Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1932/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2011-03-24 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Więch – Baranowska (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak – Podsiadły, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant spec. Sylwia Kruszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 marca 2011 r. sprawy ze skargi U. F. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. sygnatura [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania. skargę oddala


UZASADNIENIE

Zarząd Dróg Miejskich w [...] pismem z dnia [...] października 2009 r., sygnatura: [...] wezwał U. F. do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu o nr rejestracyjnych [...]na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w [...]w okresie od [...] stycznia 2004 r. do [...] października 2007 r.

Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. U. F. wniosła odwołanie od ww. wezwania, które jak podała traktuje jako decyzję zarzucając organowi naruszenie przepisów prawa, tj.

1. art. 1 k.p.a., przez nieuwzględnienie przepisów k.p.a. przy wydaniu zaskarżonej decyzji;

2. art. 7 oraz art. 77 §1 k.p.a., przez niepodjęcie jakichkolwiek działań zmierzających do ustalenia stanu faktycznego,

3. art. 10 §1 k.p.a. przez niepowiadomienie Strony o toczącym się postanowieniu i brak umożliwienia Stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów;

4. rażące naruszenie art. 39, art. 42 oraz art. 44 k.p.a. przez doręczanie wezwań do uiszczenia poszczególnych opłat dodatkowych w sposób sprzeczny z przywołanymi przepisami;

5. art. 61 §4 k.p.a. przez niezawiadomienie Strony o wszczęciu postępowania;

6. art. 107 §1 i §3 k.p.a. przez rażące uchybienie wymogom formalnym decyzji;

7. §3 ust. 1 w z w. z §4 ust. 1 pkt 2 Statutu ZDM przez wydanie decyzji przez pracownika ZDM, bez upoważnienia Prezydenta [...] do wydania takiej decyzji;

W konsekwencji powyższych uchybień, wniosła o uchylenie opisanej wyżej decyzji administracyjnej w całości, ewentualnie w części i orzeczenie, że strona nie ma obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych wymienionych we wskazanej decyzji.

W przypadku nieuwzględnienia powyższego wniosku, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2010 r. znak: [...] na podstawie art. 144 w zw. z art. 127 § 2 k.p.a. w zw. z art. 17 pkt 1 k.p.a., oraz art. 1 i art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856, ze zm.), po rozpoznaniu odwołania od wezwania Zarządu Dróg Miejskich w [...] z dnia [...] października 2009 r., do uiszczenia opłaty dodatkowej z tytułu nieuiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] na obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w [...]w okresie wskazanym w załączniku do wezwania, na podstawie art. 134 k.p.a. stwierdziło niedopuszczalność powyższego odwołania.

W ocenie Kolegium ww. wezwanie nie stanowi decyzji w rozumieniu art. 104 § 1 k.p.a., od której na podstawie art. 127 § 1 k.p.a. przysługuje stronie odwołanie, stąd brak jest przedmiotu zaskarżenia w sensie prawnym.

Organ wskazał, że zgodnie z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2000 r. nr 71, poz. 838, ze zm.), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat, o których w art. 13 ust. 1 pkt 1 pobiera się, na podstawie art. 13 f ust. 1 powołanej ustawy, opłatę dodatkową. Rada gminy (rada miasta) określa wysokość opłaty dodatkowej oraz sposób jej pobierania.

Organ wskazał, że obowiązek uiszczenia należnej opłaty przez korzystającego z parkowania w strefie płatnego parkowania drogi publicznej wynika z mocy samego prawa. W tym zakresie nie jest zatem wymagane konkretyzowanie obowiązku w drodze indywidualnego aktu administracyjnego Wierzyciel ma prawo domniemywać, że korzystającym z drogi publicznej jest właściciel pojazdu. Może nim być także inna osoba, która za zgodą właściciela korzystała z pojazdu. W takim przypadku zarówno obowiązek ponoszenia opłat, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych jak i opłaty dodatkowej spoczywa na tej osobie. W orzecznictwie sądowo administracyjnym nie budzi jednak wątpliwości, że w razie nieuregulowania opłaty za parkowanie, to na właścicielu pojazdu ciąży obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej, ponieważ domniemywa się, że użytkownikiem pojazdu jest z reguły jego właściciel.

Powyższe oznacza, że przedmiotowe odwołanie, wniesione od nieistnieniejącej w znaczeniu prawnym decyzji administracyjnej, jest niedopuszczalne w rozumieniu art. 134 k.p.a.

Skargę do sądu administracyjnego na ww. postanowienie wniosła U. F.. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła

1. obrazę art. 78 Konstytucji RP, przez pozbawienie strony możliwości zaskarżenia decyzji wydanej w pierwszej instancji;

2. naruszenie art. 104 §1 k.p.a. przez uznanie, że stwierdzenie istnienia zobowiązania pieniężnego na kwotę [...] zł. przez Zarząd Dróg Miejskich nie jest decyzją administracyjną;

3. naruszenie art. 134 k.p.a. przez bezpodstawne stwierdzenie niedopuszczalności odwołania od decyzji Zarządu Dróg Miejskich;

4. naruszenie art. 138 §1 k.p.a. przez nieuchylenie decyzji administracyjnej wydanej z rażącym naruszenie przepisów k.p.a.;

5. rażące naruszenie art. 13f ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60, ze zm.) przez przyjęcie, że na stwierdzenie istnienia obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej nie przysługuje odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę podtrzymało dotychczasowe stanowisko i wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Podstawę prawną do wezwania do uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie w obszarze strefy płatnego parkowania niestrzeżonego w [...], stanowi art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b ust. 1 oraz art. 13f ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) - zwana dalej udp.

Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 pkt 1 udp korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Jak stanowi art. 13b ust. 1 cyt. ustawy opłatę powyższą pobiera się za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo, przy czym w myśl art. 13f ust. 1 w/w ustawy za nieuiszczenie powyższych opłat pobiera się opłatę dodatkową. Jej wysokość oraz sposób pobierania określa rada gminy (art. 13f ust. 2 udp).

Zgodnie z § 4 ust. 2-9 regulaminu funkcjonowania strefy płatnego parkowania niestrzeżonego (załącznik Nr 2 do uchwały Nr [...] Rady [...] z dnia [...] czerwca 2008 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości stawek opłaty za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie, wysokości opłaty dodatkowej oraz określenia sposobu pobierania tych opłat), po stwierdzeniu niewniesienia należnej opłaty za parkowanie wystawiany jest dokument opłaty dodatkowej. Dokument opłaty dodatkowej umieszcza się na przedniej szybie pojazdu samochodowego pod wycieraczką. Do dokumentu opłaty dodatkowej dołączony jest druk pozwalający po wpisaniu danych osobowych na wpłatę opłaty dodatkowej na konto wskazane przez zarządzającego SPPN. Opłatę dodatkową należy wnieść w terminie 14 dni od dnia umieszczenia dokumentu opłaty dodatkowej w sposób

określony w ust. 2. W przypadku nie wniesienia opłaty dodatkowej w terminie 14 dni od dnia umieszczenia dokumentu opłaty dodatkowej w sposób określony w ust. 2, zarządzający SPPN kieruje do osoby, na którą zarejestrowany jest pojazd, wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej w terminie 14 dni od dnia doręczenia tego wezwania. Kierujący lub właściciel pojazdu kwestionujący zasadność wystawienia dokumentu opłaty dodatkowej lub zasadność wezwania, o którym mowa w ust. 5, może wnieść reklamację w terminie 7 dni od dnia wystawienia dokumentu opłaty dodatkowej i umieszczenia go w sposób określony w ust. 2 lub doręczenia wezwania, o którym mowa w ust. 5. Reklamację wnosi się do zarządzającego SPPN, którego pracownicy przeprowadzają postępowanie wyjaśniające. W przypadku uznania reklamacji dokument opłaty dodatkowej nie rodzi skutków prawnych. W przypadku nieuwzględnienia reklamacji służy prawo wniesienia odwołania do Komisji Odwoławczej, powołanej przez Prezydenta [...]. Odwołanie wnosi się na piśmie za pośrednictwem zarządzającego SPPN w terminie 7 dni od dnia otrzymania powiadomienia o nieuwzględnieniu reklamacji. Do odwołania winny być dołączone w szczególności dokumenty uzasadniające jego wniesienie, m.in. bilet kontrolny, kopia abonamentu, kopia karty. Jeżeli odwołania nie wniesiono, opłatę dodatkową należy uiścić w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia o nieuwzględnieniu reklamacji. O wyniku rozpatrzenia odwołania przez Komisję Odwoławczą odwołujący się zostaje zawiadomiony pisemnie. Stanowisko Komisji jest ostateczne. Nieuwzględnienie złożonego odwołania skutkuje obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej w terminie 14 dni od dnia otrzymania zawiadomienia, o którym mowa w ust. 8 .

Obowiązek uiszczania zarówno opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, jak i obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej za nieuiszczenie tych opłat wynika bezpośrednio z przepisu prawa. Obowiązujące przepisy ustawy o drogach publicznych nie przewidują postępowania, w wyniku którego dokonywano by wymiaru opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty za parkowanie w strefie płatnego parkowania, w trybie specjalnego i indywidualnego postępowania. Brak jest podstaw prawnych zawierających procedury, które powodowały nadanie obowiązkowi zapłaty opłaty dodatkowej indywidualnego charakteru w drodze wydania decyzji lub postanowienia przez właściwe organy władzy publicznej. Organy te mają obowiązek działać wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Uznanie, że obowiązek ponoszenia opłaty dodatkowej wynika wprost z przepisów prawa, a w razie jej nieuiszczenia podlega przymusowemu ściągnięciu w trybie określonym w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, prowadzi do wniosku, że wezwanie do wniesienia opłaty dodatkowej nie stanowi aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skoro bowiem niewykonanie obowiązku prowadzi do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego celem jest doprowadzenie do przymusowego wykonania obowiązku, to w tym wypadku swoista konkretyzacja obowiązku następuje w tytule wykonawczym wszczynającym postępowanie egzekucyjne, zaś ochrona praw uczestników tego postępowania jest możliwa w drodze zaskarżenia do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 3 postanowień, wydanych w tym postępowaniu (por. T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2005, str. 61). Tym bardziej, że obowiązek nie musi zostać zindywidualizowany w drodze decyzji, czy postanowienia, aby podlegał egzekucji. Stosownie bowiem do treści art. 3 § 1 w zw. z art. 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 229, poz. 1954 ze zm.) egzekucję administracyjną stosuje się również do obowiązków określonych w art. 2, gdy wynikają one - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa. Takie stanowisko zaprezentował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w postanowieniu z dnia 14 października 2009r., sygn. akt III SA/Łd 413/09, które to stanowisko Sąd, orzekający w niniejszej sprawie, podziela.

Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia w ocenie Sądu zasadne jest stanowisko organu, iż z uwagi na zaistnienie przesłanki o charakterze przedmiotowym ( wezwaniu do zapłaty, opłaty dodatkowej nie jest decyzją w rozumieniu art. 104 kpa od której na podstawie art. 127 § 1 Kpa przysługuje odwołanie) należało stwierdzić niedopuszczalność odwołania na podstawie art. 134 kpa.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji wyroku.