Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 260/06
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2006-10-05 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 9 ust. 2 a, art. 10 ust. 1
journal: Dz.U. 2001 nr 87 poz 960
law: Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 18 lipca 2001 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Teza: Postępowanie sądowe o eksmisję nie podważa, ani nie rodzi wątpliwości, co do ustalonej w toku postępowania w sprawie o zameldowanie - przesłanki zamieszkiwania. Orzeczenie sądu uwzględniające powództwo o eksmisję i realizacja tego orzeczenia powoduje konsekwencje meldunkowe, ale konsekwencje te w przypadku podjęcia uprzedniej decyzji o zameldowaniu będą dotyczyć innego niż zameldowanie przedmiotu, a mianowicie - rejestracji opuszczenia przedmiotowego lokalu, a więc wymeldowania.

TEZY

Postępowanie sądowe o eksmisję nie podważa, ani nie rodzi wątpliwości, co do ustalonej w toku postępowania w sprawie o zameldowanie - przesłanki zamieszkiwania. Orzeczenie sądu uwzględniające powództwo o eksmisję i realizacja tego orzeczenia powoduje konsekwencje meldunkowe, ale konsekwencje te w przypadku podjęcia uprzedniej decyzji o zameldowaniu będą dotyczyć innego niż zameldowanie przedmiotu, a mianowicie - rejestracji opuszczenia przedmiotowego lokalu, a więc wymeldowania.


SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Stanisław Prutis, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska, asesor WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant Sylwia Tokajuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 05 października 2006 r. sprawy ze skargi R. D. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt czasowy 1. oddala skargę; 2. przyznaje adwokatowi T. O. od Skarbu Państwa (kasa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) kwotę 292,80 (dwieście dziewięćdziesiąt dwa 80/100) złotych tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne skarżącej wykonane na zasadzie prawa pomocy.-


UZASADNIENIE

Skarga została wywiedziona na tle następujących ustaleń.

W dniu [...] listopada 2005r. W. J. złożył w Urzędzie Miejskim

w S. wniosek o zameldowanie go na pobyt czasowy na okres od [...] listopada 2005r. do [...] listopada 2007r. pod adresem S. ul. K. [...]. Formularz wniosku o zameldowanie w miejscu do tego przeznaczonym nie zawierał potwierdzenia pobytu wnioskodawcy w tym lokalu. Wprawdzie w miejscu tym wpisana była H. D., to jednak brak było jej podpisu. W. J. nie przedstawił również żadnego dokumentu, z którego wynikałoby, kto posiada tytuł prawny do przedmiotowego lokalu.

Z uwagi na wątpliwości dotyczące powyższego zgłoszenia wszczęto postępowanie wyjaśniające w przedmiocie zameldowania W. J. pod wskazanym adresem na pobyt czasowy.

W toku przeprowadzonego postępowania ustalono, że właścicielem nieruchomości położonej w S. przy ul. K. [...] jest R. D. W wyniku podjętej w dniu [...] września 2005r. ugody przed Sądem Rejonowym w S., R. D. i H. D. zawarły umowę najmu powyższej nieruchomości na czas określony [...] lat.

R. D. w pisemnym oświadczeniu złożonym w dnia [...] listopada 2005r. podała, iż nie zgadza się ani na zamieszkiwanie, ani też na zameldowanie W. J. w swoim domu. Podniosła, iż od czasu jego zamieszkania z jej byłą synową – H. D. przy ul. K. [...] w S. wzywała Policję. W kolejnym wyjaśnieniu udzielonych pismem z dnia [...] grudnia 2005r. R. D. podtrzymała swój kategoryczny sprzeciw wobec zameldowania w jej domu W. J. Podała przy tym, że sama zamieszkała "kątem" przy ul. K. i marzy o powrocie do swojego domu, przeciwko zaś byłej synowej toczy się w Sądzie Rejonowym w S. sprawa o eksmisję, a w Prokuraturze Rejonowej w S. postępowanie karne o groźby karalne.

Przesłuchany do protokołu w dniu [...] grudnia 2005r. W. J. wyjaśnił, iż w lokalu przy ul. K. [...] w S. mieszka od 3 miesięcy. Już wcześniej zasięgał informacji na temat zameldowania w przedmiotowym lokalu, ale ugoda sądowa w przedmiocie umowy najmu tego lokalu nie była jeszcze prawomocna. W tym samym dniu fakt pobytu W. J. pod adresem S. ul. K. [...] potwierdziła również H. D. – najemca lokalu.

W tym stanie faktycznym powołując się na treść art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) wedle którego przy zameldowaniu osoby musu być spełniona przesłanka faktycznego przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie, Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] stycznia 2006r. Nr [...] orzekł o zameldowaniu W. J. pod adresem: S., ul. K. [...] na pobyt czasowy trwający od [...] listopada 2005r. do [...] listopada 2007r.

Nie godząc się z tą decyzją R. D. złożyła odwołanie do Wojewody P., w którym wniosła o jej uchylenie. Odwołująca podtrzymała swoje wcześniejsze stanowisko w sprawie i dołączyła pismo procesowe - uzupełnienie pozwu z dnia [...]12.2005r., w którym wniosła do Sądu Rejonowego Wydział Cywilny w S. o rozwiązanie stosunku prawnego uprawniającego m.in. H. D. do używania przedmiotowego lokalu i tym samym nakazanie jej opróżnienia tego lokalu.

Wojewoda P. w wyniku rozpoznania wniesionego wyżej odwołania nie podzielił podniesionych w nim zarzutów i decyzją z dnia [...] marca 2006r.

Nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji.

W uzasadnieniu podjętej decyzji podkreślono, iż wykonanie obowiązku meldunkowego polegającego m.in. na zameldowaniu się w miejscu pobytu, który to obowiązek określa art. 4 pkt 1 oraz art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności

i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), nie wymaga konkretyzacji w decyzjach administracyjnych. Spełnienie tego obowiązku polega na zgłoszeniu, właściwemu organowi (celem zarejestrowania) danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Stąd potwierdzenie faktu pobytu osoby pod zgłaszanym przy zameldowaniu adresem, należy do sfery obowiązków właściciela lub innego podmiotu dysponującego tytułem prawnym do lokalu, nie zaś uprawnień.

Wskazano, iż dopiero w sytuacji, gdy zgłoszone do zarejestrowania pobytu dane budzą wątpliwości, przepis art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy upoważnia organ administracji do rozstrzygania o zameldowaniu w formie decyzji.

W niniejszej sprawie W. J. przedłożył organowi I instancji wypełniony formularz "Zgłoszenie pobytu czasowego trwającego ponad dwa miesiące". Fakt pobytu wyżej wymienionego w przedmiotowym lokalu potwierdziła, składając na druku własnoręczny podpis – H. D. - najemca lokalu. Brak jednak takiego potwierdzenia przez właściciela wzbudziło wątpliwości organu I instancji, co z kolei uzasadniało rozstrzygnięcie sprawy w formie decyzji.

Przechodząc do rozważań merytorycznych organ odwoławczy wskazał, iż przy obowiązującym obecnie stanie prawnym zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i jest potwierdzeniem jedynie pobytu osoby pod oznaczonym adresem (art. 9 ust. 2b ustawy). Stąd rozstrzygnięcie konkretnej sprawy zależy tylko

i wyłącznie od ustalenia, czy W. J. mieszka, czy też nie mieszka w lokalu przy ul. K. [...] w S. Zgromadzony zaś w tej mierze materiał dowodowy potwierdza, że wyżej wymieniony przebywa pod adresem zgłoszonym do zameldowania na pobyt czasowy, tj. przy ul. K. [...] w S.

Końcowo organ wyjaśnił, iż kwestie związane ze sprzeciwem odwołującej wobec zamieszkiwania W. J. w przedmiotowym lokalu wykraczają poza przedmiotowy zakres niniejszej sprawy. Podkreślono, iż korzystanie z lokalu, zamieszkiwanie w nim wbrew woli właścicielki i ochrona własności w takiej sytuacji należą do kategorii spraw cywilnoprawnych, do rozpoznania, których powołane są sądy powszechne.

Nie godząc z tym stanowiskiem R. D. wywiodła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku wnosząc o uchylenie decyzji Wojewody P. z dnia [...] marca 2006r. Skarżąca podniosła, iż pomimo zgłaszanych przez nią wniosków o zawieszenie postępowania na czas toczącej się sprawy w Sądzie Rejonowym Wydział Cywilny w S. (sygn. akt [...]) nie zostały one uwzględnione ani przez władze m. S., ani przez organ odwoławczy. Stąd zdaniem skarżącej decyzja Prezydenta Miasta S. została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz obowiązujących przepisów. Przede wszystkim w sprawie nie przeprowadzono postępowania wyjaśniające, w szczególności organ I instancji nie ustalił czy W. J. faktycznie przebywa w jej domu. Podniosła, iż organ meldunkowy dał wiarę wyjaśnieniom złożonym przez zainteresowanego i H. D., natomiast nie uwzględnił jej kategorycznego sprzeciwu dotyczącego zameldowania W. J. w jej domu oraz informacji o toczących się postępowaniach zarówno cywilnych jak i karnych. R. D. podała, iż obecnie wyrokiem Sądu Rejonowego Wydział Cywilny w S. z dnia [...] marca 2006r. (sygn. akt [...]) orzeczono rozwiązanie umowy najmu i nakazano opróżnienie jej domu H., J. i P. D., niestety z winy organów obu instancji W. J. został pominięty w tym orzeczeniu. Następnie pismem z dnia [...] lipca 2006r. powiadomiła tut. Sąd, iż apelacja od wyżej wymienionego wyroku została oddalona orzeczeniem Sądu Okręgowego w S. w dniu [...] lipca 2006r. sygn. akt [...] (k. 82-84 verte akt sprawy).

W odpowiedzi na skargę Wojewoda P. podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

Zarzuty skargi nie są zasadne.

Stosownie do art. 3 ustawy z dn. 30.08.2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny bada legalność zaskarżonej decyzji, to jest jej zgodność z prawem materialnym określającym prawa i obowiązki stron oraz prawem procesowym regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Sąd rozpoznając sprawę nie rozstrzyga merytorycznie i dlatego nie może zmienić zaskarżonej decyzji a jedynie posiadając uprawnienia kasatoryjne, uwzględniając skargę, może ją uchylić, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność

z prawem. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności stanowiące podstawę uwzględnienia skargi wskazane w art. 145 § 1 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - skarga podlega oddaleniu.

Rozpoznając skargę w tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku stwierdził, iż w zaskarżonej decyzji nie zostało naruszone prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego obowiązujące w chwili jej wydawania.

Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności

i dowodach osobistych (Dz. U. Nr 87, poz. 960 ze zm.) – zwanej ustawą, przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu.

Stosownie zaś do treści art. 47 ust. 2 ustawy organ gminy prowadzący ewidencję ludności jest obowiązany na podstawie zgłoszenia dokonać zameldowania lub wymeldowania poprzez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i jej miejsca pobytu, jak również innych zdarzeń objętych obowiązkiem meldunkowym. Jeżeli natomiast zgłoszone dane budzą wątpliwości, o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania rozstrzyga właściwy organ gminy.

W tym stanie prawnym wobec zaistniałych wątpliwości dotyczących dokonanego przez W. J. zgłoszenia zameldowania na pobyt czasowy, organ I instancji prawidłowo wszczął w niniejszej sprawie postępowanie wyjaśniające. Dokonane w jego efekcie ustalenia, zdaniem Sądu bezspornie dowodzą, iż właścicielką nieruchomości przy ulicy K. [...] w S. jest R. D. Jednocześnie na mocy ugody sądowej zawartej w dniu [...] września 2005r. pomiędzy H. D. a skarżącą (w przedmiocie umowy najmu na okres [...] lat przedmiotowej nieruchomości), H. D. była najemcą tego lokalu, stąd w chwili dokonywana meldunku dysponowała tytułem prawnym do niego i w konsekwencji była uprawnioną do potwierdzenia fakt przebywania wnioskodawcy pod oznaczonym adresem.

W tym miejscu podkreślić również należy, iż w chwili wydawania skarżonej decyzji przedmiotowa umowa najmu nadal obowiązywała w obrocie prawnym. Jej rozwiązanie nastąpiło mocą wyroku Sądy Rejonowego I Wydział Cywilny

w S. w dniu [...] marca 2006r., od którego to orzeczenia oddalono apelację wyrokiem Sądu Okręgowego I Wydział Cywilny w S. w dniu [...] lipca 2006r.

Merytoryczne zaś rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie zostało oparte

o ustalenia, że W. J. przebywa w lokalu przy ul. K. [...] w S.

Z unormowań zawartych w art. 10 ust. 1 ustawy wynika, iż przy zameldowaniu osoby musi być spełniona przesłanka faktycznego przebywania w lokalu, w którym ma nastąpić zameldowanie. Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie

w ugruntowanej już linii orzecznictwa sądów administracyjnych, w tym między innymi w wyroku NSA z dnia 7 marca 2003r. (sygn. akt V SA 2425/02, Wspólnota 2004/9/58), w którym Sąd stwierdził, iż: "W świetle art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001r. Nr 87, poz. 960), wobec niekonstytucyjności przepisu art. 9 ust. 2 wyłączną przesłanką zameldowaniu określonej osoby w oznaczonym lokalu jest sam fakt przebywania w nim, bez konieczności legitymowania się dokumentem uprawniającym do tego."

W przywołanym orzeczeniu podkreślono ponadto, iż powyższe rozumienie powołanego przepisu jest konsekwencją charakteru i istoty czynności zameldowania, wyłącznie jako aktu rejestracji danych o miejscu pobytu oznaczonej osoby (art. 1 ust. 2 ustawy).

W ocenie Sądu w rozpatrywanej sprawie powyższa przesłanka została spełniona, ponieważ jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, osoba meldowana przebywała w lokalu, w którym zameldowanie miało nastąpić. Fakt pobytu W. J. w przedmiotowym lokalu potwierdziła w dniu [...]12.2005 r. H. D. - najemca lokalu, a także właścicielka lokalu R. D. w swoim pisemnym oświadczeniu złożonym w dniu [...]11.2005r.

W tym stanie faktycznym i prawnym zameldowanie W. J. w lokalu przy ul. K. [...] w S. nie budzi wątpliwości i jako takie odpowiada prawu. Należy przy tym zaznaczyć, że zameldowanie służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w lokalu (art. 9 ust. 2b ustawy). Okoliczność zameldowania nie rodzi natomiast uprawnień do lokalu, w szczególności zaś tytułu prawnego do niego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podniesionych w skardze a dotyczących nie uwzględnienia wniosków skarżącej o zawieszenie postępowania w związku

z toczącą się sprawą o eksmisję H. D. i W. J. ze spornego lokalu, stwierdzić należy za organem I instancji, iż okoliczność ta nie ma istotnego znaczenia dla sprawy. Postępowanie o eksmisję nie stanowi podstawy do odmowy zameldowania jak również nie daje podstaw do zawieszania postępowania w trybie art. 97 ust. 1 pkt 4 Kpa. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego przewidują dwa tryby zawieszenia toczącego się postępowania: pierwszy z urzędu - obligatoryjny, drugi na wniosek - fakultatywny. Zawieszenie na wniosek może nastąpić tylko wówczas, gdy wystąpiła z nim strona inicjująca całe postępowanie w sprawie (w tym przypadku W. J. i H. D.). Organ administracji obowiązany jest natomiast z urzędu zawiesić postępowanie, o ile rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego rozpatrzenia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Postępowanie sądowe o eksmisję nie podważa, ani nie rodzi wątpliwości, co do ustalonej w toku postępowania przesłanki zamieszkiwania W. J. w przedmiotowym lokalu. Stąd zarzuty skarżącej dotyczące powyższych kwestii nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Końcowo zauważyć należy, iż orzeczenie sądu uwzględniające powództwo

o eksmisję i realizacja tego orzeczenia spowoduje konsekwencje meldunkowe, ale konsekwencje te będą dotyczyć innego niż zameldowanie przedmiotu, a mianowicie będą dotyczyły rejestracji opuszczenia przedmiotowego lokalu, a więc wymeldowania.

Mając na uwadze powyższe Sąd podzielił ocenę prawną sprawy dokonaną przez organ II instancji, a skargę jako bezzasadną oddalił (art. 151 ustawy

z dn. 30.08.2002r. – prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).