Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 146/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2021-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję II i I instancji
Powołane przepisy: article: art. 77 § 1 i art. 80, art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 17 ust. 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2020 poz 111
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - t.j.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135, art. 200 i art. 205 § 2, art. 119 pkt 2
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2015 poz 1800
law: Rozporządzenie z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi N. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 21 września 2020 r. nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej N. S. 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 21 września 2020 r. (nr [...]) Wójt Gminy [...], po rozpoznaniu wniosku złożonego w dniu 21 lipca 2020 r. przez N. S. (dalej jako "wnioskodawczyni", "strona", "odwołująca się" albo "skarżąca"), odmówił przyznania wnioskodawczyni prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem E. C. (ur. 3 stycznia 1958 r.).

W podstawie prawnej wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał m.in. art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; powoływanej dalej w skrócie jako "u.ś.r.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej dalej w skrócie jako "k.p.a.").

W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

Organ podniósł, że ojciec wnioskodawczyni legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności i wymaga opieki osób drugich. Osobami, na których względem wyżej wymienionego ciąży obowiązek alimentacyjny są dzieci - wnioskodawczyni oraz syn Daniel jak i dwoje braci (obydwoje emeryci).

Mając na uwadze regulację zawartą w art. 17 ust. 1 u.ś.r. jak i fakt sprawowania opieki przez wnioskodawczynię organ pierwszej instancji wskazał, że podstawową przesłanką przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jest rezygnacja z zatrudnienia w celu sprawowania opieki nad osobą jej wymagającą. Rezygnacja z aktywności zawodowej winna być wymuszona przez konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, zaś rozmiar tej opieki musi być na tyle duży aby uniemożliwiał podjęcie lub wykonywanie pracy zarobkowej. W ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie istnieje związek przyczynowy pomiędzy brakiem aktywności zawodowej wnioskodawczyni a sprawowaniem opieki nad ojcem. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika bowiem aby wnioskodawczyni zrezygnowała z posiadanego zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki. Z tego materiału nie wynika również aby rozmiar i zakres opieki wymuszał rezygnację z podjęcia pracy zarobkowej chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Niezależnie od powyższego organ wskazał, że w świetle posiadanego orzeczenia o niepełnosprawności niepełnosprawność ojca wnioskodawczyni istnieje od 55 – go roku życia. Zgodnie zaś z art. 17 ust. 1b u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Ponadto Wójt Gminy [...] zauważył, że decyzją z dnia 6 lipca 2020 r. wnioskodawczyni przyznano prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad ojcem. Regulacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. wyklucza możliwość przyznania świadczenia pielęgnacyjnego jeżeli osoba wnioskująca o to świadczenie jest uprawniona do specjalnego zasiłku opiekuńczego.

Skoro w świetle powyższych okoliczności nie zostały przez wnioskodawczynię spełnione wszystkie przesłanki określone w art. 17 u.ś.r. żądane świadczenie nie mogło zostać przyznane.

W odwołaniu od powyższej decyzji N. S. wskazała, że organ pierwszej instancji wydając decyzję naruszył prawo materialne poprzez zastosowanie normy wyrażonej w art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia okoliczności, że na skutek wydania przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 21 października 2014 r. wyroku w sprawie o sygnaturze akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności.

W odwołaniu podniesiono również zarzuty:

- błędnej wykładni art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i przyjęcie, że okoliczność pobierania specjalnego zasiłku opiekuńczego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego;

- niezastosowania art. 27 ust. 5 w zw. z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. b u.ś.r. i nieuwzględnienie, że w razie zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i specjalnego zasiłku opiekuńczego osoba uprawniona ma prawo wyboru jednego z tych świadczeń stosownie do treści art. 27 ust. 5 u.ś.r.

Decyzją z dnia 18 grudnia 2020 r. nr SKO [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy zakwestionowaną decyzję organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu wydanej decyzji Kolegium wskazało, że nie podziela stanowiska organu pierwszej instancji w kwestii zastosowania w sprawie art. 17 ust. 1b u.ś.r. Zdaniem Kolegium fakt, iż niepełnosprawność ojca wnioskodawczyni powstała po ukończeniu przez niego 18 lat nie stanowi podstawy do odmowy przyznania żądanego świadczenia.

Odnosząc się do treści art. 17 ust. 1 u.ś.r. Kolegium przedstawiając w sposób szczegóły czynności wykonywane przez skarżącą w ramach opieki i w ramach prowadzenia gospodarstwa domowego wskazało, że świadczenie pielęgnacyjne nie jest przyznawane za samą opiekę nad osobą niepełnosprawną, gdyż ta wynika z prawnego i moralnego obowiązku lecz za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki. Nie może być ono traktowane jako zastępcze źródło dochodu. Świadczenie to ma być bowiem rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga. Co ważne, nie każda rezygnacja z zatrudnienia lub zaniechanie podjęcia pracy będzie podstawą do przyznania świadczenia, a jedynie takie, których celem jest sprawowanie opieki.

Odnosząc powyższe zapatrywania do realiów sprawy i argumentacji zawartej w odwołaniu od decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji Kolegium podniosło, że wnioskodawczyni i jej ojciec wspólnie zamieszkują prowadząc wspólne gospodarstwo domowe. W trakcie wywiadu środowiskowego ustalono, że ojciec wnioskodawczyni porusza się o kulach, przyjmuje insulinę oraz leki na nadciśnienie i na serce. Wnioskodawczyni pomaga ojcu we wszystkich czynnościach pielęgnacyjnych, gotuje posiłki, robi pranie i podaje insulinę. Nadto towarzyszy ojcu w wizytach lekarskich.

W ocenie Kolegium zasady doświadczenia życiowego wskazują, że wykonywane przez wnioskodawczynię czynności, w szczególności sprzątanie, gotowanie i prasowanie, opłacanie rachunków, przynoszenie opału, palenie w piecu to zwykłe czynności domowe wykonywane przez osoby pracujące zawodowo i prowadzące gospodarstwo domowe. Prace te niewątpliwie nie wymagają konieczności rezygnowania z zatrudnienia ponieważ nie są to czynności wielogodzinne. Ubieranie, kąpiel, przygotowywanie posiłków, wyjścia na spacery, podawanie leków (nie wskazano, aby były to leki, których podanie wymaga pomocy innych osób) trudno uznać za czynności na tyle długotrwałe i czasochłonne aby wnioskodawczyni nie była w stanie podjąć pracy choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Ojciec wnioskodawczyni nie jest osobą leżącą ani pampersowaną. Czynności opiekuńcze wnioskodawczyni bezpośrednio związane z osobą ojca sprowadzają się jedynie do przygotowania ubrań i pomocy w ubieraniu, mierzenia ciśnienia (raz dziennie), mierzenia poziomu cukru, podaniu insuliny (cztery razy dziennie) oraz ćwiczeń (dwa razy dziennie). Ponadto wnioskodawczyni przygotowuje i podaje ojcu posiłki oraz pomaga mu w czynnościach higienicznych. Nie są to jednak czynności, które zajmują cały dzień czy też większą część dnia albo muszą być wykonywane codziennie. Leki są ojcu podawane co klika godzin, zatem nie uniemożliwia to wnioskodawczyni pracy w niepełnym wymiarze. Co istotne, leki mogą być przygotowane wcześniej i dawkowane tak aby ojciec mógł je samodzielnie przyjąć. Pomoc w ubraniu i poranna higiena czy też przygotowywanie posiłków to z kolei czynności, które mogą być wykonywane w godzinach porannych, przed wykonywaniem pracy zarobkowej, której czas można dostosować do czasu potrzebnego do opieki nad ojcem. Wiele osób wykonuje takie czynności (na przykład rodzice w stosunku do małoletnich dzieci przed zaprowadzeniem ich do żłobka czy przedszkola). Takie czynności nie uniemożliwiają zatrudnienia. Część dnia, który zwyczajowo wypełniony jest obowiązkami zawodowymi wnioskodawczyni spędza na typowych czynnościach domowych (sprzątanie, zakupy, gotowanie). Czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego nie kolidują w ocenie Kolegium z podjęciem zatrudnienia. Zakres opieki, który polega na pracach w gospodarstwie domowym, towarzyszeniu w trakcie wizyt lekarskich, robieniu zakupów czy załatwianiu spraw urzędowych nie wymusza na osobie sprawującej opiekę rezygnacji z podjęcia zatrudnienia. Skoro zatem czynności opiekuńcze związane tylko z osobistą opieką nad ojcem nie zajmują takiej ilości czasu w ciągu dnia aby wnioskodawczyni nie mogła podjąć pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne nie może być przyznane. Przy sprawnej organizacji czasu możliwe byłoby bowiem pogodzenie obowiązków zawodowych i domowych, szczególnie w przypadku podjęcia pracy w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Kolegium wskazało ponadto, że wnioskodawczyni nigdy nie świadczyła pracy na podstawie umowy o pracę mimo, że niepełnosprawność ojca datowana jest od 2013 r., a znaczny stopień niepełnosprawności datuje się od 2018 r.

Odnośnie pozostałych zarzutów zawartych w odwołaniu Kolegium finalnie podniosło, że istnieje możliwość wyboru świadczenia w przypadku zbiegu świadczenia pielęgnacyjnego oraz specjalnego zasiłku opiekuńczego.

N. S. zaskarżyła powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnosząc o uchylenie wydanych w jej sprawie rozstrzygnięć i przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie ze złożonym wnioskiem, ewentualnie o przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

Decyzji organu odwoławczego skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 1 u.ś.r. poprzez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną legitymują się stosownym orzeczeniem z określonymi wskazaniami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego stanowiska.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Na mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a.") uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega ona oddaleniu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli zaskarżonego rozstrzygnięcia w oparciu o wyżej wskazane kryterium Sąd uznał, że złożona skarga zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r."), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:

1) matce albo ojcu,

2) opiekunowi faktycznemu dziecka,

3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,

4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności

- jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.

W ocenie Sądu nie można podzielić stanowiska organów orzekających, aby w sprawie nie wystąpił związek przyczynowo - skutkowy w zakresie "powiązania" niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia z podjęciem przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem. W ocenie Sądu nie jest nadto zasadne twierdzenie organów, że skarżąca ma możliwość aby podjąć zatrudnienie chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.

Oceniając argumentację organów należy wskazać, że w sprawie nie jest kwestionowane, że ojciec skarżącej przeszedł udar niedokrwienny prawej półkuli mózgu (w 2013 r.) i od tego czasu wymaga opieki stałej. Okoliczności te zostały potwierdzone w trakcie przeprowadzonego w dniu 10 sierpnia 2020 r. wywiadu środowiskowego, który w ocenie dokonywanej przez organy orzekające został z niewiadomych powodów całkowicie pominięty. Wnioski pracownika socjalnego w tym zakresie, w tym te odnoszące się do zakresu sprawowania przez skarżącą opieki nad ojcem są zaś jednoznaczne. Pracownik socjalny stwierdził wprost, że E. C. jest osobą po przebytym udarze, sparaliżowaną po lewej stronie ciała, która nie jest w stanie samodzielnie się poruszać.

Mając powyższe na uwadze za nieznajdujące w istocie oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym uznać należy stanowisko organów wyrażone w kwestii niespełnienia przez skarżącą określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. przesłanki warunkującej przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na charakter, częstotliwość i czasochłonność czynności podejmowanych przez skarżącą w ramach opieki sprawowanej nad ojcem z punktu widzenia oceny możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia. Oceniając ten aspekt sprawy wskazać należy, że organ pierwszej instancji nie przedstawił jakiegokolwiek szczegółowego uzasadnienia w tym zakresie. Organ odwoławczy stwierdził z kolei, że niektóre czynności skarżącej związane z opieką nad ojcem (w szczególności sprzątanie, gotowanie i prasowanie) są zwykłymi czynnościami domowymi, wykonywanymi zazwyczaj przez osoby pracujące zawodowo i prowadzące gospodarstwo domowe, dlatego nie można przyjąć, że wymagają one konieczności rezygnowania/niepodejmowania zatrudnienia (nie są wielogodzinne), a z kolei takie czynności jak przygotowywanie i podawanie posiłków, czynności higieniczne, podawanie leków (nie wskazano, aby były to leki, których podanie wymaga pomocy innych osób), trudno jest uznać za czynności na tyle długotrwałe i czasochłonne, aby skarżąca nie była w stanie podjąć pracy chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. W opisanej sytuacji organ podkreślił i przyjął, że E. C. jest niewątpliwie osobą schorowaną i wymagającą pomocy innych osób oraz wsparcia w codziennym funkcjonowaniu (chociażby z uwagi na problemy z poruszaniem), to jednak nie jest osobą leżącą, ani pampersowaną, a czynności opiekuńcze, które wykonuje skarżąca względem ojca trudno uznać za tak absorbujące i wielogodzinne, żeby nie dały się pogodzić z podjęciem pracy zarobkowej.

W ocenie Sądu przedstawione stanowisko jest nie do zaakceptowania. Przede wszystkim należy wskazać, że art. 17 ust. 1 u.ś.r. uzależnia prawo do świadczenia pielęgnacyjnego nie od tego, czy osoba wymagająca opieki jest "osobą leżącą czy pampersowaną", ale od tego czy legitymuje się m.in. orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniem konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji.

W rozpoznawanej sprawie okoliczność, że ojciec skarżącej nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować bez stałej opieki drugiej osoby, została potwierdzona przez wyspecjalizowany w tym zakresie organ, to jest Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], który w orzeczeniu z dnia 28 maja 2020 r. wyraził swoje stanowisko zaliczając ojca skarżącej do grupy osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności. Zaznaczenia w tym miejscu wymaga, że orzeczenie to wydane zostało na podstawie oceny stanu zdrowia a także na podstawie przedłożonej dokumentacji medycznej.

Zgodnie z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 1172 ze zm.) w związku z art. 3 pkt 21 lit. a) u.ś.r. do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Pojęcie niezdolności do samodzielnej egzystencji należy zaś odnieść do osób, u których występuje naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację (art. 4 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Należy zgodzić się z organem odwoławczym, że niektóre czynności z natury rzeczy są czynnościami bardziej lub mniej absorbującymi i czasochłonnymi, dotyczą spraw codziennych i są konieczne do wykonania bez względu na fakt czy dotyczą osoby niepełnosprawnej czy też osoby "pełnosprawnej", to jednak - w ocenie Sądu - nie można z tego powodu pomniejszać czy odmawiać sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, a tym bardziej w sytuacji - tak jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie - w której osoba niepełnosprawna po przebytym udarze i częściowo sparaliżowana ma niewątpliwie problemy z poruszaniem się i samodzielnym załatwieniem podstawowych potrzeb bądź czynności.

W kontekście możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia należy podkreślić, że opieka nad osobą niepełnosprawną, o której mowa w art. 17 ust. 1 u.ś.r. nie musi być sprawowana nieustannie przez całą dobę. Sposób jej sprawowania jest bowiem uzależniony od rodzaju schorzeń osoby wymagającej opieki. Wskazany przepis wymaga, aby opieka nad osobą niepełnosprawną legitymującą się stosownym orzeczeniem o niepełnosprawności sprawowana była zgodnie ze wskazaniami wynikającymi z orzeczenia o niepełnosprawności, a zatem aby była to opieka długotrwała i stała. Odnosząc się do stanowiska prezentowanego w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podnieść należy, że zebrany w sprawie materiał dowodowy nie podważa twierdzeń skarżącej o sprawowaniu przez nią opieki w sposób stały oraz długotrwały pomimo tego, że skarżąca poza czynnościami stricte opiekuńczymi związanymi z osobą ojca wykonuje także czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego. Nie można także podzielić założenia organu odwoławczego, że dla przyjęcia, iż opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach wyłącznie czynności opiekuńczych, nie zaś czynności, które są związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Mając na uwadze przedstawioną przez organ odwoławczy argumentację Sąd wskazuje, że w § 29 ust. 1 pkt 2 rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r., poz. 2027 ze zm.) zapisano, że standardy w zakresie kwalifikowania do znacznego stopnia niepełnosprawności zawierają kryteria określające skutki naruszenia sprawności organizmu powodujące konieczność sprawowania opieki, co oznacza całkowitą zależność osoby od otoczenia, polegającą na pielęgnacji w zakresie higieny osobistej i karmienia lub w wykonywaniu czynności samoobsługowych, prowadzeniu gospodarstwa domowego oraz ułatwiania kontaktów ze środowiskiem. W świetle powyższego jak i w świetle zasad doświadczenia życiowego uznać należy, że prowadzenie gospodarstwa domowego, w tym przygotowywanie posiłków i ich podawanie, sprzątanie domu, czy robienie zakupów to w określonych przypadkach czynności niezbędne dla prawidłowego funkcjonowania osoby wymagającej opieki i wchodzące w zakres opieki, którą postrzega się jako opiekę sprawowaną prawidłowo.

Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że dokonana przez organy w tym zakresie ocena nie znajduje potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. W konsekwencji, w omawianym zakresie organy obu instancji naruszyły - w stopniu mającym istotny wpływ na wynik - sprawy art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. nie wyjaśniając w treści wydanych rozstrzygnięć, z jakich powodów odmówiły wiarygodności i mocy dowodowej wnioskom pracownika socjalnego odnoszącym się do jego ustaleń w zakresie opieki poczynionych w trakcie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, jak również treści dokumentów obrazujących stan zdrowia ojca skarżącej. Jako że nierozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów doprowadziło do odmowy przyznania świadczenia, zasadnym jest uznanie, że w sprawie doszło również do naruszenia art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r.

Z powyższych względów Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 135 p.p.s.a., uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji (punkt pierwszy sentencji wyroku).

O kosztach postępowania (punkt drugi sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie reprezentującego skarżącą adwokata ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1800 ze zm.).

Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.).

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ pierwszej instancji, uwzględniając powyższe zapatrywania Sądu jak i ustalenia z przeprowadzonego wywiadu środowiskowego, dokona ponownej oceny stanu faktycznego sprawy w szczególności w zakresie odnoszącym się do okoliczności dotyczących niepodejmowania przez skarżącą zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) z uwagi na konieczność sprawowania przez nią opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Ponownie przedsięwzięte czynności winny być ukierunkowane na definitywne ustalenie, czy skarżąca sprawuje nad swoim ojcem opiekę w stopniu umożliwiającym jej podjęcie zatrudnienia (innej pracy zarobkowej) chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy.