Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 912/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2014-10-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6091 Przywrócenie stosunków wodnych na gruncie lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom
Hasła tematyczne: Wodne prawo
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję II i I instancji
określono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana
Powołane przepisy: article: Art. 29
journal: Dz.U. 2012 poz 145
law: Ustawa z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla Sędziowie: Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń Protokolant: Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2014 r. sprawy ze skargi W.K. i E.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 2 kwietnia 2014 r., znak: [....] w przedmiocie nakazu wykonania urządzeń odprowadzających wodę I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana. [pic]


UZASADNIENIE

Decyzją Burmistrza Gminy L. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak: [...], odmówiono nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce należącej do Z. T. i J. T. oznaczonej numerem [...] przy ul. K. w L. - działając na zasadzie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz.145 z późn. zm.).

Z. T. i J. T. zgłosili we wniosku do Burmistrza Gminy L. zarzut, iż działania właścicieli sąsiedniej działki nr [...] w L. E. C. i W. K. polegające na dwukrotnym podniesieniu rzędnej części terenu tej działki spowodowały poważne zmiany w ukształtowaniu terenu.

W trakcie postępowania przeprowadzono postępowanie dowodowe w tym; oględziny, zlecono sporządzenie opinii hydrologicznej, zgromadzono dokumentacje zdjęciową, mapy, wyjaśnienia stron.

Na podstawie przedłożonych dowodów organ I instancji orzekł o odmowie nakazania właścicielom działki nr [...] przywrócenia stanu poprzedniego, oraz wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działkach sąsiednich. Organ I instancji powołał się na stanowisko wyrażone w sporządzonej opinii rzeczoznawcy, w której nie stwierdzono szkód na działce wnioskodawców związanych z ewentualnym napływem wód, zaś podtopienia możliwe są tylko okresowo. W opinii zalecono wykonanie na Ich działce studni chłonnej do warstw gruntów piaszczystych, zaś na sąsiedniej drenażu opaskowego.

Organ I instancji podał także, że ukształtowanie terenu, w którym są zlokalizowane działki stron postępowania jest niekorzystne i nie sprzyja właściwemu spływowi wód.

Od opisanej decyzji, w terminie odwołanie złożyli Z. T. i J. T. podnosząc, że postępowanie przed organem I instancji prowadzone było z naruszeniem ich praw. Strony uważają, że jednoznacznie ustalone nawiezienie ziemi przez sąsiadów - właścicieli działki nr [...] spowodowało podniesienie terenu. W żadnym wypadku nie była to niwelacja, a zmiana w stosunku do poprzedniego ukształtowania poziomu obydwu graniczących ze sobą działek. Strony twierdzą, że nie są zabezpieczone przed zalewaniem ich działki wodami opadowymi. Uważają, że orzeczenie odmawiające uwzględnienia wniosku jest niesprawiedliwe, nie wykonuje zaleceń opinii biegłego. Strony uważają również, że powinien zostać wykonany przez E. C. i W. K. murek betonowy odgradzający działki Stron.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr: [...], po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Burmistrza Gminy L. z dnia [...] stycznia 2014 r. znak [...], odmawiającej nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce oznaczonej numerem [...] przy ul. K. w L. - działając na zasadzie art. 29 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz.145 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.: uchyliło zaskarżoną decyzję organu I instancji w całości i orzekło o: nakazaniu W. K. i E. C. zam. L. ul. L. wykonanie na terenie działki nr [...] od strony granicy z działką nr [...] (ogrodzenie) drenażu odprowadzającego wody opadowe do istniejącej na terenie ich działki studni chłonnej.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. po zapoznaniu się z dokumentami zawartymi w aktach sprawy podniosło, że materialnoprawną podstawę wskazaną w badanej decyzji stanowi art. 29 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 3 Prawa wodnego. Z przepisów tych wynika, że nakaz, o jakim mowa w ustępie 3, organ może wydać tylko wtedy, gdy spełnione zostaną łącznie trzy przesłanki: następuje naruszenie stosunków wodnych na gruncie, wystąpi szkoda na działce sąsiedniej i wreszcie istnieje związek przyczynowy pomiędzy zmianą stosunków wodnych, a szkodą. W sytuacji zmiany stanu wody, która wywołała szkodę na gruncie sąsiednim, organ I instancji ma możliwość podjęcia jednego z dwóch możliwych na drodze administracyjnej rozstrzygnięć: nakazania właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 maja 2008 r., sygn. akt II OSK 613/07).

Kolegium Odwoławcze podzieliło stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 101/12, opub. w LEX nr 1342966 odnośnie zakresu pojęcia "zmiany stanu wody na gruncie". Powodowanie przez właściciela zmiany stanu wody na gruncie to takie działanie, które ingeruje w naturalny stan wody na danym terenie, związany z jego ukształtowaniem, warunkami przyrodniczymi i hydrologicznymi i daje on organom podstawę do zastosowania sankcji, o jakiej mowa w art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Działaniem takim jest między innymi wykonanie przeszkody w odpływie wody opadowej z terenów sąsiednich, np. zasypanie zagłębienia, którym dotychczas spływały wody opadowe z terenów wyżej położonych lub podwyższenie terenu uniemożliwiające spływ wody.

Zmianą stanu wody na gruncie w znaczeniu ustawowym jest każda kolejna zmiana w zagospodarowaniu terenu, która modyfikuje stan istniejący. Jeżeli więc doszło do zmiany stosunków wodnych na gruncie wskutek działań właściciela tych grantów zaś zmiana stosunków wodnych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie może być rozważane wydanie nakazu w trybie w art. 29 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa wodnego.

Stanowisko orzecznictwa sądowego w kwestii niezbędności istnienia w dacie orzekania realnej szkody dla zastosowania art. 29 ust. 1 i 3 Prawa wodnego jest dość niejednolite. Mianowicie jest w nim prezentowane stanowisko, wedle którego szkoda w chwili orzekania musi istnieć być realna i trwała (np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt II SA/Kr 922/12). Ale istnieje także odmienne stanowisko, wedle którego szkoda w rozumieniu omawianego przepisu może być bowiem również hipotetyczna, tj. mogąca wystąpić w przyszłości jeżeli jest to możliwość w określonych okolicznościach realna np. przy wyjątkowo intensywnych opadach (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 czerwca 2013 r., sygn. akt II SA/Gl).

Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż znajdujący się w aktach sprawy materiał dowodowy pozwala na wydanie odmiennego rozstrzygnięcia uwzględniającego wyniki opinii biegłego, oraz wykazane innymi dowodami okoliczności.

Fakt podniesienia rzędnej części terenu w części działki został bezspornie ustalony i potwierdzony protokołem z oględzin, ustaleniami opinii ekspertyzy hydrogeologicznej wykonanej przez hydrogeologa inż. Z. B. z Firmy [...] w C., jak i przedłożonym do akt sprawy materiałem zdjęciowym. Wynikiem tych zmian jest okresowe w czasie nawalnych opadów deszczu zalewanie terenu działki wnioskodawców, tworzenie zastoin wody.

Zasadnicze znaczenie dla ustalenia i oceny zaistnienia zmiany stanu wody na gruncie na skutek nadsypania ziemi na działce nr [...] przez W. K. i E. C. miała opinia hydrogeologa inż. Z. B. Wbrew podniesionemu w odwołaniu zarzutowi braku potrzeby skorzystania przez organ I instancji z tej opinii jest ona zdaniem Kolegium Odwoławczego niezbędna, gdyż w sposób kompetentny wyjaśnia istotę problemu podnoszonego przez skonfliktowane strony postępowania. Organy administracji nie mają specjalistycznej fachowej wiedzy w zakresie hydrogeologii, gospodarki wodnej, melioracji wodnych i postępowań wodnoprawnych, oraz umiejętności przeprowadzenia odpowiednich analiz, pomiarów i obliczeń posiadanej tylko przez osoby uprawnione do wydawania opinii.

Zdaniem składu orzekającego Kolegium Odwoławczego przedstawiona opinia w sposób wiarygodny, kompletny opisuje stan rzeczywisty stosunków wodnych na przedmiotowych działkach oraz podaje rzetelne wnioski i zalecenia. Biegły przeprowadził badania na podstawie oględzin terenu, dwukrotnych wierceń geologicznych na badanych działkach stron. Z ustaleń opinii wynika, że obydwie działki nr [...] i [...] wraz z innymi sąsiadującymi tworzą nieckę morfologiczną obniżoną w stosunku do otaczających gruntów oraz ul. K. i L. Z terenu działki nr [...] (Państwa T.) ograniczony jest grawitacyjny odpływ wód opadowych. Wykonano na niej podjazd z kostki brukowej ograniczający wsiąkanie wód opadowych. Nasyp o grubości 0,55 m uformowany na działce nr [...] (W. K., E. C.) zbudowany jest z gliny i okruchów wapienia średniowodoprzepuszczalnych. Wokół budynku na tej działce jest wykonany drenaż opaskowy ujmujący wody i odprowadzający do studni chłonnej . Wykonany z kostki brukowej zjazd ma spadek w kierunku ul. L. i tam są odprowadzane wody opadowe.

We wnioskach biegły podał, że dokonana niwelacja terenu działki nr [...] nie zaburza stosunków wodnych w rejonie ul. L. i K. Budowa geologiczna ziemi w tym rejonie może powodować w okresach intensywnego deszczu zahamowanie wsiąkania w grunt wód opadowych. W opinii biegłego nadmierny dopływ wody na który skarżą się odwołujący spowodowany jest częściowo przez wybudowanie brukowanego podjazdu ze spadkiem w kierunku centrum działki ograniczeniem powierzchni wsiąkania wód atmosferycznych oraz spływem wód z sąsiednich działek w tym także działki nr [...]. W celu ograniczenia niekorzystnych zjawisk na działce nr [...] (Państwa T.) niezbędne jest zdaniem biegłego wybudowanie studni chłonnej. Natomiast na terenie sąsiedniej działki nr [...] (W. K., E. C.) od strony granicy z działką nr [...] (ogrodzenie) zalecono wykonanie drenażu odprowadzającego wody opadowe do studni chłonnej.

Organ I instancji jakkolwiek dysponował przedstawionymi dowodami i zaleceniami stwierdził brak zmian stosunków wodnych, a podnoszone zastrzeżenia odwołujących potraktował jako raczej potencjalne szkody, nie istniejące w chwili obecnej, a więc nie stanowiące przesłanki do orzeczenia o wykonaniu określonych prac przez współwłaścicieli działki nr [...]. Zdaniem Kolegium Odwoławczego nie jest to właściwe rozstrzygnięcie, albowiem została potwierdzona przedstawionymi dowodami zmiana stosunków wodnych na gruncie poprzez nadsypanie ziemi przez E. C. i W. K. na Ich działce nr [...], występowanie zastoin wody w okresach wzmożonych opadów deszczu na działce Państwa T. Niewątpliwie na taki stan rzeczy składają się przyczyny niezależne od którejkolwiek ze stron - warunki geologiczne, ukształtowanie nieckowe terenu, ale także spowodowane przez obydwie strony postępowania.

Mianowicie Odwołujący się - właściciele działki nr [...] powinni w celu uniknięcia w przyszłości szkód na swojej działce wybudować studnię chłonną zbierającą nadmiar wód opadowych, zaś E. C. i W. K. na swojej działce nr [...] powinni wykonać drenaż przy granicy z działką nr [...] (ogrodzenie) odprowadzający wody opadowe do istniejącej już na tej działce studni chłonnej. W ten sposób część wody opadowej , która spływa z Ich działki na działkę sąsiednią Odwołujących będzie zatrzymana. Wszystkie inne działania w celu zabezpieczenia swojej działki mogą podjąć sami Odwołujący się.

Kolegium Odwoławcze dokonało zmiany zaskarżonej decyzji, albowiem dysponowało odpowiednim materiałem dowodowym, a nadto, jest obowiązane - zgodnie z zasadą z art. 7 K.p.a. - załatwić sprawę w sposób zgodny ze słusznym interesem obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie interes społeczny, ani nie przekracza to możliwości organu administracji wynikających z przyznanych mu uprawnień i środków.

Skargę na powyższą decyzję wnieśli w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu administracyjnego w Krakowie E. C. i W. K. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem zarówno przepisów materialnych jak i proceduralnych. Strony zakwestionowały ocenę zgromadzonego materiału dowodowego. Skarżący oceniają jako dowolne ustalenie, że nastąpiło zaburzenie istniejących stosunków wodnych spowodowane Ich działaniem. Skarżący podnoszą, że podtapianie, które wedle opinii biegłego hydrologa, może wystąpić jest zjawiskiem normalnym oczywistym w sytuacjach, gdy wyczerpią się możliwości chłonne gleby. Uważają, że mają na swojej działce prawidłowo przeprowadzoną meliorację, która wyklucza podtapianie sąsiedniej działki należącej skarżących. Dalej strony podnoszą, że podczas wizji lokalnej nie stwierdzono żadnych zalewisk, ani roślinności bagiennej charakterystycznej dla podmokłych terenów. Wskazują na wykonane na własny koszt roboty drenażowe: rynnowe odprowadzenie wody, studnię chłonną.

Skarżący podkreślają brak spowodowania przez nich jakiejkolwiek szkody na działce Państwa T. oraz związku przyczynowego pomiędzy zmianą stosunków wodnych, a ich działaniem.

Strony podnoszą także, że złamana została zasada zachowania równowagi interesu stron i interesu społecznego. Ich zdaniem decyzja drastycznie narusza interes skarżących.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wniosło o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje ustalenia faktyczne i ocenę prawną wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją – w tej sprawie - decyzji tego samego organu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym granicami skargi (art. 134 P.p.s.a.). Sąd administracyjny ocenia jedynie legalność działania administracji, co oznacza, że zobowiązany jest zbadać, czy w czasie podejmowania danego aktu administracyjnego, organ administracji nie naruszył prawa.

Nie każde naruszenie prawa powoduje uchylenie zaskarżonej decyzji. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji w całości lub w części następuje tylko wtedy, gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

W tej sprawie zaistniały przesłanki uzasadniająca uchylenie wydanych decyzji.

Skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ jest trafna i zawiera zasadnie podniesione zarzuty. Wydane w sprawie decyzje są przedwczesne i nie wyjaśniają istotnych w sprawie okoliczności.

Istotą sporu w tej sprawie między stronami jest ustalenie, czy zachodzą przesłanki do zastosowania art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich oraz odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Jeżeli już nastąpiła spowodowane przez właściciela gruntu zmiana stanu na gruncie i dodatkowo ta zmiana stanu wody szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie – organ wykonawczy gminy - może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom.

W sprawach dotyczących zmiany stanu wody na gruncie skutkującym powstaniem szkody na gruncie sąsiednim ważną kwestią jest prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. Stan faktyczny sprawy to przede wszystkim ustalenie powstania szkody na gruncie spowodowanej zmianą stanu wody oraz ustalenie, że właściciele innych nieruchomości swoim działaniem lub zaniechaniem obowiązkowego działania spowodowali zmianę stosunków wodnych.

Istotnym dowodem przeprowadzanych w postępowaniach prowadzonych w oparciu o art. 29 Prawa wodnego jest opinia biegłego. W takiej opinii biegły winien ustalić aktualny stan stosunków wodnych, poprzedni stan tych stosunków oraz ewentualną zmianę tego stanu i przyczyny takiej zmiany, a także ewentualne szkody, jakie spowodowała zmiana stosunków wodnych.

W tej sprawie opinia została sporządzona przez Firmę Hydrologiczną P [...] hydrogeolog inż. Z. B. i geolog dokumentujący mgr inż. M. P. (akta administracyjne sprawy, karty nr [...]-[...]), ale wymaga ona krytycznej oceny. Przede wszystkim jest to bardzo skrótowa opinia, co samo w sobie nie stanowi jej wady. W tej jednak sprawie skrótowość tej opinii skutkuje tym, że w istocie nie wyjaśnia ona stanu stosunków wodnych na działkach nr [...] i [...] ani w okresie przed ewentualnym dokonywaniem zmian na działce nr [...], ani po tym okresie. Jak wynika z zawartego w opinii omówienia warunków hydrogeologicznych w rejonie ul. K. i L. w L. (pkt 3 opinii) z działki nr [...] wody opadowe i gruntowe nie przedostają się na działkę nr [...] (pkt [...] lit. g opinii), a jedynie poprzez wykonanie na działce nr [...] podjazdu z kostki brukowej ograniczono wsiąkanie wód opadowych na tej działce (pkt [...] lit. [...] opinii). Tym samym z opisu tychże warunków wynika, że w istocie właściciele działki nr [...] nie dokonali żadnej zmiany stosunków wodnych na ich działce, która powodowałaby powstawanie szkody na działce sąsiedniej (nr [...]), a co najwyżej to właściciele działki nr [...] poprzez wykonanie podjazdy z kostki brukowej spowodowali ograniczenie wsiąkania wód opadowych.

Tak skrótowo opisanego stanu nie można potraktować jako analizę stanu stosunków wodnych na tych dwóch działkach.

Ponadto, na co organy obu instancji nie zwróciły uwagi, nawet tak opisany w opinii stan nie koresponduje z opisem wniosków i zaleceń. Z jednej strony biegły (biegli) wskazują, że wykonana niwelacja na działce nr [...] nie zaburza stosunków wodnych nie tylko na działce nr [...] ale i w całym terenie ulic K. i L.; a zarazem podaje, że nadmierny dopływ wód opadowych na działkę nr [...] spowodowany jest, między innymi, dopływem tej wody z działki nr [...].

Nie wiadomo, czy przed ową "niwelacją" wody opadowe z działki nr [...] nie spływały na działkę nr [...]. Być może takie jest ukształtowanie terenu obu działek, że te wody lub ich część także przedtem spływała z jednej działki na drugą. To mogłoby przynajmniej częściowo wynikać z mapy sytuacyjno-wysokościowej z rzędnymi terenu obu ww. działek. Takiej mapy jednak w aktach (i opinii) nie ma.

Jako zalecenia biegli podają, że na działce nr [...] "zaleca się" wykonanie w centrum niecki studni chłonnej, która przejmie nadmiar wód opadowych z terenu tej działki, a z drogiej strony na działce nr [...]przy granicy z działką nr [...] na wysokości ogrodzenia "zaleca się" wykonanie drenażu odprowadzającego wody opadowe do istniejącej studni chłonnej. Nie wiadomo, w jakim celu biegli podali te zalecenia: czy wynikają one ze zmiany stosunków wodnych na tych działkach ze szkoda dla działki nr [...], czy też może te zalecenia zmierzają do całkowitego uregulowania problemu wód na tych działkach. Bynajmniej z opinii nie wynika, aby jakiekolwiek "zalecenie" miało związek ze zmianą stanu wód.

Mając powyższe ustalenia na uwadze w ocenie Sądu organy przedwcześnie, a przez to nietrafnie uznały, że stan faktyczny sprawy został wyjaśniony w sposób nie budzący istotnych wątpliwości.

Dodatkowo należy podnieść, że z treści tej opinii nie wynika, czy w ogóle zaistniała szkoda na działce nr [...], czy też żadnej szkody nie wyrządziła woda przemieszczająca się z działki nr [...]. Ustalenie zaistnienia szkody ma nieruchomości wnioskodawczyni powinno być podstawową okolicznością ustalaną w toku postępowania, a także znaleźć się w opinii. Gdyby bowiem nie powstała szkoda, to nawet zmiana stosunków wodnych na działce sąsiedniej nie stanowiłaby podstawy do stosowania obowiązków lub nakazów wynikających z art. 29 Prawa wodnego. Dalej z opinii znajdującej się w aktach sprawy nie wynika nawet, czy jakiekolwiek wody z działki nr [...] zostały skierowane na działkę nr [...]. Ma to o tyle znaczenie, że sami biegli w swojej opinii wyjaśniają, iż na działce nr [...] znajduje się drenaż opaskowy wokoło domu mieszkalnego, odprowadzający wody do studni chłonnej. Skoro biegły zarazem ustala, że drenaż ten jest sprawny (chociaż nie wiadomo, czy w jakikolwiek sposób zbadano funkcjonowanie tego drenażu) i woda z poszycia dachowego nie jest rozprowadzana na działkę, tylko do tejże studni chłonnej – to wykluczającym się z tymi ustaleniami było zalecenie wykonania na działce nr [...] drenażu przy granicy (wzdłuż granicy) z działką nr [...]. Już ze znajdujących się zdjęć w aktach sprawy wynika, że prawdopodobny poziom terenu obu tych działek przy ich wspólnej granicy jest równy, co także skutecznie powinno ograniczać jakikolwiek spływ wód z jednej działki na drugą.

Przede wszystkim zaś obowiązkiem biegłym było ustalenie, czy właściciele działki nr [...] swoim działaniem (i jakim działaniem) doprowadzili do takiej zmiany stosunków wodnych (kierunku przemieszczania się wód, ich natężenia, itp.), która powoduje szkody na działkach sąsiednich.

Jeszcze raz przy tym należy podkreślić, że być może taki był naturalny spływ wód na tym obszarze, tzn. z działki nr [...] na działkę nr [...], ale tego Sąd nie może ustalać. Powinny to zrobić organy administracji.

Nie są zrozumiałe motywy, jakimi kierowało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekając merytorycznie w tej sprawie. Organ ten ustalił, że poziom działki nr [...] został dwukrotnie podwyższony. Ta jednak okoliczność nie wynika (wbrew stanowisko organu II instancji) z opinii biegłych. Wprawdzie w trakcie oględzin z dnia [...] czerwca 2013 r. W. K. oświadczyła, że nastąpił wywóz materiałów typu gruz z jej działki i w miejsce tego materiału przywieziono ziemię, która została rozplantowana, ale nie ustalono nawet ewentualnej wysokości podniesienia dotychczasowego poziomu tej działki. Wysnuty w związku z tym wniosek przez organ odwoławczy, że podniesienie poziomu działki nr [...] stało się przyczyną zalewania działki nr [...] nie jest niczym poparte. Skoro ani z opinii biegłych, ani z innych dokumentów lub dowodów nie wynika istnienie związku przyczynowego pomiędzy podniesieniem terenu działki nr [...] a zalewaniem (zmianą stanu wód) działki nr [...] to takie ustalenie musi być potraktowane jako dowolne. Uzasadnia to wyżej przytoczona w znacznym zakresie opinia biegłych, którzy w tej sprawie wyraźnie wskazali, że wykonana niwelacja terenu działki nr [...] nie spowodowała zmiany stosunków wodnych na działce nr [...]. Wprawdzie pojęcie "niwelacja" oznacza geodezyjne wyznaczenie różnicy wysokości pomiędzy punktami terenowymi na danym obszarze (niwelacja hydrostatyczna, geometryczna, trygonometryczna, barometryczna, fotogrametryczna), to najprawdopodobniej w tej sprawie biegli słowo "niwelacja" użyli w znaczeniu potocznym jako wyrównywanie terenu. Nie musi to oznaczać nawet jakiegokolwiek podwyższenia terenu.

Nie jest trafny pogląd Kolegium Odwoławczego, że sporządzona w tej sprawie opinia jest wiarygodna, kompletna i opisuje rzeczywisty stosunek wód na tym terenie. Organ II instancji przyjmuje, że na działce nr [...] został usypany nasyp (z gliny i okruchów wapienia), który prawdopodobnie pokrywa całą tą działkę o wysokości o 55 cm. Opinia biegłych takiego wniosku lub stwierdzenia nie zawiera i jedynie wskazuje, że "nasyp o grubości 0,55 m uformowany na działce nr [...] przy ul. L. zbudowany jest z gliny pylaste i okruchów wapienia (...)". Materiał zdjęciowy w żadnej mierze nie potwierdza, aby cały teren działki nr [...] był podwyższony 55 cm. Nawet jeżeli jest nasyp na części tej działki, to należało ustalić, jaki wpływ ten nasyp miał na zmianę dotychczasowych stosunków wodnych biorąc pod uwagę także wykonanie drenażu ze studnią chłonną na działce nr [...].

Sąd nie podziela stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jakoby zgromadzony materiał dowodowy w pełni uzasadniał przyjęcie, że część wody opadowej z działki nr [...] spływa na działkę nr [...] i ten spływ spowodowany został podniesieniem terenu działki nr [...]. Taki wniosek jest stanowczo przedwczesny i nie wynika ani z opinii biegłych, ani z oględzin.

Tym samym bezkrytyczne przyjęcie przez organy tak I jak i II instancji za prawidłową opinię biegłych spowodowało wydanie decyzji obu instancji z naruszeniem prawa. To naruszenie prawa polega na nie wyjaśnieniu istotnych w sprawie okoliczności, które skupiają się na ocenie, czy działka nr [...] jest zalewana i czy powoduje to szkody na tej działce, z jakich powodów jest ta działka zalewana i czy działanie lub zaniechanie skarżących spowodowało zmianę dotychczasowych stosunków wodnych.

Powyższe okoliczności uzasadniają uchylenie zaskarżonej decyzji, jako wydanej z naruszeniem wskazanych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie jako "P.p.s.a.". Brak bowiem zebrania wystarczającego materiału dowodowego i dokonania należytej oceny już zebranych dowodów miał w tej sprawie znaczenie co do wydanego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 141 § 4 P.p.s.a. przy ponownym postępowaniu organ I instancji powinien przede wszystkim zwrócić się do biegłych o co najmniej uzupełnienie opinii w kierunku skazanym przez Sąd, przeprowadzić oględziny i uzupełnić materiał dowody o mapę sytuacyjno-wysokościową. Należy również dążyć do ugodowego załatwiania spraw spornych, w tym prowadzonych na podstawie art. 29 Prawa wodnego.

O wstrzymaniu wykonywania zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.