Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 956/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-03-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
6560
Hasła tematyczne: Interpretacje podatkowe
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 43 ust. 1 pkt 40a
journal: Dz.U. 2011 nr 177 poz 1054
law: Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Olesińska, sędzia WSA Alojzy Skrodzki, Protokolant referent stażysta Grażyna Wojda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 marca 2017 r. sprawy ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia 4 grudnia 2015 r. nr IPPP3/4512-762/15-2/RD w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

Interpretacją indywidualną z [...] grudnia 2015 r. Minister Finansów w imieniu którego działał Dyrektor Izby Skarbowej w W., uznał stanowisko Skarżącego P. Spółka Akcyjna przedstawione we wniosku o wydanie pisemnej interpretacji indywidualnej w przedmiocie podatku od towarów i usług w zakresie rozpoznania importu usług za prawidłowe oraz w zakresie zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi za nieprawidłowe.

We wniosku Skarżący przedstawił następujący stan faktyczny:

Skarżący jest jednym z największych banków w Polsce, który świadczy usługi w sektorze bankowym i finansowym na rzecz klientów korporacyjnych (osoby prawne), jednostek samorządowych (gminy, samorządy) oraz klientów indywidualnych (osoby fizyczne). W związku z prowadzoną działalnością, Bank oferuje swoim klientom szereg różnorodnych produktów związanych z obsługą rachunków bankowych obsługą kredytów, oferowaniem produktów depozytowych jak również produktów kartowych.

W związku z postępującą specjalizacją wśród instytucji bankowych konieczny jest nieustanny rozwój oraz adaptacja oferty produktowej, odpowiadającej na dynamicznie zmieniające się oczekiwania klientów, istotną przesłanką determinującą zmiany w tym zakresie jest zaawansowany postęp w dziedzinie nowych technologii. Wpływa on bezpośrednio na możliwość oferowania nowych grup usług, jak również modyfikację już dostępnych rozwiązań bankowych na rzecz klientów.

Obszarem, w którym aktywnie działał Bank, jest rynek płatności kartowych w tym także innowacyjny sektor płatności mobilnych z wykorzystaniem innych nośników niż standardowa karta płatnicza. Należy podkreślić, iż Bank działa również w charakterze agenta rozliczeniowego w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych (Dz. U. 2011 r.. Nr 199, poz. 1175). Realizowanie celów gospodarczych w przedmiotowym zakresie współpracy z Centrum Elektronicznych Usług Płatniczych "[...]" S.A. Na podstawie zawartej z [...] umowy, ww. podmiot świadczył usługi finansowe polegające na przyjmowaniu płatności za towary i usługi nabywane przy użyciu kart i innych instrumentów płatniczych.

W związku z przyjętą przez Zarząd Banku w dniu [...] marca 2013 r. "Polityką inwestycyjną dla spółek niepublicznych portfela bankowego nadzorowanego przez Departament Rozwoju Korporacji na lata 2013 - 2015" zainicjowany został projekt sprzedaży większościowego udziału P. w [...]. W ramach przygotowania do procesu poszukiwania nabywcy, po wstępnym przeanalizowaniu potencjalnych oczekiwań w tym zakresie, doszło do zmiany modelu organizacyjnego ze spółki akcyjnej na spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością.

W konsekwencji powyższego Bank zainicjował działania celem sprzedaży posiadanych aktywów w [...] na najkorzystniejszych warunkach zgodnie z polityką inwestycyjną. W oparciu o te założenia została przez Bank zawarta w dniu [...] stycznia 2015 umowa z M. L. [...] z siedzibą w [...] (dalej: ML), celem znalezienia nabywcy na przeznaczony do sprzedaży pakiet udziałów Banku w [...]. W ocenie P. przy ważnych transakcjach kapitałowych wyłącznie podmioty legitymujące się odpowiednim doświadczeniem i renomą mogą dawać rękojmię znalezienia rzetelnego nabywcy na sprzedawane walory i efektywne przeprowadzenie transakcji.

Zakres aktywności ML w zakresie pośrednictwa w sprzedaży udziałów sprowadzał się do:

A. Opracowania koncepcji i struktury Transakcji, ze szczególnym uwzględnieniem modelu biznesowego i charakteru współpracy, jak również relacji kapitałowych Banku, Spółki (tj. [...]) i Potencjalnego Inwestora, biorąc pod uwagę intencję Banku w zakresie maksymalizacji wartości dla akcjonariuszy Banku.

B. Sporządzenia dokumentacji Transakcji, w tym w szczególności:

1. Wycenę Spółki przy użyciu co najmniej dwóch różnych metod wyceny.

2. Sporządzenie (we współpracy ze Spółką i Bankiem oraz na podstawie danych przekazanych przez Spółkę) opisu Spółki i rynku, na którym ona działa, obejmującego mniej niż 10 stron)

3. Sporządzenie (we współpracy ze Spółką i Bankiem oraz na podstawie danych przekazanych przez Spółkę) Memorandum Informacyjnego Spółki.

4.Przygotowanie (we współpracy ze Spółką i Bankiem) prezentacji dla Zarządu Spółki.

C. Usług Wsparcia Doradczego na rzecz Banku w zakresie przygotowania i prowadzenia procesu związanego z Transakcją oraz zarządzania tym procesem.

1. Określenia i wyboru Potencjalnych Inwestorów.

2. Analizy sytuacji finansowej Potencjalnych Inwestorów i rozmowy w zakresie wyboru Potencjalnych Inwestorów do dalszych etapów procesu.

3. Pomocy i koordynacji badania due diligence Spółki (z zastrzeżeniem, że Wykonawca nie będzie ponosił odpowiedzialności za zakres badania).

4. Usług wsparcia doradczego w negocjacjach dotyczących sprzedaży akcji Spółki.

5. Usług wsparcia doradczego w negocjacjach dotyczących umowy w zakresie dalszej współpracy w formie joint-venture lub na podstawie umowy handlowej.

6. Wkładu, z komercyjnego punktu widzenia, w zakresie zwyczajowych uprawnień doradcy finansowego, w projekt umowy sprzedaży akcji sporządzony przez doradcę prawnego, Bank i Spółkę.

7. Wkładu, z komercyjnego punktu widzenia, w zakresie zwyczajowych uprawnień doradcy finansowego, w projekt umowy dotyczącej dalszej współpracy biznesowej w formie joint- venture lub na podstawie umowy handlowej, który zostanie sporządzony przez Bank i Spółkę (oraz odpowiednio każdego z ich doradców prawnych).

8. Udziału w negocjacjach umowy sprzedaży akcji Spółki, prowadzących do zawarcia umowy.

9. Udziału w negocjowaniu umowy o dalszej współpracy biznesowej w formie joint-venture lub na podstawie umowy handlowej.

W efekcie powyższych działań i pośrednictwa w realizacji transakcji przez ML doszło do sprzedaży 66% udziałów [...] na rzecz [...] - spółki zależnej a. firmy [...].

Działając z upoważnienia P., ML zaangażowany był w proces identyfikacji potencjalnych nabywców, uczestniczył w negocjacjach oraz dokonywał analizy ofert kupna udziałów celem skutecznej realizacji transakcji. Do zleconych na podstawie umowy zadań ML, zalicza się ponadto czynności administracyjne, które miały wpływ na przeprowadzenie transakcji, w szczególności przygotowywanie dokumentacji, umawianie spotkań biznesowych oraz należyte reprezentowanie interesów Banku. W ocenie Banku całokształt aktywności ML winien być kwalifikowany jako pośrednictwo w sprzedaży udziałów. Istotą tych czynności było bowiem skojarzenie zbywcy z potencjalnym nabywcą walorów [...] na najkorzystniejszych dla Banku warunkach.

Ponadto uzgodniona formuła wynagrodzenia z ML wskazuje, iż w zamian za wszystkie usługi świadczone na rzecz Banku mógł on otrzymać wynagrodzenie - wyłącznie w przypadku zawarcia i zakończenia (zamknięcia) transakcji sprzedaży udziałów. W ocenie Banku również ten aspekt potwierdza, iż aktywność ML powinna być kwalifikowana jako usługi pośrednictwa. Zmierzają one bowiem do skomunikowania sprzedawcy z potencjalnym nabywcą udziałów na najkorzystniejszych warunkach.

Bank podkreślił, iż usługi świadczone przez ML nie wiązały się z zarządzaniem lub przechowywaniem udziałów [...].

W związku z powyższym opisem Bank zadał następujące pytanie: czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego nabywane przez Bank usługi od ML, których miejscem świadczenia zgodnie z art. 28b ustawy o podatku od towarów i usług z 11 marca 2004r. (Dz. U. z 2011r., Nr 177, poz. 1054 ze zm., dalej: ustawa VAT) jest terytorium Polski, a sprowadzających się m.in. do identyfikacji potencjalnych nabywców dla sprzedawanych udziałów [...], uczestniczenia w transakcjach na najkorzystniejszych dla banku warunkach, mogą być kwalifikowane jak usługa pośrednictwa w sprzedaży udziałów zgodnie z treścią art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT korzystając ze zwolnienia z VAT?

Zdaniem Skarżącego najbardziej prawidłowa, w świetle analizowanego stanu faktycznego, jest kwalifikacja czynności ML obejmujących sprzedaż udziałów w [...] na rzecz spółki [...] do katalogu usług pośrednictwa, które korzystają ze zwolnienia z VAT.

Minister Finansów powołaną na wstępie, zaskarżoną interpretacją uznał stanowisko Banku w zakresie rozpoznania importu usług za prawidłowe oraz w zakresie zwolnienia z opodatkowania nabywanej usługi za nieprawidłowe. W uzasadnieniu Minister Finansów powołał się na art. 5, art. 7 ust. 1, art. 8 ust. 1, art. 15 ust. 2, art. 28a, art. 17, art. 43 ust. 1 pkt 41, art. 43 ust. 13 i ust. 16 ustawy VAT oraz art. 135 ust. 1 lit. f) Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz UE L Nr 347, poz. 1 ze zm.) i stwierdził, że co do zasady każde świadczenie dla celów opodatkowania podatkiem VAT powinno być traktowane jak odrębne i niezależne, jednak w sytuacji, gdy kilka świadczeń obejmuje z ekonomicznego punktu widzenia jedną usługę, usługa ta nie powinna być sztucznie dzielona dla celów podatkowych. Jeżeli zatem dwa lub więcej niż dwa świadczenia (lub czynności) dokonane przez podatnika na rzecz konsumenta są tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą one w aspekcie gospodarczym jedną całość, której rozdzielenie miałoby sztuczny charakter, to wszystkie te świadczenia lub czynności stanowią jednolite świadczenie do celów stosowania przepisów ustaw o podatku od towarów i usług.

W ocenie Ministra Finansów ważne jest, czy świadczenia są ze sobą ściśle powiązane w taki sposób, że samodzielnie nie przynoszą wymaganej praktycznej korzyści z punktu widzenia przeciętnego konsumenta. Nie ma znaczenia subiektywny punkt widzenia dostawcy lub odbiorcy świadczenia. Jeżeli jednak w skład świadczonej usługi wchodzić będą czynności, które nie służą wyłącznie wykonaniu czynności głównej, zasadniczej, lecz mogą mieć również charakter samoistny, to wówczas nie ma podstaw dla traktowania ich jako elementu usługi kompleksowej.

Minister Finansów powołał się na orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawach C-349/96, C-111/05, C-572/07 oraz C-425/06 i stwierdził, że opisane we wniosku czynności, wykonywane na podstawie zawartej umowy, spełniają przesłanki do uznania ich za świadczenie kompleksowe. Jednakże ocena charakteru tych czynności powinna być, w opinii Organu, odmienna od zaprezentowanej przez Wnioskodawcę.

Minister Finansów stwierdził, że zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej usługa pośrednictwa finansowego powinna stanowić:

- usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie,

- z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika powinny stanowić element usługi finansowej,

-celem jest dążenie do zawarcia umowy (należy zaznaczyć, że pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy),

- usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową (nie może to być wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej).

Odnosząc się natomiast do definicji doradztwa, Minister Finansów wskazał, że w internetowym Słowniku Języka Polskiego doradztwo to "udzielanie fachowych porad", natomiast "doradzać" oznacza "udzielić porady, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie". Określenie "doradztwo" obejmować może szereg usług doradczych, np.: podatkowych, prawnych, finansowych. Zatem użyty w ustawie VAT termin "usługi w zakresie doradztwa" należy rozumieć szeroko, ponadto art. 43 ust. 15 ustawy nie powołuje symbolu PKWiU odnoszącego się do usług doradczych.

Zdaniem Organu, w niniejszej sprawie, świadczona usługa związana jest z doradztwem finansowym i gospodarczym.

Minister Finansów stwierdził, że całokształt podejmowanych działań i zaangażowania przez kontrahenta M.L. [...] świadczącego usługę doradztwa wpisującą się w profil biznesowy tego podmiotu stanowi działania ponadstandardowe w odniesieniu do pośrednictwa finansowego w myśl cytowanego wyżej orzeczenia TSUE jako działalność, która obejmuje m.in. wskazywanie stronie danej umowy okazji do zawarcia danej umowy, kontaktowanie się z druga stroną, negocjowanie warunków płatności, jakich ma dokonać jedna ze stron. Celem zawarcia umowy jest skomunikowanie sprzedającego z potencjalnym nabywcą udziałów, jednak jest to efekt usługi doradczej jako usługi głównej niekorzystającej ze zwolnienia. Minister nie podzielił argumentów strony, że przedmiotowe usługi związane z analizą sytuacji finansowej Potencjalnych Inwestorów, czy szeroko rozumianym udzielaniem pomocy i koordynacji w badaniu due diligence, wycenę Spółki czy usługi wsparcia doradczego w negocjacjach w zakresie dalszej współpracy w formie joint-venture, wpisują się w zakres pośrednictwa przy nabywaniu akcji, zwolniony z opodatkowania. Zdaniem Organu jest to kompleksowa usługa doradcza, której efektem jest skomunikowanie sprzedawcy z przyszłym nabywcą udziałów na najkorzystniejszych warunkach.

W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany zaskarżonej interpretacji indywidualnej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej oraz o zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej interpretacji indywidualnej zarzuciła naruszenie następujących przepisów prawa materialnego i procesowego:

1. błędną wykładnię przepisu art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT w zw. z art. 135 ust. 1 lit f Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U UE L 347/1) poprzez przyjęcie, że opisane we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej usługi nabywane przez Bank od ML polegające na identyfikacji potencjalnych nabywców dla sprzedawanych udziałów Centrum Elektronicznych usług Płatniczych "[...]" S.A., uczestniczeniu w negocjacjach oraz dokonywaniu analiz ofert kupna udziałów celem skutecznej realizacji transakcji na najkorzystniejszych dla banku warunkach nie mogą być kwalifikowane jako usługa pośrednictwa w sprzedaży udziałów.

2. Przepisu 14c § 1 i 2 w zw. z art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez m.in. dokonanie wybiórczej analizy stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o wydanie interpretacji tj. brak weryfikacji zakresu czynności świadczonych przez ML pod kątem spełnienia przesłanek do uznania ich za usługę pośrednictwa, które to przesłanki jednoznacznie wynikają z zacytowanych przez Dyrektora tez orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjne w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Istota sporu w sprawie sprowadza się do właściwej interpretacji przepisu art. 43 ust.1 pkt 40 a ustawy VAT, który stanowi, że zwalnia się od podatku usługi, w tym także usługi pośrednictwa, których przedmiotem są udziały w:

a) spółkach,

b) innych niż spółki podmiotach, jeżeli mają one osobowość prawną

- z wyłączeniem usług przechowywania tych udziałów i zarządzania nimi.

Zdaniem organu w sprawie nie mamy do czynienia z usługą pośrednictwa, lecz doradztwem finansowym i gospodarczym. Świadczone przez ML usługi koncentrują się wokół doradzania, rozumianego jako udzielanie porad, która stanowi w tym wypadku usługę główną.

Sąd zgadza się ze stanowiskiem organu, że zakres aktywności ML sprowadzał się do świadczenia porad finansowych i pomocy w związku z planowana transakcją i wymienione działania ML miały charakter dominujący w stosunku do całego przedsięwzięcia. Stanowiły zatem kompleksową usługę doradczą, której celem było skomunikowanie sprzedawcy z nabywcą celem przeprowadzenie transakcji na najkorzystniejszych dla Banku warunkach.

Za prawidłowością takiego stanowiska przemawia- zdaniem orzekającego w sprawie Sądu- nie tylko literalna wykładnia art. 43 ust.1 pkt 40 a ustawy VAT, ale również analiza zaprezentowanych poniżej orzeczeń TSUE, NSA i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W wyroku z dnia 19.02.2014, III SA/Wa 1645/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie utrzymanym w mocy przez Naczelny Sąd Administracyjny (wyrok z dnia 27.10.2015 w sprawie II FSK 1137/14) przeanalizowano pojęcie "pośrednictwa" zaznaczając, że nie jest ono zdefiniowane.

Sąd ten zaznaczył, że obecnie w braku definicji legalnej pojęcia "pośrednictwa" należy interpretować je poprzez pryzmat języka potocznego. Pojęcie pośrednictwa - zgodnie z jego definicją zawartą w słowniku języka polskiego PWN - oznacza: "działalność osoby trzeciej mającą na celu porozumienie się między stronami lub załatwienie jakichś spraw dotyczących obu stron" oraz "kojarzenie kontrahentów w transakcjach handlowych oraz umożliwianie kontaktu uczestnikom rynku".

Na temat definicji usług pośrednictwa wypowiadał się w swoich orzeczeniach Europejski Trybunał Sprawiedliwości. W wyroku z dnia 21 czerwca 2007r. w sprawie C-453/05 Volker Ludwig przeciwko Finanzamt Luckenwalde Trybunał stwierdził, iż pojęcie "pośrednictwa" obejmuje działalność wykonywaną przez osobę pośredniczącą, która nie jest stroną umowy dotyczącej produktu finansowego i której działalność różni się od typowych świadczeń umownych wykonywanych przez strony tych umów. W istocie pośrednictwo stanowi usługę świadczoną na rzecz strony umowy, za którą wypłaca ona wynagrodzenie jako za odrębną działalność pośrednictwa. Celem takiej działalności jest uczynić wszystko co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę, przy czym pośrednik nie ma żadnego interesu w zakresie treści umowy.

W wyroku w sprawie C-235/00 CSC Financial Services Ltd. Trybunał stwierdził, że pośrednikiem jest podmiot niebędący żadną ze stron umowy, ale świadczący usługę na rzecz strony w zamian za wynagrodzenie. W skład usługi może wchodzić zwłaszcza prowadzenie negocjacji. Celem pośrednictwa jest uczynienie wszystkiego co niezbędne, by dwie strony zawarły umowę. Nie może być mowy o pośrednictwie wówczas, gdy jedna ze stron umowy zleca tylko podwykonawcy część czynności faktycznych.

W wyroku w sprawie C-350/10 Nordea Trybunał potwierdził, że aby móc zakwalifikować świadczone usługi jako czynności zwolnione z opodatkowania powinny one tworzyć odrębną całość, która – jeśli ją oceniać globalnie – w konsekwencji wypełnia specyficzne i istotne funkcje usługi opisanej w art. 13 cześć B lit. d pkt 3 i 5 Szóstej Dyrektywy.

Co do świadczeń kompleksowych w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: "TSUE") wielokrotnie, m.in. w sprawie C-349/96 Card Protection Plan Ltd, wskazywano, iż z przepisu art. 2 (1) VI Dyrektywy wynika, po pierwsze, że każde świadczenie usług powinno być co do zasady traktowane jako świadczenie odrębne i niezależne, po drugie zaś, iż świadczenie składające się z jednolitej usługi (z ekonomicznego punktu widzenia) nie powinno być w sztuczny sposób dzielone, gdyż to mogłoby spowodować naruszenie całego systemu opodatkowania. Trybunał zwracał też uwagę, że świadczenie jednolitej usługi ma miejsce w szczególności w przypadkach, gdy jeden lub więcej elementów może być uznany za tworzący świadczenie (usługę) główne podczas, gdy jeden lub więcej elementów mogą być uznane za świadczenia (usługi) dodatkowe, do których stosuje się te same konsekwencje podatkowe, jak w przypadku świadczenia (usługi) głównego. Usługa musi być uznana za dodatkową w stosunku do usługi głównej, jeżeli nie stanowi dla nabywcy celu samego w sobie, ale środek lepszego wykorzystania dostarczonej usługi głównej (p. wyrok Trybunału w połączonych sprawach C-308/96 i C-94/97 Madgett i Baldwin). Dla stwierdzenia, czy mamy do czynienia z jednolitą usługą, czy też z różnymi usługami, nie ma znaczenia decydującego fakt ustalenia jednej ceny za świadczenie (świadczenia). Może jedynie sugerować, iż w rzeczywistości mamy do czynienia z jednolitą usługą.

Zgodnie z wyrokiem TS UF z dnia 29 marca 2007 r. w sprawie C-l 11/05 ..(...) jedno świadczenie występuje w przypadku, gdy co najmniej dwa elementy albo co najmniej dwie czynności dokonane przez podatnika na rzecz klienta są ze sobą tak ściśle związane, że tworzą obiektywnie tylko jedno nierozerwalne świadczenie gospodarcze, którego rozdzielenie miałoby charakter sztuczny (ww. wyrok w sprawie Levob Verzckeringen i OV Bank, pkt 22)". Stanowisko to było wielokrotnie powtarzane przez Trybunał.

Pojedyncze świadczenie traktowane jest jak element świadczenia zasadniczego wówczas, jeżeli cel świadczenia usługi pomocniczej jest zdeterminowany przez usługę główną oraz nie można wykonać lub wykorzystać usługi głównej bez usługi pomocniczej. O tym czy usługa główna może być w pełni wykorzystana bez usługi pomocniczej świadczyć może czas, w jakim dokonywane są określone świadczenia. O kompleksowości możemy zatem mówić, gdy świadczenie pomocnicze wykonywane jest w tym samym czasie co świadczenie główne.

Analiza przedstawionych wyroków prowadzi do wniosku o prawidłowości konstatacji organu, że usługa pośrednictwa finansowego powinna stanowić:

- usługę świadczoną na rzecz strony transakcji finansowej, za którą strona ta wypłaca wynagrodzenie,

- z punktu widzenia nabywcy usługi finansowej usługi świadczone przez pośrednika powinny stanowić element usługi finansowej,

-celem jest dążenie do zawarcia umowy (należy zaznaczyć, że pośrednik nie ma żadnego interesu co do treści umowy),

- usługa pośrednictwa nie może mieć charakteru wyłącznie wykonywania czynności faktycznych związanych z umową (nie może to być wyłącznie udostępnianie informacji stronom transakcji finansowej).

Sąd orzekający w sprawie niniejszej podziela zdanie Organu, że świadczona przez ML usługa związana jest z doradztwem finansowym i gospodarczym.

Całokształt podejmowanych działań i zaangażowania przez kontrahenta ML świadczącego usługę doradztwa wpisującą się w profil biznesowy tego podmiotu stanowi działania ponadstandardowe w odniesieniu do pośrednictwa finansowego. Celem zawarcia umowy jest skomunikowanie sprzedającego z potencjalnym nabywcą udziałów, jednak – co podkreśla Sąd orzekający w sprawie- jest to efekt usługi doradczej jako usługi głównej niekorzystającej ze zwolnienia. Opisane we wniosku usługi związane z analizą sytuacji finansowej potencjalnych inwestorów, czy szeroko rozumianym udzielaniem pomocy i koordynacji w badaniu due diligence, wycenę Spółki czy usługi wsparcia doradczego w negocjacjach w zakresie dalszej współpracy w formie joint-venture, wpisują się w zakres pośrednictwa przy nabywaniu akcji, zwolniony z opodatkowania.

Zdaniem Sądu, również w tej sprawie, tak jak i w sprawie III SA/Wa 955/16 (ze skargi tego samego Skarżącego) mamy do czynienia z kompleksową usługą doradczą, której efektem jest skomunikowanie sprzedawcy z przyszłym nabywcą udziałów na najkorzystniejszych warunkach.

Świadczona przez usługodawcę usługa nie wypełnia istotnych elementów dla usługi pośrednictwa. Brak jest bowiem elementów przemawiających za uznaniem tego typu usług za "odrębną działalność pośrednictwa, której celem zasadniczym jest uczynienie wszystkiego, co niezbędne, aby dwie strony zawarły umowę". Usługodawca nie reprezentuje Skarżącej wobec podmiotów trzecich.

Zatem wbrew stanowisku Banku, nabywanej przez niego usługi nie można utożsamiać z pośrednictwem, korzystającym ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT.

Pośrednictwo jest zwolnione od opodatkowania, jeżeli pośrednik działa pomiędzy stronami zawartych transakcji tj. kupującym i sprzedającym dany instrument, doprowadzi do zawarcia pomiędzy sprzedającym a kupującym konkretnej transakcji, łącznie z przygotowaniem dokumentów związanych z realizacją transakcji. Z zaskarżonej interpretacji nie wynika, aby podmiot zagraniczny wykonywał na rzecz Skarżącego tego typu usługi. Usługi wykonywane przez podmiot zagraniczny stanowią – jak zasadnie stwierdził organ interpretacyjny- usługi doradcze w zakresie doradztwa finansowego i gospodarczego w związku z nabyciem udziałów w eService. Usługi te mają za zadanie pomóc w przeprowadzaniu transakcji, ale nie stanowią usług pośrednictwa.

W tym miejscu zasadne jest odwołanie się do wyroku TSUE z dnia 28 lipca 2011 r. w sprawie C-350/10 Nordea, w którym Trybunał wypowiedział się w zakresie warunków uznania za zwolnione od VAT transakcji, których przedmiotem są papiery wartościowe. TSUE stwierdził, że "sarna tylko okoliczność, iż dany składnik jest nieodzowny do realizacji określonej transakcji objętej zwolnieniem, nie pozwala uznać, że usługa odpowiadająca temu składnikowi objęta jest zwolnieniem".

Usługi świadczone na rzecz Skarżącego przez ML nie kwalifikują się do zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT. W związku z powyższym nie można zgodzić się ze Skarżącym, iż przedmiotowa interpretacja została wydana z naruszeniem wskazanego przepisu. Zatem zarzut naruszenia art. 43 ust. 1 pkt 40a ustawy VAT podnoszony przez Skarżącego uznać należy za niezasadny.

Jak trafnie zauważył Organ w zaskarżonej interpretacji, działania ML stanowią kompleksową usługę doradczą, świadczoną przez wyspecjalizowany podmiot na rzecz Skarżącego.

Również Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w analogicznym stanie prawnym i faktycznym (wyrok z dnia 27.10.2015 wydany w sprawie I FSK 1137/14) stwierdził, iż w przypadku, gdy transakcja składa się z zespołu świadczeń i czynności, należy wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności, w jakich jest ona dokonywana, w celu określenia, po pierwsze, czy chodzi o dwa lub więcej świadczenia odrębne, czy też o świadczenie jednolite (zob. m.in. wyroki TSUE w sprawie: Faaborg-Gelting Linien, C-231/94, EU:C:1996:184, pkt 12-14; CPP, C-349/96, EU:C:1999:93, pkt 28; Levob Verzekeringen i OV Bank, C-41/04, EU:C:2005:649, pkt 19; Aktiebolaget NN, C-111/05, EU:C:2007:195, pkt 21; Bog i in., C-497/09, EU:C:2011:135, pkt 53). Należy stwierdzić istnienie jednego świadczenia, jeżeli czynności wykonane przez podatnika na rzecz klienta są ze sobą tak ściśle związane, że obiektywnie tworzą jedno niepodzielne świadczenie gospodarcze, którego podział miałby charakter sztuczny (wyroki TSUE w sprawie: Levob Verzekeringen i OV Bank, EU:C:2005:649, pkt 20, 22; Aktiebolaget NN, EU:C:2007:195, pkt 22, 23; Bog i in., EU:C:2011:135, pkt 53).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonym w cytowanym wyżej wyroku, należy odróżnić usługi wsparcia od usług pośrednictwa. Usługi wykonywane przez podmiot zagraniczny w sprawie stanowią usługi wsparcia, dzięki którym skarżąca może realizować swoje transakcje z innymi podmiotami, które to mają za zadanie pomóc w przeprowadzaniu transakcji, ale nie stanowią usług pośrednictwa. Nadto, na co również zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny, konieczna jest analiza kompleksowości usługi. z opisu zadań realizowanych przez usługodawcę nie sposób wywieść, że mamy do czynienia z jedną usługą kompleksową. Nie można bowiem określić, które usługi stanowią świadczenie główne, a które pomocnicze realizowane w celu lepszego wykonania usługi podstawowej. W omawianej sytuacji wszystkie świadczone usługi mają charakter równorzędny, zaś rezygnacja z niektórych czynności pozostaje bez wpływu na prawidłowe wykonanie innych usług.

Z przedstawionych względów zarzuty skargi należało uznać za bezpodstawne. Organ nie naruszył art. 43 ust.1 pkt 40a ustawy VAT ani art. 14c i 121 O.p. Organ przeanalizował w pełni przedstawiony mu stan faktyczny nie tylko w oparciu o powoływane we wniosku przepisy, ale również z uwzględnieniem orzecznictwa TSUE. W konsekwencji zajęcie przez organ odmiennego od Skarżącego stanowiska nie stanowi podstawy do twierdzenia o nieprawidłowości wydanej interpretacji.

Mając na uwadze powyższe rozważania, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.