Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 2117/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2013-11-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie sędzia WSA Łukasz Krzycki, sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant spec. Dominik Niewirowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 listopada 2013 r. sprawy ze skargi "E." Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lipca 2013r. Nr [...] Generalny

Dyrektor Ochrony Środowiska działając na podstawie art. 138 §1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołań [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. oraz [...] Sp. z o.o. od decyzji Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] umarzającej postępowanie w sprawie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku na skutek eksploatacji i rozbiórki neutralizatora nr [...] zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w W., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ przedstawił stan faktyczny sprawy wskazał, że Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. decyzją z dnia [...] lutego 2013 r., znak: [...] umorzył postępowanie w sprawie bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku polegającego na wprowadzaniu do środowiska glebowego i odbiornika wód deszczowych - kanału [...] substancji ropopochodnych wskutek prac prowadzonych przy eksploatacji oraz rozbiórce neutralizatora nr [...] na działce nr ewid. [...] obręb [...] w W. Jak wynika z uzasadnienia do decyzji organ I instancji ustalił, że zarówno [...] Sp. z o.o. jak i [...] Sp. z o.o. są podmiotami korzystającymi ze środowiska. Równocześnie organ wykluczył występowanie w sprawie z działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku działalność polegającą na rozbiórce neutralizatora, w związku z czym w tym zakresie nie można orzec o wystąpieniu szkody w środowisku. Natomiast do takiej działalności zaliczyć można działalność [...] Sp. z o.o. polegającą na przetwarzaniu odpadów. Organ wskazał również, że w toku postępowania wykonano badania gruntu. W jednej z próbek stwierdzono przekroczenie standardów jakości gleby lub ziemi, ale badanie to dotyczyło ziemi użytej do wypełnienia wykopu pozostałego po neutralizatorze. Organ zauważył również, że w takim stanie rzeczy powierzchnia wykopu nie spełnia definicji powierzchni ziemi, przez którą rozumie się naturalne ukształtowanie terenu, a użyte wypełnienie stanowi odpad. Nie będą mieć więc zastosowania przepisy ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie. Zarówno przy eksploatacji neutralizatora jak i wskutek zdeponowania ziemi zanieczyszczonej w wykopie wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą. Jednak wyniki prób gruntu pobranych z głębokości poniżej 7 m p.p.t. nie wskazują na przekroczenia dopuszczalnych standardów dla gruntów grupy C. W związku z czym uznano, że szkoda w środowisku nie wystąpiła. Natomiast odnośnie odprowadzania odpadów płynnych do kolektora [...], ze względu na szczelne połączenie z podczyszczał nią wód organ w tym zakresie sprawy nie rozpatrywał.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła [...] Sp. z o.o. w zakresie w jakim decyzja ta odnosi się do umorzenia postępowania dotyczącego prac prowadzonych przy eksploatacji neutralizatora nr [...]. Decyzji zarzucono naruszenie:

- art. 7 i 80 k.p.a. poprzez niedokonanie oceny całokształtu materiału dowodowego i pominięcie dokumentacji zdjęciowej oraz raportów sporządzonych przez specjalistów z zakresu oceny oddziaływania na środowisko oraz konstrukcji budowlanych wskazujących na nieszczelność neutralizatora, orzeczeń organów nadzoru budowlanego, z których wynika, że eksploatacja neutralizatora zagraża ludziom i środowisku, co prowadzi do wniosku, że szkody w. środowisku powstały oraz pism organów, z których wynikało, iż od kilku lat jakość ścieków na odcinku eksploatowanym przez [...] Sp. z o.o. ulegała pogorszeniu,

- art. 7 i 77 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w zakresie nielegalnego połączenia neutralizatora z kanalizacją miejską, zarządzaną przez MPWiK.

W związku z tym Spółka wnosi o zmianę decyzji w zaskarżonym zakresie i orzeczenie, iż [...] Sp. z o.o. wyrządziła szkodę w środowisku glebowym i wodnym oraz zobowiązanie jej do przeprowadzenia stosownych prac naprawczych.

Z kolei [...] Sp. z o.o. w swoim zarzuciła decyzji organu I instancji naruszenie następujących przepisów:

- art. 6 Kpa w związku z art. 107 §3 k.p.a. poprzez niewykazanie związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym a prawnym,

- art. 7 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie szerokiej analizy gruntu i niedokładne wyjaśnienie ilości odpadów faktycznie składowanych, a wykazanych w kartach przekazania odpadu,

- art. 8 k.p.a. poprzez wydanie decyzji w oparciu o badania gruntu, które zostały przeprowadzone w wąskim zakresie,

- art. 10 k.p.a. poprzez niezapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania tj. podczas poboru prób gruntu,

- art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ kierował się przy załatwieniu sprawy,

- art. 79 k.p.a. poprzez niedopuszczenie strony do udziału w poborze prób gruntu,

- art. 3 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do nałożenia na użytkownika wieczystego gruntu obowiązku prowadzenie pomiarów w glebie,

- naruszenie art. 6 pkt 11 lit. c ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku poprzez uznanie, że nie nastąpiła szkoda w środowisku mimo stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego stężenia sumy benzyn o 0,9 mg/kg s.m. w odniesieniu do standardów jakości gleby i ziemi.

W dalszej części odwołania skarżący podnosi, że spółka [...] Sp. z o.o. prowadziła prace rozbiórkowe neutralizatora bez udziału i nadzoru

organów ochrony środowiska. Organ rozpatrując sprawę powinien wziąć pod uwagę, że [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. uchylił decyzję w sprawie rozbiórki neutralizatora. Likwidacji neutralizatora dokonał podmiot do tego nieuprawniony, bowiem aktem notarialnym Nr [...] z dnia [...] maja 2012 r. działka została sprzedana na rzecz spółki [...] Sp. z o.o. - obecnie [...] Sp. z o.o. Natomiast rozbiórka neutralizatora odbyła się w dniach od [...] maja 2012 r. do dnia [...] czerwca 2012 r. [...] przekazała organowi wyniki badań z dnia [...] maja 2012 r. wskazujące na duże przekroczenie substancji dopuszczalnych w ściekach w części kanalizacji, w której mogły płynąć ścieki również pochodzące z neutralizatora. Organ w żaden sposób nie wyjaśnił powodu powstania wskazanych przekroczeń. Odpady z neutralizatora odprowadzane są do Centralnej Oczyszczalni Ścieków Przemysłowych, a nie jak wykazywano bezpośrednio do kanalizacji miejskiej. Nieprawdziwe też są twierdzenia wskazujące, że odpady przekazywane były firmom posiadającym stosowne uprawnienia do gospodarowania odpadami. Organ I instancji nie sprawdził czy odpady rzeczywiście zostały usunięte. Organ nie odniósł się również do ilości wytworzonych w czasie rozbiórki odpadów. [...] Sp. z o.o. nie mogła uczestniczyć w poborze prób i przez to nie miała możliwości wskazania umiejscowienia pod powierzchnią ziemi obiektów neutralizatora. Poza tym analizy wykazały przekroczenie standardów jakości gleby i ziemi. Skarżący podkreśla, że jeden z punktów poboru położony był ponad 2 m od miejsca zajmowanego uprzednio przez neutralizator. Organ stwierdził, że na przedmiotowym terenie w ziemi znajduje się odpad i jedynie na tym stwierdzeniu poprzestał nie podejmując żadnych dalszych działań. Jednocześnie poinformowano, że zapadł wyrok częściowy Sądu

Rejonowego W. w sprawie przywrócenia posiadania gruntu i wydanie tego gruntu. Ponadto w skardze podniesiono, że organ nie zastosował art. 20 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie i nie nałożył na użytkownika wieczystego gruntu obowiązku prowadzenia pomiarów zawartości substancji w glebie.

W toku postępowania Organ odwoławczy zważył co następuje:

Przepisy ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm.), zwanej w dalszej części postanowienia "ustawą szkodową", stosuje się - zgodnie z zapisem art. 2 - do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzając ryzyko szkody w środowisku. Działalność stwarzająca ryzyko szkody w środowisku została enumeratywnie wymieniona w art. 3 tej ustawy. Wśród katalogu tej działalności nie została wymieniona żadna aktywność podmiotu korzystającego ze środowiska związana z pracami uregulowanymi w przepisach ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.

Prawo budowlane (Dz.U.2010.243.1623 - t.j. ze zm.) w tym związana z pracami rozbiórkowymi. Tym samym w zakresie demontażu i likwidacji neutralizatora przepisy ustawy szkodowej nie będą miały zastosowania. Należy "równocześnie zauważyć, że likwidacja tego obiektu polegała na usunięciu budowli, wybraniu zanieczyszczeń i nawiezieniu ziemi stanowiącej wypełnienie wykopu. W trakcie prowadzonego postępowania pobrano próbki gruntu do analizy. Jak wynika z akt sprawy próbki te zostały pobrane z dwóch miejsc pokrywających się z lokalizacją neutralizatora, a zatem uzyskane wyniki w tym przypadku prezentowały jakość nawiezionych do wypełnienia mas ziemnych, i jednego miejsca zlokalizowanego obok neutralizatora. Tylko w jednym przypadku tj. w przypadku próbki pobranej z otworu nr [...], z

głębokości 5,5 m p.p.t. stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej zawartości sumy benzyn o 0,9 mg/kg s.m. Wartość dopuszczalna dla gruntów grupy C wynosi 50

mg/kg s.m., a uzyskany wynik wskazuje na zawartość 50,9 mg/kg s.m. Zwrócić

należy również uwagę, że dokonane wykopy celem usunięcia neutralizatora prowadzone były do głębokości 7 m p.p.t. Wykop ten następnie wypełniony został masami ziemnymi. A więc prezentowany wynik gruntu pobranego z głębokości 5,5 m p.p.t. odnosi się właśnie do tych mas i obrazuje ich jakość. Zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) jej przepisów nie stosuje się w zakresie mas ziemnych do niezanieczyszczonej gleby i innych materiałów występujących w stanie naturalnym, wydobytych w trakcie robót budowlanych, pod warunkiem, że materiał ten zostanie wykorzystany do celów budowlanych w stanie naturalnym na terenie, na którym został wydobyty. W pozostałych przypadkach masy ziemne traktowane są jako odpad i ma to właśnie miejsce w rozpatrywanej sprawie. Słusznie więc Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. stwierdził, że prezentowany wynik nie dotyczy powierzchni ziemi i nie może być podstawą do nałożenia na podmiot korzystający ze środowiska obowiązku przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych. Ponadto zwrócić należy uwagę, że analizy gruntu pobranego z terenu zlokalizowanego obok neutralizatora nie wskazują na występowanie na tym terenie przekroczeń standardów jakości gleby i ziemi. Niemniej jednak teren leżący poza obszarem uprzednio zajmowanym przez neutralizator objęty jest niezależnym postępowaniem Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w W. o sygnaturze [...] i nie może być przedmiotem skarżonego rozstrzygnięcia. Natomiast w zakresie zanieczyszczenia kanału [...] przepisy ustawy szkodowej w ogóle nie mogą mieć zastosowania. Zgodnie z art. 5 ust. i i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 - t.j.) wody dzielą się na powierzchniowe i podziemne. Śródlądowe wody powierzchniowe dzielą się na: wody płynące (m.in. cieki naturalne, kanały, źródła, jeziora o naturalnym dopływie lub odpływie, wody w sztucznych zbiornikach usytuowanych na wodach płynących) i wody stojące. Przez wody stojące rozumieć należy wody znajdujące się w jeziorach i innych naturalnych zbiornikach. Zgodnie z ust. 4 przywołanego przepisu, przepisy o wodach stojących stosuje się odpowiednio do wód znajdujących się w zagłębieniach terenu powstałych w wyniku działalności człowieka, niebędących stawami. Natomiast kanał [...] został opisany w aktach sprawy tj. w piśmie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w W. S.A. z dnia 29 kwietnia 2011 r., "przez teren [...] przebiega żelbetowy kolektor [...] O wymiarach [...] mm odprowadzający wody opadowe z terenu [...] W. do rzeki [...] poprzez podczyszczalnię wód opadowych eksploatowaną przez Urząd W. Jak wynika z tego dowodu kanał [...] nie stanowi elementu wód, w stosunku do których stwierdzić można szkodę w wodach. Jest to po prostu urządzenie prowadzące ścieki (wody opadowe) do oczyszczalni ścieków, a z kolei same ścieki nie stanowią wód w rozumieniu ustawy - Prawo wodne. Tym samym w tym przypadku nie ma elementu przyrodniczego jaki stanowią wody, w którym dojść może do szkody w środowisku. W tym zakresie więc nie mają zastosowania przepisy ustawy szkodowej. Nie można również mówić o przekroczeniu dopuszczalnych parametrów zanieczyszczeń w ściekach. Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 137, poz. 984) określono dopuszczalne parametry zanieczyszczeń, ale obowiązują one wyłącznie w stosunku do ścieków odprowadzanych do środowiska tj. do wód lub do ziemi. Przy czym przez wody

należy rozumieć pojęcie tak definiowane w ustawie - Prawo wodne, o czym mowa była wyżej. Tak więc w przypadku doprowadzania ścieków do urządzeń kanalizacyjnych nie może być mowy o wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi i nie można ich jakości określać warunkami prezentowanymi w cytowanym rozporządzeniu.

Odnosząc się do zarzutów przedstawionych przez Spółkę [...] Sp. z o.o. należy zauważyć, że stwierdzenie szkody w środowisku

może nastąpić wyłącznie w sytuacji stwierdzenia stanu spełniającego definicję

szkody w środowisku zawartej w art. 6 pkt 11 ustawy szkodowej. W definicję tę nie wpisuje się podnoszona przez skarżącego nieszczelność neutralizatora, a przede wszystkim nielegalność połączenia neutralizatora z kanalizacją miejską. Nieszczelność neutralizatora może być wyłącznie przesłanką do uznania wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku w rozumieniu ustawy szkodowej. Jednak zauważyć należy, że biorąc pod uwagę wieloletnią eksploatację

neutralizatora należałoby oczekiwać, że w tym czasie doprowadziła ona do szkody w środowisku na obszarze sąsiadującym bezpośrednio z neutralizatorem, co jest poddane ocenie w innym postępowaniu, o czym mowa była w uzasadnieniu powyżej. Ponadto przyjmując, że nieszczelność neutralizatora stanowiła zagrożenie, to przyznać równocześnie należy, że jego rozbiórka doprowadziła do zlikwidowania tego zagrożenia bowiem w chwili obecnej ścieki czy też płynne odpady nie są w neutralizatorze gromadzone. Natomiast na podstawie ustawy szkodowej nie podlega ocenie legalność odprowadzania ścieków do kanalizacji miejskiej. Nie ma więc podstaw, w zakresie rozpatrywanej sprawy, do orzekania o wyrządzeniu przez [...] Sp. z o.o. szkody w środowisku.

Z kolei [...] Sp. z o.o. zarzuciła Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w W. naruszenie art. 6 k.p.a. w związku z art. 107§ 3 k.p.a. poprzez niewykazanie związku pomiędzy uzasadnieniem faktycznym i prawnym oraz art. 11 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi organ się kierował. Mając na uwadze taki zarzut organ odwoławczy formułując swoje uzasadnienie do podjętego rozstrzygnięcia ponownie wyjaśnił jego zasadność. Pełnomocnik zarzucił również niedopuszczenie strony do poboru prób gruntu przez

co został naruszony art. 10 oraz art. 79 k.p.a. oraz konieczność rozszerzenia zakresu badań gruntu. Zwrócić jednak należy uwagę, że strona w zakresie miejsc poboru

prób gruntu wypowiedziała się w piśmie z dnia 5 listopada 2012 r. wskazując potencjalne miejsca, w których mogło dojść do zanieczyszczenia gruntu. Natomiast pismem z dnia 12 listopada 2012 r. strona potwierdziła, że osoby reprezentujące [...] Sp. z o.o. wskazały miejsca, w których wykonano odwierty

pomimo, że właściciel działki nr ewid. [...] nie dopuścił przedstawicieli spółki do wejścia na jej teren. Dwa miejsca poboru prób zlokalizowane zostały zgodnie z sugestią skarżącego, natomiast trzecie miejsce położone było ok. 2 m od miejsca wskazanego przez spółkę. Jednak wskazane przez pełnomocnika okoliczności nie mają znaczenia dla podjętego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim przypomnieć należy, że skarżone rozstrzygnięcie dotyczy powierzchni działki zajmowanej uprzednio przez neutralizator. Ponadto badania gruntu, przede wszystkim te, w których wykazano przekroczenie obowiązujących standardów jakości gleby lub ziemi, dotyczyły badania mas ziemnych stanowiących odpad, na co wskazano w pierwszej części uzasadnienia. Natomiast pozostały obszar działki objęty jest oddzielnym postępowaniem. W takiej sytuacji nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia zakres przeprowadzonych badań oraz fakt, że przedstawiciele skarżącego nie mieli wstępu na teren przedmiotowej działki. Nie można również uznać za zasadne zarzutów dotyczących niewyjaśnienia przez organ ilości odpadów faktycznie składowanych. Wyjaśnienia takie wykraczają poza kompetencje regionalnego dyrektora ochrony środowiska, a ustawa szkodowa nie daje podstaw do prowadzenia takiej oceny. Zagadnienia te zostały uregulowane w ustawie o odpadach, a ustawa ta również wskazuje organy właściwe w sprawie. Skarżący zarzucił również Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w W. naruszenia art. 20 ust. 1 ustawy szkodowej poprzez jego niezastosowanie, gdy zachodzą przesłanki do nałożenia na użytkownika wieczystego gruntu obowiązku prowadzenia pomiarów w glebie. Przede wszystkim zwrócić należy uwagę, że obowiązek taki nakładany jest zgodnie z cytowanym przepisem nie na użytkownika wieczystego, ale na podmiot korzystający ze środowiska prowadzący działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku, która jest przyczyną bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku. Ponadto analiza pełnego brzmienia tego przepisu prowadzi do konkluzji, że obowiązek taki może być nałożony na podmiot korzystający ze środowiska odpowiedzialny za powstanie szkody w środowisku lub bezpośredniego nią zagrożenia, ale tylko w sytuacji stwierdzenia, że do szkody takiej lub bezpośredniego nią zagrożenia doszło, co nie miało miejsca w rozpatrywanej sprawie.

Poza rozstrzygnięciem pozostają pozostałe zarzuty skarżącego dotyczące braku udziału i nadzoru organów ochrony środowiska w pracach rozbiórkowych neutralizatora, likwidacji neutralizatora przez podmiot do tego nieuprawniony, brak wyjaśnienia przez organ źródła zanieczyszczenia ścieków pochodzących z neutralizatora, kwestionowanie posiadania stosownych uprawnień przez firmy odbierające odpady. Zarzuty te nie mogą zostać uwzględnione jako, że wykraczają poza zakres merytoryczny stosowania ustawy szkodowej oraz poza zakres kompetencji regionalnego dyrektora ochrony środowiska. Również na rozstrzygnięcie nie może mieć wpływu wyrok Sądu Rejonowego W. w sprawie przywrócenia posiadania gruntu i wydanie tego gruntu. Nie jest to przesłanka

mogąca mieć wpływ na zastosowanie przepisów ustawy szkodowej.

Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Spółka [...] Sp. z o.o. domagając się jej uchylenia . Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) nie rozpoznanie wszystkich zarzutów zawartych w odwołaniu z dnia 15 marca 2013 r., w tym zarzutu: - naruszenia art. 8 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny

wpływ na wynik sprawy poprzez wydanie decyzji w oparciu o badania gruntu, które zostały przeprowadzone w zbyt wąskim zakresie,

- naruszenia art. 6 pkt. 11 lit. c ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie oraz naruszenie rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi z dnia 9 września 2002 r.

poprzez uznanie, że nie nastąpiła szkoda w środowisku mimo stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnego stężenia sumy benzyn o 0,9 mg/kg s. m. w odniesieniu do standardów obowiązujących dla gruntów grupy C.

- naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie braku zapewnienia stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania tj. podczas przeprowadzania badań gruntu na działce nr [...] z obrębu [...] w W.

- naruszenie art. 11 k.p.a. poprzez nie wyjaśnienie stronom zasadności przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, w szczególności powodu nieuwzględniania wszystkich danych dotyczących przekazanych odpadów pochodzących z neutralizatora,

- naruszenie art. 79 k.p.a. poprzez nie uwzględnienie faktu niedopuszczenia strony do udziału w przeprowadzeniu dowodu podczas przeprowadzenia badań gleby na działce nr [...] z obrębu [...] w W.,

- naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 3 w związku z 20 ust. 1 ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w sytuacji gdy zachodzą przesłanki, które pozwalają na wydanie decyzji nakładającej na użytkownika wieczystego gruntu obowiązku prowadzenie pomiarów w glebie.

W uzasadnieniu strona skarżąca zarzuciła również prowadzenie prac rozbiórkowych bez nadzoru organów ochrony środowiska, oraz nie uwzględnienie

fakt uchylenia decyzji w sprawie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Podkreślono , że likwidacji neutralizatora dokonał podmiot całkowicie do tego nieuprawniony.

Rozbiórka została dokonana w nierealnie krótkim przedziale czasowym. Analizy ścieków dowodzą występowania przekroczeń substancji dopuszczalnych, a organ nie wyjaśnił powodu powstania tych przekroczeń. Nieprawdziwe są również twierdzenia

o przekazaniu odpadów firmom posiadającym stosowne, uprawnienia do gospodarowania odpadami. Organ I instancji nie sprawdził czy odpady rzeczywiście zostały usunięte, natomiast [...] Sp. z o.o. wskazała na nieprawidłowości związane z przekazywanymi odpadami. Liczba odwiertów wykonanych na potrzeby badań nie jest reprezentatywna, a mimo tego wykonane badania wykazały istnienie przekroczenia (suma benzyn 50,9 mg/kg s.m.). Pomimo stwierdzonego przekroczenia organ nie uznał, że wystąpiła szkoda w środowisku. Organ nie przeanalizował również kwestii nawiezienia zanieczyszczonej ziemi. Stwierdził on występowanie na przedmiotowym terenie odpadu nie podejmując w tym zakresie dalszych działań. Ponadto skarżąca nie zgodziła się z Generalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska twierdzącym, że poza rozstrzygnięciem muszą pozostać zagadnienia związane z gospodarowaniem odpadami, nadzorem budowlanym, likwidacją neutralizatora przez podmiot do tego nieuprawniony, niewyjaśnieniem źródła zanieczyszczenia występującego w ściekach jako wykraczające poza kompetencje RDOŚ i GDOŚ.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między

innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 ze zm. zwanej w dalszej części p.p.s.a:), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Przedmiotem zaskarżenia w rozpoznawanej sprawie jest decyzja umarzająca postępowanie w sprawie w sprawie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą

w środowisku na skutek eksploatacji i rozbiórki neutralizatora nr [...] zlokalizowanego na terenie działki nr ew. [...] obręb [...] przy ul. [...] w W.

Wskazać należy, iż zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i ich naprawę reguluje ustawa z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. Nr 75, poz. 493 ze zm.), zwanej dalej "ustawą szkodową". Zgodnie z art. 2 ust. 1 tej ustawy jej przepisy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku:

1) spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą ryzyko szkody w środowisku;

2) spowodowanych przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.

2. Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną; pochodzącą z wielu źródeł, gdy jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.

Przedmiotem postępowania oraz rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie była szkoda w wodach oraz w powierzchni ziemi na obszarze, na którym wcześniej był zlokalizowany neutralizator nr [...] na terenie działki nr ewid. [...] obręb [...] w W. W toku prowadzonego postępowania jak wynika z akt sprawy ustalono, że na skutek prac rozbiórkowych wspomnianego neutralizatora utworzono wykop o głębokości 7 m, który następnie został wypełniony ziemią.

Rozpoznając przedmiotową sprawę w pierwszej kolejności należy wskazać, iż zasadnie w ocenie Sądu orzekające w sprawie organy uznały, że ziemia ta zgodnie

z art. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) stanowi odpad. Przeprowadzone analizy chemiczne prób ziemi pobranych z wypełnionego ziemią wykopu odnoszą się do odpadu jakim są nawiezione masy ziemne, a nie do powierzchni ziemi. Zagadnienia związane z gospodarowaniem odpadami podlegają więc regulacji cytowanej wyżej ustawy. Nie mają zaś do niej zastosowania regulacje zawarte w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 9 września 2002 r. w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi (Dz. U. Nr 165, poz. 1359) w związku z art. 6 pkt 11 lit. c ustawy szkodowej oraz 5 Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 30 kwietnia 2008 r. w sprawie kryteriów oceny wystąpienia szkody w środowisku (Dz. U. Nr 82, poz. 501), co z kolei prowadzi do wniosku, iż słusznie organy uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie można stwierdzić wystąpienia szkody w środowisku w powierzchni ziemi.

Powyższe prowadzi zaś do wniosku, że podniesione przez stronę skarżącą zarzuty w zakresie sposobu i zakresu poboru prób gruntu, jak również sposobu i zakresu ich przeprowadzenie (art. 10 i 79 k.p.a.) nie mogą mieć wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Podkreślenia wymaga także okoliczność wielokrotnie podnoszona przez orzekające w sprawie organy, iż niezależnie od postępowania będącego

przedmiotem kontroli Sądu, Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w W. prowadzi postępowanie o sygnaturze [...] dotyczące potencjalnej szkody w środowisku w powierzchni ziemi na terenie leżącym poza obszarem uprzednio zajmowanym przez neutralizator, a obejmujący m.in. pozostały obszar działki nr ewid. [...]. Dodatkowo wbrew zarzutom podniesionym przez stronę skarżącą z akt sprawy wynika, że organ I instancji pismem z dnia 27 lutego 2013 r., znak: [...] powołując się na art. 26 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r., poz. 21) zgodnie z którym wójt, burmistrz, prezydent miasta nakazuje posiadaczowi odpadów ich usunięcie z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania, poinformował Prezydenta W., że w związku z pracami rozbiórkowymi neutralizatora nr [...] na działce nr ewid. [...] obręb [...] w W. powstał po likwidacji neutralizatora wykop, który następnie został wypełniony ziemią zawierająca substancje ropopochodne w stężeniu przekraczającym zawartości dopuszczalne dla gruntów grupy C, co można stwierdzić na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie standardów jakości gleby oraz standardów jakości ziemi. Ziemia ta stanowi więc odpad.

Sąd podzieli także stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zastosowania w sprawie przepisów dotyczących szkody w środowisku w wodach. Orzekające w sprawie organy zasadnie i przekonywująco wyjaśniły, powołując się na art. 5 ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r.,

poz. 145 - t.j.), iż kanał [...] jest urządzeniem prowadzącym ścieki (wody opadowe) do oczyszczalni ścieków. Prowadzone przez ten kanał ścieki nie stanowią zatem wód w rozumieniu ustawy - Prawo wodne. W tej sytuacji nie można mówić o szkodzie w środowisku w wodach.

Na uwzględnienie nie zasługują również w ocenie Sądu, zarzuty dotyczące braku udziału i nadzoru organów ochrony środowiska w pracach rozbiórkowych neutralizatora, likwidacji neutralizatora przez podmiot do tego nieuprawniony, brak wyjaśnienia przez organ źródła zanieczyszczenia ścieków pochodzących z neutralizatora, kwestionowanie posiadania stosownych uprawnień przez firmy odbierające odpady. Zarzuty te wykraczają poza zakres merytoryczny stosowania ustawy szkodowej.

Sąd nie podzielił też zarzutów w zakresie naruszenia przez organ art. 8, 11,

k.p.a. poprzez niepodjęcie przez Organ wszelkich kroków niezbędnych do

dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wskazano powyżej w toku postępowania organ przeprowadził stosowne postępowanie, które doprowadziło do uznania, że w sprawie nie może mieć zastosowania ustawa szkodowa.

Reasumując należy wskazać, iż dokonując kontroli zgodności zaskarżonej decyzji zarówno w zakresie podniesionych zarzutów, jak również z urzędu, Sąd nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia czy też stwierdzenia nieważności, w tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na mocy art. 151 p.p.s.a ustawy, orzekł jak w sentencj.