Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt I SA/Wa 1097/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-01-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6100 Nabycie mienia państwowego z mocy prawa przez gminę
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Administracji i Cyfryzacji
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 5  ust. 1,  art. 11  ust. 1
journal: Dz.U. 1990 nr 32 poz 191
law: Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 156  par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Magdalena Durzyńska Sędziowie: Sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska–Jaroszewicz Sędzia WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi Gminy W. na decyzję Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.


UZASADNIENIE

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...], utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], wydaną w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...].

Zaskarżone orzeczenie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy.

Wojewoda [...] - działając na podstawie art. 18 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., nr [...], stwierdził nieodpłatne nabycie przez Gminę W. z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. własności nieruchomości położonej w obrębie Ośrodka [...], gmina W., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...], o pow. [...] ha, opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości nr [...].

W uzasadnieniu podniósł, że na podstawie nadesłanych akt sprawy ustalił, iż Skarb Państwa był w dniu 27 maja 1990 r. właścicielem przedmiotowej nieruchomości oraz, że nieruchomość ta była w tym dniu położona na terenie Ośrodka [...] – co wynika z miejscowego planu ogólno-szczegółowego Zagospodarowania Przestrzennego Terenów Wypoczynkowych Osiedla W. zatwierdzonego Uchwałą NR [...] z dnia [...].10.1976 r. Gminnej Rady Narodowej w W.. Należała zatem do terenowego organu administracji państwowej stopnia podstawowego.

Sporządzony spis inwentaryzacyjny mienia ogólnonarodowego (państwowego), obejmujący nieruchomość opisaną w załączonej karcie inwentaryzacyjnej nieruchomości był wyłożony do publicznego wglądu w siedzibie Urzędu Gminy w W. dniach od 1 grudnia 2009 r. do 31 grudnia 2009 r. O wyłożeniu spisu do publicznego wglądu i możliwości zgłoszenia zastrzeżeń do Komisji Inwentaryzacyjnej zainteresowane osoby zostały poinformowane w sposób zwyczajowo przyjęty przez obwieszczenia na tablicy ogłoszeń w Urzędzie Gminy w W. W wyznaczonym terminie zastrzeżenia nie zostały złożone.

W tym stanie rzeczy zgodnie z dyspozycją art. 5 ust. 1 w/w ustawy przedmiotowa nieruchomość stała się z mocy prawa własnością Gminy W.

Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ww. decyzji komunalizacyjnej wystąpiło Nadleśnictwo G. podnosząc, że przedmiotowa nieruchomość na dzień 27 maja 1990 r. była gruntem leśnym stanowiącym własność Skarbu Państwa – wobec powyższego nie podlegała komunalizacji.

Po rozpoznaniu tego wniosku Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...], stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r., nr[...].

Swoje rozstrzygnięcie uzasadnił tym, że Wojewoda [...] w wydanej w dniu [...] czerwca 2010 r. decyzji rażąco naruszył art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych - zgodnie z którym mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, stało się w dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Zarówno z wypisu z rejestru gruntów aktualnego na dzień [...] maja 1990 r., jak i z wypisu z rejestru gruntów aktualnego na dzień [...] marca 2012 r. wynika, że działka nr [...] stanowiła i stanowi użytek oznaczony symbolem Ls VI (lasy i grunty leśne).

Zgodnie z art. 1 i 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U z 1949 r. Nr 63, poz. 494 ze zm.) państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zmierzchnie kierownictwo, nadzór oraz kontrolę sprawował Minister Leśnictwa, będący naczelnym organem administracji rządowej.

Powyższa ustawa nie przewidywała w żadnym z zapisów właściwości rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego do gospodarowania lasami państwowymi. Natomiast z ustawy tej wynika wprost właściwość Ministra Leśnictwa w przedmiocie gospodarowania nieruchomościami stanowiącymi las. Z tej przyczyny ustawa ta nie przewidywała żadnego trybu przekazywania nieruchomości stanowiących las Ministrowi przez terenowe organy. Poza tym wyłączenie komunalizacji lasów państwowych miało miejsce nie tylko w przypadku, gdy istniał zarząd państwowego przedsiębiorstwa gospodarki leśnej, lecz również, gdy mimo braku zarządu ówczesne przedsiębiorstwo mogło się o taki zarząd ubiegać z mocy art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 5 ust. 2 ustawy z 1949 r. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 419/10). Analogiczne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSP 935/07 (LEX 490140).

Z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy wystąpił Wójt Gminy W. wskazując, iż kompleks Osiedla [...] w W. w żadnym wypadku nie stanowi lasu w rozumieniu przepisów prawa, a w szczególności ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym. Obszar ten - w tym przedmiotowa działka - to teren rekreacyjno-wypoczynkowy i w żadnym przypadku nie wchodził i nie wchodzi w skład żadnego gospodarstwa leśnego. Nieruchomość ta została przeznaczona w latach 20-tych i 30-tych ubiegłego wieku - przez poprzedniego właściciela hrabiego J. R. - na cele rekreacyjno-wypoczynkowe i nie podlega zarządowi Nadleśnictwa G.

Minister Administracji i Cyfryzacji decyzją z dnia [...] lutego 2014 r., nr [...] utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...].

W uzasadnieniu orzeczenia organ podniósł, że stwierdzenie nieważności decyzji jest nadzwyczajnym środkiem weryfikacji decyzji administracyjnej, będącym wyjątkiem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa.

Następnie stwierdził, iż analiza akt sprawy wskazuje, że przy wydawaniu kontrolowanej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. zaistniała jedna z przesłanek wymienionych w przepisie art. 156 § 1 kpa, skutkujących koniecznością stwierdzenia nieważności decyzji – przedmiotowa działka stanowiła tereny leśne.

Dodał, że zasadniczą kwestią, która bezpośrednio warunkuje rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie jest ustalenie, jakie było przeznaczenie spornej działki w dokumentach fakt ten potwierdzających, a szczególnie w ewidencji gruntów w dniu 27 maja 1990 r. Zatem, jeśli organ ustalił fakt leśnego przeznaczenia spornej działki w dniu 27 maja 1990 r., a także nieruchomość pozostawałaby w gestii Ministra Leśnictwa - to nie podlegała ona komunalizacji (wyrok WSA w Warszawie sygn. akt I SA/Wa 131/11).

W dalszej części uzasadnienia podniósł, iż ponowna analiza zgromadzonego materiału dowodowego sprawy wskazuje, że przy wydawaniu kontrolowanej decyzji doszło do rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.- Przepisy wprowadzające (...), w myśl którego mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego, przedsiębiorstw państwowych, dla których te organy pełnią funkcję organu założycielskiego, zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych tym organom, stało się w dniu wejścia w życie przedmiotowej ustawy, tj. w dniu 27 maja 1990 r. z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Z całości zebranego materiału dowodowego zgromadzonego w przedmiotowej sprawie, a w szczególności z wypisu z rejestru gruntów według stanu na dzień 27 maja 1990 r. wynika jednoznacznie, iż przedmiotowa działka stanowiła tereny leśne.

Zgodnie z regulacją zawartą w ustawie z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. z 1949r., Nr 63, poz. 494 ze zm.), państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór oraz kontrolę sprawował Minister Leśnictwa, jako naczelny organ administracji rządowej. Ponadto ustawa ta nie przewidywała w żadnym z przepisów właściwości rad narodowych i terenowych organów stopnia podstawowego do gospodarowania lasami państwowymi.

Wskazał także, iż nabycie własności nieruchomości przez gminę na podstawie art. 5 ust. 1 cyt. ustawy następuje ipso iure, zatem celem deklaratoryjnej decyzji wojewody w omawianym zakresie jest tylko potwierdzenie stanu prawnego, jaki powstał w dniu 27 maja 1990 r. Przepisy ww. ustawy mają zastosowanie jedynie do nieruchomości o uregulowanym stanie prawnym, gdyż komunalizacja mienia nie może służyć do regulacji stanu prawnego nieruchomości.

Reasumując Minister uznał, że orzeczenie o nieodpłatnym nabyciu przez Gminę W., na podstawie art. 5 ust. 1 ww. ustawy, mienia objętego tym przepisem stanowi rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa - co uzasadnia stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r.

Gmina W. wniosła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżając ją w całości.

Zarzuciła jej naruszenie przepisów postępowania, mogące mieć wpływ na wynik sprawy a mianowicie:

a) art. 138 § 1 pkt 1 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa, polegające na utrzymaniu w mocy decyzji Ministra Administracji i Cyfryzacji z dnia [...] listopada 2012 r., pomimo braku istnienia przesłanek do stwierdzenia nieważności decyzji, bowiem przedmiotowa działka nie stanowiła państwowego gospodarstwa leśnego nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór oraz kontrolę sprawował Minister Leśnictwa, ponieważ została nabyta na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, a w związku z tym nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym;

b) art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, tj:

- braku ustalenia sposobu nabycia przedmiotowej działki przez Skarb Państwa, podczas gdy została nabyta na podstawie dekretu z dnia 8 marca 1946 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że w niniejszej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym;

- nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia stanu faktycznego i prawnego nieruchomości objętej decyzją komunalizacyjną oraz poprzez brak odniesienia się do całości zebranego w sprawie materiału dowodowego, w sytuacji gdy przedmiotowa działka wchodziła w skład dawnego majątku hrabiego J. R., który po wojnie został uznany za mienie opuszczone i nie został objęty działaniem dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, iż sporna działka jest częścią państwowego gospodarstwa leśnego;

- nie przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy przedmiotowa nieruchomość była gruntem leśnym, wchodzącym w dacie 27 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, w skład Państwowego Gospodarstwa Leśnego, a tym samym, czy mogła podlegać komunalizacji w oparciu o przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r,

c) art. 7, art. 75 § 1 i art. 80 kpa - poprzez naruszenie obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy oraz zgromadzenia w sposób wyczerpujący i rozpatrzeniu całości materiału dowodowego, co skutkowało błędnym założeniem - przy konstruowaniu podstawy faktycznej decyzji organu obu instancji - że decydujące znaczenie w postępowaniu komunalizacyjnym ma ewidencyjne oznaczenie nieruchomości gruntowych, co skutkowało tym, że organ nie dokonał ustaleń faktycznych, co do rzeczywistego przeznaczenia spornej działki;

d) art. 6, art. 7 i art. 107 §1 kpa, poprzez nie podjęcie wszelkich kroków w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, tj poprzez nie odniesienie się do całokształtu zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności sprawy, odnoszących się do stanu faktycznego i prawnego, w szczególności nie ustosunkowaniu się do odpisu z księgi wieczystej, z której wynika, że Skarb Państwa stał się właścicielem spornej działki w drodze zasiedzenia, co skutkowało naruszeniem zasady praworządności - a w konsekwencji brakiem zaufania do organów administracji publicznej.

Z uwagi na powyższe strona skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu II instancji w całości na podstawie art. 145 1 pkt 1 lit "c" p.p.s.a. oraz organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a.

W uzasadnieniu skargi podniosła, że sporna działka leży na obszarze Osiedla [...] w W., które powstało na przełomie lat 20 i 30 ubiegłego wieku i stanowi teren rekreacyjno-wypoczynkowy. Po II wojnie światowej działka ta uznana została za mienie opuszczone, ponieważ właściciel utracił posiadanie i nie wystąpił o jego przywrócenie. Od dnia nabycia na własność Skarbu Państwa – na podstawie postanowienia sądu a nie na podstawie dekretu z dnia 12 grudnia 1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa - nieruchomość znajdowała się we władaniu Gminy [...]. Nigdy też nie należała do Państwowego Gospodarstwa Leśnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Przede wszystkim należy podkreślić, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz przepisami postępowania administracyjnego, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania. Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi.

W ocenie sądu skarga nie jest zasadna, gdyż zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja nie naruszają prawa.

Jak wynika z akt sprawy postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie zostało wszczęte w trybie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. o stwierdzenie nieważności decyzji komunalizacyjnej Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2010 r. dotyczącej działki nr [...].

W pierwszej kolejności zauważyć trzeba, że nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądów administracyjnych i piśmiennictwie, iż postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu ustalenie, czy badana w tym trybie decyzja obarczona jest którąkolwiek z kwalifikowanych wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa - uzasadniających jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Przy czym, wyeliminowanie w tym trybie ostatecznej decyzji stanowi wyłom w ustanowionej w art. 16 kpa generalnej zasadzie trwałości decyzji administracyjnych. Z tego też względu, aby mogło dojść do przełamania tej zasady, wady prawne decyzji muszą znajdować potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Brak dowodów pozwalających na jednoznaczne stwierdzenie istnienia wspomnianych wad prawnych decyzji, wyklucza możliwość jej eliminacji z obrotu prawnego. Decyzja ostateczna korzysta bowiem z domniemania legalności, będącego konsekwencją ww. zasady. Zasada ta ma zaś fundamentalne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa obrotu prawnego i stabilności ukształtowanych w przeszłości stosunków administracyjnoprawnych.

Ponadto, powyższe postępowanie nadzorcze podlega wprawdzie takim samym regułom procesowym jak postępowanie zwykłe, z tym, że różni się od niego przedmiotem. Organ prowadząc postępowanie zwykłe zmierza bowiem do wyjaśnienia stanu faktycznego i rozstrzyga merytorycznie sprawę, a więc dokonuje subsumpcji stanu faktycznego do norm prawa materialnego i kształtuje w formie władczego rozstrzygnięcia materialnoprawny stosunek administracyjnoprawny. Zaś, w postępowaniu nadzorczym przedmiotem jest decyzja (z reguły ostateczna) i ustalenie, czy została ona wydana z wadami kwalifikowanymi, o których stanowi art. 156 § 1 kpa - w tym m.in. z rażącym naruszeniem prawa.

Zatem w rozpoznawanej sprawie obowiązkiem organu było zweryfikowanie, czy kwestionowana decyzja komunalizacyjna Wojewody [...] rażąco narusza prawo oraz inne przesłanki określone w art. 156 § 1 kpa. Przy czym o rażącym naruszeniu prawa decydują takie przesłanki jak: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1134/04, Lex 165717). Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa.

Podstawę materialnoprawną kontrolowanej nadzorczo decyzji stanowił art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) stwierdzający, iż mienie ogólnonarodowe (państwowe) należące do:

1) rad narodowych i terenowych organów administracji państwowej stopnia podstawowego,

2) przedsiębiorstw państwowych, dla których organy określone w pkt 1 pełnią funkcję organu założycielskiego,

3) zakładów i innych jednostek organizacyjnych podporządkowanych organom określonym w pkt 1

- staje się w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy z mocy prawa mieniem właściwych gmin.

Natomiast wyłączenia z komunalizacji zostały wykazane w art. 11 ust. 1 ww. ustawy stanowiącym, że składniki mienia ogólnonarodowego (państwowego), o których mowa w art. 5 ust. 1-3, nie stają się mieniem komunalnym, jeżeli:

1) służą wykonywaniu zadań publicznych należących do właściwości organów administracji rządowej, sądów oraz organów władzy państwowej,

2) należą do przedsiębiorstw państwowych lub jednostek organizacyjnych wykonujących zadania o charakterze ogólnokrajowym lub ponadwojewódzkim, z zastrzeżeniem przepisu art. 14,

3) należą do Państwowego Funduszu Ziemi, z zastrzeżeniem przepisu art. 15.

W niniejszej sprawie organy obu instancji zasadnie uznały, że przedmiotowa decyzja komunalizacyjna - stwierdzająca nabycie z mocy prawa przez Gminę W. prawa własności przedmiotowej nieruchomości, położonej w obrębie Ośrodka [...] - została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Bowiem w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., tj. w dniu 27 maja 1990 r. przedmiotowa nieruchomość stanowiła grunt leśny i nie należała do którejkolwiek z jednostek wymienionych w art. 5 ust. 1 tej ustawy.

W aktach sprawy znajduje się wypis z rejestru gruntów - sporządzony na dzień [...] maja 1990 r. - wskazujący, że przedmiotowa działka oznaczona jest symbolem Ls VI - las i grunt leśny. Zaś ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz. U. Nr 11 poz. 79 ze zm.) definiowała grunty leśne w art. 2 ust. 2 pkt 1 stanowiąc, że gruntami leśnymi są grunty określone w ewidencji jako lasy.

W tych okolicznościach prawidłowa jest zatem ocena dokonana przez Ministra, iż grunty o przeznaczeniu leśnym w dniu 27 maja 1990 r. nie mogły podlegać komunalizacji w trybie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. W dacie jej wejścia w życie obowiązywała bowiem ustawa z dnia 20 grudnia 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym (Dz. U. Nr 63, poz. 494 ze zm.), zgodnie z którą państwowe lasy i grunty leśne wraz ze związanymi z nimi gospodarczo gruntami nieleśnymi oraz nieruchomościami i ruchomościami służącymi do prowadzenia gospodarstwa leśnego stanowiły państwowe gospodarstwo leśne, nad którym zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawował Minister Leśnictwa - naczelny organ administracji rządowej (art. 1 i art. 6 ustawy o państwowym gospodarstwie leśnym), a to skutkuje uznaniem wyłączenia nieruchomości z komunalizacji.

Utrwalone orzecznictwo sądów administracyjnych potwierdza powyższe stanowisko - m.in. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 r., sygn. akt I OSK 935/07 (LEX nr 490140).

Ponadto ustawa ta nie przewidywała w żadnym z przepisów właściwości rad narodowych i terenowych organów stopnia podstawowego do gospodarowania lasami państwowymi. Należy podkreślić, że państwowe gospodarstwo leśne obejmowało wszystkie państwowe lasy i grunty leśne, a nie wyłącznie takie lasy i grunty leśne, które zostały przekazane właściwemu państwowemu gospodarstwu leśnemu (zob. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 grudnia 2010 r., I SA/Wa 419/10, LEX nr 750812: "Wyłączenie komunalizacji lasów państwowych miało miejsce nie tylko w przypadku, gdy istniał zarząd państwowego przedsiębiorstwa gospodarki leśnej, lecz również gdyby mimo braku prawa zarządu ówczesne przedsiębiorstwo mogło się o taki zarząd ubiegać z mocy art. 1 ust. 1 i 2 i art. 5 ust. 2 ustawy z 1949 r. o państwowym gospodarstwie leśnym.").

Powyższe rozważania skutkują zatem uznaniem wyłączenia przedmiotowej nieruchomości z komunalizacji, skoro z akt sprawy - tj. z wypisu ewidencji gruntów wynika, że nieruchomość ta, mimo, że wchodziła w skład ośrodka wypoczynkowo-rekreacyjnego, stanowiła las na dzień 27 maja w 1990 r.

Organy orzekające na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa musiały więc uznać wydane rozstrzygnięcie komunalizacyjne, jako wydane z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd pragnie również zwrócić uwagę na fakt, że Wojewoda [...] – orzekając o komunalizacji przedmiotowej działki decyzją z dnia [...] czerwca 2010 r., – zupełnie nie odniósł się do faktu, że z dołączonego do wniosku wypisu z rejestru gruntów ewidentnie wynika, iż działka jest oznaczona jako las i grunty leśne (nad którymi zwierzchnie kierownictwo, nadzór i kontrolę sprawuje Minister Leśnictwa) - a co za tym idzie w ogóle nie rozważał kwestii ewentualnego wyłączenia z tego powodu komunalizacji tej działki.

Ponownie rozpoznając wniosek o komunalizację przedmiotowej nieruchomości organ zobowiązany będzie prawidłowo ustalić stan faktyczny.

W orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany został pogląd, że punktem wyjścia do rozważań, czy przedmiotowa nieruchomość może podlegać komunalizacji powinno być ustalenie, czy stanowiła ona las lub grunt związany z gospodarką leśną, a w związku z tym, czy w dacie 27 maja 1990 r. wchodziła w skład zasobu państwowego gospodarstwa leśnego. Dopiero bowiem po dokonaniu tych ustaleń można rozważyć, czy przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych znajduje w tym przypadku zastosowanie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2007 r., sygn. akt 1838/06, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2001 sygn. akt I SA 694/00 LEX nr 78922, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 czerwca 2008 sygn. akt I OSK 934/07).

Z tego też względu - odnosząc się do sformułowanych w skardze zarzutów dotyczących władania przedmiotową nieruchomością przez Gminę W., sposobu i podstawy prawnej jej nabycia - Sąd uznał, że mogą one być rozpatrzone tylko w postępowaniu zwykłym, dotyczącym rozpoznania wniosku o komunalizację. Natomiast zarzuty te nie mogą odnieść żadnego skutku w postępowaniu nadzorczym. Zatem strona powinna podnieść je przy ponownym rozpoznaniu tej sprawy oraz przedstawić dowody, z których wynika, iż grunt ten podlegał komunalizacji. To w tym postępowaniu organ zobowiązany będzie powyżej wskazane okoliczności rozważyć i wykazać, czy wystąpiły przesłanki warunkujące komunalizację.

Ponownie podkreślić należy, że określenie charakteru przedmiotowej nieruchomości, według stanu na dzień 27 maja 1990 r., jest zasadniczym zagadnieniem wymagającym wyjaśnienia przy ponownym rozpoznaniu sprawy komunalizacyjnej. Nie mogło być ono jednak dokonane w niniejszym postępowaniu nadzorczym, bowiem nie to zagadnienie stanowi przedmiot tego postępowania, lecz tylko ocena, czy badane orzeczenie rażąco naruszyło prawo w oparciu o stan faktyczny i prawny ustalony w tym postępowaniu.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.