Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1317/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2020-06-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6181 Zajęcie nieruchomości i wejście na nieruchomość, w tym pod autostradę
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: uchylono decyzję organu II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 124 b
journal: Dz.U. 2020 poz 65
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Agnieszka Nawara-Dubiel (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Beata Łomnicka Sędzia WSA Joanna Człowiekowska Protokolant: st. referent sąd. Maksymilian Krzanowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Wojewody z dnia 29 sierpnia 2019 r. znak: [...] w przedmiocie zobowiązania do udostępnienia nieruchomości I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego J. B. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z 23 maja 2019 r. znak [...], Starosta [...] orzekł:

w pkt 1 - o zobowiązaniu właściciela nieruchomości położonej w obrębie M., gm. M., powiat [...] Wojewoda składającej się z działki nr [...] o powierzchni całkowitej 7,5133 ha, stanowiącej własność J. B. do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania przez Firma A. czynności związanych z remontem linii napowietrznej SN relacji Miechów — Książ Wielki poprzez wymianę wyeksploatowanych izolatorów na nowe, wykonane w technologii kompozytowej na słupach nr 2 i 3 linii SN 30 kV, zlokalizowanych na działce nr [...];

w pkt 2 - ustalił, że termin udostępnienia nieruchomości jest ustanowiony na okres 6 miesięcy od daty uprawomocnienia się niniejszej decyzji, przy czym prace związane z wymianą izolatorów powinny być wykonane w możliwie najkrótszym czasie i ograniczać do minimum uciążliwości w korzystaniu z nieruchomości.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył J. B., m. in. zarzucając zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, polegające na arbitralnym zobowiązaniu do udostępnienia działki nr [...], co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa wynikającego z zasady demokratycznego państwa prawnego. Zarzucono również nieproporcjonalne naruszenie prawa własności oraz zaniechanie obowiązku odbycia rokowań z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac. W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji, przeprowadzenie postępowania w sprawie udostępnienia przedmiotowej nieruchomości przedsiębiorstwu Firma A. od początku z umożliwieniem prawidłowego udziału w sprawie - w tym udziału w rokowaniach co do należnego odszkodowania za korzystanie z ww. nieruchomości.

Wojewoda decyzją z dnia 29 sierpnia 2019 r., znak [...] na podstawie art. 9a w związku z art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2204 ze zm.) – dalej jako "u.g.n." - oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) – dalej jako "k.p.a." - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W jej uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 124b ust. 1 u.g.n. starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zobowiązuje w drodze decyzji, właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynność.

Stosownie do treści art. 124b ust. 2 u.g.n., decyzję o opisanej wyżej treści organ administracji publicznej wydaje z urzędu lub na wniosek podmiotu zobowiązanego do dokonania czynności, o których mowa wyżej, z kolei dodany do art. 124b ust. 2a określa, iż decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności. Natomiast zgodnie z art. 124b ust. 3 cytowanej ustawy, obowiązek taki może zostać nałożony na okres nieprzekraczający 6 miesięcy, przy czym ustawodawca przewidział także możliwość wydania - po wydaniu decyzji, o której mowa w art. 124b ust. 1, w przypadkach wskazanych w art. 108 k.p.a. - zezwolenia na niezwłoczne zajęcie nieruchomości (art. 124b ust. 3 zd. 2 w związku z art. 124 ust. 1a u.g.n.).

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem wystąpiła spółka Firma A. z siedzibą w L. - właściciel przedsiębiorstwa, w skład którego wchodzi m.in. istniejąca sieć napowietrzna SN 30 kV relacji Miechów - Książ Wielki.

Wskazano, że art. 124b u.g.n. został wprowadzony ustawą z 24 września 2010 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r., Nr 200, poz. 1323). W uzasadnieniu projektu wspomnianej ustawy nowelizującej ustawę o gospodarce nieruchomościami (dostępnego na stronie internetowej: [...] oraz w systemie informacji prawnej "LEX"), wskazano m.in., iż: "Zmiana polegająca na dodaniu art. 124b do przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ma na celu umożliwienie wykonywania przez przedsiębiorstwa (energetyczne, gazowe, wodno - kanalizacyjne, itd.) prac związanych z konserwacją i utrzymaniem w należytym stanie sieci i urządzeń przesyłowych. Przepis ten umożliwia uzyskanie, w drodze decyzji starosty, prawa wstępu na nieruchomość w celu wykonywania czynności związanych z utrzymywaniem urządzeń, w sytuacji gdy nie zgadza się na to władający nieruchomością (tj. właściciel, użytkownik wieczysty albo posiadacz nieruchomości). Przedsiębiorca składając wniosek do starosty będzie zobligowany do przedstawienia dokumentów poświadczających prawa do urządzeń i przewodów znajdujących się na cudzej nieruchomości. Istnieje wiele przypadków, gdzie do wybudowanych urządzeń i przewodów, przedsiębiorstwo, które jest ich właścicielem, nie posiada odpowiedniego tytułu prawnego do nieruchomości, na których te urządzenia są zlokalizowane. Brak ustanowionej służebności przesyłu uniemożliwia przedsiębiorstwom wykonywanie czynności polegających na utrzymaniu takich urządzeń i przewodów. Proponowany przepis, będzie im to umożliwiał, w przypadkach gdy władający nieruchomością nie wyraża zgody na wejście na nieruchomość w celu wykonania takich prac remontowych."

Z powyższego wynika, iż wymienione w art. 124b ust. 1 u.g.n. czynności winny być związane z "konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii określonych obiektów linowych", a więc mają służyć ogólnie określonej konserwacji i utrzymywaniu w należytym stanie takich obiektów. Ocena planowanych prac winna uwzględniać specyfikę konkretnej sprawy i nie może abstrahować od definicji legalnych zawartych w przepisach u.g.n. oraz innych aktów prawnych, bowiem instytucja zobowiązania do udostępnienia nieruchomości stanowi formę władczej ingerencji w prawa jednostki.

Wniosek Firma A z siedzibą w L. o zobowiązanie właściciela działki nr [...] pół. w obr. 0001 gm. M. do udostępnienia części ww. działki celem wykonania prac remontowych polegających na wymianie izolatorów na znajdujących się na przedmiotowej działce dwóch stanowiskach skipowych, wpłynął do Starosty [...] 4 marca 2019 r., a więc już w okresie obowiązywania (od 1 stycznia 2019 r.) przepisu art. 124b ust. 2a określającego, iż decyzji, o której mowa w ust. 1, nadaje się rygor natychmiastowej wykonalności, którego jednak organ I instancji nie zastosował wydając zaskarżoną decyzję. Niemniej należy mieć na względzie, iż organ odwoławczy był władny do uzupełnienia zaskarżonej decyzji w tym zakresie, a ponadto podlega wykonaniu jako ostateczna w toku instancji.

Z wyjaśnień pełnomocnika wnioskodawcy przedstawionych w piśmie z 27 lutego 2019 r. wynika, iż "(...) PGE Dystrybucja z siedzibą w L., oddział S. K. na terenie Gminy M. zamierza zrealizować zadanie inwestycyjne pod nazwą "PBW przebudowy sieci średniego napięcia relacji Miechów-Książ Wielki oraz przebudowę stacji transformatorowej Siedliska 2 [...] gm. M.". Planowana inwestycja obejmuje remont linii napowietrznej SN relacji Miechów-Książ Wielki na odcinku od słupa nr 1 do słupa nr 28. Prace będą polegały na wymianie wyeksploatowanych izolatorów na istniejących słupach linii SN 30 kV na nowe wykonane w technologii kompozytowej. Wymiana izolatorów ma na celu podwyższenie stopnia bezpieczeństwa dla osób postronnych przebywających i pracujących w obrębie linii. Na terenie wnioskowanej działki nr ew. [...] znajduje się stanowisko słupowe nr 2 i 3 podlegające remontowi."

Firma A z siedzibą w L. zobowiązana jest - na podstawie przepisu art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (tekst jednolity: Dz.U. z 2019 r. poz. 755) - do utrzymywania zdolności urządzeń, instalacji i sieci do realizacji zaopatrzenia w energię w sposób ciągły i niezawodny, przy zachowaniu obowiązujących wymagań jakościowych, w odniesieniu do urządzeń i sieci będących własnością ww. spółki.

Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), przez "remont" należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.

Wnioskowany przez Firma A. z siedzibą w L. zakres prac remontowych na przedmiotowej nieruchomości wypełnia swoim zakresem regulację ujętą w art. 124b ust. 1 u.g.n. Planowane prace mają charakter zabezpieczający już istniejącą linię i bezpieczeństwo przesyłu energii elektrycznej. Są to zatem prace remontowe, niezmieniające parametrów linii. Dokonanie ww. prac remontowych linii elektroenergetycznej jest przy tym konieczne i uzasadnione.

Przechodząc z kolei do kwestii spełnienia drugiej z ww. przesłanek, należy wskazać, iż: "Przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga przeprowadzania rokowań w celu uzyskania zgody. W praktyce jednak, w wielu wypadkach, dojdzie do wymiany korespondencji, która w istocie będzie stanowiła rokowania. Brak zgody będzie oznaczać milczenie lub stawianie warunków, których przedsiębiorca nie będzie chciał spełnić (np. wyrażenie zgody pod warunkiem zapłaty określonej kwoty stanowi w tym przypadku brak zgody)" (G. Matusik, w: G. Bieniek, M. Gdesz, S. Kalus, G. Matusik, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce..., red. S. Kalus, Lexis.pl/el. 2012). Zatem podnoszone w odwołaniu zarzuty dotyczące "zaniechania obowiązku odbycia rokowań z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac" nie znajdują uzasadnienia, bowiem znajdująca się w aktach sprawy korespondencja nie budzi wątpliwości organu II instancji, iż pełnomocnik wnioskodawcy czynił starania, aby pozyskać zgodę właściciela na wykonanie niezbędnych prac remontowych na znajdujących się na przedmiotowej nieruchomości stanowiskach słupowych nr 2 i 3 linii SN 30 kV, które jednak pozostały bez odpowiedzi - k. a. nr 12-15.

Z kolei zarzut strony odwołującej się dotyczący: "bezprawnego zobowiązania do udostępnienia działki nr [...] na rzecz Firma A." również nie znajduje uzasadnienia, bowiem omówione powyżej ugruntowane stanowisko judykatury w zakresie stosowania przepisu o którym mowa w art. 124b ust. 1 u.g.n. jednoznacznie wyjaśnia, iż w przedmiotowej sprawie nie doszło do naruszenia ww. regulacji.

Kolejne zarzuty, tj.: "nieproporcjonalnego naruszenie prawa własności co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej" tego, iż na przedmiotowej działce "obecnie umieszczonych jest 17 różnych instalacji w postaci słupów oraz infrastruktury związanej z ich obsługą" - co, jak wskazuje J. B., jest liczbą instalacji, które uniemożliwiają swobodne korzystanie z nieruchomości i w sposób znaczący ograniczają dochodowość nieruchomości" - również nie mogą zostać uwzględnione, ponieważ powyższe kwestie wykraczają poza zakres przedmiotowej sprawy. Należy bowiem mieć na względzie, że kwestie odszkodowawcze mogą dotyczyć jedynie czynności wskazanych w niniejszej decyzji oraz mogą być rozpatrywane dopiero po zrealizowaniu inwestycji, co do której wydawane jest obecne zobowiązanie do udostępnienia nieruchomości w trybie art. 124b ust. 1 u.g.n.

Zgodnie z art. 129 ust. 5 pkt 1 u.g.n.: starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, wydaje odrębną decyzję o odszkodowaniu w przypadkach, o których mowa w art. 98 ust. 3, art. 106 ust. 1 i art. 124-126.

Przepis art. 124b ust. 4 u.g.n. stanowi, że za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

Z kolei zgodnie z art. 124b ust. 3 zd. 2 w związku z art. 124 ust. 4 u.g.n., na osobie lub jednostce organizacyjnej występującej o zezwolenie ciąży obowiązek przywrócenia nieruchomości do stanu poprzedniego, niezwłocznie po założeniu lub przeprowadzeniu ciągów, przewodów i urządzeń, o których mowa w ust. l. Jeżeli przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego jest niemożliwe albo powoduje nadmierne trudności lub koszty, stosuje się odpowiednio przepis art. 128 ust. 4. Z kolei zgodnie z tym ostatnim przepisem "Odszkodowanie przysługuje również za szkody powstałe wskutek zdarzeń, o których mowa w art. 120 i 124-126. Odszkodowanie powinno odpowiadać wartości poniesionych szkód. Jeżeli wskutek tych zdarzeń zmniejszy się wartość nieruchomości, odszkodowanie powiększa się o kwotę odpowiadającą temu zmniejszeniu.

Tytułem wyjaśnienia wskazano, iż szczegółowe wytyczne dotyczące kwestii odszkodowania za ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości zawierają przepisy § 43 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz.U. Nr 207, poz. 2109), zgodnie z którym:

1. Przy określaniu wartości poniesionych szkód na nieruchomości, o których mowa w art. 128 ust. 4 ustawy, uwzględnia się w szczególności: 1) stan zagospodarowania nieruchomości na dzień wydania decyzji odpowiednio o wywłaszczeniu, ograniczeniu sposobu korzystania albo zezwoleniu na czasowe zajęcie nieruchomości oraz stan zagospodarowania nieruchomości na dzień zakończenia działań uzasadniających wydanie tej decyzji; 2) utratę pożytków w okresie od dnia wydania decyzji do dnia zakończenia działań uzasadniających jej wydanie.

2. Przez stan zagospodarowania w przypadku nieruchomości zabudowanej rozumie się przeznaczenie i sposób wykorzystywania obiektów budowlanych oraz ich stan techniczny, a także cechy tych obiektów, a w szczególności gabaryty, formę architektoniczną, usytuowanie względem linii zabudowy oraz intensywność wykorzystania terenu.''

Odnośnie podniesionego w odwołaniu zarzutu nieumożliwienia wzięcia udziału w rozprawie administracyjnej, to zarzut ten, w świetle akt przedmiotowej sprawy nie znajduje potwierdzenia, bowiem strona odwołująca się została prawidłowo zawiadomiona o planowanej na 29 kwietnia 2019 r. o godz. 10:00 rozprawie administracyjnej wraz z oględzinami działki nr [...] w M., celem ustalenia stanu faktycznego, zebrania oświadczeń oraz uzgodnienia interesów stron. W aktach sprawy znajduje się bowiem zawiadomienie o terminie powyższej rozprawy, wysłane listem poleconym za zwrotnym potwierdzeniem odbioru poprzez wyznaczonego operatora pocztowego na aktualne dane adresowe J. B.. Powyższa korespondencja nie zostało przez odbiorcę podjęta w terminie i zwrócona 16 kwietnia 2019 r. do nadawcy, co potwierdzają stosowne adnotacje uwidocznione na odesłanej przesyłce - k .a. nr 16. Ponadto strony zostały prawidłowo powiadomione o zebraniu materiałów i dowodów w postępowaniu, czym organ I instancji wypełnił obowiązek wysłuchania stron przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Opisaną wyżej decyzję Wojewody zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie J. B.. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 2 Konstytucji RP, polegające na

arbitralnym zobowiązaniu skarżącego do udostępnienia nieruchomości znajdującej się w Miejscowości M. nr [...] przedsiębiorstwu Firma A., co narusza zasadę ochrony praw nabytych i zasadę sprawiedliwości społecznej, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa wynikające z zasady demokratycznego państwa prawnego;

2) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 Konstytucji RP w zw. z art. 8

Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności polegające na naruszeniu godności, prawa do ochrony czci, dobrego imienia, prawa do prywatności i prawa do własności skarżącego poprzez bezprawne zobowiązanie jego osoby do udostępnienia mojej nieruchomości znajdującej się w miejscowości M. nr [...] przedsiębiorstwu Firma A.,

3) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 21 Konstytucji RP polegające na braku słusznego odszkodowania za korzystanie z nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] w M., objętej księga wieczystą [...]; a w konsekwencji powyższych naruszeń:

4) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 64 ust. 1 i 2 w zw. z art. 67 ust.

1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 Protokołu nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegające na arbitralnym naruszeniu moich osobistych praw majątkowych i prawa do poszanowania mienia, które podlegają równej dla wszystkich ochronie, na skutek nieproporcjonalnego naruszenia prawa własności skarżącego, co stanowi przejaw nieuzasadnionej represji ekonomicznej.

5) naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 124 ust. 3 oraz art. 124b ustawy

z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami polegające na zaniechaniu obowiązku odbycia rokowań z właścicielem nieruchomości o uzyskanie zgody na wykonanie prac,

6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art 7, art 8 oraz art 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania Administracyjnego polegające na zaniechaniu realizacji obowiązku zapewnienia stronie czynny udział w każdym stadium postępowania, co w konsekwencji narusza zasadę ochrony praw nabytych, zasadę sprawiedliwości społecznej oraz zasadę równości wobec prawa, a także zasadę zaufania obywatela do państwa i tworzonego przez nie prawa.

W związku z powyższymi zarzutami skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji; udostępnienia nieruchomości skarżącego znajdującej się w Miejscowości M. nr [...] przedsiębiorstwu Firma A. od początku z umożliwieniem skarżącemu prawidłowego udziału w sprawie - w tym udziału w rokowaniach co do należnego mi odszkodowania za korzystanie z jego własności przez przedsiębiorstwa przesyłowe; oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodów z dokumentów podniesionych w treści uzasadnienia.

Organ wniósł o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 24 czerwca 2020 r. skarżący wskazał, że nie kwestionuje konieczności remontowania sieci SN, jednakże chciałby, aby odbyło się to z jego udziałem i po jego wysłuchaniu, co w tym postępowaniu nie miało miejsca. Okazał Sądowi korespondencję, która dostarczana jest do jego skrzynki pocztowej, podczas gdy skierowana jest do jego ciotki J. B., która nie mieszka na jego nieruchomości. Podejrzewa, że w ten sam sposób (czyli błędnie) była doręczana korespondencja dla niego w tym postępowaniu. Poinformował, że mieszka na ulicy [...], a ciotka na ul. [...]. Końcowo wskazał, że czuje się lekceważony zarówno przez organy jak i przez inwestora.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325) - dalej określanej jako "p.p.s.a." uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak stanowi art. 133 § 1 p.p.s.a. - Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy, na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest, zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z 9 lipca 2008 r., sygn. II OSK 795/07, LEX nr 483232).

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja podlega uchyleniu uwagi na naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 i 77 § 1 Kpa.

Jak stanowi art. 124b ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 65 z późn. zm., dalej zwanej u.g.n.), starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej zobowiązuje w drodze decyzji, właściciela, użytkownika wieczystego lub osobę, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości do udostępnienia nieruchomości w celu wykonania czynności związanych z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń, nienależących do części składowych nieruchomości, służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i energii elektrycznej oraz urządzeń łączności publicznej i sygnalizacji, a także innych podziemnych, naziemnych lub nadziemnych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń, a także usuwaniem z gruntu tych ciągów, przewodów, urządzeń i obiektów, jeżeli właściciel, użytkownik wieczysty lub osoba, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości nie wyraża na to zgody. Decyzja o zobowiązaniu do udostępniania nieruchomości może być także wydana w celu zapewnienia dojazdu umożliwiającego wykonanie czynność.

Wymienione w tym przepisie czynności winny być związane z konserwacją, remontami oraz usuwaniem awarii określonych obiektów linowych, a więc mają służyć ogólnie określonej konserwacji i utrzymywaniu w należytym stanie takich obiektów. Ocena planowanych prac winna uwzględniać specyfikę konkretnej sprawy i powinna nawiązywać do definicji legalnych zawartych w przepisach ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz innych aktów prawnych.

W tym miejscu wskazać zatem należy, że we wniosku z dnia 27 lutego 2019 r. (k. 21 akt adm.) inwestor wskazał, na dwie istotne okoliczności.

Po pierwsze, że: Firma A. z siedzibą w L., odział S. na terenie Gminy M. zamierza zrealizować zadanie inwestycyjne pod nazwą: "PBW przebudowy sieci średniego napięcia relacji Miechów - Książ Wielki oraz przebudowę stacji transformatorowej Siedliska 2 [...] gm. M.". Planowana inwestycja obejmuje remont linii napowietrznej SN relacji Miechów-Książ Wielki na odcinku od słupa nr 1 do słupa nr 28. Prace będą polegały na wymianie wyeksploatowanych izolatorów na istniejących słupach linii SN 30 kV na nowe wykonane w technologii kompozytowej. Wymiana izolatorów ma na celu podwyższenie stopnia bezpieczeństwa dla osób postronnych przebywających i pracujących w obrębie linii."

Oznacza to, że formalna nazwa inwestycji, nadana jej przez samego inwestora, dotyczy "przebudowy" sieci, natomiast w dalszym ciągu wniosku, i w pozostałych pismach złożonych w aktach sprawy, jak również w korespondencji ze skarżącym, używa się pojęcia "remont". Jako zakres prac "remontowych" wnioskodawca, a w ślad za nim organ, wskazuje, że będzie on polegał na wymianie izolatorów – na działce skarżącego na słupach nr 2 i 3. Jednak w żadnym miejscu organy nie wyjaśniają choćby pobieżnie tych istotnych rozbieżności – czy w istocie planowana inwestycja jest przebudową sieci czy też jej remontem, a jeśli tak, to na czym zatem w praktyce polega wymiana izolatorów na słupach posadowionych na działce skarżącego, skoro raz nazywa się tę czynność przebudową, a raz remontem. W aktach sprawy brak w tym zakresie jakiejkolwiek dokumentacji lub choćby nawet pobieżnych wyjaśnień. Tymczasem roboty (czynności) remontowe w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 ustawy prawo budowlane, wykonywane w istniejącym obiekcie budowlanym, muszą polegać na odtworzeniu (także z użyciem innych niż pierwotnie wyrobów) stanu pierwotnego (nie stanowiąc bieżącej konserwacji), bez zmiany parametrów użytkowych lub technicznych obiektu (co stanowi przebudowę w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b.), w tym bez zmiany charakterystycznych parametrów, jak np. powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość (gdyż zmiana w tym zakresie prowadzi do rozbudowy lub nadbudowy w rozumieniu art. 3 pkt 6 p.b.). Jeżeli organy orzekające w sprawie na podstawie art. 124b u.g.n. ustalą (m.in. na podstawie szczegółowej dokumentacji projektowej i technologicznej), że planowane prace budowlane doprowadzą do zmiany parametrów takich jak np. długość lub szerokość linii elektroenergetycznej, przebieg trasy linii w terenie, wysokość lub szerokość urządzeń lub przewodów liniowych (np. w zakresie określonego słupa elektroenergetycznego), napięcie lub natężenie elektroenergetyczne albo moc pola elektroenergetycznego, to należy przyjąć, że tego rodzaju prace nie stanowią prac remontowych w rozumieniu art. 124b u.g.n. w zw. z art. 3 pkt 8 p.b., lecz powinny być kwalifikowane jako inny rodzaj robót budowlanych np. przebudowa, nadbudowa, rozbudowa. (tak NSA w Warszawie w wyroku z dnia 18 maja 2020 r. sygn. I OSK 436/19) .

Wobec powyższego, w ponownie prowadzonym postępowaniu, organy będą obowiązane w pierwszej kolejności bezspornie ustalić jakie są faktyczne plany inwestycyjne inwestora i na czym faktycznie będą polegały, bo od tych ustalań zależy możliwość stosowania art. 124b ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Dalej wskazać należy, że wniosek inwestora dotyczy zajęcia 640 m2 działki skarżącego ("Wnioskowana do czasowego zajęcia powierzchnia części w/w działki: 640m 2."). Jak wynika z rejestru gruntów (k. 29 akt adm.), działka inwestora jest działką dużą i ma powierzchnię ok. 7, 5133 ha. Skoro sam inwestor wskazuje, że na nieruchomości tej znajdują się dwa słupy, na których planuje wykonać wymianę izolatorów, oraz, że w tym celu potrzebne będzie zajęcie 640 m2 działki skarżącego, to orzekanie przez organy o udostępnieniu inwestorowi całej, ponad siedmiohektarowej nieruchomości stanowi nie tylko orzeczenie ponad wniosek inwestora, ale także ingerencję w prawo własności skarżącego, ponad konieczną potrzebę. Nie ma żadnych przeszkód, aby w ponownym postępowaniu tak sformułować decyzję (lub nawet porządzić do niej stosowny załącznik graficzny), aby jednoznacznie z niej wynikało, jaki konkretnie obszar nieruchomości skarżącego podlega udostępnieniu.

Na koniec wreszcie wskazać należy, że przepis art. 124b u.g.n. nie wymaga, aby przed wydaniem decyzji o udostępnieniu nieruchomości przeprowadzone zostały z jej właścicielem rokowania. Do wydania decyzji wystarczy jedynie aby właściciel nie wyraził zgody na udostępnienie nieruchomości. Zgodnie z art. 124b ust. 4 u.g.n., za udostępnienie nieruchomości oraz szkody powstałe na skutek czynności, o których mowa w ust. 1, przysługuje odszkodowanie w wysokości uzgodnionej między właścicielem, użytkownikiem wieczystym lub osobą, której przysługują inne prawa rzeczowe do nieruchomości a podmiotem, któremu udostępniono nieruchomość. Jeżeli do takiego uzgodnienia nie dojdzie w terminie 30 dni, licząc od dnia, w którym upłynął termin udostępnienia nieruchomości, określony w decyzji, o której mowa w ust. 1, starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej wszczyna postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania.

Zatem zarzut skargi, że rokowania były pozorne jest nieuzasadniony, skoro nie były one przesłanką wydania decyzji.

Jednak brak konieczności prowadzenia rokowań pomiędzy inwestorem a właścicielem nie oznacza, że strona postępowania (właściciel nieruchomości) traci prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Ponownie prowadząc postępowanie, organ winien zapewnić, aby skarżący, miał realną możliwość wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, szczególności w kontekście zgłoszonych na rozprawie, uprawdopodobnionych omyłek w doręczaniu korespondencji na jego adres. Zgodnie z art. 14 § 2 Kpa, zawiadomienie o terminie oględzin może zostać dokonane dodatkowo również telefonicznie. Jeżeli wówczas skarżący nie weźmie w nich udziału bez ważnego, usprawiedliwionego powodu, to pozbawi się możliwości podnoszenia dalszych zarzutów w tym zakresie.

Tytułem wyjaśnienia dodać także należy, że w postępowaniu administracyjnym o udostępnienie nieruchomości celem dokonania remontu słupów (o ile taki okaże się rzeczywisty zamiar inwestora, o czym była mowa powyżej) nie mogą być rozstrzygane kwestie pozostałych, znajdujących się na nieruchomości skarżącego elementów innych instalacji i infrastruktury przesyłowej. W tym zakresie zarzuty skargi są zatem nieuzasadnione.

Wobec powyższego zaskarżoną decyzja została uchylona na zasadzie art. 145 pkt. 1 lit. c p.p.s.a. Decyzja organu i Instancji został uchylona na zasadzie art. 135 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Na zasądzone koszty w wysokości 200 zł składa się kwota uiszczonego przez skarżącego wpisu od skargi.