Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 1171/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-12-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6139 Inne o symbolu podstawowym 613
Hasła tematyczne: Ochrona środowiska
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2022 poz 329
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
article: art. 156 par. 1 pkt 2
journal: Dz.U. 2020 poz 256
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
article: art. 72a ust. 1
journal: Dz.U. 2021 poz 247
law: Ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz  o ocenach oddziaływania na środowisko - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Nitecki (spr.), Sędziowie Asesor WSA Tomasz Dziuk, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant st. sekretarz sądowy Marta Zemlińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi "A" sp. z o.o. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji przenoszącej decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oddala skargę.


UZASADNIENIE

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie decyzją z [...] r. nr [...], wydaną na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1 i art. 158 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stwierdziło nieważność decyzji Wójta Gminy C. z [...] r. nr [...] w przedmiocie przeniesienia decyzji Wójta Gminy C. o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. nr [...] z firmy "B" spółka z o.o. z siedzibą w W. na firmę "A" spółka z o.o. z siedzibą w L..

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji przedstawił wpierw działania i rozstrzygnięcia podejmowane przez organ gminy. W tej części wskazano na decyzję z [...] r. Wójta Gminy C. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 14 MW (realizowanej w dwóch etapach po 7 MW każdy) wraz z infrastrukturą techniczną na wymienionych w niej działkach". Decyzja została ogłoszona poprzez doręczenie inwestorowi i obwieszczenie w stosunku do pozostałych stron. Pismem z 8 stycznia 2021 r. spółka "B" wystąpiła do organu pierwszej instancji o uprawomocnienie decyzji organu pierwszej instancji. W dniu [...] r. do siedziby organu pierwszej instancji wpłynął wniosek pełnomocnika Spółki z o.o. w J. w organizacji z siedzibą w L. o przeniesienie decyzji Wójta Gminy C. z [...] r. o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Decyzją z [...] r. nr [...] Wójt Gminy C. dokonał przeniesienia decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach z dnia [...] r. nr [...] z firmy "B" spółka z o.o. z siedzibą w W. na firmę "A" spółka z o.o. z siedzibą w L.

W dalszej części uzasadnienia przedstawiono czynności i pisma procesowe, które kierowane były do Wójta Gminy C. po wydaniu powyższej decyzji. Pismem z 11 maja 2021 r. Spółka "B" z o.o. w W. za pośrednictwem organu pierwszej instancji wystąpiła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie o stwierdzenie nieważności przywoływanej powyżej decyzji Wójta Gmina C. z [...]

W dalszej części uzasadnienia organ administracji przybliżył działania po wpłynięciu do niego wniosku o stwierdzenie nieważności przywoływanej decyzji. Następnie organ ten przywołał przepisy normujące instytucję weryfikacji ostatecznej decyzji administracyjnej, którą jest stwierdzenie jej nieważności, jak również przybliżył rozważania na temat poszczególnych przesłanek podjęcia takiego rozstrzygnięcia. Szczególną uwagę organ ten poświęcił pojęciu rażącego naruszenia prawa jako przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej i w tym zakresie przywołał orzeczenia sądów administracyjnych, a następnie odniósł te rozważania do ustaleń faktycznych w sprawie i braku stosownego pełnomocnictwa po stronie wnioskodawcy wydania decyzji z [...] r. przez Wójta Gminy C.. Wypowiadający się w sprawie organ podkreślił, że postępowanie w tym zakresie uruchamiane jest na wniosek strony, a skoro osoba składająca stosowny wniosek nie dysponowała już stosownym pełnomocnictwem tym samym przywoływany powyżej Wójt Gminy C. nie był uprawniony do wydania wskazanej decyzji.

Z powyższą decyzją nie zgodziła się "A" spółka z o.o. reprezentowana przez Prezesa Zarządu (dalej jako skarżąca) i wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

W skardze tej powyższej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 7 oraz art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego polegające na niewystarczającym zebraniu materiału dowodowego i podjęcie decyzji bez należytego jej wyjaśnienia, w szczególności w zakresie ustalenia, czy pełnomocnik Spółki "B" dysponował stosownym pełnomocnictwem i mógł składać w jej imieniu oświadczenia.

Ponadto wskazano na naruszenie prawa materialnego polegające na naruszeniu postanowień art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego błędną interpretację polegającą na uznaniu, że decyzja Wójta Gmina C. z [...] r. wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji gdy w sprawie tej nie ma oczywistości naruszenia takiego prawa. Skarżąca Spółka wystąpiła o uwzględnienie wniesionej skargi i o umorzenie prowadzonego postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego.

W motywach skargi przedstawiono argumentację przemawiającą za jej uwzględnieniem. W szczególności odwołano się do pełnomocnictw, które zostały udzielone obecnemu Prezesowi zarządu skarżącej Spółki. W skardze tej podkreślono, że przedstawiciele Spółki "B" pismem z 9 kwietnia 2021 r. występowali o ponowne przeniesienie na rzecz spółki "B" decyzji Wójta Gminy C. z [...] r.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie wniosło o jej oddalenie i przywołało analogiczną argumentację do tej, którą zamieściło w uzasadnieniu własnej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137) wykazała, że zaskarżona decyzja odpowiada wymogom prawa. Zgodnie z brzmieniem art. 145 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy albo stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji w całości lub części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde naruszenie przepisów prawa będzie uzasadniało uwzględnienie wniesionej skargi do sądu administracyjnego, a jedynie takie, które będzie miało znaczenie dla kontrolowanego rozstrzygnięcia.

Zakres kontroli sprawowanej przez Sądy wynika z treści art. 134 § 1 tej ustawy. Zgodnie z tą regulacją Sądy rozpoznając skargi nie są związane ich zarzutami, podstawą prawną ani formułowanymi przez strony wnioskami. W świetle przywołanych regulacji sąd administracyjny dokonując kontroli rozstrzygnięć organów administracji kieruje się wyłącznie kryterium legalności, czyli zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego rozstrzygnięć organów administracji publicznej. Oznacza to, że w ramach takiej kontroli Sąd nie może kierować się względami słuszności czy zasadami współżycia społecznego.

Na wstępie niniejszych rozważań podkreślić należy, że postępowaniu kontrolnemu prowadzonemu przez tutejszy Sąd poddana jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie wydana w ramach weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych. Powyższa okoliczność rzutuje na zakres prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również determinuje przepisy prawa, które w ramach takiego postępowania są wykorzystywane i mają zastosowanie. Podstawą prawną poddanej kontroli decyzji jest art. 156 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, a zatem wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej lub też z rażącym naruszeniem prawa. W niniejszej sprawie wypowiadający się organ administracji publicznej odwołał się do przesłanki rażącego naruszenia prawa.

Zdaniem składu orzekającego zbędne jest odwoływanie się do orzecznictwa sądów administracyjnych i powszechnych, jak również do stanowisk prezentowanych w literaturze, ponieważ w omawianym zakresie dominuje stanowisko sprowadzające się do tego, że z rażącym naruszeniem prawa spotykamy się wówczas, gdy rozstrzygnięcie organu podjęte jest z takim naruszeniem prawa materialnego czy też procesowego, które jest widoczne i niebudzące wątpliwości interpretacyjnych. Zatem oznacza to, że w sytuacji, w której występuje możliwość różnego interpretowania jakiejś normy prawnej i organ administracji publicznej odwołuje się do jednej z tych możliwości, to w takiej sytuacji nie można mówić o wystąpieniu przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.

W poddanej kontroli tutejszemu Sądowi sprawie sytuacja normatywna i prawna są czytelne i przejrzyste. Sytuacja faktyczna rozpoznawanej sprawy przedstawia się w ten sposób, że [...] r. Wójt Gminy C. wydał na rzecz Spółki "B" z o.o. w W. decyzję o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedsięwzięcia polegającego na "Budowie farmy fotowoltaicznej o mocy 14 MW (realizowanej w dwóch etapach po 7 MW każdy) wraz z infrastrukturą techniczną na wymienionych w niej działkach". Z kolei wnioskiem z 22 stycznia 2021 r. pełnomocnik wyżej wymienionej Spółki, będący zarazem skarżącym wystąpił do organu pierwszej instancji o przeniesienie wyżej wymienionej decyzji na skarżącą Spółkę. Wskazany wniosek wpłynął do organu gminy [...] r. i w tym samym dniu Wójt Gminy C. wydał stosowną decyzję w tym zakresie. Pismem z 11 maja 2021 r. Spółka "B" z o.o. w W. wystąpiła do Wójta Gminy C. z oświadczeniem, z którego wynika, że wniosek o wydanie decyzji z [...] r. złożony został przez osobę nielegitymującą się stosownym pełnomocnictwem, a tym samym powyższa decyzja wydana została bez wniosku o przeniesienie dotychczasowego jej adresata.

W zaistniałej sytuacji Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Częstochowie pismem z [...] r. poinformowało strony prowadzonego postępowania o uruchomieniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] r., a następnie wydało poddaną sądowej kontroli decyzję.

W odniesieniu do stanu normatywnego to ten jak się wydaje jest czytelny, a mianowicie stosownie do postanowień art. 72a ustawy z 3 października o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2021 r., poz. 247) organ właściwy do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest obowiązany, za zgodą strony, na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmuje on warunki zawarte w tej decyzji. Po myśli ust. 2 tego przepisu stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach są podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Przywołany tu przepis jest w ocenie Sądu czytelny i wynika z niego, że wydanie decyzji o przeniesieniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach jest dopuszczalne, przy czym wymagana jest zgoda strony, na rzecz której decyzja taka została wydana. Z przepisu tego nie wynika jak przedmiotowa zgoda ma wyglądać, jednakże jak się wydaje nie budzi najmniejszych wątpliwości, że musi to być zgoda wyrażona w formie pisemnej i nie może ona budzić żadnych wątpliwości co do intencji w niej wyrażonych. Ponadto zgoda taka musi być wyrażona w sposób prawidłowy, a zatem musi spełniać wszystkie wymogi formalne, dla wywołania przewidzianych nią skutków prawnych.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i normatywnego rozpoznawanej sprawy odnieść należy się do kluczowego zagadnienia a mianowicie, czy sporządzający 22 stycznia 2021 r. wniosek o przeniesienie decyzji z [...] r. na skarżącą Spółkę dysponował taką możliwością i czy wniosek ten był skuteczny. Wypowiedź w tym zakresie musi być poprzedzona analizą pełnomocnictw, którymi dysponował Prezes skarżącej Spółki. Jak wynika z akt administracyjnych w tym zakresie sporządzone zostały dwa akty notarialne. Pierwszy z nich sporządzony został [...] r. i zawierał on stosowne postanowienia, przy czym pełnomocnictwo nim przewidziane obowiązywało do 31 grudnia 2020 r. Ten akt notarialny został zastąpiony nowym, który sporządzony został [...] r. Na mocy postanowień tego aktu Prezes skarżącej Spółki uzyskał pełnomocnictwa, które formalnie były ważne do 30 czerwca 2021 r. Wypowiedzenie tego pełnomocnictwa 16 marca 2021 r. przez Spółkę "B" nie ma już normatywnego znaczenia, ponieważ dokonane zostało po 22 stycznia 2021 r. Z treści aktu notarialnego ustanawiającego pełnomocnictwo wynika wprost z postanowień § 2 pkt 10 i 15, że pełnomocnik zamierzający podjąć działania względem Spółki "B" obowiązany jest przed ich dokonaniem poinformować Spółkę. Przy tak sformułowanych postanowieniach aktu notarialnego pełnomocnik zobowiązany był do formalnego poinformowania Spółki "B" o zamierzeniu podjęcia określonych czynności. W postanowieniach wskazanego aktu notarialnego brak jest wskazań, czy Spółka "B" obowiązana jest wyrazić wstępną zgodę na daną czynność, czy też wystarczające jest samo poinformowanie. Także z treści tego aktu nie wynika, w jakiej prawnej formie ma nastąpić poinformowanie wskazanej Spółki o przewidywanych działaniach na jej rzecz, czy z jej udziałem. Z uwagi na brak regulacji w tym zakresie uznać należy, że wystarczającym jest przekazanie Spółce "B" stosownej informacji o projektowanych działaniach na jej rzecz. Natomiast odpowiednie organy Spółki będą uprawnione do wyrażenia swojego stanowiska w tym zakresie. Brak wyrażenia takiego stanowiska będzie równoznaczny ze zgodą na dokonanie projektowanej czynności.

Analiza akt administracyjnych przedłożonych przez organy administracji i zamieszczone w nich ustalenia i stwierdzenia stron przedmiotowego postępowania pozwalają uznać, że choć Prezes Skarżącej Spółki dysponował formalnym pełnomocnictwem do dokonania czynności związanej ze złożeniem wniosku z

22 stycznia 2021 r. o przeniesienie decyzji z [...] r. na skarżącą Spółkę, to jednak samo złożenie wniosku odbyło się w sposób, który nie wyczerpywał wszystkich elementów prawidłowego działania przewidzianego dla pełnomocnika. Jak zostało to podkreślone w przywoływanym akcie notarialnym z [...] r. wyraźnie wynika, że przed dokonaniem projektowanej czynności pełnomocnik obowiązany jest poinformować Spółkę. W rozpoznawanej sprawie takiej informacji ze strony pełnomocnika czyli Prezesa skarżącej Spółki do organów Spółki, którą miał reprezentować nie było. Podnoszone przez skarżącą Spółkę okoliczności, które miały miejsce w listopadzie 2020 r. i deklarowana chęć rezygnacji z projektowanej inwestycji w kontekście tej sprawy nie mają żadnego znaczenia. Przy ocenie działań pełnomocnika skarżącej Spółki pod uwagę można brać jedynie działania podejmowane w okresie od [...] r. do 22 stycznia 2021 r., czyli do dnia sporządzenia i nadania wniosku o wydanie decyzji z [...] r. We wskazanym okresie jak wynika z przedłożonych akt administracyjnych pełnomocnik skarżącej Spółki nie występował do organów Spółki "B" z informacją o projektowanych działaniach, a zmierzających do złożenia przedmiotowego wniosku. O braku takiej informacji świadczy treść pisma z 11 maja 2021 r. sporządzonego przez powyższą Spółkę, jak również wyjaśnienia Prezesa skarżącej Spółki, będącego pełnomocnikiem, z których wynika, że o braku zainteresowania losami projektowanej inwestycji informowany był w listopadzie 2020 r. Nadto z wyjaśnień zawartych w aktach administracyjnych, jak również z treści skargi nie wynika, aby taką informację przekazał organom Spółki "B".

Przeprowadzone powyżej ustalenia pozwalają uznać, że Prezes skarżącej Spółki dysponował formalnym pełnomocnictwem do działania w imieniu i na rachunek Spółki "B", jednakże skuteczność tych działań wymagała, aby przed ich podjęciem poinformował organy powyższej Spółki. Tego wymogu wynikającego z postanowień aktu notarialnego Prezes skarżącej Spółki nie dopełnił, a tym samym czynność dokonana przez niego, a mianowicie złożenie 22 stycznia 2021 r. wniosku o wydanie decyzji w oparciu o postanowienia art. 72a ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko obarczone jest wadą skutkującą bezskutecznością tej czynności, ponieważ podmiot, który miał mieć wiedzę o danej czynności procesowej w sposób istotny wpływającej na jej sytuacje prawną nie dysponował stosowną wiedzą o tym, że dana czynność będzie podejmowana. W świetle powyższego uznać należy, że decyzja Wójta Gminy C. z [...] r. wydana została z naruszeniem postanowień art. 72a wyżej przywołanej ustawy, ponieważ adresat decyzji z [...] r. nie wyraził w sposób skuteczny swojego stanowiska, a czynność pełnomocnika tego podmiotu obarczona jest wadą skutkującą jej bezskutecznością, a to oznacza, że wymagana prawem zgoda adresata decyzji nie została udzielona.

Przedstawione powyżej rozważania pozwalają podzielić stanowisko wypowiadającego się w sprawie organu administracji publicznej, że w sprawie tej doszło do rażącego naruszenia prawa w postaci naruszenia art. 72a ust. 1 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, ponieważ przewidziana tym przepisem decyzja wydana została bez uprzedniego uzyskania zgody dotychczasowego adresata decyzji. Bark wskazanej zgody wyczerpuje znamiona rażącego naruszenia prawa, ponieważ bez niej organ gminy nie może wydać decyzji o przeniesieniu. W konsekwencji uznać należy, że wyczerpane zostały przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy C. z [...] r.

Podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania nie zasługują na uwzględnienie. Podnoszone zarzuty naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego są bezzasadne z uwagi na charakter postępowania prowadzonego w trybie nadzwyczajnym weryfikacji ostatecznych decyzji administracyjnych, którym jest stwierdzenie nieważności. Także drugi z podniesionych zarzutów, a mianowicie dotyczący art. 156 § 1 pkt 2 powyższego Kodeksu w zakresie oczywistości naruszenia prawa także nie zasługuje na uwzględnienie. Treść przepisu art. 72a jest czytelna i wymaga zgody adresata decyzji, natomiast z akt sprawy wynika, że pełnomocnik złożył wniosek bez wymaganego wcześniej poinformowania adresata o podejmowanych działaniach. Tym samym w sprawie tej nie można mówić o wątpliwościach w oczywistości naruszenia prawa.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.

mr