Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1338/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-10-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Kara administracyjna
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2167
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jedn.
article: art. 3 par. 2, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a)-c), art. 145 par. 1 pkt 2,, art. 151
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 78
journal: Dz.U. 2019 poz 1145
law: Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny - tj
article: art. 76 par. 1, art. 7, art. 8, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51 art. 1 ust. 2, art. 1 ust. 4 lit. b, art. 2 pkt 4, art. 2 pkt 2, art. 1 ust. 1, art. 21, art. 22,
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
article: art. 245
journal: Dz.U. 2020 poz 1575
law: Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego - t.j.
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2
article: art. 18 ust. 4a, art. 18 ust. 4b, art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1, art. 87 ust. 1, art. 31, art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a i b, art. 3 ust. 1 art. 4 pkt 1, ar
journal: Dz.U. 2019 poz 2140
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak – Osetek (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Maliszewska Sędzia WSA Tomasz Sałek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 października 2021 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. R. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

W dniu 29 stycznia 2020 r. w miejscowości N., na terenie Portu Lotniczego [...], przeprowadzono kontrolę drogową pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], którym kierował D. R. ("Strona" , "Skarżący"). W chwili zatrzymania do kontroli, kierowca realizował przewóz pasażera, który miał odbyć się z Portu Lotniczego [...] z ulicy [...] w N. na ulicę [...] 5 w W. W związku z podjętą kontrolą drogową, wykonanie usługi przewozu zostało przerwane. Jak ustalono, przewóz osób kierujący wykonywał w swoim imieniu i na swoją rzecz. Usługa przewozu pasażera została zamówiona za pomocą aplikacji mobilnej "[...]". Przewóz osób kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Do kontroli, kierujący nie okazał wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub wymaganego wypisu z licencji. W związku z podjętymi czynnościami kontrolnymi, stwierdzono naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. W czasie kontroli, kontrolujący sporządzili kserokopię okazanych dokumentów oraz wykonano dokumentację fotograficzną. Kontrola została udokumentowana protokołem nr[...].

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r., [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego, zawiadomił stronę o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu oraz wezwał ją do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania, dokumentów i wyjaśnień.

W związku z podejmowanym przez organ I instancji czynnościami wyjaśniającymi, na podstawie pisma otrzymanego z Urzędu Miasta W. z dnia [...] lutego 2020 r., ustalono, że na dzień kontroli [...] stycznia 2020 r. Pan D. R. (NIP: [...], REGON: [...]) nie posiadał żadnych uprawnień transportowych wydanych przez Prezydenta W. i w związku z tym Urząd miasta W. nie jest w posiadaniu informacji o zgłoszonych pojazdach ( pismo z dnia 18 lutego 2020 r. - w aktach sprawy).

Jednocześnie na podstawie pisemnej informacji otrzymanej z Urzędu Miejskiego w N. z dnia 23 marca 2020 r. ustalono, iż Pan D. R. nie składał do ww. organu, wniosku o wydanie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką, a pojazd marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] nie był zgłaszany do którejkolwiek licencji, wydanej przez ww. Urząd ( pismo z dnia 23 marca 2020 r.-w aktach sprawy).

Postępowanie zakończyło się wydaniem przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego ( "[...]WITD", "Organ I instancji") decyzji administracyjnej z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] nakładającej na stronę karę pieniężną w wysokości dwunastu tysięcy złotych.

Pismem z dnia 31 lipca 2020 roku, strona reprezentowana przez pełnomocnika, od decyzji organu I instancji złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i umorzenie postępowania.

Decyzją z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...]. Główny Inspektor Transportu Drogowego ("GITD" lub "Organ odwoławczy") na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej "kpa", art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2019 r. poz. 2140 oraz 2020 r. poz. 875 ) dalej "utd" lub "ustawa o transporcie drogowym " oraz lp. 2.11 i 1.1 załącznika nr 3 do utd, utrzymał decyzję organu I instancji w mocy.

W ocenie organu odwoławczego, w ustalonym stanie faktycznym zachodzą przesłanki do uznania, że w chwili kontroli doszło do naruszenia przez stronę przepisów prawa w zakresie obowiązku posiadania uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Przeprowadzone postępowanie dowodowe jednoznacznie wykazało, że w dniu kontroli Skarżący nie posiadał uprawnień do wykonywania transportu drogowego osób. Podczas przeprowadzonej kontroli Skarżący nie okazał zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego ani licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób taksówką.

Pismem z dnia 18 lutego 2020 r. Urząd Miasta W. potwierdził, że w dniu kontroli skarżący nie posiadał żadnych uprawnień na wykonywanie transportu drogowego osób. Informacji tej treści, udzielił również Urząd Miejski w N. pismem z dnia 23 marca 2020 r.

W ocenie Organu odwoławczego zgromadzony więc w sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że strona wykonywała zarobkowo przewóz osób, o którym mowa w wyżej cytowanym art. 5b ust. 1 pkt 1 utd. Toteż, organ I instancji prawidłowo zakwalifikował przewóz z dnia kontroli, jako wykonywany bez licencji skutkujący nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1) utd oraz lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy.

W ocenie Organu odwoławczego przewóz wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli nie spełnił także wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd, którym Pan D. R. wykonywał w dniu kontroli przewóz osób, jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie wynika z protokołu kontroli drogowej, z informacji z CEPiK oraz z dokumentacji fotograficznej pojazdu znajdujących się w aktach sprawy. Natomiast zgodnie z art. 18 ust. 4a utd - przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Ponadto, należy wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 utd, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 78 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. z 2019 r. poz. 1145 i 1495) j dalej "kc", w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości, ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu. Organ I instancji prawidłowo zatem nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 8.000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 utd oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do tej ustawy przesłuchany w charakterze świadka pasażer Pan P. K., złożył zeznania, zgodnie z którymi nie zawierał jakiejkolwiek umowy z kierowcą, ani z żadnym przedsiębiorcą, który kierowca by reprezentował w siedzibie przedsiębiorstwa. Równocześnie w sposób orientacyjny (niewiążący) kierowca nie wskazał pasażerowi ceny za kurs, gdyż cena została podana przez aplikację i miała wynosić około 100 złotych. Zarówno zamówienie usługi przewozu osób, jak uzyskanie informacji o płatności za przejazd, odbyło się za pośrednictwem aplikacji [...] zainstalowanej w telefonie. Organ wskazał również, że kontrolowany przewóz został zamówiony za pośrednictwem aplikacji [...]. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 781 § 2 kc "Oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej". Nie oznacza to jednak, że zamówienie usługi przewozowej za pośrednictwem aplikacji [...] stanowi o spełnieniu warunku z art. 18 ust. 4b pkt 2 lit. b utd, który dopuszcza przewóz okazjonalny samochodami osobowymi na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 kc, w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości. Jak wynika z art. 781 kc, zawarcie umowy w formie elektronicznej wymaga kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Zatem nawet gdyby zamówienie usługi transportowej i ustalenie warunków jej wykonania oraz uiszczenie opłaty za jej wykonanie uznać za formę umowy o usługę transportową, to jednak nie jest ona umową zawartą w formie wymaganej przez przepis art. 18 ust. 4b utd, ponieważ oświadczenia w niej zawarte nie są opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Nadto opłata za usługę nie została określona przed rozpoczęciem przewozu, gdyż wskazana w aplikacji kwota stanowi jedynie kwotę orientacyjną, która po zakończeniu przewozu może ulec zmianie.

Z tych względów organ doszedł do wniosku, że nałożenie na stronę kary pieniężnej za popełnienie naruszenia z lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd było prawidłowe.

Na decyzję Organu odwoławczego Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła GITD :

1) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy wykonywane przez Skarżącego czynności stwierdzone protokołem kontroli nosiły cechy wykonywania działalności gospodarczej, braku zweryfikowania przez organ czy Skarżący posiadał status przedsiębiorcy w chwili przeprowadzania kontroli;

2) naruszenie art. 7 i 77 § 1 kpa poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności oraz niezebranie i nierozpatrzenie materiału dowodowego, a w szczególności zaniechania ustalenia okoliczności mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy takich jak ustalenie czy w ogóle doszło do wykonywania transportu drogowego;

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 5 b ustawy o transporcie drogowym w zw. z lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy polegające na wymierzeniu Skarżącemu kary w wysokości 12.000 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia, w sytuacji w której czynności podejmowane przez Skarżącego nie mieszczą się w definicji krajowego transportu drogowego, o którym mowa w art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym;

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na treść rozstrzygnięcia tj. art. 92 a ust 1 i 6 w zw. z lp. 1.1 oraz lp. 2.11 załącznika nr 3 do ustawy, w zw. z 4 pkt. 6a ustawy o transporcie drogowym poprzez nałożenie kary pieniężnej przewidzianej dla podmiotów świadczących przewóz drogowy w rozumieniu ustawy, pomimo braku spełnienia tego kryterium przez Skarżącego;

5) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym w związku z art. 2 pkt 4 rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 roku w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006, polegające na uznaniu, że przewóz jedynie jednej osoby, nie zaś grupy pasażerów, wypełnia znamiona "przewozu okazjonalnego", podczas gdy definicja "przewozu okazjonalnego" określona w ustawie o transporcie drogowym, jak i definicja "usług okazjonalnych" określona w cytowanym wyżej rozporządzeniu wymaga, aby przewoźnik wykonywał przewóz co najmniej dwóch osób (grupy osób);

6) art. 8 kpa poprzez procedowanie w sposób przeczący zasadzie pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa.

Ponadto Strona wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z faktury nr [...] z dnia [...] stycznia 2020 roku dotycząca kontrolowanego przejazdu - na okoliczność wykazania, że kontrolowany przejazd wykonywany był w imieniu spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji oraz zwrot kosztów postępowania sądowo- administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019, poz. 2167 z późn. zm.) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów lub czynności wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.; dalej: p.p.s.a.), sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja GITD z dnia [...] lutego 2021 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję [...]WITD z dnia [...] lipca 2020 r. nr [...] nakładającej na Skarżącego karę pieniężną w wysokości dwunastu tysięcy złotych, której podstawę faktyczną stanowiły:

1) wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji,

2) wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy.

Zdaniem Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja ani decyzja organu I instancji nie naruszają przepisów prawa w sposób uzasadniający ich wyeliminowanie z obrotu prawnego.

Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowią przepisy : art. 4 pkt 11 i 22, art. 5 ust. 1, art. 5b ust. 1, art. 11 ust. 3, art. 18 ust. 4a i 4b, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym oraz lp. 2.11 i 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy .

Zgodnie z art. 4 pkt 22 utd, przez obowiązki lub warunki przewozu drogowego rozumie się obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy.

Stosownie do treści art. 4 pkt 11 utd, przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 5 ust. 1 utd, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE, zwanym dalej "rozporządzeniem (WE) nr 1071/2009".

Według art. 5b ust. 1utd, podjęcie i wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób:

1) samochodem osobowym,

2) pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą,

3) taksówką

- wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a utd, przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą.

W myśl art. 18 ust. 4b utd, dopuszcza się przewóz okazjonalny:

1) pojazdami zabytkowymi,

2) samochodami osobowymi:

a) prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b) na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z klientem, każdorazowo przed rozpoczęciem usługi danego przewozu w formie pisemnej lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz. U. z 2019 r. poz. 1145), w lokalu przedsiębiorstwa będącym nieruchomością albo częścią nieruchomości,

c) po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przed rozpoczęciem tego przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa

- niespełniającymi kryterium konstrukcyjnego określonego w ust. 4a i będącymi wyłączną własnością przedsiębiorcy lub stanowiącymi przedmiot leasingu tego przedsiębiorcy.

W myśl art. 87 ust. 1 utd, podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego albo wypis z licencji.

Zgodnie z art. 92a ust. 1, 3 i 7 pkt 1 utd, podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12.000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie (ust. 1). Suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12.000 złotych, (ust. 3). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403: popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa l p. 1-9 (ust. 7 pkt 1).

Stosownie do treści lp. 1.1 załącznika nr 3 do utd, wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 12.000 zł (słownie: dwanaście tysięcy złotych).

W myśl lp. 2.11 załącznika nr 3 do utd. wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b tej ustawy, sankcjonowane jest karą pieniężną w wysokości 8.000 zł (słownie: osiem tysięcy złotych)..

W ocenie Sądu okoliczności faktyczne, w których organy przypisały Skarżącemu naruszenie przepisów o transporcie drogowym, zostały ustalone zgodnie z zasadami określonymi w k.p.a. i w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Wynikało z nich, że w chwili przeprowadzenia kontroli drogowej skarżący wykonywał odpłatny przewóz pasażera, który usługę przewozu zamówił przy pomocy zainstalowanej w telefonie aplikacji [...]. Kontrola została udokumentowana protokołem kontroli nr [...], z którego wynika, że Skarżący przewoził pojazdem pasażera z ulicy [...] w N. (Port Lotniczy [...]) na ulicę [...] 5 w W. Do protokołu przesłuchania w charakterze świadka, pasażer Pan P. K., zeznał, iż usługę transportową na ww. trasie, zamówił za pomocą aplikacji "[...]" pobranej ze sklepu "[...]", natomiast z kierowcą ani z żadnym przedsiębiorcą, którego kierowca by reprezentował, umowy nie zawierał. Zeznał, iż cena za kurs została podana przez aplikację i miała wynosić około 100,00 złotych gotówką. Do zapłaty tej kwoty jednak nie doszło w związku z zatrzymaniem pojazdu do kontroli. Podał, iż aplikacja wskazała mu markę pojazdu, a z numeru telefonu [...] zadzwonił do niego kierowca i poinformował go, że oczekuje pod wskazanym adresem. Pasażer udostępnił kontrolującym screen z aplikacji z widniejącym zamówieniem. W kontrolowanym pojeździe, pasażer nie widział taksometru oraz kasy fiskalnej, jednocześnie wskazując, iż kierowca korzystał z aplikacji w telefonie. Pasażer do protokołu przesłuchania zeznał, że widział kierowcę po raz pierwszy.

Sąd podziela stanowisko organu oraz poglądy prezentowane w orzecznictwie sądowym, powołanym w zaskarżonej decyzji, iż protokół kontroli ma cechy dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 1 kpa. Dokumenty urzędowe korzystają ze szczególnej mocy dowodowej, ponieważ stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Organy administracji są więc zobowiązane uznać za udowodnione to co wynika z treści dokumentu urzędowego, nawet jeżeli kontrolowany protokołu nie podpisze.

W rozpoznawanej sprawie Skarżący nie podpisał co prawda protokołu kontroli z [...] stycznia 2020 r., jednakże nie wniósł żadnych zastrzeżeń, do ujawnionych w nim ustaleń faktycznych. Mając więc na uwadze protokół kontroli z [...] stycznia 2020 r. oraz dodatkowy materiał dowodowy zebrany w sprawie przez organy orzekające w sprawie, potwierdzający wyniki przeprowadzonej kontroli, uznać za udowodnione należy, iż Skarżący korzystając z aplikacji [...], przy nawiązywaniu kontaktu z klientem, realizował zamówione za jej pośrednictwem, zlecenie na przewóz osób oraz uzyskiwał wynagrodzenie za wykonany przewóz. Dodatkowo skarżący wykonując te usługi w zakresie transportu drogowego realizował je we własnym imieniu i na swoją rzecz. Wbrew wywodom skargi bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje okoliczność, iż nie był zarejestrowany jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą. Był podmiotem faktycznie wykonującym przewóz osób.

Z art. 1 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającego wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającego dyrektywę Rady 96/26/WE (Dziennik Urzędowy UE L 300 z 14 listopada 2009 r., str. 51, z późn. zm) wynika, że działalność transportowa podlegająca jej rygorom to nie tylko działalność przedsiębiorców wykonujących zawód przewoźnika drogowego, ale również działalność przedsiębiorców mających zamiar wykonywać zawód przewoźnika drogowego. W drodze odstępstwa, jeżeli prawo krajowe nie stanowi inaczej, w myśl art. 1 ust. 4 lit. b) ww. rozporządzenia, nie znajduje ono zastosowania do przedsiębiorców wykonujących usługi drogowego transportu osób wyłącznie w celach niezarobkowych lub których główna działalność nie obejmuje drogowego transportu osób. Pojęcie przedsiębiorcy jest definiowane w art. 2 pkt 4 wspomnianego rozporządzenia i obejmuje osobę fizyczną lub prawną, nastawioną na osiągnięcie zysku lub nie, stowarzyszenie lub grupę osób bez osobowości prawnej, nastawione na osiągnięcie zysku lub nie, lub jakikolwiek podmiot publiczny, posiadający własną osobowość prawną lub podlegający organowi, który taką osobowość posiada, wykonujące przewozy osób lub osobę fizyczną lub prawną, wykonującą przewozy towarów w celach handlowych. Zawód przewoźnika drogowego osób w rozumieniu art. 2 pkt 2 rozporządzenia to działalność każdego przedsiębiorcy użytkującego pojazdy silnikowe o odpowiedniej konstrukcji i wyposażeniu, przeznaczone do przewozu ponad dziewięciu osób, łącznie z kierowcą, w celu świadczenia usług przewozu osób dostępnych publicznie lub dostępnych dla pewnych grup osób w zamian za opłatę ponoszoną przez osobę przewożoną lub przez organizatora transportu. Przedsiębiorca transportowy musi uzyskać zezwolenie na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego (art. 1 ust. 1 rozporządzenia). Wykonywanie działalności z naruszeniem rozporządzenia obarczone jest sankcjami określonymi w prawie krajowym (motyw 21 i art. 22 rozporządzenia). Na gruncie krajowych regulacji normatywnych podejmowanie i wykonywanie działalności w zakresie transportu drogowego, zarobkowego i niezarobkowego, regulują przepisy utd. Zawiera ona również przepisy określające odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego m.in. podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem oraz kierowców (art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a) i b) u.t.d.). Ustawy tej nie stosuje się (art. 3 ust. 1 u.t.d.) do przewozu drogowego wykonywanego pojazdami samochodowymi lub zespołami pojazdów:

1) przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą - w niezarobkowym przewozie drogowym osób;

2) o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 tony w transporcie drogowym rzeczy oraz niezarobkowym przewozie drogowym rzeczy;

3) zespołów ratownictwa medycznego oraz w ramach usług transportu sanitarnego.

Do przewozów drogowych wykonywanych przez podmioty niebędące przedsiębiorcami stosuje się odpowiednio przepisy ustawy dotyczące niezarobkowego przewozu drogowego (art. 3 ust. 2 u.t.d.).

Z kolejnych przepisów u.t.d. wynika:

- art. 4 pkt 1 - krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

- art. 4 pkt 4 - niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne oznacza każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie warunki określone w lit. a-d tego przepisu;

- art. 4 pkt 6a - przewóz drogowy oznacza transport drogowy lub niezarobkowy przewóz drogowy, a także inny przewóz drogowy w rozumieniu przepisów rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady z 15 marca 2006 r. nr 561/2006;

- art. 4 pkt 17 - licencja oznacza decyzję administracyjną wydaną przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą do podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie transportu drogowego,

- art. 4 pkt 18 - zezwolenie oznacza decyzję administracyjną wydaną przez ministra właściwego do spraw transportu, Głównego Inspektora Transportu Drogowego lub określony w ustawie organ samorządu terytorialnego, uprawniającą przewoźnika drogowego do wykonywania określonego rodzaju transportu drogowego.

W ocenie Sądu jak już zostało wyżej wyjaśnione, w okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości że wykonywany przez skarżącego przewóz miał charakter odpłatny (nie był przewozem niezarobkowym). Sam przewóz został wykonany na zlecenie pasażera. Do realizacji usługi doszło na skutek skorzystania przez pasażera i skarżącego (kierującego) z aplikacji telefonicznej [...], służącej do organizowania usług przewozu. Jest ona sposobem porozumiewania się pomiędzy wykonującym usługę a pasażerem i za jej pośrednictwem doszło do zawarcia umowy o wykonanie tej usługi. Zdaniem Sądu, przedsięwzięcie polegające na organizowaniu usług przewozu poprzez aplikację [...] ma charakter zorganizowany i ciągły, a rzeczona usługa była przez skarżącego świadczona w jego własnym imieniu, jako wykonawcę przewozu, za którą był odpowiedzialny. Pełnił zatem rolę przewoźnika drogowego osób. Działanie skarżącego mieściło się zatem w ramach pojęcia wykonywania krajowego transportu drogowego osób, czyli podejmowania i wykonywania działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób pojazdem samochodowym zarejestrowanym w kraju, niezależnie od tego ile razy skarżący świadczył w ten sposób usługi przewozu. Natomiast usługa, taka jak realizowana przy wykorzystaniu aplikacji [...], która polega na odpłatnym umożliwianiu skojarzeniu kierującego i pasażera, powinna być uznana za usługę wchodzącą w zakres usług w dziedzinie transportu (por. wyrok Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 20 grudnia 2017 r. C-434/15; opublikowany na stronie internetowej http://curia.europa.eu/juris).

Jak podkreśla się w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. m.in. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 20 stycznia 2009 r. sygn. akt II GSK 670/08; 3 kwietnia 2019 r. sygn. akt II GSK 701/17 i 4 listopada 2009 r. sygn. akt II GSK 166/09; opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl), z przepisów utd nie można wyprowadzić wniosku, że przewóz osób lub rzeczy bez licencji podlega sankcji tylko wtedy, gdy dokonujący przewozu podmiot prowadzi działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego o wszelkich cechach wynikających z przepisów o swobodzie działalności gospodarczej i jej ewidencjonowaniu. Wykonywanie transportu drogowego podlegające sankcji traktowane musi być jako działanie faktyczne, polegające na przewozie osób lub rzeczy, odpowiadające definiowanemu transportowi drogowemu, z tym jednak, że nie musi stanowić przedmiotu trwale prowadzonej działalności gospodarczej, a tym bardziej ewidencjonowanej. W świetle tych uwag, wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wówczas, gdy podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej, czyli działalności zarobkowej w sposób zorganizowany i ciągły na własny rachunek, nie figuruje w ewidencji działalności gospodarczej, lecz faktycznie świadczy odpłatną usługę przewozu osób (nawet jednorazowo), odpowiadającą definicji transportu drogowego zawartej w art. 4 pkt 1 u.t.d. Bez znaczenia pozostaje to, czy skarżący formalnie posiadał status przedsiębiorcy i czy jego działalność została zgłoszona do właściwej ewidencji albo jaki jest zakres prowadzonej działalności. Wykonywanie transportu drogowego będzie zachodziło nawet wtedy, gdy dany podmiot nie jest przedsiębiorcą i nie prowadzi trwale działalności gospodarczej.

Odnosząc się do powołanego w skardze rozporządzenia (WE) nr 1073/2009 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 października 2019 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) 561/2006, wskazać należy, że przepisy tego rozporządzenia nie mają zastosowania w sprawie, albowiem przedmiotem kontroli drogowej nie był międzynarodowy przewóz drogowy osób wykonywany autobusem (autokarem). Przewozy okazjonalne, zgodnie z obowiązującą definicją legalną zawartą w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym mogą być wykonywane jako przewozy osób zarówno pojazdami niebędącymi autobusami (pojazdy samochodowe o ilości miejsc do 9 osób wraz z kierowcą) oraz autobusami (autokarami) np. przewóz dzieci na kolonię, przewóz żałobników z kościoła na cmentarz. W rozpoznawanej sprawie, przewóz okazjonalny był wykonywany samochodem osobowym, a do takich przewozów nie znajduje zastosowanie powołane przez pełnomocnika Skarżącego rozporządzenie (WE) nr 1073/2009. W związku z powyższym zarzuty skargi również w tym zakresie, należało uznać za bezzasadne.

W tej sytuacji, wobec wykonywania przez skarżącego czynności prawidłowo zakwalifikowanych jako krajowy transport drogowy podlegający regulacji utd, Skarżący miał obowiązek posiadania licencji – co wynika z art. 5b utd. Jej brak sankcjonowany jest powołanymi przez organy przepisami art. 92a ust. 1 utd w zw. Ip.1.1 zał. 3 do u.t.d., karą w wysokości 12.000 zł.

Ponadto zgodnie z informacją zawartą w protokole kontroli i wynikająca z CEPiK oraz dokumentacją fotograficzną - niewątpliwie przewozu osób, kierujący wykonywał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą.

Kontrolowany pojazd nie spełniał więc kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób.

Zgodnie z art. 18 ust. 4a (z zastrzeżeniem art. 18 ust. 4b) ustawy o transporcie drogowym, wykonywanie tego przewozu możliwe jest jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Kontrolowany pojazd był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą. Zatem pojazd skarżącego tego warunku nie spełniał. Należy także wskazać, że przewóz wykonywany przez skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 ustawy o transporcie drogowym, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone pisemnie w lokalu przedsiębiorcy lub w formie elektronicznej, o której mowa w art. 781 kc ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed rozpoczęciem przewozu, a zapłata za przewóz nie została uregulowana na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej ani też gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

W związku z powyższym wykonanie omawianego przewozu pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego wyczerpywało znamiona deliktu administracyjnego określonego w art. 18 ust. 4a utd, tj. zagrożonego sankcją pieniężną z art. 92a ust. 1 utd w zw. z l.p. 2.11. zał. 3 do utd. – w wysokości 8 000 zł. Kary przewidziane za przewinienia w transporcie drogowym mają charakter bezwzględny, nie ma możliwości ich miarkowania. Organy określając sumę tych kar prawidłowo zastosowały art. 92a ust. 3 u.t.d., zgodnie z którym suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12000 zł.

Podkreślenia wymaga, że w interesie Skarżącego znajdowało się to, by przedstawić dowody, które nie pozwoliłyby na przypisanie mu odpowiedzialności za określone naruszenia. To skarżący winien był też podać okoliczności, które - w myśl art. 92c ust. 1 utd - skutkowałyby tym, iż organ nie wszcząłby postępowania bądź też wszczęte umorzył, a związane z zaistnieniem zdarzeń, których strona nie mogła przewidzieć. Skoro skarżący nie uczynił tego, to zasadnie rozpoznające sprawę organy przyjęły, że brak jest podstaw do zastosowania art. 92c utd.

Z tych wszystkich względów na uwzględnienie nie zasługiwały podniesione w skardze zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego

Oceniając załączoną do skargi fakturę, co do której Strona wnioskowała o przeprowadzenie dowodu przez Sąd, rzekomo wskazującą, iż przewozu osób dokonywał w istocie inny podmiot, wyjaśnić należy, iż faktura jest dokumentem księgowym o charakterze formalnym i nie stanowi dowodu wykonania usługi i jako dokument rozrachunkowy dowodzi jedynie, że jej wystawca złożył oświadczenie o treści w niej zawartej. Faktury VAT są dokumentami prywatnymi. Dokument prywatny stanowi dowód tego, że osoba, która go podpisała, złożyła oświadczenie w nim zawarte (art. 245 Kodeksu postępowania cywilnego). Jeżeli na fakturze widnieje jedynie podpis osoby wystawiającej - dokument taki dowodzi tylko, że jego wystawca złożył oświadczenie o treści zawartej w fakturze. Nie stanowi natomiast ta faktura dowodu, że dłużnik jest zobowiązany w stosunku do wystawcy faktury w zakresie kwot wskazanych w jej treści, oraz że wystawca dokumentu wykonał świadczenia wskazane w fakturze.

Faktura załączona do skargi przez Stronę pozostaje bez związku z rozpoznawana sprawą bowiem Skarżący nie został w niej wymieniony jako strona transakcji. Ponadto faktura jako dokument prywatny nie korzysta z domniemania zgodności z prawem. Do faktury, nie dołączono podobnie jak w trakcie postępowania dowodów (dokumentów źródłowych), które pozwalałaby na stwierdzenie faktycznego wykonania usługi w niej opisanej pomiędzy podmiotami w niej wykazanymi ani też nie stanowi dowodu na to, że kontrolowany przejazd wykonywany był przez Skarżącego, w imieniu spółki A. Sp. z o.o. z siedzibą w W.

Reasumując, zebrany i prawidłowo oceniony przez organy materiał dowodowy stanowił podstawę prawidłowo przeprowadzonej subsumpcji, tj. przyporządkowania ustalonym stanom faktycznym odpowiednich norm prawnych, a następnie przewidzianych prawem sankcji. Wnioski organów są logiczne i konkretne, co znalazło wyraz w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, w którym znalazło się również stanowisko co do stawianych w odwołaniu zarzutów. Tym samym organ wywiązał się prawidłowo z obowiązków procesowych wynikających art. 7, art.8, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa.

Mając powyższe na uwadze, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, na podstawie art. 151 p.p.s.a.