Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 335/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 36a ust. 5 pkt 1, art. 50, art. 51, art. 52, art. 54, art. 57, art. 59 ust. 1, art. 59a ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 290
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: par. 31 ust. 4
journal: Dz.U. 2002 nr 75 poz 690
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a), art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 19 lipca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Magdalena Sieniuć, Sędziowie Sędzia NSA Anna Stępień (spr.), Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska, , Protokolant asyst. sędz. Dominika Ratajczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2017 roku sprawy ze skargi M. D. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie uchylenia decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych robót budowlanych i umorzenia postępowania. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ł. na rzecz M. D. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...]. nr [...], znak [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Ł. po rozpatrzeniu odwołania Z. R. i M. R. - reprezentowanych przez adwokata J. I., uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] z dnia [...] nr [...], znak: [...] i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji.

Jak wynika z akt sprawy M. D. w dniu 25 maja 2016 r. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] (dalej w skrócie "PINB" lub "organ I instancji") z wnioskiem o ustalenie legalności przydomowej oczyszczalni ścieków wybudowanej na działce nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 zlokalizowanej we wsi G. 11e, gmina B. która znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie jego nieruchomości ( dz. nr ewid. 1/15, 1/16 i 2/3 ), na której ma studnię.

W trakcie oględzin przedmiotowej nieruchomości przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2016 r. organ I instancji stwierdził, że na posesji znajduje się budynek mieszkalny jednorodzinny, zbiornik na gaz LPG, miejsce składowania skoszonej trawy, blaszany budynek gospodarczy, studnia i przydomowa oczyszczalnia ścieków, do której odprowadzane są ścieki bytowe z budynku mieszkalnego.

Decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290) – dalej

w skrócie "Prawo budowlane", PINB nałożył na M. R. i Z. R. obowiązek wykonania następujących czynności oraz robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem:

1. demontaż i usunięcie instalacji przydomowej oczyszczalni ścieków wraz

z przewodami doprowadzającymi do niej napięcie elektryczne,

2. montaż i podłączenie do kanalizacyjnej doziemnej szczelnego zbiornika do czasowego przechowywania ścieków bytowych o parametrach i umiejscowieniu zgodnym z zatwierdzonym projektem, załączonym do decyzji Starosty [...] [...] nr [...] z dnia [...] wykonanie prób szczelności zamontowanego zbiornika i kanalizacyjnej doziemnej, zapewnienie objęcia kierownictwa nad powyższymi robotami budowlanymi przez osoby pełniące samodzielnie funkcje techniczne w budownictwie i posiadające właściwe uprawnienia do pełnienia tych funkcji oraz objęte wpisem na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, potwierdzonym zaświadczeniem wydanym przez tę izbę oraz zapewnienie dokonania inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej robót budowlanych, sporządzonej przez osobę wykonującą samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii oraz posiadającą odpowiednie uprawnienia zawodowe - w terminie do dnia 15 grudnia 2016 r.

W uzasadnieniu podniesiono, że w świetle okazanych dokumentów przydomowa oczyszczalnia ścieków została wybudowana zamiast przewidzianego przez projekt bezodpływowego zbiornika na ścieki i jest to w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Jej istnienie jest widoczne w dokumentach opracowanych podczas inwentaryzacji geodezyjnej opatrzonych datą 30 września 2013r., podczas gdy potwierdzenie przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy przez inwestorów nastąpiło w dniu 18 października 2013r. Organ uznał, że ze względu na studnię, która została zaprojektowana i wybudowana na nieruchomości M. D. nie jest możliwa legalizacja przydomowej oczyszczalni ścieków ze względu na niezachowanie odległości, o których mowa w § 31 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury

z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690 ), przywoływane dalej jako rozporządzenie.

W odwołaniu od tej decyzji Z. R. oraz M. R. - reprezentowani przez adwokata J. I. zarzucili naruszenie przepisów: art. 7, art. 77 i art. 80 k.p.a. poprzez dokonanie oceny stanu technicznego z pominięciem części materiału dowodowego, tj. stwierdzenia o budowie przydomowej oczyszczalni ścieków na k.25 projektu budowlanego: art. 107 § 1 k.p.a. poprzez błędne wskazanie podstawy prawnej - art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, podczas gdy podstawę tę stanowi art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7; art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego poprzez uznanie, że kwestionowane roboty zostały wykonane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w projekcie budowlanym, w sytuacji gdy ich wykonanie było przewidziane w projekcie budowlanym; art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z ust. 7 Prawa budowlanego poprzez wszczęcie postępowania w stosunku do ukończonego legalnie użytkowanego obiektu budowlanego i wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę, mimo że wykonane roboty nie stanowiły istotnego odstąpienia od projektu budowlanego.

W toku postępowania odwoławczego [...]WINB postanowieniem z dnia [...] zlecił organowi I instancji uzupełnienie materiału dowodowego poprzez dołączenie oryginalnych dokumentów lub ich uwierzytelnionych czytelnych kopii dotyczących zawiadomienia z dnia 8 października 2013 r. M. i P. K. o zakończeniu robót budowlanych polegających na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, instalacji kanalizacyjnej ze zbiornikiem na ścieki, przyłącza wody od studni do budynku, przyłącza elektrycznego, zjazdu z drogi powiatowej na działkach nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 we wsi G. gm. B. w szczególności inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz protokołu szczelności zbiornika na ścieki w terminie do dnia 27 grudnia 2016 r., co organ I instancji uczynił przy piśmie z dnia 19 grudnia 2016 r.

Powołaną na wstępie decyzją z dnia [...] [...]WINB na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił w całości decyzję PINB i umorzył w całości postępowanie przed organem I instancji.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał brzmienie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego i wskazał, że z poczynionych przez organ I instancji ustaleń wynika, że obecnie właścicielami działki nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 zlokalizowanej G. 11e, gmina B. są Z. R. i M. R. którzy w/w działkę nabyli w dniu 26 stycznia 2016 r., co potwierdza akt notarialny repertorium A nr 256/16. Na przedmiotowej działce znajduje się przydomowa oczyszczalnia ścieków, która została wybudowana zamiast przewidzianego przez projekt budowlany bezodpływowego zbiornika na ścieki i jest to

w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego. Biorąc powyższe pod uwagę organ I instancji zastosował tryb wskazany w art. 51 Prawa budowlanego, mający na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Z akt sprawy wynika nadto, że Starosta [...] [...] decyzją z dnia [...] nr [...] znak [...] zatwierdził M. K. oraz P. K. projekt budowlany oraz udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, instalacji kanalizacyjnej ze zbiornikiem na ścieki, przyłącza wody od studni do budynku, przyłącza elektrycznego, zjazdu z drogi powiatowej na działkach nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 we wsi G. gm. B. Natomiast po rozpatrzeniu wniosku M. K. oraz P. K. Wójt Gminy B. decyzją z dnia [...] nr [...] ustalił warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przyłącza elektrycznego, instalacji kanalizacyjnej ze zbiornikiem bezodpływowym do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, alternatywnie - przydomowej oczyszczalni ścieków, ogrodzenia frontowego na wskazanej wyżej nieruchomości. Jak wynika z treści w/w decyzji, w szczególności z wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu inwestor może wykonać szczelny zbiornik do czasowego gromadzenia nieczystości płynnych o pojemności do 10m3- alternatywnie przydomową oczyszczalnię ścieków w ilości do 5m3/dobę. Z oświadczenia kierownika budowy z dnia 31 maja

2006 r. wynika, iż zamontowano bezodpływowy, prefabrykowany zbiornik na ścieki

z laminatu PS o pojemności 4000l wraz z zewnętrznym przyłączem kanalizacyjnym. Po montażu przeprowadzono próbę szczelności zbiornika w ciągu 72 godzin z wynikiem pozytywnym. Jak wykazało dodatkowe postępowanie wyjaśniające przeprowadzone

w ramach postępowania odwoławczego inwestor dopełnił obowiązku wynikającego

z art. 54 ustawy Prawo budowlane i zawiadomił w dniu 8 października 2013 r.

o zakończeniu budowy przedmiotowego budynku, przedkładając wymagane dokumenty, w tym przede wszystkim inwentaryzację geodezyjną powykonawczą sporządzoną przez uprawnionego geodetę Z. B. Na mapie wyeksponowano przydomową oczyszczalnię, która została zinwentaryzowana, a dokumenty powstałe

w wyniki inwentaryzacji przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego

i kartograficznego w dniu 30 września 2013 r. pod nr 3352/13. Wpisom uprawnionego geodety, posiadającego wymagane uprawnienia zawodowe do wykonywania samodzielnych funkcji w dziedzinie geodezji i kartografii, na mocy przepisu art. 76 ust. 2 k.p.a. przysługuje domniemanie prawdziwości i domniemanie zgodności z prawdą. Prace geodezyjne, takie jak projektowanie i wykonywanie pomiarów geodezyjnych, wykonywanie zdjęć lotniczych, dokonywanie obliczeń, sporządzanie i przetwarzanie dokumentacji geodezyjnej, a także zakładanie i aktualizacja baz danych, pomiary

i opracowania fotogrametryczne, grawimetryczne, magnetyczne i astronomiczne związane z realizacją zadań w dziedzinie geodezji i kartografii oraz krajowego systemu informacji o terenie, nie należą do kompetencji organów nadzoru budowlanego. Tym samym organy nadzoru budowlanego nie mają możliwości kwestionowania zaewidencjonowanej w Miejskim Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej inwentaryzacji powykonawczej. Strony postępowania mają możliwość kwestionowania prawidłowości prac geodezyjnych wykonanych przez uprawnionego geodetę wyłącznie przed właściwymi organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej. Tym samym organy nadzoru budowlanego miałyby możliwość badania kwestii odstąpienia od warunków pozwolenia na budowę oraz zapisów projektu budowlanego, w zakresie objętym inwentaryzacją geodezyjną wyłącznie w przypadku obalenia domniemania prawnego służącego na mocy przepisu art. 76 ust. 2 k.p.a. W analizowanej sprawie postępowanie przed właściwymi organami Służby Geodezyjnej i Kartograficznej nie zostało przeprowadzone, a tym samym organy nadzoru budowlanego nie mają podstaw prawnych do kwestionowania wykonania przedmiotowej przydomowej oczyszczalni. Dopiero, jeżeli we właściwym postępowaniu zostanie obalone domniemanie prawne służące na mocy przepisu art. 76 ust. 2 k.p.a., możliwe będzie wznowienie postępowania w analizowanej sprawie.

Wobec kategorii obiektu budowlanego inwestorzy nie byli zobowiązani do uzyskania pozwolenia na jego użytkowanie. PINB nie wniósł w terminie wskazanym w art. 54 Prawa budowlanego sprzeciwu, co wynika bezsprzecznie ze znajdującego się w aktach sprawy potwierdzenia nr 378/2013 przyjęcia zawiadomienia o zakończeniu budowy

z dnia 18 października 2013 r. Powyższa okoliczność, zdaniem organu odwoławczego, ma fundamentalne znaczenie w sprawie.

Dalej [...]WINB stwierdził, że w tej sprawie główny problem zasadza się jednak, nie - jak przyjął organ I instancji, na tym czy inwestor dopuścił się istotnego odstąpienia od zatwierdzonego ostateczną decyzją projektu budowlanego, lecz na tym czy prowadzenie postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego było w ogóle dopuszczalne w stosunku do omawianego budynku. Skoro bowiem inwestor dokonał skutecznego zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, a organ nie zgłosił sprzeciwu, to brak jest - w ocenie [...]WINB - podstaw do kwestionowania na tym etapie legalności wybudowanego obiektu. W znaczeniu prawnym roboty budowlane zostały zakończone. Zgodnie z aktualnym ugruntowanym w tym zakresie stanowiskiem sądów administracyjnych należy przyjąć, iż skuteczne zawiadomienie o zakończeniu budowy bądź wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ma takie znaczenie, że wzniesione obiekty budowlane nie mogą podlegać ponownemu sprawdzaniu (pod kątem legalności wybudowania) przez organy nadzoru budowlanego. W takiej sytuacji, kiedy prace budowlane zostały zrealizowane, a następnie skutecznie zawiadomiono

o zakończeniu budowy, to nie ma prawnych możliwości prowadzenia postępowania naprawczego, o jakim mowa w art. 50-51 ustawy Prawo budowlane. Wówczas postępowanie jest bezprzedmiotowe, a organ nie może wydać decyzji rozstrzygającej sprawę co do istoty. Brak sprzeciwu organu, bądź decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jest swoistym potwierdzeniem legalności obiektu budowlanego. Fakt przyjęcia budynku do użytkowania jednoznacznie potwierdza, że obiekt wybudowany został zgodnie z obowiązującymi przepisami. Reasumując, [...]WINB uznał za zasadne uchylenie w całości zaskarżonej decyzji PINB i umorzenie w całości postępowania przed organem I instancji.

Skargę na powyższą decyzję [...]WINB do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi wywiódł M. D. wnosząc o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia oraz zwrot kosztów postępowania administracyjnego według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 51 Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, iż w/w przepis nie dotyczy stanu prawnego, w którym złożono zawiadomienie o zakończeniu budowy, podczas gdy skuteczne zawiadomienie o zakończeniu inwestycji budowlanej nie uniemożliwia ponownej weryfikacji inwestycji pod względem jej zgodności

z prawem,

- art. 36a ust. 5 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie i uznanie, iż zmiany dokonane w zakresie realizacji inwestycji polegającej na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast bezodpływowego zbiornika na ścieki nie stanowią istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i nie wymagają wydania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę,

- art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 51 Prawa budowlanego poprzez niewłaściwą ocenę materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie i uznanie, iż inwestycja zrealizowana przez M. i Z. R. na działkach nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 G. 11e została wykonana zgodnie z prawem, podczas gdy materiał dowodowy wskazuje, że

w toku realizacji inwestycji odstąpiono od projektu budowlanego zatwierdzonego pozwoleniem na budowę i zrealizowano w/w inwestycję w sposób sprzeczny z w/w pozwoleniem,

- art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uchylenie decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania, podczas gdy zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, iż organ

I instancji poczynił prawidłowe ustalenia w zakresie stwierdzenia istotnego odstępstwa od projektu budowlanego i wybudowania przydomowej oczyszczalni ścieków na działkach nr ewid. 1/13, 1/14, 2/2 G. 11e bez stosownego pozwolenia na budowę.

Skarżący wskazał, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż dokonano zawiadomienia o zakończeniu budowy budynku mieszkalnego, a organ nie zgłosił sprzeciwu. Jego zdaniem wadliwe jest stanowisko organu, iż zawiadomienie o zakończeniu budowy powoduje brak możliwości prowadzenia postępowania naprawczego. Taki skutek może powodować tylko wydanie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Autor skargi podkreślił, że przeprowadzone postępowanie administracyjne potwierdziło, że na działce inwestorów doszło do istotnego odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego i pozwolenia na budowę polegającego na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast bezodpływowego zbiornika na ścieki. Tym samym, mając na uwadze dyspozycję art. 36 ust. 5 prawa budowlanego, organ I instancji był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z prawem. Nieuzasadnione jest zatem twierdzenie organu II instancji, że powyższa okoliczność nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Organ był zobligowany do zbadania zrealizowanej inwestycji i podjęcia stosownych działań w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa. Wywody organu II instancji prowadzą do absurdalnego wniosku, że naruszenia prawa przez inwestora wobec złożonego przez niego wadliwego oświadczenia woli o braku istotnych zmian

w zakresie zrealizowanej inwestycji, stanowią o braku możliwości przeprowadzenia stosownego postępowania naprawczego przez właściwe organy.

Odpowiadając na skargę [...]WINB w Ł. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zaprezentowane w motywach zaskarżonej decyzji.

W piśmie z dnia 17 lipca 2017r. pełnomocnik uczestników postępowania Z.

R. i M. R. wnioskował o odrzucenie skargi ewentualnie o jej oddalenie.

W jego ocenie M. D. nie jest uprawniony do wniesienia skargi, ponieważ nie przysługuje mu interes prawny, o którym mowa w art. 50 p.p.s.a. O naruszeniu interesu prawnego można bowiem mówić, gdy istnieje realne jego zagrożenie istniejące w chwili wejścia w życie aktu lub czynności, co nie mam miejsca w przedmiotowej sprawie. Podniósł, że zaskarżona decyzja nie jest skierowana do M. D. ani nie nakłada na niego żadnych obowiązków, jak również nie pozbawia go jakichkolwiek uprawnień. Dodatkowo przyłączył się do stanowiska organu odwoławczego, że fakt zgłoszenia zakończenia wykonywania robót budowlanych oraz następcza bierność organu skutkuje przyjęciem, że stanowisko to jest wiążące i nie ma możliwości jego zmiany.

Na rozprawie w dniu 19 lipca 2017r. skarżący poparł skargę i oświadczył, że na swojej nieruchomości wybudował studnię głębinową, a ponadto, że na terenie gminy obowiązuje uchwała zakazująca lokalizowania przydomowych oczyszczalni ścieków ze względu na konieczność ochrony wód gruntowych.

Pełnomocnik uczestników postępowania podtrzymał stanowisko zaprezentowane

w piśmie z dnia 17 lipca 2017r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga i argumenty w niej przedstawione zasługują na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) - przywoływanej dalej w tekście jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Rozpatrując przedmiotową skargę sąd doszedł do przekonania, że organ II instancji dopuścił się nieprawidłowej wykładni przepisów stanowiących podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia, co skutkuje koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

W niniejszej sprawie z materiału dowodowego zgromadzonego w toku prowadzonego postępowania wynika w sposób nie budzący wątpliwości, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] [...] z dnia [...] nr [...] o pozwoleniu na budowę dla M. i P. K. poza budową budynku jednorodzinnego, obejmował budowę instalacji kanalizacyjnej ze zbiornikiem na ścieki i przewidywał budowę szczelnego szamba. Wynika to z opisu do projektu zagospodarowania działki ( k. 21 projektu ), jak i z mapy sytuacyjno-wysokościowej dla celów projektowych, na której naniesiony jest projekt zagospodarowania działki ( k. 23 projektu ). Również jeden z elementów zasadniczego projektu budowlanego opracowany przez S. O. S. O. i R. B. w czerwcu 2005r. obejmuje wykonanie instalacji wodno-kanalizacyjnej, studni oraz zbiornika bezodpływowego - szamba ( k. 78, 80 i 81 projektu ). W tej sytuacji nie ma znaczenia okoliczność, że na jednej ze stron projektu - danych technicznych - jest mowa o tym, że ścieki bytowo-gospodarcze będą odprowadzane do biologicznej oczyszczalni ścieków. Podobnie, w ocenie sądu, nie wpływa na treść rozstrzygnięcia okoliczność, że z decyzji o warunkach zabudowy nr [...] wydanej przez Wójta Gminy B. w dniu [...] wynika ustalenie WZ między innymi dla instalacji kanalizacyjnej ze zbiornikiem bezodpływowym do czasowego gromadzenia nieczystości ciekłych, ale również alternatywnie - dla przydomowej oczyszczalni ścieków.

Ponadto z oświadczenia kierownika robót budowlanych mgr. inż. K. K.

z dnia [...] pełniącej obowiązki kierownika robót instalacyjno-sanitarnych wynika, że zamontowano bezodpływowy, prefabrykowany zbiornik na ścieki

z laminatu PS o pojemności 4000 l wraz z zewnętrznym przyłączem kanalizacyjnym. Stwierdza również, iż wszystkie prace zostały wykonane zgodnie z projektem budowlanym oraz obowiązującymi przepisami i sztuką budowlaną. Po montażu przeprowadzono próbę szczelności zbiornika w ciągu 72 godzin z wynikiem pozytywnym. Również w dzienniku budowy nr 68/05, wydanym w dniu 24 sierpnia 2005r. dla inwestycji związanej pozwoleniem na budowę z dnia 17 sierpnia 2005r., znajduje się zapis kierownika budowy B. T. w dniu 8 lipca 2006r., że wykonano instalację kanalizacyjną zewnętrzną z podłączeniem do szamba, a w dniu 17 sierpnia 2009r. - zamontowanie zbiornika szamba bezodpływowego na ścieki

i uszczelnienie połączenia z kanalizacją.

Natomiast ze szkicu inwentaryzacji budynku mieszkalnego, szamba, kabla nn, wody

i zjazdu z dnia 30 września 2013r. geodety Z. B. wynika, że budynek jest wybudowany zgodnie z projektem budowlanym – decyzją [...]. Na szkicu tym znajduje się jednak instalacja rozsączająca przydomowej oczyszczalni ścieków zamiast zbiornika szamba.

W świetle dokumentów nie budzi również wątpliwości okoliczność, że inwestor pismem z dnia 1 października 2013r., które wpłynęło do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] w dniu 8 października 2013r., zgłosił zakończenie budowy związanej z pozwoleniem na budowę z dnia 17 sierpnia 2005r. i zamiar przystąpienia do użytkowania. Pismem z dnia 18 października 2013r. organ ten na podstawie art. 54 i 57 Prawa budowlanego potwierdził przyjęcie zawiadomienia o zakończeniu budowy obejmującej między innymi instalację kanalizacyjną ze zbiornikiem na ścieki i nie zgłosił sprzeciwu.

Okoliczności powyższe - co do zasady - nie są kwestionowane przez organ odwoławczy. Podniósł on jednak, że przydomowa oczyszczalnie została zinwentaryzowana, a dokumenty w tej sprawie przyjęto do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego i przysługuje im domniemanie prawdziwości na mocy art. 76 ust. 2 Kpa, a organy nadzoru budowlanego nie mogą ich kwestionować dopóki to domniemanie nie zostanie obalone. Wydaje się to oczywiste, a tym samym nie zachodzi potrzeba bliższej analizy tej kwestii. Jednocześnie jednak organ odwoławczy uznał, iż mimo stwierdzenia istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę polegającego na tym, że w miejsce szczelnego zbiornika do przechowywania ścieków bytowych ( szamba ) zrealizowano w trakcie budowy przydomową oczyszczalnię ścieków, wobec przyjęcia przez organ w trybie art. 54 Prawa budowlanego zgłoszenia zakończenia budowy bez sprzeciwu, brak jest możliwości prowadzenia postępowania naprawczego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego.

Sąd, w składzie rozpatrującym przedmiotową skargę, ma świadomość, że na tle tychże przepisów orzecznictwo prezentowane przez sądy administracyjne nie było jednolite. Jednakże aktualnie należy przyjąć, że w dominującym orzecznictwie sądowym uznaje się, iż nie ma żadnych przeszkód prawnych do prowadzenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego i udzielonego pozwolenia na budowę po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy, w sytuacji gdy organ przyjmujący zawiadomienie nie wydał decyzji o sprzeciwie w oparciu o art. 54 Prawa budowlanego.

Należy bowiem zwrócić uwagę na konieczność rozróżnienia sytuacji, gdy zakończenie procesu inwestycyjnego dokonywane jest poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy od przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji

o pozwoleniu na użytkowanie obiektu. W takiej sytuacji wymagałoby to bowiem wcześniejszego uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Prawnie skuteczne może być bowiem jedynie zawiadomienie

o zakończeniu budowy tylko w odniesieniu do obiektów zrealizowanych zgodnie

z projektem i warunkami pozwolenia na budowę. Błąd organu, który pominął oczywiste okoliczności związane z ewidentnymi niezgodnościami z projektem budowlanym, nie może sanować istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Tak jak podniesiono wyżej, istnieje bowiem istotna różnica pomiędzy zakończeniem procesu inwestycyjnego poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego, a zakończeniem tego procesu poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy. W pierwszym przypadku organ administracji wydaje decyzję administracyjną, którą poprzedza obowiązkowa kontrola obiektu budowlanego, w trakcie której ustala się, czy obiekt budowlany został wykonany zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. W drugim natomiast przypadku organ nie wydaje decyzji, lecz inwestor nabywa uprawnienie do użytkowania obiektu na skutek milczenia władzy publicznej

( art. 54 Prawa budowlanego ). Właściwy organ wydaje decyzję administracyjną jedynie wtedy, gdy uznaje, że inwestor nie może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego. Wprawdzie zarówno do wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie, jak i zawiadomienia o zakończeniu budowy inwestor dołącza oświadczenie kierownika budowy o zgodności wykonania obiektu budowlanego

z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia na budowę oraz przepisami, jednakże jedynie w przypadku wniosku o udzielenie pozwolenia na użytkowanie organ administracji przeprowadza obowiązkową kontrolę obiektu budowlanego ( art. 57 ust. 6, art. 59 ust. 1 oraz art. 59a ust. 1 Prawa budowlanego ).

Zatem, jeżeli proces inwestycyjny został zakończony poprzez zawiadomienie

o zakończeniu budowy, to prowadzeniu później postępowania w sprawie istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego nie stoją na przeszkodzie względy wywodzące się z zasady trwałości decyzji administracyjnej, gdyż w tym przypadku decyzja nie jest wydawana. Ponadto, kontrola wykonania obiektu budowlanego zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym ma charakter formalny

i pośredni. Opiera się bowiem na oświadczeniu kierownika budowy, a nie na bezpośrednich ustaleniach organu administracji. Tak więc w przypadku zakończenia procesu inwestycyjnego poprzez zawiadomienie o zakończeniu budowy nie występują te same okoliczności, co w przypadku zakończenia tego procesu poprzez uzyskanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie ma więc podstaw, by przyjąć, że nieprawidłowe zgłoszenie zakończenia robót i brak sprzeciwu organu uniemożliwiają organom nadzoru budowlanego podjęcie działań kontrolnych, a w razie stwierdzenia, że wykonano roboty budowlane naruszające prawo, czy też niezgodnie z przepisem przystąpiono do użytkowania obiektu budowlanego - prowadzić postępowanie w celu przywrócenia porządku prawnego. Przystąpienie inwestorów do użytkowania obiektu po dokonaniu zawiadomienia o zakończeniu budowy i brak sprzeciwu ze strony organu nie nadaje bowiem odstępstwom od pozwolenia na budowę waloru legalności ( por. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 czerwca 2016r. sygn. II OSK 2601/14 – Lex nr 2106692, z dnia 21 czerwca 2016r. sygn. II OSK 2533/14 – Lex nr 2117151, z dnia 8 stycznia 2013r. sygn. II OSK 1616/11 – Lex nr 1341549,, z dnia 28 lipca 2016r. sygn. II OSK 331/16 – Lex nr 2142428, wyroki WSA: z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. II SA/Gl 1430/12 - Lex nr 1320781, z dnia 25 maja 2016r. sygn. II SA/Kr 358/16 – Lex nr 2094478 ).

W niniejszej sprawie, co istotne, pozwolenie na budowę obejmowało m.in. instalację kanalizacyjną ze zbiornikiem na ścieki, natomiast zrealizowano - przydomową oczyszczalnię ścieków. Świadczy to niewątpliwie o istotnym odstąpieniu od pozwolenia na budowę w świetle art. 36a ust. 5 pkt 1 Prawa budowlanego, czego zresztą organ odwoławczy nie kwestionuje. Fakt realizacji wynika w sposób nie budzący wątpliwości ze szkicu inwentaryzacji geodety Z. B. z dnia 30 września 2013r., czyli sporządzonego przed zawiadomieniem przez inwestorów Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Powiatu [...] [...] o zakończeniu budowy. Nastąpiło to bowiem pismem z dnia 1 października 2013r., a organ pismem z dnia 18 października 2013r. potwierdził przyjęcie zawiadomienia i nie wydał decyzji o sprzeciwie.

W tej sytuacji - co do zasady, ze względu na stanowisko zaprezentowane wyżej - zachodziła podstawa do uruchomienia postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Jednakże z poczynionych przez organ ustaleń - oględzin przeprowadzonych w dniu 31 sierpnia 2016r. oraz załączonego szkicu wynika, że ze względu na studnię, która została zrealizowana na nieruchomości skarżącego na podstawie pozwolenia na budowę nr 23/13B wydanej w dniu 15 kwietnia 2013r. przez Starostę [...] [...], nie zachodzi możliwość legalizacji przydomowej oczyszczalni. Z opisu technicznego wynika bowiem, że instalacja wodociągowa w budynku mieszkalnym jest zaprojektowana od studni kopanej. Natomiast stosownie do treści § 31 ust. pkt 4 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz.U. nr 75 z 2002r., poz. 690 ze zm. ) odległość studni dostarczającej wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, niewymagającej, zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony ujęć i źródeł wodnych, ustanowienia strefy ochronnej, powinna wynosić - licząc od osi studni - co najmniej 30 metrów do najbliższego przewodu rozsączającego kanalizacji indywidualnej, jeżeli odprowadzane są do niej ścieki oczyszczone biologicznie w stopniu określonym w przepisach dotyczących ochrony wód. Odległość ta nie jest zachowana, w związku z czym zachodziła podstawa do nałożenia obowiązku z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, a nie do prowadzenia postępowania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 tej ustawy.

W myśl art. 52 ustawy nie ma znaczenia okoliczność, że aktualnymi właścicielami nieruchomości nie są inwestorzy, którzy dopuścili się istotnego odstępstwa od pozwolenia na budowę.

W tej sytuacji nie zachodziła również, w ocenie sądu, podstawa do przyjęcia, że postępowanie jest bezprzedmiotowe, jak to przyjął organ II instancji.

Sąd z przyczyn wskazanych wyżej, nie podziela również stanowiska zaprezentowanego przez pełnomocnika Z. R. i M. R. w odwołaniu od decyzji organu I instancji dotyczącego naruszenia przepisów proceduralnych, jak i prawa materialnego w sposób mający wpływ na wynik sprawy. Organ dysponował bowiem dostatecznymi dowodami, by móc podjąć decyzję i dokonał ich właściwej oceny. Natomiast brak wskazania przez PINB w podstawie prawnej poza art. 51 ust. 1 pkt 2 ustępu 4. Prawa budowlanego nie mogło samo w sobie skutkować koniecznością uchylenia decyzji.

Na uwzględnienie nie zasługuje ponadto wniosek pełnomocnika uczestników zawarty

piśmie z dnia 17 lipca 2017r. o odrzucenie skargi M. D. ze względu na brak interesu prawnego w jej wniesieniu. Sprawą oczywistą jest bowiem, iż M. D. był stroną postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego i w związku z tym przysługiwało mu prawo do wniesienia skargi do WSA.

Reasumując, sąd uznał, że [...]WINB dokonał błędnej wykładni art. 51 Prawa budowlanego i wadliwie uznał, że zachodzi podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji i umorzenia postępowania przed tym organem jako bezprzedmiotowego, dlatego też na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ będzie zobligowany do uwzględnienia zaprezentowanej przez sąd wykładni przepisów, które mają w niej zastosowanie.

W przedmiocie kosztów postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.

AC