Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 278/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-04-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 18, art. 59 par. 1 pkt 9
journal: Dz.U. 2005 nr 229 poz 1954
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 8
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Wolna – Kubicka Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont (spr.) Sędzia WSA Roman Wiatrowski Protokolant st. sekr. sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 08 kwietnia 2009r. sprawy ze skargi T.P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...]. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz skarżącego kwotę [...] zł ( [...] złotych 00/100 ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. stwierdza, że postanowienia wymienione w punkcie I nie podlegają wykonaniu do dnia uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/R. Wiatrowski /-/K. Wolna – Kubicka /-/W. Zygmont


UZASADNIENIE

Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych działając jako organ egzekucyjny wydał w dniu (...) postanowienie nr (...), mocą którego na podstawie art. 34 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954, z późn. zm.) odmówił uznania zarzutów w sprawie prowadzonego postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego T. P. na podstawie wystawionych przez wierzyciela Zakład Ubezpieczeń Społecznych tytułów wykonawczych z dnia (...) nr (...) do nr (...) obejmujących zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne za okres od czerwca 1997r. do grudnia 1998r. w kwocie łącznej (...) zł (należność główna) oraz odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne.

W zażaleniu zobowiązany domagał się uchylenia postanowienia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia Dyrektorowi ZUS lub rozpatrzenia sprawy na nowo w jej całokształcie przez Dyrektora Izby Skarbowej przy całości materiału dowodowego. Zawnioskował o przeprowadzenie dowodów:

a) z uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia (...) sygn. akt (...) - na okoliczność błędnej podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy,

b) z opinii biegłego sądowego z dziedziny grafologii i technicznych badań dokumentów z dnia (...) ze sprawy w Prokuraturze Rejonowej sygn. (...) na okoliczność przerobienia oświadczenia o uznaniu wierzytelności przez P. M. w wyniku dopisania słowa "nie" przed słowem "uznaję" oraz podrobienia podpisu na protokóle o stanie majątku zobowiązanego z dnia (...) oraz sporządzenia protokółu bez pobytu w miejscu zamieszkania odwołującego i z jego udziałem,

c) wyroku Sądu Rejonowego z dnia (...) sygn. akt (...) na okoliczność skazania P. M. za przestępstwo przeciwko dokumentowi urzędowemu na szkodę odwołującego na skutek udostępnienia dokumentacji do przerobienia przez Urząd Skarbowy oraz sfałszowania dokumentów Urzędu pod przerobiony dokument uznania wierzytelności, przerobienia przez Urząd Skarbowy oraz sfałszowania dokumentów Urzędu pod przerobiony dokument uznania wierzytelności,

d) z akt postępowania egzekucyjnego prowadzonego na wniosek wierzyciela - Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przez Urząd Skarbowy nr sprawy (...) - na okoliczność wpłat w postępowaniu egzekucyjnym, kwot uzyskanych z licytacji mienia, przekazania wierzytelności, która uznana została w trybie art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, weryfikacji wpłat w pierwszym postępowaniu egzekucyjnym do tytułów wykonawczych trzeciego postępowania egzekucyjnego.

Stwierdzając, że stanowisko Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń u w postanowieniu z dnia (...) w istotny sposób nie uwzględnia stanu faktycznego wynikającego z dowodów zgromadzonych w sprawie, zobowiązany podniósł wobec postanowienia następujące zarzuty:

1. tytuły wykonawcze z dnia (...) nr (...) i nr (...) dotyczą składek ZUS za XII/1998r. uznanych przez zobowiązanego, ale mimo to organ egzekucyjny (Dyrektor ZUS) nie dokonał ich potrącenia z wierzytelności uznanej przez ZUS w piśmie z dnia (...) na kwotę (...) zł, przy czym należności te nie były realizowane w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w latach 1998/1999 przez Urząd Skarbowy,

2. koszty upomnienia i postępowania egzekucyjnego do tytułów wykonawczych z dnia (...) nr (...) i nr (...) zostały w upomnieniu z dnia (...) sformułowane bez możliwości weryfikacji jakich należności dotyczą,

3. wyliczenie opłat jest zawyżone, skoro za zajęcie wierzytelności pieniężnych oplata wynosi - 5% kwoty egzekwowanej należności, nie mniej jednak niż 4,20 zł i skoro egzekwowana należność wynosi kwotę (...) zł, przeto opłata nie może wynosić (...) zł,

4. brak ustosunkowania się do zarzutu dot. tytułów wykonawczych do konta pracowniczego nr 31 - 118740/N:

- nr (...) składka za 06/97 w kwocie (...) zł,

- nr (...) - składka za 07/97 w kwocie (...) zł,

- nr (...) - opłata dodatkowa z 12/97 w kwocie (...) zł,

które zostały uregulowane w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy w latach 1998/1999, co wynika z porównania tytułów wystawionych (...) z tytułami przejętymi do realizacji przez P. M. na podstawie zawiadomienia Urzędu Skarbowego z dnia (...).

5. brak wiarygodnej wypowiedzi co do pozostałych tytułów wykonawczych z dnia (...), które obejmują należności jak w zestawieniu z dnia (...) Urzędu Skarbowego, które uznane zostały w dniu (...) przez A P. M. w trybie art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w związku z przekazaniem przez zobowiązanego na poczet zobowiązań bezspornej wierzytelności w wysokości około (...) zł za prace budowlane wykonane w P. przez firmę zobowiązanego jako podwykonawcy, ale organ egzekucyjny nie przystąpił do wyegzekwowania uznanej i bezspornej wierzytelności, lecz udostępnił dłużnikowi zobowiązanego dokumenty do przerobienia przez dopisanie "nie" przed słowem "uznaję", co było przedmiotem postępowania karnego, w którym Sąd Rejonowy w wyrokiem (...) uznał P. M. winnym przerobienia dokumentu urzędowego i skazał go na karę pozbawienia wolności,

6. brak uwzględnienia faktu, że umorzenie postanowieniem z dnia (...) (doręczonym zobowiązanemu w dniu (...)) postępowania egzekucyjnego prowadzonego w 1999r. na podstawie art. 59 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, było oparte na sfałszowanym protokóle o stanie majątkowym zobowiązanego sporządzonym przez pracownika Urzędu Skarbowego,

7. brak ustosunkowania się do wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego z wierzytelności w stosunku do tytułów wykonawczych z dnia (...) opartego tym, że od decyzji Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) utrzymującej w mocy postanowienie Urzędu Skarbowego z dnia (...) złożona została skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i jest rozpatrywana pod sygn. akt (...).

Dyrektor Izby Skarbowej, postanowieniem z dnia (...) nr (...), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 k.p.a. oraz art. 33 i 34 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r o postępowaniu egzekucyjnym w administracji zaskarżone postanowienie organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając postanowienie stwierdził, co następuje:

W prowadzonym obecnie przeciwko zobowiązanemu T. P. postępowaniu egzekucyjnym, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest jednocześnie wierzycielem i organem egzekucyjnym. Zobowiązany obstaje przy zarzucie wykonania obowiązku, określonego w pkt 1 § 1 art. 33 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Jednakże organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a zarzut strony jest skierowany na badanie okoliczności będących podstawą tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można rozstrzygnąć, czy wynikający z tytułu wykonawczego obowiązek jest nadal wymagalny, czy też nie, a także Dyrektor Izby Skarbowej nie jest właściwy rzeczowo w sprawach dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne. W stanie faktycznym bezzasadne jest twierdzenie zobowiązanego o uregulowaniu należnych ZUS zobowiązań z tytułu składek na ubezpieczenia osobiste za okres od XI/1997 do XII/1998 oraz ubezpieczenia pracownicze za okres od VI/1997 do XII/1998. Wierzyciel wykazał, że dochodzone tytułami wykonawczymi należności są nadal wymagalne, gdyż prowadzone przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do wyegzekwowania całości należności przysługujących ZUS od dłużnika. Wyegzekwowana kwota (...) zł, jak również dokonana przez zobowiązanego dobrowolna wpłata nie pokryły całości zadłużenia. Sprzedaż z wolnej ręki ruchomości zobowiązanego (licytacja nie doszła do skutku) pozwoliła jedynie na uzyskanie niewielkich kwot, które pokryły związane z postępowaniem koszty egzekucyjne. Nie można było też uwzględnić wskazanej przez zobowiązanego wierzytelności przysługującej od P. M., bowiem wycofał się on ze złożonego wcześniej oświadczenia i nie uznał dokonanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego zajęcia wierzytelności. Pozostałe kwestie nie mogą być poddane ocenie prawnej - wynika to art. 33 ustawy - w postępowaniu dotyczącym zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne z braku do ich badania. Przepis ten nie wskazuje wśród przesłanek zarzutów kwestii wymienionych przez zobowiązanego, a więc wskazanie innych przyczyn nie uprawnia organu egzekucyjnego do rozpatrzenia ich jako zarzutów.

Nie może być też rozpatrywany, zarzut dotyczący zawyżenia kosztów egzekucyjnych, gdyż może to nastąpić jedynie w postępowaniu odrębnym dotyczącym kosztów, prowadzonym w trybie art. 64 wyżej wymienionej ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w wyniku doręczenia stronie przez organ egzekucyjny wydanego w tym przedmiocie postanowienia. W obecnej chwili brak jest jakichkolwiek podstaw do stwierdzenia, iż organ egzekucyjny wydał zaskarżone postanowienie na podstawie sfałszowanych dokumentów, bowiem sąd pierwszej instancji uniewinnił poborcę skarbowego Urzędu Skarbowego od zarzutu sfałszowania podpisu na protokole o stanie majątkowym zobowiązanego (m. in. na podstawie opinii innego od wskazanego przez skarżącego w zażaleniu biegłego z dziedziny grafologii i technicznych badań dokumentów). Oświadczenie dłużnika zajętej wierzytelności zostało skorygowane przez niego samego. Sąd Rejonowy uznał winnym P. M. tego, że skorygowane przed organem egzekucyjnym jego oświadczenie dotyczące wierzytelności zobowiązanego było sprzeczne z wcześniejszymi jego ustaleniami w tym zakresie z zobowiązanym. Przesłanki zobowiązujące organ egzekucyjny do zawieszenia postępowania egzekucyjnego zostały w art. 56 ustawy. Nie można natomiast tego uczynić w sytuacji, jaka ma miejsce w sprawie - z uwagi na wniesienie skargi lub powództwa do sądu. Organ egzekucyjny rozpatrywał wszystkie argumenty zobowiązanego mając na uwadze całość materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem wszystkich wskazanych i dołączonych przez stronę dowodów.

W skardze zobowiązany sformułował żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz swoją rzecz zwrotu kosztów procesu. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

a) naruszenie przepisów postępowania przez wszczęcie ponownego postępowania egzekucyjnego w stosunku do tych samych zobowiązań upomnieniami z dnia (...), gdy nie było jeszcze zakończone pierwsze postępowanie rozpoczęte w 1998r. Postępowanie egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy zakończyło się wydaniem postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...), które zostało skarżącemu doręczone w dniu (...), na które zobowiązany złożył skargę zarejestrowaną pod sygnatura akt (...),

b) nieprawdziwe ustalenie stanu faktycznego, przez przyjęcie, iż P. M. odwołał uznanie wierzytelności i było to wiążące dla organu egzekucyjnego, podczas gdy oświadczenie o uznaniu złożył w trybie art. 89 ustawy o p.e.a. W takim przypadku organ egzekucyjny nie był uprawniony do udostępniania dokumentu uznania wierzytelności w celu przerobienia dokumentu przez dopisanie słowa "nie" w oświadczeniu o uznaniu wierzytelności. Umorzenie pierwszego postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy nastąpiło na podstawie sfałszowanego protokółu o stanie majątkowym zobowiązanego, bez doręczenia go zobowiązanemu postanowienie w tym przedmiocie i nie mogło rodzić skutków prawnych,

c) brak wyjaśnienia, że organ egzekucyjny nie dokonał wpłaty środków z uznanej i realnej wierzytelności zobowiązanego w firmie A, która otrzymała środki od inwestora za wykonanie budynku w P.

Zobowiązany zawarł w skardze wniosek dopuszczenie dowodów:

a) z akt postępowania egzekucyjnego nr (...) prowadzonego w latach 1998 - 2007 przez Urząd Skarbowy, na wniosek wierzyciela - Zakład Ubezpieczeń Społecznych, na okoliczność:

- wpłaty w postępowaniu egzekucyjnym,

- kwot uzyskanych z licytacji mienia firmy B,

- przekazania przez zobowiązanego wierzytelności posiadanej w stosunku do firmy A P. M. za wykonane prace budowlano - usługowe w kwocie ok. (...) zł przewyższającej zobowiązanie w stosunku do ZUS,

- sporządzenia przez dłużnika zobowiązanego P. M. dokumentu oświadczenia o uznaniu wierzytelności w trybie art. 89 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,

- udostępnienia dłużnikowi dokumentu uznania wierzytelności w celu jej przerobienia przez dodanie "nie" przed słowem "uznaję",

- nie powiadomienia zobowiązanego o fakcie przerobienia dokumentu uznania wierzytelności,

- sporządzenia przez organ egzekucyjny opatrzonego datą (...) protokółu o stanie majątkowym zobowiązanego zawierającego nieprawdziwe dane;

b) z akt wierzyciela Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczących prowadzonej przez zobowiązanego działalności gospodarczej na okoliczność:

- działań na szkodę zobowiązanego m. in. przez treść sprawozdania z kontroli opatrzonego data (...), po żądaniu zobowiązanego wyjaśnienia wpłat na jego konto w ZUS na podstawie przekazanej wierzytelności,

- sprawozdania zawierającego informacje o wizytach przedstawiciela ZUS w miejscu zamieszkania zobowiązanego i nieobecności zobowiązanego lub domowników oraz o zostawieniu zawiadomienia o zgłoszeniu się do ZUS,

- brak działań Urzędu Skarbowego w celu wyjaśnienia braku wpływu środków na poczet składek ZUS i udzielanie wyjaśnień legalizujących przerobienie dokumentów i sporządzanie fałszywych dokumentów,

- daty doręczenia upomnień z dnia (...) do tytułów wykonawczych z dnia (...), kiedy nie było zakończone postępowania egzekucyjne prowadzone przez Urząd Skarbowy w stosunku do tych samych składek,

c) z akt Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego sygn. akt (...) na okoliczność zgłoszenia skargi na przyczynę umorzenia postępowania przez organ egzekucyjny podana w postanowieniu Urzędu Skarbowego z dnia (...), z uwagi na istotny wpływ na dopuszczalność wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego,

d) z akt Sadu Rejonowego, sygnatura (...) na okoliczność opinii biegłego stwierdzającej fałszowanie i podrabiania dokumentacji w postępowaniu egzekucyjnym oraz wyroku ustalającego popełnienie przestępstwa z art. 270 k.k.

Zobowiązany zamieścił w skardze ponadto wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego wszczętego przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie tytułów wykonawczych opatrzonych datą (...) o numerach: od (...) do (...) do czasu rozpatrzenia postępowań odwoławczych m. in. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym sygn. akt (...) na przyczynę umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego w latach 1998/1998 przez Urząd Skarbowy w stosunku do tych samych należności.

Uzasadniając skargę zobowiązany stwierdził, co następuje:

Od 1998r. w stosunku do skarżącego z tytułu zaległych składek ZUS prowadzone było postępowanie egzekucyjne przez Urząd Skarbowy. W postępowaniu tym skarżący uregulował zaległość w składkach ZUS do XI 1998r. włącznie, w tym uznaną i realną do zapłaty wierzytelnością. Nie był poinformowany, że środki z wierzytelności nie zostały przekazane na konto ZUS-u. Dopiero w 2004r., gdy ZUS wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do wynagrodzenia zobowiązanego za pracę okazało się, że organ egzekucyjny nie przekazał środków na konto ZUS-u. W wyniku działań Prokuratury Rejonowej ustalono, że w Urzędzie Skarbowym dokumenty w sprawie były przerobione i podrobione.

Wyrokiem z dnia (...) Wojewódzki Sąd Administracyjny sygn. akt (...) uchylił czynności egzekucyjne podjęte w stosunku do wynagrodzenia za pracę w latach 2004 - 2006. Zakład Ubezpieczeń Społecznych w piśmie z dnia (...) uznał wierzytelność zobowiązanego w kwocie (...) zł z tytułu niezgodnego z prawem prowadzenia postępowania egzekucyjnego w latach 2004 - 2006, ale natychmiast do wierzytelności tej skierował postępowanie egzekucyjne na podstawie tytułów wykonawczych opatrzonych datą (...) za rzekome zaległości w ZUS -ie. Nie badał biegu postępowania egzekucyjnego i przyczyn braku wpływu w 1999r. środków na konto, nie badał ich także Dyrektor Izby Skarbowej. Niniejsza sprawa dotyczy postępowania egzekucyjnego w stosunku do wierzytelności w kwocie (...) zł. Dopuszczalność postępowania egzekucyjnego prowadzonego w stosunku do kwoty (...) zł jest ściśle związana z rozstrzygnięciem w sprawie przed Wojewódzkim Sadem Administracyjnym sygn. akt (...) ze skargi zobowiązanego na umorzenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Urząd Skarbowy po przyjęciu, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia (...) nr (...) nie zostało wprowadzone do obrotu prawnego. Doręczone zostało zobowiązanemu w dniu (...) tj. po upływie 7 lat. Zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie jest uzasadnione i leży w interesie obu stron. Prowadzenie postępowania narazi wierzyciela na pracochłonne działania, które trzeba będzie zmieniać w przypadku zmiany podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego, a zmiana rozstrzygnięcia jest konieczna i oczywista.

Postępowanie egzekucyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte upomnieniami z dnia (...), a pierwsze postępowanie egzekucyjne zakończyło się decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) doręczoną skarżącemu w dniu (...), tj. wszczęte zostało z naruszeniem zasady legalizmu, co czyniło je nieważnym z mocy prawa.

Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi jako nieuzasadnionej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne dokonują kontroli legalności działań administracji publicznej zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) – dalej: p.p.s.a., poprzez orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

Na podstawie art. 134 powyższej ustawy, w postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie z jej treścią sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną. Zobowiązany jest jednak do wzięcia z urzędu pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, w tym także tych nie podnoszonych w skardze. Granice rozpoznania skargi przez sąd są z jednej strony wyznaczone przez kryterium legalności działań organów podatkowych, a z drugiej strony przez zakaz pogarszania sytuacji prawnej skarżącego (zakaz reformationis in peius).

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli Sądu jest postanowienie z Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) nr (...) oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z (...) nr (...) w przedmiocie odmowy uznania zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z tytułu składek na ubezpieczenia osobiste za okres od XI/1997 do XII/1998 oraz ubezpieczenia pracownicze za okres od VI/1997 do XII/1998.

W odniesieniu do przedmiotowych należności postępowanie egzekucyjne wobec skarżącego prowadzone było już wcześniej dwukrotnie.

W pierwszym postępowaniu organ egzekucyjny - Naczelnik Urzędu Skarbowego, z uwagi na brak u zobowiązanego składników majątkowych do zajęcia, postanowieniem z dnia (...) nr (...) umorzył postępowanie w trybie art. 59 § 1 pkt 9 ustawy egzekucyjnej. Postanowienie to utrzymane zostało w mocy postanowieniem Dyrektora Izby Skarbowej z (...) nr (...).

Drugie postępowanie egzekucyjne – prowadzone przez Dyrektora Zakładu Ubezpieczeń - umorzone zostało przez Dyrektora Izby Skarbowej, który orzekając o umorzeniu postępowania wydał w dniu (...) postanowienie nr (...), uchylające w całości zaskarżone postanowienie organu I instancji w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego.

Podkreślenia wymaga, iż wprawdzie pierwsze postępowanie egzekucyjne dotyczące składek na ubezpieczenia osobiste za okres od XI/1997 do XII/1998 oraz ubezpieczenia pracownicze za okres od VI/1997 do XII/1998 zostało formalnie zakończone (umorzone), jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny prawomocnym wyrokiem z dnia (...) sygn. akt (...), uchylił postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, jak również Dyrektora ZUS, usuwając tym samym przedmiotowe orzeczenia z obrotu prawnego.

W wyniku rozstrzygnięcia Sądu nastąpiła zatem sytuacja, w której biegną równocześnie dwa postępowania egzekucyjne dotyczące tych samych należności, a mianowicie pierwsze postępowanie egzekucyjne, które nie zostało formalnie zakończone (postanowienie o umorzeniu zostało prawomocnie uchylone) oraz postępowanie egzekucyjne, na prowadzenie którego skarżący wniósł zarzuty stanowiące przedmiot zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej.

Wyrażając pogląd prawny, zgodnie z art. 153 p.p.s.a., Sąd stwierdza, iż taka sytuacja jest niedopuszczalna. Nie może być bowiem wszczęte i prowadzone kolejne postępowanie egzekucyjne w stosunku do tego samego zobowiązanego co do tych samych należności, jeśli wcześniej wszczęte postępowanie egzekucyjne nie zostało prawomocnie zakończone. Takie postępowanie organów egzekucyjnych nie służy bowiem z całą pewnością realizacji wyrażonej w art. 8 Kpa zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa, która to zasada znajduje odpowiednie zastosowanie, poprzez odesłanie zawarte w art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, również w postępowaniu egzekucyjnym.

Zwrócić należy ponadto uwagę, iż jak wynika z pisma Dyrektora Izby Skarbowej z dnia (...) (k. 108 akt sąd.) Dyrektor Oddziału ZUS wydał w dniu (...) postanowienie, w którym umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone wobec skarżącego na podstawie wystawionych przez wierzyciela tytułów wykonawczych nr (...) – (...) oraz (...) – (...) i uchylił dokonane czynności egzekucyjne związane z zajęciem prawa majątkowego stanowiącego wynagrodzenie za pracę. Wbrew jednak stanowisku organu odwoławczego, prowadzone postępowanie sądowe w sprawie zarzutów nie stało się z tego powodu bezprzedmiotowe, co uzasadniałoby jego umorzenie na podstawie przepisu art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Zdaniem Sądu okoliczność umorzenia postępowania egzekucyjnego, nie może bowiem skutkować sytuacją, w której postanowienie w przedmiocie zarzutów na to postępowanie egzekucyjne "wymykałoby się" sądowej kontroli, co w rezultacie mogłoby prowadzić do jej iluzoryczności.

Z tych powodów Sąd, na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 oraz art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

/-/ R. Wiatrowski /-/ K. Wolna – Kubicka /-/ W. Zygmont