Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt SA/Rz 2163/01
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2004-03-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 634  Sprawy kombatantów, świadczenia z tytułu pracy przymusowej
Hasła tematyczne: Kombatanci
Skarżony organ: Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych
Powołane przepisy: article: art. 16 § 1, art. 58, art. 127 § 3, art. 129 § 2, art. 156 § 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 § 1 pkt 2, art. 152
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /del./ Sędziowie WSA Robert Sawuła /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. stażysta Anna Mazurek Ferenc po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia [...].09.2001 r. Nr [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku. 3. zasądza od Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na rzecz skarżącej - M. B. kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

SA/Rz 2163/01

Uzasadnienie

Zawiadomieniem z dn. 10.07.2001r. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wszczął postępowanie weryfikacyjne w stosunku do M. B. (w zawiadomieniu błędnie wskazano imię strony, prawidłowo winno być M. B.) w celu wydania decyzji dotyczącej świadczeń pobieranych na podstawie ustawy z dn.24.01.1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (Dz.U. Nr 142 z 1997r., poz.950 ze zm. zwana dalej "ustawą o kombatantach..."). W zawiadomieniu wezwano stronę do przesłania m.in. wszelkich wiarygodnych wyjaśnień, dokumentów i innych dowodów mogących przyczynić się do ustaleń mających wpływ na uprawnienia strony. Wyjaśnień takich M. B. nie nadesłała. Decyzją z dn. [...].11.2000r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych działając na podstawie art.20 ust.3, art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach... pozbawił M. B. uprawnień przysługujących wdowie po kombatancie. W uzasadnieniu wskazano, że cyt. w podstawie prawnej decyzji przepisy ustawy o kombatantach... nakazują pozbawić uprawnień kombatanckich osoby, które je uzyskały z tytułu nie uwzględnionego w art. 1 ust.2, art.2 i 4 cyt. ustawy. Zmarły mąż M. B., jak wynikać ma z dokumentów zalegających w aktach sprawy, pełnił służbę w Milicji Obywatelskiej i brał udział w walkach z bandami i reakcyjnym podziemiem. Organ wywiódł dalej, że Milicja Obywatelska nie była zmilitaryzowaną służbą państwową. Decyzję doręczono M. B. w dn. 13.11.2000r. (data na zwrotnym potwierdzeniu odbioru), zawierała ona pouczenie o prawie do składania wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia. W dn.7.12.2000r. M. B. nadała listem poleconym podanie do Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zatytułowane "odwołanie", wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy pozbawienia jej uprawnień kombatanckich. Wnosząca wskazała w nim, że zmarły mąż brać miał udział przymusowo w walkach z bandami, narażając swe życie, broniąc "bezpieczeństwa publicznego". Przyznała ponadto, że odwołanie wysyła z opóźnieniem ze względu na stan zdrowia. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych potraktował wniesione odwołanie jako wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i decyzją z dn. [...].09.2001r. nr [...] utrzymał własną decyzję z dn. [...].11.2000r. w mocy. W uzasadnieniu decyzji wydanej w II instancji podano, że M. B. nie wniosła nowych dowodów, podtrzymano wobec tego ocenę wyrażoną w decyzji wydanej w I instancji. Organ wskazuje, że jedynym tytułem do uznania przez ZBOWiD działalności kombatanckiej zmarłego męża M. B. był udział w walce zbrojnej o utrwalenie władzy ludowej podczas służby w Milicji Obywatelskiej, co w świetle obowiązujących w dacie orzekania przepisów nie pozwala uznać tej działalności za działalność równorzędną z działalnością kombatancką. Ponieważ uprawnienia wdowy po kombatancie mają charakter pochodny, to M. B. dalej te uprawnienia przysługiwać nie mogą.

Skargę na powyższą decyzję wniosła M. B., domagając się jej uchylenia. W skardze podniesiono, że wyroki NSA w Warszawie i Wrocławiu wskazują, ze wdów po kombatantach nie należy pozbawiać dotychczasowych uprawnień, nadto zmarły mąż skarżącej podczas pracy w MO miał zostać włączony do jednostki wojskowej i walczył z UPA na terenie Polski południowo-wschodniej pod bezpośrednim dowództwem wojskowym, a przez to należało zweryfikować uprawnienia kombatanckie po myśli art.l ust.2 pkt 6 ustawy o kombatantach.. . Śmierć męża, zdaniem skarżącej, wyklucza możliwość jednoznacznego stwierdzenia kwestii uprawnień kombatanckich. Do skargi dołączono zaświadczenie Komendy Wojewódzkiej Policji w R. z dn.l0.01.1992r., z którego wynika, że S. B. pełnił służbę w organach Milicji Obywatelskiej od 5.02.1945r. do 15.11.1955r., a w okresie do 31.12.1947r. "brał udział w walkach z bandami". Odpowiadając na skargę Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych wniósł o jej oddalenie z przyczyn szczegółowo wskazanych w swoich decyzjach. Organ argumentował, że strona nabyła uprawnienia na podstawie zaświadczenia KW MO w R., stwierdzającego, że zmarły jej mąż pełniąc służbę w MO brał udział w walce z bandami i "reakcyjnym podziemiem".

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:

W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm., zwana dalej Pwsa) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga podlega uwzględnieniu, jednakże z przyczyn które Sąd uwzględnił z urzędu. Zaskarżona decyzja zapadła w wyniku rozpatrzenia podania strony, które choć błędnie określono mianem odwołania, było w istocie wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych. Wniosek taki, składany w trybie art.127 § 3 k.p.a. jest środkiem zaskarżenia, do którego stosuje się odpowiednio przepisy o odwołaniach od decyzji. W pierwszej kolejności dotyczy to terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, termin ten wynosi 14 dnia od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (art.129 § 2 k.p.a.). Jest niespornym, że wniosek skarżąca złożyła z uchybieniem terminu, fakt ten wyraźnie w swoim podaniu przyznała, powołując się ogólnie na stan zdrowia. W kodeksie postępowania administracyjnego istnieje instytucja przywrócenia terminu procesowego, na prośbę osoby zainteresowanej (art.58 i nast. k.p.a.). Prośbę taką należy złożyć w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia, uprawdopodabniając brak swej winy w uchybieniu terminu, z jednoczesnym dopełnieniem czynności, dla której ustanowiony był termin. Akta sprawy nie zawierają dowodu, by organ orzekał o przywróceniu uchybionego terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dn. [...].11.2000r., zaś k.p.a. nie przewiduje przywracania terminu z urzędu. W tej sytuacji, zdaniem sądu, organ rozpoznał wniosek złożony z uchybieniem terminu, co w praktyce oznacza, że środek zaskarżenia wniesiono od decyzji ostatecznej. Odwołanie, a co za tym idzie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie służy od decyzji ostatecznej (art.16 § 1 k.p.a.). Zaskarżoną decyzję uznać należy z tych przyczyn za wydaną z rażącym naruszeniem prawa (art.156 § 1 pkt 2 k.p.a.), co uzasadnia w myśl art.145 § 1 pkt 2 Ppsa stwierdzenie jej nieważności.

Określenie, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, znajduje uzasadnienie w art.152 Ppsa. O zwrocie kosztów uiszczonego wpisu orzeczono na podstawie art.55 ust.1 ustawy z dn.l4.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz.368 ze zm.) w zw. z art.97 § 2 Pwsa.