Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA 3422/03
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2004-10-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Beata Krajewska, Sędziowie WSA - Barbara Mleczko-Jabłońska (spr.), - Joanna Zabłocka, Protokolant - Edyta Jankowska, po rozpoznaniu w dniu 11 października 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] w [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe I. Uchyla zaskarżoną decyzję. II. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej w [...] na rzecz S. K. Kwotę 744 zł (siedemset czterdzieści cztery złote) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. III. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] – działając na podstawie art. 233 §1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137 z 1997 r., poz. 926 ze zm.) oraz art. 13, art. 19 §1, art. 23 §1 , art. 85 §1, art. 222 §4 i art. 262 ustawy z dnia 09 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. z 1997 r. Nr 23, poz. 117 ze zm.), § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21.12.1999r, w sprawie ustanowienia Taryfy celnej ( Dz. U. z 1999 r. nr 107, poz. 1217), postanowienia art. 13, art. 16 i 21 Protokołu Nr 4 Układu Europejskiego zmienionego Porozumieniem między Rzeczypospolitą Polską, a Wspólnotami Europejskimi podpisanym w Brukseli dnia 24 czerwca 1997r., (załącznik do Dz.U. z 1997r. Nr 104, poz. 662) oraz § 11 ust 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. z 1997r, Nr 130, poz. 851 z późn. zm.) – po rozpatrzeniu odwołania S. K. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego [...] w [...] z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] uznającą za nieprawidłowe zgłoszenie celne zawarte w dokumencie JDA SAD nr [...] z dnia [...].07.2000 r.

W uzasadnieniu powyższej decyzji podano, że w dniu [...].07.2000 r. strona dokonała zgłoszenia celnego wnioskując o objęcie sprowadzonego ze S. samochodu osobowego marki [...] 1,0 wyprodukowanego w 1999 r. procedurą dopuszczenia do obrotu ( JDA SAD nr [...]). Dyrektor urzędu Celnego w [...] przyjął w/w zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym określonym w art. 64 §1 i 2 Kodeksu celnego, co spowodowało z mocy prawa objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określeniem kwoty wynikającej z długu celnego. Do zgłoszenia celnego strona przedłożyła m. in. fakturę nr [...] z dnia [...].06.2000 r. wystawioną przez f. firmę [...] w L. określającą cenę samochodu na kwotę 6 000 [...] i zawierającą deklarację o kraju pochodzenia, ocenę techniczną Nr [...] z dnia [...].07.2000 r. oraz deklarację wartości celnej.

Przy piśmie z dnia [...].10.2001 r. polskie organy celne otrzymały nadesłane przez f. administrację celną dokumenty mogące świadczyć, iż w dniu dokonywania przedmiotowego zgłoszenia strona zadeklarowała nieprawidłową wartość importowanego pojazdu. Wśród nadesłanych dokumentów znajdowała się faktura nr [...] z dnia [...].06.2000r., wystawiona przez firmę [...], zgodnie z którą przedmiotowy pojazd został sprzedany stronie za kwotę 11.000,00 [...].

W związku z powyższym Dyrektor Urzędu Celnego w [...] postanowieniem nr [...] z dnia [...].01.2002r, wszczął postępowanie na podstawie art. 165 Ordynacji podatkowej.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ celny pierwszej instancji decyzją nr [...] z dnia [...].03.2003r, uznał w/w. zgłoszenie celne za nieprawidłowe i określił wartość przedmiotowego towaru w oparciu o ujawnioną fakturę nr [...] z dnia [...].06.2000r, na kwotę 11.000,00 [...] oraz kwotę długu celnego według stawki celnej autonomicznej 35% min. 1250 EUR/szt., w wysokości 5038,60 PLN.

W odwołaniu do tej decyzji pełnomocnik S. K. podniósł, iż organ celny wbrew wskazanej w sentencji podstawie prawnej decyzji- art. 23 par 7 i art. 29 par 1 Kodeksu celnego , przewidującej przy ustaleniu wartości celnej towaru, zastosowanie metody "ostatniej szansy", wartość tę w rzeczywistości ustalił na podstawie faktury nadesłanej przez f. służby celne i zdaniem skarżącego, bezpodstawnie przyjął ją za wiarygodną. Faktura ta bowiem nie została podpisana ani przez stronę, ani przez sprzedawcę, brak jest również pieczątek firmowych. Pominięto natomiast przedłożoną do zgłoszenia celnego fakturę właściwą zawierającą autentyczny podpis i pieczęcie firmowe eksportera oraz deklarację o kraju pochodzenia towaru. Zakwestionował też rozstrzygnięcie zawarte w decyzji organu celnego o odsetkach wyrównawczych.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Izby Celnej [...] w [...] opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu podał, iż ustalenia postępowania dowodowego – w tym przede wszystkim dokonane przez f. organy celne – dały podstawę do uznania faktury nr [...] z [...] czerwca 2000 r. przedłożonej przez S. K. za niewiarygodną. W toku wszczętego postępowania Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] ustalił, iż strona dokonała faktycznego zakupu pojazdu za kwotę 11.000,00 [...], na podstawie faktury nr [...] z dnia [...].06..2000r., wystawionej przez firmę [...]. Potwierdzeniem tej transakcji są informacje zawarte w piśmie f. administracji celnej z dnia [...].10.2001r. Naczelnik Urzędu Celnego [...] w [...] biorąc pod uwagę fakt, iż w wyniku zagranicznej weryfikacji ustalono, że strona załączyła do zgłoszenia celnego dokument z niewiarygodną wartością importowanego pojazdu, prawidłowo dokonał ustalenia wartości celnej towaru w oparciu u ujawnioną u eksportera fakturę nr [...] z dnia [...].06.2000r. , opiewającą na kwotę 11.000,00 [...].

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego działający w imieniu S. K. pełnomocnik – wznosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji – zarzucił im naruszenie przepisów

- art. 121 par1, art. 122, art. 123, art.124, art. 187, art. 190 i 191 oraz 210 par 1i par. 4 ustawy z dnia 29.08.1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.)

-art. 23 par 1 i par.7, art. 24, art.29 par 1 i art. 65pa 4 oraz 85par 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. Kodeks celny ( Dz. U. z 2001 Nr 75 poz. 802 ze zm.).

-art. VII układu Ogólnego w sprawie Taryf celnych i Handlu z 1994r. oraz Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu z 1994r. ( Dz. U. z 1994r. Nr 11 poz. 38 ze zm.)

- Protokołu 4 stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi, z drugiej strony, sporządzonego w Brukseli dnia 16 grudnia 1991r. Dz. U. z 1994r. Nr 11 poz. 38 ze zm.)

-art. 222 par 4 Kodeksu celnego w zw. Par1 ust 3 pkt1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 listopada 1997r. w sprawie określenia wypadków i warunków pobierania odsetek wyrównawczych i sposobu ich naliczania ( Dz.U. Nr 143 poz.958 ze zm.).

W uzasadnieniu podał, że ocena materiału dowodowego nie została przeprowadzona obiektywnie, nie odniesiono się do dokumentów przedłożonych przez importera, a bezkrytycznie, jako wiarygodne przyjęto dokumenty przesłane w kserokopii przez f. organy celne. Wskazał na brak przeprowadzenia weryfikacyjnego oparciu o właściwe przepisy prawa, podnosząc, że procedura weryfikacyjna powinna być prowadzona w oparciu o postanowienia art. 32 Protokołu Nr 4 dotyczącego definicji " produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między RP z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskimi z drugiej strony. Ponadto, ponownie zakwestionował rozstrzygnięcie organów celnych w przedmiocie odsetek wyrównawczych.

W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie, podtrzymując wyrażone wcześniej stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, orzekając w sprawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja zapadła z naruszeniem przepisów postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. – Kodeks celny (Dz.U. Nr 75 z 2001r., poz. 802 ze zm.), do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) z uwzględnieniem zmian wynikających z przepisów prawa celnego. W art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej przyjęto, jako zasadę odnoszącą się do postępowania dowodowego, brak ograniczeń dowodowych w dążeniu do ustalenia prawdy obiektywnej. Jako dowód można więc wykorzystać wszelkie środki dowodowe – w tym także dokumenty wystawione przez państwa obce – na co zezwala również art. 270 Kodeksu celnego. Organ winien zaś – kierując się zebranym materiałem dowodowym – ocenić czy dana okoliczność została udowodniona.

Zgodnie z postanowieniami Protokołu nr 6 do Układu Europejskiego, podpisanego w Brukseli dnia 16.12.1991 r. (załącznik do Dz.U. Nr 11, poz. 38 z 1994 r.), polskie organy celne mają możliwość zwrócenia się do organów celnych państwa obcego z prośbą o zweryfikowanie wiarygodności dokumentów przedłożonych do zgłoszenia celnego. Artykuł 4 ust. 2 ww. Protokołu pozwala na wykorzystanie w postępowaniu administracyjnym otrzymanych informacji, gdy służą one ocenie przestrzegania przepisów celnych. Takie uregulowanie możliwości oparcia ustaleń w postępowaniu na dokumentach pochodzących od obcego państwa nie stwarza jednak podstaw do uznania tego rodzaju dowodów jako uprzywilejowanych dla oceny stanu faktycznego sprawy i dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej i nie nadaje im szczególnej mocy dowodowej w odniesieniu do pozostałych środków dowodowych przewidzianych w krajowym porządku prawnym. Oceniając zaś prowadzone przez organ postępowanie dojść należy do wniosku, iż bez dostatecznego uzasadnienia uznał on, iż dowody dostarczone przez f. organy celne (kserokopia faktury nr [...] z [...].06.2000 r. ) są bardziej wiarygodne od przedłożonych przez skarżącego.

W badanym przypadku organy celne , bez należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, uznały, że przedłożona przez f. organy celne, nie potwierdzona za zgodność z oryginałem kserokopia faktury nr [...] z [...].06.2000 r.,( nie zawierająca podpisu ani pieczęci firmowych eksportera ) jest jedynym wiarygodnym dowodem stanowiącym podstawę określenia kwoty wynikającej z długu celnego dotyczącego przedmiotowego zgłoszenia celnego z dnia [...].07.2000 r.

Organy, kwestionując wiarygodność załączonego do zgłoszenia celnego oryginału faktury nr [...] z dnia [...].06.2000 r. - wystawionej na druku firmowym , zawierającej oświadczenie o kraju pochodzenia towaru, opatrzonej pieczęciami firmowymi i podpisem eksportera - nie dokonały analizy porównawczej obu dokumentów. W szczególności nie ustalono rozbieżności między datami obu dokumentów, jaki druk firmowy był stosowany przez francuską firmę [...] w spornym okresie, skąd się biorą różnice w numeracji i szacie graficznej a przede wszystkim, która z faktur została zarejestrowana w księgowości eksportera i jaka kwota została zapłacona przez importera za przedmiotowy samochód.

Skarżąca podnosiła w toku postępowania zarzuty dotyczące wiarygodności powyższej kserokopii dokumentu. Taki stan winien więc skłonić organ do szczególnie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co podkreślił Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 czerwca 2001 r. III RN 126/00 - OSN – Izba Administracyjna, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych nr 20/2001 poz. 608, w którym skarżący zakwestionował wiarygodność komputerowych wydruków faktur dotyczących dostawy towarów.

Ponadto jak wynika z dokumentu wystawionego przez n. przewoźnika przedmiotowy samochód granicę N. przekroczył w dniu [...] czerwca 2000r., ( k 10 akt adm.), a na terytorium Polski był już w dniu [...] czerwca 2000r.( stempel Urzędu Celnego we W. k 8-9 akt adm.) Organ celny dnie odniósł się do powyższych faktów w kontekście pochodzącego od f. firmy dokumentu sprzedaży z dnia [...] czerwca 2000r. Powyższe zastrzeżenia odnoszące się do postępowania dowodowego prowadzonego przez organ wskazują na istotne uchybienie w zakresie przestrzegania przepisów postępowania – w tym szczególnie art. 122,180,187 i 191 Ordynacji podatkowej , które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Organ przy ponownym rozpoznaniu sprawy winien przeprowadzić dodatkowe postępowanie wyjaśniające zmierzające do dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy zgodnie z wymogami art. 122, 180 i 187 Ordynacji podatkowej.

Zasadny jest również zarzut naruszenia przepisu art. 222 § 4 Kodeksu celnego dotyczącego poboru odsetek wyrównawczych. Zawarte w sentencji decyzji utrzymanej w mocy decyzją zaskarżoną stwierdzenie iż "pobór i kwotę odsetek wyrównawczych określi Dział Finansowy" nie odpowiada wymaganiom art. 210 ordynacji podatkowej. Jest to zapis ujęty w formie informacyjnej późniejszego wyliczania kwoty odsetek w drodze czynności materialno-technicznej przez Dział Finansowy Izby Celnej w [...]. W ocenie Sądu, decyzja wymiarowa nie musi zawierać wyliczenia konkretnej kwoty należnych odsetek, ale powinna zawierać rozstrzygnięcie o tym, że odsetki są należne, według jakich zasad powinny być obliczone oraz wskazywać początkową datę ich naliczania wraz ze wskazaniem daty końcowej. Ponadto, stosownie do postanowień art. 222 § 4 Kodeksu celnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ celny pobiera odsetki wyrównawcze, jeżeli przesunięcie daty powstania długu celnego lub zarejestrowania kwoty wynikającej z tego długu powoduje uzyskanie korzyści finansowej. Ta przesłanka także powinna znaleźć swoje odzwierciedlenie w decyzji wymierzającej odsetki.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy , że nie są one zasadne. W przypadku zakwestionowania przez organ celny wiarygodności faktury nr [...] z dnia [...].06.2000r. postępowanie organów celnych nie mogło odbywać się trybie powołanych przez skarżącą postanowień art. 32 Protokołu 4 , stanowiącego załącznik do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między RP z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi ... (Dz.U. 1994r. Nr 11 poz. 38)., gdyż postępowanie weryfikacyjne prowadzone w rozumieniu w/w przepisów dotyczy jedynie weryfikacji dowodów pochodzenia .

Mając jednakże na względzie przedstawione wyżej naruszenia przepisów postępowania, należało na mocy art.145 § l ust. 1 lit. c oraz art. 200 i 152 cyt. ustawy z 30 08 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzec jak w sentencji wyroku.