Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 285/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-11-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa, art. 104 par. 1 kpa
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 99 ust. 2 pkt 2
journal: Dz.U. 2011 nr 30 poz 151
law: Ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami.
article: art. 134 par. 1 P.p.s.a., , art. 130 ust. 1 P.p.s.a., art. 151 P.p.s.a, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., art. 133
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 1 P.p.s.a.
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz,, Sędzia NSA Elżbieta Makowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 6 listopada 2014 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Szczecinie sprawy ze skargi K. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę.


UZASADNIENIE

Starosta skierowaniem z dnia [...], wydanym na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 z późn. zm.), po rozpatrzeniu wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] o sprawdzenie kwalifikacji, skierował K. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami, tj. kategorii [...] na egzamin teoretyczny i praktyczny w związku z przekroczeniem punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.

W uzasadnieniu decyzji Starosta wyjaśnił, że z wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji wynika, że w okresie od [...] do [...]. K.W. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, uzyskując łącznie punktów. Starosta pismem z dnia [...] wszczął postępowanie w sprawie i umożliwił stronie zapoznanie się z materiałem dowodowym. Pełnomocnik kierowcy w piśmie z dnia [...] zwrócił się o umorzenie postępowania z uwagi na to, że K. W. odbył szkolenie z zasad ruchu drogowego zgodnie z art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i w takiej sytuacji Policja powinna mu zmniejszyć liczbę naliczonych punktów o, czego nie uczyniła. Ponadto, w dniu [...] kierowcy wydano nowe prawo jazdy i gdyby rzeczywiście obciążały go punkty karne przekraczające dopuszczalną liczbę, prawo jazdy nie zostałoby mu wydane. Komendant Wojewódzki Policji w piśmie z dnia [...], stanowiącym odpowiedź na zapytanie Starosty, podtrzymał zasadność wniosku z dnia [...] informując, że kierowca odbył szkolenie już po tym, jak dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła, w tej sytuacji odbycie szkolenia nie zmniejsza liczny punktów. Starosta uwzględnił wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, ponieważ zgodnie z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30 poz. 151 z późn. zm.) i § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2012 r. poz. 488), odbycie szkolenia nie powoduje zmniejszenia liczby punktów otrzymanych za naruszenia przepisów ruchu drogowego wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby. Taka sytuacja wystąpiła w przedmiotowej sprawie. Odnosząc się natomiast do drugiej kwestii podniesionej przez pełnomocnika strony organ I instancji zauważył, że zgodnie z art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ewidencję pojazdów i kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja. Określonemu naruszeniu przypisuje odpowiednią liczbę punktów w skali i wpisuje do ewidencji. W dniu odbioru przez K. W. nowego prawa jazdy, tj. w dniu [...], Starosta nie posiadał wiedzy o przekroczeniu przez tego kierowcę dopuszczalnej liczby punktów, gdyż wniosek o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wpłynął do organu [...].

W odwołaniu od decyzji K.W. zwrócił się o jej uchylenie i umorzenie postępowania w sprawie. Decyzji zarzucił naruszenie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 130 ust 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym i § 6 ust. 1 pkt 4 w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, przez ich błędną wykładnię i zastosowanie. W ocenie odwołującego się, odbycie szkolenia w Ośrodku Ruchu Drogowego w dniu [...] winno skutkować zmniejszeniem przypisanych mu punktów. W konsekwencji organ winien był uznać, że kierowca nie przekroczył liczby punktów karnych. W jego ocenie naruszono też przepisy procesowe tj. art. 6, 8, 9, 11 i art. 77 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego przez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności faktycznych w sprawie, przede wszystkim dotyczących faktu odbycia szkolenia przez odwołującego się i skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w sytuacji, gdy obowiązkowi takiemu nie podlegał. W dniu odbycia szkolenia odwołujący się posiadał punktów karnych w ewidencji na podstawie wpisów ostatecznych, a punktów wpisanych było do ewidencji tymczasowo. Z dniem odbycia szkolenia powinno zostać wykreślone punktów karnych przypisanych na podstawie wpisu ostatecznego, albowiem sprawa dotycząca wykroczenia za które odwołujący się otrzymał punktów karnych była w toku i brak było podstaw do uznania, że punkty te wpisano na stałe. Tym bardziej, że zgodnie z art. 8 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia w zw. z art. 5 § Kodeksu postępowania karnego, obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie udowodniona i stwierdzona prawomocnym wyrokiem. W dniu odbycia szkolenia tj. w dniu [...] odwołujący się posiadał punktów karnych, a po odjęciu punktów karnych z tytułu odbycia szkolenia, posiadał tylko punktów na podstawie wpisu ostatecznego. Tymczasem odbycie szkolenia nie zostało w ogóle wzięte pod uwagę, co naruszyło zasady procesowe. Ponadto, ustawa Prawo o ruchu drogowym nie upoważnia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji do rozszerzenia w rozporządzeniu, zakresu ograniczeń w korzystaniu z uprawnień określonych w art. 130 ust. 3 tej ustawy, co w ww. rozporządzeniu nastąpiło. Zdaniem odwołującego się, nieprawidłowe było też nazwanie decyzji I instancji skierowaniem, ponieważ wprowadziło go to w błąd. Odwołujący się ponownie wskazał, że okoliczność, iż w dniu [...] zostało mu wydane nowe prawo jazdy oznacza, że nie przekroczył dopuszczalnej liczny punktów karnych, tym bardziej że przed wydaniem mu nowego prawa jazdy poddał się badaniom psychologicznym. W tej sytuacji ponowne skierowanie go na badania było bezprzedmiotowe.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...], po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, wskazując jako podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.) oraz art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn.zm.). W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia wyjaśniło, że nazwanie decyzji organu I instancji skierowaniem nie ma wpływu na jej zgodność z prawem, ponieważ decyzja ta zawiera wszystkie konieczne elementy wymienione w art. 104 § 1 K.p.a. i brak jest podstaw do uznania, że zastosowanie takiej nazwy uniemożliwiło stronie skuteczną obronę. Ponadto, wydanie odwołującemu się w dniu [...] prawa jazdy (w wyniku wymiany) nie ma wpływu na ocenę zgodności z prawem decyzji Starosty, ponieważ wniosek o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy wpłynął do tego organu w terminie późniejszym, tj. w dniu Zatem wydając odwołującemu się, na jego wniosek, prawo jazdy w dniu [...] organ I instancji nie wiedział o przekroczeniu przez niego punktów karnych, odnotowanym w ewidencji. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi bowiem Policja, nie Starosta. W wykonaniu delegacji zawartej w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem właściwym do spraw transportu oraz Ministrem Sprawiedliwości, mając na uwadze dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego, wydał w dniu 25 kwietnia 2012 r. rozporządzenie w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. z 2013 r., poz. 448). Z rozporządzenia wynika, że osoba zainteresowana ma prawo uzyskać od Policji ustną informację lub zaświadczenie o wpisach w ewidencji, ostatecznych i tymczasowych, dotyczących punktów odpowiadających dokonanym przez siebie naruszeniom. Informacji udziela się lub zaświadczenie wydaje się w każdej jednostce organizacyjnej Policji posiadającej odpowiednie możliwości techniczne (§ 9). Do wyłącznej kompetencji Policji należy prowadzenie ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, w tym także usuwanie punktów przyznanych na podstawie wpisu ostatecznego w razie odbycia szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Reguluje to § 6 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia. Starosta nie jest uprawniony do usuwania z ewidencji wpisów w razie odbycia szkolenia. Dopóki Policja nie usunie wpisu z ewidencji, starosta jest związany wskazaną przez Policję liczbą punktów karnych określoną we skierowanym do niego wniosku. Zatem zarzut odwołania, że Starosta nie uwzględnił odbytego przez kierowcę szkolenia, jest niezasadny. Organ wyjaśnił, że wpis do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego następuje w drodze czynności materialno-technicznej, która podlega kontroli sądu administracyjnego.

Decyzję organu I instancji wydano na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym, w myśl którego kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Z akt sprawy wynika, że wniosek taki do Starosty dotyczący odwołującego się wpłynął w dniu [...] i wynikało z niego, że K. W. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego i otrzymał z tego tytułu punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Policję. Naruszenia te miały miejsce w okresie od [...], zatem w dniu odbycia szkolenia, tj. w dniu [...], liczba punktów była przekroczona. Zgodnie z § 8 ust. 6 ww. rozporządzenia, uniemożliwiało to odliczenie punktów karnych z powodu odbycia szkolenia.

Odnosząc się do zarzutu wykroczenia poza delegację zawartą w art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym w z § 8 ust. 6 omawianego rozporządzenia organ odwoławczy wyjaśnił, że rzeczywiście w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd taki został zaprezentowany. Jednakże obecnie ugruntował się już pogląd przeciwny zgodnie z którym zastosowanie wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że rozporządzenie to nie wykracza poza delegację ustawową (por. wyrok NSA z dnia 15 marca 2012 r. sygn. akt OSK 413/2011). Organ odwoławczy pogląd ten podziela. Ponadto wyjaśnił, że w podstawie decyzji organu I instancji wskazano nie obowiązujący przepis prawa. Obecnie skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający na wniosek organu ruchu drogowego następuje na podstawie art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami, jednak uchybienie to nie miało jednak wpływu na rozstrzygniecie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na ww. decyzję K. W. wniósł o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji z uwagi na naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit b ustawy Prawo o ruchu drogowym w zw. z art. 130 ust. 3 tej ustawy, w powiazaniu z § 6 ust. 1 pkt 4 i § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego przez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów i przyjęcie, iż w sprawie zostały spełnione przesłanki do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Organy nie uwzględniły, że skarżący odbył szkolenie, w wyniku którego liczba przypisanych mu w ewidencji punktów karnych powinna ulec zmniejszeniu, co nie nastąpiło. Organy naruszyły też przepisy normujące zasady postępowania, nie wyjaśniły bowiem wszystkich istotnych okoliczności faktycznych mających wpływ na rozstrzygniecie, opierając się wyłącznie na wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w sytuacji, gdy z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu wynikało, że był on wadliwy. Ponadto, organ odwoławczy nie uwzględnił zarzutu odwołania, że przepisy wykonawcze do ustawy na podstawie których decyzja została wydana są sprzeczne z delegacją ustawową, ani tego, że bezpośrednio przed wydaniem zaskarżonej decyzji skarżącemu wydano prawo jazdy.

W obszernym uzasadnieniu skargi K. W. wyjaśnił, iż organ odwoławczy nie powołał w decyzji wystarczającej podstawy prawnej, bowiem art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy o kierujących pojazdami nie reguluje spraw objętych decyzją kompleksowo. Należało przywołać także odpowiednie przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wydanego na podstawi art. 130 ust. 4 tej ustawy, ponieważ mają one istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. Organy obu instancji nie wyjaśniły w sposób dostateczny podstawy prawnej i faktycznej decyzji, poprzestały na lakonicznym wskazaniu przepisu prawnego który, w ich ocenie, uzasadniał wydanie decyzji. Tymczasem motywy decyzji powinny być tak ujęte w uzasadnieniu, aby strona mogła zrozumieć i w miarę możliwości zaakceptować zasadność przesłanek faktycznych i prawnych którymi kierował się organ przy załatwieniu sprawy. W przedmiotowej sprawie organy uznały, że do wydania decyzji wystarczające było złożenie wniosku przez odpowiedni organ, zasadności którego nie są władne weryfikować. Zdaniem skarżącego w sprawie nie zaistniały przesłanki uzasadniające wydanie zaskarżonej decyzji, ponieważ skarżący odbył szkolenie, które powinno spowodować zmniejszeniu liczby punktów o punktów. Organy nie uwzględniły tej okoliczności, chociaż skarżący powoływał się na nią w toku postępowania. Nie uwzględniły także, że decyzję wydano na podstawie przepisu rozporządzenia niezgodnego z ustawą, w niedługim czasie po wydaniu mu przez organ I instancji nowego prawa jazdy. Organ I instancji nie ustalił, w ocenie skarżącego, kiedy i gdzie doszło do naruszenia przez niego przepisów ruchu drogowego, co w rezultacie doprowadziło do otrzymania punktów karnych, ani ile tych punktów otrzymał. Nie ustalił, czy skarżący odbył szkolenie, kiedy i czy doprowadziło to do zredukowania liczby punktów karnych. Uchybienia te powodują, że skarżącego pozbawiono możliwości obrony jego praw, ponieważ rozstrzygnięcie wydano wyłącznie w oparciu o wniosek organu administracji publicznej z którego wynikało, że skarżący rzekomo naruszył przepisy ruchu drogowego. Ponieważ organy nie ustaliły rzeczywistej sytuacji faktycznej, skarżący nie mógł polemizować z ich stanowiskiem. Przed wydaniem decyzji organy winny były zweryfikować słuszność wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji, który skarżący kwestionował przedkładając stosowne dowody. Skarżący, przed odbyciem kurs na podstawie art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym uzyskał informację od funkcjonariuszy Policji, że nie przekroczył liczby punktów. W tej sytuacji twierdzenie we wniosku skierowanym do Starosty, że liczba punktów została przekroczona, było bezzasadne. Ponadto, organ odwoławczy mimo przyznania racji skarżącemu co do przekroczenia delegacji ustawowej w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Tymczasem § 8 ust. 6 rozporządzenia jest niezgodny z art. 130 ust. 3 tej ustawy, zatem rozporządzenie jako akt wykonawczy jest sprzeczne z ustawą.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.

Prokurator Prokuratury Apelacyjnej, który zgłosił swój udział w sprawie i uczestniczył w rozprawie sądowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana - stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. –Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) – pod względem zgodności z prawem oraz w granicach orzekania sądu zakreślonych w art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 z późn. zm.) wykazała, że akt ten nie narusza prawa w stopniu stanowiącym podstawę do jego uchylenia przez sąd.

Przedmiotem rozstrzygnięcia w sprawie administracyjnej zakończonej zaskarżona decyzją jest skierowanie K. W. na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami tj. prawa jazdy kat. tj. na egzamin praktyczny i teoretyczny.

Jako podstawę prawną tego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137ze zm.), zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem skierowana decyzją starosty na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1.

Organ odwoławczy utrzymując w mocy decyzję Starosty obok wskazania procesowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia (art. 138 § 1 K.p.a.) powołał również art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011, Nr 30, poz. 151 z późn. zm.). Z przepisu tego, w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania decyzji ostatecznej wynika, że starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na wniosek organu ruchu drogowego i dyrektora wojewódzkiego ośrodka ruchu drogowego miedzy innymi co do osoby, która przekroczyła liczbę punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Organ odwoławczy wyjaśnił w uzasadnieniu decyzji, że organ I instancji wskazał na nieobowiązujący w dniu jej wydania przepis prawa, gdyż aktualnie skierowanie kierowcy na egzamin sprawdzający na wniosek organu kontroli ruchu drogowego reguluje przepis art. 99 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 5 stycznia

2011 r., która weszła w życie z dniem 19.01.2013 r. i jednocześnie uznał, że uchybienie to nie ma wpływu na rozstrzygniecie decyzji.

Odnosząc się do tej kwestii oraz w związku z zarzutem skargi, że organ nie podał pełnej podstawy prawnej decyzji, wyjaśnić trzeba, że ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. Nr 30, poz. 151 z późn. zm.) istotnie weszła w życie z dniem 19 stycznia 2013 r., jednakże nie w całości. Jak wynika to z art. 139 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami, który był trzykrotnie nowelizowany, w brzmieniu obowiązującym w dacie zaskarżonej decyzji ostatecznej, niektóre jej przepisy wchodzą w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. Miedzy innymi art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. c, pkt 4 i 5, ust. 2 pkt 1 lit. b oraz ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym wchodzi w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. Wśród norm art. 99 ustawy o kierujących pojazdami, które w zakresie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym wchodzą w życie z dniem 4 stycznia 2016 r. wymieniony jest ust. 2 pkt 1 lit. b, zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną, o której mowa w ust. 1 na podstawie informacji uzyskanych od administratora centralnej ewidencji kierowców- w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, pkt 3 lit. a – c oraz pkt 4 i 5. W art. 99 ust. 1 pkt 3 lit. a-c, pod pozycją oznaczoną jako lit. b wymienia się osobę, która przekroczyła liczbę 24 punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Na tej podstawie Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie wywodzi, że przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym obowiązuje w dalszym ciągu, gdyż użyty w art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy o kierujących pojazdami zwrot: "w zakresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 lit. a-c" odnosi do określenia przyczyny wydania decyzji, a nie do rodzaju decyzji.

W konsekwencji wyżej zaprezentowanej wykładni, trzeba uznać za prawidłową podstawę prawną wskazaną w decyzji Starosty, a nie w decyzji SKO, co jednak pozostaje bez ujemnego wpływu na ocenę legalności tej decyzji, skoro uregulowanie zobowiązujące starostę do skierowania osoby posiadającej uprawnienia do kierowania pojazdami na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji z powodu przekroczenia punktów otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego znajduje swoją podstawę prawną w obu wyżej wskazanych ustawach.

Chybione są również stawiane skargą zarzuty naruszenia prawa procesowego.

Z treści uzasadnienia skargi wynika, że skarżący naruszenia art. 77§ 1 w związku z art. 6, 7, 8, 9 i 11 Kpa upatruje w dokonaniu przez organy orzekające odmiennej, od przezeń prezentowanej, wykładni przepisów prawa materialnego, a w tym art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym.

W związku z zarzutem "niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych towarzyszących przedmiotowej sprawie" skarżący w pkt 4 skargi złożył 3 wnioski dowodowe opisane pod lit. a-c, które Sąd oddalił postanowieniem wydanym na rozprawie. Postanowienie to zostało oparte na przepisie art. 106 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej P.p.s.a.), który nie przewiduje przed sądem administracyjnym przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków lub stron, a dopuszcza jedynie na wniosek stron lub z urzędu przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Podkreślenia wymaga, że stosownie do art. 133 P.p.s.a. sąd rozstrzyga na podstawie akt sprawy administracyjnej przedstawionych przez zaskarżony organ wraz z odpowiedzią na skargę, a zatem wniosek o przeprowadzenie dowodu z dokumentów zawartych w tych aktach jest bezprzedmiotowy. Ponadto, konsekwencją ustanowionej w art. 1 Prawa o ustroju sądów administracyjnych kontrolnej funkcji sądu administracyjnego jest niedopuszczalność czynienia przez ten sąd własnych ustaleń faktycznych. Sąd bada ustalenia faktyczne dokonane przez organ w zaskarżonej decyzji, a w przypadku stwierdzenia, że zostały dokonane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, uchyla decyzję dotkniętą taką wadą na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c P.p.s.a.

W niniejszej sprawie, wbrew wywodom skargi, nie zaistniała sytuacja wskazująca na zebranie przez organ materiału dowodowego w sposób sprzeczny z prawem, a zwłaszcza w sposób niepełny lub na dowolną jego ocenę. Przeciwnie, wszystkie okoliczności faktyczne mające znaczenie prawne dla rozstrzygnięcia sprawy zostały wyjaśnione i rozważone, a zatem – w ocenie sądu- nie ma podstaw do kwestionowania przyjętych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji ustaleń faktycznych, które są logiczną konsekwencją należytego wyjaśnienia sprawy.

W szczególności, w powyższej konkluzji Sądu nie czyni wyłomu zarzucane skargą stanowisko, że skarżący nie przekroczył liczby punktów, gdyż odbył szkolenie w Ośrodku Ruchu Drogowego.

Po pierwsze, jak wynika z akt sprawy i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, fakt odbycia takiego szkolenia przez skarżącego jest bezsporny i nie był kwestionowany przez organy orzekające w sprawie, a zatem nie zachodziła żadna potrzeba prowadzenia postępowania w kierunku jego wykazania.

Po drugie, odmienna, od prezentowanej przez skarżącego, interpretacja znaczenia tego faktu dla rozstrzygnięcia, nie stanowi o wystąpieniu zarzucanego skargą naruszenia prawa procesowego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, lecz stanowi konsekwencję oceny materialnoprawnej.

Odnosząc się do tej oceny przypomnieć wypada, że dokonana została w odniesieniu ustalenia, że w dniu. wpłynął do Starosty wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji, z którego wynikało, że K. W. dopuścił się naruszenia przepisów ruchu drogowego i otrzymał z tego tytułu punktów wpisanych do ewidencji prowadzonej przez Policję. Naruszenia te miały miejsce w okresie od [...]. Organy orzekające w sprawie, nie negując faktu odbycia przez skarżącego w dniu, szkolenia stanęły na stanowisku, że nie ma podstaw prawnych do pomniejszenia tej liczby punktów o punktów z tytułu odbycia wskazanego szkolenia, ponieważ zostało ono przeprowadzone w czasie, w którym liczba punktów była przekroczona, co zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, uniemożliwiało to odliczenie.

W ocenie sądu stanowisko to jest zgodne z prawem, a zarzuty skargi kwestionujące zgodność z prawem dokonanej wykładni art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b w związku z art. 130 ust. 3 ustawy – Prawo o ruchu drogowym w powiązaniu z § 6 ust. 1 pkt 4 i § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego jest chybione. Art. 130 ust. 1 ustawy stanowi, że Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od i wpisuje się do tej ewidencji. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie 1 roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, że które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby punkty lub w przypadku kierowców, o których mowa w art. 140 ust. 1 pkt 3 -20 punktów (art. 130 ust. 2 ww. ustawy).

Przekroczenie przez kierującego pojazdem punktów w ciągu jednego roku od dnia pierwszego naruszenia powoduje konsekwencje określone w ustawie. W takim przypadku kierujący pojazdem winien liczyć się między innymi z zatrzymaniem prawa jazdy, skierowaniem na badania psychologiczne a także ze skierowaniem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, o którym mowa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. ustawy.

W przypadku skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest stwierdzenie przez starostę, w oparciu o wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdami przekroczyła punkty otrzymane na podstawie art. 130 ust. 1 ww. ustawy.

Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi komendant wojewódzki Policji właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ewidencjonowanych (§ 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego – Dz. U. z 2012 r., poz. 488).

Wyjaśnienia wymaga, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że ewidencja, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym jest swego rodzaju rejestrem (wykazem), w którym wpisów dokonuje wyłącznie uprawniony do tego organ Policji. Tylko on ma również kompetencję do usuwania punktów karnych. W sytuacji bowiem, w której danemu podmiotowi zostało przyznane prawo do prowadzenia określonej ewidencji, rejestru czy innego wykazu (w braku odmiennych postanowień) tylko ten podmiot jest odpowiedzialny za prawidłowe jego prowadzenie i zgodność z prawem dokonanych wpisów. Wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialnoprawną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W przypadkach spornych tylko sąd administracyjny może stwierdzić nieprawidłowość dokonanego wpisu do wspomnianej wyżej ewidencji. Inny organ administracyjny, w toku prowadzonego przez siebie postępowania, takich kompetencji nie posiada i jest związany treścią danych zawartych w ewidencji (por. wyrok NSA z 9 sierpnia 2013 r. I OSK 855/12, publ. https://cbois.nsa.gov.pl i powołane tam orzecznictwo). Zaznaczyć przy tym trzeba, że wyżej wskazana skarga na czynność materialnoprawną jest skargą odrębną od skargi na decyzję w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W tym ostatnim przypadku sąd nie posiada kompetencji do kontrolowania zgodności z prawem wpisu do ewidencji, gdyż przekroczyłby granice przedmiotowe rozpatrywanej sprawy. Jeżeli skarżący kwestionował wpisy dokonane w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego uznając, że bezzasadnie przypisano mu punkty za wykroczenie, za które skazanie nie było prawomocne a ponadto należało wykreślić punktów z tytułu odbytego szkolenia, to przysługiwało mu uprawnienie do wystąpienia do organu Policji prowadzącego ewidencję o uaktualnienie i skorygowanie tego wpisu. W razie odmowy bądź milczenia organu mógł skorzystać z przewidzianej przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargi do sądu administracyjnego.

Jeżeli jednak możliwości tej nie wykorzystał, to w postępowaniu dotyczącym skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, kwestionowanie ilości punktów wpisanych do ewidencji, nie mogło przynieść zamierzonego rezultatu.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy wskazać należy, że Starosta wszczął w niej postępowanie na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji o sprawdzenie kwalifikacji, z którego wynika, że w okresie od [...] K. W. dopuścił się wielokrotnego naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, uzyskując łącznie punktów w okresie od [...], co w konsekwencji spowodowało przekroczenie przez niego limitu punktów. Starosta w związku z twierdzeniem strony o odbyciu szkolenia w Ośrodku Ruchu Drogowego podjął działania sprawdzające zwracając się z odpowiednim zapytaniem do Komendanta Wojewódzkiego Policji. Komendant ten pismem z dnia [...] poinformował że kierowca odbył szkolenie już po tym, jak dopuścił się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła, w tej sytuacji odbycie szkolenia nie zmniejsza liczny punktów. Wobec powyższego nie ma podstaw do twierdzenia, że nie zostały wyjaśnione istotne w sprawie okoliczności, a jednocześnie brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu naruszenia art. 130 ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wyjaśnić też trzeba, że ustawodawca przewidział skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w przypadku " punktów za naruszenie przepisów o ruchu drogowym". W przepisie art. 114 ust. 1 pkt lit. b ustawy nie ma rozróżnienia na punkty ostateczne i tymczasowe. Z punktu widzenia ratio legis omawianej regulacji, której celem nadrzędnym jest stworzenie mechanizmów minimalizujących zagrożenia w ruchu drogowym ze strony kierowców notorycznie naruszających przepisy o ruchu drogowym, koncepcja zaliczania w okresie roku do sumy 24 punktów tylko wpisów ostatecznych do ewidencji byłaby nieracjonalna, gdyż stwarzałaby możliwość uniknięcia skierowania na badania kierowców wykorzystujących wszelkie sposoby prowadzące do przedłużenia czasu trwania wpisu tylko tymczasowego. Dlatego, wbrew odmiennemu przekonaniu skarżącego, do liczby punktów karnych wlicza się zarówno punkty ostateczne jak i punkty tymczasowe, co do których podstawą wpisu było ukaranie za wykroczenie, które następnie było objęte postępowaniem sądowym, jeżeli w tymże postępowaniu zapadł skazujący wyrok (podobnie: wyrok NSA z 4.04.2013 r. I OSK 2256/11, LEX nr 1336386).

Nie podzielił Sąd również zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy prawa materialnego na skutek utrzymania w mocy decyzji organu I instancji, mimo przyznania racji skarżącemu co do przekroczenia delegacji ustawowej przez § 8 ust. 6 rozporządzenia z dnia rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, który jest niezgodny z art. 130 ust. 4 tej ustawy.

Zaznaczenia wymaga, że co do przepisów art. 130 ust. 4 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 8 ust. 6 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. zapadały orzeczenia sądów administracyjnych, które dokonywały różnej ich interpretacji. Zdaniem Sądu w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, kwestionowany przepis § 8 ust. 6 wyżej wskazanego rozporządzenia niewątpliwie realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego. Ograniczenie możliwości zmniejszenia ilości punktów karnych po przekroczeniu przez kierowcę wyznaczonego przez ustawodawcę limitu punktów ma na celu dyscyplinowanie i wdrażanie kierowców do przestrzegania przepisów ustawy a także zapobieganie naruszeniu przez nich przepisów ruchu drogowego. Regulacja zawarta w § 8 ust. 6 rozporządzenia w pełni służy więc realizacji celu unormowań ustawowych. Właściwe odczytanie treści regulacji ustawowych przy zastosowaniu wykładni systemowej i funkcjonalnej prowadzi do wniosku, że kwestionowany w skardze przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia realizuje wytyczne ustawodawcy co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 (por. wyrok WSA z dnia 13 października 2011 r., II SA/Ke 561/11, LEX nr 966380; wyrok WSA z dnia 24 sierpnia 2011 r., III SA/Łd 175/11, LEX nr 1101829; wyrok NSA z dnia 22 marca 2011 r., I OSK 723/10, LEX nr 990279; wyrok NSA z dnia 16 grudnia 2010 r., I OSK 275/10, LEX nr 745196; wyrok WSA z dnia 3 lutego 2010 r., II SA/Ol 1083/09, LEX nr 634640).

Na ocenę legalności zaskarżonej decyzji nie ma wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w dniu [...] wydano mu nowe prawo jazdy, skoro w tej dacie Starosta nie dysponował stanowiącym podstawę do wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie wnioskiem Komendanta Wojewódzkiego Policji, który datowany jest na [...].

W świetle powyższej wykładni, nie ma zatem wątpliwości co do tego, że prawidłowe są zawarte w zaskarżonej decyzji ustalenia faktyczne przyjmujące, że skarżący przekroczył limit punktów karnych wpisanych do ewidencji, o której mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, a co za tym idzie organ nie naruszył prawa wydając zaskarżoną decyzję.

Dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.