Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 1701/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2016-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 59 par. 1
journal: Dz.U. 1966 nr 24 poz 151
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
article: art. 61a par. 1
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
article: art. 122, art. 187 par. 1, art. 191
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

|Sygn. akt I SA/Kr 1701/15 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 19 maja 2016 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna, Sędziowie: WSA Paweł Dąbek, WSA Jarosław Wiśniewski (spr.), Protokolant st. sekretarz: Iwona Sadowska - Białka, po rozpoznaniu na posiedzeniu uproszczonym w dniu 19 maja 2016 r., sprawy ze skargi M. Ż., na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 3 września 2015 r. Nr [...], w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, , , - s k a r g ę o d d a l a -,


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia 20.03.2015r. nr [...] umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie w/w tytułów wykonawczych wobec zobowiązanego tj. J. Ż.

M. Ż. (żona zobowiązanego J. Ż. ) w dniu 09.04.2015r. złożyła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych nr [...] do [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w odpowiedzi na złożony wniosek postanowieniem z dnia 29.05.2015r. nr [...] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego z uwagi na to , że M. Ż. nie występowała jako zobowiązana, a zatem i jako strona w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym.

M. Ż. nie godząc się z w/w postanowieniem pismem z dnia 16.06.2015r. złożyła zażalenie. W zażaleniu zarzuciła naruszenie art. 61a § 1 i art. 28 Kpa oraz art. 133 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu wskazała, iż zgodnie z art. 29 Ordynacji podatkowej, małżonek w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim, odpowiedzialność o której mowa w art. 26, obejmuje majątek odrębny podatnika oraz majątek wspólny podatnika i jego małżonka. Wobec powyższego strona wywodzi, iż egzekucja dotyczy jej majątku wspólnego i/lub odrębnego małżonków.

Dyrektor Izby Skarbowej jako organ właściwy do rozpatrzenia zażalenia po zapoznaniu się z całością materiału dowodowego zebranego w sprawie postanowieniem z dnia 3 września 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu t rozstrzygnięcia podniesiono , że zgodnie z brzmieniem art. 61 a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W niniejszym przypadku wolą M. Ż. było wszczęcie postępowania w/s umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zobowiązanego tj. J. Ż.

W tym miejscu zauważyć należy, iż tytuły wykonawcze nr [...] do [...] zostały wystawione jedynie na J. Ż. To J. Ż. mógł być stroną postępowania w/s umorzenia postępowania egzekucyjnego. W przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym egzekucja prowadzona była tylko do majątku J. Ż.. M. Ż. nie miała statusu strony tego postępowania. Zgodnie z art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W postępowaniu dotyczącym wnioskowanego umorzenia postępowania egzekucyjnego wobec pana J. Ż., M. Ż. nie była stroną tego postępowania, a zatem postanowienie organu I instancji nie narusza prawa.

Organ zauważył jednocześnie wadliwość zaskarżonego postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Naczelnik Urzędu Skarbowego w treści postanowienia zamiast art. 61a Kpa, powołał przepis art. 105 §1 Kpa dotyczący umorzenia postępowania z uwagi na bezprzedmiotowość. Wadliwość postanowienia spowodowana oczywistą omyłka pisarską winna być wyeliminowana przez organ I instancji. Niemniej w/w błąd pisarski nie spowodował konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, w której skarżąca zarzuciła naruszenie art. 61 a § 1 kpa i art. 133 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie , że skarżąca nie posiada interesu prawnego i statusu strony w postępowaniu, oraz art. 7 i 77 kpa poprzez przeprowadzenie w pełni postępowania dowodowego czego konsekwencją jest uznanie braku przymiotu strony przez skarżąca . W związku z tymi zarzutami wniesiono o uchylenie rozstrzygnięcia Dyrektora Izby Skarbowej w całości i poprzedzającego go postanowienia Naczelnika Urzędu Skarbowego i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postępowaniu .

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie .

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym wydanych w postępowaniu administracyjnym i egzekucyjnym postanowień podlegających zaskarżeniu zażaleniem, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (z zastrzeżeniem nieistotnym dla niniejszej sprawy).

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Spór toczy się zasadniczo wokół tego, czy słusznie organy obu instancji uznały, że nie istnieją podstawy do rozpoznania złożonego przez zobowiązaną wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz czy istniały przesłanki do wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania w tym przedmiocie na podstawie art. 61a § 1 k.p.a

Art. 59 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji reguluje kwestię umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując obligatoryjne i fakultatywne jego przesłanki. Jeżeli w toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego wystąpią przeszkody o trwałym charakterze, uniemożliwiające dalsze prowadzenie postępowania bądź powodujące, że jego dalsze prowadzenie jest niecelowe, następuje umorzenie postępowania egzekucyjnego. Może ono nastąpić w każdym stadium postępowania, gdyż przepis art. 59 nie wyznacza terminu do złożenia takiego wniosku. Żądanie umorzenia postępowania egzekucyjnego zobowiązany i wierzyciel mogą wnieść na każdym etapie postępowania egzekucyjnego.

Zgodnie z art. 61a § 1 k.p.a., gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przesłanki tej odmowy bada się według kryterium podmiotowego, przedmiotowego a nadto należy uwzględniać inne przyczyny, których wystąpienie uzasadnia taką odmowę.

Zastosowanie w niniejszej sprawie przepisu art. 61a § 1 k.p.a. umożliwiał art. 18 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli przepisy ustawy (u.p.e.a.) nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Z treści art. 18 u.p.e.a. wynika, że przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego mają zastosowanie w postępowaniu egzekucyjnym tylko w sprawach, które nie są uregulowane "inaczej" w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i stosuje się je "odpowiednio".

Skarga wniesiona w niniejszym postępowaniu nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie oraz postanowienie je poprzedzające są zgodne z prawem.

Postępowanie egzekucyjne umarza się gdy zachodzą przesłanki wymienione w art. 59 § 1 i § 2 u.p.e.a. W przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, organ egzekucyjny wydaje postanowienie na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu. 9 art. 59 § 3 i § 4 u.p.e.a.)

Pojęcie zobowiązanego zdefiniowane jest w art. 1a pkt 20 upea – jest nim osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym. Zobowiązanym jest więc podatnik, zaś jego małżonek nigdy nie może uzyskać takiego statusu (tak też w wyroku NSA o sygn. II FSK 2100/08). Wystawienie tytułu wykonawczego nie czyni zobowiązanym. Wręcz odwrotnie – to właśnie obiektywnie przysługujący status zobowiązanego, wynikający z niewykonania obowiązku, uprawnia i zobowiązuje wierzyciela do wystawienia tytułu.

Skarżąca nie mogła zatem złożyć wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w którym zobowiązanym był jej mąż. Tytuły wykonawcze nr [...] do [...] zostały wystawione jedynie na J. Ż. i dotyczyły zobowiązania w podatku od towarów i usług. W przedmiotowym postępowaniu egzekucja była zatem prowadzona jedynie do majątku J. Ż.. W stosunku do małżonki M. Ż. nie toczyło się postępowanie egzekucyjne.

Konsekwencją niewystawienia tytułu wykonawczego na oboje małżonków jest niedopuszczalność prowadzenia egzekucji z majątku wspólnego oraz z majątku osobistego małżonka niewskazanego w tytule wykonawczym (por. wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2009 r., II FSK 570/08, LEX nr 582793; wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2006 r., II FSK 146/05, LEX nr 201455; wyrok NSA z dnia 17 stycznia 2008 r., II GSK 335/07, LEX nr 471050; wyrok NSA z dnia 17 września 2014 r., II FSK 2197/12,http://www.orzeczenia.com.pl).

M. Ż. nie miała zatem statusu strony tego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 28 Kpa , stroną jest każdy , czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

Ponieważ Skarżąca wniosła wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego , choć ustawa egzekucyjna takiego uprawnienia jej nie przyznaje, Organy zasadnie uznały, że reakcją na te zarzuty powinno być postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania w przedmiocie wszczęcia postępowania, wydane na podstawie art. 61a § 1 Kpa.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi