Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 265/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Czystość i porządek
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 6h, art. 6m ust. 1, art. 6o, art. 6h
journal: Dz.U. 2013 poz 1399
law: Ustawa z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - tekst jednolity.
article: art. 87 ust. 2
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dominik Mączyński (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2017 r. sprawy ze skargi LB na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oddala skargę


UZASADNIENIE

Burmistrz Goliny, decyzją z dnia 28 września 2016 r., nr [...], określił L. B. (dalej zwanemu również skarżącym) wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na kwotę [...]zł miesięcznie. Z sentencji decyzji wynika, że obowiązek ponoszenia opłaty powstaje od dnia 01 kwietnia 2014 r. do dnia 31 marca 2015 r. Organ I instancji w sentencji rozstrzygnięcie wskazał również, że opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi w określonej wysokości obowiązuje do końca miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości tej opłaty. Wskazano także, że po doręczeniu decyzji złożenie deklaracji nie jest dopuszczalne, jeżeli nie następuje zmiana danych niezbędnych do określenia wysokości opłaty. Właściciel nieruchomości, wobec którego została wydana decyzja, w przypadku zmiany danych jest obowiązany do złożenia deklaracji, dotyczy to również zmiany stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

W uzasadnieniu decyzji organu I instancji wyjaśniono, że skarżący jest właścicielem nieruchomości, na której znajduje się budynek mieszkalny. Na mocy decyzji z dnia 23 czerwca 2014 r., ustalono wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie [...]zł miesięcznie za miesiące od lipca 2013 r. do marca 2014 r. Od tego momentu skarżący nie złożył deklaracji dotyczącej zmiany danych mających wpływ na wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W trakcie prowadzonego postępowania ustalono, że w gospodarstwie skarżącego zamieszkuje jedna osoba. Skarżący oświadczył, że na terenie jego nieruchomości odpady komunalne takie jak makulatura oraz tworzywa sztuczne nie są segregowane z uwagi na spalanie ich w piecu. Odpady ze szkła są ponownie wykorzystywane, odpady biodegradowalne kompostowane we własnym zakresie. Skarżący nie posiada odpadów metalowych. Na podstawie danych uzyskanych z F(1) w Golinie sp. z o.o. ustalono, że skarżący nie wystawiał odpadów, ani nie dostarczał ich do punktu selektywnej zbiórki. Jednakże badanym okresie zakład podjeżdżał pod posesję skarżącego zgodnie z harmonogramem odbierania odpadów komunalnych zmieszanych i terminach zbiórki selektywnej. Organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 250 – dalej w skrócie: "u.c.p.g."), w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze. Wskazano również na regulacje prawa miejscowego zawarte w uchwale Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty.

Skarżący wniósł odwołanie od wymienionej na wstępie decyzji. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że skarżący nie posiada odpadów komunalnych.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 29 grudnia 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy, uzasadniając swoje rozstrzygnięcie, wskazał, że z akt sprawy wynika, że skarżący wytwarza na swojej nieruchomości odpady komunalne. Niewystawianie ich do odbioru wynika z tego, że spala je w piecu działając wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 5 ust. 1 u.c.p.g. Skarżący nie złożył również deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z uwagi na co wszczęto postępowanie w sprawie. Przedsiębiorca zajmujący się odbiorem odpadów komunalnych zgodnie z harmonogramem odbierania odpadów podjeżdżał pod posesję skarżącego celem odbioru odpadów. Wyjaśniono także, że na terenie organu I instancji obowiązuje uchwała Rady Miejskiej w Golinie z dnia 22 października 2015 r., nr XII/54/2015 w sprawie określenia terminu, częstotliwości i trybu uiszczania opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, której częściowa nieważność została stwierdzona uchwałą Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Poznaniu z dnia 17 listopada 2015 r., nr 23/1247/2015. Na terenie działania Burmistrza Goliny obowiązuje również uchwała Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Zgodnie z ostatnią z przytoczonych uchwał opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi na terenie gminy Golina, powstającymi w nieruchomościach zamieszkałych, stanowi iloczyn liczby mieszkańców zamieszkujących daną nieruchomość oraz stawki opłaty, która od I kwietnia 2014 r. do 31 marca 2015 r. wynosiła [...] zł miesięcznie od osoby w przypadku, gdy odpady były zbierane w sposób nieselektywny. Mając na uwadze powyższe za prawidłowe uznano rozstrzygnięcie organu I instancji.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego, wskazano na wyrażony w art. 83 Konstytucji RP obowiązek przestrzegania przez wszystkich obywateli prawa powszechnie obowiązującego. Zaznaczono również, że do źródeł prawa powszechnie obowiązującego zaliczają się na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Rozwiązanie nakładające obowiązek uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami ma zapobiec gospodarowaniu nimi w sposób niezgodny z prawem m.in. poprzez wywożenie ich do lasu czy spalanie w nieprzeznaczonych do tego piecach.

Ostateczna decyzja SKO w K. stanowi przedmiot skargi kierowanej do WSA w Poznaniu. W uzasadnieniu skargi podnosi się, że organ nie odniósł się do przepisów Konstytucji RP powołanych w odwołaniu. Wskazano również, że w treści decyzji nie określono czy wolno czy też nie spalać odpady w piecu. W ocenie skarżącego nie jest możliwe nakładanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012.

W odpowiedzi na skargę SKO w K. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 6h ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. – Dz. U. z 2013 r., poz. 1399 ze zm.; dalej: u.c.p.g.), w brzmieniu obowiązującym w okresie objętym zaskarżoną decyzją, właściciele nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, są obowiązani ponosić na rzecz gminy, na terenie której są położone ich nieruchomości, opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ponadto, na mocy art. 6m ust. 1 u.c.p.g., właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć do wójta, burmistrza lub prezydenta miasta deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych.

W tym miejscu należy wskazać, za organem odwoławczym, że nałożone na właścicieli nieruchomości obowiązki uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami oraz składania deklaracji mają zapobiec gospodarowaniu odpadami w sposób niezgodny z prawem. W rezultacie, art. 6o u.c.p.g. stanowi, że w razie niezłożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi albo uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji wójt, burmistrz lub prezydent miasta określa, w drodze decyzji, wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, biorąc pod uwagę dostępne dane właściwe dla wybranej przez radę gminy metody, a w przypadku ich braku - uzasadnione szacunki, w tym w przypadku nieruchomości, na których nie zamieszkują mieszkańcy, średnią ilość odpadów komunalnych powstających na nieruchomościach o podobnym charakterze.

Odnosząc się do powołanych przepisów, stwierdzić należy, że nakładają one na właścicieli nieruchomości, na których zamieszkują mieszkańcy, obowiązek składania deklaracji i uiszczania opłat za gospodarowanie odpadami, a także przyznają właściwemu organowi (wójt, burmistrz lub prezydent miasta) uprawnienie do określenia, w drodze decyzji, wysokości opłaty, w szczególności gdy właściciel nie złoży deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi.

Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia, wskazać należy, że w sprawie poddanej sądowej kontroli niesporne jest, że skarżący nie złożył deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Ziściła się zatem przesłanka określenia, w drodze decyzji, przez Burmistrza Goliny wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W tym celu, postanowieniem z dnia 2 sierpnia 2016 r., organ wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w okresie od kwietnia 2014 r. do marca 2015 r. Z akt sprawy wynika, że okoliczność, że skarżący jest właścicielem na nieruchomości pod adresem [...] ustalono na podstawie informacji z rejestru gruntów. Fakt zamieszkiwania skarżącego na tej nieruchomości wynika natomiast z potwierdzenia zameldowania na pobyt stały oraz z dowodu z oględzin nieruchomości, stwierdzonego protokołem z dnia 5 września 2016 r. Z pisma F(1) z dnia 12 września 2016 r. wynika natomiast, że z nieruchomości nie były odbierane żadne odpady. Odpady nie były wystawiane i nie były dostarczane do punktu zbiórki selektywnej.

W świetle ustalonego w sprawie poddanej sądowej kontroli stanu faktycznego, zastały spełnione przesłanki do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Określając wysokość opłaty, organ prawidłowo powołał się na przepisy uchwały Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012 w sprawie wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz ustalenia stawki tej opłaty. Uchwała ta została wydana w szczególności na podstawie art. 6k ust. 1 i 2 u.c.p.g.

W rezultacie, mając na uwadze powołane przepisy u.c.p.g. oraz prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy nie zasługują na uwzględnienie podniesione w skardze zarzuty i nie ma podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. W skardze, skarżący wskazał, że organ nie odniósł się do przepisów Konstytucji RP powołanych w odwołaniu. Zaakcentował również, że w zaskarżonej decyzji nie określono, czy wolno, czy też nie, spalać odpady w piecu. W ocenie skarżącego nie jest także możliwe nakładanie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012.

Odwołując się do zarzut nieodniesienia się przez organ odwoławczy do przepisów Konstytucji powołanych w odwołaniu, wskazać należy, że w odwołaniu skarżący przytoczył numery przepisów konstytucyjnych: "art. 8, art. 78, art. 63, art. 93, art. 37, art. 208, art. 68, art. 74, art. 171" a także "art. 74 pozycja 4". Przepisy te mają następujące brzmienie:

Art. 8

1. Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej.

2. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej.

Art. 78

Każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Wyjątki od tej zasady oraz tryb zaskarżania określa ustawa.

Art. 63

Każdy ma prawo składać petycje, wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa.

Art. 93

1. Uchwały Rady Ministrów oraz zarządzenia Prezesa Rady Ministrów i ministrów mają charakter wewnętrzny i obowiązują tylko jednostki organizacyjnie podległe organowi wydającemu te akty.

2. Zarządzenia są wydawane tylko na podstawie ustawy. Nie mogą one stanowić podstawy decyzji wobec obywateli, osób prawnych oraz innych podmiotów.

3. Uchwały i zarządzenia podlegają kontroli co do ich zgodności z powszechnie obowiązującym prawem.

Art. 37

1. Kto znajduje się pod władzą Rzeczypospolitej Polskiej, korzysta z wolności i praw zapewnionych w Konstytucji.

2. Wyjątki od tej zasady, odnoszące się do cudzoziemców, określa ustawa.

Art. 208

1. Rzecznik Praw Obywatelskich stoi na straży wolności i praw człowieka i obywatela określonych w Konstytucji oraz w innych aktach normatywnych.

2. Zakres i sposób działania Rzecznika Praw Obywatelskich określa ustawa.

Art. 68

1. Każdy ma prawo do ochrony zdrowia.

2. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej, władze publiczne zapewniają równy dostęp do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa.

3. Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku.

4. Władze publiczne są obowiązane do zwalczania chorób epidemicznych i zapobiegania negatywnym dla zdrowia skutkom degradacji środowiska.

5. Władze publiczne popierają rozwój kultury fizycznej, zwłaszcza wśród dzieci i młodzieży.

Art. 74.

1. Władze publiczne prowadzą politykę zapewniającą bezpieczeństwo ekologiczne współczesnemu i przyszłym pokoleniom.

2. Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych.

3. Każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska.

4. Władze publiczne wspierają działania obywateli na rzecz ochrony i poprawy stanu środowiska.

Art. 171

1. Działalność samorządu terytorialnego podlega nadzorowi z punktu widzenia legalności.

2. Organami nadzoru nad działalnością jednostek samorządu terytorialnego są Prezes Rady Ministrów i wojewodowie, a w zakresie spraw finansowych regionalne izby obrachunkowe.

3. Sejm, na wniosek Prezesa Rady Ministrów, może rozwiązać organ stanowiący samorządu terytorialnego, jeżeli organ ten rażąco narusza Konstytucję lub ustawy.

Mimo, że skarżący nie wyjaśnił, na czym polegać miało naruszenie przytoczonych przepisów Konstytucji RP, w ocenie Sądu, poddane sądowej kontroli postępowanie nie narusza wolności i praw ustanowionych w Konstytucji RP. W szczególności skarżący nie został pozbawiony prawa do zaskarżenia decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji i prawa składania petycji, wniosków i skarg w interesie publicznym. Ponadto zauważyć należy, że organ odwoławczy, uzasadniając nałożony na skarżącego obowiązek, powołał się na przepisy Konstytucji RP (art. 83 i art. 89).

Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut nieokreślenia w zaskarżonej decyzji, czy wolno, czy też nie, spalać odpady w piecu. Odwołując się do tego zarzutu, zaznaczyć należy, że przedmiotem postępowania poddanego sądowej kontroli było określenie wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Goliny organy, powołując się przepisy obowiązującego prawa, wskazały, jakie są obowiązki właściciela nieruchomości, na której zamieszkują mieszkańcy. Następnie ustaliły stan faktyczny w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy. Ponad wszelką wątpliwość wykazano, że na skarżącym ciążył obowiązek złożenia deklaracji o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Niewykonanie tego obowiązku rodziło natomiast po stronie organu uprawnienie do wydania decyzji określającej wysokość opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. W rezultacie organ wypełnił wszystkie ciążące na nim obowiązki, wydając prawidłową decyzję.

Na uwzględnienie nie zasługuje ponadto zarzut dotyczący braku możliwości nakładania opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Golinie z dnia 28 grudnia 2012 r., nr XXXIV/138/2012. Upoważnienie do wydania takiej uchwały przewiduje art. 6k u.c.p.g. Przepis ten nakłada na Radę gminy obowiązek podjęcia uchwały, w której Rada 1) dokona wyboru metody ustalenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi spośród metod określonych w art. 6j ust. 1 i 2 oraz ustali stawkę takiej opłaty; dopuszcza się stosowanie więcej niż jednej metody ustalenia opłat na obszarze gminy oraz 2) ustali stawkę opłaty za pojemnik o określonej pojemności (art. 6k ust. 1 u.c.p.g.). Źródłem obowiązku ponoszenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi jest natomiast powołany wcześniej art. 6h u.c.p.g. W rezultacie uchwała wydana została na podstawie i w granicach ustawy, w związku z czym stanowi, akt prawa miejscowego, będąc źródłem powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej na obszarze działania organu, które je ustanowił (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP). Uchwała może zatem stanowić podstawę obowiązku określonego zaskarżoną decyzją.

Konkludując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie na naruszają obowiązujących przepisów prawa i nie ma podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd orzekł, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. - Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), jak w sentencji wyroku.