Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 4957/16
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 106 par. 3, art. 153, art. 193
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2
journal: Dz.U. 2016 poz 1387
law: Ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju  Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 316 poz 65 art. 6 ust. 1, art. 12, art. 28 ust. 1, art. 73 ust. 1, art. 77
law: Rozporządzenie Komisji (WE) NR 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady  (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów  wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007  w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 30 poz 16 art. 17
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla  rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr  1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 608 art. 72 ust. 2
law: Rozporzadzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz  uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz.U.UE L z dnia 20 grudnia 2013 r.)

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Krystyna Anna Stec Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 13 lutego 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. A. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Wr 61/16 w sprawie ze skargi Z. A. na decyzję Dyrektora Dolnośląskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 31 maja 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 61/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę Z. A. (dalej: skarżący) na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ARiMR) z [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2013.

Ze stanu faktycznego przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że skarżący [...] maja 2013 r. złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. deklarując 28 działek rolnych do: 1. Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne: wariant 2.1 - Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 19,64 ha i wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 22,89 ha; 2. Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000: wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 193,91 ha.

Ponieważ weryfikacja wniosku wykazała nieprawidłowości polegające na zadeklarowaniu większej powierzchnia działek rolnych AC, C, S, A, O, B, AF, AK, AL, Al od największego spójnego obszaru uprawnionego do uzyskania płatności, organ I instancji wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień, który odmówił ich złożenia ze względu na uchylenie decyzji za rok 2012.

Skarżący [...] maja 2014 r. złożył korektę wniosku, w której zmieniona została deklaracja powierzchni na działkach rolnych A, B C, O, S, AF, Al, AK, AL.

Wobec powyższego, Kierownik BP ARiMR w W. decyzją z [...] maja 2014 r. przyznał skarżącemu wnioskowane płatności na 2013 r. w pomniejszonej wysokości. Decyzja ta została uchylona przez Dyrektora ARiMR decyzją z [...] października 2014 r. z uwagi na konieczność uwzględnienia wyników z kontroli na miejscu, która została przeprowadzona po wydaniu decyzji przez organ I instancji.

Do akt sprawy włączono raport z kontroli na miejscu, która została wykonana w gospodarstwie skarżącego w 2014 r. W wyniku kontroli ustalono: dla działek rolnych A, AB, AC, J, AL, S stwierdzono powierzchnie mniejsze od deklarowanych (kod DR+13); działki B, D, E, K, N, R, AA, AH, OO, AK, BC, II obarczono kodem DR 50 tj. granice upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej zadeklarowanej we wniosku; działki AK, AL, K, KK, LL, O, OO, P, R, S i SS obarczono kodem DR 52 tj. stwierdzono zmniejszenie powierzchni PEG.

Następnie Kierownik BP ARiMR decyzją z [...] listopada 2014 r. przyznał skarżącemu płatności rolnośrodowiskowe na 2013 r. w łącznej wysokości 257.390,80 zł, w tym: 1. Płatność do wariantu 2.1 do powierzchni stwierdzonej wynoszącej 19,59 ha; 2. Płatność do wariantu 2.3 do powierzchni 21,39 ha wynikającej z pomniejszenia na podstawie dokonanych pomiarów kontroli na miejscu; 3. Płatność do wariantu 5.1 do powierzchni 186,97 ha wynikającej z pomniejszenia na podstawie dokonanych pomiarów kontroli na miejscu.

Powyższe redukcje powierzchni nastąpiły na działkach rolnych A, B, D, E, J, K, N, OO, R, S, AA, AB. AC, AK, AL, AH, BC, II. Tym samym całkowita powierzchnia stwierdzona dla wariantów 2.3, i 5.1 okazała się mniejsza od wnioskowanej o powyżej 3%, z uwagi na to płatność rolnośrodowiskową przyznano w pomniejszonej wysokości.

W wyniku postępowania odwoławczego Dyrektor ARiMR decyzją z [...] lutego 2015 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2014 r., którą WSA we Wrocławiu wyrokiem z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 220/15 uchylił z uwagi na naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na finalne załatwienie sprawy.

WSA we Wrocławiu nakazał Dyrektorowi ARiMR przy ponownym rozpoznaniu sprawy dokonać konfrontacji wyników obu kontroli (na miejscu i administracyjnej), i szczegółowo wyjaśnić: - dlaczego skoro obie metody zastosowano rzekomo bezbłędnie powstały tak istotne różnice w pomiarach powierzchni dokonanych przy wykorzystaniu każdej z nich; dlaczego przyjęto jedne wyniki za bardziej precyzyjne i w związku z tym za mające decydujący wpływ na kierunek rozstrzygnięcia; wskazać, jaki konkretny materiał (ortofotomapy) stanowiły podstawę pomiarów w ramach kontroli administracyjnej.

Rozpoznając ponownie odwołanie Dyrektor ARiMR decyzją z [...] listopada 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu decyzji Dyrektor ARiMR podzielił twierdzenia organu I instancji, iż część działek rolnych, dla których przypisano kod pokontrolny DR 50 istotnie usytuowana jest na działkach ewidencyjnych niezadeklarowanych przez stronę we wniosku o przyznanie płatności. Odnosząc się do zawartych w wyroku z 15 czerwca 2015 r. wytycznych wskazał, że zaistniałe różnice w wielkości powierzchni kontrolowanych działek rolnych, których rozbieżne wielkości ustalono w trakcie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej skutkowało ustaleniem powierzchni w oparciu o dane LPIS/GIS (dane z ortofotomapy ze zdjęć lotniczych, zdjęć satelitarnych). Wskazano, że dla obliczenia obszaru zadeklarowanych działek wykorzystano system identyfikacji działek rolnych LPIS, posługując się ortofotomapą, jak również skorzystano ze skomputeryzowanego systemu informacji geograficznej (GIS), tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. Odnosząc się do podnoszonej kwestii deprecjonowania wyników kontroli na miejscu i oparcie się ostatecznie na kontroli administracyjnej organ wyjaśnił, że ARiMR realizuje dwa rodzaje kontroli - administracyjną i na miejscu. Pierwszą i podstawową kontrolą jest kontrola administracyjna, której poddawany jest każdy wniosek o przyznanie płatności, zaś kontrola w terenie ma charakter uzupełniający. Stąd ustalenia poczynione w trakcie kontroli na miejscu niekoniecznie muszą - choć mogą być tymi, które zostaną przyjęte do ostatecznych obliczeń. Uzyskane w trakcie kontroli na miejscu dane zostaną bowiem poddane analizie w systemie identyfikacji działek. Stwierdzenie nieprawidłowości w czasie kontroli terenowej obligowało organ do ustalenia rzeczywistej powierzchni kwalifikującej się do płatności. Zasadnie zatem organ I instancji, mając na uwadze stwierdzone nieprawidłowości, oparł się ostatecznie przy weryfikacji powierzchni na systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w art. 17 rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 z dnia 19 stycznia 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników, zmieniające rozporządzenia (WE) nr 1290/2005, (WE) nr 247/2006, (WE) nr 378/2007 oraz uchylające rozporządzenie (WE) nr 1782/2003 (Dz. U. UE. L. 2009.30.16; dalej: rozporządzenie 73/2009) jako najpełniej oddającym, rzeczywisty stan rzeczy. Zdaniem organu nie można uznać, iż w realiach niniejszej sprawy pominięto wyniki z kontroli na miejscu dając prym ustaleniom kontroli administracyjnej, a także że pozbawiono sensu wykonywanie kontroli terenowych w ogóle. To właśnie bowiem dzięki uwzględnieniu w rozpatrywanej sprawie raportu z kontroli na miejscu nr [...] rolnik uzyskał - po uchyleniu przez Dyrektor ARiMR pierwotnej decyzji wydanej w tej sprawie płatność wyższą od przyznanej w pierwszej decyzji z [...] maja 2014 r. To właśnie wyniki tej kontroli pozwoliły na zaktualizowanie danych w systemie LPIS i doprowadziło do jak najdokładniejszego ustalenia stanu faktycznego w sprawie.

Dyrektor ARiMR wskazał, że ustalenie powierzchni działek rolnych w stosunku, do których zastosowano kod nieprawidłowości DR 50 na podstawie ostatecznych pomiarów ortofotomapy cyfrowej znajduje uzasadnienie w § 18 ust. 3 rozporządzenia rolnośrodowiskowego, zgodnie z którym do płatności rolnośrodowiskowej przysługującej do działek rolnych uwzględnia się powierzchnię tych działek, nie większą jednak niż maksymalny kwalifikowany obszar, o którym mowa w art. 6 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia Komisji WE nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego dla rolników przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemu wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz. U. UE. L. 2009.316.65; dalej: rozporządzenie 1122/2009), określony w systemie identyfikacji działek rolnych, o którym mowa w przepisach o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.

Dyrektor ARiMR stwierdził także, że w sprawie nie ma podstaw do zastosowania obniżek i wyłączeń z art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, który ma zastosowanie w sytuacji, gdy rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. W realiach badanej sprawy nie można uznać, aby skarżący nie ponosił winy w stwierdzonych nieprawidłowościach, gdyż wynikają one z błędnej deklaracji części gruntów, jak też deklarowania działek rolnych, gdzie stwierdzono zawyżoną powierzchnię.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego co do prawidłowości wykonanych pomiarów Dyrektor ARiMR wyjaśnił, iż wszystkie typy urządzeń pomiarowych GPS wykorzystywane przez inspektorów ARiMR przeszły zalecane przez komisje WE testy pomiarowe, a wykorzystanie techniki GPS w kontroli na miejscu jest usankcjonowane w prawodawstwie UE. Technologia pomiaru działek rolnych i weryfikacji ich zasięgu w oparciu o wskazany w urządzeniu pomiarowym zasięg działek odniesienia, został przez inspektorów kontrolujących gospodarstwo skarżącego opisany w notatce służbowej dołączonej do akt sprawy. W notatce tej inspektorzy wskazują, że mieli świadomość przebiegu granic działek referencyjnych, jednak z uwagi na widoczną w terenie ciągłości użytkowania gruntów przez jednego producenta, pomiarem zostały objęte całe powierzchnie użytków. W szczególności było to widoczne na obszarach, gdzie przesunięte względem granic odniesienia były płoty wyznaczające granice użytków. Dla obszarów, gdzie granica użytku w obrębie granicy działki referencyjnej nie dała się jednoznacznie określić, inspektorzy wyznaczyli granicę użytku wzdłuż granicy odniesienia i zastosowali kod pokontrolny DR37 "identyfikację granic działki rolnej przeprowadzono na podstawie danych GIS". Skarżący w trakcie kontroli był informowany o ustaleniach dotyczących granic działek rolnych i okolicznościach ich wyznaczenia. Nie złożył on jednak zastrzeżeń do kontroli przeprowadzonej w 2014 r.

Zaskarżonym wyrokiem WSA we Wrocławiu oddalił skargę skarżącego.

Sąd wskazał, że zasadniczą kwestią podniesioną w skardze, wokół której sformułowane zostały przez skarżącego liczne zarzuty, jest rozbieżność pomiędzy wielkością powierzchni kwalifikowanej, stwierdzoną w czasie kontroli na miejscu w 2014 r., a wielkością powierzchni kwalifikowanej, stwierdzonej na podstawie przeprowadzonej kontroli administracyjnej, w oparciu o ortofotomapy i przy zastosowaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych LPIS. Skarżący akcentuje , że zaskarżona decyzja nie uwzględnia tego, że we wniosku o przyznanie płatności zadeklarował powierzchnię na podstawie map i dokumentów otrzymanych z ARiMR przed złożeniem wniosku. Powyższe przyczyniło się do wadliwego ustalenia stanu faktycznego przez organy i błędnej jego oceny.

Sąd nie podzielił powyższych zarzutów uznając, iż nie znajdują one potwierdzenia w okolicznościach niniejszej sprawy.

Odnosząc się do powyższego Sąd przypomniał wymogi jakie są stawiane organom ARIMR co do ustalania i oceny stanu faktycznego sprawy. Wskazał, że co do zasady, w sprawach płatności rolnośrodowiskowej nie ma zastosowania art. 7 i 77 k.p.a., bowiem art. 21 ust. 2 pkt 3 i ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 173; dalej: ustawa o wspieraniu), regulują kwestie dowodowe samodzielnie, a uregulowania te stanowią lex specialis wobec powołanych uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego. Wynika z nich, że w tych szczególnych postępowaniach obowiązki organu w zakresie postępowania dowodowego zostały określone w sposób węższy, niż ma to miejsce na zasadach ogólnych, bowiem nie obejmują wymogu samodzielnego poszukiwania i zebrania całego materiału dowodowego, ale ograniczają się do wszechstronnego rozpatrzenia dowodów dostarczonych przez samą stronę.

Sąd prawidłowość działań organów poddał ocenie pod kątem zastosowania się do wymogów wynikających z przywołanej regulacji ustawy o wspieraniu rozwoju tj. kontrolował, czy w świetle przepisów regulujących przyznawanie płatności rolnośrodowiskowej organy właściwie dokonały weryfikacji danych, które zawarł w swoim wniosku skarżący.

W tak określonych granicach kontroli Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania. Sąd wskazał, że kwestie dotyczące kontroli przyznawania płatności uregulowane zostały w rozporządzeniu 1122/2009. I tak zgodnie z art. 26 ust. 1 ww. rozporządzenia, kontrole administracyjne i kontrole na miejscu przewidziane w niniejszym rozporządzeniu przeprowadza się w taki sposób, aby skutecznie sprawdzić zgodność z warunkami, na jakich przyznawana jest pomoc, oraz przestrzeganie istotnych wymogów i norm wzajemnej zgodności. Obowiązek przeprowadzenia kontroli administracyjnej wniosków o przyznanie pomocy celem zweryfikowania warunków kwalfikowalności do uzyskania tej pomocy nałożono na wszystkie państwa członkowskie (art. 20 ust. 1 rozporządzenia 73/2009).

Zgodnie z art. 32 omawianego rozporządzenia ust. 1 z każdej kontroli na miejscu przeprowadzonej na mocy przepisów niniejszej sekcji sporządza się sprawozdanie, które umożliwia wgląd w szczegóły przeprowadzonych kontroli. Wedle ust. 2 rolnik może podpisać sprawozdanie w celu potwierdzenia swojej obecności przy kontroli oraz dodać do niego swoje uwagi. W przypadku wykrycia nieprawidłowości rolnik otrzymuje kopię sprawozdania z kontroli. Jeżeli kontrolę na miejscu przeprowadza się metodą teledetekcji zgodnie z art. 35, państwa członkowskie nie mają obowiązku umożliwiać rolnikowi lub jego przedstawicielowi podpisania sprawozdania z kontroli, o ile podczas kontroli z wykorzystaniem teledetekcji nie stwierdzono żadnych nieprawidłowości. Jeżeli kontrole takie wykazują nieprawidłowości, umożliwia się rolnikowi podpisanie sprawozdania z kontroli zanim właściwy organ wyciągnie wnioski z ustaleń w zakresie ewentualnych zmniejszeń płatności lub wykluczeń.

Z kolei kontrole administracyjne, zgodnie z art. 28 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 służą wykrywaniu nieprawidłowości, w szczególności przez stosowanie narzędzi informatycznych. Sąd podkreślił, że kontrola administracyjna (a zatem kontrola z wykorzystaniem środków informatycznych) ma znaczenie zasadnicze, a kontrola na miejscu może być stosowana jako uzupełnienie tej kontroli administracyjnej, co wynika z art. 20 ust. 2 rozporządzenia 73/2009. Także w tym rozporządzeniu wskazano, że sprawdzenie zgodności z systemem kwalifikowalności obejmuje kontrole administracyjne i kontrole na miejscu, przy czym kontroli administracyjnej muszą być poddane wszystkie wnioski (art. 10 ust. 2, art. 11 ust. 1).

Stosownie natomiast do art. 17 rozporządzenia 73/2009, system identyfikacji działek rolnych ustanawiany jest na podstawie map lub dokumentów ewidencji gruntów lub też innych danych kartograficznych. Korzysta się z technik skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych, w tym najlepiej ortoobrazów lotniczych lub satelitarnych, przy zastosowaniu jednolitego standardu gwarantującego dokładność co najmniej równą dokładności kartografii w skali 1:10 000.

Sąd opisał systemu identyfikacji działek rolnych o jakim mowa w rozporządzeniu 73/2009. Przy czym podkreślił, że ortofotomapy cyfrowe wykonane są w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych "1992", które stanowią podstawowy dokument do wykonywania pomiarów i kompleksowej oceny powierzchni kwalifikowanej w ramach działki. Przy czym wszystkie pomiary prowadzi się w tzw. rzucie prostopadłym, a ortofotomapa jest bezpośrednim odzwierciedleniem tego wymogu.

Sąd opisał następnie zasady ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK) i systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS). Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Powyższych ustaleń dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Zatem, kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej. Z tych względów to właśnie ortofotomapa jest podstawowym instrumentem weryfikacji powierzchni działek rolnych deklarowanych do płatności.

Mając powyższe na uwadze Sąd wskazał, że przeprowadzenie u skarżącego kontroli na miejscu w 2014 r. mogło prowadzić do skorygowania powierzchni uprawnionych do płatności w związku z okolicznościami, których stwierdzenie jest możliwe tylko w ramach bezpośrednich oględzin – takich jak stwierdzenie np. obszarów wykluczających płatność czy ustalenie, że faktyczna powierzchnia upraw nie odpowiada deklarowanej. Tego typu rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a deklarowanym we wniosku zostały właśnie ujawnione przez kontrolujących w czasie kontroli na miejscu i skutkowały przypisaniem im kodu błędu oraz pomniejszeniem powierzchni deklarowanej przez rolnika do płatności. Co do tych pomniejszeń skarżący nie przedstawił żadnych argumentów, które podważałyby ustalenia kontrolujących co do rzeczywistej powierzchni deklarowanych upraw. Wobec faktu, że zastrzeżeń w tym zakresie nie podniesiono także do protokołu kontroli, Sąd uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania tych ustaleń.

Sąd wyjaśnił, że pomniejszenie przez organ powierzchni uprawiającej do otrzymania w 2013 r. płatności rolnośrodowiskowej jest wynikiem łącznego uwzględnienia wyników kontroli administracyjnej i kontroli na miejscu. O ile bowiem kontrola w terenie pozwala na ustalenie faktycznego obszaru upraw, to nie umożliwia ona precyzyjnego odniesienia tych pomiarów do granic działek ewidencyjnych. Ustalenia poczynione w oparciu o system LPIS umożliwiają natomiast nałożenie obrazu działki rolnej na mapy ewidencyjne – co wynika z samej technologii pomiaru i stosowanej metody. Pozwala to na ustalenie, czy faktyczne powierzchnie upraw wykraczają poza granice działki referencyjnej, zadeklarowanej we wniosku – która to niezgodność uprawnia do zastosowania właśnie kodu błędu DR 50.

Sąd wyjaśnił, że dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności konieczne jest ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw (po uwzględnieniu wyłączeń) tj. powierzchni działki rolnej – co jest możliwe i miało w niniejszej sprawie miejsce na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych – czego organ dokonał na podstawie ortofotomapy, z zastosowaniem skomputeryzowanego systemu LPIS. Pomniejszenie deklarowanej płatności może być z kolei zarówno wynikiem stwierdzenia, że ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej jest inna, niż deklarowana, jak również ustalenia, że granice działki rolnej przebiegają w ten sposób, że część jej powierzchni znajduje się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi. Każdy z powyższych przypadków rozbieżności zobowiązuje organ do pomniejszenia płatności, choć na innej podstawie – co w niniejszej sprawie znalazło wyraz właśnie w przypisanych tym niezgodnościom kodach błędów. W ocenie Sądu poczynione w ramach obu tych kontroli nie były zatem sprzeczne, ale się uzupełniały. W związku z tym podniesione w skardze zarzuty poprzez zignorowanie wyników kontroli na miejscu i oparcie się wyłącznie na wynikach kontroli administracyjnej Sąd uznał za bezzasadne, jako że treść uzasadnień decyzji obu organów świadczy o tym, że organ wszechstronnie i kompleksowo ocenił cały zebrany materiał dowodowy, a wywiedzione w decyzji wnioski i w konsekwencji zastosowane pomniejszenia płatności, znajdują oparcie w faktach ustalonych na podstawie obu rodzajów kontroli przeprowadzonych w niniejszej sprawie. Z tych też względów Sąd nie podzielił zarzutów odnoszących się do naruszenia wskazywanych w skardze przepisów prawa materialnego wynikających z przepisów prawa krajowego i unijnego.

Reasumując Sąd uznał, że ustalenia organu znajdują odzwierciedlenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, a przeprowadzona przez niego ocena jest prawidłowa i logiczna, w sprawie zaś nie występuje, przekroczenie granic swobodnej oceny materiału dowodowego, nie ma też nieuprawnionych wniosków wypływających z tej oceny. W sposób bowiem należyty i zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2015 r. Dyrektor ARiMR w sposób obszerny wyjaśnił istotę kontroli na miejscu oraz istotę kontroli administracyjnej, wskazując, iż ta pierwsza ma charakter uzupełniający. Ponadto – zgodnie z zaleceniami zawartymi we wcześniejszym wyroku Sądu – podał przyczyny, dla których uznał wyniki kontroli administracyjnej za decydujące wskazując na decydujące znaczenie bazy LPIS oraz pomiarów dokonanych za pomocą ortofotomap.

Sąd wskazał, że jakkolwiek rację ma skarżący, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji można zauważyć rozbieżność w zakresie tego czy przeprowadzony w trakcie kontroli na miejscu pomiar dotyczył działki rolnej wyłącznie w granicach zadeklarowanych czy też nie, to jednak już w kontekście całego uzasadnienia zaskarżonej decyzji takich wątpliwości być nie może, gdyż jasno wynika, iż pomiar dotyczył działki rolnej nie tylko w granicach działek zadeklarowanych we wniosku, ale także poza granice odniesienia działki zgłoszonej we wniosku.

W ocenie Sądu w sprawie nie mógł znaleźć zastosowania art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 pozwalający na odstąpienia od obowiązku zmniejszenia lub wykluczenia wsparcia unijnego w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości niezawinionych przez rolnika, gdyż stwierdzone uchybienia wynikają z błędnej deklaracji skarżącego części gruntów. To na podmiocie domagającym się pomocy na podstawie ustawy jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do otrzymania tej pomocy. Zatem to rolnik ma przedłożyć organowi stosowne dokumenty na poparcie swoich uprawnień dokładając przy tym należytej staranności, aby wskazane we wniosku okoliczności odpowiadały rzeczywistości mając świadomość, iż organy dysponują instrumentami pozwalającymi stwierdzić prawidłowość przedstawionych danych.

Skarżący złożył od wyroku WSA we Wrocławiu skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi w trybie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) zarzucił naruszenie:

I. prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie, tj.:

a) art. 6 ust. 1, art. 12, art. 28 ust. 1, art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009, poprzez uznanie, iż organ II instancji prawidłowo wydał decyzję z [...] listopada 2015 r. z ich zastosowaniem, pomimo tego, że przepisy te utraciły moc 1 stycznia 2015 r.;

b) art. 17 rozporządzenia Rady 73/2009 poprzez uznanie, iż organ II instancji prawidłowo wydał decyzję z [...] listopada 2015 r. z jego zastosowaniem i dokonaniem zmniejszenia powierzchni faktycznie stwierdzonej w wyniku kontroli na miejscu na podstawie danych zawartych w systemie LPIS o którym mowa w art. 17 rozporządzenia 73/2009, mimo tego, że przepis ten utracił moc 1 stycznia 2015 r.;

w razie nieuwzględnienia powyższych zarzutów, z ostrożności procesowej, skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie:

c) art. 77, art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/211 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. UE. L. 2011.25.8), przez jego niezastosowanie, tj. zastosowanie zmniejszeń i wyłączeń przewidzianych w art. 16 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia nr 65/2011 mimo, że skarżący złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym, w oparciu o dokumenty otrzymane od ARiMR, a ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jego winy;

d) art. 6 ust. 1 tiret trzecie rozporządzenia 1122/2009 przez jego niezastosowanie, przez brak precyzyjnego określenia dokumentów umożliwiających lokalizację oraz pomiar działek rolnych, jakie dokumenty powinien skarżący załączyć do wniosku o przyznanie płatności.

II. przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej;

b) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ nie orzekł według stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji, a tym samym zastosował przepisy nieobowiązujące w dacie orzekania;

c) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ nie dokonał wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy i błędnie ocenił zgromadzony materiał dowodowy, w szczególności oparł ustalenia w sprawie na podstawie kontroli administracyjnej, bez uwzględnienia, że powierzchnia wskazana we wniosku o płatność jest powierzchnią rzeczywistą uprawniającą do płatności oraz niemal identyczną z ustaleniami kontroli na miejscu. W ocenie skarżącego błędne jest oparcie się na kontroli administracyjnej przeprowadzonej na podstawie danych nieaktualnych i niewyjaśnionego pochodzenia oraz nieuwzględnieniu wyników kontroli na miejscu i rzeczywistej powierzchni działek, a w konsekwencji nieuprawnione uznanie, że płatności winny ulec pomniejszeniu. Skarżący wskazuje, że zebrany przez organ materiał dowodowy w postaci kontroli administracyjnej okazał się być nieaktualny oraz niewystarczający i budzący wątpliwości, więc nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą wydania decyzji. Tym samym Sąd winien był, sprawując kontrolę legalności, zastosować środek określony w ustawie i uchylić zaskarżoną decyzję na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.;

d) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 11, art. 107 § 1 § 3 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ pominął w uzasadnieniu decyzji szczegółowe wyjaśnienie dlaczego po przeprowadzeniu kontroli na miejscu nie dokonał aktualizacji swojej bazy danych, lecz wydał decyzję w oparciu o nieaktualne dane oraz, że w uzasadnieniu brak jest wyjaśnienia na podstawie jakich dokumentów i danych (kiedy stworzonych, przez kogo, w jakiej dacie) dokonano kontroli administracyjnej;

e) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 w zw. z art. 9, art. 12 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, iż postępowanie administracyjne było wadliwe i pobieżnie przeprowadzone, brak było ustaleń prawidłowego stanu faktycznego, nie wyjaśniono istoty sprawy oraz dokonano dowolnej oceny zebranych dowodów, co skutkowało wyciągnięciem błędnych wniosków, zastosowaniem niewłaściwych podstaw prawnych, wydaniem merytorycznie błędnych decyzji, a także wadliwością uzasadnienia, które nie zawierało wyczerpującego wyjaśnienia w zakresie podstaw faktycznych i prawnych;

f) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że zebrany przez organ materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości, które przy uzupełnieniu materiału dowodowego, mogły przechylić szalę na korzyść skarżącego. Sąd przyjął uzasadnienie organu oparte głównie o materiał dowodowy świadczący na niekorzyść skarżącego;

g) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 21 ust 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu, przez uznanie, że w postępowaniu przed organami nie ma zastosowania art. 7 k.p.a., a także przyjęcie i zaaprobowanie poglądu, że organy prowadzące postępowanie administracyjne w sposób wyczerpujący rozważyły materiał dowodowy w sprawie, w sytuacji gdy w sprawie nadal nie zostały w sposób niebudzący wątpliwości wyjaśnione rozbieżności między wynikami kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej, bez czego nie można uznać, że w sprawie ustalono w sposób jednoznaczny stan faktyczny, będący warunkiem koniecznym prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego i wydania decyzji zgodnej z prawem, a tylko taki stan uzasadniałby oddalenie skargi;

h) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 p.p.s.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd, że organ nie zastosował się do wskazań i oceny prawnej WSA zawartych w wyroku z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 220/15 co do dotychczasowego i dalszego przebiegu postępowania w sprawie, który nakazał skonfrontować wyniku kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej, a także szczegółowo i logicznie wyjaśnić rozbieżności w pomiarach powierzchni dokonanych w ramach każdej z nich, przyczynę i podstawę prawną przyjęcia danych pochodzących z jednego rodzaju kontroli (administracyjnej) za rozstrzygające wobec danych uzyskanych w toku, kontroli na miejscu oraz skonkretyzowanie w oparciu o jaki dokładnie materiał dowodowy przeprowadzona została kontrola administracyjna;

i) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 15 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo braku poczynienia przez organ II instancji własnych ustaleń faktycznych i dokonania w postępowaniu II-instancyjnym wyłącznie sprawdzenia poprawności postępowania organu I instancji;

j) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 i art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że organ II instancji (a także organ I instancji) sporządził uzasadnienia decyzji w sposób uniemożliwiający jasne i niewątpliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie, w rezultacie czego uzasadnienia decyzji są niezrozumiałe, a ich poszczególne fragmenty wewnętrznie sprzeczne;

k) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu i art. 80 k.p.a. wobec niedostrzeżenia przez Sąd błędów w ustaleniach faktycznych skutkujących brakiem wyczerpującego rozważenia materiału dowodowego, a w konsekwencji niewłaściwym zastosowaniem kodu DR 50 w toku kontroli, wskutek czego organy dokonały niezasadnego pomniejszenia płatności należnej skarżącemu;

l) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 9 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że organ II instancji nie wyjaśnił, w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jakie wymagania zgodnie z przepisami prawa powinny spełniać działki AA, B, BC, E, K, N, OO, R, AK, AH i D;

m) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 8 w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a. przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że organ II instancji nie wyjaśnił, dlaczego pomiary działek rolnych były dokonywane łącznie (blokowo), by następnie w toku kontroli administracyjnej dokonywać odliczeń powierzchni działek niezadeklarowanych;

n) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 9, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. oraz z art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu przejawiające się w tym, że Sąd w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo, że organ II instancji nie wyjaśnił wszystkich okoliczności sprawy i błędnie ocenił materiał zgromadzony w sprawie, w tym w szczególności oparł ustalenia w sprawie na kontroli administracyjnej, bez uwzględnienia, że z kontroli na miejscu, przeprowadzonej w okresie [...] maja - [...] czerwca 2014 r. wynika, że powierzchnia działek uprawnionych do płatności jest zgodna z powierzchnią wskazaną we wniosku, a w konsekwencji bezpodstawnie uznał, że płatności winny ulec pomniejszeniu. Skarżący wskazuje, że zebrany przez organy materiał dowodowy w postaci kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej okazał się być rozbieżny, a tym samym niewystarczający i budzący wątpliwości i nie może stanowić podstawy do ustalenia stanu faktycznego sprawy będącego podstawą wydania decyzji;

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 188 p.p.s.a., skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji; ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji lub na podstawie art. 185 p.p.s.a. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA. W każdej z wymienionych sytuacji złożył wniosek o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania wg norm prawem przepisanych.

Skarżący wniósł także o przeprowadzenie dowodu z raportu z czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] maja 2016 r. na okoliczność tego, że obszar wskazany we wniosku o płatność uprawniał do otrzymania płatności.

Ponadto wniósł o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Organ nie skorzystał z prawa złożenia odpowiedzi na skargę kasacyjną.

Pełnomocnik skarżącego w piśmie procesowym z 5 lutego 2018 r. wniosła o przeprowadzenie dowodu z: protokołu oględzin działek referencyjnych, decyzji w zakresie płatności bezpośrednich i rolnośrodowiskowych na rok 2016 i protokołu ze spotkania w Biurze Powiatowym Kierownika ARiMR w W. na okoliczność tego, że ARiMR Oddział we Wrocławiu nadal prowadzi czynności mające na cele ustalenie powierzchni uprawniających do płatności.

W odpowiedzi na powyższe pismo procesowe pełnomocnik organu w piśmie z 9 lutego 2018 r. oświadczyła, że sprawa ustalenia powierzchni w zakresie płatności rolnośrodowiskowych za 2013 r. została ostatecznie zakończona, o czym świadczy wydana w tym zakresie zaskarżona decyzja Dyrektora ARiMR, która podlega obecnie ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Ponadto dodała, że ustalenia stanu faktycznego w zakresie płatności na 2016 r., na podstawie wyników pomiarów z października 2017 r. nie mogą mieć przełożenia na sprawę z 2013 r. ze względu na znaczny upływ czasu oraz zmianę stanu użytkowania gruntów w gospodarstwie skarżącego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych we wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.

Zgodnie z art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a. podstawą wniesienia skargi kasacyjnej może być naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie lub naruszenie przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przypomnieć należy, że zasadniczą kwestią sporną w rozpoznawanej sprawie jest prawidłowość ustalenia przez organy faktycznie użytkowanej przez skarżącego powierzchni działek, uprawnionej do płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r., ponieważ zgłoszony przez skarżącego areał różnił się od powierzchni stwierdzonej przez organy podczas kontroli na miejscu oraz kontroli administracyjnej. Sąd I instancji zaakceptował ustalenia organów i uznał, że stan faktyczny sprawy, w świetle przepisów materialnych, dał podstawę do wydania decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. w pomniejszonej wysokości, z czym nie zgadza się skarżący kasacyjnie.

Przed odniesieniem się do zarzutów sformułowanych pod adresem Sądu I instancji, stwierdzić należy, że wniosek autora skargi kasacyjnej – o przeprowadzenie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym dowodów z przedłożonych dokumentów – nie zasługiwał na uwzględnienie. Możliwość przeprowadzenia dowodów uzupełniających z dokumentów w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a. dotyczy co do zasady postępowania przed sądem pierwszej instancji. W myśl art. 193 p.p.s.a., do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, przepisy postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, jeżeli nie ma szczególnych, stosuje się wyłącznie odpowiednio. Odpowiednie stosowanie przepisów ma zaś miejsce wówczas, gdy z uwagi na specyfikę sytuacji, do której mają być aplikowane, to zastrzeżenie jest konieczne lub może się okazać potrzebne. Odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r. III ZP 25/01). Biorąc pod uwagę, że postępowanie kasacyjne polega na kontroli zaskarżonego wyroku pod kątem podstaw, na których środek zaskarżenia oparto, wniosek nie mógł zostać uwzględniony.

W ramach licznych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w punkcie II lit. a-n petitum skargi kasacyjnej, kasator w istocie podnosi trzy rodzaje zarzutów: po pierwsze – niewykonanie wytycznych zawartych w wyroku WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2015 r. sygn. III SA/Wr 220/15 (pkt II h); po drugie – przyjęcie do rozpoznania sprawy przez Sąd I instancji niewłaściwie ustalonego stanu faktycznego sprawy i niedostateczne jego przedstawienie przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji (pkt II c – g, i - n ); po trzecie – niedostrzeżenia przez Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja wydana została bez podstawy prawnej, ponieważ Sąd nie orzekł według stanu prawnego istniejącego w dacie wydawania decyzji (pkt II a - b).

W ramach pierwszego z opisanych zarzutów kasator wskazuje, że zostały naruszone przepisy art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a. W ramach drugiego zarzuca naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11, art. 15, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu. W ramach trzeciego naruszenie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 k.p.a.

W pierwszym rzędzie należało odnieść się do zarzutów najdalej idących sformułowanych w punktach pkt II a - b oraz I a-b petitum skargi kasacyjnej. Kasator zarzuca w nich, że Sąd I Instancji nie orzekał według stanu prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonej decyzji z [...] listopada 2015 r., wydanej bez podstawy prawnej, ponieważ w dniu jej wydania przepisy art. 6 ust. 1, art. 12, art. 28 ust. 1, art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 i art. 17 rozporządzenia 73/2009 nie obowiązywały.

Są to zarzuty nieusprawiedliwione.

Kasator co prawda trafnie stwierdza, że oba rozporządzenia unijne utraciły moc z dniem 1 stycznia 2015 r., nie oznacza to jednak, że ich przepisy nie obowiązują w stosunku do płatności za 2013 r., co wynika z aktów je uchylających.

Mianowicie – w art. 43 rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) Nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniające rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 w odniesieniu do zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli oraz warunków odmowy lub wycofania płatności oraz do kar administracyjnych mających zastosowanie do płatności bezpośrednich, wsparcia rozwoju obszarów wiejskich oraz zasady wzajemnej zgodności (Dz. U. UE. L. 2014.181.48) postanowiono, że: rozporządzenia (WE) nr 1122/2009 i (UE) nr 65/2011 tracą moc z dniem 1 stycznia 2015 r. Rozporządzenia te stosuje się jednak nadal w stosunku do:

a) wniosków o płatności bezpośrednie złożonych w odniesieniu do okresów premiowych rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r.;

b) wniosków o płatność i wniosków o wsparcie złożonych w odniesieniu do roku 2014 i lat wcześniejszych oraz wniosków o płatność złożonych w odniesieniu do roku 2015 zgodnie z art. 66 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1698/2005; oraz

c) systemu kontroli i kar administracyjnych w odniesieniu do obowiązków rolników w zakresie zasady wzajemnej zgodności zgodnie z art. 85t i 103z rozporządzenia Rady (WE) nr 1234/2007 44."

Z kolei rozporządzenie 73/2009 stosuje się nadal w odniesieniu do wniosków o pomoc odnoszących się do lat składania wniosków rozpoczynających się przed dniem 1 stycznia 2015 r. – na mocy art. 72 ust. 2 zd. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. U. UE. L. 2013.347.608).

Powyższe oznacza, że rozporządzenia 1122/2009 i 73/2009 mają zastosowanie w sprawie i to one wyznaczają materialne przesłanki przyznania wnioskowanych płatności. Dodać należy, że płatności, o których przyznanie wnioskował skarżący przysługują corocznie. Oznacza to, że corocznie muszą być spełnione wymogi ich uzyskania. Corocznie zamyka się zatem sytuacja prawna, której elementem jest uprawnienie do uzyskania dopłat. Zasady uzyskiwania płatności wyznaczają zatem przepisy ustanawiające warunki przyznawania płatności obowiązujące w danym roku (tempus regit actum). Uznanie, że prawo do płatności za lata wcześniejsze regulują przepisy późniejsze sprowadzałoby się do uznania prawnej ingerencji w już zamkniętą sytuację prawną, co w myśl zasady lex retro non agit należy uznać za nieuprawnione.

Reasumując, w rozpoznawanej sprawie brak było podstaw do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji z uwagi na zaistnienie przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odnosząc się do zarzutu skargi kasacyjnej sformułowanego w punkcie II h przypomnieć należy, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W rozpoznawanej sprawie dotyczy to oceny prawnej i wskazań zawartych w uzasadnieniu wyroku WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2015 r. sygn. III SA/Wr 220/15, którymi organ odwoławczy, a następnie sąd administracyjny rozpatrujący skargę, byli związani.

Koniecznym jest zatem wskazanie, że prawomocnym wyrokiem z 19 czerwca 2015 r. sygn. akt III SA/Wr 220/15 Sąd I instancji – działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. – uchylił decyzję organu II instancji dopatrując się naruszenia art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu. Sąd zalecił wówczas by organ wyjaśnił: dlaczego – skoro obie metody zastosowano rzekomo bezbłędnie – powstały tak istotne różnice w pomiarach powierzchni dokonanych przy wykorzystaniu każdej z nich; dlaczego przyjęto jedne wyniki za bardziej precyzyjne i w związku z tym – za mające decydujący wpływ na kierunek rozstrzygnięcia oraz jaki konkretny materiał ortofotomapy sporządzone na podstawie zdjęć lotniczych czy satelitarnych, z którego roku pochodzące (oraz inne niezbędne szczegóły) stanowił podstawę pomiarów w ramach kontroli administracyjnej.

Zauważyć należy, że opisane wyżej wytyczne nie tyle dotyczyły niedostatków w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego w sprawie, co braku jego wyczerpującego rozpatrzenia i wystarczającej oceny (art. 21 ust. 2 pkt 1 i pkt 2 ustawy o wspieraniu w zw. z art. 80 k.p.a.) w zakresie sposobu wyliczenia pomniejszeń zgłoszonych do płatności gruntów rolnych na podstawie przeprowadzonych kontroli, które w rezultacie nie zostało dostatecznie wyjaśnione w decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

Niemniej jednak odniesienie się do tego zarzutu uwarunkowane jest odpowiedzią na pytanie czy w niniejszej sprawie przyjęty do jej rozpoznania stan faktyczny – ustalony przez organ odwoławczy i zaaprobowany przez Sąd I instancji – jest prawidłowy. W związku z tym ocena zarzutu zawartego w punkcie II h petitum skargi kasacyjnej wymaga jego rozpoznania wspólnie z zarzutami sformułowanymi w punktach II c – g, i - n petitum skargi kasacyjnej.

Jak wynika z akt sprawy Sąd I instancji za prawidłowe uznał ustalenia stanu faktycznego, stanowiącego podstawę wydania zaskarżonej decyzji, że skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na 2013 r. do 28 działek rolnych deklarując je do:

1. Pakietu 2 - Rolnictwo ekologiczne: wariant 2.1 - Uprawy rolnicze, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 19,64 ha i wariant 2.3 - Trwałe użytki zielone, dla których zakończono okres przestawiania na powierzchni 22,89 ha;

2. Pakietu 5 - Ochrona zagrożonych gatunków ptaków i siedlisk przyrodniczych na obszarach Natura 2000: wariant 5.1 - Ochrona siedlisk lęgowych ptaków na powierzchni 193,91 ha.

Ustalenia organów doprowadziły do przyznanie skarżącemu wnioskowanej płatności w pomniejszonej wysokości ze względu na wyniki pomiarów powierzchni poszczególnych działek rolnych, które to areały okazały się mniejsze od deklarowanych we wniosku oraz nałożyły sankcję za nieprzestrzeganie norm oraz wymogów. Wariant 2.1 - powierzchnia deklarowana 19,64 ha, stwierdzona 19,59 ha; wariant 2.3 - powierzchna deklarowana 22,89 ha, stwierdzona 21,39 ha; wariant 5.1 - powierzchnia deklarowana 193,91 ha, stwierdzona 186,97 ha.

Powyższe ustalenia zostały poczynione na podstawie wyników kontroli na miejscu w zakresie kwalifikowalności powierzchni metodą inspekcji terenowej z 2014 r. Ponadto w oparciu o wyniki kontroli administracyjnej przeprowadzonej z uwzględnieniem wyników kontroli na miejscu, w trakcie której zastosowano kody nieprawidłowości.

Przy czym Sąd I instancji prawidłowo wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne, że państwa członkowskie Unii Europejskiej, zobowiązane są do ustanowienia zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli (ZSZiK), w tym do prowadzenia systemu identyfikacji działek rolnych (LPIS) ustanowionego na podstawie map lub dokumentów, przy wykorzystaniu skomputeryzowanego systemu informacji geograficznych (GIS) tj. obrazów lotniczych lub satelitarnych. System informacji geograficznych (GIS) pozwala na jednoznaczną identyfikację położenia działki rolnej w przestrzeni, kontrolę zadeklarowanej powierzchni pod względem kwalifikowalności. Zintegrowany system kontroli opiera się na bazie danych działek referencyjnych - działek odniesienia, którymi w przypadku systemu polskiego są przetworzone na potrzeby dopłat, dane z ewidencji gruntów i budynków (EGiB). Przyjęte zasady ustalania powierzchni kwalifikowanych do płatności w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wynikają wprost z przepisów unijnych. Rolą tego systemu jest stwierdzenie, czy dana działka ewidencyjna (zadeklarowana do płatności) istnieje, czy jest położona na terenach uprawnionych do dopłat i czy powierzchnia lub suma powierzchni działek rolnych położonych na danej działce ewidencyjnej (lub działkach ewidencyjnych) nie przekracza powierzchni uprawnionej do dopłat (PEG). Ustaleń tych dokonuje się na ortofotomapie cyfrowej. Jednocześnie zgodnie z wytyczną Komisji Europejskiej z 2009 r., w wyniku kontroli administracyjnych, przeprowadzanych zgodnie z art. 28 ust. 1 lit. c rozporządzenia 1122/2009, nie można dokonać żadnych płatności do powierzchni wykraczających poza działkę referencyjną, której powierzchnia ma być wyznaczona przy wykorzystaniu technologii GIS opartej na obrazie ortofotomapy. Wynika z powyższego, że kontrole administracyjne prowadzone są tylko i wyłącznie w oparciu o powierzchnie referencyjne systemu LPIS wyznaczone na podstawie ortofotomapy oraz materiał graficzny, na którym producent rolny zaznacza położenie działek rolnych na danej działce ewidencyjnej.

Mając powyższe na uwadze w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wyjaśniono, że różnice w wielkości powierzchni kontrolowanych działkach rolnych, których rozbieżne wielkości ustalono w trakcie kontroli na miejscu i kontroli administracyjnej, wynikają z faktu obarczenia wymienionych w zaskarżonej decyzji poszczególnych działek rolnych kodem nieprawidłowości DR50. Kod ten oznacza, iż granice uprawy tychże działek wykraczają poza granice działek referencyjnych zadeklarowanych we wniosku. Innymi słowy błąd DR50 informuje organy, że powierzchnia zmierzona działki rolnej obejmuje areał działki ewidencyjnej, na która nie została wykazana przez rolnika w jego wniosku o przyznanie płatności i wykracza poza granice działki odniesienia działki zgłoszonej we wniosku (maksymalny obszar kwalifikowany do płatności wskazany w bazie LPIS). W celu określenia powierzchni działki rolnej użytkowanej w ramach granic odniesienia (powierzchnia PEG) zadeklarowanej we wniosku działki ewidencyjnej koniecznym było odniesienie wyników kontroli na miejscu do danych zawartych w bazie LPIS/GIS. W wyniku nałożenia tychże wyników stało się możliwe określenie, jaka część kontrolowanej działki rolnej znajduje się w granicach zgłoszonej we wniosku działki referencyjnej. W praktyce wygląda to tak, że po naniesieniu śladu przejścia inspektorów na ortofotomapy i porównania tego śladu z granicami wektorowymi działek ewidencyjnych zgłaszanych we wniosku, tj. granic odniesienia w przypadku zastosowania kodu DR50 wykluczana jest powierzchnia gruntów, która wprawdzie była objęta pomiarem GPS w terenie, ale która poza te granice referencyjne działek ewidencyjnych deklarowanych we wniosku wykracza.

Przekładając powyższe na stan rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że stwierdzenie błędu DR50 na wymienionych wyżej działkach rolnych skutkowało ustaleniem powierzchni w oparciu o dane LPIS/GIS z jednoczesnym uwzględnieniem (ale tylko dla celów kwalifikowalności powierzchni) korzystniejszych dla skarżącego wyników kontroli na miejscu z 2014 r.

Odnosząc się w tym miejscu do zarzutu skarżącego kasacyjnie, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji można zauważyć rozbieżność w zakresie tego czy przeprowadzony w trakcie kontroli na miejscu pomiar dotyczył działki rolnej wyłącznie w granicach zadeklarowanych czy też nie, to Sąd I instancji prawidłowo uznał, że w kontekście całego uzasadnienia zaskarżonej decyzji Dyrektora ARiMR takich wątpliwości nie ma, ponieważ jasno wynika, iż pomiar dotyczył działki rolnej nie tylko w granicach działek zadeklarowanych we wniosku, ale także poza granice odniesienia działki zgłoszonej we wniosku.

Wbrew zarzutom skargi kasacyjnej, Sąd I instancji prawidłowo stwierdził, że organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wyjaśnił z czego wynikały różnice między powierzchniami niektórych z tych działek stwierdzonymi podczas kontroli na miejscu w 2014 r. a ustaleniami pozyskanymi w trakcie kontroli administracyjnej, co zostało przedstawione w formie tabeli w uzasadnieniu decyzji. W wyniku porównania danych, tj. "nałożenia" jednych danych na drugie z wyników z kontroli na miejscu w 2014 r. z wynikami otrzymanymi z LPIS/GIS (w ramach tzw. kontroli administracyjnej) – ustalono, jaka część konkretnej działki rolnej znajduje się w granicach zgłoszonej we wniosku działki referencyjnej. Przy czym, wykonując wytyczne wyroku z 19 czerwca 2015 r. wyraźnie wskazano, że stan danych skonstruowanego systemu informacji geograficznych pochodził z 24 lipca 2013 r., a więc czasu adekwatnego dla daty złożenia wniosku o płatności z [...] maja 2013 r. Organ wykorzystał więc dane LPIS/GIS według stanu z 24 lipca 2013 r. oraz oparł niektóre ustalenia w zakresie stanu upraw na protokole kontroli na miejscu. Wektor pomiaru inspektora został wrysowany w ortofotomapy i tylko powierzchnie użytków rolnych znajdujące się w granicach działek ewidencyjnych wpisanych przez rolnika we wniosku zostały uwzględnione.

Odnosząc się do zarzutu skarżącego kasacyjnie, że wypełnił on wniosek o płatność na podstawie dostarczonych mu danych przez organy ARiMR, wskazać należy, że przekazane mu dane dotyczące maksymalnej powierzchni kwalifikowanej do płatności (PEG) muszą podlegać weryfikacji przez rolnika. To rolnik bowiem składa wniosek i wskazuje działki na których będzie prowadził określonego rodzaju działalność. Stąd też informacja ta nie ma charakteru bezwzględnie wiążącego w takim sensie, że stanowi gwarancję przyznania płatności do tej powierzchni, gdyż generowana jest na podstawie danych zawartych w systemie LPIS/GIS w określonym czasie. Przy czym dane z kart mogą nie odpowiadać stanowi rzeczywistemu w terenie, zwłaszcza jeśli, na działkach rolnych znajdują się tereny wykluczone, które w sposób naturalny mogą się powiększać (np. sukcesja naturalna lasów), jak i zmniejszać poprzez podejmowane przez rolników działania agrotechniczne. W związku z tym obszary działek do których przyznawane są płatności mogą ulegać zmianom w poszczególnych latach. Pamiętać należy, że organy ARiMR na podstawie przeprowadzonych kontroli mają prawo i obowiązek zweryfikować przekazane przez rolnika informacje z wniosku, w taki sposób, aby wnioskowane przez rolnika płatności nie zostały przyznane do gruntów, które nie są objęte systemem LIPS/GIS i nie kwalifikują się do płatności. Taka sytuacja prowadziłaby bowiem do naruszenia unijnych zasad przyznawania płatności.

Sąd I instancji prawidłowo wskazał, że dla ustalenia obszaru kwalifikowanego do płatności konieczne było ustalenie zarówno faktycznej powierzchni upraw (po uwzględnieniu wyłączeń), tj. powierzchni działki rolnej – co było możliwe i miało w niniejszej sprawie miejsce na podstawie kontroli na miejscu, jak i odniesienie granic tych upraw do granic działek referencyjnych – czego organ dokonał na podstawie ortofotomapy, z zastosowaniem skomputeryzowanego systemu LPIS. Pomniejszenie deklarowanej płatności może być z kolei zarówno wynikiem stwierdzenia, że ustalona w wyniku kontroli powierzchnia działki rolnej jest inna, niż deklarowana, jak również ustalenia, że granice działki rolnej przebiegają w ten sposób, że część jej powierzchni znajduje się poza deklarowanymi działkami referencyjnymi. Każdy z powyższych przypadków rozbieżności zobowiązuje organ do pomniejszenia płatności, choć na innej podstawie – co w niniejszej sprawie znalazło wyraz właśnie w przypisanych tym niezgodnościom kodach błędów. Poczynione w ramach obu tych kontroli ustalenia, nie były zatem sprzeczne, ale się uzupełniały. W związku z tym zarzuty skarżącego kasacyjnie o zignorowanie wyników kontroli na miejscu i oparcie się wyłącznie na wynikach kontroli administracyjnej trafnie zostały uznane przez Sąd I instancji za chybione o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu, wskazać należy, że zgodnie z postanowieniami tego przepisu – strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Tak więc powołany art. 21 ust. 1 ustawy o wspieraniu, wprowadza istotne modyfikacje zasad postępowania w stosunku do reguł przewidzianych w przepisach ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, czyli w jurysdykcyjnym postępowaniu administracyjnym. Modyfikacje te mają pierwszeństwo przed regułami postępowania przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym nie można uznać, aby organy w toku postępowania naruszyły wskazywane przez skarżącego kasacyjnie przepisy art. 7 i art. 77 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Kwestia zebrania materiału dowodowego na gruncie omawianej ustawy została bowiem ujęta odmiennie niż we wskazanych przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego. Otóż jak wskazano powyżej, strony oraz inne osoby uczestniczące w postępowaniu, są obowiązane przedstawiać dowody oraz dawać wyjaśnienia co do okoliczności sprawy zgodnie z prawdą i bez zatajania czegokolwiek; ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne. Stąd też, skoro skarżący w toku postępowania nie przedstawił, poza własnymi twierdzeniami, dowodów pozwalających na poczynienie odmiennych ustaleń dotyczących powierzchni działek ewidencyjnych i ich faktycznie użytkowanej powierzchni, to brak było podstaw do podważania poczynionych w sprawie ustaleń.

Nie są także zasadne zarzuty dotyczące naruszenia art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu (w postępowaniu w sprawie dotyczącej przyznania pomocy organ, przed którym toczy się postępowanie jest obowiązany w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy), ponieważ w skardze kasacyjnej nie wskazano jakich to dowodów zgromadzonych w sprawie nie poddano wszechstronnej ocenie.

Nie jest także trafny zarzut dotyczący naruszenia art. 15 k.p.a. (zasada dwuinstancyjności postępowania), ponieważ – tak jak podkreślono na wstępie uzasadnienia nawiązując do wyroku WSA we Wrocławiu z 19 czerwca 2015 r. – organ odwoławczy nie miał na nowo dokonywać ustaleń faktycznych w sprawie, lecz na bazie zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie, wszechstronniej zbadać kwestię wnioskowanej płatności, z którego to obowiązku wywiązał się.

Reasumując, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty naruszenia przepisów postępowania – postawione Sądowi I instancji w punkcie II petitum skargi kasacyjnej – nie podważają dokonanych w sprawie ustaleń faktycznych w sposób skuteczny. Sąd I instancji trafnie bowiem stwierdził, że w wyniku ponownego rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji, Dyrektor ARiMR wydając zaskarżoną decyzję zastosował się do wytycznych zawartych w wyroku z 19 czerwca 2015 r., a więc nie naruszył art. 153 p.p.s.a. W rezultacie nietrafny był zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji nie miał podstaw by stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności z naruszeniem art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 21 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 ustawy o wspieraniu.

Wniosku o uchylenie zaskarżonego wyroku nie usprawiedliwiają również zarzuty naruszenia prawa materialnego – sformułowane w punkcie I c-d petitum skargi kasacyjnej.

Ocena zarzutu naruszenia prawa materialnego wymaga poczynienia uwagi, że w myśl art. 174 pkt 1 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przy czym zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wymaga wykazania, że prawidłowy stan faktyczny nie odpowiada hipotetycznemu stanowi faktycznemu opisanemu w danej normie.

Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie art. 77, art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 w zw. z art. 7 ust. 1 rozporządzenia 65/211, przez ich niezastosowanie, tj. zastosowanie zmniejszeń i wyłączeń przewidzianych w art. 16 ust. 1 tiret pierwsze rozporządzenia 65/2011 mimo, że skarżący złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym, w oparciu o dokumenty otrzymane od ARiMR, a ewentualne nieprawidłowości nie wynikają z jego winy. Zarzucił także naruszenie art. 6 ust. 1 tiret trzecie rozporządzenia 1122/2009 przez brak precyzyjnego określenia dokumentów umożliwiających lokalizację oraz pomiar działek rolnych, jakie dokumenty powinien skarżący załączyć do wniosku o przyznanie płatności.

Przede wszystkim wskazać należy, że tak postawione zarzuty zostały już sformułowane w skardze do Sądu I instancji i zostały rozpoznane przez ten Sąd. Skarżący kasacyjnie, nie polemizuje jednak z argumentacją przedstawioną w zaskarżonym wyroku, nie zwalcza przeprowadzonego wywodu, a jedynie podnosi, że skarżący w sposób prawidłowy zgłosił działki do przedmiotowej płatności.

W związku z tak sformułowanymi zarzutami, przy jednoczesnym nieskutecznym zakwestionowaniu przez skarżącego kasacyjnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, zarzuty te są nieusprawiedliwione.

Powtórzyć zatem należy za Sądem I instancji, że w realiach niniejszej sprawy nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 73 ust. 1 rozporządzenia 1122/2009 pozwalający na odstąpienia od obowiązku zmniejszenia lub wykluczenia wsparcia unijnego w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości niezawinionych przez rolnika, gdyż stwierdzone uchybienia wynikają z błędnej deklaracji skarżącego części gruntów. Trafnie Sąd I instancji wskazał, że to podmiot domagający się pomocy na podstawie ustawy jest obowiązany wykazać okoliczności uprawniające do otrzymania tej pomocy. Zatem to rolnik ma przedłożyć organowi stosowne dokumenty na poparcie swoich uprawnień dokładając przy tym należytej staranności, aby wskazane we wniosku okoliczności odpowiadały rzeczywistości mając świadomość, iż organy ARiMR dysponują instrumentami pozwalającymi stwierdzić prawidłowość przedstawionych danych.

Nie został także naruszony art. 6 ust 1 tiret trzecie rozporządzenia 1122/2009, w myśl którego państwa członkowskie zapewniają ponadto wiarygodny sposób identyfikacji działek rolnych, a w szczególności wymagają złożenia pojedynczego wniosku zawierającego szczegółowe dane lub wraz z określonymi przez właściwe organy dokumentami, umożliwiającymi lokalizację oraz pomiar każdej działki rolnej. Wskazać bowiem należy, że wymogi w tej materii zostały zrealizowane przez polskiego prawodawcę poprzez ich ustanowienie w § 20 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. Nr 33, poz. 262, ze zm.).

Z tych wszystkich względów skarga kasacyjna – nie mając usprawiedliwionych podstaw – podlegała oddaleniu.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.