Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1839/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 37 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, , Protokolant st. sekr. sąd. Magdalena Banaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 listopada 2019 r. sprawy ze skargi D. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego D. C. kwotę 697 zł (sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

I.

W dniach [...] września 2005 r. oraz [...] maja 2006 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego Powiatu W. Z. przeprowadził na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. W. [...] w K. kontrolę podczas której ustalono, że inwestor J. S. wybudował w 1984 roku łącznik pomiędzy budynkiem socjalno-mieszkalnym a budynkiem produkcyjno-biurowym z klatką schodową wewnątrz łącznika. W takim kształcie ww. łącznik został wykazany na projekcie instalacji gazowej, stanowiącym załącznik do decyzji z dnia [...] września 1986 r. o pozwoleniu na budowę. Organ powiatowy ustalił również, że następnie w 1987 roku J. S. dokonał likwidacji klatki schodowej wewnątrz łącznika i wybudował nową klatkę schodową na zewnątrz łącznika - bez pozwolenia na budowę.

Organ powiatowy stwierdził, że skoro ww. klatka schodowa w aktualnym kształcie zrealizowana została samowolnie w 1987 roku i od chwili powstania użytkowana jest zgodnie z obecnym przeznaczeniem, to postępowanie należy prowadzić na podstawie ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm. - dalej jako P.b. z 1974 r.).

W związku z powyższym postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 56 P.b. z 1974 r. nałożono na J. S. obowiązek wykonania i dostarczenia następujących dokumentów:

- zaświadczenia Burmistrza Miasta i Gminy L. o zgodności obiektu z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w okresie zakończenia budowy (1987 r.),

- inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej klatki schodowej z łącznikiem wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych wraz z projektem zagospodarowania działki sporządzonym na aktualnej mapie do celów projektowych.

W dniu [...] października 2006 r. inwestor przedłożył żądaną dokumentację w związku z czym PINB W. Z. decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] udzielił J. S. pozwolenia na użytkowanie klatki schodowej przy łączniku łączącym budynek socjalno-mieszkalny z budynkiem produkcyjno-biurowym oraz czterech wiat drewnianych wybudowanych w południowej części działki nr ewid. [...] przy ul. W. [...] w K., gmina L.

Decyzja ta została doręczona inwestorowi, a także wnioskodawczyni postępowania M. T. Decyzja nie została doręczona właścicielowi nieruchomości nr ewid. [...] bezpośrednio sąsiadującej z inwestycją.

II.

Wnioskiem z dnia [...] grudnia 2018 r. D. C. (dalej jako Skarżący) wystąpił o stwierdzenie nieważności ww. decyzji PINB W. Z. z dnia [...] kwietnia 2007 r. wskazując jako podstawę żądania art. 156 § 1 pkt 2 i 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - dalej jako k.p.a.). Zarzucił organowi powiatowemu rażące naruszenie art. 42 ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 140 i 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1963 r. Kodeks cywilny (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1145 ze zm.) oraz art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. i § 12 ust. 1 i 2 oraz § 13 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. nr 17 poz. 62 ze zm. - dalej jako rozporządzenie z 1980 r.), a także art. 8, art. 9, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a.

W uzasadnieniu wniosku wskazano m.in., że "klatka schodowa została (...) wybudowana na cudzej nieruchomości, należącej obecnie do wnioskodawcy, która nie należała do J. S. i do której nie miał żadnych praw. Ponadto J. S. wybudował okna i przeszklone drzwi na pierwszym piętrze wyżej wskazanego łącznika w taki sposób, że zwrócone są w kierunku nieruchomości Wnioskodawcy oraz położone na samej granicy nieruchomości Wnioskodawcy bez zachowania jakiejkolwiek odległości między tymi nieruchomościami, co zdaniem Skarżącego świadczy o naruszeniu przepisów o odległościach budynków od granicy działki.

III.

Decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji PINB W. Z. z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...].

W ocenie [...]WINB organ powiatowy nie naruszył w sposób rażący ani art. 37 ani też art. 42 P.b. z 1974 r.

Organ wyjaśnił także, że przepisy art. 37 i 42 P.b. z 1974 r. nie dają podstawy do badania przez organy administracji czy właściciel posiada prawo do dysponowania działką, na której posadowiony jest obiekt, a w konsekwencji art. 37 ww. ustawy nie uprawnia do orzekania nakazu rozbiórki wyłącznie ze względu na nieposiadanie tego prawa.

Zdaniem [...]WINB klatka schodowa mogłaby podlegać rozbiórce wyłącznie w przypadku ustalenia, że zachodzi jedna z przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. Fakt posiadania (bądź nie) przez właściciela tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się sporny obiekt nie ma istotnego znaczenia z punktu widzenia możliwości jego zalegalizowania na podstawie przepisów ww. ustawy.

Organ wyjaśnił także, że usytuowanie okien i drzwi w ścianie północnej łącznika znajdującego się na działce nr ewid. [...] nie może podlegać ocenie w tym konkretnie postępowaniu nadzwyczajnym, ponieważ decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. udzieliła pozwolenia na użytkowanie klatki schodowej przy łączniku łączącym budynek socjalno-mieszkalny z budynkiem produkcyjno- biurowym oraz czterech wiat drewnianych wybudowanych w południowej części działki nr ewid. [...], a nie samego łącznika.

IV.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję [...]WINB odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji PINB.

W uzasadnieniu podkreślił, iż jak wynika z akt sprawy, PINB prowadził postępowanie administracyjne w sprawie legalności obiektów budowlanych znajdujących się na nieruchomości w L. przy ul. W. [...].

Dalej GINB podkreślił, że zgodnie z art. 103 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (aktualny tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm. - dalej jako P.b. z 1994 r.), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2, który stanowi, że przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Z uwagi na powyższe przepisy, mając na względzie datę wybudowania "klatki schodowej" i łącznika, jak również wiat, postępowanie w stosunku do przedmiotowych samowoli budowlanych i ich legalizację prowadzono w oparciu o przepisy P.b. 1974 r.

Mając to na względzie GINB w całości zaakceptował stanowisko [...]WINB, Uzupełniająco wyjaśnił, że niespełnienie warunków technicznych nie jest na gruncie P.b. z 1974 r. wystarczającą przesłanką uzasadniającą nakazanie rozbiórki.

Podkreślił, że w celu ustalenia, czy zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązków o których mowa w art. 40 P.b. z 1974 r., PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia dokumentacji dotyczącej wiat (zaświadczenia Burmistrza, inwentaryzacji architektoniczno-budowlanej wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych i projektem zagospodarowania działki sporządzony na aktualnej mapie do celów projektowych).

Tożsame obowiązki, tyle tylko, że dotyczące przedmiotowej klatki schodowej i łącznika, nałożył organ powiatowy na J. S. postanowieniem z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...].

Zdaniem GINB organ powiatowy po poddaniu ocenie dokumentów przedłożonych przez Inwestora i uznaniu, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki do nałożenia obowiązku z art. 40 P.b. z 1974 r. (budowa nie narusza warunków techniczno-budowlanych i jest zgodna ze sztuką budowlana) udzielił kwestionowaną decyzją pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej "klatki schodowej" i łącznika oraz czterech wiat drewnianych. W decyzji tej organ stwierdził zdatność do użytkowania przedmiotowych obiektów, co znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym (opinia techniczna z dnia [...] października 2006 r.).

Odwołując się do orzecznictwa GINB wskazał, że powszechnie przyjmuje się w nim, że przepisy art. 37, art. 40 i art. 41 P.b. z 1974 r. (w związku z art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r.) nie uzależniają wydania rozstrzygnięć od tego, czy inwestor posiadał prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i organ powiatowy zastosował właśnie taką wykładnię prawa, a tym samym nie można mówić o rażącym jego naruszeniu.

GINB podkreślił fakt znacznego upływu czasu, co ma wpływ na ocenę skutków społeczno-gospodarczych jakie wywołuje decyzja legalizacyjna PINB. Zdaniem organu, nie można przyjąć, aby decyzja wydana przeszło 10 lat temu, odnośnie obiektów wzniesionych przeszło 30 lat temu dotknięta była takimi skutkami.

V.

Skargę na powyższą decyzję, kwestionując ją w całości, wniósł D. C. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie:

1. art. 8, art. 9, art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. i w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 6 P.b. z 1974 r. poprzez brak rozróżnienia między obowiązkiem weryfikacji posiadania przez inwestora tytułu prawnego do nieruchomości, a obowiązkiem weryfikacji tego czy samowola budowlana nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich i obowiązkiem przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, które nie byłoby fikcyjne i które byłoby zgodne z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, w tym z zasadą pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.),

2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 8, art. 9, art. 11 i w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie, iż PINB nie naruszył w rażącym stopniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego w sytuacji, gdy jego decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdza, że łącznik nie stwarza zagrożenia dla interesów osób trzecich pomimo tego, że postępowanie PINB było w tym zakresie prowadzone w sposób całkowicie arbitralny i fikcyjny, gdyż uzasadnienie decyzji w żaden sposób nie tłumaczy na jakiej podstawie PINB przyjął, że łącznik nie stwarza zagrożenia dla interesów osób trzecich oraz w żaden sposób nie wyjaśnia jak rozumiane są interesy osób trzecich, o których mówi ta decyzja oraz jaki był tok rozumowania i argumentacji organu, który doprowadził do przyjęcia, że decyzja PINB nie zagraża interesom osób trzecich, co jest całkowicie sprzeczne z zasadą pogłębiania zaufania obywateli (art. 8 k.p.a.), zasadą informowania stron (art. 9 k.p.a.) oraz zasadą przekonywania (art. 11 k.p.a.),

3. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 42 ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 pkt 6 P.b. z 1974 r. w zw. z art. 140 oraz art. 143 k.c. poprzez błędne przyjęcie, iż PINB nie naruszył rażąco wskazanych przepisów w sytuacji, gdy udzielił, w ramach postępowania legalizacyjnego, pozwolenia na użytkowanie klatki schodowej przy łączniku łączącym budynek socjalno-mieszkalny z budynkiem produkcyjno-biurowym pomimo tego, że klatka schodowa znajduje się na cudzej nieruchomości, a zatem pomimo tego, że schody te nie są zdatne do użytku, naruszają uzasadnione interesy osób trzecich oraz granice prawa własności nieruchomości,

4. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 P.b. z 1974 r. poprzez błędne przyjęcie, że PINB nie naruszył rażąco wskazanego przepisu Prawa budowlanego w sytuacji, gdy klatka schodowa przy łączniku łączącym budynek socjalno-mieszkalny z budynkiem produkcyjno-biurowym powinna podlegać rozbiórce, gdyż powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia,

5. w konsekwencji wszystkich powyższych naruszeń Skarżący zrzucił także naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie tego przepisu i utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji pomimo tego, że wyżej podniesione zarzuty uzasadniają stwierdzenie nieważności decyzji PINB z dnia [...] kwietnia 2007 r.

Strona Skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji GINB oraz o orzeczenie o kosztach.

VI.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VII.

Skarga jest uzasadniona jednak nie z powodów w niej wskazywanych.

W pierwszej kolejności Sąd uznaje za stosowne odniesienie się do kwestii zgłoszonego przez uczestniczkę postępowania J. W. (następczyni prawna inwestora J. S.) wniosku o zawieszenie postępowania sądowego do czasu rozstrzygnięcia toczącej się przed sądem powszechnym pomiędzy stronami sprawy o zasiedzenie części nieruchomości nr ewid. [...] a także ze względu na toczącą się przed organami nadzoru budowlanego sprawę legalności budowy łącznika. Wniosek ten odwołuje się do podstawy zawieszenia określonej w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) zgodnie z którym zawieszenie postępowania jest wymagane jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej.

Sąd wyjaśnia zatem, iż ocena niniejszej sprawy nie zależy ani od rozstrzygnięcia sprawy o zasiedzenie przez Uczestniczkę części nieruchomości należącej do Skarżącego (w zakresie wyznaczonym granicą muru widocznego na zdjęciach), ani też od sprawy ewentualnej kontroli legalności budowy samego łącznika (o czym niżej).

Po pierwsze, ewentualne zasiedzenie części nieruchomości, z uwagi na jego zakres jak i przedmiot niniejszego postępowania, w żadnym razie nie zmodyfikuje ani nie uczyni bezprzedmiotowym zgłoszonego przez Skarżącego żądania stwierdzenia nieważności decyzji legalizacyjnej, która dodatkowo w postępowaniu nieważnościowym winna zostać skontrolowana nie tylko pod kątem żądań zgłoszonych we wniosku, ale kompleksowo, z punktu widzenia wszystkich wad kwalifikowanych przewidzianych w art. 156 § 1 k.p.a. Ewentualne zasiedzenie części nieruchomości Skarżącego nie spowoduje zatem takiej zmiany w granicach obu nieruchomości, która w sposób ewidentny powodowałaby pozbawienie Skarżącego interesu prawnego.

Po drugie, to niniejsza sprawa, z uwagi na jej przedmiot i niejasności opisane poniżej, może być postrzegana jako swoisty prejudykat dla sprawy dotyczącej ewentualnej kontroli legalności budowy łącznika, na którą wskazuje pełnomocnik Skarżącego (zob. protokół rozprawy).

Z tych powodów żądanie zawieszenia postępowania jest niezasadne.

VIII.

Przechodząc do merytorycznej analizy niniejszej sprawy Sąd wskazuje, że organy nadzorcze nie sprostały obowiązkowi należytego wyjaśnienia jej istoty (na podstawie dostępnego materiału dowodowego) i w konsekwencji nie wyjaśniły w pełni zajętego stanowiska w uzasadnieniach wydanych rozstrzygnięć.

Sąd podkreśla przy tym wyraźnie, iż w postępowaniu zakończonym decyzją PINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. udział winien mieć zagwarantowany właściciel nieruchomości sąsiedniej nr ewid. [...], który niewątpliwe, z uwagi chociażby na normy odległościowe, miał i nadal ma interes prawny w kwestionowaniu legalności zabudowy wykonanej w ostrej granicy jego nieruchomości, czy nawet na jego nieruchomości. Kwestia pozbawienia możliwości działania bez winy strony jest co do zasady przesłanką przemawiającą za wznowieniem postępowania administracyjnego a nie za stwierdzeniem z tego powodu nieważności decyzji, niemniej jednak w kontekście orzecznictwa sądowoadministracyjnego co najmniej rozważenia organów wymaga to, czy w okolicznościach tej konkretnej sprawy nie naruszono w sposób rażący art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 P.b. pozbawiając w sposób oczywisty poprzednika prawnego Skarżącego możliwości brania udziału w postępowaniu (por. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2014 r. sygn. akt II OSK 1234/13). Pod kątem rażącego naruszenia prawa należy zatem rozważyć stanowisko PINB, który w uzasadnieniu decyzji objętej wnioskiem o jej unieważnienie ani też w toku toczącego się postępowania w ogóle do kwestii udziału poprzednika Skarżącego w tym postępowaniu się nie odniósł. Rażące naruszenie prawa przewidziane w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. może także dotyczyć przepisów procesowych.

Przede wszystkim należy jednak zwrócić uwagę, że [...]WINB i GINB jednoznacznie oceniają jako prawidłowe zastosowanie przez organ powiatowy przepisów P.b. z 1974 r. w zw. z art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r. Przypomnieć zatem należy, że ten ostatni przepis wskazuje, iż art. 48 P.b. z 1994 r., a więc normy dotyczącej legalizacji samowoli budowlanej wymagającej uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, nie stosuje się do obiektów (budowlanych), których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Niewątpliwie zarówno łącznik, jak i klatka schodowa (a ściślej mówiąc schody zewnętrzne) zostały wybudowane w latach 80-tych XX wieku, a więc przed wejściem w życie obecnie obowiązującej ustawy (potwierdza to przywoływany przez organy projekt instalacji gazowej, zatwierdzony decyzją z dnia [...] września 1986 r. uwzględniający łącznik). Niemniej jednak organ I instancji w sposób jednoznaczny wskazuje, że kontrolowana w trybie nieważności decyzja PINB dotyczyła wyłącznie klatki schodowej (czy raczej schodów zewnętrznych) a nie łącznika. Wynika to wprost z kategorycznego stwierdzenia [...]WINB odmawiającego zbadania w ramach niniejszego postępowania kwestii umiejscowienia okien i drzwi w łączniku od strony nieruchomości Skarżącego i odsyłającego go w tym zakresie do innego postępowania). Przyjęcie takiego założenia (o tym, że decyzja PINB dotyczyła wyłącznie zewnętrznej klatki schodowej i wiat) powodowałoby jednak sytuację, w której przepis art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r., a w konsekwencji regulacje legalizacyjne przewidziane w P.b. z 1974 r. w ogóle nie mogłyby w niniejszej sprawie zostać zastosowane, co oznaczałoby wydanie decyzji z oczywistym i rażącym naruszeniem prawa. Nie może być bowiem jakichkolwiek wątpliwości co do tego, że same zewnętrzne schody, z niewiadomych względów nazywane przez organy klatką schodową, nie są obiektem budowlanym, a tylko względem obiektów budowlanych wzniesionych przed dniem 1 stycznia 1995 r. możliwe jest zastosowanie art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r. Owe zewnętrzne schody, jeżeliby przyjąć ocenę prezentowaną przez [...]WINB, nie mogą stanowić odrębnego i samodzielnego od łącznika obiektu budowlanego. W istocie są one bowiem elementem łącznik ten uzupełniającym, a zatem stanowią co najwyżej urządzenie budowlane związane z innym obiektem (tu łącznikiem). Schody te nie mogłyby zostać zatem zalegalizowane w ramach postępowania właściwego dla obiektów budowlanych. Musiałyby podzielić los samego łącznika (jeżeliby oczywiście nadać mu charakter samodzielnego obiektu budowlanego, o czym niżej).

Zupełnie odmienną ocenę tej okoliczności, choć bez wyraźnego zanegowania stanowiska organu I instancji, zaprezentował GINB wskazując, że organ powiatowy udzielił kwestionowaną decyzją pozwolenia na użytkowanie tak klatki schodowej jak i łącznika oraz czterech wiat drewnianych. Stanowisko to GINB opiera przy tym na treści samej decyzji PINB, jak również na fakcie wezwania inwestora (dwoma odrębnymi postanowieniami) do przedłożenia wymaganych w procesie legalizacji dokumentów, które miały odnosić się również do łącznika z klatką schodową (oraz wiat).

Zestawiając to stanowisko z zapisami kontestowanej w trybie nieważności decyzji, w szczególności zawartym na jej drugiej stronie szczegółowym wyliczeniem parametrów poszczególnych obiektów (w tym łącznika i wiat), a także samej sentencji decyzji i jej uzasadnienia, rysuje się na tle niniejszej sprawy co najmniej istotna wątpliwość (niewyjaśniona jednoznacznie przez organy), czy decyzja legalizacyjna dotyczyła zarówno łącznika z wykonanymi schodami zewnętrznymi (klatką schodową - jak wskazują organy), jak i 4 wiat drewnianych (których istnienie w niniejszej sprawie nie jest kwestionowane), czy tylko "klatki schodowej" i czterech wiat jak brzmi literalnie odczytywana sentencja. Z okoliczności niniejszej sprawy, w szczególności w kontekście zgromadzonych dowodów (w tym postanowienia nr 124/06) można wywieść, że decyzja legalizacyjna PINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. odnosiła się zarówno do łącznika, schodów (klatki schodowej) jak i czterech wiat. Wyraźnie wskazuje na to jej uzasadnienie odnoszące się wprost do łącznika oraz przywołane już wyliczenie na odwrocie parametrów legalizowanych obiektów, a także prowadzenie postępowania przez PINB względem łącznika (zob. postanowienie).

Skoro zatem GINB przyjął, że decyzja PINB legalizowała tak łącznik jak i immanentnie z nim związane schody zewnętrzne (Sąd pomija w tym miejscu wiaty, które w niniejszej sprawie z uwagi na ich posadowienie nie stanowią punktu spornego i nie naruszają przepisów prawa), to niedostrzeżenie braku nie tyle głębszego, co jakiegokolwiek odniesienia się przez [...]WINB a wcześniej PINB do kwestii okien i drzwi niewątpliwie występujących w łączniku od strony działki Skarżącego, stanowi na tyle istotne uchybienie, które w istocie uniemożliwiało z uwagi na obowiązujące w tamtej dacie (budowy i legalizacji) przepisy prawa, przeprowadzenie procesu dopuszczenia całego obiektu do legalnego użytkowania (bez przeprowadzenia procedury usunięcia niezgodności z przepisami - zob. normy odległościowe obiektów od granicy innej nieruchomości). Przyjęcie zatem przez GINB, że decyzja PINB z dnia [...] kwietnia 2007 r. legalizowała łącznik i schody (całość jako obiekt budowlany, co było warunkiem sine qua non zastosowania art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r.) nakładało na GINB a wcześniej [...]WINB obowiązek oceny, czy organ powiatowy prawidłowo zastosował art. 40 P.b. z 1974 r. w zw. z przepisem § 12 rozporządzenia z 1980 r. czy też ewentualnie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1065 ze zm.).

Sąd zwraca również uwagę na brak należytej oceny w postępowaniu nieważnościowym decyzji budowlanej Naczelnika Gminy L. z dnia [...] września 1983 r. nr [...] (sentencja jak i rysunki) pod kątem tego, czy nie przewidywała ona budowy razem z innymi obiektami także łącznika. W kontekście zgromadzonych w aktach projektów stanowiących załącznik do tej właśnie decyzji, jak również uwzględniając rozbieżnie ustalenia wynikające z protokołu kontroli z dnia [...] września 2005 r. (stwierdzono w nim, że łącznik jest obiektem samowolnie wzniesionym) i protokołu kontroli z dnia [...] maja 2006 r. (stwierdzającego, że łącznik został jednak wybudowany w 1984 roku według projektu stanowiącego załącznik do decyzji nr [...] z odstępstwami polegającymi na jego poszerzeniu oraz przebudowaniu schodów na zewnątrz), co najmniej wyraźnej oceny organu wymagało to, czy ów łącznik nie był objęty jakąkolwiek decyzją budowlaną. Ma to istotne znaczenie bowiem ustalenie, że łącznik był jednak objęty decyzją oznaczałoby, że nie można względem niego stosować trybu legalizacji (na podstawie powołanego już odesłania z art. 103 ust. 2 P.b. z 1994 r.) a ewentualny tryb naprawczy przewidziany w art. 50-51 P.b. z 1994 r.

Wreszcie należy zwrócić uwagę, że w działaniu organu brak jest jakiejkolwiek oceny tego, czy łącznik pomiędzy dwoma budynkami może być w ogóle traktowany jako niezależny obiekt budowlany, czy też stanowi element istniejących obiektów świadcząc tak naprawdę o ich rozbudowie. Ta kwestia ma zasadnicze znaczenie w ocenie trybu legalizacji/naprawy, jaki powinien zostać wdrożony względem łącznika i schodów. Sąd wyjaśnia, że łącznik jako taki nie jest nigdy samodzielnym obiektem, tym bardziej w kształcie występującym w niniejszej sprawie, tj. zawieszony nad gruntem i spinający dwa niezależne obiekty budowlane (budynki). Łącznik, co wynika już z samej istoty jego nazwy, wskazuje daleko posuniętą niesamodzielność budowlaną. Nie może istnieć bez innych obiektów, które łączy, ułatwiając ich użytkowanie. To również wymaga oceny organu i wyraźnego stanowiska w tym zakresie.

W konsekwencji Sąd uznaje, że organy obu instancji nie wyjaśniły istoty sprawy na tyle, aby móc bez przeszkód ocenić merytorycznie wydaną przez PINB decyzję. Stanowi to istotne uchybienie art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy i uzasadniające wyeliminowanie z obrotu prawnego obu zaskarżonych decyzji na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

W ponownym postępowaniu w pierwszej kolejności [...]WINB prawidłowo określi przedmiot weryfikowanej decyzji PINB (łącznik ze schodami czy tylko schody zewnętrzne) i dokona w kontekście tego prawidłowej kwalifikacji inwestycji, uwzględniając także okoliczność, że łącznik może nie być samodzielnym obiektem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa. Organ podejmie także próbę ustalenia, na podstawie dostępnych materiałów, czy ów łącznik nie jest objęty już inną decyzją zezwalająca na jego budowę. Dopiero wyjaśnienie tych kwestii umożliwi wydanie prawidłowego rozstrzygnięcia.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi Sąd wskazuje, że Strona Skarżąca formułuje je na tle naruszenia jej prawa własności (widzianego w różnych odmianach rodzajowych i z różnych perspektyw np. cywilistycznej czy proceduralnej). W konsekwencji stawia zarzuty braku zbadania przez organy czy decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, a przez to czy budowa łącznika na, a ściślej nad cudzym gruntem nie stwarza zagrożenia dla uzasadnionych interesów osób trzecich. W ocenie Sądu tak przedstawione zarzuty są niezasadne. Niewątpliwe jest, na co powołał się GINB w uzasadnieniu decyzji, że brak prawa dysponowania nieruchomością na cele budowlane w kontekście możliwości zastosowania art. 37 i art. 40 P.b. z 1974 r. nie jest okolicznością, która była w orzecznictwie tak jednoznacznie, jak ma to miejsce obecnie, postrzegana, a w konsekwencji przemawiała za istnieniem wady kwalifikowanej. Wzniesienie obiektu na cudzym gruncie, a więc z oczywistym naruszeniem prawa własności, nie może być widziane samo przez się jako uzasadniające w poprzednim stanie prawnym istnienie wady kwalifikowanej, na którą powołuje się Skarżący. Rozumienie pojęcia ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 6 P.b. z 1974 r.) przed wpływem obiektu nie może w realiach tej sprawy uzasadniać przyjęcia wady kwalifikowanej z uwagi na wybudowanie tego obiektu na cudzym gruncie. W sensie proponowanym przez Skarżącego każde naruszenie granic cudzej nieruchomości przez obiekt budowlany skutkowałoby automatycznym naruszeniem uzasadnionego interesu osoby trzeciej (właściciela), a nie to było istotą tej regulacji i nie tak ta kwestia była postrzegana w orzecznictwie, wskazującym na brak przeszkody w legalizacji takiego budynku z tej właśnie przyczyny (inna sprawa czyją własnością stawałby się taki obiekt). [...]WINB i GINB nie negują samego naruszenia własności Skarżącego (wcześniej jego poprzednika). Wskazują jednak na taką linię orzeczniczą, która w ramach warunków negatywnych określonych w art. 37 ust. 1 P.b. z 1974 r. nie dostrzega wzniesienia obiektu na cudzym gruncie, dopuszczając możliwość legalizacji. Należy także pamiętać, że niniejsze postępowanie jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym a nie w trybie zwykłym, w którym zakres badania sprawy oraz możliwość formułowania przez organy i sąd ocen jest szerszy.

O kosztach postępowania, na które składają się uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 zł, wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego w kwocie 480 zł oraz opłata skarbowa za udzielone pełnomocnictwa (17 zł) orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800 ze zm.).