Postanowienie NSA, sygn. akt I OZ 747/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2010-10-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Prawo pomocy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono zażalenie
Powołane przepisy: article: art. 246 § 1 pk 2, art. 252 § 1 i 2, art. 255
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia C.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 327/10 w części oddalającej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi C.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] 2010 r., nr SKO [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi postanawia: oddalić zażalenie.


UZASADNIENIE

Pismem z dnia 23 kwietnia 2010 r. C.K. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2010 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sprawie o sygn. II SA/Rz 327/10 zwolnił skarżącego od kosztów sądowych w ½ części, a w pozostałej części wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych oddalił.

W uzasadnieniu postanowienia Sąd orzekający przywołał przepis art. 199, art. 245 § 1-3 i art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wskazał, że przyznanie prawa pomocy powinno mieć miejsce w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli i gdy zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest obiektywnie niemożliwe. Ponadto wskazał, że to na stronie wnioskującej spoczywa ciężar wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.

Podejmując decyzję w przedmiotowej sprawie, Sąd orzekający ustalił iż C.K. zamieszkuje sam w domu o pow. 80m² i posiada nieruchomość rolną o pow. 19 arów. Ponadto uzyskuje miesięczny dochód w wysokości 600 zł netto miesięcznie z prowadzonej działalności gospodarczej i 940 zł brutto ze świadczenia emerytalno-rentowego. Natomiast jego wydatki, ustalone na podstawie załączonych dokumentów wynoszą: opłata za gaz - 45 zł, za energię elektryczną za okres czerwiec-lipiec - 279,64 zł, opłata za telefon – 37,81 zł (miesiąc maj 2010 r.), rata kredytu – 275,95 zł oraz roczne zobowiązanie podatkowe za rok 2010 w wysokości 180 zł. Ponadto Sąd podniósł, iż zgodnie z oświadczeniem skarżącego, koszt jego utrzymania wynosi 600 zł miesięcznie (żywność, utrzymanie, zakup leków), natomiast opał i prace konserwacyjne domu wynoszą około 200 zł miesięcznie.

Powyższe, zdaniem Sądu I instancji, uzasadnia zwolnienie skarżącego od ponoszenia kosztów sądowych w ½ ich wysokości, zwłaszcza że na obecnym etapie postępowania wpis sądowy wynosi 200 zł, a w przyszłości skarżący może być ewentualnie zobowiązany do pokrycia opłaty kancelaryjnej w kwocie 100 zł od wniosku o sporządzenie i doręczenie wyroku z uzasadnieniem, w przypadku oddalenia skargi i uiszczenia kwoty 100 zł tytułem wpisu od skargi kasacyjnej, w sytuacji gdy jego wolą byłaby chęć zaskarżenia wyroku Sąd I instancji. Przy uwzględnieniu zwolnienia koszty te mogą wynieść co najwyżej 200 zł. Zaś w sytuacji gdy skarżący wygra, przysługuje mu prawo domagania się zwrotu kosztów postępowania.

Powyższe postanowienie w części oddalającej wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych stało się przedmiotem zażalenia C.K. W treści zażalenia skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia w części oddalającej złożony wniosek i uwzględnienie wniosku o zwolnienie od kosztów. Na uzasadnienie swojego stanowiska C.K. wskazał, że wprawdzie Sąd bardzo dokładnie przeanalizował jego sytuację ekonomiczną, jednakże wyciągnął błędne wnioski, albowiem z porównania jego dochodów i wydatków wynika, że nie pozostają żadne wolne środki na pokrycie wpisu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Co do zasady prawo pomocy przyznawane jest na wniosek i może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym.

W niniejszej sprawie skarżący złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości.

Zgodnie z treścią art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. Nr 152, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy strona wykaże że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z powyższego przepisu wynika obowiązek wykazania przez stronę, że w jej sytuacji majątkowej nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania. Zatem powinna podejmować takie czynności, które przekonałyby sąd o zasadności jej wniosku (porównaj: postanowienie NSA z dnia 23.04.2009 r., sygn. I FZ 71/09, Lex nr 564253).

Przepis art. 252 § 1 i 2 P.p.s.a. nakazuje złożyć przedmiotowy wniosek na urzędowym formularzu, w treści którego strona winna wskazać wszelkie dane o stanie majątkowym i dochodach, a w przypadku osoby fizycznej - także dane o stanie rodzinnym i oświadczenie o niezatrudnieniu lub niepozostawaniu w innym stosunku z adwokatem, radcą prawnym i innymi podmiotami wskazanymi w treści tego przepisu.

W sytuacji, gdy sąd będzie miał wątpliwości co stanu majątkowego strony lub jej możliwości płatniczych, na podstawie art. 255 P.p.s.a. ma możliwość jej wezwania do złożenia w wyznaczonym terminie dodatkowych oświadczeń lub przedłożenia dokumentów dotyczących jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego, co też w niniejszej sprawie Sąd I instancji uczynił.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd orzekający prawidłowo ocenił sytuację majątkową skarżącego i jego możliwości płatnicze, uznając iż może on uiścić połowę kosztów sądowych. Trafnie Sąd orzekający zauważył, że udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania i powinno mieć miejsce w sytuacjach, gdy zdobycie przez stronę środków finansowych niezbędnych do udziału w postępowaniu sądowym jest niemożliwe.

Analiza oświadczeń skarżącego oraz przedłożonych przez niego dokumentów, pozwala na podzielenie stanowiska Sądu I instancji i stwierdzenie, że C.K. w sposób wystarczający uwiarygodnił iż nie posiada dostatecznych środków na pokrycie pełnych kosztów sądowych bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie. A jednocześnie uzasadnia przekonanie, że może on uczestniczyć w kosztach w połowie ich wymiaru.

Mają na uwadze powyższe stwierdzić należy, że argumenty zażalenia nie zasługują na uwzględnienie. Podkreślić należy, że zarówno we wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonym w dniu 25 maja 2010 r. jak i w piśmie uzupełniającym z dnia 28 lipca 2010 r. skarżący wyrażanie wskazuje, że czerpie dochody z dwóch źródeł – pobiera świadczenie emerytalno-rentowe i uzyskuje dochód z działalności gospodarczej, zatem twierdzenie skarżącego na etapie zażalenia, że źródła jego dochodu zostały ograniczone, bez uprawdopodobnienia tego faktu, nie ma wpływu na ocenę prawidłowości wydanego postanowienia.

Z powyższych względów, na podstawie art. 197 § 1 i 2 w zw. z art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji.