Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 927/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2007-09-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Komunalizacja mienia
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 5 ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 77 art. 138 par. 1 pkt 3
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch /spr./ Asesor WSA Przemysław Żmich Protokolant Dariusz Pirogowicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2007 r. sprawy ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia państwowego z mocy prawa przez gminę 1.uchyla zaskarżoną decyzję, 2.stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia [...] marca 2007 r. nr [...], po rozpatrzeniu odwołania P. S.A. Oddziału [...] w W., zwanych dalej P. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2006 r. nr [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W., własności nieruchomości położonej w W., oznaczonej w ewidencji gruntów w obrębie [...], jako działki nr [...] i nr [...], umorzyła postępowanie odwoławcze.

W uzasadnieniu decyzji Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa, zwana dalej "KKU’, wskazała, że Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nabycia przez Gminę Miejską W. z mocy prawa, z dniem [...] maja 1990 r., własności oznaczonej wyżej nieruchomości. W oparciu o przedłożone dokumenty organ pierwszej instancji ustalił, że przedmiotowe nieruchomości w dniu [...] maja 1990 r. stanowiły własność Skarbu Państwa na mocy art. 2 ust. 1 dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich (Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm.), co potwierdza zaświadczenie Prezydenta W. z dnia [...] sierpnia 2006 r. W operacie ewidencji gruntów obrębu [...], według stanu na dzień [...] maja 1990 r. nieruchomości figurowały jako własność Skarbu Państwa – władający [...] Dyrekcja Okręgowa [...] w W. Z materiału dowodowego sprawy wynika, że P. w dniu 27 maja 1990 r. nie legitymowały się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej. Mimo wezwania pismem z dnia 20 lutego 2006 r. do udokumentowania tytułu prawnego do nieruchomości będących przedmiotem postępowania, okoliczność ta nie została potwierdzona przez władającego. Wobec powyższego organ pierwszej instancji uznał, że spełnione są przesłanki komunalizacji z mocy prawa, przewidziane w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. nr 32, poz. 191 ze zm.), bowiem działki stanowiły mienie ogólnonarodowe, a uprawnienia właścicielskie w stosunku do nich wykonywał w imieniu Skarbu Państwa terenowy organ administracji państwowej stopnia podstawowego. W związku z powyższym Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 2006 r. nr [...] stwierdził nabycie z mocy prawa, nieodpłatnie, przez Gminę Miejską W., własności przedmiotowych nieruchomości.

Odwołanie od decyzji Wojewody [...] wniosły do Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej P. wskazując na naruszenie art. 7 i art. 77 kpa wskutek nierozpatrzenia w sposób wyczerpujący zebranego w sprawie materiału dowodowego. Zdaniem odwołującego się organ pierwszej instancji wadliwie zastosował przepis art. 5 ust. 1 uznając, iż przedmiotowa nieruchomość spełnia przesłanki komunalizacji określone w tym przepisie. Przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. nie należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego, gdyż należała do przedsiębiorstwo [...] P. wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym. Była zatem wyłączona z komunalizacji na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Będące przedmiotem kwestionowanej decyzji nieruchomości stanowią przyległy pas gruntu przeznaczony do zapewnienia bezpiecznego prowadzenia [...] i stanowią [...] w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. Nr 86, poz. 789 ze zm.). Organ pierwszej instancji w sposób nieuzasadniony pominął obowiązujące w Polsce powojennej regulacje prawne dotyczące mienia poniemieckiego oddanego przedsiębiorstwu P. w związku z prowadzoną eksploatacją [...], a przedmiotowa nieruchomość stanowiła w latach powojennych wyodrębnioną z ogólnego majątku Skarbu Państwa część nieruchomości związanych funkcjonalnie z infrastrukturą [...]. Będącą przedmiotem kwestionowanej decyzji nieruchomość P. przejęło w zarząd i użytkowanie po [...] niemieckich. Według art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej (Dz. U. Nr 3, poz. 17) na własność Państwa, bez odszkodowania przechodziły przedsiębiorstwa przemysłowe, górnicze, komunikacyjne, bankowe... itd. Według zaś art. 3 ust. 1 lit. c Państwo przejmowało za odszkodowaniem przedsiębiorstwa komunikacyjne ([...]) przy czym przedsiębiorstwa te przechodziły na rzecz Państwa wraz z całym majątkiem ruchomym i nieruchomym. O przejęciu orzekał właściwy minister. Ponadto w okresie powojennym P. były zmilitaryzowane na podstawie dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 4 listopada 1944 r., który obowiązywał do 20 lipca 1949 r. [...] podlegały wówczas innym zasadom zarządzania, a wydawane polecenia mogły mieć charakter mniej sformalizowany. Wymaganie, by [...] wykazały się stosowną decyzją administracyjną wydaną w tym okresie, jest całkowicie nieuzasadnione. Organ orzekający nie wziął również pod uwagę, że tytuł prawny do konkretnej nieruchomości mógł powstać także na mocy przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie przedsiębiorstwa P. Trzeba więc mieć na względzie także przepis art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 26, poz. 138), z którego wynika, że mienie P. stanowiło wydzieloną wówczas część mienia ogólnonarodowego. W myśl tego przepisu mienie przedsiębiorstwa P. stanowiły środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie tej ustawy oraz środki nabyte w toku jego działalności. Zdaniem odwołującego się, stwierdzenie komunalizacji nie jest także możliwe ze względu na regulację przepisu art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) oraz § 4 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120). Te przepisy określają środki prawne zmierzające do wykazania zarządu nieruchomością, a odwołujący się taką decyzją dysponuje. P. legitymują się ostateczną decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] przyznającą P. prawo użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa, w tym obejmujących przedmiotowe działki nr [...] i nr [...].

Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa decyzją z dnia .[...] marca 2007 r. nr [...] umorzyła postępowanie odwoławcze stwierdziwszy brak przymiotu strony u wnoszącego odwołanie. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne KKU wskazała, że stronami w postępowaniu komunalizacyjnym są tylko Skarb Państwa reprezentowany przez właściwego starostę oraz właściwa gmina. Inny podmiot, jeżeli uważa, że jest stroną postępowania, powinien to wykazać, w szczególności chodzi o taki podmiot, który uprawdopodobni, że jest właścicielem nieruchomości. Przy zastosowaniu szerokiej wykładni art. 28 kpa, w sprawach o podobnych okolicznościach faktycznych KKU przyjmowała, że źródłem interesu prawnego P. jest przepis art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego ‘Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), który przewiduje możliwość nabycia przez P. jako posiadacza nieruchomości z mocy prawa, z dniem wejścia tej ustawy w życie, prawa użytkowania wieczystego gruntu, ale bezzasadnie (w ocenie KKU ma to charakter bezprawia legislacyjnego) ustawodawca związał tę możliwość wyłącznie z gruntami Skarbu Państwa, co wyklucza uznanie, że przepis art. 34 stanowi źródło interesu prawnego P. w postępowaniu o komunalizację gruntu będącego w jego posiadaniu. Stwierdzenie zaś przez organ odwoławczy, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania, skutkuje umorzeniem postępowania odwoławczego (uchwała składu 7 sędziów NSA z dnia 5 lipca 1999 r., OPS 16/98, ONSA 1999/4/119).

W dalszych rozważaniach uzasadnienia KKU stwierdziła, że zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. jest nietrafny, ponieważ przedmiotowa nieruchomość w dniu 27 maja 1990 r. oczywiście należała do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Odwołujący się pomija okoliczność, że na tle przepisów art. 5 ust. 1 należy odróżnić władztwo administracyjnoprawne (imperium), które przysługiwało wyłącznie terenowym organom administracji państwowej od władztwa cywilnoprawnego (dominium), które mogło przysługiwać m. in. przedsiębiorstwom państwowym. Nieporozumieniem, w ocenie KKU, jest zarzut pominięcia faktu, że mienie przedsiębiorstwa państwowego wykonującego zadania o charakterze ogólnokrajowym nie podlega komunalizacji. Jest to stwierdzenie, które teoretycznie mogłoby być prawdziwe, tyle że w stanie faktycznym sprawy rzeczona nieruchomość nie należała do przedsiębiorstwa państwowego, tzn. nie znajdowała się w jego zarządzie. Dawny zarząd, który mógł być sprawowany przez przedsiębiorstwa państwowe powstawał na mocy decyzji administracyjnej właściwego organu, w wyniku przekazania, a także z mocy prawa (G. Bieniek, S. Rudnicki "Nieruchomości. Problematyka prawna", Warszawa 2004, s.490-491). Jednak to P., a nie organ administracji rozpoznający sprawę komunalizacji musi wykazać istnienie okoliczności wyłączających komunalizację nieruchomości. Oczywistym nieporozumieniem - według KKU - jest zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., który pozostaje bez związku z niniejszą sprawą, ponieważ odnosi się do przedsiębiorstw państwowych, o których mowa w art. 5 ust. 1-3 ustawy, wymienionych w rozporządzeniu Rady Ministrów wydanym na podstawie art. 11 ust. 2. Również pozbawiony uzasadnienia jest argument, iż nieruchomość pozostawała w zarządzie P. z uwagi na przepis art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz przepisy Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego kategorycznie przyjęto, że środki dowodowe dopuszczone przepisami powołanego rozporządzenia stanowią dowód istnienia zarządu w sprawach o uwłaszczenie, natomiast nie mogą być dowodem ustanowienia zarządu w rozumieniu przepisów dotyczących komunalizacji mienia. Odwołujący się nie przedstawił również żadnego dowodu na okoliczność przejęcia spornej nieruchomości po [...] niemieckich. Z powołanych przez P. przepisów ustawy z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność Państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 stycznia 1947 r. będącego aktem wykonawczym do tej ustawy, nie wynikają żadne uprawnienia po stronie P. do znacjonalizowanego mienia. Nic też w kwestii powstania prawa zarządu nie wnosił dekret PKWN z 4 listopada 1944 r. o militaryzacji Polskich Kolei Państwowych, który dotyczył sposobu zarządzania przedsiębiorstwem P., a nie nieruchomościami znajdującymi się w jego władaniu. W ocenie KKU, zarząd konkretną nieruchomością nie mógł powstać również na podstawie art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe". Akt ten musiałby wymieniać konkretnie oznaczone nieruchomości, albo przynajmniej określać jego granice tak, jak to ma miejsce w przypadku nieruchomości [...] Parku Narodowego. Nabycie przez [...] Park Narodowy ex lege zarządu nieruchomościami objętymi granicami parku stanowi sytuację wyjątkową. Spostrzeżenie to znalazło wyraz w wyroku NSA z dnia 14 września 2006 r. I OSK 1259/05.

W skardze na decyzję Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej P. zarzuciły naruszenie prawa materialnego, tj.

- art. 16 ustawy dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" przez jego niezastosowanie i w następstwie tego przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony postępowania komunalizacyjnego,

- art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych przez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nieruchomość stanowiła mienie P.,

- art. 11 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy przez jego pominięcie w sytuacji, gdy P. wykonywały zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej.

Zdaniem skarżącego, KKU błędnie przyjęła, iż P. nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie komunalizacji spornej nieruchomości. Organ odwoławczy nie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 1989 r. o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" mienie P. stanowi wydzielona część mienia ogólnonarodowego. W ust. 2 natomiast postanowiono, iż mienie przedsiębiorstwa P. stanowią środki będące w jego dyspozycji w dniu wejścia w życie tej ustawy oraz środki nabyte w toku jego działalności. Przedsiębiorstwo P. gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem zapewnia jego ochronę oraz racjonalne wykorzystanie. Jest bezspornym, że w dniu wejścia w życie omawianej ustawy P. dysponowały przedmiotową nieruchomością, a zatem nie mogła ona należeć do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego. Organ odwoławczy pominął też okoliczność, iż zgodnie z art. 1 ustawy o przedsiębiorstwie państwowym "Polskie Koleje Państwowe" w jego pierwotnym brzmieniu, przedsiębiorstwo P. zostało powołane m. in. do wykonywania zadań z zakresu obronności i bezpieczeństwa, zatem wykonywało zadania publiczne należące do właściwości organów administracji rządowej, co wyłączało mienie tego przedsiębiorstwa z komunalizacji na mocy art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.

W odpowiedzi na skargę Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa wniosła o oddalenie skargi i podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko przytaczając większość argumentacji uzasadnienia decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga podlegała uwzględnieniu, jednak z innych przyczyn niż w niej podniesione.

Zaskarżoną decyzją o umorzeniu postępowania odwoławczego KKU negatywnie rozstrzygnęła kwestię legitymacji P. do wniesienia odwołania od decyzji Wojewody [...] stwierdzającej nabycie z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r., przez Gminę Miejską W., oznaczonego mienia Skarbu Państwa.

Zgodnie z art. 127 § 1 kpa prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w pierwszej instancji przysługuje stronie, a więc osobie, której interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie (art. 28 kpa). Ustalenie interesu prawnego osoby składającej odwołanie jest pierwszą czynnością organu odwoławczego, warunkującą prowadzenie postępowania odwoławczego i wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Interes prawny wynika z określonego przepisu prawa odnoszącego się do sytuacji prawnej danego podmiotu i najogólniej rozumiany jest jako istniejąca rzeczywiście potrzeba ochrony prawnej. Ustalenie istnienia interesu prawnego następuje zatem w wyniku konkretyzacji właściwego przepisu prawa materialnego, z którego dla danego podmiotu wynikają określone uprawnienia lub obowiązki prawne. Jeżeli wynik ten jest dla wnoszącego odwołanie negatywny, organ odwoławczy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego (art. 138 § 1 pkt 3 kpa).

KKU dokonując weryfikacji interesu prawnego P., prawidłowo ustaliła powołując się na utrwalone orzecznictwo sądowe, że komunalizacja mienia ogólnonarodowego (państwowego) dokonywana na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. dotyczy z jednej strony Skarbu Państwa, z drugiej zaś właściwej gminy nabywającej mienie. Przepis art. 5 ust. 1 wyznacza więc zasadniczy zakres podmiotowy postępowania w przedmiocie komunalizacji z mocy prawa. Należy jednak zwrócić uwagę, że źródeł interesu prawnego w sprawach o komunalizację mienia Skarbu Państwa z mocy prawa nie można ograniczać do powołanego art. 5 ust. 1, zwłaszcza gdy chodzi o złożone stany prawne wynikające z przekształceń dotyczących mienia Skarbu Państwa (np. uwłaszczenie).

KKU słusznie dostrzegła, że w dacie wszczęcia postępowania komunalizacyjnego obowiązywała ustawa z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. Nr 84, poz. 948 ze zm.), która w art. 34 przewiduje możliwość nabycia przez P. jako posiadacza gruntów będących własnością Skarbu Państwa, z mocy prawa, z dniem wejścia tej ustawy w życie, prawa użytkowania wieczystego tego gruntu. Z tej konstatacji Komisja wyprowadziła jednak błędny wniosek, że przepis ten nie może stanowić źródła interesu prawnego P. sprawie o komunalizację przedmiotowej nieruchomości. Zważyć należy, iż dopóki nie zostanie prawomocnie orzeczona komunalizacja nieruchomości, dopóty P. ma interes prawny w uzyskaniu prawa użytkowania wieczystego do gruntu tej nieruchomości. A zatem, wbrew stanowisku KKU, przy zastosowaniu szerokiej wykładni art. 28 kpa, w sprawie o komunalizację nieruchomości, do której ma zastosowanie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. P. posiada legitymację strony tego postępowania. Analogiczne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 24 sierpnia 2004 r. sygn. akt I SA 3065/02 (niepublikowany).

Niezależnie od tego stwierdzenie, że P. nie posiada żadnego tytułu prawnego do nieruchomości będącej przedmiotem postępowania komunalizacyjnego, jest - w ocenie Sądu - przedwczesne. Należy wziąć pod uwagę, że oceny istnienia bądź nieistnienia prawa zarządu nie można ograniczyć do możliwości wylegitymowania się przez P. decyzją o oddaniu nieruchomości w zarząd. Zagadnienie statusu przedmiotowego mienia, które bezspornie pozostawało w dniu [...] maja 1990 r. w posiadaniu przedsiębiorstwa państwowego P., wymagało wyjaśnienia również w świetle przepisów regulujących powstanie i funkcjonowanie tego przedsiębiorstwa.

Należy zwrócić uwagę, że przedmiotowa nieruchomość stanowi teren przylegający do pasa gruntu pod infrastrukturą [...]. Wynika to z mapy dołączonej do akt oraz oznaczeń sposobu użytkowania ("Tk") w wypisie z rejestru gruntów, a także z treści pisma Wydziału Architektury i Budownictwa z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] określającego przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego obowiązujacym w dniu [...] maja 1990 r. Stan taki istniał już - jak można sądzić - w dniu wejścia w życie ustawy o przedsiębiorstwie [...] P. Niezbędne było zatem wyjaśnienie, na jakiej podstawie oparte było dysponowanie gruntem Skarbu Państwa przez P. i jakie skutki dla jego statusu spowodowało wejście tej ustawy w życie.

Trzeba ponadto uwzględnić, że status mienia P. był regulowany w sposób odrębny, począwszy od rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej z dnia 24 września 1926 r. o utworzeniu przedsiębiorstwa "Polskie Koleje Państwowe" (Dz. U. R.P. Nr 78, poz. 443). Przepis art. 4 ust. 1 zd. 1 tego rozporządzenia stanowił, że przedsiębiorstwo P. prowadzi eksploatację wszystkich [...], zarządzanych dotychczas przez Ministerstwo Komunikacji i w tym celu obejmuje w zarząd i użytkowanie cały ich majątek nieruchomy. Zaś na mocy art. 6 ust. 1 powołanego rozporządzenia cały majątek, oddany w myśl art. 4 przedsiębiorstwu P. w użytkowanie i zarząd lub na własność przedsiębiorstwa, wyodrębnia się z ogólnego majątku Skarbu Państwa. Oznacza to, że jeżeli przedmiotowa nieruchomość przejęta od [...] niemieckich pozostawała w dyspozycji przedsiębiorstwa P., to z mocy prawa (art. 4 ust. 1 zd. 1 rozporządzenia z dnia 24 września 1926 r.) powstał zarząd i użytkowanie tej nieruchomości. Zasady gospodarowania przez P. mieniem państwowym nie uległy zmianie z chwilą wejścia w życie kolejnych regulacji ustawowych odnoszących się do organizacji i funkcjonowania [...]. Taki stan prawny mógł w odniesieniu do mienia będącego przedmiotem niniejszej sprawy istnieć w dniu [...] maja 1990 r. Wymagało jednak wyjaśnienia, kiedy i w jakim trybie nastąpiło objęcie przedmiotowego mienia przez P.

KKU bez wyjaśnienia statusu mienia będącego przedmiotem postępowania komunalizacyjnego w oparciu o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy, a także bez szczegółowej analizy, czy powołane wyżej przepisy rzeczywiście nie mają znaczenia w niniejszej sprawie, nie tylko odmówiła P. legitymacji strony w postępowaniu o komunalizację spornych nieruchomości, ale również przesądziła kwestię przesłanek komunalizacji, czym naruszyła przepis art. 138 § 1 pkt 3 nie dopuszczający rozstrzygania o istocie sprawy. Do tego w sposób całkowicie bezzasadny KKU przyjęła, że to P. obowiązana była wykazać, posiadanie tytułu prawnego zarządu przysługującego przedsiębiorstwu P. w dniu 27 maja 1990 r. Należy podkreślić, że w postępowaniu administracyjnym nie znajduje zastosowania zasada, iż ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z określonego faktu wywodzi skutki prawne (art. 6 kc). Zgodnie z art. 77 § 1 kpa to na organie administracji publicznej ciąży obowiązek zgromadzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego.

W niniejszej sprawie na KKU spoczywał obowiązek zebrania niezbędnego materiału dowodowego, m. in. przez wezwanie strony do uzupełnienia go, jeśli organ uznał to za konieczne. Wykazane wady postępowania skutkowały zatem naruszeniem przepisów prawa procesowego - art. 7, 77 § 1 i 80 kpa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się natomiast do skargi P. należy stwierdzić, że całkowicie nietrafny jest zarzut naruszenia art. 11 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy on składników mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3. Niezależnie od tego więc, że P. niewątpliwie należało do przedsiębiorstw wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym, nie było przedsiębiorstwem państwowym, o jakim mowa w art. 5 ust. 1 ustawy.

Z przedstawionych względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.