Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2167/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-02-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. a), ust. 2
journal: Dz.U. 2012 poz 1137
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Nowecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędzia WSA Jacek Fronczyk Protokolant st. ref. Katarzyna Zielińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2015 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267), art. 64 ust. 1 i 2, art. 64 c, art. 140 aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140 ab ust. 1 pkt 3 lit. a), ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), art. 41 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 260 ze zm.), § 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 951), utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nr [...] nakładającą na K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (zwana dalej "skarżącą") karę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych.

Do wydania niniejszej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] lipca 2013 r. w miejscowości [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] oraz trzyosiowej naczepy ciężarowej marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan M. K., który wykonywał przejazd z ładunkiem napoi w imieniu wspólników spółki cywilnej Pani A. K. i Pana W. K. Załadowcą przewożonego towaru był K. Sp. z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem z dnia [...] lipca 2013 r. W wyniku przeprowadzonych czynności wyjaśniających organ I instancji ustalił, że miało miejsce wykonywanie przejazdu po drogach krajowych pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII i gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż 10 %.

Następnie skarżąca złożyła odwołanie, w którym zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez niewykazanie niebudzących wątpliwości okoliczności i dowodów wskazujących, iż skarżąca miała wpływ lub godziła się na powstanie naruszenia, a także rażące naruszenie przepisów proceduralnych tj. art. 7, art. 10, art. 79, art. 80, art. 81 k.p.a. w rezultacie niezawiadomienia pełnomocnika strony o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania kierowcy oraz poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W związku z powyższym pełnomocnik wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu skarżąca podniosła ponadto, iż w wyniku niezawiadomienia jej o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przesłuchaniu kierowcy, nie miała ona możliwości złożenia wniosków dowodowych, w tym o przesłuchanie pracowników skarżącej.

Organ odwoławczy po analizie materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie uznał, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Argumentując swoją decyzję wskazał na obowiązujące w sprawie niniejszej przepisy ustawy Prawo o ruchu drogowym, w szczególności na przepis art. 64 ust. 1 i art. 140aa ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ podkreślił, że wykaz dróg krajowych i dróg wojewódzkich, na których obowiązuje nacisk osi do 8 t i 10 t został określony rozporządzeniem Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 6 września 2012 r. w sprawie wykazu dróg krajowych oraz dróg wojewódzkich, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 10 t, oraz wykazu dróg krajowych, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t (Dz. U. z 2012 r. poz. 1061). Droga krajowa nr 4 po której poruszał się pojazd nie została wymieniona w ww. rozporządzeniu, zatem w ocenie organu, zastosowanie znajduje zatem art. 41 ust. 1 ustawy o drogach publicznych, zgodnie z którym po drogach publicznych dopuszcza się ruch pojazdów o dopuszczalnym ucisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Stosownie do ust. 3 art. 41 ustawy o drogach publicznych drogi wojewódzkie inne niż drogi określone na podstawie ust. 2 pkt 1 (a więc określone ww. rozporządzeniu), drogi powiatowe oraz drogi gminne stanowią sieć dróg, po których mogą poruszać się pojazdy o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi do 8 t. Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 3 lit. a) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, dopuszczalna masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej wczepy 40 ton.

Organ wyjaśnił, że miejsce ważenia legitymuje się protokołem z pomiaru równości terenu na stanowisku kontroli pojazdów z dnia 29 kwietnia 2013 r., który zatwierdza stanowisko do ważenia pojazdów. Pojazd został zważony przy pomocy wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu typu SCALEX 14-01-20/R o nr fabrycznym [...]. Waga ta w dniu kontroli legitymowała sią ważnym świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w [...] z terminem ważności do 30 kwietnia 2015 r. Powyższe dokumenty zostały okazane kierowcy przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Pojazd zważono jednokrotnie, kierowca nie wnosił o ponowne ważenie. Po zważeniu i dokonaniu pomiarów sporządzono protokół kontroli, który kierowca podpisał bez uwag.

Organ wskazując na wyniki kontroli pomiarów pojazdu członowego, stwierdził następujące naruszenia dopuszczalnych norm:

1) nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu członowego - 12,62 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 1,12 t (ok. 9,7 % dopuszczalnej normy),

2) łączna masa pojazdu członowego - 40,54 t (po odjęciu błędu w wysokości 2 % zaokrąglonych do 0.1 t w górę dla każdej osi) - przekroczenie o 0,54 t (1,35 % dopuszczalnej normy).

3) podmiot wykonujący przejazd nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

W niniejszej sprawie organ I instancji stosownie do treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a) ustawy - Prawo o ruchu drogowym zastosował karę pieniężną, o której mowa w art. 140aa ust. 1 w wysokości 500 zł - za brak zezwolenia kategorii VII - gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%.

W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy jednoznacznie wskazywał, iż skarżąca jako załadowca towaru, miała wpływ oraz godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego. Maksymalna dopuszczalna przez przepisy masa całkowita pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 2-13, nie może przekraczać w przypadku dwuosiowego ciągnika siodłowego i trzyosiowej naczepy 40 ton. Kontrola wykazała przekroczenie masy całkowitej pojazdu (40,54 t po odjęciu błędów pomiarów w wysokości 2% i zaokrągleniu do 0,1 t w górę dla każdej osi), co ma bezpośrednie przełożenie na przekroczenie nacisków poszczególnych osi.

Mimo powyższego załadowca umożliwił wyjazd takiego pojazdu na drogę publiczną. Zdaniem organu II instancji ta okoliczność jednoznacznie dowodziła, że strona miała wpływ, w dodatku znaczący, na powstanie naruszeń przepisów dotyczących dopuszczalnych parametrów pojazdu wypuszczając na drogę pojazd nienormatywny. W ten sposób załadowca pośrednio miał swój wkład w pogorszenie się nie tylko stanu technicznego dróg (w tym drogi prowadzącej do swego przedsiębiorstwa), ale też przyczynił się do pogorszenia bezpieczeństwa ruchu drogowego.

Organ podkreślił, że najwyższy przewidziany przepisami prawa powszechnie obowiązującego dopuszczalny nacisk pojedynczej osi napędowej pojazdu wynosi 11,5 t. W trakcie kontroli stwierdzono, natomiast iż nacisk pojedynczej osi napędowej wynosił w sprawie niniejszej 12,62 t. Wobec tego, zdaniem organu skarżąca była świadoma, iż wypuszczając z miejsca załadunku pojazd o takich parametrach zostaną przekroczone dopuszczalne normy w zakresie masy całkowitej pojazdu i dopuszczalnych nacisków osi pojazdu.

Zdaniem organu, przez wpływ należy rozumieć bezpośredni i realny związek przyczynowy pomiędzy stwierdzonym naruszeniem, a zachowaniem podmiotu wykonującego przejazd. Załadowanie przez załadowcę zbyt dużej ilości towaru było warunkiem koniecznym ale i wystarczającym do powstania naruszenia. Ponadto należy zauważyć, iż załadowca powinien zawsze upewnić się czy podmiot wykonujący przejazd posiada zezwolenie, a ponadto sprawdzić, czy pojazd (zespół pojazdów) po załadunku będzie mógł poruszać się po drogach publicznych na podstawie okazanego zezwolenia.

Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż nie została ona zawiadomiona o przesłuchaniu kierowcy, wyjaśnił, iż do przedmiotowego przesłuchania doszło w trakcie kontroli drogowej. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji wypełnił obowiązek wynikający z art. 7 oraz 77 k.p.a. i zgromadził w aktach sprawy dowody, które są konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dopuścił jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem. Zdaniem Głównego Inspektora Transportu Drogowego zaskarżona decyzja organu I instancji zawiera niezbędne elementy określone w art. 107 k.p.a. tj. oznaczenie organu administracji publicznej, datę wydania, oznaczenie strony lub stron, powołanie podstawy prawnej, rozstrzygnięcie, uzasadnienie faktyczne i prawne, pouczenie, czy i w jakim trybie służy od niej odwołanie, podpis z podaniem imienia i nazwiska oraz stanowiska służbowego osoby upoważnionej do wydania decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, iż organ I instancji dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego i karę pieniężną w wysokości 500 (słownie: pięćset tysięcy) złotych nałożył zgodnie z przepisami prawa.

Według oceny organu II instancji, zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w związku z przepisami Prawa przewozowego prowadzi do wniosku, że obowiązki załadowcy nie kończą się tylko na umożliwieniu przewoźnikowi wjazdu i wyjazdu na swój teren. Jest on odpowiedzialny za dokonanie załadunku i to takiego, który nie będzie skutkował naruszeniem norm w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu. Wszak podstawowe instrumenty do zbudowania odpowiedniego stanu prawnego pojazdu, na który dokonywany jest załadunek, spoczywają właśnie w rękach załadowcy, który kierował czynnościami załadunkowymi. To on też czuwa nad wykonaniem właściwego finału transakcji handlowej, poprzez wydanie towaru w takiej ilości, jaka była zamówiona (i opłacona przez nabywcę). Dlatego też wprowadzenie regulacji umożliwiającej nakładanie kar pieniężnych na załadowców za przyczynienie się do powstania na ich terenie naruszeń prawa miało jak najbardziej racjonalne uzasadnienie.

Od decyzji Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:

1) naruszenie art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 20.06.1997 r. Prawo o ruchu drogowym (tj. Dz. U. 2012 poz. 1137) poprzez brak wykazania niebudzących wątpliwości okoliczności i dowodów wskazujących, że skarżąca miała wpływ lub godziła się na naruszenie art. 140aa ust. 1 powołanej ustawy.

2) rażące naruszenie przepisów proceduralnych, a to art. 7, 10, 79, 80, 81 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez:

a) brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego,

b) brak zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o zakończeniu postępowania dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszenia żądań,

c) brak zawiadomienia pełnomocnika skarżącej o przeprowadzeniu dowodu z przesłuchania świadka - kierowcy pojazdu,

d) przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów,

e) uznanie, że okoliczności faktyczne zostały udowodnione, podczas gdy skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika nie miała możliwości wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów.

Organ II instancji w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi, wskazując, że aktualne pozostaje stanowisko wyrażone w treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, a to w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: "p.p.s.a.").

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. jak i utrzymana nią w mocy decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] października 2013 r. nie naruszają prawa w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.

Skarżąca K. Sp. z o.o. z siedzibą w K. w złożonej skardze podnosi przede wszystkim, iż przy wydaniu zaskarżonej decyzji jak i decyzji organu I instancji doszło do naruszenia szeregu przepisów postępowania administracyjnego, które skutkowały naruszeniem prawa materialnego poprzez przyjęcie, że miała ona wpływ lub godziła się na naruszenie art. 140aa ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym co w ostatecznym wyniku skutkowało założeniem na skarżącą kary pieniężnej w wysokości 500 złotych.

Zarzuty skargi, według oceny Sądu, nie są zasadne.

Z ustaleń faktycznych poczynionych przez organy obu instancji wynika, że skarżąca była załadowcą towaru, który następnie był przewożony przez przedsiębiorcę A. K. i W. K., prowadzących firmę T. s.c. Do kontroli drogowej pojazdu doszło na drodze krajowej nr [...] o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej pojazdu na drodze do 11,5 t. Z protokołu kontroli pojazdu wynika, że przewożony był ładunek podzielny w postaci napoi, przy czym doszło do przekroczenia zarówno dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu o 0,54 t jak i nacisku pojedynczej osi napędowej o 1,12 t, natomiast przewoźnik towaru nie miał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym.

Zgodnie z art. 140aa ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym odpowiedzialność za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami przewidzianymi dla tego zezwolenia spoczywa także na podmiocie wykonującym inne czynności związane z przewozem drogowym, w szczególności na organizatorze transportu, nadawcy, odbiorcy, załadowcy lub spedytorze, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują, że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.

W niniejszej sprawie na podstawie zeznań świadka tj. kierowcy pojazdu organ ustalił, że pomagał on pracownikom firmy K. dokonywać załadunku towaru. Jak zeznał ww. świadek nikt na załadunku nie odnosił się do sytuacji związanej z nienormatywnością pojazdu i pojazd nie był ważony po dokonaniu załadunku. W tym stanie rzeczy skoro skarżąca nie dokonała niezbędnych czynności związanych z ustaleniem nienormatywności pojazdu, winna ona odpowiadać w niniejszej sprawie, albowiem co najmniej godziła się na powstanie naruszenia obowiązków lub warunków przewozu drogowego.

W tym miejscu należy wskazać, że kierowca kontrolowanego pojazdu został przesłuchany, gdy toczyło się postępowanie kontrolne a więc jeszcze przed wszczęciem postępowania administracyjnego w sprawie. Z tego względu niezasadny jest zarzut strony, że pozbawiona ona została możliwości obrony swoich praw z uwagi na brak powiadomienia jej pełnomocnika o terminie przeprowadzenia dowodu z zeznań świadka. W piśmie z dnia 5 lipca 2013 r. zawiadamiającym stronę o wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia na nią kary pieniężnej została ona m.in. pouczona o przysługującym jej prawie do składania wniosków dowodowych. Z prawa tego strona w toku postępowania nie skorzystała. Jedynie w odwołaniu od decyzji, wydanej w I instancji skarżąca zaznaczyła, że powinny być przesłuchane osoby, które uczestniczyły w załadunku towaru, jednakże mimo, że byli to pracownicy skarżącej nie podała ich danych osobowych. Tymczasem to na niej jako podmiocie chcącym uwolnić się od odpowiedzialności spoczywał ciężar dowodowy w sprawie. Zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. z uwagi na niepowiadomienie pełnomocnika o zakończeniu postępowania dowodowego o tyle nie jest skuteczny, że skarżąca nie wykazała jakie ujemne konsekwencje z tego powodu poniosła.

Reasumując, Sąd nie dopatrzył się wskazywanego w skardze naruszenia art. 7, 10, 79, 80, 81 k.p.a.

Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony i oceniony przez organy obu instancji, Sąd nie dopatrzył się też naruszenia prawa materialnego. Wymierzona stronie skarżącej kara pieniężna znajduje podstawę w art. 64 ust. 1 i 2, 64c, 140aa ust. 1, ust. 3 pkt 2, art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. a, ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym.

Wobec bezskuteczności zarzutów skargi Sąd orzekł o jej oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a.