Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 2373/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Inspektor Transportu Drogowego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
article: art. 5b ust. 1; art. 18 ust. 4a i 4b, ust. 5; art. 4 pkt 11; art. 1; art. 5 ust. 1; art. 87 ust. 1; art. 92a ust. 1, 2 i 6;
journal: Dz.U. 2016 poz 1907
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 51
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) NR 1071/2009 z dnia 21 pażdziernika 2009 r. ustanawiające wspólne zasady dotyczące  warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylające dyrektywę Rady 96/26/WE (Tekst mający znaczenie dla EOG)
journal: Dz.U.UE.L 2009 nr 300 poz 88 par 2 pkt 4
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do  międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniające rozporządzenie (WE) nr 561/2006 (Tekst mający znaczenie dla  EOG).
article: art. 76 par 1;
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: par 4 ust. 1; par 3;
journal: Dz.U. 2002 nr 239 poz 2039
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów  prawnych.
journal: Dz.U. 2011 nr 48 poz 247
law: Ustawa z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym.
journal: Dz.U.UE.L 1998 nr 204 poz 37
law: Dyrektywa  98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w dziedzinie  norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2015 nr 241 poz 1
law: Dyrektywa (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiająca procedurę udzielania informacji w  dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego
article: art. 193; art. 22;
journal: Dz.U. 1997 nr 78 poz 483
law: Konstytucja Rzeczypospolitej Pol
article: art. 46 pkt 21
journal: Dz.U. 2020 poz 875
law: Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS- CoV-2

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Pamela Kuraś – Dębecka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Śliwińska Sędzia WSA Joanna Wegner po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2021 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej "GITD") utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (dalej "WITD"), którą nałożono na A. P. (dalej "Skarżący") karę pieniężną w wysokości 8.000 złotych.

Jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 - dalej k.p.a.) art. 4 pkt 11 i 22, art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a, art. 87 ust. 1, art. 92a ust. 1, 2 i 6 ustawy z dnia 06 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. p. z 2016 r. poz. 1907 ze zm.) oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym - dalej u.d.p.

I.

Dnia [...] października 2016 r. poddano kontroli drogowej samochód osobowy marki F. o numerze rejestracyjnym [...] kierowany przez M. M. Kierujący okazał do kontroli dowód rejestracyjny pojazdu, prawo jazdy, zaświadczenie oraz wypis z licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym wystawione na przedsiębiorcę. W toku kontroli stwierdzono wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 u.t.d., oraz wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że przedsiębiorca posiadał licencję nr [...] na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym udzieloną przez Prezydenta W., a w dniu 8 września 2016 r. r. wystąpił z wnioskiem o udzielenie licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym oraz zgłosił do wykazu pojazdów samochód osobowy marki F. nr rej. [...].

WITD decyzją z [...] marca 2017 r. nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d., z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.

Nie zgadzając się z powyższym rozstrzygnięciem, Skarżący złożył odwołanie, w którym wniósł o jego zmianę i umorzenie postępowania. Po rozpatrzeniu odwołania GITD decyzją z [...] marca 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.

W uzasadnieniu GITD przedstawił zasady wykonywania przewozu okazjonalnego oraz krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób. W ocenie GITD przewóz wykonywany przez Skarżącego nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. W dniu kontroli kierujący przewoził dwójkę pasażerów pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, podczas gdy przewóz okazjonalny może być wykonywany tylko pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Organ wskazał także, że warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa, a opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed wykonaniem przewozu, co potwierdził jeden z pasażerów przesłuchany w charakterze świadka. W ocenie organu odwoławczego wskazuje to, na fakt prawidłowego nałożenia kary pieniężnej. GITD wskazał, że organ I instancji wydając zaskarżoną decyzję, uwzględnił posiadaną przez Skarżącego licencję na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym. Organ odwoławczy uznał, że skoro Skarżący posiada licencję uprawniającą do wykonywania krajowego transportu drogowego osób, ma także obowiązek stosowania się do zakazów określonych art. 4 pkt 11 u.t.d. GITD wyjaśnił, że przewozy okazjonalne nie są odrębną instytucją prawną od przewozów określonych w art. 5b ust. 1 pkt 1 i 2 u.t.d. co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. W ocenie organu odwoławczego WITD w toku postępowania zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i tym samym nie naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a. Swoje rozstrzygnięcie organ I instancji oparł na prawidłowo zebranym materiale dowodowym i prawidłowo dokonał jego wszechstronnej oceny oraz uzasadnił swoje stanowisko wyrażone w decyzji, w sposób wymagany przez normę prawa zawartą w przepisie art. 107 § 3 k.p.a.

GITD podkreślił, że Skarżący nie wykazał, aby brak zawiadomienia o zakończeniu postępowania dowodowego uniemożliwił mu dokonanie konkretnych czynności niezbędnych do wyjaśnienia sprawy i tym samym, aby to uchybienie art. 10 § 1 k.p.a. mogło mieć wpływ na wynik sprawy. GITD wyjaśnił także, że dowód z przesłuchania strony jest dowodem subsydiarnym i przeprowadza się go po wyczerpaniu środków dowodowych lub gdy z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, co w rozpoznawanej sprawie nie nastąpiło. Ponadto organ uznał zarzuty Skarżącego dotyczące protokołu kontroli za polemikę z ustaleniami poczynionymi przez WITD i wskazał, że podczas kontroli kierujący nie zgłosił żadnych zastrzeżeń do protokołu, odmawiając jednocześnie podpisania protokołu bez wskazania przyczyny odmowy jego podpisania, co nie pozbawiło protokołu mocy dowodowej. Dodatkowo organ odwoławczy wskazał, że wniosek o przeprowadzenie rozprawy nie podlega uwzględnieniu, gdyż w sprawie nie zaszła żadna z sytuacji nakazujących przeprowadzenie rozprawy. GITD podniósł przy tym, że przeprowadzenie postępowania dowodowego bez konieczności przeprowadzania rozprawy, przyspiesza ustalenie stanu faktycznego sprawy i jej rozstrzygnięcie. Organ zauważył także, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie zawiera żadnych przesłanek, które dawałyby możliwość zastosowania art. 92c u.t.d., gdyż do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym doszło w wyniku działań Skarżącego który wykonywał usługi przewozu osób niewłaściwym pojazdem.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji zarzucając:

1) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 8 art. 7, art. 77 § 1, art. 107, art. 76 § 1, art. 80 oraz 86 k.p.a. polegające na nieuchyleniu decyzji organu I instancji i wydanie zaskarżanej decyzji, pomimo że WITD błędnie ustalił, iż pojęcie: "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" jest tożsame z pojęciem "przewóz okazjonalny samochodem osobowym", co doprowadziło do wadliwego przyjęcia, że Skarżący wykonywał przewóz okazjonalny, podczas gdy wykonywał on krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym, na którego podjęcie i wykonywanie posiadał stosowną licencję;

2) naruszenie art. 4 pkt 1 i pkt 11, art. 5b ust 1 pkt 1 i art. 18 ust 4a i 4b pkt 2 u.t.d. przez ich błędną wykładnię polegająca na przyjęciu, że "krajowy transport drogowy w zakresie przewozu osób samochodem osobowym" jest tożsamy z "przewozem okazjonalnym samochodem osobowym", co doprowadziło do przyjęcia, iż Skarżący pomimo posiadania licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób samochodem osobowym powinien był spełnić warunki i kryteria przewidziane dla przewozu okazjonalnego albo wykonywać przewóz okazjonalny samochodem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą;

3) błędne przyjęcie, że art. 5b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w zw. z art. 4 pkt 11 u.t.d. może być zastosowany, w sytuacji, gdy przedmiotowe przepisy stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art.8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady a wiec, zdanie TSUE na taki przepis nie można się powoływać wobec jednostek, a w konsekwencji;

4) niewłaściwe zastosowanie art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz lp. 2.10. załącznika nr 3 do u.t.d. i bezzasadne nałożenie kary pieniężnej za przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego z uwzględnieniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b u.t.d.;

5) art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz.U. z 2017 r., poz. 2168), dalej: "u.s.g.", w związku z art. 22 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie.

Ponadto Skarżący wniósł o zwrócenie się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o zbadanie czy art. 18 ust. 4a i 4b oraz art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowią przepisy techniczne w rozumieniu dyrektywy 98/34 oraz dyrektywy 2015/1535 i powinny podlegać notyfikacji do Komisji Europejskiej i są zgodne z prawem i praktyką Unii Europejskiej. Dodatkowo Skarżący zażądał zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie czy art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. jest zgodny z art. 22 Konstytucji RP oraz rozważenie czy art. 18 ust. 4a i 4b u.t.d. nie ogranicza działalności gospodarczej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

II.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 grudnia 2017 r. (sygn. akt VI SA/Wa 1041/17) oddalił skargę.

Sąd I instancji wskazał, że przewóz wykonywany w imieniu skarżącego w dniu kontroli nie spełniał wymogów określonych w art. 18 ust. 4a oraz art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d, który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed wykonaniem przewozu. Okoliczności te potwierdził jeden z pasażerów przewożonych w dniu kontroli przesłuchany w charakterze świadka. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma na celu przeciwdziałanie wprowadzeniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Sąd I instancji wskazał, że przewidziana art. 18 ust. 4b u.t.d. możliwość odstąpienia od obowiązku wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem przeznaczonym dla 7 osób wraz z kierowcą adresowana jest wyłącznie do przedsiębiorców świadczących usługi przewozowe, a określone wskazanym przepisem przesłanki należy czytać łącznie. Określone art. 18 ust. 4b u.t.d. zwolnienie dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego przez samego przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe lub zatrudnionego przez niego kierowcę, przy czym sam przewóz poprzedzać musi zawarta w lokalu przedsiębiorstwa pisemna umowa oraz określenie opłaty ryczałtowej za przewóz, która uiszczana jest na rzecz przedsiębiorstwa.

Od tego wyroku Skarżący złożył skargę kasacyjną, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Skargę kasacyjną oparto na obu podstawach kasacyjnych przewidzianych w art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: p.p.s.a.)

III.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 5 sierpnia 2021 r. (sygn. akt II GSK 1431/18) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie spełnia wymogów i standardów, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd, bowiem nie zastosował się w pełni do dyspozycji art. 141 § 4 p.p.s.a., gdyż uzasadnienie zaskarżonego wyroku nie zawiera wszystkich elementów, jakie wskazuje ustawa.

Zdaniem NSA w skardze kasacyjnej trafnie zarzucono, że Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku nie ustosunkował się do zarzutu, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc za tym idzie, w ocenie przedsiębiorcy, nie mogą być stosowane wobec jednostek.

Ponadto słusznie zarzucono w skardze kasacyjnej, że uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska WSA, co do zarzutu, iż art. 18 ust 4a i art. 18 ust. 4 b u.t.d. stanowią naruszenie art. 6 ust 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej oraz art. 22 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zarówno zaskarżona decyzja GITD, jak i utrzymana nią w mocy decyzja WITD, nie naruszają prawa.

Podkreślić należy, że stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Przyjmuje się, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca w sprawie dla sądu pierwszej instancji zarówno wówczas, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak również przepisów postępowania administracyjnego. Oznacza to, że wojewódzki sąd administracyjny jest obowiązany rozpatrzyć sprawę ponownie, stosując się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach.

Uchylając wyrok sądu I instancji Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wadliwy sposób sporządzenia uzasadnienia zaskarżonego wyroku uniemożliwia kontrolę zasadności pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej (zarówno procesowych, jak i materialnoprawnych).

W szczególności Sąd I instancji nie ustosunkował się do zarzutu, iż art. 5 b ust. 1, art. 18 ust. 4a i 4b w związku z art. 4 pkt 11 u.t.d. stanowią przepisy techniczne, które nie zostały prawidłowo notyfikowane Komisji Europejskiej w świetle art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/ WE Parlamentu Europejskiego i Rady, a więc za tym idzie, w ocenie przedsiębiorcy, nie mogą być stosowane wobec jednostek.

Przechodząc zatem do meritum sprawy to w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego stan faktyczny sprawy został ustalony prawidłowo, a organy słusznie przyjęły, że Skarżący w dacie zdarzenia objętego kontrolą drogową wykonywał przewóz okazjonalny pojazdem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d.

Na wstępie należy zaznaczyć, że ustawa o transporcie drogowym, stanowiąca materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie, określa zasady podejmowania i wykonywania m.in. krajowego transportu drogowego; międzynarodowego transportu drogowego; niezarobkowego krajowego przewozu drogowego; niezarobkowego międzynarodowego przewozu drogowego, a także zasady działania Inspekcji Transportu Drogowego i odpowiedzialność za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego podmiotów wykonujących przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, kierowców, osób zarządzających transportem i innych osób wykonujących czynności związane z przewozem drogowym (art. 1 u.t.d.).

Zgodnie z regulacją art. 4 pkt 11 u.t.d. przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.

W myśl art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, przy czym art. 18 ust. 4b u.t.d. dopuszcza przewóz okazjonalny:

1. pojazdami zabytkowymi,

2. samochodami osobowymi:

a. prowadzonymi przez przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe albo zatrudnionego przez niego kierowcę,

b. na podstawie umowy zawartej w formie pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa,

c. po ustaleniu opłaty ryczałtowej za przewóz przez rozpoczęciem przewozu; zapłata za przewóz regulowana jest na rzecz przedsiębiorcy w formie bezgotówkowej; dopuszcza się wniesienie opłat gotówką w lokalu przedsiębiorstwa.

Stosownie do art. 5 ust. 1 u.t.d. podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i ust. 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE.L.2009.300.51), dalej "rozporządzenie nr 1071/2009".

Gdy chodzi o warunki podjęcia i wykonywania krajowego transportu drogowego w zakresie przewozu osób, określa je art. 5b ust. 1 u.t.d. stanowiąc, że ich podjęcie i wykonywanie: 1. samochodem osobowym, 2. pojazdem samochodowym, przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 i nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, 3. taksówką - wymaga uzyskania odpowiedniej licencji.

W orzecznictwie sądów administracyjnych uznano, że skoro jedyna definicja przewozu okazjonalnego, jaka znajduje się w art. 4 pkt 11 u.t.d., jest nieprecyzyjna i nie określa, co dokładnie jest przewozem okazjonalnym, uzasadnione jest sięgnięcie po kryteria charakteryzujące "przewóz okazjonalny" w prawie unijnym. I tak, w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) Nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych i zmieniającym rozporządzenie (WE) Nr 561/2006 (Dz.U.UE.L.2009.300. 88), dalej "rozporządzenie Nr 1073/2009", za usługi okazjonalne uznaje się "usługi, które nie są objęte definicją usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika" (§ 2 pkt 4 rozporządzenia Nr 1073/2009).

Wskazać ponadto należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, że zawarte w przepisach dotyczących transportu drogowego sformułowanie "przewóz okazjonalny" należy odczytywać zgodnie ze znaczeniem przymiotnika "okazjonalny", jako "odnoszący się do określonej okazji - okoliczności, sytuacji, wywołany przez nią, dostosowany do niej" (Słownik języka polskiego, pod redakcją prof. dr Mieczysława Szymczaka, t. II, Warszawa 1998, s. 499). W odróżnieniu od przewozów regularnych, przewóz okazjonalny osób wiąże się ze świadczeniem usług przewozowych osób w nadarzających się okazjach, zainicjowanych przez zleceniodawcę lub przewoźnika (por. wyrok NSA z 20 września 2007 r., sygn. akt I OSK 1361/06, publ. Lex nr 384423).

Ustalony w tym zakresie przez organ stan faktyczny, stanowiący podstawę skarżonego rozstrzygnięcia, nie budzi wątpliwości Sądu.

Stosownie do art. 18 ust. 5 u.t.d. przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się:

1) umieszczania i używania w pojeździe taksometru;

2) umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi;

3) umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.

Według art. 87 ust. 1 ww. ustawy podczas wykonywania przewozu drogowego kierowca pojazdu samochodowego, z zastrzeżeniem ust. 4, jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać, na żądanie uprawnionego organu kontroli, m.in. kartę kierowcy, zapisy urządzenia rejestrującego samoczynnie prędkość jazdy, czas jazdy i czas postoju, obowiązkowe przerwy i czas odpoczynku oraz zaświadczenie albo oświadczenie, o których mowa w art. 31 ustawy o czasie pracy kierowców, a ponadto wykonując transport drogowy - wypis z licencji.

W myśl art. 3 ustawy z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym przedsiębiorcy wykonujący do dnia wejścia w życie ustawy działalność gospodarczą w zakresie przewozu okazjonalnego mogą ją wykonywać, na dotychczasowych zasadach przez okres określony w licencji, nie dłużej jednak niż w okresie roku od dnia wejścia w życie ustawy.

Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10.000 złotych za każde naruszenie. Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10.000 złotych (ust. 2). Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 u.t.d.).

Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8.000 złotych (lp. 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym).

Przenosząc powyższe uregulowania na grunt niniejszej sprawy należy wskazać, że Skarżący dopuścił się naruszenia wyżej wskazanych przepisów u.t.d. Zaskarżoną decyzją nałożono na stronę karę pieniężną w kwocie 8000 zł. Podstawę faktyczną rozstrzygnięcia stanowiło naruszenie polegające na wykonywaniu przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie wynika, że podczas przeprowadzonej w dniu [...] października 2016 r. w W. przy [...] kontroli drogowej samochodu osobowego ustalono, że kierujący przewoził dwójkę pasażerów. Usługę kierujący wykonał pojazdem przeznaczonym do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Przebieg i ustalenia kontroli zostały zawarte w protokole kontroli nr [...] z dnia [...] października 2016 r.

Sąd podziela stanowisko organu, ze wykonywany przez Skarżącego w dniu kontroli przewóz nie spełnił wszystkich wymogów wykonywania przewozu okazjonalnego. Pojazd marki F. o numerze rejestracyjnym [...], którym kierujący wykonywał przewóz osób jest przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą, co jednoznacznie potwierdza kserokopia dowodu rejestracyjnego skontrolowanego pojazdu.

Jak juz wyżej wspomniano ponieważ w myślart. 18 ust. 4a u.t.d.- przewóz okazjonalny może być wykonywany tylko pojazdem samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą, zatem skontrolowany pojazd tego warunku nie spełniał. Przewóz wykonywany w imieniu Skarżącego w dniu kontroli nie spełniał również wymogów określonych w art. 18 ust. 4b pkt 2 u.t.d. który dopuszcza wykonywanie przewozów okazjonalnych. Warunki przewozu wykonywanego w dniu kontroli nie zostały ustalone w formie umowy pisemnej w lokalu przedsiębiorstwa ani opłata nie została ustalona w formie ryczałtowej przed wykonaniem przewozu. Okoliczności te potwierdził jeden z pasażerów przewożonych w dniu kontroli przesłuchany w charakterze świadka. Świadek jednoznacznie zeznał, że nie zawierał umowy pisemnej z kierowcą ani nie ustalał wysokości opłaty za wykonanie usługi przed rozpoczęciem jej wykonania. Dlatego organ I instancji prawidłowo nałożył na Skarżącego karę pieniężną w wysokości 8000 zł stosownie do treści art. 92a ust. 1, 2 i 6 u.t.d. oraz lp. 2.10 załącznika nr 3 do tej ustawy.

Nie ulega wątpliwości, że ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. było wyeliminowanie przypadków omijania w ten sposób przepisów rejestracyjnych dotyczących uzyskiwania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką (por. uzasadnienie do projektu ustawy, druk sejmowy nr 3930). Wprowadzenie ścisłego rozróżniania transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 18 u.t.d.) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczonych pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzeniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.

Powołany przepis, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, nie stwarza wątpliwości interpretacyjnych a organ prawidłowo go zastosował, uznając, że przesłanki nim określone zostały w sprawie spełnione.

Jak wskazano wyżej przewidziana art. 18 ust. 4b u.t.d. możliwość odstąpienia od obowiązku wykonywania przewozów okazjonalnych samochodem przeznaczonym dla 7 osób wraz z kierowcą adresowana jest wyłącznie do przedsiębiorców świadczących usługi przewozowe, a określone wskazanym przepisem przesłanki należy czytać łącznie. Określone art. 18 ust. 4b u.t.d. zwolnienie dopuszcza wykonywanie przewozu okazjonalnego przez samego przedsiębiorcę świadczącego usługi przewozowe lub zatrudnionego przez niego kierowcę, przy czym sam przewóz poprzedzać musi zawarta w lokalu przedsiębiorstwa pisemna umowa oraz określenie opłaty ryczałtowej za przewóz, która uiszczana jest na rzecz przedsiębiorstwa.

Nie jest sporne, że kontrolowany przewóz dokonywał się samochodem osobowym, a więc samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a u.t.d. Nie jest też sporne, że Skarżący realizował przewóz na podstawie umowy z pasażerem, a opłata została uiszczona na rzecz Skarżącego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje za prawidłowe stanowisko organu.

Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 września 2010 r. sygn. akt VI SA/ 1399/10, że "Sporządzenie protokołu z kontroli drogowej znajduje umocowanie w art. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jedn.: Dz. U. z 2007 r. Nr 12, poz. 874 z późn. zm.). Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe, w ich zakresie działania stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone. Protokół korzysta, z wiarygodności zawartych w nim ustaleń z tego jeszcze względu, że sporządzany jest z udziałem przedstawiciela podmiotu kontrolowanego, który ma prawo wnieść do niego zastrzeżenia. Protokół obrazuje stan faktyczny, który później może być trudny do odtworzenia. Dlatego, podpisanie bez zastrzeżeń przez osobę kontrolowaną, protokół stanowi dowód w sprawie". W tej sytuacji zarzuty skargi w tym zakresie nie zasługiwały na uwzględnienie.

Realizując wytyczne zawarte w wyroku NSA oraz ustosunkowując się do wniosku skargi o zwrócenie się do TSUE oraz Trybunału Konstytucyjnego Sąd uznał , że wnioski te są bezzasadne.

Po pierwsze, wbrew twierdzeniom skargi nie występują także żadne powody, które mogłyby skłonić Sąd do zwrócenia się do TSUE.

Sąd wskazuje, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych notyfikacji norm podlegają normy krajowe oraz ich zmiany, z wyłączeniem tych norm, które są wprowadzeniem normy europejskiej lub normy międzynarodowej. W myśl z kolei § 4 ust. 1 rozporządzenia notyfikacji aktów prawnych podlegają akty prawne zawierające przepisy techniczne, z wyjątkiem aktów zgodnych z obowiązującymi aktami Wspólnoty Europejskiej. które skutkują przyjęciem specyfikacji technicznych i przepisów dotyczących usług.

Zmiany do ustawy o transporcie drogowym wprowadzone ustawą z dnia 4 lutego 2011 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym (Dz. U. 2011, Nr 48, poz. 247) i ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. 2013, poz. 567 z późn. zm.) nie wymagały notyfikacji Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą 98/34/WE i dyrektywą 2015/1535, jako że wprowadzane przepisy nie tylko nie były sprzeczne z prawem Unii Europejskiej ale stanowiły jego wykonanie.

W wyroku z 8 lipca 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w podobnej jak ta sprawie, że:(...) zgodnie z utrwalonym stanowiskiem TSUE, ocena potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym dotyczącym wykładni lub ważności aktu prawa unijnego należy do sądu krajowego, w tym sądu ostatniej instancji. Określone zagadnienie, aby mogło być przedmiotem pytania prejudycjalnego, powinno dotyczyć kwestii interpretacji prawa unijnego znajdującego zastosowanie w sprawie zawisłej przed sądem krajowym. Samo jednak podniesienie kwestii dotyczącej prawa unijnego przez stronę postępowania nie przesądza o potrzebie skierowania takiego pytania. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie poddanej kontroli instancyjnej nie zachodziła uzasadniona wątpliwość co do wykładni wskazanych przepisów prawa unijnego, stąd też NSA nie widzi potrzeby wystąpienia z pytaniem prejudycjalnym do TSUE." ( sygn. akt II GSK 1336/18).

Po drugie, Sąd nie dopatrzył się także przyczyn, dla których miałby zwrócić się z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego. W myśl art. 193 Konstytucji RP przedstawianie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytań prawnych stanowi prawo a nie obowiązek Sądu. Z uprawnienia tego Sąd powinien skorzystać dopiero wówczas jeśli dojdzie do przekonania o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją. Takich wątpliwości w odniesieniu do kwestionowanych przepisów u.t.d. skład orzekający się nie dopatrzył. Jak wskazano powyżej przepisy wymagające spełnienia wymogów formalnych w przypadku przewozu osób mają bowiem na celu zapewnienie bezpieczeństwa pasażerów, a więc pełnią niewątpliwą rolę ochronną w stosunku do ważnego interesu publicznego, o jakim mowa w art. 22 Konstytucji. Nadto dotyczą wszystkich wykonujących przewóz osób niezależnie od tego czy prowadzą oni działalność gospodarczą czy też nie. W konsekwencji w rozpatrywanej sprawie nie doszło do naruszenia art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej w związku z art. 22 Konstytucji RP przez ich niezastosowanie.

W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzono w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy i wyczerpujący, a organy rozstrzygnęły sprawę w oparciu o całokształt materiału dowodowego, wskazując, że okoliczności sprawy zostały udowodnione.

Wobec niezasadności zarzutów skargi, jak również nie stwierdzenia przez Sąd z urzędu tego rodzaju uchybień, które mogłyby mieć wpływ na treść skarżonego rozstrzygnięcia, które Sąd ma obowiązek badać z urzędu, skargę należało oddalić.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.

Niniejszy wyrok został wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz związanych z nimi sytuacji kryzysowych (Dz.U. poz. 374, ze zm.), dodanego na podstawie art. 46 pkt 21 ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz.U. poz. 875) zmieniającej wyżej wymieniona ustawę z dniem 16 maja 2020 r.