Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 1010/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Podatek rolny
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 3 ust. 1, ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 716
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych.
article: art. 21 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Jarosław Szaro / spr./ Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska WSA Tomasz Smoleń Protokolant ref. staż. Joanna Kulasa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lutego 2017 r. sprawy ze skargi Z. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 rok oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpoznaniu odwołania Z. P. (dalej: Podatnik lub Skarżący) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] maja 2016 r. nr [...], ustalającą wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. w kwocie 1.067zł.

Jak wynika z akt sprawy, postanowieniem z dnia 19.02.2016r. Prezydent Miasta [...] wszczął postępowanie podatkowe w sprawie ustalenia wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 rok.

Zgodnie z ewidencją gruntów i budynków Podatnik figuruje jako właściciel gospodarstwa rolnego, tj. gruntów położonych w R.:

- w obrębie 210-[...] tj.:

– działka nr 1023 sklasyfikowana jako: łąki trwałe (PsIII, LIII) 0,4501 ha, grunty orne (RHIa) 0,7166 ha, grunty pod rowami (W-PsIV) 0, 0363, grunty pod rowami (W- Rllla) 0,0529, łączna powierzchnia w/w działki to 1,2559 ha,

– działka nr 1024/2 sklasyfikowana jako: tereny mieszkaniowe B 1227 m2, grunty orne (RHIa) 0,6348 ha, pastwiska trwałe (PsII) 0,1349 ha, pastwiska trwałe (PsIII) 0,1481ha, grunty pod rowami (W-RIIIa) 0,0630 ha, łączna powierzchnia w/w działki to 1,1035 ha. Na działce 1024/2 usytuowane są dwa budynki mieszkalne o powierzchniach zabudowy odpowiednio 103 m2 (2 kondygnacje) i 124 m2 (1 kondygnacja) oraz budynek o funkcji: “produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa" o powierzchni zabudowy 152 m2

- w obrębie 224-[...] II tj. :

- działka nr 221/1 sklasyfikowana jako pastwiska trwałe (PsIVj o pow. 0,0145 ha i grunty orne (RHIb) o pow. 0,3492 ha, łączna pow. działki to 0,3637 ha,

- działka nr 221/2 sklasyfikowana jako grunty pod rowami (W-ŁIII) o pow. 0,0233 ha, łąki trwałe (LIII) o pow. 0,1468 ha, pastwiska trwałe (PsIV) o pow. 0,0161 ha i grunty orne (RHIb) o pow. 0,1788 ha, łączna pow. działki to 0,3650 ha,

- działka nr 221/3 sklasyfikowana jako łąki trwałe (LIII) o pow. 0,3620 ha i grunty pod rowami (W-ŁIII) o pow. 0,0025 ha, łączna pow. działki to 0,3645 ha,

- działka nr 221/4 sklasyfikowana jako łąki trwałe (LIII) o pow. 0,3672 ha.

Dodatkowo w piśmie z dnia 1.12.2012r. Podatnik wyjaśnił, że powierzchnia budynków mieszkalnych położonych w R. przy ul. [...] wynosi odpowiednio 72 m2 oraz 145 m2. Natomiast w piśmie z dnia 5.10.2013r. Podatnik poinformował, że powierzchnia budynku gospodarczego wynosi 100m2.

W piśmie z dnia 15.04.2016r. Podatnik podniósł z kolei, że nieruchomość składająca się z dwóch działek geodezyjnych w obrębie 210 stanowi zwarty obszar gruntów niezbędnych do prawidłowego działania zakładu górniczego kopalni węglowodorów [...] w R. Nieruchomość objęta jest decyzją o warunkach zabudowy oraz pozwoleniem budowlanym Dyrektora Okręgowego Urzędu Górniczego w [...]z dnia [...].09.1995 r. nr [...].

Organ I instancji stwierdził, że na przedmiotowych działkach, będących własnością Podatnika nie była realizowana inwestycja “Budowa Kopalni Gazu Ziemnego [...]" i w tym zakresie nie wykonywano żadnych prac, o czym świadczy pismo A. S.A. - Oddział w [...] z dnia 9.09.2013r. i pismo Dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z 18.04.2013r., stwierdzające, że na opodatkowanych działkach na mapach zasadniczych nie znajdują się urządzenia, które mogłyby świadczyć o lokalizacji kopalni gazu, oraz że związku z przedmiotowymi działkami nie były zawierane żadne umowy cywilnoprawne.

Zdaniem organu powyższą okoliczność potwierdzają także ustalenia z oględzin działek przeprowadzone w dniu 26.06.2014r. oraz wyjaśnienia uzyskane od A. S.A. w piśmie z 20.06.2014r., które również potwierdzają, że mimo, iż część działek (działki 1023 i 1024/2) jest położona na terenie górniczym, a działki 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 obręb 224 [...] są położone poza nim, to na ww. działkach w latach 2008-2014 nie były wykonywane żadne prace przez A. SA, ani nie została wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z ww. działek.

Organ I instancji wskazał, że z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika, że pomimo zaprojektowania sieci rurociągów na części opodatkowanych działek rolnych, tj. działki 1023 obręb 210 [...] inwestycja nie jest realizowana, natomiast działki budowlane nie są w ogóle objęte tą inwestycją. Z protokołu oględzin z dnia 26.06.2014 r. oraz z załączonych do niego zdjęć wynika, że działka nr 1023 obręb 210 [...] porośnięta jest trawą, natomiast działka nr 1024/2 obręb 210 zabudowana jest budynkami a w pozostałej części porośnięta trawą, podobnie jak działki 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 obręb 224 [...]- również porośnięta trawą.

Organ stwierdził, że wnioski dowodowe zawarte przez Podatnika w piśmie z dnia 13.04.2016 r. dotyczą okoliczności i faktów stwierdzonych dostatecznie innymi środkami dowodowymi, tj.:

- decyzją Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006r. o ograniczeniu w sposobie korzystania z nieruchomości położonych w dzielnicy [...] - [...] przeznaczonych na zrealizowanie inwestycji pn.: “Zagospodarowanie istniejących odwiertów eksploatacyjnych oraz budowa gazociągów kopalnianych i metanolociągów łączących odwierty z ośrodkiem odbioru gazu dla Kopalni Gazu Ziemnego [...] w R.", która nie dotyczy nieruchomości (tj. działek 1023, 1024/2 obr 210 [...] oraz działek 221/1, 221/2, 221/3, 221/4) będących własnością Podatnika,

- zawiadomieniem o prowadzeniu robót pn.: “Zagospodarowanie złoża gazu ziemnego [...]" z dnia 07.06.2011r. przez B. Sp. z.o.o. z którego wynika, że działki będące własnością Podatnika nie są ujęte do prowadzenia robót związanych z ww. inwestycją.

- pisma Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z dnia 18.04.2013r., z którego wynika, że na ww. działkach nie znajdują się urządzenia, które mogły by świadczyć o lokalizacji kopalni gazu.

- pisma A. SA w [...] - Oddział w [...] z dnia 9.09.2013r. z którego wynika, że w stosunku do działki nr 1023 położonej w obrębie 210-[...] jest projektowany gazociąg kopalniany od odwiertu [...]-7 i metanolociąg do odwiertu [...]-7, jednak ww. obiekty liniowe nie zostały wybudowane. W stosunku do: działki nr 1024/2 położonej w obrębie 210 - [...] oraz działek nr 221/1, 221/2, 221/3 i 221/4 położonych w dzielnicy [...] II - obręb 224 będących własnością Podatnika nie była realizowana inwestycja pn. “Budowa Kopalni Gazu Ziemnego [...]" w R. A. SA - Oddział w [...] poinformowało również, że w odniesieniu do przedmiotowych działek nie były zawierane żadne umowy cywilno-prawne.

- adnotacji urzędowej z dnia 15.03.2016r., z której wynika, że rekultywacja dotyczy terenów, na których wykonane zostały odwierty, a nie jak w przypadku Podatnika - przeprowadzenie rurociągów przesyłowych. W jego przypadku zostały wykonane prace przywracające pierwotny stan działek, sprzed rozpoczęcia wykonania robót. Pracownik Wydziału Ochrony Środowiska poinformował również, że nie są planowane żadne działania zmierzające do rekultywacji działek.

- pisma z dnia 23.03.2016r. informującego, że dane ewidencyjne dotyczące działki nr 1024/2 obr. 210 -[...] są obowiązujące i wiążące od dnia 8 lutego 2002r. tj . od dnia ostateczności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].01.2002 r. nr [...], zatwierdzającej operat opisowo-kartograficzny obrębu 210 [...]-[...]. Dane ewidencyjne dotyczące działki nr 1023 obr. 210 [...]-[...] są obowiązujące i wiążące od dnia 3 lipca 2011r.

Opierając się na treści art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 716 ze zm., dalej: u.p.o.l.), jak również art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym lokalnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 617 ze zm., dalej: u.p.r.), organ I instancji wskazał, że postępowanie dowodowe nie wykazało, aby zachodziła sytuacja “zajęcia" przedmiotowego gruntu na działalność gospodarczą. Zatem pomimo, że część działek (tj. działki 1023 i działki 1024/2) obręb 210 [...] jest położona na terenie górniczym, świadczy to jedynie o ich ewentualnym związaniu z działalnością gospodarczą, ale na pewno nie o ich zajęciu na działalność gospodarczą. Nie sposób również uznać zakład górniczy za posiadacza samoistnego gruntów i tym samym podatnika. W rozpoznawanej sprawie to Podatnik jest właścicielem gruntu, co powoduje, że podmiotu, który w jego ocenie uniemożliwia mu wykonywanie działalności rolniczej nie można uznać za posiadacza samoistnego.

Mając na względzie powyższe decyzją z dnia [...].05.2016r. nr [...] Prezydent Miasta [...] ustalił Podatnikowi wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016r. w kwocie 1.067zł.

W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że ustalając podatek oparł się na danych wynikających z ewidencji gruntów, wskazującej powierzchnie budynków, których właścicielem jest strona: budynku mieszkalnego o pow. 217 m2 oraz budynku pozostałego o pow. 100 m2. Organ I instancji ustalił również, że Podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w dzielnicy [...] Obr. 210 [...] o pow. 3,6971 ha (4,6216 ha przeliczeniowego) oraz 1.227 m2 gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe “B".

Podatnik wniósł odwołanie od powyższej decyzji zarzucając, że wydana została z naruszeniem prawa, bez zgromadzenia niezbędnych dowodów i wyjaśnienia istotnych dla sprawy zagadnień.

W odwołaniu, jak również w pismach składanych po wydaniu decyzji I instancji Podatnik podnosił, że z uzasadnienia zaskarżonego rozstrzygnięcia nie wynika, w oparciu o jakie dokumenty właściwych organów budowlanych zapadła zaskarżona decyzja.

Odwołujący wskazał na konieczność wyjaśnienia, co organ rozumie pod pojęciem “zakład górniczy". Podatnik zarzucił, że decyzja jest niezrozumiała i wymaga wyjaśnienia, a w toku jej podejmowania organ nie wziął pod uwagę ustaleń wynikających z dokumentów urzędowych oraz nie zastosował przepisów Prawa budowlanego i Prawa geologicznego i górniczego.

Odwołujący zarzucił rażące naruszenie prawa oraz brak zgromadzenia materiału dowodowego. Podatnik wskazał na tożsamość podmiotów, jaka zachodzi pomiędzy prowadzącym państwowy zasób geodezyjno-kartograficzny, podmiotem odpowiedzialnym za opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego obszaru i terenu górniczego kopalni [...], jak i organem prowadzącym postępowanie podatkowe. W ocenie strony skutkuje to powstaniem licznych nieprawidłowości, w tym wadliwym określeniem osoby Podatnika.

Odwołujący podniósł zarzut naruszenia prawa procesowego z uwagi na wydanie decyzji w sytuacji nie przeprowadzenia postępowania dowodowego na okoliczność położenia opodatkowanego gruntu w obszarze terenu górniczego [...]. W szczególności odwołujący wskazał, że organy podatkowe nie uwzględniły tego, że na opodatkowanej działce znajdą się budowle służące działalności kopalni gazu i okoliczność ta nie została uwzględniona w ewidencji gruntów i budynków, którą organ ewidencyjny powinien w tym zakresie zmienić. Organy administracyjne zobowiązane były do dokonania zmian w ewidencji gruntów, w tym ujęcia okoliczności prowadzenia działalności górniczej na działkach, która wpływa na zmianę ich sposobu użytkowania.

Odwołujący wskazał, że nie korzysta jako właściciel z opodatkowanych działek, ponieważ wybudowane są na nich budowle będące własnością zakładu górniczego. Z kolei to przedsiębiorca górniczy jest posiadaczem samoistnym gruntu i nim włada.

Odwołujący stwierdził, że skoro w toku postępowania ustalono, że A. S.A. wykonywało roboty związane z przywróceniem działek do stanu sprzed rozpoczęcia robót, to informację tę można sprawdzić w deklaracji na podatek, złożonej przez spółkę. Strona podniosła, że grunty na których przeprowadza się rekultywację są gruntami zajętymi faktycznie na prowadzenie działalności gospodarczej do czasu wydania ostatecznej decyzji o zakończeniu rekultywacji. Strona w toku postępowania odwoławczego zarzuciła również, że Prezydent Miasta [...] nie dokonał zmiany w ewidencji gruntów i budynków pomimo, iż taki obowiązek na nim ciążył. Odwołujący zarzucił także, że Prezydent Miasta [...] pobiera opłatę eksploatacyjną w związku z wydobyciem. Zakład górniczy istnieje i pomimo to nie ujawniono tej okoliczności w ewidencji gruntów i budynków. W ocenie strony w sprawie konieczne było sięgnięcie do dokumentacji budowlanej, a w sytuacji jej braku uzyskanie opinii biegłego oraz przeprowadzenie rozprawy.

Kolegium w opisanej na wstępie decyzji z dnia [...] września 2016r. utrzymało zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że podstawą do wymiaru podatków, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 1629 ze zm., dalej: u.p.g.i.k.) są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków, które organy podatkowe muszą respektować pomimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją a stanem faktycznym. Uzyskany z ewidencji gruntów i budynków wypis stanowi zatem dokument urzędowy, o którym mowa w art. 194 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz.U. z 2015r., poz. 613 ze zm., dalej: o.p.). Z danych wynikających z ewidencji gruntów wynika natomiast, że Podatnik jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w R. o pow. 3,6971 ha (4,6216 ha przeliczeniowego), 1.227 m2 gruntów sklasyfikowanych jako tereny mieszkaniowe “B" oraz dwóch budynków: mieszkalnego o pow. 217 m2 oraz budynku “pozostałego" o pow. 100 m2. Okoliczności powyższe są bezsporne.

Odnosząc się do sposobu korzystania z opodatkowanych nieruchomości, tj. tego, czy na opodatkowanych działkach wykonywane było ograniczenie wynikające z dołączonej do akt sprawy decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006r. nr [...] orzekającej o ograniczeniu sposobu korzystania z działek, Kolegium stwierdziło, że na opodatkowanych działkach nie była realizowana inwestycja “Budowa Kopalni Gazu Ziemnego [...]" i w tym zakresie nie wykonywano żadnych prac, zgodnie z pismem A. S.A. - Oddział w [...] z dnia 9.09.2013 r. nr [...] oraz z 20.06.2014 r. nr [...]. Podobnie pismo Dyrektora Wydziału Geodezji Urzędu Miasta [...] z 18.04.2013r., stwierdzało, że na opodatkowanych działkach na mapach zasadniczych nie znajdują się urządzenia, które mogłyby świadczyć o lokalizacji kopalni gazu. Okoliczność powyższą potwierdzają także ustalenia z oględzin działek przeprowadzonych w dniu 26.06.2014r. w sprawie wymiaru podatku za rok 2012 r. Z przeprowadzonego postępowania dowodowego wynika zatem, że pomimo zaprojektowania sieci rurociągów na części opodatkowanych działek rolnych do chwili obecnej inwestycja nie jest realizowana, natomiast co do części działek (działek budowlanych) nie są one w ogóle objęte tą inwestycją.

Organ odwoławczy stwierdził, że dla ustalenia rodzaju i wysokości zobowiązania podatkowego znaczenie ma natomiast ewentualne zajęcie gruntu rolnego na działalność gospodarczą. Kolegium wskazało, że nawet w sytuacji ustalenia, że na opodatkowanych działkach znajdują się budowle zakładu górniczego, okoliczność ta nie skutkowałaby zmianą samego podatnika. Organ odwoławczy podkreślił, że skutkiem zajęcia nieruchomości rolnej na prowadzenie działalności gospodarczej jest zmiana rodzaju i tym samym wysokości podatku, ponieważ podatnik zobowiązany jest zapłacić podatek od nieruchomości w miejsce podatku rolnego, a stawka podatku jest wówczas liczona od 1m2 gruntu zajętego na działalność gospodarczą. Niemniej jednak podatnikiem jest nadal właściciel nieruchomości, niezależnie od tego, że działalność gospodarczą prowadzi inny podmiot.

W zakresie opodatkowania gruntu rolnego wskazano, że zgodnie z art. 2 ust. 2 u.p.o.l., wyłącza się możliwość opodatkowania gruntu podatkiem rolnym lub leśnym w sytuacji zajęcia ich na prowadzenie działalności gospodarczej. Treść tego przepisu jest spójna z art. 1 u.p.r., który również jako wyjątek od opodatkowania podatkiem rolnym gruntów sklasyfikowanych w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, wskazuje grunty zajęte na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Przez pojęcie “gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej" należy rozumieć faktyczne wykonanie konkretnych czynności, działań na gruncie powodujących dokonanie zamierzonych celów lub osiągnięcie konkretnego rezultatu związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą.

Kolegium nie uwzględniło również zarzutu Podatnika, że w wypadku opodatkowanych nieruchomości zakład górniczy jest posiadaczem samoistnym gruntów i tym samym podatnikiem. To bowiem Odwołujący jest właścicielem gruntu, a podmiot, który w jego ocenie uniemożliwia mu wykonywanie działalności rolniczej z uwagi na prowadzenie działalności wydobywczej w świetle zebranego materiału dowodowego nie może być uznany za posiadacza samoistnego.

Organ odwoławczy uznał również, że zarzuty strony dotyczące przeprowadzonych rzekomych prac rekultywacyjnych na działkach nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nawet gdyby prace takie były prowadzone, nie zmieniłoby to statusu Odwołującego jako podatnika. Ponadto ustalony w toku postępowania brak istnienia budowli kopalni na działkach, których właścicielem jest Podatnik wyklucza konieczność rekultywacji działek. Z akt sprawy nie wynikają również żadne rozbieżności w zakresie twierdzeń pracowników Urzędu Miasta, które wymagałyby przeprowadzenia w tym zakresie rozprawy administracyjnej. Dla wymiaru Podatnikowi podatku rolnego bez znaczenia jest także kwestia pobierania przez Prezydenta Miasta [...] opłaty eksploatacyjnej.

Z. P. wniósł skargę na powyższą decyzję Kolegium, wnosząc o jej uchylenie.

W uzasadnieniu Skarżący podniósł, że postępowanie poprzedzające zaskarżoną decyzję zostało błędnie przeprowadzone, bez wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Decyzje oparto jedynie na art. 21 u.p.g.i.k. z pominięciem innych dokumentów urzędowych i prawomocnych wyroków sądów.

Zdaniem Skarżącego organy dopuściły się naruszenia:

- art. 121 o.p., przez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych oraz poprzez pominięcie dowodów, innych dokumentów urzędowych uprawnionych organów, t.j. koncesja na prowadzenie działalności gospodarczej, czy pozwolenie na budowę,

- art. 124 o.p., poprzez brak wyjaśnienia i nie wykazanie powiązań o charakterze techniczno – funkcjonalnym i organizacyjnym przedsiębiorcy górniczego – A. S.A. z funkcjonującą kopalnią na gruncie,

- art. 122 o.p., ponieważ organ podatkowy nie podjął wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; postępowanie dotyczące gruntów zakładu górniczego było przeprowadzone fragmentarycznie,

- art. 187 § 1 o.p., poprzez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego,

- art. 191 o.p., przez dokonanie wybiórczej oceny dowodów,

- art. 194 § 3 o.p., przez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na przyjęciu, że podstawą prowadzenia postępowania dowodowego mogą być jedynie dowody wytworzone przez Prezydenta Miasta [...] z pominięciem innych dokumentów urzędowych,

- art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 o.p., poprzez nie wskazanie podstawy prawnej decyzji, z pominięciem uzasadnienia prawidłowego stanu faktycznego i prawnego,

- § 46 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 22 ust. 2 u.p.g.i.k.,

- art. 2, art. 5, art. 21 Konstytucji RP,

- art. 1 ust. 3 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.

Skarżący zarzucił również pominięcie wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. p 33/09. Wskazał, że ewidencja gruntów i budynków nie określa budowli dla celów podatkowych. To organ podatkowy ustala budowle zakładu górniczego i grunty wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. Zdaniem Skarżącego nie budzi wątpliwości, że przestrzeń, na której znajduje się kopalnia stanowi grunt wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej. Przedsiębiorca górniczy nie zrezygnował z uprawnień wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę i pod rygorem odpowiedzialności złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem – przedmiotem opodatkowania.

Skarżący podniósł, że w niniejszej sprawie bezspornym jest, iż działki nr 1023 i 1024, obr. 210 stanowią fragment większego terenu, który w planie zagospodarowania przestrzennego został przeznaczony pod realizację zakładu górniczego. Prace budowlane rozpoczęto w 1995r. i grunty pozostają w posiadaniu kierownika budowy i przedsiębiorcy górniczego, realizującego czynną eksploatację zgodnie z planem ruchu zakładu górniczego. Niezbędność gruntu do prowadzenia działalności przedsiębiorcy określono w pozwoleniu na budowę i planie zagospodarowania przestrzennego Miasta [...], a także w przepisach BHP dla zakładów górniczych (Dz.U. z 2014r., poz. 812).

Skarżący zakwestionował oparcie rozstrzygnięcia na pismach A. S.A., jako podmiotu zainteresowanego w sprawie, które dotyczą innego okresu czasu a przedsiębiorca górniczy nie został poinformowany o odpowiedzialności karnej za składane informacje.

Zdaniem Skarżącego w aktach sprawy brak jest aktualnego wypisu z Rejestru Sądowego dotyczącego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą na przedmiotowych gruntach, jak również brak jest deklaracji na podatek od nieruchomości.

Strona powołała się na fakt błędnej treści ewidencji gruntów i budynków. Zakład górniczy położony jest na terenie trzech obrębów geodezyjnych: 209, 210. 211. Grunt ten jest bezpośrednio związany z prowadzoną działalnością gospodarczą i znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego. Przedsiębiorca ten nie zrezygnował z uprawnień wynikających z decyzji o pozwoleniu na budowę i pod rygorem odpowiedzialności karnej złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania gruntem – przedmiotem opodatkowania. W ocenie Skarżącego niezrozumiałym jest fakt braku aktualizacji ewidencji gruntów zgodnie z prawomocnymi wyrokami sądów. Skarżący podkreślił, że gdyby przedsiębiorca górniczy rzeczywiście nie miał zamiaru posiadania przedmiotowego gruntu, powinien dokonać zmiany projektu zagospodarowania złoża [...], wyłączyć z granic eksploatacji terenu znajdującego się na działkach nr 1024/2 i 1023, obr. 210, jak również wyłączyć te działki z planu ruchu zakładu górniczego.

Skarżący argumentował również, że organy podatkowe przyjęły zbyt formalistyczną wykładnię art. 21 u.p.g.i.k., ograniczając tym samym fundamentalną zasadę prawdy obiektywnej oraz zasadę zaufania do organu.

W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W ocenie Sądu zarzuty skargi są niezasadne.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że zarzuty Skarżącego dotyczące naruszenia w toku postępowania przepisów postępowania, tj. art. 121, art. 124, art. 122, art. 187 § 1, art. 191, art. 194 § 3, czy też art. 210 § 1 pkt 4 i § 4 o.p. w ocenie Sądu są bezzasadne. Wskazane przez Skarżącego naruszenia dotyczące zasad ogólnych postępowania, ze szczególnym uwzględnieniem zasad odnoszących się do sposobu prowadzenia postępowania wyjaśniającego, zdaniem Sądu nie miały miejsca.

W toku postępowania podatkowego podjęto wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, a zgromadzony w ten sposób kompletny materiał dowodowy został wyczerpująco rozpatrzony. W niniejszej sprawie istotą sporu było wyjaśnienie kwestii władania przedmiotową działką, a w szczególności rolą organów było wyjaśnienie, czy rzeczywiście, tak jak podnosił Skarżący, przedmiotowe działki pozostawały w posiadaniu przedsiębiorcy górniczego. Wbrew zarzutom Skarżącego organy podjęły w tym zakresie czynności dowodowe, które pozwoliły na ustalenie, że na należących do Skarżącego działkach nr 1023 i nr 1024 obręb 210 oraz nr 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 – obr. 224, nie był posadowiony zakład górniczy i nie był realizowany plan ruchu zakładu górniczego oraz nie odbywała się na nim eksploatacja gazu ziemnego.

Organ dopuścił jako dowód protokół z oględzin ww. działek, z których wynikało, że działki nr 1023 obr. 210, nr 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 – obr. 224 są porośnięte trawą. Działka nr 1024/2 zabudowana jest dwoma budynkami mieszkalnymi i budynkiem gospodarczym. Na podstawie informacji A. SA w [...] Oddział w [...] z dnia 23 czerwca 2014r. i z 9 września 2013r. ustalono, że działka nr 1023 była pierwotnie objęta zadaniem inwestycyjnym pod nazwą “Budowa Kopalni Gazu Ziemnego [...]", w ramach której zatwierdzony został projekt budowlany budowy sieci rurociągów łączących poszczególne odwierty z Ośrodkiem Zbioru Gazu KGZ [...]. Pomimo zaprojektowania przebiegu sieci rurociągów na działce 1023 należącej do Skarżącego, budowa nie została zrealizowana. Natomiast działki nr 1024/2, obr. 210 i nr 221/1, 221/2, 221/3, 221/4 – obr. 224 nigdy nie były objęte ww. zadaniem inwestycyjnym. Ponadto, na przedmiotowych działkach nie były również prowadzone prace w ramach ww. zadania inwestycyjnego. W stosunku do wszystkich wymienionych wyżej działek nie została wydana decyzja o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości. Znajdująca się w aktach sprawy decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2006r., nr [...] potwierdza to ustalenie.

Na rozprawie przed sądem administracyjnym Z. P. złożył, co prawda oświadczenie o tym, że na jego działkach 1023 i 1024/2 zlokalizowane są podziemne budowle A., jednak nie wskazał jakie konkretne budowle powstały. Nie przedstawił także żadnych innych dowodów wskazujących na to, że budowle takie w rzeczywistości tam istnieją. Oświadczenie to nie może więc stanowić przeciwdowodu w stosunku do uzyskanego przez organy pisma, powołanego powyżej, z którego wynika, że budowla gazociągu – rurociągu na działce 1023 nie została zrealizowana.

Niezależnie od tego należy wskazać, że sam fakt, iż zakład górniczy miał zamiar na tej działce posadowić budowlę w postaci gazociągu czy innego obiektu liniowego służącego do przesyłania gazu czy innych kopalin nie stanowi o tym, że zakład ten stał się posiadaczem samoistnym gruntu.

Należy bowiem odróżnić posiadacza samoistnego władającego gruntem "jak właściciel", a więc wypełniającego elementy woli i akty władania danym gruntem w zakresie właścicielskim, posiadającego grunt z zamiarem “posiadania go dla siebie" od posiadacza zależnego, który posiada jedynie wolę posiadania danego gruntu w jakimś zakresie, nie kwestionując, iż kto inny jest jego właścicielem.

Posiadacz zależny nie włada gruntem jak właściciel, ale jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą ( art.336 kc ).

Niewątpliwie posiadaczem zależnym rzeczy jest osoba, której przysługuje wskazane aktualnie w art. 3051 kc prawo służebności przesyłu. Prawo takie polega na tym, że przedsiębiorca może wybudować lub być właścicielem urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1kc i korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń. Może on więc wybudować linię przesyłową na cudzym gruncie (np.: gazociąg, linie kablowa itp.) i korzystać z tego gruntu w zakresie korzystania z tej linii (tych urządzeń). Takie korzystanie z nieruchomości nie będzie stanowiło o jej posiadaniu samoistnym ale będzie mogło wyczerpywać jedynie znamiona posiadania zależnego.

Przedsiębiorca nie chce korzystać z działki jak właściciel ale jedynie jako osoba posiadająca służebność przesyłu, czyli typowy posiadacz zależny.

Dlatego nawet w sytuacji, gdyby taki gazociąg czy rurociąg na działce skarżącego został zrealizowany, to również zakład górniczy nie stałby się przez to posiadaczem samoistnym działki.

Również zamiar posadowienia takich urządzeń liniowych o tym nie świadczy, nie pozwala on na uznanie zakładu górniczego za posiadacza samoistnego gruntu.

Również pozostawanie działek z zakresie oddziaływania zakładu nie pozwala na wysnucie takiego wniosku. Powodowanie immisji na grunty sąsiednie nie tworzy bowiem z podmiotu ich dokonujących posiadacza samoistnego tych gruntów, a jedynie może rodzić uprawnienie właściciela tych gruntów do uzyskania stosownego zadośćuczynienia.

Dokonując ustaleń odnośnie podmiotu i przedmiotu opodatkowania organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Zgodnie bowiem z art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k., podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24).

Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy, ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 u.p.g.i.k. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela.

Słusznie zatem stwierdziło Kolegium w niniejszej sprawie, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 o.p. stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Trzeba natomiast wskazać, że jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów i budynków w stosunku do działek nr 1023, 1024/2, 221/1, 221/2, 221/3 i 221/4 jako właściciel ujawniony jest jedynie Z. P.. Żaden inny podmiot nie jest w ewidencji ujawniony jako dysponujący określonym prawem rzeczowym do ww. nieruchomości, w szczególności A. S.A. w [...]. W ocenie Sądu organy prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków w zakresie powierzchni gruntów i budynków podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, jak również w zakresie określenia rodzaju i klasyfikacji gruntów składających się na gospodarstwo rolne należące do Skarżącego. Należy w szczególności uwzględnić, że z mocy art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1994r. o podatku rolnym (tj. Dz.U. z 2013r., poz. 1371, dalej: u.p.r.), dane z ewidencji gruntów i budynków są wręcz elementem materialnoprawnym ustawowej definicji przedmiotu opodatkowania tym podatkiem.

Należy przy tym wskazać, że w ewidencji gruntów i budynków na mocy § 10 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. 2016 poz. 1034 tj.) oprócz gruntów o nieustalonym właścicielu nie zamieszcza się wzmianek o samoistnym posiadaczu działki. Okoliczność samoistnego posiadania gruntu czy też budynku podlega ustaleniu przez organ w trakcie prowadzonego postępowania za pomocą możliwych dowodów.

W przedmiotowej sprawie, jak wykazano powyżej zgromadzone dowody określające sposób korzystania z przedmiotowych działek przez realizujący inwestycję zakład górniczy wykluczają z przyczyn prawnych możliwość uznania tego przedsiębiorcy za samoistnego posiadacza działek, których właścicielem jest skarżący.

W ocenie Sądu Skarżący nie wskazał żadnego dokumentu, który pozwalałby na obalenie domniemania prawdziwości danych wynikających z ewidencji gruntów. Skarżący powoływał się na dokumenty dotyczące ruchu zakładu górniczego i związanych z tym pozwoleń, decyzji i pism, lecz nie dotyczyły one przedmiotowych nieruchomości. W związku z powyższym zgromadzony materiał dowodowy w sprawie nie dostarczył podstaw do stwierdzenia, że przedmiotowe nieruchomości znajdują się w posiadaniu samoistnym innego podmiotu niż Skarżący. Przeprowadzone postępowanie dowodowe wykazało, że to Skarżący Z. P. jest właścicielem działek nr 1023, 1024/2, 221/1, 221/2, 221/3 i 221/4, a przedsiębiorca górniczy, prowadzący zlokalizowany w sąsiedztwie tych działek Kopalnię Gazu Ziemnego [...] nie nabył w stosunku do tego gruntu władztwa mającego postać posiadania samoistnego. Słusznie organy uznały więc Skarżącego za podatnika podatku od nieruchomości oraz rolnego w ramach łącznego zobowiązania pieniężnego.

Również przedłożone na rozprawie dokumenty nie pozwalają na zakwestionowanie prawidłowych ustaleń organów podatkowych. Nie pozwalają one na przyjęcie, że zakład górniczy był samoistnym posiadaczem opodatkowanych działek

Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty, budynki lub ich części, budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej.

Natomiast stosownie do treści art. 3 ust.1 pkt 1 u.p.o.l. podatnikami podatku od nieruchomości są właściciele nieruchomości lub obiektów budowlanych, a gdy przedmiot opodatkowania znajduje się w posiadaniu samoistnym to obowiązek podatkowy ciąży na posiadaczu samoistnym. Jeżeli nieruchomość lub obiekt budowlany stanowi współwłasność lub znajduje się w posiadaniu dwóch lub więcej podmiotów, to stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, a obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach lub posiadaczach (art. 3 ust. 4 u.p.o.l.).

Podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego, co oznacza, że obowiązek jego zapłaty wiąże się z samym faktem własności (posiadania) nieruchomości i nie ma znaczenia czy nieruchomość ta jest wykorzystywana przez właściciela (posiadacza) i w jaki sposób. Przywołane ustawy nie przewidują natomiast generalnego zwolnienia od tych podatków, związanego z usytuowaniem nieruchomości (gruntu) w sąsiedztwie zakładu górniczego, czy w jego strefie ochronnej. Ewentualne przeszkody czy ograniczenia w korzystaniu z nieruchomości mogą być podstawą dochodzenia roszczeń cywilnoprawnych.

W powyższym zakresie Sąd uznał postępowanie organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem, a zarzuty naruszenia wskazanych w skardze przepisów za bezpodstawne, dlatego na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016r., poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.