Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt I SA/Sz 890/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2014-03-12 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: journal: Dz.U.UE.L 2004 nr 141 poz 18  art. 73 ust. 1, ust. 3, ust. 4 i ust. 5
law: Rozporządzenie Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji  oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla  systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników
article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Ewa Wojtysiak,, Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Michał Iwanowski, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 marca 2014 r. sprawy ze skargi Ł. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania działalności rolniczej na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania za lata 2009-2011 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia 15 lipca 2013r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 §1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej zwanej: "kpa") w związku z art. 29 ust. 1-5 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa ( Dz.U. z 2008 r. Nr 98, poz. 634 ze zm., zwanej dalej "ustawa o ARiMR") oraz w związku z § 9 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej w ramach działania "Wspieranie gospodarstwa na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW)" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz.U. z 2009 r. Nr 40, poz. 329 ze zm., zwanego dalej: "rozporządzeniem ONW"), Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu [...] Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla Powiatu [...] z siedzibą w [...] z dnia 5 kwietnia 2013 r. ustalającą Ł. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) w wysokości [...] zł.

Z ustalonego stanu faktycznego sprawy wynika, co następuje.

15 maja 2009 r. Ł. B. złożył: wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na 2009 rok, oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW oraz kopię umowy dzierżawy gruntów z dnia 10 maja 2009 r., na mocy której objął w posiadanie, na czas określony do 30 czerwca 2010 r., grunty rolne L. i R. B., położone w obrębach ewidencyjnych [...] i [...].

Decyzją z dnia 9 grudnia 2009 r. przyznano wnioskodawcy płatność z tytułu ONW w kwocie [...] zł do powierzchni [...] ha. Środki finansowe przekazano producentowi w dniu 23 grudnia 2009 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano na zobowiązanie producenta do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności.

Pismem z dnia 9 marca 2010 r. (doręczonym stronie 10 marca 2010 r.) organ pierwszej instancji poinformował Ł. B., że złożone 15 maja 2009 r. oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych nie było skuteczne. Organ ten wyjaśnił, że na działkach rolnych położonych na wymienionych w oświadczeniu działkach ewidencyjnych, od marca 2009 roku nie ciążyło zobowiązanie ONW podjęte przez L. B. w kampanii 2004 roku. Organ poinformował, że nie można przejąć nieistniejącego zobowiązania ONW.

Niezależnie od powyższego, Ł. B. złożył następnie w dniu 14 maja 2010 r. wniosek o przyznanie płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania (ONW) na rok 2010, a organ pierwszej instancji decyzją z dnia 14 października 2010 r. przyznał Ł. B. płatność ONW na rok 2010 w łącznej wysokości [...] zł.

W dniu 11 maja 2011 r. złożył taki wniosek na 2011 rok i decyzją z dnia 18 maja 2012 r. otrzymał płatność ONW na rok 2011 r. w łącznej wysokości [...] zł.

W związku z niezłożeniem przez Ł. B. wniosku o przyznanie płatności na 2012 r., organ pierwszej instancji pismem z dnia 26 września 2012 r. wezwał go do złożenia wyjaśnień w sprawie, pod rygorem wszczęcia postępowania w sprawie ustalenia kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności ONW z tytułu zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na obszarach objętych zobowiązaniem ONW. W dniu 11 października 2012 r. Ł. B. złożył w siedzibie organu pierwszej instancji oświadczenie, że na działkach ewidencyjnych prowadzona jest działalność przez innych producentów. Okoliczność ta została potwierdzona notatką służbową pracownika organu. W notatce stwierdzono również, że "osoba towarzysząca Ł. B. była kolejnym użytkownikiem gruntów, ale nie osobą, która przejęła je bezpośrednio po nim". W dniu 15 stycznia 2013 r. strona przedłożyła w organie I instancji protokół przekazania nieruchomości rolnej [...] i [...] L. S. (bez wskazania daty dokonania tej czynności).

Pismem z dnia 21 stycznia 2013 r. organ pierwszej instancji zawiadomił Ł. B. o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie ustalania kwot nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania przyznanych na mocy decyzji: z dnia 9 grudnia 2009 r., 14 października 2010 r. 18 maja 2012 r.

Następnie decyzją z dnia 5 kwietnia 2013 r. organ pierwszej instancji ustalił Ł. B. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystanych warunkach gospodarowania w wysokości [...] zł.

Organ stwierdził, że do dnia wydania decyzji nie zostały złożone dokumenty wymagane na podstawie § 9 ust. 2 rozporządzenia ONW z dnia 11 marca 2009 r. (Dz.U. Nr 40, poz. 329 ze zm.), potwierdzające fakt przeniesienia posiadania gospodarstwa na rzecz innego producenta. Powołując się na § 9 ust. 1 ww. rozporządzenia, organ wyjaśnił, że w przypadku zaniechania prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, pobrane dotychczas płatności podlegają zwrotowi. Przywołując dalej brzmienie § 9 ust. 2 rozporządzenia, organ wyjaśnił, że w przypadku przekazania gospodarstwa lub jego części, jeżeli przejmujący złoży stosowne oświadczenie o przejęciu zobowiązań ONW, wyłączony jest obowiązek zwrotu płatności.

Organ pierwszej instancji stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przewidziane

w innych przepisach prawnych okoliczności wyłączające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych należności.

Zdaniem organu, z uwagi na zaniechanie prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych objętych zobowiązaniem ONW o powierzchni [...] ha, powstała nienależnie pobrana kwota środków pieniężnych w wysokości [...] zł.

W odwołaniu od tej decyzji Ł. B. wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie wyjaśnił, że przejmując zobowiązania ONW od L. B. zobowiązał się do kontunuowania działalności na obszarze objętym zobowiązaniem wieloletnim przez kolejne 2 lata od momentu podpisania zobowiązania o przejęciu ONW. Odwołujący się zarzucił, że pracownicy ARiMR w [...] wprowadzili go w błąd o posiadanym zobowiązaniu ciążącym na L. B., które okazało się nieprawdziwe. Wskazał, że w oparciu o uzyskaną od pracowników ARiMR w [...] informację, skarżący podpisał oświadczenie o przejęciu zobowiązań L. B. z tytułu ONW, po czym odrębną decyzją administracyjną został poinformowany (po czasie), że takich zobowiązań nie mógł przyjąć, gdyż one nie istniały.

Następnie wskazał w odwołaniu, że L. S., który w oparciu o protokół przekazania nieruchomości rolnej zobowiązał się przejąć ciążące na skarżącym zobowiązania z tytułu ONW, stawił się w Biurze ARiMR w [...] w dniu 11 października 2012 r., lecz pracownicy ARiMR w [...] nie przyjęli od niego stosownego oświadczenia. Powołał się przy tym na znajdującą się w aktach sprawy notatkę służbową oraz protokół przekazania nieruchomości rolnej w obrębie [...] i [...]. Oświadczył w odwołaniu, że nie uznaje roszczenia o zwrot nienależnie pobranych płatności ONW i złożył wniosek o uchylenie decyzji w całości lub względnie potraktowanie oświadczenia L. S. w protokole przekazania nieruchomości rolnej w [...] i [...] za przejęcie zobowiązania ONW.

Organ odwoławczy przywołał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przepisy przewidujące konieczność zwrotu nienależnych płatności, tj. art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 dla płatności na rok 2009, art. 80 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209 dla płatności na rok 2010 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011 dla płatności na rok 2011. Przedstawił następnie regulacje prawne przewidujące przypadki, w których odstępuje się od dochodzenia zwrotu kwot nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności, tj. odpowiednio: art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004, art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 1122/209, art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 65/2011. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawie nie zaistniały przewidziane w ww. przepisach okoliczności.

Odnosząc się do zarzutów, odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że złożone przez Ł. B. oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW złożony wraz z wnioskiem o przyznanie płatności ONW na rok 2009 z zamiarem przejęcia zobowiązania ONW ciążącego na L. B. od 2005 r. nie mogło wywrzeć żadnych skutków prawnych, gdyż zobowiązanie L. B. wygasło w 2007 roku. Przyjęte przez Ł. B. zobowiązanie ONW powstało w dniu 23 grudnia 2009 r. i miało trwać do 2014 r. Zobowiązanie to zostało naruszone w odniesieniu do całości gruntów nim objętych, gdyż od 2012 roku przedmiotowe działki znajdują się w posiadaniu osób trzecich. Ł. B. nie przedłożył jakichkolwiek dokumentów, które pozwalałyby na stwierdzenie, że osoby te przejęły zobowiązanie ciążące na stronie w odniesieniu do działek przez siebie użytkowanych. Odnosząc się do oświadczenia wnioskodawcy o przekazaniu całości gruntów L. S., organ odwoławczy wskazał, że pozostaje ono w sprzeczności z twierdzeniem o użytkowaniu przedmiotowych działek przez innych rolników. W opinii organu drugiej instancji zmieniające się wyjaśnienia składane przez stronę są w tym zakresie niewiarygodne.

Organ odwoławczy wyjaśnił także, że do organu nie wpłynęły dokumenty wskazujące na przejęcie od Ł. B. zobowiązania wieloletniego ONW przez osoby, które bezpośrednio przejęły od niego posiadanie gruntów. Organ ten stwierdził, że Ł. B. zaprzestał prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przed upływem terminu zobowiązania wieloletniego i nie dokonał skutecznego transferu zobowiązania na podmiot, na rzecz którego grunty zostały przekazane.

Odnosząc się do wskazanego w odwołaniu "Protokołu przekazania nieruchomości rolnej [...] i [...]", organ odwoławczy wyjaśnił, że nie może być uznany jako umowa, na mocy której osoba uprawniona przenosi posiadanie działek na rzecz innego podmiotu. Protokół ten nie może być też uznany jako "Oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW". Taki dokument, zgodnie z wymogami § 9 ust. 2 pkt 2 lit. a rozporządzenia, musi być złożony na formularzu udostępnionym przez organ.

Przywołując następnie treść § 9 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia, organ odwoławczy stwierdził, że stan faktyczny w pełni odpowiada sytuacji wskazanej przez prawodawcę i uzasadnia obowiązek zwrotu całości otrzymanego przez Ł. B. wsparcia ONW, jakie otrzymał za lata 2009-2011.

W kierowanej do Sądu skardze na opisaną wyżej decyzję, Ł. B., podobnie jak w odwołaniu, złożył wniosek o potraktowanie oświadczenia L. S. w protokole przekazania nieruchomości rolnej w [...] i [...] za przejęcie zobowiązania ONW, oraz wniosek o uchylenie decyzji i umorzenie postepowania w niniejszej sprawie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 35 § 3 kpa, błędną analizę materiału dowodowego oraz działalnie na szkodę producenta rolnego.

Uzasadniając powyższe skarżący wskazał, że przejmując zobowiązania ONW od L. B. w 2009 roku, zobowiązał się do kontynuowania działalności na obszarze objętym zobowiązaniem wieloletnim przez kolejne dwa lata od momentu podpisania zobowiązania o przejęciu ONW. Działalność na obszarze objętym zobowiązaniem prowadził przez trzy kolejne lata, do 2011 r. włącznie. Skarżący zarzucił w skardze, że pracownicy ARiMR w [...] wprowadzili skarżącego w błąd o posiadanym zobowiązaniu ciążącym na L. B., które okazało się nieprawdziwe. Skarżący wskazał, że nie podjąłby wieloletnich zobowiązań na obszarze, na którym nie mógłby prowadzić działalności rolniczej dłużej niż 3 lata.

Skarżący podniósł nadto w uzasadnieniu skargi, że podczas wizyty L. S. w dniu 11 października 2012 r. w Biurze ARiMR w [...], pracownicy ARiMR w [...] nie przyjęli od niego stosownego oświadczenia, gdyż w tym czasie osoby zajmującej się sprawą nie było na stanowisku pracy. Zdaniem skarżącego wskazana osoba stawiała się w ARiMR w [...] jeszcze dwukrotnie w innych terminach.

Uzasadniając zarzut naruszenia art. 35 § 3 kpa skarżący wskazał, że organ drugiej instancji zawiadomieniem z dnia 29 maja 2013 r. poinformował skarżącego o niezałatwieniu sprawy w terminie jednego miesiąca, wyznaczył termin wydania decyzji: do dnia 25 czerwca 2013 r., a decyzja w sprawie została wydana 15 lipca 2013 r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych aktów administracyjnych sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na ten wynik, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; powoływanej dalej jako "p.p.s.a.").

Z kolei zgodnie z art. 134 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji wydanej przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, tj. badając zaskarżone orzeczenie pod względem jego zgodności zarówno z przepisami procesowymi, jak i z normami prawa materialnego, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego oraz, że przy jej wydawaniu nie doszło do naruszenia przepisów postępowania w stopniu, który mógłby mieć wpływ na wynik postępowania.

Zdaniem Sądu zarzuty skargi należy uznać za nieuzasadnione.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, skarżący składając 15 maja 2009 r. wniosek o przyznanie płatności ONW na 2009 rok, oświadczył wprawdzie, że w dniu 10 maja 2009 r. przejął od L. B. posiadanie działek rolnych położonych na obszarach ONW o powierzchni [...] położonych miejscowości [...] i [...] i zobowiązał się do kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązanie ONW, podjętym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych, czyli do 30 czerwca 2010 r. Jednak z decyzji z dnia 9 grudnia 2009 r. (doręczonej 11 grudnia 2009 r.) przyznającej Ł. B. płatność ONW na rok 2009 wynikało wprost zobowiązanie Ł. B. do prowadzenia działalności rolniczej na obszarach ONW przez okres 5 lat od dnia otrzymania pierwszej płatności, jako warunek przyznania tej płatności. Ł. B. nie składał od tej decyzji odwołania. Z akt sprawy wynika, że środki finansowe z tytułu ONW zostały przekazane na rachunek bankowy skarżącego w dniu 23 grudnia 2009 r. Pismem z dnia 9 marca 2010 r. (doręczonym stronie w dniu 10 marca 2010 r.) organ pierwszej instancji poinformował Ł. B., że złożone w dniu 15 maja 2009 r oświadczenie przejmującego posiadanie działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, dotyczące przejęcia posiadania działek rolnych położonych na obszarach ONW o powierzchni [...] ha nie było skuteczne.

Przechodząc następnie do oceny zasadności ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 73 ust. 1 i 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) Nr 73/2009 oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.Urz. UE L 141 z 30.04.2004r, str. 18 ze zm.; Dz.Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.3, t.44, str.243 ze zm.) - dla płatności za 2009 rok oraz art. 80 ust. 1 i 2 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) Nr 73/2009 odnośnie do zasady wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu zarządzania i kontroli w ramach systemów wsparcia bezpośredniego przewidzianych w wymienionym rozporządzeniu oraz wdrażania rozporządzenia Rady (WE) Nr 1234/2007 w odniesieniu do zasady wzajemnej zgodności w ramach systemów wsparcia ustanowionego dla sektora wina (Dz.Urz. L 316 z 2 grudnia 2009 r., str. 65) -dla płatności w 2010 r. i następnych, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zobowiązany jest do jej zwrotu.

Zadania oraz właściwość organów i jednostek organizacyjnych w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków pochodzących z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (...) oraz warunki i tryb przyznawania, wypłaty oraz zwracania pomocy finansowej w ramach działań objętych programem rozwoju obszarów wiejskich (...) określa ustawa z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2007 r. Nr 64, poz. 427 ze zm). Na mocy upoważnienia ustawowego zawartego w art. 29 ust. 1 pkt 1 i ust. 1a pkt 2 i 3 ww. ustawy, Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie ONW.

Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia ONW, w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku, jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na działkach rolnych lub ich częściach położonych na obszarach ONW w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w §2 pkt 1 albo w § 6 ust. 3 pkt 1 lit a, albo w §7ust. 1 pkt 2 lit a, albo §8b ust. 1 pkt 2 lit a, albo w §8c ust. 1 pkt 1, to zwraca całość płatności ONW, za cały okres jest pobierania, gdy zaniechał prowadzenia tej działalności na wszystkich działkach rolnych lub wszystkich częściach działek rolnych położonych na obszarach ONW.

Bezsporną okolicznością w sprawie jest to, że Ł. B. poinformował organ pierwszej instancji w dniu 11 października 2012 r., tj. przed upływem 24 grudnia 2014 r., .że w związku z wygaśnięciem umowy dzierżawy, na działkach prowadzona jest działalność rolnicza przez innych producentów. Ł. B. nie wskazał osób przejmujących prowadzoną działalność rolniczą. Z akt sprawy nie wynika również, aby przedmiotowe zobowiązanie ONW zostało przejęte przez inne osoby.

Prawidłowo uznały organy prowadzące postępowanie w sprawie, że w związku z takim oświadczeniem zaistniała okoliczność przewidziana w ww. przepisie rozporządzenia ONW, skutkująca powstaniem obowiązku zwrotu całej płatności ONW.

W ocenie Sądu, nie można podzielić stanowiska skarżącego co do tego, że przedłożenie przez Ł. B. w organie pierwszej instancji w dniu 15 stycznia 2013 r. protokołu przekazania nieruchomości rolnej [...] i [...] o łącznej powierzchni [...] ha L. S. (bez daty dokonania tej czynności) można potraktować jako wymagane przepisami prawa oświadczenie o przejęciu, uprawniające L. S. do przejęcia zobowiązania ONW. Treść przepisu § 9 ust. 2 pkt 2 lit a rozporządzenia ONW, w brzmieniu obowiązującym w 2012 roku, wskazuje bowiem wprost, że jeżeli rolnik zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na skutek przeniesienia posiadania działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, zwraca płatność ONW w części, która została przyznana do działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, których posiadanie zostało przeniesione na rzecz innego podmiotu, chyba że podmiot przejmujący posiadanie tych działek lub ich części złożył oświadczenie, o którym mowa w § 6 ust. 3 pkt 1, wraz z wnioskiem, o którym mowa w § 6 ust. 1 pkt 2.

I tak, stosownie do § 6 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia ONW, jeżeli nastąpi przeniesienie posiadania wszystkich działek rolnych oraz wszystkich części działek rolnych, położonych na obszarach ONW i zadeklarowanych we wniosku o przyznanie płatności ONW, na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność ONW przysługuje temu podmiotowi w przypadku gdy przeniesienie posiadania miało miejsce nie później niż do dnia 31 maja roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie płatności ONW.

Z § 6 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia wynika, że wymagane jest oświadczenie, na formularzu udostępnionym przez Agencję, w którym osoba przejmująca zobowiązuje się do:

a) kontynuowania działalności rolniczej do końca okresu objętego zobowiązaniem, o którym mowa w § 2 pkt 1, podjętym przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW,

b) zapłaty na rzecz Agencji równowartości kwoty płatności ONW, uzyskanej przez poprzedniego posiadacza działek rolnych lub ich części położonych na obszarach ONW, jaką posiadacz ten byłby obowiązany zwrócić, gdyby zaniechał prowadzenia działalności rolniczej na tych obszarach - w przypadku zaniechania prowadzenia tej działalności w okresie objętym zobowiązaniem, o którym mowa w lit. a.

Skoro w aktach sprawy brak jest wymaganego ww. przepisami prawa oświadczenia i wniosku, zobowiązanie Ł. B. nie zostało przejęte przez osobę trzecią, to stwierdzić należy, że organy były uprawnione do zastosowania § 9 ust. 1 pkt 1 lit a rozporządzenia ONW.

Zdaniem Sądu, w sprawie nie zaistniały także inne okoliczności wykluczające obowiązek zwrotu nienależnej płatności.

Przesłanki wykluczające obowiązek zwrotu nienależnie pobranych płatności zostały bowiem określone również w art. 73 ust. 4 i 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 (dla płatności w 2009r.) oraz art. 80 ust. 3 rozporządzenia Komicji (WE) nr 1122/2009 (dla płatności w 2010 r. i następnych). Z treści ww. przepisów wynika, że obowiązek zwrotu nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu lub innego organu oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. W przypadku, gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, obowiązek zwrotu nienależnej płatności nie występuje wtedy, gdy o decyzji o zwrocie nie powiadomiono zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności. Takie okoliczności nie zaistniały w sprawie.

W przypadku płatności na 2009 rok, zwrot płatności uznanej za nienależną ulega przedawnieniu (na podstawie art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004), jeżeli okres między datą pomocy a datą pierwszego powiadomienia o niezasadnym charakterze płatności jest dłuższy niż 10 lat. Okres ten ogranicza się do 4 lat, jeśli jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze. Skoro wsparcie na rok 2009 wypłacono w dniu 23 grudnia 2009 r., a decyzję ustalającą kwotę nienależnie pobranych płatności doręczono stronie w dniu 8 kwietnia 2013 r., tj. przed upływem 4 lat, należność ta podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy wnioskodawca działał w dobrej wierze.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał, że organy obu instancji prawidłowo uznały, że zaistniały okoliczności uzasadniające zwrot nienależnie pobranych należności z tytułu płatności ONW, zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Organy obu instancji wydały decyzje w wyniku prawidłowo przeprowadzonego postępowania, które pozwoliło na prawidłowe ustalenie stanu faktycznego, jak i jego ocenę.

Odnosząc się jeszcze do zarzutu naruszenia art. 35 §3 kpa, wyjaśnić należy, że zgodnie z treścią tego przepisu, załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania, zaś w postępowaniu odwoławczym - w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Stosownie do art. 36 § 1 kpa o każdym przypadku niezałatwienia sprawy w terminie określonym w art. 35 lub w przepisach szczególnych organ administracji publicznej jest obowiązany zawiadomić strony, podając przyczyny zwłoki i wskazując nowy termin załatwienia sprawy.

Z akt sprawy wynika, że odwołanie Ł. B. od decyzji z dnia 5 kwietnia 2013 r. wpłynęło do organu pierwszej instancji 23 kwietnia 2013 r. Zgodnie

z twierdzeniem skarżącego, organ drugiej instancji zawiadomieniem z dnia 29 maja 2013 r. przedłużył termin załatwienia sprawy do dnia 25 czerwca 2013 r. Zaskarżona do sądu decyzja organu drugiej instancji została wydana dopiero w dniu 15 lipca 2013 r.

Należy zatem podzielić zarzut skarżącego o naruszeniu przez organ odwoławczy art. 35 §1 w związku z art. 36 §1 kpa. Stwierdzić jednak należy, że w ocenie sądu, naruszenie wskazanego przepisu postepowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Dlatego mając na uwadze powyższe, orzeczono o oddaleniu skargi jako bezzasadnej, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.