Wyrok NSA, sygn. akt IV SA 1170/95
NSA w Warszawie (przed reformą)
Data orzeczenia: 1997-03-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 999
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Powołane przepisy: article: art. 127 par. 3, art. 160 par. 1 i par. 4 i 5
journal: Dz.U. 1980 nr 9 poz. 26
law: Obwieszczenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 marca 1980 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Teza: Od decyzji naczelnego organu administracji państwowej odmawiającej przyznania odszkodowania przewidzianego w art. 160 par. 1 Kpa nie przysługuje stronie niezadowolonej z decyzji prawo zwrócenia się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa, lecz tylko powództwo do sądu powszechnego /art. 160 par. 4 i 5 Kpa/.

TEZY

Od decyzji naczelnego organu administracji państwowej odmawiającej przyznania odszkodowania przewidzianego w art. 160 par. 1 Kpa nie przysługuje stronie niezadowolonej z decyzji prawo zwrócenia się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa, lecz tylko powództwo do sądu powszechnego /art. 160 par. 4 i 5 Kpa/.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny oddalił na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ skargę Włodzimierza Z. na postanowienie Ministra Przemysłu i Handlu z dnia 25 lipca 1995 r. w przedmiocie niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy o przyznanie odszkodowania.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 5 maja 1995 r., wydaną na podstawie art. 160 par. 4 Kpa, Minister Przemysłu i Handlu odmówił Włodzimierzowi Z. przyznania odszkodowania z tytułu zaspokojenia zgłoszonych roszczeń związanych ze szkodą poniesioną na skutek przejęcia na rzecz Państwa orzeczeniem Ministra Górnictwa i Energetyki z dnia 10 kwietnia 1961 r. "Cegielni Mechanicznej Z. Władysław Z.". W swojej decyzji Minister zawarł pouczenie, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia może w terminie trzydziestu dni od doręczenia jej decyzji wnieść powództwo do sądu powszechnego. W uzasadnieniu decyzji natomiast podał, że rozpoznanie sprawy stało się możliwe, albowiem Minister Przemysłu i Handlu decyzją z dnia 12 września 1994 r., wydaną na podstawie art. 156 par. 1 pkt 2 Kpa, stwierdził nieważność orzeczenia o przejęciu cegielni na własność Państwa.

Włodzimierz Z. we wniosku z dnia 12 lipca 1995 r., skierowanym do Ministra Przemysłu i Handlu, domagał się ponownego rozpoznania sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa, ale Minister Przemysłu i Handlu postanowieniem z dnia 25 lipca 1995 r., wydanym na podstawie art. 134 w związku z art. 127 par. 3 Kpa, stwierdził niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu swojego postanowienia stwierdził, że decyzja administracyjna wydana w trybie art. 160 Kpa jest decyzją ostateczną, od której nie przysługuje żaden środek prawny w administracyjnym toku instancji. Natomiast stronie niezadowolonej z wydanej decyzji w sprawie odszkodowania przysługuje prawo wniesienia powództwa przeciwko Skarbowi Państwa.

Na powyższe postanowienie Włodzimierz Z. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia, jako wydanego z naruszeniem prawa. Skarżący w szczególności zarzuca błędne przyjęcie w zaskarżonym postanowieniu, że stronie niezadowolonej z decyzji wydanej w trybie art. 160 Kpa nie przysługuje prawo zgłoszenia wniosku do organu, który wydał decyzję, o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa. W uzasadnieniu skargi Włodzimierz Z. podnosi zarzuty dotyczące wadliwości samej decyzji o odmowie przyznania mu odszkodowania za rzeczywiste szkody poniesione w związku z przejęciem cegielni na rzecz Państwa z rażącym naruszeniem prawa.

W odpowiedzi na skargę Minister Przemysłu i Handlu wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest uzasadniona.

W sprawach o odszkodowanie od organu państwowego na podstawie art. 160 par. 1 Kpa przepis par. 4 tego artykułu przewiduje jednoinstancyjny tryb postępowania administracyjnego, polegający na wydaniu na żądanie strony decyzji odszkodowawczej - pozytywnej lub negatywnej - przez organ administracji państwowej, który stwierdził nieważność decyzji z powodu naruszenia art. 156 par. 1 Kpa albo stwierdził w myśl art. 158 par. 2 Kpa, że decyzja została wydana z naruszeniem art. 156 par. 1 Kpa. Wraz z wydaniem decyzji odszkodowawczej - pozytywnej lub negatywnej /jak w niniejszej sprawie/ - kończy się postępowanie w trybie administracyjnym.

Strona niezadowolona z decyzji odszkodowawczej, wydanej przez organ administracji państwowej wymieniony w art. 160 par. 4 Kpa, może wnieść powództwo do sądu powszechnego w terminie 30 dni od doręczenia jej decyzji w sprawie /art. 160 par. 5 Kpa/, o czym strona zostaje pouczona w decyzji.

W związku z rozpoznawaną sprawą należy stwierdzić, że w orzecznictwie sądowym utrwalił się pogląd, iż od decyzji odmawiającej stronie odszkodowania, jak również od decyzji przyznającej odszkodowanie zbyt niskie nie przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego, lecz tylko powództwo do sądu powszechnego /postanowienie NSA z dnia 17 kwietnia 1985 r. II SA 1952/84, ONSA 1985 Nr 1 poz. 20/.

Biorąc za punkt wyjścia nie kwestionowany w nauce i orzecznictwie pogląd, że decyzja odszkodowawcza wydawana jest w jednoinstancyjnym postępowaniu administracyjnym, w którym przepisy wprowadzają ograniczenie prawa odwołania, nie można podzielić podniesionego w skardze zarzutu, że stronie niezadowolonej z decyzji wydanej w pierwszej instancji przez naczelny organ administracyjny przysługuje prawo zwrócenia się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa.

Odnosząc się do powyższego zarzutu, należy stwierdzić, że wyłączenie decyzji odszkodowawczej spod weryfikacji w administracyjnym postępowaniu odwoławczym /B. Adamiak, Borkowski Janusz: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996, str. 552/ oznacza, iż niedopuszczalne jest również zwrócenie się przez stronę do naczelnego organu administracji państwowej, który odmówił przyznania odszkodowania, z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy /art. 127 par. 3 Kpa/. Wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, o którym mowa w art. 127 par. 3 Kpa, jest zwykłym środkiem prawnym weryfikacji /zaskarżenia/ decyzji, podlegającym rozpoznaniu przez organ administracji; do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji /art. 127 par. 3 in fine Kpa/.

Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym składzie, aprobując powyższe stanowisko doktryny, wyraża pogląd, że od decyzji naczelnego organu administracji państwowej odmawiającej przyznania odszkodowania przewidzianego w art. 160 par. 1 Kpa nie przysługuje stronie niezadowolonej z decyzji prawo zwrócenia się do tego organu o ponowne rozpatrzenie sprawy w trybie art. 127 par. 3 Kpa, lecz tylko powództwo do sądu powszechnego /art. 160 par. 4 i 5 Kpa/. O niedopuszczalności takiego wniosku orzeka organ naczelnej administracji państwowej na podstawie art. 134 Kpa.

Z powyższych względów na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368/ orzeczono jak w sentencji wyroku.