Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SAB/Bk 103/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2019-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6480
658
Hasła tematyczne: Dostęp do informacji publicznej
Skarżony organ: Burmistrz Miasta
Treść wyniku: Zobowiązano do podjęcia czynności
Powołane przepisy: article: art. 1 ust. 1, art. 3 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 1, art. 13 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 1429
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marek Leszczyński, Sędziowie asesor sądowy WSA Marcin Kojło (spr.),, sędzia WSA Małgorzata Roleder, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 grudnia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. S. na bezczynność Burmistrza S. w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Burmistrza S. do załatwienia, w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego M. S. z dnia [...] czerwca 2019 r. w zakresie udzielenia informacji o faktycznych dochodach gminy S. z podatku od nieruchomości, który został naliczony w 2018 r. mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. nie wymierza organowi grzywny 5. nie przyznaje sumy pieniężnej od organu na rzecz skarżącego 6. oddala skargę w pozostałym zakresie; 7. zasądza od Burmistrza S. na rzecz skarżącego M. S. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2019 r. M. S. zwrócił się do Burmistrza Gminy S. o udzielenie informacji publicznej "o faktycznych dochodach gminy S. z wszelkiego rodzaju podatków od nieruchomości, które zostały naliczone

w roku 2018 mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany w obrębie geodezyjnym G., a także takich jak: T., T. S.A., P., Maz. O., P., Polskie S., jak również zebrane z następujących tytułów: karta podatkowa, od czynności cywilno-prawnych, od spadków i darowizn, z PDOF,

z PDOP". Wnioskodawca wskazał, że informacja o dochodach gminy z podatków wsi G. jest potrzebna celem weryfikacji słów o sprawiedliwym dzieleniu wydatków na poszczególne rejony.

W piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. Burmistrz poinformował Skarżącego, że informacja, o którą wystąpił nie może być przekazana z uwagi na fakt, że urząd nie posiada tego typu dokumentów. Burmistrz wskazał, że nie jest zobowiązany przepisami prawa do prowadzenia ewidencji uzyskiwanych dochodów własnych gminy, szczególnie dochodów podatkowych, pod względem miejsca położenia danego przedmiotu opodatkowania i miejsca położenia źródła podatku. Ustawodawca nie nałożył w tym względzie na organy gmin żadnych obowiązków prawnych w tym względzie. Nie wyposażył również organy wykonawcze gmin

w instrumenty prawne umożliwiające ustalenie, które dochody i w jakiej wysokości pochodzą z konkretnych miejscowości na terenie danej gminy. Urząd Miejski

w S., działając w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, nie prowadzi stosownej ewidencji, której celem byłoby ustalenie jakie dochody podatkowe

i w jakiej wielkości pochodzą z poszczególnych miejscowości lub obrębów geodezyjnych. W przypadku podatku od nieruchomości lub rolnego deklaracje lub informacje podatkowe w podatkach lokalnych składane przez podatników bardzo często zawierają kilka przedmiotów opodatkowania, np. kilka działek, które są położone w kilku miejscowościach gminy, natomiast podatek w takiej sytuacji jest wymierzany podatnikowi łącznie za wszystkie działki położone na terenie gminy. Podatek jest zatem rozliczany co do danej osoby (podatnika), a nie co do poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Ponadto, administracja skarbowa realizując dochody budżetu państwa i przekazując gminie część wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT) oraz dochodowego od osób prawnych (CIT) nie przekazuje urzędowi interesujących Skarżącego informacji. Burmistrz wskazał, że nie dysponuje dokumentami zawierającymi dane odnośnie wielkości wpływów z udziału w podatkach dochodowych, pochodzących

z poszczególnych miejscowości w gminie.

Organ zwrócił ponadto uwagę, że informacja o wielkości wpłacanych podatków przez poszczególne podmioty również nie może być przekazana, bowiem dane te są objęte tajemnicą skarbową.

Pismem z dnia [...] września 2019 r., pełnomocnik działający w imieniu Pana M. S. wniosła do tut. Sądu skargę na bezczynność Burmistrza Gminy S. w sprawie rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej z dnia [...] czerwca 2019 r., zarzucając naruszenie:

1) art. 13 ust. 1 w zw. z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r.

o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429 ze zm. – dalej: "u.d.i.p.") w zakresie, w którym organ jest zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej na wniosek bez zbędnej zwłoki, jednak nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej oraz uznanie, że informacja, której żądał we wniosku Skarżący nie jest informacją publiczną,

2) art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez uznanie, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej w postaci tajemnicy skarbowej,

3) art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 u.d.i.p. poprzez niewydanie decyzji

o odmowie udzielenia informacji publicznej,

4) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 10 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U. z 1993 r., nr 61, poz. 284) poprzez nieudostępnienie informacji publicznej, a tym samym naruszenie konstytucyjnych praw i wolności przyznanych jednostce względem organów władzy publicznej.

Wobec powyższego Skarżący wniósł o: stwierdzenie, że Burmistrz Gminy S. dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r.; stwierdzenie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; zobowiązanie Burmistrza do niezwłocznego rozpatrzenia wniosku z [...] czerwca 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej zgodnie z żądaniem Skarżącego; nałożenie na Burmistrza grzywny o której mowa w art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości 4.585,03 zł; przyznanie Skarżącemu od Burmistrza sumy pieniężnej o której mowa również w art. 149 § 2 p.p.s.a. w wysokości 1000 zł; zasądzenie od podmiotu zobowiązanego na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zdaniem autorki skargi informacja której udostępnienia żądał Skarżący niewątpliwie stanowi informację publiczną. Pełnomocnik podkreśliła, że bezzasadne

i bezprawne jest powoływanie się przez organ na brak możliwości udzielenia żądanej informacji z uwagi na nieposiadanie w tym zakresie stosownych rejestrów

i ewidencji. Przy udostępnianiu informacji publicznej istotny jest bowiem sam fakt posiadania wiedzy i dokumentów w żądanym zakresie. Gmina niewątpliwie musi posiadać informację o dochodach uzyskiwanych z podatków obszarze swojej właściwości.

Odnosząc się do kwestii obowiązku zachowania tajemnicy skarbowej pełnomocnik wskazuje, że zakres żądania Skarżącego nie dotyczył danych indywidualnych odnoszących się do konkretnych podatników. Pytanie postawione we wniosku miało bowiem charakter złożony i nie dotyczyło udostępnienia jednej, konkretnie wskazanej informacji (decyzji) podatkowej, lecz udostępnienia informacji generalnej i abstrakcyjnej tj. dochodów naliczonych w 2018 r. mieszkańcom G. Jest to niewątpliwe zagadnienie szersze, związane bezpośrednio z gospodarowaniem środkami publicznymi, zaś sama gospodarka środkami publicznymi, jak zostało wskazane wprost w ustawie - jest jawna. Ponadto organ winien mieć również na względzie, iż prawo do uzyskania informacji publicznej jest konstytucyjnym prawem podmiotowym każdego obywatela, co rodzi po stronie organów obowiązek szczególnie wnikliwej oceny, czy odnośnie informacji żądanych przez stronę faktycznie zachodzi przesłanka odmowy ich udostępnienia ze względu na tajemnicę skarbową, pamiętając, iż generalną zasadą jest udostępnianie wnioskowanych informacji publicznych, zaś przepisy ustanawiające wyjątek od tej zasady generalnej muszą być interpretowane ściśle.

Reasumując wywody zawarte w skardze pełnomocnik Skarżącego zaznaczyła, że wniosek złożony [...] czerwca 2019 r. do chwili obecnej nie został załatwiony. Organ nie udzielił żądanej odpowiedzi. Za załatwienie sprawy nie można traktować pisma z dnia [...] czerwca 2019 r. Organ zaniechał zachowania właściwego trybu, bowiem odmówił udzielenia informacji w żądanym zakresie informując pismem, które nie ma waloru decyzji. Takie zaś działanie stanowi naruszenie art. 16 ust. 1 i art. 5 ustawy, a tym samym uznać należy, że organ pozostaje w bezczynności co do rozpatrzenia wniosku Skarżącego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.

Organ uznał za nieprawdziwy zarzut odmówienia udzielenia informacji z uwagi na to, że nie uznano jej za informację publiczną. Organ poinformował Skarżącego, że nie udostępnia żądanych informacji, ponieważ ich nie posiada. W takim przypadku właściwą formą załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej jest zawiadomienie o tym wnioskodawcy, co też uczyniono w ustawowym terminie.

Organ powtórzył, że administracja skarbowa realizując dochody budżetu państwa i przekazując gminie część wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT), podatku dochodowego od osób prawnych (CIT), podatku od spadków i darowizn, podatku od czynności cywilnoprawnych i z tytułu karty podatkowej, nie przekazuje szczegółowej informacji o jej dochodach z tych tytułów

w odniesieniu do miejsca zamieszkania (siedziby) podatników. Informacje zbiorcze

w tym zakresie są publikowane na stronie Ministerstwa Finansów. Gmina nie posiada innych dokumentów, które umożliwiłyby ustalenie, jaki udział w tych dochodach stanowią dochody naliczone w 2018 r. mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G..

W zakresie podatku od nieruchomości organ wyjaśnił, że podatek ten jest rozliczany co do danej osoby (podatnika), a nie co do poszczególnych przedmiotów opodatkowania. Dodał, że niezgodne z prawem jest prowadzenie ewidencji podatkowej w odniesieniu do poszczególnych przedmiotów opodatkowania, nie zaś podatników, na co zwróciła uwagę Regionalna Izba Obrachunkowa w B.

w protokole kompleksowej kontroli gospodarki finansowej Gminy S. za okres 01.01.2017 r. - 31.12.2017 r. RIO stwierdziła, że sposób prowadzenia ewidencji podatkowej poprzez prowadzenie wielu kont dla jednego podatnika narusza § 11 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 25 października 2010 r. w sprawie zasad rachunkowości i planów kont dla organów podatkowych jednostek samorządu terytorialnego, który stanowi, że dla każdego podatnika i inkasenta prowadzi się odrębne konto w każdym podatku.

Organ wskazał, że w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. jedynie dodatkowo

i informacyjnie wyjaśnił kwestie odnoszące się do tajemnicy skarbowej z uwagi na to, że we wniosku zostały wymienione określone podmioty.

Z uwagi na powyższe zdanie organu nie można zarzucić bezczynności

w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] czerwca 2019 r.

Z ostrożności procesowej Burmistrz wskazał, że za bezczynność rażąco naruszającą prawo nie można uznać sytuacji, w której organ w terminie udzielił odpowiedzi, nawet jeśli nie satysfakcjonuje ona wnioskodawcy, lub jeśli nie okaże się prawidłowa. Ponadto nałożenie na organ grzywny oraz przyznanie stronie sumy pieniężnej stanowiłoby zbyt dużą dotkliwość niewspółmierną w okolicznościach tej sprawy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje.

Skarga jest częściowo zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej powoływanej jako: "p.p.s.a."), kontrola działalności administracji publicznej sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje również bezczynność organów.

Na gruncie cytowanej ustawy o dostępie do informacji publicznej bezczynność organu polega na tym, że organ będąc właściwym w sprawie

i zobowiązanym do zareagowania na wniosek o udostępnienie informacji publicznej w sposób przewidziany w u.d.i.p., wbrew przepisom prawa ani nie udostępnia

w nakazanym terminie w drodze czynności materialno-technicznej żądanej informacji, ani też nie wydaje stosownej decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia informacji publicznej (z uwagi na ograniczenia z art. 5 u.d.i.p. lub

w przypadku informacji przetworzonej - ze względu na brak szczególnie istotnego interesu publicznego – art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p.) bądź o umorzeniu postępowania

(w przypadku określonym w art. 14 u.d.i.p.).

Wymaga przy tym podkreślenia, że nie jest możliwe skuteczne podniesienie zarzutu bezczynności w sytuacji, gdy żądana informacja nie stanowi informacji publicznej, czy też nie jest w posiadaniu organu. W takich sytuacjach organ nie jest zobowiązany ani do udostępnia żądanej informacji, ani do wydania decyzji

o odmowie jej udostępnienia. W taki też sposób postąpił organ w rozpatrywanym przypadku, to znaczy uznał, że żądane przez Skarżącego informacje nie znajdują się w posiadaniu organu i w formie zwykłego pisma poinformował wnioskodawcę, że informacja, o którą wystąpił nie może być mu przekazana.

Takie działanie Burmistrza nie mogło jednak uwolnić całkowicie organu spod zarzutu bezczynności.

Podkreślenia wymaga, że udostępnieniu podlega informacja publiczna (art. 6 ust. 1 u.d.i.p.), a obowiązane do jej udostępniania są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Informacją publiczną jest każda informacja

o sprawach publicznych (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.). Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa, o ile odnosi się do faktów (por. m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 marca 2003 r. sygn. akt II SA 4059/02, opubl. w LEX nr 78063; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 3 września 2007r. sygn. akt IV SAB/Gl 28/07, CBOSA). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 5 lit. c i h u.d.i.p., udostępnieniu podlega informacja publiczna, w szczególności o majątku publicznym, w tym o majątku jednostek samorządu terytorialnego i ciężarach publicznych.

Uwzględniając powyższe nie ulega wątpliwości Sądu, czego zresztą organ nie kwestionował w sprawie, że informacje, o udostępnienie których zwrócił się Skarżący są informacjami publicznymi. Skarżący zażądał informacji o faktycznych dochodach gminy S. z wszelkiego rodzaju podatków od nieruchomości, jak też z tytułu karty podatkowej, podatku od czynności cywilno-prawnych, podatku od spadków

i darowizn, podatków dochodowych, które zostały naliczone w roku 2018 mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G..

Badając zatem zarzucaną w skardze bezczynność w sprawie rozpoznania wniosku Skarżącego z dnia [...] czerwca 2019 r. Sąd stwierdza, że sposób załatwienia tego wniosku jest tylko częściowo zgodny z przepisami u.d.i.p.

Za prawidłowe należy uznać postępowanie organu, który w terminie określonym w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. poinformował wnioskodawcę, że nie może przekazać informacji w zakresie faktycznych dochodów gminy S. z tytułu karty podatkowej, podatku od czynności cywilno-prawnych, podatku od spadków

i darowizn oraz podatków dochodowych, które zostały naliczone w roku 2018 mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G.. Wpływy z tych podatków są realizowane przez Krajową Administrację Skarbową i stanowią dochód budżetu państwa, z tym że część wpływów z tytułu ww. podatków jest przekazywana gminom. Słusznie podkreślił Burmistrz, że gmina nie uzyskuje szczegółowych informacji

o dochodach przekazanych jej ze szczebla centralnego, z wyróżnieniem chociażby kwot przekazanych w odniesieniu do miejsca zamieszkania (siedziby) podatników. Gmina posiada jedynie informacje zbiorcze w tym zakresie, które zresztą są ogólnie dostępne i publikowane na stronie Ministerstwa Finansów. Taka też ogólna informacja w tym zakresie i odnosząca się do 2018 r. widnieje na tych stronach. Burmistrz dołączył do akt wydruki Informacji o dochodach budżetowych pobieranych przez urzędy skarbowe na rzecz JST w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. oraz Informacji o udziałach JST w podatku CIT w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia 2018 r. Niewątpliwie zatem zgodne z prawdą jest twierdzenie, że organ nie posiada innych dokumentów, które umożliwiłyby ustalenie, jaki udział

w tych dochodach stanowią dochody naliczone w 2018 r. mieszkańcom G.

i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G.. Wyjaśnienie przekazane Skarżącemu w tej kwestii w piśmie z dnia [...] czerwca 2019 r. jest zatem wystarczające i realizujące obowiązek wynikający z u.d.i.p.

Nie sposób przy tym zgodzić się z pełnomocnikiem, że w sprawie doszło do naruszenia art. 5 ust. 2 u.d.i.p., poprzez uznanie, że zachodzi przesłanka ograniczająca dostęp do informacji publicznej w postaci tajemnicy skarbowej. Kwestia tajemnicy skarbowej nie była powodem wystosowania do Skarżącego pisma, stanowiącego odpowiedź na wniosek o udzielenie informacji publicznej. Treść argumentów zawartych w tym piśmie organu wskazuje natomiast, że wyjaśniono stronie zasady rządzące udostępnianiem informacji, które objęte są tajemnicą skarbową w związku z tym, że we wniosku wymieniono przykładowo z nazwy określone podmioty gospodarcze. Zresztą jak w skardze wskazuje pełnomocnik zakres żądania Skarżącego wskazany w złożonym wniosku nie dotyczył danych indywidualnych odnoszących się do konkretnych podatników. Pytanie postawione we wniosku miało charakter złożony i nie dotyczyło udostępnienia jednej, konkretnie wskazanej informacji (decyzji) podatkowej, lecz udostępnienia informacji generalnej

i abstrakcyjnej.

W powyższym zakresie Sąd nie znajduje zatem podstaw do uwzględnienia skargi.

Inaczej natomiast Sąd ocenia sposób załatwienia pozostałej części wniosku Skarżącego, w którym domagał się udostępnienia informacji o faktycznych dochodach gminy S. z wszelkiego rodzaju podatków od nieruchomości, które zostały naliczone w roku 2018 mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G..

Trudno bowiem wyobrazić sobie sytuację, w której Gmina jako beneficjent podatku od nieruchomości, który stanowi jej dochód, i którego poborem zajmują się gminne organy podatkowe, nie dysponowała informacjami, takimi jak te, o których mowa we wniosku Skarżącego. Prawdą jest, że w przypadku podatku od nieruchomości lub rolnego, składane przez podatników deklaracje lub informacje podatkowe bardzo często zawierają kilka przedmiotów opodatkowania (gruntów, budynków, budowli), położonych w różnych miejscach na terenie gminy, natomiast podatek w takiej sytuacji jest wymierzany podatnikowi łącznie za wszystkie działki położone na terenie gminy. Nie zmienia to jednak postaci rzeczy, że Gmina dysponuje danymi, jaki "majątek" podlegający opodatkowaniem podatkiem od nieruchomości (ale też podatkiem leśnym i rolnym) posiadają jej mieszkańcy, w tym mieszkańcy G. oraz podmioty prowadzące działalność gospodarczą na tym terenie. Możliwe jest zatem wyselekcjonowanie informacji wskazujących, jaki dochód z tytułu podatków od nieruchomości przypada na daną miejscowość gminy. Pośrednio może to wynikać z argumentacji przedstawionej w odpowiedzi na skargę, odnoszącej się do kompleksowej kontroli gospodarki finansowej Gminy S. jaką przeprowadziła Regionalna Izba Obrachunkowa. Kontrola ta wykazała nieprawidłowości w sposobie prowadzenia ewidencji podatkowej polegającej na prowadzeniu wielu kont dla jednego podatnika. Kontrola została przeprowadzona w 2019 r. i obejmowała 01.01.2017 r. - 31.12.2017 r. Należy więc przypuszczać, że również w 2018 r. prowadzone w Gminie ewidencje podatkowe uwzględniały przedmioty opodatkowania poszczególnych podatników. To zaś przeczyłoby tezom, że Gmina nie dysponuje danymi o wielkości wpływów z podatku od nieruchomości od gruntów, budynków lub ich części i budowle lub ich części (związane z prowadzeniem działalności gospodarczej) w odniesieniu do majątku zlokalizowanego na danym jej terenie (tu we wsi G.).

Zauważenia ponadto wymaga, że zgodnie z art. 7a ust. 1 i 2 ustawy z dnia

12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2019 r. poz.1170), dla potrzeb wymiaru i poboru podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego i podatku leśnego organy podatkowe prowadzą ewidencję podatkową nieruchomości

w systemie informatycznym. Ewidencja podatkowa nieruchomości zawiera dane

o podatnikach i przedmiotach opodatkowania, w szczególności wynikające

z informacji i deklaracji składanych przez podatników na podstawie przepisów ustawy oraz przepisów o podatku rolnym i podatku leśnym, danych zawartych w księgach wieczystych, w ewidencji gruntów i budynków oraz innych ewidencjach i rejestrach,

w tym prowadzonych przez organy administracji publicznej.

Zasady prowadzenia ewidencji podatkowej nieruchomości w systemie informatycznym przez organy podatkowe, w tym zakres informacji objętych

tą ewidencją określił Minister Finansów w rozporządzeniu z dnia 22 kwietnia 2004 r.

w sprawie ewidencji podatkowej nieruchomości (Dz. U. z 2004 r. nr 107, poz. 1138). W akcie tym postanowiono m.in., że ewidencja obejmuje dane niezbędne do wymiaru i poboru podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego, w tym: 1) dane dotyczące podatników podatku od nieruchomości, podatku rolnego lub podatku leśnego; 2) dane dotyczące gruntów, budynków lub ich części, a także budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, oraz gruntów podlegających opodatkowaniu podatkiem rolnym lub podatkiem leśnym (§ 3 ust. 1

i 2). W ewidencji wykazuje się szczegółowe dane dotyczące podatników (§ 4) oraz szczegółowe dane dotyczące przedmiotów opodatkowania, w tym identyfikatory działek ewidencyjnych i budynków oraz numery księgi wieczystej (§ 5). Dane,

o których mowa, wykazuje się w ewidencji odrębnie dla każdej nieruchomości. Dla każdej nieruchomości wykazuje się również informacje o położeniu nieruchomości,

w tym adres nieruchomości (§ 5 ust. 4).

Wobec powyższego niewiarygodne są twierdzenia organu, że nie jest

w posiadaniu informacji objętych wnioskiem Skarżącego w zakresie odnoszącym się – uogólniając – do dochodów z podatku od nieruchomości. Dlatego też budzi wątpliwości sposób załatwienia tej części wniosku jedynie pismem. Organ, który nie wykazuje lub przynajmniej nie uprawdopodabnia, że nie jest w posiadaniu informacji publicznej objętej wnioskiem, nie może zwolnić się z zarzutu pozostawania

w bezczynności (art. 4 ust. 3 w zw. z art. 10 ust. 1 u.d.i.p.). W omówionym wyżej zakresie należy uznać, że organ pozostaje w bezczynności. Burmistrz nie załatwił tej części wniosku Skarżącego zgodnie z przepisami u.d.i.p. Organ powinien zatem albo udostępnić informację w terminach wynikających z ustawy, bądź wydać decyzję

o odmowie jej udostępnienia, jeżeli zajdą ku temu przesłanki.

Osobną kwestią, której jednoznaczne rozstrzygnięcie na obecnym etapie postępowania, nie było możliwe, pozostaje, czy informacja w żądanym kształcie

(o faktycznych dochodach gminy S. z podatku od nieruchomości, który został naliczony w 2018 r. mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G.) stanowi informację prostą czy też przetworzoną. W sytuacji, gdy mamy do czynienia z informacją przetworzoną determinuje to również określony sposób postępowania. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., prawo do informacji publicznej obejmuje uprawnienia do uzyskania informacji publicznej, w tym uzyskania informacji przetworzonej w takim zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Jeżeli organ stwierdzi brak szczególnie istotnego interesu publicznego powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Jeżeli zaś taki szczególnie istotny interes publiczny występuje, powinien taką informację udostępnić we właściwej formie i terminie przewidzianym w u.d.i.p. Przy czym, utrwalony w orzecznictwie i piśmiennictwie jest pogląd, że wnioskodawca występujący o udostępnienie informacji publicznej na etapie składania wniosku nie musi wiedzieć, że żądana przez niego informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej. Podmiot obowiązany do jej udostępnienia winien poinformować wnioskodawcę, że dana informacja jest w jego ocenie informacją przetworzoną, a jej udostępnienie jest możliwe w zakresie, w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego. Wnioskodawca musi mieć możliwość wykazania w zakreślonym przez podmiot obowiązany terminie, że zachodzi przesłanka warunkująca uzyskanie informacji, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz do art. 3, wyd. III. Wolters Kluwer 2016 oraz np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego 18 lipca 2018 r. sygn. akt I OSK 2129/16, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

Sposób rozpatrzenia wniosku o Skarżącego - ujmijmy to - w zakresie podatku od nieruchomości, może też zależeć od innych zmiennych, np. kwestii kosztów związanych z udostępnieniem informacji publicznej. Zgodnie bowiem z art. art. 15 ust. 1 i 2 u.d.i.p. jeżeli w wyniku udostępnienia informacji publicznej na wniosek,

o którym mowa w art. 10 ust. 1, podmiot obowiązany do udostępnienia ma ponieść dodatkowe koszty związane ze wskazanym we wniosku sposobem udostępnienia lub koniecznością przekształcenia informacji w formę wskazaną we wniosku, podmiot ten może pobrać od wnioskodawcy opłatę w wysokości odpowiadającej tym kosztom (ust. 1). Podmiot, o którym mowa w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, powiadomi wnioskodawcę o wysokości opłaty. Udostępnienie informacji zgodnie z wnioskiem następuje po upływie 14 dni od dnia powiadomienia wnioskodawcy, chyba że wnioskodawca dokona w tym terminie zmiany wniosku

w zakresie sposobu lub formy udostępnienia informacji albo wycofa wniosek (ust. 2).

Reasumując, Sąd stwierdza, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie wniosku Skarżącego odnoszącego się do informacji o faktycznych dochodach gminy S. z podatku od nieruchomości, który został naliczony w 2018 r. mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G.. W tym zakresie organ nie może być zwolniony od podjęcia działań, których celem powinno załatwienie w stosownym trybie wniosku

o udostępnienie informacji publicznej.

Istotą skargi na bezczynność jest to, aby w przypadku uwzględnienia skargi sąd zobowiązał organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (art. 149 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Oceniając czy organ pozostaje w bezczynności, sąd bierze pod uwagę sytuację faktyczną i prawną istniejącą w dacie orzekania.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do załatwienia w trybie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, wniosku skarżącego z dnia 3 czerwca 2019 r. w zakresie udzielenia informacji o faktycznych dochodach gminy S. z podatku od nieruchomości, który został naliczony w 2018 r. mieszkańcom G. i wszystkim podmiotom gospodarczym, których majątek zlokalizowany jest w obrębie geodezyjnym G., w terminie 14 dni od daty zwrotu akt organowi.

Treść zapadłego orzeczenia nie przesądza jednak o treści i formie rozstrzygnięcia organu podjętego po rozpatrzeniu tej części wniosku z dnia

[...] czerwca 2019 r. Trzeba wyjaśnić Skarżącemu, że Sąd nie zobowiązuje organu do udostępnienia informacji publicznej we wskazanym zakresie, ale do załatwienia jego wniosku w sposób zgodny z przepisami u.d.i.p.

Czyniąc zadość obowiązkowi nałożonemu przepisem art. 149 § 1a p.p.s.a. Sąd stwierdza, że bezczynność organu nie miała cech wskazujących, że doszło do rażącego naruszenia prawa.

Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego oznacza stan, w którym wyraźnie, ewidentnie naruszono treść obowiązku wynikającego z przepisu prawa

i naruszenie to posiada pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako "zwykłe" naruszenie prawa. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych obowiązków, ale musi być ono znaczne i niezaprzeczalne oraz pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności czy oczywistego lekceważenia przepisów (por. np. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r. sygn. akt I OSK 675/12; postanowienie NSA z dnia 27 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 468/13, wyrok NSA z dnia 29 listopada 2018 r. sygn. akt II GSK 1619/18, wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).

W analizowanym przypadku organ wystosował do Skarżącego pismo informacyjne, w którym wskazał, że nie posiada informacji, których żąda wnioskodawca. Choć, co do części wniosku Skarżącego takie działanie należy uznać za nieprawidłowe (o czym była mowa wyżej), to jednak brak jest przesłanek do uznania, że niezałatwienie ww. części wniosku w terminie i w sposób zgodny

z u.d.i.p. było celowe, nacechowanym złą wolą działaniem i aby naruszało prawo w sposób tak ewidentny i sprzeczny z porządkiem prawnym, aby można było zidentyfikować stwierdzone naruszenie jako rażące.

Odnosząc się do wniosku skargi o wymierzenie organowi grzywny Sąd zauważa, że treść przywołanej wyżej regulacji art. 149 § 2 p.p.s.a. wskazuje, że zastosowanie tego środka pozostawiono uznaniu sądu administracyjnego. Nie każdy zatem przypadek stwierdzenia bezczynności powoduje automatyczny obowiązek wymierzenia grzywny. Potrzeba zastosowania tego środka i ewentualna jego wysokość jest uzależniona od okoliczności konkretnego przypadku. W niniejszej sprawie Sąd uznał, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, a stopień stwierdzonych naruszeń, nie uzasadnia potrzeby wymierzenia grzywny. Zdaniem Sądu wystarczająco dyscyplinujące organ będzie stwierdzenie istnienia stanu bezczynności oraz nałożenie obowiązku załatwienie wniosku Skarżącego w zakresie określonym w niniejszym wyroku i w terminie 14 dni od zwrotu akt.

W zakresie wniosku skargi o przyznanie sumy pieniężnej, Sąd wskazuje, że ten dodatkowy środek, powinien być stosowany w szczególnie drastycznych przypadkach zwłoki organu, to jest wówczas, gdy brak jest okoliczności, które ten stan rzeczy mogłyby tłumaczyć, a przy tym istnieje uzasadniona obawa, że bez nałożenia tej sankcji organ sprawy nadal nie załatwi. Okoliczności, w których organ dopuścił się bezczynności nie przemawiają za koniecznością zrekompensowania tego faktu Skarżącemu. Orzeczenie w tym zakresie znalazło podstawę w art. 149 § 2 p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy orzeczono jak w pkt 1 i 2 sentencji na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i 3 p.p.s.a. Zawarte w pkt 3 wyroku orzeczenie o stwierdzeniu, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa znalazło podstawę w art. 149 § 1a p.p.s.a. W zakresie wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz przyznania na rzecz skarżącego sumy pieniężnej orzeczono jak w pkt 4 i 5 sentencji w oparciu o art. 149 § 2 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie, tj. dotyczącym udzielenia informacji publicznej

w zakresie odnoszących się do dochodów mieszkańców wsi G. (podmiotów gospodarczych, których majątek zlokalizowany jest w G.) z tytułu karty podatkowej, podatku od czynności cywilno-prawnych, podatku od spadków

i darowizn, podatków dochodowych – Sąd oddalił skargę orzekając, jak w pkt 6 sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł natomiast po myśli art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i w zw. § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).

Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, a podstawę ku temu stanowi art. 119 pkt 4 w związku z art. 120 p.p.s.a.