Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1662/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-06-15 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6231 Dozór techniczny
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 91
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
article: art. 18 ust. 1, art. 44 ust. 1 pkt 3, pkt 1 lit. c i 2; art. 5 ust. 1 udt
journal: Dz.U. 2019 poz 667
law: Ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym - t.j.
article: art. 2 pkt 18 lit. aart. 66, art. 9 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2021 poz 756
law: Ustawa z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych - t.j.
journal: Dz.U.UE.L 2010 nr 165 poz 1 art. 2 pkt 16
law: Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/35/UE z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz  uchylająca dyrektywy Rady 76/767/EWG, 84/525/EWG, 84/526/EWG, 84/527/EWG oraz 1999/36/WE

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pawłowska Sędziowie Sędzia WSA Sławomir Kozik Sędzia WSA Dorota Dziedzic - Chojnacka (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi L. sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego oddala skargę


UZASADNIENIE

Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Ministra Infrastruktury ("Minister" lub "organ") z [...] czerwca 2020 r. Skarżoną decyzją Minister, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256, z późn. zm., dalej "kpa") w zw. z art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2019 r. poz. 667, z późn. zm., dalej: "udt"), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] ("skarżąca" lub "strona") od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego ("Dyrektor TDT") z [...] grudnia 2018 r., wstrzymującej eksploatację urządzenia technicznego - wiązki butli, wytworzonej przez [...], nr fabryczny [...], eksploatowanego przez stronę, utrzymał w mocy skarżoną decyzję Dyrektora TDT.

W uzasadnieniu organ podniósł, że pismem z 19 listopada 2018 r. Prokurator Prokuratury Rejonowej w [...] wystąpił do Dyrektora TDT z wnioskiem o przeprowadzenie "kontroli pod kątem warunków technicznych naczyń ciśnieniowych/wiązek butli przeznaczonych do przewozu gazów, którymi przewożone są po napełnieniu w firmie [...] Sp. z o.o. z/s [...] ul. [...]".

W dniu [...] grudnia 2018 r., zostało przeprowadzone przez starszego inspektora TDT S. G. badanie doraźne kontrolne wiązki butli wytworzonej przez [...], nr fabryczny [...], zwanej dalej "Wiązką butli", eksploatowanej przez stronę. Przedmiotowe badanie doraźne kontrolne zostało wykonane w obecności przedstawiciela eksploatującego D. S.. Z przeprowadzonego ww. badania doraźnego kontrolnego został sporządzony protokół o nr.: [...] z [...] grudnia 2018 r. z negatywnym wynikiem badań.

W związku z negatywnym wynikiem badania doraźnego kontrolnego Wiązki butli, dnia [...] grudnia 2018 r. Dyrektor TDT wydał decyzję Nr [...], wstrzymującą eksploatację Wiązki butli. Powołując się na art. 10 § 2 kpa, Dyrektor TDT odstąpił od zasady zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym z uwagi na to, że załatwienie sprawy nie cierpi zwłoki ze względu na niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego oraz ze względu na grożącą niepowetowaną szkodę materialną, która może powstać w zw. z dalszą eksploatacją wiązki butli. Jednocześnie Dyrektor TDT decyzji tej nadał rygor natychmiastowej wykonalności.

Pismem z 24 grudnia 2018 r. strona złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora TDT. Jednocześnie strona złożyła odwołanie od decyzji TDT.

Strona pismem z 20 marca 2019 r. złożyła skargę "na sposób rozpatrywania sprawy przez Ministerstwo", wskazując m.in., że "W czasie czynności związanych z egzaminowaniem w marcu br. w firmie [...] w [...] inspektor TDT w obecności pracowników tej firmy stwierdził cytuje: "na 90% mamy wygraną sprawę w sprawie waszych odwołań" (...) W celu udowodnienia tej okoliczności została sporządzona odpowiednia notatka" oraz zażądał "podjęcia czynności wyjaśniających w sprawach od [...] do [...]" oraz "zawiadomienia organów ścigania o możliwej nieprawidłowości i żądania, by niezależny organ przeprowadzić postępowanie wyjaśniające odsuniecie od sprawy P. O., który w czasie pełnienia funkcji Dyrektora Departamentu w Ministerstwie był równoczesne pracownikiem TDT, co wskazuje na możliwy brak obiektywizmu wyjaśnienie czy treść rozstrzygnięć nie była tworzona w TDT" i "niezwłocznego wyjaśnienia sprawy".

Minister pismem z dnia 29 marca 2019 r. zawezwał stronę do przekazania oryginału lub potwierdzonej za zgodność z oryginałem notatki mającej potwierdzać fakt, jakoby "W czasie czynności związanych z egzaminowaniem w marcu br. w firmie [...] w [...] inspektor TDT w obecności pracowników tej firmy stwierdził cytuje: "na 90% mamy wygraną sprawę w sprawie waszych odwołań""..

W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z 3 kwietnia 2019 r. przekazała oświadczenie, przy czym nie wskazano, od kogo ono pochodzi, zaś podpis na nim złożony nie jest czytelny. W oświadczeniu tym wskazano m.in., że "w trakcie rozmowy z Inspektorami TDT w kontekście oznaczeń na wiązkach butlowych zostałem poinformowany przez jednego z inspektorów, iż w sprawie spornej wiązek czeskich sprawa jest praktycznie wygrana przez TDT".

Pismem z 18 kwietnia 2019 r. Minister zwrócił się do Dyrektora TDT o odniesienie się do okoliczności przedstawionych w pismach strony z 20 marca 2019 r. oraz z dnia 3 kwietnia 2019 r.

Pismem z 26 kwietnia 2019 r. Dyrektor TDT przedstawił stanowisko wyjaśniające w sprawie poruszonej przy piśmie strony z 20 marca 2019 r. oraz z 3 kwietnia 2019 r.

Pismem z 7 października 2019 r. Minister wezwał stronę do sprecyzowania zakresu żądania, tj. do "dookreślenia, w jakim trybie Minister Infrastruktury ma dokonać rozpatrzenia odwołań od decyzji Dyrektora Transportowego Dozoru Technicznego nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] z dnia [...] grudnia 2018 r.", wskazując na odrębności postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oraz postępowania odwoławczego.

W odpowiedzi na powyższe wezwanie, strona pismem z 10 października 2019 r. wskazała, iż wnosi "o równorzędne procedowanie obu przypadków", tj. wniosku o stwierdzenie nieważności od ww. decyzji oraz odwołania od niej.

Wydając skarżoną decyzję, Minister podkreślił, że wskazana przez Dyrektora TDT w zaskarżonej decyzji podstawa prawna to art. 18 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 3 udt, oraz art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 154, z późn. zm., zwanej dalej "ustawą PTN"). Minister wskazał, że art. 18 ust. 1 udt stanowi, że w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia. Z przepisu tego wynika wprost, że organ jednostki dozoru technicznego, a więc w niniejszej sprawie Dyrektor TDT (zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 3 udt. w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy PTN), jest organem właściwym, m.in. w zakresie warunków technicznych i badań naczyń ciśnieniowych przeznaczonych do przewozu gazów. Wobec powyższego, zdaniem Ministra, nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy organ, tj. przez Dyrektora TDT w ramach jego kompetencji.

Następnie Minister przywołał treść § 1 pkt. 1 lit e Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 grudnia 2012 r. w sprawie rodzajów urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu (Dz. U. z 2012 r. poz. 1468, dalej: "Rozporządzenie"). Organ podniósł, że Wiązka butli jest urządzeniem ciśnieniowym i kwalifikuje się do rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu ze względu na to, iż butle połączone są ze sobą wspólnym kolektorem w formie wiązki, posiadają pojemność większą niż 0,35 dm3, zostały napełnione gazem i przygotowane do transportu. Zatem parametry opisywanych wiązek butli ustalone podczas przeprowadzonego badania doraźnego kontrolnego, wskazują w sposób jednoznaczny, że Wiązka butli jest urządzeniem technicznym, podlegającym dozorowi technicznemu. W związku z powyższym, w ocenie Ministra, wskazana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna - art. 18 ust. 1 udt, obligująca organ właściwej jednostki dozoru technicznego do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym - wobec ustaleń wskazujących na nieprzestrzeganie przez stronę (jako eksploatującego w rozumieniu przepisów ustawy o dozorze technicznym) przepisów o dozorze technicznym, została zastosowana w sposób prawidłowy. Zdaniem Ministra ustalone przez organ I instancji okoliczności, tj. eksploatowanie Wiązki butli bez oznaczenia znakiem π na każdej butli oraz bez decyzji zezwalającej na eksploatację tego urządzenia technicznego świadczą o nieprzestrzeganiu przepisów dozoru technicznego przez stronę, w szczególności art. 14 ust. 1 udt, wobec czego Dyrektor TDT był uprawniony i obowiązany do zastosowania art. 18 ust. 1 udt, tj. wydania decyzji wstrzymującej eksploatację Wiązki butli.

Strona wywiodła skargę na decyzję Ministra z [...] czerwca 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że Wiązki butli są specjalistycznymi urządzeniami ciśnieniowymi, które są regulowane przepisami umowy ADR (ratyfikowana umowa międzynarodowa). Następnie strona powołała się na art. 91 Konstytucji RP. Zdaniem strony przy rozpatrywaniu sprawy nie należy opierać się tylko i wyłącznie na prawie krajowym, lecz także na ratyfikowanej umowie międzynarodowej, jaką jest ADR. Zdaniem strony organ pominął tą okoliczność, poprzestając na analizowaniu sprawy tylko w oparciu o prawo krajowe i nie sprawdził, czy jest ono zgodne z umową międzynarodową. Organ, w ocenie skarżącej, nie zastosował zasady pierwszeństwa prawa określonej w art. 91 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej.

Strona wskazała, że umowa ADR opublikowana w dzienniku ustaw ma zastosowanie do przewozu międzynarodowego, o czym świadczy jej tytuł.

Skarżąca podniosła, że zgodnie z działem 1.2 (Definicje) umowy ADR jako Przewóz rozumie się przemieszczanie towarów niebezpiecznych, z uwzględnieniem postojów koniecznych z punktu widzenia warunków transportu, przy czym dział 1.4 identyfikuje uczestników transportu. Są nimi Nadawca (1.4.2.1), Przewoźnik (1.4.2.3) i Odbiorca (1.4.2.3) wskazani jako "główni uczestnicy przewozu" oraz załadowca (1.4.3.1), pakujący (1.4.3.2), napełniający (1.4.3.3), użytkownik kontenera-cysterny / cysterny przenośnej (1.4.3.4), rozładowca (1.4.3.7).

Z powyższego strona wywodzi, ze zarówno Dyrektor TDT, jak i organ błędnie stosują pojęcie "napełnianie" do butli, gdyż pojęcie to, zgodnie z definicjami dla pojęcia "napełniający" ma zastosowanie do cystern i kontenerów do przewozu luzem.

W tym przypadku strona dokonywała zgodnie z definicjami umowy ADR "pakowania" sztuk przesyłek (wiązek butli) a sama czynności pakowania jest częścią przewozu. Zdaniem strony, ważną okolicznością jest to, że wiązka butli, wobec której TDT wydał decyzję wstrzymująca eksploatację, była pakowana dla transportu międzynarodowego a nie krajowego.

W związku z powyższym brak odniesienia się organu do zapisów umowy ADR oraz zignorowanie zapisu art. 91 Konstytucji RP stanowi, w ocenie strony, naruszenie zasady praworządności skodyfikowanej w art. 6 kpa oraz zasady działania zgodnie z prawem określonej w art. 7 kpa.

Następnie strona podkreśliła, że Rzeczpospolita Polska obowiązana jest stosować umowę ADR zarówno dla transportu międzynarodowego, jak i krajowego.

Zdaniem strony, kluczowym wydaj się zatem ustalenie, jakie regulacje odnośnie "pakowania" oraz stosowania opakowań dopuszczonych w innych państwach UE będących stronami umowy ADR.

Zdaniem strony, próba wprowadzenia dla transportu międzynarodowego wymagań nie wprowadzonych w trybie wymaganym przez art. 1 ust 4 Dyrektywy 2008/68 jest naruszeniem zasady praworządności skodyfikowanej w art. 6 kpa oraz zasady działania zgodnie z prawem określonej w art. 7 kpa.

Strona podkreśliła, że podstawą ustaleń organu jest stwierdzenie, że "właściciel/eksploatujący" – skarżąca eksploatowała wiązki butli, które nie posiadały decyzji zezwalającej na eksploatacje wydanej przez właściwy organ dozoru technicznego.

Skarżąca wskazała, że organem we wszystkich sprawach jest w tym przypadku Dyrektor TDT. Wątpliwości strony budzi zastosowanie przez Dyrektora TDT jako podstawy do wydania decyzji zawartych w dokumentach art. 18 ust 1 i art. 44 ust 1 pkt 3 utd.

Zdaniem skarżącej z ustawy o przewozie towarów niebezpiecznych nie wynika żadne uprawnienie do wykonywania przez TDT lub Dyrektora TDT kontroli urządzeń dozorowych. Zakres zadań z udt nie zawiera, w ocenie strony, żadnych uprawnień dla TDT w zakresie kontroli i wydawania decyzji wobec urządzeń nieobjętych dozorem przez ten organ.

Dyrektor TDT ma prawo do wykonywania badań przewidzianych w przepisach technicznych. Strona jednak podkreśliła, że badania nie są kontrolami.

Zdaniem strony w świetle art. 13 utd wobec wiązek i butli spełniających wymagania ADR nie mają zastosowanie przepisy utd w zakresie form dozoru. Strona uważa, że TDT lub Dyrektor TDT (o ile uznamy, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające wątpliwość w przedmiocie umocowania osób podpisujących), wydając decyzje o wstrzymaniu eksploatacji w powołaniu się na art. 18 ust 1 art. 44 ust 1 i 3 udt, przekroczył swoje uprawnienia, gdyż nie przysługują mu uprawnienia do wystawiania takich decyzji. Zdaniem strony, akceptacja poglądu odmiennego przez organ odwoławczy jest naruszeniem zasady legalizmu działania.

Strona nadto podkreśliła, że w sprawie został z dniem 19 marca 2020 roku złożony wniosek o umorzenie postępowań i uchylenie decyzji, co nie zostało rozpatrzone do dnia dzisiejszego. Jak stwierdziła zatem strona: "Należy zatem wnosić o zawieszenie postępowania związanego z decyzją do czasu rozpatrzenia wniosku".

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 roku, poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; dalej jako "P.p.s.a.").

Biorąc pod uwagę powyższe kryteria, stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności kwestionowanej decyzji.

Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była decyzja Ministra w przedmiocie wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na to, że strona, po wezwaniu do sprecyzowaniu zakresu żądania, tj. jednoznacznego określenia, czego domaga się od Ministra, wskazała w sposób jednoznaczny, że jej intencją było wniesienie zarówno odwołania, jak i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora TDT, przy czym domaga się równorzędnego procedowania obu przypadków.

Nie ulega wątpliwości, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może być wszczęte również w stosunku do decyzji nieostatecznej, przy czym przepisy kpa nie regulują kwestii pierwszeństwa w przypadku zbiegu tych postępowań, a w przypadku wniesienia przez stronę odwołania i wniosku o stwierdzenie nieważności, wybór trybu postępowania należy do strony. W przypadku zaś wątpliwości w tym zakresie, należy zwrócić się do strony o wskazanie, które z tych postępowań powinno być prowadzone w pierwszej kolejności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 161/15). Dlatego też, z uwagi na to, że strona w sposób jednoznaczny wskazała, że domaga się równorzędnego procedowania obu przypadków, wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Dyrektora TDT z [...] grudnia 2018 r., zasadnie rozpatrywany był "równolegle" przez Ministra z odwołaniem od tej decyzji. Słusznie także Minister w takiej sytuacji wydał dwie decyzje w dwóch niezależnych postępowaniach – odwoławczym i nadzwyczajnym, tzw. "nieważnościowym".

Skarżona w niniejszej sprawie decyzja została wydana w postępowaniu odwoławczym od decyzji wydanej przez Dyrektora TDT. Wskazana przez Dyrektora TDT w zaskarżonej decyzji podstawa prawna to art. 18 ust. 1 i art. 44 ust. 1 pkt 3 udt oraz art. 9 ust. 1 pkt 4 ustawy PTN. Art. 18 ust. 1 udt stanowi, że w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym organ właściwej jednostki dozoru technicznego wydaje decyzję o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia. Z przepisu tego wynika wprost, że organ jednostki dozoru technicznego, a więc w niniejszej sprawie Dyrektor TDT (zgodnie z art. 44 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 44 ust. 1 pkt 1 lit. c i 2 udt, a także w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 4 lit. c ustawy PTN), jest organem właściwym, m.in. w zakresie warunków technicznych i badań naczyń ciśnieniowych przeznaczonych do przewozu gazów. Na podstawie art. 44 ust. 1 pkt 3 w związku z pktem 1 lit. c Dyrektor TDT był uprawniony do wydania skarżonej decyzji. Wobec powyższego, nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana przez właściwy organ, tj. przez Dyrektora TDT w ramach jego kompetencji.

Także wskazana przez stronę okoliczność, że decyzja Dyrektora TDT została podpisana przez pracownika TDT "bez wskazania umocowania" nie znajduje oparcia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Co prawda z treści decyzji Dyrektora TDT nie wynika, aby upoważnienie dla Starszego Inspektora TDT – S. G. było załączone do decyzji, ale z jej treści wprost wynika, że działał on z upoważnienia Dyrektora TDT. Przy podpisie wskazano bowiem: "Dyrektor Transportowego Dozoru Technicznego z up. STARSZY INSPEKTOR Transportowego Dozoru Technicznego mgr inż. S. G.". Osoba ta zaś działała na podstawie upoważnienia wydanego mu przez Dyrektora TDT w dniu 1 grudnia 2017 r. nr [...] (w aktach sprawy), które obejmowało umocowanie m.in. do wykonywania w imieniu Dyrektora TDT czynności dozoru technicznego i wydawania decyzji administracyjnych, w sprawach o których mowa w art. 14 ust. 1 i art. 18 ust. 1 - 3 udt, w zakresie dotyczącym m.in. zbiorników stałych i przenośnych (punkt 1 lit. a upoważnienia), a także zbiorników transportowych (punkt 1 lit. d upoważnienia). Oznacza to, że osoba, która podpisała ww. decyzję, działała na podstawie i w ramach udzielonego jej upoważnienia oraz w sposób wyraźny wskazała w tej decyzji, że działa z upoważnienia Dyrektora TDT.

Zatem zarzuty strony dotyczące działania przez pracownika TDT bez upoważnienia przy wydawaniu skarżonej decyzji, jak też braku właściwości Dyrektora TDT w sprawie nie znajdują usprawiedliwienia.

Następnie Sąd wskazuje, że dla wydania decyzji przez Dyrektora TDT oraz Ministra istniała podstawa prawna, a sama decyzja nie narusza prawa.

Art. 5. ust. 1 udt stanowi, że dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji. W myśl z kolei art. 5 ust. 2 udt Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu, z wyłączeniem urządzeń technicznych w elektrowniach jądrowych, biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia bezpiecznego funkcjonowania tych urządzeń.

Zgodnie z § 1 pkt. 1 lit e wydanego na podstawie powyższej delegacji ustawowej Rozporządzenia dozorowi technicznemu podlegają urządzenia ciśnieniowe, w których znajdują się ciecze lub gazy pod ciśnieniem różnym od atmosferycznego w tym zbiorniki przenośne - zmieniające miejsce między napełnieniem a opróżnieniem - o pojemności większej niż 0,35 dm3 i nadciśnieniu wyższym niż 0,5 bara, przeznaczone do magazynowania lub transportowania cieczy lub gazów. Wiązka butli jest urządzeniem ciśnieniowym, o którym mowa powyżej, tj. kwalifikuje się do rodzaju urządzeń technicznych podlegających dozorowi technicznemu ze względu na to, iż butle połączone są ze sobą wspólnym kolektorem w formie wiązki, posiadają pojemność większą niż 0,35 dm3, zostały napełnione gazem i przygotowane do transportu. Zatem parametry opisywanych wiązek butli ustalone podczas przeprowadzonego badania doraźnego kontrolnego, wskazują w sposób jednoznaczny, że Wiązka butli jest urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu. W związku z powyższym, w ocenie Sądu, wskazana w zaskarżonej decyzji podstawa prawna - art. 18 ust. 1 udt, obligująca organ właściwej jednostki dozoru technicznego do wstrzymania eksploatacji urządzenia technicznego w przypadku nieprzestrzegania przez eksploatującego przepisów o dozorze technicznym - wobec ustaleń wskazujących na nieprzestrzeganie przez stronę (jako eksploatującego w rozumieniu przepisów udt) przepisów o dozorze technicznym, została zastosowana w sposób prawidłowy. Ustalone bowiem przez organ I instancji okoliczności, o których mowa powyżej (eksploatowanie Wiązki butli bez oznaczenia znakiem π na każdej butli oraz bez decyzji zezwalającej na eksploatację tego urządzenia technicznego) świadczą o nieprzestrzeganiu przepisów dozoru technicznego przez stronę, w szczególności art. 14 ust. 1 udt, zgodnie z którym rządzenia techniczne objęte dozorem technicznym, z wyjątkiem urządzeń, o których mowa w art. 15 ust. 1, mogą być eksploatowane tylko na podstawie decyzji zezwalającej na ich eksploatację, wydanej przez organ właściwej jednostki dozoru technicznego.

W zaistniałej sytuacji Dyrektor TDT był uprawniony i obowiązany do zastosowania art. 18 ust. 1 udt, tj. wydania decyzji wstrzymującej eksploatację Wiązki butli. Tym samym zasadnie w ocenie Sądu Minister nie stwierdził w zaskarżonej decyzji, aby kontrolowana przez niego w trybie odwoławczym decyzja Dyrektora TDT naruszała prawo.

Ustosunkowując się zaś do poszczególnych zarzutów skarżącej, podnieć należy, co następuje. Skarżąca twierdzi, że organ "poprzestając na analizowaniu sprawy tylko w oparciu o prawo krajowe i nie sprawdził, czy jest ono zgodne z umową międzynarodową", tj. Umową ADR. Strona odnosi to do dokonanego przez organ wyjaśnienia zastosowanych przepisów prawa w zakresie rozumienia wyrażenia "napełnianie" i "eksploatacja". Twierdzi również, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie wyłącznie na przepisach prawa krajowego, pomijając przepisy Umowy europejskiej dotyczącej międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR), sporządzonej w Genewie dnia 30 września 1957 r. (Dz. U. z 2019 r. poz. 769), wobec czego "nie zastosował zasady pierwszeństwa prawa określonej w art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej".

Odnosząc się do powyższego, należy zauważyć, że przedmiotem wydanej przez Dyrektora TDT decyzji jest wstrzymanie eksploatacji urządzenia technicznego - Wiązki butli, wobec czego niezbędne było ustalenie, czy Wiązka butli jest urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu i czy była eksploatowana, a jeżeli tak, to przez kogo.

Minister w zaskarżonej decyzji szczegółowo wyjaśnił w szczególności, dlaczego podzielił pogląd Dyrektora TDT, który uznał, że Wiązka butli jest urządzeniem technicznym podlegającym dozorowi technicznemu, dlaczego czynności dokonywane przez skarżącą zostały uznane za eksploatację Wiązki butli, a co się z tym wiąże, dlaczego skarżąca została uznana za eksploatującego – w rozumieniu przepisów dozoru technicznego. W tym zakresie skarżona decyzja nie może być uznana za wadliwą.

Odnosząc powyższe do wyrażenia "napełnianie", zauważyć należy, że skarżąca, wywodząc znaczenie tego wyrażenia, odnosi się wyłącznie do definicji "napełniającego" - jako uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, określonej w przepisach 1.2.1 ADR. Pomija przy tym znaczenie "napełniania" jako czynności faktycznej polegającej na umieszczeniu gazu w butli, o której mowa m.in. w przywołanej w treści zaskarżonej decyzji instrukcji pakowania P200 (4.1.4.1 ADR). Niezależnie od powyższego, wskazać należy, że "eksploatacja" urządzenia technicznego nie zawsze wiąże się z czynnościami dokonywanymi przez poszczególnych uczestników przewozu towarów niebezpiecznych i nie zawsze wiąże się z ich obowiązkami. Czynności dokonywane przez skarżącą nie muszą li tylko podlegać regulacjom Umowy ADR. Jeżeli działania skarżącej mieszczą się w ramach innych regulacji prawnych, w tym krajowych, np. udt, to skarżąca zobligowana jest do stosowania norm wynikających także z tych innych regulacji.

Art. 14 ust. 1 udt, który naruszyła, zdaniem Dyrektora TDT, strona odnosi się do eksploatacji urządzenia. Także wspomniany wyżej art. 5. ust. 1 udt stanowi, że dozorowi technicznemu podlegają urządzenia techniczne w toku ich projektowania, wytwarzania, w tym wytwarzania materiałów i elementów, naprawy i modernizacji, obrotu oraz eksploatacji.

Kluczowe zatem w sprawie jest wyjaśnienie pojęcia "eksploatacji" urządzenia.

Organ, opierając się m.in. na czynności "napełniania" butli przez skarżącą, wyjaśnił, dlaczego uznał, że Wiązka butli jest "eksploatowana" i przez kogo. Innymi słowy napełnianie Wiązki butli jest również, zdaniem MI, jej eksploatacją. Konkluzja ta jest prawidłowa i Sąd ją w pełni podziela. Eksploatującym w rozumieniu przepisów udt i stroną decyzji winna być przeto strona, zaś kwestia ustalenia, którym z uczestników przewozu towarów niebezpiecznych (w rozumieniu przepisów ADR) jest eksploatujący - skarżąca, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji. Zgodnie bowiem z art. 18 ust. 1 udt decyzja o wstrzymaniu eksploatacji urządzenia technicznego (na podstawie tego przepisu) ma miejsce, gdy eksploatujący (a więc niezależnie od tego, czy jest on uczestnikiem przewozu towarów niebezpiecznych, a jeżeli tak, to którym) nie przestrzega przepisów o dozorze technicznym.

Zgodnie z art. 91 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. 1997 nr 78 poz. 483, z późn. zm.), "Ratyfikowana umowa międzynarodowa, po jej ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, stanowi część krajowego porządku prawnego i jest bezpośrednio stosowana, chyba że jej stosowanie jest uzależnione od wydania ustawy". Nie ulega wątpliwości, że ADR stanowi część krajowego porządku prawnego. Jej zastosowanie znajduje zarówno w zakresie przewozu międzynarodowego towarów niebezpiecznych, jak i krajowych (zgodnie z art. 4 ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 154), w sprawach nieuregulowanych tą ustawą do przewozu towarów niebezpiecznych, w tym do środków transportu i urządzeń transportowych, stosuje się m.in. ADR). Jak słusznie podkreślił jednak organ, ADR jednak nie jest jedynym aktem prawnym, który reguluje kwestie związane z eksploatacją ciśnieniowych urządzeń transportowych. Akty te zostały wskazane w treści zaskarżonej decyzji wraz z przytoczeniem konkretnych przepisów, które miały zastosowanie i ich wyjaśnieniem. Wbrew twierdzeniom skarżącej, w ocenie Sądu, nie ma sprzeczności pomiędzy prawem międzynarodowym (ADR), krajowym i unijnym w zakresie objętym przedmiotem zaskarżonej decyzji, wobec czego reguły kolizyjne, określone w art. 91 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej nie mają zastosowania.

Strona w sposób bezsprzeczny eksploatowała przedmiotowe urządzenie techniczne. O fakcie tym świadczy nie tylko sporządzony przez inspektora TDT protokół nr [...] z [...] grudnia 2018 r., ale także list przewozowy sporządzony na potrzeby transportu Wiązki butli sygnowany przez [...] Sp. z o.o. Ponadto wskazać należy, iż art. 18 ust. 1 udt, będący materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia w decyzji Dyrektora TDT, nie daje możliwości obarczenia odpowiedzialnością innego podmiotu niż eksploatującego dane urządzenie techniczne za naruszenie przepisów dozoru technicznego. Zauważyć przy tym należy, że przepis ten dotyczy eksploatującego - faktycznie eksploatującego - niezależnie od tego, kto jest właścicielem urządzenia technicznego. Zatem ewentualne ustalenie, że Wiązka butli stanowiła przedmiot własności innego niż strona podmiotu, nie ma wpływu na wstrzymanie eksploatacji tego urządzenia technicznego względem eksploatującego je w chwili kontroli. Zatem powyższe w sposób bezsprzeczny wskazuje, iż adresatem decyzji Dyrektora TDT jest strona. Ustalenia Ministra w tym zakresie są prawidłowe.

Odnosząc się do zarzutu skarżącej bazującego na interpretacji wyrażenia "napełnianie", zauważyć należy, że strona, wywodząc znaczenie tego wyrażenia, odnosi się wyłącznie do definicji "napełniającego" - jako uczestnika przewozu towarów niebezpiecznych, określonej w przepisach 1.2.1 ADR. Pomija przy tym znaczenie "napełniania" jako czynności faktycznej polegającej na umieszczeniu gazu w butli, o której mowa m.in. w przywołanej w treści zaskarżonej decyzji instrukcji pakowania P200 (4.1.4.1 ADR). Niezależnie od powyższego, wskazać należy ponownie, że eksploatacja urządzenia technicznego nie zawsze wiąże się z czynnościami dokonywanymi przez poszczególnych uczestników przewozu towarów niebezpiecznych i nie zawsze wiąże się z ich obowiązkami. Podkreślenia przy tym wymaga, że Minister, opierając się m.in. na czynności "napełniania" przez skarżącą, wyjaśnił, dlaczego uznał, że Wiązka butli jest "eksploatowana" i przez kogo. Sąd te ustalenia organu podziela. Napełnianie Wiązki butli w przedmiotowej sprawie jest również jej eksploatacją, zaś – jak wskazano powyżej - kwestia ustalenia, którym z uczestników przewozu towarów niebezpiecznych (w rozumieniu przepisów ADR) jest eksploatujący - skarżąca, nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przepisów materialnych regulujących przewóz towarów niebezpiecznych w butlach (wiązkach butli), zdaniem Sądu, stwierdzenie skarżącej, jakoby "Przyjęcie zatem przez organ, że dla wiązki butli będąca przedmiotem sprawy musi być wydana decyzja pozwalająca na jej eksploatację w kontekście jej pakowania dla potrzeb transportu międzynarodowego jest sprzeczne z art. 91 Konstytucji, umową ADR oraz ustawą o dozorze technicznym", nie znajduje odzwierciedlenia ani w stanie faktycznym, ani w stanie prawnym sprawy.

Przepisy ADR wskazane przez skarżącą odnoszą się przede wszystkim do sposobu przewozu gazów technicznych, w tym określają szczegółowe wymogi opakowań, w jakich muszą by przewożone. Należy jednak mieć na względzie, że zasady te są określone dla urządzeń technicznych spełniających określone wymogi bezpieczeństwa. Kluczowym ustaleniem w przedmiocie niniejszej sprawy było wskazanie, iż Wiązka butli nie posiada znaku π (pi). Znak zgodności π, zgodnie z art. 2 pkt 16 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/35/UE z dnia 16 czerwca 2010 r. w sprawie ciśnieniowych urządzeń transportowych oraz uchylającej dyrektywy Rady 76/767/EWG, 84/525/EWG, 84/526/EWG, 84/527/EWG oraz 1999/36/WE, zwanej dalej "dyrektywą 2010/35/UE" (transponowanej do polskiego prawa krajowego przepisami ustawy PTN), oznacza "oznakowanie, które wskazuje na zgodność ciśnieniowego urządzenia transportowego z mającymi zastosowanie wymaganiami oceny zgodności określonymi w załącznikach do dyrektywy 2008/68/WE i w niniejszej dyrektywie" (jednym z załączników do dyrektywy 2008/68/WE są załączniki A i B do Umowy ADR). Zgodnie z zasadami określonymi w dyrektywie 2010/35/UE, w rozdziale nr 2 - "Obowiązki podmiotów gospodarczych" oraz w rozdziale nr 3 - "Zgodność ciśnieniowych urządzeń transportowych" - ciśnieniowe urządzenia transportowe powinny posiadać oznaczenia wskazujące na ich zgodność z dyrektywą 2008/68/UE i dyrektywą 2010/35/UE w celu zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników ww. urządzeń oraz ich swobodnego przepływu i swobodnego użytkowania na obszarze państw UE. Podstawowe wymogi bezpieczeństwa, jakie powinno spełniać naczynie ciśnieniowe, by mogło być oznakowane znakiem π, określa art. 14 dyrektywy 2010/35/UE.

Na obowiązek przeprowadzenia ponownej oceny zgodności danego naczynia ciśnieniowego wskazuje zaś zarówno pkt 14 preambuły, jak i art. 13 dyrektywy 2010/35/UE - jeżeli urządzenie ciśnieniowe, które uprzednio nie zostały poddane ocenie zgodności zgodnie z wymogami dyrektywy 1999/36/WE, a mają podlegać swobodnemu przepływowi i swobodnemu użytkowaniu na obszarze terytorium UE, to powinny zostać poddane ponownej ocenie zgodności. Zaś w przypadku pozytywnej weryfikacji, zgodnie ze wskazanym wyżej art. 13 dyrektywy 2010/35/UE, urządzenia ciśnieniowe winny być oznaczone znakiem π. Brak znaku π na naczyniu ciśnieniowym, które podlega takiemu oznaczeniu, wskazuje, iż dane naczynie ciśnieniowe nie powstało zgodnie z określonymi normami w ww. przepisach, a więc de facto może stwarzać zagrożenie dla zdrowia i życia w przypadku jego eksploatacji.

W polskim systemie prawnym wymogi w zakresie obowiązku przeprowadzenia ponownej oceny zgodności, jak wskazano już powyżej, mają odzwierciedlenie w ustawie PTN, w rozdziale nr 7: "Ciśnieniowe urządzenia transportowe". Zgodnie z art. 65 ustawy PTN ciśnieniowe urządzenia transportowe podlegają:

1) ocenie zgodności - w przypadku wprowadzanych do obrotu nowych ciśnieniowych urządzeń transportowych;

2) ponownej ocenie zgodności - w przypadku ciśnieniowych urządzeń transportowych:

a) wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 maja 2004 r., dla których proces ponownej oceny rozpoczął się przed dniem 1 lipca 2006 r. - w przypadku butli.

W pewnych okolicznościach ustawa PTN przewiduje wyłączenie stosowania przepisów rozdziału 7 tej ustawy, o czym stanowi art. 66 tej ustawy. Zgodnie z tym przepisem, przepisów rozdziału 7 ustawy PTN nie stosuje się do: ciśnieniowych urządzeń transportowych wykorzystywanych wyłącznie w transporcie towarów niebezpiecznych pomiędzy obszarem państw członkowskich Unii Europejskiej a obszarem kraju trzeciego oraz ciśnieniowych urządzeń transportowych wprowadzonych do obrotu przed dniem 1 lipca 2005 r. - w przypadku pozostałych ciśnieniowych urządzeń transportowych - i niepoddanych ponownej ocenie zgodności.

W tym miejscu należy wyjaśnić, iż wiązki butli zaliczane są do ciśnieniowych urządzeń transportowych. Zgodnie z art. 2 pkt 18 lit. a ustawy PTN, do ciśnieniowych urządzeń transportowych zalicza się naczynia ciśnieniowe, w stosownych przypadkach ich zawory i inne wyposażenie, objęte działem 6.2. ADR, RID lub ADN. Zgodnie z definicją zawartą w Umowie ADR "naczynie ciśnieniowe oznacza określenie zbiorcze obejmujące butle, zbiorniki rurowe, bębny ciśnieniowe, naczynia kriogeniczne zamknięte, układy magazynujące w wodorkach metali, wiązki butli i naczynia ciśnieniowe awaryjne". Z powyższego w sposób jednoznaczny wynika, iż przedmiot decyzji Dyrektora TDT - Wiązka butli, jest ciśnieniowym urządzeniem transportowym.

Pierwsza z powyżej wskazanych przesłanek wyłączenia nie została spełniona przez Wiązkę butli, bo jak wynika z ustaleń poczynionych w niniejszej sprawie, Wiązka butli została dostarczona ze Słowacji, a więc jej transport odbył się między państwami członkowskimi UE. Odnośnie zaś drugiej przesłanki należy zauważyć, iż ocena jej zaistnienia w niniejszej sprawie jest utrudniona ze względu na brak informacji w protokole oraz pozostałych materiałach dowodowych na temat daty produkcji butli. Jednakże inne poczynione w niniejszej sprawie ustalenia, a w szczególności to, że "wiązka butli posiadała cechy poświadczające wykonanie badania okresowego 03.2013" (na co wskazuje informacja zawarta ww. protokole), biorąc pod uwagę datę wykonanego badania oraz okres 10 lat między kolejnym badaniami okresowym zgodnie z wymogami ADR, tj. instrukcją pakowania P200 dla butli z acetylenem, UN 1001 - acetylen rozpuszczony, można domniemywać, iż Wiązka butli została wyprodukowana przed 1 maja 2004 r., a w związku z tym, iż nie była wykorzystywana do transportu pomiędzy państwem członkowskim UE a państwem trzecim, w tym zakresie zostaje spełniona druga przesłanka, o której mowa w art. 66 ustawy PTN. Zatem Wiązka butli nie podlega przepisom rozdziału 7: "Ciśnieniowe urządzenia transportowe" ustawy PTN, a w związku z tym, iż nie posiada oznakowania znakiem π, to zastosowanie mają pozostałe przepisy krajowe, w tym udt.

Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż brak oznakowania znakiem π uniemożliwia swobodną eksploatację niniejszego naczynia ciśnieniowego na terenie UE. Przedmiotowa wiązka butli może być stosowana do przewozu gazów na terenie UE, ale z wyłączeniem możliwości jej napełniania oraz wykonywania badań okresowych poza państwem, w którym ma siedzibę właściciel tej wiązki butli, tym samym na terenie RP wiązka butli bez znaku π może być eksploatowana (w tym napełniana), ale wyłącznie na podstawie decyzji zezwalającej na jej eksploatację, wydanej przez Dyrektora TDT w myśl art. 14 ust. 1 udt.

Jedyne wyjątki od obowiązku uzyskania decyzji zezwalającej na eksploatację urządzenia technicznego wskazane są w art. 15 ust. 1 udt i dotyczą one urządzeń objętych dozorem technicznym uproszczonym lub oznaczonych przez wytwarzającego znakiem dozoru technicznego. Żaden z tych wyjątków nie miał miejsca w niniejszej sprawie.

Odnosząc się do zarzutu przewlekłego prowadzenia sprawy, zauważyć należy, że zarzut ten nie ma znaczenia w sprawie. Niniejsza sprawa nie jest bowiem skargą na przewlekłe prowadzenie postępowania, ale skargą na decyzję. Ponadto, jak słusznie podkreślił organ w odpowiedzi na skargę, zarzut ten de facto nie dotyczy zaskarżonej decyzji.

Skarżąca zarzuca, iż organ nie uwzględnił całości materiału. Wskazuje, iż w dniu 19 marca 2020 r, wystosowała do organu wniosek obejmujący w swym zakresie nowe argumenty do sprawy, wysłany listem poleconym. Skarżąca stwierdziła, że "Organ nie odniósł się do wniosków lecz wydał decyzję [...] nadając jej datę [...] marca 2020 r., ale wysyłając ją w dniu 24 marca 2020 roku. Świadczy o tym podpis elektroniczny pod korespondencją epuap oraz brak pliku podpisu". Stwierdzenie te świadczy o tym, że zarzut ten nie dotyczy zaskarżonej decyzji, wydanej [...] czerwca 2020 r.

Na marginesie tylko Sąd wskazuje, że bezzasadnie także twierdzi skarżąca, jakoby jej wniosek z 19 marca 2020 r. o umorzenie postępowania nie został rozpatrzony. Wniosek ten był jedynie postulatywny co do treści rozstrzygnięcia wnoszonego przez stronę. Organ rozpatrzył wnioski i zarzuty podniesione w tym piśmie i ustosunkował się do nich w treści zarówno zaskarżonej decyzji, wydanej z odwołania od decyzji Dyrektora TDT.

Sąd oddalił wnioski dowodowe zgłoszone przez skarżącą, gdyż nie dotyczyły okoliczności istotnych dla niniejszej sprawy. Jak wskazał bowiem zasadnie organ w piśmie procesowym z 1 marca 2021 r. dokumenty te dotyczą sprawy, w której Wiązka butli posiadała oznaczenie π, a zatem sprawy odmiennej od niniejszej.

Z powodów wskazanych wyżej Sąd za niezasadne uznał zarzuty podniesione w skardze oraz nie doszukał się innych naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.