Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 1151/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2020 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]kwietnia 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., zwanej dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania A. P. oraz J. P. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "[...] WINB") z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji administracyjnej, utrzymał w mocy ww. decyzję organu wojewódzkiego z [...]stycznia 2020 r.

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych wskazanych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej także: "GINB").

Decyzją z dnia [...] października 2019 r., znak: [...] [...] WINB uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...]i na podstawie art. 51 ust. 4 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.) zatwierdził przedłożony przez inwestora, tj. NZOZ Laboratorium Analiz Lekarskich "[...]" J. C., projekt budowlany zamienny budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na działce nr [...] przy ul. [...] w [...] i udzielił pozwolenia na wznowienie robót oraz jednocześnie nałożył na inwestora obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. budynku.

Pismem z dnia 8 listopada 2019 r., uzupełnionym pismem z 25 listopada 2019 r. A. P. i J. P. wnieśli o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją organu wojewódzkiego.

Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2019 r., znak: [...] organ wojewódzki wznowił postępowanie zakończone własną decyzją ostateczną z [...]października 2019 r.

Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] [...] WINB odmówił uchylenia ww. własnej decyzji z [...] października 2019 r.

Od decyzji organu wojewódzkiego z dnia [...] stycznia 2020 r., w ustawowym terminie odwołania wnieśli A. P. i J. P.

Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz treścią środków zaskarżenia, GINB wyjaśnił, że instytucja wznowienia postępowania należy do tzw. trybów nadzwyczajnych. Jej zastosowanie stwarza prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ona zapadła, było dotknięte kwalifikowaną wadliwością wyliczoną w sposób precyzyjny w k.p.a.

Art. 145 § 1 k.p.a. wskazuje przesłanki, gdy w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, tj.:

1. dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe;

2. decyzja wydana została w wyniku przestępstwa;

3. decyzja wydana została przez pracownika lub organ, który podlega wyłączeniu;

4. strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu;

5. wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję;

6. decyzja została wydana bez wymaganego prawem stanowiska innego organu;

7. zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez sąd lub organ odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji;

8. decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione.

Organ II instancji wskazał, że w pierwszej kolejności należy zbadać formalne podstawy wszczęcia postępowania i ten etap może zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Oceniając formalne podstawy wznowienia postępowania organ sprawdza, czy wniosek pochodzi od strony, czy strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a. Dopiero po stwierdzeniu wystąpienia wszystkich tych przesłanek organ może merytorycznie badać przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a.

Organ odwoławczy podkreślił, że w niniejszej sprawie wniosek o wznowienie postępowania został złożony przez strony postępowania – A. P. i J. P. bez wskazania konkretnej okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Wnioskodawcy powołali pkt 1 i 6 art. 145 § 1 k.p.a. oraz opisali szeroko niezadowolenie ze sposobu prowadzenia postępowania przez terenowe organy nadzoru budowlanego.

W ocenie GINB, w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy, poza oświadczeniami skarżących, brak jest orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Z uwagi na powyższe brak jest możliwości wznowienia, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., postępowania zakończonego ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2019 r.

Organ drugiej instancji uznał poza tym, że z uwagi na brak w rozpatrywanej sprawie orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu nie można określić daty początkowej terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania.

GINB wyjaśnił, że żaden fragment pism wnioskodawców nie nawiązywał również do przesłanki wymienionej w art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którą w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że okoliczności podnoszone przez wnioskodawców, nie wypełniają przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a., stanowiących podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej.

Z takim rozstrzygnięciem nie zgodzili się A. P. i J. P. (dalej także: "skarżący"), wnosząc skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

Zaskarżonej decyzji zarzucają naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:

1. "art. 7, art. 77 § 1 k.p.a., polegające na ustaleniu przez GINB terminu do złożenia podania o wznowienie, gdy tymczasem ustalenie czy został zachowany termin do złożenia podania o wznowienie /czyli moment od, którego wnioskodawca dowiedział się o istnieniu orzeczenia sądu lub innego organu potwierdzającego sfałszowanie dowodu winien zostać ustalony/ badany przez organ I instancji, czyli w niniejszej sprawie przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], co stanowi, że stan faktyczny sprawy i sprawa nie zostały prawidłowo załatwione. Już na etapie sprawdzania przesłanek do wznowienia postępowania organ I instancji nie znajdując we wniosku skarżącego wskazanego terminu winien wezwać stronę do jego uzupełnienia bowiem w takim przypadku nie miał możliwości zbadania przesłanek do wznowienia postępowania;

2. art. 7, art. 77 § 1, art. 8 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. przez brak zgromadzenia prawidłowo materiału dowodowego, tj. odniesienia się do stanowiska skarżących w przedmiocie podwyższenia i utwardzenia terenu inwestycji, co spowodowało zmianę w odpływie wody, powstałych na gruncie inwestora ze szkodą dla gruntów skarżących, a wobec tego przed wydaniem decyzji winien wypowiedzieć się organ rozpoznający sprawy w przedmiocie naruszenia stanu wód /w niniejszej Burmistrz Miasta [...]/;

3. art. 15 k.p.a. polegające na pozbawieniu skarżących jednej instancji bowiem skoro organ I instancji nie poczynił sam ustaleń w kwestii przesłanek wznowienia postępowania, to GINB nie był uprawniony do weryfikacji czy termin do wznowienia postępowania został spełniony czy nie. Zajęcie się przez GINB ustalaniem kwestii terminu, a w konsekwencji stwierdzeniu, że brak go we wniosku spowodowało niemożliwość przejścia do ponownej merytorycznej oceny postępowania zakończonego badaną decyzją [...]WINB w [...]".

Zdaniem skarżących w komentowanej sprawie ostateczną decyzję z dnia [...] października 2019 r., której weryfikacji domagają się wnioskodawcy wydał [...] WINB i ten organ obowiązany był ustalić okoliczności warunkujące wznowienie postępowania lub ich brak i wydać postanowienie w przedmiocie dopuszczalności wznowienia, co też zresztą uczynił. Tymi okolicznościami, które winien badać w sprawie [...] WINB było między innymi zachowanie terminu do wznowienia postępowania. GINB w zaskarżonej decyzji przeprowadził jedynie postępowanie czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie bez zajęcia się istotą sprawy. GINB winien dostrzec, że organ wojewódzki wznowił postępowanie bez przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w zakresie spełnienia ustawowych przesłanek wznowienia. Bez prawidłowego zweryfikowania warunków formalnych do wznowienia postępowania niedopuszczalne jest przeprowadzanie postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy (art. 149 § 2 k.p.a.).

W ocenie skarżących organ odwoławczy nie dostrzegł braku czynności [...] WINB w zakresie braku poczynienia wyjaśnień odnośnie zachowania terminu do wznowienia postępowania administracyjnego. Dopiero po pozytywnym zweryfikowaniu istnienia przesłanek do wznowienia postępowania można bowiem przejść do kolejnego etapu postępowania i badania zasadności wskazanych przez stronę podstaw wznowienia (art. 149 § 2 k.p.a.) oraz możliwości merytorycznego rozstrzygania sprawy (art. 150 § 2 k.p.a.).

Dodatkowo skarżący zwracają uwagę, że GINB w zaskarżonej decyzji winien uchylić zaskarżoną decyzję i przekazać sprawę organowi I instancji do ponownego rozpoznania gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy (art. 138 § 2 k.p.a.). A zatem skoro organ II instancji stwierdził brak wskazania terminu od którego rozpoczął się bieg terminu do wniesienia wniosku o wznowienie postępowania, czy też brak jest w piśmie wnioskodawców wskazania organu od którego stanowiska zależy wydanie decyzji, a to niewątpliwie ma wpływ na wynik sprawy, to zasadnym byłoby uchylenie zaskarżonej decyzji przez organ II instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podnoszą, że dokonując oceny przesłanek wznowienia organ powinien kierować się ogólnymi zasadami postępowania administracyjnego w tym zasadą prawdy obiektywnej (art. 7 k.p.a.) i zasadą pogłębiania zaufania (art. 8 k.p.a.) i dokonać szczegółowej analizy wskazanych przez stronę podstaw wznowienia, których ocena powinna znaleźć uzewnętrznienie w uzasadnieniu decyzji (art. 107 § 3 k.p.a.).

W skardze ponadto zarzucają, że w rozpatrywanej sprawie organ II instancji stwierdził, iż wskazane przez skarżącą przesłanki wznowienia określone w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 6 nie wystąpiły. Jednakże GINB w uzasadnieniu swojej decyzji, w żaden sposób nie odniósł się do podnoszonych przez skarżących we wniosku o wznowienie okoliczności uzasadniających w ich ocenie wznowienie postępowania. W szczególności organy nie odniosły się do tych argumentów, że decyzja winna być wydana po uzyskaniu przez inny organ stanowiska. Skoro brak było wskazania we wniosku o jaki organ skarżącym dokładnie chodzi, organ winien zwrócić się do skarżących, aby uzupełnili pismo w tym zakresie. Organy nie zwróciły się również do strony skarżącej o wyjaśnienie jakie dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Organ dowolnie przyjął stan faktyczny do wydania decyzji.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wnoszą o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu wojewódzkiego oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Pismem z dnia 25 listopada 2020 r. skarżący wnieśli uzupełnienie skargi, podnosząc m. in., że podczas toczącej się procedury naprawczej prowadzonej przez PINB w [...] i odwołań od decyzji z dnia [...] kwietnia 2019 r. zarówno do [...] WINB, GINB, jak również do WSA zgłaszali liczne nieprawidłowości. Dotyczyły one przedłożonego projektu zamiennego, niezgodnego z warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, nieprawidłowościami związanymi z MPZP. Ponadto w ich ocenie, zlikwidowany taras został przekształcony na pomieszczenia działalności gospodarczej, co również jest niezgodne z przepisami.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity - Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.

Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowana decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zaskarżoną decyzją z dnia z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...]. GINB utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...], którą organ I instancji odmówił uchylenia własnej decyzji z [...] października 2019 r., znak: [...] o uchyleniu w całości decyzji PINB w [...] z dnia [...] lipca 2019 r., znak: [...] i zatwierdzeniu przedłożonego przez inwestora, tj. NZOZ Laboratorium Analiz Lekarskich "[...]" J. C., projektu budowlanego zamiennego budynku handlowo-usługowego z częścią mieszkalną na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], a także o udzieleniu pozwolenia na wznowienie robót oraz nałożeniu na inwestora obowiązku uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie ww. budynku.

W pierwszej kolejności podkreślenia wymaga, że jak zasadnie wskazał GINB, postępowanie w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną można podzielić na dwa etapy. Pierwszy etap polega na badaniu formalnych podstaw wszczęcia postępowania i może zakończyć się wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania (art. 149 § 1 k.p.a.) lub o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3 k.p.a.). Oceniając formalne podstawy wznowienia postępowania organ sprawdza, czy wniosek pochodzi od strony, czy strona powołała się na przyczyny wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 k.p.a. oraz czy został zachowany termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania, określony w art. 148 k.p.a. Natomiast po stwierdzeniu wystąpienia wszystkich tych przesłanek organ może merytorycznie badać przesłanki wznowienia postępowania określone w art. 145 § 1 pkt 1-8 k.p.a. i wydać jedno z rozstrzygnięć przewidzianych przez art. 151 k.p.a.

Zatem w przypadku złożenia przez stronę podania o wznowienie wszczyna się postępowanie wstępne w sprawie wszczęcia postępowania w sprawie wznowienia. Jednakże w tej fazie organ może się wypowiadać jedynie co do zarzutów, a nie ich podstaw (zob. M. Jaśkowska Małgorzata, M. Wilbrandt-Gotowicz Martyna, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opubl.: LEX/el. 2020). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 lutego 2018r. (sygn. akt II OSK 999/16, LEX nr 2446963) "Wszelkie czynności i rozważania merytoryczne na etapie postępowania w przedmiocie wznowienia postępowania są niedopuszczalne. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, które powinno się zakończyć załatwieniem sprawy w sposób przewidziany w art. 149 k.p.a., a więc wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania lub o odmowie jego wznowienia". Przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania organ administracji bada wyłącznie, czy wniosek o wznowienie postępowania jest oparty na ustawowych przesłankach wznowienia, enumeratywnie wymienionych w art. 145 § 1, oraz czy podanie o wznowienie postępowania zostało wniesione z zachowaniem terminów przewidzianych w art. 148. Tylko w przypadku ujawnienia, że podanie o wznowienie nie wskazuje przesłanek przewidzianych w art. 145 § 1 bądź nie został zachowany termin jego złożenia przewidziany w art. 148 – organ administracji może na podstawie art. 149 § 3 wydać decyzję (obecnie postanowienie) odmawiającą wznowienia postępowania. W pozostałych przypadkach organ administracji ma obowiązek wydać postanowienie o wznowieniu postępowania i przeprowadzić postępowanie zgodnie z zasadami określonymi w art. 150 i 151 (por. wyrok NSA z 14 czerwca 1999 r., sygn. akt IV SA 2397/98, LEX nr 47857). Z kolei w wyroku z 27 marca 2001 r. (sygn. akt I SA 2390/99, LEX nr 54724), NSA stwierdził, że: "W świetle art. 149 § 2 k.p.a. ocena przyczyn wznowienia przed wydaniem postanowienia o wznowieniu postępowania jest niedopuszczalna, gdyż ustalenie, czy zachodzą podstawy wznowienia, może nastąpić wyłącznie w toku wznowionego postępowania, także wówczas, kiedy z góry wiadomo, że zarzucane przez skarżącego sfałszowanie dowodu nie ma potwierdzenia w orzeczeniu właściwego organu". Zgodnie zaś z wyrokiem NSA z 7 stycznia 2009 r. (sygn. akt II OSK 1747/07, LEX nr 484887), tylko gdy w świetle twierdzeń wynikających już z samego wniosku o wznowienie wynika, że brak jest ustawowych podstaw wznowienia, wniosek składa podmiot niebędący stroną albo termin jego złożenia nie został zachowany, organ wydaje decyzję (obecnie postanowienie) o odmowie wznowienia postępowania (art. 149 § 3). W przeciwnym wypadku musi wznowić postępowanie (art. 149 § 1) i przeprowadzić je zarówno co do rzeczywistego istnienia przyczyn wznowienia, jak i co do pozostałych kwestii dotyczących dopuszczalności wznowienia, a także co do istoty sprawy (art. 149 § 2). Stwierdzenie w tej kolejnej fazie postępowania, że z wnioskiem wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną albo, że nie zaistniały przesłanki wznowienia lub termin z art. 148 nie został zachowany, skutkuje – zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 – odmową uchylenia decyzji dotychczasowej.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że pomimo wątpliwości podniesionych w uzasadnieniu decyzji GINB, w sprawie zasadne było przystąpienie przez organ I instancji do merytorycznego zbadania wystąpienia przesłanek wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 i pkt 6 k.p.a. Jak bowiem wynika z treści wniosku wznowieniowego z dnia 8 listopada 2019 r., został on niewątpliwie złożony przez strony postępowania zakończonego decyzją [...] WINB z [...] października 2019 r. – A. P. i J. P., zaś skarżący jednoznacznie wskazali jako podstawę swoich żądań przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a.

Wniosek skarżących o wznowienie postępowania musiał być przy tym, oceniany przez pryzmat okoliczności sprawy i podnoszonych przez nich zastrzeżeń. Tak też już na wstępie uzasadnienia powyższego wniosku skarżący podnieśli, że "Nieprawdziwe są informacje podane w pierwotnym projekcie budowlanym jak również w projekcie zastępczym o usytuowaniu inwestycji w stosunku do granicy z naszą działką [...] jak również odległości inwestycji od budynków znajdujących się na naszej działce. Również szkic pomiaru usytuowania budynku do granic działki nr [...] w Opinii Technicznej dotyczącej poprawności wykonania projektu budowlanego przedmiotowej inwestycji z lipca 2019 r. nie ma naniesionego naszego budynku mieszkalnego oraz nie uwzględnia odległości naszych budynków od budynku inwestora. Oświadczamy, iż nasz budynek mieszkalny (...) znajduje się w odległości 3,82 m od naszej granicy zachodniej, tj. granicy z przedmiotową inwestycją, (...)"

Powyższa argumentacja w połączeniu ze wskazaną podstawą wznowienia postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. który stanowi, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, w ocenie Sądu nie pozostawia pola do interpretacji w czym skarżący upatrywali wadliwości postępowania zakończonego decyzją [...] WINB.

Ponadto, w przywołanym wniosku skarżący wskazali, że w toku postępowania przed organem wojewódzkim nie zostali powiadomieni o ww. opinii technicznej z lipca 2019 r., zaś z całością materiału dowodowego zapoznali się dopiero podczas wizyty w siedzibie [...] WINB w dniu 14 października 2019 r.

Z przedstawionych powodów nie sposób uznać, że skarżący uchybili miesięcznemu terminowi do złożenia wniosku o wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją z [...] października 2019 r., o którym mowa w art. 148 § 1 k.p.a., skoro dokonali tej czynności w dniu 8 listopada 2019 r.

W oparciu o przedstawiony stan faktyczny i prawny Sąd doszedł do przekonania, że organ I instancji prawidłowo przystąpił więc do oceny wystąpienia powołanych przez skarżących przesłanek wznowienia postępowania w sprawie.

Organy obu instancji zasadnie uznały natomiast, że warunkiem niezbędnym dla wznowienia postępowania w razie zaistnienia przesłanek z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. jest uprzednie stwierdzenie fałszywości danego dowodu lub popełnienia przestępstwa przez sąd lub inny uprawniony do tego organ.

Słusznie zatem wywiódł GINB, że nie może tego dokonać organ uprawniony do wznowienia postępowania, choć w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. przewidziano w tym względzie dwa wyjątki. Pierwszy, zawarty w art. 145 § 2 k.p.a., obejmuje przypadki sfałszowania dowodów w taki sposób, że sfałszowanie to jest oczywiste, a jednocześnie wznowienie postępowania jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego albo poważnej szkody dla interesu społecznego. Innymi słowy - fałszerstwo dowodu musi być bezsporne, pewne, nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości, a do stwierdzenia tego faktu nie trzeba dysponować specjalistyczną wiedzą z danego zakresu ani prowadzić postępowania wyjaśniającego w tej sprawie (wyrok NSA z dnia 22 grudnia 1999 r., sygn. akt I SA 841/99). Drugi wyjątek zawarty jest w art. 145 § 3 k.p.a., według którego dopuszczalne jest wznowienie postępowania także w wypadkach, gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn wynikających z przepisów prawa. Najczęstszymi okolicznościami uzasadniającymi w tym przypadku wznowienie postępowania jest przedawnienie ścigania i orzekania w sprawach przestępstw, amnestia, abolicja, czy ograniczenia wynikające z immunitetu. Pomimo zatem wystąpienia czynu karalnego, postępowanie sądowe w tej sprawie nie będzie prowadzone, a wszczęte podlegać będzie umorzeniu.

W rozpatrywanej sprawie, poza twierdzeniami skarżących, brak jest orzeczenia sądu lub innego uprawnionego organu stwierdzającego fałszywość dowodów, w oparciu o które ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne. Podkreślić trzeba, że sygnalizowane przez skarżących potencjalne nieprawidłowości w dokumentacji projektowej i technicznej dotyczącej inwestycji objętej decyzją [...] WINB z dnia [...] października 2019 r. nie dowodzą, że ww. dokumenty zostały sfałszowane lub są wynikiem przestępstwa. Innymi słowy, stawiane przez skarżących zarzuty "sfałszowania dowodów" poparte zostały wyłącznie samym przekonaniem wnioskujących o wznowienie postepowania, wynikającym jak się zdaje z odmiennej – od przyjętej przez nich – oceny tych dowodów przez organ nadzoru budowlanego, wyrażonej w ostatecznej decyzji z [...] października 2019 r.

To z kolei nie może w żadnym wypadku świadczyć o sfałszowaniu ww. dowodów w rozumieniu przepisu art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. Argumentacja skarżących sprowadza się do polemiki z ustaleniami faktycznymi i oceną prawną przyjętą przez organ wojewódzki w wydanym orzeczeniu, które jednak podlegać mogły kontroli w trybie postępowania odwoławczego, nie świadczą zaś jeszcze o "sfałszowaniu" dowodów, w oparciu o które rozstrzygał [...] WINB.

Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie nie wskazuje ponadto na istnienie okoliczności określonych w art. 145 § 2 i 3 k.p.a. Z uwagi na powyższe organy zasadnie przyjęły, że w sprawie zakończonej ostateczną decyzją [...] WINB z dnia [...]października 2019 r. brak jest faktycznego zaistnienia przesłanki wznowieniowej, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a.

Równocześnie skarżący wskazali we wniosku o wznowienie postępowania na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 6 k.p.a., zgodnie z którą, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu.

W tym względzie, jak się zdaje jedyną argumentację skarżących mogącą odwoływać się do ww. podstawy wznowienia postępowania stanowiły argumenty, w których skarżący podnosili, że wybudowany na sąsiedniej nieruchomości objętej inwestycją "mur oporowy, podniesienie terenu i jego utwardzenie pomimo zapisów w projekcie budowlanym nie posiada żadnych opracowań i zezwoleń", podczas gdy wskutek powyższego "następuje zmiana spływu wód opadowych" niezgodnie z dotychczasowym stanem rzeczy. Za takim przyjęciem, przemawiają zarzuty skargi (vide pkt 2), w których skarżący podnoszą, że z uwagi na ww. prace na gruncie inwestora, przed wydaniem decyzji przez organ wojewódzki powinien w sprawie wypowiedzieć się organ właściwy w przedmiocie zagadnień wodnoprawnych, tj. Burmistrz Miasta [...].

Niemniej jednak za prawidłowe uznać należy w tym zakresie stanowisko [...] WINB, który wyjaśnił skarżącym, że wydanie przez ten organ decyzji z dnia [...] października 2019 r. zatwierdzającej projekt budowlany zamienny dla budynku handlowo-usługowego na działce nr [...] przy ul. [...] w [...], nie było uzależnione od uzyskania stanowiska innego organu. Skoro bowiem zatwierdzony projekt budowlany nie przewidywał możliwości zmiany stosunków wodnych na nieruchomości objętej inwestycją, to wszelkie działania prowadzące do tego rodzaju skutków wykraczały poza zakres objęty wydanym pozwoleniem na budowę (wznowienie robót budowlanych). Z uwagi na to, organ I instancji przekazał wniosek skarżących w powyższym zakresie do właściwego powiatowego organu nadzoru budowlanego w celu uwzględnienia podniesionych tam zarzutów w odrębnie prowadzonym przez PINB w [...] postępowaniu zmierzającym do weryfikacji zgodności realizacji inwestycji z wydanym pozwoleniem.

Z tożsamych powodów nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty podnoszone przez skarżących zarówno we wniosku o wznowienie postępowania, jak i w skardze do tutejszego Sądu, a które w istocie wskazywać mogą nie na nieprawidłowości w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną [...] WINB, lecz na ewentualną niezgodność realizowanych robót budowlanych z zatwierdzonym projektem budowlanym i wydanym pozwoleniem na budowę. Wymaga podkreślenia, że tego rodzaju zarzuty – dotyczące prowadzenia prac budowlanych niezgodnie z decyzją zezwalająca na budowę – stanowić mogą podstawę do zainicjowania odrębnego postępowania nadzorczego, jednak nie mają żadnego znaczenia przy ocenie wystąpienia przesłanek wznowienia procedury zakończonej ww. ostateczną decyzją zatwierdzającą projekt budowlany.

W ocenie Sądu okoliczności podnoszone przez skarżących, nie wypełniały przesłanek zawartych w art. 145 § 1 pkt 1 i 6 k.p.a., stanowiących podstawę do uchylenia decyzji ostatecznej.

Podkreślić wypada, że w toku postępowania wznowieniowego organ nie dokonuje ponownej oceny zebranego uprzednio w sprawie materiału dowodowego. GINB prawidłowo uznał, że granice postępowania wznowieniowego zakreśla strona wskazując, jakie w jej ocenie zaistniały przyczyny uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zobowiązany był więc do zbadania (wyłącznie) czy te przyczyny zaistniały, a jeżeli tak, jaki wpływ miały na wynik sprawy już raz rozstrzygniętej decyzją ostateczną.

W związku z powyższym, po uznaniu, że wskazywane przez skarżących przesłanki nie zostały spełnione, organ nie przeszedł do ponownej merytorycznej oceny postępowania zakończonego badaną decyzją i tym samym nie odniósł się do pozostałych zarzutów skarżących dotyczących decyzji organu wojewódzkiego z dnia

[...] października 2019 r.

Badając okoliczności sprawy i dowody zgormadzone w aktach sprawy Sąd uznał również, że w toczącym się postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją nie doszło do naruszenia art. 7 i 77 § 1 k.p.a.

W ocenie składu orzekającego w przedmiotowej sprawie zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2020 r., znak: [...], została wydana w oparciu o prawidłowo przeprowadzoną analizę akt sprawy i wyczerpująco zgromadzony materiał dowodowy.

Zdaniem Sądu, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ocenił sprawę w sposób właściwy, a zatem, nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Z tych względów, w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.