Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1052/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 71, art. 72
journal: Dz.U. 2013 poz 1235
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - tekst jednolity.
article: par. 3 pkt 65
journal: Dz.U. 2010 nr 213 poz 1397
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko
article: art. 29 ust. 1 pkt 17, art. 29, art. 30 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 155, art. 107 par. 3, par. 7
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Paweł Darmoń WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Protokolant: sekretarz sądowy Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 listopada 2015 r. sprawy ze skargi R. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 6 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia skargę oddala


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia 25 marca 2015 r., znak [...] na podstawie art. 104, art. 155 Ustawy z dnia 14.06.1960 roku k.p.a. (Dz. U. Nr 98, poz. 1071) - po rozpatrzeniu wniosku z dnia 03.02.2015 roku Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych o uchylenie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 15 września 2014 roku, znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn: "Usuwanie szkód powodziowych w korycie potoku [...] w km 0+500-3+000 dł.2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...]" - uchylił ostateczną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 15 września 2014 roku, znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn: "Usuwanie szkód powodziowych w korycie potoku [...] w km 0+500-3+000 dł.2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]".

W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że w dniu 03.02.2015 roku Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych złożył wniosek do UMiG [...] o uchylenie ostatecznej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 15.09.2014 roku, znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn: "Usuwanie szkód powodziowych w korycie potoku [...] w km 0+500-3+000, dł.2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]".

W uzasadnieniu wnioskodawca stwierdził, że szczegółowy zakres planowanych prac dla przedsięwzięcia polegać będzie na utrzymaniu i konserwacji, nie zaś na wykonaniu budowli regulacyjnej. Mimo tego, iż inwestor, jak też organ administracji publicznej uznali, że przedmiotowe przedsięwzięcie może być zakwalifikowane do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, to prace objęte projektem nie mieszczą się w granicach regulacji wód w rozumieniu dyrektywy 2011/92/UE. Stwierdzono mylną interpretację dotyczącą charakteru przedsięwzięcia oraz zaliczenia przedsięwzięcia do przedsięwzięć wymienionych w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z dnia 12 listopada 2010 roku nr 213, poz. 1397). W następstwie tych elementów na przedmiotową inwestycję nie wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Po przeanalizowaniu złożonego wniosku inwestora, jak też całego postępowania administracyjnego w zakresie wydania przedmiotowej decyzji, organ administracji przychylił się do zasadność złożonego wniosku oraz poruszanych we wniosku problemów.

Zgodnie z art. 155 k.p.a., decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być uchylona w każdym czasie za zgodą strony, przez organ który ja wydał - jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny i słuszny interes strony.

W trakcie postępowania strony - zgodnie z przepisami k.p.a. - były informowane o prowadzonym postępowaniu oraz o możliwości zapoznania oraz wypowiedzenia się co do zebranych materiałów. Zgodnie z art. 74 ust. 3 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 z późniejszymi zmianami), dotyczącym większej liczby stron niż 20 w postępowaniu administracyjnym o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, w tym postępowaniu zastosowano również art. 49 k.p.a.

W trakcie postępowania nie wpłynęły żadne pisma, uwagi jak też zastrzeżenia do złożonego wniosku oraz prowadzonego postępowania. Uchylenie przedmiotowej decyzji w żaden sposób nie narusza interesu żadnej ze stron postępowania administracyjnego.

Stwierdzono, że wobec bezzasadności wydania przedmiotowej decyzji, za usunięciem jej z obiegu prawnego przemawia również interes społeczny, jak też słuszny interes inwestora. Ustawy szczegółowe - w tym Ustawa z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199 poz. 1227 z późniejszymi zmianami) - nie sprzeciwiają się uchyleniu wydanej decyzji środowiskowej. Wobec powyższego, organ wydający decyzje o środowiskowych uwarunkowaniach przychylił się do wniosku inwestora.

Od powyższej decyzji odwołała się R. T. wnosząc o jej uchylenie w całości ponieważ przedsięwzięcia objęte decyzją jest niezbędne do przeprowadzenia i ma wymiar ogólnospołeczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z 6 lipca 2015 r., znak [...] - działając na podstawie: art. 87 ustawy z dnia ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013.1235 ze zm.), art. 155 oraz 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art. 71 ustawy - decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia (ust. 1). Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych: 1)przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; 2)przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (ust. 2). Zaznaczyć też trzeba, iż w celu prawidłowego ustalenia zakresu przedsięwzięć wymagających uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych niezbędne jest łączne uwzględnienie postanowień zarówno art. 71, jak i art. 72 ustawy. Jednocześnie należy zauważyć, że z postanowień tych przepisów wynika, iż organ właściwy do wydania takiej decyzji nie ma swobody kwalifikacji przedsięwzięć w zakresie obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie o którym wyżej mowa zwane często postępowaniem środowiskowym uregulowane w przywołanej ustawie przeprowadza się dla tych przedsięwzięć, które wymienione są aktualnie w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. 2010 Nr 213 poz. 139). Zatem podstawowym obowiązkiem organów prowadzących postępowanie jest powinność jednoznacznego ustalenia czy przedmiotem inwestycji jest przedsięwzięcie wymienione w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r.

Burmistrz Miasta i Gminy wydając decyzję z dnia 15 września 2014 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Usuwanie szkód powodziowych w korycie potoku [...] w km. 0+500-3+000 dł. 2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]" - stwierdził, iż przedsięwzięcie to jest przedsięwzięciem mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a wskazanym w § 3 ust. 1 pkt 65 w/w rozporządzenia.

Natomiast mocą zaskarżonej decyzji organ I instancji uchylił tę decyzję określającą środowiskowe uwarunkowania przychylając się do wniosku inwestora i wskazując, że doszło do mylnej interpretacji charakteru przedsięwzięcia oraz zaliczenia przedsięwzięcia do wymienionych w rozporządzeniu z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. To oznacza, iż dla planowanego przedsięwzięcia nie jest wymagana decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Kolegium wskazało, iż w przedmiotowej sprawie organ I instancji miał prawo do uchylenia decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a. Należy wskazać, iż w tym konkretnym przypadku występują te same podmioty, sprawa dotyczy tego samego przedmiotu i tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy.

Należy wskazać także, iż spełniony został wymóg uzyskania zgody strony na uchylenie decyzji. W przedmiotowej sprawie stroną, która nabyła prawo na podstawie decyzji ostatecznej o uwarunkowaniach środowiskowych z dnia 15 września 2014 r., Nr [...] był [...] Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K. i podmiot ten wyraził zgodę na jej uchylenie (zgoda zawarta we wniosku, karta akt nr 111).

Istotne przy tym. jest, że wzruszanie decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 155 k.p.a. może dotyczyć zarówno decyzji wadliwych, jak i niewadliwych. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 stycznia 2011 r., sygn.akt I OSK 339/10, LEX nr 745219 przyjął "Art. 155 k.p.a. może odnosić się do decyzji dotkniętych niekwalifikowanymi wadami (niedającymi podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji czy do wznowienia postępowania) lub decyzji prawidłowych. Otwiera zatem możliwość weryfikacji decyzji podjętych w wyniku wadliwej wykładni prawa materialnego lub decyzji wydanych w ramach norm prawa materialnego - norm uznaniowych".

Kolegium podzieliło to stanowisko Sądu i wskazało, że w niniejszej sprawie uchylono decyzję, która nie jest obarczona wadą nieważności (art. 156 k.p.a.), brak jest też podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany w trybie wznowienia postępowania (art. 145 k.p.a.). Natomiast decyzja ta podjęta została na skutek wadliwej wykładni prawa materialnego.

Powyższe wskazuje, iż w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istniały szczególne przesłanki, które przemawiały za uchyleniem decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 15 września 2014 r., znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia pn.: "Usuwanie szkód powodziowych w korycie potoku [...] w km. 0+500-3+000 dł. 2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]" - w trybie art. 155 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, Kolegium wskazuje, iż decyzja o uwarunkowaniach środowiskowych jest decyzją na podstawie której podmiot nabywa prawa, jednakże decyzja ta nie nakłada obowiązku wykonania uprawnień z niej wynikających. Innymi słowy wydanie przez organ I instancji decyzji aktualnie uchylonej nie dawało gwarancji realizacji planowanego przedsięwzięcia. A zatem uchylenie tej decyzji nie zmienia w żaden sposób tego stanu.

Powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie R. T., zarzucając jej:

1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. naruszenie art. 7, 75, 77 i 80 k.p.a. poprzez dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, jak również zaniechanie podjęcia czynności procesowych zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, poprzez ustalenie charakteru i specyfiki przedsięwzięcia;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. naruszenie art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 z późn. zm., dalej "ustawa środowiskowa") w zw. z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397), poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja pn. "Usuwanie szkód powodziowych na korycie potoku [...] w km 0+500-3+000 dł. 2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]", nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia.

Na podstawie tych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji - na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. oraz o zasądzenie na moją rzecz zwrotu kosztów postępowania, według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi powołano się na § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397), zgodnie z którym do przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko kwalifikują się budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Przedmiotowy przepis transponuje pkt 10 lit. f załącznika II dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko naturalne (Dz. Urz. UE L 26 z 28.01.2012 r., str. 1), który mówi o budowie śródlądowych dróg wodnych niewymienionych w załączniku l, pracach kanalizacyjnych i przeciwpowodziowych (jako o przedsięwzięciach wymagających przeprowadzenia screeningu, w związku z art. 4 ust. 2 ww. dyrektywy). Powyższe oznacza, że wszelkie prace określane jako regulacja wód, czyli podejmowanie przedsięwzięć polegających m. in. na kształtowaniu przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego (w konsekwencji na zmianie warunków hydrotechnicznych), których celem jest poprawa warunków korzystania z wód i ochrona przeciwpowodziowa - niezależnie od tego czy w świetle przepisów ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2015 r. poz. 469 z późn. zm., dalej "ustawa Prawo wodne") pracom takim zostanie przypisana nazwa "utrzymanie wód" czy tez "regulacja wód" - stanowią przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, przed realizacją którego w myśl art. 71 ust. 2 pkt 2 ustawy środowiskowej, wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Należy podkreślić, że nie nazwa wprowadzona do wniosku ma determinować czy będzie konieczne uzyskanie w/w decyzji a specyfika i skutki, jakie przedsięwzięcie będzie za sobą pociągać.

Jak wynika z treści decyzji organu I instancji z dnia 15 września 2014 r. planowane przedsięwzięcie obejmuje remont umocnienia skarp i dna potoku, które polegać będzie na:

- naprawie opaski z podwójnych kiszek faszynowych, koszy i materacy siatkowo - kamiennych ułożonych na geowłókninie, narzutów kamiennych w dnie;

- wykonaniu stabilizacji w dnie potoku wykonanych z palisady z pali drewnianych i narzutu kamiennego; w ilości 12 sztuk w celu powstrzymania erozji dennej;

- wykonaniu remontu ubezpieczeń skarp z koszy siatkowo kamiennych na stopniach betonowych w ilości 5 sztuk.

Przewidziano ponadto wykonanie remontu opasek brzegowych - umocnienia dna i skarp potoku na długości 2 322,65 m w celu powstrzymania erozji dennej i brzegowej. Na istniejących stopniach nastąpiło uszkodzenie ubezpieczeń kamiennych na wypadzie i ubezpieczeń skarp na stopniach (materace kamienne, płyty ażurowe). Stopnie w km 1+269, 1+771 uległy całkowitemu zniszczeniu. W miejscu zniszczonych stopni lub w ich pobliżu, wykonana zostanie stabilizacja dna z pali drewnianych i narzutu kamiennego.

Z przedstawionej powyżej charakterystyki przedsięwzięcia wynika, że inwestycja obejmuje realizację budowli regulacyjnej (opasek brzegowych) dla zabezpieczenia przed postępującymi procesami erozyjnymi - poprzez wytworzenie/odtworzenie i utrwalenie brzegów. Zadaniem takich konstrukcji jest regulacja koryta rzecznego (w tym skarp), które naturalnie zmienia kształt pod wpływem płynącej wody. Opaski brzegowe, podobnie jak tamy podłużne, ograniczają naturalną dynamikę koryta i koncentrują nurt rzeki w założonych granicach. Buduje się je wzdłuż brzegów, izolując niejako krawędź lądu od rzeki, ograniczając naturalne procesy podcinania brzegów, kształtowania koryta i ewolucji łach (odsypisk). Konsekwencją budowy umocnień bocznych jest zmiana warunków hydromorfologicznych rzeki (profilowanie skarp, ograniczenie i zawężenie koryta rzeki), prędkości przepływu, a co za tym idzie charakterystykę transportu rumowiska. Tym samym konstrukcje te powodują zmianę trasy przepływu do wyznaczonej trasy regulacyjnej.

Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że prace objęte uchyloną decyzją środowiskową prowadzić będą do zmiany przekroju podłużnego i poprzecznego potoku [...], tym samym mieszczą się w granicach regulacji wód w rozumieniu dyrektywy 2011/92/UE. Należy zaznaczyć, że zgodnie z art. 67 ust. 2 ustawy Prawo wodne regulacja wód służy poprawie warunków korzystania z wód i ochronie przeciwpowodziowej i sprowadza się do podejmowania przedsięwzięć (których zakres wykracza poza działania związane z utrzymywaniem wód) polegających w szczególności na kształtowaniu przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego z wyłączeniem przebudowy urządzeń wodnych. Utrzymywanie śródlądowych wód powierzchniowych polega na zachowaniu lub odtworzeniu stanu ich dna lub brzegów oraz na konserwacji lub remoncie istniejących budowli regulacyjnych w celu zapewnienia swobodnego spływu wód oraz lodów a także właściwych warunków korzystania z wód (art. 22 ust. 1). Określenie "odtworzenie stanu ich dna lub brzegów" nakłada się na użyte w stosunku do regulacji wód "kształtowanie przekroju podłużnego i poprzecznego oraz układu poziomego koryta cieku naturalnego jednakże ze względu na szerokie zastosowanie dyrektywy 2011/92/UE, również te (definiowane jako utrzymaniowe) działania uznaje się za przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Dotyczy to także inwestycji w założeniu "proekologicznych" oraz działań niezbędnych np. dla ochrony przeciwpowodziowej.

Biorąc pod uwagę rozmiar i specyfikę przedsięwzięcia należy je zakwalifikować jako regulacja wód o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Reasumując organ II instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zaniechał dokonania jakichkolwiek ustaleń faktycznych zmierzających do jednoznacznego ustalenia charakteru i specyfiki planowanego przedsięwzięcia, która to okoliczność ma istotne znaczenie w niniejszej sprawie. Nadto organ I instancji i II instancji naruszyły przepisy prawa materialnego, a to art. 71 ustawy środowiskowej w zw. z § 3 ust. 1 pkt 65 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 r. Nr 213, poz. 1397), poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja pn. "Usuwanie szkód powodziowych na korycie potoku [...] w km 0+500-3+000 dł. 2,50 km, m. [...], gm. [...] na dz. nr [...], [...], [...]", nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, podczas, gdy z opisu charakterystyki planowanego przedsięwzięcia wynika jednoznacznie, że są to prace mieszczące się w granicach regulacji wód w rozumieniu dyrektywy 2011/92/UE.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie i w całości podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Przepis art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269) stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji. Zgodnie z treścią art.3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, nie będąc przy tym związanymi granicami skargi (art. 134 ustawy).

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 poz. 270 ze zm.) w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Zatem zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

W niniejszej sprawie podstawowy problem prawny nie sprowadza się do ustalenia czy dla inwestycji pn. "Usuwanie szkód powodziowych na korycie potoku [...] (...)" potrzebna jest decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach inwestycji, ale do rozstrzygnięcia, czy w trybie art. 155 możliwe jest uchylenie tej decyzji.

Zgodnie z art. 155 Kpa, decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio.

Z przepisu tego wynika, że organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić decyzję, jeżeli spełnione są łącznie następujące przesłanki:

1. decyzja jest ostateczna

2. na mocy tej decyzji strona nabyła prawo,

3. strona wyraziła zgodę na zmianę lub uchylenie decyzji,

4. przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji,

5. za uchyleniem lub zmianą decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony.

Przedmiotem postępowania określonego w art. 155 jest zatem przede wszystkim stwierdzenie istnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. W przypadku gdy organ administracji publicznej ustali istnienie tych przesłanek, może uchylić lub zmienić dotychczasową decyzję ostateczną. Pogląd taki wyraził NSA w Warszawie w wyroku z dnia 13 października 1995 r., III SA 27/95, LEX nr 26991: "celem postępowania prowadzonego na podstawie art. 155 k.p.a. nie jest ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie zaskarżonej sprawy, lecz dokonanie weryfikacji wydanej już decyzji ostatecznej wyłącznie na podstawie przesłanek w tym przepisie wymienionych".

W niniejszej sprawie, decyzja Burmistrza Miasta i Gminy [...] z dnia 15 września 2014 roku, znak: [...] o środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia, uzyskała walor ostateczności w dniu 14 stycznia 2015r.

Spełniony został również warunek, zgodnie z którym na mocy decyzji ostatecznej strona nabyła prawo. Zgodnie z ugruntowanym poglądem "nabycie praw" może nastąpić również w decyzji nakładającej obowiązek. "Nabycie praw" użyte w art. 154 i 155 k.p.a. rozumie się szeroko, przyjmując, że każde indywidualne rozstrzygnięcie prawne, które ma znamiona rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie i kształtuje sytuację prawną strony, należy traktować jako rozstrzygnięcie, na podstawie którego strona "nabyła prawa".(por. Wyrok NSA w Warszawie z dnia 16 marca 2010 r. sygn. II GSK 478/09).

Nadto przewidziana w art. 155 k.p.a. możliwość zmiany decyzji ostatecznej odnosi się do sytuacji, gdy w wyniku rozpoznania sprawy administracyjnej organ administracji publicznej mógł był podjąć różne wariantowe rozstrzygnięcia. Tryb ten służy tym samym jedynie do zmiany rozstrzygnięcia na inne, również możliwe do wydania w niezmienionych okolicznościach faktycznych i prawnych. Nie może natomiast służyć zmianie rozstrzygnięcia na takie, które w wyniku związania organu bezwzględnie obowiązującą normą byłoby niedopuszczalne. Wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie art. 155 k.p.a. nie jest więc możliwe w sprawach, które nie są rozpoznawane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Swoboda organu w zakresie orzeczenia zakresu "uwarunkowań środowiskowych" jest na tyle duża, że organ może w decyzji nałożyć różne zakazy i nakazy, warunki i wymagania dotyczące realizacji danego przedsięwzięcia, kształtując tym samym sytuację prawną zobowiązanego (inwestora).

Dalej wskazać należy, że zgodnie z art. 87 ustawy z dnia ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. 2013.1235 ze zm.) przepisy niniejszego działu oraz działu VI stosuje się odpowiednio w przypadku zmiany decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Przepis art. 155 Kodeksu postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio, z zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, lub podmiot, na którego została przeniesiona decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach.

Oznacza to, że dla uchylenia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach nie jest wymagana zgoda wszystkich stron postępowania, a jedynie wnioskodawcy (co zostało oświadczone we wniosku z dnia 30 stycznia 2015r.). Z przepisu tego wynika także, że przepisy szczególne nie sprzeciwiają się zmianie lub uchyleniu takiej decyzji.

Dalej wskazać należy, że przepis art. 155 Kpa stwarza możliwość zmiany bądź uchylenia zarówno decyzji prawidłowych, jak i dotkniętych wadami niekwalifikowanymi, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony.

W tym miejscu, wskazując na istnienie przesłanki "interesu społecznego lub słusznego interesu strony" odnieść należy się do zarzutów skargi, gdyż istnieje między nimi związek.

W pierwszej kolejności wskazać należy na treść przepisów będących podstawą wydania uchylonej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2013 poz.1235 ze zm.) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia. Uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko; przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zgodnie natomiast z art. 72 ust. 1 pkt. 1 tej ustawy wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.

Zgodnie z § 3 pkt. 65 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2010 nr 213 poz.1397 ze zm.) przedsięwzięciem mogącym potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko są budowle przeciwpowodziowe, z wyłączeniem przebudowy wałów przeciwpowodziowych polegającej na doszczelnieniu korpusu wałów i ich podłoża, w celu ograniczenia możliwości ich rozmycia i przerwania w czasie przechodzenia wód powodziowych, a także regulacja wód lub ich kanalizacja rozumiana jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych. Przepis ten stanowi implementację do przepisów krajowych pkt. 10 lit. f załącznika nr II do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2011/92/UE z dnia 13 grudnia 2011 r. w sprawie oceny skutków wywieranych przez niektóre przedsięwzięcia publiczne i prywatne na środowisko(Dz. U.UE.L. z 2012 nr 26 poz.1 ze zm.). Przepis ten określa "budowę śródlądowych dróg wodnych niewymienionych w załączniku I, prace kanalizacyjne i przeciwpowodziowe", jako przedsięwzięcia infrastrukturalne, co do których państwa członkowskie mają obowiązek indywidualnego dokonywania oceny ich oddziaływania na środowisko (w ujęciu przepisów krajowych są to zamierzenia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko).

Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 1 pkt. 17 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. (t. j. Dz.U. z 2013 poz.1409) Prawo budowlane, pozwolenia na budowę nie wymaga budowa opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych, niestanowiących konstrukcji oporowych. Pozwolenia na budowę nie wymaga także remont i przebudowa obiektów budowlanych, a także remont lub przebudowie urządzeń budowlanych (art. 29 ust. 2 pkt. 1, 1a, 1c). Niezależnie zatem jak zakwalifikować opaski brzegowe i innego rodzaju umocnienia skarp i dna potoku, to ani ich budowa, ani przebudowa, ani remont nie wymaga pozwolenia na budowę. Roboty te wymagają natomiast zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi, po myśli art. 30 ust. 1 pkt. 1 ustawy prawo budowlane. Zgodnie natomiast z art. 29 ust. 3 ustawy prawo budowlane, pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.

W niniejszej sprawie zakres inwestycji polega na usuwaniu szkód popowodziowych w korycie potoku [...] i polega na odtworzeniu stanu sprzed powodzi w 2010r. W szczególności jest to naprawa opasek brzegowych, wykonanie stabilizacji w dnie potoku, wykonanie remontu zabezpieczeń skarpy potoku. Ze zdjęć znajdujących się w karcie informacyjnej przedsięwzięcia wynika, że potok [...] jest umocniony i uregulowany, jednak umocnienia te i regulacje są (przynajmniej częściowo) zniszczone. Roboty te jednak nie służą regulacji wód lub ich kanalizacji rozumianej jako zagospodarowanie wód umożliwiające ich wykorzystanie do celów żeglugowych, nie są też budową śródlądowych dróg wodnych (innych niż śródlądowe drogi wodne i porty śródlądowe pozwalające na przepływanie statków o wyporności powyżej 1 350 ton). Wnioskodawca tj. Zarząd Melioracji i Urządzeń Wodnych w K., wskazał w swoim piśmie z dnia 30 stycznia 2015r., że dokonał w zakresie tych prac skutecznego zgłoszenia prac remontowych polegających na usunięciu szkód popowodziowych.

Dalej wskazać należy, że przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w takich przypadkach, jeżeli ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Natomiast uwzględnienie interesu strony w rozumieniu art. 155 k.p.a. należy rozumieć w ten sposób, iż mając do wyboru możliwość korzystniejszego dla strony rozstrzygnięcia, niepozostającego jednakże w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, organ działając w granicach uznania administracyjnego przyjmuje ten sposób orzekania, zmieniając decyzję mniej korzystną dla strony. Nie mieści się jednak w pojęciu interesu strony orzekanie w sposób sprzeczny z przepisami prawa. (wyrok NSA z dnia 9 maja 2005 r. I OSK 1746/04). W świetle powyższych uwag należy wyraźnie podkreślić, że na podstawie art. 155 k.p.a. organ administracji publicznej orzeka na zasadzie uznania administracyjnego, co wynika między innymi z użycia w tym przepisie słowa "może".

W świetle treści przytoczonych wyżej przepisów jak i poczynionych uwag, zdaniem Sądu istnienie w obrocie prawnym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wydanej w wyniku błędnej kwalifikacji przedsięwzięcia jest niekorzystne zarówno w punktu widzenia interesu społecznego (rozumianego w ten sposób, że w obrocie prawnym nie powinna pozostawać decyzja obarczona niekwalifikowaną, ale jednak wadą prawną, wynikającą ze sposobu kwalifikacji przedsięwzięcia) jak i interesu strony tj. inwestora (rozumianego w ten sposób, że pozostawanie w obrocie tej decyzji sugeruje konieczność uzyskania na zamierzone przedsięwzięcie decyzji o pozwoleniu na budowę i tym samym z góry wprowadza niepewność prawną co do legalności prowadzenia zamierzenia budowlanego na podstawie zgłoszenia robót budowlanych).

Na koniec tylko wskazać należy, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji narusza art. 107 § 3 Kpa, ze względu na jego nadmierną lakoniczność w zakresie rozważenia interesu społecznego i interesu strony, jednak nie w stopniu który miałby wpływ na wynika sprawy, a tylko takie uchybienie daje możliwości Sądowi uchylenia zaskarżonej decyzji.

Z wyżej wymienionych względów skarga jako bezzasadna została oddalona na zasadzie art. 151 p.p.s.a.