Wyrok NSA oz. we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 1333/99
NSA oz. we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2002-02-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 601  Budownictwo, nadzór architektoniczno-budowlany i specjalistyczny, ochrona przeciwpożarowa
Powołane przepisy: article: art. 70 ust. 1
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz. 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Teza: Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

TEZY

Zgodnie z art. 70 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu sprawy ze skargi Jolanty i Ryszarda R. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia 29 lipca 1999 r. (...) w przedmiocie nakazania opróżnienia i wyłączenia z użytkowania obiektów cegielni - oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 14 kwietnia 1999 r. (...) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z.-Ś. powołując się na art. 61, art. 66, art. 68 pkt 1 i 3 oraz art. 83 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./ i art. 104 Kpa po rozpatrzeniu z urzędu sprawy dotyczącej stanu technicznego komina cegielni położonego na terenie posesji w Z.-Ś. przy ul. G. nakazał syndykowi masy upadłości PB "D." w Z.-Ś. opróżnić i wyłączyć z użytkowania obiekty budowlane, na które może ulec zawaleniu komin cegielni oraz zarządził wykonanie zabezpieczenia wyżej wymienionego obiektu przed dostępem osób postronnych poprzez wykonanie ogrodzenia terenu działki oraz umieszczenie tablic ostrzegawczych informujących o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia.

W uzasadnieniu organ I instancji podał, że przeprowadzając oględziny terenu posesji po byłej cegielni stwierdzono, że korona komina okrągłego z cegły o wysokości około 27 m jest odchylona od pionu o około 50 cm i wykazuje na odcinku około 1 m liczne ubytki i spękania. Górne obręcze są skorodowane i popękane. W pomieszczeniach obok komina składowane są w workach foliowych odpady pogalwaniczne. Dachy obiektów, w których są składowane odpady, są w złym stanie technicznym. W ocenie organu istnieje duże prawdopodobieństwo zawalenia się komina lub jego korony na obiekty budowlane znajdujące się obok. Z tego względu czynności wymienione w sentencji decyzji należy wykonać w terminie bardzo pilnym.

Powiatowy Inspektor wskazał, że w myśl art. 61 Prawa budowlanego na właścicielu lub zarządcy obiektu ciąży obowiązek utrzymania go zgodnie z przeznaczeniem i wymogami ochrony środowiska oraz utrzymania go w należytym stanie technicznym i estetycznym. W przypadku stwierdzenia, że obiekt jest w złym stanie technicznym i zagraża życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, organ nadzoru budowlanego zgodnie z art. 66 i art. 68 cytowanej ustawy wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości oraz wykonanie odpowiednich zabezpieczeń.

Od powyższej decyzji syndyk masy upadłości PB "D." w Z.-Ś. złożyła odwołanie wnosząc o jej uchylenie. W uzasadnieniu odwołania podniesiono, że decyzja jest niesłuszna, ponieważ obiekty cegielni nie są użytkowane. W dniu 10 stycznia 1995 r. złożony został wniosek o wszczęcie egzekucji celem wydania cegielni bez odpadów pogalwanicznych, zgromadzonych tam przez jej dzierżawców. Wskazano, iż postanowieniem z dnia 19 maja 1998 r. Sąd Rejonowy w D. ogłosił upadłość PB "D.", a jedynymi dochodami upadłego są dochody z czynszów od najemców. Z tych powodów upadły nie ma środków pieniężnych na zatrudnienie dozorców do pilnowania cegielni. Wskazano, iż umieszczono stosowne tablice ostrzegawcze.

Decyzją z dnia 29 lipca 1999 r. (...) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. po rozpoznaniu powyższego odwołania na podstawie art. 138 par. 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że jak wynika z charakterystyki obiektów budowlanych zawartej w protokole oględzin są one w złym stanie technicznym i istnieje ewidentne zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzkiego oraz może dojść do zniszczenia mienia. W takiej sytuacji organy nadzoru budowlanego zobligowane są do wszczęcia postępowania zmierzającego do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. Podstawą do działania organu jest art. 66 Prawa budowlanego.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w myśl art. 61 tej ustawy do utrzymania obiektu budowlanego w odpowiednim stanie technicznym zobowiązany jest właściciel lub zarządca. Podniósł, iż zgodnie z art. 70 Prawa budowlanego właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

Odnosząc się do treści odwołania organ II instancji wywiódł, iż argument braku środków pieniężnych nie może mieć znaczenia w sprawie, ponieważ przedmiotowe obiekty zagrażają bezpieczeństwu i niedopuszczalne jest pozostawienie ich bez nadzoru lub zabezpieczenia. Nie może też być podstawą zmiany decyzji twierdzenie strony, że decyzja jest niesłuszna, ponieważ nakazano wyłączyć z użytkowania i opróżnić obiekt, który nie jest użytkowany. Zdaniem organu odwoławczego stwierdzenie organu I instancji należy raczej rozpatrywać w kategoriach stwierdzenia niemożliwości dopuszczenia obiektu do gospodarczego przeznaczenia.

Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli Państwo Jolanta i Ryszard R., którzy nabyli od syndyka masy upadłości PB "D." w Z.-Ś. przedmiotową nieruchomość.

Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w części nakazującej opróżnienie i wyłączenie z użytkowania obiektów budowlanych, na które może ulec zawaleniu komin cegielni. W uzasadnieniu skargi podali, iż dokonali zabezpieczenia wyżej wymienionego obiektu przed dostępem osób postronnych przez umieszczenie tablic ostrzegawczych. Oświadczyli, że zamierzają niezwłocznie wykonać ogrodzenie przedmiotowego terenu. Stwierdzili, że niemożliwym jest wykonanie zaskarżonej decyzji w części nakazującej opróżnienie i wyłączenie z użytkowania obiektów budowlanych, na które może ulec zawaleniu komin cegielni ze względu na składowanie na terenie nieruchomości odpadów pogalwanicznych stanowiących własność innych osób. Podnieśli, że pismem z dnia 8 września 1999 r. wezwali właścicieli odpadów do ich usunięcia i wskazali, że Gmina Z.-Ś. - właściciel PB "D." w Z.-Ś. - podjęła czynności zmierzające do wywiezienia odpadów z terenu cegielni. Podali, iż Rada Miejska w Z.-Ś. podjęła uchwałę o przeznaczeniu środków pieniężnych z budżetu Gminy w 1999 r. na wywóz odpadów pogalwanicznych.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podtrzymał zaskarżoną decyzję i argumenty zawarte w jej uzasadnieniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym /Dz.U. nr 74 poz. 368 ze zm./ - Naczelny Sąd Administracyjny właściwy jest do badania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego. Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy /art. 22 cytowanej wyżej ustawy o NSA/.

W niniejszej sprawie takie wady i uchybienia nie występują. Skarga zatem nie zasługiwała na uwzględnienie.

Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane /Dz.U. nr 89 poz. 414 ze zm./.

Zgodnie z art. 66 tej ustawy w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:

1/ jest w nieodpowiednim stanie technicznym albo

2/ powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia albo

3/ jest użytkowany niezgodnie z przeznaczeniem bądź w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, środowisku lub bezpieczeństwu mienia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Przepis art. 68 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego stanowi, iż w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania oraz zarządzić umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania i wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

W myśl art. 83 cytowanej ustawy organem właściwym w wyżej wymienionych sprawach w I instancji jest powiatowy inspektor nadzoru budowlanego, a w II instancji - wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.

Zgodnie z art. 70 ust. 1 Prawa budowlanego właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na którym spoczywają obowiązki w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych lub umowach, są obowiązani w czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska, a w szczególności katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.

Skarżący kwestionują zaskarżoną decyzję jedynie w części nakazującej opróżnienie i wyłączenie z użytkowania obiektów budowlanych, na które może ulec zawaleniu komin cegielni. Uważają bowiem, że niemożliwym jest wykonanie zaskarżonej decyzji w tej części z uwagi na składowanie na terenie nieruchomości odpadów pogalwanicznych stanowiących własność innych osób. W pozostałej części przedmiotowej decyzji nie kwestionują i w istocie już przed wniesieniem skargi ją wykonali. W szczególności nie kwestionują oni zagrożenia stwarzanego przez będący w nieodpowiednim stanie technicznym komin cegielni.

Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy decydujące znaczenie ma treść przytoczonych wyżej przepisów Prawa budowlanego, zobowiązujących organy nadzoru budowlanego do wydania odpowiednich decyzji w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany jest w nieodpowiednim stanie technicznym oraz określających, na kim spoczywają obowiązki podjęcia określonych działań, mających na celu usunięcie zagrożenia.

W świetle tych przepisów nie ma uzasadnionych podstaw do kwestionowania zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Decyzja ta prawidłowo określa, jakie czynności i przez kogo powinny zostać wykonane w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Podkreślić trzeba, iż na treść decyzji nie ma wpływu fakt, że na terenie przedmiotowej nieruchomości znajdują się odpady galwaniczne należące do innych osób. Kwestia wykonania decyzji jest sprawą odrębną, podlegającą innym przepisom. Wypada przy tym zauważyć, że jeżeli właściciele odpadów dobrowolnie ich nie usuną, skarżący mogą podejmować odpowiednie działania zmierzające do usunięcia tych odpadów, przewidziane w szczególności w przepisach ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska /Dz.U. nr 62 poz. 627 ze zm./ oraz ustawie z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach /Dz.U. nr 132 poz. 622 ze zm./. Wskazać zwłaszcza trzeba na przepis art. 7 ust. 1 Prawa ochrony środowiska stanowiący, iż kto powoduje zanieczyszczenie środowiska, ponosi koszty usunięcia skutków tego zanieczyszczenia. Jest zatem możliwe usunięcie przedmiotowych odpadów galwanicznych na koszt ich właścicieli. Powyższe zagadnienia nie stanowiły jednak przedmiotu rozstrzygnięć podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego, bowiem organy te wydawały decyzje jedynie na podstawie przepisów Prawa budowlanego i dlatego ewentualne problemy związane z wykonaniem decyzji nie były przez nie rozważane.

Zauważyć jedynie wypada, że ustosunkowując się do zarzutu podniesionego przez skarżących w odwołaniu od decyzji organu I instancji, iż nakazano wyłączyć z użytkowania i opróżnić obiekt, który nie jest użytkowany. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego trafnie wskazał, iż stanowisko organu I instancji w tej kwestii należy raczej rozpatrywać w kategoriach stwierdzenia niemożliwości dopuszczenia obiektu do gospodarczego przeznaczenia.

W tym stanie rzeczy stwierdzić trzeba, iż kontrola zgodności z prawem zaskarżonej decyzji nie wykazała, by decyzja ta oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa.

W tej sytuacji - zgodnie z art. 27 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy o NSA - skarga została oddalona.