Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 1167/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2018-02-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 64 par. 1 pkt 4 i par. 6
journal: Dz.U. 2017 poz 1201
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jedn.
article: art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Dorota Kozłowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 lutego 2018 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie kosztów egzekucyjnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Przedmiotem skargi Wójta Gminy S. (dalej: skarżący, Wierzyciel, Wójt) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji) z dnia [...]r. nr [...], którym uchylono postanowienie Naczelnika [...] [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: organ egzekucyjny, organ I instancji) z dnia [...] r. Nr [...] w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wygenerowanymi do tytułów wykonawczych Nr [...], [...], [...] w łącznej wysokości [...] zł i orzeczono o obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi do tytułów wykonawczych Nr [...], [...], [...] w związku z zajęciem innej wierzytelności w wysokości [...]zł

2. Dotychczasowy przebieg postępowania

2.1. Z przedstawionego w zaskarżonym postanowieniu stanu faktycznego wynika, iż organ I instancji prowadził postępowanie egzekucyjne wobec A S.A. (dalej: A, Spółka) na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych przez Wójta z dnia [...]r. nr [...], [...], [...].

Organ egzekucyjny w dniu [...]r. nadał w/w tytułom wykonawczym klauzule o skierowaniu ich do egzekucji, a w dniu [...]r. wystawił zawiadomienie nr [...] o zajęciu wierzytelności pieniężnej u dłużnika zajętej wierzytelności tj. w B S.A. m.in. na poczet zaległości objętych w/w tytułami wykonawczymi. Zawiadomienie to doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności w dniu [...]r., a zobowiązanej Spółce wraz z odpisami tytułów wykonawczych w dniu [...]r.

W wyniku zastosowania powyższego środka egzekucyjnego w dniach [...], [...] i [...]r. uzyskano od dłużnika zajętej wierzytelności kwoty, które pokryły w całości zaległości objęte ww tytułami wykonawczymi.

2.2. Pismem z dnia 22.01.2009 r. zobowiązana Spółka wystąpiła z wnioskiem o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych powstałych w związku z egzekucją administracyjną w oparciu o tytuły wykonawcze z dnia [...]r. o numerach [...], [...], [...] wystawione przez Wójta.

A przy piśmie z dnia 14.08.2009 r. przekazała do organu egzekucyjnego kserokopie orzeczeń Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (dalej: SKO):

1) decyzję z dnia [...]r. nr [...], mocą której uchylono decyzję Wójta z dnia [...]r. nr [...], stanowiącą podstawę wystawienia ww tytułów wykonawczych i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji;

2) postanowienie z dnia [...]r. nr [...], mocą którego uchylono postanowienie Wójta z dnia [...]r. nr [...] oddalającego zarzuty jako niezasadne i umorzono postępowanie w sprawie zajęcia stanowiska odnośnie złożonego zarzutu dot. postępowania egzekucyjnego,

3) skargę A z dnia [...]r. skierowaną do WSA w Gliwicach na postanowienie SKO z dnia [...]r. dot. zarzutów jw.

2.3. Wobec powyższego organ egzekucyjny wydał w dniu [...]r. trzy postanowienia:

1) Nr [...], mocą którego umorzył postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach [...], [...], [...];

2) Nr [...], mocą którego określił koszty egzekucyjne powstałe w związku z egzekucją administracyjną prowadzoną oparciu o tytuły wykonawcze o ww numerach w łącznej kwocie [...]zł i orzekł o zwrocie w/w kosztów A;

3) Nr [...], mocą którego obciążył Wójta kwotą [...]zł nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych.

2.4. Wierzyciel pismem z dnia 28.09.2009r. wniósł zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. Nr [...], mocą którego organ ten obciążył Wierzyciela kwotą nienależnie pobranych od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych w kwocie [...]zł.

2.5. Organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego.

2.6. W wyniku skargi wniesionej przez Wierzyciela na postanowienie z dnia [...]r. utrzymujące w mocy postanowienie organu egzekucyjnego, postanowienie organu nadzoru na mocy wyroku z dnia 30.07.2012r. sygn. akt I SA/Gl 1089/11 zostało uchylone. Od powyższego wyroku zobowiązana Spółka złożyła skargę kasacyjną, która została oddalona wyrokiem NSA z dnia 29.01.2013r sygn. akt II FSK 3020/12.

2.7. W związku z powyższym organ II instancji postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchylił w całości zaskarżone postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. i orzekł o obciążeniu A kosztami egzekucyjnymi powstałymi w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym w oparciu o ww tytuły wykonawcze wystawione przez Wójta z dnia [...]r. w kwocie łącznej [...]zł.

2.8. Pismem z dnia 11.04.2013 r. A, wniosła na powyższe postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Sąd ten wyrokiem z dnia 28.10.2013r., sygn. akt I SA/Gl 624/13 skargę oddalił. W wyniku skargi kasacyjnej A, NSA wyrokiem z dnia 27.04.2016r., sygn. akt II FSK 526/14 uchylił zaskarżony wyrok w całości oraz uchylił postanowienie organu II instancji z dnia [...]r. nr [...].

2.9. Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. Nr [...].

2.10 Na skutek skargi Wójta, WSA w Gliwicach wyrokiem z dnia 27.04.2017 r. sygn. akt I SA/Gl 1463/16 uchylił zaskarżone postanowienie.

2.11. Organ odwoławczy oparciu o przepisy art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257, dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1 i art. 18, art. 23 § 1, § 4 pkt. 1 i art. 34 § 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2017r., poz. 1201, dalej: ustawa egzekucyjna, u.p.e.a.), mając na uwadze art. 2 Konstytucji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji RP postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] uchylił postanowienie organu egzekucyjnego z dnia [...]r. w części dotyczącej obciążenia wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wygenerowanymi do powołanych wyżej tytułów wykonawczych w łącznej wysokości [...]zł i orzekł o obciążeniu wierzyciela kosztami egzekucyjnymi do tych tytułów wykonawczych w związku z zajęciem innej wierzytelności w wysokości [...]zł.

W uzasadnieniu organ ten wskazał, iż generalną zasadą jest, że koszty egzekucyjne obciążają zobowiązanego, o czym stanowi art. 64 c § 1 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którym opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i § 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Jednym z wyjątków od tej zasady jest art. 64c § 4 ustawy egzekucyjnej, który stanowi, że wierzyciel pokrywa koszty postępowania egzekucyjnego. jeżeli nie mogą być one ściągnięte od zobowiązanego oraz art. 64c § 3 u.p.e.a., zgodnie z którym, jeżeli po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela, z zastrzeżeniem § 3a.

Dalej organ II instancji stwierdził, że o ile wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej - w niniejszej sprawie - nie było dotknięte wadą bezprawności i nie może mieć zastosowania art. 64c § 3 u.p.e.a., to pomimo to kosztów prowadzonego postępowania egzekucyjnego - w okolicznościach przedmiotowej sprawy - nie może ponieść zobowiązana Spółka, na co wskazuje przywołany wyżej przepis art. 64c § 4 u.p.e.a., który nakazuje obciążenie wierzyciela kosztami egzekucyjnymi, jeżeli nie mogą być ściągnięte od zobowiązanego zarówno z powodów faktycznych jak i prawnych. Użyte w tym przepisie sformułowanie "wierzyciel pokrywa" nie pozostawia organowi wyboru, kto winien ponieść koszty egzekucyjne.

Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy organ odwoławczy stwierdził, że SKO decyzją z dnia [...]r. uchyliło decyzję Wójta z dnia [...]r. nr [...] i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, a decyzja ta stanowiła podstawę wystawienia tytułów wykonawczych z dnia [...]r. o numerach [...], [...], [...]. Zatem w świetle poczynionych rozważań, fakt ten przesądza, iż koszty egzekucyjne powstałe w prawidłowo wszczętym i prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym, obowiązany jest zapłacić wierzyciel, gdyż to on ponosi ryzyko wszczęcia postępowania egzekucyjnego, a następnie prowadzenia egzekucji na podstawie tytułów wykonawczych, wystawionych na podstawie nieostatecznej decyzji, uchylonej przez organ odwoławczy.

Dalej organ odwoławczy przywołał wyrok WSA w Gliwicach z dnia 27.04.2017r. sygn. akt I SA/Gl 1463/16, według którego przyczyną uchylenia zaskarżonego postanowienia jest, iż Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2016 r. (sygn. akt 31/14) stwierdził niekonstytucyjność przepisów stosowanych przez organ odwoławczy przy wydaniu zaskarżonego postanowienia, a mianowicie orzekł, że art. 64 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji, oraz że art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty manipulacyjnej, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji.

Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy argumentował, iż w rozpoznawanej sprawie organ I instancji na mocy art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne, tj. za zajęcie wierzytelności w wysokości 5 % oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego. Przywoływany wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma takie znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, że w razie braku interwencji ustawodawcy do czasu ponownego orzekania w sprawie, wymaga ponownej oceny prawidłowości stanowiska organu egzekucyjnego z powodu braku konstytucyjności rozstrzygnięcia w zakresie obciążenia wierzyciela opłatą za zajęcie wierzytelności na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 oraz opłatą manipulacyjną na podstawie art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej. Ustalając wysokość kosztów egzekucyjnych, w tym wypadku należnych od wierzyciela, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności egzekucyjnych, przy uwzględnieniu wymaganego nakładu pracy. Organ powinien zatem uwzględnić, że wysokość kosztów egzekucyjnych, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od stopnia efektywności egzekucji, poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych. Koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Jednakże organ powinien mieć na uwadze, że z punktu widzenia fundamentalnej zasady demokratycznego państwa prawnego istotne jest zachowanie racjonalnej zależności pomiędzy wysokością tych kosztów, a czynnościami organów, za podjęcie których zostały naliczone.

W rozpatrywanym przypadku nie sposób zaprzeczyć, że regulacja art. 64 § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej jest tożsama z art. art. 64 § 1 pkt 4 § i 6 ustawy egzekucyjnej - w zakresie problemów, które doprowadziły Trybunał Konstytucyjny do wniosku o ich niekonstytucyjności. W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 22 maja 2007 r., sygn. akt SK 36/06 wskazano, że stwierdzenie przez Trybunał niekonstytucyjności określonej normy prawnej nie pozostaje bez znaczenia dla stosowania normy zamieszczonej w przepisie tożsamym. W takim przypadku dochodzi bowiem do obalenia domniemania konstytucyjności także przepisu, który nie podlegał rozpoznaniu przed Trybunałem. Także sądy administracyjne opowiedziały się za koniecznością przeprowadzenia prokonstytucyjnej wykładni, stosownie do zaleceń opisanych w wyrokach Trybunału Konstytucyjnego (vide: wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2013 r., I FSK 787/12).

Organ II instancji, dokonując analizy uzasadnienia Wyroku Trybunału Konstytucyjnego, wskazał przede wszystkim na 100 % skuteczności egzekucji. Każdy z tytułów wykonawczych został wyegzekwowany w całości w bardzo krótkim czasie od nadania klauzuli o skierowaniu ich do egzekucji do zakończenia egzekucji. Nie można bowiem zapominać o celu egzekucji administracyjnej, a co za tym idzie także opłat z nią związanych, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązków powstających w obszarze działania administracji. Ponadto zwrócił uwagę także na niski stopień skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny ograniczający się wyłącznie do wysłania zajęcia innej wierzytelności, przy stosunkowo niskim nakładzie pracy związanym z wysłaniem korespondencji pocztą i kosztami dojazdu i delegacji pracownika.

Zdaniem organu odwoławczego, wobec powyższego nieuzasadnionym jest obciążenie do tytułów wykonawczych opłatą za zajęcie innej wierzytelności w kwocie przekraczającej stawkę maksymalną w wysokości 34.200,00 zł, określonej w art. 64 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej z tytułu egzekucji z nieruchomości uznawanej za najbardziej skomplikowaną i pracochłonną czynność egzekucyjną. Zauważyć należy bowiem, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości (nie więcej niż 34.200 zł). Przepis art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określa zatem maksymalną wysokość opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Opłata w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednakże niż 34.200 zł. Wedle zaś art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6 (a więc zarówno dla zajęcia nieruchomości, jak zajęcia innych wierzytelności), oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed realizacją w nadmiernym stopniu funkcji represyjnej tych opłat, i mechanizm ten należy zastosować w sprawie.

W stosunku do opłaty manipulacyjnej, a także w stosunku do opłaty za zajęcie innych wierzytelności ustawa egzekucyjna nie określa maksymalnej jej wysokości, jedynie minimalną. Jednakże nieuzasadnionym z uwagi na naruszenie dyscypliny finansów publicznych byłoby biorąc pod uwagę maksymalną skuteczność egzekucji, a także zapewnienie funkcji fiskalnej obniżenie kosztów egzekucyjnych, tj. opłaty manipulacyjnej i opłat za zajęcie innej wierzytelności do łącznej wysokości 5,60 zł (do wysokości minimalnych stawek określonych w ustawie egzekucyjnej - 1,40 zł za opłatę manipulacyjną, 4,20 zł za zajęcie innej wierzytelności) od jednego tytułu wykonawczego. Z zaleceń Trybunału Konstytucyjnego jasno wynika dopuszczalność stosowania stawek procentowych jako jednej z metod określania wysokości opłat i to nie tylko w kwotach stawek minimalnych. Trybunał Konstytucyjny wyraźnie zakwestionował tylko brak stawek maksymalnych, nie zakwestionował natomiast możliwości stosowania stawek procentowych (gdyż wyraźnie ją dopuścił), a w konsekwencji nie wskazał na konieczność stosowania stawek minimalnych. Uwzględnić należy funkcję fiskalną kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne mają bowiem zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu.

Organ odwoławczy podniósł, iż zgodnie z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016r. sygn. akt SK 31/14 zasadnym jest obciążenie Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi wygenerowanymi z tytułu opłaty za zajęcie innej wierzytelności do ww tytułów wykonawczych, a opłaty manipulacyjnej do kwoty [...] zł, dla każdego tytułu wykonawczego, skutkiem czego obciążył Wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł. W konsekwencji powyższego organ nadzoru obniżył całość kosztów egzekucyjnych o kwotę w wysokości [...]zł.

Do przyjęcia takiego stanowiska skłoniło organ II instancji stwierdzenie, że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić mniejszy nakład pracy przy zajęciu innych wierzytelności. Dlatego przyjął w związku z brakiem ustawowych regulacji, że opłata od zajęcia innej wierzytelności musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie 34.200 zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, to organ, związany stanowiskiem WSA w Gliwicach wyrażonym w wyroku z dnia 27.04.2017r. przyjął zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. Organ wziął przy tym pod uwagę, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości. Przejmując z ustawy egzekucyjnej różnice w wysokości opłat przyjętej przez ustawodawcę pomiędzy 5% i 8% organ zachowując ustawową proporcje doszedł do wniosku, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do 34.200 zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Z tego względu organ uznał, że wykonaniem nakazów z wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie ograniczenie procentowej opłaty za zajęcie innej wierzytelności do kwoty [...] zł, wynikające z miarkowania kosztów uwzględniającego fakt mniejszego skomplikowania zajęcia innych wierzytelności niż zajęcia nieruchomości.

Z kolei przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie 34.200 zł, organ przyjął że maksymalna opłata manipulacyjna, w związkiem z ustawowych regulacji, nie może być wyższa niż [...] zł. Organ kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Z uwagi na powyższe maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc nie może przekraczać kwoty [...] zł

W konkluzji organ II instancji stwierdził, iż z uwzględnieniem 100 % skuteczności egzekucji, a także okoliczności, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat, uznać należy, iż w pozostałym przypadku zastosowane stawki kosztów egzekucyjnych nie powoduje, jak określił to Trybunał, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat.

3. Postępowanie przed Sądem I instancji

3.1. W skardze Wierzyciel zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

1) Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 6 i art. 11 Kpa oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa oraz zasady przekonywania, co polegało na tym, że organ II instancji nie wyjaśnił dostatecznie podstaw faktycznych oraz prawnych dokonanego miarkowania naliczonych kosztów egzekucyjnych

- art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 27.04.2017r. o sygn. akt I SA/Gl 1463/16 co do tego, że wysokość opłat ustalanych przez organy egzekucyjne nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

2) Naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji, poprzez zastosowanie powyższych przepisów ustawy egzekucyjnej bez uwzględnienia przepisów Konstytucji według wskazań z wyroku Trybunału o sygn. SK 31/14, co też przejawiło się tym, iż organ II instancji dopuścił się rażącej dysproporcji pomiędzy naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego, poprzez naliczenie tych kosztów w oderwaniu od okoliczności faktycznych tej egzekucji (nakładu pracy pracownika organu egzekucyjnego, bez uwzględnienia rzeczywistych koszów i wydatków organu egzekucyjnego).

Skarżący wniósł o uwzględnienie skargi w całości w trybie autokontroli przez organ, który wydał skarżone postanowienie.

W uzasadnieniu skargi Wójt wskazał, iż ustalając wysokość koszów egzekucyjnych organ odwoławczy powinien wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem zajęcia, przy uwzględnieniu jego pracochłonności i czasochłonności, czego przy wydaniu skarżonego postanowienia zaniechano. Zdaniem skarżącego powołanie się na regulację przewidującą maksymalną stawkę opłaty za zajęcie nieruchomości było nieuprawnione, gdyż czynność ta wymaga nieporównanie większego nakładu pracy. Ponadto organ nie wyjaśnił na jakiej podstawie przyjął, iż czynność zajęcia nieruchomości jest bardziej skomplikowana aniżeli czynność zajęcia innej wierzytelności, co też miałoby usprawiedliwiać proporcję.

Organ pominął też regulację art. 64a § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którą opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wynosi 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł.

3.2. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie.

W uzasadnieniu podkreślił, że nie dopuścił się rażącej dysproporcji pomiędzy naliczonymi kosztami egzekucyjnymi, a rzeczywistymi kosztami postępowania egzekucyjnego, poprzez naliczenie tych kosztów w oderwaniu od okoliczności faktycznych tej egzekucji (nakładu pracy pracownika organu egzekucyjnego, bez uwzględnienia rzeczywistych koszów i wydatków organu egzekucyjnego). Należy mieć również na uwadze, iż jak stanowi art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej, opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Z powyższego wynika, że koszty egzekucyjne składają się z wydatków organów egzekucyjnych oraz opłat za czynności. Wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 31/14 nie obejmował swym zakresem wydatków egzekucyjnych lecz opłaty za czynności i Trybunał tylko w tym zakresie się wypowiadał. Z tego względu niezasadne jest żądanie skarżącego by wysokość opłat za czynności ograniczyć do wydatków egzekucyjnych, bądź uzależnić do tych wydatków egzekucyjnych. Powyższe nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa, lecz wręcz stanowiło by naruszenie tych przepisów.

Organ odwoławczy podniósł, iż skarga Wójta jest wewnętrznie sprzeczna w sytuacji, gdy z jednej strony Wierzyciel wskazuje na nakład pracy pracownika organu egzekucyjnego, lecz jednocześnie w treści skargi zawiera odniesienia do wysokości opłaty za nałożenie grzywny w celu przymuszenia. Ponadto, że nie można odnaleźć wspólnego mianownika, podobieństwa i analogii między wydaniem takiego rozstrzygnięcia, a czynnościami o charakterze wykonawczym.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Na wstępie należy podnieść, że stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta - jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

4.3. Istota sporu pomiędzy skarżącym a organem odwoławczym sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających Wierzyciela w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14.

4.4. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności podnieść należy, że Sąd działa w ramach art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W konsekwencji punktem odniesienia do rozważań skład orzekający przyjął wyrok tut. Sądu sygn. akt I SA/Gl 1463/16.

4.5. Dalej wskazać przyjdzie, że w uzasadnieniu wyżej wymienionego wyroku Trybunału Konstytucyjnego o sygn. SK 31/14 Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną.

Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Jak uznał Trybunał, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

4.6. Odnosząc się do powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zwrócić należy uwagę na trzy jego aspekty, istotne w niniejszej sprawie:

Po pierwsze: skutkiem orzeczenia Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Po drugie: z uzasadnienia wyroku należy wyprowadzić wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed nadmiernym fiskalizmem. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Po trzecie: powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie. Co istotne, w realiach rozpoznawanej sprawy, ustawodawca zaniechał również uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem TK – do dnia dzisiejszego nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a w szczególności faktu, że zarówno organ, określając wysokość kosztów egzekucyjnych, jak i Sąd, dokonując oceny zgodności z prawem tak ustalonej wysokości tych kosztów, działa w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę. W konsekwencji uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez Trybunał Konstytucyjny.

4.7. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że skarżący nie wykazał naruszenia art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazówek co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku tut. Sądu w sprawie o sygn. I SA/Gl 1463/16. W tym kontekście przypomnieć, że w wyroku tym WSA, odwołując się do orzeczenia TK wskazał, iż rozpatrując sprawę organ powinien uwzględnić, że jakkolwiek opłaty ustalane przez organy egzekucyjne są konsekwencją prowadzenia postępowania egzekucyjnego, a zatem następstwem braku dobrowolnego wykonania świadczenia przez zobowiązanego, to jednak wysokość tych opłat, szczególnie kiedy obciążają wierzyciela, nie może pozostawać w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

Zdaniem Sądu organ II instancji, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych względem poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych, jak również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego, przy czym istotne jest zachowanie racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone, tak aby opłaty nie sprowadzały się do swoistej kary.

Przypomnieć należy, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia (strona 6), organ odwoławczy wskazał, iż określając wysokość kosztów egzekucyjnych miał na uwadze takie okoliczności jak: 1) 100 % skuteczności egzekucji. Każdy z tytułów wykonawczych został wyegzekwowany w całości w bardzo krótkim czasie od nadania klauzuli o skierowaniu ich do egzekucji do zakończenia egzekucji. Wskazał na cel egzekucji administracyjnej, a co za tym idzie także opłat z nią związanych, jakim jest doprowadzenie do wykonania obowiązków powstających w obszarze działania administracji; oraz 2) niski stopień skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych przez organ egzekucyjny ograniczający się wyłącznie do wysłania zajęcia innej wierzytelności, przy stosunkowo niskim nakładzie pracy związanym z wysłaniem korespondencji pocztą i kosztami dojazdu i delegacji pracownika.

4.8. Mając na uwadze powyższe, w ocenie Sądu, uwzględniając 100 % skuteczność egzekucji, a także okoliczności, iż Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat, stanowisko organu uznać należy za prawidłowe.

Z uzasadnienia postanowienia organu II instancji wynika, iż za punkt odniesienia do określenia kosztów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie były regulacje ustawy egzekucyjnej dotyczące wysokości kosztów egzekucyjnych w przypadku egzekucji z nieruchomości. Uzasadniając przyjętą metodologię, organ odwoławczy zauważył, iż ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przewiduje ograniczenie wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości poprzez wskazanie kwotowo maksymalnej wysokości opłaty za zajęcie nieruchomości (nie więcej niż 34.200 zł). Przepis art. 64 § 1 pkt 6 u.p.e.a. określa zatem maksymalną wysokość opłaty za dokonaną czynność egzekucyjną zajęcia nieruchomości. Opłata w przypadku dokonania zajęcia nieruchomości wynosi 8 % kwoty egzekwowanej należności, nie więcej jednakże niż 34.200 zł. Wedle zaś art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6 (a więc zarówno dla zajęcia nieruchomości, jak zajęcia innych wierzytelności), oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych.

Wobec powyższego organ ten trafnie przyjął, że nieuzasadnionym jest obciążenie do tytułów wykonawczych opłatą za zajęcie innej wierzytelności w kwocie przekraczającej stawkę maksymalną w wysokości 34.200,00zł, określonej w art. 64 § 1 pkt 6 ustawy egzekucyjnej z tytułu egzekucji z nieruchomości uznawanej za najbardziej skomplikowaną i pracochłonną czynność egzekucyjną.

Ponadto wskazać przyjdzie, iż niewyjaśnienie przez organ, jak wskazano w skardze, na jakiej podstawie przyjął on, iż czynność zajęcia nieruchomości jest bardziej skomplikowana aniżeli czynność zajęcia innej wierzytelności, co też miałoby usprawiedliwiać proporcję, pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Wynika ona wprost z przepisów ustawy egzekucyjnej i nie wymaga, zdaniem Sądu, szerszej argumentacji.

W konsekwencji zastosowany przez organ odwoławczy mechanizm ustalania opłaty stosunkowej chroni Wierzyciela w rozpoznawanej sprawie przed realizacją w nadmiernym stopniu funkcji represyjnej tych opłat, i zdaniem Sądu organ II instancji spełnia standard określony w wyroku Trybunału.

Sąd podziela pogląd organu odwoławczego, iż w stosunku do opłaty manipulacyjnej, a także w stosunku do opłaty za zajęcie innych wierzytelności ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa maksymalnej jej wysokości, jedynie minimalną. W tym kontekście nieuzasadnionym, z uwagi na naruszenie dyscypliny finansów publicznych byłoby biorąc pod uwagę maksymalną skuteczność egzekucji, a także zapewnienie funkcji fiskalnej obniżenie kosztów egzekucyjnych, tj. opłaty manipulacyjnej i opłat za zajęcie innej wierzytelności do łącznej wysokości 5,60 zł (do wysokości minimalnych stawek określonych w ustawie egzekucyjnej - 1,40 zł za opłatę manipulacyjną, 4,20 zł za zajęcie innej wierzytelności) od jednego tytułu wykonawczego (strona 6 - 7 zaskarżonego postanowienia).

Zdaniem Sądu, uzasadniając przyjęte stanowisko organ zasadnie wskazał (strona 7 zaskarżonego postanowienia), że skoro przy skomplikowanej czynności zajęcia nieruchomości opłata wynosi 8%, nie więcej niż 34.200 zł, to przy czynności zajęcia innej wierzytelności należy uwzględnić mniejszy nakład pracy przy zajęciu innych wierzytelności. Dlatego przyjąć należy, w związku z brakiem ustawowych regulacji, że opłata od zajęcia innej wierzytelności musi być mniejsza niż przy zajęciu nieruchomości w stopniu odpowiadającym przyjętej przez ustawodawcę maksymalnej stawki w kwocie 34.200 zł dla 8% opłaty. Skoro ustawodawca uznał, że 8% opłata dla zajęcia nieruchomości może wynosić maksymalnie 34.200 zł, to organ II instancji miał podstawy do przyjęcia zachowując proporcje, że 5% opłata za zajęcie innej wierzytelności może wynosić maksymalnie [...] zł. Organ miał na względzie fakt, że ustawodawca biorąc pod uwagę stopień skomplikowania czynności określił odmiennie wysokość opłat na 5% za zajęcie innej wierzytelności i 8% za zajęcie nieruchomości. Przejmując z ustawy egzekucyjnej różnice w wysokości opłat przyjętej przez ustawodawcę pomiędzy 5% i 8% organ zachowując ustawową proporcje doszedł do wniosku, że skoro opłata procentowa od 8% została ograniczona do 34.200 zł, to wypełnieniem wymogu miarkowania kosztów będzie przyjęcie proporcji od tej maksymalnej stawki z uwzględnieniem stawki procentowej dla zajęcia innej wierzytelności. Z tego względu organ uznał, że wykonaniem nakazów z wyroku Trybunału Konstytucyjnego będzie ograniczenie procentowej opłaty za zajęcie innej wierzytelności do kwoty [...]zł, wynikające z miarkowania kosztów uwzględniającego fakt mniejszego skomplikowania zajęcia innych wierzytelności niż zajęcia nieruchomości.

Odnosząc się do metodologii ustalania opłaty za czynność egzekucyjną, podnieść należy, że Sąd podziela stanowisko organu II instancji w tym zakresie. Przyjmując jako podstawę maksymalną stawkę dla zajęcia nieruchomości w kwocie 34.200 zł, organ uznał że maksymalna opłata manipulacyjna, w związkiem z ustawowych regulacji, nie może być wyższa niż [...] zł. Organ kierował się przy tym przyjęciem takiej zależności, że za zajęcie nieruchomości stawka procentowa została wskazana na 8%, a dla opłaty manipulacyjnej 1%. Z uwagi na powyższe, organ zasadnie stanął na stanowisku, że maksymalna opłata manipulacyjna nie może być wyższa niż 1/8 maksymalnej opłaty za zajęcie nieruchomości, a więc nie może przekraczać kwoty [...]zł

Na stronie 8 zaskarżonego postanowienia organ odwoławczy przedstawił szczegółowo w tabelach koszty egzekucyjne naliczone przez organ I instancji oraz w zaskarżonym postanowieniu, co wskazuje na ich znaczne zmniejszenie przez organ II instancji.

Powołane wyżej fragmenty uzasadnienia wskazują, w ocenie Sądu, iż wbrew zarzutom skargi, organ wziął pod uwagę nakład pracy organu egzekucyjnego w toczącym się postępowaniu egzekucyjnym, podejmowane czynności, ich skomplikowanie. Zastosowane stawki kosztów egzekucyjnych nie powodują, zdaniem Sądu zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Tym bardziej, iż rozważając sporne zagadnienie należy mieć na uwadze, iż z zaleceń Trybunału Konstytucyjnego wynika bowiem konieczność uwzględnienia funkcji fiskalnej kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne mają bowiem zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. A zatem musi się różnić od rzeczywistych, poniesionych przez organ egzekucyjny, jej kosztów. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, Skarżący nie wykazał, aby dysproporcja ta była rażąca.

W ocenie Sąd ustalona przez organ zaskarżonym postanowieniem wysokość opłat ustalanych przez organy egzekucyjne nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

Dodatkowo wskazać przyjdzie, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego o sygn. akt SK 31/14 nie obejmował swym zakresem wydatków egzekucyjnych lecz opłaty za czynności, a zatem niezasadne jest żądanie skarżącego by wysokość opłat za czynności ograniczyć do wydatków egzekucyjnych, bądź uzależnić do tych wydatków egzekucyjnych. Powyższe nie znajduje podstaw w obowiązujących przepisach prawa, lecz wręcz stanowiło by naruszenie tych przepisów. Zgodnie z art. 64c § 1 ustawy egzekucyjnej, opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Z powyższego wynika, że koszty egzekucyjne składają się z wydatków organów egzekucyjnych oraz opłat za czynności.

W konsekwencji Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6 i art. 11 Kpa oraz art. 17 § 1 i art. 18 ustawy egzekucyjnej poprzez naruszenie zasady działania organów na podstawie przepisów prawa oraz zasady przekonywania, poprzez niedostatecznie wyjaśnienie podstaw faktycznych oraz prawnych dokonanego miarkowania naliczonych kosztów egzekucyjnych.

4.9. Sąd nie podziela poglądu skarżącego jakoby organ pominął regulację art. 64a § 1 pkt 1 ustawy egzekucyjnej, zgodnie z którą opłata za wydanie postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia wynosi 10% kwoty nałożonej grzywny, nie więcej jednak niż 68 zł. Odwołanie się Wierzyciela do opłaty za nałożenie grzywny w celu przymuszenia jest całkowicie chybione. Ponadto, jak trafnie wskazał organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę, nie można odnaleźć wspólnego mianownika, podobieństwa i analogii między wydaniem takiego rozstrzygnięcia, a czynnościami o charakterze wykonawczym.

4.10. Mając na uwadze powyższe rozważania, zdaniem Sądu, skarżący nie wykazał naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a. w zw. z art. 2, art. 64 ust. 1 i art. 84 Konstytucji. Wydając zaskarżone postanowienie organ odwoławczy, mając na względzie dyrektywy zawarte w wyroku Trybunału o sygn. SK 31/14, działając w obszarze nieunormowanym przez ustawodawcę, prawidłowo obliczył koszty postępowania w przedmiotowej sprawie jak również przekonywująco i wyczerpująco uzasadnił przyjętą przez siebie metodologię w okolicznościach stanu faktycznego niniejszej sprawy.

4.11. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.