Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 622/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2010-11-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6072 Scalenie oraz podział nieruchomości
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono postanowienie I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 8
journal: Dz.U. 2007 nr 19 poz 115
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity
article: art. 93 ust. 4, art. 97 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2004 nr 261 poz 2603
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia NSA Anna Stępień Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot – Szustowska (spr.) Sędzia WSA Jolanta Rosińska Protokolant asystent sędziego Anna Dębowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 listopada 2010 r. sprawy ze skargi B. J. i A. J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zaopiniowania projektu podziału nieruchomości - uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta i Gminy D. z dnia [...], znak: [...].


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr [...] z dnia [...], Burmistrz Miasta i Gminy D., działając na podstawie art. 93 ust.1, 4 i 5 ustawy z dnia 21.sierpia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz.U. nr 261 z 2004r., poz. 2603 ze zm.) pozytywnie zaopiniował podział nieruchomości, położonej w obrębie geodezyjnym T., oznaczonej w ewidencji gruntów numerem [...], o pow. 0,1600 ha, stanowiącej własność B. J. i A. J.

W uzasadnieniu podniesiono, iż w dniu 14.marca 2005r. wszedł w życie nowy miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy D., zatwierdzony uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...]. Projektowany podział działki nr [...] ma na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z ustaleniami tego planu, w związku z poszerzeniem drogi, stanowiącej działkę nr [...] - ul. A w T.

W zażaleniu na to postanowienie A. J. i B. J. podnieśli, iż poszerzenie działki nr [...], stanowiącej ul. A spowoduje, iż ich budynek mieszkalny znajdzie się w bezpośredniej sąsiedztwie drogi, co może spowodować zarysowania i pęknięcia, a ruch pojazdów zakłóci ich spokój i bezpieczeństwo.

Postanowieniem nr [...] z dnia [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14.czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. nr 98 z 2000r., poz. 1071 ze zm.), powoływanej dalej jako k.p.a. i art. 94 ust.4 ustawy o gospodarce nieruchomościami, utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie.

W uzasadnieniu Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. stwierdziło, że zgodnie z ustaleniami pkt III, IV i V uchwały nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy D., zmienionej uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w D. z dnia [...] powstała w wyniku proponowanego podziału działka nr [...] położona jest na terenie przeznaczonym w planie miejscowym na poszerzenie ul. A. Zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie budzi wątpliwości. Projekt podziału nieruchomości uwzględnia przeznaczenie terenu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (podział działki nr [...] na dwie działki nr [...] i [...] w celu przeznaczenia działki nr [...] na poszerzenie ul. A) i służy jego realizacji. Podniesione w zażaleniu zarzuty dotyczą ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i mogły być przedmiotem oceny na etapie prac związanych z jego uchwaleniem.

W skardze na to postanowienie B. J. i A. J. wnieśli o jego uchylenie wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucili naruszenie przysługującego im prawa własności do działki nr [...] i związanego z tym ich interesu prawnego.

W uzasadnieniu podnieśli, iż wbrew ich stanowisku jako właścicieli zabudowanej działki nr [...], położonej w T. przy ul. A 11 planowany jest jej podział i wydzielenie z niej części z przeznaczeniem na poszerzenie drogi. Droga, której poszerzenie jest planowane jest wszakże ulicą wewnętrzną, przy której znajdują się budynki mieszkalne. Nie ma możliwości dokonania podziału wskazanej działki bez naruszenia ich prawa własności. Po poszerzeniu drogi nie zostaną zachowane wymagane odległości pomiędzy domami mieszkalnymi a jezdnią. Ruch pojazdów będzie powodował hałas znacznie przekraczający dopuszczalne normy i będzie bardzo uciążliwy. Skarżący zarzucili również, iż nikt nie zapoznał ich z projektem planu zagospodarowania przestrzennego, o którym dowiedzieli się z zaskarżonego postanowienia organu pierwszej instancji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. podtrzymało stanowisko zajęte w zaskarżonym postanowieniu i wniosło o jej oddalenie. Podniosło również, iż wydane w toku postępowania podziałowego postanowienie, opiniujące zgodność projektowanego podziału z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie ogranicza ani nie ingeruje w prawo własności do nieruchomości objętej podziałem. Kwestia ewentualnego utrudnienia w dostępie do drogi może być przedmiotem badania na etapie realizacji inwestycji, polegającej na poszerzeniu ulicy A. Zarzut, iż skarżący nie zostali zapoznani z projektem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nie może być zaś rozpatrywany w postępowaniu podziałowym, bowiem dotyczy odrębnego postępowania, które zostało zakończone uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W piśmie z dnia 18.listopada 2010r. organ wskazał, iż ulica A w T. jest drogą wewnętrzną, nie posiadającą charakteru drogi publicznej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna, choć częściowo jedynie z powodu zarzutów, podniesionych w jej treści.

Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2).

Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania aktu z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji, Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie podobnie jak poprzedzające je postanowienie organu I instancji narusza przepisy prawa materialnego, w stopniu określonym w przywołanym wyżej przepisie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących podziałów nieruchomości uregulowane zostały w art.93 i następnych ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zatem z treścią art. 97 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, podziału nieruchomości bez wniosku jej właściciela można dokonać tylko w dwóch przypadkach: gdy jest on niezbędny do realizacji celów publicznych (pkt 1) oraz gdy nieruchomość stanowi własność gminy i nie została oddana w użytkowanie wieczyste (pkt 2).

Nieruchomość staje się niezbędna na cel publiczny m.in. w chwili wejścia w życie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym dokonano ustaleń co do przebiegu drogi publicznej. W tej sytuacji została spełniona przesłanka wskazana w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy, warunkująca możliwość dokonania podziału nieruchomości z urzędu. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19.marca 2008r., sygn.akt I OSK 410/07, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 453975).

W rozpoznawanej sprawie wszakże, bezspornym jest, iż ulica A w T., której poszerzenie i przedłużenie przewidziano w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie posiada charakteru drogi publicznej (pismo organu z dnia 18.listopada 2010r., oświadczenie skarżących). W tej sytuacji wszczęcie z urzędu - na podstawie art. 97 § 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami - postępowania o zatwierdzenie podziału nieruchomości stanowiącej własność osoby fizycznej, w wyniku którego nastąpić ma wydzielenie działki gruntu pod poszerzenie drogi wewnętrznej w rozumieniu art. 8 ustawy z dnia 21.marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jednolity Dz. U. nr 19 z 2007r., poz. 115 ze zm.) było niedopuszczalne. W ramach podziału, o którym mowa w art. 97 § 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie jest bowiem możliwe prowadzenie z urzędu postępowania i opiniowanie zgodności podziału z ustaleniami planu miejscowego, który nie przewiduje realizacji inwestycji celu publicznego. Drogi wewnętrzne nie są zaś drogami publicznymi w rozumieniu ustawy z 1985 r. o drogach publicznych, a tym samym ich budowa nie może decydować o realizacji celu publicznego, o którym mowa w art. 97 ust. 3 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 11.kwietnia 2007r., sygn.akt I SA/Wa 2131/06, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 337407 oraz dnia 18.listopada 2004r., sygn.akt I SA 1418/03, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 164689).

Niezależnie od tego wskazać należy, iż zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, organ dokonujący z urzędu podziału nieruchomości nie wydaje postanowienia opiniującego zgodność proponowanego podziału nieruchomości z ustaleniami planu miejscowego. Podziału nieruchomości dokonuje się na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta), zatwierdzającego taki podział, czyli organu uprawionego do wszczęcia postępowania w sprawie podziału. Ponieważ chodzi o ten sam organ, wystarczająca jest więc jego ocena, że wymagana zgodność występuje, wyrażona w kończącej postępowanie decyzji. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31.marca 2008r., sygn.akt I OSK 403/07, niepubl. w zbiorze urzędowym, dostępny w Systemie Informacji Prawnej Lex nr 453979).

Uwzględniając zatem podniesione wyżej uchybienia organów obu instancji (naruszenie art. 97 ust. 3 pkt 1 i art. 93 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami), koniecznym było wyeliminowanie, na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a., z obrotu prawnego zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz poprzedzającego go rozstrzygnięcia organu I instancji.