Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt IV SA/Po 376/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-10-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6131 Opłaty za korzystanie ze środowiska
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargi
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 6, art. 190 ust. 1-3, art. 193 ust. 5
journal: Dz.U. 2013 poz 1232
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska - tekst jednolity.
article: art. 134 ust. 1-2
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Kręcichwost-Durchowska Sędziowie WSA Donata Starosta (spr.) WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Justyna Hołyńska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 09 października 2014 r. sprawy ze skarg [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...] na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2013 r. o nr: [...],[...],[...] w przedmiocie wymierzenia opłaty za pobór wód oddala skargi


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego, wskazując na art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1-2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1-2 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.), art. 286 ust. 1, ust. 1c, art. 287 ust. 1 pkt 2, art. 288 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150 z późn. zm., obecnie Dz. U. z 2013 r. poz. 1232 z późn. zm., dalej jako p.o.ś.), art. 53 § 1, art. 53 § 3-4, art. 55 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm., dalej jako Ordynacja), rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 14 października 2008 r. w sprawie opłat za korzystanie ze środowiska (Dz. U. z 2008 r. Nr 196, poz. 1217, dalej jako Rozporządzenie) oraz obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M. P. z 2011 r. Nr 94, poz. 958) wymierzył [...] sp. z o. o. z siedzibą w [...] (dalej jako Spółka, Skarżąca) opłatę za pobór wód stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres [...] półrocza 2012 r., w kwocie: [...] zł. Wskazał, że kwota opłaty została naliczona w sposób określony w załączniku, który jest integralną częścią decyzji i określił, że opłatę wraz z należnymi odsetkami należy wpłacić na rachunek bankowy wskazany w decyzji w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna.

Uzasadniając napisał, że zgodnie z przepisami p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska ponosi opłaty za korzystanie ze środowiska (art. 275 p.o.ś.), które uiszczane są za wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi, pobór wód i składowanie odpadów (art. 273 ust. 1 p.o.ś.). Opłaty te ustalane są według stawek obowiązujących w okresie, w którym korzystanie ze środowiska miało miejsce (art. 285 ust. 1 p.o.ś.), w terminie do końca miesiąca następującego po upływie każdego półrocza (dotyczy opłat ponoszonych do II półrocza 2012 r. włącznie). W tym samym terminie podmiot przedstawia również marszałkowi województwa wykaz zawierający informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska (art. 286 ust. 2 p.o.ś.). Zgodnie z art. 276 oraz art. 292 pkt 2 p.o.ś. podmiot korzystający ze środowiska w przypadku braku wymaganego pozwolenia za wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi ponosi opłaty podwyższone o 500% .

Marszałek napisał, że Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska pismem z dnia [...] lipca 2011 r. poinformował o przeprowadzeniu kontroli w Spółce, na terenie instalacji przejętej od K. G. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą [...]. W wyniku przeprowadzonej kontroli Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska stwierdził brak pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód. Spółka pobiera wodę na potrzeby instalacji z głębinowego ujęcia wody nabytego od K. G., posiadającego pozwolenie wodnoprawne znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r. wydane przez Wojewodę Wielkopolskiego.

Marszałek napisał, że w toku postępowania wezwał Spółkę do uzupełnienia wykazów zawierających zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska dotyczących naliczenia opłaty podwyższonej za brak pozwolenia wodnoprawnego w zakresie poboru wody. Spółka poinformowała, że jej zdaniem z chwilą zakupu fermy wraz z ujęciem, wstąpiła w prawa i obowiązki poprzednika, co oznacza, że nie trzeba składać nowego wniosku wraz z operatem wodnoprawnym i prowadzić całej procedury administracyjnej związanej z uzyskaniem nowego pozwolenia. Wcześniej dzierżawca, teraz nabywca zakładu z mocy prawa wstąpił w prawa i obowiązki poprzednika orzeczone w decyzji co oznacza, że nie korzysta on ze środowiska bez wymaganego prawem pozwolenia i nie musi ponosić opłaty podwyższonej.

Zgodnie z art. 134 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r. poz. 145 z późn. zm., dalej jako prawo wodne), prawa i obowiązki wynikające z pozwolenia wodnoprawnego przechodzą z mocy prawa na następcę prawnego tylko w sytuacji, gdy to pozwolenie nie jest związane z eksploatacją instalacji. Przedmiotowa ferma drobiu jest instalacją, ponieważ spełnia warunki określone w definicji zawartej w art. 3 pkt 6 p.o.ś. Natomiast pobór wód z przedmiotowego ujęcia dokonywany jest na potrzeby tej instalacji. W myśl art. 190 ust. 1 p.o.ś. zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji może złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących tej instalacji. W związku z powyższym uzyskanie decyzji o przeniesieniu praw i obowiązków może nastąpić wyłącznie przed nabyciem tytułu prawnego do instalacji.

Zgodnie z art. 193 ust. 5 p.o.ś. pozwolenie wygasa, jeżeli nastąpiło "przeniesienie praw i obowiązków, o którym mowa w art. 190 (...) albo na podstawie innych przepisów". Do innych przepisów, na mocy których następuje przeniesienie praw i obowiązków zalicza się m. in. Kodeks cywilny. Zgodnie z treścią art. 553 k.c. w skład gospodarstwa rolnego wchodzą nie tylko grunty, budynki, urządzenia i inwentarz, ale również prawa związane z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Natomiast analogicznie jak w przypadku przedsiębiorstw (art. 552 k.c.), czynność prawna mająca za przedmiot gospodarstwo rolne obejmuje, co do zasady, wszystko co wchodzi w jego skład. Zatem sprzedaż gospodarstwa rolnego, w ramach którego eksploatowano instalację "objętą" pozwoleniem wodnoprawnym, powoduje przejście, z mocy prawa, praw i obowiązków wynikających z tego pozwolenia, na nabywcę gospodarstwa.

Z informacji zawartych w umowie dzierżawy oraz postanowieniu Sądu Rejonowego [...] wynika, że Spółka nabyła określone nieruchomości, a nie gospodarstwo rolne czy przedsiębiorstwo jako całość. W takiej sytuacji nie znajdzie zastosowania przepis art. 134 ust. 1 prawa wodnego oraz art. 193 ust. 5 p.o.ś. - co oznacza, iż nie doszło do przejęcia przez Spółkę praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego poprzedniemu właścicielowi. Według ww. przepisów do uznania, że doszło do przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego konieczne jest, by dany podmiot stał się następcą prawnym zakładu, który uzyskał owe pozwolenie. Tymczasem Spółka nie jest następcą prawnym poprzedniego właściciela, lecz uzyskała jedynie tytuł prawny do określonej nieruchomości gruntowej, będącej jego własnością. Marszałek podkreślił, że na gruncie przepisów dotyczących pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, pozwolenia te nie są związane z nieruchomością, czy też instalacją, lecz z konkretnym podmiotem prowadzącym instalację, któremu są wydawane. Co do zasady niedopuszczalne jest zatem przejęcie praw i obowiązków w drodze czynności cywilno-prawnych, bez uzyskania określonej decyzji administracyjnej. Wyjątek od tej reguły stanowi np. przejęcie spółki prawa handlowego na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych lub zbycie przedsiębiorstwa w całości w oparciu o przepisy Kodeksu cywilnego. W omawianym przypadku żadna z ww. sytuacji nie miała jednak miejsca.

Marszałek wskazał, że w odpowiedzi na wniosek Spółki z dnia [...] maja 2012 r. decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2012 r. uchylił decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. udzielającą K. G. pozwolenia wodnoprawnego na pobór wód podziemnych oraz decyzją znak: [...] z dnia [...] września 2012 r. udzielił pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód - pobór wód podziemnych Spółce.

Spółka w wykazie zawierającym informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat dotyczących poboru wody za I półrocze 2012 r., jako podstawę prawną poboru wody wskazała decyzję Wojewody Wielkopolskiego znak: [...] z dnia [...] grudnia 2004 r. udzielającą poprzedniemu właścicielowi pozwolenia zintegrowanego na prowadzenie instalacji, ważną do [...] grudnia 2014 r., w której nie ustalono warunków poboru wody na zasadach określonych przepisami prawa wodnego, natomiast nie naliczyła opłaty podwyższonej za brak pozwolenia wodnoprawnego za okres od [...] stycznia 2012 r. do [...] czerwca 2012 r. Spółka nie dokonała korekty wykazu, wobec czego Marszałek wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska za okres [...] półrocza 2012 r. i ustalił prawidłową wysokość opłaty podwyższonej za pobór wód w [...] półroczu 2012 r. w kwocie [...] zł, którą Spółka zobowiązana była wnieść w terminie do dnia [...] lipca 2012 r. Opłatę zadeklarowaną w wykazie Spółka wpłaciła w całości, zatem do dnia wydania decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu (,[...] zł) za okres [...] półrocza 2012 r. należne zobowiązania Spółki wynoszą [...] zł (należność główna bez odsetek).

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego, wskazując na art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1-2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1-2 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.), art. 286 ust. 1, ust. 1c, art. 287 ust. 1 pkt 2, art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., art. 53 § 1, art. 53 § 3-4, art. 55 Ordynacji, Rozporządzenie oraz obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 04 października 2010 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2011 (M. P. z 2010 r. Nr 74, poz. 945) wymierzył Spółce opłatę za pobór wód stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres [...] półrocza 2011 r., w kwocie [...] zł. Wskazał, że kwota opłaty została naliczona w sposób określony w załączniku, który jest integralną częścią decyzji i określił, że opłatę wraz z należnymi odsetkami należy wpłacić na rachunek bankowy wskazany w decyzji w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Uzasadniając decyzję powtórzył argumentację faktyczną i prawną zawartą w ww. decyzji nr [...]. Podsumował, że Spółka nie dokonała korekty wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat dotyczących poboru wody za [...] półrocze 2011 r., wobec czego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska i ustalił prawidłową wysokość opłaty podwyższonej za pobór wód w II półroczu 2011 r. w kwocie [...] zł, którą Spółka zobowiązana była wnieść w terminie do dnia [...] stycznia 2012 r. Opłatę zadeklarowaną w wykazie Spółka wpłaciła w całości, zatem do dnia wydania decyzji określającej różnicę pomiędzy opłatą należną a wynikającą z wykazu ([...] zł) za okres II półrocza 2011 r. należne zobowiązania Spółki wynoszą [...] zł (należność główna bez odsetek).

Decyzją z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] Marszałek Województwa Wielkopolskiego, wskazując na art. 272 pkt 1, art. 273 ust. 1 pkt 3, art. 274 ust. 1 pkt 2, art. 275, art. 276 ust. 1, art. 277 ust. 1, art. 281 ust. 1-2, art. 284 ust. 1, art. 285 ust. 1-2 (w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2012 r.), art. 286 ust. 1, ust. 1c, art. 287 ust. 1 pkt 2, art. 288 ust. 1 pkt 2 p.o.ś., art. 53 § 1, art. 53 § 3-4, art. 55 Ordynacji, Rozporządzenie oraz obwieszczenie Ministra Środowiska z dnia 26 września 2011 r. w sprawie wysokości stawek opłat za korzystanie ze środowiska na rok 2012 (M. P. z 2011 r. Nr 94, poz. 958) wymierzył Spółce opłatę za pobór wód stanowiącą różnicę pomiędzy opłatą należną, wynikającą z wykazu zawierającego zbiorcze zestawienie informacji o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat za okres [...] półrocza 2012 r., w kwocie [...] zł. Wskazał, że kwota opłaty została naliczona w sposób określony w załączniku, który jest integralną częścią decyzji i określił, że opłatę wraz z należnymi odsetkami należy wpłacić na rachunek bankowy wskazany w decyzji w terminie 14 dni od dnia, w którym niniejsza decyzja stanie się ostateczna. Uzasadniając decyzję powtórzył argumentację faktyczną i prawną zawartą w ww. decyzji nr [...]. Podsumował, że Spółka nie dokonała korekty wykazu zawierającego informacje i dane o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat dotyczących poboru wody za II półrocze 2012 r., wobec czego wszczął postępowanie administracyjne w sprawie określenia wysokości opłaty za korzystanie ze środowiska i ustalił prawidłową wysokość opłaty podwyższonej za pobór wód w [...] półroczu 2012 r. w kwocie [...] zł, którą Spółka zobowiązana była wnieść w terminie do dnia [...] stycznia 2013 r. Marszałek zaznaczył, że upomnieniem z dnia [...] lipca 2013 r. wezwał Spółkę do uregulowania opłaty podstawowej na kwotę [...] . Do dnia wydania przedmiotowej decyzji Strona nie uiściła niniejszej należności, w związku z czym należne zobowiązania Spółki wynoszą [...] zł (należność główna bez odsetek), na co składa się opłata wynikająca z wykazu ([...] zł) oraz opłata określona w przedmiotowej decyzji ([...] zł).

Od wszystkich trzech opisanych decyzji Spółka wniosła odwołania, wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowań. Zarzuciła naruszenie art. 134 ust. 2 prawa wodnego w związku z art. 193 ust. 5 p.o.ś. w związku z art. 999 § 1 k.p.c. i w związku z art. 553 k.c. polegające na błędnym uznaniu, że nabycie przez nabywcę zabudowanej nieruchomości rolnej w toku egzekucji prowadzonej w oparciu o przepisy k.p.c. sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2004, nr 172, poz. 1804, dalej jako ustawa zmieniająca) nie jest tożsame z nabyciem gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisu art. 553 k.c., skutkującego przeniesieniem praw związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, to jest w szczególności pozwolenia wodnoprawnego udzielonego poprzedniemu właścicielowi w trybie art. 134 ust. 2 prawa wodnego w związku z art. 193 ust. 5 p.o.ś. Spółka podkreśliła, że stan faktyczny w sprawie jest bezsporny. Postępowanie egzekucyjne wobec poprzedniego właściciela prowadzone było w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania cywilnego w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej. K.p.c. w ówczesnym brzmieniu nie znał ani egzekucji z gospodarstwa rolnego ani egzekucji z przedsiębiorstwa. Stosowne przepisy art. 106414-106423 wprowadzone zostały do k.p.c. właśnie powołaną ustawą zmieniającą. Ze względu na przepis intertemporalny - art. 7 ustawy zmieniającej - nie znajdowała ona zastosowania do analizowanego postępowania egzekucyjnego. Nie oznacza to jednak, że w odniesieniu do egzekucji wszczętych przed wejściem w życie powyższej nowelizacji nie można zasadnie twierdzić, że egzekucja prowadzona była właśnie do gospodarstwa rolnego. Przeciwnie, stwierdzić trzeba, że zawsze kiedy egzekucja skierowana była do nieruchomości rolnych, to w istocie prowadzona była w odniesieniu do gospodarstwa rolnego. W konsekwencji zbycie takiej nieruchomości w toku postępowania egzekucyjnego oceniane być musi przez pryzmat art. 999 § 1 k.p.c. w związku z art. 553 i art. 552 k.c., co prowadzi do wniosku, że nabywca takiej nieruchomości w istocie nabył gospodarstwo rolne. Powyższy wniosek Spółka wyprowadziła z art. 929 k.p.c. w związku z art. 84-93 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, w tym zwłaszcza w związku z art. 85 ustawy o księgach wieczystych i hipotece w związku z art. 50 k.c. Zgodnie za art. 929 k.p.c. zajęcie obejmuje nieruchomość i wszystko to, co według prawa rzeczowego stanowi przedmiot obciążenia hipoteką. Zgodnie z art. 85 ustawy o księgach wieczystych i hipotece hipoteką objęte są także części składowe nieruchomości, nawet po ich odłączeniu, dopóki pozostają na nieruchomości Stosownie zaś do art. 50 k.c. za części składowe nieruchomości uważa się także prawa związane z jej własnością. Przepis art. 3 pkt 6 p.o.ś. prowadzi do wniosku, że instalacja jest częścią składową nieruchomości. Wniosek taki znajduje także uzasadnienie w treści przepisów art. 123 ust. 2-3 Prawa wodnego. Tym samym pozwolenie wodnoprawne uznać należy za część składową nieruchomości, która, w razie zbycia tej nieruchomości w trybie egzekucji sądowej, przechodzi na nabywcę nieruchomości. Przejście to stanowi przeniesienie praw i obowiązków na podstawie innych przepisów w rozumieniu art. 195 ust. 5 p.o.ś. w związku z art. 134 ust. 2 prawa wodnego.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm., dalej jako k.p.a.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...], dotyczącą opłaty podwyższonej za okres [...] półrocza 2012 r. Uzasadniając Kolegium podtrzymało ocenę faktyczną i prawną zaprezentowaną przez organ I instancji. Spółka nie jest następcą prawnym poprzedniego właściciela, lecz uzyskała jedynie tytuł prawny do określonej nieruchomości gruntowej, będącej wcześniej jego własnością. Na gruncie przepisów dotyczących pozwoleń na wprowadzanie do środowiska substancji lub energii, pozwolenia te nie są związane z nieruchomością, czy też instalacją, lecz z konkretnym podmiotem prowadzącym instalację, któremu są wydane. Tak więc zbycie samej tylko nieruchomości nie implikuje przejęcia praw i obowiązków wynikających z konkretnego pozwolenia. Odpowiedzialność administracyjna Spółki wynikająca z naruszenia art. 276 ust. 1 i art. 292 p.o.ś. jest wolna od przesłanki winy. Tym samym każde korzystanie podmiotu z instalacji bez posiadania stosownego pozwolenia, bez względu na okoliczności, które przyczyniły się do tego stanu rzeczy, stanowi naruszenie ww. przepisów i obaczone jest sankcją administracyjną w postaci opłaty podwyższonej. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji istotne było wyłącznie to, czy Spółka dokonywała poboru wód bez pozwolenia wodnoprawnego, która to okoliczność nie budzi wątpliwości.

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] dotyczącą opłaty podwyższonej za okres [...] półrocza 2011 r. Uzasadniając Kolegium podtrzymało ocenę faktyczną i prawną zaprezentowaną przez organ I instancji i powtórzyło wywody zawarte w ww. decyzji nr [...].

Decyzją z dnia [...] listopada 2013 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Marszałka z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] dotyczącą opłaty podwyższonej za okres [...] półrocza 2012 r. Uzasadniając Kolegium podtrzymało ocenę faktyczną i prawną zaprezentowaną przez organ I instancji i powtórzyło wywody zawarte w ww. decyzji nr [...].

Spółka, zastępowana przez zawodowego pełnomocnika, wniosła skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, na wszystkie trzy ww. decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego, domagając się uchylenia w całości zaskarżonych decyzji oraz decyzji Marszałka poprzedzających te decyzje. Nadto wniosła o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Spółka powtórzyła zarzuty oraz argumentację zawartą w odwołaniach od decyzji Marszałka. Skargi zostały zarejestrowane pod sygn. akt IV SA/Po 376/14, IV SA/Po 377/14 oraz IV SA/Po 378/14.

Postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Po 376/14, sąd postanowił o połączeniu spraw IV SA/Po 376/14, IV SA/Po 377/14 oraz IV SA/Po 378/14 do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i prowadzeniu tak połączonych spraw pod sygn. akt IV SA/Po 376/14.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skargi są bezzasadne, a zaskarżone decyzje są zgodne z przepisami.

Stan faktyczny sprawy jest poza sporem i nie budzi wątpliwości sądu. Spółka, przynajmniej od [...] kwietnia 2010 r. była dzierżawcą trzech zabudowanych nieruchomości, w skład których wchodziły kurniki, a przeznaczeniem dzierżawy było prowadzenie produkcji drobiarskiej (k. 125-135). Następnie, postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] przysądził Spółce własność dzierżawionych wcześniej nieruchomości (k. 115-117). Poprzedni właściciel legitymował się między innymi pozwoleniem wodnoprawnym na pobór wód podziemnych ze studni głębinowej oraz eksploatację urządzeń zainstalowanych w stacji wodociągowej znajdującej się na terenie fermy hodowli drobiu rzeźnego. Wskazane pozwolenie wodnoprawne zostało udzielone decyzją Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] z terminem ważności do 31 grudnia 2015 r.

Sąd podziela ocenę prawną organów obu instancji, że Spółka uzyskała wyłącznie tytuł prawny do przedmiotowych nieruchomości, nie nabyła natomiast gospodarstwa rolnego czy przedsiębiorstwa jako całości. Nie budzi wątpliwości, że egzekucja przez sprzedaż przedsiębiorstwa lub gospodarstwa rolnego została wprowadzona do k.p.c. właśnie ustawą zmieniającą, przy czym postępowania zabezpieczające i egzekucyjne wszczęte przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej, miały toczyć się według przepisów dotychczasowych (art. 7 ustawy zmieniającej). A więc również postępowanie w ramach którego Spółka nabyła własność dzierżawionych wcześniej nieruchomości, toczyć musiało się według przepisów dotychczasowych. Gdyby jednak uznać odwrotnie, że spółka nabyła przedsiębiorstwo w całości czy też gospodarstwo rolne ,to ocena prawna co do przejęcia uprawnień z pozwolenia wodnoprawnego przysługującego poprzednikowi prawnemu pozostaje taka sama. W stanie prawnym obowiązującym w datach wydawania zaskarżonych decyzji istniały szczególne regulacje prawne odnoszące się do kwestii możliwości przejmowania praw i obowiązków z pozwolenia wodnoprawnego.

Analizując możliwość przejęcia praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego udzielonego poprzedniemu właścicielowi, to zgodnie z art. 134 ust. 1-2 prawa wodnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie przysądzenia Spółce własności nieruchomości i w okresach za które wymierzono Spółce poszczególne opłaty za pobór wód ([...] półrocze 2011 i cały rok 2012) następca prawny zakładu, który uzyskał pozwolenie wodnoprawne, przejmuje prawa i obowiązki wynikające z tego pozwolenia (ust. 1), chyba że pozwolenie wodnoprawne dotyczy eksploatacji instalacji; wówczas przejęcie praw i obowiązków wynikających z pozwolenia wodnoprawnego następuje na zasadach określonych w ustawie - Prawo ochrony środowiska (ust. 2). Z powodów wskazanych wyżej Spółka nie jest następcą prawnym K. G., a pozwolenie wodnoprawne dotyczyło instalacji. Przedmiotowa ferma drobiu jest bowiem instalacją w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.o.ś. - zespołem stacjonarnych urządzeń technicznych powiązanych technologicznie, do których tytułem prawnym dysponuje ten sam podmiot i położonych na terenie jednego zakładu, których eksploatacja może spowodować emisję. Nie budzi wątpliwości również to, że pobór wód odbywa ze studni głębinowej znajdującej się na terenie fermy.

Zgodnie z art. 190 ust. 1 p.o.ś. w brzmieniu obowiązującym w dacie przysądzenia Spółce własności nieruchomości, zainteresowany nabyciem tytułu prawnego do całej instalacji mógł złożyć wniosek o przeniesienie na niego praw i obowiązków wynikających z pozwoleń dotyczących tej instalacji, w tym pozwolenia wodnoprawnego – przed nabyciem tytułu prawnego do instalacji. Zostało to przez ustawodawcę uzasadnione koniecznością każdorazowego badania, czy nabywca dalej rękojmię prawidłowego wykonania tych obowiązków (ust. 2 art. 190 p.o.ś.). Takiego wniosku Spółka nie złożyła. Właściwy organ nie mógł zatem przenieść lub odmówić przeniesienia pozwolenia wodnoprawnego, w drodze decyzji administracyjnej (ust. 3 art. 190). Co więcej, z uwagi na ww. przepis art. 7 ustawy zmieniającej Spółka nie mogła skorzystać z dobrodziejstwa art. 193 ust. 5 p.o.ś., bowiem Spółka nabyła "tylko" konkretnie określone nieruchomości a nie gospodarstwo rolne, czy przedsiębiorstwo jako całość.

Rację mają zatem organy administracji na ustalonym stanie faktycznym i prawnym w dacie wydawania zaskarżonych decyzji, że skarżąca spółka nie weszła z mocy prawa w uprawnienia i obowiązki wynikające z decyzji Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] sierpnia 2000 r. nr [...] z terminem ważności do [...] grudnia 2015 r.

Marszałek prawidłowo dokonał naliczenia poszczególnych kwot opłaty; w szczególności postąpił prawidłowo, każdorazowo określając w decyzjach należne zobowiązania Spółki, w tym uwzględniając opłaty należne za [...] półrocze 2011 r. i [...] półrocze 2012 r., wpłacone przez stronę.

Z uwagi na powyższe sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.