Postanowienie WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 960/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-02-03 00:00:00+01:00 ()
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Zawieszenie/podjęcie postępowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Otwarto zamkniętą rozprawę
Powołane przepisy: article: art. 125 par. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 3 lutego 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Szczygielski (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Irena Krzemieniewska, Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, , Protokolant Sekretarz sądowy Bartosz Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2016 roku sprawy ze skargi W. Ż. na decyzję Dyrektor Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a : 1. otworzyć zamkniętą rozprawę; 2. zawiesić postępowanie sądowoadministracyjne.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] r. o wymierzeniu W.Ż. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie o nazwie INTERNET nr 0118136 poza kasynem gry w lokalu mieszącym się w Ł. przy ul. P..

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 18 grudnia 2012 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego II w Ł. przeprowadzili w ww. lokalu kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach. W wyniku przeprowadzonej kontroli stwierdzono, że w lokalu znajduje się włączone, udostępnione dla klientów i gotowe do eksploatacji urządzenie o nazwie INTERNET nr 0118136. W wyniku przeprowadzonego eksperymentu stwierdzono, że gry dostępne na tym urządzeniu są grami na automatach zgodnie z definicją zawartą w ustawie z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201 z 2009 r., poz. 1540 ze zm.), dozwolonymi wyłącznie w kasynach gry.

Postanowieniem z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie określenia wysokości kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.

Jako podstawę prawną decyzji z dnia 7 maja 2015 r. o wymierzeniu W. Ż. kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry organy celne wskazały m.in. art. 2 ust. 3, ust. 4, ust. 5, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 8, art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2, art. 91 u.g.h. Zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Stosownie natomiast do treści art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.

W ocenie organów celnych w rozpatrywanej sprawie urządzającym gry na przedmiotowych urządzeniach jest W. Ż., jako osoba, która uczestniczyła w urządzaniu gier poprzez zawarcie umowy o najmie części powierzchni lokalu w celu ustawienia ww. automatu. W związku z powyższym organ stwierdził, że podlega on karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł.

W skardze na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. Rażące naruszenie prawa Unii Europejskiej tj. art. 8 w zw. z art. 1 pkt 11 w zw. z art. 1 pkt 5 w zw. z art. 1 pkt 2 dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. mające postać wydania sprzecznego z prawem Unii Europejskiej orzeczenia, opartego o przepisy art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 oraz art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych, które mocą wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 roku sygn. C-213/11Fortuna i inni uznane zostały wprost za przepisy techniczne, które tym samym, z uwagi na brak ich obligatoryjnej notyfikacji Komisji Europejskiej nie mogą być stosowane w żadnym postępowaniu krajowym;

2. Rażące naruszenie art. 120 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez oparcie kwestionowanego orzeczenia na przepisach art. 89 w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 roku o grach hazardowych, które w konsekwencji wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 19 lipca 2012 roku uznać należy za nieskuteczne w polskim systemie prawa;

3. Rażące naruszenie art. 2 ust. 6 i 7 ug.h. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, mimo iż mocą tych przepisów to nie organ celny, lecz tylko minister finansów posiada wyłączna kompetencję do rozstrzygania decyzją między innymi tego, czy dana gra jest grą na automacie w rozumieniu ustawy;

4. Naruszenie art. 122, art. 187 § 1 o.p. mające podstawowy wpływ na treść orzeczenia wydanego w sprawie poprzez niedozwolone, selektywne dobranie materiału dowodowego do sprawy, oddalenie i pominięcie wszelkich wniosków dowodowych korzystnych dla skarżącej zgłoszonych w odwołaniu;

5. Rażące naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 1 i 2 w zw. z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych poprzez ich bezzasadne stosowanie w sytuacji. Gdy skarżący jako osoba fizyczna prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą nie może być adresatem tych przepisów.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego w oparciu o art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. następuje z urzędu, lecz jego celowość została pozostawiona ocenie sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 11 marca 2005 r., I OZ 45/05; z dnia 7 czerwca 2008 r., I OZ 382/08). Praktyka sądowa opowiada się za szerokim rozumieniem pojęcia "rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania", wychodząc poza tradycyjne rozumienie prejudycjalności postępowania, np. właśnie w przypadku podjęcia stosownej uchwały przez NSA lub wystąpienia do TK z pytaniem prawnym (por. postanowienie NSA z dnia 26 sierpnia 2009 r., I FZ 248/09; postanowienie NSA z dnia 20 maja 2008 r., II FZ 200/08; M. Niezgódka-Medek w uwadze 3 do art. 125 ustawy p.p.s.a. (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Zakamycze, 2006). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że zawieszenie postępowania sądowego powinno być uzasadnione względami celowościowymi, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej, a celowość zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § pkt 1 p.p.s.a. powinna być analizowana z punktu widzenia wystąpienia w przyszłości ewentualnej konieczności uruchomienia nadzwyczajnych środków wzruszania rozstrzygnięć ostatecznych, np. przesłanek do wznowienia postępowania administracyjnego lub stwierdzenia nieważności decyzji (por. postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08; wyrok WSA w Warszawie z dnia 18 czerwca 2009 r., III SA/Wa 3321/08). W sprawach sądowoadministracyjnych zjawiskiem wielce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym (por postanowienie NSA z dnia 13 czerwca 2008 r., I FZ 221/08, LEX nr 479145 oraz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 302-303). Rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi być więc istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., II FZ 941/12).

W przedmiotowej sprawie sąd wziął pod uwagę znaną mu z urzędu okoliczność przedstawienia przez Sąd Okręgowy w Łodzi postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r., V Kz 142/15 TS UE, (sprawa C-303/15) pytania prejudycjalnego dotyczącego wykładni prawa unijnego o następującej treści: "czy przepis art. 8 ustęp 1 dyrektywy nr 98/34/WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE L 204.37) może być interpretowany w ten sposób, że brak notyfikacji przepisów uznanych za mające charakter techniczny dopuszcza możliwość zróżnicowania skutków, tj. dla przepisów dotyczących swobód niepodlegających ograniczeniom przewidzianym w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej brak notyfikacji skutkować powinien tym, że nie mogą być one stosowane w konkretnej sprawie będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, zaś dla przepisów odnoszących się do swobód podlegających ograniczeniom z art. 36 Traktatu dopuszczalna jest ich ocena przez sąd krajowy, będący jednocześnie sądem unijnym, czy mimo braku notyfikacji są one zgodne z wymogami art. 36 Traktatu i nie podlegają sankcji braku możliwości ich stosowania?".

Sąd pytający z uwagi na konflikt wartości będących przedmiotem ochrony (swobodnego przepływu towarów oraz uprzedniej kontroli o charakterze prewencyjnym z jednej strony i dopuszczenie stosowanie zakazów lub ograniczeń przywozowych, wywozowych lub tranzytowych, uzasadnionych względami moralności publicznej, porządku publicznego, bezpieczeństwa publicznego, ochrony zdrowia i życia ludzi z zastrzeżeniem, iż te ograniczenia i zakazy nie mogą stanowić środka arbitralnej dyskryminacji ani ukrytych ograniczeń w handlu między państwami członkowskimi z drugiej strony) za zasadne uznał dokonanie wykładni przepisu art. 8 dyrektywy 98/34/WE poprzez ustalenie czy dopuszczalne jest takie jego rozumienie, w myśl którego z uwagi na szczególny przedmiot regulacji zezwalający na ograniczenia wynikające z art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej dopuszcza się zastosowanie testu oceny nienotyfikowanych przepisów z wzorcem ochrony traktatowej, a dopiero w razie negatywnego wyniku takiego testu odmowy zastosowania kwestionowanego przepisu. Zdaniem sądu pytającego trudno zaakceptować bez zastrzeżeń bezwarunkowy skutek braku notyfkacji przepisów uznanych następnie za mające charakter techniczny, polegający na automatycznym braku możliwości ich stosowania bez jakiejkolwiek oceny czy mieszczą się one w granicach określonych przepisem art. 36 Traktatu, w sytuacji gdy skutek ten doprowadziłby do całkowicie swobodnej organizacji hazardu bez jakichkolwiek ograniczeń i kontroli. Skutek ten, w razie uznania jego bezwarunkowego charakteru, mógłby również zdestabilizować politykę państwa w przypadku nienotyfikowania przepisów uznanych następnie za techniczne w innych dziedzinach związanych z wymianą towarów i usług mieszczących się w zakresie art. 36 Traktatu.

W świetle obowiązujących przepisów prawa nie ulega wątpliwości, że orzeczenie TSUE dotyczące wykładni prawa wspólnotowego, ma moc wiążącą w sprawie, w której sąd skierował pytanie prejudycjalne, a także w innych podobnych sprawach rozpoznawanych przez sądy administracyjne (por. postanowienie NSA z dnia 14 września 2009 r., I FSK 656/08).

W rozpoznawanej sprawie sąd podziela argumenty wskazujące na wątpliwości co do wykładni prawa unijnego zawarte w pytaniu prejudycjalnym Sądu Okręgowego w Łodzi i uznaje okoliczności prawne (kontekst prawa krajowego wchodzącego w zakres oddziaływania prawa unijnego) w obu sprawach za podobne. W tej sytuacji uzasadnione jest zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. do czasu podjęcia rozstrzygnięcia przez TSUE w sprawie C-305/15. Odpowiedź udzielona na to pytanie przez TSUE będzie miała istotne znaczenie dla oceny spornego zagadnienia występującego w niniejszej sprawie – skutków braku notyfikacji projektu przepisów technicznych u.g.h. dotyczących swobód traktatowych podlegających ograniczeniom na podstawie art. 36 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, a więc będzie stanowić jedną z głównych podstaw rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu sądowym.

Dodać w tym miejscu należy, że Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 14 października 2015r., I KZP 10/15 – po rozpoznaniu następującego zagadnienia prawnego: "czy przepisy art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych (Dz.U. z 2015r., poz. 612) w zakresie gier na automatach, ograniczające możliwość ich prowadzenia jedynie na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna, są przepisami technicznymi w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. WE L 204 z 21.07.1998 r., ze zm.), a jeżeli tak to, czy wobec faktu nienotyfikowania tych przepisów Komisji Europejskiej, sądy karne w sprawach o przestępstwo skarbowe określone w art. 107 § 1 k.k.s. uprawnione są, w oparciu o art. 91 ust. 3 Konstytucji, do odmowy ich stosowania jako niezgodnych z prawem unijnym?" – również zawiesił postępowanie do czasu wydania przez TSUE orzeczenia w sprawie C-303/15. Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wydając orzeczenie prejudycjalne w tej sprawie TSUE będzie musiał jasno i jednoznacznie wskazać, czy art. 8 dyrektywy może być rozumiany w ten sposób, że pozwala on na stosowanie nienotyfikowanych przepisów technicznych przez sądy krajowe, jeżeli ich wprowadzenie było motywowane realizacją celów określonych w art. 36 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

Mając powyższe na uwadze sąd, na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.

e.o.