Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 130/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2006-06-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Sygn. akt I SA/Kr 130/04 | | WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2006r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: NSA Józef Michaldo, Sędziowie: NSA Józef Gach (spr), WSA Ewa Michna, Protokolant: Bożena Wąsik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2006r., sprawy ze skargi G. i S. J., na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, z dnia 12 grudnia 2003r. Nr [...], w przedmiocie stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2002r., -skargę oddala-


UZASADNIENIE

W dniu [...].2003r małżonkowie G ,.i S. J. złożyli korektę zeznania o dochodzie za 2002r , z której wynikała nadpłata w kwocie [...] zł [...] gr zamiast nadpłaty [...] [...] gr i podatku dochodowego w kwocie [...] zł [...]gr , co uzasadnili tym , że nie uwzględnili wydatków poniesionych na własne potrzeby mieszkaniowe tzw. duża ulga mieszkaniowa .

Naczelnik Urzędu Skarbowego w [...] odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym za 2002r w kwocie [...] zł , co z kolei uzasadnił tym , że w/w wydatki nie zostały ustalone na podstawie dokumentów stwierdzających ich poniesienie , o którym mowa w utrzymanym przez art.4 ust.2 noweli z dnia 21 listopada 2001r ( Dz.U.Nr.134 poz.1809) w mocy art.27 a ust 6 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1997r o podatku dochodowym od osób fizycznych ( Dz.U. z 1993r Nr.90 poz.416 ze zm.) tj. "na podstawie faktury lub rachunku wystawionych wyłącznie przez podatników podatku od towarów i usług , nie korzystających ze zwolnienia od tego podatku ".

Natomiast S.J. jako prowadzący przedsiębiorstwo o nazwie Firma Budowlana " D " wystawił w dniu [...].2002r dla siebie i żony fakturę nr [...] za adaptację poddasza na lokale mieszkalne nr [...] i [...] w budynku wielomieszkaniowym nr [...] przy ul[...] w [...] na kwotę [...] gr , w tym podatek należny [...] zł (7%) przy czym załącznik do tej faktury stanowił kosztorys powykonawczy na należność w kwocie [...] zł.

To samo dotyczyło faktury nr [...] z dnia [...].2000r obejmującej ostatnią ratę [...] zł plus podatek należny 0% za sprzedaż lokalu nr [...] o powierzchni użytkowej 36,80 m kw znajdującego się w tym samym budynku .

Jednakże zaskarżoną decyzja Izba Skarbowa utrzymała w mocy decyzję organu I instancji .

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazano w 2002r że małżonkowie G i S.J. objęci byli ustawową wspólnością majątkową małżeńską . Zatem na gruncie przepisów k r. i o. uzasadniony jest wniosek , że dochód uzyskany przez S.J. z prowadzonej działalności gospodarczej należy traktować jako dochód ich dorobek wchodzący w zakres tej wspólności. W związku z czym fakt , iż stroną kupującą jest nie tylko on lecz również współmałżonek nie ma wpływu na istotę i rozstrzygnięcie sprawy . Przedmiot sprzedany przez niego , był również objęty tą współwłasnością Nie powstały więc stosunki zobowiązaniowe Miało miejsce jedynie przekazanie lokali mieszkalnych na potrzeby osobiste podatnika VAT jakim był skarżący , co podlegało temu podatkowi z mocy art.2 ust.3 opkt 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz.U.Nr.11 poz.50 ze zm.)

Od powyższej decyzji w/w małżonkowie złożyli odwołanie, w którym m. inn. podnieśli , że w zeznaniach o dochodzie za lata 2000 i 2002 uwzględnili po stronie przychodów kwoty należne netto z omawianych faktur .

Od kolejnego rozstrzygnięcia pełnomocnik skarżących złożył skargę ,w której nie zgodził się , aby omówione umowy między skarżącym jako zbywcą a skarżącymi jako nabywcami były nieważne . Stosunek zobowiązaniowy jakim jest umowa sprzedaży wymaga uczestnictwa w nim dwóch stron tj . sprzedawcy i kupującego . W niniejszym nas przypadku mieliśmy do czynienia z dwiema stronami stosunku prawnego . Po jednej ze stron znalazł się sprzedawca w postaci jednoosobowej firmy budowlanej "D" , po drugiej stronie natomiast występują dwie osoby fizyczne - G. i S.J. jako kupujący , Zgodnie z przepisami prawa , małżonkowie u których z mocy ustawy powstała wspólność majątkowa , nabywają w trakcie istnienia tej wspólności rzeczy bądź usługi , które wchodzą do ich majątku wspólnego . Tak jest w tym przypadku . Jednakże czynność prawna dokonana przez jednego z małżonków w niniejszym wypadku , ze względu na swoje rozmiary i przedmiot powinna być zaliczona do czynności przekraczających zwykły zarząd i do jej dokonania potrzebna jest zgoda drugiego współmałżonka . Wyrażając zgodę na dokonanie czynności przekraczającej zwykły zarząd, drugi małżonek występuje jako osoba trzecia w rozumieniu art.63 § 1 kc . Poprzez fakt wyrażenia zgody małżonek nie staje się stroną czynności prawnej dokonanej przez drugiego małżonka . Stroną czynności nie są zatem oboje małżonkowie , lecz tylko ten z nich , który danej czynności dokonał . Tak więc odpowiedzialność wobec kontrahenta ponosi ten małżonek , który danej czynności dokonał , według reguł określonych w art.41 k.r. i o. Dłużnikiem jest zatem jeden z małżonków , wierzyciel natomiast może żądać zaspokojenia tylko z majątku wspólnego małżonków .

W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała dotychczas zajmowane stanowisko .

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :

Skarga jest nieuzasadniona , gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem . Utrzymano nią bowiem w mocy decyzję wydaną na podstawie art.75 § 3 pkt 1 lit.a in fine ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa ( Dz.U.132 poz.926 ze zm.) . Z przepisu tego wynika , że wniosek o stwierdzenie nadpłaty mogą złożyć również podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych , którzy wykazali nadpłatę w wysokości niższej od należnej . Zwrot nadpłaty następuje bez wydania decyzji jeżeli skorygowane zeznanie nie budzi wątpliwości . A contrario obowiązek uzyskania stosownej decyzji stwierdzającej nadpłatę w określonej kwocie bądź odmawiającej stwierdzenia nadpłaty istnieje w przypadku , gdy skorygowane zeznanie budzi wątpliwości ( art. 75 §4 w/w ustawy ).

W rozpoznawanej sprawie wniosek skarżących o stwierdzenie nadpłaty budził wątpliwości , gdyż faktury na sprzedaż lokali mieszkalnych zostały wystawione w sposób niezgodny z aktem notarialnym Rep.A nr [...] z dnia [...].2001 sporządzonym w kancelarii notarialnej R. L. . Akt ten wprawdzie zawierał tytuł " Umowa o zniesieniu współwłasności umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali i umowy sprzedaży lokali , lecz nie oznaczało to że wszystkie lokale znajdujące się w budynku nr [...]przy ul. [...] w [...] były przedmiotem sprzedaży . Część tych lokali po ich wyodrębnieniu S.J. przekazał na osobiste potrzeby . Zresztą nie mogło być inaczej .Przed sporządzeniem powyższej umowy ,działka , na której wzniesiono powyższy budynek stanowiła współwłasność małżonków G. i S.J. w [...] części na zasadach wspólności ustawowej . Współwłasność ta w myśl zasady super ficies solo cedit rozciągała się na analogiczną część tego budynku. Osoby współwłaścicieli nie uległy tu zmianie po ustanowieniu odrębnej własności lokali nr [...], [...] i [...]. Byli nimi nadal w/w małżonkowie .

Potwierdzeniem tego jest zamieszczony w tym akcie notarialnym wniosek o wpis odrębnej własności tych lokali do ksiąg wieczystych na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej ustawowej . W obrębie tej wspólności nie może nastąpić - jak to sugeruje się w skardze - przeniesienie własności z jednego małżonka na obojga i to nawet wówczas gdy prowadzi on przedsiębiorstwo w rozumieniu art.551 kc . Przedsiębiorstwo to nie ma bowiem zdolności prawnej na gruncie tego kodeksu . Umowa taka ze względu na brak przedmiotu jest więc nieważna ( art.58 § 1 kc) . Tym samym faktury dokumentujące umowę sprzedaży nie mogły stanowić dowodu na poniesienie przez skarżących wydatków na własne potrzeby mieszkaniowe .

Nie można się jednak zgodzić z organami podatkowymi , iż udokumentowanie wydatków poniesionych na budowę części domu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w [...] mogło być przez skarżących udowodnione fakturami wewnętrznymi. . Zgodnie z art.16 ust 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym w przypadku przekazania lokalu mieszkalnego na potrzeby osobiste podatnika podstawą opodatkowania jest wartość tego lokalu obliczona według cen sprzedaży stosowanych z głównym odbiorca. Z przepisu tego wynika , że podstawą opodatkowania jest tu wielkość zbliżona do ceny sprzedaży lokalu mieszkalnego a nie do cen nabycia towarów lub usług do wytworzenia tego lokalu i to w latach , w których poniesiono wydatki na te nabycia. W rozpoznawanej sprawie chodzi o lata wcześniejsze niż rok podatkowy , o czym świadczy to, że ustanowienie odrębnej własności lokali mieszkalnych zostało dokonane na podstawie aktu notarialnego nr Rep.A nr [...] z dnia [...].2001r sporządzonego w kancelarii notarialnej R. L..

Również zakwestionowane faktury nie zawsze odpowiadały warunkom art.27 a ust.6 pkt.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych . Ceny kosztorysowe są to ceny uzasadnione , uśrednione np. w skali matematycznej Natomiast przepis ten odsyła do cen po których faktycznie zakupiono towary i usługi .

Nadmienić należy , że przepis art.27 a ust.6 pkt.1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako przepis szczególny wyłączał zastosowanie przepisu ogólnego tj.art.180 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r Ordynacja Podatkowa (Dz.U.Nr 137 poz. 926 ze zm) stanowiącego , że jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy a nie jest sprzeczne z prawem.

Z kolei wg art.167 § 1 tej samej ustawy do czasu wydania decyzji przed organ I instancji strona może wystąpić o rozszerzenie zakresu żądania lub zgłosić nowe żądanie . W związku z tym zamieszczone w odwołaniu żądanie ( jak należy sądzić alternatywne) o stwierdzenie nadpłaty z innego tytułu niż tzw. duża ulga mieszkaniowa nie mogło być rozpoznane przez organy podatkowe .

Z tego względu Sąd działając na podstawie art.151 uppsa orzekł jak w sentencji .