Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 418/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Minister Rozwoju
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji
Powołane przepisy: article: art. 156 § 1 pkt 2 kpa
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 6 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi Skarbu Państwa reprezentowanego przez [...] na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji; 2. zasądza od Ministra Finansów, Inwestycji i Rozwoju na rzecz skarżącego Skarbu Państwa – reprezentowanego przez Prezydenta [...] kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Minister Inwestycji i Rozwoju decyzją z dnia [...] stycznia 2019 r.

nr [...] po rozpatrzeniu wniosku Prezydenta [...] o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] grudnia 2012 r., stwierdzającej nabycie z mocy prawa dniem 1 stycznia 1999 r., przez Województwo [...], prawa własności nieruchomości o pow. [...] m2, zajętej pod część drogi publicznej wojewódzkiej nr [...] - ul. [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] i [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], opisanych w zbiorze dokumentów [...] Hip. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności powyższej decyzji. W uzasadnieniu organ przedstawił następująco stan sprawy:

Wojewoda [...], działając na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy

z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), decyzją nr [...]

z dnia [...] grudnia 2012 r. stwierdził nabycie przez Województwo [...] prawa własności nieruchomości o pow. [...] m2, zajętej pod część drogi publicznej wojewódzkiej nr [...] - ul. [...] w [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...] i [...] o pow. [...] m2 w obrębie [...], opisanych w zbiorze dokumentów [...] Nr [...].

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. Prezydent [...], wystąpił

z wnioskiem o stwierdzenie nieważności i wstrzymanie wykonania ww. decyzji

z dnia [...] grudnia 2012 r. podnosząc, iż w sprawie zaistniała przesłanka wynikająca

z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa, tj. decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, bowiem z wypisu z rejestru gruntów dla dz. ew. [...] z obrębu [...]

z dnia [...] września 2008 r. oraz dla dz. ew. [...] z obrębu [...]z dnia [...] września 2008 r. wynika, że jako właściciela w 3/5 części nieruchomości wpisano "właściciel nieustalony", a zatem w ocenie wnioskodawcy organ wojewódzki nie zawiadomił wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu postępowania. Rozpatrując wniosek organ podkreślił, że celem postępowania

w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie ustalenie, czy dana decyzja dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 Kpa.

Jak wskazał bowiem Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku

z dnia 6 maja 2010 r. sygn. akt II OSK 739/09 ocena organu administracji, orzekającego w trybie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, dotyczy wyłącznie tego, czy kwestionowana w tym trybie decyzja jest dotknięta wadą określoną w art. 156 § 1 Kpa. W tym więc postępowaniu organ nadzorczy nie poddaje analizie całego postępowania zwykłego, lecz jedynie, mając na uwadze zaskarżoną decyzję, kontroluje, czy jej wydanie może się wiązać z zaistnieniem którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie. W postępowaniu nieważnościowym nie ma więc co do zasady miejsca na prowadzenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jaki jest wymagany w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Prowadząc postępowanie w trybie art. 73 ww. ustawy organ obowiązany jest ustalić stan prawny i faktyczny istniejący w dniu 31 grudnia 1998 r., a następnie wykazać spełnienie bądź niespełnienie przesłanek wymienionych w tym przepisie.

W przedmiotowej sprawie Prezydent [...] wskazał, że w jego ocenie decyzja Wojewody [...] [...] z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ organ wojewódzki zaniechał obowiązkowi zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w prowadzonym postępowaniu.

Zgodnie z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r. nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Nabycie własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie w/w art. 73 ust. 1 nastąpiło zatem jeżeli w dniu 31 grudnia 1998 r. spełnione zostały łącznie następujące przesłanki:

nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego,

nieruchomość była zajęta pod drogę publiczną,

nieruchomość pozostawała we władaniu Skarbu Państwa, bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Przesłanki określone w art. 73 ust. 1 w/w ustawy muszą być spełnione łącznie,

a niespełnienie chociażby jednej z nich wyklucza możliwość nabycia przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego z dniem 1 stycznia 1999 r. prawa własności nieruchomości na podstawie tego przepisu.

Z wypisu z rejestru gruntów z dnia [...] września 2008 r. wynika, że działka nr [...] i [...] stanowi nieruchomość objętą [...] Nr [...].

Zgodnie z zaświadczeniem Sądu Rejonowego w [...],[...] Wydziału Ksiąg Wieczystych [...] z dnia [...] maja 2009 r. o prowadzeniu zbiorów dokumentów Zd. [...] (obecnie [...]) dla nieruchomości oznaczonej nr [...] i nr [...] oraz załączonymi do akt sprawy wypisami z rejestru gruntów z dnia [...] kwietnia 2009 r. sporządzonymi przez Prezydenta Miasta [...], dla wymienionych na wstępie decyzji działek, nieruchomość zajęta pod część ulicy [...] w [...] stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 roku współwłasność osób fizycznych.

Wojewoda [...] ustalił właścicieli przedmiotowej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. na podstawie wypisów z rejestru gruntów, gdzie jako właścicieli wpisano: Z. S. w udziale 1/5 części, właściciel nieustalony w udziale

3/5 części, H. M. w udziale 1/15 części, P.M. w udziale 1/15 części, P.W. w udziale 1/15 części.

Zgodnie z orzecznictwem sądowym dla spełnienia przesłanek z art. 73 ww. ustawy wystarczy tylko wykazanie, że Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego nie służy prawo własności do przedmiotowego gruntu - zatem nie obowiązku ustalania, czyją własnością mogła być dana nieruchomość, natomiast ustalanie, komu przysługiwał tytuł prawny do nieruchomości, nie jest objęte treścią tego przepisu (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie

z dnia 5 czerwca 2017 r. sygn. akt I SA/Wa 139/17).

Zatem w dniu 31 grudnia 1998 r. przedmiotowa nieruchomość nie stanowiła własności ani Skarbu Państwa ani jednostki samorządu terytorialnego.

Zdaniem Ministra nie można również zarzucić Wojewodzie [...] rażącego naruszenia prawa przy wyjaśnianiu pozostałych przesłanek wynikających

z art. 73 ust. 1 ustawy z dni 13 października 1998 r.

Drugą przesłanką z art. 73 ust. 1 ww. ustawy z dnia 13 października 1998 r.

jest zajętość nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

(Dz. U. z 2017 r., poz. 2222), w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r., drogą publiczną jest droga zaliczona na podstawie tej ustawy do jednej z kategorii dróg, z której może korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami

i wyjątkami określonymi w tej ustawie lub innych przepisach szczególnych. Ponadto,

art. 4 ust. 1 pkt 1 w/w ustawy (również w brzmieniu obowiązującym

w dniu 31 grudnia 1998 r.) wskazuje, iż pojęcie drogi utożsamiane z pojęciem pasa drogowego, to także "wydzielony pas terenu przeznaczony do ruchu lub postoju pojazdów oraz do ruchu pieszych, wraz z leżącymi w jego ciągu obiektami inżynierskimi, placami, zatokami postojowymi oraz znajdującymi się w wydzielonym pasie terenu chodnikami, ścieżkami rowerowymi, drogami zbiorczymi, drzewami

i krzewami oraz urządzeniami technicznymi związanymi z prowadzeniem i zabezpieczeniem ruchu". Z kolei ulica oznaczała drogę na terenach zabudowy miast

i wsi, łącznie z torowiskiem pojazdów szynowych komunikacji miejskiej, wydzielonymi liniami rozgraniczającymi, która jest przeznaczona do obsługi bezpośredniego otoczenia oraz umieszczenia urządzeń technicznych na związanych z ruchem pojazdów lub pieszych (art. 4 pkt 2 w/w ustawy o drogach publicznych).

Zgodnie z Uchwałą Nr 192 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 1985 roku w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg krajowych (M.P. z 1986 roku Nr 3, poz. 16 ze zm.) droga nr [...], w ciągu której leży ul. [...] w [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. drogę krajową.

Na podstawie art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracją publiczną Rada Ministrów ustaliła w drodze rozporządzenia z dnia 15 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 160, poz. 1071) wykazy dróg krajowych i wojewódzkich. Załącznik Nr 2 do ww. rozporządzenia ustalający wykaz dróg wojewódzkich obejmował w dniu 1 stycznia 1999 roku drogę nr [...] o wyżej opisanym przebiegu.

Na fakt zajęcia przedmiotowej nieruchomości stanowiącej pod drogę publiczną - ulicę [...] w [...] wskazuje wyrys z ewidencji gruntów, mapa sytuacyjna

z października 1988 r., sporządzona przez geodetę uprawnionego W. T. oraz wnioski właścicieli nieruchomości.

Ostatnią przesłanką do stwierdzenia własności nieruchomość na podstawie

art. 73 w/w ustawy jest to, aby pozostawała ona we władaniu Skarbu Państwa,

bądź jednostek samorządu terytorialnego.

Pojęcia "władania" nieruchomością - w rozumieniu art. 73 cytowanej wyżej ustawy z dnia 13 października 1998 r. - nie należy utożsamiać z instytucją "posiadania" uregulowaną w kodeksie cywilnym. Pojęcie władania winno być w tym wypadku rozumiane jako pozostawanie danego gruntu w faktycznym władztwie publicznoprawnym. Z tego powodu dokonywane na drodze czynności przez Skarb Państwa, czy jednostkę samorządową nie musiały uzyskiwać wcześniejszej akceptacji właściciela gruntu, który nawet nie musiał o tych czynnościach być powiadamiany. Działania takie mogły nawet mieć miejsce wbrew woli właściciela.

W myśl art. 20 ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych

(Dz. U. z 2013r. poz. 260) do zarządcy drogi należy w szczególności utrzymanie nawierzchni drogi, chodników, drogowych obiektów inżynierskich, urządzeń zabezpieczających ruch i innych urządzeń związanych z drogą. Czynności te świadczą o wykonywaniu władztwa publicznoprawnego. Zgodnie z orzecznictwem sądowo-administracyjnym dla wykazania władztwa publicznoprawnego nie jest konieczne wymienienie w dokumentach mających je potwierdzać numerów ewidencyjnych poszczególnych działek wchodzących w skład danej ulicy.

W aktach sprawy znajduje się metryka ulicy [...] (data sporządzenia

[...] sierpnia 1998 r.), z której wynika, że ulica ta jest częściowo oświetlona, posiada: rowy odwadniające, przejścia dla pieszych, wyjazdy z posesji i ulic lokalnych, uzbrojona jest w wodociąg i przewody telekomunikacyjne, protokół przekazania - przyjęcia do eksploatacji ul. [...] z dnia [...] października 1986 r, karta przeglądowa

ul. [...] na odcinku ul. [...] - przejazd [...].

Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r., poz. 594), również w wersji obowiązującej w dniu 31 grudnia 1998 r., zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty w zakresie gminnych dróg, ulic, mostów, placów oraz organizacji ruchu drogowego, a także wodociągów i zaopatrzenia w wodę, kanalizacji, usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych, utrzymania czystości i porządku oraz urządzeń sanitarnych, wysypisk i utylizacji unieszkodliwiania odpadów komunalnych, zaopatrzenia w energię elektryczną i cieplną (a od 1 stycznia 1999 r. również w gaz), należy do zadań własnych gminy. Oznacza to, że wykonując te zadania jednostka samorządu terytorialnego musiała wykonywać co najmniej władztwo faktyczne nad przedmiotową nieruchomością. Wszelkie czynności związane z naprawą, konserwacją czy modernizacją posadowionej w pasie ulicy sieci i urządzeń elektrycznych musiały być zlecane przez Gminę lub z nią konsultowane. Z powyższego wynika, że czynności zarządcze w stosunku do ulicy wykonywane były przez podmiot publicznoprawny zarówno przed dniem 31 grudnia 1998 r. jak i po tej dacie.

Podsumowując, organ uznał, że z materiału dowodowego znajdującego się w aktach przedmiotowej sprawy wynika, iż nieruchomość oznaczona w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr: [...] w obrębie [...] i [...] w obrębie [...] zajęta jest pod publiczną drogę wojewódzką nr [...] - ul. [...] w [...], znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998r. we władaniu Skarbu Państwa i brak jest jakichkolwiek dowodów aby w tym dniu przysługiwało do niej prawo własności na rzecz Skarbu Państwa lub gminy, spełnia zatem wszystkie przesłanki wynikające z przepisu art. 73 ustawy, a materiał dowodowy pozwala na orzeczenie co do istoty sprawy,

a ewentualne niezapewnienie udziału strony w postępowaniu bez jej winy stanowi zdaniem organu przesłankę wznowienia postępowania w trybie art. 145 § 1 pkt 4 Kpa, a nie przesłankę stwierdzenia nieważności decyzji określoną w art. 156 § 1 pkt 2 Kpa.

Na decyzję Ministra Inwestycji i Rozwoju z dnia [...] stycznia 2019 r. skargę

do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego a Warszawie złożył Skarb Państw reprezentowany przez Prezydenta [...] zarzucając jej naruszenie:

- art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez błędne ustalenie przesłanek wynikających z tego przepisu,

- art. 10 kpa poprzez odmowę stwierdzenia nieważności decyzji, w której nie ustalono pełnego kręgu stron postępowania,

- art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez niestwierdzenie nieważności decyzji, która zawiera wadę stanowiącą rażące naruszenie prawa (bezwzględny obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie),

- art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez nienależyte wyjaśnienie stanu faktycznego

oraz niepodjęcie wszelkich niezbędnych kroków do załatwienia sprawy, wnosząc

- na podstawie art. 145 par. 1 pkt. 2 ppsa stwierdzenie nieważności decyzji w całości, gdyż zachodzą przyczyny określone w art. 156 kpa (skierowanie decyzji do osoby zmarłej), ewentualnie w razie stwierdzenia przez Sąd, iż nie zachodzą podstawy

do stwierdzenia nieważności decyzji o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.

W uzasadnieniu skarżący Skarb Państwa podniósł, że decyzja z dnia [...] stycznia 2019 r. jest nieważna ponieważ została skierowana do osoby zmarłej tj. H. M.,

który zmarł w dniu [...] lipca 2017 r. (ksero protokołu dziedziczenia po zmarłym H. M. – akt notarialny z [...] stycznia 2018 r. Rep. A Nr [...]). Zdaniem skarżącego całkowicie niezasadne jest stanowisko organu zawarte w rozstrzygnięciu, zgodnie

z którym dla spełnienia przesłanek z art. 73 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną nie ma obowiązku ustalenia, czyją własnością mogła być dana nieruchomość, a ustalenie, komu przysługiwał tytuł prawny

do nieruchomości nie jest objęte treścią tego przepisu. Decyzja Wojewody wydana

w trybie art. 73 powyższej ustawy mimo charakteru deklaratoryjnego indywidualizuje jednak przedmiot, za przejście własności którego przysługuje odszkodowanie i podmiot, któremu przysługuje roszczenie o wypłacenie odszkodowania. Minister odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...], który postępowanie dowodowe w zakresie ustalenia współwłaścicieli nieruchomości przechodzących

z mocy prawa na rzecz Województwa [...] ograniczył jedynie do wypisu

z rejestru gruntów dla dz. ew. nr [...] z obrębu [...] oraz dz. ew. nr [...] z obrębu [...], w którym jako współwłaścicieli wpisano:

- Z. S. w udziale 1/5 części,

- Właściciel nieustalony w udziale 3/5 części,

- H. M. w udziale 1/15 części,

- P.M. w udziale 1/15 części,

- P. W. w udziale 1/15 części.

Jest to jedyny dowód, na podstawie którego Wojewoda [...] ustalił właścicieli tej nieruchomości na dzień 31 grudnia 1998 r. Zdaniem skarżącego Wojewoda nie ustalił wszystkich stron postępowania w zakresie udziału 3/5 części. Nieustalone podmioty nie miały zapewnionego udziału w postępowaniu administracyjnym toczącym się przed Wojewodą. Organ administracji publicznej prowadzący postępowanie ma bezwzględny obowiązek zawiadomienia wszystkich osób będących stronami w sprawie o wszczęciu postępowania z urzędu lub na żądanie stron. Pominięcie przez Wojewodę strony lub stron postępowania stanowi rażące naruszenie prawa, o którym mowa w art. 156 par. 1 pkt 2 kpa. Zdaniem skarżącego obowiązkiem organu jest podporządkowanie się zasadzie czynnego udziału strony w postępowaniu - wyrażonej w art. 10 § 1 kpa. Zasada czynnego udziału w postępowaniu obliguje organ prowadzący postępowanie do stworzenia stronie prawnych możliwości podejmowania czynności procesowych w obronie własnych interesów.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o ojej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 119 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2018 r.. poz. 1302 ze zm.) sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, jeżeli decyzja

lub postanowienie są dotknięte wadą nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 k.p.a. lub w innych przepisach, albo wydane zostały z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania. Taka sytuacja zaistniała w rozpoznawanej sprawie. Sąd rozpatrujący przedmiotową sprawę uznał, że zaskarżona decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju została wydana z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Z ustaleń Sądu wynika bowiem, że kwestionowana decyzja Ministra Inwestycji i Rozwoju skierowana została do osoby nieżyjącej H. M., który zmarł w dniu [...] lipca 2017 r. Informacja powyższa wynika ze znajdującego się w aktach sprawy aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2018 r.

Rep. A Nr [...] – protokołu dziedziczenia po zmarłym H. M..

Z powyższego aktu wynika, że spadkobiercy okazali notariuszowi skrócony odpis aktu zgonu H. M. wydany przez Urząd Stanu Cywilnego [...] w dniu [...] lipca 2017 r. nr [...].

W doktrynie i orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, zgodnie z którym prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do osoby zmarłej i wydanie decyzji ocenione być musi jako rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jest to bowiem uchybienie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Żeby można było mówić o postępowaniu musi istnieć organ administracyjny mający zdolność do jego prowadzenia oraz strona, o prawach której organ orzeka w danym postępowaniu. Osoba fizyczna może być stroną postępowania, jeżeli ma zdolność prawną. Zgodnie

z art. 8 k.c. każdy człowiek od chwili urodzenia ma zdolność prawną. Zdolność

ta kończy się z chwilą śmierci. Oznacza to, że w stosunku do osoby zmarłej nie można wszcząć postępowania i wydać decyzji. Kiedy dochodzi do wydania decyzji

w stosunku do osoby zmarłej przyjmuje się, że jest ona obarczona wadą nieważności

i nie wywołuje skutków prawnych (por. wyrok NSA z 14 listopada 2001 r.

sygn. akt I SA 2462/99, Lex nr 82653; wyrok WSA w Warszawie z 12 lipca 2005 r.,

sygn. akt I SA 2422/03, Lex nr 190564; wyrok NSA z 20 września 2002 r.,

sygn. akt I SA 428/01, OSP 2004. z. 3,poz. 33). Powyższe oznacza, że H. M. zmarły w dniu [...] lipca 2017 r. w [...] nie mógł być stroną postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją. Z chwilą śmierci strony postępowania w jej prawa

i obowiązki powinni wstąpić jej następcy prawni, nie ma przy tym znaczenia czy organ posiadał informację w tym zakresie.

Obowiązkiem organu jest zagwarantowanie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz zapewnienie jej przed wydaniem decyzji możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Naruszenie tej zasady jest kwalifikowaną wadą procesową.

Rozpoznając ponownie sprawę organ weźmie pod uwagę powyższe ustalenia, których treść ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy i określi właściwe strony postępowania, do których należy skierować podjęte w sprawie rozstrzygnięcie.

Wobec powyższego Sąd. na podstawie art. 145 § I pkt 2 p.p.s.a., orzekł,

jak w pkt 1 sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie

art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym nastąpiło na podstawie art. 119 pkt 1

w związku z art. 120 p.p.s.a.