Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 843/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2018-01-30 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Anna Klotz sędzia WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Krystyna Witt po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2018 r. sprawy ze skargi E. E. na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie udostępnienia nieruchomości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., znak: [...] Starosta [...] działając na podstawie art. 124b ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.), art. 104 ustawy z dnia [...] czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku E. - O. SA w G. Oddział w T. odmówił zobowiązania J. i Z. G., właścicieli nieruchomości położonej w obrębie W. Ł. , gm. K. P., oznaczonej jako działka nr [...], zapisanej w księdze wieczystej nr [...], do jej udostępnienia E. - O. S.A. w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ K. - T..

W uzasadnieniu decyzji orzekający organ podniósł, iż wnioskiem z dnia [...].02.2017 r. Pronad Spółka z o.o. w O. działająca w imieniu E. - O. SA z siedzibą w G. na podstawie udzielonego pełnomocnictwa, wystąpiła o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii na działce położonej w obrębie W. Ł., oznaczonej nr geod. 49 w celu przeprowadzenia remontu istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV relacji GPZ K. – T., bowiem jak wynika z treści księgi wieczystej, właścicielowi urządzeń infrastruktury technicznej nie przysługuje tytuł prawny do władania nieruchomością.

We wniosku z dnia [...].02.2017 r. (uzupełnionego pismem z dnia [...].03.2017 r.) spółka Pronad wniosła o wydanie decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości dla potrzeb przeprowadzenia remontu. Poinformowano, że remont będzie polegał na wymianie słupa, izolatorów i przewodów, a lokalizacja słupów i trasa linii się nie zmieni. Ponadto spółka wyjaśniła, iż maksymalnie zajmie nieruchomość do 15 metrów od linii z każdej ze stron. Na mapie zaznaczono zakres zajęcia nieruchomości. Wyjaśniono, że remont również będzie przeprowadzony od słupa 156/6 do słupa St. Wielkałąka 5, a nieruchomość będzie zajęta po dwóch stronach od linii.

Przedmiotowego zakresu prac nie zaznaczono na mapie, jako teren przeznaczony do wykonania remontu. Ponadto spółka wyjaśniła, iż dojazd do linii będzie się odbywał z drogi publicznej, lecz z mapy nie wynika, żeby przedmiotowa nieruchomość z obszarem potrzebnym do zajęcia, położona była przy drodze publicznej, dlatego w ocenie organu należy domniemywać, iż przedmiotem prac remontowych będzie cała linia i dojazd do przedmiotowego fragmentu będzie się odbywał przez działki sąsiednie pod liniami. Spółka wyjaśniła, iż planowany remont dotyczy fragmentów linii SN K. – T., jednak nie wskazała, który konkretnie odcinek linii będzie podlegał remontowi, a z wytycznych programowych wynika, iż modernizacji poddana jest cala linia napowietrzna 15 kV długości 31,970 km GPZ K. - T.. Ponadto duża ilość wniosków spółki o wydanie decyzji zobowiązującej właścicieli nieruchomości do udostępnienia nieruchomości pozwoliła organowi na stwierdzenie, iż cała linia podlegać będzie modernizacji. Z dostarczonych przez wnioskodawcę dokumentów wynikało, iż prace będą polegać na wymianie istniejących przewodów linii napowietrznej bez zmiany przebiegu tej linii.

Natomiast z wytycznych programowych na modernizację linii 15 kV relacji GPZ K. - T. zdaniem Starosty wynika, iż głównym założeniem do opracowania projektu budowlanego jest wymiana istniejącej linii napowietrznej SN 15 kV z przekroju AFL- 6 25mm˛, 35mm˛, i 50mm˛ na przekrój AFL - 6 - 70mm˛, wymianę istniejącej linii napowietrznej 15 kV z przekroju AFL - 6 - 25mm˛ na przekrój AFL - 6 - 35mm˛ (odgałęzienia), na terenach leśnych i zadrzewionych należy zaprojektować linię z przewodami niepełnoizolowanymi BLL-T (24 kV) lub GREENPAS CCSTWK 20 kV, demontaż istniejącej linii napowietrznej 15 kV o przekroju ALF - 6 - 25mm˛, ALF - 6 - 35mm˛ i ALF -6 - 50mm˛. W opisie technicznym wskazano natomiast, iż linia jest w złym stanie technicznym; stan techniczny slupów i przewodów jest niezadowalający, dlatego konieczna jest ich wymiana, a modernizacja linii napowietrznej 15 kV przyczyni się do poprawy standardów oraz pewności zasilania odbiorców. Ze względu na zwiększenie przekroju wzrosną możliwości przesyłowe linii 15 kV, co jest istotne ze względu na wzrost liczby odbiorców spowodowany rozwojem budownictwa mieszkaniowego na terenie, który zasila ww. linia średniego napięcia.

Starosta zwrócił uwagę, że z załączonych do wniosku dokumentów wynika, iż spółka wysyłała do Państwa Grzelak pisma w sprawie wyrażenia zgody na wejście na grunt w celu przeprowadzenia prac na nieruchomości wraz z załącznikami, jak również podjęto próby uzgodnienia kwestii wejścia na grunt z właścicielami (notatka służbowa z dnia [...].11.2015 r.)

Orzekający organ podkreślił, że art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi podstawę do wydania decyzji zobowiązującej właściciela nieruchomości do jej udostępnienia w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii urządzeń infrastruktury technicznej znajdujących się na tej nieruchomości. Regulacja zawarta w tym przepisie jest swego rodzaju czasowym wywłaszczeniem. Mając na uwadze szczególną ochronę uprawnień właścicielskich do nieruchomości, wszelkie ograniczenia w tym względzie są zawsze wyjątkami i powinny następować jedynie w ściśle określonych prawem sytuacjach. Warunkiem dopuszczalności wydania przedmiotowej decyzji, jest zatem wykazanie braku zgody podmiotów praw rzeczowych na udostępnienie nieruchomości oraz zaistnienie okoliczności dotyczących celu jej zajęcia. Taki obowiązek spoczywa zarówno na organie orzekającym, gdy wydaje decyzję z urzędu, jak również na wnioskodawcy, gdy decyzja ma być wydana na wniosek. Wniosek o wydanie zgody powinien być przygotowany tak, aby nie budził wątpliwości, co do zakresu i konkretnego rodzaju prac na nieruchomości, dojazdu do nieruchomości, czasu potrzebnego na przeprowadzenie remontu itp.

W ocenie organu warunek braku zgody właściciela na wejście na nieruchomość został spełniony, natomiast drugi warunek, czyli cel wejścia na nieruchomość w ocenie organu nie został spełniony, bowiem zakres prac, jakie mają się odbyć na przedmiotowej nieruchomości nie mieści się w pojęciu remontu, konserwacji, czy usuwaniem awarii przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania energii elektrycznej.

W ocenie organu przedmiotowe roboty są robotami polegającymi na budowie lub przebudowie obiektu, dlatego wydanie pozytywnej decyzji na podstawie art. 126b ustawy o gospodarce nieruchomościami jest niemożliwe.

W odwołaniu od powyższej decyzji E. - O. SA w G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.

Odwołująca zarzuciła naruszenie art. 124b ugn w zw. z art. 3 ust. 8 ustawy - Prawo budowlane poprzez ich błędną interpretację polegającą na nie uznaniu planowanej inwestycji jako remont. Podkreślił, że konieczny do wykonania zakres prac na nieruchomości nie wykracza poza ramy art. 124b ugn, gdyż polega on jedynie na wymianie istniejących elementów na nowe z uwzględnieniem istniejących technologii. O remontowym charakterze przedsięwzięcia zdaniem odwołującej ma również świadczyć fakt, że przewidziane prace nie doprowadzą do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii, w tym długości.

Wojewoda K. - P. po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] maja 2017 r., znak [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W przekonaniu Wojewody, który podzielił stanowisko Starosty o braku remontowego charakteru inwestycji, przeprowadzony proces wykładni pojęć użytych w art. 124b ugn oraz materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwala stwierdzić, że zakres planowanych prac świadczy o robotach, które nie są objęte dyspozycją art. 124b ust. 1 ugn, a w szczególności, że nie polegają one na remoncie i konserwacji napowietrznej linii energetycznej 15 kV. Zdaniem Wojewody użycie przez inwestora jedynie nowych technologicznie materiałów, w stosunku do wykorzystanych pierwotnie, nie pozostawałoby w sprzeczności z definicją remontu. Jednak w przedmiotowej sprawie miałoby dojść do zmiany parametrów technicznych i użytkowych linii napowietrznej, co potwierdza przedstawiona przez inwestora charakterystyka przewodów, dlatego organ odwoławczy stanął na stanowisku, że do parametrów technicznych linii napowietrznej, poza napięciem i polem elektromagnetycznym, zaliczyć należy między innymi parametry jej podstawowych elementów, czyli słupów i przewodów.

Podkreślono również, że ocena, czy mamy do czynienia z remontem jest uzależniona od zakresu planowanych prac, bowiem przy remoncie nie powinno dochodzić do realizacji nieistniających uprzednio elementów obiektu, ani do zmiany położenia obiektu i jego gabarytów. Nie ma przy tym decydującego znaczenia fakt, czy gabaryty te uległy zwiększeniu, czy też zmniejszeniu. Prace takie nie będą bowiem mieściły się w definicji remontu. Remont zdaniem Wojewody nie może, tak jak w przedmiotowej sprawie (przebudowa linii elektroenergetycznej K.-T. z odgałęzieniami, w tym zdemontowanie słupów, montaż 321 nowych słupów z jednoczesną wymianą przewodów o zwiększonym przekroju) polegać na całkowitej lub częściowej rozbiórce obiektu, a następnie jego wznoszeniu od nowa.

Wskazano, że roboty budowlane polegające na remoncie i odbudowie mają dwie wspólne cechy; to, że prowadzą do odtworzenia stanu pierwotnego obiektu i przy użyciu wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym. Różny natomiast jest zakres wykonywanych robót budowlanych; w przypadku remontu odtworzenie stanu pierwotnego obiektu budowlanego wymaga napraw, wymiany lub odnowienia niektórych tylko elementów obiektu, a w przypadku odbudowy zakres ten jest znacznie szerszy, gdyż naprawa lub wymiana wszystkich lub prawie wszystkich elementów obiektu budowlanego w praktyce oznaczająca jego rozbiórkę w znacznej części lub w całości i ponowne wzniesienie przy zastosowaniu nowych i innych wyrobów budowlanych, niż użyto w stanie pierwotnym, nie może być rozumiana jako remont, gdyż wtedy zbędne by było takie pojęcie jak odbudowa (por. wyrok NSA z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 281/11).

Wojewoda podkreślił, że ww. okoliczności, które w ocenie wnioskodawcy, wymuszają określony sposób realizacji przedsięwzięcia, nie mogą uzasadniać kwalifikowania prac w oderwaniu od ustawowych definicji remontu, czy przebudowy, a przyjęcie w niniejszej sprawie - jak chciałby tego inwestor, że wykonanie prac objętych wnioskiem jest remontem, w sytuacji, gdy w rzeczywistości prowadziłyby one do wykonania nowej substancji w obrębie linii elektroenergetycznej K. - T., byłoby równoznaczne w skutkach z innym, niż dotychczas ograniczeniem prawa własności nieruchomości, w obszarze obejmującym przebieg linii.

W skardze do sądu E. - O. SA w G. wniosła o uchylenie decyzji organu I i II instancji, zarzucając:

1) naruszenie przepisów art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 84 k.p.a. oraz art. 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez:

a) utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, które doprowadziło do błędnego uznania planowanych prac za przebudowę, a nie za remont,

b) niewyjaśnienie w uzasadnieniu decyzji, dlaczego planowane prace nie mogą być zakwalifikowane jako remont,

c) błędne przyjęcie, iż planowane prace doprowadzą do zmiany parametrów technicznych linii,

2) naruszenie przepisu art. 124b ust. 1 ustawy z dnia [...] sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej jako u.g.n.) oraz przepisu art. 3 pkt 3a, 6, 7a i 8 ustawy z [...] lipca 1994 r. - Prawo budowlane (dalej jako p.b.) poprzez utrzymanie w mocy decyzji odmawiającej zobowiązania do udostępnienia części nieruchomości w celu wykonania remontu odcinka napowietrznej linii elektroenergetycznej o napięciu 15 kV relacji GPZ K.-T., mimo że mimo remontu będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg, co obecnie.

Zdaniem skarżącej, organy obydwu instancji nie wyjaśniły w uzasadnieniu wydanych decyzji w dostateczny sposób, dlaczego planowane prace nie mieszczą się w kategorii remontu, gdyż Starosta [...] w powyższym zakresie ograniczył się do stwierdzenia, że nie został spełniony jeden z warunków koniecznych do wydania decyzji zobowiązującej do udostępnienia nieruchomości, tj. że zakres prac planowanych na działce nie mieści się w pojęciu remontu, konserwacji, bądź usuwaniu awarii, zaś Wojewoda K. - P. w uzasadnieniu swojej decyzji podtrzymał stanowisko Starosty oraz przytoczył legalną definicję remontu, wskazując nie na brak zmiany charakterystycznego elementu obiektu, jakim jest długość linii, lecz na zmiany w odniesieniu do słupa i przewodów, a także w mocy i polu elektromagnetycznym.

Wywody organów obydwu instancji zdaniem skarżącej nie spełniają wymogów stawianych uzasadnieniu decyzji administracyjnej w przepisie art. 107 § 3 k.p.a. Uzasadnienie decyzji administracyjnej powinno bowiem pozwalać organowi odwoławczemu i sądowi administracyjnemu na "sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Uzasadnienie prawne powinno być wywodem prawniczym, którego celem jest wykazanie, że przyjęte rozstrzygnięcie jest wynikiem poprawnego, logicznego procesu stosowania normy materialnej w danej sytuacji faktycznej. Chodzi o umotywowaną ocenę stanu faktycznego w świetle konkretnego przepisu prawa oraz wykazanie związku między tą oceną a treścią rozstrzygnięcia" (wyrok WSA w Łodzi z dnia 16 marca 2007 r., wydany w sprawie II SA/Łd 1098/06).

W ocenie skarżącej, Wojewoda K. – P. dokonał również błędnej oceny jej argumentu, że na skutek przeprowadzonych prac, parametry linii nie ulegną zmianie, zatem będzie to ta sama linia energetyczna, pracująca z takim samym napięciem oraz mająca ten sam przebieg co obecnie, jak również nietrafnie określono, że zakres prac wskazany we wniosku, wykracza poza prace związane z konserwacją, remontem bądź usuwaniem awarii urządzenia stanowiącego element linii elektroenergetycznej.

Skarżąca zgodziła się z Wojewodą, że w sprawie rozpoznawanej na podstawie art. 124b ust. 1 u.g.n. istotny jest zakres prac planowany na danej nieruchomości, jednak nietrafnie Wojewoda uważa planowane prace za polegające na całościowej rozbiórce obiektu budowlanego i wzniesieniu go od nowa z nowymi parametrami, z zatem błędnie Wojewoda K. - P. wskazał, że planowane prace stanowią przebudowę w rozumieniu przepisu art. 3 pkt 7a p.b., gdyż planowane prace, opisane we wniosku o wydanie decyzji administracyjnej zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, mieszczą się w zakresie pojęcia remontu linii elektroenergetycznej, zawartego w art. 3 pkt 8 p.b..

Wskazano, że zgodnie z art. 3 pkt 6 oraz 7a p.b., przez budowę rozumiane jest wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego, natomiast przebudową jest wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Zgromadzony materiał dowodowy, dotyczący planowanych prac na nieruchomości, zdaniem skarżącej nie uzasadnia stanowiska, że parametry linii zostaną zmienione i w miejscu istniejącej linii powstanie nowy obiekt budowlany, czy też, że istniejący obiekt podlega przebudowie, dlatego nie można podzielić argumentacji Wojewody K. - P., że planowane prace doprowadzą do zwiększenia mocy przesyłanej energii, bądź zwiększenia pola elektromagnetycznego i takie wnioski z pewnością nie wynikają z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy, co oznacza, że organ II instancji naruszył przepisy art. 7 i 77 k.p.a., przeprowadzając postępowanie niedokładnie i bez wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.

Skarżąca zwróciła uwagę, że zgodnie z przepisem art. 3 pkt 8 p.b., remontem jest wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym, dlatego użycie nowych przewodów oraz słupów jest istotne z uwagi na zapewnienie bezpiecznej i niezakłóconej pracy linii i w tym celu do wykonania prac powinny zostać użyte nowoczesne urządzenia, spełniające aktualnie obowiązujące standardy techniczne, podkreślając przy tym, że wymiana słupów polegająca na usunięciu starych słupów i posadowieniu nowych, w żaden sposób nie oznacza demontażu linii i budowy nowego obiektu, ani przebudowy linii.

Skarżąca spółka stwierdziła, że nie jest możliwe dokonanie prac remontowych bez uprzedniego usunięcia starych elementów linii jakimi są słupy o wyeksploatowanej konstrukcji. Niemożliwym i nieuzasadnionym technologicznie jest, aby obecnie w celu remontu linii zastosowano słupy dokładnie z tego samego materiału. Nie ma konieczności wymiany przewodów i słupów na identyczne jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi [...] Normami, a zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie, dopuszcza wprost przepis art. 3 pkt 8 p.b. Powyższe rozważania zostały potwierdzone w wyroku WSA w Białymstoku z dnia 5 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Bk 429/09.

Wykładnia zastosowana przez organy obu instancji, zdaniem skarżącej prowadziłaby do wniosku, że każda wymiana elementu linii energetycznej stanowi jej przebudowę, dlatego jest to stanowisko nietrafne i prowadzące do stwierdzenia, że w odniesieniu do linii może wystąpić albo przebudowa (np. wymiana słupa) albo konserwacja (np. pomalowanie słupa), natomiast nie ma uzasadnionych technologicznie czynności, które mogłyby zostać uznane za remont. Wykładnia organów administracji w świetle art. 124b ust. 1 u.g.n. jest nietrafna i prowadziłaby do wniosku, że przepis ten - w zakresie odnoszącym się do remontu - w istocie nie może być zastosowany. W sprawie rozpoznawanej przez organy administracji, wymiana elementów linii nie powoduje zmiany jej przebiegu, długości ani napięcia, zatem powinna być uznana za remont, co uprawnia do zastosowania trybu z art. 124b ust. 1 u.g.n.

Zwrócono też uwagę, że przy ocenie charakteru prac związanych z obiektami liniowymi należy mieć na względzie ich definicję zawartą w art. 3 pkt 3a p.b., z którego wynika, że głównym parametrem jaki należy mieć na uwadze, jest długość linii, w związku z czym dla oceny, czy nastąpi zmiana tego parametru, nie mają znaczenia wywody organu dotyczące słupów, przewodów, zmiany mocy, czy też pola elektromagnetycznego. Błędne jest zatem stanowisko wyrażone przez organ, nie poparte żadnym przepisem prawa, że do parametrów technicznych linii poza jej napięciem i długością zaliczyć należy także parametry wchodzących w jej skład elementów.

W odpowiedzi na skargę organ, nie znajdując podstaw do jej uwzględnienia, wniósł o jej oddalenie wskazując, że po ponownej analizie akt sprawy nie znalazł podstaw do zmiany zaskarżonego orzeczenia, ponieważ zostało ono podjęte zgodnie ze stanem faktycznym oraz w oparciu o obowiązujące przepisy prawa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie wynikającym z treści przepisów art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zw. z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, ze zm., dalej "p.p.s.a."), Sąd stwierdził, że nie narusza ona obowiązujących przepisów prawa materialnego, ani procesowego.

Istota sporu w przedmiotowej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia kwestii, czy zakres wskazanych we wniosku skarżącej Spółki czynności uprawniał do wydania decyzji zobowiązującej właściciela do udostępnienia nieruchomości, o której mowa w art. 124b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm. – dalej "u.g.n.").

W pierwszej kolejności podkreślenia jednak wymaga, iż przepisy u.g.n. przewidują kilka odrębnych instytucji i trybów postępowania związanego z władczą ingerencją w prawo własności w trybie administracyjnym (rozdział 4), które wobec konstytucyjnej zasady ochrony własności (art. 64 Konstytucji RP) nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Przypomnieć należy, że z treści art. 112 ust. 2 i 3 u.g.n. wynika, iż wywłaszczenie nieruchomości może polegać na pozbawieniu albo ograniczeniu, w drodze decyzji, prawa własności, praw użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego na nieruchomości.

Zgodnie z treścią art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji zobowiązuje właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Wynika z tego, że udostępnienie nieruchomości na rzecz podmiotu zawiadującego instalacją służącą do dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej, oraz niezbędnymi do jej działania obiektami i urządzeniami następuje na wniosek tego podmiotu w sytuacji, gdy zachodzi konieczność przeprowadzenia prac remontowych, konserwujących lub eliminujących skutki zaistniałej awarii.

Przytoczony przepis przewiduje szczególny wypadek czasowego ograniczenia wykonywania prawa własności, prawa użytkowania wieczystego lub innego prawa rzeczowego do nieruchomości na podstawie decyzji administracyjnej, stanowiący postać wywłaszczenia. Właściciel, użytkownik wieczysty lub uprawniony z tytułu innych praw rzeczowych ograniczany jest w swoim prawie w ten sposób, że musi znosić korzystanie z nieruchomości przez osoby trzecie w sposób wynikający z komentowanego artykułu i określony w decyzji zezwalającej na korzystanie z nieruchomości. Okoliczność, że mamy do czynienia z ograniczeniem prawa własności determinuje ścieśniającą wykładnię ww. przepisu.

Zasadnie organ wskazał, że w celu określenia pojęcia "remontu" należy odwołać się do definicji "remontu" zawartej w art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane. Zgodnie z tym przepisem przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Dokonując analizy powyższej definicji stwierdzić należy, że aby określone czynności zakwalifikować można było jako remont, muszą być one oparte na wskazanych przez ustawodawcę podstawach: prace należy wykonać w obiekcie, który już istnieje i nie mogą one prowadzić do zmiany pierwotnego stanu obiektu, nie będąc jednocześnie jego konserwacją. Remont zatem nie może stanowić ani przebudowy, ani rozbudowy, nadbudowy czy zmiany przeznaczenia obiektu. Ustawodawca zezwolił przy tym na stosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto w stanie pierwotnym.

Przebudowa natomiast zdefiniowana została w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego i przez pojęcie to należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji.

Jak wynika z zestawienia ww. przepisów, zasadniczą różnicę pomiędzy tymi dwoma pojęciami z zakresu prawa budowlanego stanowi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, którą wyklucza remont, a która stanowi o istocie przebudowy. W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że w wyniku remontu nie może powstać obiekt budowlany o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny (por. wyroki NSA z dnia 8.04.2011 r., sygn. akt II OSK 610/2010; z dnia 25.01.2008 r., sygn. akt II OSK 1945/2006 - dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Jeżeli zatem w wyniku wykonywanych robót budowlanych nastąpi zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem parametrów charakterystycznych dla kształtu całego obiektu budowlanego, takich jak jego kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość lub liczba kondygnacji, będziemy mieli do czynienia z przebudową. Jeżeli zaś wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegać będzie na odtworzeniu stanu pierwotnego, nie będąc bieżącą konserwacją, będzie to remont.

Rzeczą organu w niniejszym postępowaniu było zatem ustalenie, czy zakres i planowany efekt robót budowlanych zamierzonych przez inwestora doprowadzi do zmiany parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, czy też polegać będzie wyłącznie na odtworzeniu stanu pierwotnego istniejącego obiektu budowlanego bez zmiany jego parametrów użytkowych lub technicznych.

Jak wynika z treści wniosku z dnia [...] lutego 2017 r. inicjującego postępowanie, E. O. S.A. zwróciła się do Starosty [...] o zobowiązanie J. i Z. G. właścicieli nieruchomości położonej w obrębie W. Ł., gm. K. P., oznaczonej jako działka nr [...], do jej udostępnienia E. O. S.A. w celu wykonania czynności związanych z remontem napowietrznej linii elektroenergetycznej SN 15 kV relacji GPZ K. — T., polegających na wymianie przewodów, izolatorów i słupa, jednak organ na podstawie "Wytycznych programowych na projekt i modernizację linii 15 kV GPZ K. - T." ustalił, że pracami ma zostać objęta cała linia długości 31,97 km, a wymianie podlegać mają słupy (ok. 321 sztuk), a także przewody z typu AFL-6 35mm˛ i 50mm˛ na AFL-6 70mm˛ na linii głównej oraz z typu AFL-6 25mm˛ na AFL-6 35mm˛ na odgałęzieniach. O ile więc wniosek w niniejszej sprawie dotyczył jedynie działki nr [...] położonej w W. Łące, to jednak słusznie organy rozstrzygające sprawę nie ograniczyły się jedynie do rozważenia robót na niej przewidzianych, a wzięły pod uwagę zakres prac planowanych na całej linii energetycznej K. - T., która stanowi samoistny obiekt budowlany. Skoro więc zakres wymienionych prac nie sposób uznać za remont istniejącej linii elektroenergetycznej, uzasadnione było rozstrzygnięcie o braku podstaw do zastosowania w przedmiotowej sprawie art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Podkreślić przy tym należy, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem liniowym – napowietrzną linią elektroenergetyczną. Determinuje to pewną specyfikę oceny prac wykonywanych w ramach takiego obiektu. W świetle art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego obiekt liniowy stanowi obiekt budowlany. Oznacza to, że linia energetyczna stanowi obiekt budowlany jako całość. Z tej perspektywy należy więc oceniać prace wykonywane na obiekcie liniowym. Jeżeli zatem roboty budowlane prowadzone są w stosunku do całego obiektu, a tylko realizowane są etapami w stosunku do poszczególnych jego fragmentów i de facto efektem tych robót będzie demontaż całej linii przesyłowej (lub znacznej jej części) i zastąpieniu jej nową substancją, to tym samym nie można takich robót kwalifikować jako remontu, lecz jako przebudowę lub odbudowę obiektu budowlanego. Dopuszczalność kwalifikacji robót budowlanych jako remontu dotyczy sytuacji, gdy w wyniku prac polegających na wymianie słupów i lin na części linii czy trakcji elektrycznej nie dojdzie do zmiany parametrów technicznych takich jak zmiana napięcia, długości linii napowietrznej, zmiana jej przebiegu, zmiana wysokości, miejsca lub sposobu posadowienia poszczególnych słupów, zwiększenie mocy lub zwiększenie pola elektromagnetycznego (zmiana tych parametrów oznacza, że nie jest to remont, lecz np. przebudowa w rozumieniu art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego) i gdy zamierzone prace nie dotyczą całego obiektu budowlanego (demontażu całej linii przesyłowej), lecz tylko określonego jego fragmentu (por wyrok NSA z dnia 6 grudnia 2016 r., sygn. akt I OSK 1509/16).

Z powyższego wynika, że nie jest możliwe kwalifikowanie działań na przedmiotowej działce odmiennie, niż na pozostałej części linii elektroenergetycznej GPZ K. — T., która ma być objęta wskazanym przez skarżącą "remontem kapitalnym". Skoro prace przewidziane do wykonania na całej linii jako obiekcie budowlanym nie mieszczą się w pojęciu remontu (wymiana w ramach całej linii słupów, włącznie ze zmianą ich parametrów technicznych, materiału konstrukcyjnego, wymiana linek, wraz ze zmianą ich przekroju, średnicy), to nie spełniają tych wymogów również roboty na fragmencie linii w ramach tej jednej inwestycji.

Choć elementem charakterystycznym obiektu liniowego jest jego długość (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego), która w sprawie nie ulega zmianie (w przypadku jej zmiany celowym byłoby rozważenie tego typu prac w ramach którejś z kategorii budowy), to jednak nie oznacza to, że w sprawie mamy do czynienia z remontem i odtworzeniem stanu pierwotnego, albowiem po pierwsze planowany jest – jak wskazała to sama skarżąca - remont całej linii GPZ K. — T., a po drugie w wyniku realizacji zamierzonych robót w ramach całego obiektu liniowego ulegną istotnej zmianie parametry linek, co umożliwi przesyłanie większej ilości energii, a ponadto parametry słupów.

Słusznie wskazuje skarżąca, że art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego dopuszcza zastosowanie wyrobów budowlanych innych, niż użyto pierwotnie. Podnosząc, że w przedmiotowej sprawie ze względów technologicznych niemożliwym i nieuzasadnionym jest zastosowanie dokładnie takich samych słupów, z tego samego materiału, oraz że nie ma konieczności wymiany przewodów i słupów na identyczne jak używane obecnie, zaś rozwiązania technologiczne przyjęte przez skarżącą są zgodne z aktualnie obowiązującymi [...] Normami – skarżąca nie zauważa, że konieczność zastosowania, ze względów technologicznych, innych wyrobów niż użyto pierwotnie jest możliwa pod warunkiem, że wskutek tego nie dojdzie do powstania obiektu budowlanego o innych parametrach technicznych lub użytkowych, niż obiekt pierwotny. Słusznie natomiast wskazał Wojewoda, że do takiej sytuacji dojdzie, skoro wskutek zmiany przekroju linek właściciel obiektu budowlanego będzie mógł go wykorzystywać w szerszym zakresie, niż dotychczas (będzie miał zwiększone możliwości przesyłania energii elektrycznej). Nie jest istotne, czy skarżąca z tej możliwości skorzysta – tak jak nie byłoby istotne, gdyby właściciel domu, po dobudowaniu dodatkowego piętra w ramach "remontu" deklarował, że nie będzie z niego korzystać.

W tym stanie nie było podstaw do kwalifikacji określonych we wniosku prac jako remontu, a w konsekwencji do wydania decyzji zobowiązującej, o której mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. Zmiana parametrów użytkowych obiektu budowlanego będącego obiektem liniowym stanowi natomiast kwalifikację zamierzonych przez inwestora prac jako mieszczących się w kategorii przebudowy.

Ze względu na powyższe, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz.1369), Sąd oddalił skargę.