Postanowienie NSA, sygn. akt II OW 159/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2012-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6162 Scalanie i wymiana gruntów
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami
Hasła tematyczne: Scalanie gruntów
Skarżony organ: Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Treść wyniku: Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy
Powołane przepisy: article: art. 3 ust. 1
journal: Dz.U. 2003 nr 178 poz 1749
law: Ustawa z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów - tekst jednolity.
article: art. 17, art. 20, art. 157 par. 1
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Maria Czapska-Górnikiewicz Sędzia del. WSA Jolanta Rudnicka Protokolant: asystent Paweł Konicki po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy z wniosku Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach z dnia [...] września 2012 r. nr [...] o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Kielcach a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] stycznia 1979 r. znak: [...] postanawia: wskazać Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi jako organ właściwy w sprawie.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem a Ministrem Rolnictwa i Rozwoju Wsi poprzez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku Wójta Gminy M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] stycznia 1979 r. zatwierdzającej projekt scalania gruntów wsi D. W., K., Ch. i Z., gm. M., zmienionej decyzją Wojewody Kieleckiego z dnia [...] października 1981 r., w części dotyczącej gruntów położonych we wsi D. W., oznaczonych jako działki nr [...] i [...], wydzielonych M. i M. P.

Stan faktyczny i prawny tej sprawy przedstawia się następująco:

Wniosek Wójta Gminy M. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Kieleckiego z dnia [...] stycznia 1979 r. został rozpoznany przez Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, który decyzją z dnia [...] października 2004 r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] września 2003 r. o odmowie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody Kieleckiego. Decyzje te zostały uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2005 r., IV SA/Wa 431/05 z powodu błędnego ustalenia przez organ kręgu stron postępowania nieważnościowego.

Postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał według właściwości Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kielcach ww. wniosek Wójta Gminy M.. Zawiadomieniem z dnia 22 maja 2012 r. Kolegium przekazało ponownie wniosek do rozpoznania Ministrowi Rolnictwa i Rozwoju Wsi, informując o treści uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12. Pismem z dnia 27 lipca 2012 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi przekazał ten wniosek ponownie Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Kielcach, wskazując, że organ ten jest związany postanowieniem z dnia [...] lutego 2011 r., które do tej pory nie zostało wyeliminowane z obrotu prawnego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Kielcach w piśmie z dnia 3 września 2012 r. zwróciło się do Naczelnego Sądu Administracyjnego z wnioskiem o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego w tej sprawie. W uzasadnieniu wniosku Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 marca 1982 r. o scalaniu i wymianie gruntów (t. j. Dz. U. z 2003 r., Nr 178. poz. 1749 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 sierpnia 2009 r., organem właściwym do przeprowadzenia postępowania scaleniowego lub wymiennego jest starosta. Zgodnie z art. 17 pkt 1 K.p.a. organem wyższego stopnia w stosunku do starosty jest samorządowe kolegium odwoławcze. Jednak w przypadku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji w przedmiocie scalenia lub wymiany gruntów przepisów tych nie stosuje się, gdyż zastosowanie ma ogólny przepis art. 157 § 1 K.p.a. w zw. z art. 17 pkt 2 K.p.a., co oznacza, że organem właściwym do stwierdzenia nieważności takiej decyzji, wydanej przed 1 sierpnia 2009 r. przez wojewodę jest odpowiedni minister.

Kolegium powołało się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 kwietnia 2012 r., II OPS 1/12, w której Sąd uznał, iż organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w zw. z art. 20 K.p.a. Zdaniem Kolegium, z uzasadnienia tej uchwały wynika, że w sprawach stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez wojewodę właściwy jest minister, który jest organem wyższego stopnia w rozumieniu art. 17 K.p.a. W przypadku decyzji zatwierdzającej projekt scalenia lub wymiany gruntów jest to Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi, bowiem kieruje on działem administracji rządowej rozwój wsi, który obejmuje sprawy związane ze scalaniem i wymianą gruntów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Kwestia właściwości organu do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w składzie siedmiu sędziów podjął w dniu 17 kwietnia 2012 r. uchwałę następującej treści: "Organ wyższego stopnia w rozumieniu art. 157 § 1 K.p.a., właściwy do stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt scalenia gruntów wydanej przez organ wymieniony w art. 17 K.p.a., ustala się na podstawie art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a. w związku z art. 20 K.p.a." (II OPS 1/12, publ., ONSAiWSA 2012, nr 4 poz.60, LEX nr 1142616).

W uzasadnieniu powołanej uchwały wskazano, że wywiedziona z art. 20 K.p.a. reguła, iż właściwość rzeczową organu administracji publicznej ustala się według przepisów o zakresie jego działania, w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma zastosowanie wówczas, gdy art. 157 § 1 w zw. z art. 17 K.p.a. są niewystarczające dla ustalenia organu właściwego z uwagi na zmianę we właściwości organów. Przy czym nie chodzi o każdą zmianę właściwości organów, lecz o zmianę związaną z przemianami strukturalnymi, za którymi idzie likwidacja jednych organów i tworzenie innych. Dopóki organ, który wydał decyzję kontrolowaną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności, wymieniony w art. 157 § 1 i art. 17 K.p.a., pozostaje w strukturze organów administracji publicznej, dopóty organ właściwy do stwierdzenia jej nieważności winien być określany na podstawie wskazanych przepisów.

Przyjęte w uchwale stanowisko prowadzi do uznania, że organem nadzoru właściwym do prowadzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wydanej przez Wojewodę Kieleckiego w sprawie scalenia gruntów pozostaje Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Stosownie do art. 17 pkt 2 k.p.a., organem wyższego stopnia w stosunku do wojewody jest bowiem właściwy w sprawie minister.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 4 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.