Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 341/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2013-10-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 i art. 105
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Lidia Serwiniowska Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia NSA Julia Szczygielska Protokolant : sekretarz sądowy Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 30 października 2013 r. sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., nr [...] Wojewoda D., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz.U. z 2006 r., nr 139, poz. 993 ze zm.), dalej: ustawa, po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Wójta Gminy G. z dnia 29 listopada 2012 r. nr [...]w sprawie odmowy anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania Z. M. na pobyt stały w lokalu przy ul. K. 24 w R., uchylił zakwestionowaną decyzję w całości i umorzył postępowanie I instancji w całości.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że postępowanie w sprawie wymeldowania Z. M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K.24 w R. wszczęte zostało w dniu 13 lutego 2012 r. na wniosek M.B., która zawiadomiła, iż wyżej wymieniona osoba została zameldowana w spornym lokalu, położonym na działce nr 112/2, wbrew jej woli jako współwłaściciela nieruchomości.

W związku z otrzymanym zawiadomieniem organ zwrócił się do M.B. o sprecyzowanie żądania. W szczególności do wskazania, czy jest ono wnioskiem o wymeldowanie Z.M.. W przypadku potwierdzenia takiego charakteru wniosku, żądał wykazania posiadania tytułu prawnego do spornego lokalu. W odpowiedzi M.B. nadesłała kopię aktu notarialnego repertorium A nr [...]z dnia 15 kwietnia 1992 r., z którego wynikało, iż wraz ze Z.M. są współwłaścicielami działki zabudowanej nr 112/2, natomiast Z. M. jest właścicielem działki zabudowanej nr 112/1.

Do organu gminy wpłynęło również pismo od Z. i J. M., w którym poinformowali, iż M.B. nigdy nie była właścicielem nieruchomości nr 24, w której są zameldowani wraz z dziećmi. Ponadto, Z. M. zgłosił się do urzędu i oświadczył, że zamieszkuje z rodziną w lokalu położonym na działce nr 112/1, która jest współwłasnością jego i jego żony. Natomiast z M.B. są współwłaścicielami lokalu położonego na działce nr 112/2, gdzie znajduje się m.in. przedsionek, z którego korzystają.

Po uzyskaniu powyższego oświadczenia do akt sprawy dołączono zaświadczenia wydane przez Wójta Gminy G.: o nadaniu w 1996 r. numeru porządkowego 24 nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr 112/2.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ gminy ustalił, że wnioskodawczyni nie posiada tytułu prawnego do lokalu o numerze porządkowym 24, znajdującego się na działce nr 112/1. Z kolei, w lokalu znajdującym się na działce nr 112/2, która stanowi współwłasność M. B. i Z. M., nikt nie jest zameldowany. Tym samym, żądanie wymeldowania Z. M. z tego lokalu jest bezprzedmiotowe.

Wobec powyższego Wójt Gminy G., działając na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., w dniu 20 kwietnia 2012 r., wydał decyzję nr [....] o umorzeniu postępowania w sprawie wymeldowania Z.M. z miejsca pobytu stałego w lokalu przy ul. K.24 w R..

Wskutek złożonego przez M.B. odwołania od tej decyzji, Wojewoda D. uchylił to rozstrzygnięcie i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w celu zebrania dodatkowego materiału dowodowego i jednoznacznego ustalenia przedmiotu postępowania oraz jego stron, a przez to zapewnienia im możliwości udziału w postępowaniu.

Rozpatrując sprawę ponownie organ gminy wezwał wnioskodawczynię do złożenia wyjaśnień w zakresie żądania wszczęcia postępowania. M. B. oświadczyła, że wnosi o anulowanie czynności materialno-technicznej zameldowania rodziny M. na pobyt stały w lokalu na działce o numerze ewidencyjnym 112/2.

Z kolei, pełnomocnik Z.M. - W. M., został wezwany do dostarczenia dokumentu potwierdzającego tytuł prawny wyżej wymienionego do lokalu przy ul. K.24. W odpowiedzi wskazany pełnomocnik nadesłał wypis aktu notarialnego repertorium A nr [...]z dnia [...] maja 1996 r. - umowy majątkowej małżeńskiej, zgodnie z którą ustawowa wspólność majątkowa małżeństwa M. została rozszerzona na nieruchomość rolną z zabudowaniami składającą się m.in. z działki oznaczonej w ewidencji gruntów nr 112/1, a także wyrys z mapy ewidencyjnej gruntów z dnia 16 kwietnia 2012 r., z oznaczoną działką nr 112/1, której nadano numer porządkowy 24.

Następnie organ I instancji zwrócił się do Powiatowego Inspektora Budowlanego w G. z prośbą o przekazanie protokołu z wizji przeprowadzonej w dniu 25 kwietnia 2012 r. w lokalu przy ul. K.24 w R.. W odpowiedzi nadesłano kopie dwóch protokołów z kontroli przeprowadzonej w tym dniu, dotyczących lokali przy ul. K.: nr 24 na działce 112/2 oraz nr 26 na działce 115/1. Organ gminy otrzymał także wyjaśnienie Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G., że adres lokalu przy ul. K.24 w R. na działce nr 112/1 został wpisany w wyniku Modernizacji Ewidencji Gruntów i Budynków Gminy G., zatwierdzonej Obwieszczeniem Starosty G. z dnia 11 lutego 2009 r. w sprawie operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze Gminy G., opublikowanego w Dzienniku Urzędowym Województwa D. nr 33, poz. 763.

W toku postępowania organ gminy uzyskał ponadto kopie: uchwały Rady Gminy w G. z dnia 14 lutego 1996 r. nr [...]w sprawie nadania nazw ulic w miejscowości R. wraz z ówczesną mapą geodezyjną tej miejscowości, a także protokołu z zebrania Rady Sołeckiej wsi R., które odbyło się w dniu 16 stycznia 1996 r. Natomiast Referat Budownictwa w Urzędu Gminy G. poinformował, że w dostępnych archiwach brak jest dokumentów potwierdzających nadanie nr porządkowego 24 dla działki nr 112/1 w R., jednakże z rejestrów gminnych wynika, że w 1996 r. w związku z nadaniem nazw ulic we wsi R. określono również numery porządkowe. Wówczas wyżej wymieniona działka otrzymała nr porządkowy 24, co wynika również z rejestrów ewidencji gruntów i budynków Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G..

W dniu 10 października 2012 r. do organu gminy wpłynęło pismo Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 8 października 2012 r. nr [...]. W piśmie tym szczegółowo wyjaśniono, że zapis w przysłanym wcześniej protokole z oględzin lokalu przy ul. K.24, dotyczący tego, że lokal ten znajduje się na działce geodezyjnej nr 112/2 wyniknął jedynie z treści wniosku M.B. wszczynającego postępowanie. W toku postępowania ustalono natomiast, że lokal przy ul. K.24 w R. znajduje się na działce nr 112/1 i ustalenia powyższe znalazły swoje odzwierciedlenie w treści postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z dnia 30 kwietnia 2012 r. nr [...] o nałożeniu na J. i Z. M. m.in. obowiązku dostarczenia technicznej ekspertyzy samowolnie przebudowanego wejścia do budynku mieszkalnego. Załączono ponadto m.in. kopie dokumentacji fotograficznej obiektu oraz fragmentu mapy geodezyjnej, na której widniały działki nr: 112/1, 112/2 i 115/1. Na mapie tej wpisano najpierw nr porządkowy 24 na działce 112/ 2, a nr porządkowy 26 na działce 112/ 1, a następnie przekreślono te numery i nr 24 wpisano na działce 112/1, a nr 26 na działce 115/1, zaś na działce 112/2 nie wpisano żadnego numeru porządkowego. Jednakże Dyrektor Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. w piśmie z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] wyjaśnił, że mapa, na której nr porządkowy 24 figuruje na działce 112/2, zaś nr 26 - na działce 112/1, nie stanowi zasobu geodezyjnego i kartograficznego, oraz że została ona sporządzona w 2005 r., czyli przed założeniem ewidencji gruntów i budynków.

W dniu 9 listopada 2012 r. zostały przeprowadzone oględziny lokalu przy ul. K.24 w R., w wyniku których stwierdzono, że w lokalu tym zamieszkuje rodzina M. i znajdują się w nim rzeczy osobiste członków tej rodziny. Obecna podczas oględzin H. K.- sołtys wsi R. oświadczyła, że numer porządkowy budynku był nadany przez Radę Sołecką "na podstawie wejścia do budynku. Współwłasność właścicieli domu nie była brana pod uwagę". Pełnomocnik Z. M. potwierdził, że lokal o numerze 24 znajduje się na działce 112/1, a działka 112/2 nie posiada nadanego numeru budynku. Ponadto, w dniu 16 listopada 2012 r., H.K. stawiła się w Urzędzie Gminy G. i złożyła pisemne oświadczenie, że w 1996 r. w związku z rozbudową wsi R. Rada Sołecka postanowiła o nadaniu nazw ulic w obrębie wsi. Konieczna była zatem również zmiana numeracji porządkowej i wówczas numery domów zostały przyporządkowane do wejść do posesji, a nie numerów działek.

Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy, Wójt Gminy G. w dniu 29 listopada 2012 r. wydał decyzję nr [...]którą orzekł o odmowie anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania Z.M. na pobyt stały w lokalu przy ul. K.24 w R.. Decyzję tę uzasadnił tym, że czynność zameldowania wyżej wymienionego w spornym lokalu nie została dokonana fikcyjnie, gdyż strona zamieszkuje w nim od 1948 r. i zamieszkuje nadal. Z kolei, M.B. została współwłaścicielką działki o numerze ewidencyjnym 112/2 dopiero w dniu 15 kwietnia 1992 r.

Od powyższej decyzji M.B., działając przez pełnomocnika, złożyła odwołanie. Pełnomocnik odwołującej się podniósł, że decyzja organu gminy oparta jest na nieprawdziwych dokumentach. Zażądał poinformowania go o wszystkich dokumentach, jakie przesłał organ I instancji wraz z odwołaniem i wniósł o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zażądał także, aby organ odwoławczy zwrócił się do Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, gdyż jak wskazał działki mają "porozrzucane" numery porządkowe.

W dniu 13 lutego 2013 r. do organu odwoławczego wpłynęły kopie dodatkowych dokumentów, w tym m.in.: dwóch zawiadomień Urzędu Gminy G. z dnia 30 sierpnia 1996 r. - skierowanego do Z.M. o nadaniu numeru porządkowego 24 dla nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr 112/2, stanowiącej w 1/2 jego własność oraz skierowanego do M.B. o nadaniu nr 26 nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów nr 112/2, stanowiącej w 1/2 jej własność. Ponadto, organ otrzymał kopię zawiadomienia Urzędu Gminy G. z dnia 11 grudnia 2012 r. nr BN.6624.61.2012-2, którym poinformowano zainteresowanych, iż tracą ważność wyżej wymienione zawiadomienia, gdyż do jednej działki o nr ewidencyjnym 112/2 zostały przypisane oba numery porządkowe 24 i 26. Ponieważ zaś budziło to wiele zastrzeżeń, dokonano zmiany numeracji. Zgodnie z gminnym rejestrem numeracji porządkowej oraz ewidencją gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w G. nr porządkowy 24 otrzymała działka 112/1, a nr 26 - działka 115/1.

W dniu 18 marca br. do D. Urzędu Wojewódzkiego we Wrocławiu wpłynął wniosek pełnomocnika Z.M. o umorzenie postępowania administracyjnego w rozpatrywanej sprawie z uwagi na fakt, iż M. B. nie jest stroną tego postępowania.

Jak dalej podał Wojewoda D., analizując całość akt sprawy, postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania Z.M. na pobyt stały w lokalu przy ul. K.24 w R.. Zostało ono wszczęte na wniosek M. B., która jako współwłaścicielka działki o numerze ewidencyjnym 112/2 wniosła pierwotnie o wymeldowanie wskazanej osoby, a następnie zmieniła żądanie na anulowanie czynności zameldowania w lokalu nr 24, znajdującym się na działce nr 112/2.

Postępowanie administracyjne w sprawie anulowania czynności zameldowania na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy może być wszczęte z urzędu lub na wniosek osoby, której przysługuje tytuł prawny do danego lokalu. Z uwagi na fakt, że postępowanie takie organ administracji może prowadzić również po upływie dłuższego czasu od dokonania czynności materialno-technicznej związanej z zarejestrowaniem zameldowania, zaś decyzję administracyjną wydaje się w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania, to strony takiego postępowania ustala się także zgodnie z tym stanem.

W rozpatrywanej sprawie spór sprowadza się do ustalenia, czy lokal przy ul. K.24 w R. położony jest na działce geodezyjnej nr 112/2 - jak twierdzi M.B., czy też na działce nr 112/1, do której tytuł prawny wnioskodawczyni nie przysługuje.

Z zebranego materiału dowodowego wynika, że M.B. wraz ze Z.M zostali współwłaścicielami działki o numerze 112/2 z dniem 15 kwietnia 1992 r., na mocy darowizny dokonanej przez ich ojca E. M.. Natomiast współwłaścicielami działki o nr 112/1 od dnia 9 maja 1996 r. są małżonkowie Z. i J. M..

Z.M. wraz z rodziną zameldowani są w lokalu przy ul. K.24 w R.. Nazwa ulicy "K." została nadana uchwałą Rady Gminy w G. z dnia 14 lutego 1996 r. w sprawie nadania nazw ulic w miejscowości R.. Z powodu nadania nazw ulic wyniknęła konieczność zmiany numeracji porządkowej nieruchomości położonych przy tych ulicach, wobec czego Urząd Gminy G. nadał nowe numery porządkowe. Przy czym - jak wynika z zawiadomień z dnia 30 sierpnia 1996 r. - numery porządkowe 24 i 26 przy ul. K. zostały nadane nieruchomości znajdującej się na działce oznaczonej w ewidencji gruntów nr 112/2, w tym część należąca do Z.M. otrzymała nr 24, a część należąca do M.B. - nr 26. W uzasadnieniu zawiadomienia z dnia 11 grudnia 2012 r. wyjaśniono, że stan taki wyniknął z faktu, że na wspólnej działce 112/2 znajdowały się wejścia do mieszkań położonych na działkach nr 112/1 i 115/1 stanowiących odrębne własności tych osób. Stan ten budził wiele zastrzeżeń i powodował szereg nieporozumień, dlatego dokonano zmiany przypisania numerów porządkowych 24 i 26, co znalazło swoje odzwierciedlenie zarówno w gminnym rejestrze numerów porządkowych, jak i w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w G.. Wprawdzie w archiwum Urzędu Gminy G. nie znaleziono dokumentu źródłowego dotyczącego dokonanej zmiany przypisania istniejących numerów porządkowych 24 i 26 przy ul. K.w R., jednakże ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. przekazanych w pismach z dnia 21 sierpnia 2012 r. nr [...] oraz z dnia 8 listopada 2012 r. nr [...] wynika, że adres lokalu przy ul. K.24 w R. został przypisany do działki geodezyjnej nr 112/1 w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków Gminy G. w 2009 r. Modernizacja ta została zatwierdzona Obwieszczeniem Starosty G. z dnia 11 lutego 2009 r. w sprawie operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze Gminy G., opublikowanego w dniu 2 marca 2009 r. w Dzienniku Urzędowym Województwa D. nr 33, poz. 763.

Wojewoda D. stwierdził zatem, że co najmniej od 2009 r. adres lokalu mieszkalnego przy ul. K.24 w R. dotyczy działki geodezyjnej o numerze ewidencyjnym 112/1, której współwłaścicielami są jedynie Z. i J. M.. M.B. nie dysponuje więc tytułem prawnym do lokalu, w którym zameldowany jest Z.M. i postępowanie administracyjne w rozpatrywanej sprawie nie mogło być prowadzone z jej wniosku, bowiem zgodnie z art. 61 § 1 k.p.a. postępowanie administracyjne wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu.

Stosownie zaś do art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. Bezprzedmiotowość postępowania wynikać może z przyczyn zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych. Jedną z przyczyn podmiotowych jest sytuacja, gdy wnoszący żądanie nie ma w danej sprawie indywidualnego interesu prawnego lub obowiązku, czyli nie może być stroną postępowania. Organ gminy po ustaleniu, że M.B. nie przysługuje tytuł prawny do lokalu przy ul. K.24 w R., czyli że nie posiada ona przymiotu strony we wszczętym już postępowaniu, winien je umorzyć.

Skoro zaś organ I instancji rozpatrzył sprawę merytorycznie, mimo że wnioskodawczyni nie mogła być stroną w postępowaniu administracyjnym, to organ odwoławczy zobowiązany był wycofać wydaną decyzję z obrotu prawnego. Zgodnie bowiem z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżoną decyzję w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając tę decyzję - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części.

W zaistniałej sytuacji rozważania o prawidłowości bądź nieprawidłowości dokonanej czynności materialnotechnicznej zameldowania Z.M. na pobyt stały w lokalu przy ul. K.24 w R., zdaniem Wojewody D., były niezasadne.

Na powyższą decyzję M.B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

W skardze wniosła o jej uchylenie i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Przy czym, skarżąca zawnioskowała przeprowadzanie szeregu wniosków dowodowych, które wymieniła.

W uzasadnieniu skargi M.B. zarzuciła, że ulica K. w R. oraz numery porządkowe nieruchomości 24 i 26 przy tej ulicy nie istnieją.

Pismem z dnia 21 października 2013 r. skarżąca uzupełniła skargę w ten sposób, że wniosła o dopuszczenie materiału dowodowego w postaci dokumentów, które dołączyła do wymienionego pisma.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda D. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonej decyzji.

Ponadto, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących nieistnienia nazwy ulicy K. w R. oraz numerów porządkowych nieruchomości 24 i 26 przy tej ulicy stwierdził, że zgodnie z aktami sprawy powyższa nazwa ulicy została nadana uchwałą Rady Gminy w G. z dnia 14 lutego 1996 r. nr [...]w sprawie nadania nazw ulic w miejscowości R., a uchwały rady gminy w sprawach nazw ulic i placów, tak jak i ustalanie numerów porządkowych nieruchomości, nie mogą być kwestionowane przez organ odwoławczy w postępowaniu meldunkowym. Jednocześnie, jak podkreślił Wojewoda D., organ administracji publicznej wydaje decyzję administracyjną w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie orzekania, a w dacie wydania zaskarżonej decyzji zarówno ulica K. w R., jak i nieruchomość oznaczona numerem 24 istniały i nie wydano dotychczas żadnego dokumentu stwierdzającego, że stan ten jest niezgodny z prawem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie wyjaśnienia wymaga, że w niniejszej sprawie skarżąca domagała się anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania Z. M. na pobyt stały w lokalu przy ulicy K.24 w R.. Przy czym, zakres żądania pozostaje w sprawie bezsporny.

Decyzją z dnia 29 listopada 2012 r. organ I instancji orzekł o odmowie anulowania powyższej czynności z uwagi na brak fikcyjności zameldowania wskazanej osoby i spełnienia przesłanki z art. 6 ust. 1 ustawy.

Zaskarżoną decyzją Wojewoda D. uchylił jednakże powyższą decyzję i umorzył postępowanie I instancji, gdyż w przekonaniu organu odwoławczego brak było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy wszczętej wnioskiem skarżącej. Z ustaleń organu II instancji bowiem wynika, że skarżąca nie mogła być stroną wszczętego postępowania administracyjnego.

Spór w rozpoznawanej sprawie dotyczy zatem istnienia, jak przyjął organ odwoławczy, lub braku istnienia, jak twierdzi skarżąca, przyczyn umorzenia postępowania wszczętego żądaniem anulowania materialno-technicznej czynności zameldowania Z.M. w lokalu przy ulicy K.24 w R. na pobyt stały. W ocenie organu odwoławczego, okoliczność taką stanowi niemożliwość przypisania skarżącej statusu strony, skoro nie posiada tytułu prawnego do lokalu, w którym nastąpiło kwestionowane zameldowanie. Tymczasem skarżąca stara się podważyć taką ocenę twierdzeniem dotyczącym nieprawidłowości oznaczeń numeru porządkowego spornej nieruchomości i nazwy ulicy, przy której jest ona położona.

W tym miejscu wskazać należy, że przepis art. 28 k.p.a. stanowi, iż stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

O statusie strony decyduje zatem posiadanie interesu prawnego. Interes prawny to osadzone w konkretnym przepisie prawa materialnego (niekoniecznie administracyjnego) prawo danej osoby do domagania się od organu administracji publicznej określonego działania (w przypadku wszczęcia postępowania na wniosek – legitymacja procesowa czynna) lub wynikające z konkretnego przepisu prawo lub obowiązek organu takiego działania wobec danej osoby, które wpływa wprost - realnie i bezpośrednio - na jej sytuację prawną (w przypadku wszczęcia postępowania z urzędu - legitymacja procesowa bierna). Innymi słowy, ze stroną postępowania administracyjnego mamy do czynienia w sytuacji, gdy konkretna norma prawna pozwala ustalić wobec tej osoby uprawnienie bądź obowiązek. Przyjmuje się przy tym, że podmiot ma interes prawny w konkretnym postępowaniu, jeżeli pomiędzy jego sytuacją prawną, a przedmiotem tego właśnie postępowania istnieje – uzasadnione treścią normy prawa materialnego – realne, rzeczywiste powiązanie, czyniące go bezpośrednio "zainteresowanym" w tym postępowaniu i w konsekwencji uprawnionym do udziału w nim w charakterze strony. Ta realność (aktualność) jest istotną cechą interesu prawnego, eksponowaną zarówno w piśmiennictwie jak i w orzecznictwie sądowym.

Przy czym należy podkreślić, że organ orzekający w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy żądanie pochodzi od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. Art. 61 k.p.a. wyznacza bowiem granice skargowości. Oznacza to, że wszczęcie postępowania na wniosek może nastąpić tyko z inicjatywy osoby, która ma legitymację procesową w rozumieniu art. 28 k.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2001 r., sygn. akt IV SA 599/99, publ. LEX nr 54727).

Nie ulega wątpliwości, że kwestia kto jest stroną postępowania w sprawie meldunkowej została już definitywnie rozstrzygnięta. W uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 grudnia 2011 r., sygn. II OPS 1/11 (dostępne na stronie internetowej: http://orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd potwierdził, że stroną tego postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. jest nie tylko osoba, na której spoczywa obowiązek zameldowania się lub wymeldowania (obowiązek meldunkowy), wynikający z ustawy o ewidencji ludności. Stroną w postępowaniu administracyjnym o zameldowanie (wymeldowanie) w tym lokalu innej osoby, prowadzonym na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy, jest również osoba dysponująca tytułem prawnym do lokalu.

Biorąc pod uwagę powyższe, nie ulega zatem wątpliwości, że strona postępowania, którego przedmiot dotyczy zameldowania jak i anulowania czynności materialno-technicznej zameldowania, jeśli sprawa nie dotyczy bezpośrednio jej obowiązku meldunkowego, aby uzyskać przymiot strony w tym postępowaniu musi dysponować tytułem prawnym do lokalu.

Bezsporne jest, że niniejsza sprawa nie dotyczy obowiązku meldunkowego skarżącej. Właściwie zatem organ odwoławczy zbadał kwestię posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu, w którym zameldowany jest Z.M.. Z analizy akt administracyjnych sprawy bezsprzecznie zaś wynika, że prawidłowo ustalił, że takowego tytułu skarżąca nie posiada.

Ze zgromadzonej w aktach sprawy dokumentacji wynika, że Z. M. wraz z rodziną zameldowany jest w lokalu przy ul. K.24 w R.. Nazwa ulicy została nadana uchwałą Rady Gminy w G. z dnia 14 lutego 1996 r. nr [...]w sprawie nadania nazw ulic w miejscowości R.. W konsekwencji powołanej uchwały wystąpiła potrzeba zmiany numeracji porządkowej nieruchomości. Podkreślenia przy tej okazji wymaga, że tego rodzaju zmiana należy do zadań gminy, a Sąd wbrew żądaniu skarżącej, w ramach prowadzonego w sprawie postępowania, nie jest właściwy do rozważania zasadności nazewnictwa ulic ani nadanej poszczególnym nieruchomościom numeracji.

Działając zatem w zakresie swoich kompetencji, Urząd Gminy G. ustalił nową numerację porządkową omawianych nieruchomości. Jak wynika z akt sprawy dokonano zmiany przypisania numerów porządkowych 24 i 26, co znalazło odzwierciedlenie zarówno w gminnym rejestrze numerów porządkowych, jak i w ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego w G.. Sąd zauważa, że co prawda brak jest dokumentu źródłowego dotyczącego dokonanej zmiany przypisania istniejących numerów porządkowych 24 i 26 przy ulicy K. w R., jednakże ze znajdujących się w aktach sprawy wyjaśnień Dyrektora Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w G. przekazanych w pismach z dnia 21 sierpnia 2012 r. oraz z dnia 8 listopada 2012 r. wynika, że adres lokalu przy ul. K.24 w R. został przypisany do działki geodezyjnej nr 112/1 w wyniku modernizacji ewidencji gruntów i budynków Gminy G. w 2009 r. Modernizacja ta została zatwierdzona Obwieszczeniem Starosty G. z dnia 11 lutego 2009 r. w sprawie operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków na obszarze Gminy G. i upubliczniona w Dzienniku Urzędowym Województwa D.

Nie ulega zatem wątpliwości, jak słusznie zaznaczył organ odwoławczy, że co najmniej od 2009 r. adres lokalu mieszkalnego przy ul. K.24 w R. dotyczy działki geodezyjnej o numerze ewidencyjnym 112/1, której jak dowodzą akta administracyjne niniejszej sprawy współwłaścicielami są jedynie Z. i J. M.. Wykazane zostało zatem bezsprzecznie, że skarżąca nie dysponuje tytułem prawnym do lokalu, w którym zameldowany jest Z.M., nie jest więc stroną postępowania, w którym zakwestionowała prawidłowość jego zameldowania.

Wykazanie po stronie skarżącej braku statusu strony postępowania obligowało z kolei organ administracyjny do umorzenia tego postępowania jako bezprzedmiotowego. Podkreślenia bowiem wymaga, że w myśl art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Prawidłowe jest zatem rozstrzygnięcie Wojewody D. ponieważ w przypadku, gdy organ stwierdzi w trakcie postępowania, iż podmiot w nim występujący nie ma przymiotu strony powinien umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. (por. M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego - Komentarz, Zakamycze 2000 r., s. 579). Jeżeli ma to miejsce w postępowaniu odwoławczym, a postępowanie przed organem pierwszej instancji nie powinno być w ogóle z tej przyczyny wszczęte - umorzenie postępowania powinno nastąpić na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a. a decyzja organu I instancji podlega uchyleniu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 września 2008 r., sygn. akt II OSK 1058/07, LEX nr 508475).

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie posiada tego rodzaju wad prawnych, które powodowałyby konieczność jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Tym samym, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.