Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 1061/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2016-12-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6042 Gry losowe i zakłady wzajemne
Hasła tematyczne: Gry losowe
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a, c art. 135, art. 200
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 2 ust. 5, art. 89
journal: Dz.U. 2009 nr 201 poz 1540
law: Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych.
article: art. 122, art. 187 par. 1, ar. 191
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 8 grudnia 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Łuczyńska, Sędziowie Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędzia WSA Ewa Alberciak, , Protokolant Pomocnik sekretarza Renata Tomaszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 roku sprawy ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] roku nr [...]; 2) zasądza od Dyrektora Izby Celnej w Ł. na rzecz skarżącego – J. L. kwotę 2800 (słownie dwa tysiące osiemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

III SA/Łd 1061/15

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dyrektor Izby Celnej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. z dnia [...] nr [...] o wymierzeniu J. L. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie A nr [...], poza kasynem gry.

Z uzasadnienia decyzji wynika, że w dniu 2 lipca 2014 r. funkcjonariusze Urzędu Celnego II w Ł. przeprowadzili w lokalu B w Ł. przy ul. C, w którym działalność gospodarczą prowadził J. L. kontrolę w zakresie urządzania i prowadzenia gier na automatach o niskich wygranych. Podczas kontroli w lokalu ujawniono urządzenie włączone do sieci i udostępnione grającym. Kontrolujący przeprowadzili eksperyment zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323 ze zm.), w wyniku którego stwierdzono, że gra na przedmiotowym urządzeniu spełnia definicję automatu do gier w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. nr 201, poz. 1540 ze zm.) - dalej u.g.h. W grze na przedmiotowych urządzeniach występuje element losowości. Gry organizowane są w celach komercyjnych.

Postanowieniem z dnia [...] Naczelnik Urzędu Celnego II w Ł. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej w związku z urządzaniem gier na automatach poza kasynem gry.

W dniu [...] wydana została przez Naczelnika Urzędu Celnego II w Ł. decyzja o wymierzeniu J. L. kary pieniężnej w wysokości 12.000 zł z tytułu urządzania gier na automacie A nr [...], poza kasynem gry. Jako podstawę prawną decyzji organ celny wskazał m.in. art. 2 ust. 2-5, art. 3, art. 4 ust. 2, art. 8 , art. 14 ust. 1, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1 i 2, art. 91 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych. Podniósł, iż zgodnie z art. 6 ust. 1 u.g.h., działalność w zakresie gier cylindrycznych, gier w karty, gier w kości oraz gier na automatach może być prowadzona na podstawie udzielonej koncesji na prowadzenie kasyna gry. Stosownie natomiast do treści art. 89 ust. 1 u.g.h., karze pieniężnej podlega: 1) urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia, bez dokonania zgłoszenia, lub bez wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry; 2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry; 3) uczestnik w grze hazardowej urządzanej bez koncesji lub zezwolenia.

Organ powołał się na zawartą w dniu [...] przez J. L. umowę najmu nr [...] z D R. T. w O, której przedmiotem było oddanie przez skarżącego do użytku najemcy części pomieszczenia o powierzchni 1 m² w celu umieszczenia automatów do gier. Czynsz najmu strony ustaliły na kwotę 600 zł kwartalnie.

W ocenie Naczelnika Urzędu Celnego w rozpatrywanej sprawie urządzającym gry na automacie poza kasynem był skarżący, który nie posiadał koncesji na prowadzenie kasyna ani zezwolenia na urządzenie gier na automatach w salonach gier lub gier na automatach o niskich wygranych, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. W związku z powyższym, zdaniem organu, naruszony został art. 6 ust. 1 u.g.h., czego konsekwencją nałożenie na skarżącego kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automacie poza kasynem gry stosownie do treści art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy.

Do Izby Celnej w Ł. wpłynęły dwa odwołania: jedno sporządzone przez J.L., a drugie przez profesjonalnego pełnomocnika.

Pełnomocnik strony, wnosząc o uchylenie decyzji organu I instancji zarzucił:

1/ naruszenie art. 2 ust. 4 i 5 w związku z art. 4 ust. 2 ustawy o grach hazardowych poprzez uznanie, że automat nazwie A nr [...] jest urządzeniem dającym możliwość przedłużam gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze oraz jest urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym, w którym grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy.

2/ naruszenie art. 3 ustawy o grach hazardowych poprzez uznanie, że J. L. "urządza i prowadzi działalność w zakresie gier losowych",

3/ naruszenie art. 6 ust. 4 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 ustawy o grach hazardowych poprzez jego bezpodstawne zastosowanie skutkujące nieuzasadnionym nałożeniem kary pieniężnej mimo, że przepisy te nie mają zastosowania do osób fizycznych.

4/ naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91, art. 14 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy 98/34/WE w związku z § 4, § 5, § 8 i § 10 i w związku z § 2 pkt 1a, 2, 3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz.U. Nr 239, poz. 2039 ze zm.) poprzez zastosowanie art. 14 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych, mimo, że przepisy te nie powinny być zastosowane w sprawie jako techniczne i nienotyfikowane przez KE,

5/ naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 Ordynacji podatkowej oraz art. 23b ust. 1 ustawy o grach hazardowych poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

J. L. zarzucił ww. decyzji:

1/ naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 6 ust. 4 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 210 § 1 pkt 3 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez jego błędną wykładnię, błędne oznaczenie strony, do której kierowana jest decyzja podczas, gdy osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą nie mogą być "urządzającym gry" w rozumieniu przepisów ustawy o grach hazardowych, a karę pieniężną za urządzanie gier na automatach można nałożyć tylko na podmiot wymieniony w art. 6 ust 4 ustawy o grach hazardowych (urządzający gry hazardowe bez koncesji lub zezwolenia i urządzający gry na automatach poza kasynem gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych), natomiast osoba fizyczna nie może ponosić sankcji administracyjnej za delikt w sytuacji, gdy ustaw określająca warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier hazardowych nie wskazuje go jako podmiotu uprawnionego do uzyskania koncesji na prowadzenie kasyna gry,

2/ naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i art. 107 §1 K.k.s. w związku z art. 2 Konstytucji poprzez naruszenie zasady proporcjonalności (w aspekcie naruszenia zasady ne bis in idem) oraz zasady demokratycznego państwa prawnego związanych z zakazem podwójnego (wielokrotnego) karania tej samej osoby fizycznej za popełnienie tego samego czynu zabronionego.

3/ naruszenie przepisu art. 91 ust. 3 Konstytucji poprzez jego błędne zastosowanie polegające naruszeniu konstytucyjnej hierarchii aktów prawnych wynikającej wprost z literalnego brzmienia powołanego przepisu i niezastosowaniu zasady pierwszeństwa prawa unijnego tj. przyjęcie, że w niniejszym stanie faktycznym powinna znaleźć zastosowanie ustawa o grach hazardowych stanowiąca część krajowego porządku prawnego pomimo braku notyfikacji i niezgodności ustawy z prawem europejskim.

4/ naruszenie przepisów postępowania tj. przepisów art. 122, art. 130, art. 187 § 1, art. 188 w związku z art. 197 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez brak dokładnego wyjaśnienia przez organ okoliczności niezbędnych do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy wymagającej wiadomości specjalnych oraz oparcie się przez organ jedynie na wynikach eksperymentu procesowego przeprowadzonego przez funkcjonariuszy celnych i niepowołaniu fachowego biegłego na okoliczność wiadomości wymagających wiedzy specjalistycznej.

5/ naruszenie przepisów art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w związku z art. 8 i art. 1 pkt 11 dyrektywy nr 98/34 WE z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U.UE. L.98.204.37 ze zm.), poprzez błędną wykładnię i ich niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, iż można prowadzić postępowanie w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry na podstawie niemającej zastosowania (nieskutecznej) wobec polskich podmiotów nienotyfikowanej Komisji Europejskiej przez Polskę normy art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych (jako stanowiącej podstawę do wymierzenia kary pieniężnej w myśl art. 89 ust 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych), która to norma została w sposób wiążący uznana przez TSUE za "przepis techniczny" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34 WE.

W obydwu odwołaniach wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie, że brak jest podstaw do wymierzenia skarżącemu kary pieniężnej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że w przepisie art. 2 ust. 1 ustawy o grach hazardowych zawarta jest definicja gry losowej, zgodnie z którą grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Zgodnie natomiast z art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych, grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości.

W ocenie organu, w świetle zebranego materiału dowodowego J. L. jako urządzający gry na automacie A nr [...] poza kasynem podlega karze pieniężnej w wysokości 12.000 zł. Dyrektor Izby Celnej w Ł. wyjaśnił, że zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych, odpowiedzialność wynikającą z tej ustawy ponosi "urządzający" gry na automatach poza kasynem gry. Mając na uwadze znaczenie literalne pojęcia "urządzać", w ocenie Dyrektora Izby Celnej w Ł. w Ł. przez urządzanie gry należy rozumieć realizowanie czynności, które w swoim efekcie doprowadza do tego, że gra hazardowa faktycznie się odbywa. Przy czym realizowanie nawet jednej z wielu czynności prowadzących finalnie do tego, że gra hazardowa miała miejsce, jest wystarczającym do uznania osoby realizującej te czynności, z których każda przyczynia się bezpośrednio i w takim samym stopniu do tego, że gra na automacie w ogóle się odbędzie, za "urządzającego gry". Do tych czynności niewątpliwie należą czynności związane z organizacją (stworzeniem warunków) samej gry na automatach, takie jak wyposażenie lokalu (miejsca prowadzenia gry) w automaty do gier, zakup lub wynajem lokalu, w którym prowadzona jest gra na automatach, stworzenie zasad i systemu danej gry, określenie wygranych itp. Do czynności tych należą także czynności związane z nadzorem i zapewnieniem ciągłości przebiegu samej gry hazardowej, w tym bieżąca obsługa automatów do gier (zapewnienie i realizacja wypłat uzyskanym wygranym graczom, zapewnienie warunków, aby gra w ogóle mogła być prowadzona).

Z akt sprawy wynika, że w dniu [...]J. L. zawarł z firmą D R. T. w O umowę najmu nr [...], której przedmiotem jest powierzchnia 1 m² lokalu B w Ł., ul. C. Zgodnie z tą umową celem najmu była instalacja automatu do gier . Z treści umowy wynika, że dzierżawca będzie płacić czynsz wydzierżawiającemu w wysokości 600 PLN powiększone o podatek VAT. Organ podniósł, iż J. L. wynajął powierzchnię baru w celu zainstalowania w nim automatu do gier, czerpał też korzyści finansowe z zainstalowanego automatu w formie czynszu.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. podkreślił, że wynajmujący wynajął będący jego własnością lokal w celu ustawienia automatu do gier i miał wiedzę co do rodzaju prowadzonej przez najemcę w jego lokalu działalności. Zobowiązał się w podpisanej przez siebie umowie do sprawowania stałej opieki nad ustawionymi automatami oraz informowania najemcy o wszelkich stwierdzonych usterkach, uszkodzeniach i nieprawidłowościach. Z tytułu powyższego miał pobierać czynsz. Zatem przedmiotem umowy najmu nie było jedynie udostępnienie powierzchni na prowadzenie przez inny podmiot działalności. Podpisując umowę pan J. L. zobowiązał się do pewnych czynności, mających na celu monitorowanie poprawności działania wstawionego urządzenia, a zatem zaangażowany był w udostępnienie tego automatu grającym w przedmiotowym lokalu. Ponieważ więcej niż jedna osoba była zaangażowana w udostępnienie automatu do gier, zarządzanie nim lub czerpanie z tego procederu korzyści - to każda z tych osób może być uznana za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Organ odwoławczy stwierdził, że J. L. realizując powyższe czynności urządzał gry na automacie poza kasynem gry i jako urządzający gry poza kasynem zgodnie z treścią art. 89 ust. 2 pkt. 2 ustawy o grach hazardowych podlega karze pieniężnej w wysokości 12 000,00 zł za urządzanie gier na automacie A nr [...]. Ocena materiału dowodowego przedmiotowego postępowania wykazała bowiem, że J. L. nie był uprawniony w świetle ustawy o grach hazardowych do urządzania gry na automacie umieszczonym w barze B, mieszczącym się w Ł. przy ul C.

Dyrektor Izby Celnej w Ł. uznał przy tym zarzuty podniesione w obu odwołaniach za niezasadne. Obszerne uzasadnił brak konieczności notyfikacji ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych i brak technicznego charakteru art. 89 tego aktu. Wskazał, że rozstrzygnięcia organów wydane zostały w oparciu o ustawę, która jest aktem obowiązującym, wydanym zgodnie z krajową procedurą legislacyjną, nie będącym w kolizji z żadnym bezpośrednim aktem normatywnym stanowionym przez prawo unijne.

Organ wyjaśnił również, że w związku z obowiązywaniem art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i art. 107 § 4 Kodeksu karnego skarbowego ukształtowany został mechanizm prawny pozwalający na ukaranie tej samej osoby fizycznej za ten sam czyn karą pieniężną oraz pociągnięcie jej do odpowiedzialności za wykroczenie skarbowe. W rozumieniu konstytucyjnym przepis art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest bowiem przepisem karnym.

W skardze J. L. zarzucił:

1. Naruszenie art. 2 ust. 4 i 5 w zw. z art. 4 ust. 2 u.g.h. poprzez uznanie, że przedmiotowy automat jest urządzeniem dającym możliwość przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystania wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze oraz jest urządzeniem mechanicznym, elektromechanicznym lub elektronicznym, w tym komputerowym, w którym grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy;

2. Naruszenie art. 3 u.g.h. poprzez uznanie, że skarżący urządza i prowadzi działalność w zakresie gier losowych;

3. Naruszenie art. 6 ust. 4 w zw. z art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90 i art. 91 u.g.h poprzez jego bezpodstawne zastosowanie skutkujące nieuzasadnionym nałożeniem kary pieniężnej, mimo, że przepisy te nie mają zastosowania do osób fizycznych;

4. Naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2, ust. 2 pkt 2, art. 90, i art. 91, art. 14 ust. 1 , art. 6 ust. 1 u.g.h. w zw. z art. 1 pkt 11 i art. 8 dyrektywy 98/34/WE w zw. z § 4, 5, 8 i 10 w zw. z § 2 pkt 1, 2,3 i 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych poprzez zastosowanie art. 14 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 u.g.h., mimo, że przepisy te nie powinny być zastosowane w sprawie jako techniczne i nienotyfikowane przez KE;

5. Naruszenie art. 122, art. 180, art. 187 o.p. oraz art. 23b ust. 1 u.g.h. poprzez zaniechanie podjęcia wszelkich czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.

Skarżący wniósł o uchylenie decyzji I i II instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w Ł. podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie.

Postanowieniem z dnia 4 lutego 2016 r. sygn. akt III SA/Łd 1061/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, natomiast w dniu 24 sierpnia 2016 r. podjął zawieszone postępowanie.

Obecny na rozprawie w dniu 24 listopada 2016 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał zarzuty podniesione w skardze, natomiast pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi, powołując się na argumentację zwartą w zaskarżonej decyzji, a w przypadku, gdyby sąd uwzględnił skargę o uchylenie decyzji obu instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), dalej w skrócie "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na badaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.

Kontrolując zaskarżoną decyzję należy uznać, że narusza ona przepisy prawa materialnego i przepisy postępowania, aczkolwiek nie wszystkie zarzuty zawarte w skardze są zasadne.

Ustawa z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (tj. Dz. U. z 2015 r., poz. 612) określa warunki urządzania i zasady prowadzenia działalności w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych i gier na automatach (art. 1 tej ustawy). Stosownie do art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych grami na automatach są gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Grami na automatach są także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy (art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych).

Zgodnie z art. 3 ustawy o grach hazardowych, urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach jest dozwolone wyłącznie na zasadach określonych w ustawie. Z art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że warunkiem podstawowym prowadzenia działalności w zakresie gier na automatach jest uzyskanie koncesji na prowadzenie kasyna gry, a z art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych wynika, że urządzanie gier na automatach dozwolone jest wyłącznie w kasynach gry.

Nie ulega zatem wątpliwości, że w świetle przepisów powołanej ustawy prowadzenie działalności polegającej na urządzaniu gier na automatach dozwolone jest na podstawie koncesji i wyłącznie w kasynach gry (art. 6 ust. 1 i art. 14 ust. 1 ustawy o grach hazardowych).

W pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzucanej w skardze kwestii stosowania przepisów ustawy o grach hazardowych pomimo braku notyfikacji art. 14 ust. 1 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o grach hazardowych w świetle art. 1 pkt 11 i art. 8 ust. 1 dyrektywy nr 98/34/WE. Powyższe zagadnienie prawne budziło istotne wątpliwości w orzecznictwie. Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego wnioskiem z dnia 8 marca 2016 r. wystąpił o podjęcie przez skład siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego na podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 1-3 P.p.s.a. uchwały mającej na celu wyjaśnienie wątpliwości związanych z tym, czy art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i czy wobec braku notyfikacji tego przepisu w Komisji Europejskiej, mógł on być podstawą do wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie niektórych przepisów ustawy o grach hazardowych i czy dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego opisanego w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych oraz stosowalności tego przepisu w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, ma znaczenie brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.) - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy. Zwracając się z wnioskiem o podjęcie uchwały Prezes naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł także pytanie, czy urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez koncesji i wymaganej rejestracji automatu, podlega karze pieniężnej o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 1 ustawy o grach hazardowych, czy też karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 2 tej ustawy? Udzielając odpowiedzi na ww. wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny podjął uchwałę w dniu 16 maja 2016 r. sygn. akt II GPS 1/16, zgodnie z którą:

1) art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz art. 14 ust. 1 tej ustawy nie jest przepisem technicznym w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE;

2) urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych.

Ww. uchwała składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego jest, w świetle art. 269 § 1 P.p.s.a. wiążąca dla sądów administracyjnych w tym wymiarze, że nie pozwala żadnemu składowi sądu administracyjnego rozstrzygnąć sprawy w sposób sprzeczny ze stanowiskiem zawartym w uchwale i przyjmować wykładni prawa odmiennej od tej, która została przyjęta przez skład poszerzony Naczelnego Sądu Administracyjnego (tak też Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 8 lipca 2014 r. sygn. akt II GSK 1518/14; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 26 listopada 2014 r. sygn. akt II FSK 1474/14). Zgodnie z powołanym art. 269 § 1 P.p.s.a. jeżeli jakikolwiek skład orzekający sądu administracyjnego nie stwierdziłby zasadności uruchomienia trybu przewidzianego w art. 269 § 1-3 P.p.s.a. – a taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie - to obowiązany jest respektować stanowisko wyrażone w uchwale składu poszerzonego Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 4 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1632/13).

Tym samym te zarzuty skargi i ta argumentacja, która kwestionuje dopuszczalność i legalność stosowania w tej sprawie przepisów ustawy o grach hazardowych w związku z brakiem jej notyfikacji – nie może uzasadniać uchylenie wydanych w sprawie decyzji w związku z wyraźną treścią ww. uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Odnosząc się do kolejnych zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 6 ust. 4 w związku z art. 89 ust. 1 pkt 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 i art.91 u.g.h. ustawy o grach hazardowych dotyczących wymierzenia skarżącej finansowej kary pieniężnej w stosunku do tej osoby, która nie może ubiegać się o koncesje na legalne prowadzenie salonu gier – Sąd także stwierdza, że i ta grupa zarzutów jest niezasadna. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciem "urządzającego gry" ma na celu identyfikację sprawcy naruszenia i musi prowadzić do wniosku, że podmiotem, wobec którego może być egzekwowana odpowiedzialność za delikt polegający na urządzaniu gier na automatach poza kasynem gry jest każdy (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej), kto urządza grę na automatach w niedozwolonym do tego miejscu, a więc poza kasynem gry. Nie ma przy tym znaczenia, czy podmiot ten legitymuje się koncesją na prowadzenie kasyna gry, której nie może uzyskać ani osoba fizyczna, ani jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, ani też osoba prawna niemająca formy spółki akcyjnej lub spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, które to spółki prawa handlowego, jako jedyne, o koncesję taką mogą się ubiegać. Takie stanowisko w sposób jednolity prezentowane jest w orzecznictwie sądowym i Sąd w tej sprawie także je podtrzymuje.

Art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych jest adresowany do każdego, kto w sposób w nim opisany, a więc w sposób sprzeczny z ustawą urządza gry na automatach. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry nawet wówczas, gdy gry te urządza bez koncesji lub zezwolenia (a od 14 lipca 2011 r. także bez zgłoszenia lub wymaganej rejestracji automatu lub urządzenia do gry), podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, nie zaś karze pieniężnej przewidzianej w art. 89 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.

Nie jest także zasadny i ten zarzut (podniesiony w uzasadnieniu skargi) negujący dopuszczalność podwójnego karania za identyczny czyn (tzn. ukarania na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych i na podstawie art. 107 § 1 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy (Dz. U. z 2013 r. poz. 186 z późn. zm.). Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 21 października 2015 r. sygn. akt P 32/12 orzekł, że art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych w zakresie, w jakim zezwalają na wymierzenie kary pieniężnej osobie fizycznej, skazanej uprzednio prawomocnym wyrokiem na karę grzywny za wykroczenie skarbowe z art. 107 § 4 K.k.s. są zgodne z zasadą proporcjonalnej reakcji państwa na naruszenie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Tym samym zarzut skarżącego sprowadzający się do argumentu niedopuszczalności "podwójnego" karania za urządzanie gry na automatach musi być uznany za pozbawiony podstaw, a zatem zastosowane w sprawie przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych są zgodne z obowiązującym porządkiem konstytucyjnym.

Sąd nie podziela i tych zarzutów skargi, które kwestionują ustalenia stanu faktycznego polegające na przyjęciu, że znajdujące się na wydzierżawionej przez skarżącego powierzchni urządzenie stanowi automat do gier w rozumieniu ustawy o grach hazardowych.

Ww. automat do gier spełniał wymogi do zakwalifikowania gier na nim prowadzonych za gry na automatach w rozumieniu art. 2 ust. 3, art. 2 ust. 3 w związku z art. 2 ust. 4 i art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Potwierdził to eksperyment przeprowadzony przez funkcjonariuszy celnych na spornym urządzeniu w oparciu o art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy o Służbie Celnej, który wykazał, że w zależności od wybranej gry, bębny automatu zatrzymywały się samoczynnie bez udziału grającego losowo tworząc układ symboli, na którą to konfigurację grający nie miał wpływu, tak więc w przeprowadzonych grach grający nie miał wpływu na ich wynik, który był nieprzewidywalny. Automat umożliwiał kontynuowanie gry. Gry prowadzone na tym automacie zawierały element losowości - udział gracza sprowadza się jedynie do wciskania przycisku "START" i obserwowania przebiegu gry. Grający nie miał żadnego wpływu na to w jakiej konfiguracji zostaną ułożone symbole na ekranie (powodującej lub nie uzyskanie wygranej punktowej).

Gry urządzane na spornym automacie miały również charakter komercyjny, o czym świadczy konieczność użycia środków finansowych do rozpoczęcia gry.

W związku z tym należy stwierdzić, że organy obu instancji trafnie uznały, że urządzenie to stanowi automat do gry a zainstalowane na nim gry są grami losowymi w rozumieniu art. 2 ust. 5 ustawy o grach hazardowych. Szczegółowy opis sposobu przeprowadzenia gier na przedmiotowym automacie znajduje się w załączonym do akt Protokole kontroli przeprowadzonej w drodze eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu (z dnia [...]).

Sąd na tej podstawie stwierdza, że ustalenia, co do charakteru gier i urządzenia zostały w tej sprawie dokonane prawidłowo. W tym zakresie nie są zasadne i te zarzuty skarżącego, które dotyczą naruszenia art. 122 w związku z art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez niewystarczające zgromadzenie materiału dowodowego celem ustalenia charakteru gier prowadzonych na urządzeniu.

Zgodnie z art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organ jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Przepis ten stanowi konkretyzację zasady prawdy materialnej przewidzianej w art. 122 Ordynacji podatkowej poprzez wprowadzenie dyrektywy zupełności postępowania dowodowego. To organ zobowiązany jest do udowodnienia każdego faktu za pomocą wszystkich dostępnych środków i źródeł dowodowych, by wydać stosowne orzeczenie. W polskiej procedurze podatkowej obowiązuje zasada swobodnej oceny dowodów, polegająca na pozostawieniu organom prowadzącym postępowanie swobody w ocenie materiału dowodowego i samodzielności w ocenie wagi oraz mocy poszczególnych dowodów. Ocena przydatności danego dowodu dla ustalenia stanu faktycznego sprawy jest weryfikowana wyłącznie wskazaniami wiedzy, logiki i doświadczenia życiowego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 stycznia 2013 r. sygn. akt II FSK 1212/11). Na mocy art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 32 ust. 1 pkt 13 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2013 r. poz. 1404) jednym ze środków dowodowych pozostających w dyspozycji organów celnych jest także przeprowadzenie w uzasadnionych przypadkach eksperymentu, doświadczenia lub odtworzenia możliwości gry na automacie, gry na automacie o niskich wygranych lub gry na innym urządzeniu. Mając powyższe regulacje na względzie organy miały prawo, zdaniem Sądu, dokonać w tym zakresie własnych ustaleń na podstawie przeprowadzonego eksperymentu, a wystarczająco ważnym powodem do jego przeprowadzenia było podejrzenie prowadzenia na urządzeniu gier o charakterze nielegalnym. Sąd podziela prezentowany w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd o posiadaniu przez organy podatkowe autonomicznych uprawnień do czynienia własnych ustaleń dotyczących charakteru automatów do urządzania gier.

W orzecznictwie zwraca się również uwagę, że bezpośredni eksperyment przeprowadzony na kontrolowanym urządzeniu może niejednokrotnie znacznie lepiej odzwierciedlić stan automatu, jego cechy i możliwości prowadzenia na nim gier o charakterze losowym niż inne dowody.

W tej sprawie organy prawidłowo i zgodnie z normami wynikającymi z art. 187 i 191 Ordynacji podatkowej zebrały i rozpatrzyły materiał dowodowy dotyczący ustalenia charakteru gier na przedmiotowym urządzeniu. Z wyrażonej w art. 191 Ordynacji podatkowej zasady swobodnej oceny dowodów wynika, że organ celny - przy ocenie stanu faktycznego - nie jest skrępowany żadnymi regułami ustalającymi wartość poszczególnych dowodów; organ ten, według swej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania, ocenia wartość dowodową poszczególnych środków dowodowych i wpływ udowodnienia jednej okoliczności na inne. Dokonanej przez organ odwoławczy ocenie zebranego materiału dowodowego nie można zarzucić dowolności. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy opisał stan faktyczny sprawy w zakresie oceny samych gier i ich charakteru oraz sposobu ich prowadzenia i to w sposób wyczerpujący i odniósł się do wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu dotyczących tych kwestii. W okolicznościach tej sprawy nie było żadnego powodu dodatkowego przeprowadzania dowodu z ekspertyzy automatu przez uprawnioną przez Ministerstwo Finansów jednostkę badającą.

Stosownie do art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych karze pieniężnej podlega urządzający gry na automatach poza kasynem gry. Zgodnie z art. 89 ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych wysokość kary pieniężnej wymierzanej w przypadku urządzania gry na automatach wynosi 12 000 zł od każdego automatu.

Trafnie organy dokonały wykładni art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, zgodnie z którą podstawą wymierzenia kary pieniężnej jest zaistnienie w sposób łączny następujących przesłanek:

- ustalenie konkretnego podmiotu urządzającego gry na automatach;

- ustalenie w sposób jednoznaczny charakteru urządzanych gier, tj. muszą to być gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych;

- ustalenie, że gry na automatach urządzane były poza kasynem gry.

Jednak nie wszystkie ww. elementy składowe zostały w stosunku do skarżącego wykazane jako istniejące. W tym zakresie jeden z zarzutów skargi jest uzasadniony. Jest to zarzut naruszenia przepisów prawa postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy w wyniku niewłaściwego rozumienia pojęcia "urządzającego gry" o którym mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych oraz błędnych ustaleń w tym zakresie co do stanu faktycznego sprawy.

Z uzasadnienia decyzji obu organów wynika, że skarżący został uznany przez organy za osobę urządzającą gry na automatacie, ponieważ jako właściciel lokalu przy ul. C w Ł. zawarł umowę najmu powierzchni lokalu w celu ustawienia automatu do gier. Tym samym, jak podają to organy, skarżący stworzył odpowiednie warunki, aby nielegalne gry na automacie w ogóle mogły być prowadzone, sprawował opiekę nad automatem i zobowiązany był do informowania najemcy o usterkach automatu. Organy w uzasadnieniach swoich decyzji przytoczyły treść umowy najmu zawartej w dniu [...] pomiędzy skarżącym a właścicielem automatu – D R. T. i stwierdziły, że bez wynajęcia powierzchni w kontrolowanym lokalu oraz bez zapewnienia niezakłóconej pracy automatu, nielegalne gry hazardowe nie odbywałyby się w pomieszczeniu skarżącego. Organ odwoławczy uznając za zasadne uznanie skarżącego za urządzającego gry w rozumieniu ustawy o grach hazardowych podniósł, że działalność skarżącego polegająca na umożliwieniu rozgrywania gier na automacie mieści się w pojęciu urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust.1 pkt. 2 ww. ustawy.

Opisane wyżej stanowisko organów administracyjnych orzekających w niniejszej sprawie jest nieprawidłowe.

W ocenie Sądu uznanie danego podmiotu za "urządzającego gry" w rozumieniu analizowanego przepisu każdorazowo wymaga uwzględnienia okoliczności faktycznych konkretnej sprawy, w tym ustalenia, czy osoba taka lub podmiot podejmował czynności polegające między innymi na aktywnych działaniach wskazujących na istotny udział w procesie urządzania nielegalnych gier hazardowych lub tez w sposób bezpośredni odnosi korzyści finansowe w związku z urządzaniem gry na automatach w niedozwolonym do tego miejscu. Pojęcia takie jak "urządzanie gier", czy "urządzający gry", którymi posłużył się ustawodawca w ustawie o grach hazardowych nie zostały przez tego ustawodawcę zdefiniowane. Pojęcie "urządzanie" stanowi synonim takich pojęć jak "utworzyć, uporządkować zagospodarować, "zorganizować, przedsięwziąć, zrobić" (Słownik poprawnej polszczyzny, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1994).

W tym kontekście zwrot "urządzanie gier" obejmuje niewątpliwie podejmowanie aktywnych działań, czynności dotyczących zorganizowania przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach. W praktyce w odniesieniu do takiej działalności jak urządzanie gier na automatach, pojęcie to obejmuje w szczególności zachowania aktywne polegające na zorganizowaniu i pozyskaniu odpowiedniego miejsca na zamontowanie urządzeń, przystosowania go do danego rodzaju działalności, umożliwienie dostępu do takiego miejsca nieograniczonej ilości graczy, utrzymywanie automatów w stanie stałej aktywności, umożliwiające ich sprawne funkcjonowanie, wypłacanie wygranych (w stosunku do automatów o jakich mowa w art. 2 ust. 3 ustawy o grach hazardowych), związane z obsługą urządzeń czy zatrudnieniem odpowiedniego przeszkolonego personelu (jego szkolenie) i wtedy podmiot realizujący (wykonujący) te działania może być uznany za urządzającego gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Dla zrealizowania zamierzenia – działalności w zakresie gier na automatach – dojść może w wyniku zaangażowania i współdziałania więcej niż jednego podmiotu. Nie może to jednak oznaczać automatyzmu skutkującego uznaniem, że podmioty, które w jakimś zakresie uczestniczą w ciągu zdarzeń prowadzących do udostępnienia użytkownikom automatu do gier, objęte są bezwarunkowo dyspozycją art. 89 ust. 1 jako "urządzający gry". Przy interpretacji znaczenia używanego w ustawie o grach hazardowych pojęcia "urządzania gier" wyniki wykładni językowej korespondują z rezultatami wykładni systemowej. Warto zwrócić uwagę, że art. 128 Kodeksu wykroczeń (Dz. U. z 2015 r. poz. 1094), nawiązując wyraźnie do przepisów ustawy o grach hazardowych, penalizuje naruszenia przepisów dotyczących gier hazardowych, wprost odróżniając urządzanie gier od zachowań określonych jako użyczanie pomieszczenia do nielegalnej gry hazardowej. Można w związku z tym z takiej treści tego przepisu wyciągnąć wniosek, że użyczenie w sensie udostępnienia pomieszczenia na przykład na podstawie umowy najmu (por. Mozgawa Marek (red.), Kodeks wykroczeń. Komentarz, wyd. II. Komentarz do art. 128 Kw, teza 22, opub. w LEX 2009), jest czynnością nie mieszczącą się w pojęciu urządzania gier, o jakim mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych. W ocenie Sądu, pojęcie "urządzanie gier" na gruncie art. 89 ustawy nie następuje automatycznie w związku z samą czynnością oddania do używania powierzchni lokalu innemu podmiotowi pod eksploatację automatu w ramach umowy najmu lub dzierżawy.

Nie jest dopuszczalne takie rozumienie "urządzającego gry", zgodnie z którym w przypadku, gdy dany lokal nie stanowi własności podmiotu eksploatującego automaty do gier, to zawsze występuje wielość urządzających gry tj. nie tylko podmiot eksploatujący automat, ale i podmiot oddający temu podmiotowi powierzchnię do eksploatacji automatów. Należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z art. 35 pkt. 6 ustawy o grach hazardowych, wniosek o koncesję na kasyno gry powinien zawierać odpis dokumentów wskazujących na prawo do władania budynkiem (lokalem) lub umowy zobowiązującej do oddania we władanie budynku (lokalu), w którym będą urządzane gry. W związku z powyższym należy stwierdzić, że na gruncie przepisów ustawy o grach hazardowych brak jest tożsamości pomiędzy urządzaniem gier a zawarciem umowy zobowiązaniowej oddającej prawo do korzystania z lokalu (lub gruntu). W tych okolicznościach brak jest podstaw prawnych, by już samą czynność cywilnoprawną (umowę najmu lub dzierżawy) oddania lokalu lub jego części do władania innemu podmiotowi dla eksploatacji automatów, utożsamiać z pojęciem "urządzanie gier" w znaczeniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych.

O udziale wynajmującej w oparciu o umowę, zgodnie z którą automat do gry zostaje umieszczony w lokalu skarżącego, w urządzaniu gier można mówić, dopiero wtedy gdyby wynajmujący aktywnie i bezpośrednio uczestniczył w przynajmniej części czynności i działań związanych z eksploatacją automatu, przy czym jej zachowania powiązane winny być z porozumieniem dokonanym z podmiotem wstawiającym automat i go eksploatującym, a dotyczącym wspólnego prowadzenia przedsięwzięcia w zakresie gier na automatach (tak też Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z 18 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Go 824/15 i Wojewódzki Sad Administracyjny w Krakowie w wyroku z 22 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 675/16). Wyżej przedstawione rozumienie pojęcia "urządzający gry" znajduje potwierdzenie w licznych orzeczeniach sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 508/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 9 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Ke 717/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 114/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 11 stycznia 2016 r. sygn. akt III SA/Wr 116/15; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 163/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 18 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 231/16; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 20 lipca 2016 r. sygn. akt III SA/Kr 1394/15).

W rozpatrywanej sprawie w zakresie uznania skarżącego jako "urządzającego grę" organy administracyjne dokonały oceny materiału dowodowego w sposób nieprawidłowy, polegający na jedynie częściowej i wybiórczej analizie zgromadzonych materiałów. W niniejszej sprawie organy administracyjne nie wykazały, aby skarżący poza udostępnieniem powierzchni lokalu i pobieraniem z tego tytułu stałej kwoty czynszu wykonywał także czynności związane chociażby z obsługą automatu, objaśnianiem zasad gier i wypłacaniem wygranych, czy też jakiekolwiek inne czynności, które wpływałyby na wysokość przychodu generowanego przez przedmiotowy automat i przekładałaby się na zysk skarżącego. Takich ustaleń nie można wywieść z zawartej umowy najmu lokalu. W związku z powyższym brak jest podstaw (przynajmniej na tym etapie postępowania) do twierdzenia, że skarżący jest osobą urządzającą gry na automacie. Podkreślić jeszcze raz należy, że sam fakt, że skarżący jest właścicielem lokalu, w którym zainstalowano urządzenie do gier hazardowych i z tego tytułu pobiera czynsz nie jest automatycznie równoznaczne z czerpaniem przez skarżącego korzyści z urządzania gier na automatach, jak wadliwie przyjęły organy w dotychczasowym postępowaniu.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że prowadząc postępowanie organy naruszyły przepisy prawa materialnego, tj. art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych oraz przepisy postępowania – art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej i tym samym zaskarżone decyzje podlegają, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. i art. 135 p.p.s.a. uchyleniu.

Zgodnie z art. 141 § 4 p.p.s.a. przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ winien uwzględniając przedstawione wyżej uwagi i przeprowadzić postępowanie wyjaśniające przyjmując, że samo stwierdzenie wynajęcia powierzchni lokalu przez skarżącego i pobieranie czynszu nie jest automatycznie równoznaczne z czerpaniem przez skarżącego korzyści z urządzania gier na automatach. Dopiero wszechstronna ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego może stanowić podstawę do wydania i uzasadnienia decyzji administracyjnej.

O kosztach postępowania orzeczono stosownie do art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a.

ms