Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1534/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2012-10-25 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6205 Nadzór sanitarny
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: uchylono zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie
Powołane przepisy: article: Art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i b, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: Art. 28
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: Art. 93 par. 1, art. 97 par. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 788
law: Ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy - tekst jednolity.
article: Art. 26, art. 27
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: Art. 3 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2009 nr 52 poz 417
law: Ustawa z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie SO del. Janusz Bociąga (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi A. T. – S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 13 października 2011r. nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji, II. orzeka, że uchylone postanowienia nie mogą być wykonane, III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżącej kwotę 100 ( sto ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Powiatowy Inspektor Sanitarny stwierdził na podstawie kontroli realizacji szczepień ochronnych, niewykonanie przez zobowiązaną A. T. – S., mimo wystosowania upomnienia Nr [...] z dnia [...] 2011 r., znak: [...], obowiązku dotyczącego zaszczepienia syna F. T. – S., ur. [...] 1994 r. przeciwko Td.

Tytułem wykonawczym wydanym przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego nr [...] z dnia [...] 2011 r., znak: [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji wobec A. T. - S. Tytuł wykonawczy nr został wydany na podstawie art. 2 § 1 pkt 10, art. 20 § 2 i art. 27 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (jedn. tekst: Dz. U. Nr 229, poz.1954 z póz. zm.). – dalej u.p.e.a. oraz art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. (Dz. U. z 2008 r. Nr 234, poz. 1570 z późn. zm.) oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień (Dz. U. z 2002 r. Nr 237, poz. 2018 z późn. zm.).

Organ w tytule wykonawczym stwierdził, iż obowiązek jest wymagalny, a tytuł stanowi zgodnie z art. 119 u.p.e.a. podstawę do nakładania grzywien w celu przymuszenia wykonania obowiązku.

Równocześnie Powiatowy Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] 2011 r., znak: [...], nr [...] nałożył na zobowiązaną A. T. – S. grzywnę w wysokości 200 zł w celu przymuszenia do poddania dziecka – F. obowiązkowemu szczepieniu Td. W pkt 2 postanowienia organ wezwał zobowiązaną do wykonania obowiązku zaszczepienia dziecka w terminie 7 dni od dnia otrzymania postanowienia jednocześnie informując, że w razie niewykonania obowiązku w wyznaczonym terminie będą nakładane dalsze grzywny do wysokości 50.000 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na zobowiązanej na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz przepisów wykonawczych, ciąży obowiązek zaszczepienia dziecka. Obowiązek ten nie został wykonany. Wobec powyższego organ na podstawie tytułu wykonawczego prowadzi wobec zobowiązanej postępowanie egzekucyjne (na podstawie w/w przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Celem wykonania przedmiotowego obowiązku organ nałożył grzywnę jako środek egzekucyjny.

A. T. – S. i W. T. – S., rodzice dziecka, wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie, zarzucając naruszenie:

- art. 77 § 1 k.p.a. polegające na nie zbadaniu spełnienia warunku określonego w art. 17 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Organ nie zbadał, czy warunek ten został spełniony, tj. czy zostało wykonane lekarskie badanie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Tym samym nie wykazał, że spełnienie obowiązku do którego organ przymusza, jest wykonalne,

- art. 16 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, który stanowi, że "pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody",

- art. 6 k.p.a. oraz art. 8 k.p.a., przez niewykazanie podstawy prawnej do orzekania jako organ egzekucyjny , oraz niejasne i niejednoznaczne określenie obowiązku.

Skarżący podnieśli, że art. 20 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji stanowi, że: "w przypadkach określonych szczególnymi przepisami jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym działa każdy organ Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu lub Straży Granicznej, Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, organ Państwowej Inspekcji Pracy wydający decyzję w pierwszej instancji, organ straży pożarnej kierujący akcją ratowniczą a także inne organy powołane do ochrony spokoju, bezpieczeństwa, porządku, zdrowia publicznego lub mienia społecznego"

Jak wynika z powyższego, tylko w przypadkach określonych szczególnymi przepisami Państwowy Inspektor Sanitarny (mieszczący się w pojęciu innego organu powołanego do ochrony zdrowia) może występować jako organ egzekucyjny w zakresie egzekucji administracyjnej.

Ustawa z dnia 5 grudnia 2008r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi będąc przepisem szczególnym, w sposób wyraźny zezwala na zastosowanie przymusu administracyjnego ale tylko w stosunku do osób podejrzanych lub chorych na chorobę zakaźna (art. 33 oraz art. 36).

Skarżący podnieśli, że ich syn jest całkowicie zdrowy i nie jest osobą podejrzaną lub chorą na żadną chorobę, co implikuje brak możliwości zastosowania przymusu. Na poparcie swoich argumentów przytoczyli również wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku II SA/Bk 79/11 z dnia 5 maja 2011 r.

Rozpoznając zażalenie Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 13 października 2011 r., znak: [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji z dnia [...] 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny, na podstawie art. 144 k.p.a. i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że na podstawie tytułu wykonawczego z dnia [...] 2011 r., znak: [...] zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne w administracji wobec A. T. – S., po stwierdzeniu na podstawie kontroli realizacji szczepień ochronnych przeprowadzonej w dniu [...] 2011 r. w NZOZ [...] Sp. z o.o. w K, przy ul. A, niewykonania przez zobowiązaną, mimo wystosowanego upomnienia z dnia [...] 2011 r., znak: [...], obowiązku dotyczącego szczepienia dziecka, tj. F. T. – S. przeciwko Td.

Organ wskazał, że obowiązek szczepień wynika z przepisu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi. Obowiązek szczepień ochronnych określony został ustawowo. Zarówno obowiązujące w tym względzie przepisy prawa jak i brak medycznych przeciwwskazań u dziecka zobowiązanej, odnotowanych przez lekarza specjalistę w karcie uodpornienia dziecka potwierdzają zasadność prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanej.

Zgodnie z art. 17 ust. 1 powyższej ustawy: "Osoby, określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z przepisem art. 17 ust. 11 powyższej ustawy "Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej (...)."Z kolei zgodnie z art. 5 ust. 2w/w ustawy: "W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. I [osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych], ponosi osoba, która sprawuje prawną lub faktyczną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną."

Wykaz obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasady przeprowadzania i dokumentacji szczepień zawarte są w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień.

Jak wynika z powyższego szczepienia ochronne przeciw chorobom zakaźnym są obowiązkowe, a obowiązek ich wykonania w przypadku dziecka spoczywa na rodzicu, w niniejszym przypadku na skarżącej.

Skarżąca w swoim zażaleniu nie wskazuje, by istniały trwałe lub czasowe przeciwwskazania do szczepień jej dziecka, a jedynie takie mogą stanowić podstawę do odpowiednio zawieszenia postępowania egzekucyjnego lub jego umorzenia. Przeciwnie, skarżąca oświadcza, że jej syn jest całkowicie zdrowy.

Prowadzone postępowanie egzekucyjne jest następstwem niewykonania przez skarżącą obowiązku szczepienia dziecka, czego skarżąca nie kwestionuje.

Prawidłowo, organ egzekucyjny skierował do skarżącej upomnienie z dnia [...] 2011r., znak: [...], wzywające do wykonania obowiązku, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, a następnie wszczął takie postępowanie, stosownie do treści art. 15 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Dolegliwość grzywny w celu przymuszenia, którą organ nałożył na skarżącą, wobec niewykonania przez nią dobrowolnie obowiązku wynikającego z przepisu art. 17 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi oraz rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień ma za zadanie skłonić zobowiązaną do wykonania ciążącego na niej obowiązku.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji dołożył wszelkiej staranności do wyjaśnienia stanu faktycznego, czego wyrazem są podejmowane przez organ działania a także kierowana do skarżącej korespondencja, odpowiednio pisma z dnia 17 maja 2011 r. oraz z dnia 29 czerwca 2011 r. Natomiast kierowane przez skarżącą do WIS jej kolejne pisma (pismo z dnia 29 kwietnia 2011r. oraz pismo z dnia 13 czerwca 2011 r.) pozwalają stwierdzić, że skarżąca uchyla się od ciążącego na niej obowiązku.

Odnosząc się do przywołanego przez skarżącą wyroku WSA w Białymstoku, organ podniósł, iż nie można go przenieść na grunt niniejszej sprawy albowiem, w niniejszym przypadku Powiatowy Inspektor Sanitarny nie nałożył na zobowiązaną obowiązku szczepień w drodze decyzji administracyjnej.

W ocenie organu grzywna została nałożona zasadnie oraz prawidłowo pod względem formalno-prawnym. Podniesione przez skarżącą zarzuty nie znajdują odzwierciedlenia w przepisach prawa. Skarżąca nie neguje faktu, iż nadal nie wykonała obowiązku szczepień swojego dziecka. Nadto oświadczyła, iż jej syn jest całkowicie zdrowy.

Podstawą prawną zaskarżonego postanowienia są przepisy określone w Ustawie z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, tj. art. 20 § 2, art. 64a§ l pkt l, art. 119, art. 120, art. 121 § l i § 2 i § 3 oraz art. 122 tejże ustawy.

Nadto podnoszony przez skarżącą zarzut naruszenia art. 8 Kpa jest także nieusprawiedliwiony, gdyż przeczą temu kierowane do niej przez organ pisma z dnia 17 maja oraz 29 czerwca bieżącego roku, które to pisma skierowane zostały przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego, wobec skarżącej.

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 13 października 2011r. znak [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2011 r., znak: [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

A. T. – S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę m. in. na wskazane wyżej postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego, powtarzając argumentację z zażaleń.

Dodatkowo zarzuciła postanowieniu o nałożeniu grzywny wadę nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 p.5 k.p.a.

Wskazała, że ani ustawa z dnia 5 grudnia 2008r o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, ani Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 19 grudnia 2002 r. w sprawie wykazu obowiązkowych szczepień ochronnych oraz zasad przeprowadzania i dokumentacji szczepień nie precyzują sposobu realizacji tego obowiązku w sposób jednoznaczny.

Z wyżej wymienionych przepisów nie wynika, ani konkretny rodzaj szczepionki (nazwa preparatu, nazwa producenta), ani konkretny termin szczepienia. Rozporządzenie Ministra Zdrowia w § 1 określa jedynie przedział wiekowy, w jakim należy wykonać szczepienie, nie precyzując ściśle określonego terminu. Wynika z tego, że obowiązek może być spełniony zarówno w pierwszym jak i ostatnim dniu wskazanego okresu.

W związku z powyższym skarżone postanowienie przymusza do wykonania obowiązku, który nie jest jednoznacznie określony, a co za tym idzie jest niewykonalny. Organ nie zbadał istotnego dla sprawy faktu, jakim jest brak przeprowadzenia kwalifikacyjnego badania lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Ten brak uniemożliwia spełnienie obowiązku, do którego przymusza zaskarżone postanowienie.

W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych postanowień.

Odnosząc się do zarzutów skargi, Inspektor stwierdził, że aby badanie kwalifikacyjne mogło zostać wykonane, skarżąca winna była się zgłosić do przychodni celem zaszczepienia dziecka.

Prawo pacjenta do odmowy zgody na świadczenia zdrowotne podlega ograniczeniom, m.in. ze względu na ochronę zdrowia.

Dodatkowo Inspektor wskazał przepis art. 115 kodeksu wykroczeń, który penalizuje nie poddanie się szczepieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do regulacji art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sądy administracyjne sprawują w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej. Oznacza to, iż Sąd bada zgodność z prawem (legalność) zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd nie przejmuje, zatem sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz jedynie dokonuje oceny działalności organu orzekającego z punktu widzenia kryterium legalności.

Sąd uwzględniając skargę uchyla postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a- c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Sąd wyeliminował z obrotu prawnego zaskarżone postanowienie organu II, jak i I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa procesowego, o którym stanowi art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i b Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż krąg stron postępowania nie został określony w sposób prawidłowy.

Zgodnie z treścią art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z treści cytowanego przepisu wynika, iż interes prawny musi mieć swoje źródło w konkretnym przepisie prawa materialnego. Musi istnieć związek pomiędzy normą prawa administracyjnego, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, przejawiający się w tym, że norma ta może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu. Jeśli dana norma prawna nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę prawną danego podmiotu, to nie można mówić o tym, że ma ona interes prawny.

Organy sanitarne uznały, że stroną postępowania jest wyłącznie matka dzieci – A. T. - S. Organy pominęły w postępowaniu udział ojca dzieci W. T. - S. Powiatowy Inspektor Sanitarny skierował tylko do A. T. – S. upomnienie do niezwłocznego wykonania obowiązkowych szczepień syna F. pouczając ją o możliwości wszczęcia postępowania egzekucyjnego oraz nałożenia grzywny w celu przymuszenia , a także złożenia wniosku o ukaranie do sądu grodzkiego o czyn z art. 115 § 2 kodeksu wykroczeń. Niewątpliwie postępowanie egzekucyjne ma charakter represyjny, więc wydaje się oczywiste , że prowadzone w stosunku tylko do jednego z rodziców jest oczywiście niesprawiedliwe.

Natomiast skierowanie upomnienia w stosunku tylko do jednego z rodziców, ogranicza działanie lub może ograniczyć działanie drugiego z rodziców w zakresie realizacji obowiązku.

Organy naruszyły przepisy prawa materialnego art. 93 § 1 i art. 97§ 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Z istoty władzy rodzicielskiej wynika zasada jej wspólnego, dwuosobowego wykonywania przez równouprawnionych rodziców. Mają oni obowiązek i kompetencje do wspólnego rozstrzygania wszystkich istotnych spraw dziecka, w tym niewątpliwie o nie stosowaniu się do obowiązkowego zaszczepieniu własnych dzieci szczepieniami ochronnymi.

W tym zakresie decyzja rodziców jako istotna dla dziecka powinna być wspólna, podobnie jak wspólna jest odpowiedzialność za tą decyzję. Oczywiście jeżeli dziecko pozostaje pod władzą rodzicielską obojga rodziców, każde z nich może działać samodzielnie jako przedstawiciel ustawowy dziecka. Także w istotnych sprawach dziecka (art. 97 § 2 k.r.o.) każdy z przedstawicieli ustawowych jest umocowany do złożenia oświadczenia woli odnośnie małoletniego. Czym innym jest bowiem prawo działania w charakterze przedstawiciela ustawowego w relacjach z osobami, urzędami, a czym innym podejmowanie merytorycznego stanowiska w istotnej sprawie dziecka. W tym zakresie musi być uzgodniona wola rodziców, którą oczywiście władny jest skutecznie przedstawić każdy z rodziców. Jednak zawsze odpowiedzialność z uzgodnionej decyzji będą ponosić wspólnie. W związku z tym postępowanie wywołane taką wspólną decyzją musi się toczyć w stosunku do obojga rodziców. Niewątpliwie w niniejszej sprawie osobami odpowiedzialnymi za poddanie syna obowiązkowym szczepieniom ochronnym są rodzice.

Odnosząc się do art. 5 ust. 2 ustawy, w przypadku osoby nie posiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1 (m.in. poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym w ramach Narodowego Programu Szczepień Ochronnych), odpowiedzialność ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (Dz. U. Z 2009 r. Nr 52, poz. 417). W przedmiotowej sprawie J. T. – S. pozostawała pod prawną opieką obojga rodziców. W świetle tych postanowień ustawy odpowiedzialność za wypełnienie obowiązku poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym ponoszą rodzice F. T. – S., skoro obje z mocy ustawy sprawują władze rodzicielską

W tych okolicznościach faktycznych i prawnych postępowanie administracyjne i postępowanie egzekucyjne powinno się toczyć w stosunku do obojga rodziców. Na tą okoliczność pośrednio zwracał uwagę W. T.- S. składając środki zaskarżenia wspólnie z żoną. Organy administracyjne nie mają uprawnienia do wybierania , w stosunku do którego z rodziców będą prowadziły postępowanie, stosując prawo muszą konsekwentnie prowadzić postępowanie w stosunku do obojga rodziców. Tym samym organy naruszyły przepisy art. 28 kpa oraz art. 93 § 1 i art. 97 § 2 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego..

Niezależnie od powyższych uchybień zaskarżone postanowienie i poprzedzająca je postanowienie organu I instancji podlegały uchyleniu, także powodu wystawienia tytułu wykonawczego niezgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym.

W tym zakresie Sąd podzielił zarzuty skargi. Zgodnie bowiem z przepisami art. 26 § 5 pkt 1 i art. 32 ustawy z dnia 17.06.1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w brzmieniu obowiązującym w chwili wystawienia tytułu wykonawczego Nr [...], wszczęcie egzekucji następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Postępowanie egzekucyjne nie może się toczyć, jeżeli tytuł wykonawczy nie odpowiada prawu. Egzekucja jest niedopuszczalna. W związku z tym że Sąd stwierdził wadliwość tytułu wykonawczego, w konsekwencji niedopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ten tytuł upadła podstawa prawna do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Natomiast odnosząc się do zarzutu braku klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej to należy stwierdzić, że administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela – administracyjny organ egzekucyjny, aby być skuteczną podstawą czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym, nie musi być zaopatrywany w klauzulę wykonalności, w przeciwieństwie do tytułów wykonawczych pochodzących od wierzycieli nie będących administracyjnym organem egzekucyjnym.

Ponownie rozpoznając sprawę, o ile zajdzie taka konieczność, organ egzekucyjny winien dla realizacji obowiązku nałożonego wystawić nowy tytuł wykonawczy, spełniający wszystkie wymogi określone w art. 27 oraz sporządzony zgodnie z art. 26 § 1 w związku z § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i przepisami rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.11.2002r. w brzmieniu obowiązującym w chwili wystawienia nowego tytułu wykonawczego. Należy zauważyć, że przepisy prawa nie ograniczają możliwości wydawania liczby tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym odnoszącym się do jednej sprawy. Dopiero wydanie nowego tytułu wykonawczego może być podstawą rozstrzygnięć organu odnośnie zastosowania środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.

Natomiast omówione wyżej uchybienia organów odnośnie błędnego ustalenia stron postępowania oraz błędy odnośnie wymogów tytułu wykonawczego miały i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wadliwy tytuł wykonawczy nie może być podstawą prowadzonego postępowania jak i podstawą do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Tytuł wykonawczy musi spełniać wymogi określone w art. 27 § 1 u.p.e.a. i być sporządzony według ustalonego wzoru, jak stanowi z kolei art. 26 § 1u.p.e.a. Obowiązek zbadania, czy tytuł spełnia powyższe wymagania obciąża organ egzekucyjny (art. 29 § 2), a stwierdzenie ich niespełnienia przesądza o niedopuszczalności egzekucji. Także w wypadku, jak w niniejszej sprawie, gdy wierzyciel jest jednocześnie organem egzekucyjnym, wystawiony przez niego tytuł, stanowiący podstawę wydania postanowienia o wymierzeniu grzywny w celu przymuszenia, musi spełniać warunki z art. 27 § 1 ustawy. Należy bowiem podkreślić, że zgodnie z orzecznictwem sądowym "brak chociażby jednego z elementów (wskazanych w art. 27 ustawy) powoduje niedopuszczalność egzekucji" (wyrok NSA z dnia 6 maja 1998 r., sygn. akt II SA/Sz 1477/97, niepubl.).

Tytuł wykonawczy jest dokumentem urzędowym, który musi spełniać rygorystycznie określone wymogi treściowe, ponieważ warunkuje wszczęcie egzekucji (zob. R.Hauser, Z. Leoński, A.Skoczylas, Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, 4. wydanie, C.H.Beck, Warszawa 2008, s. 97, Nb.1).

Treść art. 26 § 1u.p.e.a. nie budzi wątpliwości "Organ egzekucyjny wszczyna egzekucję administracyjną na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego, sporządzonego według ustalonego wzoru". Z kolei § 2 art. 26u.p.e.a. stanowi, iż "Wzór, o którym mowa w § 1, określa w drodze rozporządzenia minister właściwy do spraw finansów publicznych. Wzór ten zawiera treść określoną w art. 27u.p.e.a. , a ponadto umożliwia elektroniczne przetwarzanie danych zawartych w tytule wykonawczym". Wzór tytułu wykonawczego został określony w rozporządzeniu Ministra Finansów z 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonywania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), które weszło w życie z dniem 30 listopada 2001r.

Z akt sprawy wynika, że odpis tytułu wykonawczego Nr [...], sporządzony przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego i doręczony skarżącej nie był sporządzony wg ustalonego rozporządzeniem Ministra Finansów wzoru, zatem zaskarżone postanowienie i postanowienie je poprzedzające, jako wydane z naruszeniem wyżej wymienionych przepisów, które to naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, musiały ulec uchyleniu na podstawie art. 145 1 pkt 1a w ( por. wyrok NSA z dnia 25.11.2998r. sygn. akt II OSK).

Dodatkowo ma racje skarżąca, że tytuł wykonawczy nie jest zrozumiały, bowiem zawiera skróty, nie zrozumiałe dla niespecjalistów. Niewątpliwie tytuł wykonawczy powinien zawierać treści zrozumiałe dla zobowiązanego, skoro z tytułem wykonawczym wiążą się dla zobowiązanego określone w nim obowiązki oraz prawa (zgłoszenie zarzutów). Postępowanie egzekucyjne nie może się toczyć, skoro tytuł wykonawczy nie odpowiada prawu. Egzekucja jest niedopuszczalna. W związku z tym, że Sąd stwierdził wadliwość tytułu wykonawczego, a w konsekwencji nie dopuszczalność prowadzenia postępowania egzekucyjnego w oparciu o ten tytuł, upadła podstawa prawna do nałożenia grzywny w celu przymuszenia.

Natomiast odnosząc się do zarzutu braku klauzuli organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu wykonawczego do egzekucji administracyjnej to należy stwierdzić, że administracyjny tytuł wykonawczy wystawiony przez wierzyciela – administracyjny organ egzekucyjny aby być skuteczną podstawą czynności podejmowanych w postępowaniu egzekucyjnym, nie musi być zaopatrywany w klauzulę wykonalności, w przeciwieństwie do tytułów wykonawczych pochodzących od wierzycieli nie będących administracyjnym organem egzekucyjnym.

Ponownie rozpoznając sprawę, organy uwzględnią okoliczność, iż w międzyczasie F. T. – S. uzyskał pełnoletniość.

Natomiast omówione wyżej uchybienia organów odnośnie błędnego ustalenia stron postępowania oraz błędy odnośnie wymogów tytułu wykonawczego miały i mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Wadliwy tytuł wykonawczy nie może być podstawą prowadzonego postępowania egzekucyjnego, jak i podstawą do nałożenia grzywny w celu przymuszenia. W związku z czym Sąd uchylił postanowienia organów sanitarnych obu instancji. Przez naruszenie prawa materialnego należy rozumieć przepisy prawa materialnego, jak i materialne przepisy innych dziedzin prawa. Organy w niniejszej sprawie naruszyły przepisy art. 28 kpa. art 93 § 1 k.r.o., art. 97 §. 2 k.r o , art. 26 § 1 i 2 u.p.e.a.

Mając na uwadze powyższe Sąd orzekł jak w sentencji. Podstawą prawną orzeczenia są art. 145 §. 1 pkt 1 lit. a i b. p.p.s.a. oraz art. 200 p.p.s.a.