Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 704/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2011-09-29 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 c, art. 135
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 83
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Barbara Rymaszewska Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Blewązka Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski (spr.) Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2011 r. sprawy ze skargi Starosty [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zezwolenia na usunięcie drzewa - uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia [...] nr [...].


UZASADNIENIE

II SA/Łd 704/11

Uzasadnienie

Decyzją z dnia [...] Burmistrz [...] na podstawie art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 83 ust. 1, 2a, 2c, art. 86 ust. 1 pkt 5 i 9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2009r., Nr 151, poz. 1220 ze zm.) zezwolił na usuniecie jednego drzewa gatunku klon pospolity o obwodzie pnia 77cm rosnącego w pasie drogowym drogi publicznej ul. A o nr geodezyjnym [...] w A. Nadto orzekł, iż nie będzie pobrana opłata za usunięcie przedmiotowego drzewa, zaś zezwolenie obowiązywać będzie do dnia 31 marca 2011r.

W uzasadnieniu Burmistrz [...] wyjaśnił, iż w dniu 1 grudnia 2010r. wpłynęło zgłoszenie M. Ż. dotyczące usunięcia drzewa rosnącego w pasie drogowym drogi publicznej ul. A. Na podstawie wypisu z ewidencji ustalono, iż właścicielem drogi jest Skarb Państwa, a Urząd Gminy w A. jest jej władającym, dlatego też pismem z dnia 7 grudnia 2010r. wystąpiono do Wydziału Geodezji, Katastru i Nieruchomości Starostwa Powiatowego w Z. z prośbą o wyrażenie zgody na wydanie zezwolenia na usunięcie drzewa. Pismem z dnia 28 grudnia 2010r. Starostwo stwierdziło, iż nie wnosi sprzeciwu. Burmistrz [...] podał nadto, iż podczas oględzin stwierdzono, iż drzewo jest w bardzo złym stanie zdrowotnym, jest uschnięte i nie rokuje szansy na przeżycie, w konsekwencji stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz dla pieszych. Reasumując, po uzyskaniu pozytywnego uzgodnienia projektu decyzji z regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska, zasadne było wydanie zezwolenia.

W terminie prawem przewidzianym odwołanie złożył Starosta [...] zarzucając błędne ustalenie strony postępowania. W uzasadnieniu Starosta wywodził, iż działka nr 66/2 nie posiada uregulowanego stanu prawnego, a Skarb Państwa jako właściciel został wpisany do ewidencji bez żadnej podstawy prawnej, co za tym działka ta nie stanowi zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którym na podstawie rat. 11 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami dysponuje Starosta, informację taką otrzymał organ I instancji w piśmie z dnia 28 grudnia 2010r. Ponadto wydając decyzję z dnia [...] Burmistrz nie wskazał podmiotu, któremu zezwolenie wydał, zaś decyzja została doręczona Starostwu Powiatowemu w Z. jako stronie postępowania, który nie jest właścicielem tegoż gruntu, ani jego posiadaczem, nie jest również zainteresowany wycinką drzew na tym terenie, zatem skazanie jego jako strony jest bezpodstawne.

Decyzją z dnia [...] Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. na podstawie art. 138 §2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego uchylił w całości decyzję organu I instancji i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu organ podzielił zarzut odwołania, iż organ I instancji nie wskazał adresata wydanego zezwolenia, które to ustalenie jest podstawą uchylenia decyzji tegoż organu. Jednocześnie Kolegium nie podzieliło zarzutu dotyczącego błędnego ustalenia strony, za którą został uznany Starosta [...] jako reprezentant Skarbu Państwa. Organ odwoławczy wywodził, powołując się na stanowiskiem doktryny, iż zezwolenia na usuniecie drzew lub krzewów są tak rzadką kategoria spraw, w której stronami będą zarówno podmioty mające uprawnienia do nieruchomości umocowane w prawach rzeczowych jak i zobowiązaniowych, zatem posiadacz faktyczny nieruchomości, nie jest jej właścicielem, za stronę postępowania należy uznać jednocześnie jej posiadacza i właściciela, sytuacja taka będzie występowała niezależnie, który z tych podmiotów wystąpił z wnioskiem. Nadto, w ocenie Kolegium organ I instancji winien uzupełnić materiał sprawy w zakresie ustalenia charakteru drogi, gdyż z orzecznictwa sądów administracyjnych, iż drogi niezaliczone do żadnej kategorii dróg publicznych, w szczególności drogi osiedlach mieszkaniowych, dojazdowe do gruntów rolnych i leśnych, do obiektów użytkowanych przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą, palce przed dworcami kolejowymi i autobusowymi i portami są drogami wewnętrznymi. Droga, która nie jest własnością gminy nie może być drogą gminną i z tego powodu nie może być zaliczona do dróg gminnych, zaś uchwała o zaliczeniu drogi do drogi publicznej powinna być poprzedzona czynnościami zmierzającymi do przejęcia własności drogi przez podmiot publicznoprawny, a nie odwrotnie.

Przywołując brzmienie przepisu art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody Kolegium wskazało nadto, iż z rejestru gruntów z dnia 9 marca 2011r. wynika, iż działka nr 66/2 jest własnością Skarbu Panstwa, zaś władającym jest Urząd Gminy w A. Dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny i odnoszą się do konkretnej działki, ewidencja rejestruje jedynie stany prawne wynikające z określonych dokumentów, co za tym w ocenie Kolegium należało uznać istnienie domniemania , iż właścicielem działki nr 66/2 jest Skarb Państwa, a władającym Urząd Gminy w A. Organ podkreślił, iż Starosta [...] nie obalił tego domniemania, zatem zgodnie z art. 11 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest reprezentantem Skarbu Państwa. Dalej, iż zgodnie z art. 90 ustawy o ochronie przyrody, czynności, o których mowa w art. 83-89, w zakresie w jakim wykonywane są one przez wójta, burmistrza, prezydenta miasta w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy, wykonuje je starosta. Organ podkreślił, iż regułą jest właściwość organu wykonawczego gminy w sprawie wydawania zezwoleń, wynikająca z art. 83 ust. 1 w/w ustawy. Czynnikiem decydującym w kwestii właściwości organu stanowi własność nieruchomości, na której rosną drzewa objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia na ich usuniecie. Jeżeli właścicielem jest gmina, to organem właściwym będzie starosta. W ocenie Kolegium prawidłowo za organ właściwy do wydania zezwolenia uznano Burmistrza [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Starosta [...] sprecyzował, iż zaskarża decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] w części dotyczącej jej uzasadnienia.

Strona skarżąca zgodziła się ze stwierdzeniem Kolegium, iż nie wskazany został podmiot będący stroną zobowiązaną do wykonania decyzji. Organ podniósł również zarzut błędnego ustalenia stron postępowania poprzez uznanie za stronę Starosty jako reprezentanta Skarbu Państwa, który to zarzut w ocenie strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Strona nie podziela argumentacji opartej na domniemaniu prawdziwości wpisów w rejestrach gruntów, w konsekwencji uznanie, iż Skarb Państwa jest właścicielem nieruchomości, z której ma być wycięte drzewo.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym uzasadnieniu i dodatkowo wskazując, iż Starosta [...] w odrębnym postępowaniu powinien doprowadzić do wykreślenia z ewidencji wpisu który jest przedmiotem jego zarzutów.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 §1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p. p. s. a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, iż zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

W sprawie jest poza sporem, iż zachodziła konieczność wyeliminowania z obrotu decyzji pierwszoinstancyjnej, z uwagi na brak wskazania w niej przez organ I instancji adresata wydanego zezwolenia. Sąd w pełni akceptuje powyższe rozstrzygnięcie.

Jednak uzasadnienie skarżonej decyzji w części dotyczącej ustalenia stron postępowania jest wadliwe.

Nie można podzielić poglądu organów administracji, iż wystarczającym jest dla ustalenia właściciela nieruchomości powołanie się na domniemanie wynikające z wpisu danego podmiotu do ewidencji gruntów w rubryce właściciel. Sam organ pisze w swych wywodach, z czym należy się zgodzić, iż dane ewidencyjne mają charakter informacyjno-techniczny, nie potwierdzają więc stanu prawnego a jedynie pozostałe dane. Stan prawny nieruchomości potwierdzają księgi wieczyste i wydane na ich podstawie wypisy. W sytuacji, w której strona postępowania administracyjnego kwestionuje w sposób zdecydowany swój tytuł prawny do nieruchomości wskazując, iż nieruchomość nie ma uregulowanego stanu prawnego to rolą organu jest ustalenie strony postępowania i wyjaśnienie powyższego na etapie postępowania odwoławczego. Za zupełnie niezrozumiałe należy uznać w kontekście powyższego, próby nałożenia na Starostę [...] obowiązku obalenia domniemania co do prawa własności. Prawo własności wykazuje się stosownymi dokumentami a nie domniemaniami i dopiero na podstawie tych dokumentów można ustalać stronę postępowania stosownie do zapisów art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o ochronie przyrody jako adresata tej decyzji. Z całą pewnością Starosta [...] nie jest posiadaczem działki nr 66/2, która stanowi drogę gminną, a i brak jest dokumentów w sprawie potwierdzających jego prawo własności.

Rozpoznając ponownie sprawę organy administracji zobowiązane będą ustalić w sposób niebudzący wątpliwości krąg osób, które winny występować w sprawie, stosownie do zapisów art. 83 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o ochronie przyrody.

Mając powyższe na względzie, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" w zw. z art. 135 p.p.s.a.

ds