Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt III SA/Kr 1338/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-03-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ja decyzję tego samego organu
Powołane przepisy: article: Art. 145  par. 1 pkt 1  lit. a  w zw. z art. 145  par. 3
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: Art. 93  ust.  1-3
journal: Dz.U. 2021 poz 478
law: Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia: WSA Katarzyna Marasek-Zybura Sędziowie: WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant: Specjalista Agata Zaręba-Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Rektora Uniwersytetu z dnia 22 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium socjalnego na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021 I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję tego samego organu; I. umarza postępowanie administracyjne; II. zasądza od Rektora Uniwersytetu na rzecz skarżącego M. D. kwotę 697 (słownie: sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. III.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. Rektor Uniwersytetu nr [...] na podstawie art. 104 § 1 i 2, art. 127 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm., dalej jako: "k.p.a.") oraz art. 86 ust.1 pkt 1, ust. 2 i 3, art. 91 ust. 1-3, art. 92 ust. 1-3, art. 93 ust. 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm., dalej: u.p.s.w.n.), § 4 – 12 i § 24 oraz załącznika nr 10 do Zarządzenia nr 78 Rektora Uniwersytetu z dnia 1 października 2019 r. w sprawie: Regulaminu świadczeń dla studentów i doktorantów Uniwersytetu, po rozpatrzeniu wniosku M. D. (dalej: skarżący) z dnia 26 maja 2021 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] 2021 r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji przyznającej stypendium socjalne na semestr zimowy w roku akademickim 2020/2021 w wysokość 770 zł miesięcznie.

Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

W dniu 29 września 2020 r., skarżący złożył wniosek o przyznanie stypendium socjalnego na rok akademicki 2020/2021.

Po rozpoznaniu tego wniosku, Komisja Stypendialna dla Studentów, decyzją z dnia [...] 2020 r. nr [...] przyznał skarżącemu stypendium socjalne na semestr zimowy w roku akademickim 2020/2021 w kwocie 770 zł miesięcznie.

Pismem z dnia 18 marca 2021 r. Prorektor ds. dydaktyki, działając z upoważnienia Rektora, wszczął postępowanie w sprawie uchylenia w/w decyzji w trybie nadzoru, o którym mowa w art. 86 ust. 4 u.p.s.w.n., w związku z ujawnieniem istotnych nowych okoliczności dla sprawy; bowiem na podstawie danych zgormadzonych w systemie USOSweb ustalił, że składając wniosek o stypendium rektora, skarżący zapytana o podanie studiów na innych uczelniach, o ile takie studia miały miejsce, nie podał okresu studiowania poza Uniwersytetem:

- od 1 października 2013 r. do 19 grudnia 2015 r.;

- od 1 października 2016 r. do 1 maja 2017 r.;

- od 1 października 2019 r. do 8 stycznia 2020 r.

Na podstawie tych ustaleń, organ administrujący wskazał, że skarżący studiowała powyżej 72 miesięcy, wliczając w to także okres studiowania na Uniwersytecie.

W piśmie z dnia 30 marca 2021 r. skarżący wyliczył okresy odbywania studiów oraz przedstawił własną interpretację art. 93 ust. 2 pkt 1 c u.p.s.w.n., w tym przesłanki "odbywania studiów".

W tych okolicznościach Prorektor ds. dydaktyki, działając z upoważnienia Uniwersytetu, decyzją z dnia 13 maja 2021 r. uchylił decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów, przyznającą stypendium socjalne w roku akademickim 2020/2021.

W motywach rozstrzygnięcia organ administrujący wskazał, że na podstawie informacji uzyskanych ze zintegrowanego systemu informacji o nauce i szkolnictwie wyższym (POL-on), skarżący studiował w następującym okresie:

- od 1 października 2013 r. do 19 grudnia 2015 r.;

- od 1 października 2014r. do 10 lipca 2019 r.;

- od 1 października 2014 r. do 17 października 2018 r.;

- od 1 października 2016 r. do 1 maja 2017 r.;

- od 1 października 2019 r. do 8 stycznia 2020 r.;

- od 1 października 2019 r. do marca 2021 r.;

- od 1 października 2019 r. do lipca 2021 r.

Z kolei na podstawie danych zgormadzonych w systemie USOSweb, ustalono że składając wniosek o stypendium socjalne skarżący zapytany o podanie studiów na innych uczelniach, o ile takie studia miały miejsce, nie podał okresu studiowania poza Uniwersytetem.

W wyniku analizy powyższych danych organ administrujący uznał, że okres 72 miesięcy studiowania upłynął skarżącemu w dniu 30 listopada 2019 r. Oznacza to, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczenia tj. [...] 2020 r., skarżący studiował powyżej 72 miesięcy.

Następnie organ administrujący zaprezentował własną interpretację sformułowania "przysługuje", sposób wyliczenia okresu przysługiwania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n., przywołał stanowisko Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. III OSK 3219/21 uchylający wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 czerwca 2020 r., sygn. II SA/Go 155/20.

Pismem z dnia 26 maja 2021 r., skarżący złożył wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy zarzucając organowi naruszenie prawa materialnego, tj. błędną wykładnię art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. Zdaniem skarżącego okres 6 lat, przez które studentowi "przysługuje" stypendium należy identyfikować z okresem faktycznego pobierania świadczenia, a nie z okresem odbywania studiów (posiadania statusu studenta).

Ponownie rozpoznając sprawę, Rektor decyzją z dnia 22 lipca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ powołał przepisy mające zastosowanie w sprawie. Wskazał, że tryb i szczegółowe zasady przyznawania świadczeń, w tym stypendium socjalne, zostały ustalone przez Rektora w porozumieniu z Samorządem Studentów, w Regulaminie ustanowionym na podstawie art. 95 ust. 2 zdanie pierwsze, w zw. z art. 95 ust. 1 p.s.w.n., w ramach przysługującej Uczelni autonomii. Regulamin został zatem wprowadzony na podstawie prawa, a normy w nim zawarte, m.in. zasady i tryb przyznawania świadczeń, określone zostały w graniach prawa. Wskazał, że osią sporu w niniejszej sprawie jest interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.

W ocenie Rektora, w świetle ww. przepisu, stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich posiada status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Sześcioletni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 p.s.w.n., nie należy odnosić wyłącznie do czasu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w tejże ustawie, oraz do faktu, czy te świadczenia pobierał. Przepis nie zawiera definicji "przysługiwania świadczeń". W § 5 ust. 2 Regulaminu, stanowiącym uszczegółowienie art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., określono sposób liczenia sześcioletniego okresu tj. w miesiącach. Przywołana w zaskarżonej decyzji definicja słownikowa sformułowania "świadczenie przysługuje", rozumiana jest w niniejszej sprawie, jako potencjalne uprawnienie do korzystania ze świadczenia, bez względu na to, czy uprawniony świadczenie pobiera, czy nie. Zdaniem organu, gdyby intencją racjonalnego ustawodawcy było ograniczenie sześcioletniego okresu wyłącznie do czasu, w którym student "pobiera" świadczenie to użyłby określenia "pobiera". Z uwagi na to, że w omawianym przepisie użyto sformułowania "przysługuje", utożsamianie go z pojęciem "pobiera" jest w niniejszej sprawie nieuzasadnione. Celem takiego rozwiązania jest premiowanie za terminowe ukończenie studiów. Skoro "przysługiwać" oznacza "należeć się komuś z mocy prawa" to, pomimo że stypendium rektora inicjowane jest wyłącznie na wniosek studenta, uznać należy, że skarżącej w okresie studiowania również to świadczenie przysługiwało.

W motywach rozstrzygnięcia organ wskazał, że na podstawie informacji uzyskanych ze zintegrowanego systemu informacji o nauce i szkolnictwie wyższym (POL-on), ustalono, że skarżący studiował na Uniwersytecie oraz innych uczelniach w następującym okresie: -od 1 października 2013 r. do 19 grudnia 2015 r.; od 1 października 2014r. do 10 lipca 2019 r.; od 1 października 2014 r. do 17 października 2018 r.; od 1 października 2016 r. do 1 maja 2017 r.; od 1 października 2019 r. do 8 stycznia 2020 r.; od 1 października 2019 r. do marca 2021 r.; od 1 października 2019 r. do lipca 2021 r. Oznacza to, że skarżący studiował w następujących latach akademickich: 2013/2014 (tj. 12 miesięcy); 2014/2015 (tj. 12 miesięcy); 2015/2016 (tj. 12 miesięcy); 2016/2017 (tj. 12 miesięcy); 2017/2018 (tj. 12 miesięcy); 2018/2019 (tj. 12 miesięcy); 2019/2020 (tj. 12 miesięcy); 2020/2021 (tj. 12 miesięcy).

W konsekwencji zdaniem organu, prawidłowo ustalony został okres studiowania skarżącej tj. okres przysługiwania świadczeń określonych w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 u.p.s.w.n. (na podstawie danych zgromadzonych w systemie POL-on): od 1 października 2010 r. do 25 kwietnia 2013 r.; od 1 października 2012 r. do 10 września 2013 r.; od 1 października 2013 r. do 18 maja 2015 r.; od 1 października 2017 r. do 12 stycznia 2018 r.; od 1 października 2017 r. do 10 lipca 2020 r.; od 1 października 2020 r. do lipca 2021 r.

W ocenie organu administrującego, prawidłowo ustalono, na podstawie § 5 ust. 2 Regulaminu w zw. z art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., że okres 72 miesięcy studiowania, upłynął skarżącej w dniu 30 listopada 2019 r. Oznacza to, że na dzień wydania decyzji o przyznaniu świadczenia tj. 9 listopada 2020 r., skarżący studiowała powyżej 72 miesięcy.

Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 93 ust. 2 pkt 1 Ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce poprzez błędną wykładnię polegającą na założeniu, iż stypendium socjalne przysługuje studentowi do 6 lat odbywania studiów, a nie do 6 lat pobierania świadczenia w postaci stypendium socjalnego, skutkującą oddaleniem wniosku Skarżącego o przyznanie stypendium socjalnego na semestr letni roku akademickiego 2020/2021.

W razie nieuwzględnienia powyższego zarzutu skarżący zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w dniach od 1 października 2019 r. do dnia 8 stycznia 2020 roku studiował na Uniwersytecie W na kierunku Politologia, przez co organ przyjął, iż posiadał status studenta na Uniwersytecie W przez 4 miesiące liczone według ustawy z dnia 20 lipca 2018 roku Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.

W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Nadto skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów wskazanych w uzasadnieniu oraz przesłuchanie stron.

W uzasadnieniu skargi skarżący rozwinął powyższe zrzuty.

W odpowiedzi na skargę organ administrujący wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 p.p.s.a. wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.)

Przeprowadzona przez Sąd kontrola zaskarżonej decyzji Rektora Uniwersytetu z dnia 22 lipca 2021r. utrzymującej w mocy decyzję Prorektora do spraw dydaktyki z dnia [...] 2021r., którą to uchylono decyzję Komisji Stypendialnej dla Studentów z [...] 2020r., na mocy której przyznano skarżącemu stypendium socjalne, pod kątem kryterium legalności, wykazała, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Należy przy tym wskazać, że skarżący reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika błędnie wskazał organ, którego decyzja została zaskarżona. Według bowiem profesjonalnego pełnomocnika zaskarżona została decyzja Odwoławczej Komisji Stypendialnej dla Studentów Uniwersytetu z dnia 22 lipca 2021r. Prawidłowo sformułowana skarga powinna zaskarżać decyzję Rektora z dnia 22 lipca 2021r. Tym niemniej Sąd rozstrzygający niniejsza sprawę wziął pod uwagę, że data zaskarżonej decyzji została podana prawidłowo, a z uzasadnienia wynika, że chodzi o zaskarżenie decyzji, na podstawie której utrzymano w mocy decyzję o uchyleniu decyzji o przyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021.

W rozpoznawanej sprawie materialnoprawną podstawę działania organu stanowiły przepisy ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 478 z późn. zm.), zwanej dalej u.p.s.w.n. Zgodnie z art. 86 ust. 1 u.p.s.w.n. student może ubiegać się o:

1) stypendium socjalne;

2) stypendium dla osób niepełnosprawnych;

3) zapomogę;

4) stypendium rektora;

5) stypendium finansowane przez jednostkę samorządu terytorialnego;

6) stypendium za wyniki w nauce lub w sporcie finansowane przez osobę fizyczną lub osobę prawną niebędącą państwową ani samorządową osobą prawną.

Z kolei na podstawie art. 87 ust. 1 u.p.s.w.n. stypendium socjalne może otrzymać student znajdujący się w trudnej sytuacji materialnej. Warunki przyznania stypendium socjalnego zostały sprecyzowane w art. 88 u.p.s.w.n. Zgodnie z jego ust. 1 wysokość miesięcznego dochodu na osobę w rodzinie studenta ubiegającego się o stypendium socjalne ustala się na zasadach określonych w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, z tym że przy jej ustalaniu:

1) uwzględnia się dochody osiągane przez:

a) studenta,

b) małżonka studenta,

c) rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych studenta,

d) będące na utrzymaniu osób, o których mowa w lit. a-c, dzieci niepełnoletnie, dzieci pobierające naukę do 26. roku życia, a jeżeli 26. rok życia przypada w ostatnim roku studiów, do ich ukończenia, oraz dzieci niepełnosprawne bez względu na wiek;

Z kolei nie uwzględnia się:

a) świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1, art. 359 ust. 1 i art. 420 ust. 1 u.p.s.w.n.,

b) stypendiów otrzymywanych przez uczniów, studentów i doktorantów w ramach:

– funduszy strukturalnych Unii Europejskiej,

– niepodlegających zwrotowi środków pochodzących z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA),

– umów międzynarodowych lub programów wykonawczych, sporządzanych do tych umów, albo międzynarodowych programów stypendialnych,

c) świadczeń pomocy materialnej otrzymywanych przez uczniów na podstawie przepisów o systemie oświaty,

d) stypendiów o charakterze socjalnym przyznawanych przez podmioty, o których mowa w art. 21 ust. 1 pkt 40b ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426, z późn. zm.).

Zgodnie natomiast z ust. 2 art. 88 u.p.s.w.n. zasadniczo student, który nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych, może ubiegać się o stypendium socjalne bez wykazywania dochodów osiąganych przez te osoby. W tym przypadku student składa oświadczenie, że nie prowadzi wspólnego gospodarstwa domowego z żadnym z rodziców, opiekunów prawnych lub faktycznych.

W art. 93 u.p.s.w.n. zostały sprecyzowane ograniczenia możliwości przyznawania świadczeń, który dotyczy również stypendium socjalnego. Przede wszystkim student kształcący się równocześnie na kilku kierunkach studiów może otrzymywać świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n., tylko na jednym, wskazanym przez niego kierunku. Z kolei świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1 u.p.s.w.n.:

1) przysługują na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich, jednak nie dłużej niż przez okres 6 lat;

2) nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:

a) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny,

b) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.

Na podstawie art. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669 z późn. zm.) przepisy ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce generalnie weszły w życie z dniem 1 października 2019r. Poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2183 z późn. zm.) również przewidywała ograniczenia w możliwości uzyskania świadczenia, w tym stypendium socjalnego, gdyż art. 184 ust. 5 powołanej ustawy przewidywał, że studentowi, który po ukończeniu jednego kierunku studiów kontynuuje naukę na drugim kierunku studiów, nie przysługują świadczenia, o których mowa w art. 173, chyba że kontynuuje on studia po ukończeniu studiów pierwszego stopnia w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra lub równorzędnego, jednakże nie dłużej niż przez okres trzech lat. Interpretacja tego przepis dokonana przez sądy administracyjne była zgodna z jego brzmienie, które było odmienne od brzmienia obecnie obowiązującego przepisu (art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.) z dnia wydawania zaskarżonej decyzji. Z tego tylko względu sądy przyjmowały, że skutecznie ubiegać się o stypendium socjalne może wyłącznie student, który dążył do uzyskania po raz pierwszy tytułu magistra. Takiego stypendium nie mógł natomiast uzyskać student, który uzyskał już tytuł magistra na innym kierunku studiów, ponieważ w takim przypadku nie została spełniona przesłanka kontynuowania studiów na drugim kierunku w celu uzyskania tytułu zawodowego magistra (wyrok NSA z 26.09.2018 r., I OSK 2531/16, LEX nr 2583028.). W art. 184 ust. 5 poprzednio obowiązującej ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym słowo "kontynuuje" odnosiło się zarówno do kontynuowania nauki, jak i do kontynuowania studiów (w ramach rozpoczętych studiów wyższych). W pierwszym znaczeniu tzn. w sytuacji kontynuowania nauki na drugim kierunku studiów, po ukończeniu jednego kierunku studiów - stypendium nie przysługiwało. W drugim znaczeniu tj. kontynuowania studiów na drugim kierunku w celu uzyskania tytułu magistra - stypendium mogło zostać przyznane (wyrok NSA z 12.12.2012 r., I OSK 2370/12, LEX nr 1366484). Należy jednak zauważyć, że obowiązujące w momencie wydania zaskarżonej decyzji przepisy uległy zasadniczej zmianie w swoim brzmieniu.

Przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest wykładnia art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n., o treści obowiązującej w dniu wydawania zaskarżonej decyzji. Zdaniem organu, w świetle art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. stypendium socjalne nie może zostać przyznane studentowi, który na studiach pierwszego stopnia, studiach drugiego stopnia i jednolitych studiach magisterskich posiada status studenta przez okres dłuższy niż 6 lat. Skoro skarżący posiadał status studenta przez okres ponad 6 lat, w którym mógł otrzymywać stypendium, to jego uprawnienie do uzyskania stypendium wygasło, co skutkowało zastosowaniem ograniczenia z art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. i wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję o uchyleniu decyzji o przyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021.

Z powyższym stanowiskiem, nie sposób się zgodzić, bowiem przyjęta przez organ wykładnia ww. przepisu jest wadliwa. Organ przyjął bowiem, że pojęcie "przysługiwania świadczenia" jest pojęciem tożsamym z pojęciem "posiadania statusu studenta". Tymczasem takie rozumienie tego pojęcia nie wynika z treści cytowanego przepisu.

Należy przy tym podkreślić, że stanowisko zarówno w doktrynie (zob. K. Lewecki, Wykładnia nowego ograniczenia w przyznawaniu stypendium dla studentów, Doradztwo Podatkowe – Biuletyn Instytutu Studiów podatkowych nr 1/2020, s. 57-62), jak i orzecznictwie sądów administracyjnych jest co do tej kwestii jednolite. 6-letni okres, o którym mowa w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. należy bowiem odnosić do okresu, w którym student spełnia przesłanki otrzymywania pomocy finansowej określonej w ustawie i jednocześnie jest beneficjentem takiej pomocy. Zastosowano w tym przypadku wykładnię językową, a więc zgodna z jego znaczeniem w języku potocznym pojęcia "świadczenie przysługuje" użytego w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.. Zgodnie bowiem ze Słownikiem Języka Polskiego PWN (pod red. W. Doroszewskiego, wydanie internetowe) należy je odczytywać jako "należeć się komuś z mocy ustawy, prawa, przywileju" a więc ma odnosić się do świadczenia, które zostało przyznane studentowi po spełnieniu wszystkich kryteriów. W związku z tym dla biegu okresu, o którym mowa w omawianym przepisie, ma znaczenie to, że student występował o świadczenie, które zostało mu przyznane i je pobrał. Musi więc zachodzić koniunkcja pomiędzy występowaniem o świadczenie a pobieraniem go. Taka wykładnia znajduje odzwierciedlenie w wyroku NSA z 15 czerwca 2021 r. sygn. akt III OSK 4082/21, wyroku NSA z 7.07.2021 r., III OSK 3596/21 oraz wyroku NSA z 1.10.2021 r., III OSK 3967/21 i prezentowany jest także w przytłaczającej większości orzecznictwa wojewódzkich sądów administracyjnych np. w wyrokach: WSA w Szczecinie z 10 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Sz 222/20; WSA w Gdańsku z 26 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 461/20 i z 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Gd 460/20; WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 18 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Go 155/20, WSA w Łodzi z 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt III SA/Łd 106/20, WSA w Poznaniu z 17 lutego 2021 r. sygn. akt II SA/Po 773/20; WSA w Krakowie z 25 stycznia 2021 r. sygn. akt 394/20, WSA w Bydgoszczy z 19 stycznia 2021 r. sygn. akt II SA/Bd 1223/20, WSA w Warszawie z 10 marca 2021 r. sygn. akt II SA/Wa 2166/20 - pub. www.nsa.orzeczenia.gov.pl. Ponadto wskazuje się, że wykładnia ta znajduje również potwierdzenie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (str. 28), w którym wskazano, iż "realizując cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, w projekcie ustawy zawarto regulacje pozwalające na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat". Tak więc 6 letni okres odnosi się do faktycznego pobierania stypendium, a nie do okresu studiowania.

Istotne jest także, że okres 6-letni trwa 72 miesiące, a nie 60 miesięcy, pomimo tego, że stypendium socjalne jest przyznawane na semestr albo rok akademicki, który trwa 10 miesięcy. Należy bowiem zauważyć, że okres przyznawania stypendium nie pokrywa się to z okresem roku kalendarzowego, a właśnie odniesieniem do roku kalendarzowego posłużył się ustawodawca w art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n.

Należy przy tym zauważyć, że organ w swojej decyzji powołał się na stanowisko Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w kwestii interpretacji art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. Stanowisko to nie jest wiążące dla Sądu, a ponadto jak wskazuje się w powołanym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego jest ono sprzeczne z celem uregulowań dotyczących pomocy materialnej studentom wyrażonym w uzasadnieniu projektu ustawy p.s.w.n. Ustawa ma realizować cel wynikający z art. 70 ust. 4 Konstytucji RP, tj. jej regulacje mają pozwalać na pobieranie stypendiów i zapomóg do momentu uzyskania wykształcenia wyższego, ale nie dłużej niż przez 6 lat.

Zdaniem pełnomocnika organu, które zostało zaprezentowane na rozprawie w dniu 22 marca 2022r. interpretacja art. 93 ust. 2 pkt 1 u.p.s.w.n. jest błędna z uwagi na zmianę tego przepisu ustawą z dnia 17 listopada 2021 r. o zmianie ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2232 z późn. zm.), która weszła w życie - wbrew wywodom pełnomocnika organu - dopiero po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia. Zgodnie ze zmienionym art. 93 ust. 3 u.p.s.w.n. świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, nie przysługują studentowi posiadającemu tytuł zawodowy:

1) magistra, magistra inżyniera albo równorzędny;

2) licencjata, inżyniera albo równorzędny, jeżeli ponownie podejmuje studia pierwszego stopnia.

Z kolei zgodnie z ust. 4 powołanego przepisu łączny okres, przez który przysługują świadczenia, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4 i art. 359 ust. 1, wynosi 12 semestrów, bez względu na ich pobieranie przez studenta, z zastrzeżeniem że w ramach tego okresu świadczenia przysługują na studiach:

1) pierwszego stopnia - nie dłużej niż przez 9 semestrów;

2) drugiego stopnia - nie dłużej niż przez 7 semestrów.

Zdaniem Sądu rozstrzygającego niniejsza sprawę dotychczasowa interpretacja art. 93 ust. 2 u.p.s.w.n. przez sądy administracyjne obowiązującego w dacie wydania zaskarżanej decyzji, jest prawidłowa, gdyż jest zgodna z literalnym brzmieniem tego przepisu, jak również wspiera ją wykładnia doktrynalna oraz historyczna – wynikająca z uzasadnienia ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce. Zmiana tegoż przepisu jest jedyne odpowiedzią ustawodawcy na problemy finansowe szkolnictwa wyższego oraz jednolite w tej mierze stanowisko sądów administracyjnych. Można więc uznać, że z punktu widzenia interesów uczelni ustawodawca poprawił brzmienie tegoż artykułu. Istotne jest natomiast, że zmiana art. 93 u.p.s.w.n. nie ma wpływu na stanowisko Sądu w niniejszej sprawie. Istotne jest bowiem brzmienie przepisu, które obowiązywało w dacie wydania zaskarżonej decyzji.

Zgodnie z art. 145 § 3 p.p.s.a. w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2 wymienionego przepisu, sąd stwierdzając podstawę do umorzenia postępowania administracyjnego, umarza jednocześnie to postępowanie. Takie umorzenie postępowania administracyjnego następuje ze względu na jego bezprzedmiotowość. Przepis art. 145 § 3 p.p.s.a. jest przeniesieniem na grunt postępowania sądowoadministracyjnego instytucji obligatoryjnego umorzenia postępowania administracyjnego, przewidzianej w art. 105 § 1 k.p.a. Sąd, wstępując w rolę organu administracji publicznej, wykonuje przypisany organowi obowiązek. Umorzenie postępowania nie zależy więc od woli sądu, lecz od stwierdzenia istnienia obiektywnej przyczyny bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego. (wyrok WSA w Opolu z 27.10.2020 r., II SA/Op 219/20, LEX nr 3093916). Bezprzedmiotowość postępowania może mieć charakter przedmiotowy lub podmiotowy. Bezprzedmiotowość podmiotowa postępowania administracyjnego ma miejsce wówczas, gdy strona postępowania administracyjnego przestała istnieć lub straciła zdolność do czynności prawnych. Natomiast bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego występuje w przypadku, gdy brak jest któregokolwiek z elementów konstruujących przedmiot tego postępowania czyli sytuacji, gdy dyspozycja normy administracyjnego prawa materialnego nie może być wykonana z powodu braku jednego z warunków sytuujących te normę. W tym przypadku występuje przedmiotowa bezprzedmiotowością postępowania administracyjnego z uwagi na obiektywną niemożność wszczęcia w niniejszym stanie faktycznym postępowania administracyjnego w sprawie uchyleniu decyzji o przyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021.

Należy także wskazać, że wniosek zgłoszony przez pełnomocnika skarżącego na rozprawie w dniu 22 marca 2022r. o zobowiązuje przez sąd organu do wydania w określonym terminie decyzji lub postanowienia przy jednoczesnym wskazaniu sposobu załatwienia sprawy lub jej rozstrzygnięcia jest merytorycznie nietrafny. W niniejszej sprawie bowiem, Komisja Stypendialna dla Studentów na mocy decyzji z [...] 2020r., przyznała skarżącemu stypendium socjalne na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021. Decyzja ta jest więc ostateczna po uchyleniu decyzji wydanych w ramach postępowania o uchylenie decyzji o przyznaniu skarżącemu stypendium socjalnego na semestr zimowy roku akademickiego 2020/2021 i umorzeniu postępowania.

Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 145 §3 oraz w zw. z 135 p.p.s.a. orzekł o uchyleniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia 13 maja 2021r. i umorzył postępowanie administracyjne z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając wynagrodzenie profesjonalnego pełnomocnika skarżącego zgodne z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 265 z późn. zm.).