Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1086/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2015-01-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6102 Nabycie mienia Skarbu Państwa z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 73 ust. 1
journal: Dz.U. 1998 nr 133 poz 872
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
article: art. 3 § 1, art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 7, art. 77, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Wiesław Morys Sędziowie NSA Monika Nowicka (spr.) del. NSA Roman Ciąglewicz Protokolant starszy asystent sędziego Rafał Kopania po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej W. S. i P. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 stycznia 2013 r. sygn. akt I SA/Wa 878/12 w sprawie ze skargi W. S. i P. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa własności nieruchomości drogowej oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2013 r. (sygn. akt I SA/Wa 878/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. i P. S. na decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie nabycia, z mocy prawa, własności nieruchomości drogowej.

Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:

Decyzją z dnia [...] września 2009 r. nr [...], Wojewoda Ś. - działając na wniosek W. S. i na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) - stwierdził nabycie przez Województwo Ś., z mocy prawa z dniem [...] stycznia 1999 r., własności nieruchomości, położonej w gminie P. w obrębie D., oznaczonej jako działki o numerach [...] i [...], opisanej w księdze wieczystej nr [...] - jako zajętej pod drogę publiczną (wojewódzką). Decyzja ta stała się ostateczna.

Pismem z [...] listopada 2010 r. częściowo ubezwłasnowolniony P. S., reprezentowany przez kuratora – M. S., wystąpił o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. - postępowania w w/w sprawie podnosząc, że ani on sam, ani jego kurator przed dniem [...] października 2010 r. (dniem, w którym dowiedział się o decyzji Wojewody Ś.) nie mieli możliwości zapoznania się ze sprawą, gdyż wszelka, prowadzona w niej korespondencja przesyłana była na adres domowy jego żony – W. S. (w M.), podczas, gdy miejscem zamieszkania P. S. była C.

W tym stanie rzeczy Wojewoda Ś., postanowieniem z dnia [...] grudnia 2010 r., wznowił postępowanie w sprawie zakończonej powyższą decyzją z dnia [...] września 2009 r.

W toku postępowania organ wojewódzki ustalił, że w sprawie niewątpliwie zaistniały przesłanki wznowieniowe, określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż częściowo ubezwłasnowolniony P. S., będąc stroną postępowania, bez własnej winy nie brał w nim udziału.

Prowadząc zaś postępowanie wyjaśniające co do istoty sprawy, w tym dokonując oględzin nieruchomości położonej w Gminie P., oznaczonej jako działki nr [...] i [...], organ ustalił, że w pierwotnym postępowaniu, na skutek błędnego oznaczenia na przyjętej jako dowód w sprawie mapie geodezyjno – wysokościowej, numeru drogi usytuowanej na ww. działkach (nr [...]), drogę tę niewłaściwie zakwalifikowano do kategorii dróg wojewódzkich. Tym samym, brak było podstaw do stwierdzenia nabycia własności opisanej na wstępie nieruchomości - w trybie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - przez Województwo Ś.

Ponadto, zdaniem Wojewody, zebrane dowody nie potwierdzały również by droga ta, w dniu [...] grudnia 1998 r., miała charakter drogi gminnej.

Wprawdzie w trakcie postępowania, Wójt Gminy P. poinformował organ wojewódzki, że przedmiotowa droga stanowiła ul. L. w Ż., która została zaliczona do kategorii dróg gminnych i drogę tę wymieniono w załączniku nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] w sprawie zaliczenia do kategorii dróg lokalnych miejskich i dróg gminnych w województwie c. (Dz. Urz. woj. częst. Nr 6, poz. 788), jako drogę nr [...], jednakże Wojewoda stwierdził, że - zgodnie z ww. załącznikiem do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. - na terenie Gminy P. w Ż. nie było ul. L., a poza tym wykaz ten w ogóle nie zawierał dróg publicznych położonych w miejscowości D.. Droga nr [...] położona była natomiast w miejscowości M. a w roku 1987 (a więc w chwili podjęcia wspomnianej uchwały) wieś D. stanowiła odrębną miejscowość. Gdyby zatem na jej terenie znajdowała się droga publiczna, to winna ona zostać ujęta w tej uchwale.

W związku z powyższym, w ocenie Wojewody, z uwagi na treść art. 1 i art. 7 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. – o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 1998 r.), nie można było przyjąć by sporna droga stanowiła drogę publiczną.

Ponadto, Wojewoda zakwestionował by, w w/w dacie, Gmina faktycznie władała przedmiotową nieruchomością. Złożone bowiem w toku postępowania w tym względzie oświadczenie Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. uznano za niewystarczające, gdyż nie wynikało z niego jakie, konkretne czynności i w jakim czasie były przez Gminę podejmowane na spornej nieruchomości. Poza tym, jak wywodził Wojewoda, Gmina nie przedłożyła map z wyrysowanymi granicami pasa drogowego oraz granicami działek ewidencyjnych nr [...] i [...].

W tak ustalonym stanie faktycznym i przy takiej ocenie prawnej sprawy Wojewoda Ś., decyzją z dnia [...] października 2010 r. nr [...] - działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - uchylił swoją ostateczną decyzję z dnia [...] września 2010 r. (pkt 1 sentencji) oraz odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę P. własności położonych w tej gminie działek nr [...] i [...] (pkt 2 sentencji).

Od powyższej decyzji Gmina P. wniosła odwołanie kwestionując w nim ocenę Wojewody, iż droga, usytuowana na przedmiotowych działkach, nie miała charakteru drogi publicznej – gminnej oraz, że nie zostało wykazane w sposób wystarczający władanie nieruchomością przez Gminę na koniec grudnia 1998 r. Do odwołania odwołująca się dołączyła mapę zasadniczą z nakładką ewidencyjną z zaznaczonym przebiegiem pasa drogowego w obrębie przedmiotowych nieruchomości, opatrzoną adnotacją o zgodności uwidocznionego na niej przebiegu drogi ze stanem faktycznym na dzień [...] grudnia 1998 r., a także oświadczenie właściciela firmy "S." z siedzibą w P. z dnia [...] października 2011 r. o wykonywaniu na terenie miejscowości M., D. i Ż. w latach 1993 -1998 r. czynności związanych z zimowym utrzymaniem dróg gminnych, polegających na odśnieżaniu i posypywaniu.

Rozpoznając sprawę w trybie instancji odwoławczej, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej, decyzją z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. - uchylił decyzję Wojewody Ś. w części objętej pkt 2 sentencji i orzekł o nabyciu przez Gminę P., z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., własności położonej w gminie P. nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, oznaczonej jako działki nr [...] o powierzchni [...] m2 i nr [...] o powierzchni [...] m2, z obrębu D., zaś w pozostałym zakresie zakwestionowaną decyzję utrzymał w mocy.

Dokonując oceny zasadności wznowienia postępowania, Minister podzielił argumentację Wojewody, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., bowiem ostateczna decyzja z 20 września 2010 r. była skierowana do P. S. – jako strony postępowania, a który - na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w C. z dnia [...] września 2009 r. (sygn. akt [...]) został częściowo ubezwłasnowolniony i dla którego w dniu [...] sierpnia 2010 r. ustanowiono kuratora, w osobie M. S. W sprawie dochowany został również, określony w art. 148 § 2 k.p.a., miesięczny termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Odnośnie zaś meritum sprawy, Minister przywołał treść art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. i zauważył, że nabycie, z mocy prawa, nieruchomości w trybie tego przepisu uzależnione jest od łącznego spełnienia w dniu 31 grudnia 1998 r. następujących przesłanek: zajęcia nieruchomości drogą publiczną, pozostawania jej we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, braku przysługiwania własności Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego. W ocenie organu odwoławczego, wbrew temu co stwierdził Wojewoda Ś., wszystkie te przesłanki zostały w rozpoznawanej sprawie spełnione. Nieruchomość stanowiła bowiem w ww. dacie własność prywatną i była zajęta drogą publiczną – nr [...] (obecnie jest to ul. L.).

Zajęcie nieruchomości drogą publiczną potwierdzała przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] mapa geodezyjno - wysokościowa, która obrazowała faktycznie zajętą - w w/w dacie - część nieruchomości pod pas drogowy a także mapy dołączone do pisma Wójta Gminy P.z dnia [...] maja 2011 r. Z dokumentów tych wynikało, że działki nr [...] i [...] znajdowały się pasie drogowym drogi publicznej relacji Ż.– D. do granicy m. M. Droga ta zaś zaliczona została do kategorii dróg gminnych, uchwałą Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. Organ centralny wskazał przy tym, że zgodnie z tą uchwałą do kategorii dróg publicznych (gminnych) zostały wówczas zaliczone, znajdujące się na terenie gminy P., m.in. ul. L. (nr [...]) oraz wymieniona wyżej droga relacji Ż. -D. - do granicy m. M. (nr [...]).

Zdaniem Ministra, brak było zatem podstaw do twierdzenia, że wykaz dróg, stanowiący załącznik do ww. uchwały, nie zawierał dróg publicznych położonych w miejscowości D. (jak twierdził organ wojewódzki), skoro wymieniał on drogę w relacji Ż. do granicy m. M., ze wskazaniem, że przebiega ona przez D. Dodatkowo, organ odwoławczy zauważył także, iż skoro nazwę ulicy (przebiegającej przez przedmiotowe działki) nadano dopiero w uchwale Rady Gminy w P. z dnia [...] czerwca 1991 r., to niemożliwe było wskazanie jej nazwy w uchwale z 1987 r.

W odniesieniu natomiast do kwestii publicznoprawnego władania nieruchomością Minister, powołał się na oświadczenie właściciela firmy, która w latach 1993 – 1998 wykonywała zlecone przez Gminę P. prace, związane z zimowym utrzymaniem dróg, a także oświadczenie Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. o utrzymywaniu przez gminę przedmiotowej drogi.

Konkludując zatem, organ odwoławczy stwierdził, że wobec spełnienia w rozpoznawanej sprawie przesłanek, określonych w art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, był on zobligowany do wydania rozstrzygnięcia reformatoryjnego o treści określonej w sentencji decyzji.

Na powyższą decyzję Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] marca 2012 r. W. i P. małżonkowie S. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której twierdzili, że w sprawie nie zostało wykazane, iż przebiegająca przez sporne działki droga była drogą publiczną oraz, że Gmina P. sprawowała nad nimi władztwo.

Odpowiadając na skargę, Minister Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej wnosił o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.

Oddalając skargę – na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) zwanej dalej: "p.p.s.a." - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie była ona uzasadniona.

Na wstępie Sąd zaznaczył, że w niniejszej sprawie poza sporem pozostawał fakt zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania, określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jak też dochowania terminu złożenia przez stronę wniosku o wznowienie postępowania, określonego w art. 148 § 1 k.p.a. Bezsporne było również to, że w ostatecznej decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] września 2009 r. błędnie ustalono stan faktyczny w odniesieniu do kategorii drogi, która przebiegała przez sporne działki. Niewątpliwie zatem zaistniała podstawa do uchylenia decyzji z 2009 r. i wydania w sprawie nowego rozstrzygnięcia, w oparciu o art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r.

Sąd zaznaczył też, że niewątpliwie położone w Gminie P., w obrębie D., działki nr [...] i [...], na których usytuowana została obecna ul. L., stanowiły - w dniu 31 grudnia 1998 r. - współwłasność osób fizycznych, to jest W. i P. małż. S.. Fakt ten wynikał bowiem z treści księgi wieczystej nr [...].

Zdaniem Sądu niekwestionowany również był fakt, że droga ta została urządzona na w/w działkach już w powyższej dacie, gdyż okoliczność tę potwierdzała, znajdująca się w aktach, mapa wysokościowo – geodezyjna, opatrzona w adnotację, potwierdzającą przebieg pasa drogowego - wg stanu na dzień 31 grudnia 1998 r.

Odnosząc się zaś do będących istotą sporu kwestii, Sąd stwierdził, że powołana ustawa z dnia 13 października 1998 r. nie zawiera definicji drogi publicznej i w związku z tym, w orzecznictwie sądowym powszechnie przyjmuje się, że w tym względzie należy odnosić się do ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w 1998 r., to jest: Dz. U. z 1985 r. Nr 14, poz. 60 ze zm.).

Przytaczając więc treść art. 1 i art. 2 ust. 1 oraz art. 7 ust. 2 tej ostatniej ustawy, Sąd podkreślił, że - w świetle jej przepisów - dla ustalenia statusu określonej drogi, kluczowe jest ustalenie, czy dana droga została objęta aktem normatywnym, zaliczającym ją do określonej kategorii dróg. W przypadku dróg gminnych, istniejących w dniu 31 grudnia 1988 r., aktem takim była stosowna uchwała wojewódzkiej rady narodowej.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, Sąd zauważył, że tego rodzaju uchwała została wydana przez Wojewódzką Radę Narodową w C. w dniu [...] grudnia 1987 r. (uchwała nr [...], opublikowana w Dz. Urz. woj. częst. Nr 6 poz. 788). W załączniku do tej uchwały, zawierającym wykaz dróg gminnych, wymieniono bowiem drogę oznaczoną nr [...] i opisaną jako "Ż.-D. - do granicy m. M.". Tak opisanej drodze nadano następnie, uchwałą Rady Gminy P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...] w sprawie nadania nazw ulicom w miejscowości D., nazwę ul. L. (vide § 1 tej uchwały). Analiza treści znajdujących się w aktach map (wysokościowo-geodezyjnej, jak też odpisów z map zasadniczych, przedłożonych przez Wójta Gminy P. oraz wydruków ze stron internetowych map złożonych przez stronę) i ich zestawienie z opisem przebiegu drogi, zawartym w ww. uchwałach potwierdzała zaś jednoznacznie, że przebiegająca przez sporne działki droga, jest tożsamą z drogą nr [...], która - na mocy uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej - uzyskała status drogi publicznej. Bez znaczenia przy tym dla oceny statusu tej drogi był fakt, umieszczenia tej drogi w wykazie dróg przyporządkowanych miejscowości M., a nie w odrębnej pozycji, odnoszącej się do miejscowości D. (mającej wówczas status odrębnej wsi). Zdaniem Sądu, nie mieli więc racji skarżący twierdząc, że drogą, o której stanowiła uchwała z 1987 r. była inną droga (oznaczoną nr [...]), nosząca również nazwę ul. L., położoną równolegle do drogi przebiegającej przez ich działki, po zachodniej stronie torów kolejowych uwidocznionych na mapach znajdujących się w aktach.

Odnosząc się zaś do przesłanki publicznoprawnego władania przedmiotową nieruchomością w dniu 31 grudnia 1998 r., Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że - także w tym zakresie - wbrew temu co twierdzili skarżący, jak też nietrafnie podnosił organ wojewódzki, władztwo to zostało wykazane w sposób wystarczający. Dla spełnienia tej przesłanki, jak kontynuował Sąd, istotne było bowiem jedynie, by jednostka samorządu terytorialnego, poprzez swoje jednostki organizacyjne wykonywała faktyczne czynności w odniesieniu do nieruchomości zajętej pod drogę publiczną, związane z: utrzymaniem jej nawierzchni, zapewnieniem przejezdności, naprawami, remontami i.t.p., a nie posiadanie nieruchomości - w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. W przypadku urządzenia drogi na gruncie prywatnym, istniało także domniemanie, że zarządca drogi rzeczywiście wykonywał nad nią władztwo w formach, określonych w ustawie o drogach publicznych.

W niniejszej sprawie, jak podkreślił Sąd, domniemanie to dodatkowo znajdowało potwierdzenie w oświadczeniu Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r., wskazującym na wykonywanie przez Gminę prac, związanych z utrzymaniem drogi, a także w oświadczeniu właściciela firmy, wykonującej w latach 1993-1998 na zlecenie Gminy prace związane z zimowym utrzymaniem na obszarze, na którym położona była przedmiotowa nieruchomość.

W rezultacie Sąd uznał, że skoro droga publiczna została urządzona i - w części obejmującej działki nr [...] i [...], należące w dniu [...] grudnia 1998 r. do W. i P. małż. S., nie była ona wyodrębniona w sposób wykluczający bieżące jej utrzymywanie przez zarząd drogi, np. poprzez odgrodzenie tej części przez właścicieli, to nie było podstaw do kwestionowania istnienia władztwa publicznoprawnego nad sporną drogą. W związku z tym, Sąd przyjął, że kwestionowana przez skarżących decyzja nie naruszała przepisów prawa materialnego ani przepisów procedury administracyjnej. Umożliwiające bowiem właściwe zastosowanie norm praw materialnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, zostały dokonane przez Ministra w sposób prawidłowy oraz zgodny z ustanowioną w art. 7 k.p.a. zasadą prawdy obiektywnej i znajdowały oparcie w zgromadzonym w aktach materiale dowodowym, przy ocenie którego organ nie uchybił dyspozycji normy, zawartej w art. 80 k.p.a.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, W. i P. małżonkowie S. zarzucili Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie:

1. prawa materialnego, a mianowicie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, wyrażające się w uznaniu, że w niniejszej sprawie istnieje domniemanie prawne, że zarządca drogi rzeczywiście wykonywał nad nią władztwo w formach określonych w ustawie o drogach publicznych;

2. przepisów postępowania, a mianowicie art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ II instancji materiał dowodowy okazał się być niewystarczający i budzący wątpliwości.

W oparciu o przytoczone wyżej podstawy kasacyjne, skarżący wnosili o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że w sprawie nie zostało w sposób wystarczający wykazane sprawowanie przez Gminę faktycznego władztwa nad drogą. Wprawdzie Wójt Gminy P. poinformował organ wojewódzki, że przedmiotowe działki stanowiły ul. L. w miejscowości Ż., jednakże zgodnie z załącznikiem nr [...] do uchwały Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...] na terenie Gminy P., w miejscowości Ż. nie było ulicy L. a wykaz, zawarty w ww. załączniku, w ogóle nie zawierał dróg publicznych położonych w miejscowości D., w której położone były przedmiotowe nieruchomości. W 1987 r. wieś D. stanowiła bowiem odrębną miejscowość, a więc gdyby na jej terenie miała znajdować się droga publiczna, to powinna ona zostać ujęta w powołanej uchwale. Tymczasem, droga o numerze [...], opisana jako "Ż. –D.-do granicy m. M." została umieszczona w wykazie dróg przyporządkowanych do miejscowości M., a nie w odrębnej pozycji, odnoszącej się do miejscowości D.

Opisana sytuacja – zdaniem skarżących – budziła zatem istotne wątpliwości, zwłaszcza w kontekście faktu istnienia innej drogi o nazwie ul. L., usytuowanej równolegle do drogi przebiegającej przez ich działki.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało więc wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które opierały się na obu podstawach, wskazanych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a.

Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu procesowego, wskazać trzeba, że przedmiotowe postępowanie dotyczyło wydania - na wniosek W. S. - decyzji deklaratoryjnej, stwierdzającej nabycie przez podmiot publicznoprawny, z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności nieruchomości, położonej w gminie P. w obrębie D., stanowiącej działki o numerach [...] i [...], opisanej w księdze wieczystej nr [...] - jako zajętej pod drogę publiczną, a prowadzone było w trybie przepisów regulujących instytucję wznowienia postępowania administracyjnego.

Rozpoznając sprawę w tym trybie, organy obu instancji zgodnie uznały, że droga przebiegająca przez wyżej opisaną nieruchomość, nie miała w dniu 31 grudnia 1998 r. charakteru drogi wojewódzkiej, jak przyjęto to (w uchylonej obecnie) decyzji Wojewody Ś. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], stwierdzającej nabycie przez Województwo Ś., na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające (...), nabycie z mocy prawa, z dniem 1 stycznia 1999 r., własności w/w nieruchomości i z tej przyczyny zaistniały podstawy do uchylenia decyzji z 2009 r., na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. i wydania decyzji nowej.

Co do merytorycznego natomiast rozstrzygnięcia, stanowisko Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej było jednak całkowicie odmienne od tego, jaki zajął organ wojewódzki. Zdaniem bowiem organu centralnego, w analizowanej sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., co w konsekwencji prowadziło do wydania decyzji uwzględniającej wniosek byłej właścicielki nieruchomości, to jest stwierdzającej nabycie z mocy prawa, w dniu 1 stycznia 1999 r., przez Gminę P. własności nieruchomości obejmującej wspomniane wyżej działki nr [...] i [...]. Stanowisko to podzielił następnie Sąd Wojewódzki, oddalając, w zaskarżonym wyroku, skargę byłych właścicieli (małżonków S.) i z tym stanowiskiem należy się zgodzić.

W myśl w/w przepisu, nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się - z mocy prawa - własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem.

Zgodnie zaś z art. 1 i art. 2 ust. 1-4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (w brzmieniu obowiązującym w dniu 1. stycznia 1999 r.) za drogę publiczną może być uważana droga, która jest zaliczona, na podstawie tej ustawy, do kategorii drogi: krajowej, wojewódzkiej, gminnej oraz może z niej korzystać każdy zgodnie z jej przeznaczeniem, z ograniczeniami i wyjątkami określonymi w ustawie lub innych przepisach szczególnych.

Przesłankami upoważniającymi do zastosowania art. 73 ust. 1 ustawy - Przepisy wprowadzające (...) są zatem: zajęcie nieruchomości pod drogę publiczną w dniu 31 grudnia 1998 r., władanie nią w tej dacie przez Skarb Państwa lub właściwą jednostkę samorządu terytorialnego oraz nie przysługiwanie Skarbowi Państwa lub jednostce samorządu terytorialnego prawa własności do nieruchomości.

Odnosząc powyższe do stanu faktycznego, jaki zaistniał w analizowanej sprawie, należy stwierdzić, że zajęcie w/w nieruchomości przez drogę gminną potwierdzała, po pierwsze, przyjęta do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego pod nr [...] mapa geodezyjno - wysokościowa, na której wykazano przebieg pasa drogowego spornej ulicy L. a także mapy dołączone do pisma Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r.

Wyjaśnić przy tym należy, że droga ta w dniu [...] grudnia 1998 r. nie miała jeszcze (nadanej w okresie późniejszym) obecnej nazwy: "L." a określano ją jako "drogę w relacji Ż. – D.– do granicy m. M.". W ten sposób zatem została ona ujęta w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w C. z dnia [...] grudnia 1987 r. nr [...], w której to uchwale nadano jej numer [...]. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że istniejącej na tym terenie, odrębnej ulicy (również noszącej nazwę "L.") w uchwale tej nadano numer [...]. Obie zatem w/w drogi miały w dniu 1 stycznia 1999 r. status dróg gminnych. Zgodzić się przy tym trzeba z organem odwoławczym, iż brak było podstaw do twierdzenia, że wykaz dróg, stanowiący załącznik do ww. uchwały, nie zawierał dróg publicznych położonych w miejscowości D[...], skoro wymieniał on drogę w relacji Ż. do granicy m. M., ze wskazaniem, że przebiega ona przez D. Następnie, mocą uchwały Rady Gminy w P. z dnia [...] czerwca 1991 r. nr [...], "drodze przelotowej z Ż. do M." nadano obecną nazwę ulicy "L.".

Powyższe dowodzi zatem w sposób ewidentny, że nieruchomość, stanowiąca poprzednio własność małżonków S., w dniu [...] grudnia 1998 r. była zajęta przez drogę publiczną (gminną). Fakt zaś sprawowania nad nią władztwa publicznoprawnego wynikał wprost z oświadczenia Wójta Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. o utrzymywaniu przez Gminę przedmiotowej drogi oraz z oświadczenia właściciela firmy, która w latach 1993 – 1998 wykonywała, zlecone przez Gminę P. prace, związane z zimowym utrzymaniem dróg.

Odnosząc się do tego ostatniego dokumentu, który został złożony przez Gminę P. w postępowaniu odwoławczym, wyjaśnić wypada, że treść jego nie pozostaje w sprzeczności z treścią oświadczenia Wójta Gminy z dnia [...] maja 2011 r. W oświadczeniu tym Wójt podał bowiem, że (cyt.): "Dokumenty dotyczące ponoszenia nakładów i kosztów związanych z utrzymywaniem drogi po upływie określonego czasu zostały zlikwidowane". Pisemne oświadczenie złożone przez właściciela firmy "S." – S. jest zaś dokumentem nowym, pochodzącym z dnia [...] października 2011 r. Z tego powodu nie jest to dokument, o którym mowa w oświadczeniu Wójta Gminy.

Z tych względów zarzuty kasacyjne, dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania, w postaci: art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, 77 § 1 oraz 80 k.p.a., przejawiające się w tym, że Sąd, w wyniku niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej, nie zastosował środka określonego w ustawie, mimo że zebrany przez organ II instancji materiał dowodowy był niewystarczający i budzący wątpliwości, nie był usprawiedliwiony.

Niezasadnym okazał się także zarzut materialnoprawny, dotyczący naruszenia art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną przez jego niewłaściwe zastosowanie, gdyż w świetle tego, co zostało wyżej powiedziane, znajdował on w rozpoznawanej sprawie pełne uzasadnienie.

Jak wspomniano wyżej w analizowanym stanie faktycznym wszystkie przesłanki, wymienione w tym przepisie, zostały spełnione, w tym również przesłanka władania w dniu 31 grudnia 1998 r. sporną nieruchomością przez Gminę P.

Dodatkowo zauważyć także wypada, że stanowisko skarżących a zwłaszcza skarżącej, w tej sprawie nie było w pełni zrozumiałe. Postępowanie to toczyło się bowiem na wniosek W. S., w którym wystąpiła ona do Wojewody Ś. o uregulowanie stanu prawnego przedmiotowej nieruchomości. Sam więc tego rodzaju wniosek, złożony przez dotychczasowego właściciela (współwłaścicielkę) danej nieruchomości sugerował, że wnioskodawczyni stała na stanowisku, iż utraciła ona wraz z mężem dotychczas przysługujące im prawo własności do przedmiotowej nieruchomości.

Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie miała usprawiedliwionych podstaw prawnych, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.