Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt I SA/Ke 472/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2020-02-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 5, art. 16, art. 146, art. 151, art. 7, art. 77, art. 149 par.2, art. 156 par. 1 pkt 2,
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz 26
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 135, art. 250 par.1,
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: par. 21 ust. 1 pkt 1 lit. c, par. 4 ust. 1 i 3,
journal: Dz.U. 2019 poz 18
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej  pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Grabowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Danuta Kuchta, Protokolant Starszy inspektor sądowy Anna Szyszka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 lutego 2020 r. sprawy ze skargi Z.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] NR [...] w przedmiocie uchylenia decyzji dotychczasowej i przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; 2. przyznaje od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach) na rzecz adwokata P.J. kwotę 295,20 (dwieście dziewięćdziesiąt pięć 20/100) złotych, w tym 55,20 (pięćdziesiąt pięć 20/100) złotych podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji

i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach (dalej: dyrektor) decyzją nr [...] z [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w O. (dalej: kierownika) nr [...] z [...] wydaną dla Z. C. w sprawie uchylenia decyzji dotychczasowej w całości oraz przyznania płatności w pomniejszonej wysokości w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018.

Dyrektor ustalił, że 12 maja 2018 r. do Biura Powiatowego ARiMR w O. wpłynął wniosek Z. C. o przyznanie płatności na rok 2018. W przedmiotowym wniosku strona ubiegała się o przyznanie jednolitej płatności obszarowej, płatności za zazielenienie, płatności redystrybucyjnej oraz płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych do powierzchni 2,40 ha. Do jednolitej płatności obszarowej strona zadeklarowała działki rolne o łącznej powierzchni 5,63 ha, położone na działkach ewidencyjnych w obrębach D. i S., w gminie I. (powiat [...], województwo [...]). Wraz z wnioskiem strona złożyła załączniki graficzne, na których wyrysowała położenie działek rolnych.

Kierownik decyzją nr [...] z [...] przyznał Z.C. jednolitą płatność obszarową w wysokości 2.585,24 zł, płatność za zazielenienie w wysokości 1.735,05 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 468,17 zł oraz płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 1.052,90 zł. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 24 ust. 9 i 10 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1312, ze zm.), decyzja pozostała w aktach sprawy, ponieważ strona nie wystąpiła z żądaniem jej doręczenia. Środki zostały przekazane na rachunek bankowy producenta rolnego 6 marca 2019 r.

Organ pierwszej instancji uzyskał informację i dostęp do danych z systemu działek rolnych bazujących na zdjęciach lotniczych z 2018 r. oraz danych dotyczących maksymalnych obszarów kwalifikujących się do płatności zweryfikowanych w oparciu o przedmiotowe zdjęcia lotnicze. Stwierdzono różnicę pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną na działkach ewidencyjnych nr 134 i 128 a powierzchniami wynikającymi z maksymalnego kwalifikowanego obszaru (MKO) ustalonymi dla przedmiotowych działek ewidencyjnych na podstawie aktualnej ortofotomapy. Dla działki ewidencyjnej nr 134 o zadeklarowanej powierzchni 0,28 ha stwierdzono, że maksymalny obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 0,26 ha. Dla działki ewidencyjnej nr 182 o zadeklarowanej powierzchni 1,42 ha stwierdzono, że maksymalny obszar kwalifikujący się do płatności wynosi 1,29 ha.

Postanowieniem z 2 lipca 2019 r. kierownik wznowił z urzędu postępowanie w sprawie przyznania Z.C. płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 zakończonego decyzją ostateczną nr [...] z [...]. W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego decyzją nr [...] z [...] kierownik uchylił ww. decyzję nr [...] z [...] i przyznał stronie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 z tytułu jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2.432,56 zł, płatności za zazielenienie w wysokości 1.676,50 zł, płatność redystrybucyjną w wysokości 408,98 zł oraz płatność do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 1.052,90 zł.

Dyrektor wyjaśnił, że kierownik wznowił postępowanie w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z uwagi na otrzymanie nowych zdjęć lotniczych ukazujących stan działek w sierpniu 2018 r. Nową okolicznością faktyczną będącą podstawą do wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną było stwierdzenie, że działka ewidencyjna nr 134 na powierzchni 0,06 ha i działka ewidencyjna nr 182 na powierzchni 0,13, nie spełniały definicji kwalifikującego się hektara do sierpnia

2018 r., co zostało stwierdzone na podstawie dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomapach bazujących na zdjęciach lotniczych z 7 sierpnia 2018 r. i powierzchni MKO opracowanej na ich podstawie, które zostały udostępnione organowi pierwszej instancji po dniu wydania decyzji ostatecznej. Na podstawie analizy dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomap bazujących na zdjęciach lotniczych z 7 sierpnia 2018 r. kierownik ustalił, że na działce rolnej A, na powierzchni 0,06 ha w części północno-zachodniej znajdują się liczne zakrzaczenia oraz samosiejki drzew oraz na działce rolnej G na powierzchni 0,13 ha znajdują się liczne kępy drzew i krzaków. Szczegółowa weryfikacja zdjęć lotniczych wykazała, że działka rolna A na powierzchni 0,06 ha oraz działka rolna G na powierzchni 0,13 ha, nie stanowi obszaru, który można uznać za kwalifikujący się do płatności, w rozumieniu art. 9 ust. 3 Rozporządzenia (UE) Nr 640/2014, na której znajdują się pojedyncze drzewa. Na dzień wydania decyzji z 20 lutego 2019 r. kierownik nie dysponował zdjęciami lotniczymi wykonanymi 7 sierpnia 2018 r., ponieważ nie były one jeszcze dostępne w bazie LPIS/GIS, natomiast stanowią one podstawę do prawidłowego określenia powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności. Nie był zatem w posiadaniu informacji, że powierzchnia gruntów zgłoszonych przez Z. C. w 2018 r. do płatności była mniejsza niż faktycznie użytkowana, co nie uprawniało do przyznania płatności do tej powierzchni.

Organ odwoławczy prowadząc postępowanie stwierdził, że powierzchnie uprawnione do płatności zostały wyznaczone na podstawie dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomap bazujących na zdjęciach lotniczych z 7 sierpnia 2018 r. Wyniki kontroli administracyjnej nie pozwalały na uznanie, że na całej zadeklarowanej powierzchni (dotyczy spornych działek), zgodnie z normami i wymogami, prowadzona była przez rolnika działalność rolnicza, uprawniająca do otrzymania żądanych płatności, co zobrazowane zostało na ww. zdjęciach lotniczych. Okoliczności te oznaczały brak możliwości przyznania Z.C. płatności w żądanej wysokości. W sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności istotne dla sprawy przyznania stronie płatności za rok 2018, nieznane organowi pierwszej instancji w dniu wydania decyzji z 31 sierpnia 2019, czyli że powierzchnia użytkowana na spornych działkach była mniejsza niż deklarowana przez stronę.

Powyższe ustalenia skutkowały przyznaniem za rok 2018 jednolitej płatności obszarowej w wysokości 2.432,56 zł, płatności za zazielenienie w wysokości 1.676,50 zł, płatności redystrybucyjnej w wysokości 408,98 zł i płatności do powierzchni upraw roślin pastewnych w wysokości 1.052,90 zł.

Z. C. nr [...] z [...] w skardze na decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucił:

- rażące naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 1 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego w zw. z art. 124 ust. 2 akapit pierwszy rozporządzenia Rady (WE) z dnia 19 stycznia 2009 r. nr 73/2009 poprzez przyjęcie błędnego stanu faktycznego,

- naruszenie § 1 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie minimalnych norm, poprzez jego błędną interpretację,

- naruszenie art. 75 K.p.a. poprzez niezebranie całości materiału dowodowego i niedopuszczenie dowodów wnioskowanych przez skarżącą, jak również błędną ocenę zebranego materiału dowodowego.

- naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że wyszły na jaw nowe okoliczności i dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, co stanowi brak legitymacji do wznowienia postępowania.

Skarżący wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej.

W uzasadnieniu podniósł, że dowody i okoliczności na które powołuje się organ, a w szczególności ortofotomapa z czerwca 2018 r. nie mogły stanowić podstawy do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. W postanowieniu o wznowieniu postępowania wskazano, że po aktualizacji ortofotomapy (zdjęcia z czerwca 2018 r.) na dwu działkach nr 134 i 182 stwierdzono, że łączna powierzchnia gruntów wyłączonych z użytkowania rolniczego jest wyższa o 0,19 ha, co stanowi różnicę 3,49% pomiędzy powierzchnią deklarowaną działek a powierzchnią stwierdzoną po wznowieniu postępowania. Z uzasadnienia decyzji ani z akt sprawy nie wynika jednak od kiedy kierownik dysponował przedmiotowymi zdjęciami wykonanymi w czerwcu 2018 r. i czy w związku z tym można uznać, że jest to nowy dowód w sprawie oraz, że stwierdzona na ich podstawie okoliczność jest rzeczywiście nową dla sprawy okolicznością faktyczną nie znaną organowi w dacie wydawania decyzji z [...] r. Kierownik nie wyjaśnił, kiedy wszedł w posiadanie lub w prosty sposób, w trybie zwykłych czynności związanych z badaniem sprawy, mógł powziąć wiedzę o nowej ortofotomapie, ewentualnie jakie były przyczyny, które uniemożliwiły organowi skorzystanie z tego dowodu. Organ nie wskazał, kiedy do systemu informatycznego ZSZiK zostały zaimplementowane nowe dane, m.in. zdjęcia działek skarżącego wykonane w czerwcu 2018 r., przedstawiające odmienny stan faktyczny na gruncie w 2018 r., niż znany organowi na dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności na dzień 20 lutego 2019 r. Wobec powyższego, organ odwoławczy nie wykazał, że dowód w postaci ortofotomapy wykonanej w czerwcu 2018 r. czy też wynikająca z tego dowodu okoliczność, były nowe dla organu wydającego decyzję w dniu 20 lutego 2019 r. Brak jednoznacznych ustaleń co do przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., każe dalsze działania organu kwalifikować jako niezgodne z literą prawa. W związku z tym zdaniem skarżącego, organ odwoławczy naruszył art. 151 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kwestia braku przyczyny wznowieniowej była eksponowana w odwołaniu. Brak odniesienia się do tej kwestii stanowi naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Powyższe skutkuje tym, że decyzja o wznowieniu postępowania została wydana z naruszeniem prawa i jako taka winna być cofnięta, a decyzja z 20 lutego 2019 r. winna zostać uznana za ostateczną i nieodwołalną.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wyjaśnił ponadto, że organ pierwszej instancji uzyskał informację i dostęp do danych z systemu działek rolnych bazujących na zdjęciach lotniczych z sierpnia 2018 r. oraz danych dotyczących maksymalnych obszarów kwalifikujących się do płatności zweryfikowanych w oparciu o przedmiotowe zdjęcia lotnicze, o czym został poinformowany emailem w dniu 19 czerwca 2019 r. Powyższe stało się podstawą do ponownej weryfikacji powierzchni kwalifikowalnej i wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Na rozprawie 20 lutego 2020 r. skarżący reprezentowany przez pełnomocnika wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz decyzji poprzedzającej na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. W przypadku, gdyby sąd nie podzielił zarzutu w zakresie nieważności wniósł o uchylenie decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ p.p.s.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje:

Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz.U.2019.2167 ze zm.) i art. 134 § 1 ustawy

z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(t.j. Dz.U.2018.1302 ze zm.), dalej jako "ustawa p.p.s.a.", sąd bada zaskarżone orzeczenie pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, zarówno materialnym, jak i procesowym, nie jest przy tym – co do zasady - związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględniając przytoczone zasady oceny dokonywanej przez sądy administracyjne, Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem postępowania sądowego jest decyzja, którą organ, po wznowieniu postępowania, uchylił decyzję ostateczną i przyznał skarżącemu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2018 w pomniejszonej wysokości.

Zdaniem organu, który w przedmiotowej sprawie wznowił postępowanie z urzędu, zaszła przesłanka wznowieniowa o jakiej mowa w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. tj. pojawiły się nowe, istotne okoliczności faktyczne nieznane organowi w dacie wydania decyzji ostatecznej. Taką nową, nieznaną organowi okolicznością były dokonane na podstawie danych uzyskanych z systemu działek rolnych, zweryfikowanego w oparciu o zdjęcia lotnicze, ustalenia że części działek A i G nie kwalifikują się do płatności.

Skarżący kwestionując stanowisko organu zarzuca między innymi, że z zaskarżonej decyzji jak i materiału dowodowego nie wynika, kiedy do systemu informatycznego zostały zaimplementowane nowe dane, w tym zdjęcia działek skarżącego wykonane w czerwcu 2018 r., przedstawiające inny stan faktyczny na gruncie, niż znany organowi na dzień 20 lutego 2019 r.- dzień wydania decyzji o przyznaniu płatności, od kiedy organ I instancji dysponował zdjęciami stanowiącymi podstawę ustaleń organu.

Na wstępie należy wyjaśnić, że jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego jest uregulowana w art. 16 K.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznych. Zgodnie z powołanym przepisem, decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpoznanie są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Wskazana zasada ogólna gwarantuje pewność obrotu prawnego oraz stabilność skutków prawnych aktów organów administracji publicznej. Ustanawiając ochronę decyzji ostatecznych przyznaje im cechę trwałości, przy równoczesnym wyznaczeniu granic tej trwałości. Owe granice wynikają z możliwości wzruszania decyzji ostatecznych w trybach nadzwyczajnych. Jednym z takich trybów jest instytucja wznowienia postępowania, która stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, dotknięte było kwalifikowaną wadą o jakiej mowa w art. 145 § 1 K.p.a. Instytucja wznowienia postępowania służy wyeliminowaniu wad, jakimi było obarczone postępowanie prowadzące do wydania decyzji ostatecznej, nie zaś kończąca je decyzja, aczkolwiek oczywistym jest, że wadliwość postępowania może przełożyć się na wadliwość rozstrzygnięcia, które w takim przypadku także wymaga korekty, możliwej do wykonania w ramach tej instytucji. Organ wznawiając postępowanie zakończone decyzją ostateczną winien ustalić i wykazać, czy zaszła przesłanka wznowieniowa określona w tym przepisie, oraz czy w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść decyzja odmienna, przy uwzględnieniu dyspozycji art. 146 K.p.a.

W rozpatrywanej sprawie nie ulega wątpliwości, że decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] r. uchylona decyzją wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 K.p.a. była decyzją ostateczną, kończącą sprawę o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych na rok 2018. Nie została doręczona skarżącemu, uwzględniała bowiem w całości żądanie rolnika, który nie wnosił o jej doręczenie.

Jako przyczynę wznowienia postępowania administracyjnego w tej sprawie organ wskazał podstawę wymienioną w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., tj. stwierdził, że wyszły na jaw nowe, istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące, ale nieznane organowi w dniu wydania przedmiotowej decyzji. Organ jako nową, istotną okoliczność uznał ustalone w wyniku analizy i weryfikacji dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomap, bazujących na zdjęciach lotniczych z 7 sierpnia 2018 r., przedeklarowanie zgłoszonej do płatności powierzchni działek rolnych – A, co do której na powierzchni 0,06 ha w części północno-zachodniej stwierdzono liczne zakrzaczenia oraz samosiejki drzew, działki G co do której na powierzchni 0,13 ha stwierdzono liczne kępy drzew i krzewów. Nie ulega wątpliwości, że wskazana okoliczność mogłaby mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, a więc byłaby okolicznością istotną. Dla zastosowania trybu nadzwyczajnego wzruszenia decyzji ostatecznej konieczne było wykazanie, że wskazane okoliczności były nowymi, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., nieznanymi organowi wydającemu decyzję w dniu 20 lutego 2019 r. Zdjęcia lotnicze, jak wskazuje w decyzji organ, zostały wykonane 7 sierpnia 2018 r., (strona w skardze podaje czerwiec 2018 r.), a zatem przed wydaniem decyzji z 20 lutego 2019 r. Obowiązkiem organu było wykazanie, że Kierownik Biura Powiatowego ARiMR O. w dacie wydania decyzji ostatecznej nie dysponował przedmiotowymi danymi. W decyzji organu I instancji brak jest ustaleń w tym zakresie, zaś zawarte w decyzji organ odwoławczego twierdzenie, że organ nie dysponował zdjęciami lotniczymi, nie były bowiem dostępne w bazie LPIS/GIS nie daje się zweryfikować. W aktach sprawy brak jest dowodów na podstawie których ustalenia w tym zakresie zostały dokonane. Okoliczność czy i kiedy organ uzyskał dostęp do danych wynikających z dostępnych w systemie działek rolnych ortofotomap bazujących na zdjęciach lotniczych z sierpnia 2018 r. i powierzchni MKO opracowanej na tej podstawie ma istotne znaczenie dla oceny, czy w rozpatrywanej sprawie wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane organowi w dacie wydania decyzji.

W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że nie jest istotne, czy ujawnione nowe okoliczności nie były znane organowi prowadzącemu postępowanie pierwotne w wyniku zaniedbań, czy z innych powodów. Na to stanowisko powołał się organ I instancji. W ocenie Sądu, inaczej traktować należy nieuwzględnienie w stanie faktycznym sprawy określonej okoliczności znanej organowi z urzędu, wynikającej z materiałów (dowodów), którymi organ dysponuje. Taka sytuacja nie stanowi już podstawy do wznowienia postępowania – nie jest to okoliczność nowa dla organu wydającego decyzję. Jeżeli organ jest w posiadaniu określonych danych, wynikających z materiałów będących w jego dyspozycji, to należy przyjąć, że okoliczności z nich wynikające są organowi znane. Zdaniem Sądu nie można przyjąć, iż organ wyposażony przez prawodawcę (unijnego i krajowego) w odpowiednie, wysokospecjalistyczne i kosztowne narzędzia weryfikacji prawidłowości wniosków o płatność, może w razie oczywiście zawinionego braku wykorzystania ich w postępowaniu administracyjnym (tj. po prostu braku jakiegokolwiek sprawdzenia co się w systemie znajduje), zawsze zasłaniać się prawem do wznowienia postępowania, z uwagi na przesłankę - wyszły na jaw nowe okoliczności, nieznane mu w chwili wydawania decyzji, że nieistotne są powody braku wiedzy w tym zakresie. Takie wnioskowanie zakłócałoby stabilność decyzji administracyjnych i w sposób nieuprawniony modyfikowało ciężar dowodowy spoczywający na organach. Skoro organ dysponuje wysokospecjalistycznym narzędziem kontroli, to ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek z niego korzystać. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego przez skarżącego wyroku z 29 kwietnia 2015 r. sygn. akt II GSK 595/14 zwrócił uwagę, iż system teleinformatyczny, wykorzystywany do kontroli wniosków o płatności, jest w pewnym sensie podobny (w sferze wykorzystania) do innych rejestrów państwowych np. Krajowego Rejestru Sądowego, ksiąg wieczystych. Trudno jest więc pogodzić się z założeniem, iż nieskorzystanie z tego rejestru w sprawie i nie pozyskanie konkretnych zasobów w nim zgromadzonych, może w późniejszym terminie stanowić podstawę do wznowienia postępowania z motywacją, iż organ nie wiedział jak dana okoliczność rzeczywiście się kształtuje, bo nie sprawdził tego w bazie.

W aktach sprawy brak jest dowodów pozwalających na stwierdzenie kiedy zdjęcia lotnicze wykonane w 2018 r. znalazły odzwierciedlenie w bazie LPIS/GIS, z jaką datą trafiły do systemu, czy były dostępne przed wydaniem decyzji, co do której postępowanie zostało wznowione. Dopiero w odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, że uzyskał informację i dostęp do danych systemu działek rolnych bazujących na zdjęciach lotniczych z sierpnia 2018 r., w czerwcu 2019 r. Należy podnieść, że odpowiedź na skargę jest pismem procesowym i nie może uzupełniać ustaleń zawartych w uzasadnieniu decyzji. Aktem zaskarżanym jest decyzja, z niej strona winna czerpać pełną, wszechstronną, umotywowaną wiedzę o swej sytuacji prawnej, bowiem stanowi ona przedmiot zaskarżenia, z nią strona polemizuje w skardze i to ona podlega ocenie Sądu. Ponadto z odpowiedzi na skargę nie wynika w jakiej dacie, uwzględniając datę wykonania zdjęć lotniczych dane trafiły do systemu i czy organ mógł pozyskać wiedzę we wcześniejszym terminie i dysponować nią na datę wydania decyzji z 20 lutego 2019 r. Inaczej mówiąc, czy organ mógł posiadać wiedzę na temat stanu działek skarżącego poprzez wgląd do systemu LPIS/GIS. Od ustaleń w tym zakresie zależy bowiem dopuszczalność wznowienia postępowania, warunkowana - jak wskazano - wiedzą organu o dowodach lub okolicznościach faktycznych istniejących w dniu wydania decyzji, jednakże mu nieznanych.

Reasumując, wyjaśnienie czy wiedza płynąca ze zdjęć lotniczych stanowiących podstawę modyfikacji systemu LPIS/GIS, była znana organom, czy mogły kwestię kwalifikowalności działek zgłoszonych do płatności bezpośrednich w 2018 r., przy uwzględnieniu danych wynikających z tych zdjęć ustalić w dacie 20 lutego 2019 r. (data wydania decyzji przyznającej płatność) ma istotne znaczenie dla oceny czy zaszły przesłanki wznowienia postępowania i wzruszenia tej decyzji

Z powyższych względów należało uznać, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania tj. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., gdyż organ I instancji nie przeprowadził wystarczającego postępowania wyjaśniającego, czy rzeczywiście wystąpiła w sprawie wskazana przyczyna wznowienia (art. 149 § 2 K.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.). Przeprowadzenie tego etapu postępowania pozwala dopiero rozważyć skutki wystąpienia przesłanek wznowieniowych dla rozstrzygnięcia. W związku z tym odnoszenie się do pozostałych zarzutów skargi jest przedwczesne.

Sąd nie podziela, zarzutu skargi, sprecyzowanego na rozprawie przez pełnomocnika skarżącego, że zaskarżona decyzja jest dotknięta wadą kwalifikowaną – nieważności. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. Wadliwe przyjęcie przez organ, że istnieją podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej, mimo nie przeprowadzenia wystarczającego postępowania wyjaśniającego, w zakresie czy rzeczywiście wystąpiła wskazana przyczyna wznowienia wskazuje na naruszenie przepisów procedury i nie spełnia przesłanki rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.

Rozpoznając ponownie sprawę organ uwzględni powyższe uwagi. Przeprowadzi postępowanie w zakresie zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania określonej w art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., przedstawiając wynik w uzasadnieniu decyzji. W przypadku wykazania, że przesłanka wznowienia zachodzi rozważy jej skutki dla rozstrzygnięcia sprawy.

Stwierdzając, że w sprawie doszło do naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c w zw. z art. 135 ustawy p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Wynagrodzenie pełnomocnikowi ustanowionemu w ramach pomocy prawnej Sąd przyznał na podstawie art. 250 § 1 ustawy p.p.s.a. w zw. z § 21 ust. 1 pkt 1 lit. c oraz § 4 ust. 1 i 3 Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz.U 2019.18).