Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1916/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-07-11 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6531 Dotacje oraz subwencje z budżetu państwa, w tym dla jednostek samorządu terytorialnego
Hasła tematyczne: Finanse publiczne
Skarżony organ: Minister Finansów
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c, art. 200
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 107 § 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 169 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2016 poz 1870
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Jadwiga Smołucha (spr.), Sędzia WSA - Tomasz Zawiślak, Protokolant st. specjalista - Monika Włochińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lipca 2017 r. sprawy ze skargi Mi. Ł. na decyzję Ministra Finansów (obecnie Ministra Rozwoju i Finansów) z dnia [...] maja 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty przypadającej do zwrotu z tytułu wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem części dotacji celowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Ł. z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]; 2. zasądza od Ministra Rozwoju i Finansów na rzecz M. Ł. kwotę 585 zł (pięćset osiemdziesiąt pięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

W budżecie państwa na lata 2012, 2013 i 2014 zaplanowano dotację celową dla jednostek samorządu terytorialnego województwa [...] na realizację zadania publicznego z zakresu pomocy społecznej "Wypłacanie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania". Wynagrodzenie to jest wypłacane przez gminę ze środków budżetu państwa jako zadanie zlecone z zakresu administracji rządowej realizowane przez gminę (art. 18 ust. 1 pkt 9 i ust. 2-3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 163, ze zm., dalej jako "ustawa o pomocy społecznej").

W związku z powzięciem informacji o wykorzystaniu części ww. dotacji celowej na wypłatę wynagrodzeń dla kuratorów osób częściowo ubezwłasnowolnionych, pismem z 3 września 2015 r. Zastępca Dyrektora Wydziału Polityki Społecznej [...] Urzędu Wojewódzkiego wystąpił do Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] o obliczenie kwot środków dotacji celowej wykorzystanych na wynagrodzenia dla kuratorów, wraz z odsetkami i o ich zwrot na konto [...] Urzędu Wojewódzkiego.

Odpowiadając na wezwanie Dyrektor MOPS w [...] w piśmie z 7 października 2015 r. wyjaśnił, że kwoty wynagrodzeń wypłaconych kuratorom osób częściowo ubezwłasnowolnionych, przyznanych przez sąd wyniosły:

1) w 2012 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych kuratorom 6 604,84 zł, w tym: 5 204,84 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 16.08.2012 r., 1 400 zł - data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 6.11.2012 r.

2) w 2013 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych kuratorom 8 400 zł, w tym: 700 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 23.01.2013 r., 700 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 26.02.2013 r., 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 18.03.2013 r., 700 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 12.04.2013 r., 700 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 23.05.2013 r., 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 5.06.2013 r., 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...]– 9.08.2013 r., 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 19.12.2013 r.

3) w 2014 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych kuratorom 4 468,51 zł, w tym: 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 24.07.2014 r., 1 400 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 10.01.2014 r., 448,39zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...]– 4.03.2014 r., 100 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 6.08.2014 r., 1 120 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 5.12.2014 r.

4) w 2015 r. łączna kwota wynagrodzeń wypłaconych kuratorom 5 353,57 zł, w tym: 5 353,57 zł – data otrzymania środków przez MOPS w [...] – 13.01.2015 r.

W ocenie MOPS wypłacone świadczenia nie mają charakteru nienależnie pobranych.

Wobec braku zwrotu ww. kwot Wojewoda [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjne wobec Miasta [...] w sprawie zwrotu wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem dotacji celowej z budżetu państwa w latach 2012 - 2014 w wysokości 19 473,35 zł, przyznanej na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej, tj. wypłacenie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Natomiast o kwotę środków wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem w 2015 r. został pomniejszony plan dotacji w rozdziale 85219 § 2010 oraz kwoty przekazywanych środków w kolejnych miesiącach 2015 r. w wyższej wymienionej klasyfikacji budżetowej.

[...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...] wydał decyzję nr [...], którą zobowiązał gminę do zwrotu kwoty 19 473,35 zł w trybie art. 169 ust.1 pkt.1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o finansach publicznych ( Dz. U. z 2013r. poz. 885 ze zm., dalej ustawa o finansach publicznych lub u.f.p.), jako wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem część dotacji celowej, udzielonej z budżetu państwa w latach 2012 - 2014 na realizację zadania z zakresu pomocy społecznej "Wypłacanie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania", wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania dotacji z budżetu państwa, wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem, tj. od dnia 14 sierpnia 2012 r. od kwoty 5 204,84 zł, od dnia 5 listopada 2012 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 22 stycznia 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 25 lutego 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 15 marca 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 11 kwietnia 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 22 maja 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 4 czerwca 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 9 sierpnia 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 18 grudnia 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 9 stycznia 2014 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 3 marca 2014 r. od kwoty 448,39 zł, od dnia 22 lipca 2014 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 4 sierpnia 2014 r. od kwoty 100 zł, od dnia 3 grudnia 2014 r. od kwoty 1 120,12 zł.

Po rozpatrzeniu odwołania Miasta [...] od decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. Minister Finansów (dalej: "minister" lub "organ odwoławczy"), decyzją z [...] maja 2016 r. nr [...] uchylił decyzję wojewody w części dotyczącej określenia terminu, od którego należy naliczyć odsetki w sprawie i orzekając co do istoty sprawy stwierdził, że odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, należy liczyć: od dnia 16 sierpnia 2012 r. od kwoty 5 204,84 zł, od dnia 6 listopada 2012 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 23 stycznia 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 26 lutego 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 18 marca 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 12 kwietnia 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 23 maja 2013 r. od kwoty 700 zł, od dnia 5 czerwca 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 9 sierpnia 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 19 grudnia 2013 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 10 stycznia 2014 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 4 marca 2014 r. od kwoty 448,39 zł, od dnia 24 lipca 2014 r. od kwoty 1 400 zł, od dnia 6 sierpnia 2014 r. od kwoty 100 zł, od dnia 5 grudnia 2014 r. od kwoty 1 120,12 zł.

W pozostałej części minister utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 885, ze zm.), dotacje są to podlegające szczególnym zasadom rozliczania środki z budżetu państwa. Beneficjent dotacji otrzymując takie środki zobowiązany jest do efektywnego i zgodnego z obowiązującymi przepisami wykorzystania dotacji kierując się zasadą legalności, celowości i gospodarności. Ponieważ środki tworzące budżet państwa podlegają szczególnej ochronie, interpretacja przepisów dotyczących wydatkowania dotacji powinna być dokonywana ścieśniająco, z prymatem wykładni językowej. Powołując się na treść art. 169 w związku z ust. 1 pkt 1, ust. 4 i 5 pkt 1 ustawy o finansach publicznych organ odwoławczy wskazał, że dotacje udzielone z budżetu państwa wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, podlegają zwrotowi do budżetu państwa wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 tego przepisu (art. 169 ust. 1 pkt 1 ustawy). Organ zauważył, że pojęcie "przeznaczenie dotacji" nie jest wprost zdefiniowane w ustawie o finansach publicznych, jednak zgodnie z orzecznictwem sądowoadministracyjnym, wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem należy interpretować ściśle. Otrzymanie środków przyznanych w formie dotacji celowej stanowi bowiem upoważnienie do dokonywania wydatków tych środków jedynie na te cele, na jakie zostały przyznane. Organ odwoławczy podniósł, że dotację celową przyznano skarżącej w latach 2012 - 2014 na sfinansowanie zobowiązań Skarbu Państwa z tytułu wypłacania wynagrodzeń za sprawowanie opieki (art. 18 ust. 1 pkt 9 ustawy o pomocy społecznej) oraz na koszty obsługi tego zadania (art. 18 ust. 2 i 3 ww. ww. ustawy). Zdaniem organu oznacza to, że dotacja została przekazana wyłącznie na wypłatę wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania. Wykorzystanie środków pochodzących z dotacji celowej na wypłatę wynagrodzeń należnych kuratorowi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej stanowi wykorzystanie dotacji niezgodne z przeznaczeniem. Minister nie podzielił więc poglądu skarżącego, że przyznana dotacja celowa z budżetu państwa na wypłatę wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania obejmuje swoim zakresem również wypłatę wynagrodzeń dla innych podmiotów (kuratora ustanowionego przez sąd dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej). Organ odwoławczy stwierdził, że zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy, a te obejmują sprawy pomocy społecznej, w tym ośrodków i zakładów opiekuńczych. Niemniej jednak, stosownie do art. 18 ust. 1 pkt 9 i ust. 2 ustawy o pomocy społecznej, do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki. Środki na realizację i obsługę zadań, o których mowa w ust. 1, zapewnia budżet państwa. Zgodnie bowiem z art. 53a ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, wynagrodzenie za sprawowanie opieki wypłaca się w wysokości ustalonej przez sąd. Minister podkreślił, że wypłacanie wynagrodzenia ze środków publicznych (w tym przypadku z budżetu państwa) ma charakter wyjątkowy. Co do zasady bowiem, wynagrodzenie opiekuna pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona.

Miasto [...] zaskarżyło powyższą decyzję ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2015 r. oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 18 ust. 2 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 9 oraz art. 53 a ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez przyjęcie, że wypłata wynagrodzenia kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej nie stanowi zadania, na którego realizację środki zapewnia budżet państwa

2) naruszenie art. 179 § 1 w związku z art. 178 § 2 i art. 162 § 3 k.r.o. poprzez odmowę przyjęcia, że podstawą ustalenia czy kuratorowi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej przysługuje prawo do wynagrodzenia oraz zasad jego ustalenia i wypłaty stanowi regulacja dotycząca wypłaty wynagrodzenia dla opiekuna prawnego;

3) naruszenie art. 169 ust. 1 i ust. 4, ust. 5 i ust. 6 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na uznaniu, że dotacja przekazana Miastu [...] na realizację zadania "Wypłacanie wynagrodzenia przyznanego opiekunowi przez sąd opiekuńczy za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania" została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, a także zastosowanie tego przepisu poprzez określenie kwoty dotacji do zwrotu, w sytuacji gdy dotacja nie została pobrana w nadmiernej wysokości;

4) naruszenie art. 6 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej decyzji i w konsekwencji nieusunięcia naruszeń prawa popełnionych przez organ, wydanie przez organ odwoławczy decyzji naruszającej prawo materialne i procesowe.

W odpowiedzi na skargę minister wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przede wszystkim w odniesieniu do stanu faktycznego sprawy sąd wskazuje, że nie ma sporu między stronami, co do wysokości kwot wydatkowanych przez skarżącą na pokrycie kosztów wynagrodzenia kuratorów w latach 2012 – 2014, jak również co do podstawy ich wydatkowania przez skarżącą gminę – wypłaty następowały na podstawie prawomocnych postanowień sądów o przyznaniu wynagrodzenia kuratorom ustanowionym dla osób częściowo ubezwłasnowolnionych.

Kuratela konstrukcyjnie zasadniczo nie różni się od opieki gdyż obie te instytucje stanowią formę pieczy prawnej nad osobą lub majątkiem. W k.r.o. ustawodawca zawarł jedynie przepisy ogólne odnoszące się do kurateli (art. 179 i 180), a w pozostałym zakresie odsyła do odpowiedniego stosowania przepisów regulujących opiekę nad osobą małoletnią, która została uregulowana w k.r.o. w sposób kompleksowy. Kuratela stanowi wprawdzie instytucję bardzo zróżnicowaną, gdyż poza k.r.o. szereg innych ustaw przewiduje różne rodzaje kurateli, jednak kuratela nad osobą ubezwłasnowolnioną jest bardzo zbliżona do opieki nad osobą małoletnią, gdyż obie te instytucje obejmują pieczę nad osobą i nad majątkiem tej osoby. Wobec powyższego większość przepisów regulujących opiekę nad osobą małoletnią znajduje bezpośrednie zastosowanie do kurateli nad osobą ubezwłasnowolnioną.

Zgodnie z brzmieniem art. 178 § 1 k.r.o. kuratora ustanawia się w wypadkach w ustawie przewidzianych. W myśl art. 178 § 2 k.r.o. w zakresie nieuregulowanym przez przepisy, które przewidują ustanowienie kuratora, stosuje się odpowiednio do kurateli przepisy o opiece z zachowaniem przepisów poniższych. Według treści art. 162 § 1 k.r.o. sąd opiekuńczy przyzna opiekunowi za sprawowanie opieki na jego żądanie stosowne wynagrodzenie okresowe albo wynagrodzenie jednorazowe w dniu ustania opieki lub zwolnienia go od niej. Zgodnie z art. 162 § 3 k.r.o. wynagrodzenie pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której opieka została ustanowiona, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej. Wprawdzie przepis art. 178 § 2 k.r.o. wskazuje na odpowiednie stosowanie przepisów o opiece po zachowaniu "przepisów poniższych", czyli po uwzględnieniu treści art. 179 k.r.o., to jednak brzmienie art. 179 k.r.o. nie wyklucza stosowania przepisu z art. 162 § 3 k.r.o. Treść art. 179 § 1 k.r.o. stanowi, że organ państwowy, który ustanowił kuratora, przyzna mu na jego żądanie stosowne wynagrodzenie za sprawowanie kurateli. Wynagrodzenie to pokrywa się z dochodów lub z majątku osoby, dla której kurator jest ustanowiony, a jeżeli osoba ta nie ma odpowiednich dochodów lub majątku, wynagrodzenie pokrywa ten, kto żądał ustanowienia kuratora. Wymieniony przepis nie reguluje całości sytuacji gdyż nie obejmuje przypadków gdy kurator nie może uzyskać pokrycia wynagrodzenia z majątku osoby poddanej kurateli lub osoby wnoszącej o ustanowienie kuratora, lub też w przypadku ustanowienia kuratora z urzędu. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że nieuregulowanie tej kwestii było celowym zamierzeniem ustawodawcy, skoro utrzymana została zasada odpłatności wynagrodzenia za sprawowanie funkcji kuratora. Istotne jest też to, że w praktyce kuratela nad osobą ubezwłasnowolnioną częściowo może trwać znacznie dłużej niż opieka nad osobą małoletnią, gdyż opieka ustaje z mocy prawa, gdy małoletni osiągnie pełnoletność albo gdy przywrócona zostanie nad nim władza rodzicielska (art. 170 k.r.o.). Zatem zakres regulacji przepisu art. 162 k.r.o. jest szerszy, ponieważ poza podstawą przyznania wynagrodzenia na wniosek opiekuna i sposobu przyznawania go oraz przypadkami odmowy przyznania wynagrodzenia, określa wyczerpująco źródła, z których wynagrodzenie się pokrywa. Tak też wskazał Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 28 marca 2014r. sygn. akt III CZP 6/11. Wymieniona uchwała została podjęta w odpowiedzi na pytanie prawne Sądu Okręgowego we Wrocławiu, przy stanie faktycznym sprawy odpowiadającym stanowi faktycznemu wskazanemu w niniejszej sprawie. Uchwała brzmi: "

1. W razie braku podstaw do pokrycia wynagrodzenia kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej na podstawie art. 179 § 1 k.r.o., wynagrodzenie to jest pokrywane ze środków publicznych na podstawie przepisów o pomocy społecznej (art. 162 § 3 w związku z art. 178 § 2 k.r.o. i art. 53a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, jedn. tekst: Dz.U. z 2013 r., poz. 182 ze zm.).

2. W postępowaniu o przyznanie wynagrodzenia kuratorowi osoby częściowo ubezwłasnowolnionej ze środków publicznych zainteresowanym jest gmina, na której spoczywa obowiązek wypłaty tego wynagrodzenia.

3. Postanowienie w przedmiocie wynagrodzenia kuratora osoby częściowo ubezwłasnowolnionej jest postanowieniem co do istoty sprawy, od którego przysługuje apelacja (art. 518 k.p.c.)."

W jej uzasadnieniu SN wskazał, że w przepisach kodeksu rodzinnego i opiekuńczego pojęcia "opieka" i "kuratela" nie zostały zdefiniowane. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że opieka w sensie prawnym polega na sprawowaniu pieczy nad osobą i majątkiem oraz reprezentowaniu podopiecznego, ma charakter trwały. Wyodrębniona została opieka nad małoletnim (dział I tytułu III k.r.o.), kompleksowo uregulowana, i opieka nad ubezwłasnowolnionym całkowicie (dział II tytułu III k.r.o.), do której w zakresie nieunormowanym stosuje się za pośrednictwem art. 175 k.r.o. przepisy o opiece nad małoletnim. SN zwrócił uwagę na brak jednorodności instytucji kurateli, na różne rodzaje tej instytucji i jej realizację wielu różnych celów i funkcji. Podkreślił pierwszeństwo przepisów szczególnych, regulujących ustanowienie kuratora, a dopiero w ich braku, stosowanie przepisów działu III tytułu III kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazał podstawy prawne powołania kuratora i analizując je stwierdził, że w przeważającej mierze kuratela ma charakter czasowy, natomiast w odniesieniu do kuratora ubezwłasnowolnionego częściowo jest bardzo zbliżona do opiekuna ubezwłasnowolnionego całkowicie i ma charakter trwały. W znacznej liczbie przypadków kurator jest powoływany na wniosek osoby, która tego potrzebuje (art. 600 k.p.c.) lub osoby trzeciej (tzw. kurator procesowy), rzadsze są natomiast przypadki ustanawiania kuratora z urzędu. Podkreślił, że unormowanie kurateli nie ma charakteru wyczerpującego, a zatem zgodnie z art. 179 § 2 k.r.o., w zakresie nieunormowanym, należy stosować przepisy o opiece. Oznacza to, zdaniem Sądu Najwyższego, że kuratela konstrukcyjnie nie różni się od opieki, a obie instytucje stanowią formę pieczy prawnej. Sąd ten ponownie podkreślił, że odpowiednie stosowanie przepisów o opiece do kurateli wymaga analizy każdego przypadku, w którego wyniku dochodzi do ustanowienia kuratora. Dalej wskazał, że zgodnie z art. 16 § 2 k.c., sąd ma obowiązek ustanowić z urzędu kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo. Rozważając zakresy regulacji art. 179 § 1 k.p.c. i art. 162 k.r.o. SN wskazał, iż wykładnia art. 178 § 2 k.r.o. nakazuje stosować do kurateli odpowiednio przepisy o opiece, ponieważ przepisy o kurateli nie regulują problematyki wynagrodzenia kuratora ustanowionego z urzędu, istnieje podobieństwo obu tych instytucji, a zamiarem ustawodawcy było objęcie przepisem art. 162 § 3 k.r.o. także sytuacji, w której brak podstaw do wypłacenia wynagrodzenia z majątku osoby objętej kuratelą lub wnioskującej o jej ustanowienie. SN powołał się na uzasadnienie projektu ustawy z dnia z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 220, poz. 1431), zmieniającej m. in art. 162 k.r.o., a także na zmiany w części dotyczącej ustawy o pomocy społecznej, związane z brakiem podstaw do wypłacania rodzinie zastępczej "dodatkowych świadczeń z tytułu jednoczesnej funkcji opiekuna lub kuratora". Podkreślił, że przepisy ustawy o pomocy społecznej odnoszą się do obowiązku gminy wypłacania wynagrodzenia za sprawowanie opieki (art. 18 ust. 1 pkt 3) jako zleconego jej zadania z zakresu administracji rządowej; art. 36 pkt 1h zalicza wynagrodzenie opiekuna do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, a art. 53a określa wysokość i zasady wypłaty wynagrodzenia za sprawowanie opieki. Zwrócił uwagę na fakt, że ustawa o pomocy społecznej nie ustanawia prawa do wynagrodzenia opiekuna (kuratora), gdyż zostało to uregulowane w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym; jej przepisy służą wykonaniu prawa określonego w art. 162 § 3 k.r.o. Podstawą ustalenia, czy kuratorowi osoby ubezwłasnowolnionej częściowo przysługuje takie uprawnienie, jest art. 162 § 3 w związku z art. 178 § 2 k.r.o., nie zaś przepisy ustawy o pomocy społecznej. SN podkreślił, iż rolą gminy jest wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki jako zadania zleconego z zakresu administracji rządowej, na podstawie art. 18 ust.1 pkt. 9 ustawy o pomocy społecznej. Gmina zarządza dokonanie wypłaty, nie ma podstaw do wydawania w tym względzie decyzji administracyjnej bowiem art. 53a ust. 1 zdanie pierwsze ustawy o pomocy społecznej wskazuje wprost, że wynagrodzenie wypłaca się w wysokości ustalonej przez sąd. Sąd Najwyższy wypowiedział się też o roli gminy jako strony postępowania sądowego o przyznanie wynagrodzenia wskazując na istotę interesu prawnego w postępowaniu nieprocesowym i nie znajdując uzasadnienie do udziału Skarbu Państwa w postępowaniu w przedmiocie przyznania kuratorowi wynagrodzenia, ponieważ interesu gminy nie przesądza źródło finansowania, a jej działanie podyktowane jest w istocie chronieniem interesu Skarbu Państwa. Jego celem jest wykonanie postanowienia sądu ze środków, które przekazane zostały gminie do dyspozycji. SN podkreślił, że postępowanie w przedmiocie przyznania wynagrodzenia jest samodzielnym postępowaniem co do istoty sprawy i nie stanowi kontynuacji postępowania o ustanowienie kuratora dla osoby ubezwłasnowolnionej częściowo, do kręgu jego uczestników należą jedynie te osoby, których interesu dotyczy wynik postępowania.

Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela tezy przytoczonej uchwały i nie znajduje podstaw do odstąpienia od stanowiska w niej wyrażonego.

Sąd powszechny przesądził orzeczeniem o wynagrodzeniu kuratora dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej, płatnym ze środków publicznych, czyli według treści art. 178 § 2 w zw. z art. 162 § 3 k.r.o. Środki publiczne to środki przewidziane ustawą o pomocy społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 36 pkt.1 ppkt. h tej ustawy świadczeniami z pomocy społecznej są świadczenia pieniężne - wynagrodzenia należne opiekunowi z tytułu sprawowania opieki przyznane przez sąd. Natomiast według treści art. 18 ust. 1 pkt. 9 do zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowanych przez gminę należy wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki, a środki na realizację i obsługę tych zadań zapewnia budżet państwa ( art. 18 ust.2). Nie ma podstaw prawnych aby doszukiwać się w ustawie o pomocy społecznej, do której stosowania odsyła art. 162 § 3 k.r.o., przepisów odsyłających w przedmiotowej materii do stosowania ustawy o samorządzie gminnym. Tym samym przywołane przepisy ustawy kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz ustawy o pomocy społecznej stanowiąc o wynagrodzeniu za sprawowanie opieki (lub kurateli dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej) określają cel dotacji dla gminy. Jednocześnie ustalają podmioty, które o tym decydują, w tym w sposób jednoznaczny przypisują rolę stanowiącą sądom powszechnym orzekającym o ustaleniu wynagrodzenia dla opiekuna prawnego osoby całkowicie ubezwłasnowolnionej oraz odpowiednio wynagrodzenia dla kuratora ustanowionego dla osoby częściowo ubezwłasnowolnionej.

Przyznane skarżącej kwoty dotacji celowych na lata 2012 – 2014 r. zostały określone w pismach Wojewody [...], informujących skarżącą o wysokości dotacji, jako dotacja z przeznaczeniem na "wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki oraz na obsługę tego zadania - zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 9 oraz ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej". Zatem wypłata przez skarżącą wynagrodzeń dla kuratorów przyznanych prawomocnymi postanowieniami sądów nie stanowiła wykorzystania dotacji celowej w sposób niezgodny z jej przeznaczeniem, o którym mowa w art. 169 ust.1.pkt.1 u.f.p.

Mając powyższe na uwadze sąd uznał, że w sprawie doszło do naruszenia zarówno przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. kodeks postępowania administracyjnego ( Dz. U. z 2016r. poz. 23 j.t. ze zm.), jak i wyżej wymienionych przepisów prawa materialnego poprzez błędną ich wykładnię oraz błędne zastosowanie, w sposób wpływający na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ jest zobowiązany uwzględnić powyższe wskazania sądu. Z tych względów sąd orzekł jak w wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit a i c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2016r. poz.718 j.t. ze zm., dalej p.p.s.a.). O kosztach postępowania sąd orzekł zgodnie z art. 200 p.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się uiszczony przez skarżącą wpis od skargi w kwocie 585 zł.