Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 757/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 134, art. 151, art. 187 par. 2, art. 205, art. 269 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 pkt , art. 17 ust. 1b
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 992
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych - tekst jednolity.
article: art. 3 pkt 6, art. 6 pkt 1, art. 7 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1, art. 38 pkt 1
journal: Dz.U. 2008 nr 50 poz 291
law: Ustawa z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 136 poz 969
law: Ustawa z dnia 15 listopada 1984 r, o podatku rolnym - tekst jednolity
article: art. 6 ust. 2a i 2b
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: par. 18 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2013 poz 461
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb  Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elwira Brychcy Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Edyta Podrazik (spr.) Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi D. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koninie z dnia [...] maja 2013 r. Nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego I. oddala skargę, II. przyznaje adwokatowi K. B. od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu kwotę 295,20 zł (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych 20/100), w tym 55,20 zł (pięćdziesiąt pięć złotych 20/100) tytułem podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] marca 2013 r., znak [...], Wójt Gminy K. na podstawie art. 104, art. 107 § 4 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 z późn. zm.), art. 2, pkt 2, art. 17, art. 24 ust. 1, art. 24 ust. 2 lit. a, art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2009 r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.) odmówił D. K. przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na syna M. K.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w dniu [...] lutego 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie omawianej formy wsparcia finansowego. Organ ustalił, że skarżąca po ustaniu zatrudnienia w związku z upływem czasu, na który została zawarta umowa o pracę, została zarejestrowana w powiatowym urzędzie pracy i otrzymała prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Niemniej decyzja ta została uchylona w wyniku wznowienia postępowania z uwagi na fakt, że skarżąca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o pow. 15,4375 ha fizycznych, co stanowi 2,3917 ha przeliczeniowych. Skarżąca nie podejmuje aktualnie zatrudnienia, a nadto oświadczyła, że nie pracuje również w gospodarstwie rolnym z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Z zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego w K. wynika, że skarżąca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, a zatem zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, jako rolnik jest ona wykluczona z kręgu osób, które mogą ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2013 r. D. K. odwołała się od powyższej decyzji z dnia [...] marca 2013 r.

W uzasadnieniu skarżąca opisała szczegółowo chorobę syna, wskazując zarazem na konieczność sprawowania nad nim ciągłej opieki. Ponadto, D. K. podniosła, iż prowadzi z mężem gospodarstwo rolne z zakresu produkcji roślinnej. Uzyskiwane w ten sposób dochody są jednak niewielkie, wobec czego jej mąż musiał podjąć dodatkową pracę zarobkową. Skarżąca nie wróciła natomiast do pracy po urodzeniu syna. Nie może również pracować w gospodarstwie rolnym ze względu na konieczność sprawowania opieki nad dzieckiem. Nie ma żadnej osoby do pomocy i nie stać jej na zatrudnienie profesjonalnego personelu. Osiągane aktualnie dochody są niewystarczające do pokrycia wszelkich wydatków związanych z opieką nad synem skarżącej i zapewnieniem mu specjalistycznej rehabilitacji.

Decyzją z dnia [...] maja 2013 r., znak [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79 poz. 856 z późn. zm.), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 3 pkt 22, art. 17 ust. 1 i 5, art. 23, art. 24 ust. 4 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Wójta Gminy K.

W uzasadnieniu organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko wyrażone przez organ I instancji oraz przytoczył przepisy, które w jego ocenie znajdowały zastosowanie w rozpatrywanej sprawie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołało się następnie na wspomnianą uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., wskazując, że prowadzenie gospodarstwa rolnego może również polegać na nadzorowaniu go lub kierowaniu albo zarządzaniu nim. Organ wskazał także, że rolnicy prowadzący gospodarstwo rolne nie mogą w równej mierze zrezygnować z zatrudnienia bądź innej pracy zarobkowej, jak osoby zatrudnione lub wykonujące inną pracę w rozumieniu art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku osoby rezygnującej z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej świadczenie pielęgnacyjne ma bowiem zrekompensować utratę szans zarobkowych, wynikającą z poświęcenia czasu wyłącznie na opiekę nad osobą niepełnosprawną. Samorządowe Kolegium Odwoławcze zauważyło przy tym, że skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego, co z kolei wiąże się z koniecznością prowadzenia tego gospodarstwa i uzyskiwaniem z tego tytułu określonych dochodów. Tym samym w świetle powołanej uchwały NSA z dnia 11 grudnia 2012 r. niemożliwe było przyznanie skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego na jej niepełnosprawnego syna.

Pismem z dnia [...] czerwca 2013 r. D. K. zaskarżyła powyższą decyzję Kolegium z dnia [...] maja 2013 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu.

W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła swoją wcześniejszą argumentację zawartą w odwołaniu z dnia [...] kwietnia 2013 r. D. K. zwróciła ponownie uwagę na ciężki stan jej syna, podkreślając przy tym, że zgodnie z art. 69 Konstytucji, władze publiczne udzielają osobom niepełnosprawnym pomocy w zabezpieczeniu ich egzystencji, przysposobieniu do pracy i komunikacji społecznej.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koninie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.

Pismem z dnia [...] stycznia 2014 r. D. K. uzupełniła swoje stanowisko wyrażone w skardze.

W uzasadnieniu skarżąca wskazała, że prowadzenie gospodarstwa rolnego nie zostało wyraźnie wymienione w art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych, a zatem nie może stanowić przesłanki negatywnej przyznania omawianej formy wsparcia finansowego. Organy administracji publicznej powinny raczej badać, czy skarżąca uzyskuje dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego, gdyż cecha ta powinna mieć w kontekście poruszanej sprawy kluczowe znaczenie przy ocenie spełnienia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Działanie organów administracji publicznej doprowadziło natomiast do naruszenia art. 6 k.p.a. poprzez niedopuszczalne rozszerzenie katalogu przypadków, gdy świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje. Nie spełniono również wymogów wynikających z art. 8 k.p.a., związanych w szczególności z konieczność poprawnego stosowania przepisów prawa materialnego. Ponadto, każdy przypadek wykonywania pracy przez rolnika powinien być rozpatrywany indywidualnie. Skarżąca podkreśliła również, że wykładnia przepisów dokonana przez organy administracji publicznej narusza art. 69 Konstytucji RP i pozostaje w sprzeczności z motywami, jakimi kierował się ustawodawca przy ustanawianiu cytowanej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga okazała się niezasadna.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości w szczególności poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, o ile ustawa nie stanowi inaczej.

Jak wynika z kolei z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.

Na wstępie trzeba zauważyć, że wnioskiem z dnia [...] lutego 2013 r. (k. nienumerowana akt adm. organu I instancji) D. K. zwróciła się o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki na swoim niepełnosprawnym synem M. K. Skarżąca załączyła do powyższego wniosku orzeczenie Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia [...] września 2011 r., znak [...], uznające M. K. za osobę niepełnosprawną od urodzenia. W orzeczeniu tym wskazano także, że w przypadku syna skarżącej zachodzi konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczność stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. nr 139 poz. 992 z późn. zm.). Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Jak wynika przy tym z art. 17 ust. 1b cytowanej ustawy, świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstawała (1) nie później niż do ukończenia 18. roku życia lub (2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25. roku życia.

Kluczowe wątpliwości, jakie wyłoniły się na tym tle w rozpatrywanej sprawie, dotyczyły odpowiedzi na pytanie, czy skarżąca spełniła wymóg niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Trzeba przy tym od razu zauważyć, że ustawodawca nakazuje w art. 3 pkt 22 powołanej ustawy rozumieć zwrot "zatrudnienie lub inna praca zarobkowa" jako wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Należy poza tym wskazać, że dokonując wykładni art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 cytowanej ustawy, zarówno organ I instancji, jak i organ II instancji odwołał się do poglądu wyrażonego w uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., sygn. I OPS 5/12 (Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Trzeba przy tym zauważyć, że w świetle art. 187 § 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchwała składu 7 sędziów NSA wiąże co do zasady jedynie w sprawie, w której została wydana. Niemniej, posiada ona także tzw. ogólną moc wiążącą, polegającą na tym, że składy sądu orzekające w podobnych sprawach powinny respektować stanowisko wyrażone w takiej uchwale. Jak wynika bowiem z art. 269 § 1 cytowanej ustawy, jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawy nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu 7 sędziów NSA, to powinien on przedstawić powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia określonemu składowi NSA. Jest to zatem jedyny sposób kwestionowania poglądu wyrażonego w uchwale składu 7 sędziów NSA. Sąd pragnie od razu zaznaczyć, że podziela stanowisko wyrażone w cytowanej uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r.

W cytowanej uchwale stwierdzono, że prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego. Podkreślono zarazem, że wspomniana forma wsparcia finansowego pełni rolę rekompensaty za niepodejmowanie lub rezygnację z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Dlatego też świadczenia pielęgnacyjnego nie powinno otrzymywać osoby, które wprawdzie nie wykonują pracy w rozumieniu art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, lecz mimo to osiągają dochody z innych źródeł. Jednocześnie, przytoczona definicja legalna zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej z art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczenia rodzinnych nie podlega wykładni rozszerzającej, polegającej w szczególności na włączeniu do tego przepisu innych niż wyraźnie w nim wyliczonych form aktywności zawodowej. Konsekwentnie zatem należy uznać, że pominięcie w art. 3 pkt 22 cytowanej ustawy prowadzenia gospodarstwa rolnego było celowym zabiegiem ustawodawcy. W omawianej uchwale stwierdzono zarazem, że prowadzenie gospodarstwa rolnego nie musi polegać na osobistym wykonywaniu zadań związanych z produkcją rolną, lecz może również polegać na nadzorowaniu, zarządzaniu lub kierowaniu takim gospodarstwem rolnym. Tym samym co do zasady rolnik nie może ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne; zwłaszcza, że w odróżnieniu od pracownika nie jest on poddany wymogom w zakresie czasu i organizacji pracy, co z kolei pozwala mu na elastyczne zarządzanie własnym czasem, także w zakresie opieki na osobą niepełnosprawną.

Niemniej ustawodawca nie definiuje wyrazu "rolnik" na gruncie powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych. Dlatego też niezbędne jest odwołanie się do art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2008 r. nr 50 poz. 291 z późn. zm.), wedle którego rolnikiem jest pełnoletnia osoba fizyczna, zamieszkująca oraz prowadząca na terytorium RP osobiście i na własny rachunek, działalność rolniczą w pozostającym w jej posiadaniu gospodarstwie rolny, w tym również w ramach grupy producentów rolnych, a także osobę, która przeznaczyła grunty prowadzonego przez siebie gospodarstwa rolnego do zalesienia. Tym samym kluczową przesłanką uznania danej osoby za rolnika jest fakt prowadzenia przez nią gospodarstwa rolnego, przy czym w myśl art. 3 pkt 6 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych w zw. z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. nr 136 poz. 969 z późn. zm.) przez gospodarstwo rolne rozumie się obszar gruntów, sklasyfikowany w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub grunty zadrzewione na użytkach rolnych, o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny lub 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej, w tym także spółki, nieposiadającej osobowości prawnej.

Należy poza tym zaznaczyć, że zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1 i art. 16 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników, ubezpieczeniu społecznemu podlega z mocy ustawy rolnik, którego gospodarstwo rolne obejmuje obszar użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego lub dział specjalny. W pozostałym zakresie rolnik podlega ubezpieczeniu na wniosek. Ponadto, w art. 38 pkt 1 cytowanej ustawy wprowadzone zostało wzruszalne domniemanie prowadzenia działalności rolniczej przez właściciela gruntów zaliczonych do użytków rolnych, co stanowi przejaw ogólnej zasady, wedle której podleganie ubezpieczeniu społecznemu rolników zależy od faktycznego prowadzenia działalności rolniczej, a nie jedynie od samego posiadania gospodarstwa rolnego. Tym samym uznanie danej osoby za rolnika wymaga wykazania, że prowadzi ona gospodarstwo rolne, co wyraźnie nawiązuje do stanowiska prezentowane w omawianej uchwale NSA z dnia 11 grudnia 2012 r.

Trzeba poza tym także wskazać, że pobieranie świadczenia pielęgnacyjnego wiąże się z objęciem ubezpieczeniem społecznym. Zgodnie bowiem z art. 6 ust. 2a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2009 r. nr 205 poz. 1585 z późn. zm.), za osobą pobierającą świadczenie pielęgnacyjne wójt, burmistrz albo prezydent miasta opłaca składkę na ubezpieczenie emerytalne i rentowe od podstawy odpowiadającej wysokości świadczenia pielęgnacyjnego przez okres niezbędny do uzyskania 25-letniego okresu ubezpieczenia (składkowego i nieskładowego). Tym samym ustawodawca zdaje się prima facie wykluczać przypadek, gdy osoba ubiegająca się o rozważane świadczenie korzysta już z ubezpieczenia społecznego na podstawie innego tytułu. Niemniej, wedle art. 6 ust. 2b cytowanej ustawy wójt, burmistrz albo prezydent miasta nie opłaca wspomnianej składki za osobę pobierającą świadczenie pielęgnacyjne, jeżeli podlega ona obowiązkowi ubezpieczenia społecznego z innego tytułu na podstawie przepisów odrębnych. Dlatego też sam fakt podlegania ubezpieczeniu społecznemu nie przekreśla jeszcze definitywnie możliwości uzyskania omawianej formy wsparcia finansowego.

Odnosząc te uwagi do specyfiki rozważanej sprawy, należy zauważyć, że z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, iż skarżąca jest właścicielką gospodarstwa rolnego, co znajduje swoje potwierdzenie w decyzji nr [...] Wójta Gminy B. w sprawie wymiaru podatku rolnego i leśnego za 2012 r. z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], oraz w decyzji nr [...] Wójta Gminy K. z dnia [...] lutego 2011 r. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2011 r. (k. nienumerowane akt adm. organu I instancji). Jednocześnie, w piśmie z dnia [...] lutego 2013 r., znak [...], Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wyjaśnił, że skarżąca od dnia [...] stycznia 2013 r. podlega ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu w ramach KRUS-u z uwagi na prowadzenie działalności rolniczej na obszarze użytków rolnych powyżej 1 ha przeliczeniowego i nie podleganiu innemu ubezpieczeniu społecznemu z innego tytułu. Okoliczności te należy uznać za bezsporne, gdyż nie były kwestionowane przez żadną ze stron postępowania.

Organy administracji publicznej uznawały przy tym w toku postępowania, że przedstawiony powyżej materiał dowodowy był wystarczający do zakwalifikowania skarżącej jako rolnika, co w konsekwencji prowadziło do wydania decyzji o odmowie przyznania jej świadczenia pielęgnacyjnego. Takie stanowisko, w świetle zebranych dowodów, byłoby jednak w ocenie Sądu przedwczesne. W oparciu o materiał aktowy można by bowiem jedynie stwierdzić, że D. K. jest właścicielką gospodarstwa rolnego, co jeszcze nie przesądza o trafności przypisania jej statusu rolnika. W tym celu niezbędne jest bowiem wykazanie, że skarżąca faktycznie prowadzi gospodarstwo rolne. Organy administracji publicznej nie przeprowadziły na tę okoliczność żadnego dowodu, ani tym bardziej nie zakwestionowały skutecznie twierdzeń D. K., zawartych w oświadczeniu z dnia [...] lutego 2013 r. (k. nienumerowana akt adm. organu I instancji), wedle której nie wykonuje ona żadnych zadań związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego.

Niemniej, materiał dowodowy zgromadzony przez organy administracji publicznej został rozszerzony w toku postępowania sądowego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy z dnia [...] sierpnia 2013 r. D. K. oświadczyła bowiem, że posiada 15,43 ha fizycznych (k. 21-22 akt sądowych). Ponadto, w piśmie z dnia [...] sierpnia 2013 r. uzupełniającym powyższy wniosek o przyznanie prawa pomocy, skarżąca wskazała, że nie pracuje w gospodarstwie z uwagi na konieczność opieki nad niepełnosprawnym synem. Gospodarstwem rolnym zajmuje się natomiast jej mąż, który dodatkowo dojeżdża do pracy (k. 28-31 akt sądowych). Skarżąca wyjaśniła przy tym, że uprawy prowadzone są na 10,5 ha; 2,5 ha stanowią użytki zielone, a 2,3 ha – las, pozostała część jest nieużytkiem. W 2013 r. zasiano żyto na 5 ha, mieszankę zbożową na 1,5 ha oraz łubin na 4 ha. D. K. zaznaczyła przy tym, że uprawniane grunty należą do VI i VIz klasy bonitacyjnej, najniższej, wobec czego zbiory są niewielkie: z 5 ha pola otrzymuje się ok. 13 ton żyta, które przeznaczone zostało dla trzody chlewnej; mieszkanki zbożowej zebrano jedynie 1 tonę. Poza tym w gospodarstwie rolnym hodowane są 2 lochy i ok. 12-13 prosiąt od nich, z czego 3 prosięta przeznaczane są na ubój własny, a 10 prosiąt jest sprzedawanych w ciągu roku. Jednocześnie, skarżąca przedstawiła wyliczenie kosztów (m.in. paliwo rolnicze, nawóz, opryski, usługi kombinowania, prasowania, talerzowania, podatek, utrzymanie trzody chlewnej) i dochodów (dopłata z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, sprzedaż tucznika) generowanych przez gospodarstwo rolne.

Tym samym należy w ocenie Sądu uznać, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, a w konsekwencji posiada także status rolnika. Sąd daje zarazem wiarę wyjaśnieniom skarżącej, iż nie wykonuje ona osobiście pracy we wspomnianym gospodarstwie rolnym z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad swoim dzieckiem. Niemniej, prowadzenie gospodarstwa rolnego, na co trafnie zwrócono uwagę w powołanej uchwale składu 7 sędziów NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., może również polegać na nadzorowaniu, zarządzaniu lub kierowaniu takim gospodarstwem rolnym, co niewątpliwie ma miejsce w niniejszej sprawie. Z pisma z dnia [...] sierpnia 2013 r. wynika bowiem jednoznacznie , że w omawianym gospodarstwie rolnym prowadzona jest działalność rolnicza, a zatem jest ono wykorzystywane produkcyjnie, w sposób aktywny. Wprawdzie skarżąca sama nie wykonuje pracy w tym gospodarstwie, lecz nie zmienia to faktu, że taką pracę w jej imieniu, na jej rzecz i na jej rachunek i w porozumieniu z nią wykonuje jej mąż. Należy przy tym podkreślić, że kwestia osiągania dochodu lub straty z prowadzonego gospodarstwa ma jedynie znaczenie wtórne i nie wpływa na uzyskanie przez daną osobą statusu rolnika. Uzyskiwanie korzyści majątkowych jest bowiem również nieistotne przy ocenie niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w rozumieniu art. 3 pkt 22 powołanej ustawy o świadczeniach rodzinnych.

Podsumowując, należy uznać, że materiał dowodowy zgromadzony w aktach administracyjnych i uzupełniony dokumentami zebranymi w toku postępowania sądowego pozwala na stwierdzenie, że skarżąca jest rolnikiem prowadzącym gospodarstwo rolne, a zatem nie spełnia ona przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W konsekwencji skarżąca nie mogła również uzyskać żądnej przez nią formy wsparcia finansowego w postaci świadczenia pielęgnacyjnego.

W tej sytuacji Sąd, rozpoznając sprawę w granicach skargi, nie znalazł żadnych podstaw do jej uwzględnienia. Skarga jako niezasadna podlegała zatem oddaleniu na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.).

Sąd orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej skarżącej z urzędu na podstawie art. 205 cytowanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461).