Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1201/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2006-06-20 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Włodzimierz Zygmont Sędziowie NSA Janusz Ruszyński as.sąd. WSA Katarzyna Nikodem /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd. Laura Szukała po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi I. i A. G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...]Nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżących kwotę 100 zł (sto złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; III. wstrzymuje wykonanie decyzji wymienionych w pkt I do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. /-/ K. Nikodem /-/ J. Ruszyński /-/ W. Zygmont


UZASADNIENIE

W dniu [...] kwietnia 2005 r. do Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2004 małżonków I. i A.G. w wysokości [...] zł., w związku z zawyżeniem przychodu w rozliczeniu rocznym podatku dochodowego PIT [...] za 2004 r. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że w zeznaniu wykazali do opodatkowania kwotę pomocy finansowej na zakup lokalu mieszkalnego udzielonej w 1994 r. przez Komendę A w wysokości [...] zł. Do akt sprawy złożono decyzję nr [...] z dnia [...] listopada 1994 r. Komendanta w O. W. w sprawie przyznania pomocy finansowej w pełnej przysługującej wysokości na budownictwo mieszkaniowe, na mocy której przyznano A.G. pomoc finansową w wysokości [...] (starych złotych). Zgodnie z punktem 10 decyzji pomoc finansowa podlegała zwrotowi w przypadkach i na zasadach określonych w zarządzeniu nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 9 marca 1993r.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. Organ podatkowy wskazał, że należności wynikające ze stosunku służbowego policjanta powstałe na podstawie ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. nr 30, poz. 179, ze zm.) stanowią źródło przychodów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1990 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 14, poz. 176, ze zm.). Wszystkie otrzymane lub postawione do dyspozycji w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń stanowią przychód podatnika. Za przychody ze stosunku służbowego w myśl art. 12 ust. 1 powołanej ustawy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartości pieniężne świadczeń, a w szczególności wynagrodzenie zasadnicze, wynagrodzenie za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszystkie inne niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. W ocenie organu, pomoc finansowa stanowi przychód ze stosunku służbowego i podlega opodatkowaniu. Zgodnie z zarządzeniem nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. opublikowanego w Dz. Urz. MSWiA nr 3 poz. 40, ze zm.) całkowite umorzenie pomocy finansowej udzielonej funkcjonariuszowi policji nastąpiło z chwilą upływu 10 letniego okresu służby, a w razie zwolnienia funkcjonariusza ze służby przed upływem tego okresu udzielona pomoc finansowa podlegała zwolnieniu z zastosowaniem umorzenia w wysokości 1/10 kwoty za każdy pełny rok służby stałej. Kwota udzielonej pomocy finansowej podlega opodatkowaniu po upływie 10 lat służby, kiedy pomoc w całości stała się bezzwrotna.

Od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego podatnicy złożyli odwołanie, w którym wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i wydanie decyzji stwierdzającej nadpłatę. Zdaniem odwołujących, stanowisko organu podatkowego pierwszej instancji nie znajduje oparcia w obowiązującym prawie. Strona powołuje się na wyrok NSA Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie z dnia 19 lutego 2002 r. nr SA/Rz 447/00, w którym Sąd stwierdził, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe stanowi przychód ze stosunku służbowego policjanta i podlega opodatkowaniu chwili otrzymania lub postawienia do dyspozycji.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy, uznając, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji jest zgodne z prawem. Organ odwoławczy wskazał w uzasadnieniu decyzji, że udzielana pomoc finansowa ma bezzwrotny charakter wyłącznie w odniesieniu do otrzymujących ją funkcjonariuszy, których służba trwała co najmniej 10 lat oraz emerytów i rencistów. Natomiast w przypadku funkcjonariuszy, których służba trwała krócej niż 10 lat, otrzymana pomoc ulegała umorzeniu po przekroczeniu 10 lat służby. Dlatego też, zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej, przychód w przypadku emerytów i rencistów oraz funkcjonariuszy z co najmniej 10-letnim stażem powstawał w momencie otrzymania pomocy finansowej, w pozostałych przypadkach z dniem przekroczenia 10 lat stałej służby lub nabycia praw do emerytury lub renty. Otrzymana przez A.G. pomoc finansowa została umorzona w całości po upływie 10 lat służby w policji, co nastąpiło w 2004 r. i zdaniem organu odwoławczego, w roku 2004 umorzona pomoc finansowa stała się przychodem ze stosunku służbowego w myśl art. 11 ust. 1 oraz art. 12 ust. 1 ustawy. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że powołany wyrok NSA jest orzeczeniem w indywidualnej sprawie i nie ma charakteru powszechnie obowiązującego.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu podatnicy wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego. Zdaniem skarżących decyzje naruszają obowiązujące prawo, niezgodne z prawem jest bowiem stanowisko organów, że pomoc finansowa stanowi przychód ze stosunku służbowego i podlega opodatkowaniu w 2004 r. a nie w roku jej faktycznego otrzymania tj. w roku 1994. Ponownie skarżący powołują się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, jak również zamieszczone na stronie internetowej Ministerstwa Finansów stanowisko w tej kwestii Izby Skarbowej w Rzeszowie, gdzie stwierdzono, że pomoc finansowa na budownictwo mieszkaniowe jest przychodem ze stosunku służbowego policjanta w roku jej otrzymania lub pozostawienia do dyspozycji podatnika.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi oraz trafności ich wykładni.

W postępowaniu przed sądem administracyjnym pierwszej instancji obowiązuje zasada oficjalności. Zgodnie bowiem z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd jest zobowiązany do wzięcia pod uwagę wszelkich naruszeń prawa przez organy administracji podatkowej.

Skarga jest zasadna.

Stan faktyczny jest niesporny A.G. w 1994 r. otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe przyznawane funkcjonariuszom Policji na podstawie zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 19 marca 1993 r. w sprawie określenia wysokości pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe dla funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej i Państwowej Straży Pożarnej oraz zasad jej przyznawania i zwracania (Dz.Urz. MSW z 1993 nr 3 poz. 40, ze zm.). Płatnik odprowadził zaliczkę na podatek dochodowy od udzielonej pomocy finansowej w 2004 r. uznając że przychód z stosunku służbowego z tytułu otrzymanej pomocy finansowej powstał dopiero w 2004 r. po upływie 10 lat służby w Policji, kiedy w całości pomoc stała się bezzwrotna. Podatnicy po złożeniu zeznania podatkowego za rok 2004 wystąpili z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2004 r. uznając, że przychód z tego tytułu nie powstał w roku 2004, ale w roku otrzymania pomocy. Zatem spór pomiędzy organami podatkowymi a podatnikami dotyczy momentu powstania przychodu z tytułu otrzymanej pomocy finansowej na warunkach powołanego wyżej zarządzenia nr 41 Ministra Spraw Wewnętrznych.

Opodatkowanie podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaje dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 1993 nr 90, poz. 416, ze zm.) i zwolnionych na podstawie odrębnych przepisów. Przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym, zgodnie z art. 9 wyżej powołanej ustawy, jest suma dochodów ze wszystkich źródeł, z zastrzeżeniem przewidzianym w art. 24 ust. 3 i 28-30, 30a-30c oraz art. 44 ust. 7e i 7f ustawy. Zgodnie z definicją ustawową zawartą w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są, z zastrzeżeniem art. 14-16, art. 17 pkt 6 i 9, art. 19 i art. 20 ust. 3 otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. A.G., w związku z pozostawaniem w stosunku służbowym, otrzymał w 1994 r. pomoc finansową z przeznaczeniem na cele mieszkaniowe, środki pieniężne otrzymał w 1994 r. i zdaniem Sądu w tym też roku uzyskał przychód w wysokości otrzymanej pomocy finansowej, podlegający opodatkowaniu. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych za przychody ze stosunku służbowego uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. Przepis art. 12 ustawy zawiera przykładowe wyliczenie świadczeń stanowiących przychody ze stosunku służbowego, dlatego też otrzymaną pomoc należy uznać za przychód z tego źródła. Przychód ten podlega opodatkowaniu, ponieważ nie mieści się katalogu zwolnień zawartym w art. 21 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani też w innych przepisach prawa. Takie stanowisko zawarte został m.in. w wyroku NSA sygn. akt I SA/Po 375/2000.

Z gramatycznej wykładni przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przychodami są otrzymane lub pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Skoro podatnik otrzymał pomoc finansową na cele mieszkaniowe (co jest niesporne) w 1994 r., to w świetle powyższego przepisu nie można przyjąć, że przychód z tego tytułu powstał dopiero po 10 latach, kiedy podatnik nie mógł być zobligowany do zwrotu otrzymanej pomocy. W związku z tym, skoro podatnicy w 2004 r. odprowadzili podatek od kwoty otrzymanej pomocy w 1994 r., czyli od przychodu uzyskanego w 1994 r., wniosek o stwierdzenie i zwrot nadpłaty podatku dochodowego za rok 2004 jest zasadny. Dlatego też za niezgodne z prawem uznaje się stanowisko organów podatkowych, że brak jest przesłanek do stwierdzenia nadpłaty. Zgodnie z art. 72 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku.

Z tych względów, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.), należało uchylić zaskarżoną decyzję, a na podstawie art. 200 powołanej ustawy zasądzić na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

/-/ K. Nikodem /-/ W. Zygmont /-/ J. Ruszyński

AR