Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2714/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 97 § 2
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Sękowska asesor WSA Agnieszka Wąsikowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 stycznia 2019 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi S. K., D. J., D. W. na postanowienie Ministra Inwestycji i Rozwoju z [...] lipca 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy podjęcia zawieszonego postępowania oddala skargę


UZASADNIENIE

I. Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...] (dalej "zaskarżonym postanowieniem") Minister Inwestycji i Rozwoju (dalej "Minister"), po rozpatrzeniu wniosku S. K., D. J. i D. W. (dalej "Skarżących"), reprezentowanych przez r. pr. M. C., o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem Ministra Infrastruktury i Budownictwa (dalej "MIiB") z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...], odmawiającym podjęcia na wniosek Skarżących postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w [...] z dnia [...] kwietnia 1951 r. nr [...] (dalej "orzeczenie wywłaszczeniowe") w części - utrzymał postanowienie MIiB w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez Ministra postanowienia zaskarżonego obecnie, przedstawia się następująco:

1. Postanowieniem z dnia [...] lica 2017 r. MIiB odmówił podjęcia na wniosek Skarżących postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności orzeczenia w/w orzeczenia wywłaszczeniowego w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości ozn. jako parcela pgr. l.kat. [...] o powierzchni 10.070 m2, obj. Iwh [...], gm. kat. [...] (dalej "przedmiotowa/wywłaszczona nieruchomość"), stanowiącej własność W. K. i T. K., zawieszonego z urzędu postanowieniem MIiB z dnia [...].01.2017 r. nr [...]. Uzasadniając odmowę podjęcia zawieszonego postępowania nadzorczego MIiB wskazał, że przyczyna zawieszenia postępowania, tj. konieczność uzyskania orzeczenia o nabyciu spadku po T. K. (jednej z dwojga współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości), dalej "współwłaścicielce nieruchomości", w dalszym ciągu występuje.

3. Skarżący wnieśli do Ministra zażalenie na postanowienie MIiB, kwestionując prawidłowość ustalenia organu, że w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła współwłasność T. K. W ocenie Skarżących ustalenie to pozostaje w sprzeczności z wytworzoną przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w dniu [...].11.2001 r. "informacją z księgi wieczystej" prowadzonej dla wywłaszczonej nieruchomości. W ocenie Skarżących w postanowieniu nie wyjaśniono przyczyn, dlaczego ww. dokumentowi wytworzonemu przez właściwy Sąd odmówiono wiarygodności.

III. Jak już wskazano, postanowieniem zaskarżonym obecnie Minister rozpatrzył zażalenie Skarżących na postanowienie MIiB, utrzymując to postanowienie w mocy.

Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, Minister wskazał w szczególności, co następuje:

(i) Przyczynę zawieszenia postępowania nadzorczego w niniejszej sprawie stanowiło zagadnienie wstępne, tj. konieczność uzyskania orzeczenia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej T. K. (współwłaścicielce tabularnej wywłaszczonej nieruchomości), co jest niezbędne dla ustalenia jej następców prawnych oraz do zapewnienia im udziału w postępowaniu (art. 10 k.p.a.).

(ii) Z treści papierowej księgi wieczystej Iwh [...], gm. kat. [...], w formie tabelarycznej, której kopia została nadesłana przez Sąd Rejonowy dla [...] Wydział [...] w [...] przy piśmie z dnia 07.09.2016 r. [...] wynika, że dniu [...].07.1913 r., na podstawie kontraktu kupna i sprzedaży z daty [...], [...].06.1913, L.R. [...], wpisano prawo własności przedmiotowej nieruchomości (realności) na rzecz małżonków: 1) J. K. w połowie oraz 2) T. z [...] w połowie.

Z kolei w oparciu o wpis z dnia [...].11.1929 r. na podstawie dekretu "dziedzictwa" z dnia [...].03.1929 r., o którym mowa w ww. wniosku ponowne rozpatrzenie sprawy oraz poprzedzającym go wniosku o podjęcie postępowania, intabulowano prawo własności połowy nieruchomości (tj. udziału 1/2 części) na rzecz małoletniego W. K. (syna J.) w miejsce J. K. Treść ww. wpisu w sposób niezbity potwierdza, że W. K. nabył jedynie udział 1/2 części w przedmiotowej nieruchomości (oznaczonej jako parcela [...]). W księdze wieczystej Iwh [...], gm. kat. [...], brak jest natomiast dowodów na wykreślenie T. z [...] i wpisanie w jej miejsce W. K.

(iii) Nadesłany przez Skarżących dokument wraz pt. "Informacja z księgi wieczystej (dawnej)", wytworzony przez Sąd Rejonowy dla [...] w [...] w dniu [...].11.2001 r., z którego treści wynika, że przedmiotowa nieruchomość stanowiła własność W. K., nie może być uznany za wiarygodny dowód, albowiem dokument ten jest sprzeczny z dokumentem źródłowym w postaci księgi wieczystej Iwh [...] w formie tabelarycznej. Z dokumentu tego bowiem wynika, że W. K. był właścicielem nieruchomości na podstawie dekretu dziedzictwa z dnia [...].03.1929 r., a więc tego samego dokumentu, który był podstawą nabycia przez niego tylko udziału 1/2 w ww. nieruchomości - zgodnie z treścią księgi wieczystej Iwh [...] w formie tabelarycznej, pozyskanej przez organ. Tym samym należy uznać, że przy wydawaniu ww. "informacji" przez sąd przeoczono wzmiankę o nabyciu udziału i mylnie uznano, że W. K. nabył całość nieruchomości.

(iv) Jednocześnie należy wskazać, że nie zachodzi konieczność występowania do Sądu celem podejmowania dalszych wyjaśnień dotyczących ustalenia właścicieli hipotecznych wywłaszczonej nieruchomości, albowiem nadesłania przez Sąd kopia księgi wieczystej Iwh [...], przy piśmie z dnia [...].09.2016 r., nie budzi wątpliwości interpretacyjnych, pozwalając tym samym na odmówienie wiarygodności dokumentowi zatytułowanemu "Informacja z księgi wieczystej (dawnej)."

Mając powyższe na uwadze należy uznać, że ww. przyczyna zawieszenia postępowania nie ustąpiła, a zatem brak jest podstaw do podjęcia zawieszonego postępowania nadzorczego.

IV. Pismem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Skarżący, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli do tut. Sądu skargę na postanowienie Ministra, zarzucając temu orzeczeniu:

- naruszenie przepisów postępowania, mającego istotny wpływ na jego wynik, tj.:

1) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia wywłaszczeniowego w części dotyczącej wywłaszczenia nieruchomości, stanowiącej własność W. K. i T. K., musi być prowadzone z udziałem wszystkich spadkobierców wskazanych powyżej właścicieli, podczas gdy, wskazani właściciele byli współwłaścicielami ww. nieruchomości na zasadzie współwłasności zwykłej (a nie łącznej), a w konsekwencji możliwe jest prowadzenie postępowania w zakresie udziału W. K., po którym zostało przeprowadzone w sposób kompletny postępowanie spadkowe i którego spadkobiercy biorą udział w niniejszym postępowaniu, albowiem nie narusza to w żaden sposób interesów spadkobierców po zmarłej T. K.,

2) naruszenie przepisu postępowania, tj. art. 10 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, że postępowanie nie może być prowadzone bez udziału T. K. (jak i jej ewentualnych spadkobierców), podczas gdy organ może ograniczyć zakres prowadzonego postępowania do udziału w nieruchomości należącego do W. K. oraz jego spadkobierców (w pozostałym zaś zakresie, tj. dotyczącym T. K., zawieszając postępowanie);

3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 75 § 1 k.p.a. w z w. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. poprzez niedopuszczenie i nieprzeprowadzenie dowodu z przesłuchania uczestniczki H. J. oraz skarżącej S. K. na okoliczność ustalenia faktu bycia przez W. K. wyłącznym właścicielem nieruchomości.

- naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnie lub niewłaściwe zastosowanie, tj.:

1) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 198 k.c. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na przyjęciu, że spadkobiercy W. K. nie mogą rozporządzać swobodnie jego udziałem bez zgody ewentualnych spadkobierców T. K., podczas gdy zgodnie z ww. przepisem T. K. jak i jej wszyscy spadkobiercy w sposób kategoryczny nie mogą w żaden sposób ingerować w swobodę rozporządzania udziałem w nieruchomości przez W. K. oraz jego spadkobierców;

2) naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 379 § 1 k.c. poprzez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na przyjęciu, że nie jest możliwym prowadzenie postępowania bez obecności wszystkich współwłaścicieli Nieruchomości lub ich spadkobierców, podczas gdy nieruchomość jest przedmiotem nadającym się do podziału, a także wszelkie dalsze świadczenia związane z prowadzonym postępowaniem w przedmiocie stwierdzenie nieważności Orzeczenia Prezydium.

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem z dnia [...] września 2018 r., Minister wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Sąd rozpoznał skargę na postanowienie Ministra z racji sprawowania wymiaru sprawiedliwości, polegającego na kontrolowaniu działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – t.j. Dz.U. z 2016 r., poz.1066 z późn. zm.). Kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz.U. z 2017 poz.1369 z późn. zm. – zwanej dalej "p.p.s.a.").

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Stosownie zaś do treści art. 119 pkt 3 p.p.s.a, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie do art.120 p.p.s.a w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.

Skargę należało oddalić, albowiem zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa w sposób upoważniający Sąd do jego wyeliminowania z obrotu prawnego.

Uwzględnienie przez wojewódzki sąd administracyjny skargi na orzeczenie organu administracji jest dopuszczalne tylko w razie stwierdzenia w toku kontroli tego orzeczenia naruszeń prawa wymienionych w art.145 § 1 p.p.s.a.

W świetle przywołanego przepisu sąd administracyjny:

1) uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, jeżeli stwierdzi:

a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach;

3) stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach.

Naruszeń, które mogłyby stanowić podstawę do zastosowania w niniejszej sprawie środków o których mowa powyżej, Sąd nie stwierdził.

VII. Kontrola legalności zaskarżonego do Sądu postanowienia Ministra prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego incydentalnego postępowania administracyjnego, opartego na art. 97 § 2 k.p.a, było rozstrzygnięcie, czy zachodzą przesłanki do podjęcia na wniosek Skarżących postępowania nadzorczego, skierowanego przeciwko orzeczeniu wywłaszczeniowemu, a zawieszonego wcześniej na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., do czasu rozstrzygnięcia w odrębnym trybie zagadnienia wstępnego w postaci ustalenia następców prawnych byłej współwłaścicielki wywłaszczonej nieruchomości (a ściślej do czasu przedłożenia organowi przez Skarżących prawomocnego postanowienia właściwego sądu o nabyciu spadku po w/w osobie lub zarejestrowanego aktu poświadczenia dziedziczenia po niej).

Prawidłowo uznał Minister, że wobec niespełnienia się celu zawieszenia postępowania nadzorczego, tj. wobec nieustalenia w/w następców prawnych, przesłanka zawieszenia postępowania nie odpadła, co oznacza, iż podjęcia zawieszonego postępowania należało odmówić. Zarzutów skargi, opartych na postulacie uznania dopuszczalności prowadzenia postępowania nadzorczego bezpośrednio w stosunku do tego udziału we współwłasności nieruchomości wywłaszczonej, w stosunku do którego następstwo prawne (tj. następstwo prawne po drugim z byłych współwłaścicieli) zostało ustalone - nie można było uwzględnić.

2. Zgodnie z art. 97 § 2 k.p.a., gdy ustąpiły przyczyny uzasadniające zawieszenie postępowania, organ administracji publicznej podejmie postępowanie z urzędu lub na żądanie strony.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że w sytuacji zawieszenia postępowania z uwagi na zagadnienie wstępne, przyczyna uzasadniająca zawieszenie ustępuje w chwili, gdy rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd uzyskuje charakter trwały, tj. staje się odpowiednio ostateczne, prawomocne, wykonalne bądź skuteczne. W orzecznictwie wskazuje się również, że rozpoznanie wniosku o podjęcie zawieszonego postępowania obliguje organ administracji do oceny nie tylko tego czy ustały przyczyny zawieszenia postępowania, ale także czy w rzeczywistości istniały przesłanki do jego zawieszenia (np. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 626/11).

W pierwszej kolejności podkreślić należy w tym kontekście prawidłowość ustaleń organu nadzorczego, nawiązujących do ustaleń postanowienia o zwieszeniu postępowania, co do stanu prawnego nieruchomości w dniu jej wywłaszczenia, tj. co do tego, iż stanowiła ona wówczas współwłasność dwóch osób (co m.in. uwzględniono w orzeczeniu wywłaszczeniowym), nie zaś własność wyłącznie jednej osoby, co na etapie postępowania administracyjnego próbowali wykazać Skarżący (argumentacji tej nie podtrzymuje natomiast skarga). W pełni trafnie zatem zinterpretował organ treść znajdującej się w aktach sprawy papierowej księgi wieczystej Iwh [...], gm. kat. [...] w formie tabelarycznej, przyznając temu dokumentowi priorytetowe znaczenie w sprawie.

Kwestią niesporną w sprawie jest fakt, iż Skarżący nie przedłożyli dotąd prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktu poświadczenia dziedziczenia po współwłaściciele wywłaszczonej nieruchomości, a zatem nie dopełnili czynności wskazanych w ostatecznym postanowieniu MIiB z dnia [...] stycznia 2017 r., zawieszającym postępowanie nadzorcze na podstawie art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. Do czasu ustalenia spadkobierców wskazanych w/w osoby, co może nastąpić jedynie na podstawie prawomocnego postanowienia sądu o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego aktu poświadczenia dziedziczenia, organ nie może podjąć zawieszonego postępowania i rozpoznać przedmiotowej sprawy.

Organ nie może bowiem prowadzić postępowania bez udziału wszystkich podmiotów mających interes prawny w tym postępowaniu. Stanowiłoby to naruszenie jednej z podstawowych zasad kpa wyrażonej w art. 10 § 1 kpa, z której wynika obowiązek zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Konieczność ustalenia kręgu osób będących stronami danego postępowania nie oznacza jednak, że organ z urzędu powinien wszczynać postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłych współwłaścicielach nieruchomości. Organ administracyjny nie ma legitymacji czynnej do wystąpienia do sądu powszechnego z wnioskiem o stwierdzenie nabycia spadku. Legitymowanym do złożenia takiego wniosku jest każdy, kto ma interes prawny w ustaleniu prawidłowego następstwa po spadkodawcy. Z zasady uprawnionymi do złożenia wniosku o stwierdzenie nabycia spadku są spadkobiercy. Przyjmuje się, iż postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku może także zainicjować osoba będąca spadkobiercą spadkobiercy, wierzyciel spadkobiercy, nabywca spadku, kurator spadku, wykonawca spadku czy dłużnik spadkowy. Według dominującego nurtu zapatrywań ustalenie spadkobierców właścicieli nieruchomości nie jest obowiązkiem organu (por. wyroki WSA w Warszawie z dnia 21 lipca 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 29/09, z 27 kwietnia 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 1806/05 oraz z 25 stycznia 2010 r. sygn. akt I SA/Wa 952/09, wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24 września 2008 r., sygn. akt II SA/Bd 510/08, dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Z takim wnioskiem może wystąpić jedynie podmiot, który ma w tym interes prawny, a organ do takich podmiotów nie należy. Stosowny interes prawny mają zatem Skarżący, którzy zostali zobowiązani do podjęcia czynności zmierzających do uzyskania postanowień o stwierdzeniu nabycia spadku lub aktów poświadczenia dziedziczenia po zmarłej byłej współwłaścicielce.

W kontekście nakazanej przez wspomniane wcześniej orzecznictwo sądowe oceny zasadności zawieszenia postępowania także przy orzekaniu w przedmiocie jego podjęcia, stwierdzić należy, co następuje: (-) Minister wykazał, iż w dacie wywłaszczenia nieruchomości była ona przedmiotem współwłasności dwóch osób, a w sytuacji, w której nieustaleni są następcy prawni jednej z nich postępowanie nadzorcze nie może się toczyć, (-) podzielić należy tę linię orzeczniczą, reprezentowaną w orzecznictwie sądowym, w myśl której konieczność ustalenia następców prawnych osoby zmarłej przed wszczęciem postępowania administracyjnego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art.97 § 1 pkt 4 k.p.a., pociągające za sobą konieczność zawieszenia tego postępowania na w/w podstawie. W wyroku z dnia 5 stycznia 2012 r., sygn. akt OSK 148/11, publ. LEX, NSA stwierdził, co następuje: "1. Ustaleniu kręgu podmiotów będących stronami postępowania służyć mają wszelkie dostępne organowi środki dowodowe, przy czym k.p.a. nie ogranicza inicjatywy w zakresie przeprowadzenia dowodów wyłącznie do działań organu prowadzącego postępowanie. 2. W przypadku konieczności ustalenia stron postępowania będących następcami prawnymi nieżyjących osób fizycznych dowodem istnienia tego następstwa prawnego jest dowód w postaci postanowienia właściwego sądu powszechnego o stwierdzeniu nabycia spadku lub sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia. Brak postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku lub notarialnego poświadczenia dziedziczenia co do którejś ze stron postępowania powoduje, że nie można ustalić bezspornie kręgu osób, które mają prawo uczestniczyć w postępowaniu w charakterze stron. Działania, o jakich mowa w art. 30 § 4 i 5 k.p.a., dotyczą sytuacji śmierci strony w toku prowadzonego postępowania administracyjnego, a nie sytuacji ustalania przez organ administracji we wstępnej fazie postępowania administracyjnego kręgu osób, których udział w postępowaniu jest konieczny ze względu na ich interes prawny. 3. Ustalenie spadkobierców właściciela przejętej na rzecz państwa nieruchomości stanowi zagadnienie wstępne, od którego rozstrzygnięcia uzależnione jest prawidłowe przeprowadzenie postępowania nadzorczego w stosunku do decyzji o przejęciu nieruchomości i wydanie w jego wyniku stosownej decyzji przez organ nadzorczy.".

3. Wbrew ocenie skargi w niniejszej sprawie nie istnieje możliwość ukształtowania biegu postępowania nadzorczego w ten sposób, że łącznie:

1) postępowanie to pozostawałoby zawieszone wyłącznie w odniesieniu do tej części decyzji wywłaszczeniowej, na mocy której wywłaszczeniu uległ udział w prawie własności nieruchomości, należący do współwłaścicielki, której następcy prawni nie zostali dotąd ustaleni,

2) postępowanie to toczyłoby się natomiast w odniesieniu do tej decyzji wywłaszczeniowej, na mocy której wywłaszczeniu uległ udział w prawie własności nieruchomości, należący do współwłaściciela, którego następcy prawni zostali ustaleni.

W ocenie skargi z faktu, iż w dacie wywłaszczenia przedmiotowa nieruchomość stanowiła przedmiot współwłasności w częściach ułamkowych, nie zaś współwłasności łącznej, a zatem wywłaszczeniu uległy formalnie dwa odrębne udziały w prawie własności, z których każdy mógłby być samodzielnym przedmiotem obrotu cywilnego, wynika podzielność przedmiotu sprawy (tj. zarówno podzielność przedmiotu zwyczajnego postępowania wywłaszczeniowego, jak i przedmiotu nadzwyczajnego postępowania nadzorczego), tak iż możliwe byłoby wydanie odrębnych orzeczeń w przedmiocie stwierdzenia nieważności poszczególnych części decyzji wywłaszczeniowej, tj. części odnoszących się do w/w poszczególnych udziałów w prawie własności nieruchomości.

Skarżący przywołują w tym kontekście analogię do zasad dochodzenia przez byłych właścicieli wywłaszczonej nieruchomości (lub ich następców prawnych) zwrotu tej nieruchomości na zasadach określonych w art.136 ust.3 i nast. ustawy o gospodarce nieruchomościami, przesądzonych przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 14 lipca 2015 r. (sygn. akt SK 26/14). Z wyroku tego wynika, że do wszczęcia postępowania we w/w zakresie i wydania orzeczenia przez organ o zwrocie nie jest konieczne wystąpienie wszystkich byłych współwłaścicieli lub ich następców prawnych, a tym samym zwrot (w postaci zwrotu udziałów w prawie własności) może nastąpić na rzecz poszczególnych zainteresowanych (w tej sytuacji udziały, w stosunku do których nie zgłoszono udziałów przysługiwałyby nadal Skarbowi Państwa albo jednostce samorządu terytorialnego, tj. beneficjentom wywłaszczenia).

W ocenie Sądu orzekającego w sprawie niniejszej bezpośrednie odnoszenie w/w uwarunkowań do postępowania nadzorczego, skierowanego przeciwko decyzji wywłaszczeniowej, nie znajduje dostatecznego uzasadnienia. Wywodzenie tak daleko idącej podzielności przedmiotu w/w postępowania nadzorczego, iż miałaby ona umożliwiać prowadzenie tego postępowania wyłącznie w stosunku do tej części decyzji wywłaszczeniowej, na mocy której doszło do wywłaszczenia określonego udziału w prawie własności nieruchomości, przysługującego jednemu z jej współwłaścicieli (w sytuacji, w której przedmiotem wywłaszczenia nie był wyłącznie ten udział a łącznie wszystkie udziały w prawie własności nieruchomości, przysługujące wszystkim poszczególnym współwłaścicielom) idzie zbyt daleko. Uznać należy, iż mechanicznemu przenoszeniu na grunt postępowań nadzorczych zasad ustalonych w przywołanym wyroku TK, odnoszących się do postępowań zwrotowych, stoją na przeszkodzie zasadnicze różnice pomiędzy instytucjami zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej. O ile bowiem zastosowanie obu w/w instytucji może ostatecznie wywołać ten sam efekt, tj. doprowadzić do ponownego uzyskania prawa własności nieruchomości wywłaszczonej przez jej poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, to istotne znaczenie ma to, iż stwierdzenie nieważności decyzji wywłaszczeniowej (inaczej niż uwzględnienie wniosku o zwrot nieruchomości) łączy się z zakwestionowaniem legalności samego wywłaszczenia, tj. z przesądzeniem, iż z uwagi na kwalifikowaną wadliwość stosownej decyzji wywłaszczenie to od początku nie wywołało żadnych skutków prawnych. Każda tego rodzaju ingerencja, stanowiąca oczywisty wyłom w zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, wynikającej z art.16 § 1 k.p.a. musi znajdować przekonujące i obiektywne uzasadnienie w szczególności (w kontekście rażącego naruszenia prawa) w wystąpieniu tylko takiego naruszenia prawa, które nie daje się pogodzić z wymogami państwa praworządnego. Konstrukcja analizowanego nadzwyczajnego trybu kontroli decyzji administracyjnych zakłada zatem immanentnie niedopuszczalność pochopnego wzruszania gwarancji trwałości tych aktów. Za zdecydowanie sprzeczny z tą dyrektywą uznać należy postulat skargi, umożliwiający nadmierne rozdrabnianie przedmiotu postępowania nadzorczego, mogące doprowadzić do niepożądanego naruszenia integralności decyzji wywłaszczeniowej. Formułując ogólne uwagi w odniesieniu do kwestii właściwego zidentyfikowania przedmiotu postępowania zwrotowego (nieruchomość, czy udział w prawie własności nieruchomości) Trybunał wskazał w przywołanym wyroku, co następuje: "Możliwe są różne rozwiązania szczegółowe, w zależności m.in. od tego, czy ustawodawca za decydujące uzna okoliczności podmiotowe (autonomiczne prawa poszczególnych byłych współwłaścicieli do przysługujących im niegdyś udziałów we współwłasności), czy przedmiotowe (wywłaszczenie jednej, wspólnej nieruchomości).". Przenosząc tę alternatywę na grunt postępowania nadzorczego, dotyczącego decyzji wywłaszczeniowej, uznać należy, iż przesadzające w kontekście oznaczenia dopuszczalnego zakresu kontroli takiej decyzji w części winno być kryterium przedmiotowe (tj. dopuszczalność kontroli decyzji w części orzekającej o wywłaszczeniu danej działki albo nieruchomości), nie zaś podmiotowe (niedopuszczalność kontroli decyzji wyłącznie w części, na mocy której doszło do wywłaszczenia określonego udziału w prawie własności nieruchomości, przysługującego jednemu z jej współwłaścicieli w sytuacji, w której przedmiotem wywłaszczenia nie był wyłącznie ten udział a wszystkie udziały w prawie własności nieruchomości, przysługujące poszczególnych współwłaścicielom). Tym samym w sytuacji, w której przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym miałaby być wyłącznie część decyzji wywłaszczeniowej, rozstrzygająca o wywłaszczeniu prawa własności konkretnej działki gruntu (która to działka nie musiała w dacie wywłaszczenia stanowić koniecznie odrębnej nieruchomości), to kontrola ta winna obejmować łącznie prawidłowość wywłaszczenia wszystkich udziałów w prawie własności w/w działki, nie zaś wyłącznie prawidłowość wywłaszczenia poszczególnych udziałów w tym prawie własności. Jednocześnie przeprowadzenie takiego postępowania wymaga zapewnienia udziału wszystkim podmiotom, posiadającym w sprawie interes prawny w rozumieniu art.28 k.p.a., tj. w szczególności wszystkim byłym współwłaścicielom wywłaszczonej działki lub ich następcom prawnym, co na gruncie niniejszej sprawy stanowi o zasadności dalszego zawieszenia postępowania nadzorczego.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art.151 p.p.s.a.