Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1284/06
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2007-05-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA: Leszek Włoskiewicz Sędziowie NSA Barbara Adamiak (spr.) Zygmunt Zgierski Protokolant Joanna Szcześniak po rozpoznaniu w dniu 16 maja 2007 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 684/05 w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z dnia 10 lipca 2002 r. sygn. akt SA/Rz 679/02 1. oddala skargę kasacyjną, 2. przyznaje od Skarbu Państwa na rzecz radcy prawnego D. G. kwotę 146,40 zł (sto czterdzieści sześć, 40/100), obejmującą należną stawkę podatku od towarów i usług, tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.


UZASADNIENIE

D. C. podaniem z 11 sierpnia 2005 r., zwróciła się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 10 lipca 2002 r. sygn. SA/R 679/02, którym oddalono skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] Nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego. Decyzją utrzymana została w mocy decyzja Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z [...] Nr [...], przyznająca skarżącej zasiłek celowy na pokrycie wydatków powstałych w wyniku klęski żywiołowej - powodzi w wysokości 2000 zł.

Wnioskodawczyni na podstawie art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) powołuje się na nowy środek dowodowy, z którym zapoznała się w trakcie przeglądania akt sprawy w Prokuraturze Rejonowej w [...] w czerwcu 2005 r. Środkiem tym ma być umowa o pracę zawarta pomiędzy Kierownikiem Ośrodka Pomocy Społecznej w [...], a Z. P., która była osobą przeprowadzającą z wnioskodawczynią wywiad środowiskowy w dniu 3 sierpnia 2001 r., na podstawie którego wydana została decyzja w przedmiocie zasiłku celowego. W obszernym wniosku D. C. wywodziła, że Z. P. nie była "normalnym pracownikiem socjalnym, ani odpowiednio przeszkolonym", co miało wpływ na sporządzenie wywiadu środowiskowego.

Powołuje się na naruszenie art. 43 § 3 i § 3a ustawy o pomocy społecznej, co jest podstawą nieważności decyzji, a co za tym idzie zmiany zaskarżonego wyroku. Zarzucała naruszenie art. 7, art. 77, art. 107 § 3 k.p.a. przez pominięcie dochodu rodziny w treści wywiadu środowiskowego. Na tych podstawach wnosiła o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz uchylenie zaskarżonej decyzji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi wskazując, że umowa o pracę z Z. P. nie stanowiła podstawy do wydania orzeczenia, nadto brak jest dowodów na to, że została podrobiona lub przerobiona.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z 16 marca 2006 r. sygn. akt II SA/Rz 684/04, po rozpoznaniu sprawy ze skargi D. C. w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie z 10 lipca 2002 r. sygn. akt SA/Rz 679/02, oddalającego skargę D. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z [...] nr [...], w przedmiocie zasiłku celowego, oddalił skargę. W uzasadnieniu Sąd wywodził, że w sprawie został zachowany termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego oraz powołano się na przesłankę wznowieniową, przewidzianą ustawą - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Fakt wykrycia nowego środka dowodowego w terminie uprawniającym do wniesienia skargi o wznowienie, potwierdza Prokuratura Rejonowa w [...] w piśmie z 17 listopada 2005 r. Za nowy dowód dla sprawy sądowoadministracyjnej, z którego nie mogła korzystać w poprzednim postępowaniu podaje fakt opierania się przez Sąd przy rozstrzygnięciu sprawy na wywiadzie środowiskowym, sporządzonym przez Z. P., która w jej przekonaniu nie była uprawnionym pracownikiem socjalnym. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego jest to podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Z tego względu - zdaniem Sądu - wymagało rozważenia, czy należy wznowić postępowanie sądowoadministracyjne jeżeli jest podstawa do wznowienia postępowania administracyjnego. Sad przyjął stanowisko, że wówczas decyzja podlega weryfikacji we wznowionym postępowaniu administracyjnym, bez konieczności uprzedniego wznowienia postępowania administracyjnego. Sąd wywodził, że jeżeli podstawy wznowienia postępowania są rezultatem zdarzeń powstałych w danym postępowaniu, to - to postępowanie podlega wznowieniu. W tej sytuacji właściwym trybem jest wznowienie postępowania administracyjnego.

D. C. wniosła od wyroku skargę kasacyjną zaskarżając wyrok w całości. Skargę kasacyjną oparła na:

1. naruszeniu prawa procesowego - art. 275 zdanie drugie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez uznanie, że to nie Wojewódzki Sąd Administracyjny, lecz Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] jako organ ostatnio rozpoznający sprawę, jest właściwy do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania w sytuacji gdy wyraźnie przeczy temu twierdzeniu powołany wyżej przepis;

2. naruszeniu przepisów prawa procesowego, a to art. 282 § 1 i § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, polegające na uznaniu, że skarżąca w przypadku zaistnienia przesłanki wznowienia postępowania powinna złożyć wniosek o wznowienia postępowania administracyjnego, a nie sądowego, co - zdaniem Sądu - uzasadniało oddalenie skargi, gdy zgodnie z powołanymi przepisami Sąd powinien rozpoznać sprawę na nowo w granicach zakreślonych przez podstawę wznowienia, a uwzględniając ją uchylić wyrok oraz poprzedzającą ją decyzję SKO w [...] i przekazać sprawę SKO do ponownego rozpoznania;

3. sprzeczność poczynionych przez Sąd ustaleń faktycznych z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego polegające na oddaleniu skargi o wznowienie postępowania w sytuacji gdy Sąd uznał, że przytoczone przez skarżącą przesłanki wznowienia dają podstawę wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem sądowym wydanym przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie 10 lipca 2002 r. sygn. akt II SA/Rz 679/02.

Na tych podstawach wnosiła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania,

2. zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym niepokrytych w całości ani części, kosztów postępowania procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.

Według art. 174 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "Skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy". Konstrukcja podstaw prawnych skargi kasacyjnej wskazuje, że wymaganiem materialnym skargi kasacyjnej jest nie tylko powołanie przepisu prawa ale wyprowadzenie konsekwencji prawnej jego naruszenia.

W zaskarżonym wyroku Sąd przyjął, że w razie gdy podstawą żądania jest wadliwość, którą dotknięte jest postępowanie administracyjne, to właściwą drogą jest wznowienie postępowania administracyjnego pomimo, że decyzja wydana w postępowaniu administracyjnym, była przedmiotem kontroli sądu administracyjnego, które zakończyło się prawomocnym wyrokiem. Przeprowadzona wykładnia odpowiada zasadom wykładni systemowej, która nakazuje stosowanie przepisów prawa w oparciu o rozwiązania prawne przyjęte nie tylko w stosowanej normie prawnej, ale w kontekście całej ustawy, a także z uwzględnieniem rozwiązań prawnych przyjętych w innych ustawach.

Zarówno w postępowaniu administracyjnym, tak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym istota wznowienia postępowania jest wspólna, a mianowicie stworzenie możliwości prawnej ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy, jeżeli postępowanie, w którym zapadło rozstrzygnięcie dotknięte było kwalifikowaną wadliwością. Jeżeli wadliwość postępowania wystąpiła w postępowaniu administracyjnym, to właściwą drogą będzie wznowienie postępowania administracyjnego, a jedyne ograniczenie może wypływać z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi).

Jeżeli wadliwość postępowania wystąpiła przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy sądowoadministracyjnej, to właściwym trybem będzie wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego.

W zaskarżonym wyroku Sąd nie ustalił, że wystąpiła ustawowa podstawa wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego, a jedynie wskazał, że powołano się w skardze na ustawową podstawę wznowienia postępowania.

W tym stanie rzeczy, skoro skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionej podstawie, na mocy art. 184 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Na podstawie art. 250 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenie przez Skarb Państwa koszów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 123, poz. 1059 ze zm.) - przyznano wynagrodzenie za udzielenie pomocy prawnej z urzędu.