Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1642/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Minister Funduszy i Polityki Regionalnej
Treść wyniku: Stwierdzono, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia
Powołane przepisy: article: art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a
journal: Dz.U. 2020 poz 818
law: Ustawa z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014- 2020 - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha, Sędzia WSA - Marek Krawczak (spr.), Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi U. w O. na rozstrzygnięcie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie realizacji projektu 1. stwierdza, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazuje sprawę do ponownego rozpatrzenia, 2. zasądza od Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej na rzecz U. w O. kwotę 697 zł (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w O. (zwany dalej USK, Wnioskodawca) do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest rozstrzygnięcie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] września 2020 r. o znaku [...], w sprawie nieuwzględnienia protestu od negatywnej oceny formalnej wniosku o dofinansowanie projektu.

Przedmiotowe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym.

Uniwersytecki Szpital Klinicznego w O. złożył wniosek o dofinasowanie projektu pn. "Głosowy system zarządzania danymi medycznymi z funkcją wspomagania decyzji diagnostyczny w Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w O." o nr [...] (dalej jako: "Wniosek" lub "Wniosek o dofinansowanie"), wniesionego w ramach konkursu (I runda) dla działania 2.4 POPC, IZ POPC.

W wyniku przeprowadzonej oceny formalnej przedmiotowy projekt uzyskał wynik negatywny i tym samym nie został rekomendowany do dofinansowania. Powodem odrzucenia Wniosku o dofinansowanie projektu było niespełnienie kryterium formalnego nr 1 "Kwalifikowalność wnioskodawcy/partnerów w ramach działania".

USK pismem IOK z dnia [...] sierpnia 2020 r . znak: [...], został powiadomiony o negatywnym wyniku oceny i nie zatwierdzeniu projektu do realizacji spowodowanym brakiem spełnienia kryterium formalnego nr 1 "Kwalifikowalność wnioskodawcy/partnerów w ramach działania", określonego w tym konkursie. IOK, powołując się na § 10 ust. 3 Regulaminu wskazała, iż "kryterium formalne uznaje się za spełnione, jeśli zostało ocenione pozytywnie przez dwóch członków KOP".

Organ stwierdził, że USK nie jest jednostką naukową w znaczeniu określonym przez ustawę o zasadach finansowania nauki. Wnioskodawca nie jest też uczelnią w zakresie działalności jednostek naukowych. Wskazał, iż USK nie wpisuje się również w pozostałe wymienione w SZOOP typy beneficjenta dla działania 2.4 POPC

USK wniósł protest od powyższej oceny.

Zaskarżonym do Sądu rozstrzygnięciem Minister Funduszy i Polityki Regionalnej nie uwzględnił wniesionego protestu.

Organ przypomniał, iż zgodnie z SZOOP wśród podmiotów kwalifikujących się do objęcia wsparciem w działaniu 2.4 POPC są:

jednostki naukowe ("jednostki naukowe" w znaczeniu określonym przez ustawę o zasadach finansowania nauki - według stanu na dzień 29 września 2018 r.) oraz uczelnie w zakresie działalności jednostek naukowych;

organizacje pozarządowe;

mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa;

partnerstwa tworzone pomiędzy wskazanymi powyżej wnioskodawcami.

W związku z powyższym Minister, zgodził się ze stanowiskiem IOK, z którego słusznie wynika, że USK nie wpisuje się w żaden z podmiotów wyszczególnionych w ww. katalogu. Zdaniem Oceniających ponownie dokumentację projektową, argumentacja użyta przez Wnioskodawcę w proteście nie jest wystarczająca i trafna, aby uznać podmiot wskazany we Wniosku o dofinansowanie za jednostkę naukową w znaczeniu określonym przez ustawę o zasadach finansowania nauki.

Wyjaśnił, iż zgodnie z art. 2 pkt 9 ww. ustawy do jednostek naukowych zalicza się:

podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu statutów tych uczelni,

jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk,

instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych,

międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium RP,

Polską Akademię Umiejętności,

inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art.10 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014, str.1).

Organ ustalił, iż Wnioskodawca nie wpisuje się w żaden z podmiotów wskazanych w lit. b-e ww. ustawy o zasadach finansowania nauki. Oceniający ponownie Wniosek ustalili również, iż Wnioskodawca nie może być także uznany za podmiot wskazany w lit. a ww. ustawy o zasadach finansowania nauki. Uzasadnieniem przyjętego stanowiska jest fakt, iż podmiotem tworzącym USK jest Uniwersytet [...] (zwany dalej Uniwersytetem, tj. szkoła wyższa w rozumieniu ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym. W 1998 r. zarządzeniami ówczesnego Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej nastąpiło usamodzielnienie szpitali klinicznych i nadanie im statusu państwowych osób prawnych. Zmiana, o której mowa została dokonana na mocy ustawy z dnia 10 grudnia 1998 r. o zmianie ustaw: o zakładach opieki zdrowotnej, o zawodzie lekarza, o zawodach pielęgniarki i położnej, o szkolnictwie wyższym oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 162, poz. 1115), która weszła wżycie z dniem 30 grudnia 1998 r. Na etapie procedury odwoławczej ustalono, iż nadanie odrębnej osobowości prawnej USK powoduje, że Wnioskodawca nie może być uznany za "jednostkę organizacyjną" Uniwersytetu. Odnosząc się natomiast do § 39 i 48 Statutu Uniwersytetu (Rozdział V - "Organizacja Uniwersytetu"), należy zaznaczyć, iż w zawartym wykazie jednostek, które są uznawane za jednostki organizacyjne Uniwersytetu nie występuje "podmiot leczniczy". Statut Uniwersytetu odrębnie stanowi o podmiotach leczniczych (takim jest Wnioskodawca) w Rozdziale VI "Podmioty lecznicze". Powyższe także potwierdza, że Wnioskodawca nie jest "jednostką organizacyjną" Uniwersytetu. Mając na uwadze powyższe argumenty, na etapie procedury odwoławczej ustalono, iż Wnioskodawca nie jest "jednostką organizacyjną" Uniwersytetu. Nie może być, zatem uznany za podmiot wyszczególniony w lit. a ww. Ustawy.

Zdaniem Oceniających ponownie dokumentację projektową, Wnioskodawcy nie można również uznać za podmiot wskazany pod lit. f ww. ustawy o zasadach finansowania nauki. W art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji, o którym mowa www. lit. f wskazano, bowiem, iż "organizacja prowadząca badania i upowszechniająca wiedzę oznacza podmiot (jak np. uniwersytet lub instytut badawczy, agencja zajmująca się transferem technologii, pośrednik w dziedzinie innowacji, fizyczny lub wirtualny podmiot prowadzący współpracę w dziedzinie badań i rozwoju) niezależnie od jego statusu prawnego (ustanowionego na mocy prawa publicznego lub prywatnego) lub sposobu finansowania, którego podstawowym celem jest samodzielne prowadzenie badań podstawowych, badań przemysłowych lub eksperymentalnych prac rozwojowych lub rozpowszechnianie na szeroką skalę wyników takich działań poprzez nauczanie, publikację lub transfer wiedzy(...)."

Organ odwoławczy stwierdził, iż dla spełnienia warunku zawartego w lit. f ustawy, wymagane jest, by prowadzenie badań było podstawowym celem takiej jednostki. Natomiast, powołując się na § 7 ust. 2 statutu Wnioskodawcy, podstawowym celem Wnioskodawcy jest "udzielanie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych". Zestawienie powyższych dwóch ustaleń, tj. nadanie USK osobowości prawnej (co de iure oznacza odrębność organizacyjną i prawną od Uniwersytetu, w żadnym razie nie dającą możliwości przesunięcia kompetencji oraz zadań o charakterze naukowo - badawczym tej jednostki na USK) oraz zawarcie w § 7 ust. 2 ww. statutu zapisu, z którego wprost wynika, że "do podstawowych zadań USK należy udzielanie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych powodują, że Wnioskodawca nie jest podmiotem kwalifikującym się do wsparcia w rozumieniu zapisów Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa oraz SZOOP, tzn. dokumentów zawierających wymogi, wedle których ocenia się spełnienie kryterium formalnego nr 1 w tym konkursie.

Organ odniósł się również do wskazanych przez Wnioskodawcę w proteście argumentów dotyczących różnic między zakresem słów "cel" i "zadanie" na kanwie celów statutowych, które przyświecały powstaniu USK, tzn. "prowadzenie działalności leczniczej polegającej na realizacji zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielanie świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych metod leczenia, (...) czy też prowadzenie programów naukowych i badawczych, prowadzenie badań podstawowych, badań przemysłowych i prac rozwojowych w zakresie nauk medycznych (...)". Stwierdził, że oceniającym ponownie dokumentację aplikacyjną, trudno było jednak uznać zasadność przedstawionej przez Wnioskodawcę argumentacji w tej kwestii.

Według IZ POPC należy podtrzymać pierwszą opinię dotyczącą tego aspektu, z której wynikało, że jednym z wymogów warunkujących spełnienie przedmiotowego kryterium formalnego nr 1 jest uznanie podmiotu za organizację prowadzącą badania i upowszechniającą wiedzę, co się wiąże z faktem prowadzenia badań, które są podstawowym, a nie zaś jedynie pobocznym celem takiej jednostki.

Na etapie procedury odwoławczej ustalono, bowiem, iż podstawowym (statutowym) zadaniem USK jest w pierwszej kolejności udzielanie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych (m.in. szpitalnych, ambulatoryjnych i rehabilitacyjnych).

Zdaniem organu, prawne różnicowanie w zakresie odrębności semantycznych między celami i zadaniami Szpitali Klinicznych i z tego powodu traktowanie tychże podmiotów, jako jednostki naukowe nie jest zasadnie. Zaznaczył, iż trudno podważyć fakt, iż USK, który kształci również przyszłą kadrę medyczną, może prowadzić badania naukowe, upowszechniać wiedzę oraz zajmować się jej transferem. Jednak na etapie procedury odwoławczej, zgodził się ze stanowiskiem IOK, iż nie jest to podstawowa działalność Szpitala i nie występują tu podstawy prawne, by równoważyć działalność statutową Szpitala Klinicznego z działalnością jednostki naukowej, o której mowa w nie ma umocowania zarówno w dokumentach konkursowych, jak również przepisach regulujących procedurę odwoławczą. Wyjaśnił, iż rozstrzygnięcie w ramach analizy każdego kryterium (zarówno formalnego, jak i merytorycznego) musi opierać się wyłącznie na dokumentacji konkursowej oraz w granicach przepisów prawa regulujących dany konkurs. Wobec powyższego zarzut Protestującego, tj. dotyczących naruszeniu zasady rzetelności, o której mowa w art. 37 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, inkorporowanej także do § 9 pkt 5 Regulaminu, postawiony w konsekwencji braku porównania przedmiotowego projektu do innego (podobnego) projektu, który wcześniej otrzymał ocenę pozytywną, w świetle ww. stanowiska sadów administracyjnych, jest nieuzasadniony.

Organ stwierdził, iż Wnioskodawca nie zastosował się do wymagań stawianych wobec niego w dokumentacji konkursowej. Nie wypełnił, bowiem ciążących na nim obowiązków związanych z aplikowaniem o dofinansowanie. Wszelkie informacje niezbędne do oceny Wniosku o dofinansowanie projektu powinny być w sposób poprawny i rzetelny zawarte w formularzu aplikacyjnym, co warunkuje ocenę pozytywną dla analizowanego kryterium.

Organ nie podważył argumentu, że Wnioskodawca może być beneficjentem w ramach innych programów operacyjnych, z których można pozyskać środki na finansowanie działalności badawczej bądź statutowej. Jednakże, powoływanie się na dany argument w przedmiotowym odwołaniu organ uznał za bezzasadny. Podkreślił, iż dla poszczególnych programów operacyjnych przygotowano dedykowane, odrębne Szczegółowe Opisy Osi Priorytetowych (tzw. SZOOP). W związku z tym, w ocenie organu bezzasadne jest porównywanie poszczególnych SZOOP pod kątem kwalifikowalności Wnioskodawcy (a ku takiemu działaniu dąży argumentacja Wnioskodawcy).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego USK wniósł o

1. stwierdzenie, że zaskarżona ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję,

2. zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania według norm prawem przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

USK zarzucił dokonanie wadliwej oceny projektu skarżącego oraz dowolnej oceny zebranego materiału dowodowego w zakresie oceny wniosku w świetle kryterium formalnego ogólnego (obligatoryjnego) nr 1, w sposób naruszający prawo, tj.:

art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak przejrzystej i rzetelnej oceny formalnej projektu, polegającej na błędnym i bezzasadnym uznaniu, że skarżący nie wpisuje się wymienione w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014 - 2020 (dalej jako "SZOOP") typy beneficjenta dla działania 2.4., a zatem nie ma możliwości otrzymania finansowania, co miało istotny wpływ na wynik protestu, bowiem taka ocena spowodowała niezasadność przeprowadzenia oceny merytorycznej, co miało bezpośrednie przełożenie na nieotrzymanie dofinansowania;

art. 37 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez brak przejrzystej i rzetelnej oceny formalnej projektu, polegającej na błędnym utożsamieniu pojęcia "celu" i "zadań" zawartych w Statucie skarżącego, a tym samym dokonanie oceny, iż skarżący nie wpisuje się w wymienione w Szczegółowym Opisie Osi Priorytetowych Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014 - 2020 (dalej jako "SZOOP") typy beneficjenta dla działania 2.4., a zatem nie ma możliwości otrzymania finansowania, co miało istotny wpływ na wynik protestu, bowiem taka ocena spowodowała niezasadność przeprowadzenia oceny merytorycznej, co miało bezpośrednie przełożenia na nieotrzymanie dofinansowania;

art. 37 ust. 1 i ust. 2 ustawy wdrożeniowej poprzez naruszenie zasad przejrzystości i rzetelności, co ma istotny wpływ na przebieg postępowania - przede wszystkim wyjście poza granice kryteriów i arbitralne, wbrew zapisom Statutu skarżącego, uznanie, iż skarżący nie jest jednostką naukową, co skutkowało wadliwą subsumpcją poprzez uznanie, że projekt nie spełnia kryterium dla działania 2.4.;

art. 58 ust. 1 ustawy wdrożeniowej poprzez przyjęcie, że w chwili wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia zaistniały przesłanki do negatywnej oceny formalnej projektu, podczas gdy projekt spełnia kryteria oceny formalnej;

art. 58 ust. 1 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez nieuwzględnienie protestu, pomimo istnienia ku temu przesłanek oraz podstaw do podpisania umowy o dofinansowanie projektu.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonym rozstrzygnięciu i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Na wstępie sąd wyjaśnia, że z uwagi na objecie Warszawy strefą czerwoną z tytułu panującej pandemii i wydaniem zarządzeń przez Prezesa NSA nr 39 z dnia 16 października 2020 r. i Prezesa WSA z dnia 16 października 20 r. nr 21 o odwołaniu rozpraw i kontynuowaniu działalności orzeczniczej w trybie posiedzeń niejawnych, sprawę przekazano do rozpoznania w trybie niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. 2020 r., poz. 374). Przepis ten stanowi, że przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Uprawnienie sądu administracyjnego do rozstrzygania w niniejszej sprawie wynika z art. 61 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".

W myśl art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej sąd administracyjny dokonuje oceny wyłącznie legalności rozstrzygnięć przewidzianych w systemie realizacji projektu operacyjnego, bowiem w przepisie tym przewidziano uwzględnienie skargi tylko w dwóch sytuacjach - w wypadku stwierdzenia, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione. Wprowadzając w art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej kryterium naruszenia prawa, ustawodawca przesądził jednocześnie w art. 50 tej ustawy, że do postępowań w zakresie ubiegania się o dofinansowanie oraz udzielania dofinansowania na podstawie ustawy nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, z wyjątkiem przepisów dotyczących wyłączenia pracowników organu, doręczeń i sposobu obliczania terminów, chyba że ustawa stanowi inaczej. Wyklucza to weryfikację zaskarżonego aktu z perspektywy rozwiązań przyjętych w k.p.a. Praktyka sądów administracyjnych wypracowana na podstawie ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. z 2014 r., poz. 1649 ze zm.) wskazywała, że przy interpretacji przepisów ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju przyjąć należy stanowisko, które dopuszcza możliwość posługiwania się w ramach sądowej kontroli ocen projektów ubiegających się o dofinansowanie postanowieniami systemu realizacji programu łącznie z odpowiednimi przepisami prawa powszechnie obowiązującego. Tę praktykę należy zastosować także w odniesieniu do rozpoznawania spraw na podstawie ustawy wdrożeniowej. Zatem prawo, jako wzorzec kontroli sądowej, wedle którego badana jest legalność oceny projektu, obejmuje nie tylko przepisy prawa wspólnotowego i ustaw, ale także postanowienia systemu realizacji programu operacyjnego, w tym regulamin przeprowadzania konkursu. Właściwa instytucja przeprowadza konkurs na podstawie określonego przez siebie regulaminu (art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej), a ocena wniosków o dofinansowanie dokonywana jest w oparciu o kryteria wyboru projektów zawarte w regulaminie konkursu na podstawie informacji zawartych we wniosku do dofinansowanie.

Ocena Sądu w niniejszej sprawie sprowadza się do zbadania zgodności zaskarżonego rozstrzygnięcia z prawem, w tym zgodności m.in. z:

– rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) Nr 1083/2006 (Dz.Urz.UE.L347 z 20 grudnia 2013, str. 320),

– rozporządzeniem nr 651/2014,

– ustawą wdrożeniową,

postanowieniami systemu realizacji programu operacyjnego, w tym:

– Regulaminem konkursu dla naboru nr [...] dla II osi priorytetowej "E-administracja i otwarty rząd", Działanie 2.4 "Tworzenie usług i aplikacji wykorzystujących e-usługi publiczne i informacje sektora publicznego" (dalej także jako: "Regulamin"),

– Szczegółowym opisem osi priorytetowych Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 (dalej: "SZOOP"),

Kontrolując w takim zakresie legalność oceny projektu USK, która znalazła ostateczny wynik w rozstrzygnięciu z dnia [...] września 2020 r., Sąd stwierdził, że nie odpowiada ona prawu.

Zgodnie z art. 37 ust. 2 w zw. z art. 41 ust. 2 pkt 7 ustawy wdrożeniowej projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, które wraz z podaniem ich znaczenia właściwa instytucja przeprowadzająca konkurs określa w Regulaminie konkursu.

Czynnikiem, który przesądził o negatywnej ocenie projektu strony skarżącej, było uznanie, że nie zostało spełnione kryterium formalne nr 1 "Kwalifikowalność wnioskodawcy/partnerów w ramach działania".

Zgodnie z § 4 ust. 1 Regulaminu do konkursu w ramach Działania 2.4 "Tworzenie usług i aplikacji wykorzystujących e-usługi publiczne i informacje sektora publicznego" mogą przystąpić podmioty o statusie i na warunkach określonych w SZOOP. Stosownie do opisu kryterium formalnego nr 1 "Kwalifikowalność wnioskodawcy/partnerów w ramach działania" zawartym w załączniku 3a do Regulaminu (Formalne i merytoryczne kryteria wyboru projektów – obowiązujące w I rundzie konkursu) "Wnioskodawca (i partnerzy – jeśli dotyczy) są podmiotami kwalifikującymi się do wsparcia w ramach działania, zgodnie z:

- Programem Operacyjnym Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 (POPC),

- Szczegółowym opisem osi priorytetowych Programu Operacyjnego Polska Cyfrowa na lata 2014-2020 (SZOOP) obowiązującym na dzień przyjęcia kryterium1.

Do uzyskania pozytywnej oceny kryterium konieczne jest spełnienie łącznie obu warunków.".

Zgodnie z SZOOP podmiotami kwalifikującymi się do objęcia wsparciem w działaniu 2.4 POPC są:

- jednostki naukowe ("jednostki naukowe" w znaczeniu określonym przez ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki (według stanu na dzień 29 września 2018 r. Dz.U. 2018 poz. 87) oraz uczelnie w zakresie działalności jednostek naukowych;

- organizacje pozarządowe;

- mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa;

- partnerstwa tworzone pomiędzy wskazanymi powyżej wnioskodawcami.

W myśl art. 2 pkt 9 ustawy zasadach finansowania nauki do jednostek naukowych zalicza się:

a) podstawowe jednostki organizacyjne uczelni w rozumieniu statutów tych uczelni,

b) jednostki naukowe Polskiej Akademii Nauk w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2017 r. poz. 1869 i 2201),

c) instytuty badawcze w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1158, 1452 i 2201),

d) międzynarodowe instytuty naukowe utworzone na podstawie odrębnych przepisów, działające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,

e) Polską Akademię Umiejętności,

f) inne jednostki organizacyjne niewymienione w lit. a-e, posiadające siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będące organizacjami prowadzącymi badania i upowszechniającymi wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.6.2014, str. 1).

Kwestią sporną w niniejszej sprawie jest ocenia, czy wnioskodawca stanowi jednostkę naukową w rozumieniu określonym w art. 2 pkt 9 lit. f ustawy o zasadach finansowania nauki, tj. czy jest inną jednostką organizacyjną niewymienioną w lit. a-e, posiadającą siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, będącą organizacją prowadzącą badania i upowszechniającą wiedzę w rozumieniu art. 2 pkt 83 rozporządzenia nr 651/2014.

Stosownie do treści art. 2 pkt 83 rozporządzenia nr 651/2014 "organizacja prowadząca badania i upowszechniająca wiedzę" oznacza podmiot (jak np. uniwersytet lub instytut badawczy, agencja zajmująca się transferem technologii, pośrednik w dziedzinie innowacji, fizyczny lub wirtualny podmiot prowadzący współpracę w dziedzinie badań i rozwoju) niezależnie od jego statusu prawnego (ustanowionego na mocy prawa publicznego lub prywatnego) lub sposobu finansowania, którego podstawowym celem jest samodzielne prowadzenie badań podstawowych, badań przemysłowych lub eksperymentalnych prac rozwojowych lub rozpowszechnianie na szeroką skalę wyników takich działań poprzez nauczanie, publikację lub transfer wiedzy. W przypadkach gdy tego rodzaju jednostka prowadzi również działalność gospodarczą finansowanie, koszty i dochody związane z tą działalnością gospodarczą należy rozliczać oddzielnie. Przedsiębiorstwa mogące wywierać decydujący wpływ na taki podmiot w charakterze, na przykład, jego udziałowców/akcjonariuszy czy członków nie mogą mieć preferencyjnego dostępu do uzyskanych przez niego wyników;

Zdaniem Ministra USK nie spełnia ww. kryteriów, gdyż jego podstawowym celem nie jest samodzielne prowadzenie badań podstawowych, badań przemysłowych lub eksperymentalnych prac rozwojowych lub rozpowszechnianie na szeroką skalę wyników takich działań poprzez nauczanie, publikację lub transfer wiedzy, lecz zgodnie z zgodnie z § 7 ust. 2 statutu USK "do podstawowych zadań USK należy udzielanie stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych".

W ocenie Sądu stanowisko Ministra jest błędne. Organ skupił się na literalnym zapisie przepisów prawa oraz Statutu USK, bez dokonania szerszej analizy statusu prawnego szpitali klinicznych oraz pomijając inne, istotne dla sprawy zapisy Statutu USK.

W świetle przepisów ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz.U. z 2020 r. poz. 295 ze zm.), dalej: "ustawa o działalności leczniczej", szpitale kliniczne są podmiotami leczniczymi niebędącymi przedsiębiorcami, dla których funkcje podmiotu tworzącego pełnią publiczne uczelnie medyczne lub publiczne uczelnie prowadzące działalność dydaktyczną i badawczą w dziedzinie nauk medycznych.

Jak wskazano w Statusie wnioskodawcy, Uniwersytecki Szpital Kliniczny w O. jest podmiotem leczniczym niebędącym przedsiębiorcą, prowadzonym w formie samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej (§ 1 ust. 1 Statutu) i działa na postawie ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej oraz Statutu (§ 3 Statutu). Podmiotem tworzącym i nadzorującym Szpital Kliniczny jest Uniwersytet [...] (§ 4 Statutu). Statutu Szpital Kliniczny jest utworzony i utrzymywany w celu m.in.:

– prowadzenia działalności leczniczej polegającej na realizacji zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażaniem nowych metod leczenia (§ 7 ust. 1 pkt 1 Statutu),

– prowadzenia programów naukowych i badawczych, prowadzeniu badań podstawowych, badań przemysłowych i prac rozwojowych w zakresie nauk medycznych (§ 7 ust. 1 pkt 3 Statutu)

Szpital Kliniczny prowadzi badania naukowe i badawcze w powiazaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia w sposób zgodny z obowiązującymi w tym zakresie przepisami (§ 7 ust. 4 Statutu).

Powyższe zapisy Statutu korespondują z celami, dla których zasadniczo tworzy się szpitale kliniczne oraz obowiązkami nałożonymi na te podmioty przez ustawodawcę.

Szpital kliniczny, jak każdy inny podmiot leczniczy, udziela świadczeń zdrowotnych. Jednak tym, co go odróżnia od innych jednostek w systemie ochrony zdrowia, jest obwiązek realizacji zadań dydaktycznych, polegających na kształceniu przed- i podyplomowym w zawodach medycznych, i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, w tym wdrażania nowych technologii medycznych oraz metod leczenia (por. m.in. art. 89 ust. 1 ustawy o działalności leczniczej). Ustawa o działalności leczniczej zawiera w Dziale II Rozdział 4 zatytułowany "Regulacje szczególne dotyczące działalności leczniczej obejmującej realizację zadań dydaktycznych i badawczych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia". Dla wykonywania zadań dydaktycznych i naukowo-badawczych szpital zatrudnia nauczycieli akademickich uczelni medycznej doktorantów w uczelniach medycznych lub federacjach podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki prowadzących działalność naukową w zakresie nauk medycznych określając w umowie o pracę lub umowie cywilnoprawnej wykonywane przez nich zadania dydaktyczne, badawcze i udzielanie świadczeń zdrowotnych, w tym świadczeń wysokospecjalistycznych (art. 92 ustawy o działalności leczniczej). Warto wskazać także na art. 11 ust. 4 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2020 r. poz. 85) zadaniem uczelni publicznej prowadzącej kształcenie w zakresie nauk medycznych lub nauk o zdrowiu może być także uczestniczenie w sprawowaniu opieki medycznej w zakresie i formach określonych w przepisach o działalności leczniczej. Uczelnie medyczne tworzyły i tworzą szpitale kliniczne, które prowadzą działalność leczniczą, często niezbędną przy prowadzeniu i rozwijaniu działalności naukowej, badawczej i dydaktycznej.

Analiza tylko kilku wyżej wskazanych przepisów prowadzi do wniosku, że w przypadku szpitali klinicznych można mówić o co najmniej trzech podstawowych i równoważnych względem siebie celach ich tworzenia i funkcjonowania, tj.

1) prowadzenie działalności badawczej i naukowej,

2) prowadzenie działalności dydaktycznej,

3) udzielanie świadczeń zdrowotnych.

W rozpoznawanej sprawie na prowadzenie przez skarżącego w ramach celów podstawowych działalności, o której mowa w art. 2 pkt 83 rozporządzenia nr 651/2014, wskazują też informacje zawarte w dołączonych do wniosku sprawozdaniach finansowych za lata 2017, 2018 i 2019. W dokumentach tych w punkcie 1. wprowadzenia do sprawozdania finansowego podano, że podstawowy przedmiot działalności skarżącej, obok udzielania świadczeń zdrowotnych, obejmuje też m.in. prowadzenie badań naukowych i prac badawczo – rozwojowych w powiązaniu z udzielaniem świadczeń zdrowotnych i promocją zdrowia, uczestnictwo w przygotowaniu osób do wykonywania zawodu medycznego i kształceniu osób wykonujących zawód medyczny.

Z uwagi na to, że Minister skupił się zasadniczo na § 7 ust. 2 statutu USK, pomijając m.in. § 7 ust. 1 pkt 1, § 7 ust. 1 pkt 3 oraz § 7 ust. 4 Statutu a także przepisy powszechnie obowiązującego prawa określające status prawny szpitali klinicznych, Sąd stwierdził, że ocena projektu skarżącego została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny. Konieczne jest zatem przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zgodnie z art. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) ustawy wdrożeniowej w wyniku rozpoznania skargi sąd może uwzględnić skargę, stwierdzając, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1.

Ponownie rozpoznając sprawę organ zobowiązany będą uwzględnić dokonaną przez Sąd ocenę prawną i ponownie rozpozna protest strony przeprowadzając wnikliwą analizę spełnienia przez wnioskodawcę kryterium formalnego nr 1 "Kwalifikowalność wnioskodawcy/partnerów w ramach działania".

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a ustawy wdrożeniowej, Sąd orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji.

O kosztach orzeczono jak w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tj. Dz. U. z 2018 r., poz. 265), gdyż skarżący reprezentowany był przed sądem przez profesjonalnego pełnomocnika. Na łączną kwotę [...] zł przysługujących do zwrotu stronie kosztów postępowania sąd zaliczył [...] zł tytułem uiszczonego wpisu stałego od skargi, 480 zł tytułem kosztów zastępstwa procesowego oraz 17 złotych tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.