Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 503/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2011-05-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 28
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Bałaban, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 19 maja 2011 r. sprawy ze skargi Z. W. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] 2010 r., nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., Nr [...], wydaną po rozpatrzeniu wniosku Z. W., Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 12.328,17 zł oraz odsetek za zwłokę od powyższych należności w kwocie 20.901,00 zł.

Od powyższej decyzji Z. W. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Decyzją z dnia [...] września 2010 r., Nr [...], Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2010 r.

Uzasadniając rozstrzygnięcie organ wskazał w pierwszej kolejności, iż zgodnie z art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998r o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009r., Nr 205, poz. 1585; dalej jako: ustawa systemowa) należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności.

W ocenie organu w przypadku wnioskodawcy, z uwagi na posiadany majątek nieruchomy, powyższa przesłanka nie została spełniona. Na podstawie informacji uzyskanej ze Starostwa Powiatowego w K. organ ustalił, że wnioskodawca jest właścicielem działek nr [...] o pow. 0,39 ha, nr [...] o pow. 0,89 ha, dla których założona jest księga wieczysta nr KW [...] oraz działek nr [...] o pow. 1.12 ha, nr [...] o pow. 0,27 ha, nr [...] o pow. 0,14 ha, dla których założona jest księga wieczysta nr KW [...]. Zadłużenie, o którego umorzenie strona wnioskuje, zostało zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej - zwykłej dokonanym w 2002 r. w księdze wieczystej nr KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy V Wydział Ksiąg Wieczystych w K.

W dalszej kolejności organ stwierdził, iż zbadano również przesłanki umorzenia na podstawie art. 28 ust. 3a ustawy oraz rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. nr 141, poz. 1365), czyli w sytuacji braku całkowitej nieściągalności.

Na podstawie zebranego materiału dowodowego organ ustalił, że wnioskodawca wraz z matką D. W. tworzy wspólne gospodarstwo domowe. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura pobierana przez matkę z ZUS, której wysokość wynosi 1.175,13 zł brutto (tj. 995,37 zł netto), dochody uzyskiwane przez nią z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej (zgodnie z zeznaniem podatkowym PIT-28 przychód z tego tytułu za 2009 r. wyniósł 7.517,00 zł), zasiłek pielęgnacyjny z MOPS przyznany na okres 01.01.2010 r. – 09.04.2010 r. w wysokości 153,00 zł miesięcznie, renta z KRUS przyznana do dnia 31.12.2010 r. w wysokości 49,44 zł miesięcznie. Ponadto zgodnie z zaświadczeniem Wójta Gminy T. z dn. 14.05.2010 r. roczny dochód z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego o pow. 2,81 ha wynosi 8.265,12 zł. Jednakże zgodnie z oświadczeniem strony rzeczywisty dochód z gospodarstwa rolnego to kwota rzędu 700,00 zł - 1.00,00 zł rocznie w płodach rolnych na własny użytek. Wnioskodawca oświadczył również, że nie posiada środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, papierów wartościowych, żadnego majątku ruchomego za wyjątkiem samochodu osobowego Fiat 126p z 1987 r. Nie posiada również innego zadłużenia niż wobec Zakładu. Wysokość kosztów związanych z leczeniem wnioskodawca określił na kwotę 100,00 zł - 300,00 zł miesięcznie. Ponadto zgodnie z przedłożonym przez matkę zestawieniem wysokość miesięcznych wydatków wynosi ok. 1.100,00 zł. Zgodnie z orzeczeniem Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z dn. 21.01.2010 r. wnioskodawca zaliczony został do osób niepełnosprawnych o znacznym stopniu niepełnosprawności (niepełnosprawność orzeczona została do 31.01.2012 r.).

W ocenie organu sytuacja materialna, w jakiej obecnie znajduje się rodzina wnioskodawcy jest niewątpliwie trudna, na co wskazuje łączna wysokość dochodów uzyskiwanych przez członków rodziny.

Zakład uznaje również argument złego stanu zdrowia wnioskodawcy. Przedłożona dokumentacja lekarska, w tym również stosowne orzeczenie Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, wskazuje na problemy zdrowotne, co wiąże. się z koniecznością ponoszenia określonych kosztów leczenia (rehabilitacji) i uniemożliwia podjęcia zatrudnienia.

W ocenie organu jednakże podnoszone przez stronę argumenty nie są przesłankami przesądzającymi o skierowaniu wniosku do umorzenia.

Organ podkreślił także, iż nie zachodzi konieczność spłaty zadłużenia jednorazowo, jeśli nie pozwala na to sytuacja finansowa. Spłata należności z tytułu składek może bowiem następować w ramach systematycznych wpłat, w zadeklarowanej przez stronę wysokości.

Dodatkowo wskazano, że umorzenie należności stanowi wyraz definitywnej rezygnacji uprawnionego organu z możliwości ich wyegzekwowania. Biorąc zatem pod uwagę publicznoprawny charakter należności z tytułu nieopłaconych składek oraz uwzględniając cele, na jaki są przeznaczone, organ odpowiedzialny za ich pobór zobligowany jest do szczególnej staranności i ostrożności w stosowaniu instytucji umorzenia. W przeciwieństwie do zobowiązań cywilnoprawnych wierzyciel nie ma swobody w dysponowaniu należnościami z tytułu składek także z uwagi na konieczność respektowania ustawowej zasady równości wobec prawa. Zatem pomimo zrozumienia aktualnej sytuacji finansowej wnioskodawcy wierzyciel zobowiązany jest kierować się zasadą ostrożności mającą na celu ochronę środków publicznych, których jest dysponentem, tym bardziej że należności te służą do zapewnienia środków na wypłaty emerytur i rent. Należy również dodać, że działalność gospodarcza podejmowana jest na własny rachunek i ryzyko, a każdy podmiot powinien podejmować decyzje w sposób racjonalny i przemyślany, zaś ewentualne niepowodzenia nie mogą obciążać ogółu i skutkować ulgowym traktowaniem oraz, umorzeniem zobowiązań. To płatnik winien poszukiwać możliwości rozwiązania swojej sytuacji finansowej i płatniczej bez udziału państwa.

W konkluzji organ wskazał, że decyzje w sprawach umorzenia, wydane na podstawie art. 28 ustawy systemowej oparte są na uznaniu administracyjnym. Oznacza to, że nawet zaistnienie przesłanek określonych w przepisach ustawy systemowej nie musi prowadzić do pozytywnego dla strony rozstrzygnięcia sprawy.

W skardze do sądu administracyjnego na decyzję z [...] września 2010 r. Z. W. przedstawił na wstępie szeroko okoliczności, które w jego ocenie doprowadziły do powstania zadłużenia, którego umorzenia się domaga. W dalszej kolejności wskazał, że jego trudna sytuacja finansowa jest następstwem ciężkiej choroby – nowotworu złośliwego (chłoniaka), którą wykryto kilka lat temu. Choroba i jej leczenie nadwyrężyły stan zdrowia skarżącego do tego stopnia, że nie jest on w stanie podjąć jakiejkolwiek działalności zarobkowej, a nawet ma trudności w samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji, wbrew twierdzeniom ZUS, skarżący spełnia przesłanki umorzenia należności z tytułu składek.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ w ocenie Sądu organ administracji publicznej dopuścił się naruszeń prawa, skutkujących koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji. Wprawdzie nie wszystkie argumenty podniesione przez skarżącego są uzasadnione, tym niemniej sąd administracyjny zobowiązany jest do dokonania z urzędu kompleksowej kontroli zaskarżonego aktu pod kątem jego zgodności z prawem, niezależnie od wniosków i argumentów podnoszonych w skardze i przywołanej tam podstawy prawnej (art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm., dalej jako: p.p.s.a.).

Przesłanki umorzenia składek na ubezpieczenia społeczne określa art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. W świetle tego przepisu umorzenie należności z tytułu składek może nastąpić przede wszystkim w przypadku ich całkowitej nieściągalności, przy czym sytuacje kwalifikowane jako całkowita nieściągalność składek określa art. 28 ust. 3 ustawy. Ponadto, z art. 28 ust. 3a ustawy wynika, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne ubezpieczonych będących równocześnie płatnikami składek na te ubezpieczenia mogą być w uzasadnionych przypadkach umarzane pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w tej sytuacji precyzuje wspomniane wyżej rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (dalej jako: rozporządzenie w sprawie zasad umarzania należności).

Niewątpliwie słuszne jest stwierdzenie organu, oparte zresztą na poglądach orzecznictwa, iż nawet zaistnienie określonych w przepisach prawa przesłanek umorzenia należności z tytułu ubezpieczeń społecznych, nie obliguje organu do wydania decyzji o umorzeniu należności. Decyzja o umorzeniu opiera się bowiem na uznaniu administracyjnym.

Powyższe stwierdzenie musi być obwarowane pewnymi istotnymi w przedmiotowej sprawie zastrzeżeniami. Uznanie administracyjne nie oznacza dowolności organu. Działając w oparciu o uznanie organ zobligowany jest przede wszystkim do zachowania wszystkich standardów proceduralnych. Ponadto swobodę wyboru rozstrzygnięcia organu ogranicza wyrażona w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego zasada uwzględniania z urzędu interesu społecznego (publicznego) i słusznego interesu strony. Zasada ta obliguje organ do podjęcia decyzji w sprawie po dokładnym wyważeniu wchodzących w grę konkurujących ze sobą wartości ogólnospołecznych i indywidualnych.

W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się, że ograniczeniami swobody uznania administracyjnego są przesłanki sformułowane w art. 28 ustawy systemowej i w § 3 rozporządzenia w sprawie zasad umarzania należności. W sytuacji, gdy strona wykaże, że istnieją ustawowe przesłanki umorzenia, aby uniknąć dowolności decyzji, organ musi wykazać przyczyny, dla których, mimo istnienia tych przesłanek, odmówił umorzenia, a w wywodach tych musi rozważyć zarówno ważny interes osoby zobowiązanej, jak i stan finansów ubezpieczeń społecznych. Prawidłowość tego działania podlega kontroli sądowej, w ramach której Sąd ocenia, czy zgromadzony został wystarczający materiał dowodowy dla ustalenia istnienia (lub nieistnienia) przesłanek umorzenia oraz czy zgromadzony materiał został prawidłowo oceniony, a następnie, czy z oceny tej zostały wyciągnięte wnioski właściwe pod względem logicznym i pod względem prawnym (por. wyr. NSA z dnia 20 marca 2007 r.; II GSK 345/06 oraz z 5 kwietnia 2011 r., II GSK 427/10, dostępne w internetowej bazie orzeczeń: orzeczenia.nsa.gov.pl)

Wybór rozstrzygnięcia dokonany przez organ w ramach uznania administracyjnego może być zaakceptowany jako zgodny z prawem tylko wówczas, gdy będzie się opierał na w pełni wyjaśnionych okolicznościach faktycznych sprawy i nie będzie sprzeczny z zasadami logiki i wnioskami płynącymi z doświadczenia życiowego.

Nawet działając w ramach uznania administracyjnego organ nie przestaje być związany jedną z podstawowych zasad postępowania administracyjnego, jaką jest zasada prawdy materialnej (obiektywnej), obligująca organ do podjęcia wszelkich kroków celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, w zgodzie z rzeczywistym stanem rzeczy (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.). Zasada ta nabiera szczególnego znaczenia właśnie w przypadku decyzji uznaniowych.

Ponadto ugruntowany jest pogląd orzecznictwa, zgodnie z którym w przypadku decyzji opartych na uznaniu administracyjnym luz decyzyjny organu ogranicza konieczność respektowania wyrażonej w art. 7 KPA zasady uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela. Oznacza to, że obowiązkiem organu, nawet w przypadku decyzji uznaniowych, jest należyte wyważenie kolidujących ze sobą w konkretnej sprawie interesów: indywidualnego i publicznego. Ponadto, organ mając do wyboru różne możliwe sposoby rozstrzygnięcia sprawy, powinien wybrać rozwiązanie zgodne ze słusznym interesem strony, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie interes publiczny.

Odnosząc powyższe uwagi do oceny zaskarżonej decyzji, Sąd zgadza się z organem, że w badanej sprawie nie została spełniona przesłanka całkowitej nieściągalności należności. W sytuacji, gdy zadłużenie, którego umorzenia domaga się skarżący jest zabezpieczone wpisem hipoteki przymusowej na gruntach będących jego własnością, nie można mówić o całkowitej nieściągalności zaległości.

Inaczej należy już jednak ocenić zgodność decyzji z prawem w zakresie dotyczącym możliwości umorzenia należności przy braku przesłanki całkowitej nieściągalności.

Zaskarżonej decyzji należy zarzucić przede wszystkim brak należytego wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu skarżącego. Trzeba zgodzić się z organem, że nawet zaistnienie przesłanek umorzenia należności określonych w ustawie lub rozporządzeniu wykonawczym nie obliguje go do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony. Przy wyborze rozstrzygnięcia organ powinien kierować się także interesem publicznym wyrażającym się w dbałości o stan finansów publicznych, zwłaszcza wobec powszechnie znanych problemów systemu ubezpieczeń społecznych nie tylko w Polsce, ale i w krajach bogatszych.

Należy jednak zwrócić uwagę na trafny i mogący znaleźć zastosowanie również w badanej sprawie pogląd wyrażony w wyroku WSA w Warszawie z 17 grudnia 2007 r. (V SA/Wa 2549/07; LEX nr 484922): "Interes publiczny sprowadzający się do dbałości o stan finansów publicznych - finansów ubezpieczeń społecznych - nie powinien być rozumiany jako z zasady sprzeczny z ważnym interesem osoby zobowiązanej. Sytuacja, w której zapłata zaległości spowoduje jeszcze większą konieczność sięgania przez Zobowiązaną, pozbawioną możliwości zaspokojenia swoich i swojej rodziny niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem obywatela, jednocześnie nie jest także zgodna z interesem publicznym. Biorąc pod uwagę, że Skarżąca z rodziną obecnie utrzymuje się dzięki korzystaniu ze środków pomocowych, trudno przyjąć, że wyegzekwowanie od niej zaległych należności będzie pozostawać w zgodzie z interesem publicznym i słusznym interesem obywatela." Podobne stanowisko zajął NSA w uzasadnieniu wyroku z 20 marca 2007 r. (II GSK 345/06; LEX nr 321267): "Sytuacja, w której zapłata zaległości powoduje konieczność sięgania przez zobowiązanego, pozbawionego możliwości zaspokojenia swoich niezbędnych potrzeb materialnych, do środków pomocy państwa, nie jest zgodna z interesem tego obywatela, jednocześnie nie jest również zgodna z interesem publicznym".

Interes publiczny należy do kategorii tzw. pojęć niedookreślonych, które nie dają się zdefiniować w sposób abstrakcyjnych, lecz ich treść i konsekwencje muszą być ustalane w warunkach konkretnej sprawy, co jest zadaniem organu administracji publicznej. Interes publiczny ma przy tym charakter wieloaspektowy i błędem jest jego zbyt wąskie pojmowanie, zawężone tylko do wąskiego aspektu danej sprawy.

Należy zwrócić uwagę, że w badanej sprawie skarżący korzysta ze wsparcia z pomocy społecznej, otrzymując zasiłek pielęgnacyjny. Otrzymywana renta z KRUS jest na bardzo niskim poziomie (49,44 zł). Jak wynika z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z 21 stycznia 2010 r. skarżący jest nie tylko całkowicie niezdolny do pracy, ale wymaga wręcz konieczności stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W tej sytuacji oczekiwanie, że skarżący podejmie działalność zarobkową, z której uzyska nie tylko niezbędne środki utrzymania, ale jeszcze będzie spłacał zadłużenie z tytułu składek pozostaje w oczywistej sprzeczności nie tylko z doświadczeniem życiowym, ale wręcz ze zdrowym rozsądkiem. Z jednej strony należy mieć na uwadze, że przesłanki całkowitej nieściągalności należności (art. 28 ust. 1-3 ustawy systemowej) oraz przesłanki umorzenia przy braku całkowitej nieściągalności (art. 28 ust. 3a oraz rozporządzenie w sprawie umarzania należności) są wobec siebie rozdzielne. Z drugiej jednak analizując możliwość umorzenia należności przy braku całkowitej nieściągalności organ nie może całkowicie abstrahować od realnych możliwości spłacenia przez skarżącego istniejącej zaległości. Ochrona interesu publicznego nie może być założeniem przyjętym ex ante. Odmowa umorzenia należności musi być wyrazem wnikliwej analizy okoliczności konkretnej sprawy i dokonania wyboru pomiędzy wartościami interesu publicznego i interesu jednostki w tych konkretnych okolicznościach. Zaskarżona decyzja wymogu tego nie spełnia. Oznacza to naruszenie zarówno jednej z podstawowych zasad postępowania administracyjnego – uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywatela (art. 7 KPA), jak i naruszenie przepisów prawa materialnego, stanowiących podstawę orzekania w przedmiocie umorzenia – art. 28 ust. 3a ustawy systemowej i § 3 rozporządzenia w sprawie umarzania należności.

Należy przy tym zauważyć, że ustawodawca dał organom orzekającym w tego typu sprawach szersze instrumentarium orzekania, niż tylko "zerojedynkowy" system oceny: "umorzyć – odmówić umorzenia". Z art. 28 ustawy systemowej wynika, że umorzenia może nastąpić również w części – np. co do odsetek lub części należności. Pozwala to na znalezienie właściwego rozwiązania, dostosowanego do realiów konkretnej sprawy i umożliwiającego pogodzenie interesu publicznego z indywidualnym.

Zawarte w uzasadnieniu rozstrzygnięcia wywody organu, mające być wyrazem wyważenia interesu społecznego i interesu skarżącego mają charakter ogólnikowych stwierdzeń, bez odniesienia się do warunków konkretnej sprawy. Warunki badanej sprawy, w tym niewątpliwie trudna sytuacja skarżącego, wynikająca przede wszystkim z ciężkiej choroby, wielkość istniejącego zadłużenia i wzgląd na interes publiczny, wymagają po stronie organu większej staranności przy wyborze rozstrzygnięcia. Sąd administracyjny ograniczony w swych kompetencjach tylko do oceny legalności zaskarżonej decyzji nie może z oczywistych względów nakazać organowi wyboru takiego, a nie innego rozstrzygnięcia sprawy, gdyż rolę odgrywają tu już pozaprawne czynniki – celowościowe, rzetelnościowe i gospodarnościowe. Aby decyzja uznaniowa była zgodna z prawem, postępowanie zmierzające do jej wydania musi spełnić wszystkie wymogi proceduralne, a wybór takiego, a nie innego rozstrzygnięcia musi być wyczerpująco uzasadniony. Zaskarżona decyzja z wyżej przedstawionych względów wymogom tym nie odpowiada, dlatego musi zostać uchylona.

Dodatkowo należy wskazać na naruszenie przez organ zasady prawdy obiektywnej, poprzez pozostawienie niewyjaśnionymi wątpliwości związanych z dochodami z działek rolnych, jakie są własnością skarżącego. Organ powołuje się na zaświadczenie Wójta Gminy T., z którego wynika, że roczny dochód z tytułu posiadania gospodarstwa o pow. 2,81 ha wynosi 8.265,12 zł. Z drugiej strony wskazuje na oświadczenie skarżącego, z którego wynika, że rzeczywisty dochód z gospodarstwa rolnego to kwota rzędu 700,00 zł - 1.00,00 zł rocznie w płodach rolnych na własny użytek. Należy wskazać, że organy zaniedbały sprawdzenia, czy skarżący nie otrzymuje dochodu w postaci dopłat rolnych, co wymagałoby zasięgnięcia informacji w Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Ewentualne dopłaty zwiększałyby dochód skarżącego, dlatego ustalenia w tym względzie mogłyby mieć wpływ na sposób oceny sytuacji skarżącego, a co za tym idzie – rozstrzygnięcie sprawy. W tej sytuacji należy uznać, że organ orzekający w sprawie nie dopełnił wymogu pełnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy, czym naruszył wspomniane art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

W konkluzji należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zarówno z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynika sprawy, jak i naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Takie stwierdzenie obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.).

Oceniając podniesione w skardze zarzuty dotyczące okoliczności powstania zaległości w składkach po stronie skarżącego należy stwierdzić, że są one pozbawione znaczenia z punktu widzenia niniejszej sprawy. Przesłanki umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne są określone w sposób całkowicie niezależny od przyczyn powstania zaległości i opierają się na analizie aktualnej sytuacji wnioskodawcy, jego możliwościach finansowych, stanie rodzinnym i zdrowotnym. Okoliczności powstania zaległości nie są wskazane jako przesłanki podejmowania decyzji w kwestii umorzenia. Analiza argumentacji skargi w tym zakresie jest zatem całkowicie zbędna z punktu widzenia oceny legalności zaskarżonej decyzji.

Uchylenie zaskarżonej decyzji rodzi po stronie organu konieczność ponownego rozpatrzenia sprawy i wydania decyzji. Przeprowadzając ponownie postępowania organ powinien podjąć starania o wyjaśnienie wątpliwości związanych z dochodami z posiadania przez skarżącego gospodarstwa rolnego, a następnie dokonać ponownej oceny jego sytuacji majątkowej, zdrowotnej i rodzinnej przez pryzmat przesłanek umorzenia należności, interpretowanych zgodnie ze wskazówkami przedstawionymi wyżej.

Sąd pomimo uwzględnienia skargi nie określił, stosownie do art. 152 p.p.s.a., czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane, gdyż było to bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że przedmiotem skargi jest decyzja odmowna, a więc nie podlegająca wykonaniu.

Mając powyższe na względzie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.