Wyrok WSA w Opolu, sygn. akt II SA/Op 420/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Data orzeczenia: 2007-10-04 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 13
journal: Dz.U. 2003 nr 228 poz 2255
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych
article: art. 145 a  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik Sędziowie: Sędzia WSA Teresa Cisyk Sędzia WSA Grażyna Jeżewska (spr.) Protokolant: Sekretarz sądowy Agnieszka Jurek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2007 r. sprawy ze skargi J. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie świadczenia rodzinnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...], Nr [...], 2) określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.


UZASADNIENIE

Prezydent Miasta [...] decyzją z dnia [...], nr [...], odmówił J. T. przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka. Decyzja wydana została na podstawie art.4 ust. 2 pkt 3, art. 5 ust. 1 i ust. 2, art.6 ust. 1 pkt 3, art. 12 ust. 2 i ust. 3, art. 14, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 1, art. 26 ust. 1 i ust. 2, art. 47 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.). W uzasadnieniu organ wskazał, iż stosownie do art. 6 ust. 1a cyt. ustawy, zasiłek rodzinny przysługuje osobie uczącej się w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie dłużej niż do ukończenia 24 roku życia. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 13 ustawy osoba ucząca się to osoba pełnoletnia ucząca się, niepozostająca na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów. Dlatego też w stosunku do niej ustawa o świadczeniach rodzinnych wymaga złożenia kopii aktu zgonu rodziców lub kopii odpisu wyroku zasądzającego alimenty ( § 2 pkt 2 pkt 8 Rozporządzenia Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r.). Uznając, iż z przedłożonego w sprawie zaświadczenia wynika, że J. T. jest studentem szkoły wyższej organ stwierdził, iż dołączył on do wniosku jedynie kopię protokołu posiedzenia sądu zakończonego ugodą. Z tego też powodu odmówił przyznania mu wnioskowanego świadczenia oraz dodatku.

W odwołaniu od decyzji J. T. zarzucił organowi nieprawidłową interpretację przepisu określającego warunki otrzymywania alimentów od rodziców. Wyjaśnił, iż na skutek pozwu jaki złożył do sądu przeciwko obojgu rodzicom o przyznanie alimentów, doszło do zawarcia pomiędzy nim a rodzicami ugody sądowej. To z kolei spowodowało zaniechanie przez sądu dalszego postępowania. Odwołujący wskazał, iż powinność skłaniania stron postępowania do zawarcia ugody spoczywa na przewodniczącym z mocy art. 223 § 1 K.p.c. Charakterystyczną cechą polskiego procesu cywilnego jest zatem ugodowe załatwianie spraw, czego wyraz stanowi regulacja art. 10 K.p.c. Ugoda sądowa stanowi z kolei tytuł egzekucyjny, który po nadaniu klauzuli wykonalności (art. 781 K.p.c.) umożliwia przeprowadzenie egzekucji sądowej. Stosowanie do tego odwołujący podniósł, iż uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie opiera się na istocie rzeczy, którą są alimenty wyegzekwowane przez niego w sądzie, lecz wykorzystuje grę słów i terminów prawniczych, co jest dla niego krzywdzące.

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, wskazując, iż warunki nabywania prawa do świadczeń rodzinnych, zasady ich ustalania, przyznawania i wypłacania oraz sposób i tryb postępowania w sprawach tych świadczeń określają przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) oraz rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162). Organ zaznaczył, iż w sprawach tych nie ma miejsca na uznanie administracyjne. Dalej stwierdził, iż J. T. spełnia wynikające z art. 4 ust. 2 pkt 3 i art. 6 ust. 1a ustawy kryteria dotyczące nieukończenia 24 roku życia oraz uczenia się w szkole wyższej. Niemniej jednak dostrzegł, iż nie każda osoba ucząca się ma prawo do zasiłku rodzinnego. Musi ona bowiem dodatkowo odpowiadać kryteriom zawartym w definicji "osoby uczącej", określonej w art. 3 pkt 13 ustawy. Użyty w tym przepisie wyraz "zasądzić", zgodnie ze słownikiem języka polskiego znaczy zaś "przyznać wyrokiem sądowym". Przesądza on wobec tego o konieczności przedstawienia na okoliczność zasądzenia od rodziców alimentów, stosownego wyroku. Zdaniem organu odwoławczego, za takim stanowiskiem przemawia dodatkowo treść § 2 ust. 2 pkt 8 wskazanego rozporządzenia, zgodnie z którym do wniosku o zasiłek należy dołączyć kopię odpisu wyroku zasądzającego alimenty. Utożsamianie pojęcia wyroku zasądzającego alimenty z ugodą dotyczącą alimentów nie może mieć miejsca w sprawie uprawnień osoby uczącej się również z uwagi na to, że rozporządzenie różnicuje okoliczności wymagające wyroku bądź dopuszczające przedstawienie ugody. Stosownie do tego, organ odwoławczy uznał, iż organ I instancji, związany przepisami prawa, prawidłowo je zastosował.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu J. T. podtrzymał argumenty przedstawione w odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej. Wskazał, iż w jego ocenie pojęcie wyroku zasądzającego alimenty nie tylko można, ale i należy utożsamiać z ugodą sądową dotyczącą alimentów, zarówno w przypadku uprawnień do zasiłku rodzinnego osoby samotnie wychowującej dziecko, jak i osoby uczącej się.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. podtrzymało argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Odnosząc się do twierdzenia skargi, iż uprawnienia osoby uczącej się winny być takie same jak osoby samotnie wychowującej dzieci organ wskazał, iż z uwagi na odrębne zdefiniowanie pojęć nie można łączyć tych dwóch sytuacji, które wymagają odrębnego dokumentowania wniosków.

Postanowieniem z dnia 17 listopada 2005 r., sygn. akt II SA/Op 112/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, na podstawie art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz.643 ze zm.), przedstawił Trybunałowi Konstytucyjnemu pytanie prawne: " czy przepis art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze m.), w zakresie w jakim wyłącza z pojęcia osoby uczącej się osobę pełnoletnią, uczącą się i niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ugodą sądową, na mocy której rodzice zobowiązali się do płacenia alimentów, które to wyłączenie skutkuje nieprzysługiwaniem takiej osobie prawa do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku z uwagi na treść art. 4 ust. 2 pkt 3 w/w ustawy o świadczeniach rodzinnych, jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej". Jednocześnie Sąd zawiesił z urzędu postępowanie sądowe w niniejszej sprawie, w oparciu o art. 124 §1 pkt 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd wskazał, iż od odpowiedzi na pytanie prawne przedstawione w niniejszej sprawie zależy jej rozstrzygnięcie. Przedstawiając swoje stanowisko wyjaśnił, iż materialną podstawę rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. Nr 228, poz. 2255 ze zm.) – zwaną ustawą oraz wydane na jej podstawie rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 27 września 2004 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 213, poz. 2162). Z przepisów art. 4 ust. 1, ust. 2 pkt 3, art. 6 ust. 1a oraz art. 12 ust. 2 ustawy wynika, iż determinujące w niniejszej sprawie jest zdefiniowanie pojęcia "osoby uczącej się". Wprawdzie pojęcie to zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 13 ustawy, jednakże skład orzekający na gruncie niniejszej sprawy powziął wątpliwość, czy przepis ten jest zgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Sąd zauważył, iż posługując się literalnym brzmieniem art. 3 pkt 13 ustawy, które przyjęły w niniejszej sprawie organy administracji publicznej oraz uwzględniając treść § 2 ust. 2 pkt 8 powołanego rozporządzenia, odpis protokołu rozprawy przed sądem, do którego wciągnięto osnowę zawartej pomiędzy stronami ugody sądowej, nie spełnia zakreślonego w art. 3 pkt 13 ustawy wymogu przedstawienia dokumentu potwierdzającego "zasądzenie" na rzecz strony alimentów od rodziców. Przepis art. 2 Konstytucji stanowi z kolei, iż Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż władze publiczne działać mogą jedynie na podstawie i w ramach prawa. Jednocześnie ustawodawca przy tworzeniu obowiązującego prawa materialnego powinien respektować i stosować zasady wynikające z systemu prawa. Zgodnie z tym, ocena legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji nie może być zatem dokonana w oderwaniu od obowiązującego porządku prawnego. Jak dostrzegł skład orzekający, przepis art. 10 K.p.c., ustalający jedną z podstawowych zasad prawa cywilnego stanowi, iż w sprawach, w których zawarcie ugody jest dopuszczalne sąd powinien dążyć w każdym stanie postępowania do ich ugodowego załatwienia. Powoduje ona bowiem taki sam skutek prawny jak wyrok sądu. Jak wskazał Sąd ustawodawca, wbrew regulacjom zawartym w systemie prawa cywilnego ograniczył jednak prawa osób, które skorzystały z prawa do zawarcia ugody przed sądem, poddając się zresztą obowiązującym w tym zakresie przepisom. W Państwie prawa nie może zaś dochodzić do sytuacji, w której na podstawie jednych przepisów przyznaje się obywatelowi możliwość wyboru rozstrzygnięcia sprawy, a w innych uregulowaniach z powodu skorzystania z tej możliwości, ogranicza się jego prawa. Odnosząc się do kwestii oceny zgodności art. 3 pkt 13 ustawy z art. 32 Konstytucji Sąd wskazał, iż powołany przepis art. 32 Konstytucji RP statuuje zasadę równości wobec prawa oraz zakaz dyskryminacji. Sytuacja podmiotów uprawnionych do nabywania prawa do świadczenia rodzinnego, w świetle omawianego przepisu, nie jest natomiast jednakowa. Art 3 pkt 13 ustawy kwalifikuje bowiem podmioty na grupy. Pierwszą stanowią osoby, które mogą uzyskać świadczenia rodzinne z dodatkiem, legitymując się wyrokiem zasądzającym alimenty, i drugą, będącą w tej samej sytuacji, lecz z woli ustawodawcy nieuprawnioną do przedmiotowego świadczenia z uwagi na niespełnienie wymaganej przesłanki, gdyż alimenty zostały przyznane w drodze ugody sądowej. Jedynym kryterium tego rozróżnienia jest forma uwzględnienia powództwa. Takie zaś wybiórcze działanie prawa uzależnione od formy aktu prawnego, prowadzi do nieusprawiedliwionego traktowania osób znajdujących się w tej samej sytuacji prawnej.

Wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt P 8/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł, iż art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 i Nr 222, poz. 1630 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 427) w zakresie, w jakim przy określeniu "osoby uczącej się" wyłącza osobę pełnoletnią uczącą się i niepozostającą na utrzymaniu rodziców z tego powodu, że zobowiązali się oni do jej alimentacji w drodze ugody zawartej przed sadem, jest niezgodny z art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Postanowieniem z dnia 20 sierpnia 2007 r., sygn. akt II SA/Op 112/05, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, podjął z urzędu zawieszone postępowanie w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 maja 2007 r. (sygn. akt P 8/06), wydanym na skutek rozpoznania pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli jego zgodność z przepisami prawa materialnego i prawidłowość przyjętej przez organ procedury, która doprowadziła do wydania aktu.

Jednocześnie zaznaczyć przyjdzie, iż stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwaną dalej P.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. To z kolei oznacza, iż w granicach danej sprawy, sąd dokonuje oceny zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa, bez względu na zarzuty podniesione w skardze.

Tak przeprowadzona przez Sąd w niniejszej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, iż nie odpowiadają przepisom prawa z uwagi na zaistnienie przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, iż zaskarżoną decyzją odmówiono skarżącemu przyznania zasiłku rodzinnego oraz dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka, uznając iż nie spełnia on określonego w art. 3 pkt 13 cyt.ustawy, kryterium "zasądzenia od rodziców na jego rzecz alimentów". Powołany przepis art. 3 pkt 13 ustawy stanowił zatem część podstawy prawnej weryfikowanych niniejszym postępowaniu decyzji. Wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r., sygn. akt P 8/06, Trybunał Konstytucyjny orzekł jednak, o niezgodności art. 3 pkt 13 ustawy z art. 2 i 32 Konstytucji RP, w zakresie w jakim przy określeniu "osoby uczącej się" wyłącza osobę pełnoletnią uczącą się i niepozostającą na utrzymaniu rodziców z tego powodu, że zobowiązali się oni do jej alimentacji w drodze ugody sądowej. Orzeczenie to wydane zostało na skutek pytania prawnego jakie Trybunałowi przedstawił tutejszy Sąd w związku z rozpoznaniem niniejszej sprawy. Warto zauważyć, iż w świetle art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.), warunkiem przedstawienia przez sąd Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego jest zależność rozstrzygnięcia sprawy toczącej się przed sądem od odpowiedzi na pytanie prawne. Skoro zatem Trybunał udzielił odpowiedzi na pytanie tut. Sądu, to przesądził tym samym o zależności między rozstrzygnięciem niniejszej sprawy, a pytaniem sformułowanym w postanowieniu z dnia 17 listopada 2005 r.

W zakresie oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wskazanego postanowienia przypomnieć należy, iż tut. Sąd jako determinującą w niniejszej sprawie uznał definicję pojęcia osoby "uczącej się" określoną w art. 3 pkt 13 ustawy. Zgodził się również ze stanowiskiem organów przyjętym w oparciu o powołany przepis, w jego brzmieniu w jakim obowiązywał w dniu wydania zaskarżonej decyzji, iż dołączony do wniosku o przyznanie zasiłku i dodatku do tego zasiłku, odpis protokołu rozprawy przed Sądem zawierający postanowienia ugody sądowej dotyczącej alimentów, nie spełniał wymogu zakreślonego w art. 3 pkt 13 ustawy, przedstawienia dokumentu potwierdzającego zasądzenie alimentów. Jednocześnie jednak Sąd poddał w wątpliwość zgodność art. 3 pkt 13 ustawy z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP. Kwestia ta następnie rozstrzygnięta została przez Trybunał Konstytucyjny, który to wyrokiem z dnia 29 maja 2007 r. orzekł o niezgodności art. 3 pkt 13 ustawy, w zakresie w jakim znajdował zastosowanie w niniejszej sprawie, z art. 2 i art. 32 Konstytucji RP.

Oceniając zatem legalności zaskarżonej decyzji w pierwszej kolejności stwierdzić przyjdzie, iż w niniejszej sprawie organy prawidłowo dokonały oceny w zakresie spełnienia przez skarżącego kryterium określonego w art. 3 pkt 13 ustawy, dotyczącego "zasądzenia alimentów", uwzględniając treść art. 3 pkt 13 ustawy, w brzmieniu w jakim przepis ten obowiązywał w dniu wydania decyzji. Trudno również odmówić słuszności przyjętemu przez organy stanowisku, iż skarżący nie spełnił kryterium wskazanego w powołanym przepisie. Organy administracji publicznej obowiązane są bowiem do działania na podstawie obowiązujących przepisów prawa, przy czym nie mogą odstępować od stosowania przepisów ustawowych, powołując się bezpośrednio na przepisy Konstytucji RP. Niemniej jednak dostrzec trzeba, iż dla oceny legalności zaskarżonej decyzji, jak i utrzymanej nią w mocy decyzji pierwszoinstancyjnej, zasadnicze znaczenie ma powoływany wcześniej wyrok Trybunału Konstytucyjnego. Przesądza on o uznaniu, iż decyzje podlegające w niniejszej sprawie ocenie sądowej, jako wydane na podstawie przepisu którego niezgodność z Konstytucją orzekł Trybunał Konstytucyjny, wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania.

Stosownie do art. 145a § 1 K.p.a. orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności aktu normatywnego, na podstawie którego została wydana decyzja, z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, może stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego. Według zaś art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Stanowi to realizację statuowanej w art. 190 ust. 4 Konstytucji zasady wzruszalności orzeczeń i aktów. Stosownie do tego, stwierdzenie jednej z przesłanek wznowienia określonych w ustawie procesowej, do których w myśl art. 145a § 1 K.p.a. bezsprzecznie należy orzeczenie przez Trybunał Konstytucyjny o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją RP, skutkuje uchyleniem przez Sąd zaskarżonego aktu.

Zauważyć przy tym można, iż wprawdzie art. 145a § 1 K.p.a., jako przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego, wskazuje orzeczenie Trybunału o niezgodności z konstytucją aktu administracyjnego, niemniej jednak, mając na względzie obiektywny porządek prawny przyjąć trzeba, iż określona w art. 145a § 1 przesłanka będzie spełniona również w przypadku orzeczenia o niezgodności z Konstytucją przepisu stanowiącego podstawę prawną wydania decyzji. Przesłanka ta musi jednak zaistnieć po wydaniu w sprawie decyzji.

Uwzględniając powyższe uznać trzeba, iż w niniejszej sprawie zaistniały warunki do zastosowania dyspozycji art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Wskazać przy tym należy, iż wyrok Trybunału Konstytucyjnego wywiera skutki nie tylko co do postępowania sądowego, ale także w odniesieniu do dalszego postępowania administracyjnego. Znaczenie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego dla weryfikacji aktu ostatecznego oraz rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy w postępowaniu administracyjnym nie zamyka się wszak wyłącznie w zakresie określonym w art. 145a § 1 K.p.a. Konsekwencją prawną nieuwzględnienia orzeczenia Trybunału przy ponownym rozstrzygnięciu sprawy jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. (patrz: B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz", wyd. C.H.Beck, Warszawa 2005, s. 654). W rezultacie organy administracyjne ponownie, rozpoznając sprawę związane są orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Związane są bowiem stanem prawnym obowiązującym w dniu wydania decyzji. Zgodnie zaś art. 190 ust. 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.

Jednocześnie jednak na gruncie niniejszej sprawy zaaprobować trzeba pogląd, według którego skutkiem orzeczenia stwierdzającego niekonstytucyjność przepisu art. 3 pkt 13 ustawy w zakresie, w jakim wyłączał on przy określeniu "osoby uczącej się", osobę pełnoletnią uczącą się i nie pozostającą na utrzymaniu rodziców z tego powodu, że zobowiązali się oni do jej alimentacji w drodze ugody zawartej przed sądem, nie jest utrata mocy obowiązującej zakwestionowanego przepisu, lecz potwierdzenie – wynikającego z Konstytucji – obowiązku ustanowienia regulacji prawnych niezbędnych dla realizacji norm konstytucyjnych.

Wskazać zatem należy, iż wyrazem realizacji tego obowiązku, w zakresie art. 3 pkt 13 ustawy, jest art. 1 pkt 2 lit. c ustawy z dnia 24 maja 2007 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 109, poz. 747). Mocą tego przepisu ustalone bowiem zostało przez ustawodawcę nowe brzmienie przyjętego na gruncie ustawy o świadczeniach rodzinnych pojęcia "osoby uczącej się". Pomimo, iż ustawa zmieniająca definicję "osoby uczącej się" uchwalona została przed wydaniem wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy stwierdzić, iż uwzględnia ona stanowisko jakie Trybunał Konstytucyjny potwierdził następnie w wyroku z dnia 29 maja 2007 r. Na jej mocy ustawodawca ustalił bowiem, iż ilekroć w ustawie mowa jest o osobie uczącej się oznacza to osobę pełnoletnią uczącą się, niepozostającą na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub w związku z ustaleniem wyrokiem sądowym lub ugodą sądową prawa do alimentów z ich strony. Ustawa ta ogłoszona została w dniu 21 czerwca 2007 r. i zgodnie z jej art. 3 weszła w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

Uwzględniając powyższe, w zakresie wskazań co do dalszego postępowania odnotować należy, iż skoro mocą noweli z dnia 24 maja 2007 r. uległa zmianie definicja "osoby uczącej się", rozstrzygając ponownie sprawę organy administracji obowiązane są dokonać ustaleń i następnie wydać decyzję w oparciu o zmieniony przepis art. 3 pkt 13 omawianej ustawy. Wynika to z obowiązku organów podejmowania rozstrzygnięć na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania decyzji.

Reasumując, ponieważ w niniejszej sprawie zaistniała przesłanka określona w art. 145a § 1 K.p.a., uznać należało, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego.

Wobec tego, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a., należało uchylić zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję pierwszoinstancyjną. Orzeczenie zawarte w punkcie 2 wyroku oparto o przepis art. 152 tej ustawy.