Wyrok NSA oz. w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 214/97
NSA oz. w Łodzi
Data orzeczenia: 1999-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Hasła tematyczne: Podatek od towarów i usług
Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 77 par. 1
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
article: art. 19 ust. 3
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: Zakwestionowanie przez organy podatkowe obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony z tej przyczyny, iż na fakturach widnieją odciski pieczęci "otrzymano dnia" z datą następnego miesiąca, wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego stwierdzić, że podatnik rzeczywiście otrzymał sporne faktury w miesiącu następnym w stosunku do miesiąca ich rozliczenia.

TEZY

Zakwestionowanie przez organy podatkowe obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony z tej przyczyny, iż na fakturach widnieją odciski pieczęci "otrzymano dnia" z datą następnego miesiąca, wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego stwierdzić, że podatnik rzeczywiście otrzymał sporne faktury w miesiącu następnym w stosunku do miesiąca ich rozliczenia.


SENTENCJA

uchyla zaskarżoną decyzję w przedmiociewymiaru podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z 13 stycznia 1997 r. Izba Skarbowa w (...) po rozpatrzeniu odwołania Spółki z o.o. w (...) od decyzji Urzędu Skarbowego w (...) z 8 maja 1996 r. w sprawie wymiaru podatku od towarów i usług za czerwiec i lipiec 1995 r. uzupełnionej w trybie art. 174 Kpa. Decyzją z 10 października 1996 r. uchyliła tę decyzję w części dotyczącej ustalenia podatku należnego na podstawie art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 1996 r./, zaś w pozostałej części utrzymała ją w mocy.

W uzasadnieniu decyzji podano, że art. 19 ust. 3 wskazanej ustawy stanowi, iż podatnik ma prawo obniżyć podatek należny o podatek naliczony w rozliczeniu za miesiąc, w którym otrzymał fakturę lub dokument odprawy celnej, albo w miesiącu następnym. Zaś organ I instancji ustalił w toku kontroli wykaz faktur przedwcześnie przyjętych do rozliczenia widnieje na nich pieczątka: "Recu le" - "Otrzymano dnia" z datą następnego miesiąca w stosunku do daty rozliczenia tych faktur przez spółkę. Przyjmując datę widniejącą na odciskach tej pieczęci organy podatkowe za kwestionowały prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o wynikającą z tych faktur kwotę podatku naliczonego w wysokości 9.925,60 zł w czerwcu i 6.783,70 zł w lipcu. Izba Skarbowa nie uwzględniła wyjaśnień podatnika, że sporne faktury były doręczone w dacie wystawienia, w której były podpisywane przez osobę upoważnioną do ich odbioru, i że otrzymanie faktury przez taką osobę jest równoznaczne z otrzymaniem przez podatnika. Podniosła, że skoro podatnik sam określa jaki moment należy uznać za datę otrzymania faktury, to powinien on być jasno określony w stosunku do wszystkich wpływających do Spółki faktur. Natomiast podatnik część faktur rozliczał według daty wynikającej z datownika. Odnośnie do zakwestionowanego w rozliczeniu za czerwiec obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 8.966,10 zł wynikający z faktury dotyczącej usługi polegającej na ustawieniu krawężnika drogowego, Izba Skarbowa podała, iż przeprowadzone postępowanie nie pozwoliło ustalić, że istnieje bezpośredni związek między poniesionymi nakładami na budowę i przebudowę dróg a osiąganymi przez Spółkę przychodami w postaci czynszu najmu. W szczególności brak jest jakichkolwiek postanowień w zawartej umowie najmu z 20 czerwca 1995 r., które by wskazywały, iż należny czynsz miałby być uzależniony od stanu dróg dojazdowych. Przepis art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie pozwala na odliczenie podatku naliczonego od nakładów poniesionych na budowę drogi, która ma służyć działalności prowadzonej przez inny podmiot, czyli Spółkę z o.o. "F", wykonującą wyłącznie usługi transportowe /spedycyjne/, podczas gdy przedmiotem działalności skarżącej Spółki jest wynajem magazynu wysokiego składowania. Dlatego uznano, że przebudowa dróg ma bezpośredni związek z działalnością Spółki "F" /drogi wybudowano ze względu na ciężki sprzęt używany przez tą Spółkę/, a nie spółki skarżącej. Powołano się przy tym na orzecznictwo NSA. Izba Skarbowa podkreśliła, że podatnik nie wniósł zastrzeżeń do opodatkowania importu usług /mającego wpływ na wysokość obliczonego podatku należnego/.

Spółka (...) zaskarżyła do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzję Izby Skarbowej w zakresie bezzasadnego - jej zdaniem - nieuwzględnienia przez organy podatkowe podatku naliczonego w kwocie 24 332,67, zł, podnosząc naruszenie art. 19 ust. 3, art. 21 ust. 3 i art. 25 ust. 2 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz par. 46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./. W skardze podano, że przedmiotem działania Spółki jest wynajem magazynów, zaś wykonana droga stanowi jedyny do nich dostęp dla pojazdów ciężarowych, używanych przez najemcę i jego klientów. Droga ta została wykonana na terenie stanowiącym własność gminy i osoby fizycznej na podstawie zawartych z nimi umów, a zakup materiałów na budowę drogi jako wydatek inwestycyjny bezpośrednio związany z prowadzoną przez Spółkę działalnością gospodarczą został zaksięgowany jako inwestycja w obcych środkach trwałych. Spółka zakwestionowała także stanowisko Izby Skarbowej dotyczące ustalenia daty otrzymania faktur zakupu na łączną kwotę podatku 15.366,57 zł. Faktury te zostały dostarczone do siedziby Spółki osobiście przez wystawcę i podpisane przez osobę uprawnioną do ich odbioru. Przystawienie pieczęci "Recu le" /"otrzymano dnia"/ świadczy jedynie o tym, że faktura została później otrzymana przez inny z działów. Na powyższe okoliczności Spółka złożyła pisemne wyjaśnienia wystawców faktur, z których wynika, że zostały one dostarczone do siedziby Spółki w dniu ich wystawienia.

W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.

W innej sprawie dotyczącej wymiaru skarżącej Spółce podatku od towarów i usług, za okres od grudnia 1994 r. do maja 1995 r. zapadł wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 października 1997 r., I SA/Łd 483/97, uchylający decyzję Izby Skarbowej. W sprawie tej przedmiotem sporu były takie same zagadnienia jak w sprawie niniejszej, tzn. dotyczące podatku naliczonego wynikającego z faktur dotyczących nakładów na budowę tej samej drogi do magazynu skarżącej Spółki oraz faktur, na których znajdował się odcisk pieczęci z datą miesiąca następującego po miesiącu rozliczenia przez Spółkę.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podzielił stanowisko Sądu wyrażone w wymienionym wyroku, że zakwestionowanie przez organy podatkowe obniżenia przez podatnika podatku należnego o podatek naliczony z tej przyczyny, iż na fakturach widnieją odciski pieczęci "otrzymano dnia" z datą następnego miesiąca, wymaga wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, pozwalającego stwierdzić, że podatnik rzeczywiście otrzymał sporne faktury w miesiącu następnym w stosunku do miesiąca ich rozliczenia. Wymóg taki wynika z art. 7 i art. 77 par. 1 Kpa, zaś jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem /art. 75 par. 1 Kpa/. Należy również zgodzić się ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w uzasadnieniu wyroku z dnia 11 czerwca 1997 r., III SA 1580/95 /Monitor Podatkowy 1998 nr 2 str. 6/, że brzmienie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ jednoznacznie wskazuje na to, że to organ podatkowy powinien udowodnić, iż podatnik otrzymał fakturę w innym miesiącu, niż wynika z rozliczenia za dany miesiąc, zaś ustawodawca nie uznał za stosowne wprowadzanie obowiązku zamieszczania na fakturach daty ich otrzymania przez podatnika. W tej sytuacji nie można uznać, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe udowodniły, że rzeczywistą datą otrzymania przez skarżącą Spółkę spornych faktur była data uwidoczniona na odcisku pieczęci /"Recu le" - "Otrzymano dnia"/, a nie - jak twierdzi strona skarżąca i jej kontrahenci - data bezpośredniego dostarczenia faktur upoważnionemu do odbioru pracownikowi Spółki, pokrywająca się w tym wypadku z datą wystawienia faktur. Wszak nie można wykluczyć, że wspomnianą pieczęć zamieszczano na późniejszym etapie obiegu dokumentów w Spółce. Dokonanie ustaleń w zakresie przyjętego w Spółce obiegu dokumentów mogłoby doprowadzić do wyjaśniania, kiedy i w jakiej komórce organizacyjnej Spółki zamieszcza się na fakturze wymienioną pieczęć, a przede wszystkim - co może mieć przesądzające znaczenie w rozpatrywanej sprawie - czy i jakie są różnice w rejestrowaniu faktur otrzymywanych za pośrednictwem poczty i bezpośrednio od kontrahentów, co miało miejsce w wypadku spornych faktur. Brak ustaleń w tym zakresie uniemożliwił dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego.

Natomiast odnośnie do zakwestionowanego przez organy podatkowe obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w kwocie 8.966,10 zł, wynikający z faktury dotyczącej nakładów na budowę /przebudowę/ drogi, to przede wszystkim należy zauważyć, że powołany przez organy podatkowe art. 20 /w tym i jego ust. 2/ ustawy o podatku od towarów i usług może być stosowany tylko wobec podatników wykonujących jednocześnie czynności opodatkowane i zwolnione od podatku /por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 4 listopada 1998 r., III RN 77/98/ skarżąca Spółka czynności zwolnionych nie wykonywała. Jednakże nawet jeżeli pominie się tę kwestię, to z akt podatkowych wynika, ze wybudowana droga stanowi jedyny dojazd do magazynu skarżącej Spółki, której działalność polega właśnie na wynajmowaniu tego magazynu są to okoliczności niesporne.

W tej sytuacji za bezzasadne należy uznać stanowisko o braku bezpośredniego związku przebudowy drogi z działalnością gospodarczą skarżącej Spółki. Dla porządku należy zwrócić uwagę, iż w art. 20 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma mowy o bezpośrednim związku między kwotą podatku naliczonego a sprzedażą opodatkowaną wystarczy, że zakupiona usługa /towar/ jest związana - nawet pośrednio - ze sprzedażą opodatkowaną. Skoro zatem wynajmowanie magazynu, do którego prowadzi wybudowana /przebudowana/ droga, jest opodatkowane podatkiem od towarów i usług, to istnieje związek między podatkiem naliczonym wynikającym z faktury zakupu usługi związanej z budową /przebudową/ drogi a opodatkowaną sprzedażą usług wynajmu magazynu. Za całkowicie chybiony należy uznać argument Izby Skarbowej o braku w umowie najmu magazynu z 20 czerwca 1995 r. postanowień wskazujących na uzależnienie czynszu od stanu dróg dojazdowych. Przede wszystkim dlatego, że wysokość czynszu najmu w gospodarce rynkowej jest zależna od wielu czynników i nie jest ogólnie przyjęte, aby strony umowy szczegółowo wymieniały w umowie wszystkie czynniki mające wpływ na umówioną kwotę czynszu.

Ponadto - co najważniejsze - umowa najmu magazynu została zawarta 20 czerwca 1995 r., zaś sporna faktura dotycząca robót drogowych została wystawiona 2 czerwca 1995 r. w uzasadnieniach decyzji obu instancji pominięto datę faktury/, tak więc w dacie zawierania umowy roboty były już wykonane, co oznacza, ze strony umowy, kalkulując wysokość czynszu najmu, brały pod uwagę istniejący już wtedy stan dróg dojazdowych.

W skardze jeszcze podniesiono w ogóle nie uzasadniony zarzut naruszenia par. 46 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 8 grudnia 1994 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 133 poz. 688 ze zm./. Zarzut ten, w sytuacji gdy zakres skargi ogranicza się do kwestii związanych z obliczeniem podatku naliczonego, należy uznać za zupełnie niezrozumiały. Wskazany przepis dotyczy określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, a wiec wiąże się z podatkiem należnym, a strona skarżąca ustaleń organów podatkowych w tym zakresie nie kwestionowała.

Z powyższych względów na podstawie art. 22 ust. 1 oraz ust. 1 pkt 1 i 3 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ uchylona zaskarżoną decyzję.

O kosztach orzeczono stosownie do art. 55 ust. 1 i 3 wymienionej ustawy.