Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 526/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2012-08-30 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48
journal: Dz.U. 2010 nr 243 poz 1623
law: Ustawa  z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 30 sierpnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Staniszewska Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Sędzia WSA Marek Szumilas Protokolant sekr. sąd. Małgorzata Zacharia-Gardzielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 sierpnia 2012 r. sprawy ze skargi A.K. i P.K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki budynku mieszkalnego jednorodzinnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Pismem z [...] grudnia 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: PINB) zawiadomił H. i J.J. o wyznaczonym na [...] grudnia 2011 r. terminie oględzin w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika bezodpływowego na ścieki oraz studni wierconej na działce nr [...]. W protokole oględzin PINB zapisał, że na działce nr [...] znajduje się:

- budynek murowany z gazobetonu o wymiarach 5 x 5m i wysokości około 5,2m z dachem dwuspadowym krytym blachodachówką. Budynek jest ocieplony styropianem grubości 12cm. Budynek znajduje się w odległości około 3m od granicy z działką nr [...],

- blaszak o wymiarach około 5 x 3m,

- zadaszenie na 9 słupkach drewnianych o wymiarach około 5 x 7m,

- zbiornik na ścieki,

- przyczepa kempingowa,

- przyłącze wodociągowe i energetyczne.

Organ ustalił, że budowa budynku nie jest zakończona. Do wykonania pozostają roboty wykończeniowe, takie jak: tynki, posadzki, deskowanie drewnianego poddasza, instalacje elektryczna oraz pomieszczenie sanitarne.

W oględzinach wziął udział P.K., który oświadczył do protokołu, że [...] lutego 2008 r. nabył wraz z żoną A.K. niezabudowaną działkę nr [...] od H. i J.J. (akt notarialny Repertorium A nr [...]). Budowę budynku i pozostałych obiektów na działce rozpoczął w 2009 r. Dodał, że blaszak, zadaszenie na słupkach drewnianych oraz przyczepa kempingowa to zaplecze budowy, które zostanie usunięte po zakończeniu robót.

PINB ustalił, że decyzja o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r. wydana H. i J.J. nie została przeniesiona na Państwa K.. Ponadto dla terenu po wschodniej stronie działki nr [...], tzn. dla działek nr [...], [...] maja 2011 r. wydana została decyzja o warunkach zabudowy.

Do protokołu dołączona została sporządzona przez PINB dokumentacja fotograficzna oraz szkic sytuacyjny.

[...] grudnia 2011 r. PINB w Wydziale Budownictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego ustalił, że działka nr [...] objęta jest aktualnie obowiązującym Miejscowym Planem Zagospodarowania Przestrzennego obszaru "A" w obrębie wsi [...]. Plan ten został uchwalony Uchwałą Nr XLI/488/02 Rady Miejskiej z dnia [...] czerwca 2002 r. (Dz.Urz.Woj. Nr 75, poz. 1004). Natomiast działka nr [...] usytuowana po wschodniej stronie działki nr [...] znajduje się w obszarze "F" - według rysunku do aktualnie obowiązującego Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego obszaru "E" w obrębie wsi [...]. Plan ten został uchwalony Uchwałą Nr XVIII/208/04 Rady Miejskiej z dnia [...] kwietnia 2004 r. (Dz.Urz.Woj. Nr 43, poz. 774).

Powyższe ustalenia zapisane zostały w notatce służbowej z [...] grudnia 2011 r. sporządzonej przez PINB.

Pismem z [...] stycznia 2012 r. PINB zawiadomił A. i P.K. o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie budowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika bezodpływowego na ścieki i studni wierconej położonych na działce nr [...], przeprowadzonej w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r. wydanej przez Starostę.

[...] stycznia 2012 r. PINB wydał postanowienie nr [...], którym powołując się na art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej w skrócie P.b) nakazał A. i P.K. wstrzymać roboty budowlane prowadzone przy budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego, zbiornika bezodpływowego na ścieki i studni wierconej położonych na działce nr [...], przeprowadzonej w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007r. wydanej przez Starostę.

Pismem z [...] lutego 2012r. PINB zawiadomił Państwa K. o możliwości zapoznania i wypowiedzenia się na temat zebranego materiału dowodowego. Z możliwości tej skorzystali Państwo K., którzy [...] lutego 2012 r. w siedzibie PINB oświadczyli, iż [...] lutego 2012 r. P.K. wystąpił z wnioskiem do Burmistrza o zmianę w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, to jest o usunięcie z planu nieprzekraczalnej linii zabudowy przebiegającej przez działkę nr [...] od strony działki nr [...]. Dodali, że ustalenie linii zabudowy nie miało uzasadnienia technicznego ani przestrzennego, gdyż nic nie stało na przeszkodzie, aby nieprzekraczalną linię zabudowy od strony działki nr [...] wyznaczyć w odległości 3m lub 4m zgodnie z przepisami technicznymi. Wyznaczenie linii zabudowy w odległości 10m od granicy działek bardzo ogranicza możliwość zabudowy działki nr [...]. Natomiast wydanie decyzji o warunkach zabudowy dla działki nr [...] potwierdza, że w/w linia zabudowy została ustalona bez przemyślenia i ze szkodą dla nich i właścicieli działek sąsiednich. Dodali także, że usytuowanie ich budynku mieszkalnego na działce nr [...] nie narusza obowiązujących przepisów technicznych względem granicy z działką nr [...] i planowaną zabudową na tej działce. Państwo K. wnieśli o umożliwienie im doprowadzenia budowy budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem poprzez wydanie decyzji nakazującej sporządzenie projektu zamiennego.

[...] marca 2012r. PINB wydał decyzję nr [...]. Decyzją tą powołując się na art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b organ nakazał A. i P.K. rozebrać budynek mieszkalny jednorodzinny położony na działce nr [...], wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r., wydanej przez Starostę.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ przedstawił przebieg postępowania oraz ustalenia dokonane w sprawie. Wskazał, że budynek wykonany został z odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Inwestor dokonał zmian powodujących zmniejszenie kubatury budynku oraz zmian w zakresie usytuowania obiektu. Ponadto w ocenie PINB wydanie decyzji nakazującej inwestorowi sporządzenie i przedstawienie projektu zamiennego nie jest możliwe, gdyż nie jest możliwe doprowadzenie budowy budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Usytuowanie budynku narusza obowiązującą linię zabudowy, co wyklucza możliwość zatwierdzenia ewentualnego przedłożonego projektu zamiennego.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł P.K. podnosząc, iż decyzja podjęta na podstawie podanych powodów godzi w prawo własności ze szkodą dla niego. Pozbawia go możliwości efektywnego wykorzystania działki poprzez usytuowanie jednej z dwóch istniejących linii zabudowy, która nie ma żadnego uzasadnienia.

Pismem z [...] kwietnia 2012 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej w skrócie: WINB) zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy z prośbą o udzielenie informacji, czy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "A" w obrębie wsi [...] uchwalony uchwałą Nr XLI/488/02 Rady Miejskiej [...] czerwca 2002 r. (w oparciu o ten plan udzielono pozwolenia na budowę budynku) jest nadal obowiązujący i, czy dopuszczalne linie zabudowy działki nr [...] od strony działki nr [...] i nr [...] wynoszą 10m. Ponadto w jaki sposób rozpatrzone zostało wystąpienie P.K. z [...] lutego 2012r., dotyczące zmiany w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego, to jest o usunięcie z planu nieprzekraczalnej linii zabudowy przebiegającej przez działkę nr [...] od strony działki nr [...].

W odpowiedzi pismem z dnia [...] maja 2012 r. działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy Naczelnik Wydziału Planowania Przestrzennego w Urzędzie Miasta poinformował, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obszaru "A" w obrębie wsi [...] uchwalony uchwałą Nr XLI/488/02 Rady Miejskiej w dniu [...] czerwca 2002 r. jest nadal obowiązujący. Jednocześnie poinformował, że pismem z [...] marca 2012 r. Burmistrz Miasta i Gminy udzielił odpowiedzi P.K. na jego wystąpienie, informując go, iż nie akceptuje wniosku w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Decyzją z [...] maja 2012 r. nr [...] WINB utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, że art. 36a ust. 1 P.b stanowi, że istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Konsekwencje istotnego odstąpienia przez inwestora od zatwierdzonego projektu budowlanego bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę określają przepisy art. 50 i 51 P.b.

W związku z powyższym organ zobowiązany jest do wydania decyzji w trybie art. 51 ust. 1 P.b, przy czym w zależności od ustaleń co do stanu faktycznego, może to być decyzja umożliwiająca legalizację samowoli polegającej na istotnym odstępstwie, to jest decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 nakładająca obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, bądź w przypadku braku możliwości legalizacji samowoli decyzja na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Organ zaznaczył, że jako podstawę prawną wydanej decyzji organ pierwszej instancji powołał art. 51 ust. 1 pkt 1 P.b. Dyspozycja zawarta w tym przepisie uprawnia organ do wydania decyzji, którą nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Decyzję taką organ zobowiązany jest wydać, gdy występuje brak możliwości doprowadzenia wykonanych z naruszeniem prawa robót do stanu zgodnego z prawem. Sytuacja taka dotyczy robót wykonanych niezgodnie z przepisami, w tym w szczególności z przepisami techniczno-budowlanymi, w sposób niedający możliwości naprawy, to jest niedający możliwości usunięcia występującej w takim przypadku niezgodności z przepisami (vide: R. Dziwiński, P. Ziemski, Prawo budowlane, Komentarz, Dom Wydawniczy ABC, 2006). Zatem, zdaniem organu odwoławczego PINB prawidłowo uznał, że istotne odstąpienie dokonane przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego jednorodzinnego nie spełnia warunków do jego legalizacji. Przedmiotowy budynek jest niezgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "A" w obrębie wsi [...] uchwalonego uchwałą Nr XLI/488/02 Rady Miejskiej w dniu [...] czerwca 2002 r. (narusza nieprzekraczalną linię zabudowy) w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie budynku mieszkalnego do stanu zgodnego z prawem. Organ zaznaczył, że podstawową funkcją planu miejscowego jest ustalenie przeznaczenia terenu oraz linii rozgraniczających tereny o różnym przeznaczeniu lub różnych zasadach zagospodarowania, a także określenie warunków zagospodarowania terenu i ograniczeń w ich użytkowaniu (art. 4 i art. 15 ust. 2 pkt 1 i 9 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz.U. z 2003 r. Nr 80, poz. 717 ze zm., dalej w skrócie u.p.z.p). Parametry i wskaźniki zabudowy, w tym linie zabudowy, gabaryty obiektów i wskaźniki intensywności zabudowy, określa się zaś jedynie dla terenów, przeznaczonych pod zabudowę. Z w/w miejscowego planu wynika, że stan zabudowy na działce nr [...] narusza przepisy planistyczne, bowiem nieprzekraczalną linię zabudowy ustalono w odległości 10m od strony działki nr [...] i nr [...]. Natomiast z ustaleń dokonanych podczas oględzin przeprowadzonych przez organ powiatowy [...] grudnia 2011 r. wynika, że budynek mieszkalny znajduje się w odległości 3m od granicy z działką nr [...]. Natomiast podstawowym kryterium zgodności budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym jest zgodność z ustaleniami obowiązującego planu miejscowego, gdy idzie o przeznaczenie terenu.

Odnosząc się do treści odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że nieprzekraczalna linia zabudowy wskazuje linię, do której należy dostosować budynek wznoszony od frontu działki, i której nie można przekroczyć. Umiejscowienie przedmiotowego budynku na terenie działki nr [...] powoduje, że nie może on przekroczyć tej nieprzekraczalnej linii zabudowy, o której mowa w planie miejscowym (§ 5 pkt 9 uchwały Nr XLI/488/02 Rady Miejskiej z [...] czerwca 2002 r.).

Zdaniem organu odwoławczego nie jest możliwe doprowadzenie omawianej budowy do stanu zgodnego z przepisami poprzez nakazanie wykonania określonych czynności lub robót naprawczych w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Zważyć bowiem należy, że ewentualne roboty zmierzające do doprowadzenia przedmiotowego budynku do zgodności z w/w wymaganiami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "A" w obrębie wsi [...] uchwalonego uchwałą Nr XLl/488/02 Rady Miejskiej w dniu [...].06.2002 r. w zakresie odległości od nieprzekraczalnej linii zabudowy, wiązałyby się w istocie ze zmianą lokalizacji wykonanej przez A. i P.K. inwestycji. Oczywistym jest natomiast, że ewentualna zmiana lokalizacji przedmiotowego obiektu wiązałaby się z koniecznością jego rozbiórki i ponownej budowy. Takie natomiast roboty stanowiłyby bez wątpienia działania inwestycyjne wymagające w istocie uzyskania pozwolenia na budowę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej. Natomiast żaden przepis nie uprawnia organu administracji publicznej do nakładania obowiązku podjęcia procesu inwestycyjnego w sytuacji, gdy inwestor nie wyraził takiej woli.

W ocenie organu odwoławczego PINB w sposób prawidłowy określił adresatów zaskarżonej decyzji, którymi są A. i P.K. - faktyczni inwestorzy budowy budynku, będący właścicielami nieruchomości - działki nr [...], na której zlokalizowana jest budowa. Przepis art. 52 P.b ustanawia zasadę, że inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art, 50a oraz art. 51.

W zaistniałej sytuacji, w ocenie organu odwoławczego, PINB słusznie nakazał A. i P.K. rozebrać budynek mieszkalny jednorodzinny położony na działce nr [...], wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r. wydanej przez Starostę.

Odnosząc się do pozostałej treści odwołania WINB wyjaśnił, że przepisy P.b mają charakter bezwzględnie obowiązujący w tym sensie, że obiekty budowlane wykonane niezgodnie z warunkami w nich określonymi (samowolnie), nie mogą być legalizowane inaczej jak w trybie ustawowym. Legalizacja na podstawie przepisów P.b nie przewiduje prowadzenia mediacji ze stroną celem rozważenia i uwzględnienia w rozstrzygnięciu sytuacji osobistej strony czy też powodów naruszenia przez nią przepisów budowlanych. Każde niespełnienie warunków ustawowych w procesie legalizacji zobowiązuje organ do orzeczenia rozbiórki. Decyzja w tym przedmiocie ma charakter związany a nie uznaniowy i nie jest zależna od woli organu lub inwestora. Wyłącznie wymagania ustawowe decydują w P.b o możliwości zalegalizowania obiektu, a ich niespełnienie wyklucza zastosowanie innego, pozaustawowego trybu doprowadzenia obiektu do stanu zgodności z prawem (vide: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 03.03.2011 r. sygn. akt II SA/Bk 694/10). W omawianym przypadku, co wykazano w osnowie niniejszej decyzji, budowa jest sprzeczna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co powoduje brak możliwości wydania w sprawie innego rozstrzygnięcia niż rozbiórka.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi A.K. i P.K. złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucili:

1. naruszenie prawa procesowego, które miało mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ti. art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie: K.p.a) poprzez pozbawienie skarżących czynnego udziału na wszystkich stadiach postępowania poprzez brak umożliwienia wypowiedzenia się co do wszystkich zebranych materiałów,

2. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ti. art. 7 K.p.a poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego a także

3. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy ti. art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b poprzez podjęcie w stosunku do skarżących środków najbardziej uciążliwych (decyzja o rozbiórce), z pominięciem środków, które mogłyby umożliwić dostosowanie robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Mając na uwadze powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na zwrotu kosztów postępowania.

Uzasadniając zarzut określony w pkt. 1 skargi skarżący wskazali, że zgodnie z art. 10 K.p.a organy administracji publicznej obowiązane są zapewnić stronom czynny udział w każdym stadium postępowania, a przed wydaniem decyzji umożliwić im wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, a odstąpić od tej zasady mogą jedynie w wyjątkowych, wyczerpująco określonych w przepisach sytuacjach. WINB, pomimo iż do materiałów sprawy włączył pisma, z którymi skarżący nie mogli zapoznać się w trakcie postępowania przed organem I instancji (pismo z dnia [...] kwietnia 2012 r, w którym WINB zwraca się do Urzędu Gminy z prośbą o udzielenie informacji, pismo Naczelnika Wydziału Planowania Przestrzennego w Urzędzie Miasta z [...] maja 2012 r.) nie wezwał skarżących do zapoznania się i wypowiedzenia co do nowo zebranych materiałów. W konsekwencji skarżący, nie mieli możliwości ustosunkować się do treści ww. pism, a co za tym idzie wziąć czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym. Mając na względzie fakt, że skarżący nie byli zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika, a tym samym ich słabszą pozycję, organ powinien był dołożyć szczególnej staranności, w celu zapewnienia im możliwości skorzystania ze wszystkich przysługujących im uprawnień. W związku z powyższym, zdaniem skarżących, nie ulega wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana przez WINB z naruszeniem art. 10 K.p.a, tj. zasady wysłuchania stron.

Uzasadniając w dalszej części zarzut określony w pkt. 2 skargi skarżący podkreślili, że na podstawie art. 7 K.p.a organ ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych ze sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. W konsekwencji, organ powinien w szczególności szczegółowo zgromadzić i zbadać stan faktyczny w niniejszej sprawie tj. sytuację na działce, istniejącą zabudowę, zakres i rodzaj ewentualnych niezgodności z obowiązującymi przepisami. Taka analiza jest niezbędna dla ustalenia niezbędnych działań organu, w szczególności dla ustalenia możliwości usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości i odpowiedniego dostosowania zabudowy oraz ewentualną konieczność jej rozbiórki. W ocenie skarżących organ zaniechał przeprowadzenia takiej analizy, tym samym dopuścił się naruszenia ww. zasady określonej w art. 7 K.p.a.

Odnośnie naruszenia prawa materialnego skarżący wskazali natomiast, że zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b organ przed wydaniem nieodwracalnej i dotkliwej dla skarżących decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego znajdującego się na działce, powinien był wyznaczyć im odpowiedni termin na dostosowanie wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a dopiero w razie bezskutecznego upływu tego terminu podjąć środki dalej idące - bardziej uciążliwe dla skarżących. Tymczasem wydając decyzję o rozbiórce WINB nie dał skarżącym szansy na dostosowanie budynku wznoszonego na działce do wymagań przepisów prawa. Organ potraktował sprawę schematycznie, nie biorąc pod uwagę szczególnej sytuacji w jakiej znajdują się skarżący oraz tego w jaki sposób kształtują się rzeczywiste warunki zabudowania przestrzennego działki i terenu na jakim jest zlokalizowana.

Skarżący zwrócili uwagę, że określona w planie linia zabudowy w odległości 10 m od granicy działki nie ma żadnego uzasadnienia zarówno w przepisach prawa (m.in. rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. (Dz.U., Nr 75, poz. 690, ze zm.) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie) jak i w rzeczywistych warunkach panujących na działce i sąsiadujących z nią terenach - np. na sąsiadującej z działką nieruchomości nr ewidencyjny [...] linia zabudowy została wyznaczona w odległości zdecydowanie bliższej od granicy. Zatem nakazanie rozbiórki budynku znajdującego się na działce z powodu przekroczenia linii zabudowy oraz utrzymanie jej na działce w tym kształcie nie tylko znacznie ogranicza możliwość jej wykorzystania, ale jest także nie celowe.

Wydanie decyzji umożliwiającej skarżącym przebudowę budynku znajdującego się na działce w taki sposób by odpowiadał on przepisom prawa, byłoby dla skarżących dużym ułatwieniem, przede wszystkim ze względu na jej sytuację materialną. Wysokie koszty związane z rozbiórką oraz ponownym wszczęciem budowy będą dla niej bardzo dotkliwym obciążeniem finansowym, mogącym w konsekwencji w ogóle uniemożliwić jej realizację planowanej inwestycji.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

W piśmie z [...] sierpnia 2012 r. skarżący podtrzymali zarzuty, wnioski i twierdzenia zawarte w skardze, a nadto zaskarżonej decyzji zarzucili:

1) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.:

a) art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 52 w zw. z art. 50 ust. 1 P.b poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy wzniesiony na działce o nr [...] budynek nie został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r., wydanej przez Starostę ale został wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia jako wolno stojący parterowy budynek gospodarczy - altana o powierzchni zabudowy do 25 m2 do którego zastosowane przez organ drugiej instancji przepisy nie mają zastosowania,

b) art. 51 ust. 1 pkt 1 i art. 52 P.b w zw. z art. 64, art. 7 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez nakazanie skarżącym rozbiórki budynku wzniesionego na stanowiącej ich własność nieruchomości w sytuacji gdy stanowiący ograniczenie konstytucyjnego prawa własności tej nieruchomości plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony przez Radę Miejską (uchwała nr XLI/488/02 z dnia [...].06.2002r.) w zakresie ustalonej na działce nr [...] obowiązującej linii zabudowy jest niezgodny z powszechnie obowiązującym prawem tj. min. Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 ze zm.) oraz później wydawanymi decyzjami o warunkach zabudowy w tym dla działki o nr [...],

2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7 K.p.a poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w szczególności przyjęcie za obowiązujące własne ustalenie, że budynek na działce o nr [...] został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę nr [...] z [...] października 2007 r. wydanej przez Starostę, podczas gdy został on wzniesiony bez wymaganego zgłoszenia jako wolno stojący parterowy budynek gospodarczy - altana o powierzchni zabudowy do 25 m2.

Mając powyższe na uwadze skarżący wnieśli o uchylenie w całości zarówno zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a w wypadku ustalenia, że decyzje te zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. o stwierdzenie ich nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Sąd nie podziela stanowiska organów administracji, przyznając w tym zakresie rację skarżącym, iż roboty budowlane przez nich wykonane, polegające na budowie budynku na działce nr ewid. [...], wykonane zostały w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, wydanym przez Starostę [...] października 2007 r.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie nie można w ogóle mówić o odstąpieniu od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy w postaci zatwierdzonego projektu budowlanego oraz protokołu z oględzin obiektu budowlanego z [...] grudnia 2011 r., wskazuje bowiem, iż obiekt zrealizowany przez skarżących ma wymiary około 5,0m x 5,0m i wysokość około 5,2m, podczas gdy z zatwierdzonego projektu budowlanego wynika, że obiekt miał mieć 13,09m długości, 8,59m szerokości i 8,30m wysokości. Jego powierzchnia zabudowy to zatem 108,5m2. Nie można zatem przyjąć, iż zatwierdzony przez organ architektoniczno-budowlany projekt budowlany, z uwagi na różnice w gabarytach obiektu planowanego i zrealizowanego, stanowił w jakimkolwiek zakresie wyznacznik dla wybudowanego przez skarżących obiektu.

Błędne było zatem badanie możliwości prowadzenia działań naprawczych w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 P.b.

Niemniej jednak pomimo tego uchybienia rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, tj. nakazujące rozbiórkę obiektu, jest zgodne z obowiązującym prawem. Wskazać należy, że zrealizowany przez skarżących obiekt nie można zakwalifikować jako altany. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza bowiem, że obiekt ten wprawdzie o niewielkich gabarytach, tj. powierzchni zabudowy około 25m2, stanowi budynek w rozumieniu art. 3 pkt 2 P.b. Jest on bowiem trwale związany z gruntem, wydzielony jest z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Oznacza to, że na jego realizację konieczne było uzyskanie pozwolenia na budowę (zgodnie z art. 28 ust. 1 P.b), nie zaś jak twierdzą skarżący, wystarczało zgłoszenie jego budowy.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w rozpoznawanej sprawie miała miejsce samowola budowlana. W związku z tym powstaje pytanie, czy możliwa była jej legalizacja. Odpowiadając na tak postawione pytanie podkreślić należy, że jednym z warunków legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność budowy z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w tym w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi o tym art. 48 ust. 2 P.b. Niemożność wykazania zgodności wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, nie pozwala na legalizację takiego obiektu, co oznacza obowiązek wydania decyzji o nakazie rozbiórki. Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Z akt sprawy wynika, że budynek zrealizowany przez skarżących znajduje się w odległości około 3m od granicy z działką nr ewid. [...]. Jest to ewidentnie niezgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru A w obrębie wsi [...] z [...] czerwca 2002 r., który wprowadza nieprzekraczalną linię zabudowy w odległości 10m od granicy z działką nr ewid. [...].

Należy zaznaczyć, że plan ten, zgodnie z art. 14 ust. 8 u.p.z.p, stanowi akt prawa miejscowego. Nie utracił on mocy np. na podstawie wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego jego nieważność, wydanego wskutek skargi złożonej w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591), a zatem mógł stanowić podstawę oceny możliwości legalizacji obiektu.

Powyższe oznacza, że rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji nakazujące rozbiórkę budynku skarżących, pomimo niewłaściwego zastosowania trybu z art. 51 ust. 1 P.b, było prawidłowe i nie było w związku z tym podstaw do jego uchylenia.

Niejako na marginesie wymaga także podkreślenia, że nawet przy zakwalifikowaniu obiektu skarżących jako budynku gospodarczego - altany, zrealizowanego bez wymaganego zgłoszenia, rozstrzygnięcie organu nakazujące jego rozbiórkę także byłoby zgodne z prawem. Legalizacja bowiem obiektu budowlanego np. altany, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia, także jest możliwa jeżeli budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w tym w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Stanowi o tym wprost art. 49b ust. 2 P.b.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy art. 10 K.p.a, poprzez pozbawienie skarżących czynnego udziału w postępowaniu, wskazać należy, że na etapie postępowania odwoławczego organ odwoławczy istotnie zwrócił się do Urzędu Miasta i Gminy o udzielenie informacji czy nadal obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego w obrębie wsi [...], oraz czy rozpatrzone zostało wystąpienie skarżącego dotyczące zmiany w obowiązującym planie. To działanie stanowiło uzupełniające postępowanie dowodowe organu odwoławczego. Zatem organ powinien zapoznać skarżących z uzyskanymi dokumentami. Zdaniem Sądu uchybienie to nie miało jednak jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy. Stąd też zarzut naruszenia art. 10 K.p.a również uznać należało za nieuzasadniony.

Mając na uwadze wszystkie wyżej podniesione okoliczności, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270).