Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1382/10
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2011-09-22 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6313 Cofnięcie zezwolenia na broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 11
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 11 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6
journal: Dz.U. 2004 nr 52 poz 525
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jedn.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Czapska – Górnikiewicz sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz (spr.) sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Protokolant asystent sędziego Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 22 września 2011 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M.M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 marca 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1660/09 w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2009 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową 1. oddala skargę kasacyjną. 2. zasądza od M.M. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 1660/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę M.M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2009 r., nr [...], w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną sportową.

Wyrok ten został wydany w następującym wskazanym przez Sąd I instancji stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] listopada 2008 r. Lubelski Komendant Wojewódzki Policji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie cofnięcia M.M. pozwolenia na broń palną sportową, z uwagi na fakt prowadzenia przeciwko niemu postępowania karnego.

Decyzją z dnia [...] 2009 r., nr [...], Lubelski Komendant Wojewódzki Policji, działając na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6, art. 18 ust. 4 oraz art. 20 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) oraz art. 104 i art. 268a ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., cofnął M.M. pozwolenie na broń palną sportową. W uzasadnieniu organ stwierdził, że wobec strony toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa z art. 284 § 2 k.k. Ponadto został wykluczony z [...] Klubu Strzelectwa Sportowego [...], a powodem wykluczenia było zaniechanie uprawiania strzelectwa sportowego. W ocenie Lubelskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji zaistniała przesłanka, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, co obligowało organ w oparciu o art. 18 ust. 1 pkt 2 powołanej ustawy do cofnięcia pozwolenia na broń oraz, że ustały okoliczności faktyczne, które stanowiły podstawę do jego wydania, czyli uprawianie przez zainteresowanego strzelectwa sportowego. Organ podkreślił, iż wprawdzie M.M. posiada pozytywną opinię w miejscu zamieszkania, jednak nie ma to wpływu na prawidłowość rozstrzygnięcia.

Na skutek wniesionego przez M.M. odwołania od powyższej decyzji, decyzją z dnia [...] 2009 r., nr [...], Komendant Główny Policji w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podał, iż w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Organ wskazał, iż z treści tego przepisu w sposób niebudzący wątpliwości wynika, że ustawodawca sam rozstrzygnął, iż obawę użycia broni w sposób określony w przepisie uzasadnia sam fakt toczącego się postępowania karnego m.in. o popełnienie przestępstwa skierowanego przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. Do oceny, czy w danej sprawie istnieje przesłanka do cofnięcia pozwolenia na broń, wystarczy zatem ustalenie przez organ Policji, że osoba posiadająca pozwolenie na broń lub o nie się ubiegająca jest skazana lub jest wobec niej prowadzone postępowanie karne o przestępstwo wymienione w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Jak wynika z powyższego, samo przestępstwo nie musi mieć bezpośredniego związku z bronią. Tak więc organy Policji mają obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w każdym przypadku ujawnienia, iż posiadacz pozwolenia na broń należy do grupy osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie, wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Bezspornym jest natomiast, iż M.M. został oskarżony o czyn z art. 284 § 2 k.k., tj. o to, iż w dniu 30 listopada 2007 r. w R., będąc zatrudnionym na stanowisku kierownika [...] i odpowiedzialnym za powierzone mu mienie, przywłaszczył sobie składniki tego mienia w postaci notebooka L30-134 Celeron 410, torby na notebooka, aparatu fotograficznego cyfrowego Canon A620 wraz z soliterem 104, san disk, ładowarkę, telefon komórkowy i 2 szt. pieczątek firmowych o łącznej wartości 5 462 zł w ten sposób, że po rozwiązaniu umowy o pracę nie zwrócił powierzonego mu mienia, czym działał na szkodę [...]. Powyższy czyn Kodeks karny kwalifikuje jako przestępstwo przeciwko mieniu (rozdz. XXXV).

Organ podkreślił, iż zastosowany jako podstawa materialnoprawna decyzji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy ma charakter obligatoryjny. Organy Policji są więc jego dyspozycją bezwzględnie związane – ustawodawca nie przewidział bowiem możliwości zachowania pozwolenia na broń osobie, przeciwko której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. Nadto organ wskazał, iż prawo do posiadania broni jest dobrem reglamentowanym przepisami ustawy o broni i amunicji, a zatem winna je posiadać wyłącznie osoba, która – poza spełnieniem wymogów formalnych – ma nieposzlakowaną opinię, co przejawia się przede wszystkim przestrzeganiem porządku prawnego, ponieważ broń nie jest zwykłą rzeczą, a jej posiadanie ma ścisły związek ze sferą bezpieczeństwa i porządku publicznego. Fakt oskarżenia M.M. o przestępstwo przeciwko mieniu takiej opinii zaprzecza i podważa jego wiarygodność, że posiadając broń palną sportową, nie stworzy dla tych dóbr zagrożenia, o którym mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy.

W świetle powyższego, nawet pozytywna opinia o stronie w miejscu zamieszkania, jak również prawidłowe przechowywanie broni, nie mogą wpłynąć na inny, niż to uczynił organ I instancji, sposób rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ ustalenia te nie eliminują faktu, iż oskarżono ją o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu.

Odnosząc się do drugiej przesłanki wskazanej przez organ I instancji jako podstawa cofnięcia pozwolenia, tj. art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, Komendant Główny Policji stwierdził, że wskazany przepis ma charakter fakultatywny, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia przesłanek w nim określonych organ Policji może cofnąć posiadaczowi broni pozwolenie na broń.

Z akt sprawy wynika, iż strona uzyskała w 1997 r. pozwolenie na posiadanie broni palnej sportowej, bowiem była wówczas członkiem klubu sportowego oraz czynnie uprawiała strzelectwo sportowe. W trakcie toczącego się postępowania do organu I instancji wpłynęła informacja z [...] Klubu Strzelectwa Sportowego [...], iż M.M. został skreślony z listy członków klubu, bowiem zaniechał z nim kontaktu oraz zaprzestał uprawiać strzelectwo sportowe. Tylko na tej podstawie organ I instancji uznał, iż odpadły okoliczności, na podstawie których w przeszłości przyznano mu pozwolenie na broń. Strona, składając odwołanie, podniosła natomiast, że strzelectwo jest jej pasją i zamierza je nadal uprawiać. W tej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, organ I instancji winien był przeprowadzić szczegółowe postępowanie w celu ustalenia, czy strona faktycznie zaprzestała uprawiania strzelectwa. Brak ustaleń w powyższym zakresie powoduje, że organ odwoławczy w ramach przysługujących mu uprawnień odrzucił jako przesłankę cofnięcia pozwolenia okoliczność, o której mowa w art. 18 ust. 4 ustawy o broni i amunicji, co nie ma jednak wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy, ani nie narusza dyspozycji art. 15 k.p.a.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, poprzez jego nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że sam tylko fakt prowadzenia postępowania karnego przeciwko skarżącemu w sprawie o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu jest wystarczającą przesłanką do obligatoryjnego cofnięcia pozwolenia na broń bez badania, w jaki sposób dotychczas korzystał skarżący z pozwolenia na broń i jaką posiada opinię.

W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie, wskazując na dotychczasowe ustalenia faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że wniesiona skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji jest art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj.: Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Stosownie do treści tych przepisów, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której pozwolenie takie wydano, należy do osób, co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.

Wyjaśnił również, że przesłanką cofnięcia M.M. pozwolenia na broń palną gazową było ustalenie, iż przeciwko niemu wszczęto postępowanie karne i zarzucono mu popełnienie przestępstwa określonego w art. 284 § 2 k.k., tj. przestępstwa przeciwko mieniu polegającego na tym, że w dniu 30 listopada 2007 r. w R., będąc zatrudnionym na stanowisku kierownika [...] i odpowiedzialnym za powierzone mu mienie, przywłaszczył sobie składniki tego mienia w postaci notebooka L30-134 Celeron 410, torby na notebooka, aparatu fotograficznego cyfrowego Canon A620 wraz z soliterem 104, san disk, ładowarkę, telefon komórkowy i 2 szt. pieczątek firmowych o łącznej wartości 5 462 zł w ten sposób, że po rozwiązaniu umowy o pracę nie zwrócił powierzonego mu mienia, czym działał na szkodę [...].

Zdaniem Sądu I instancji treść przytoczonego wyżej art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji jednoznacznie wskazuje, iż cofnięcie pozwolenia na broń może nastąpić tylko wówczas, gdy co do osoby, która takie pozwolenie na broń już otrzymała, zachodzi uzasadniona obawa, że może jej użyć w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Taką uzasadnioną obawę stwarza fakt skazania posiadacza broni prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo prowadzenie postępowania karnego o popełnienie takich przestępstw. Zasadniczą więc przesłanką cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń jest ustalenie, że posiadacz broni należy do osób, co do których istnieje obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Przesłankę tę, w ocenie Sądu, organ Policji wykazał w postępowaniu o cofnięcie M.M. pozwolenia na broń.

Dalej Sąd I instancji podniósł, że niespornym jest, iż przeciwko M.M. w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji toczyło się postępowanie karne o popełnienie czynu określonego w Kodeksie karnym jako przestępstwo przeciwko mieniu (art. 284 § 2 k.k.). Fakt ten znajduje potwierdzenie w akcie oskarżenia skierowanym przeciwko skarżącemu przez Prokuraturę Rejonową w R. o popełnienie wyżej wskazanego przestępstwa. Ta okoliczność, zdaniem Sądu, ma decydujące znaczenie przy ocenie zasadności cofnięcia pozwolenia na broń.

Sąd zauważył także, iż jego zdaniem uregulowanie zawarte w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji ma charakter jednoznaczny. Użycie słów "w szczególności" poprzedzających wymienienie osób, które zostały skazane lub są podejrzane o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje. Co do tych osób organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w ustawie. Zatem wobec skazanych lub podejrzanych o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, organ musi jedynie ustalić fakt skazania lub prowadzenia postępowania o przestępstwa wymienione w przepisie, a oceny, że obawa istnieje dokonał już sam ustawodawca.

W ocenie Sądu pozwolenie na broń musi być cofnięte osobom wymienionym po słowach "w szczególności...", a także innym osobom, co do których organ poweźmie obawę, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Co do tych innych osób organ musi szczegółowo zanalizować i uzasadnić swoją obawę.

Odmienne rozumienie przepisu, zdaniem Sądu, prowadziłoby do wniosku, że cała jego część zaczynająca się od słów "w szczególności..." jest zupełnie niepotrzebna, skoro organ musiałby i tak zawsze, i w każdym przypadku oceniać, czy istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Skoro organ prawidłowo ustalił, że skarżący w dacie wydania decyzji był osobą, wobec której prowadzono postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, to w świetle powyższego fakt ten przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa. Prowadzenie w tej sytuacji dalszego postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynami, których popełnienie jest podstawą prowadzonego postępowania karnego, a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, o co wnioskował skarżący, w świetle powyższych rozważań Sąd I instancji uznał za zbędne. Zdaniem Sądu pamiętać bowiem należy, że przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest samo prowadzenie postępowania o przestępstwo przeciwko mieniu, nie zaś zasadność stawianych w tym postępowaniu zarzutów.

W tej sytuacji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organ prawidłowo ocenił, iż co do skarżącego oskarżonego o przestępstwo przeciwko mieniu istnieje przesłanka uzasadniająca obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń przewidziana cytowanymi powyżej przepisami. Nadto Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że potwierdzeniem słuszności decyzji organu jest złożony na rozprawie w dniu 26 marca 2010 r. przez pełnomocnika skarżącego prawomocny wyrok Sądu Rejonowego w R. z dnia 1 lutego 2010 r., sygn. akt [...], z którego wynika, iż prowadzone przeciwko M.M. postępowanie karne zostało warunkowo umorzone z ustaleniem okresu próby na dwa lata. Nadto zobowiązano skarżącego do naprawienia szkody w całości przez zapłatę na rzecz [...] kwoty 5 462 zł lub zakup dwóch laptopów w łącznej kwocie 5 462 zł w terminie dziesięciu miesięcy od daty uprawomocnienia się wyroku.

Sąd I instancji wyjaśnił także, że zgodnie z art. 66 § 1 k.k. sąd może warunkowo umorzyć postępowanie karne, jeżeli wina i społeczna szkodliwość czynu nie są znaczne, okoliczności jego popełnienia nie budzą wątpliwości, a postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne, jego właściwości i warunki osobiste oraz dotychczasowy sposób życia uzasadniają przypuszczenie, że pomimo umorzenia postępowania będzie przestrzegał porządku prawnego, w szczególności nie popełni przestępstwa. Z treści tego przepisu wynika, że w przypadku warunkowego umorzenia postępowania karnego sąd stwierdza zarówno fakt popełnienia czynu jak i winę sprawcy. Ponadto Sąd podkreślił, że prawo do posiadania broni jest uprawnieniem wyjątkowym, a jego przyznanie jest ściśle reglamentowane i obwarowane spełnieniem szeregu warunków. Taki stan rzeczy podyktowany jest oczywistą okolicznością, iż z każdym posiadaniem broni wiąże się zagrożenie jej niewłaściwego użycia, a spełnienie warunków ustawowych ma te zagrożenia minimalizować. Z tych względów, chroniąc interes społeczny, ustawodawca zakazał wydawania pozwoleń na broń m.in. osobom, co do których prowadzone jest postępowanie karne o przestępstwa przeciwko mieniu. Uznał, że takie osoby nie powinny dysponować bronią oraz, że interes publiczny ma tu bezwzględny priorytet przed interesem ubiegających się o pozwolenie na broń. Zasada ta obowiązuje także w stosunku do osób, które już pozwolenie na broń uzyskały. Jeżeli utraciły przymiot całkowitej nieskazitelności, gdyż toczy się przeciwko nim postępowanie o przestępstwa przeciwko mieniu, to nie mogą dysponować bronią. Prowadzenie postępowania karnego przeciwko określonej osobie, mimo obowiązującej zasady domniemania niewinności, stwarza co do tej osoby wątpliwość, co do jej dotychczasowej nieskazitelności. Sama ta wątpliwość, zdaniem ustawodawcy, wystarcza, aby ze względu na ochronę szeroko rozumianego interesu społecznego, tj. bezpieczeństwa innych osób, cofnąć takiej osobie wyjątkowe uprawnienie, jakim jest prawo do posiadania broni. W ocenie Sądu priorytet interesu społecznego, którym jest podyktowane pozbawienie prawa do posiadania broni osób, którym postawiono określone zarzuty karne, jest zgodny z zasadami Państwa prawa i zasadą domniemania niewinności oraz Europejską Konwencją Ochrony Praw Człowieka. Decyzja o cofnięciu pozwolenia na broń nie jest potwierdzeniem winy, tylko odebraniem uprawnienia, które w szczególnych okolicznościach toczącego się postępowania karnego, może stwarzać zagrożenia dla bezpieczeństwa społecznego.

Reasumując Sąd uznał, że skarżący należał do grupy osób, co do których sam ustawodawca rozstrzygnął, że ponieważ są podejrzane o przestępstwa przeciwko mieniu, to istnieje co do nich uzasadniona obawa zagrożenia. Zatem, zdaniem Sądu, organ prawidłowo ocenił, iż co do skarżącego oskarżonego o przestępstwo przeciwko mieniu istnieje przesłanka uzasadniająca obligatoryjne cofnięcie pozwolenia na broń przewidziana cytowanymi powyżej przepisami.

Z tych przyczyn na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę oddalił.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną wywiódł M.M. zaskarżając go w całości i zarzucając mu:

I. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie miało istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), tj. przepisu:

- art. 11 p.p.s.a. poprzez dowolne i nieuzasadnione przyjęcie, iż prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wiąże sąd administracyjny, tak samo jak prawomocny wyrok skazujący,

II. naruszenie prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) tj. przepisów:

- art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze m.), przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż prowadzenie postępowania karnego przeciwko skarżącemu o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu oraz warunkowe umorzenie postępowania karnego, stanowią wystarczające przesłanki do przyjęcia, iż wobec skarżącego zachodzi uzasadniona obawa, że użyje on broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co w pełni uzasadnia cofnięcie mu pozwolenia na broń.

Wskazując na powyższe skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy właściwemu sądowi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od Komendanta Głównego Policji w Warszawie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej w rozwinięciu wskazanych wyżej zarzutów podniósł, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dopuścił się naruszenia przepisu art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, w zakresie w jakim przyjął po pierwsze, iż sam fakt prowadzenia postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji, w pełni uzasadnia cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń bez wykazania czy istnieje jakikolwiek związek przyczynowy pomiędzy popełnieniem przez stronę danego przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia przez skarżącego broni, w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego oraz bez dokonania uzasadnionej oceny czy rzeczywiście istnieje uzasadniona obawa użycia przez skarżącego broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie nie można przyjąć, że sam fakt popełnienia przestępstwa z grupy przestępstw wskazanych w art. 18 ustawy o broni i amunicji uzasadnia cofnięcie danej osobie pozwolenia na broń, ale konieczne jest wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy popełnieniem przestępstwa, a uzasadnioną obawą użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Zatem oprócz faktu popełnienia przestępstwa należy wziąć również pod uwagę inne okoliczności faktyczne występujące w sprawie, tak jak sposób życia, czy cechy osobowościowe danej osoby i ocenić je uwzględniając zachowanie posiadacza broni w związku z popełnieniem tego przestępstwa.

Wskazano również, że strona przeciwna w zaskarżonym wyroku nie udowodniła w żaden sposób, iż istnieje związek przyczynowy pomiędzy popełnionym przez stronę przestępstwem przywłaszczenia rzeczy, a obawą użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego. Co więcej strona przeciwna nie wykazała nawet istnienia takiej obawy. Istnienia takiego nie wykazało również postępowanie karne, a wprost przeciwnie w jego toku ustalono, że czyn skarżącego nie pozostaje w żadnym związku z ewentualną obawą użycia broni przez skarżącego, a obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku prawnego ze strony skarżącego po prostu nie istnieje.

Zdaniem skarżącego kasacyjnie również sposób zakończenia postępowania karnego – warunkowe umorzenie postępowania, przemawia za tym, że właściwości i warunki osobiste skarżącego uzasadniają przekonanie, że nie popełni on przestępstwa i będzie przestrzegał porządku prawnego.

W dalszej części uzasadnienia autor skargi kasacyjnej podniósł, że w art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji mowa jest o osobie skazanej prawomocnym wyrokiem, a wyrok warunkowo umarzający postępowanie takiego charakteru nie ma. Ponadto, zdaniem autora skargi kasacyjnej, w wyroku warunkowo umarzającym postępowanie brak jest przypisania sprawy czynu i winy, co wynika z analizy wskazanych w treści skargi kasacyjnej przepisów kodeksu postępowania karnego. A w związku z tym, że wyrok warunkowo umarzający postępowanie nie ma charakteru skazującego Sąd I instancji naruszył przepis art. 11 p.p.s.a., w zakresie w jakim Sąd ten przyjął, że zakończenie postępowania karnego wyrokiem warunkowo umarzającym postępowania karne wiąże sąd administracyjny jak wyrok skazujący. Przepis ten nie może być bowiem traktowany rozszerzająco. Takie założenie dokonane przez Sąd było zbyt daleko idące, a niewątpliwie miało duży wpływ na wynik sprawy.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa prawnego.

Pismem z dnia 26 sierpnia 2010 r. skarżący kasacyjnie podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie oraz wszelkie zarzuty, twierdzenia i wnioski zawarte w treści wniesionej skargi kasacyjnej.

Pismem z dnia 9 listopada 2010 r. Komendant Główny Policji podtrzymał w całości swoją argumentację zawartą w odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednakże pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., dlatego też sprawa ta mogła być rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny wyłącznie w granicach zakreślonych zarzutami skargi kasacyjnej. Zaś skarga kasacyjna analizowana pod tym kątem nie zasługiwała na uwzględnienie.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została oparta na obydwu dopuszczalnych przez przepis art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. podstawach kasacyjnych, jednakże w niniejszej sprawie w pierwszej kolejności należało rozpoznać zarzut naruszenia prawa materialnego.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazany przez autora skargi kasacyjnej zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze m.), przez błędną wykładnię jako niezasadny nie zasługuje na uwzględnienie, a tym samym nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku.

Przystępując do rozważań w tym zakresie, w pierwszej kolejności podnieść należy, iż Sąd I instancji rozpoznając skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny skargę kasacyjną orzekają według stanu prawnego i faktycznego sprawy na dzień wydania decyzji ostatecznej – w niniejszej sprawie na dzień [...] 2009 r. Zaś zmiana przepisów prawa jaka miała miejsce w dniu 10 marca 2011 r., w której to dacie weszła w życie wprowadzona ustawą z dnia 5 stycznia 2011 r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195 ze zm.) nowelizacja ustawy o broni i amunicji, na podstawie której zmieniony został między innymi zarzucany przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 tej ustawy, jak i ewentualna zmiana stanu faktycznego nie mogą wpłynąć na wynik sądowej kontroli legalności podjętych decyzji.

Przepis art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji stanowi, iż właściwy organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Zaś art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu aktualnym na dzień wydania decyzji ostatecznej, tj. [...] 2009 r. stanowił, iż pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnienie uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw. Przepis art. 15 ust. 1 ustawy o broni i amunicji wylicza przesłanki, których zaistnienie bezwzględnie wyłącza możliwość wydania pozwolenia na posiadanie broni. Zatem zestawienie przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 z treścią art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji oznacza, że zaistnienie tej negatywnej przesłanki wskazanej w pierwszym z wymienionych przepisów, w sytuacji gdy dana osoba już takie uprawnienie posiada, zobowiązuje organy do cofnięcia wydanego pozwolenia na broń. Podkreślić bowiem należy, że cofnięcie pozwolenia na broń jest obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należy do kategorii osób o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy, czyli takich co do których istnienie uzasadniona obawa, że mogą oni użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przepis art. 18 ust. 1 powyższej ustawy posługując się kategorycznym sformułowaniem "cofa pozwolenie na broń" oznacza, że decyzja w tej sprawie ma charakter decyzji związanej. W żadnym zaś razie nie jest wydawana w granicach uznania administracyjnego. Zatem w przypadku stwierdzenia którejkolwiek z przesłanki wskazanej w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 przedmiotowej ustawy właściwy organ zobowiązany jest do cofnięcia pozwolenia na broń.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż podejmując decyzję w zakresie cofnięcia pozwolenia na broń organ nie może dokonywać oceny okoliczności faktycznych w sposób dowolny, ale winien rozważyć, czy co do określonej osoby istnieje uzasadniona obawa o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6, a w szczególności czy osoba ta popełniła przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu, lub mieniu oraz czy doszło do skazania jej prawomocnym orzeczeniem sądu za któreś z tych przestępstw lub czy przeciwko niej toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa mieszczącego się we wskazanych wyżej kategoriach czynów zabronionych.

W niniejszej sprawie przesłanką faktyczną cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń było ustalenie, że przeciwko skarżącemu toczyło się postępowanie karne dotyczące popełnienia przez niego przestępstwa przywłaszczenia mienia na szkodę byłego pracodawcy, tj. o czyn z art. 284 § 2 k.k, co znalazło odzwierciedlenie w akcie oskarżenia wniesionym do Sądu Rejonowego w R. Bezspornym jest bowiem, że czyn dot. sprzeniewierzenia o popełnienie którego skarżący został oskarżony należy do kategorii przestępstw przeciwko mieniu, albowiem został umieszczony w rozdziale XXXV zatytułowanym "przestępstwa przeciwko mieniu".

Zarówno Sąd I instancji jak i organy stanęły na stanowisku, że już samo toczenie się przeciwko skarżącemu postępowania karnego o przestępstwo przeciwko mieniu uzasadnia cofnięcie mu pozwolenia na broń. Przy czym, w takiej sytuacji, organy nie muszą prowadzić dalszego postępowania dowodowego mającego na celu wykazanie bezpośredniego związku pomiędzy czynem będącym podstawą toczącego się przeciwko niemu postępowania karnego, a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje tej broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, albowiem przesłanką cofnięcia pozwolenia na broń jest sam fakt postawienia skarżącemu zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko mieniu. Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela. Pośrednio znajduje on także potwierdzenie w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09. W uchwale tej przyjęto bowiem, że użycie w art. 15 ust. 1 pkt 6 słów "w szczególności" poprzedzające wymienienie kategorii osób, które zostały skazane prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu i mieniu oznacza, iż ustawodawca sam rozstrzygnął, że co do nich istnieje uzasadniona obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc przeprowadzać oceny, czy ta obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał ustawodawca w sposób wiążący. Wprawdzie uchwała ta dotyczy osób skazanych prawomocnym wyrokiem za popełnienie przestępstw wskazanych w treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, jednakże rozważania w niej zawarte mają charakter uniwersalny i dotyczą także sytuacji osób przeciwko którym toczy się postępowanie karne o popełnienie tego typu przestępstw. Zwrócić bowiem należy uwagę, że po zwrocie "w szczególności" oprócz skazanych prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa tam wskazane ustawodawca zawarł również kategorię osób "wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw". Zatem i w stosunku do tej kategorii osób ustawodawca przesądził, że już sam fakt toczącego się przeciwko nim postępowania karnego o czyny przeciwko mieniu, zdrowiu lub życiu rodzi po ich stronie obawę, że mogą użyć broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Mając na uwadze powyższe, wbrew twierdzeniom autora skargi kasacyjnej, Sąd I instancji trafnie uznał, że już samo prawidłowe ustalenie, czego skarżący nie kwestionuje, że w dacie wydania decyzji ostatecznej toczyło się przeciwko niemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, upoważnia ograny Policji do cofnięcia pozwolenia na broń bez potrzeby dalszego wykazywania bezpośredniego związku przyczynowego pomiędzy popełnionym czynem, a wystąpieniem obawy, że skarżący użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (porównaj np. wyroki NSA: z dn.13.10.2010 r., sygn. akt II OSK 1576/09, Lex nr 746656, z dn. 30.10.2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07, z dn. 11.05.2011 r., sygn. akt II OSK 1089/10).

Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej prawidłowe wnioski wysnuł Sąd I instancji także z faktu zakończenia toczącego się przeciwko skarżącemu postępowania karnego wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie. Mimo że tego typu wyrok nie ma charakteru wyroku skazującego, to jednak w sposób niebudzący wątpliwości przesądził, że skarżący dopuścił się zarzucanego mu przestępstwa – sąd karny stwierdza bowiem zarówno sam fakt popełnienia przestępstwa jak i winę sprawcy, jednakże mając na uwadze przesłanki wskazane w art. 66 k.k. nie skazuje oskarżonego, ale umarza postępowanie na oznaczony okres próby nakładając na niego określone obowiązki. Zatem z samego faktu warunkowego umorzenia postępowania nie można wysnuć wniosku, że skarżący nie użyje broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego (porównaj: wyrok NSA z dn. 30.10.2008 r., sygn. akt II OSK 1296/07 czy wyrok NSA z dn. 17.09.2010r., sygn. akt II OSK 1485/09). Zatem w świetle powyższego twierdzenia autora skargi kasacyjnej co do charakteru wyroku umarzającego postępowanie karne nie mogą odnieść oczekiwanego przez niego skutku. Podkreślić bowiem należy, że pozwolenie na broń jest uprawnieniem wyjątkowym, ściśle reglamentowanym, a posiadacz broni musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego tej rękojmi nie można przypisać skarżącemu, albowiem została ona zniweczona popełnionym przez niego przestępstwem. W tej sytuacji zasadnie Sąd I instancji uznał zakwestionowaną decyzję za zgodną z prawem.

Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 11 p.p.s.a. stwierdzić należy, że także nie zasługuje on na uwzględnienie. Przepis ten stanowi, iż ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd administracyjny. Zaś autor skargi kasacyjnej naruszenia tego przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie upatruje w dowolnym i nieuzasadnionym przyjęciu, że prawomocny wyrok warunkowo umarzający postępowanie karne wiąże sąd administracyjny, tak samo jak wyrok skazujący. Zarzut ten jest oczywiście niezasadny, albowiem w treści uzasadnienia Sąd I instancji w ogóle nie odnosi się do tego przepisu. Na wysnucie takiego wniosku nie pozwala także wnikliwa lektura uzasadnienia, albowiem Sąd I instancji nawet pośrednio nie wskazuje na jakiekolwiek związanie wyrokiem warunkowo umarzającym postępowanie, ale wprost stwierdza, że decydujące znaczenie w sprawie ma okoliczność toczenia się przeciwko skarżącemu kasacyjnie w dacie wydania decyzji przez organ I i II instancji postępowania karnego o popełnienie czynu przeciwko mieniu. Sąd wskazał jedynie, do czego miał prawo, że z wyroku tego wynika zarówno sam fakt popełnienia występku jak i wina sprawy. Jednakże stwierdzenie powyższe i odniesienie się do samego faktu wydania wyroku warunkowo umarzającego postępowanie karne nie uzasadnia przypisania Sądowi przyjęcia, że wyrok ten wiąże go tak samo jak wyrok skazujący.

Reasumując podnieść należy, że zarzuty skargi kasacyjnej jako nieuzasadnione nie mogły odnieść oczekiwanego przez skarżącego kasacyjnie skutku, bowiem zaskarżony wyrok odpowiada prawu.

Dlatego też na podstawie art. 184 i art. 204 pkt 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wniesioną skargę kasacyjną i zasądził na rzecz organu niezbędne koszty postępowania kasacyjnego.