Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 520/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2022-08-09 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargi

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Monika Niedźwiedź Sędziowie: Sędzia WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Sędzia WSA Paweł Darmoń po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 sierpnia 2022 r. sprawy ze skarg K. S. [...] w K. oraz Gminy [...] na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 16 marca 2022r., znak WS-VI.7534.3.6.2021.BK w przedmiocie zwrotu nieruchomości oddala skargi.


UZASADNIENIE

Decyzją z 8 grudnia 2020 r. znak: GN.III.CS.72211-63/03 Starosta Krakowski, na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 138 ust. 2, art. 139, art. 140 ust. 1, 2 i 4, art. 142 i art. 216 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. Dz. U. z 2020 r., poz. 1990) orzekł:

- w pkt. 1 o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,5471 ha,

poł. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] m. K., objętej księgą wieczystą

[...] odpowiadającej wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. B., na rzecz J.P. w całości;

- w pkt. 2 o zobowiązaniu osoby wymienionej w punkcie 1 do zwrotu na rzecz Gminy

[..] kwoty 261785,11 zł, odpowiadającej kwocie zwaloryzowanego odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości, powiększonej o kwotę stanowiącą różnicę wartości nieruchomości wywłaszczonej według stanu z wywłaszczenia oraz stanu z zwrotu;

* w pkt. 3 o tym, że należność określoną w punkcie 2 należy wpłacić w terminie 14 dni

licząc od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, na konto Urzędu [...].

W uzasadnieniu ww. rozstrzygnięcia organ wskazał, że przedmiotowa nieruchomość, odpowiadająca dawnej parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. B., została nabyta na rzecz Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[....] " umową sprzedaży zawartą w formie aktu notarialnego z 27 października 1978 r. Rep. A II nr [....] , w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, w której to umowie powołano decyzję Zarządu Rozbudowy K. z 20 kwietnia 1977 r. znak: APLP-94/NH/419/77, zatwierdzającą plan budowy zaplecza produkcyjno-usługowego "[....] " w K.– D. - W.

Organ ustalił, że teren wywłaszczonej parceli przeznaczony był na urządzenie stolarni i zbrojarni, składu drewna i stali pod suwnicą, głównego budynku warsztatowego wraz z infrastrukturą w postaci ciągów jezdnych, wokół których zaprojektowano zieleń wysoką i teren przeznaczony na składowisko.

Na podstawie zdjęć lotniczych przedmiotowego terenu z lat: 1982 i 1987 oraz sporządzonego odręcznie protokołu z inwentaryzacji zakresu robót sporządzonego 12 grudnia 1985 r. (którego ustalenia znajdują potwierdzenie w "Zestawieniu Nakładów Na Roboty Budowlano - Montażowe Zaplecza Produkcyjno-Usługowego "[....] " w W.", stanowiącego załącznik nr 1 do umowy sprzedaży ww. zaplecza z 2 grudnia 1985 r.), organ l instancji ustalił, że inwestycja obejmująca budowę zaplecza produkcyjno-usługowego "[...] " została rozpoczęta, jednakże nigdy jej nie ukończono. Z ww. protokołu inwentaryzacji robót wynika, że przedmiotowym terenie wykonane zostały następujące roboty: makroniwelacja, dla głównego budynku warsztatowego wykonano wszystkie stopy fundamentowe, zamontowano 5 rzędów słupów oraz 59 płyt ściennych, a także podłoże żużlowe pod posadzki, dla stolarni i zbrojami wykonano fundamenty, osadzenie słupów, stropodach, zamontowano ślusarkę okienną oraz wykonano 50 % obudowy ścian, dla kotłowni wykonano fundamenty hali kotłów wraz z montażem 11 słupów żelbetowych, konstrukcję stalową zasypników węgla wraz z zamontowaniem 6 zasypników, jeden fundament pod kocioł oraz zamontowano 16 płyt ściennych, dla zbiornika wody pitnej wykonano roboty ziemne oraz krążyny drewniane pod szalunek ścian zbiornika, dla zewnętrznego doprowadzenia wody pitnej ułożony został rurociąg od studzienki wodomierzowej (bez jej wykonania) do terenu bazy, wykonano również 70 % ogrodzenia z ramek stalowych osiatkowanych na słupkach stalowych.

Decyzją Naczelnika Dzielnicy K. z 27 lipca 1985 r. znak: G.XI.8224/2/a/85 przekazano teren inwestycji Przedsiębiorstwu Budownictwa i Produkcji Przemysłowej "[....] " w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony, zaś dwa dni później sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy. Nowy użytkownik terenu uzyskał pozwolenie na budowę (decyzja Naczelnika Dzielnicy K. z 14 sierpnia 1986 r. znak: UAN IV-8381/1070/86) w części obejmującej: główny budynek warsztatowy, budynek stolarni oraz budynek kotłowni.

Przedsiębiorstwo "[....]" zostało zlikwidowane zarządzeniem Wojewody Krakowskiego z [...] i postanowieniem tego organu z 6 sierpnia 1993 r. wykreślone z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Ponadto organ I instancji ustalił, iż przedmiotowa nieruchomość była kilkukrotnie przedmiotem umowy dzierżawy - najpierw na cele zorganizowania na tym terenie targowiska (umowa z 25 lipca 2002 r., rozwiązana przez Prezydenta [...] 29 września 2006 r. z uwagi na zaległości w płatności czynszu).

Na podstawie protokołów z rozpraw administracyjnych połączonych z oględzinami nieruchomości, które przeprowadzono 6 czerwca 2002 r., 27 listopada 2008 r. i 26 września 2013 r. organ I instancji stwierdził, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się hala targowa, nieruchomość częściowo przylega do metalowego ogrodzenia od strony ul. [...] , wysypana jest częściowo nawierzchnią żwirową oraz znajduje się w jej obszarze pas zieleni. W treści protokołu z 27 listopada 2008 r. organ I instancji stwierdził, że teren przedmiotowej nieruchomości wysypany jest żwirem poprzerastanym trawą i chwastami. Na nieruchomości znajdują się rzędy słupów, przy czym przestrzenie miedzy nimi zostały w połowie (19 słupów) zabudowane pustakami oraz ociepleniem styropianowym z otworami okiennymi i drzwiowymi, w niektórych otworach stawiane były okna i drzwi. W części zachodniej znajdowało się 6 słupów betonowych, a teren wokół nich, aż do granicy zachodniej porośnięty był chaszczami.

Umową z 25 czerwca 2009 r. przedmiotowa nieruchomość została oddana w dzierżawę S. spółce z o.o. w K. na cel: składowiska, produkcji, placu manewrowego, zaplecza budowalnego, dróg dojazdowych oraz zieleni.

Z treści protokołu spisanego 26 września 2013 r. wynika, że teren działki stanowi w części wschodniej pas zieleni, następnie teren rozjeżdżony przez ruch kołowy stanowiący ziemię miejscami wysypana żwirem. W terenie działki znajduje się budynek w stanie surowym, otwartym obudowanym ramami ze słupów betonowych z dachem z blachy. W części środkowej budynku znajdują się okna i drzwi i jest on w tej część zamknięty. W części zachodniej działki znajdują się ponadto dwa rzędy po cztery słupy betonowe, za którymi znajdują się hałdy gruzu i ziemi. Opisany budynek w części południowo-zachodniej stoi poza granicą opisywanej działki w części stanowiącej wąski pas na długości ok. 3/4 budynku.

Następnie na podstawie umowy z 8 kwietnia 2016 r. dzierżawcą tego terenu zostało stowarzyszenie K., w celu realizacji zamierzenia budowlanego obejmującego budowę placu manewrowego Ośrodka D. wraz z budową studni i odwodnienia liniowego.

Na podstawie powyższych ustaleń organ I instancji uznał, że cel wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości nie został osiągnięty, a zatem stała się ona zbędna na potrzeby realizacji budowy zaplecza produkcyjno-usługowego "[....] " w K. – B. –W., co skutkowało obowiązkiem orzeczenia o jej zwrocie na rzecz wnioskodawcy.

Jednocześnie organ I instancji dokonał rozliczeń związanych ze zwrotem działki nr [....] , obr. [...] , jedn. ewid. [...] m. K.

Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina [...], zarzucając, że decyzja orzekająca o zwrocie wydana została w dniu 8 grudnia 2020 r., a więc w ostatnim dniu ważności operatu szacunkowego. Oznacza to, że w terminie otwartym do wniesienia odwołania przywołany dokument utracił już swoją ważność. Ponadto zdaniem strony Starosta Krakowski ponownie rozpoznając sprawę nie uwzględnił wytycznych zawartych w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 7 lipca 2010 r. sygn. akt II SA/Kr 579/10 w kwestii ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano w latach poprzednich cel wywłaszczenia.

Odwołanie od ww. decyzji złożył również K. S. zarzucając naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 kpa. Zdaniem strony organ I instancji nie dokonał kompleksowej oceny wszystkich okoliczności istotnych w sprawie, wobec czego zostało wydane błędne rozstrzygnięcie.

Wojewoda Małopolski decyzją z 16 marca 2022 r., znak: WS-VI.7534.3.6.2021.BK, na podstawie art. 136 ust. 3 i art. 142 ust. 1 i 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj.: Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 138 § 2 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) w związku z art. 16 ustawy z 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935) orzekł w następujący sposób:

- w pkt I uchylił pkt 1 decyzji Starosty Krakowskiego i orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działka nr [....] o pow. 0,5471 ha, poł. w obr. [...] jedn. ewid. [...] m. K., objętej księgą wieczystą nr [...], odpowiadającej wywłaszczonej (nabytej) parceli l. kat. [....] , b. gm. kat. B., na rzecz: K.P. w całości;

- w pkt II uchylił pkt. 2 i 3 decyzji Starosty Krakowskiego w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

W uzasadnieniu organ II instancji w pierwszej kolejności przybliżył uregulowania dotyczące zwrotu wywłaszczonej nieruchomości określone w art. 136 ust. 3 zd. 1 u.g.n. i art. 137 u.g.n. Wskazał również, że dokonując oceny stanu zbędności należy mieć na uwadze wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca

2014 r., sygn. akt P 38/11, którego skutkiem -jak wskazuje się w orzecznictwie –jest to, że przepisów art. 137 ust. 1 pkt 1 i 2 u.g.n. - w zakresie wskazanych tam terminów – nie powinno stosować się do spraw o zwrot nieruchomości wywłaszczonych przed wejściem w życie - odpowiednio - ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. przed 1 stycznia 1998 r. - art. 137 ust. 1 pkt 1) oraz ustawy z 28 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomości oraz o zmianie niektórych innych ustaw (tj. przed 22 września 2004 r. - art. 137 ust. 1 pkt 2).

W przedmiotowej sprawie ze stosownym wnioskiem o zwrot nieruchomości wystąpiła uprawniona osoba - poprzedni właściciel przedmiotowej nieruchomości, wywłaszczonej (nabytej) na rzecz Skarbu Państwa (Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[....] ") umową sprzedaży sporządzoną w formie aktu notarialnego z [...] 1978 r. Rep. A II nr [....] , zawartą w trybie art. 6 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (wskazanego w art. 216 ust. 1 u.g.n.), na cele wynikające z ostatecznej decyzją Zarządu Rozbudowy K. z 20 kwietnia 1977 r. znak: APLP-94/NH/419/77, zatwierdzającej plan budowy zaplecza produkcyjno-usługowego "[....] " w K. – B. - W.

Z ustaleń poczynionych przez organ I instancji wynika, zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie, że planowane zamierzenie w postaci zaplecza produkcyjno-usługowego "[....]" - pomimo rozpoczęcia jego realizacji nigdy nie zostało ukończone.

Organ II instancji przytoczył wywody Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie przedstawione w wyroku z 5 marca 2013 r., sygn. II SA/Kr 112/13, wydanym w sprawie zwrotu nieruchomości wywłaszczonej (nabytej) na cele realizacji przedmiotowego zaplecza, w którym zaaprobowano stanowisko organów administracji publicznej, że przedmiotowa nieruchomość, stała się zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu i zachodzą podstawy do jej zwrotu.

W uzupełnieniu powyższego stanowiska, które z oczywistych względów nie uwzględniało skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 13 marca 2014 r., sygn.: P 38/11, organ II instancji zwrócił uwagę, iż ustalenia poczynione przez organ I instancji dowodzą niezbicie, iż planowane, m.in. na przedmiotowej nieruchomości zaplecze przedsiębiorstwa "[....]" (ani żadnego innego przedsiębiorstwa państwowego) nie zostało ukończone, zaś w kolejnych latach teren ten był przekazywany kolejnym podmiotom trzecim na cele prowadzenia działalności gospodarczej (statutowej).

Również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 3 października 2018 r. sygn. akt II SA/Kr 750/18, wydanym w sprawie zwrotu nieruchomości położonej w sąsiedztwie przedmiotowej nieruchomości, wywłaszczonej (nabytej) na cele realizacji przedmiotowego zaplecza, sąd stwierdził, że wszystkie określone w u.g.n. przesłanki zwrotu nieruchomości sprzedanej [...] 1978 r. oznaczonej jako l. kat. [....], zostały spełnione. W szczególności nie budziło wątpliwości sądu prawidłowość ustaleń faktycznych dotyczących kwalifikacji ww. umowy z 1978 r., uprawnień wnioskodawców, równoważności działki nr [...], zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia, rozpoczęcia i porzucenia w toku inwestycji związanej z celem wywłaszczenia w stanie surowym otwartym oraz nakładów dokonanych przez kolejnych dzierżawców terenu.

Organ II instancji zaznaczył, że choć ww. orzeczenia WSA w Krakowie nie wiążą formalnie organów rozpatrujących niniejszą sprawę, gdyż to nie na jej gruncie one zapadały, to okoliczność, że zostały one wydane w sprawach o zbieżnym stanie faktyczno-prawnym, gdyż dotyczyło parceli katastralnej wywłaszczonej również na cele zaplecza, biorąc pod uwagę autorytet orzeczniczy sądów administracyjnych, nie może pozostać bez wpływu na ocenę realizacji celu wywłaszczenia również w przedmiotowym postępowaniu.

Za niezasadny Wojewoda Małopolski uznał zarzut odwołania Gminy [...] dotyczący nie ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano w latach poprzednich cel wywłaszczenia. Wskazał, że z pisma Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[....]" z 28 marca 1984 r., kierowanego do Naczelnika Dzielnicy Urzędu Dzielnicowego K. wynika, że ówczesny stan terenu budowy zaplecza w W. był skutkiem uznania tej inwestycji w uchwale nr 125/82 Rady Ministrów za inwestycję przeznaczoną do zaniechania. W ww. piśmie znajduje się także opis terenu, na którym zaprzestano realizować inwestycję określoną jako Zaplecze Produkcyjno-Usługowe "[...]" w B. Zgodnie z treścią powyższego pisma stwierdzono, że na terenie tym zmagazynowano elementy prefabrykowane nie tylko przeznaczone dla obiektów wstrzymanego zaplecza, ale również przeznaczone na inne zadania. Znajdowały się tam również prefabrykaty zwrócone z budów jako uszkodzone, jak również pochodzące ze wstrzymanej budowy Walcowni Rur w S. Ponadto w ww. piśmie wskazano, iż w celu zapewnienia stałego zaplecza uzyskano decyzję o ustaleniu miejsca i warunków realizacji Zaplecza Produkcyjno-Usługowego w B. oraz - uchwałą Rady Ministrów nr 120/83 - zgodę na wznowienie budowy zaplecza w W. Natomiast biorąc pod uwagę korzystniejszą lokalizację terenu w B. postanowiono sprzedać teren położony w W. przedsiębiorstwu telekomunikacyjnemu.

Organ ponownie przytoczył treść protokołu z inwentaryzacji zakresu robót sporządzonego 12 grudnia 1985 r. (którego ustalenia znajdują potwierdzenie w "Zestawieniu Nakładów Na Roboty Budowlano - Montażowe Zaplecza Produkcyjno-Usługowego "[....] " w W.", stanowiącego załącznik nr 1 do umowy sprzedaży ww. zaplecza z 2 grudnia 1985 r.) w którym określono zakres zrealizowanych robót budowalnych.

Decyzją Naczelnika Dzielnicy K. z 27 lipca 1985 r. znak: G.XI.8224/2/a/85 przekazano teren inwestycji Przedsiębiorstwu Budownictwa i Produkcji Przemysłowej "[....] " w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony, zaś dwa dni później sporządzono protokół zdawczo-odbiorczy. Nowy użytkownik terenu uzyskał pozwolenie na budowę (decyzja Naczelnika Dzielnicy K. z 14 sierpnia 1986 r. znak: UAN IV-8381/1070/86) w części obejmującej: główny budynek warsztatowy, budynek stolarni oraz budynek kotłowni.

Z kolei jak wynika z pisma Przedsiębiorstwa Budownictwa i Produkcji Przemysłowej "[....] " znak: PP/4792/85 z 20 września 1985 r. adresowanego do Urzędu Dzielnicowego K., z całego przedsięwzięcia o nazwie Zaplecze Produkcyjno-Usługowe "[....] " do 1985 r. zostały zrealizowane tylko następujące założenia: "zagospodarowanie terenu dla potrzeb budowy, uzbrojenie terenu, drogi dojazdowe, fundamenty pod główne budynki produkcyjne, zmontowane prefabrykaty, słupy żelbetowe oraz dostarczono na plac budowy prefabrykaty żelbetowe oraz konstrukcje stalowe dla głównych budynków produkcyjnych i usługowych". Natomiast program realizacji budowy bazy dla celów przedsiębiorstwa "[....] " obejmował: główny budynek warsztatowy, wiatę na sprzęt, magazyn gazów technicznych, budynek socjalno-bytowy, stację transformatorową, kotłownię, hydrofornię i przepompownię ścieków, zasieki i place składowe, drogi i place wewnętrzne i dojazdowe. Wskaźnik wykorzystania terenu obliczono w wysokości 25,3 %. Przewidywano rozpoczęcie robót inwestycyjnych w czwartym kwartale 1985 r. i zakończenie l etapu w 1986 r., II etapu w 1987 r. oraz III etapu w 1988 r. Z powyższego pisma wynika, że zaplecze produkcyjno-usługowe "[....] " obejmowało jedynie ułamek obiektów, które miały powstać w ramach realizacji zaplecza dla Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego "[....]".

Z akt sprawy organu I instancji wynika także, że umową z 25 lipca 2002 r. działka nr [....] została oddana w dzierżawę na 20 lat Fundacji G. z siedzibą w K. na zorganizowanie targowiska o nazwie "[....] " na terenie o powierzchni 98703 m2, w tym 13248 m2 powierzchni handlowej otwartych placów giełdowych, 5400 m2 powierzchni handlowej pozostałej (części, akcesoria motoryzacyjne itp.), 600 m2 powierzchni usług motoryzacyjnych, 22400 m2 powierzchni parkingu, 37314 m2 powierzchni trenów zielonych (w tym przyszłe tereny wystawiennicze), 19741 m2 powierzchni dróg komunikacji wewnętrznej.

Z powyższych ustaleń wynika zatem jednoznacznie, iż przedmiotowa nieruchomość stała się zbędna na cel jej wywłaszczenia (nabycia) i zasadnym jest orzeczenie o jej zwrocie.

Jednocześnie z uwagi na śmierć w toku prowadzonego postępowania odwoławczego strony postępowania, J.P., koniecznym było pkt. I zaskarżonej decyzji i wskazanie jako adresata decyzji następcy prawnego K.P. (akt poświadczenia dziedziczenia z 6 lipca 2021 r. Rep. [...]).

Starosta Krakowski prawidłowo wskazał również, iż z uwagi na treść art. 138 ust. 2 u.g.n., umowa dzierżawy z 8 kwietnia 2016 r. zawarta z K. S. wygaśnie z upływem 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna, a w świetle art. 139 powołanej wyżej ustawy, wnioskodawcy nie przysługuje roszczenie o przywrócenie nieruchomości do stanu poprzedniego, jak również żądanie odszkodowania za zmianę stanu nieruchomości powstałą po dacie wywłaszczenia. Następnie Starosta Krakowski wskazał, że orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości pociąga za sobą obowiązek zwrotu uprzednio ustalonego odszkodowania (jak również nieruchomości zamiennej, jeżeli taka została przyznana) stosownie do treści art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Odwołując się do orzecznictwa organ II instancji wskazał, że nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Za przyjęciem odrębności spraw o zwrot oraz o ustaleniem należności z tego tytułu przemawia także argumentacja zawarta w uzasadnieniu do projektu ustawy o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz o zmianie niektórych innych ustaw (druk nr 1421 z 12 marca 2003 r.), którą nadano aktualne brzmienie art. 136 ust. 3 u.g.n.

Kwestia rozliczeń z tytułu zwrotu nieruchomości została w zaskarżonej decyzji oparta w znacznej mierze na ustaleniach operatu szacunkowego sporządzonego 8 grudnia 2018 r. przez rzeczoznawcę majątkowego A.G. który potwierdził aktualność operatu na dzień 8 grudnia 2019 r. Cytując aktualne brzmienie art. 154 ust. 4 u.g.n. organ odwoławczy wskazał, że od dnia 1 września 2017 r. prawnie dopuszczalna jest możliwość dokonania potwierdzenia aktualności operatu szacunkowego wyłącznie jeden raz, a co za tym idzie teoretycznie ważność operatu szacunkowego może być wydłużona maksymalnie do 24 miesięcy. Aktualnie obowiązujące regulacje nie przewidują bowiem możliwości przedłużenia ważności operatu szacunkowego o kolejne okresy.

Organ I instancji oparł się na operacie szacunkowym z 8 grudnia 2018 r., w związku z powyższym obecnie brak już możliwości dalszego wykorzystania tego operatu szacunkowego, co również powoduje bezcelowość dokonywania prawidłowości jego sporządzenia. W związku z powyższym orzeczono o uchyleniu pkt. 2 i 3 zaskarżonej decyzji Starosty Krakowskiego z 8 grudnia 2020 r. znak: GN.III.CS.72211-763/03 i przekazaniu organowi I instancji sprawy w tym zakresie do ponownego rozpatrzenia.

Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na opisaną wyżej decyzję Wojewody Małopolskiego wnieśli: Gmina [...] oraz K.S. z siedzibą w K.

Gmina [...] zaskarżonej decyzji zarzuciła:

- naruszenie zasad postępowania, tj. art. 7 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy,

- naruszenie art. 77 § 1 kpa oraz art. 80 kpa i 107 § 1 i 3 kpa poprzez nierozpatrzenie w całości materiału dowodowego zebranego w sprawie i nieuzasadnione przyjęcie, iż na nieruchomości nie zrealizowano celu wywłaszczenia,

- nie uwzględnienie przy wydawaniu decyzji wytycznych zawartych w wyroku WSA w Krakowie z 7 lipca 2010 r., sygn. akt II SA Kr 579/10,

- naruszenie prawa materialnego, tj, art. 136 ust.3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez ich błędną wykładnię prowadzącą do wydania wadliwego orzeczenia o zwrocie nieruchomości,

- błędne ustalenie, że kwestia orzeczenia o zwrocie nieruchomości oraz o zwrocie zwaloryzowanego odszkodowania niekoniecznie musi stanowić przedmiot rozstrzygnięcia ujętego w jednej decyzji administracyjnej,

- błędną wykładnię art. 136 ust. 3, art. 140 ust. 1-4, art. 141 ust. 1 i 2, art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez przyjęcie, że normy prawne tych przepisów pozwalały na odrębne rozstrzygnięcie o zwrocie Gminie [...] odszkodowania i jego waloryzacji,

- brak podstaw prawnych do orzekania na podstawie art. 138 § 2 kpa.

Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty Krakowskiego.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że w dalszym ciągu nie ustalono w postępowaniu, czy Zjednoczenie Budownictwa Przemysłowego "[....] " przystąpiło do realizacji inwestycji, objętej pozwoleniem na budowę z 17 listopada 1978 r. oraz czy zakończyło roboty budowlane. Stan zagospodarowania z chwili prowadzenia postępowania o zwrot w żaden sposób nie daje odpowiedzi na powyższe pytanie. Organ I instancji nie uzupełnił postępowania wyjaśniającego w powyższym zakresie, przez co nie ustalił wszystkich faktów istotnych dla załatwienia sprawy, a Wojewoda Małopolski nie dostrzegając tych wad proceduralnych, również dopuścił się naruszenia przepisów art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 1 i 3 kpa.

Strona skarżąca nie zgodziła się również ze stanowiskiem organu odwoławczego, że nie ma przeszkód, by decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Uzasadniając stanowisko w tej sprawie Gmina odwołała się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 marca 2021 r., sygn. akt I OSK 1757/20. Wskazała, że brak jest podstaw prawnych, by zasada całościowego orzekania o zwrocie nieruchomości i wzajemnych rozliczeniach między poprzednim właścicielem lub jego spadkobiercą a Skarbem Państwa lub właściwą jednostką samorządu terytorialnego, doznała ograniczenia w postępowaniu odwoławczym. Ponadto konieczność przeprowadzenia dowodu lub nawet kilku dowodów (np. przeprowadzenie dowodu z nowego operatu szacunkowego mieści się w kompetencji organu odwoławczego do uzupełnienia postępowania wyjaśniającego, wyłączając dopuszczalność kasacji decyzji.

K.S. z siedzibą w K. zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 7, 77 i 80 kpa poprzez niewyjaśnienie całości okoliczności sprawy oraz poprzez

zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia

stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli – K.S. z siedzibą w K. ,

- art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez bezzasadne orzeczenie o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i bezzasadne uznanie, że zostały spełnione przesłanki zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu,

- art. 80 kpa poprzez dowolną a nie swobodną ocenę dowodów i wyciągniecie

wniosków nie znajdujących oparcia w zebranym w sprawie materiale dowodowym,

- art. 107 § 3 kpa poprzez brak stosownego uzasadnienia prawnego i brak przytoczenia

wszystkich przepisów prawa, na których oparta została decyzja organu, tj. pominięcie

w uzasadnieniu prawnym art. 142a w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Skarżący wniósł o uchylenie w całości decyzji Wojewody Małopolskiego i poprzedzającej ją decyzji organu l instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że już samo uzasadnienie organu II instancji zostało sporządzone w sposób niepełny. Z analizy jego treści trudno wywnioskować na jakiej dokładnie podstawie i z jakiego powodu zapadło przedmiotowe rozstrzygnięcie. W szczególności nie przeanalizowano przesłanek wymienionych w art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami warunkujących możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Zarówno organ l instancji, jak i organ odwoławczy nie wskazały w uzasadnieniu czy cel nabycia nieruchomości w drodze wywłaszczenia został określony w umowie. Jeżeli bowiem cel wywłaszczenia określony został w aktach późniejszych, nie można mówić o spełnieniu przesłanki niewykonania celu wywłaszczenia, która umożliwia następnie zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Organ naruszył również obowiązek precyzyjnego uzasadnienia prawnego swojej decyzji, bowiem nie wyszczególnił wszystkich przepisów, na których oparł swoje rozstrzygnięcie. W niniejszej sprawie bowiem niewątpliwie zastosowanie znalazł art 142a w zw. z art. 114 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jednak jego merytoryczne zastosowanie nie znalazło odzwierciedlenia w wyszczególnieniu przepisów zastosowanych przez organ. Stanowi to poważne naruszenie obowiązku prawidłowego sporządzenia uzasadnienia decyzji administracyjnej, tj. art. 107 § 3 kpa.

Brak prawidłowo sporządzonego uzasadnienia uniemożliwia zarówno stronie jak i organowi kontrolującemu decyzję w toku instancji możliwość odniesienia się do zapadłego rozstrzygnięcia. Organ w szczególności nie wskazał takich dowodów, które w sposób nie budzący wątpliwości uzasadniały, iż spełnione zostały przesłanki z art. 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z samej treści uzasadnienia decyzji wynika, iż organ nie ustalił wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Małopolski wniósł o oddalenie skarg i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Rozpoczynając, wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skargi okazały się być bezzasadna.

W związku z brakiem możliwości przeprowadzenia rozprawy zdalnej, stosownie do treści art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych ( DZ.U. z 2020r.poz.1842 t.j. z późn. zmianami), w sprawie zarządzono przeprowadzenie posiedzenia niejawnego celem rozpoznania sprawy.

Rozpocząć należy od kwestii bardziej formalnej, a więc czy można w jednej decyzji zawrzeć rozstrzygnięcie dotyczące zwrotu nieruchomości i jednocześnie uchylające wyrzeczenie organu I instancji w przedmiocie odszkodowania, w trybie art. 138 § 2 k.p.a.

W tym przedmiocie należy zacząć od przytoczenia wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 grudnia 2020 r. I OSK 1619/20, LEX nr 3166951: "Nie można uznać, że orzeczenie o zwrocie nieruchomości następuje pod warunkiem jednoczesnego orzeczenia o zwrocie odszkodowania". W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd ten wskazał, że: "Wojewoda (...) w decyzji z dnia (...) października 2019 r. powołał dwie podstawy prawne rozstrzygnięcia organu odwoławczego, a mianowicie: art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. Przyczyną wskazania takiej podstawy prawnej było, jak się wydaje, stanowisko, że wspomniane zagadnienia mogą być dwiema sprawami administracyjnymi w sensie materialnym. Jak wskazuje bowiem Wojewoda w okolicznościach sprawy istnieje wątpliwość, czy odszkodowanie ustalone z tytułu wywłaszczenia zostało faktycznie wypłacone. W orzecznictwie wyrażany jest pogląd, według którego decyzja w sprawie zwrotu nieruchomości jest decyzją podzielną (tak na przykład: wyrok WSA w Krakowie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II SA/Kr 739/17; wyrok NSA z dnia 3 lutego 2016 r., sygn. akt 1143/140). Przepisy procesowe ani materialne nie posługują się pojęciem decyzji podzielnej. Takie pojęcie nie jest również formułowane w doktrynie prawa administracyjnego. Owa "podzielność" powinna być raczej konsekwencją stanowiska, że w sensie materialnym regulacje dotyczące zwrotu nieruchomości oraz związane z nimi stany faktyczne mogą dopuszczać wyodrębnienie więcej niż jednej sprawy administracyjnej w przedmiocie zwrotu nieruchomości". W wyroku z dnia 21 grudnia 2017 r. II SA/Ke 252/17, LEX nr 2436001 WSA w Kielcach wyraźnie zaznaczył, że brak przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Obszerniej na ten temat wypowiedział się WSA w Krakowie w wyroku z dnia 1 lutego 2018 r. II SA/Kr 1464/17, LEX nr 2448876: "1. Przepis art. 138 k.p.a. zawiera zamknięty katalog decyzji organu odwoławczego. Oznacza to, że organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania decyzji o sentencji innej, niż wymienione w tym przepisie. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego może mieć charakter reformatoryjny - jeżeli pozwala na to zebrany zarówno przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym materiał dowodowy albo kasacyjny - jeżeli luki w materiale dowodowym nie pozwalają na merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy. W stosunku do jednego przedmiotu sprawy administracyjnej nie może być, co do zasady, wydane jednocześnie rozstrzygnięcie reformatoryjne i kasacyjne. Odpowiedzieć należy zatem na pytanie, czy przedmiot postępowania był podzielny, bo tylko wówczas możliwe jest wydanie przez organ odwoławczy decyzji merytorycznej co do części rozstrzygnięcia organu I instancji, a co do drugiej części - decyzji kasacyjnej. Podzielność decyzji zachodzić może tylko wówczas, gdy pomiędzy rozstrzygnięciem co do istoty zawartym w jednym punkcie decyzji a rozstrzygnięciem kasacyjnym zawartym w drugim punkcie decyzji brak jest jakichkolwiek więzi. W przeciwnym przypadku, gdy decyzja nie posiada cech kwalifikujących przedmiot rozstrzygnięcia jako podzielny, niedopuszczalne jest odrębne rodzajowo orzeczenie organu odwoławczego co do różnych części decyzji organu I instancji. 2. Nie ma przeszkód, aby decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości i zwrocie odszkodowania mogła być uchylona tylko w części dotyczącej odszkodowania. Oba te elementy stanowią samodzielne, z punktu widzenia materialnoprawnego, sprawy administracyjne".

Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę w pełni podziela konkluzję zaakcentowaną we wskazanych wyrokach, dotyczącą możliwej "samodzielności" sprawy o zwrot i o odszkodowanie. Stanowi to odpowiedź na zarzuty zawarte w skargach w tym zakresie.

W kwestii zasadności zastosowania w przedmiocie ustalenia zwaloryzowanego odszkodowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a. (punkt II zaskarżonej decyzji), strony nie przedstawiły zarzutów. Niemniej Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Wojewody Małopolskiego.

Przechodząc do meritum, a więc do kwestii orzeczonego zwrotu nieruchomości, przypomnieć trzeba wskazania NSA zawarte w wyroku uchylającym wcześniejsze rozstrzygnięcie sądowe. Sąd ten wskazał, że w zakresie ustalenia, czy na przedmiotowej nieruchomości zrealizowano w poprzednich latach cel wywłaszczenia, organ I instancji całkowicie pominął ustalenie, jakie były losy spornej nieruchomości po roku 1986, kiedy przedmiotową nieruchomość przekazano odpłatnie w użytkowanie, na czas nieokreślony Przedsiębiorstwu Budownictwa Produkcji Przemysłowej "[...]" i wydano dla tego Przedsiębiorstwa pozwolenie na budowę zaplecza produkcyjno – usługowego. NSA podkreślał, że nie ustalono i nie podjęto próby ustalenia, czy Zjednoczenie Budownictwa Przemysłowego [....] przystąpiło do realizacji inwestycji objętej pozwoleniem z 1978r. oraz czy zakończono roboty budowlane, zaś obecny stan nieruchomości nie mógł dać jednoznacznej odpowiedzi na to pytanie. Wobec tego nie ustalono wszystkich faktów koniecznych dla rozstrzygnięcia sprawy.

Z uwagi na powyższe, celem zreasumowania stanu faktycznego, należy przytoczyć ponownie ustalenia w przedmiocie historii nieruchomości.

W dniu 20 kwietnia 1977r. zapadła decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego budowy zaplecza produkcyjno – usługowego "[....] " w K. – B. /k.84/. Na k. 251 uwidoczniono mapę planu realizacyjnego z 1977r., obejmującą działkę nr [....] oraz [....]. W dniu 27.10.1978r. w powołaniu się m.in. na wskazany plan realizacyjny budowy zaplecza produkcyjno – usługowego "[.....] " w K. – B. została zawarta umowa sprzedaży tej nieruchomości (działki nr [....]) w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości. W dniu 17.11.1978r. Urząd Dzielnicowy K. wydał decyzję udzielającą Zjednoczeniu Budownictwa Przemysłowego "[....] l" pozwolenia na budowę inwestycji obejmującej budowę zaplecza Przedsiębiorstwa Budownictwa Przemysłowego [....] w zakresie objętym planem realizacyjnym zagospodarowania terenu /k.63/

W dniu 15 marca 1984r. Naczelnik Dzielnicy K. przesłał do dyrektora [....] pismo, w którym wskazał, że zalega opuszczony plac budowy, dostępny dla osób trzecich, ze śladami kradzieży np. elementów ogrodzenia; pozostawienie tak znacznego majątku w bezczynności i oczekiwaniu na dofinansowanie uznał za nieprawidłowe gospodarowanie i wezwał o przedłożenie informacji o podjętych decyzjach /k.346 i 347/. Stan budowy dokumentowała karta informacyjna, z której wynikało, że budowa została przerwana w styczniu 1981r./k.351/. W odpowiedzi z dnia 28.03.1984r. [....] wskazał, że stan nieruchomości wynika z uznania jej przez władze za przeznaczoną do zaniechania, że na terenie tym magazynowano elementy prefabrykowane, nadto [....] ma dla zaplecza korzystniejszy teren w B., uzbrojony, co przyspieszy realizację /k.358/.

W dniu 27.07.1985r. Dzielnicowy Urząd K. wydał decyzję o przekazaniu w użytkowanie odpłatne na czas nieokreślony Przedsiębiorstwu Budownictwa produkcji Przemysłowej [....] nieruchomości, w tym działki nr [....] , celem realizacji zaniechanego przez [....] zadania inwestycyjnego tj. zaplecza produkcyjno – usługowego /k.65/. W dniu 29 lipca 1985r. protokołem zdawczo – odbiorczym przekazano nieruchomość /k.64/.

W dniu 6.09.1985 [....] poinformował Urząd Dzielnicowy K. o zamiarze rozpoczęcia produkcji pustaków żużlobetonowych, zwracając się o wydanie opinii lokalizacyjnej dla zadania inwestycyjnego - zaplecza produkcyjno – usługowego [....] /k.350/. W dniu 20.09.1985r. [.....] wystąpił o wydanie pozwolenia na budowę zaplecza produkcyjnego dla celów produkcji pustaków żużlobetonowych /k.356/. W dniu 2.10.1985r. Urząd Dzielnicowy wyraził zgodę na przejęcie terenu wraz z rozpoczętą budową zaplecza i wskazał, że zmiana sposobu użytkowania (produkcja pustaków) wymaga opracowania stosownej dokumentacji /k.352/. Z dnia 2.12.1985r. pochodzi zestawienie nakładów [....] na przedmiotową nieruchomość jako załącznik do umowy kupna – sprzedaży /k.18/. Z kolei w dniu 11.12.1985r. sporządzono inwentaryzację zakresu rzeczowego wykonanych robót /k.20/. Wynika z niej, że główny budynek warsztatowy został wykonany w zakresie stóp fundamentowych, 5 rzędów słupów i płyt ściennych, stolarnia i zbrojownia - w zakresie fundamentów i osadzenia słupów i stropodachu, kotłownia – w zakresie fundamentów, słupów, zaś zbiornik wody pitnej – w zakresie robót ziemnych; wykonano także ok. 70 % ogrodzenia. W dniu 9 lipca 1986r. [.....] wystąpił do Urzędu Dzielnicowego o wydanie pozwolenia na budowę zaplecza w W. co do głównego budynku warsztatowego, budynku stolarni i zbrojeń oraz budynku kotłowni, jako kontynuacji zadania inwestycyjnego wstrzymanego w 1980r./k.61/. W dniu 14 sierpnia 1986r. udzielono [....] pozwolenia na budowę zaplecza produkcyjno – usługowego w części obejmującej główny budynek warsztatowy, budynek stolarni i zbrojeń oraz budynek kotłowni /k.62/. Nieruchomość pod względem zagospodarowania wyglądała w roku 1987 tak samo, jak w roku 1982 /k.320 i 321/.

Z ustaleń organów wynika, że Przedsiębiorstwo [.....] zarządzeniem z dnia 28.06.1993r. zostało zlikwidowane i z dniem 6.08.1993r. wykreślone z rejestru przedsiębiorstw państwowych.

Należy teraz wskazać, że jak wynika z akt sprawy, mimo starań organów brak jakichkolwiek dokumentów obrazujących losy nieruchomości między rokiem 1987 a 2002r. Dopiero bowiem w 2002r. po wszczęciu niniejszego postępowania, udokumentowano stan nieruchomości protokołem z 6.06.2002r. /k.9/. Co do przedmiotowej działki wywłaszczonej l.kat. [....] wskazano, że stanowi ona obszar wysypany żużlem, od strony ulicy [....] stoją na niej 2 rzędy słupów, które miały służyć do wybudowania hali, oraz znajduje się tamże 5 rzędów wiat służących jako stanowiska handlowe. Na końcu parceli stwierdzono istnienie obszaru porośniętego niekoszoną trawą z sześcioma mniejszymi słupami betonowymi przygotowanymi do budowy hali. Wszystkie słupy były pozostałością po [.....] .

W ocenie Sądu do czasu złożenia wniosku o zwrot - stan nieruchomości, w zakresie trwałej zabudowy, nie zmienił się od momentu przejęcia działki przez [....] Wskazane przedsiębiorstwo nie dokonało na niej żadnych nakładów i w 1993r. przestało istnieć. Z kolei trudno jest ustalić jednoznacznie losy nieruchomości po tej dacie, ale skoro z protokołu rozprawy z czerwca 2002r. wynika, że były tam stoiska handlowe, przy jednoczesnym braku jakichkolwiek umów przedłożonych przez Gminę, należy wnioskować, że nieruchomość była użytkowana nieformalnie. Dopiero bowiem (zgodnie z ustaleniami organu I instancji) umową z 25 lipca 2002r., po złożeniu wniosku o zwrot nieruchomości, Gmina zawarła umowę o oddaniu nieruchomości w dzierżawę na 20 lat Fundacji P. z siedzibą w K. Można też przypuścić, że wcześniej, w zakresie używania nieruchomości do handlu, to właśnie Fundacja w jakimś okresie czasu posiadała nieformalnie nieruchomość, jako że przedstawiciel Fundacji brał udział w rozprawie administracyjnej w dniu 6 czerwca 2002r. i zabierał głos co do opisu stanu nieruchomości /k.8 verte/, co miało miejsce jeszcze przed zawarciem wspomnianej umowy dzierżawy. Należy też odnotować, że z dniem 29.09.2006r. wypowiedziano umowę Fundacji /k.146/.

W istocie losy nieruchomości po czerwcu 2002r. nie mają już znaczenia, jako że chodzi o okres po złożeniu wniosku o zwrot. Należy jedynie dla porządku wskazać, że w dniu 18.10.2006r. protokolarnie przekazano nieruchomość w zarząd Zarządowi Budynków Komunalnych w K. /k.145/. W protokole zaznaczono, że obiekty drewniane (dla handlu) pozostają w dyspozycji Fundacji P. z siedzibą w K. do czasu usunięcia niektórych; co do części nie ustalono ich właścicieli. W dniu 25.06.2009 i 30.04.2009 zawarto umowę dzierżawy z firmą S. Sp. z o.o. z przeznaczeniem co do działki nr 100/5 na plac manewrowy /k. 236 i 235/. W dniu 8 stycznia 2014r. Gmina zawarła umowę dzierżawy z firmą "[....] " dla celów prowadzenia działalności sportowo – rekreacyjnej /k.326/, zaś w dniu 8 kwietnia 2016r. – z K.S. w K. w celu budowy placu manewrowego ośrodka doskonalenia techniki jazdy i prowadzenia działalności sportowej. W tej ostatniej umowie zaznaczono, że nieruchomość jest zabudowana dwiema niedokończonymi halami w złym stanie technicznym.

Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że celem wywłaszczenia była budowa zaplecza produkcyjno – usługowego dla przedsiębiorstwa [....] . Wynika to z umowy sprzedaży, która odwołuje się do decyzji zatwierdzającej plan realizacyjny. Przedsiębiorstwo to rozpoczęło prace budowlane, doprowadzając do powstania częściowo dwóch hal ( główny budynek i kotłownia w postaci fundamentów i słupów), które w 1985r. znajdowały się w stanie surowym otwartym, poza stolarnią i zbrojownią, gdzie wykonano stropodach i zamontowano ślusarkę okienną /k.20/. Taki teren przekazano [.....] , które to przedsiębiorstwo nie kontynuowało budowy, co wynika z porównania inwentaryzacji wykonanych robót z 1985r. /k.20/ z opisem stanu nieruchomości z czerwca 2002 /k.8/. Należy bowiem zauważyć, że wyposażenie budowli w postaci słupów w ściany (między słupami) poprzez zabudowanie pustakami i ocieplenie styropianem, z otworami okiennymi i drzwiowymi, z oknami i drzwiami w niektórych z nich, miało miejsce dopiero po 2002r., co wynika z oględzin dokonanych w dniu 27 listopada 2008r./k.173/. Wskazany protokół zawiera także zapis, że nie stwierdzono istnienia 5 rzędów wiat handlowych /k.172/.

Jak wspomniano, brak jakichkolwiek dowodów na kontynuację prac przez [....] , przy czym to przedsiębiorstwo miało bardziej sprecyzowany profil działalności w zakresie zaplecza produkcyjno – usługowego; mianowicie miało tamże prowadzić produkcję pustaków. Tak więc ogólny cel wywłaszczenia, dla budowy zaplecza produkcyjno – usługowego ( [....] ) został doprecyzowany jako: dla budowy zaplecza produkcyjno – usługowego w celu produkcji pustaków. Jak to już naprowadzono, [.....] nie prowadził robót budowlanych ani też tym bardziej żadnej produkcji, a w 1993r. przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane. Od tego czasu nieruchomość nie została formalnie zadysponowana przez Gminę [...], a nieformalnie była wykorzystywana jako miejsce do handlu w prowizorycznych kioskach i wiatach.

Jak wynika z powyższego, ani [.....] , ani tym bardziej [....] nie zrealizowały na nieruchomości wskazanego wyżej celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu, wykorzystanie nieruchomości w sposób nieformalny dla handlu w sposób oczywisty nie jest realizacją tego celu, jak również nie stanowi dozwolonej modyfikacji celu wywłaszczenia. Jest to bowiem z gruntu odmienny sposób korzystania, a w dodatku nie wykorzystuje on zaplecza produkcyjno – usługowego, którego budowa nie została dokończona. Z tego względu, zdaniem Sądu, zaistniały przesłanki z art. 136 ust. 3 i 137 ustawy o gospodarce nieruchomościami dla zwrotu przedmiotowej nieruchomości. Przypomnieć bowiem trzeba, że "Wywłaszczona nieruchomość nie może być wykorzystana do innych celów niż realizacja celu określonego w decyzji o wywłaszczeniu. Ta podstawowa zasada prawa wywłaszczeniowego zawarta w przepisie art. 136 ust. 1 u.g.n. stanowi gwarancję, że instytucja wywłaszczenia nieruchomości nie będzie wykorzystywana w sposób sprzeczny z jego ratio legis, np. do przebudowy stosunków własnościowych w społeczeństwie lub nadużywana ponad potrzeby wynikające z celów społecznych, które nie mogą być zrealizowane w inny sposób jak przez odjęcie lub ograniczenie prawa własności do nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego" (tak wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 września 2018 r. II SA/Po 1217/17 LEX nr 2554869). Ten sam Sąd w wyroku z dnia 4 kwietnia 2018 r. IV SA/Po 14/18, LEX nr 2478214 wskazał, że "Tylko ewentualna zmiana celu wywłaszczenia rozumiana jako zmiana jakościowa inwestycji wymienionej w akcie wywłaszczeniowym, może być uznana za jego niezrealizowanie. Natomiast modyfikacja inwestycji mieszcząca się w celu uzasadniającym wywłaszczenie lub w celu bardzo zbliżonym, czyli modyfikacja nie zmieniająca charakteru celu wywłaszczenia nie świadczy o niezrealizowaniu celu wywłaszczenia". Jak już wspomniano, w przedmiotowej sprawie nie może być mowy o modyfikacji celu wywłaszczenia, a wyłącznie o jego niezrealizowaniu. Jak to bowiem trafnie ujął WSA w Krakowie w wyroku z dnia 4 lutego 2022 r. II SA/Kr 1196/21, LEX nr 3307554: " Realizacja celu wywłaszczenia zawsze musi być rozumiana, jako celowe działania organów lub innych uprawnionych podmiotów, mających realizować cele, dla których wywłaszczenia dokonano. Brak zagospodarowania terenu lub zagospodarowania go sprzecznie z choćby ogólnie określonym celem wywłaszczenia, nie może być uznane za realizację celu wywłaszczenia i stanowić podstawy do odmowy zwrotu nieruchomości, o ile spełnione zostaną pozostałe przesłanki, o których mowa w art. 136 u.g.n.".

Z powyższych przyczyn, skoro zostały spełnione przesłanki z art. 136 ust. 3 oraz 137 u.g.n., oraz wobec faktu, że nie zachodzą wskazane w skargach naruszenia prawa materialnego i procesowego, na zas. art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.