Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt III SA/Wr 462/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2019-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 18 art. 4a i 4b
journal: Dz.U. 2019 poz 58
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankowska-Szostak, Asesor WSA Tomasz Świetlikowski, Marta Pająkiewicz-Kremis (sprawozdawca), Protokolant Z-ca Kierownika Sekretariatu Wydziału III Halina Rosłan, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 18 grudnia 2019 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. we W. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę w całości.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi "A" sp. z o.o. z siedzibą we W. jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: GITD) z [...]r. (nr [...]), utrzymująca w mocy decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej: DWITD) z [...] r. (nr [...]) o nałożeniu na spółkę kary pieniężnej w wysokości 8.000 zł.

Z ustaleń faktycznych przyjętych w zaskarżonej decyzji wynika, że w dniu [...] maja 2019 r., przy ul. P. we W., odbyła się kontrola drogowa pojazdu marki X (nr rej. [...]), którym kierował P. Z. Kierujący wykonywał przewóz w imieniu i na rzecz przedsiębiorcy (skarżącej spółki). W chwili zatrzymania do kontroli, kierujący wykonywał usługę przewozu dwóch pasażerów (M. T. oraz A. J.), z ul. K. na ul. P. we W. Usługę zamówił jeden z pasażerów (M. T.) za pomocą aplikacji U.. Po wykonaniu usługi, kierujący pobrał opłatę w gotówce w kwocie 13,99 zł i wydał paragon fiskalny. Opisaną usługę kierujący wykonał pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Do kontroli kierujący okazał m.in. wypis nr [...] z licencji nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, jaką udzielono stronie skarżącej. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole.

Zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r., wydanym na podstawie art. 61 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 92a ust. 1, 3 i 7, art. 92b ust. 1 pkt 1 i 2, art. 92c ust. 1 pkt 1, 2 i 3 oraz ust. 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2019 r., poz. 58 ze zm.; dalej: u.t.d.), DWITD zawiadomił spółkę o wszczęciu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi, prezes zarządu spółki (D. S.) w piśmie z dnia 14 maja 2019 r. złożył wyjaśnienia.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, decyzją z dnia [...] r., DWITD nałożył na spółkę karę pieniężną w wysokości 8.000 zł. Wymierzona kara stanowiła konsekwencję wykonania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego, podanego w art. 18 ust. 4a u.t.d., jak i warunków o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, tj. naruszenia określonego w lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.

W odwołaniu od tej decyzji spółka zarzuciła, że w sprawie powinien znaleźć zastosowanie art. 5b w zw. z art. 4 pkt 1 u.t.d, a nie art. 18 ust. 4a oraz 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. Zdaniem strony, spółka nie wykonywała przewozu okazjonalnego, tylko krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób, na który posiadała stosowną licencję. Niezależnie od tej argumentacji strona podniosła, że nawet gdyby przyjąć za organem pierwszej instancji, że strona wykonywała jednak przewóz okazjonalny, to spółki nie dotyczyły kryteria konstrukcyjne pojazdu wobec spełnienia warunków z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit,. b) i c) u.t.d. Wskazując na powyższe oraz powołując się na treść art. 781 § 2 k.c., w myśl którego, oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie elektronicznej, strona podniosła, że dokonując nowelizacji przepisów kodeksu cywilnego (k.c.) ustawodawca zerwał z tradycyjnym rozumieniem dokumentu, wynikającym z dotychczasowego brzmienia art. 245 k.c. Stwierdziła, że od wejścia w życie znowelizowanych przepisów k.c., przez dokument należy rozumieć nośnik informacji umożliwiający zapoznanie się z jej treścią (art. 773 k.c.). W rozwinięciu tej argumentacji strona wskazała, że nie ma znaczenia to na jakim nośniku będą utrwalane informacje oraz za pomocą jakich środków (np. smartfon, tablet, komputer, pióro).

Strona wyraziła również pogląd, że w przypadku przedsiębiorcy świadczącego usługi transportowe, za równoznaczny z lokalem w rozumieniu art. 97 k.c. należy traktować samochód, w którym przewożony jest pasażer.

Wskazując na powyższe podniosła, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w zakresie ustalenia, czy strony zwarły umowę pisemną o której mowa w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d.

W ramach zarzutów odwołania strona zarzuciła również organowi pierwszej instancji błędne przypisanie protokołowi kontroli cech dokumentu urzędowego w sytuacji, gdy dokument ten nie został podpisany przez osobę upoważnioną do reprezentowania spółki, tj. przez prezesa jej zarządu – D. J. S..

W treści odwołania zawarto wniosek o przeprowadzenie dowodu z zeznań M. T.(błędnie wskazanego w odwołaniu jako T[...]) na fakt zawarcia umowy na usługi transportowe w dniu [...] maja 2019 r. oraz z umowy na usługi transportowe z dnia [...] maja 2019 r., stanowiącej załącznik do faktury nr [...]oraz do odwołania.

W wyniku rozpoznania odwołania strony, decyzją z dnia [...]r. GITD utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. Organ ten wskazał, że strona w dniu kontroli wykonywała przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zwrócił uwagę, że "transport drogowy osób" i "przewóz okazjonalny" nie są pojęciami tożsamymi, a ustawodawca dokonał rozróżnienia uprawnień do wykonywania krajowego transportu drogowego osób poprzez wprowadzenie trzech rodzajów licencji – na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym (1); pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą (2); taksówką (3). Nadmienił, że wymogów w zakresie uzyskania licencji i wykonywania transportu drogowego taksówką dotyczy przede wszystkim art. 6 u.t.d. Natomiast do pozostałych rodzajów przewozu osób w krajowym transporcie drogowym odnoszą się przepisy art. 18 ust. 4a, 4b i 5 u.t.d. Podniósł, że z treści art. 18 ust. 4a u.t.d. wynika, że przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W nawiązaniu do poczynionych w sprawie ustaleń, GITD wyraził pogląd (podzielając w tym zakresie stanowisko organu pierwszej instancji), że poddany kontroli pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób albowiem nie był on przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób wraz z kierowcą, co znajdowało potwierdzenie w dowodzie rejestracyjnym pojazdu oraz protokole kontroli. Zdaniem organu drugiej instancji, a wbrew stanowisku spółki, w sprawie nie zostały zrealizowane łącznie warunki wykonywania przewozu okazjonalnego pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego o jakich mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d. albowiem warunki przewozu nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata za przejazd została uiszczona gotówką, u kierowcy. Okoliczności te przesądzają, zdaniem GITD, o niespełnieniu przesłanek z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) i c) u.t.d. Odnosząc się do dowodów przedłożonych przez stronę organ wskazał, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji U. nie jest równoznaczne oświadczeniu woli złożonemu w formie pisemnej w rozumieniu art. 781 § 2 k.c., albowiem zgodnie z art. 781 § 1 k.c., elektroniczna forma czynności prawnych wymaga podpisu elektronicznego, który to wymóg nie został w sprawie spełniony. Organ zwrócił również uwagę, że w sprawie nie został spełniony także wymóg zawarcia umowy w lokalu przedsiębiorstwa. Odnosząc się do wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania M. T. organ podniósł, że świadek ten został już przesłuchany podczas kontroli drogowej, a okoliczność na którą miał zostać przeprowadzony dowód z tego świadka (zawarcie umowy na wykonywanie usługi transportowej) została wyjaśniona w sposób niewymagający uzupełnienia.

W ocenie organu drugiej instancji, w sprawie nie miały także zastosowania regulacje art. 92c u.t.d.

Uwzględniając powyższe GITD stwierdził, że nałożenie na stronę kary pieniężnej w kwocie 8.000 zł było prawidłowe. Wskazał, że stosownie do art. 92a ust. 1 u.t.d., podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 zł do 12.000 zł za każde naruszenie. Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1 i wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, popełnione przez podmiot wykonujący przewóz drogowy, określa lp. 1-9 załącznika nr 3 do u.t.d. Dodał, że wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów o których mowa w art. 18 ust. 4b, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (lp. 2.11 załącznika nr 3 do u.t.d.).

W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skarżąca spółka zarzuciła decyzji GITD z [...]r. naruszenie następujących przepisów prawa:

1. przepisów prawa procesowego, tj.:

a) art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8, art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy decyzji pierwszej instancji, pomimo że organ pierwszej instancji (a następnie organ odwoławczy) błędnie ustalił, że pojęcie "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym", zdefiniowany w art. 4 pkt 1 i art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d., jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym", zdefiniowanym w art. 4 pkt 11 i art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że skarżąca spółka wykonywała przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywała ona krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadała stosowną licencję, wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d.;

2. przepisów prawa materialnego, tj.:

a) art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 oraz art. 5b ust. 1 pkt 1 u.t.d. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym (w tym przypadku skarżąca spółka), aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi spełniać warunki przewozu okazjonalnego określone w art. 18 ust. 4a lub ust. 4b pkt 2 u.t.d., podczas gdy prawidłowa wykładnia tych przepisów powinna prowadzić do wniosku, że przedsiębiorca posiadający licencję na przewóz osób samochodem osobowym w krajowym transporcie drogowym nie musi spełniać tych warunków, podobnie jak osoba posiadająca licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką (wydaną na podstawie art. 5b ust. 1 pkt 3 u.t.d.), co w konsekwencji doprowadziło do bezpodstawnego zastosowania art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d.;

b) art. 5b ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. w zw. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i ust. 2 Konstytucji RP poprzez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, że przedsiębiorca posiadający licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, aby świadczyć usługi przewozu osób samochodem osobowym musi dodatkowo spełniać wymogi określone w art. 18 ust. 4a lub 4b pkt 3 u.t.d., podczas gdy uwzględnienie wskazanych norm konstytucyjnych przy wykładni w/w przepisów u.t.d. doprowadziłoby do uznania, że wymogi wskazane w art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 u.t.d. nie mają w ogóle zastosowania do przedsiębiorców posiadających licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym;

c) (w przypadku nieuwzględnienia zarzutu z pkt 2b) art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie w sytuacji, w której organy obu instancji powinny były odmówić zastosowania 18 ust. 4a i 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. ze względu na ich sprzeczność ze wskazanymi przepisami Konstytucji RP, która to sprzeczność polega na wprowadzeniu arbitralnych, nieproporcjonalnych i dyskryminujących dodatkowych wymogów, które muszą spełnić podmioty świadczące usługi przewozu na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodami osobowymi, w szczególności w porównaniu do osób świadczących usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówkami.

d) (w przypadku uznania przez Sąd, że przepisy o przewozie okazjonalnym mają zastosowanie do skarżącej) art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP poprzez ich niezastosowanie oraz art. 18 ust. 4a i ust. 4b pkt 2 w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. (poprzez ich bezpodstawne zastosowanie), polegające na nieuzasadnionym pominięciu, że określony w art. 18 ust. 4a u.t.d. wymóg, aby przewóz okazjonalny był wykonywany jedynie pojazdami samochodowymi przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zaś przewóz okazjonalny samochodami osobowymi niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 4a jest dopuszczalny wyłącznie w przypadku spełnienia dodatkowych wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d., stanowi w rzeczywistości niekonstytucyjne, arbitralne i niczym nieuzasadnione kryterium różnicujące sytuację podmiotów, które świadczą usługi przewozu okazjonalnego za pomocą samochodów osobowych oraz podmiotów, które świadczą takie usługi za pomocą pojazdów samochodowych przeznaczonych konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, co w konsekwencji powinno było prowadzić do odmowy zastosowania wskazanych powyżej przepisów, jako niezgodnych z Konstytucją;

e) art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. poprzez błędne przyjęcie, że regulacje te mogą być zastosowane wobec skarżącej w sytuacji, gdy przepisy te stanowią tzw. przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a zdaniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) na taki przepis nie można powoływać się wobec jednostek.

Wskazując na powyższe oraz szeroko uzasadniając swoje stanowisko w sprawie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji; o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, a nadto, zawarła dwa dodatkowe jeszcze wnioski. Pierwszy (skonstruowany na zasadzie alternatywy do sytuacji, gdyby Sąd nie podzielił stanowiska skarżącej, że sporne przepisy u.t.d., a w szczególności, art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady) dotyczył zwrócenia się przez Sąd do TSUE o zbadanie, czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz obecnie obowiązującej dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady, w związku z czym, czy powinny być notyfikowane Komisji Europejskiej, oraz, czy są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej. Drugi wniosek dotyczył wystąpienia przez Sąd do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności regulacji zawartych w art. 18 ust. 4a i 4b pkt 2 u.t.d. z art. 20 w zw. z art. 22 i art. 31 ust. 3 oraz art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie.

Na rozprawie, w dniu 18 grudnia 2019 r., Sąd oddalił wnioski strony skarżącej o wystąpienie z pytaniami do TSUE oraz do Trybunału Konstytucyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Uwzględnienie skargi, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325: dalej: p.p.s.a.), następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przez organ przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia przepisów postępowania dającego podstawę do wznowienia postępowania lub innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z unormowania art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika nadto, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia wskazanych powyżej kryteriów Sąd doszedł do wniosku, że nie narusza ona prawa procesowego ani materialnego, a w sprawie nie zachodzą podstawy do stwierdzenia niezgodności unormowań ustawy o transporcie drogowym z przepisami Konstytucji. Sąd nie podzielił również stanowiska skarżącej co do tego, że regulacje wspomnianej ustawy stanowią przepisy techniczne, które winny być notyfikowane Komisji Europejskiej.

W ocenie Sądu, organy administracji publicznej zasadnie wywiodły, na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że działający w imieniu i na rzecz skarżącej spółki kierowca wykonywał przewóz okazjonalny, tj. przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego, a pojazd, którym wykonywano usługę, nie odpowiadał wymogom przewidzianym w u.t.d. dla wykonywania przewozu okazjonalnego. Jako prawidłową na tle okoliczności sprawy Sąd ocenił również wykładnię przepisu art. 18 ust. 4b pkt 2 lit b) i c) u.t.d., prowadzącą w rezultacie do uznania, że w sprawie nie wystąpiły warunki o jakich mowa w tym przepisie.

Ustawa o transporcie drogowym określa m.in. zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego (art. 1 ust. 1 pkt 1 u.t.d.).

Zgodnie z art. 4 pkt 1 u.t.d., krajowy transport drogowy to podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak stanowi przepis art. 5b pkt 1 u.t.d., podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Udzielenie licencji może nastąpić na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób unormowanego w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy bądź na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką. Skarżąca spółka posiadała licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym.

Z rozdziału 3 u.t.d., dotyczącego transportu drogowego osób (art. 18 u.t.d.) oraz art. 4 pkt 11 u.t.d. wynika, że przewóz ten może mieć charakter przewozu regularnego, regularnego specjalnego, wahadłowego i okazjonalnego.

W okolicznościach faktycznych sprawy, poza sporem pozostawała okoliczność, że sporny przewóz nie miał charakteru przewozu regularnego, regularnego specjalnego ani wahadłowego. Zdaniem Sądu, za prawidłowe uznać należy stanowisko organów orzekających w sprawie, które uznały, że sporny przewóz stanowił przewóz okazjonalny. Zgodnie z art. 4 pkt 11 u.t.d., przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego, ani wahadłowego.

Za prawidłowe należy ocenić również wnioski końcowe orzekających w sprawie organów, a mianowicie, że sporny przejazd nie był wykonywany pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą (art. 18 ust. 4a u.t.d.) oraz, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do uznania, że w sprawie wystąpiły przesłanki z art 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) i c) u.t.d., dopuszczające przewóz okazjonalny samochodem osobowym nie spełniającym wspomnianych kryteriów konstrukcyjnych.

Cechy konstrukcyjne pojazdu zostały ustalone w toku kontroli drogowej, na podstawie okazanego przez kierowcę dowodu rejestracyjnego tego pojazdu i informacji wpisanych do protokołu kontroli.

Co się tyczy prawidłowości przeprowadzonej przez organy wykładni art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) i c) to należy na wstępie przypomnieć, że w stanie prawnym znajdującym zastosowanie w sprawie przepis art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszczał przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

Sąd podziela stanowisko organów orzekających w sprawie w zakresie braku podstaw do przyjęcia, iż w rozpoznawanym przypadku ziściły się przesłanki z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) i c) u.t.d.

Rozstrzygając sporne zagadnienie organy obowiązane były działać zgodnie z obowiązującymi w dacie istotnej dla sprawy przepisami, wobec czego wyjątek z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b u.t.d. mógłby zostać stwierdzony jedynie wówczas, gdyby umowa została zawarta w formie pisemnej, a nie w formie dokumentowej (art. 772 k.c.). Strony umowy formy pisemnej natomiast bezspornie nie zachowały. Również i odwołanie się przez stronę skarżącą do zmian sposobów kontraktowania wymuszonych cyfryzacją jest o tyle nietrafione, że obowiązująca od 1 stycznia 2020 r. nowelizacja art. 18 ust. 4b u.t.d. zakłada wyjątek na rzecz umowy zawartej w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 k.c. (aktualne brzmienie art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d.), wobec czego nie ulega wątpliwości, że ustawodawca wykluczył ewentualność odwołania się do formy dokumentowej i do tej formy organy nie mogły się odwołać.

Oczywistym jest przy tym, że podpis elektroniczny wywołuje tylko wtedy skutki prawne równorzędne z podpisem własnoręcznym, gdy stanowi on tzw. bezpieczny podpis elektroniczny. W konsekwencji natomiast nie sposób uznać za sporządzony w formie elektronicznej dokument "Umowa na Usługi Transportowe" (znajdujący się na k. 31 oraz k. 49 akt administracyjnych), jako że wbrew wzmiance umieszczonej w końcowej części tego dokumentu ("Niniejsza Umowa została podpisana elektronicznie przez Pasażera i Przewoźnika"), brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia, by pismo to opatrzono kwalifikowanymi podpisami, których wymaga art. 781 k.c.

Podobnie nietrafiona jest próba wykładni art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. c) u.t.d. poprzez przyjęcie, iż "lokalem przedsiębiorstwa" w rozumieniu tego przepisu może być również pojazd służący wykonaniu umowy, w którym to następuje płatność gotówkowa. Jasnym jest bowiem, że zarówno prawne jak i potoczne rozumienie pojęcia "lokal" odwołuje się do nieruchomości, względnie do jej części, stanowiącej element budynku. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw by za lokal, choćby wyłącznie na potrzeby u.t.d., uznawać rzecz ruchomą, w tym pojazd. Ustawa o transporcie drogowym nie definiuje zresztą lokalu na potrzeby tego aktu.

O całkowitej bezprzedmiotowości argumentacji strony skarżącej w omawianym zakresie świadczy zresztą również powołana już nowelizacja u.t.d., która od 1 stycznia 2020 r. przewiduje w art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d. zawarcie umowy w lokalu przedsiębiorstwa "będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości".

Nawet zatem zakładając, że w rozpoznawanej sprawie doszło do uzgodnienia odpłatności za przewóz "z góry" (M. T. zeznał, że kwota za usługę została podana w informacji zwrotnej z aplikacji w wysokości 13,99 zł), to wobec niespornej okoliczności, że odpłatność za usługę nastąpiła w formie gotówkowej, w pojeździe służącym wykonaniu umowy, w sprawie nie może być mowy o wniesieniu opłaty w lokalu przedsiębiorstwa, co stanowi przesłankę z art. 18 ust. 4b lit. c) u.t.d.

Z uwagi na powyższe, Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego w sprawie.

Za bezzasadny Sąd uznał zarzut skargi, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowią przepisy techniczne, które nie zostały notyfikowane Komisji Europejskiej. Zdaniem Sądu, w sprawie nie mamy do czynienia z przepisami technicznymi, które podlegają notyfikacji, zgodnie z dyrektywą notyfikacyjną. Sporna usługa nie jest "usługą społeczeństwa informacyjnego", lecz "usługą w dziedzinie transportu", która nie podlega obowiązkowi notyfikacji. Pogląd zbieżny z prezentowanym, został już wyrażony w orzecznictwie sądowym. Przykładowo, w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 października 2019 r., sygn. akt III SA/Wr 264/19 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 28 listopada 2019, sygn. akt III SA/Gd 668/19 (CBOSA). Uznając, że w sprawie prawidłowo zastosowano przepisy prawa, Sąd oddalił wniosek spółki o wystąpienie do TSUE z pytaniem prejudycjalnym.

Zdaniem Sądu, zastosowane w sprawie przepisy nie naruszają wartości (zasad) konstytucyjnych, w tym tych powołanych w skardze. W ocenie Sądu, przepisy te nie różnicują w prawach przedsiębiorców transportowych, odwołując się jedynie do sposobu świadczenia usług przewozowych. Traktują jednakowo wszystkich przedsiębiorców wykonujących działalność na podstawie ogólnej "licencji transportowej" (wydanej na podstawie art. 5 ust. 1 u.t.d.), zmierzając jedynie do wyraźnego odróżnienia tych przedsiębiorców od podmiotów świadczących specyficzne usługi transportu drogowego osób taksówką (na podstawie art. 6 ust. 1 u.t.d.), które w świetle u.t.d. zobowiązane są do spełnienia wielu innych, surowszych wymogów w zakresie prowadzonych usług przewozowych, innych dla licencji na przewozy okazjonalne oraz innych dla "licencji taksówkowej" (art. 6 u.t.d.). Skutkiem tej regulacji zostały ograniczone uprawnienia dla przedsiębiorców wykonujących działalność gospodarczą na postawie licencji uprawniającej do przewozów okazjonalnych w stosunku do przedsiębiorców wykonujących przewozy osób na podstawie "licencji taksówkowej". Z przepisów u.t.d. wynika, że podmiot świadczący usługi przewozu osób na podstawie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, nie jest podmiotem dokonującym przewozu osób takich jak przewozy taksówkowe. Chcąc realizować takie przewozy powinien on posiadać "licencję taksówkową". Licencję taką może on uzyskać po złożeniu stosownego wniosku i spełnieniu przewidzianych w ustawie warunków. Skarżąca spółka jest podmiotem gospodarczym prowadzącym działalność w innym zakresie niż osoba prowadząca działalność gospodarczą w zakresie przejazdów taksówkowych i nie może domagać się takiego samego zakresu uprawnień jak taka osoba, może natomiast nabyć te uprawnienia w przewidzianej prawem drodze. Z uwagi na powyższe, Sąd oddalił wniosek skarżącej spółki o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.

W opinii Sądu, trafnie dowodzi GITD, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d. O treści art. 92c u.t.d. spółka została pouczona wraz z zawiadomieniem z dnia [...] maja 2019 r.

W nawiązaniu do podniesionych w skardze zarzutów natury procesowej, Sąd doszedł do przekonania, że większość z tych zarzutów nie była uzasadniona. Organy administracji publicznej zgromadziły materiał dowodowy w zakresie umożliwiającym zastosowanie przepisów prawa materialnego. Charakter przewozu, a także, cechy konstrukcyjne pojazdu zostały ustalone w oparciu o informacje stwierdzone w toku kontroli drogowej, uzupełnione zeznaniami świadków (pasażerów) – M. T. oraz A. J. i utrwalone w protokole kontroli. Ze spójnych zeznań świadków wynikało, że usługa przewozu została zamówiona za pośrednictwem aplikacji U., kierowca nie był wcześniej znany pasażerom, przed wykonaniem przewozu pasażerowie nie zawierali umowy z kierowcą, a płatność za przewóz nastąpiła gotówką, u kierowcy. Wskazane okoliczności faktyczne, wynikające przede wszystkim z dowodów źródłowych w postaci przesłuchań pasażerów (w toku kontroli), zasadnie organy uznały za kluczowe w sprawie. Zdaniem Sądu, ustaleń faktycznych jakie wynikały z zeznań tych świadków nie podważają dokumenty (w szczególności "Umowa na Usługi Transportowe") jakie skarżąca spółka przedłożyła w toku postępowania – pierwotnie, jako załączniki do pisma procesowego z dnia 14 maja 2019 r., następnie, jako załączniki do odwołania od decyzji pierwszej instancji. Znaczenie wspomnianego dokumentu umowy w kontekście warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b) u.t.d. zostało omówione na wcześniejszym etapie rozważań, a końcowe wnioski Sądu w tym zakresie są zbieżne z tymi jakie przyjęły organy orzekające w sprawie. Sąd podziela również wyrażone w zaskarżonej decyzji stanowisko GITD odnośnie do celowości przeprowadzenia wnioskowanego przez stronę w odwołaniu – dowodu z przesłuchania M. T. Trafnie w tym kontekście podniósł organ drugiej instancji, że M. T. był już przesłuchiwany podczas kontroli drogowej, m.in. na okoliczność tego, czy przed wykonaniem przewozu zawierał jakąkolwiek umowę o przewóz. Pytany o tę okoliczność, świadek zaprzeczył faktowi zawarcia umowy przed wykonaniem przewozu, a z podanych przez tego świadka okoliczności zamówienia usługi wynikało, że zamówienie usługi odbyło się w sposób typowy dla funkcjonowania aplikacji U. Świadek ten, przed przesłuchaniem został pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Z tych wszystkich powodów, zasadnie, w ocenie Sądu, organ drugiej instancji odmówił ponownego przesłuchania tego świadka, tym razem już w toku postępowania administracyjnego.

Zdaniem Sądu, nie zasługiwała na uwzględnienie argumentacja jaką na okoliczność ponownego przesłuchania M. T., a także, powinności przeprowadzenia w sprawie rozprawy administracyjnej skarżąca spółka podniosła w skardze. W nawiązaniu do podnoszonych przez stronę zarzutów, zmierzających w istocie do wykazania, że prezes zarządu spółki (D. S.) został pozbawiony czynnego uczestnictwa w postępowaniu należy podnieść, że, jak wynika z akt administracyjnych, w dniu [...] maja 2019 r. D. S. doręczono zawiadomienie o wszczęciu postępowania, które zawierało pouczenie m.in. w zakresie art. 10 § 1 k.p.a. Prezes zarządu spółki z przysługujących spółce uprawnień procesowych skorzystał, wyrażając swoje stanowisko w sprawie w piśmie z dnia 14 maja 2019 r., do którego dołączono, istotną zdaniem spółki, dokumentację, poddaną następnie ocenie organów orzekających w sprawie. Należy również zauważyć, że do otrzymanego przez D. S. zawiadomienia o wszczęciu postępowania dołączono (jako złącznik) uwierzytelnioną kopię protokołu kontroli z dnia [...] maja 2019 r. wraz z opisem stwierdzonych naruszeń. Warto przy tej okazji odnotować, że z treści protokołu kontroli wynika, że reprezentujący przewoźnika D. S. był obecny podczas kontroli i wniósł zastrzeżenia do protokołu kontroli. Treść protokołu kontroli pozostaje zatem w sprzeczności z zawartą w skardze argumentacją, w ramach której zarzucono, że upoważniony do reprezentowania skarżącej spółki D. S. "[...] nie był obecny podczas kontroli, nie miał wpływu na jej przebieg, a za tym idzie, nie mógł zgłosić zastrzeżeń do protokołu kontroli, któremu organy administracji publicznej bezzasadnie przyznały przymiot dokumentu urzędowego naruszając tym samym art. 76 § 1 k.p.a. (str. 5 skargi). W nawiązaniu do zarzutu nieprzeprowadzenia przez organ rozprawy należy wskazać, że rozprawa nie jest obligatoryjnym elementem procedury administracyjnej, a zasadność jej przeprowadzenia zależy od uznania organu. Wskazać również należy, że przesłanką przeprowadzenia rozprawy nie jest ustalenie, że ocena materiału dowodowego przez organ administracji istotnie różni się od oceny materiału dowodowego dokonywanej przez stronę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 października 2019 r., sygn. akt II SA/Łd 504/19, CBOSA).

Co się tyczy zarzucanego naruszenia art. 76 § 1 k.p.a. to za poglądem wyrażonym przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 31 maja 2019 r., sygn. akt II GSK 1633/17 (CBOSA) należy podnieść, że prawidłowo sporządzony protokół kontroli jest dowodem z dokumentu urzędowego i ma znaczenie szczególne, bowiem zostaje w nim utrwalony stan rzeczy, jaki kontrolerzy zastali podczas kontroli. Protokół ten podpisany przez osoby uczestniczące w kontroli, to jest inspektorów i kierowcę, stanowi dowód tego, co zostało w nim stwierdzone (por. wyrok NSA z 7 marca 2017 r., sygn. akt II GSK 1416/15, CBOSA). W nawiązaniu do tych uwag należy podnieść, że okoliczności spowodowania naruszeń przepisów u.t.d. przez skarżącą spółkę, stwierdzone podczas kontroli drogowej w dniu [...] maja 2019 r., zostały oparte na szczegółowym protokole kontroli drogowej, podpisanym przez kierowcę P. Z. Ustalenia protokołu uzupełniły zeznania pasażerów – M.T. i A. J. Dokument protokołu kontroli razem z dowodami w postaci zeznań pasażerów (przesłuchanych w charakterze świadków) stanowiły zasadniczy materiał dowodowy w sprawie, a przy tym wystarczający do zastosowania norm prawa materialnego.

W sumie, Sąd nie stwierdził naruszenia podniesionych w skardze przepisów art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 i art. 86 k.p.a., a w konsekwencji, także, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem Sądu, w sprawie nie doszło również do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. albowiem kontrolowana decyzja spełnia ustawowe wymogi w tym zakresie.

Za uzasadniony Sąd ocenił natomiast zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. na etapie postępowania przed organem drugiej instancji poprzez niedopełnienie przez GITD umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów w sprawie. Uchybienie to, w ocenie Sądu, nie dawało jednak dostatecznych podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji jako że na tym etapie nie były przeprowadzane żadne nowe dowody, a organ drugiej instancji bazował na dowodach zgromadzonych przed organem pierwszej instancji. Przy tej ocenie Sąd uwzględnił także okoliczność, że wbrew podnoszonym argumentom, strona miała zapewnioną możliwość czynnego brania udziału w postępowaniu administracyjnym. Należy w tym miejscu powtórzyć, że pismem z dnia [...] maja 2019 r. organ pierwszej instancji zawiadomił skarżącą spółkę, jako stronę, o wszczęciu postępowania, informując jednocześnie o treści art. 10 § 1 k.p.a., dotyczącej prawa strony do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Z tego prawa strona skorzystała składając pismo procesowe z dnia 14 maja 2019 r. do którego dołączyła m.in. kserokopię dokumentu zatytułowanego "Umowa na Usługi Transportowe". Walor dowodowy tego dokumentu został poddany ocenie przez organy obu instancji. Poza dowodami przeprowadzonymi w toku kontroli drogowej oraz dowodami jakie strona przedłożyła z własnej inicjatywy przy piśmie z dnia 14 maja 2019 r. w sprawie nie przeprowadzano żadnych innych dowodów. W szczególności, wnioskowanego przez stronę dowodu z przesłuchania świadka M. T. na okoliczność zawarcia umowy na usługi transportowe w dniu [...] maja 2019 r.

Kierując się przedstawioną argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., wniesioną w sprawie skargę w całości oddalił.