Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1422/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2020-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1
journal: Dz.U. 2017 poz 2101
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka Sędziowie: Sędzia NSA Elżbieta Kremer (spr.) Sędzia del. WSA Rafał Wolnik Protokolant asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. N. i G. N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 718/17 w sprawie ze skargi G. N. i G. N. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 7 grudnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 718/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę G. N. i G. N. na decyzję Podlaskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów.

Wyrok zapadł na tle następujących okoliczności sprawy:

G. N. i G. N. w dniu 22 marca 2017 r. złożyli do Starostwa Powiatowego w Wysokiem Mazowieckim wniosek o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów i budynków wsi K., gmina Nowe Piekuty, zgodnie z załączonym dokumentem - oryginałami pism wnioskodawców do dzierżawców oraz potwierdzeniami nadania, oryginałami pisma prawnika, kserokopii aktu notarialnego Repertorium A nr [...], kserokopii księgi wieczystej.

Decyzją z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] Starosta Wysokomazowiecki, odmówił wprowadzenia wnioskowanej zmiany w aktualnym operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu K.

Zdaniem organu przedstawione dokumenty nie mogą stanowić wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. Organ poinformował strony, że ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji, rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenie sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencja gruntów.

Z tym rozstrzygnięciem nie zgodzili się G. i G. N., wnosząc odwołanie.

Podlaski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Białymstoku decyzją dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu organ wskazał, że z dniem 13 października 2015 r. S. N. aktem notarialnym repertorium nr [...], oddał K. S. oraz A. S., w dzierżawę za podatki i czynsz dzierżawny na okres 20 lat (licząc od 13 października 2015 r. do dnia 13 października 2035 r.) zabudowaną nieruchomość rolną położoną w obrębie [...], gmina Nowe Piekuty, oznaczoną numerami geodezyjnymi: [...] o powierzchni łącznej [...]ha oraz udział do 1/3 części w niezabudowanej powierzchni nieruchomości rolnej położonej w obrębie [...], gmina Szepietowo, oznaczonej numerami geodezyjnymi 375, 373 o powierzchni łącznej [...]ha. Wskazał też na § 10 umowy dzierżawy, w którym strony postanowiły, że w sprawach nie uregulowanych niniejszą umową zastosowanie będą miały przepisy kodeksu cywilnego. Podstawą prawną ujawnienia w operacie ewidencji gruntów przedmiotowej umowy dzierżawy z dnia 13 października 2015 r. były przepisy § 11 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2011 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Następnie organ wyjaśnił, że S. N. w dniu 17 marca 2016 r. (na podstawie aktu notarialnego rep. A Nr [...]) przeniósł na rzecz G. i G. N. własność nieruchomości rolnej z lasem o powierzchni [...]ha, położonej w miejscowości i obrębie [...] oznaczonej numerami geodezyjnymi: [...], w zamian za zobowiązanie się do świadczeń dożywotnich ustalonych w § 3 Aktu notarialnego. Nie mogąc się czytelnie podpisać, S. N. złożył tuszowy odcisk kciuka prawej ręki, obok którego jego imię i nazwisko wypisała J. K. c. J. i J. Przedmiotowe umowy zostały zgodnie z art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.) i przesłane Staroście.

Powołując się na powyższe ustalenia organ wyjaśnił, że zgodnie z § 11 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w ewidencji wykazuje się także dane o gruntach, które są przedmiotem umów dzierżawy, oraz o dzierżawcach tych gruntów, zgłaszanych do ewidencji w związku z przepisami art. 28 ust. 4 pkt 1, art. 38 pkt 1 oraz art. 117 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2016 r., poz. 277) lub z przepisami wydanymi na podstawie art. 3, ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. z 2014 r. poz. 1613). Organ wskazał też na § 12 tego rozporządzenia, zgodnie z którym prawa osób, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 i 2, do gruntów, budynków i lokali uwidacznia się w ewidencji na podstawie umów zawartych w formie aktów notarialnych, dotyczących ustanowienia lub przeniesienia praw rzeczowych do nieruchomości, umów dzierżawy o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 2. Konfrontując powyższy stan prawny ze stanem faktycznym zaistniałym w sprawie organ stwierdził, że wprowadzone w operacie ewidencji gruntów i budynków zmiany zostały dokonane poprawnie, a organ I instancji nie dopuścił się naruszenia prawa. Organ II Instancji przypomniał też, że zgodnie z art. 678 w zw. z art. 694 K.c. w razie zbycia rzeczy najętej - wydzierżawionej nieruchomości, co miało miejsce w niniejszej sprawie, w czasie trwania dzierżawy nabywca wstępuję w stosunek dzierżawy na miejsce zbywcy. Oznacza to, że strony postępowania mogą wnioskować o zmianę w ewidencji gruntów i budynków na podstawie załączonych dowodów, tj. dokumentów potwierdzających np. rozwiązanie tejże umowy za porozumieniem stron. Brak takiej umowy uniemożliwia wprowadzenie w ewidencji gruntów i budynków wnioskowanych zmian polegających na wykreśleniu dzierżawcy nieruchomości składającej się z działek nr 41, 44, 76, 109, 110, 129, 178, 189, 292, 299 o łącznej powierzchni 8,1560ha.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku złożyli G. i G. N., zarzucając naruszenie:

1) art. 35 § 2 K.p.a. w zw. z art. 75 § 1 i 2 K.p.a. w zw. z art. 77 § 1 i 4 K.p.a. w zw. z art. 80 K.p.a. oraz w zw. z art. 8 i 11 K.p.a. w zw. z art. 7 K.p.a.;

2) art. 6 i 7 K.p.a.;

3) art. 8 K.p.a. w zw. z art. 7a K.p.a. oraz 7b K.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP oraz art. 5 Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji;

4) art. 107 § 1 i 3 K.p.a.;

5) art. 20 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków;

6) niezastosowanie przepisów art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 2 Konstytucji RP oraz art. 1 ust. 1 Protokołu 1 do EKPCz oraz w zw. z art. 41 Karty Praw Podstawowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalając skargę wskazał, że organy obu instancji prawidłowo odmówiły wprowadzenia wnioskowanej zmiany polegającej na wykreśleniu wpisanej umowy dzierżawy. Ze zgromadzonego materiału dowodowego bezsprzecznie bowiem wynika, że skarżący zwrócili się do Starosty Wysokomazowieckiego z wnioskiem o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków dzierżawców A. S. i K. S., wskazując na nieważność zawartej umowy. Tymczasem przedmiotowa umowa dzierżawy została zawarta na okres 20 lat przed notariuszem M. W., prowadzącym Kancelarię Notarialną w Bielsku Podlaskim przy ul. [...] (Repertorium A Nr [...]) i stanowiła podstawę do dokonania stosownych zapisów w ewidencji gruntów i budynków. Zaś aktem notarialnym z 17 marca 2016 r. G. i G. N. nabyli własność nieruchomości rolnej z lasem o powierzchni [...]ha, położonej w miejscowości i obrębie [...] oznaczonej numerami geodezyjnymi: [...] w zamian za dożycie. W ocenie Sądu ww. umowa o dożywocie, nie spowodowała jednak wygaśnięcia wcześniej zawartej umowy dzierżawy, a w konsekwencji nieaktualność jej wpisu w ewidencji gruntów i budynków.

Sąd wyjaśnił, że zgodnie z art. 694 K.c. do dzierżawy stosuje się odpowiednio przepisy o najmie. Z art. 678 § 1 K.c. wynika natomiast, że w razie zbycia rzeczy najętej w czasie trwania najmu nabywca wstępuje w stosunek najmu na miejsce zbywcy; może jednak wypowiedzieć najem z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. Z powyższych przepisów wynika, że nowy właściciel (posiadacz samoistny) z mocy prawa przejmuje wszelkie obowiązki oraz uprawnienia wydzierżawiającego. Oznacza to, że pomimo, iż skarżący nie zawierali umowy dzierżawy z A. S. i K. S., to przyjęli jej ustalenia. Wniosek zaś skarżących o wykreślenie z ewidencji gruntów i budynków wpisu dzierżawcy (Państwa S.) świadczyć może o istnieniu sporu dotyczącego rozwiązania dzierżawy, którego rozstrzygnięcie należy do sądu powszechnego. Organy orzekające nie mogły zatem wejść w kompetencje sądu powszechnego twierdząc, że wygasła umowa dzierżawy. Organy właściwe w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie posiadają bowiem uprawnień do rozstrzygania poprzez wpisy do danych ewidencji gruntów o wykreśleniu zapisu zawartej umowy dzierżawy. Sąd podkreślił, że umowa dzierżawy może zostać rozwiązana na mocy porozumienia stron albo może zostać stwierdzona jej nieważność na drodze postępowania cywilnego. Dokument potwierdzający rozwiązanie umowy lub stwierdzający jej nieważność stanowiłby podstawę do dokonania zmian, których domagają się skarżący. Skoro skarżący nie przedstawili żadnych dowodów świadczących o stwierdzeniu nieważności umowy dzierżawy, ani żadnej innej umowy potwierdzającej jej rozwiązaniu, to ich wniosek o wykreślenie zawartej umowy nie zasługiwał na uwzględnienie. Stąd też umowa dzierżawy nadal obowiązuje i brak jest podstawy do dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków, polegających na wykreśleniu z niej dzierżawców K. S. i jego żony A. S.

Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów naruszenia przepisów art. 7, 8, 77 § 1, art. 80 K.p.a. Sąd stwierdził, że nie znajdują one usprawiedliwionych podstaw. Wydanie kwestionowanej decyzji poprzedziło też dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia, a ocena ta nie nosi cech dowolności.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli G. N. i G. N., zarzucając naruszenie:

1) przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, tj. art. 64 ust. 1, 2 i 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 EKPCz i art. 6 PKPCz w zw. z art. 45 Konstytucji RP, w zw. z art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. art. 20 ust. 2 pkt 1 i 6 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 11 ust. 1 pkt. 2 i pkt 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącznie droga cywilnego procesu sądowego może być źródłem zmiany w ewidencji, w sytuacji nieważności umowy z mocy prawa - art. 82 K.c., także w sytuacji, gdy beneficjent nieważnej umowy nie kwestionuje faktu nieważności;

2) przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie zarzutów skarżącego, w zakresie:

- braku odniesienia się przez WSA do zarzutów, iż nikt nie rozpoznał "istoty sprawy" gdzie nie doszło do rozwiązania umowy, organ domagał się dokumentów stwierdzających rozwiązanie umowy, w sytuacji gdy umowa z mocy prawa jest nieważna, także na gruncie administracyjnym, więc wpisanie na podstawie nieważnej z mocy prawa umowy wpisów w ewidencji gruntów nie może być kontynuowane;

- niedostrzeżenie oczywistych wad uzasadnienia decyzji, gdzie pominięto właśnie istotę sprawy;

b) art. 20 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia, gdzie prawidłowa wykładnia wskazuje, że umowa, która jest z mocy prawa nieważna, czemu nie przeczy jej beneficjent nie może być źródłem wpisu i sytuacja taka jest analogiczna jak przy rozwiązaniu umowy - skoro rozwiązanie umowy jest źródłem zmiany wpisu, to tym bardziej jest nim niekwestionowana nieważność umowy;

c) art. 106 § 3 i 5 p.p.s.a. poprzez naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, polegający na zignorowaniu dowodów złożonych przed WSA, a dotyczących niewykonywaniu umowy dzierżawy przez małżonków S., a wykonywaniu umowy dożywocia przez skarżących;

co miało istotny wpływ na wydanie wyroku, oddalającego skargę w sytuacji, gdy normy te obligowały Sąd do uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

W oparciu o przedstawione zarzuty skarżący kasacyjnie wnieśli o:

1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania;

2) zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W postępowaniu przed NSA prowadzonym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej obowiązuje generalna zasada ograniczonej kognicji tego sądu (art. 183 § 1 p.p.s.a.). NSA jako sąd II instancji rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, wyznaczonych przez przyjęte w niej podstawy, określające zarówno rodzaj zarzucanego zaskarżonemu orzeczeniu naruszenia prawa, jak i jego zakres. Z urzędu bierze pod rozwagę tylko nieważność postępowania. Ta jednak nie miała miejsca w rozpoznawanej sprawie.

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, albowiem podniesione w niej zarzuty przeciwko zaskarżonemu wyrokowi Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku nie są trafne.

Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków określają przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne z dnia 17 maja 1989 r., oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454). Stosownie do art. 2 pkt 8 i art. 20 ust. 1 tej ustawy, ewidencja stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach. Ewidencja gruntów obejmuje dane liczbowe i opisowe dotyczące gruntów i budynków, a także dane dotyczące właścicieli, użytkowników wieczystych i innych osób władających gruntami.

Naczelny Sąd Administracyjny pragnie jeszcze raz zwrócić uwagę, że organy administracji publicznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Zatem ewidencja gruntów jest tylko zbiorem informacji (por. art. 20, art. 22 i art. 24 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne), a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Zgodnie z utrwalonym już w orzecznictwie poglądem, ewidencja gruntów pełniąc funkcje informacyjno-techniczne, nie rozstrzyga sporów o prawa do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów.

W sprawie bezsporne jest, że dnia 13 października 2015 r. została zawarta umowa dzierżawy w formie aktu notarialnego pomiędzy ówczesnym właścicielem nieruchomości S. N. jako wydzierżawiającym a dzierżawcami A. S. i K. S. Umowa ta została zawarta w związku z przepisami ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników, a czas trwania umowy określono na okres 20 lat. Zgodnie z art. 20 ust. 2 pkt 6 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, oraz §11 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w ewidencji gruntów zamieszcza się dane o gruntach, które są przedmiotami takich umów dzierżawy oraz o dzierżawcach tych gruntów. Na tej podstawie dane dotyczące umowy dzierżawy i dzierżawców zostały uwidocznione w ewidencji.

Natomiast dnia 17 marca 2016 r. została zawarta w formie aktu notarialnego umowa dożywocia pomiędzy właścicielem nieruchomości S. N., a G. N. i G. N., jako nowi właściciele zostali wpisani w ewidencji gruntów i budynków oraz złożyli wniosek o wykreślenie z ewidencji gruntów dzierżawców, wskazując na nieważność umowy dzierżawy oraz dołączając pisma z 20 czerwca 2016 r. adresowane do dzierżawców wzywające do zaniechania naruszania prawa własności, zebrania zbiorów oraz zawierające oświadczenie o zakazie zasiewów.

W tych okolicznościach faktycznych sprawy, organy odmawiając wprowadzenia zmian w operacie polegającej na wykreśleniu dzierżawców prawidłowo dokonały oceny prawnej i uzasadniły swoje stanowisko, a Sąd I instancji prawidło dokonał kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku w sposób poprawny, jasny, zrozumiały przedstawił stan prawny mający zastosowanie w sprawie, w szczególności wyjaśniając treść art. 694 K.c. i art. 678 § 1 K.c., zgodnie z którym w razie nabycia nieruchomości w czasie trwania dzierżawy nabywca wstępuje w stosunek dzierżawy w miejsce zbywcy, może jednak wypowiedzieć dzierżawę z zachowaniem ustawowych terminów wypowiedzenia. Sąd wyjaśnił również, że umowa może zostać rozwiązana na mocy porozumienia stron, albo może zostać stwierdzona jej nieważność na drodze postępowania cywilnego. Z tym stanowiskiem w pełni zgadza się Naczelny Sąd Administracyjny.

Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej, należy w pierwszej kolejności odnieść się do zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego sformułowanego w pkt I, albowiem istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii materialnoprawnych. W zarzucie tym skarżący kasacyjnie wskazuje na naruszenie art. 64 ust. 1, 2, 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 protokołu nr 1 do konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności sporządzonego w Paryżu dnia 20 marca 1952 r. w zw. z art. 14 EKPCz i art. 6 w zw. z art. 45 i art. 177 Konstytucji RP w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i pkt 6 ustawy Prawo geodezyjne w zw. z § 11 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że wyłącznie droga cywilnego procesu sądowego może być źródłem zmiany w ewidencji, w sytuacji nieważności umowy z mocy prawa art. 82 k.c., także w sytuacji gdy beneficjent nieważnej umowy nie kwestionuje faktu nieważności.

Formułując ten zarzut skarżący kasacyjnie kwestionuje stanowisko Sądu I instancji, iż nieważność umowy dzierżawy może być stwierdzona na drodze postępowania cywilnego. Skarżący powołuje się na art. 82 K.c. i uzasadnia, "że skoro umowa jest z mocy prawa nieważna, czemu nie przeczy jej beneficjent nie może być źródłem wpisu i sytuacja taka jest analogiczna jak przy rozwiązaniu umowy. Inaczej ujmując skoro rozwiązanie umowy jest źródłem zmiany wpisu, to tym bardziej jest nim niekwestionowana nieważność umowy".

Stanowisko skarżących kasacyjnie dotyczące art. 82 K.c. jest błędne i pozostaje w sprzeczności z podstawowymi zasadami prawa cywilnego dotyczącymi wad oświadczeń woli oraz skutków prawnych i trybu w jakim można stwierdzić istnienie wady oświadczenia woli. Art. 82. K.c. stanowi, że nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego, chociażby nawet przemijającego, zaburzenia czynności psychicznych. Jednak stwierdzenie, że oświadczenie woli zostało złożone w warunkach określonych w art. 82 K.c. co może powodować nieważność tego oświadczenia należy wyłącznie do sądu powszechnego. Uchylenie się od skutków wad oświadczenia woli musi odbywać się w trybie postępowania cywilnego (przed sądem powszechnym), a nie przed organami administracji publicznej. Powództwo o ustalenie nieważności czynności prawnej (z powodu wystąpienia wady) może wytoczyć każdy kto ma w tym interes prawny, ale tylko w postępowaniu cywilnym. Sąd administracyjny nie jest właściwy do badania ewentualnego naruszenia przepisów prawa cywilnego, w tym do ustalania istnienia wad oświadczenia woli, gdyż sprawowany przez sądy administracyjne wymiar sprawiedliwości stanowi sądową kontrolę zgodności z prawem (legalności) działalności administracji publicznej. Sąd administracyjny nie ma przy tym podstaw do kwestionowania prawidłowości i skuteczności czynności cywilnoprawnych, tym bardziej zaś - gdy zawarte są one w formie aktu notarialnego. Takich podstaw tym bardziej nie ma organ administracji, dlatego też żądanie i oczekiwanie, aby organ ewidencyjny dokonał samodzielnej oceny zawartej w formie aktu notarialnego umowy dzierżawy, z punktu widzenia wad oświadczeń woli w tym przypadku wady z art. 82 K.c. jest nie tylko niezasadne, ale z punktu prawnego niemożliwe. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2015 r. sygn. akt I OSK 1292/13 stwierdził, że wady oświadczenia woli w rozumieniu przepisów art. 82-88 K.c. nie mogą stanowić przedmiotu badania w postępowaniu administracyjnym. Okoliczność, że wada oświadczenia woli o której mowa w art. 82 K.c. powoduje, że nieważne jest takie oświadczenie, wskazuje na skutek jaki ta wada wywołuje, aby jednak móc powołać się, że oświadczenie woli było obarczone taką wadą, a w konsekwencji było nieważne niezbędne jest orzeczenie sądu powszechnego. Dlatego też stanowisko Sądu I instancji, jak i organów jest prawidłowe.

Umowa dzierżawy (podobnie jak umowa najmu) jest umową zobowiązującą, a cechą stosunków zobowiązaniowych jest to, że wiążą strony umowy, to jednak na mocy przepisów art. 678 § 1 K.c. i art. 694 K.c. umowy te charakteryzują się tzw. rozszerzoną skutecznością, polegająca na tym, że zbycie przedmiotu dzierżawy (lub najmu) nie powoduje rozwiązania umowy dzierżawy, natomiast nowy właściciel wstępuje w sytuację prawną wydzierżawiającego, może jednak wypowiedzieć umowę dzierżawy z zachowaniem obowiązujących terminów. Inna możliwość to rozwiązanie umowy na mocy porozumienia stron. W rozpoznawanej sprawie do wniosku o wykreślenie dzierżawców z ewidencji nie został dołączony żaden z wskazanych wyżej dokumentów.

Dlatego też sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut dotyczący naruszenia prawa materialnego jest w sposób oczywisty niezasadny. Natomiast można hipotecznie zauważyć, że to sytuacja w której organ administracji w tym przypadku organ ewidencyjny, oceniałby czy w przedłożonej umowie cywilnej zawartej w formie aktu notarialnego oświadczenia woli stron są obarczone wadą o której mowa w art. 82 K.c., a w konsekwencji samodzielnie stwierdzałby, że oświadczenie jest nieważne, prowadziłaby do naruszenia wskazanych w zarzucie przepisów prawa materialnego, w tym przepisów Konstytucji RP.

Wobec niezasadności zarzutu dotyczącego naruszenia prawa materialnego, bezprzedmiotowe są zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania sformułowane w pkt II i w pkt III, które oparte są błędne założenie, że organ powinien wziąć po uwagę, że umowa dzierżawy jest nieważna z mocy prawa, a w konsekwencji nie może być podstawą wpisu w ewidencji.

Z powyższych względów, skoro zarzuty podniesione skardze kasacyjnej nie mają usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną.