Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 983/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 7, 77, §1 art. 80, art. 107 §3, art. 8 § 1, art. 11
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 8a
journal: Dz.U. 2018 poz 132
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu,  Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony  Rządu, Państwowej Straży Pożarnej, Służby Celno-Skarbowej i Służby Więziennej oraz ich rodzin - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas, Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant specjalista Ewa Kielak, , po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] .


UZASADNIENIE

Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2018r., wydaną na podstawie art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (Dz. U. z 2018 r. poz. 132, ze zm.); zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową, odmówił wyłączenia stosowania wobec K. W. art. 15c, art. 22a i art. 24a tej ustawy. Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z (...) marca 2019r. nr (...) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Decyzje zostały wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia (...) 20 kwietnia 2017 r. K. W. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o zastosowanie wobec niego art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (ówcześnie obowiązujący Dz. U. z 2016 r. 708, ze zm.) - zwanej dalej ustawą zaopatrzeniową. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr (...) z dnia (...) grudnia 2018 r. odmówił wyłączenia stosowania wobec K. W. art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

K. W. wniósł do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej w.w. decyzją. Wyjaśnił, że pełnił służbę na rzecz totalitarnego państwa przez około 2,95 % całego okresu swojej służby. W trakcie trwania państwa totalitarnego zwolnił się z tej służby, gdyż nie chciał pracować na rzecz tego państwa i ten fakt należy także wziąć pod uwagę jako ważny argument. Skarżący podkreślił, że spełnia również drugą przesłankę określoną w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, tj. przesłankę rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem życia i zdrowia, na potwierdzenie której powołał treść orzeczeń Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA Nr (...) i Nr (...), stwierdzających, iż doznał 10 % trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Organ prowadzącemu postępowanie, że posiadając te orzeczenia, nie uwzględnił ich lub całkowicie ją pominął.

Analizując sprawę ponownie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję nr (...)z dnia (...) grudnia 2018 r. Podkreślił, że brak jest dowodów, aby służba wnioskodawcy pełniona była z narażeniem zdrowia i życia; zarówno postawa, osiągnięcia strony, jak również charakter służby i warunki jej pełnienia nie uzasadniały stwierdzenia, aby przedmiotowa sprawa stanowiła szczególnie uzasadniony przypadek, który pozwoliłby na skorzystanie z uprawnień wynikających z przepisów ustawy zaopatrzeniowej.

K. W. pełnił służbę od dnia 10 stycznia 1985 r. do dnia 30 czerwca 2010 r. tj. przez okres 25 lat, 5 miesięcy i 21 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa - od dnia 16 września 1988 r. do dnia 30 czerwca 1989 r., tj. przez okres 9 miesięcy i 15 dni. Do wysługi emerytalnej ww. zaliczono również okres 2 miesięcy i 11 dni zasadniczej służby wojskowej.

Zdaniem organu wnioskodawca nie spełnia przesłanki z art. 8a ust.1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej: sam fakt wyrażenia przez funkcjonariusza - zgodnie z rotą ślubowania - gotowości do podejmowania czynności, mogących zagrażać zdrowiu i życiu, nie jest tożsamy z pełnieniem służby w warunkach realnego narażenia zdrowia i życia, o których mowa w powołanej regulacji prawnej. Ocena powyższego winna każdorazowo być dokonana na podstawie charakteru zadań realizowanych przez funkcjonariusza.

Do dokonania oceny spełnienia przez stronę przesłanki "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r. (...)" organ wziął pod uwagę stanowisko Komendanta Głównego Policji, zawarte w piśmie z dnia (...) grudnia 2017 r. Komendant Główny Policji wskazał, iż w 2001 r. wobec K.W. prowadzone były dwa postępowania dyscyplinarne, w wyniku których został on uznany winnym zarzucanych mu czynów, jednak odstąpiono od wymierzenia kary. Komendant Wojewódzki Policji w R., w informacji dotyczącej przebiegu służby oraz ocenie rzetelności służby po dniu 12 września 1989 r. potwierdził, że z uzasadnienia decyzji nr (...) Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia (...) stycznia 2002 r., znajdującej się w aktach osobowych wnioskodawcy wynika, iż wobec ww. toczyły się postępowania dyscyplinarne, zakończone wydaniem dwóch orzeczeń (w dniu (...) stycznia 2001 r. oraz w dniu (...) lutego 2001 r.), na mocy których skarżący został uznany winnym zarzucanych mu czynów, jednak odstąpiono od ukarania.

Jednocześnie w ww. piśmie wskazano, iż: "Komendant Powiatowy Policji w J. pismem z dnia (...).10.2017 r. l.dz. (...) przekazał informację, że orzeczeniem nr (...) Komendanta Powiatowego Policji w J. z dnia (...) marca 2008 roku umorzono postępowanie dyscyplinarne prowadzone przeciwko (...). K. W.". Komendant Wojewódzki Policji w R. zaznaczył także, iż w aktach osobowych ww. brak jest zaświadczeń, uprawniających do podwyższenia emerytury, natomiast z pisma Komendanta Głównego Policji wynika, że w zgromadzonym materiale brak jest dokumentów, potwierdzających udział wymienionego w zdarzeniach, które mogłyby stanowić zagrożenia dla życia i zdrowia. Sam charakter zadań realizowanych przez ww. do dnia zwolnienia ze służby, tj. do dnia 30 czerwca 2010 r. i wynikające z nich potencjalne zagrożenie życia i zdrowia nie może być oceniany jako narażenie zdrowia i życia, o którym mowa w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

Organ stwierdził, że przebieg służby ww. funkcjonariusza nie wskazuje, by została spełniona przesłanka "szczególnie uzasadnionego przypadku" wynikająca z art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi bowiem wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Jak wynika z powyższego, uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami - w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Organ ponownie podkreślił, że K. W. pełnił służbę przez okres 25 lat, 5 miesięcy i 21 dni, z czego na rzecz totalitarnego państwa przez okres 9 miesięcy i 15 dni. Ponadto z dokumentów wynika, iż w posiadanych zasobach archiwalnych brak jest dokumentów potwierdzających udział wnioskującego w zdarzeniach, które mogły stanowić zagrożenie dla życia i zdrowia oraz brak jest zaświadczenia, uprawniającego do podwyższenia emerytury. Aby można było zastosować przesłankę "szczególności przypadku" obie przesłanki wskazane w art. 8a ustawy zaopatrzeniowej muszą zachodzić łącznie. Ponieważ w przypadku K. W., w rozpatrywanym stanie faktycznym, druga z przesłanek nie została spełniona, organ nie ma możliwości zastosowania wyłączenia w stosunku do wnioskującego art. 15c, 22a i 24a ustawy zaopatrzeniowej, bowiem nie zachodzi tu przesłanka "szczególności przypadku."

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie K. W. wniósł o uchylenie obu decyzji, a także o zobowiązanie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do wydania, w terminie określonym przez Sąd, decyzji na podstawie art. 8a ustawy emerytalnej wyłączającej stosowanie wobec niego art. 15c 22a ww. ustawy.

W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie spełnia kryteriów z art. 7, 77 §. 1, art. 80 oraz 107 § 3, art. 8 § 1 i art. 11 k.p.a. Naruszenie przepisów postępowania w tym zakresie – zdaniem Sądu – wywarło istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji.

Oceniając przesłankę krótkotrwałości służby na rzecz totalitarnego państwa organ oparł się na informacji z IPN. Jak z niej wynika, Skarżący pełnił taką służbę przez okres 9 miesięcy i 15 dni, a jego całkowity okres służby wynosi 25 lat, 5 miesięcy i 21 dni.

Skarżący przepracował tylko 2,95% swojego okresu służby na rzecz totalitarnego Państwa, co zdaniem Sądu spełnia przesłankę krótkotrwałości.

Nadto organ pominął i nie rozważył znaczenia faktu, że u skarżącego stwierdzono 10 % trwałego uszczerbku na zdrowiu w związku z wykonywaniem czynności służbowych. Organ prowadzący postępowanie, posiadając orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w R. stwierdzające, że "inwalidztwo skarżącego pozostaje w związku ze służbą w Policji" (na k.10-12 akt administracyjnych), nie ocenił jego znaczenia z punktu widzenia przesłanek art.8 a ustawy zaopatrzeniowej. Jeżeli uznał orzeczenie za nie mające znaczenia dla rozstrzygnięcia lub nieistotne, powinien wyjaśnić, dlaczego. Organ skupił się jednak na prowadzonych postępowaniach dyscyplinarnych, których prowadzenie nie było kwestionowane, podczas gdy powinien wszystkie te okoliczności rozważyć i ocenić z punktu widzenia art.8a ustawy zaopatrzeniowej, a nie pomijać jedną, skupiając się tylko na drugiej (tj. postępowaniach dyscyplinarnych). Organ dokonał zatem wybiórczej oceny stanu faktycznego i zebranych w sprawie dowodów, dlatego Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie poddaje się kontroli sądowej, a jej uzasadnienie nie spełnia kryteriów z art. 107 § 3 k.p.a.

Sprawa skarżącego musi być zatem ponownie wnikliwie rozważona przez organ administracji, a wyniki tych analiz muszą znaleźć odzwierciedlenie w treści uzasadnienia decyzji.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Rozpatrując ponownie sprawę organ administracji uwzględni ocenę prawną, sformułowaną w niniejszym uzasadnieniu.