Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 942/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2007-09-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka Sędzia WSA Alicja Polańska Protokolant Anna Kalisiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2007 r. sprawy ze skargi B. i Z. C., K. i J. T., G. i J. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za okres od października do grudnia 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. na rzecz skarżących kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Burmistrz Gminy i Miasta M. decyzją z dnia 24 października 2006 r. ustalił podatek od nieruchomości od 1 października do 31 grudnia 2005 rok należny od małżonków K. i J. T., B. i Z. C., G. i J. J. za grunt o powierzchni [...] m2 i budynek o powierzchni [...] m2, położone w D. obręb J. gmina M.. Wysokość podatku ustalona została na kwotę [...] zł. Ponieważ dwoje ze współpodatników jest przedsiębiorcami, organ podatkowy zastosował stawki podatku przewidziane dla gruntów i budynków związanych z działalnością gospodarczą.

Od decyzji Burmistrza odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. wniósł Z. C. podając się za pełnomocnika pozostałych współpodatników, nie przedstawiając stosownych pełnomocnictw. W odwołaniu zarzuca błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie przez organ podatkowy, że nieruchomość w D. jest nieruchomością, na której prowadzona jest działalność gospodarcza. Na tej podstawie wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Burmistrza Gminy i Miasta M. i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia lub o zmianę zaskarżonej decyzji z zastosowaniem prawidłowych, zdaniem skarżącego, stawek podatku. W uzasadnieniu podnosi, że organ podatkowy dokonał w sposób niezgodny z literą i intencją rozszerzającej interpretacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Skarżący wyjaśnił, że nieruchomość została zakupiona przez osoby fizyczne z prywatnych majątków na cele rekreacji własnej i traktowanie jej na równi z nieruchomościami posiadanymi w celu prowadzenia działalności gospodarczej jest nieuprawnione. Ponadto zauważył, że brak jest podstaw do opodatkowania nieruchomości "podatkiem związanym z prowadzeniem działalności gospodarczej osobom, które takiej działalności w ogóle nie prowadzą".

Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie.

Organ wskazał, że Burmistrz wymierzając za październik do grudnia 2005 rok podatek od nieruchomości należny od skarżącego i pozostałych współpodatników, postąpił zgodnie z przepisami i że ma obowiązek ustalenia wysokości podatku od nieruchomości wedle takich stawek, które wynikają z przepisów, i na które wskazuje stan faktyczny wynikający z dokumentów, z których organ podatkowy czerpie, zgodnie z przepisami prawa, dane stanowiące podstawę opodatkowania. To nie organ podatkowy decyduje o tym, jaką stawkę podatku należy zastosować. Decyzje wymiarowe nie są decyzjami dowolnymi ani decyzjami uznaniowymi. Rola organu podatkowego sprowadza się do ustalenia stanu faktycznego i skonfrontowania go ze stosownymi, przewidzianymi dla tego stanu przepisami podatkowymi, z których wynika rodzaj podatku i stawki tego podatku.

Organ wskazał, że grunt sklasyfikowany jest w ewidencji gruntów i budynków i opisany w notarialnej umowie sprzedaży, jako teren rekreacyjno-wypoczynkowy o symbolu "Bz" i budynki użytkowe o charakterze wczasowokolonijnym Dane dotyczące powierzchni gruntów i budynków zgodne są z wymienioną umową i z informacjami w sprawie podatku od nieruchomości złożonymi przez podatników. Z informacji przedłożonych przez Urząd Miasta P. wynika, że dwoje ze współpodatników – G. B.- J. i Z. C. – jest przedsiębiorcami na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej prowadzej w Urzędzie Miasta P.. W tak ustalonym stanie faktycznym organ podatkowy I instancji prawidłowo zastosował stawki podatku określone w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit b) ustawy o podatkowych i opłatach lokalnych normującej podatek od nieruchomości.

Brzmienie powyższego przepisu jest jednoznaczne: fakt posiadania gruntu i budynku przez przedsiębiorcę decyduje o tym, że jest to grunt i budynek związany z działalnością gospodarczą i jako taki podlega opodatkowaniu stawkami, o których mowa wart. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) i pkt 2 lit b) ustawy o podatkowych i opłatach lokalnych.

Z uwagi na takie brzmienie przepisu podatkowego, rolą organu podatkowego jest jedynie ustalenie statusu posiadacza gruntu i budynku (oraz budowli, ale one nie występują w sprawie), przy czym nie jest ważne, ilu współposiadaczy ma dany grunt czy budynek. Wystarczy, że jeden z nich jest przedsiębiorcą, aby grunt czy budynek stał się gruntem i budynkiem związanym z działalnością gospodarczą. Przepisy nie wymagają, by grunt i budynek był faktycznie wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, nie używają przecież pojęcia "zajęty na działalność gospodarczą", jak to jest w kilku innych przypadkach, lecz wyraźnie stanowią: grunt, budynek związany jest z działalnością gospodarczą dlatego, że posiada go przedsiębiorca.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Z. C. oraz K. i J. T., B. C., G. i J. J. za pośrednictwem pełnomocnika zarzucili decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującej decyzję Burmistrza Gminy i Miasta M. obrazę przepisów prawa materialnego przez niewłaściwą interpretację i błędne zastosowanie art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że nieruchomość nabytą przez osoby fizyczne –[...] osób- z których dwie mają wpisaną do ewidencji działalności gospodarczej, traktuje się jako nieruchomość związaną z prowadzeniem działalności gospodarczej i w związku z tym stosuje się stawkę podatku przewidzianą dla budynków i budowli związanych z działalnością gospodarczą i wnieśli o zasądzenie kosztów postępowania. Skarżący nie godzą się aby osoba fizyczna przez wpis do ewidencji działalności gospodarczej przestawała być osobą fizyczną i stawała się tylko i wyłącznie przedsiębiorcą w każdym aspekcie swego życia. Tym bardziej, że wolą kupujących było nabycie na cele prywatnej rekreacji, konsekwencją czego jest brak zapisu w akcie notarialnym co do gospodarczego charakteru nabycia, brak wprowadzenia do ewidencji środków trwałych przedmiotowej nieruchomości.

Wskazując na zakres prowadzonej działalności przez Z. C. i G. J. skarżący uznają, że zakupiona nieruchomość nie może służyć działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w rozstrzygnięciu.

Wojewódzki Sąd administracyjny uznał, co następuje:

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji prowadzona na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) wykazała, że skarga jest zasadna.

Na wstępie wskazać należy, że zgodnie z art. 122 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja

podatkowa (Dz.U. Nr 137 poz. 926 ze zm.) w toku postępowania organy podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej) wymaga, by w toku postępowania organy podejmowały wszelkie kroki niezbędne do wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne na materiale nie w pełni zgromadzonym i rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 191 Ordynacji podatkowej), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej), a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści.

Z naruszeniem tak pojmowanego obowiązku mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie gdzie organy nie odniosły się do wszelkich okoliczności faktycznych sprawy czym naruszyły zdaniem Sądu art. 197 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Dla oceny, czy dany grunt/budynek jest związany z prowadzeniem działalności gospodarczej podstawowe znaczenie ma rozstrzygnięcie, czy określony grunt/budynek odpowiada definicji ustanowionej w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 9, poz. 84 ze zm.). W świetle powołanej definicji, gruntem/budynkiem związanym z działalnością gospodarczą, jest grunt/budynek będący w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Wyjątek stanowią grunty związane z budynkami mieszkalnymi oraz grunty pod jeziorami, zajęte na zbiorniki wodne lub elektrownie wodne.

Nie ulega wątpliwości, że warunkiem pełnego zrozumienia związków między obiektami podlegającymi podatkowi i działalnością gospodarczą jest ustalenie znaczenia pojęcia:

"w posiadaniu przedsiębiorcy", którym posługuje się art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach

i opłatach lokalnych. W orzecznictwie i doktrynie wskazuje się, że posiadanie w rozumieniu

art. 1a ust. 1 pkt 3ustawy o podatkach i opłatach lokalnych ma szerszy zakres niż posiadanie uregulowane w art. 336 k.c. Na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych zastosowano pojęcie "posiadanie" w celu podkreślenia specyficznego związku między danym podmiotem a przedmiotem tego posiadania, przy czym chodzi tu o związek ekonomiczny.

Zasada ta ma ogromne znaczenie praktyczne, np. w sytuacji, gdy przedsiębiorca, który nabył nieruchomość, która ze swej istoty nie może być związana z działalnością gospodarczą zostałby objęty, przy jej pominięciu obowiązkiem podatkowym takim, jaki jest właściwy gruntowi związanemu z działalnością gospodarczą. Decydowałoby tu przecież – co do zasady – samo posiadanie przez wskazany w ustawie podmiot.

Zastosowanie zasady związku ekonomicznego przy definiowaniu posiadania przez przedsiębiorcę sprawi, że do nabycia przez osobę fizyczną będącą jednocześnie przedsiębiorcą np. działki rekreacyjnej, nie znajdzie zastosowania wyższa stawka podatkowa (typowa dla związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej).

Nie sposób pogodzić się z sytuacją w której, jak podnoszą organy, sam fakt bycia przedsiębiorcą niweczy możliwość nabywania przez osoby fizyczne rzeczy na potrzeby osobiste.

Osoba fizyczna jest w rozumieniu art. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podatnikiem tego podatku, zaś stawka opodatkowania z tytułu posiadania rzeczy podlegających opodatkowaniu tym podatkiem uzależniona jest m.in. od okoliczności o której mowa w art. 5 tej ustawy. Ta sytuacja, w której znajduje się osoba fizyczna rodzi po stronie organu, w każdej indywidualnej sprawie, obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, czy nabycie służy celom osobistym osobie fizycznej czy też jest nabyciem, o którym mowa w art. 1a ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Przyjęcie a priori, jak uczyniło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, że przedmiotowe nieruchomości podlegają opodatkowaniu najwyższą stawką podatku od nieruchomości, bez rozważenia okoliczności tego nabycia powoduje, że zaskarżona decyzja nie może się ostać.

Wskazać też należy, że obowiązkiem organu do którego wpływa odwołanie zawierające braki jest stosownie do art. 168, art. 169 w zw. z art. 137 ustawy Ordynacja podatkowa wezwanie wnoszącego takie pismo do jego uzupełnienia. W niniejszej sprawie organ zaniechał wezwania Z. C. do przedłożenia stosownego pełnomocnictwa.

Biorąc powyższe ustalenia pod uwagę Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących orzeczono po myśli art. 200 wymienionej wyżej ustawy