Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 795/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2019-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art, 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 1202
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski /spr./ Sędziowie NSA Stanisław Śliwa WSA Paweł Zaborniak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 24 października 2019 r. sprawy ze skargi S. S. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych I. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2019 r. nr [...]; II. umarza postępowanie administracyjne; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego S. S. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

II SA/Rz 795/19

U z a s a d n i e n i e

Przedmiotem skargi S. S. jest postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB) z [...] maja 2019 r. nr [...] dotyczące wstrzymania robót budowlanych.

Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, podczas kontroli przeprowadzonej [...] lutego 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: PINB) ustalił, że na działce nr [...] w obr. [...] - Centrum przy ul. [...] w S. ustawiono obiekt z blachy trapezowej o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m, z dachem dwuspadowym krytym blachą trapezową. Obiekt posadowiono na profilach metalowych, do których przykręcona została jego konstrukcja. Usytuowany został w odległości [...] m od ogrodzenia z działką nr [...] i jest użytkowany jako składzik narzędzi gospodarczych. Według uczestniczącej w oględzinach M. S. (żony S. S.), obiekt został postawiony pod koniec 2017 r.

PINB zakwalifikował w/w obiekt budowlany jako obiekt tymczasowy pełniący funkcję gospodarczą. Wobec faktu, że wykonany został bez pozwolenia na budowę wymaganego stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej: u.P.b.), organ ten postanowieniem z[...] marca 2019 r. nr[...]- wydanym na podstawie art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096, dalej: K.p.a.) i art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. - nałożył na S. S., jako właściciela, obowiązek przedłożenia w terminie do [...] czerwca 2019 r.:

1) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, obejmującej przedmiotowy obiekt,

2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego opracowanego zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.) wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem o wpisie projektanta na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego, aktualnymi na dzień opracowania projektu,

3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

W zażaleniu na postanowienie PINB S. S. wskazał, że domek narzędziowy został zakupiony w sklepie budowlanym, a przed zakupem uzyskał informacje, że na jego postawienie nie jest wymagane pozwolenie na budowę, ponieważ nie jest on trwale związany z gruntem.

Po rozpatrzeniu zażalenia, WINB wymienionym na wstępie postanowieniem z [...] maja 2019 r. - działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 K.p.a. oraz art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b. - uchylił postanowienie PINB w całości oraz nakazał S. S. wstrzymać prowadzenie robót budowlanych przy budowie opisanego wyżej tymczasowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą i nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do [...] lipca 2019 r. dokumentów dotyczących tego obiektu analogicznych jak w postanowieniu organu I instancji.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że będący przedmiotem postępowania obiekt budowlany, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród i posiadający dach, z uwagi na brak trwałego połączenia z gruntem jest tymczasowym obiektem budowlanym pełniącym funkcję budynku (składzik narzędzi gospodarczych). Pozwala to na jego zakwalifikowanie jako budowy obiektu budowlanego w rozumieniu art. 3 pkt 6 u.P.b., co w świetle art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12 i art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b. wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, którego inwestor nie posiadał. Do rozpatrzenia spraw samowolnej budowy obiektów budowlanych ustawodawca przewidział art. 48 i art. 49b u.P.b. w zależności od tego, czy budowa obiektu wymagała pozwolenia na budowę (art. 48), czy dokonania zgłoszenia (art. 49b).

Stwierdzony czasookres istnienia obiektu (od końca 2017 r.) jest dłuższy niż okres 180 dni określony w art. 29 ust. 1 pkt 12 u.P.b. i wyklucza możliwość zakwalifikowania go jako obiektu wykonanego bez wymaganego zgłoszenia. Tymczasowy charakter obiektu z uwagi na brak trwałego związania z gruntem nie ma wpływu na ocenę samowoli budowlanej i nie stanowi przeszkody do legalizacji obiektu, gdyż samowolna budowa takiego obiektu podlega pod te same przepisy u.P.b. i związane z nimi przepisy techniczno - budowlane. W związku z tym rozpatrywany obiekt bez trwałego związania z gruntem podlega zakwalifikowaniu jako samowolna budowa obiektu budowlanego o charakterze tymczasowym, wykonanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, czyli przypadek o którym mowa w art. 48 u.P.b.

Zgodnie z ust. 1 pkt 1 tego artykułu, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.

Jednocześnie w artykule tym określone zostały uwarunkowania, przy zaistnieniu których możliwa jest legalizacja takiego obiektu; jeżeli bowiem budowa o której mowa w ust. 1 jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (ust. 2), przy czym w postanowieniu tym ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3, przy czym do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).

Przedmiotowy obiekt tymczasowy pełniący funkcję budynku (składzik narzędzi gospodarczych) usytuowany jest w odległości [...] m od ogrodzenia z działką sąsiednią nr [...], co narusza regulację § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych (...). Art. 9 u.P.b. określa zasady uzyskania odstępstwa od przepisów techniczno – budowlanych; wedle poglądu wyrażonego w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w wyroku z 21 lutego 2019 r. II OSK 878/17, odstępstwo o którym mowa w art. 9 ust. 1 u.P.b. może zostać udzielone także w stosunku do obiektów budowlanych już zrealizowanych.

Zreformowano sentencję postanowienia PINB z uwagi na brak wstrzymania prowadzenia robót budowlanych wymaganego na podstawie art. 48 ust. 2 u.P.b.

We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie skardze S. S. zakwestionował w całości postanowienie WINB z [...] maja 2019 r., zarzucając:

1) obrazę przepisów postępowania administracyjnego (art. 15 K.p.a.) które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez zapewnienie wyłącznie w sposób iluzoryczny postępowania dwuinstancyjnego oraz de facto utrzymanie w mocy zaskarżonego postanowienia organu I instancji, pomimo zasadności złożonego środka odwoławczego,

2) dokonanie ustaleń sprzecznych ze stanem faktycznym sprawy poprzez przyjęcie, że niewielkich rozmiarów domek narzędziowy o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m stanowi tymczasowy obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, przewidziany do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia jego budowy, podczas gdy nigdy okoliczność taka (a w szczególności zamiar przeniesienia obiektu w inne miejsce) nie została ustalona przez organy administracji publicznej w niniejszej sprawie, a tym samym nie stanowi elementu stanu faktycznego sprawy,

3) obrazę przepisów postępowania administracyjnego (art. 7 k.p.a.) które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez niepodjęcie przez organ administracyjny wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli,a w szczególności poprzez pominięcie - przy ustalaniu, czy pomieszczenie o wymiarach [...] x [...] m i wysokości [...] m przekracza niewielkie rozmiary - powierzchni nieruchomości oraz działki skarżącego, na których pomieszczenie to zostało postawione oraz nieporównanie rozmiarów tego pomieszczenia z rozmiarami tej nieruchomości i działki, a także poprzez niewyjaśnienie okoliczności podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania, iż zarówno przy zakupie tego obiektu jak i z innych źródeł (fachowe publikacje prasowe) ustalił, że niewielkich rozmiarów skrytka na narzędzia stanowi obiekt małej architektury w rozumieniu przepisów u.P.b. i nie wymagała ona podjęcia żadnych czynności w tej ustawie wskazanych,

4) naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów przejawiające się w braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego oraz braku oceny wszelkich faktów i środków dowodowych w sposób wszechstronny (art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a.), a także poprzez niezbadanie okoliczności podnoszonych przez skarżących uzasadniających przyjęcie, że niewielkich rozmiarów skrytka na narzędzia stanowi obiekt małej architektury w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, co w efekcie doprowadziło także do naruszenia przez organ II instancji art. 8 K.p.a.,

5) obrazę przepisów postępowania administracyjnego (art. 107 § 3 K.p.a.) poprzez dokonanie wybiórczego uzasadnienia faktycznego decyzji i nie podanie przekonujących przyczyn, dla których niewielkich rozmiarów skrytka na narzędzia, mimo jej porządkowej funkcji, nie została uznana za obiekt małej architektury w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jak również poprzez zdawkowe i sygnalne tylko odniesienie się do zarzutów podniesionych przez skarżących w odwołaniu, co w efekcie doprowadziło także do naruszenia przez organ II instancji art. 8 K.p.a.,

6) niewłaściwe zastosowanie art. 3 pkt 5 w zw. z art. 3 pkt 3 u.P.b. poprzez przyjęcie, że pomieszczenie bez fundamentowania, niepołączone ani konstrukcyjnie ani komunikacyjnie z innym obiektem, spełniające funkcję domku na narzędzia którego jedynym celem jest przechowywanie różnego rodzaju materiałów i narzędzi ogrodniczych, wypełnia definicje tymczasowego obiektu budowlanego i stanowi budowlę w rozumieniu przepisów u.P.b. - w efekcie doprowadziło do nałożenia na stronę obowiązku przedłożenia projektu budowlanego wraz z innymi dokumentami dotyczącymi tej niewielkich rozmiarów skrytki na narzędzia, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu obejmującej obiekt tymczasowy oraz - co jest kuriozum - wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego w sytuacji, gdy montaż takiego domku narzędziowego to czynność kilkuminutowa i nie są konieczne przy tym żadne prace budowlane,

7) niezastosowanie art. 3 pkt 4 u.P.b. poprzez niezakwalifikowanie niewielkich rozmiarów skrytki na narzędzia jako obiektu małej architektury, podczas gdy z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, że niewielkich rozmiarów skrytka na narzędzia której dotyczy postępowanie powinna być zakwalifikowana jako obiekt małej architektury, a co za tym idzie, nieuprawnione było nałożenie przez organ I instancji na stronę obowiązku przedłożenia projektu budowlanego i innych dokumentów dotyczących tej skrytki, a w konsekwencji wydanie postanowienia o nałożeniu tych obowiązków.

Podnosząc powyższe zarzuty skarżący zażądał uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenia zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej: P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia (jeżeli dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy), do stwierdzenia ich nieważności lub ich wydania z naruszeniem prawa (jeżeli zachodzą przyczyny określone w K.p.a. lub innych przepisach).

Rozpoznając sprawę w świetle wskazanych wyżej kryteriów Sąd stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie z powodu mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przez orzekające w niej organy administracji przepisów postępowania oraz przepisów prawa materialnego.

Przedmiotem kontroli Sądu jest reformatoryjne postanowienie WINB z [...] maja 2019 r., którym organ ten po uchyleniu postanowienia PINB z [...] marca 2019 r. wstrzymał skarżącemu prowadzenie robót budowlanych przy budowie tymczasowego obiektu budowlanego pełniącego funkcję gospodarczą oraz - analogicznie do postanowienia organu I instancji - nałożył na niego obowiązek przedłożenia w terminie do [...] lipca 2019 r. dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 u.P.b. mających umożliwić jego legalizację.

Kluczowa dla oceny prawidłowości opisanych wyżej czynności organów nadzoru budowlanego pozostaje kwalifikacja obiektu związanego z przedmiotem postępowania, stanowiącego metalowy (blaszany) domek narzędziowy o pow. [...] m² ([...] x [...] m) i wysokości [...] m, posadowionego na metalowych profilach i użytkowanego jako składzik narzędzi gospodarczych.

W ocenie Sądu, rodzaj nałożonych na skarżącego postanowieniem WINB obowiązków (tożsamych z obowiązkami wskazanymi w postanowieniu PINB) zasługiwałby na akceptację pod warunkiem uwzględnienia ich stanowiska co do uznania zrealizowanego obiektu za tymczasowy obiekt budowlany o funkcji gospodarczej.

Taka kwalifikacja nie zasługuje jednak na akceptację, zwłaszcza że tymczasowy charakter obiektu wynikający z braku trwałego związania z gruntem i stwierdzonego czasookresu istnienia nie ma wg organów znaczenia wobec stwierdzenia jego wykonania bez pozwolenia na budowę w rozumieniu art. 48 ust. 1 pkt 1 u.P.b. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 5 u.P.b. /w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonego postanowienia/, przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe; stosownie zaś do art. 29 ust. 1 pkt 12 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 1 u.P.b., pozwolenia na budowę nie wymaga jedynie budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. W tym zakresie nie sposób także nie zauważyć, że w toku prowadzonego postępowania skarżący nie podniósł żadnych okoliczności mogących chociażby pośrednio przemawiać za uznaniem spornego obiektu za obiekt tymczasowy, w tym przede wszystkim wskazujących na dokonanie zgłoszenia jego budowy w związku z zamierzonym okresem użytkowania w miejscu posadowienia dłuższym niż 180 dni.

Wykluczając kwestię tymczasowości, zwrócenia uwagi wymaga treść art. 3 pkt 1 u.P.b., definiująca obiekt budowlany jako budynek, budowlę bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych.

Ustawowe definicje poszczególnych kategorii obiektów zawarte są odpowiednio w art. 3 pkt 2, 3 i 4 u.P.b. Przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach (pkt 2), przez budowlę - każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową (pkt 3), zaś przez obiekt małej architektury - niewielkie obiekty, a w szczególności: a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury, b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej, c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki (pkt 4).

Obiekt budowlany może należeć tylko do jednej z wymienionych kategorii. Zdaniem Sądu, o ile na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego zasadnie organy wykluczyły uznanie związanego z przedmiotem sprawy obiektu za budynek (brak trwałego połączenia z gruntem) bądź budowlę, to w sposób całkowicie nieuzasadniony – mając na uwadze jego konstrukcję, gabaryty i sposób wykorzystania - wykluczyły możliwość jego kwalifikacji jako obiektu małej architektury.

Zgodnie z art. 3 pkt 4 u.P.b., ilekroć w ustawie jest mowa o obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:

a) kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,

b) posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,

c) użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.

Co istotne dla okoliczności sprawy, przepis ten dokonując rozróżnienia 3 kategorii obiektów małej architektury, zawiera jedynie przykładowe ich wyliczenie dla każdej kategorii, przewidując przy tym tylko jedną cechę wspólną, a mianowicie niewielkie rozmiary. W ten sposób możliwe jest określenie innych obiektów podobnych do wyszczególnionych w tym przepisie, które ze względu na swoje niewielkie rozmiary i podobną funkcję mogą być zakwalifikowane jako obiekty małej architektury.

W ocenie Sądu, związany z przedmiotem sprawy domek narzędziowy z uwagi na sposób jego wykonania (lekka konstrukcja blaszana na metalowych profilach), relatywnie bardzo małą powierzchnię ([...] m²) i pełnioną funkcję (składzik narzędzi gospodarczych) w pełni spełnia uwarunkowania uzasadniające przypisanie go do zakresu unormowania art. 3 pkt 4 c) u.P.w., jako służącego utrzymaniu porządku obiektu małej architektury, jak zresztą w toku postępowania podnosił skarżący.

Abstrahując od cechy tymczasowości, wyklucza to dokonaną przez organy jego kwalifikację jako obiektu o funkcji gospodarczej (stosownie do § 3 pkt 8 rozporządzenia MI z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych), a w konsekwencji także naruszenie wskazanych w § 12 tego rozporządzenia norm dotyczących zachowania wymaganych odległości od granicy działki sąsiedniej.

Obiekty małej architektury pełnią funkcje o charakterze nieuciążliwym i pobocznym w stosunku do korzystania z danej nieruchomości (por. wyrok WSA w Białymstoku z 20 listopada 2018 r. II SA/Bk 542/18 - LEX nr 2589937, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 23 marca 2017 r. II SA/Go 1027/16 - LEX nr 2269634, wyrok WSA w Kielcach z 25 września 2008 r. II SA/Ke 416/08 - LEX nr 522631).

Taki właśnie nieuciążliwy i pomocniczy charakter względem istniejącego na działce nr [...], obr. [...] w S. jednorodzinnego budynku mieszkalnego ma przedmiotowy obiekt przeznaczony do przechowywania narzędzi, którego istnienie w żaden sposób nie zakłóca ładu przestrzennego.

Uznanie przedmiotowego obiektu za obiekt małej architektury jawi się jako najbardziej adekwatne w kontekście wskazanych wyżej przepisów u.P.b. Uwagę w tym zakresie zwraca wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 lipca 2010 r. II OSK 1217/09 - LEX nr 694934; wg wyrażonego w nim poglądu, przy klasyfikacji obiektów niewymienionych w art. 3 pkt 4 lit. c ustawy Prawo budowlane należy kierować się takimi kryteriami jak: wielkość obiektu, podobieństwo do obiektu wymienionego w przepisie, standard techniczny oraz jego przeznaczenie.

Wobec tego, że budowa obiektów małej architektury nie wymaga pozwolenia na budowę (art. 29 ust. 1 pkt 22 u.P.b.) a jeżeli - gdy tak jak w niniejszej sprawie - nie są one sytuowane w miejscu publicznym, to także dokonania zgłoszenia (art. 30 ust. 1 pkt 4 u.P.b.), w sposób nieuprawniony organy – przyjmując wybudowanie tego obiektu bez pozwolenia na budowę i zmierzając do jego legalizacji – nałożyły na skarżącego obowiązki przedłożenia oznaczonych dokumentów, dopuszczając się tym samym naruszenia przepisów postępowania administracyjnego obligujących je do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy z uwzględnieniem interesu społecznego i słusznego interesu obywateli oraz wszechstronnego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.), a w konsekwencji naruszenia przepisów prawa materialnego w wyniku niewłaściwej kwalifikacji przedmiotowego obiektu i wadliwym nałożeniem wskazanych obowiązków (art. 3 pkt 4 i 5 w zw. z art. 28 ust. 1, art. 29 ust. 1 pkt 12, art. 30 ust. 1 pkt 1 i art. 48 ust. 2 i 3 u.P.b.).

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie WINB z [...] maja 2019 r. i postanowienie PINB z [...] marca 2019 r. (pkt I sentencji wyroku).

Stwierdzając przy tym obiektywny brak przesłanek do dalszego prowadzenia postępowania, Sąd umorzył jednocześnie – stosownie do art. 145 § 3 P.p.s.a. – postępowanie administracyjne w przedmiotowej sprawie (pkt II sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (pkt III sentencji wyroku) obejmujących opłacony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł) Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a.

Sąd rozpoznał sprawę w trybie uproszczonym (tj. na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów) stosownie do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 P.p.s.a.