Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 373/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2005-01-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Andrzej Błesiński Sędzia WSA - Ryszard Maliszewski (spr.) Asesor WSA - Renata Kantecka Protokolant - Paweł Guziur po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 I 2005r. sprawy ze skargi K. K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia "[...]" Nr "[...]" w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, III. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

I SA /OI 373/04 Uzasadnienie

Dyrektor Izby Skarbowej, działając na podstawie art. 163 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r.. Nr 137, poz. 926 ze zm.), po rozpatrzeniu podania K.K. z dnia 18.08.2004 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.07.2004 r., znak: "[...]" (sprostowanej postanowieniem z dnia 23.08.2004 r.), określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości 29.312,90 zł, postanowił odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu postanowienia podał, że w dniu 18.08.2004 r. (data wpływu do Izby Skarbowej w Olsztynie: 20.08.2004 r.) K.K. złożyła podanie o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.07.2004 r., znak: "[...]". Przedmiotowe odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w G. w dniu 18.08.2004 r. i wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 19.08.2004 r.

W złożonym podaniu Strona wyjaśnia, iż przedmiotowa decyzja została wysłana na adres domowy i odebrana przez jej babcię – R. N. w dniu 02.08.2004 r. Pani K.K. otrzymała ją dopiero w dniu 12.08.2004 r., kiedy babcia przypomniała sobie o liście poleconym. Strona podniosła, iż ze względu na odległość pomiędzy miejscem zamieszkania (B.) a miejscem wykonywania działalności (P. i E.), wraca do domu bardzo późno.

Podkreśliła, iż na zgłoszeniu NIP-1 zawiadomiła Urząd Skarbowy o tym, że korespondencja ma być kierowana na adres siedziby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (tj. P., ul. E.). Wskazała, iż nie z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania.

Dyrektor Izby skarbowej, rozpatrując przedmiotowe podanie, stwierdził co następuje. Przepis art. 162 § l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 1997 r., Nr 137, poz. 926 ze zm.) przewiduje możliwość przywrócenia terminu na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy.

Materiał zgromadzony w sprawie nie daje jednak podstaw do przyjęcia, że uchybienie terminowi nastąpiło bez winy Strony. Przez brak winy należy rozumieć sytuację, w której dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie NSA (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 18.08.2000 r., sygn. akt III S.A. 1716/99, wyrok NSA w Szczecinie z dnia 02.02.2000 r., sygn. akt S.A./Sz 2125/98 lub postanowienie NSA w Gdańsku z dnia 04.10.2000 r., sygn. akt I S.A./Gd 560/00). Takich okoliczności w niniejszej sprawie nie stwierdzono. Zgodnie z art. 148 § l ww. ustawy, pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub w miejscu pracy. Podnoszony przez Stronę zarzut, iż decyzja została wysłana na niewłaściwy adres, nie znajduje uzasadnienia.

W zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1, złożonym przez Panią K. K. w Urzędzie Skarbowym w dniu 20.05.2004 r. zmieniono zakres działalności gospodarczej oraz dopisano kolejny adres miejsca jej prowadzenia (tj. E., ul. J.). W polu 103 istotnie zaznaczono, by korespondencja była wysyłana na adres siedziby (tj. P., ul. E.). Należy jednak podkreślić, iż w zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1, z dnia 19.08.2002 r. również zaznaczono, że korespondencja z Urzędem ma być wysyłana na adres P., ul. E. Mimo to, w pismach kierowanych do Urzędu Skarbowego Strona nadal podawała swój adres zameldowania. Cała korespondencja związana z prowadzonym przez organ I instancji postępowaniem podatkowym kierowana była na adres B., ul. T. i do dnia 18.08.2004 r. (tj. do chwili złożenia podania o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania) Strona nie wskazywała, iż jest to adres niewłaściwy. Ww. korespondencja odbierana była osobiście przez Panią K. K. lub jej babcię, ewentualnie przez ojca. Ponadto, w odwołaniu od przedmiotowej decyzji z dnia 18.08.2004 r. Strona jako swój adres podała również adres domowy. Ten sam adres widnieje na podaniu z dnia 18.08.2004 r. o przywrócenie terminu do wniesienia ww. odwołania.

Wskazany przez Stronę fakt otrzymania decyzji w dniu 12.08.2004 r. również nie stanowi przesłanki uzasadniającej uwzględnienie jej wniosku. Stosownie do przepisu art. 149 Ordynacji podatkowej, w przypadku nieobecności adresata w mieszkaniu pisma doręcza się za pokwitowaniem pełnoletniemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, gdy osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi. Decyzja Naczelnika urzędu Skarbowego została doręczona za pośrednictwem poczty na adres domowy Strony. W dniu 02.08.2004 r. babcia K.K. pokwitowała odbiór przesyłki i zobowiązała się do jej oddania adresatowi. Okoliczność, iż dorosły domownik nie przekazał w stosownym czasie przyjętego pisma do rąk adresata, nie ma wpływu na bieg terminu do wniesienia odwołania. Termin ten wynosił 14 dni i upływał w dniu 16 sierpnia 2004 r., Strona miała zatem jeszcze 4 dni na wniesienie odwołania. Zaskarżonym postanowieniem Dyrektor Izby Skarbowej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia 30.07.2004 r., znak: "[...]" (sprostowanej postanowieniem z dnia 23.08.2004 r.), określającej zobowiązanie podatkowe z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2001 r. w wysokości 29.312,90 zł.

W skardze skierowanej do Sądu K.K. podała, iż decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wysłana na adres domowy i odebrana przez jej babcię w dniu 02.08.2004 r. K.K. otrzymała ją dopiero w dniu 12.08.2004 r., gdyż babcia, ze względu na sędziwy wiek, zapomniała o korespondencji. Skarżąca podniosła, iż złożyła w Urzędzie Skarbowym zgłoszenie N1P-1, w którym wskazała, aby korespondencja kierowana była na adres siedziby prowadzonej przez nią działalności gospodarczej (tj. P., ul. E.).

Zarzuciła Dyrektorowi Izby Skarbowej naruszenie art. 148 § 2 Ordynacji podatkowej, poprzez niezastosowanie się do określonego przez nią adresu do doręczeń. Stwierdziła, iż nie z własnej winy uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Przytoczyła treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym wskazano, iż w toku postępowań prowadzonych przez organy podatkowe Skarżąca posługiwała się adresem miejsca zamieszkania oraz podkreślono, że cała korespondencja, związana z prowadzonym przez organ I instancji postępowaniem podatkowym, kierowana była na adres miejsca zamieszkania, co nie było wcześniej przedmiotem zaskarżenia. Skarżąca nie zgodziła się z przedstawionym wyżej stanowiskiem Dyrektora Izby Skarbowej. Wskazała na różnicę pomiędzy adresem do korespondencji i adresem zamieszkania. Stwierdziła, że adres do korespondencji wskazany w zgłoszeniu NIP-1 nie zobowiązuje podatnika do posługiwania się nim w pismach kierowanych do organów skarbowych. Zaprzeczyła, iż cała korespondencja związana z prowadzonym przez organ I instancji postępowaniem podatkowym kierowana była na adres miejsca zamieszkania. Na dowód załącza kserokopię koperty listu poleconego, wysłanego przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w dniu 15.03.2004 r. na adres siedziby działalności gospodarczej, prowadzonej przez Skarżącą. Zarzuciła organowi I instancji dowolność w doręczaniu pism, związanych z prowadzonym przez niego postępowaniem. Wskazała na zaniedbanie Naczelnika Urzędu Skarbowego jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania. Stwierdza, iż decyzja ww. organu została doręczona z naruszeniem art. 148 § l Ordynacji podatkowej, tj. niezgodnie z adresem do korespondencji, wskazanym w zgłoszeniu NIP-1.

Podnosi, iż doręczenie decyzji na adres domowy uniemożliwiło jej zapoznanie się z zawartymi w niej ustaleniami oraz ewentualne jej zaskarżenie w ustawowym terminie.

Dyrektor Izby Skarbowej, odpowiadając na skargę, podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, ale z innych przyczyn niż wskazuje skarżąca. Warunkiem koniecznym do rozpoznania wniosku o przywrócenie terminu w trybie art.162 i nast. 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, póz. 926 ze zm.). jest ustalenie, że czynność procesowa została podjęta przez stronę z uchybieniem terminu do jej dokonania. O ile w sprawie nie uchybiono terminowi do dokonania czynności procesowej, to złożony wniosek o przywrócenie terminu nie powoduje wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, a wniosek taki podlega ocenie w postępowaniu odwoławczym. W takim przypadku organ odwoławczy winien w uzasadnieniu decyzji przedstawić powody, które wpłynęły na nierozpoznanie wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej .(wyrok NSA I S.A./Gd 848/01). Decyzja organu I instancji została doręczona z naruszeniem art. 148 § l Ordynacji podatkowej, tj. niezgodnie z adresem do korespondencji, wskazanym w zgłoszeniu NIP-1. A zatem Dyrektor Izby Skarbowej wadliwie przyjął, że K.K. złożyła odwołanie z przekroczeniem ustawowego terminu. W zgłoszeniu aktualizacyjnym NIP-1, złożonym przez skarżącą K. K. w Urzędzie Skarbowym w dniu 20.05.2004 r. zmieniono zakres działalności gospodarczej oraz dopisano kolejny adres miejsca jej prowadzenia (tj. E., ul. J. ). W polu 103 zaznaczono, by korespondencja była wysyłana na adres siedziby (tj. P., ul. E.).Tymczasem decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego została wysłana na jej adres domowy i odebrana została przez jej babcię – R. N. w dniu 02.08.2004 r. Skarżąca K.K. otrzymała tę decyzję dopiero w dniu 12.08.2004 r., kiedy jej babcia przypomniała sobie o liście poleconym. W związku z tym brak było podstaw do dokonania doręczenia zastępczego. Przepis art. 149 O. p. powinien być stosowany jako środek dla usprawnienia postępowania podatkowego, a nie interpretowany w sposób naruszający prawa strony do czynnego udziału w postępowaniu lub prawa strony do rozpatrzenia sprawy przez niezawisły Sąd. Skarżąca zasadnie wskazała na różnicę pomiędzy adresem do korespondencji i adresem zamieszkania. Należy zgodzić się z jej poglądem, że adres do korespondencji wskazany w zgłoszeniu NIP-1 nie zobowiązuje podatnika do posługiwania się nim w pismach kierowanych do organów skarbowych. W związku z tym należy przyjąć, że Skarżąca otrzymała przedmiotową decyzję w dniu 12.08.2004 r. A zatem 14-dniowy termin do wniesienia odwołania upłynął w dniu 26 sierpnia 2004 r., a nie jak to przyjął Dyrektor Izby Skarbowej 16 sierpnia 2004 r. Dyrektor Izby Skarbowej w błędny sposób ustalił, że skarżąca opóźniła się z wniesieniem odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego. Decyzja ta została doręczona Skarżącej na jej adres zamieszkania. Decyzję tę odebrała babcia skarżącej R. N. potwierdzając jej otrzymanie na urzędowym dowodzie doręczenia w dniu 15 lipca 2004 r. Jednak nie wypowiedziała się w kwestii, czy zgadza się przekazać wnuczce tę korespondencję. Na zwrotnym poświadczeniu odebrania wezwania nie znajdują się bowiem żadne adnotacje doręczyciela, że babcia skarżącej zgodził się przekazać jej przesyłkę. Ten brak powoduje, że nie można domniemywać prawidłowości doręczenia tej decyzji skarżącej.(por. . 2002.09.17 wyrok NSA I SA/Wr 1117/00 POP 2003/3/62 we Wrocławiu ).

Przedmiotowe odwołanie zostało nadane w urzędzie pocztowym w G. w dniu 18.08.2004 r. i wpłynęło do Urzędu Skarbowego w dniu 19.08.2004 r. W świetle tych ustaleń i rozważań w ustawowym terminie. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w pkt I wyroku. O treści określonej w pkt II wyroku rozstrzygnięto na podstawie art. 152 cytowanej ustawy.