Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 1408/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2014-08-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 652  Sprawy ubezpieczeń zdrowotnych
Skarżony organ: Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grażyna Śliwińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Grzelak Sędzia WSA Dariusz Zalewski Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Gajewiak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi P. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu oddala skargę


UZASADNIENIE

P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. (dalej też jako skarżąca lub spółka) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Podstawę prawną zaskarżonej decyzji stanowił art. 102 ust. 5 pkt 24 w związku z art. 109 ust. 5 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r., Nr 164, poz. 1027, z późn. zm., dalej też jako "ustawa o świadczeniach") oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267, dalej też jako k.p.a.).

Do wydania zaskarżonej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym:

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w. W. zwrócił się do Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia (dalej też jako Dyrektor [...]OW NFZ) o wydanie przez decyzji o stwierdzeniu objęcia K. D. (dalej też jako uczestnik) ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu zawartej przez nią z P. Sp. z o.o. w W. umowy nazwanej "umową o dzieło". Zdaniem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych do zawartej z uczestnikiem umowy dotyczącej skompletowania zestawów promocyjnych na rzecz E. mają zastosowanie przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia. Z przedłożonej przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych kopii protokołu kontroli oraz informacji o sposobie rozpatrzenia zastrzeżeń do protokołu kontroli wynika, że praca polegała na składaniu zestawów promocyjnych, umowy nie zawierały określonej wymaganej ilości ani rodzajów zestawów a wynagrodzenie za ich wykonanie wyłącznie zależało od tempa pracy tj. wykonanych ilości i typów zestawów a zatrudnieni mieli pełną swobodę co do czasu i ilości wykonywanych dzieł. W zastrzeżeniach do ustaleń protokołu Prezes Zarządu podkreślił, że jest przekonany o prawidłowości postępowania firmy, gdyż część osób wykonujących podobne zadanie jest objęta ubezpieczeniem z powodu zawarcia umów zlecenia, charakteryzujących się innym sposobem wykonywania tych umów.

Dyrektor [...]OW NFZ zwrócił się do uczestnika z prośbą o potwierdzenie, czy była zatrudniona na podstawie umowy dotyczącej niniejszego postępowania oraz o wskazanie co należało do jej obowiązków. Uczestnik nie wypowiedział się w sprawie.

Organ pierwszej instancji zwrócił się nadto do skarżącej o udzielenie odpowiedzi na pytania: dlaczego nie dokonano zgłoszenia uczestnika do obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego w okresie obowiązywania umów oraz o potwierdzenie okresów, w których K. D. świadczyła na rzecz skarżącej pracę. W odpowiedzi skarżąca poinformowała, że wykonawcy dzieła zobowiązani byli do osiągnięcia rezultatu, który w niniejszej sprawie jest widoczny, wyodrębniony w sposób fizyczny od jego twórcy, trafia na sprzedaż. Ponadto czynność wykonania poszczególnego zestawu jest niepowtarzalna a raz skompletowany zestaw uzyskuje byt niezależny od jego twórcy, nie jest możliwe wielokrotne wykonanie tego samego zestawu, co czyni dzieło zindywidualizowanym w sposób wystarczający. Natomiast podstawą do naliczania wynagrodzenia była stawka za jeden egzemplarz wykonanego zestawu. Skarżąca zainteresowana była wyłącznie uzyskaniem wykonanego dzieła, dlatego też nie dokonano zgłoszenia osób do ubezpieczenia zdrowotnego, albowiem zdaniem skarżącej uczestnik współpracował na podstawie zawartej umów o dzieło.

Następnie Dyrektor [...]OW NFZ wezwał Prezesa Zarządu skarżącej do przesłania pisemnych zeznań, w których należało uwzględnić odpowiedzi na pytania dotyczące między innymi korzystania przez K. D. z odzieży roboczej własnej czy też skarżącej, oceny co do przeniesienia przez nią praw autorskich na kogokolwiek z tytułu składania zestawów promocyjnych. Organ poinformował zarazem, że z treści otrzymanych od Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kopii przesłuchania Prezesa Zarządu z dnia [...] marca 2012 roku oraz z dnia [...] marca 2012 roku wynika, że:

- umowy o dzieło polegały na skompletowaniu zestawów promocyjnych o dużym stopniu skomplikowania, wymagające staranności;

- dzieła wykonywane były wg określonych wzorów z materiałów przekazanych przez firmę E. Sp. z o.o. w halach magazynowych firmy a powierzonych materiałów nie wolno było wynosić;

- osoby wykonujące pracę nie miały swobody w określaniu terminu wykonania prac,

- wykonawcy umów otrzymywali wynagrodzenie zależne od ilości wykonanych zestawów oraz ich jakości, nie było ustalonej liczby zestawów do wykonania;

- zestawów było kilka rodzajów niepowtarzalnych w cyklach miesięcznych;

- wykonanie przykładowego zestawu polegało na wycięciu z materiału tekturowego, nadrukowanego regałów promocyjnych, usztywnienie go listewkami i taśmą, przymocowaniem półek oraz produktów na półkach;

- były to czynności skomplikowane wymagające indywidualnego podejścia i staranności;

- osoby, które wykonywały pracę na umowy o dzieło wpuszczane były na teren firmy E. Sp. z o.o. bez żadnych identyfikatorów;

- osoby wykonywały pracę w magazynie oddalonym o 30 m od bramy, poza tą częścią osoby nie mogły się swobodnie poruszać;

- w wydzielonej części pracownicy Firmy E. wydawali materiały i odbierali gotowe wyroby, była to jedna lub dwie brygadzistki firmy E.;

- osoby wykonujące dzieło mogły wchodzić w dniach i godzinach pracy magazynu o dowolnych porach, czas pracy nie był ewidencjonowany oraz nikt nie nadzorował ich pracy;

- umowa spisywana była na składanie zestawów bez ich wyszczególnienia;

- ilość osób, które wykonywały dzieła zależna była od ilości zestawów;

- odbiór dzieł odbywał się na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego, nie było limitów zestawów do wykonania;

- wzorzec do dzieł opracowany był przez firmę E., była to dokładna instrukcja złożenia zestawu.

Mając na względzie treść protokołów przesłuchania z dnia [...] marca 2012 r. oraz z dnia [...] marca 2012 r. Dyrektor [...]OW NFZ wniósł zapytanie do Prezesa Zarządu, czy złożył fałszywe zeznania, a jeżeli tak, to poproszono o wskazanie, w którym miejscu minął się z prawdą.

Skarżąca wyjaśniła, że Prezes Zarządu zarówno przed organem rentowym jak i [...]OW NFZ nie złożył fałszywych zeznań. Wyjaśniła, że świadczy usługi związane z udostępnianiem pracowników tymczasowych m.in. na rzecz spółki E., wskazując na konieczność poinformowania Spółki E. o toczącym się postępowaniu i o możliwości przystąpienia do sprawy. Jednocześnie podniosła, że osoby wykonujące umowy nazwane umowami o dzieło wykonywały również umowy zlecenie wskazując na prawdopodobieństwo, iż osoby opisywały czynności wykonywane w innym czasie i na podstawie innych umów. Na potwierdzenie załączyła listę umów cywilnoprawnych zawartych przez nią z uczestnikiem w okresie od dnia [...] stycznia 2005 r. do dnia [...] lipca 2013 r. z których wynika, że oprócz zawartej umowy będącej przedmiotem niniejszego postępowania, w okresie od dnia [...] sierpnia 2008 r. do dnia [...] września 2008 r. oraz od dnia [...] lipca 2012 r. do dnia [...] sierpnia 2012 r. zawarła umowy, których przedmiotem było przyjmowanie, pakowanie i przenoszenie towaru. Umowy o dzieło zawierane były tylko w roku 2011 i miały charakter sezonowy, incydentalny, związany z zapotrzebowaniem na produkt promocyjny.

Dyrektor [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] września 2013 r. nr [...] uznał K. D. za objętą obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym z tytułu wykonywania zawartej ze skarżącą umowy, co do której stosuje się przepisy kodeksu cywilnego o umowie zlecenia w okresie: od dnia [...] maja 2011 r. do dnia [...] maja 2011 r., która rodzi obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego. W ocenie Dyrektora [...] OW NFZ wykonywanie przez K. D. umowy było ciągiem określonych czynności starannego działania zmierzającego do osiągnięcia skutku w postaci skompletowania zestawów promocyjnych tj. pakowaniu do kartonika kosmetyków. Organ podkreślił, że ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż czynności wykonywane przez uczestnika miały prowadzić do rezultatu w postaci skompletowania zestawów promocyjnych, jednakże w żadnym razie nie były charakterystyczne dla umowy o dzieło, bowiem wynikały one z pewnych powtarzalnych prac, nie wymagających cech indywidualizacji, a raczej staranności działania. Zawarte pomiędzy stronami umowy nie przewidywały określonego rezultatu, w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Umówiona praca sprowadzała się do wykonywania czynności ściśle i zgodnie z poleceniem skarżącej: złożenia tekturowych pudełek według ustalonego schematu, włożenia do kartonika kosmetyków. Proces ten stanowił zespół prostych, zestandaryzowanych i powtarzalnych czynności, polegających na pakowaniu towaru. Skutki te nie mają cech szczególnych, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy, nie wymagają od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Prace tego rodzaju mogą zostać wykonane przez każdą osobę, która przejdzie odpowiednie przeszkolenia. Przy tego rodzaju pracy trudno mówić, że polegała ona na dostarczeniu określonych wyników pracy w postaci dzieła. Zdaniem organu w pracy wykonywanej przez K. D. nie sposób doszukać się jakiegokolwiek indywidualnego piętna. Zakres wykonywanych czynności wskazuje, że są one typowe dla umowy o świadczenie usług.

Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, w którym zarzuciła zarówno błędną wykładnię prawa materialnego, jak i obrazę prawa procesowego.

Rozpatrując odwołanie Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia decyzją z dnia [...] lutego 2014 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Podkreślił, że zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 lit. e ustawy o świadczeniach, obowiązkowi ubezpieczenia zdrowotnego podlegają osoby spełniające warunki do objęcia ubezpieczeniami społecznymi lub ubezpieczeniem społecznym rolników, którymi są m.in. osoby wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami k.c. stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, lub osobami z nimi współpracującymi. W związku z powyższym osoba spełniająca przesłanki do podlegania ubezpieczeniu społecznemu z tytułu umowy zlecenia podlega obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. W przypadku każdej zawartej umowy decydująca jest jej treść, czyli zadania, jakie zatrudniana osoba ma do wykonania, istota obowiązków umownych, które na siebie zawierający umowę przyjmuje. Zatem, nie nazwa umowy, lecz jej cel i przedmiot decydują o charakterze współpracy. Organ odwoławczy zaznaczył, że z akt sprawy wynika, iż praca K. D. polegała na składaniu zestawów promocyjnych; umowy nie zawierały określonej wymaganej ilości ani rodzajów zestawów; wynagrodzenie za ich wykonanie wyłącznie zależało od tempa pracy tj. wykonanych ilości i typów zestawów; zatrudnieni "(...) mieli pełną swobodę co do czasu i ilości wykonywanych dzieł"; "umowa spisywana była na składanie zestawów bez wyszczególnienia"; "wzorzec do dzieł był opracowany przez kontrahenta. Była to dokładna instrukcja złożenia zestawu". W ocenie organu odwoławczego organ I instancji prawidłowo przyjął, że czynności wykonywane w ramach przedmiotowej umowy nie miały charakteru czynności przynoszących konkretny materialny rezultat, były one w istocie realizowane w ramach umowy starannego działania, mającej charakter umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu. Organ drugiej instancji wskazał, że cechą charakterystyczną umowy o dzieło jest uzyskanie wyniku (rezultatu) określonego w umowie, przy czym osiągniecie tego rezultatu musi zależeć wyłącznie od zobowiązanego. Umowa o dzieło jest bowiem jednym z instrumentów prawnych służących wymianie dóbr majątkowych, która ma doprowadzić do powstania oznaczonego dzieła i następnie jego wydania zamawiającemu. Dziełem jest stworzenie czegoś lub przetworzenie do postaci, w jakiej dotychczas nie istniało. Przedmiotem spornej umowy, było wykonanie określonej czynności "skompletowania" , a więc należy do niej stosować przepisy art. 750 k.c. W przypadku wykonywania czynności polegających na "skompletowaniu" osoba wykonuje powtarzające się czynności na rzecz zamawiającego, jest to wyłączenie staranne działanie wykonawcy umowy, który stosownie do posiadanych umiejętność wykonuje zlecone czynności. W konsekwencji organ II instancji zgodził się w całości z uzasadnieniem faktycznym zaskarżonej decyzji w zakresie kwalifikacji spornej umowy jako umowy zlecenia.

P. Sp. z o. o. z siedzibą w W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższa decyzję Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], w której zarzuciła:

1/ naruszenie przepisów postępowania tj.:

a. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez pominięcie w zaskarżonej decyzji uzasadnienia faktycznego i poprzestanie na powołaniu fragmentów uzasadnień prawnych innych wyroków in abstracto, nadto dotyczących innych czynności - szkolenia kierowców, tłumaczeń z języka obcego, sporu między przedsiębiorcami o zakres rękojmi za wady fizyczne, nauczania akademickiego, wywózki drewna - bez wykazania w jakim zakresie powołane wyroki odnoszą się do stanu faktycznego niniejszej sprawy, skutkiem czego organ nie poczynił własnych ustaleń faktycznych, uzasadniających szukanie analogii w uzasadnieniach prawnych innych wyroków;

b. art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 kp.a. poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, co przejawia się w braku odniesienia się do argumentacji strony skarżącej, w tym do powołanego przez stronę wyroku Sądu Apelacyjnego w P., [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r., sygn. akt [...], który to wyrok został przez stronę nawet załączony do akt sprawy wraz z pismem z dnia [...] maja 2013 r., a analogia do stanu faktycznego niniejszej sprawy jest wyraźnie zauważalna.

2/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

a. art. 627 k.c. poprzez przyjęcie, iż zawarte z uczestnikiem umowy nie dotyczyły dzieła, podczas gdy przedmiot umowy był dostatecznie sprecyzowany, tak w umowie, jak i w prospektach, które otrzymali wykonawcy;

b. art. 66 ust. 1 lit e) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 750 i 734 k.c. poprzez objęcie K. D. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym, podczas gdy wykonywała ona umowę o dzieło, wobec czego nie była objęta obowiązkiem ubezpieczeniowym.

W uzasadnieniu skargi zwrócono uwagę na okoliczność, że skarżąca jako profesjonalista m.in. w dziedzinie zatrudniania i zarządzania rozróżnia umowy i dostosowuje je do rodzaju pracy i ewentualnej potrzeby zapewnienia elastyczności jej wykonania, np. z uwagi na tzw. sezonowe zamówienia zestawów promocyjnych i zmieniająca się ich wielkość. W niniejszym przypadku, jeżeli skompletowanie zestawów polegało na przygotowaniu opakowania, zapakowaniu produktów, zabezpieczeniu ich przed przemieszczaniem i uszkodzeniem, w sposób zapewniający tym produktom estetyczny wygląd, z uwagi iż produkt był nadto ometkowany i trafiał do sprzedaży konsumenckiej , to spółka P., zgodnie z sugestią kontrahenta zawarła umowy o dzieło. Skarżąca podkreśliła, że dostarczone uczestnikowi materiały umożliwiały wykonanie zestawów zgodnie ze wzorcem - wykonujący był w stanie zapewnić zamawiającemu, iż z dostarczonych materiałów wykona zestawy o określonych właściwościach. Każdy zestaw uzyskuje byt niezależny od twórcy, nie jest możliwe wielokrotne skompletowanie tego samego zestawu, co czyni dzieło zindywidualizowanym w sposób wystarczający. Nie sposób zgodzić się z organem, iż określenie w umowie jej przedmiotu jako skompletowanie zestawów promocyjnych stanowi wskazanie czynności, a nie określenie dzieła. Zainteresowani posiadali jednak wiedzę co do charakteru dzieła, które mieli wykonać, otrzymali instrukcje i wzory. Wadą takiego zestawu jest nieestetyczne, odbiegające od wzoru opakowanie, nienależycie zabezpieczone etc. Za wadliwe wykonania brak jest zapłaty - choć czynności zostały podjęte, nie doprowadziły do osiągnięcia rezultatu przedstawiającego wartość gospodarcza dla zamawiającego, nadto powodowały niszczenie materiałów należących do zewnętrznego kontrahenta. W zakresie organizacji zamawiającego i panujących rygorów porządkowych, związanych z wielością zamówienia i ilością wykonawców, skarżąca wskazała, iż zamawiający musi mieć zapewnioną kontrolę nad wykonaniem dzieła, nadzór nad dostarczanymi materiałami, dysponować informacją kogo wpuszcza na teren magazynu, ze względów bezpieczeństwa. Wobec faktu, iż uczestnik ponosi odpowiedzialność za dostarczony materiał i obciąża go ryzyko utraty materiału, zapewnia on optymalne warunki do wykonywania dzieła, tak by nie doznać uszczerbku - w zakresie materiałów, czy opóźnień związanych z wykonaniem zamówienia. Umowa o dzieło nie przewiduje żadnych ograniczeń o charakterze podmiotowym - jest umową o charakterze powszechnym, szeroko wykorzystywaną w obrocie gospodarczym, a zakres umiejętności wymaganych od wykonawcy nie jest generalnie określony, lecz aktualizuje się każdorazowo w odniesieniu do przedmiotu zamówienia.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Podniósł, że w jego ocenie przedmiotem umowy nie było wytworzenie dzieła, a wykonanie czynności starannego działania. Organ zaznaczył, że przedmiot umowy sformułowano bardzo lakonicznie, jako "skompletowanie zestawów promocyjnych" nie regulując zarazem ilości i jakości zestawów, które miały być wykonane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, w grę wchodzi tutaj kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.").

Kontrolując zaskarżoną decyzję pod kątem powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja decyzję Prezesa NFZ z dnia [...] lutego 2014 r. nr [...], który utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] września 2013 r. nr [...] Dyrektora [...] Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w przedmiocie stwierdzenia podlegania obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu nie narusza przepisów postępowania ani prawa materialnego w stopniu, który spowodowałby jej uchylenie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie pozostaje, czy umowy zawarte przez skarżącą jako płatnika z K. D. były umowami o dzieło, czy też innymi umowami o świadczenie usług, do których zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia.

Według art. 627 k.c. przez umowę o dzieło przyjmujący zamówienie zobowiązuje się do wykonania oznaczonego dzieła, a zamawiający do zapłaty wynagrodzenia. Z kolei z mocy art. 750 k.c. do umów o świadczenie usług, które nie są uregulowane innymi przepisami, stosuje się odpowiednio przepisy o zleceniu.

Z akt sprawy i ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, że przedmiotem analizowanej umowy z dnia 12 maja 2011 r. (akta administracyjne nienumerowane) było wykonywanie przez K. D. "skompletowanie zestawów promocyjnych" tj. pakowanie do kartonika kosmetyków. Umówiona praca sprowadzała się do wykonywania czynności ściśle i zgodnie z poleceniem skarżącej. Miały one na celu złożenie tekturowych pudełek według ustalonego schematu, włożenia do kartonika kosmetyków.

Oprócz umowy, materiał dowodowy stanowią przesłane przy piśmie ZUS Oddział w W. z dnia [...] kwietnia 2013r. zeznania P. M. Prezesa Zarządu skarżącej z dnia [...] marca 2012 roku oraz z dnia [...] marca 2012 roku wraz z instrukcją składania przykładowych zestawów, z których wynikał podlegający ocenie organu stan faktyczny. M.in. potwierdził on, że umowy o dzieło polegały na skompletowaniu zestawów promocyjnych - bez ich wyszczególnienia; że wzorzec zestawu opracowany był przez firmę E., według dokładnej instrukcji złożenia zestawu, że były to czynności skomplikowane, wymagające indywidualnego podejścia i staranności, że wykonanie przykładowego zestawu polegało na wycięciu z materiału tekturowego, nadrukowanego, regałów promocyjnych, usztywnienie go listewkami i taśmą, przymocowaniem półek oraz produktów na półkach.

Z drugiej strony z jego zeznań wynikało także, że powierzonych materiałów nie wolno było wynosić, osoby wykonywały pracę w magazynie oddalonym o 30 m od bramy, a poza tą częścią osoby nie mogły się swobodnie poruszać; ich czas pracy nie był ewidencjonowany oraz nikt nie nadzorował ich pracy; odbiór dzieł odbywał się na podstawie protokołu zdawczo odbiorczego, przy czym nie było limitów zestawów do wykonania.

W ocenie Sądu powyższy materiał dowodowy pozwolił organowi na dokonanie prawidłowej oceny, że umowa z K. D. stanowiła o ciągu określonych czynności starannego działania (wycięcia z materiału tekturowego, nadrukowanego, regałów promocyjnych, usztywnienie go listewkami i taśmą, przymocowanie półek oraz produktów na półkach), zmierzających do osiągnięcia skutku w postaci "skompletowania zestawów promocyjnych" sprowadzających się de facto do zapakowania do kartonika kosmetyków.

Zdaniem Sądu, oznacza to prawidłowo dokonane zebranie materiały dowodowego i jego ocenę, że czynności wykonywane przez uczestniczkę K. D. miały wprawdzie prowadzić do rezultatu w postaci skompletowania zestawów promocyjnych, jednakże w żadnym razie nie były charakterystyczne dla umowy o dzieło. Wynikały one bowiem z pewnych powtarzalnych prac nie wymagających cech indywidualizacji, a raczej staranności działania, którą podkreślał w swoich wyjaśnieniach Prezes Zarządu skarżącej spółki.

W konsekwencji uprawniona jest ocena, że zawarte pomiędzy stronami umowy nie przewidywały określonego rezultatu, w postaci zindywidualizowanego dzieła w rozumieniu przepisów kodeksu cywilnego. Umówiona praca sprowadzała się bowiem do wykonywania czynności ściśle i zgodnie z poleceniem skarżącej: złożenia tekturowych pudełek według ustalonego schematu, czyli według dokładnej instrukcji złożenia zestawu i włożenia do kartonika kosmetyków.

Należy zatem zgodzić się z oceną, że proces ten stanowił zespół prostych, zestandaryzowanych i powtarzalnych czynności polegających na pakowaniu towaru (kosmetyków). Nie można im przypisać szczególnych cech, związanych z osobistymi właściwościami wykonawcy. Także, wbrew ocenie skarżącego, nie wymagały one od wykonawcy posiadania specyficznych cech czy umiejętności, poza umiejętnościami zawodowymi, wyuczonymi. Należy zatem zgodzić się z organem, że prace tego rodzaju mogą zostać wykonane przez każdą osobę, która przejdzie odpowiednie przeszkolenia. Przy tego rodzaju pracy polegającej na zapakowaniu do kartonika kosmetyków - zgodnie z instrukcją składania zestawu - trudno mówić, że polegała ona na dostarczeniu określonych wyników pracy w postaci dzieła.

Sąd podziela zatem stanowisko organu, że "skompletowanie zestawów promocyjnych" sprowadzających się de facto do zapakowania do kartonika kosmetyków nie mogło być przedmiotem umowy o dzieło. Cech takich nie przysparza także podnoszona w skardze okoliczność, że skompletowanie zestawów polegało na przygotowaniu opakowania, zapakowaniu produktów, zabezpieczeniu ich przed przemieszczaniem i uszkodzeniem, w sposób zapewniający tym produktom estetyczny wygląd, z uwagi na ometkowanie produktu i skierowanie do sprzedaży konsumenckiej.

Słuszna jest zatem ocena organu, że pracownik, w niniejszej sprawie K. D. - wykonywała powtarzalne, proste czynności fizyczne, mające charakter usługi. Oznacza to, że nie wykonywała żadnego dzieła, a jedynie uczestniczyła w procesie pakowania określonych kosmetyków w ściśle określony w instrukcji sposób i była za tę usługę rozliczana według protokołu zdawczo odbiorczego załączonego do umowy z dnia [...] maja 2011r.

Okoliczności te znalazły potwierdzenie w powołanym przez organ materiale dowodowym: umowie z dnia [...] maja 2011r. i wyjaśnieniach Prezesa Zarządu P. M., które zgodnie z wnioskiem strony, złożonym w postępowaniu administracyjnym (pismo z dnia [...] maja 2013r. i stanowisko zajęte w piśmie z dnia [...] lipca 2013r.) zostały przez organ ocenione wraz z umową. Wszak wyjaśnienia te potwierdzają okoliczności składania opakowania do zestawów promocyjnych w oparciu o ściśle określoną instrukcję, przedłożoną także do akt postępowania.

W tej sytuacji odmienna ocena ww. dowodów, do której skarżąca spółka jest uprawniona - nie ma jednak istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia. Nie stanowi zatem naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. Stanowi jedynie polemikę z oceną organu, ale jej skutecznie nie podważa w sposób, który uzasadniałby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego. Dokonana bowiem przez organ administracji ocena materiału dowodowego pod kątem rzeczywistego charakteru spornej umowy z [...] maja 2011r. znajduje oparcie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego. Natomiast brak odniesienia się przez organ do załączonego wyroku Sądu Apelacyjnego w P. nie stanowi podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Wyrok ten bowiem wydany został – co oczywiste – w innej sprawie i nawet, jak twierdzi skarżąca - "wyraźnie zauważalna" analogia do stanu faktycznego niniejszej sprawy nie oznacza, że organ był nim związany, a tym bardziej, żeby doszło do naruszenia art. 80 w zw. z art. 77 § 1 i art. 7 kp.a. w sposób mogący mieć istotny w pływ na rozstrzygnięcie.

Należy bowiem podkreślić, że w najnowszym orzecznictwie, obszerną analizę cech umowy o dzieło i umowy o świadczenie usług, do której stosuje się odpowiednio przepisy umowy zlecenia przeprowadził Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 lipca 2013 r., sygn. akt II UK 402/12 (opubl. www.sn/sites/orzecznictwo). Stwierdził mianowicie, że: "Umowę o dzieło zdefiniowano w art. 627 k.c. jako zobowiązanie do wykonania oznaczonego dzieła za wynagrodzeniem. Starania przyjmującego zamówienie w umowie o dzieło mają doprowadzić w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu, za wynagrodzeniem zależnym od wartości dzieła (art. 628 § 1, art. 629, art. 632 k.c.). Umowa o dzieło zakłada swobodę i samodzielność w wykonywaniu dzieła, a jednocześnie nietrwałość stosunku prawnego, gdyż wykonanie dzieła ma charakter jednorazowy i jest zamknięte terminem wykonania. Przyjmuje się przy tym, że rezultat, o który umawiają się strony, musi być z góry określony, mieć samoistny byt oraz być obiektywnie osiągalny i pewny. Wykonanie dzieła najczęściej przybiera postać wytworzenia rzeczy, czy też dokonania zmian w rzeczy już istniejącej (naprawienie, przerobienie, uzupełnienie). Tego rodzaju postacie dzieła są rezultatami materialnymi umowy zawartej między stronami, weryfikowalnymi ze względu na istnienie wad (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 1999 r., IV CKN 152/00, OSNC 2001 Nr 4, poz. 63). Poza rezultatami materialnymi istnieją także rezultaty niematerialne, które mogą, ale nie muszą być ucieleśnione w jakimkolwiek przedmiocie materialnym. W każdym razie takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie jej wynik, dzieło bowiem musi istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu. Pomijając wątpliwości odnośnie do uznawania za dzieło rezultatów niematerialnych nieucieleśnionych w rzeczy (por. np. K. Zagrobelny (w:) E. Gniewek, Komentarz, 2006, s. 1039; A. Brzozowski (w:) System prawa prywatnego, t. 7, 2004, s. 329-332; J. Szczerski (w:) Komentarz, t. II, 1972, s. 1371), wskazać należy, że takim rezultatem nieucieleśnionym w rzeczy nie może być czynność, a jedynie wynik tej czynności. Dzieło musi bowiem istnieć w postaci postrzegalnej, pozwalającej nie tylko odróżnić je od innych przedmiotów, ale i uchwycić istotę osiągniętego rezultatu (por. A. Brzozowski (w:) K. Pietrzykowski, Komentarz, t. II, 2005, s. 351-352). Wykonanie określonej czynności (szeregu powtarzających się czynności), bez względu na to, jaki rezultat czynność ta przyniesie, jest natomiast cechą charakterystyczną tak dla umów zlecenia (gdy chodzi o czynności prawne - art. 734 § 1 k.c.), jak i dla umów o świadczenie usług nieuregulowanych innymi przepisami (gdy chodzi o czynności faktyczne - art. 750 k.c.). W odróżnieniu od umowy o dzieło, przyjmujący zamówienie w umowie zlecenia (umowie o świadczenie usług) nie bierze więc na siebie ryzyka pomyślnego wyniku spełnianej czynności. Jego odpowiedzialność za właściwe wykonanie umowy oparta jest na zasadzie starannego działania (art. 355 § 1 k.c.), podczas gdy odpowiedzialność strony przyjmującej zamówienie w umowie o dzieło niewątpliwie jest odpowiedzialnością za rezultat. W wypadku umowy o dzieło niezbędne jest zatem, aby starania przyjmującego zamówienie doprowadziły w przyszłości do konkretnego, indywidualnie oznaczonego rezultatu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2012 r., II UK 60/12 - niepublikowane)".

Z tą wyczerpującą analizą Sąd w niniejszym składzie się zgadza, przyjmując że znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie i potwierdza prawidłowość rozstrzygnięcia dokonanego przez organ w zaskarżonej decyzji, a w szczególności dokonaną wykładnię prawa materialnego: zarówno co do art. 627 k.c. jak i w konsekwencji zastosowania art. 66 ust. 1 lit e) w zw. z art. 69 ust. 1 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w zw. z art. 750 i 734 k.c. i objęcie K. D. obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym.

Sąd doszedł bowiem do przekonania, że w niniejszej sprawie przyjmujący zamówienie zobowiązywał się jedynie do starannego przeprowadzenia wszystkich (powtarzalnych) czynności niezbędnych do wykonania "skompletowania zestawów promocyjnych" czyli odpowiedniego, według instrukcji zapakowania kosmetyków. Takiemu zobowiązaniu nie można przypisać cech (essentialia negotii) umowy o dzieło o których mowa w cytowanym na wstępie art. 627 k.c.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.