Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 576/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2020-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 50 ust. 4
journal: Dz.U. 2019 poz 1507
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - teskt jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Janiszewska-Ziołek Sędziowie sędzia WSA Anna Klotz asesor WSA Katarzyna Korycka (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 4 listopada 2020 r. sprawy ze skargi (...) na decyzję SKO z dnia (...) 2020 r. nr (...) w przedmiocie świadczenia specjalistycznych usług opiekuńczych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy (...) z dnia (...) 2020 r. nr (...)


UZASADNIENIE

Pismem z dnia [...] lutego 2020 r. skarżąca M. G. wniosła o przyznanie specjalistycznych usług opiekuńczych dla córek P. i L. Ł., obejmujących: neurologopedę – 3 godziny tygodniowo dla P. i 2 godziny tygodniowo dla L.; terapię sensoryczną – 3 godziny tygodniowo dla P. i 2 godziny tygodniowo dla L.; pedagoga – po 2 godziny tygodniowo; psychologa – po 2 godziny tygodniowo; rehabilitację ruchową (NDT-Bobath, metodę Vojty, terapię trójpłaszczyznową stóp, masaż suchy, terapię czaszkowo-krzyżową) – po 5 godzin tygodniowo, w okresie od 11 lutego 2020 r. do 30 listopada 2020 r., zgodnie z wydanym zaświadczeniem lekarza specjalisty. Do wniosku skarżąca załączyła zaświadczenia lekarza specjalisty z [...] listopada 2019 r. oraz z [...] października 2019 r.

Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, Wójt Gminy U. decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. nr [...], działając na podstawie m.in. art. 50 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. 2019 r. poz. 1507 ze zm., dalej powoływanej również jako "ups"), przyznał skarżącej:

1. świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie pomocy psychologicznej w ilości łącznie 12 godzin miesięcznie od dnia 20 lutego 2020 r. do dnia 30 czerwca 2020 r., świadczonych przez psychologa w ilości: 6 godziny dla L. oraz 6 godziny dla P. ;

2. świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie pomocy pedagogicznej w ilości łącznie 12 godzin miesięcznie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r., świadczonych przez pedagoga w ilości: 6 godziny dla L. oraz 6 godziny dla P. ;

3. świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w zakresie rehabilitacji Vojty w ilości 12 godzin miesięcznie od dnia [...] lutego 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r., świadczonych przez rehabilitanta Vojty w ilości: 12 godzin dla L. .

Jednocześnie w punkcie 4 sentencji decyzji organ orzekł, że pozostałe usługi zostaną rozstrzygnięte odrębną decyzją z uwagi na brak odpowiednich specjalistów.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że na podstawie m.in. rozpoznania klinicznego oraz oceny sytuacji materialnej, rodzinnej i indywidualnej stwierdzono, że córki skarżącej należy objąć specjalistycznymi usługami opiekuńczymi, które przyznano im w łącznej ilości 36 godzin miesięcznie. Organ zaznaczył przy tym, że w związku z rozbieżnościami - w zakresie ilości godzin oraz zalecanych specjalistów - wynikającymi z zaświadczeń załączonych przez skarżącą do wniosku, pismem z dnia [...] lutego 2020 r. zwrócono się do K. M., specjalisty pediatrii i neurologii dziecięcej, z prośbą o doprecyzowanie jakimi rodzajami specjalistów oraz w jakim zakresie winny być objęte córki skarżącej. Kierując się dobrem dziewczynek – co podkreślił Wójt - organ wydał jednak decyzję, wskazując, że jeśli lekarz sprostuje i doprecyzuje zaświadczenie dla córki P. , przyznane godziny w miarę posiadanych środków ulegną korekcie. Wójt w uzasadnieniu wykazał również szczegółową ilość środków, jakimi gmina dysponuje na świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w roku 2020 oraz średnią kwotę do zadysponowania na jedno dziecko i wyjaśnił, że nie dysponuje wystarczającymi środkami aby objąć dziewczynki pomocą w zakresie w jakim wnioskuje o to skarżąca. Podkreślił zarazem, że ilość godzin specjalistycznych usług opiekuńczych przyznawanych dzieciom skarżącej jest zawsze możliwie najwyższa. Dla porównania odwołał się również do podziału środków przeznaczonych na specjalistyczne usługi opiekuńcze w 2019 r. Ponadto organ wskazał, że dochód na osobę w rodzinie skarżącej wynosi [...] zł miesięcznie i przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, wynikające z obowiązujących przepisów prawa, tj. kwotę [...]zł, w związku z czym specjalistyczne usługi opiekuńcze są odpłatne. Odwołał się jednocześnie do § 6 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 22 września 2005 r. w sprawie specjalistycznych usług opiekuńczych (Dz.U. z 2005 r. Nr 189, poz. 1598, dalej powoływanego jako "rozporządzenie MPiPS"), zgodnie z którym w uzasadnionych przypadkach osoba zainteresowana może być na jej wniosek lub na wniosek pracownika częściowo lub całkowicie zwolniona z ponoszenia odpłatności na czas określony, zwłaszcza ze względu na konieczność korzystania co najmniej z dwóch rodzajów specjalistycznych usług.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła skarżąca, domagając się ponownego rozpatrzenia sprawy i podnosząc, iż organ I instancji naruszył przepisy:

- art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 3, art. 4 oraz art. 50 ust. 2 i 4 ups poprzez niedostateczne rozeznanie sytuacji jej rodziny i ograniczenie przyznanych jej świadczeń, które powinny być dostosowane do warunków, potrzeb i możliwości jej rodziny;

- art. 7 i 77 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2020 r. poz. 256, dalej powoływanej jako "kpa"), poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego wobec zaniechania ustalenia potrzeb rozwojowych dzieci i konieczności świadczenia usług w wymiarze określonym przez lekarza specjalistę oraz ustalenia zakresu tych usług.

Po rozpatrzeniu powyższego odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze ("SKO") decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał w szczególności, że zarzuty w zakresie nieprzyznania pozostałych specjalistycznych usług wskazanych przez lekarza prowadzącego, tj. neurologopedy i terapii sensorycznej, uznać należy za przedwczesne, ponieważ w punkcie 4 sentencji decyzji organ I instancji wskazał, że kwestie ww. usług, wobec braku odpowiednich specjalistów, rozstrzygnie w odrębnej decyzji. Odnośnie zarzutu dotyczącego przyznania poszczególnych specjalistycznych usług opiekuńczych w ilości godzin mniejszej niż wskazana przez neurologa, organ wyjaśnił, że podczas ustalania zakresu i rozmiaru przyznanej pomocy, wzięto pod uwagę zarówno zaistnienie przesłanek określonych w art. 50 ups, sytuację życiową oraz stan zdrowia osoby wymagającej pomocy i ustalony na tej podstawie zakres niezbędnych dla niej usług, jak i możliwości finansowe i organizacyjne Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w U. oraz potrzeby innych osób znajdujących się w sytuacji, o której mowa w art. 50 ups. Podkreślił również, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji szczegółowo wyjaśnił powody przyznania mniejszej ilości godzin terapii poszczególnych specjalistów. Wobec zarzutu niepodjęcia przez organ I instancji wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, SKO wskazało, że Wójt w toku rozpoznawania sprawy uzyskał wywiad pracownika socjalnego, ustalający sytuację rodziny skarżącej oraz że wobec rozbieżności w zaświadczeniach lekarskich zwrócił się do podmiotu, który je wydał o doprecyzowanie informacji zawartych w tych dokumentach.

Skargę na powyższą decyzją do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy wniosła skarżąca M. G., domagając się jej uchylenia i rozważenia uchylenia poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz formułując zarzuty tożsame z podniesionymi na gruncie wniesionego w sprawie odwołania. Dodatkowo skarżąca zarzuciła również naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 15 kpa poprzez lakoniczne uzasadnienie zaskarżonej decyzji i niedostateczne wyjaśnienie wyboru przyjętego przez organ rozwiązania oraz naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji organu I instancji, w sytuacji gdy organ odwoławczy winien był zaskarżoną decyzję uchylić w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko wraz z argumentacją wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej powoływanej jako "ppsa") wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Należy również pamiętać, że sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest wyłącznie w granicach danej sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).

Rozpoznając niniejszą sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestia sporna w sprawie dotyczy przede wszystkim zasadności przyznania decyzją z dnia [...] lutego 2020 r. świadczeń w formie specjalistycznych usług opiekuńczych dla córek skarżącej zarówno w mniejszym zakresie czasowym, jak i rodzajowym, niż wnioskowała skarżąca. Uzasadniając ograniczenie wnioskowanych przez skarżącą usług organ I instancji wskazał w szczególności na swoje ograniczone możliwości finansowe. Zaznaczył ponadto, że w toku postępowania dostrzeżono rozbieżności, wynikające z załączonych do wniosku skarżącej zaświadczeń lekarskich, jednak – jak wskazał - kierując się dobrem córek skarżącej, organ wydał decyzję, nie czekając na odpowiedź lekarza specjalisty, do którego zwrócono się o doprecyzowanie ww. zaświadczeń. Zastrzegł przy tym, że w razie doprecyzowania przez lekarza zaświadczenia P. i w miarę możliwości finansowych organu, przyznane godziny ulegną korekcie. Jednocześnie odnosząc się do usług wskazanych we wniosku skarżącej, a nieobjętych przedmiotową decyzją, organ I instancji orzekł, że zostaną one rozstrzygnięte odrębną decyzją z uwagi na brak odpowiednich specjalistów. Powyższe rozstrzygnięcie i stanowisko organu I instancji, zaaprobowane zostało przez organ odwoławczy, czemu SKO dało wyraz, utrzymując decyzję I-instancyjną w mocy. W ocenie skarżącej natomiast, podjęte w sprawie decyzje, świadczą o naruszeniu przez orzekające organy obowiązujących przepisów prawa, przy czym ich uchybienia polegają przede wszystkim na tym, że niedostatecznie rozeznały one okoliczności faktyczne sprawy – takie jak stan zdrowia i związane z nim indywidualne potrzeby jej córek oraz zakres i wymiar usług zalecanych przez lekarza specjalistę – i tym samym nie dostosowały one przyznanych świadczeń do potrzeb rozwojowych dzieci skarżącej, a ponadto nie wyjaśniły wystarczająco motywów podjętych rozstrzygnięć, tj. powodów dokonania ograniczenia wnioskowanych usług w taki sposób, w jaki miało to miejsce w przedmiotowej sprawie.

Materialnoprawną podstawę kontrolowanych w sprawie rozstrzygnięć stanowią przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 50 ust. 2 tej ustawy, usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze mogą być przyznane osobie, która wymaga pomocy innych osób, a rodzina, a także wspólnie niezamieszkujący małżonek, wstępni, zstępni nie mogą takiej pomocy zapewnić. W ust. 4 tego samego artykułu wskazano zaś, że specjalistyczne usługi opiekuńcze są to usługi dostosowane do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności, świadczone przez osoby ze specjalistycznym przygotowaniem zawodowym.

Wskazanie na gruncie ww. przepisu, że usługi opiekuńcze lub specjalistyczne usługi opiekuńcze "mogą być przyznane", świadczy o tym, że rozstrzygnięcie w sprawie przyznania tychże usług zapada w ramach tak zwanego uznania administracyjnego. Działanie organu w ramach uznania administracyjnego oznacza, jak wynika z art. 7 kpa, załatwienie sprawy w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela - o ile nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny i możliwości organu w zakresie posiadanych uprawnień i środków. Uznanie administracyjne, choć nie nakazuje organowi spełnienia każdego żądania wnioskodawcy, to nie pozwala mu jednak na dowolność w załatwieniu sprawy. Orzekając w przedmiocie przyznania specjalistycznych usług opiekuńczych, organ ma obowiązek wziąć pod uwagę wskazówki co do zasad udzielania pomocy społecznej osobom potrzebującym, pamiętając nie tylko o tym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy - art. 3 ust. 3 ups ale i o tym, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej - art. 3 ust. 4 ups. Kontrola decyzji uznaniowej dokonywana przez sąd administracyjny polega na zbadaniu jej zgodności z prawem, bez wnikania w celowość rozstrzygnięcia w niej zawartego. Kontrola ta ma ustalić, czy dopuszczalne było wydanie decyzji zawierającej określone w niej rozstrzygnięcie, czy organ przy wydaniu decyzji nie przekroczył granic uznania dozwolonego prawem oraz czy właściwie ocenił stan faktyczny sprawy i należycie uzasadnił rozstrzygnięcie z uwzględnieniem obowiązujących przepisów prawa.

Zestawiając zaś treść art. 50 ust. 4 ups (w którym mowa, że usługi opiekuńcze są to usługi "dostosowane" do szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności) z art. 3 ust. 3 ups (stwierdzającym, że rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy) - zgodzić należy się z prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych poglądem, że intencją ustawodawcy nie było przyznanie osobie kwalifikującej się do specjalistycznych usług opiekuńczych jakichkolwiek usług, lecz poprzedzonych bardzo dokładnym rozeznaniem usług dostosowanych do stanu zdrowia tej osoby oraz jej sytuacji rodzinnej (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z 8 września 2010 r. sygn. II SA/Sz 272/10 – dostępny na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Jednocześnie – mając na uwadze podnoszoną przez organy argumentację, w pełni uzasadniającą w ich ocenie ograniczenie przyznanej skarżącej pomocy w dokonany w przedmiotowej sprawie sposób – wskazać należy, iż nie budzi wątpliwości Sądu, że z uwagi na ograniczone środki finansowe, nie wszystkie oczekiwania osoby uprawnionej do specjalistycznych usług opiekuńczych mogą zostać zaspokojone – co wynika z ogólnych zasad przyznawania pomocy społecznej. Jednakże brak dostatecznej ilości środków na świadczenia pomocy społecznej powinien tym bardziej zmuszać organy do szczególnie starannego i racjonalnego ich wykorzystywania, możliwego jedynie po uprzednim rzetelnym zweryfikowaniu rzeczywistych potrzeb osób wymagających tychże świadczeń.

Przenosząc zatem powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, Sąd, zważył, że organy obu instancji, w wydanych przez siebie decyzjach, przekroczyły granice uznania administracyjnego, przede wszystkim z tego względu, że nie wykazały należycie, aby przyznane skarżącej świadczenia w ograniczonym zakresie, były dostosowane do aktualnych szczególnych potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności jej córek. Wyjaśnić należy przy tym, iż Sąd nie kwestionuje samej potrzeby ograniczenia ogólnej ilości godzin przyznawanych specjalistycznych usług opiekuńczych ze względu na wskazaną i należycie uzasadnioną w sprawie przez organy okoliczność posiadania ograniczonych możliwości finansowych. Jednak w kontrolowanych decyzjach brak jest jakichkolwiek rozważań odnośnie konkretnego rozmiaru dokonanego zmniejszenia oraz przyczyn zmniejszenia ilości godzin akurat danego rodzaju usługi, a nie innego. Innymi słowy organy nie wskazały jakichkolwiek kryteriów, którymi kierowały się, przyznając świadczenie w "okrojonym" rozmiarze, co tym samym pozwala zakwalifikować wydane w sprawie decyzje jako dowolne i podjęte bez należytego uzasadnienia. Organy nie wskazały również jednoznacznie powodu ograniczenia świadczeń pod względem czasowym, tj. przyczyny przyznania świadczeń na okres jedynie do [...] czerwca 2020 r., podczas gdy skarżąca wnioskowała o przyznanie jej świadczeń w okresie do [...] listopada 2020 r. Z uzasadnienia decyzji nie wynika bowiem, czy ograniczenie przyznanej pomocy pod względem czasowym związane jest wyłącznie z niewystarczającymi środkami finansowymi, czy też może z jakimiś innymi okolicznościami, jak np. okresy świadczeniowe. Organy winny natomiast działać w taki sposób, aby strona mogła z łatwością odczytać i zrozumieć zasadność rozstrzygnięcia, a ponadto zobligowane są do należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, które mają wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków – a taką okolicznością niewątpliwie jest również powód ograniczenia czasowego przyznanych świadczeń, który jednak w sprawie nie został wprost wyartykułowany.

Co więcej, o wadliwości działania orzekających w sprawie organów, polegającej na braku dostosowania przyznanych skarżącej świadczeń do rzeczywistych potrzeb jej córek, świadczy również okoliczność wydania decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia dostrzeżonej w toku postępowania rozbieżności w zakresie ilości i rodzajów zalecanych usług, wynikających z załączonych do wniosku skarżącej zaświadczeń lekarskich. Przyznając świadczenia - które zgodnie z wolą ustawodawcy mają być dostosowane do szczególnych potrzeb osób potrzebujących pomocy - bez uprzedniego ustalenia stanu faktycznego sprawy w sposób niebudzący uzasadnionych wątpliwości, organ I instancji naruszył bowiem wynikającą z art. 7 kpa zasadę prawdy obiektywnej, która obliguje organy do podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Organ wskazał wprawdzie na to, że decyzja wydana została m.in. na podstawie rozpoznania klinicznego oraz oceny sytuacji materialnej, rodzinnej i indywidualnej, dokonanych przez organ w trybie postępowania administracyjnego, drogą wywiadu środowiskowego. Niemniej jednak, nie może ujść uwadze, iż organ nie posiada specjalistycznej wiedzy medycznej, pozwalającej na dopasowanie najodpowiedniejszych usług specjalistycznych do poszczególnych schorzeń osób potrzebujących, a działania podejmowane przez pracowników socjalnych, działających w imieniu organu m.in. w drodze wywiadu środowiskowego, nie mogą zastępować zaleceń lekarza specjalisty. Dlatego też tak istotnym w sprawie było wyjaśnienie zakresu ilościowego i rodzajowego usług specjalistycznych zalecanych aktualnie córkom skarżącej przez lekarza specjalistę. Organ I instancji wskazał, iż działanie jego, tj. wydanie decyzji, bez oczekiwania na odpowiedź lekarza i doprecyzowanie przez niego przedłożonych przez skarżącą zaświadczeń lekarskich – motywowane było dobrem córek skarżącej, gdyż umożliwi im to szybsze skorzystanie z pomocy społecznej. Takiego sposobu postępowania organu, nie można jednak zdaniem Sądu uznać za prawidłowy i zasługujący na akceptację. Skoro bowiem organ nie zorientował się jakie usługi w sytuacji ograniczonej ilości środków jakimi dysponował w momencie orzekania, winny być traktowane priorytetowo w ocenie lekarza specjalisty, ani nawet nie wyjaśnił tego, jakie były faktyczne i aktualne zalecenia lekarskie dla córek skarżącej - to tym samym za przedwczesne należałoby uznać stwierdzenie, iż usługi w zakresie i wymiarze przyznanym wydaną decyzją były dla nich korzystne. Zauważy przy tym należy, że dla P. Ł. nie zostały w ogóle przyznanie specjalistyczne usługi opiekuńcze w zakresie rehabilitacji ruchowej, pomimo iż lekarz specjalista w obu wydanych zaświadczeniach wskazał na konieczność zapewnienia P. Ł. tego rodzaju usług. Poza tym organ I instancji wskazał, że w sytuacji gdy lekarz doprecyzuje zaświadczenie P. Ł. korekcie ulegną jedynie przyznane godziny usług, i to nie bezwarunkowo, lecz w miarę posiadanych środków. Podkreślić należy, iż szybsze wydanie decyzji, ale z jednoczesnym brakiem dostosowania przyznawanych świadczeń do rzeczywistych potrzeb osoby potrzebującej, co do zasady nie wiąże się z korzyściami dla osoby potrzebującej, zwłaszcza w dłuższej perspektywie. Wobec powyższego, w ocenie Sądu wadliwym było działanie organu I instancji, który będąc świadomym rozbieżności w przedłożonych zaświadczeniach lekarskich, które ujawniły się w toku postępowania i kierując z tej przyczyny pismo do lekarza specjalisty, wydał jednocześnie decyzję, co do której prawidłowości sam niejako miał wątpliwości – na co wskazał, podnosząc, że w razie doprecyzowania zaświadczenia lekarskiego córki P., przyznane godziny mogą ulec korekcie. W tym miejscu dostrzec należy również pewną sprzeczność w działaniu organu I instancji, który zwracając się do lekarza specjalisty pismem z dnia [...] lutego 2020 r. (k. 8 akt administracyjnych organu I instancji) poprosił o doprecyzowanie jakimi specjalistami oraz w jakiej ilości godzin obecnie powinny być objęte L. oraz P. Ł., natomiast w uzasadnieniu decyzji I-instancyjnej, możliwość skorygowania godzin powiązał już jedynie z sytuacją doprecyzowania zaświadczenia córki P.. Powyższe wskazuje zatem, że organ założył jedynie możliwość przyznania większej ilości godzin jednej z córek – P., która jak wskazano nie otrzymała w ogóle świadczeń w zakresie rehabilitacji ruchowej. Pamiętać należy jednak, że rozbieżności wynikające z załączonych do wniosku zaświadczeń lekarskich, dotyczyły jednak obydwu dziewczynek i w takim też celu – tj. wyjaśnienia aktualnych zaleceń co do L. i P. – zwrócono się do lekarza pismem z dnia [...] lutego 2020 r. Niezrozumiałym, i co najmniej przedwczesnym było zatem przyjęcie, że zmianie mogą ulec wyłącznie godziny świadczeń przyznanych córce P. .

Istotnym uchybieniem organu odwoławczego, związanego z powyższą kwestią, jest zaś bezkrytyczne zaaprobowanie podjętego przez organ I instancji rozstrzygnięcia przy jednoczesnym braku podjęcia jakiejkolwiek próby wyjaśnienia zaistniałych w sprawie we ww. zakresie wątpliwości. Jak wynika z akt sprawy, SKO nie przedsięwzięło bowiem żadnych działań w celu ustalenia aktualnych zaleceń lekarskich dla córek skarżącej czy też zweryfikowania tego, czy organ I instancji otrzymał odpowiedź na pismo wystosowane do lekarza specjalisty K. M. - co niewątpliwie mogłoby wpłynąć na wynik sprawy.

Przechodząc następnie do kwestii usług o których organy nie orzekły w niniejszym postępowaniu, tj. neurologopedy oraz terapii sensorycznej, wskazać należy że również w tym zakresie organy dopuściły się uchybienia. Wyłączne poprzestanie na stwierdzeniu, że kwestia ta rozstrzygnięta będzie w odrębnym postępowaniu z uwagi na brak odpowiednich specjalistów i nieprzedstawienie stronie jakichkolwiek konkretnych informacji w tym zakresie – jak np. wskazanie na postępowanie, które prowadzone jest w tej sprawie - rodzi niepewność po stronie wnioskodawcy i ogranicza mu de facto drogę do wyegzekwowania zgłoszonych potrzeb w tym zakrsie względem organu. Skoro zatem organ z uwagi na wyjątkową okoliczność – jaką jak wskazał jest brak specjalistów – postanowił wyłączyć wskazany wyżej zakres wniosku, obejmujący świadczenia takie jak neurologopeda i terapia sensoryczna, do odrębnego postępowania, to powinien jednocześnie udzielić wnioskodawczyni konkretnych informacji o podejmowanych w tym zakresie krokach, obejmujących np. wskazanie postępowania prowadzonego w tej sprawie czy podjętych czynności ukierunkowanych na poszukiwanie odpowiednich specjalistów. Jako nieprawidłowe ocenić należy zatem również działanie organu odwoławczego, który nie tylko nie podjął żadnych działań w celu zweryfikowania czy organ I instancji rzeczywiście prowadzi określone czynności czy postępowanie w celu rozstrzygnięcia tego zakresu wniosku, oraz nie poinformował w związku z tym skarżącej o aktualnym stanie rozpatrywania jej wniosku w tym zakresie, ale uznał, że zarzuty w tym zakresie są przedwczesne i tym samym zaaprobował rozstrzygnięcie organu I instancji w zakresie punktu 4 sentencji decyzji.

Końcowo podnieść należy także, że zwolnienie skarżącej z ponoszenia odpłatności za przyznane specjalistyczne usługi opiekuńcze, winno jednoznacznie wynikać z treści decyzji I–instancyjnej, czego w przedmiotowej sprawie nie sposób stwierdzić. Wójt w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia ograniczył się bowiem do wskazania stawki za godzinę usług opiekuńczych, następnie do określenia dochodu na osobę w rodzinie skarżącej – który przekracza kwotę 701 zł, co skutkuje tym, że specjalistyczne usługi opiekuńcze są odpłatne – a końcowo do przytoczenia treści § 6 rozporządzenia MPiPS. W treści decyzji I-instancyjnej zabrakło zatem wyraźnego stwierdzenia, z którego niewątpliwie wynikałoby, że skarżąca faktycznie na podstawie ww. przepisu rozporządzenia MPiPS decyzją organu jest zwolniona z odpłatności za przyznane jej usługi. Kwestia ta jest zaś o tyle ważna, że dopiero wyraźne wskazanie w treści decyzji wszystkich elementów rozstrzygnięcia – a zwłaszcza tak istotnego elementu jakim są aspekty finansowe – oraz wyjaśnienie ich w sposób niepozostawiający wątpliwości, czyni zadość zasadzie działania organów administracji publicznej w sposób praworządny i budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, nie zostały poprzedzone wyczerpującym zebraniem i rozpatrzeniem całego materiału dowodowego potrzebnego do jej rozstrzygnięcia (naruszenie art. 77 § 1 kpa) oraz nie zostały uzasadnione w sposób pozwalający na uznanie, że nie doszło do naruszenia granic uznania administracyjnego (naruszenie art. 11 oraz art. 107 § 3 kpa), a zarazem nie wskazują na szczególne dostosowanie przyznanych specjalistycznych usług opiekuńczych do potrzeb wynikających z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności córek skarżącej (naruszenie art. 50 ust. 4 ups) - Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa oraz art. 135 ppsa orzekł jak w sentencji wyroku.

Organy powinny uwzględnić stanowisko Sądu wyrażone w niniejszym uzasadnieniu, a w przypadku istniejącej konieczności ograniczenia zakresu przyznawanych specjalistycznych usług opiekuńczych, winny każdorazowo wyjaśnić i rozważyć, jakie są szczególne potrzeby wynikające z rodzaju schorzenia lub niepełnosprawności osób potrzebujących, a następnie ustalić które ze zgłaszanych przez wnioskodawcę usług należy realizować w pierwszej kolejności i w jakim rozmiarze – tak aby można było mówić o dopasowaniu, choćby w minimalnym możliwym do uzyskania rozmiarze, przyznanych usług do stanu zdrowia osób potrzebujących (art. 50 ust. 4 ups) oraz konkretnych okoliczności uzasadniających przyznanie pomocy (art. 3 ust. 3 ups).