Postanowienie NSA, sygn. akt I OSK 662/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-04-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6293 Przejęcie gospodarstw rolnych
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Odmówiono wykładni wyroku
Powołane przepisy: article: art 158 w zw z art 193
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wiśniewska Sędzia NSA Izabella Kulig – Maciszewska Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku K. O. o wykładnię wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 662/09 w sprawie ze skarg kasacyjnych T. O., A. O., K. O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 842/07 w sprawie ze skargi K. O., T. O., A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej postanawia: odmówić wykładni wyroku.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 2 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 662/09 Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu skarg kasacyjnych T. O., A.O. i K.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 17 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Gd 842/07 w sprawie ze skargi K. O., T. O., A. O. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] października 2007 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie przejęcia na własność Państwa nieruchomości rolnej, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.

Pismem z dnia 20 lutego 2014 r. K.O. wniósł o dokonanie wykładni powyższego wyroku poprzez wyjaśnienie wątpliwości co do fragmentu jego uzasadnienia. Wnioskodawca domagał się wyjaśnienia, czy ocena prawna dotycząca wydania orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia

1960 r. z rażącym naruszeniem prawa dotyczy całego tego orzeczenia, czy też tylko jej pkt 2.

W uzasadnieniu wskazano, że złożony przez spadkobierców E. O. wniosek o stwierdzenie nieważności orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1960 r. dotyczył tylko pkt 2 przedmiotowego orzeczenia. Oznacza to, że zakres sprawy objętej przedmiotowym wnioskiem dotyczył tylko oceny legalności tego punktu orzeczenia (orzeczenie w zakresie przejęcia na rzecz państwa spornego gospodarstwa rolnego bez odszkodowania z innej podstawy prawnej niż uczynił to organ pierwszej instancji), nie zaś pkt 1 (uchylenie zaskarżonego orzeczenia o przejęciu gospodarstwa w zamian za nieruchomość zamienną). Zatem Naczelny Sąd Administracyjny uznając, że w sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego z powodu merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy na innej podstawie prawnej niż organ pierwszej instancji, winien był sprecyzować, iż rażącym naruszeniem prawa dotknięty jest tylko pkt 2 przedmiotowego orzeczenia z 1960 r. Jeżeli bowiem decyzja tylko w części rażąco narusza prawo, to uzasadnione jest stwierdzenie nieważności tylko w tejże części.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek o rozstrzygnięcie wątpliwości co do treści wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) Sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Zgodnie z ugruntowanym poglądem zarówno orzecznictwa jak i doktryny, konieczność dokonania wykładni konkretnego rozstrzygnięcia zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, a więc taki, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania. Wykładnia orzeczenia powinna więc zmierzać do usunięcia wątpliwości dotyczących treści rozstrzygnięcia, ale także skutków jakie orzeczenie to ma wywołać. Wykładnia orzeczenia nie może jednak prowadzić do nowego rozstrzygnięcia. Nie może także zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy. Wniosek o wykładnię nie może ponadto zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani też do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. np. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2010 r. II GZ 1/10, T. Woś [w:] T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 652).

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku z dnia 2 marca 2010 r. Zarówno bowiem sentencja kwestionowanego wyroku, jak i jego uzasadnienie jest sformułowane w sposób jasny i niebudzący wątpliwości. Uzasadnienie wniosku o dokonanie wykładni sprowadza się zaś w istocie do usunięcia zaistniałych zdaniem wnioskodawcy błędów merytorycznych w uzasadnieniu wyroku, co nie mieści się w pojęciu wykładni i jest niedopuszczalne. Wnioskodawca polemizuje bowiem ze stanowiskiem Sądu co do zakresu obarczenia wadą kwalifikowaną orzeczenia Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1960 r. oraz wskazuje, że w jego ocenie stwierdzenie nieważności przedmiotowego orzeczenia powinno dotyczyć tylko pkt 2 sentencji. Tymczasem z uzasadnienia wyroku w sposób niebudzący wątpliwości wynika, iż wadą rażącego naruszenia prawa w postaci naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania obarczone jest całe orzeczenie 1960 r. Sąd wskazał bowiem m.in.: "Wydanie decyzji z naruszeniem tej zasady należy zakwalifikować, jako rażące naruszenie prawa." Wobec tak jednoznacznego stwierdzenia, brak jest podstaw do jego reinterpretacji, zaś uwzględnienie żądania wnioskodawcy doprowadziłoby do zmiany treści uzasadnienia, co jak wyżej wywiedziono, jest niedopuszczalne. Wskazać w tym miejscu trzeba, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności może być prowadzone na wniosek jak również z urzędu. Granice w jakich strona żąda wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji nie wiążą organu nadzoru. Jeśli przesłanki nieważności dotyczą całości decyzji, organ nadzoru stwierdza nieważność całej decyzji, choćby strona inicjująca to postępowanie żądała stwierdzenia nieważności tylko w części. Organ nadzoru stwierdza bowiem nieważność decyzji bądź jej wydanie z naruszeniem prawa w takim zakresie, w jakim ustalił występowanie wady określonej w art. 156 § 1 k.p.a., bez względu na granice żądania zgłoszonego przez stronę. Ponadto należy mieć na uwadze, że stwierdzenie nieważności decyzji w części jest dopuszczalne wówczas, jeśli można jej przypisać cechy decyzji częściowej, co w rozpoznawanej sprawie nie miało miejsca.

Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.