Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt I SA/Kr 810/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2018-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 963
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Jarosław Wiśniewski (spr.) Sędzia: WSA Wiesław Kuśnierz Sędzia: WSA Waldemar Michaldo Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Boczkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2018 r. sprawy ze skargi M. K. - G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 14 maja 2018 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia - skargę oddala -


UZASADNIENIE

W dniu 01 kwietnia 2016 r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. wpłynął wniosek M. K. – G. o umorzenie całości należności z tytułu nieopłaconych składek. Podanie to uzasadniono trudną sytuacją finansową, spowodowaną koniecznością sprawowania opieki nad członkiem rodziny oraz brakiem majątku.

Na skutek powyższego Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. przeprowadził postępowanie wyjaśniające, mające na celu ustalenie wszystkich okoliczności mających wpływ na podjęcie decyzji w przedmiotowej sprawie.

Decyzją z dnia 8 kwietnia 2016r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówił wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia składek na ubezpieczenie społeczne za miesiąc 07/2009, za okres od 10/2009 do 11/2010 w kwocie [...] zł oraz na ubezpieczenie zdrowotne za miesiąc 07/2009, za okres od 10/2009 do 11/2010 w kwocie [...] zł za osoby zgłaszane do ubezpieczeń w części finansowanej przez ubezpieczonych.

Następnie decyzją z dnia 19 maja 2016r., nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. :

I. umorzył należności dotyczące osoby prowadzącej działalność gospodarczą z kosztów upomnienia, dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne w kwocie [...]zł, kosztów upomnienia, dotyczących składek na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł, kosztów upomnienia, dotyczących składek na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...]zł.

II. odmówił umorzenia należności za zatrudnionych pracowników z tytułu składek:

1) na ubezpieczenia społeczne:

- [...] zł ; z tytułu nieopłaconych składek za miesiąc 07/2009, za okres od 10/2009 do 11/2010;

- [...] zł ; z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 1 kwietnia 2016 r.

2) na ubezpieczenie zdrowotne:

- [...] zł ; z tytułu nieopłaconych składek za miesiąc 07/2009, za okres od 10/2009 do 11/2010;

- [...] zł. ; z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień

wpływu wniosku o umorzenie, tj. 1 kwietnia 2016 r.

3) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych:

- [...] zł.; z tytułu nieopłaconych składek za miesiąc 07/2009, za okres od 09/2009 do 11/2010;

- [...] zł. ; z tytułu odsetek za zwłokę od ww. składek, naliczonych na dzień wpływu wniosku o umorzenie, tj. 1 kwietnia 2016 r.

Skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy umorzenia należności z tytułu składek za zatrudnionych pracowników.

Decyzją ostateczną z dnia 30 sierpnia 2016r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych utrzymał w mocy ww. decyzję z dnia 19 maja 2016r.

Na skutek skargi wniesionej przez skarżącą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 19 stycznia 2017r., sygn. I SA/Kr 1277/16 uchylił decyzję ostateczną z dnia 30 sierpnia 2016r. W uzasadnieniu wyroku zalecono aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy uwzględnić, że w sprawie zaszła przesłanka całkowitej nieściągalności oraz zakaz reformationis in peius z art. 139 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Zakład Ubezpieczeń Społecznych wydał w dniu 22 czerwca 2017r., decyzję nr [...], na mocy której:

I. utrzymał w mocy punkt 1 decyzji nr [...] z dnia 19 maja 2016r. o umorzeniu należności dotyczących osoby prowadzącej działalność gospodarczą z tytułu kosztów upomnienia.

II. uchylił punkt II decyzji z dnia 19 maja 2016r. i umorzył należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek tj.:

1) na ubezpieczenia społeczne za m-c 07/2009r., za okres od 10/2009r. do ll/2010r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek liczonych na dzień 01.04.2016 r. - [...] zł;

2) na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za m-c 07/2009r., za okres od 09/2009 r. do 11/2010 r., w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu: składek - [...] zł; odsetek liczonych na dzień 01.04.2016 r. - [...] zł.

W uzasadnieniu decyzji organ powołał się na decyzję ZUS z dnia 8 kwietnia 2016r., nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania oraz stwierdził, że okoliczności sprawy uzasadniają podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek, czego skutkiem była zmiana rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Na powyższą decyzję skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. W skardze zarzuciła naruszenie art. 28 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w zw. z art. 77 i 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w zw. z art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono min., że w decyzji z dnia 30 sierpnia 2016r. (uchylonej wyrokiem WSA w Krakowie z dnia 19.01.2017r., sygn. akt I SA/Kr 1277/16) organ odmówił umorzenia należności za zatrudnionych pracowników z tytułu składek na łączną kwotę [...]zł, natomiast w zaskarżonej decyzji, po uchyleniu tego punktu umorzono należności w łącznej kwocie [...]zł. Skarżąca podniosła zatem, że różnica w łącznej kwocie [...]zł nie została objęta sentencją decyzji.

Wyrokiem z 15 listopada 2017 r. sygn. akt l SA/Kr 811/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił decyzję z 22 czerwca 2017 r. nr [...].

W ocenie Sądu organ drugiej instancji nie uzasadnił wystarczająco w czytelny i zrozumiały sposób z czego wynika treść pkt 2 rozstrzygnięcia decyzji z dnia 22 czerwca 2017r. W punkcie tym uchylono pkt II decyzji z dnia 19 maja 2016r. umorzono należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek tj.: na ubezpieczenia społeczne za m-c 07/2009 r., za okres od 10/2009r. do 11/2010 r. w łącznej kwocie [...]zł i na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za m-c 07/2009r., za okres od 09/2009r. do 11/2010r., w łącznej kwocie [...]zł. Rozstrzygnięcie to w swoim przedmiocie i zakresie odbiega od treści pkt 2 rozstrzygnięcia decyzji z dnia 19 maja 2016r., a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie podano pełnych motywów dokonanej zmiany. Z uzasadnienia decyzji wiadomo, jedynie, że organ uwzględnił decyzję ZUS z dnia 8 kwietnia 2016r., o odmowie wszczęcia postępowania i uznał, że zaistniały podstawy do umorzenia. W ocenie Sądu taki zakres uzasadnienia nie jest wystarczający i sprawia, że decyzja jest nieczytelna dla strony, jak również uniemożliwia Sądowi jej kontrolę. Organ nie powołał się na treść decyzji z dnia 8 kwietnia 2016r., o odmowie wszczęcia postępowania i nie wyjaśnił w jaki sposób treść tej decyzji w kontekście treści pkt 2 decyzji z dnia 19 maja 2016r. miała wpływ na wydanie orzeczenia reformatoryjnego w zakresie pkt 2 decyzji z dnia 22 czerwca 2017r.

Zdaniem Sądu istnieje także potrzeba szczegółowego uzasadnienia (w postaci arytmetycznych obliczeń), z czego wynikają kwoty ujęte w pkt 2 zaskarżonej decyzji. Sąd zauważa też, że odnośnie należności na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych organ nie wyjaśnił dlaczego kwota [...]zł z tytułu nieopłaconych składek i [...] zł tytułem odsetek wskazana w pkt II ppkt 3 decyzji z dnia 19 maja 2016r., została zmieniona w pkt 2 ppkt 2 zaskarżonej decyzji na kwotę [...]zł – z tytułu nieopłaconych składek i [...] zł tytułem odsetek.

Ponownie rozpoznając sprawę Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia 14 maja 2018 r. nr [...]

I. utrzymał w mocy punkt l decyzji nr [...] z dnia 19 maja 2016r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. o umorzeniu należności dotyczących osoby prowadzącej działalność gospodarczą z tytułu kosztów upomnienia.

II. uchylił punkt II decyzji nr [...] z dnia 19 maja 2016 r. Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w C. i w tym zakresie na podstawie art. 83 ust. l pkt 3, w związku z art. 28 ust. 2 i 3 oraz art. 32 "u.s.u.s." i umorzył należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie [...]zł, w tym;

1.na ubezpieczenia społeczne za m-c 07/2009r., za okres od 10/2009r. do ll/2010r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu:

-składek - [...] zł;

-odsetek liczonych na dzień 01.04.2016 r. - [...] zł;

2. na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za m-c 07/2009r., za okres od 09/2009r. do ll/2010r. w łącznej kwocie [...]zł, w tym z tytułu:

-składek - [...] zł;

-odsetek liczonych na dzień 01.04.2016 r. - [...] zł;

III. odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych w kwocie [...]zł.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia powołano przepisy regulujące umorzenie z tytułu składek na ubezpieczenie w trybie art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. póz. 1778 ze zm.), zwanej dalej "u.s.u.s,",

Jednocześnie zwrócono uwagę , ze zgodnie z treścią art. 30 cytowanej ustawy, do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie stosuje się art. 28 u.s.u.s.

Skoro więc ustawodawca nie dopuścił możliwości zastosowania przepisów dotyczących umorzenia należności do składek finansowanych przez ubezpieczonych, koniecznym stało się odmówienie wszczęcia postępowania w tym zakresie, na podstawie art. 61a § 1k.p.a., jako bezprzedmiotowego.

Stosowną decyzję w tym zakresie nr [...] wydano 8 kwietnia 2016 r.

Celem dokonania oceny, czy w przedmiotowej sprawie istnieją okoliczności uzasadniające umorzenie należności należy przede wszystkim podniesiono, że zadłużenie będące przedmiotem niniejszego postępowania było objęte egzekucją prowadzoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w W.. Postanowieniem z 8 czerwca 2016 r. została ona umorzona, ze względu na nieściągalność zobowiązań. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia administracyjny organ egzekucyjny wskazał na brak majątku M. K., z którego można przeprowadzić skuteczną egzekucję, przebywanie na stałe poza granicami kraju oraz na zaprzestanie prowadzenia działalności gospodarczej od l grudnia 2010 r.

W trakcie podejmowania w niniejszej sprawie rozstrzygnięcia wzięto także pod uwagę zasady ekonomiki i szybkości postępowań administracyjnych. Zobowiązania dotyczące M. K., wobec jej przebywania na terenie Anglii, mogłyby być przedmiotem egzekucji unijnej - prowadzonej przy pomocy właściwych rzeczowo i miejscowo organów. Uwzględnienia wymaga jednakże wielkość pozostającej do zapłaty kwoty, jak również podjęta decyzja o opuszczeniu Unii Europejskiej przez Wielką Brytanię (Brexit). Nie wiadomo bowiem jaki (i czy w ogóle) kształt przybiorą obowiązujące regulacje w zakresie pomocy przez poszczególne państwa w dochodzeniu roszczeń. Ponadto nie jest pewnym, czy Pani M. K. podejmie legalną pracę na terenie Anglii.

Okoliczności te uzasadniają podjęcie rozstrzygnięcia o umorzeniu należności za zatrudnionych pracowników, w części finansowanej przez płatnika składek, czego skutkiem była zmiana rozstrzygnięcia organu pierwszoinstancyjnego.

Nie jest jednocześnie zasadnym, zdaniem organu podejmującego w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie, podejmowanie decyzji o umorzeniu należności z tytułu odsetek za zwłokę od składek finansowanych przez ubezpieczonych. Wobec należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych wydano decyzję o odmowie wszczęcia postępowania, co przemawia przeciwko umarzaniu samych odsetek.

Oddział ZUS po raz kolejny analizując całość zgromadzonego materiału dowodowego stwierdził, że w decyzji wydanej 19 maja 2016 r, błędnie zostały podane należności z tytułu nieopłaconych składek za zatrudnionych pracowników.

W pkt. II ust,1 wykazano składki na ubezpieczenia społeczne w kwocie [...]zł zamiast w kwocie [...]zł, różnica składek to kwota [...]zł i dotyczy należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych, które zostały wykazane w decyzji z 8 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Błędnie zostały również wykazane odsetki za zwłokę tj. w kwocie [...]zł zamiast [...] zł. Różnica odsetek za zwłokę to kwota [...]zł i dotyczy należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych, które objęte zostały ww. decyzją o odmowie wszczęcia postępowania i winny być wykazane w odrębnym punkcie.

W pkt. II ust. 2 wykazano składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie [...]zł, które nie powinny być wykazane, ponieważ dotyczą należności z tytułu składek finansowanych przez ubezpieczonych i zostały objęte decyzją z 8 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Błędnie zostały również wykazane odsetki za zwłokę w kwocie [...]zł, które nie powinny być ujęte, ponieważ dotyczą należności objętych ww. decyzją o odmowie wszczęcia postępowania (winny być wykazane w odrębnym punkcie).

W pkt. II ust. 3 błędnie wykazano składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych w kwocie [...]zł, zamiast w kwocie [...]zł, różnica składek to kwota [...]zł, odsetki zostały podane prawidłowo w kwocie [...]zł,

Na to rozstrzygnięcie została wniesiona skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniesiono zarzut naruszenia przepisów art. 28 u.s.u.s. oraz & 3 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne w zw. z art. 77 i art. 80 Kpa, poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy.

Zarzucono również zarzut naruszenia przez organ ZUS art. 7, 77 i 80 Kpa, oraz art. 107 Kpa.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że wniosek Skarżącej o umorzenie należności wobec ZUS obejmował wszystkie należności, których wysokość do dnia dzisiejszego nie jest ustalona, gdyż przeprowadzając kolejne postępowanie w sprawie organ ZUS nie ustalił jakiego tytułu jakie kwoty są należne i co do których to kwot zastosował umorzenie.

W tym również z jakiej przyczyny, nie wznowił postępowania w danym zakresie sprawy, czym naruszył dyspozycję art. 107 Kpa, albowiem z treści zaskarżonej decyzji nie wynika, jaka jest wysokość zadłużenia skarżącej wobec ZUS i z jakiego tytułu, a co za tym idzie w jakim zakresie wniosek o umorzenie całości zadłużenia został uwzględniony, a w jakim nie.

Odnosząc się do uzasadnienia merytorycznej treści rozstrzygnięcia, wskazano, że zgodnie z art. 28 ust. 1 u.s.u.s. należności z tytułu składek mogą być umarzane w całości lub w części przez ZUS.

W odpowiedzi na skargę Organ podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko

Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), stwierdzić należy, że wbrew zarzutom skargi decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do zarzutu , że Organ nie wyjaśnił wszystkich istotnych okoliczności mających wpływ na wynik sprawy w szczególności nie wyrzekł czy wszystkie należności skarżącego względem ZUS zostały umorzone .

Podkreślić natomiast należy, że ostateczne rozstrzygnięcie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest w przeważającej części korzystne dla strony albowiem w zaskarżoną decyzją umorzono należności główne ZUS .

Regulacje prawne, normujące zagadnienie umorzenia zaległych należności ZUS, zawarte są w art. 28 usus. oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r.

Wyliczenie zawarte w powyższym przepisie jest wyczerpujące, a zatem stanowi zamknięty katalog sytuacji, w których można uznać, że ma miejsce całkowita nieściągalność należności z tytułu składek. Dopiero zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w tym przepisie, daje potencjalną możliwość umorzenia tych należności. Nawet wówczas oznacza to jednak dla organu podejmującego rozstrzygnięcie tylko możliwość umorzenia należności z tytułu składek, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Regulując bowiem kwestię umorzenia należności z tytułu składek ustawodawca przesądził, że decyzja Zakładu ma charakter uznaniowy (na co wskazuje zwrot "należności mogą być umarzane"), a to oznacza, że organ ten, nawet w przypadku ustalenia, że spełniona jest którakolwiek z przesłanek z ust. 3 art. 28 usus nie ma obowiązku umorzenia zadłużenia. Uznaniowy charakter decyzji w sprawie umorzenia wyraża się w tym, iż organ ma prawo wyboru rozstrzygnięcia, może zatem w przypadku stwierdzenia przesłanki uwzględnić wniosek lub odmówić jego uwzględnienia. Dopiero w przypadku stwierdzenia zaistnienia przesłanek umorzenia (nieściągalności) organ zyskuje swobodę wyboru, czy ulgi udzielić, czy też nie. Rozstrzygnięcie nie może mieć jednak charakteru dowolnego, lecz musi być wynikiem wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnie z art. 7 kpa, wszechstronnego zebrania oraz rozpatrzenia w sposób wyczerpujący materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa) oraz jego oceny (art. 80 kpa), co powinno znaleźć wyraz w uzasadnieniu decyzji odpowiadającym wymogom art. 107 § 3 kpa. Dowolność tę wyklucza również brzmienie art. 6 kpa, w myśl którego organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa.

W rozpatrywanej sprawie, co należy podkreślić , organ rentowy umorzył skarżącej należności z tytułu kosztów upomnienia , umorzył należności za zatrudnionych pracowników w części finansowanej przez płatnika składek w łącznej kwocie [...]zł,. Zaskarżona decyzja jest zatem dla skarżącego w przeważającej części pozytywna. Co prawda organ odmówił umorzenia należności z tytułu odsetek za zwłokę od należności z tytułu składek w części finansowanej przez ubezpieczonych jednak jest to konsekwencja jednoznacznej treści przepisu art. 30 u.s.u.s. Przedmiotem umorzenia, odroczenia terminu płatności oraz rozłożenia na raty nie mogą bowiem być składki finansowane przez ubezpieczonych, którzy nie są płatnikami składek (np. pracowników, chałupników, zleceniobiorców).

Jednocześnie w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę organ w całości zrealizował wytyczne zawarte wyroku z dnia 15 listopada 2017 r. sygn. akt I SA/Kr 811/17. W szczególności wyjaśnił na jakiej podstawie uznano , że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka nieściągalności należności jak również odniesiono się kwestii zmiany punktu II decyzji z dnia 19 maja 2016 r.

W decyzji tej odmówiono bowiem umorzenia w składek finansowanych przez ubezpieczonych, które zostały wykazane w decyzji z 8 kwietnia 2016 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania. Jak już wcześniej wskazano do składek finansowanych przez ubezpieczonych nie będących płatnikami składek nie mają zastosowania przepisy art. 28 u.s.u.s. Organ nie mógł więc merytorycznie orzekać w przedmiocie umorzenia tych składek skoro przepisy prawa nie pozwalały mu na to . Prostą konsekwencją tego była decyzja z dnia 8 kwietnia 2016 r.

Organ wyjaśnił zatem , które wielkości dotyczą składek finansowanych przez ubezpieczonych, a które odsetek za zwłokę od tych należności które winny być wykazane w odrębnym punkcie. Suma odsetek daje ogólną sumę [...] zł. Która była przedmiotem rozstrzygnięcia w punkcie III zaskarżonej decyzji .

Na koniec organ wyjaśnił różnicę składkach na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych , którą pierwotnie określono w kwocie [...]zł, zamiast w kwocie [...]zł, co było spowodowane błędem .

Sądowej kontroli legalności decyzji w przedmiocie umorzenia , podlega natomiast prawidłowość przeprowadzonego postępowania oraz badanie formalne decyzji, nie zaś zasadność jej wydania. Kontrola ta dotyczy zarówno wykładni prawa materialnego, jak i właściwego przeprowadzenia postępowania dowodowego, uwzględniającego wynikające z przepisów kpa, reguły dowodzenia, kompletność materiału dowodowego oraz jego ocenę. W przypadku, gdy ustawodawca daje organowi możliwość rozstrzygnięcia sprawy na zasadzie uznania, sądowa kontrola jego decyzji obejmuje jedynie samo postępowanie poprzedzające jej wydanie, a nie rozstrzygnięcie będące wynikiem dokonania wyboru, o którym była mowa wyżej. Obowiązkiem Sądu jest dokonanie oceny, czy zostały spełnione zostały przesłanki umorzenia. Natomiast o tym, czy składki powinny być umorzone, czy też nie, rozstrzyga organ administracji publicznej. Również w ramach postępowania sądowego , sąd administracyjny nie bada prawidłowości wyliczeń dotyczących istniejących zaległości .

Związane jest to z faktem , ze sprawy ubezpieczeniowe mają złożony charakter. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w postanowieniu z 27 lipca 2017 r., sygn. akt III SAB/Wr 16/17 (orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie Naczelnego Sądu Administracyjnego: orzeczenia.nsa.gov.pl), z jednej strony, występuje w nich charakterystyczne dla stosunków administracyjnych podporządkowanie jednostki organowi administracji publicznej, który rozstrzyga w sposób władczy o jej prawach i obowiązkach z zakresu ubezpieczeń społecznych. Zatem uprawniony jest wniosek, że są to sprawy administracyjne w znaczeniu materialnym, co może sugerować właściwość sądu administracyjnego. W zakresie kognicji tego Sądu znajduje się bowiem kontrola działalności administracji publicznej w sprawach rozstrzyganych w drodze indywidualnych decyzji administracyjnych i innych aktów z zakresu administracji publicznej (vide art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a.).

Jednak z drugiej strony w myśl art. 184 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej tylko w zakresie określonym w ustawie

Wyjaśnienie tego zagadnienia wymaga sięgnięcia do podstawowego aktu z zakresu ubezpieczeń społecznych, tj. ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm., dalej: "s.u.s.") oraz do regulacji procesowych zawartych w ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1360 ze zm.; dalej "k.p.c.").

Z analizy tych aktów prawnych wynika, że sprawy ubezpieczeniowe ukształtowano jako sprawy cywilne w znaczeniu formalnym (procesowym). Podstawową regulacją w tym zakresie jest art. 83 ust. 1 i ust. 2 s.u.s. Stosownie do treści art. 83 ust. 1 s.u.s., ZUS wydaje decyzje w zakresie indywidualnych spraw dotyczących w szczególności:

1) zgłaszania do ubezpieczeń społecznych;

1a) ustalania płatnika składek;

2) przebiegu ubezpieczeń;

3) ustalania wymiaru składek i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu składek;

3a) ustalania wymiaru składek na Fundusz Emerytur Pomostowych i ich poboru, a także umarzania należności z tytułu tych składek;

4) ustalania uprawnień do świadczeń z ubezpieczeń społecznych;

5) wymiaru świadczeń z ubezpieczeń społecznych.

Natomiast w myśl art. 83 ust. 2 s.u.s. od decyzji ZUS przysługuje odwołanie do właściwego sądu w terminie i według zasad określonych w przepisach k.p.c. Przepis art. 83 ust. 2 s.u.s. ustanawia zatem podstawową zasadę weryfikacji przez sąd powszechny, orzekający na skutek wniesionego odwołania, decyzji ostatecznych wydawanych w przedmiocie ubezpieczeń społecznych.

Reasumując powyższe stwierdzić należy, że przepis art. 83 ust. 2 w zw. z art. 83 ust. 1 s.u.s. stanowi lex specialis w stosunku do art. 3 § 2 p.p.s.a. i wyłącza kognicję sądów administracyjnych w sprawach decyzji dotyczących indywidualnych spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dalej: "NSA" z 5 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 1852/07). A zatem nie każda sprawa dotycząca działalności organów administracji publicznej, a takimi są sprawy ubezpieczeniowe, może być rozpoznana przez sąd administracyjny. Jeżeli bowiem istnieje przepis szczególny, w myśl którego właściwy jest sąd powszechny, to charakter sprawy ma znaczenie drugorzędne (vide postanowienie NSA z 24 listopada 2008 r., sygn. akt I OSK 1373/08).

W niniejszej sprawie istota sporu ogniskuje się natomiast w kwestii kompletności rozstrzygnięcia . Skarżąca kwestionuje bowiem fakt , umorzenia wszystkich należności z tytułu składek a to z uwagi na fakt , że nie wynika to ani z rozstrzygnięcia ani też z uzasadnienia decyzji . Tymczasem zgodnie z art. 28 ust. 1 , 2 , 3 u.s.u.s. należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne mogą być umarzane w całości lub w części przez Zakład w enumeratywnie określonych w ust. 2-4 sytuacjach .

W ocenie Sądu samo rozstrzygnięcie jak uzasadnienie zaskarżonej decyzji należy odczytywać w kontekście złożonego wniosku o umorzenie należności. We wniosku z dnia 01 kwietnia 2016 r. skarżąca wnosiła bowiem o umorzenie całości należności z tytułu nieopłaconych składek.

W postępowaniu w przedmiocie umorzenia należności organ jest zobligowany z urzędu wykazać prawidłowo kwotę należności z tytułu składek, której dotyczy wniosek, bowiem umorzenie tej właśnie konkretnej kwoty, stanowi przedmiot postępowania, a przedmiot taki musi być jednoznacznie i prawidłowo określony. Nie jest bowiem możliwe umorzenie należności, które nie istnieją (wyrok WSA w Kielcach SA/Ke 26/2018 z dnia 22 lutego 2018r, LEX nr 2452039).

Organ dokonując rozstrzygnięcia poruszał się w granicach wniosku , zatem dokonując umorzenia należności w I i II punkcie decyzji dokonał umorzenia wszystkich należności jakie figurują na karcie kontowej skarżącej w ZUS. W świetle jednoznacznego wniosku skarżącej , Organ dokonując jedynie częściowego rozstrzygnięcia zobowiązany byłby to w decyzji zaznaczyć . Nie ma zatem podstaw - mimo braku sformułowania , że rozstrzygnięcie dotyczy całości zaległych należności - aby wątpić , że decyzją objęto całość należności tym bardziej , że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Organ powoływał się na wniosek skarżącej o umorzenie całości należności z tytułu nieopłaconych składek.

W ocenie Sądu brak było również jakichkolwiek podstaw do wznowienia postepowania . Pełnomocnik strony formułując taki zarzut nie wyjaśnił natomiast podstaw, w oparciu o które takie wznowienie byłoby zasadne. Zwrócić bowiem należy , że zgodnie z art. 145 k.p.a wznawia się postępowanie zakończone decyzją ostateczną.

Natomiast w myśl art. 16 k.p.a. ostateczne są decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub ustawach szczególnych.

W niniejszej sprawie Zakład Ubezpieczeń Społecznych ponownie rozpoznając sprawę nie mógł wznowić postepowania albowiem nie było zakończone w normalnym trybie postępowania .

Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2017, poz. 1369 ze zm dalej: "p.p.s.a".).