [...]". Decyzja Nr [...] przenosiła pozwolenie na budowę na rzecz małżonków W.

Przytaczając wytyczne WSA sygn. akt [...] z dnia 26 lipca 2017 r. [...] WINB wyjaśnił, że w sytuacji istotnego odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę i zatwierdzonego projektu budowlanego organ nadzoru budowlanego podejmuje stosowne działania mające na celu doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu odwoławczego, PINB w P. prawidłowo uznał, że inwestycję zrealizowano

w sposób istotnie odbiegający od warunków zatwierdzonego projektu budowlanego

i decyzji Naczelnika Miasta i Gminy K.z dnia [...] grudnia 1982 r. znak:

[...]

Jednocześnie [...] WINB przyznał, że w dacie wykonania odstępstwa przepisy Prawa budowlanego nie zawierały katalogu istotnych odstępstw, niemniej

w takiej sytuacji organ był zobowiązany samodzielnie biorąc pod uwagę całokształt okoliczności sprawy ocenić, czy w sprawie ma miejsce istotne odstępstwo. Za takie

w omawianej sprawie uznać należy zwiększenie wymiarów obiektu i jego częściowe usytuowanie na działce sąsiedniej.

W związku z powyższym jak podał organ odwoławczy konieczne stało się przeprowadzenie odpowiedniego postępowania naprawczego przed organem nadzoru budowlanego, w trybie art. 51 Prawa budowlanego. Przedłożenie przez inwestora

w PINB w P. projektu budowlanego zamiennego umożliwi ocenę prawidłowości wykonanych z odstępstwem robót budowlanych pod kątem zgodności ze sztuką budowlaną i przepisami nadto umożliwi legalizację wykonanych samowolnie zmian.

Natomiast niewykonanie w tym terminie nałożonego obowiązku skutkuje wydaniem przez organ decyzji, na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jej części, bądź doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu [...]WINB wskazał, że nie

zasługują one na uwzględnienie. Organy nadzoru budowlanego określiły jako strony postępowania: J. W. oraz H. i M. M. Zmiana inwestora na mocy przeniesienia pozwolenia na budowę spowodowała, że małżonkowie G. utracili jakiekolwiek prawa i obowiązki do działki położonej przy ul. [...]

w K.. Ponadto B. W. nie jest już właścicielem działki

o nr ew. [...], stąd też skierowanie obowiązku przedłożenia dokumentacji budowlanej zamiennej na J. W. było właściwe.

Organ odwoławczy odparł zarzuty dotyczące wykonania błędnych pomiarów obiektu w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu [...] marca 2018 r. przez pracowników PINB w P., wskazując, że zgodnie z art. 76 § 1 kpa: ,dokumenty urzędowe sporządzone w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w ich zakresie działania stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Kodeks postępowania administracyjnego nie definiuje pojęcia dokumentu, przyznaje jedynie zwiększoną moc dowodową dokumentom urzędowym. Dowód

z dokumentów jest najczęściej stosowanym dowodem w postępowaniu administracyjnym.

Zdaniem [...] WINB brak jest podstaw do podważania protokołu

z przeprowadzonych przez PINB w P. oględzin, tym bardziej, że J. W. oraz jego pełnomocnik adw. M. C.. podpisali protokół nie wnosząc żadnych uwag co do jego treści. Jednocześnie organ odwoławczy dodał, że jeżeli organy nadzoru budowlanego wyprowadziły określone ustalenia dotyczące stanu faktycznego z posiadanych i nienasuwających zastrzeżeń dowodów, to skuteczne ich zakwestionowanie wymaga przeprowadzenia skutecznego kontrdowodu z inicjatywy strony kwestionującej te ustalenia.

Stwierdził także, że z akt sprawy bezsprzecznie wynika, iż w trakcie budowy naruszono granice działki należącej do H. i M. M..

Za nieskuteczny w postępowaniu uznał zarzut naruszania przez organ powiatowy zasady czynnego udziału stron. Strona skarżąca nie wykazała jakich konkretnie czynności procesowych nie wykonała.

Organ wojewódzki nadzoru budowlanego podkreślił, że w niniejszej sprawie wystąpiły istotne odstępstwa, co skutkowało wdrożeniem procedury legalizacyjnej

w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (wybudowanie budynku

z przekroczeniem granic nieruchomości należącej do małżonków M. na szerokości 0,44 m-0,62 m). Odnosząc się do kwestii zawieszenia postępowania, [...] WINB wskazał, że okoliczność ta winna zostać rozważona na etapie przedłożenia projektu zamiennego przez J. W. (o ile organ powiatowy uzna, że istnieje zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa).

W podsumowaniu [...]WINB zauważył, że projekt budowlany zamienny winien przewidywać, czy można dokonać zmian lub przeróbek obiektu, tak aby obiekt doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami.

J. W. (dalej skarżący) wniósł skargę na powyższą decyzję [...] WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając:

- naruszenie przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 7, art. 77 § 1 art. 78 i art. 80 kpa) przez niezbadanie istoty sprawy

i niepodjęcie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia rzeczywistego stanu faktycznego oraz nieuwzględnienie interesu społecznego oraz słusznego interesu obywateli;

- naruszenie przepisów prawa materialnego art. 51 ust. 1 pkt 3 , art. 51 ust. 7 oraz art. 36a ustawy Prawo budowlane przez nie przeprowadzenie szczegółowych rozważań celem ustalenia, czy stwierdzone odstępstwo, w realiach rozpoznawanego przypadku ma charakter istotny, a także niezastosowania w tej sprawie przepisów prawa budowlanego z daty budowy budynku mieszkalnego przy ul. D 8

w K., to jest ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.);

- naruszenie obowiązku zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, na podstawie art. 97 § 1 pkt. 4 kpa do czasu wydania prawomocnego orzeczenia

w sprawie toczącej się przed Sądem Rejowym w P. [...] sygn. akt. [...] oraz zakończenia postępowania administracyjnego w sprawie odstępstw w zabudowie pozostałych segmentów stanowiących zabudowę szeregową

w K.przy ul. [...];

- naruszenie zasady określonej w art. 8 kpa, bowiem skarżący J. W. przez cały czas działa w zaufaniu do organów administracji i wydanych przez te organy zaświadczeń i orzeczeń, a mimo tego w niniejszym postępowaniu jego działanie jest traktowane jako delikt;

- pominięcie i nie ustosunkowanie się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nr [...] , do wszystkich wniosków i zarzutów przedstawionych przez skarżącego J. W. w jego odwołaniu od decyzji Nr [...] z dnia [...].03.2019 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. .

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji [...] WINB w całości i przekazanie sprawy Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego w P. do ponownego rozpoznania. Nadto o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął postawione zarzuty, kładąc nacisk na przyjęcie orientacyjnych pomiarów wykonanych przez inspektorów PINB w P. podczas oględzin w dniu [...] marca 2018 r., nie uwzględnienie odstępstw w zabudowie pozostałych segmentów stanowiących zabudowę szeregową przy ul. D nr [...], pominięcie przepisów poprzedniej ustawy Prawo budowlane z 1974 r., czy też faktu zgłoszenia budynku do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r.

Ponadto skarżący podniósł, że w ustawie Prawo budowlane z 1974 r. nie były zdefiniowane zmiany istotne i pozostawiono w tym względzie dużą dozę uznaniowości organom.

W odpowiedzi na skargę [...] WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację przytoczoną w zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2020 r. pełnomocnik skarżącego potwierdziła fakt złożenia przez skarżącego do organu I instancji projektu budowlanego zamiennego zgodnie z nałożonym obowiązkiem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga podlegała oddaleniu.

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji wykazała, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć istotny wpływ na rozstrzygniecie.

W pierwszej kolejności przypomnieć należy, iż Sąd kontroluje decyzję [...] WINB w przedmiocie nałożenia na skarżącego obowiązku sporządzenia i przedstawienia 4 egzemplarzy projektu budowlanego zamiennego budynku mieszkalnego przy ul. D [...] w K., uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Jest poza sporem, że budynek mieszkalny usytuowany na ww. nieruchomości został zrealizowany w oparciu o decyzję Naczelnika Miasta i Gminy P. Nr [...] z [...] grudnia 1982 r., udzielającą J. G. pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. Obiekt został formalnie zgłoszony do użytkowania w dniu [...] lutego 1999 r. Inwestor przedmiotowy budynek zakupił w dniu [...] września 1992 r. w stanie surowym zamkniętym, nadto posiada decyzję Starosty P. Nr [...] z [...]listopada 2012 r. zezwalającą na przebudowę budynku.

Przeprowadzone oględziny wykazały, że budynek mieszkalny jest wysunięty poza ogrodzenie działki o około 55 cm od strony południowo-wschodniej. Co istotne,

z planu realizacyjnego działek o nr ew. [...] położonych w K. będącego załącznikiem do projektu budowlanego wynika, że sporny budynek mieszkalny został zaprojektowany w całości w granicach działki o nr ew. [...]. Ponadto ze szkicu inwentaryzacyjnego działek o nr ew. [...] (obecnie [...]) sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. D. wynika, że budynek został wybudowany z przekroczeniem granic sąsiedniej nieruchomości należącej do sąsiadów inwestora małżonków M.na szerokości 0,44 m-0,62 m. Szkic ten został sporządzony w dniu [...] maja 1985 r. i dołączony do akt sprawy dotyczących przyjęcia spornego obiektu do użytkowania.

Wskazuje to jak słusznie wskazał organ, że budynek został wybudowany niezgodnie z pozwoleniem na budowę i w takim kształcie został przyjęty do użytkowania.

W tej sytuacji w realiach rozpoznawanej sprawy, fakt wystąpienia istotnego odstępstwa w postaci – usytuowania części budynku na sąsiedniej nieruchomości (na działce małżonków M.) nie budzi wątpliwości Sądu. Mając na uwadze po pierwsze dowód w postaci szkicu inwentaryzacyjnego działek o nr ew. [...] (obecnie [...]

i [...]) sporządzonego przez geodetę uprawnionego A. D. oraz przeprowadzone oględziny i podpisany protokół przez inwestora i jego pełnomocnika bez zastrzeżeń, organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie naprawcze w trybie art. 51 Prawa budowlanego.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3, ust. 7 czy 36a Prawa budowlanego. Przepis ten (art. 51 ust. 1 pkt 3) stanowi, że w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Przepis ten znajduje zastosowanie, gdy roboty budowlane prowadzone są na podstawie ważnego pozwolenia na budowę, ale jednocześnie organy stwierdziły, że doszło do odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę.

W przedmiotowej sprawie nie budzą wątpliwości kluczowe okoliczności badane przez organ. Roboty budowlane prowadzone były na podstawie pozwolenia na budowę, a odstępstwa od projektu budowlanego dotyczyły projektu zagospodarowania działki inwestycyjnej, usytuowania budynku częściowo w działce sąsiada, należało je uznać za istotne odstąpienie (art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego).

Obowiązująca w dacie prowadzenia robót ustawa z 1974 r. nie zawierała przepisu będącego odpowiednikiem obecnie obowiązującego art. 63 ust. 1 ustawy nakładającego na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu budowlanego dokumentów, o których mowa w art. 60 (głównie dokumentacji budowy i dokumentacji powykonawczej) oraz opracowań projektowych i dokumentów technicznych robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania. Jednakże błędny jest pogląd, że

w takiej sytuacji właściciel lub zarządca obiektu zwolniony jest całkowicie z powinności posiadania takiej dokumentacji dla obiektów wybudowanych przed 1 stycznia 1995 r. Przepis § 34 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno - budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), wydanego na podstawie delegacji zawartej m.in. w art. 57 ust. 3 ustawy z 1974 r. przewidywał jednak obowiązek przechowywania przez okres istnienia obiektu planu realizacyjnego i projektu ze wszystkimi rysunkami zamiennymi lub naniesionymi zmianami. Oczywiście nieposiadanie przez właściciela lub zarządcę obiektu takiej dokumentacji nie oznacza samo przez się, że roboty budowlane zostały wykonane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie budowy obiektu. Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 2273/17 (LEX nr 2483026) posiadanie takiej dokumentacji leży

w interesie właściciela lub zarządcy obiektu i może okazać się pomocne np.

w przypadku uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę, a w toku postępowania naprawczego taka dokumentacja może i powinna zostać wykorzystana (por. także wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1351/11 - LEX nr 1373487 i z dnia 9 marca 2012 r., sygn. akt II OSK 1738/15 - LEX nr 2290017). Identyczna sytuacja zachodzi w przypadku prowadzenia postępowania naprawczego w związku ze stwierdzeniem odstępstwa od ustaleń

i warunków pozwolenia na budowę przy braku dokumentacji obrazującej dokonane zmiany w trakcie prowadzenia robót budowlanych.

Dla oceny charakteru tego odstępstwa nie ma znaczenia, że obowiązujące

w dacie wykonywania robót przepisy ustawy z 1974 r. nie precyzowały, co należy rozumieć przez takie odstępstwo. Jednakże zakres dokonanych zmian tak

w odniesieniu do wadliwego usytuowania budynku – częściowo w działce sąsiada, upoważniał Sąd do akceptacji stanowiska organu administracji, że poprzedni właściciel dopuścili się odstępstwa istotnego.

Sąd zauważa, że już w wyroku [...] z dnia 26 lipca 2017 r., Sąd wyraźnie zaznaczył i wskazał kierunek postępowania organom nadzoru budowlanego. Po pierwsze zaznaczył możliwość prowadzenia postepowania naprawczego i nakazał ustalenie: czy przekroczenie granicy wynika z projektu budowlanego i planu zagospodarowania terenu, czy jest wynikiem odstępstw od udzielonego pozwolenia na budowę. Wskazał przy tym, że zmiana lokalizacji inwestycji stanowi istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Dalsze postępowanie organu, przeprowadzone oględziny, pomiary potwierdziły fakt istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Decydujące znaczenie potwierdzające słuszność stanowiska organów nadzoru budowlanego została stwierdzona wyrokiem oddalającym sprzeciw od decyzji [...] WINB Nr [...] – wyrokiem w sprawie sygn. akt [...] ,

w którym Sąd potwierdził konieczność zastosowania art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego.

Za nieusprawiedliwiony Sąd uznaje zarzut odnoszący się do pominięcia przez organy nadzoru budowlanego okoliczności pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego.

Odnosząc się do tego zarzutu należy stwierdzić, że istotnie w sytuacji uzyskania przez inwestora pozwolenia na użytkowanie obiektu organ nadzoru budowlanego traci możliwość prowadzenia postępowania naprawczego (art. 50 – 51 ustawy) i to bez względu na datę zakończenia budowy obiektu. Decyzja taka kończy proces budowlany

i dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego stanowi potwierdzenie zgodności z przepisami wykonanych robót budowlanych (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 2018 r., sygn. akt II OSK 1108/16 - LEX nr 2491517 i powołane tam orzecznictwo). W razie powstania wątpliwości co do zgodności

z przepisami wykonanych robót budowlanych w sytuacji, gdy nie jest wymagane wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego nie traci kompetencji do prowadzenia postępowania.

Postępowanie naprawcze regulowane w przepisach art. 50 - 51 ustawy może zatem być prowadzone w stosunku robót budowlanych bez względu na datę zakończenia budowy i datę wszczęcia w stosunku do tych robót postępowania.

W rozpoznawanej sprawie poza sporem pozostawało, że po zakończeniu robót budowlanych rozpoczętych na podstawie decyzji z dnia [...] grudnia 1982 r. nie została wydana decyzja o pozwoleniu na użytkowanie. W tym stanie rzeczy, wbrew odmiennym twierdzeniom pełnomocnika, mogło się toczyć postępowanie naprawcze w stosunku do robót budowlanych związanych z zakończoną przebudową budynku.

Podkreślenia wymaga także, że organy nadzoru budowlanego (PINB, [...]WINB) są organami wyspecjalizowanymi w zakresie oceny i klasyfikacji robót budowlanych

i w przekonaniu Sądu właściwie oceniły, że w rozpoznawanej sprawie – doszło do istotnych odstępstw, skutkujących obowiązkiem sporządzenia projektu budowlanego zamiennego. Skoro z ustaleń faktycznych wynika, że doszło do realizacji budynku

z istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego w rozumieniu art. 36 w zw. z 36a ust. 5 Prawa budowlanego, to w zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano przepis art. 51 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 51 ust. 7 Prawa budowlanego

i zobowiązano inwestora J. W. do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem.

Stąd też zaskarżoną decyzję należy uznać za prawidłową i wydaną bez naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu nakazującym jej uchylenie przez sąd administracyjny.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy stwierdzić, iż stan faktyczny sprawy został dostatecznie wyjaśniony. Organy wskazały w jakim zakresie doszło do odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego, powołały i omówiły podstawę prawną rozstrzygnięcia. Nie doszło zatem do naruszenia przepisów postępowania wskazanych w skardze, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 78 i art. 80 kpa.

Nie jest usprawiedliwiony zarzut naruszenia przez Sąd obowiązku zawieszenia postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa, do czasu wydania prawomocnego orzeczenia w sprawie toczącej się przed Sądem Rejonowym w P. [...], toczącej się z powództwa J. W. o wykup nieruchomości.

Okoliczność ewentualnych odstępstw w zabudowie pozostałych segmentów stanowiących zabudowę szeregową ([...] ) nie była podnoszona na etapie postepowania administracyjnego i nie ona wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie. Za chybiony Sąd uważa zarzut odnoszący się do naruszenia art. 8 kpa. Zarzuty skargi stanowią polemikę z prawidłowymi ustaleniami organu, którym kierunek nadał Sąd w poprzednich sprawach.

W tym stanie faktycznym i prawnym Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302).