Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 622/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 § 1 ust. 1  pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 11, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz, Sędzia WSA Grzegorz Panek /spr./, Sędzia WSA Piotr Popek, Protokolant ref. Sabina Długosz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz skarżącego J.S. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...]Dyrektor [...]Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania J.S. (dalej: skarżący/ wnioskodawca/beneficjent) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] kwietnia 2021 r. nr [...] w sprawie przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na 2020 rok.

Z treści zaskarżonej decyzji oraz akt postępowania wynika, że w dniu 15 maja 2020 r. do Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie wpłynął za pomocą aplikacji eWniosekPlus wniosek skarżącego o przyznanie płatności ONW.

W dniu 8 czerwca 2020 r., 24 czerwca 2020 r. oraz 7 lipca 2020 r. skarżący złożył zmiany do wniosku. Po uwzględnieniu wszystkich złożonych wniosków ustalono, że skarżący zadeklarował do przyznani płatności ONW typ specjalistyczny strefa II działki rolne o łącznej powierzchni 7,76 ha. Ponadto do ww. wniosku producent rolny dołączył załączniki graficzne na których zaznaczył granice zadeklarowanych działek rolnych w granicach poszczególnych działek ewidencyjnych.

W dniu 16 września 2020 r. do Biura ARiMR wpłynął wniosek strony o przeprowadzenie kontroli w terenie. Pismem z dnia 1 października 2020 r. Kierownik Biura ARiMR zwrócił się Biura Kontroli na Miejscu o przeprowadzenie kontroli na miejscu.

W odpowiedzi Biuro Kontroli na Miejscu poinformowało, że nie realizuje kontroli w terenie na wniosek beneficjentów. Ponadto wskazano, że w poprzedniej kampanii 2019 w gospodarstwie wnioskodawcy odbyła się kontrola w zakresie kwalifikalności powierzchni, co dodatkowo przemawia za brakiem podstaw do jej ponownego przeprowadzenia.

Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku o przyznanie płatności ONW na rok 2020, Kierownik Biura ARiMR uznał, że powierzchnia

uprawniona do przyznania do przyznania jednolitej płatności obszarowej na 2020 r jest mniejsza niż deklarowana we wniosku i tak :

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,09 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,05 ha (wykluczono zatem 0,04 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,19 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,14 ha (wykluczono zatem 0,05 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] i położonej na niej części działki rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,13 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,13 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,16 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,16 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] /1 i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,11 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,11 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,23 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,23 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,24 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,24 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,27 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania

płatności wynosi 0,00 ha (wykluczono zatem 0,27 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,45 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,40 ha ( wykluczono zatem 0,05 ha),

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działkach rolnych [...] (0,21 ha), W (0,42 ha) o łącznej powierzchni 0,63 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,61 ha, z czego na działce rolnej W maksymalny spójny obszar wynosi 0,28 ha. Wobec powyższego wykluczono 0,14 ha,

-- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,11 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów iż powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,07 ha i ze względu na brak minimalnej wymaganej powierzchni do przyznania płatności tj. 0,10 ha wykluczono zatem 0,11 ha).

Łącznie wykluczono powierzchnię 1,53 ha.

Po wykluczeniu niekwalifikującej się do przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) typ specyficzny strefa II powierzchni 1,53 ha powierzchnia działek rolnych stwierdzona w toku przeprowadzone go postępowania wyniosła 6,23 ha (7,76 ha pow. deklarowana - 1,53 ha powierzchnia wykluczona).

Wobec powyższego Kierownik Biura ARiMR decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 roku przyznał wnioskodawcy płatność dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami (ONW) na rok 2020 typ specyficzny strefa II w wysokości 1.038,84 zł, wynikającej z pomniejszenia płatności o kwotę w wysokości 605,88 zł ze względu na stwierdzone nieprawidłowości i niezgodności oraz zastosowane z tego tytułu zmniejszenia.

W dniu 23 kwietnia 2021 roku beneficjent złożył w Biurze ARiMR odwołanie od decyzji Kierownika Biura ARiMR nr [...] z dnia [...] kwietnia 2021 r., w sprawie przyznania płatności ONW na rok 2020.

W odwołaniu podniósł, iż nie zgadza się z wykluczeniem powierzchni z działek ewidencyjnych [...] .

Wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i ponowne rozpoznanie sprawy.

Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.), dalej k.p.a., poprzez pozbawienie prawa odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych skarżącego, naruszenie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2021 r. poz. 182), dalej: ustawa o wspieraniu obszarów wiejskich, poprzez jego niewłaściwą interpretację,

- błędna interpretację Rozporządzenia Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r., w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2015 r. poz. 364 ze zm.), dalej : Rozporządzenie z 13 marca 2015 r.,

- naruszenie § 2 ust. 3 ww. rozporządzenia przez przyjęcie, że rolnik nie był w posiadaniu części gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ONW na rok 2020 rok w dniu 31 maja 2020 roku,

- naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (Dz. U. z 2020 r. poz. 1341 ze zm.), która ma zastosowanie przy kwalifikowalności obszarów do wszelkich płatności, w tym płatności ONW poprzez zakwalifikowanie części powierzchni jako grunty niewykorzystywane do produkcji oraz nieutrzymane w dobrej kulturze rolnej - zgodnej z ochroną środowiska, co tez narusza Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r. w sprawie norm w zakresie dobrej kultury zgodnej z ochroną środowiska (Dz. U. z 2015 r. poz. 344),

- naruszenie Rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2015 r., poprzez dowolne ustalenie terminów utrzymania użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej i przyjęcie jako rozstrzygające w sprawie raportu z kontroli z kwietnia 2020 roku do płatności z 2020 roku oraz pominięcie wnioskowanej przez rolnika kontroli bezpośredniej na gruncie i przyjęcie, że taka kontrola jest niedopuszczalna na wniosek rolnika oraz oparcie

decyzji na ustaleniu powierzchni stwierdzonej w oparciu o system informacji geograficznej ustalając tym samym błędnie maksymalny kwalifikowany obszar dla działek co do których zastosowano niezasadne wykluczenia.

Do przedmiotowego odwołania wnioskodawca dołączył zdjęcia z przeprowadzonej w ramach kampanii 2019 kontroli na miejscu wraz z opisem każdej z działek z których była wykluczona powierzchnia. Beneficjent wniósł o ich dopuszczenie jako dowodu w sprawie, gdyż w jego ocenie pozostały bez rozpoznania w trakcie oceny materiału dowodowego a mają istotne znaczenie w sprawie.

Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Rzeszowie decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2021 r., opisaną na wstępie.

W ocenie organu odwoławczego powierzchnia działek rolnych kwalifikujących się do przyznania płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami została ustalona w sposób prawidłowy.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał i omówił mające zastosowanie w sprawie przepisy prawa, w tym Rozporządzenia z dnia 13 marca 2015 r. oraz ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich.

Organ odwoławczy podkreślił, że to na organie spoczywa obowiązek ustalenia zgodności deklaracji rolnika ze stanem faktycznym na gruncie, co wynika bezpośrednio z treści art. 74 ust. 1 w zw. z art. 58 ust. 2 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013 r., str. 549, ze zm. dalej: rozporządzenie nr 1306/2013), które stanowią iż państwa członkowskie ustanawiają skuteczne systemy zarządzania i kontroli w celu zapewnienia zgodności z prawodawstwem regulującym unijne systemy wsparcia, zmierzające do zminimalizowania ryzyka strat finansowych dla Unii za pomocą agencji płatniczych lub podmiotów przez nie upoważnionych do działania w ich imieniu, przeprowadzają kontrole administracyjne dotyczące wniosków o przyznanie pomocy w celu weryfikacji kryteriów kwalifikowalności do otrzymania pomocy.

Organ II instancji wskazał, że w toku postępowania odwoławczego, ustalając

poprawność wyznaczonych przez organ I instancji działek ewidencyjnych maksymalnego kwalifikowalnego obszaru (MKO) sprawdził zgodność pomiędzy powierzchnią ewidencyjną (PEW) i powierzchnią odniesienia (POW) oraz zgodności przebiegu granic działki (GO) z granicami widocznymi na obrazie ortofotomapy i na tej podstawie stwierdził, że powierzchnia działek została wyznaczona w sposób prawidłowy. Powierzchnia te zostały ustalone w oparciu o system informacji geograficznej, o którym mowa w art. 70 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013.

W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo uznał, że :

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,09 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,05 ha, bowiem na powierzchni 0,04 ha stwierdzono miejsca zadrzewione zakrzaczone siedlisko oraz utwardzoną drogę,

- w przypadku działki ewidencyjnej nr [...] i położonej na niej działce rolnej [...] o zadeklarowanej powierzchni 0,19 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,14 ha bowiem na powierzchni 0,05 ha stwierdzono miejsca zadrzewione zakrzaczone siedlisko oraz utwardzoną drogę,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] położonej na nich działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,29 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,29 ha stwierdzono wieloletnie zachwaszczenie, zadrzewienie, odłóg oraz samosiejki sosny zadrzewienia i zakrzaczenia,

- w przypadku działek ewidencyjnych o nr [...] położonej na nich działki rolnej B o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,47 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha. bowiem na powierzchni wykluczonej 0,29 ha stwierdzono wieloletnie zachwaszczenie, zadrzewienie, odłóg oraz samosiejki sosny zadrzewienia i zakrzaczenia,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] i położonej na niej działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,29 ha stwierdzono na podstawie

przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,24 ha stwierdzono wieloletnie zachwaszczenie, zadrzewienie, odłóg oraz samosiejki sosny zadrzewienia i zakrzaczenia,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] i położonej na niej działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,27 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,00 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,27 ha stwierdzono wieloletnie zachwaszczenie oraz odłóg,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] położonej na nich działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,45 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,40 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,05 ha stwierdzono wieloletnie zachwaszczenie, zadrzewienie,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] i położonej na nich działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,42 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że maksymalny spójny obszar powierzchni kwalifikującej się do przyznania płatności wynosi 0,28 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,14 ha stwierdzono zadrzewienia i zakrzaczenia,

- w przypadku działki ewidencyjnej o nr [...] i położonej na nich działki rolnej [...] o zadeklarowanej łącznie powierzchni 0,11 ha stwierdzono na podstawie przeprowadzonych pomiarów, że powierzchnia kwalifikująca się do przyznania płatności wynosi 0,07 ha, bowiem na powierzchni wykluczonej 0,04 ha stwierdzono zadrzewienie i zakrzaczenie. Organ wskazał, że powierzchnia 0,07 ha została wykluczona ze względu na niespełnienie warunku definicji działki rolnej tj. posiadania minimum 0,10 ha. Zatem łącznie wykluczono całą działkę rolną[...] tj. 0,11 ha.

Organ odwoławczy podkreślił, że powyższe ustalenia potwierdza sporządzona przez pracowników LPIS informacja o MKO wraz ze zdjęciami poszczególnych działek i opisem obszarów wykluczonych z płatności.

W ocenie organu odwoławczego, po wykluczeniu powierzchni 1,53 ha łączna powierzchnia działek w gospodarstwie beneficjenta kwalifikująca się do przyznania płatności ON wyniosła 6,23 ha (7,76 ha pow. deklarowana - 1,53 ha powierzchnia wykluczona).

Organ odwoławczy wyjaśnił, że procentowa różnica między powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną wyniosła 24,56 %. Zgodnie z art. 19a ust. 1 pierwszy rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. Urz. UE L 181 z 20.06.2014 r., str. 48 ze zm.) w przypadku różnicy między całkowitą powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynoszącej nie więcej niż 3% lub 2 ha, wówczas pomoc oblicza się na podstawie obszaru stwierdzonego, pomniejszonego o 1,5-krotność stwierdzonej różnicy.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy potwierdził prawidłowość wyliczenia przez organ I instancji kwoty przyznanej płatności ONW typ specyficzny strefa II.

W skardze na powyższą decyzję wnioskodawca wniósł o uchylenie decyzji Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] czerwca 2021 roku nr [...] wraz z poprzedzającą ją decyzją Kierownika ARiMR z dnia [...] kwietnia 2021 r., nr [...] w części wykluczającej z płatności część działek ewidencyjnych nr

[...] oraz zwrot sprawy do Kierownika ARiMR do ponownego rozpoznania wniosku w zakresie uchylonej decyzji nr [...] i naliczenie wsparcia od niezasadnie wyłączonej części gruntów.

W uzasadnieniu skargi zarzucił:

- naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 9, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. - w tym w szczególności naruszenie zasady dochodzenia prawdy obiektywnej w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał

dowodowy - podtrzymując w tym zakresie argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] kwietnia 2021 r.,

- brak wyjaśnienia istotnych okoliczności w sprawie, przyjęcie za podstawę rozstrzygania dokumentów zgromadzonych z rażącym naruszeniem prawa i pominięcie wniosków dowodowych skarżącego w istotnych elementach prowadzonego postępowania, co zdaniem Strony narusza przepisy ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich,

- naruszenie art. 27 pkt 1 w zakresie przestrzegania praworządności, oceny dowodów i ich dopuszczenia, w powiązaniu z naruszeniem art. 79a oraz 81 k.p.a. - punkt 2a w zakresie pominięcia dowodu z dokumentacji fotograficznej sporządzonej i przedłożonej do akt sprawy przez beneficjenta - w związku z art. 76 k.p.a., art. 47 w zakresie czynności kontrolnych w powiązaniu z Rozporządzeniem Wykonawczym Komisji (UE) nr 809/2015 z dnia 17 lipca 2014 roku ustalającego zasady stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzenia i kontroli, środków rozwoju obszarów wiejskich oraz zasad wzajemnej zgodności, w którym zgodnie z art. 48 kontrole administracyjne powinny obejmować sprawdzenie z prawem unijnym lub prawem krajowym wszystkie kryteria kwalifikowalności które mogą być zweryfikowane w ramach tego rodzaju kontroli,

- naruszenie przepisu art. 107 par 3 k.p.a. przez brak odniesienia się zarzutów odwołania z dnia 20 kwietnia 2021 r., wniosków dowodowych z dnia 22 grudnia 2020 roku, przeprowadzonej wizytacji (kontroli) w terenie w dniu 14 września 2019 r. (kopia protokołu kontroli z dnia 14 września 2019 r.),

- naruszenie art. 107 k.p.a. który to wymienia niezbędne składniki uzasadnienia faktycznego decyzji nakazując: wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności dowodowej. Skarżący wskazał na pominięcie dowodu z postaci protokołu oględzin działki ewidencyjnej w zakresie weryfikacji powierzchni MKO jaki został sporządzony w dniu 14 września 2019 r. na działce rolnej [...] (dz. ew. 3064/1 i 3065) i całkowite niezasadne wykluczenie z tej działki powierzchni 0,14 ha,

- naruszenie ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich - art. 27 i art. 47 Rozporządzenie wykonawcze Komisji ( UE) nr 809/2014 z dnia 17 lipca 2014

r., punkt 48 art. w zw. z art. 10 k.p.a. poprzez pozbawienie prawa do odniesienia się do zgromadzonego materiału dowodowego i pominięcie wniosków dowodowych skarżącego,

- naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r., o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego,

- naruszenie art. 26 ust. 1 i 2 pkt 2 oraz art. 3 ust. 1 pkt 12 ustawy o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich poprzez ich niewłaściwe interpretacje,

- błędną interpretacje Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2015 r.

- naruszenie par. 2 ust. 3 Rozporządzenia ONW PROW 2014-2020 przez przyjęcie, że rolnik nie był w posiadaniu części gruntów rolnych zgłoszonych do płatności ONW na rok 2020 w dniu 31 maja 2020 r.,

- naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 i 3 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 5 lutego 2015 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, która ma zastosowanie przy kwalifikowalności obszarów do wszelkich płatności, w tym płatności ONW poprzez zakwalifikowanie części powierzchni jako grunty niewykorzystywane do produkcji oraz nie utrzymane w dobrej kulturze rolnej - zgodnej z ochroną środowiska, co też narusza Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 9 marca 2015 r.

b) naruszenie Rozporządzenia MRiRW z dnia 9 marca 2015 r., poprzez dowolne ustalenie terminów utrzymania użytków rolnych w dobrej kulturze rolnej i przyjęcie jako rozstrzygającego w sprawie raportu z kontroli z kwietnia 2020 roku do płatności z 2020 roku oraz pominięcie wnioskowanej przez rolnika kontroli bezpośredniej na gruncie i przyjęcie, że taka kontrola jest niedopuszczalna na wniosek rolnika oraz oparcie decyzji na ustaleniu powierzchni stwierdzonej w oparciu o system informacji geograficznej a tym samym błędne ustalenie maksymalnego kwalifikowanego obszaru dla działek co do których zastosowano niezasadne wykluczenia.

Beneficjent w skardze ponowił wnioski dowodowe o dopuszczenie w sprawie dowodów z dokumentów złożonych do akt sprawy przy piśmie z dnia 22 grudnia 2020 r. Ponadto zwrócił się do Sądu o ustanowienie biegłego z zakresu rolnictwa do wydania wiążącej decyzji w zakresie kwalifikowalności kwestionowanych części działek do płatności ONW.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

Na podstawie art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Oznacza to, że tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany argumentacją skargi, jej wnioskami i wskazaną podstawą prawną. Jako, że niniejsza sprawa po raz kolejny została poddana kontroli sądowej, nie od rzeczy będzie przypomnienie, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postepowania wyrażone w orzeczeniu sadu wiąże w sprawie, co do zasady, organy i sąd ponownie rozpoznające sprawę (art. 153 p.p.s.a.).

Dokonując kontroli sądowej zaskarżonej decyzji w przedstawionych wyżej granicach Sąd doszedł do wniosku, że skarga jest uzasadniona, albowiem przy jej wydawaniu organ uchybił przepisom prawa procesowego, w stopniu istotnym dla rozstrzygnięcia sprawy.

Trzeba w tym miejscu podkreślić, że organ zobowiązany jest do dokonania wnikliwej analizy, oceny dowodów, także przeciwstawnych i swoją swobodną ocenę winien odzwierciedlić w uzasadnieniu decyzji. Zgodnie z powszechnie przyjętymi poglądami w orzecznictwie i doktrynie, na gruncie art. 80 k.p.a., organ orzekający w świetle obowiązującej go zasady swobodnej oceny dowodów ocenia wyniki postępowania wyjaśniającego (dowodowego) na podstawie posiadanej wiedzy, wewnętrznego przekonania i zasad doświadczenia życiowego, przy czym o jej prawidłowości decyduje to, czy wyprowadzone przez organ wnioski mają logiczne

uzasadnienie. Ocena wartości dowodowej poszczególnych środków dowodowych, wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne okoliczności sprawy, wyjaśnienie dlaczego organ dał wiarę jednym dowodom a innym nie, winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji, jak stanowi norma art. 107 § 3 k.p.a., zgodnie z którą uzasadnienie faktyczne decyzji zawiera wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Ustaleń stanu faktycznego organ dokonuje bezpośrednio w oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, a także na podstawie domniemań faktycznych i prawnych (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne sądowoadministracyjne, Warszawa, 2003, s. 208). Ogólnie ujmując, ocena ta polega na przedstawieniu sposobu myślenia, argumentowaniu przy ocenie dowodów i jednym z jej elementów winno być ustosunkowanie się do twierdzeń i zarzutów strony podnoszonych w trakcie toczącego się postępowania, a w szczególności do wszystkich dowodów. Pominięcie ich milczeniem przez organ nie przystaje do reguł poprawności procesowej, stanowiąc o naruszeniu norm prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo zredagowane, pod względem merytorycznym i prawnym, uzasadnienie decyzji administracyjnej ma podstawowe znaczenie dla stosowania zasady przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a realizowanej na podstawie art. 107 § 3 k.p.a. Mocą przywołanej zasady organ jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy.

Tymczasem w rozpoznawanej sprawie odnosząc się do obszernych zastrzeżeń skarżącego zawartych w złożonym przez niego odwołaniu oraz we wcześniejszym piśmie procesowym z dnia 22 grudnia 2020 r. co do poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych odnośnie spornych działek organ stwierdził, że dowody te nie podważają jego ustaleń w zakresie wykluczenia łącznie powierzchni 1,53 ha, a raczej potwierdzają słuszność ustalonej w decyzji powierzchni.

Poza tym ogólnikowym stwierdzeniem organ w żaden sposób nie odniósł się do wskazywanych przez skarżącego okoliczności dotyczących poczynionych w sprawie ustaleń. Przykładowo można tutaj wymienić liczne wskazywane przez skarżącego nieprawidłowości dotyczące dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli na miejscu w dniu 2 kwietnia 2020 r. Skarżący wskazywał w trakcie postępowania przed organami, między innymi że:

- zdjęcie nr [...] które ma dokumentować istnienie drogi utwardzonej to w rzeczywistości gruz leżący obok budynku i to na działce nr [...] która to część jest wykluczona z płatności przez niego. Na działce nr [...] nie ma żadnej drogi,

- w przypadku działki rolnej [...] nie było podstaw do wykluczenia z płatności powierzchni wskazanych na zdjęciu nr [...] zdjęcie to wykonano w dniu 8 kwietnia 2020 r zatem odrosty traw z jesieni 2019 r. nie mogły stanowić podstawy do wykluczenia tej powierzchni w 2020 r.,

- w przypadku działki rolnej M zlokalizowanej na działce ewidencyjnej nr [...] jej część w styczniu 2020 r. została przygotowana pod uprawę ziemniaków, w dniu 8 kwietnia 2020 r. była to część ogrodzona przed dzikami i przygotowana pod sadzenie ziemniaków, ta okoliczność nie mogła być jednak podstawą do uznania, że ta część działki jest użytkowana przez innego użytkownika,

- na działce rolnej [...] celowo zostały roczne odrosty samosiejek - sosny jako materiał do zalesiania innych gruntów, sosny zostały wykopane, działka wykoszona i nie powinno to stanowić podstawy do wykluczenia z płatności,

- podobnie na działce rolnej [...] rolnik pozostawił rosnące drzewa owocowe i leśne celem wykorzystania ich do zalesienia innych działek,

- na działce rolnej [...] w 2019 r. znajdowały się pojedyncze brzozy i sosny, po odchwaszczeniu działki wczesnym latem 2019 r. działka kwalifikuje się do płatności w 2020 r.

Przy rozpoznaniu sprawy organ winien ocenić i odnieść się do powyższych okoliczności oraz pozostałych wskazywanych w takcie postępowania przez skarżącego.

Tymczasem zaskarżona decyzja - poza wspomnianym wyżej ogólnikowym stwierdzeniem - została wydana z pominięciem tego typu analizy.

Podkreślenia wymaga, że w szczególności decyzje odmowne lub nakładające sankcje względem wnioskodawcy powinny być przekonująco i jasno uzasadnione, zarówno co do faktów, jak i co do prawa, aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności istotne dla sprawy zostały wszechstronnie rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Z decyzji musi zatem wynikać między innymi, że organ nie pozostawił poza swoimi rozważaniami argumentów podnoszonych przez stronę, nie pominął istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy materiałów dowodowych lub nie dokonał oceny tych materiałów wbrew

zasadom logiki lub doświadczenia życiowego. Uzasadnienie realizować winno, wyrażoną w art 11 k.p.a. zasadę przekonywania, której stosowanie nie wyłącza art. 10a ust. 1 ustawy o Agencji, a zgodnie z którą, organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu. Organ Agencji nadal zobowiązany jest zgodnie z treścią art. 107 § 3 k.p.a. wskazać adresatowi decyzji fakty, które uznał za udowodnione i dowody na których się oparł, co oczywiście zawiera także obowiązek przedstawienia tych dowodów stronie, a także sądowi administracyjnemu, na wypadek uruchomienia kontroli sądowoadministracyjnej przez stronę.

Należy więc stwierdzić, że organ odwoławczy nie dokonując oceny materiału dowodowego w powiązaniu z okolicznościami oraz twierdzeniami skarżącego, dopuścił się w prowadzonym postępowaniu naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa procesowego, które uzasadniało uchylenie skarżonej decyzji.

W związku z powyższym, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.

Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy, wszechstronnie rozpatrzy zgromadzony materiał dowodowy, także przez pryzmat twierdzeń skarżącego, czemu da wyraz w uzasadnieniu swojej decyzji.