Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 10/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2006-03-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6040 Wyrób, rozlew i obrót alkoholami
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie : sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz sędzia WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Hanna Tarnawska po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 6 października 2005 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24 sierpnia 2005 r. nr [...] Burmistrz Miasta [...], na podstawie art. 104 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz. U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1231 ze zm.), po rozpatrzeniu wniosku Prokuratora Rejonowego w B. z dnia 30 czerwca 2005 r. cofnął zezwolenie nr [...] z dnia 30 grudnia 2004 r. na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, wydane dla S. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" w B. przy ul. [...].

W uzasadnieniu organ podał, iż postępowanie w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 12 lipca 2005 r. w następstwie wniosku Prokuratora Rejonowego w B. o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na stwierdzoną sprzedaż przedmiotowych napojów osobie nieletniej w dniu 3 grudnia 2004 r. Wydanie w/w decyzji było zaś obligatoryjne w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 2 oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia S. K., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, zarzucając decyzji naruszenie przepisów ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi wniósł o jej uchylenie w całości oraz o umorzenie postępowania.

W uzasadnieniu odwołania podniesiono, iż niezasadnym było cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w sytuacji gdy za zaistniały incydent odpowiedzialność poniosła sprzedawczyni pracująca w lokalu; jej winę potwierdził wyrok Sądu Rejonowego w B. Przedsiębiorca nie może zaś ponosić ujemnych konsekwencji jej działania; zatrudnił on bowiem osobę o odpowiednich kwalifikacjach, stosownie ją przeszkolił, a po sprzedaży piwa osobie nieletniej rozwiązał z nią umowę o pracę.

Decyzją z dnia 6 października 2005 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...], na mocy art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), art. 127 § 2 w zw. z art. 17 ust. 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż nawet jednorazowe naruszenie zasad sprzedaży alkoholu skutkować musi cofnięciem zezwolenia. Wynika to jednoznacznie z brzmienia normy ustawowej wyrażającej wolę ustawodawcy ograniczenia dostępności napojów alkoholowych dla osób nieletnich. Stwierdzona zaś wyrokiem Sądu Rejonowego w B. sprzedaż piwa osobie nieletniej dokonana w dniu 3 grudnia 2004 r. stanowiła w świetle art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi dostateczną przesłankę do cofnięcia wydanego zezwolenia.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku S.K. reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta [...]. Przedmiotowym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie przepisów art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nie - wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy oraz przepisu art. 18 ust. 10 pkt 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie.

W uzasadnieniu skargi wskazano, iż błędnym jest przyjęcie przez organy orzekające w sprawie, iż jednorazowa sprzedaż alkoholu osobie nieletniej nakazuje cofnąć wydane zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych. Wykładnia celowościowa, logiczna oraz gramatyczna art. 18 ust. 10 pkt 1 w/w ustawy prowadzi bowiem do wniosku, iż ustawodawca mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi, a w szczególności sprzedaży alkoholu nieletnim, miał na myśli nie jednorazowe działanie, a więc odosobniony przypadek, ale powtarzające się i udowodnione zdarzenia. Logiczna interpretacja wspomnianego przepisu w ocenie skarżącego wskazuje, iż ustawodawca nie mógł przewidzieć tak dotkliwej i surowej sankcji jak cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu. Co więcej, zaistniałe zdarzenie nie zostało zawinione przez samego skarżącego. Organy obu instancji pominęły bowiem w postępowaniu dowodowym okoliczność, iż alkohol sprzedała pracownica, która została przeszkolona do pracy na zajmowanym stanowisku.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.

Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymującego w mocy decyzję organu I instancji o cofnięciu zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5% zawartości alkoholu oraz piwa, przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży, wydanego dla S. K., prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" w B. przy ul. [...].

Dla dokonania prawidłowej oceny zasadniczego znaczenia nabiera treść art.15 ust. 1 i 2 oraz art. 18 ust. 1, 3 i ust. 10 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Zgodnie z art. 18 ust. 1 w/w aktu normatywnego sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży.

Stosownie do ust. 3 powołanego przepisu zezwolenia, o których mowa w ust. 1, wydaje się oddzielnie na następujące rodzaje napojów alkoholowych:

1) do 4,5% zawartości alkoholu oraz na piwo,

2) powyżej 4,5% do 18% zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),

3) powyżej 18% zawartości alkoholu.

Z kolei w świetle art. 15 ust.1 przedmiotowej ustawy zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości, osobom do lat 18 oraz na kredyt lub pod zastaw. W przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe uprawniony jest zaś do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy.

W myśl art.18 ust.10 pkt 1 lit. a ustawy zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, organ zezwalający cofa w przypadku: nieprzestrzegania określonych w ustawie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, a w szczególności sprzedaży i podawania napojów alkoholowych osobom nieletnim, nietrzeźwym, na kredyt lub pod zastaw.

Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż artykuł 18 ust. 10 w sposób enumeratywny określa przypadki, w których zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza miejscem sprzedaży może zakończyć swój byt przed upływem okresu, na jaki zostało udzielone. Zakończenie owego bytu następuje również w drodze decyzji administracyjnej, z tym że wydanej przez wójta, burmistrza (prezydenta miasta) po przeprowadzeniu stosownego postępowania wyjaśniającego, w wyniku którego nastąpi ustalenie, czy wystąpiła któraś z określonych w w/w/ przepisie przyczyn, skutkujących cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży.

Co bezsporne, nieprzestrzeganie zasad sprzedaży napojów alkoholowych, zawartych w ustawie, to podstawa do pozbawienia podmiotu uprawnień do sprzedaży detalicznej napojów alkoholowych.

Odpowiedzi wymaga jednak pytanie, czy jednorazowe naruszenie zasady obrotu napojami alkoholowymi (np. jeden przypadek sprzedaży alkoholu osobie, która nie ukończyła 18 roku życia) stanowi już naruszenie zasad skutkujące cofnięcie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Poglądy w tym zakresie są podzielone.

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 7 lipca 1998 r. (II SA 714/98, baza Lex nr 43185) wykładnia celowościowa, a także gramatyczna przepisu art. 18 ust. 6 pkt 1 ustawy (obecnie art. 18 ust. 10 pkt 1) prowadzi do wniosku, że ustawodawca, mówiąc o nieprzestrzeganiu zasad obrotu napojami alkoholowymi zawartych w ustawie, a w szczególności sprzedaży alkoholu osobom nieletnim, nie miał na myśli jednorazowego działania i to jeszcze niezawinionego, a więc sporadycznego przypadku, ale powtarzające się zdarzenia. Logiczna interpretacja przepisu art. 18 ust. 6 pkt 1 ustawy wskazuje, że ustawodawca nie mógł przewidzieć tak dotkliwej i surowej sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na sprzedaż alkoholu za jednorazową sprzedaż alkoholu nieletniemu. Byłaby to sankcja nieadekwatna i niewspółmierna do czynu.

Z kolei w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 września 2005 r. (II GSK 198/05, nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, iż analiza treści art. 18 ust. 10 pkt 1 lit. a oraz art. 43 ust. 1 cytowanej ustawy uzasadnia stwierdzenie, iż przepisy te mają zastosowanie w wypadku jednorazowego naruszenia jednego z zakazów, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.

Mając na uwadze powyższe rozbieżności Sąd w składzie orzekającym opowiada się za drugim z przedstawionych stanowisk.

Zwrócić należy bowiem uwagę, iż użyte w art. 15 ust. 1 ustawy sformułowanie "zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych (m.in.) osobom do lat 18" jest równoznaczne wyrażeniu "zakazuje się". Ranga przedmiotowej regulacji została przez ustawodawcę podkreślona w art. 15 ust. 2, mocą którego w przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe upoważniony jest do żądania okazania dokumentu stwierdzającego wiek nabywcy". Nadto w świetle art. 43 cytowanej ustawy sprzedający/podający lub kierownik zakładu gastronomicznego bądź handlowego ponoszą odpowiedzialność karną za określone tym przepisem przestępstwo.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszego postępowania wskazać należy, iż w stanie faktycznym sprawy nie budzi wątpliwości, że w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez S.K., doszło do sprzedaży nieletniemu alkoholu w postaci piwa.

Za taką konstatacją przemawia bowiem sentencja wyroku Sądu Rejonowego w B. z dnia 9 lutego 2005 r. uznającego sprzedawcę pracującego w lokalu skarżącego za winnego przestępstwa z art. 43 ust. 1 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Nadto bez znaczenia jest okoliczność, iż w/w zdarzenie zostało zawinione nie przez skarżącego a przez zatrudnionego pracownika. To skarżący jako przedsiębiorca jest bowiem adresatem wydanego zezwolenia; zaistnienie zaś przesłanek warunkujących cofnięcie zezwolenia wpływa bezpośrednio na jego sytuację prawną i prowadzić musi do cofnięcia wydanego aktu administracyjnego, stanowiącego jedną z form reglamentacji działalności gospodarczej.

Powyższe fakty przesądziły zaś o spełnieniu przesłanek zawartych w art.18 ust.10 ustawy i zobligowały organ do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w nim wymienionych. Nakaz ten wynika wprost z powołanego przepisu, który w ust.10 odwołuje się do zezwolenia o którym mowa w ust.1 ustawy, a które wydaje się oddzielnie na poszczególne rodzaje napoi alkoholowych objętych ust. 3 omawianego przepisu.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.