Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 483/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 219 w zw. z art. 248 § 3, art. 247, art. 306a  § 2  pkt 1, art. 306a § 3
journal: Dz.U. 2017 poz 201
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art. 134 §1, art. 145 §1 lit. a ic w zw. z art. 135, art 200, art. 205 w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Kiersnowska - Tylewicz Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Asesor sądowy WSA Maria Grzymisławska - Cybulska (spr.) Protokolant: ref. staż. Karolina Samolczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r., nr [...]; II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej kwotę [...],- zł ( słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] 2016r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza P. znak: FnP- [...] z dnia [...] 2016r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia.

Powyższe decyzje wydano w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

Wnioskiem sporządzonym dnia 11 września 2013r. i złożonym w dniu 16 września 2013 r. B. C. (dalej również jako: Skarżąca) wystąpiła do Burmistrza P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin w dniu 20 lipca 2012 r. powierzchni budynków oraz gruntów położonych w P., przy ul. [...] stanowiącej działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...] 2013r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin. Wskutek złożonego zażalenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] 2014r. nr SKO - [...]/13 utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza P.. Na skutek złożonej przez B. C. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 09 września 2015 r. sygn. I SA/Po 45/15 uchylił postanowienia obydwu instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowieniem z dnia [...] 2015r. nr [...] Burmistrz P. orzekł o odmowie wydania B. C. zaświadczenia, o którego wydanie zwróciła się wnioskiem z dnia 16 września 2013r.

Wnioskiem sporządzonym dnia 21 czerwca 2016 r. i złożonym w siedzibie organu dnia 27 czerwca 2016r. działający w imieniu Skarżącej pełnomocnik wystąpił do Burmistrza Miasta i Gminy P. o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin przeprowadzonych w dniu 20 lipca 2012r. na nieruchomości położonej w P., przy ul. [...] stanowiącej działki: nr [...], [...], [...], [...], [...] i [...].

Postanowieniem z dnia [...] 2016r. nr [...] Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił wydania zaświadczenia, o którego wydanie Skarżąca zwróciła się wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r.

W przewidzianym ustawą terminie Skarżąca od tego postanowienia wniosła zażalenie na skutek, którego Samorządowe Kolegium Odwoławcze wydało decyzję w dniu [...] 2016 r. którą stwierdziło nieważność postanowienia Burmistrza P. znak: FnP- [...] z dnia [...] 2016r. w sprawie odmowy wydania zaświadczenia, wskazując, że postanowienie to dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem ostatecznym.

Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że skoro w niniejszej sprawie Burmistrz P. wydał w dniu. [...] 2015r. postanowienie nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia, które jest postanowieniem ostatecznym, to postanowienie z dnia [...] 2016r. nr [...], jako orzeczenie dotyczące sprawy już poprzednio rozstrzygniętej innym postanowieniem, wypełnia przesłanki przepisu art. 247 § 1 pkt. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2012, poz. 749).

Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję własną z dnia [...] 2016r.

Na tę decyzję B. C. wniosła skargę domagając się uchylenia obydwu decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz postanowienia Burmistrza P., a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze podniesiono zarzuty naruszenia art. 145 § 1 w związku z art. 146 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz.U. 2017, poz. 201) przez przyjęcie skuteczności doręczenia postanowienia Burmistrza Miasta i Gminy P. z dnia [...] 2015 r. w sytuacji gdy Skarżąca miała ustanowionego pełnomocnika, a pismo nie zostało mu doręczone. Wskazano na naruszenie art. 146 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez jego błędną wykładnię. Wskazano też na naruszenie przepisu art. 187 § 1 i § 3 Ordynacji podatkowej polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego, a także art. 233 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 289 Ordynacja podatkowej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż podniesione w skardze.

Poza sporem w niniejszej sprawie pozostaje, że Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika profesjonalnego występowała dwukrotnie o wydanie zaświadczenia potwierdzającego ustalenia dokonane podczas oględzin powierzchni budynków wskazanych we wniosku. Podkreślić też należy, że w obydwu wnioskach zawarto wskazanie dla organu, że gdyby organ nie dysponował ustaleniami z oględzin przeprowadzonych w dniu 20 lipca 2012 r., to Skarżąca wnosi o wskazanie przyjętych przez organ powierzchni budynków oraz gruntów położonych w P. przy ul. [...], będących ustaloną przez organ podstawą wymiaru i poboru należnego podatku.

Po raz pierwszy Skarżąca wystąpiła z takim żądaniem dnia 16 września 2013 r. W tej sprawie postanowieniem dnia [...] 2015 r. Burmistrz Miasta i Gminy P. odmówił Skarżącej wydania zaświadczenia. Po raz drugi, Skarżąca z żądaniem o wydanie zaświadczenia, wystąpiła wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r.

Podstawę prawną wydanego w niniejszej sprawie przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 247 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa, stosownie do treści którego organ podatkowy stwierdza nieważność decyzji ostatecznej, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. W myśl art. 219 Ordynacji podatkowej, przepis art. 247 Ordynacji podatkowej znajduje zastosowanie również do postanowień.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonych decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego należało wziąć pod uwagę fakt, że postępowanie w sprawie wydania zaświadczenia, jest postępowaniem odformalizowanym uregulowanym w Dziale VIII Ordynacji podatkowej. Stosownie do treści art. 306a Ordynacji podatkowej wydanie zaświadczenia następuje na wniosek strony. Złożenie wniosku wyznacza dla organu początek biegu terminu do rozpoznania wniosku podatnika i z tym momentem wszczęte zostaje postępowanie (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 13 października 2009 r., I SA/Gd 426/09, LEX nr 571199). Skoro zatem, jak wynika z akt sprawy Skarżąca złożyła jeden wniosek w dniu 16 września 2013 r., a następnie wystąpiła z drugim wnioskiem w dniu 27 czerwca 2016 r. , to należało przyjąć, że w ten sposób zainicjowała dwa niezależne od siebie postępowania.

Zwrócić należy również uwagę na istotę zaświadczenia, które jest przejawem wiedzy organu, co do określonych okoliczności faktycznych i prawnych. Szczególną uwagę należy zwrócić na brzmienie art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej z treści, którego wynika, że zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny - istniejący w dniu - jego wydania. Nie ulega wątpliwości, że zaświadczenie jest pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane drugie odpowiadające aktualnemu stanowi faktycznemu i prawnemu (B. Adamiak, s. 1251).

W okolicznościach badanej sprawy B. C. złożył dwa wnioski. Pomiędzy złożeniem pierwszego i drugiego wniosku upłynęły ponad dwa lata. Postępowanie zainicjowane wnioskiem z 16 września 2013 r. zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia [...] 2015 r. Natomiast postępowanie zainicjowane wnioskiem z dnia 27 czerwca 2016 r. zakończyło się wydaniem postanowienia z dnia [...] 2016 r.

Przedmiotem skargi skierowanej do Sądu jest decyzja Kolegium utrzymująca w mocy decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności postanowienia z dnia [...] 2016 r., które zakończyło pierwszoinstancyjne postępowanie, zainicjowane wnioskiem Skarżącej z dnia 27 czerwca 2016 r. Z akt sprawy nie wynika, aby w zainicjowanym tym wnioskiem postępowaniu ziściły się przesłanki stwierdzone przez Kolegium, ponieważ postanowienie z dnia [...] 2015 r. zakończyło postępowanie zainicjowane innym wnioskiem, tj. wnioskiem złożonym dnia 16 września 2013 r.

Jak wskazano powyżej, prawo strony do zwrócenia się z ponownym wnioskiem o wydanie kolejnego zaświadczenia wynika z jego istoty. Zaświadczenie jest oświadczeniem wiedzy, a nie woli organu. Dane widniejące w prowadzonych przez organy ewidencjach i rejestrach ulegają zmianom i aktualizacji, a podatnicy muszą mieć możliwość pozyskiwania aktualnych danych co do określonych faktów czy stanu prawnego. Gdyby podzielić stanowisko Kolegium o niedopuszczalności złożenia kolejnego żądania o wydanie zaświadczenia co do określonych faktów czy stanu prawnego, to strony, które wystąpiły już raz o zaświadczenie, zostałyby pozbawione raz na zawsze możliwości uzyskania urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, nawet jeżeli wymagałby tego przepis prawa (art. 306a §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej). Tymczasem, jak już wyjaśniono, zarówno stan faktyczny jak i prawny może się zmieniać, a zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny - istniejący w dniu - jego wydania.

Dokonując kontroli zaskarżonych decyzji, nie sposób również nie zwrócić uwagi na fakt, że jakkolwiek – co do zasady – do postanowień odpowiednio stosuje się również art. 247 Ordynacji podatkowej, który stanowił podstawę prawną decyzji Kolegium, to ustawodawca jednoznacznie wskazuje, że wówczas zamiast decyzji, w przypadku stwierdzenia podstaw do stwierdzenia nieważności postanowienia, wydaje się postanowienie (art. 219 w zw. z art. 248 § 3 Ordynacji podatkowej). Tymczasem, Kolegium orzekając w niniejszej sprawie o nieważności postanowienia orzekło w drodze decyzji.

Odnosząc się natomiast do żądania skargi dotyczącego uchylenia postanowienia Burmistrza P. z dnia [...] 2016 r. należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 134 § 1 ppsa wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy zasadniczo nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że dokonując kontroli legalności decyzji stwierdzającej nieważność postanowienia Sąd nie może jednocześnie dokonać kontroli legalności postanowienia w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia. Sprawy te nie zachowują, bowiem tożsamości, różna jest ich podstawa prawna i przedmiot.

Nie zasługiwały na uwzględnienie również podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia powołanych przepisów Ordynacji podatkowej, ponieważ uchybienia podniesione w skardze dotyczą postępowania poprzedzającego postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności, w zasadniczej mierze koncentrując się na kwestii zakończenia postępowania zainicjowanego wnioskiem z dnia 16 września 2013 r., którego niniejsza spraw nie dotyczy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy rzeczą Samorządowego Kolegium Odwoławczego będzie rozpoznanie zażalenia B. C. na postanowienie Burmistrza P. odmawiające wydania zaświadczenia na wniosek z dnia 27 czerwca 2017 r. Rozpoznając sprawę organ weźmie pod uwagę istotę i cel któremu służą zaświadczenia.

W świetle powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w zw. z art. 135 ppsa orzekł jak w pkt I sentencji wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 ppsa w zw. z art. 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz.U. z 2015, poz. 1800).