Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 970/11
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-01-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6198 Inspekcja pracy
Hasła tematyczne: Inspekcja pracy
Skarżony organ: Inspektor Pracy
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 174
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.7
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Leszek Leszczyński Sędziowie sędzia NSA Małgorzata Pocztarek sędzia del. WSA Maria Werpachowska (spr.) Protokolant asystent sędziego Dominika Człapińska po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej A. B. prowadzącego działalność gospodarczą Zakład [...] [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2011 r. sygn. akt II SA/Po 707/10 w sprawie ze skargi A. B. prowadzącego działalność gospodarczą Zakład [...] [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień i wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, po rozpatrzeniu sprawy ze skargi A. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] na decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień i wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń, wyrokiem z dnia 11 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 707/10 w punkcie I: uchylił punkt

1 zaskarżonej decyzji w części, w której utrzymuje ona w mocy decyzję nr 4 zawartą

w nakazie Inspektora Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu – Oddział

w Koninie z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...], w punkcie II: oddalił skargę w pozostałym zakresie, w punkcie III: stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w zakresie wskazanym w punkcie I wyroku, w punkcie IV: zasądził od Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Wyrok wydany został w następującym stanie sprawy.

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...] Okręgowy Inspektor Pracy Okręgowego Inspektoratu Pracy w Poznaniu Oddział w Koninie, nakazał A. B. prowadzącemu działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...], na podstawie art. 33 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2007 r. Nr 89, poz. 589 ze zm.), po przeprowadzeniu w dniach [...] kwietnia 2010 r. – [...] czerwca 2010 r. kontroli: 1) natychmiastowe wstrzymanie eksploatacji pojemników metalowych na kółkach PA-1100 (poj. 1,1 m3) stosowanych do ręcznego przemieszczania gruzu, przy jego załadunku i odbiorze śmieciarką MEDIUM Ekopres; 2) natychmiastowe zaprzestanie stosowania śmieciarki samochodowej MEDIUM Ekopres do wywożenia gruzu; 3) zapewnienie do 30 lipca 2010 r. pracownikom wykonującym ręczne prace transportowe przy użyciu pojemników na kółkach (PA-1100) informacji dotyczących przemieszczanego przedmiotu (ładunku), w szczególności jego masy i położenia jego środka; 4) uwzględnienie do dnia 20 lipca 2010 r. w ocenie ryzyka zawodowego: masy przemieszczanego przedmiotu, jego rodzaju i położenie środka ciężkości, warunków środowiska pracy, w tym w szczególności temperatury i wilgotności powietrza oraz poziomu czynników szkodliwych dla zdrowia, organizacji pracy, w tym stosowanych sposobów wykonywania pracy, indywidualnych predyspozycji pracownika, takich jak

sprawność fizyczna, wiek i stan zdrowia; 5) natychmiastowe zapewnienie w pojazdach do transportu odpadów (w śmieciarkach) pojemników z solą fizjologiczną lub wodą destylowaną oraz pojemników z czystą wodą.

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że nakazy stanowią rezultat ustaleń zawartych w protokole przeprowadzonej w dniach [...] kwietnia 2010 r. – [...] czerwca 2010 r. kontroli Zakładu [...] oraz uzyskanych wówczas dokumentów: protokołu z ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy J. W. (protokół nr [...]), deklaracji zgodności producenta pojemników na kółkach PA-1100, instrukcji bezpieczeństwa pracy przy załadunku odpadów stałych na terenie obsługiwanym przez Zakład [...], instrukcji śmieciarki MEDIUM Ekopres uczestniczącej w odbieraniu gruzu w dniu wypadku J. W. oraz oceny ryzyka zawodowego sporządzonej przez D. P.

Obowiązek natychmiastowego wstrzymania eksploatacji pojemników metalowych na kółkach PA-1100 (poj. 1,1 m3) stosowanych do ręcznego przemieszczania gruzu, przy jego załadunku i odbiorze śmieciarką MEDIUM Ekopres wynikał z dokonanych przez organ ustaleń, iż rozmiary pojemników oraz ciężar właściwy gruzu powoduje,

że przy ręcznym transporcie zespołowym, wykonywanym przez pracowników Zakładu Oczyszczania Terenu, przekraczane są dopuszczalne wartości ładunków przemieszczanych ręcznie, wskazanych w § 21 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 26, poz. 313 ze zm.), co zgodnie z zapisem § 63 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (tekst jedn. Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 ze zm.), jest praktyką niedopuszczalną. Co więcej, stosowanie pojemników PA-1100 do gromadzenia i transportu gruzu o ciężarze właściwym znacznie wyższym niż dla odpadów komunalnych, powoduje przekroczenie dopuszczalnej nośności środka transportowego (pojemnika), co jest niezgodne z § 64 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś samo używanie pojemników przeznaczonych na odpady komunalne do odbioru gruzu, narusza wymóg określony § 51 ust. 2 powyższego rozporządzenia.

Zobowiązanie do natychmiastowego zaprzestania stosowania śmieciarki samochodowej MEDIUM Ekopres do wywożenia gruzu wynika z podjętych ustaleń, iż zgodnie z zapisem ust. 3 przedłożonej instrukcji obsługi śmieciarki "Zakres zastosowania i użytkowania zgodnie z przeznaczeniem", śmieciarkę samochodową Ekopres wolno stosować tylko do wywożenia odpadów z gospodarstw domowych, odpadów objętościowych, jak również odpadów z rzemiosła i przemysłu podobnych do odpadów z gospodarstw domowych. Ponadto uwzględniając ciężar właściwy gruzu budowlanego zawarty w normach technicznych, masa normalnie załadowanego pojemnika PA-1100 stosowanego do jego odbioru przekracza dopuszczalny udźwig urządzenia załadunkowego śmieciarki Ekopres. Tym samym mając na względzie treść § 51 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy wskazujący, że eksploatacja maszyn powinna odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno ruchowej, należało orzec jak w sentencji.

Niezapewnienie pracownikom wykonującym ręczne prace transportowe przy użyciu pojemników na kółkach PA-1100, informacji dotyczących przemieszczanego przedmiotu, w szczególności: jego masy i położenia jego środka ciężkości, naruszyło natomiast § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych.

Ponadto, wbrew § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych, w przedłożonej ocenie ryzyka zawodowego nie uwzględniono: masy przemieszczanego przedmiotu, jego rodzaju i położenia środka ciężkości, warunków środowiska pracy, w tym w szczególności temperatury i wilgotności powietrza oraz poziomu czynników szkodliwych dla zdrowia, organizacji pracy, w tym stosowanych sposobów wykonywania pracy oraz indywidualnych predyspozycji pracownika, takich jak sprawność fizyczna, wiek i stan zdrowia.

Organ wskazał również, że w pojemnikach znajdujących się na wyposażeniu pojazdów do transportu odpadów nie zapewniono pracownikom soli fizjologicznej lub wody destylowanej oraz czystej wody, co jest niezgodne z § 28 pkt. 2 i pkt. 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (Dz. U. z 2009 r. Nr 104, poz. 868).

W odwołaniu strona zarzuciła sprzeczność ustaleń faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonego nakazu z dokumentacja zgromadzoną w sprawie. Zdaniem odwołującego się nakazy określone w pkt. 1, 2, 3 i 5 decyzji są niesłuszne, bowiem założenia w nich przewidziane są aktualnie realizowane. Kontenery PA-1100 nie mogły być przeładowane powyżej 680 kg, bowiem ich parametry techniczne nie pozwoliłyby podnieść kontenera o wadze powyżej 700 kg, a przyjęta w protokole kontroli waga około 2200 kg jest niemożliwa do uzyskania. Zdaniem skarżącego, wbrew twierdzeniom organu I instancji, śmieciarka MEDIUM Ekopres nigdy nie była wykorzystywana do wywozu gruzu, lecz jedynie do odbioru odpadów z gospodarstw domowych, odpadów objętościowych oraz odpadów z rzemiosła i przemysłu podobnych do odpadów domowych. Podczas dokonywania wywozu śmieci w dniu [...] marca 2010 r., podczas którego doszło do wypadku przy pracy, w kontenerze mógł się znaleźć element odpadu z przemysłu, co nie zmienia struktury odbieranych nieczystości. Nakazy określone w pkt. 3 i 4 kwestionowanej decyzji uznać należy za bezzasadne, gdyż każdy z pracowników uzyskał przeszkolenie, co do sposobu toczenia pojemników. Wskazano, że przedsiębiorca nie może ponosić ujemnych konsekwencji działań swoich klientów. Podniesiono, że w ramach prowadzonego wywozu nieczystości nie jest możliwe analizowanie, czy dany pojemnik jest pełen gruzu czy innych substancji. Odnosząc się natomiast do nakazu określonego w pkt 5 decyzji wskazano, że w pojazdach znajdowały się niezbędne pojemniki na wodę, które jak wyjaśniono w protokole kontroli, są uzupełnianie każdorazowo przed wyjazdem auta do pracy. W samochodach znajdują się zbiorniczki do mydła bądź środków bakteriobójczych, które również są uzupełniane.

Decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], Okręgowy Inspektor Pracy w Poznaniu na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 14 marca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) w punkcie 1: utrzymał w mocy decyzję z dnia 22 czerwca 2010 r. w pkt. 1, 2, 3, i 4, w punkcie 2: uchylił powyższą decyzję w pkt. 5 i na podstawie art. 207 § 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (tekst jedn. Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) oraz § 28 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dn. 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi nakazał natychmiast zapewnić w pojemnikach zainstalowanych w pojazdach do transportu odpadów (w śmieciarkach) roztwór soli fizjologicznej lub wodę destylowaną oraz czystą wodę. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności.

W uzasadnieniu wskazano, że w odwołaniu przedsiębiorca co do części decyzji nie kwestionuje samych obowiązków, które zostały nałożone decyzjami inspektora pracy, podważając jedynie konieczność wydania nakazu w tym zakresie z uwagi na przestrzeganie tych obowiązków, w części natomiast podważa zasadność decyzji twierdząc, że nie ma konieczności wykonywać obowiązków wymienionych w punkcie nr 3 i 4 decyzji.

Zdaniem organu II instancji zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że wbrew stanowisku przedsiębiorcy, pojemniki typu PA-1100 były świadomie wykorzystywane do gromadzenia i usuwania gruzu. Wskazują na to zarówno okoliczności wypadku jakiemu uległ w dniu [...] marca 2010 r. pracownik J. W., jak i dokumentacja fotograficzna – na pojemniku wyraźnie został umieszczony napis "gruz". Z uwagi na fakt, iż pojemniki powyższe nie mogą być użytkowane w taki sposób, jak w zakładzie odwołującego, co wynika zarówno z dokumentacji producenta wózków oraz przepisów dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy, niezbędne stało się wydanie nakazu, o jakim mowa w pkt. 1 decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r. Wskazano, że przyjęte w obliczeniach wartości wywożonego gruzu stanowiły uśredniony ciężar, uwzględniający jego różnorodność. Nie budzi również wątpliwości organu, że śmieciarka MEDIUM Ekopres była wykorzystywana wbrew jej instrukcji użytkowania.

Odnosząc się do nałożonego obowiązku informowania pracowników oraz uwzględniania w ocenie ryzyka zawodowego stosownych elementów, podkreślono, że skarżący nie wskazał dlaczego je kwestionuje. Poczynione ustalenia wskazują, że pomimo obowiązków określonych w § 4 ust. 1 oraz w § 5 ust. 1 rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych przedsiębiorca zaniechał ich realizacji. Organ, mając na względzie, okoliczność że pojemniki na sól fizjologiczną lub wodę destylowaną oraz na czystą wodę znajdowały się w samochodach, lecz były puste, konieczna stała się zmiana pkt. 5 decyzji z dnia [...] czerwca 2010 r.

Skargę na powyższe rozstrzygnięcie wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...] podtrzymując zarzuty zaprezentowane w treści odwołania od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Okręgowy Inspektor Pracy podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w wyroku z dnia 11 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 707/10 stwierdził, że skarga jest częściowo zasadna.

W uzasadnieniu wskazał, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji – nakazu w sprawie stwierdzonych naruszeń przepisów prawa pracy (w tym również przepisów regulujących bezpieczeństwo i higienę pracy), stanowi art. 11 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. Nr 89, poz. 589). Zgodnie z tym przepisem w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa pracy lub przepisów dotyczących legalności zatrudnienia właściwe organy Państwowej Inspekcji Pracy są uprawnione między innymi do:

– nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy (art. 11 pkt 1);

– nakazania wstrzymania eksploatacji maszyn u urządzeń w sytuacji gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi; nakazy w tych sprawach podlegają natychmiastowemu wykonaniu.

Podstawową zatem przesłanką umożliwiającą wydanie nakazu jest stwierdzenie naruszenia przepisów prawa pracy, w tym bezpieczeństwa i higieny pracy.

Oceniając w tym aspekcie treść zaskarżonego rozstrzygnięcia Sąd podał,

że nałożone w punkcie 4 nakazu obowiązki stanowią powtórzenie przepisu § 4 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 26, poz. 313 ze zm.). Samo jednakże wskazanie podstawy prawnej i zacytowanie treści stosownego przepisu nie może być uznane za wystarczające dla przyjęcia, że doszło do konkretnych uchybień i nie może zastępować opisu i oceny stwierdzonego uchybienia oraz wydania zaleceń skonkretyzowanych i adekwatnych do stwierdzonego uchybienia.

W niniejszym przypadku, zdaniem organu, podstawą do nałożenia tego obowiązku były braki w przedłożonej w trakcie kontroli karcie oceny ryzyka zawodowego, w której nie uwzględniono wskazanych w cytowanym przepisie elementów. Sąd stwierdził, że zarówno decyzja organu I instancji, jak i organu odwoławczego nie zawiera szerszego uzasadnienia wskazującego w jaki sposób i w jakiej formie treść powołanego przepisu winna znaleźć odzwierciedlenie w organizacji pracy skarżącego i w dokumentacji, którą zgodnie z przepisami prawa pracy winien pracodawca posiadać.

W przedłożonej przez skarżącego karcie oceny w punkcie 4 ujęto ryzyka związane z przeciążeniem układu ruchu oraz przygnieceniem, a jako działania profilaktyczne wskazano m. in. odpowiednią organizację pracy i dodatkowe szkolenia z zakresu wykonywania ręcznych prac transportowych. Z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, czy w trakcie prowadzonej kontroli organ próbował ustalić, czy wskazane działania profilaktyczne (szkolenia, właściwa organizacja pracy w zakresie transportu ręcznego) były u skarżącego wdrażane, czy też nie.

Z treści powołanego przepisu § 4 rozporządzenia, nakładającego na pracodawcę obowiązek oceny ryzyka zawodowego wynika po pierwsze, że nie jest to katalog zamknięty, a ponadto przepis nie określa, w jakiej formie ta ocena ryzyka zawodowego winna być udokumentowana.

Wskazując na kartę oceny ryzyka, organ winien zatem określić, które obowiązki i w jaki sposób powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w dokumentacji związanej z przestrzeganiem przepisów prawa pracy oraz bezpieczeństwa i higieny pracy, którą pracodawca zobowiązany jest posiadać, uwzględniając konkretne warunki kontrolowanego zakładu pracy. Nie może tego zastąpić przytoczenie jedynie treści przepisu z ogólnym powołaniem, że obowiązki wynikające z tego przepisu nie są realizowane.

Pracodawca otrzymując nakaz powinien dokładnie znać swoje uchybienia i konkretne obowiązki na niego nałożone oraz sposób w jaki ma je realizować. Wynika to zarówno z treści art. 11 ustawy, jak i (skoro nakaz stanowi decyzję administracyjną) art. 107 § 3 kpa, który to przepis szczegółowo określa elementy, jakie winno zawierać uzasadnienie decyzji administracyjnej.

Zarzuty skargi w tym zakresie, Sąd uznał za uzasadnione.

Przechodząc do kolejnych nakazów zawartych w decyzji organu I instancji, Sąd wskazał, że wbrew zarzutom podniesionym przez skarżącego, zebrany w sprawie materiał dowodowy daje podstawę do przyjęcia, iż kontenery stosowane przez skarżącego, jak również pojazd do przewozu nieczystości – śmieciarka Medium Ekopres – używane były do przewozu i załadunku również gruzu.

Ustalenia w tym zakresie zostały dokonane w trakcie kontroli przeprowadzonej u skarżącego w czerwcu 2010 r. w związku z wypadkiem, jakiemu uległ pracownik skarżącego J. W. Z treści protokołu sporządzonego na okoliczność dokonanej kontroli wynika, że stosowane przez skarżącego kontenery służyły między innymi do załadunku odpadów budowlanych (gruzu) i taka sytuacja miała miejsce w dniu wypadku. O takim zastosowaniu kontenerów świadczy również załączony do protokołu materiał fotograficzny (fotografie kontenera okazane w siedzibie skarżącego inspektorowi pracy z wyraźnym oznaczeniem rodzaju odpadów "gruz"). Ustaleń tych, dokonanych, jak wynika z treści protokołu, na podstawie między innymi zeznań poszkodowanego w wypadku pracownika, skarżący nie kwestionuje, ograniczając się w zastrzeżeniach zgłaszanych do protokołu jedynie do stwierdzenia, że kontener stosowany był zgodnie z przeznaczeniem.

Równocześnie jednak, jak ustalono w toku postępowania i na co wskazywał organ administracji w zaskarżonej decyzji, dokumentacja producenta wózka (pojemnika typu PA-1100) wskazuje, że pojemnik ten posiada dopuszczalną ładowność 680 kg i jest przeznaczony na odpady komunalne. Pojemnik ten ma ponadto objętość 1,3 m3 i charakterystyczny kształt: jest węższy u podstawy i jego ściany boczne rozszerzają się ku górze.

Zgodnie z treścią § 64 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997 r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. z 2003 r. Nr 169, poz. 1650 z późn. zm.) masa ładunków przemieszczanych przy użyciu środków transportowych, nie powinna przekraczać dopuszczalnej nośności lub udźwigu danego środka transportu, zaś zgodnie z § 51 ust. 1 tego rozporządzenia, maszyny i inne urządzenia techniczne powinny spełniać wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy określone w odrębnych przepisach, a eksploatacja tych maszyn powinna odbywać się przy zachowaniu wymagań bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii uwzględniających instrukcje zawarte w dokumentacji techniczno-ruchowej.

Definicję odpadów komunalnych zawiera art. 3 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (tekst jedn. Dz. U. z 2010 r. Nr 185 poz. 1243), który stanowi, że przez odpady komunalne rozumie się odpady powstające w gospodarstwach domowych z wyłączeniem pojazdów wycofanych z eksploatacji, a także odpady nie zawierające odpadów niebezpiecznych, pochodzące od innych wytwórców odpadów, które ze względu na swój charakter lub skład są podobne do odpadów powstających w gospodarstwach domowych.

Niewątpliwie w powyższej definicji legalnej odpadów komunalnych nie mieszczą się odpady budowlane (gruz).

Sąd zgodził się z organem, że używanie pojemnika PA-1100 przeznaczonego do odpadów komunalnych do odbioru gruzu, narusza przepis § 51 ust. 1 rozporządzenia i może prowadzić, z uwagi na objętość pojemnika (1,3 m3) oraz niewątpliwie wyższy ciężar właściwy gruzu budowlanego od ciężaru właściwego odpadów komunalnych, do naruszenia przepisu § 64 ust. 1 rozporządzenia.

Podobna sytuacja ma miejsce w przypadku wywożenia odpadów budowlanych (gruzu) śmieciarką Medium Ekopres, która zgodnie z instrukcją obsługi, przeznaczona jest do wywozu odpadów z gospodarstw domowych oraz odpadów objętościowych, jak również odpadów z rzemiosła i przemysłu podobnych do odpadów z gospodarstw domowych. Wywóz gruzu budowlanego nie mieści się w kategoriach wskazanych powyżej.

Zawarte w punkcie 1 i 2 decyzji organu I instancji, nakazy zabraniające stosowania śmieciarki samochodowej Medium Ekopres do wywozu gruzu oraz eksploatacji pojemników metalowych PA-1100 do ręcznego przemieszczania gruzu oraz załadunku i odbioru przez śmieciarkę Medium Ekopres odpowiadają prawu. stwierdzono bowiem w toku kontroli także eksploatację ww. urządzeń, które naruszają obowiązujące przepisy bhp.

Sąd nie uwzględnił zarzutu skarżącego co do tego, że nie ma on wpływu na to jakiego rodzaju odpadami jego klienci napełniają podstawione pojemniki i nie ma też możliwości przeprowadzenia segregacji takich odpadów. Rzeczą bowiem skarżącego, jako podmiotu zawodowo trudniącego się wywozem odpadów, jest taka organizacja świadczonych usług, by wykonywane były one zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym w szczególności przepisami określającymi zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.

Nie znajdują również uzasadnienia zarzuty skargi co do nakazu zawartego w punkcie 3 decyzji organu I instancji. Zgodnie z tym punktem skarżący został zobowiązany do zapewnienia pracownikom wykonującym ręcznie prace transportowe przy użyciu pojemników na kołach (PA-1100) informacji dotyczących przemieszczanego przedmiotu (ładunku), w szczególności jego masy i położenia jego środka ciężkości.

Obowiązek ten wynika wprost z § 5 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. Nr 236, poz. 313 ze zm.), a jak wynika z dokumentacji przedłożonej przez skarżącego (Instrukcja bezpieczeństwa pracy przy załadunku odpadów stałych na terenie obsługiwanym przez Zakład [...]) wymagane przepisami informacje nie zostały zawarte w istniejącej w zakładzie skarżącego i przedstawionej w toku kontroli instrukcji bhp.

Sąd wskazał, że organ odwoławczy uchylił nakaz zawarty w punkcie 5 decyzji organu I instancji i w tym zakresie nakazał skarżącemu zapewnienie w pojemnikach zainstalowanych w pojazdach do transportu odpadów (śmieciarkach) roztworu soli fizjologicznej, wody destylowanej lub czystej wody, co zgodne jest z treścią § 28 pkt 2 i 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 16 czerwca 2009 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy gospodarowaniu odpadami komunalnymi (Dz. U. Nr 104, poz. 868) i uwzględnia zarzuty podniesione przez skarżącego w odwołaniu, że pojemniki na płyny znajdowały się (jakkolwiek puste) w kontrolowanych pojazdach (śmieciarkach).

Z tych względów, Sąd na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a P.p.s.a. uchylił punkt 1 zaskarżonej decyzji w części w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję nr 4 zawartą w nakazie organu I instancji i na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę w pozostałym zakresie.

Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 lutego 2011 r. o sygn. akt II SA/Po 707/10 skargę kasacyjną wniósł A. B. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą Zakład [...], reprezentowany przez adwokata.

Zaskarżając wyrok w części, w jakiej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu utrzymał mocy zaskarżoną decyzję Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu, pełnomocnik wniósł o uchylenie w części wyroku i orzeczenie zgodnie z treścią skargi oraz zasądzenie od Okręgowego Inspektora Pracy w Poznaniu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Zaskarżonemu wyrokowi pełnomocnik skarżącego zarzucił:

1. naruszenie art. 11 pkt. 1, mówiący, że organ Państwowej Inspekcji Pracy uprawniony jest do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie w przypadku, gdy naruszenie dotyczy przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy, w zakresie w jakim brak zdaniem skarżącego uchybień uzasadniających nałożenie takich nakazów,

2. art. 11 pkt. 3 mówiący o nakazaniu wstrzymania eksploatacji maszyn i urządzeń w sytuacji, gdy ich eksploatacja powoduje bezpośrednie zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi, podczas gdy prawidłowa analiza okoliczności faktycznych nie uzasadnia nałożenia takich nakazów, tj. : natychmiastowego wstrzymania eksploatacji pojemników metalowych na kółkach PA 1100 (poj. 1,1 m3) satosowanych do ręcznego przemieszczania, gruzu, przy jego załadunku i odbiorze śmieciarką MEDIUM Ekopres, oraz zaprzestania stosowania śmieciarki samochodowej MEDIUM Ekopres do wywożenia gruzu;

3. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 7 k.p.a. w zakresie w jakim organ nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, który w przedmiotowej sprawie powinien być uwzględniony.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej po przedstawieniu przebiegu dotychczasowego postępowania, skarżący kasacyjnie wskazał, że Sąd popełnił błąd podzielając pogląd organów PIP i utrzymując nakaz nr 3. Pełnomocnik strony podkreślił nieprawdziwość ustaleń dokonanych przez Państwową Inspekcję Pracy wykazaną przez skarżącego we wcześniejszym postępowaniu. Podał, że kontenery PA-1100 nie przekraczały dopuszczalnej masy – czyli powyżej 680 kg – ponieważ było to niemożliwe z uwagi na fakt, iż parametry producenta zabudowy nie pozwalają w żaden sposób podnieść pojemnika o ciężarze całkowitym przekraczającym 700kg.

Podniósł, że ustalona w protokole waga około 2200 kg jest niemożliwa do przyjęcia z technicznego punktu widzenia, gdyż gabaryty tego pojemnika nie dają możliwości ich przeładowania do takiej masy a ponadto nie jest również możliwe wypełnienie takiego pojemnika w 100% jego pojemności. Pełnomocnik wskazał, iż nie jest również prawdą ustalenie jakoby śmieciarka EKOPRES MEDIUM przeznaczona była w firmie do wywozu gruzu, gdyż pojazdem tym wywożone były odpady komunalne zmieszane. Tak było podczas ich wywozu w dniu 25 marca 2010 r. przy ulicy Chrobrego 13, gdzie kontener do zamawiającego dostarczany został z takim przeznaczeniem.

Do przewozu gruzu stosowane są zupełnie inne pojemniki - wyłącznie

o takim specjalistycznym przeznaczeniu.

Odnosząc się do zarzutu określonego w pkt. 5 stwierdzić należy, iż w pojazdach

(śmieciarkach) znajdowały się niezbędne pojemniki na wodę. Już podczas kontroli okoliczność ta została wyjaśniona, a mianowicie woda ta jest uzupełniana każdorazowo przed wyjazdem auta do pracy (protokół kontroli str. 10). Ponadto przy ustalaniu tych okoliczności obecny był pracownik PIP, który widział wspomniane zbiorniki, a także dokumentuje to fotografia zamieszczona w protokole kontroli.

Przywołane okoliczności, w ocenie autora skargi kasacyjnej, świadczą o braku naruszeń ze strony skarżącego, zatem brak jest podstaw do nałożenia na przedsiębiorcę zaskarżonych nakazów. Ponadto, mając na uwadze powyższe okoliczności zasadnym jest stwierdzenie, że zaskarżony wyrok narusza art. 7 k.p.a. w zakresie w jakim organ nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu przy wydaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony, który w przedmiotowej sprawie powinien być uwzględniony. W ocenie skarżącego kasacyjne każde kolejne stadium postępowania administracyjnego, a potem sądowoadministracyjnego wykazywało uchybienia przedmiotowych decyzji, zatem Sąd w takim wypadku powinien tym wnikliwiej przeanalizować zebrany materiał dowodowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Musi zatem spełniać wymogi formalne przewidziane w art. 176 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwaną dalej P.p.s.a.), a ponadto zostać oparta na podstawach ściśle określonych w art. 174 pkt 1 i 2 P.p.s.a. Podstawę zaskarżenia może zatem stanowić albo naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, albo naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wynika stąd, że niezbędne jest wskazanie w skardze kasacyjnej naruszenia prawa, czyli konkretnych przepisów, wyjaśnienie, na czym polegało to naruszenie i - gdy chodzi o naruszenie przepisów postępowania – jaki wywarło lub mogło wywrzeć wpływ na wynik sprawy. Niespełnienie tych wymogów uniemożliwia dokonanie pełnej kontroli zaskarżonego orzeczenia Sądu I instancji.

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania, której normatywne przesłanki określone zostały w § 2 art. 183 P.p.s.a.. Zakres postępowania sądu kasacyjnego jest inny niż sądu administracyjnego I instancji. Ten ostatni sąd, rozpoznając skargę sądowoadministracyjną, nie jest związany granicami skargi i ma obowiązek poddać zaskarżony akt pełnej kontroli pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, niezależnie od zarzutów postawionych w skardze. Natomiast Naczelny Sąd Administracyjny o ile, tak jak w niniejszej sprawie,

nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania, może rozpoznać sprawę wyłącznie w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej. Oznacza to, że nie może podjąć własnej inicjatywy w celu ustalenia innych naruszeń prawa niż wskazane w skardze kasacyjnej. Nie jest też zobowiązany ani uprawniony do zastępowania stron i ich profesjonalnych pełnomocników oraz jakiegokolwiek uzupełniania, modyfikowania lub konkretyzowania podstaw kasacyjnych. Rola Naczelnego Sądu Administracyjnego

w postępowaniu kasacyjnym ogranicza się wyłącznie do skontrolowania

i zweryfikowania zarzutów wnoszącego skargę kasacyjną. Z powyższego wynika, że zakres kontroli orzeczenia wydanego przez sąd I instancji wyznacza sama strona wnosząca skargę kasacyjną, zaś szczególnie istotnym elementem tego środka zaskarżenia jest wskazanie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie.

W rozpoznawanej sprawie skarżący kasacyjnie wskazał jedynie na naruszenie art. 11 pkt 1 i art. 11 pkt 3 bez jakiegokolwiek przybliżenia z jakiego aktu prawnego przepisy te pochodzą. Nie podaje też, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 174 P.p.s.a. czy zarzut ten dotyczy prawa materialnego czy też procesowego. Zauważyć należy, iż naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej. Od zarzutu niewłaściwej interpretacji przepisu należy przy tym odróżnić kwestionowanie niewłaściwego zastosowania, czyli subsumcji normy prawnej do określonego stanu faktycznego. To ostanie uchybienie stanowi bowiem odrębną postać naruszenia prawa materialnego, co jednoznacznie wynika z art. 174 pkt 1 P.p.s.a.

Stawiając zarzut naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię, autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest przedstawić na czym polegała niewłaściwa interpretacja przepisu, a także sprecyzować swoje własne stanowisko wobec zaskarżonego wyroku, czyli wskazać właściwe znaczenie interpretowanej normy. W ramach zaś naruszenia przepisów postępowania skarżący kasacyjnie musi powołać przepisy postępowania, którym uchybił sąd, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że wskazane uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Takich wymogów niniejsza skarga kasacyjna nie spełnia. Do zadań i obowiązków Naczelnego Sądu Administracyjnego nie należy badanie obowiązujących aktów prawnych aby dopasować jeden z nich do toczącego się postępowania ze skargi kasacyjnej, której autorem był niewątpliwie profesjonalny pełnomocnik – adwokat, o którym mowa w art. 175 § 1 P.p.s.a. Również uzasadnienie skargi kasacyjnej nie zawiera określenia aktu prawnego zawierającego naruszone, zdaniem skarżącego kasacyjnie przepisy art. 11 pkt 1 i art. 11 pkt 3 oraz tych przepisów.

W ramach drugiej podstawy kasacyjnej (naruszenia przepisów postępowania) podniesiony został zarzut naruszenia art. 7 k.p.a., które miało wpływ na wynik postępowania w zakresie w jakim organ nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony. Skarżący wniósł o "uchylenie w części wyroku i orzeczenie zgodnie z treścią skargi", a także o zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania wraz z kosztami zastępstwa procesowego. Zarzut ten został doprecyzowany w uzasadnieniu skargi kasacyjnej w ten sposób, że zaskarżony wyrok narusza art. 7 k.p.a. w zakresie w jakim organ nie wywiązał się z obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieuwzględnieniu przy wydawaniu zaskarżonej decyzji słusznego interesu strony. Tak zredagowany zarzut jest nieuprawniony.

Wskazany przepis art. 7 k.p.a. jest adresowany do organów administracji, a nie do Sądu. Ewentualne niedostrzeżenie wadliwości procesowej w toku postępowania przed organami administracji można byłoby kwestionować poprzez zarzut naruszenia przepisów procedury sądowoadministracyjnej zawartej w ustawie Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w powiązaniu z przepisami k.p.a. Takiego zarzutu jednak nie postawiono. W tej sytuacji sąd administracyjny rozpoznając sprawę nie stosuje przepisów kpa może tylko kontrolować ich zastosowanie lub wykładnię przez właściwe organy. Kontroluje zatem legalność zaskarżonej decyzji (zgodność z obowiązującym prawem). Rozpoznając sprawę co do zasady nie bada i nie ocenia działalności organu pod kątem innych przesłanek – słuszności, celowości czy efektywności prowadzonego postępowania. Skarżący kasacyjnie nie wykazał, też, że wskazane naruszenie przepisów postępowania art. 7 k.p.a. mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co dla skuteczności postawionego zarzutu stanowi niezbędny wymóg określony w art. 174 pkt 2 P.p.s.a.

Wymogiem skargi kasacyjnej wynikającym z art. 176 P.p.s.a. jest nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale też ich uzasadnienie. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zawarte są jedynie własne oceny autora skargi, brak jest natomiast argumentacji zmierzającej do wykazania uchybień przepisom prawa jakich miał się dopuścić Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw i działając na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł o jej oddaleniu.