Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 427/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2018-07-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Bezrobocie
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 76 ust.1, art. 76 ust.2 pkt.1
journal: Dz.U. 2017 poz 1065
law: Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - tekst jedn.
article: art. 8 par.1 i 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Katarzyna Matczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędzia WSA Piotr Chybicki Protokolant specjalista Anna Piontczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2018 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję Wojewody z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; 2) zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego W. L. kwotę 480 zł (słownie: czterysta osiemdziesiąt złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]", działający z upoważnienia Wojewody W Dyrektor Wydziału Polityki Społecznej w Urzędzie Wojewódzkim w O, po rozpatrzeniu odwołania W L (dalej jako: skarżący), utrzymał w mocy decyzję Starosty S z dnia "[...]’r., znak: "[...]", którą organ I instancji nałożył obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od "[...]"r. do dnia "[...]"r. w kwocie "[...]" zł brutto.

W uzasadnieniu wskazano, że w dniu "[...]"r. W L zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S (dalej: PUP w S) przedkładając m.in. świadectwo pracy z zakładu P Sp. z o.o. w M potwierdzające okres zatrudnienia od "[...]"r. do "[...]"r. w pełnym wymiarze czasu pracy. Wskazano, że bezrobotny w tym dniu pokwitował odbiór dokumentu "Informacja dla osób rejestrujących się w urzędzie pracy (prawa i obowiązki)", w którym zawarte zostały informacje, o tym kto może posiadać status osoby bezrobotnej.

Decyzją z dnia "[...]"r. Starosta S orzekł o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną od dnia "[...]"r. oraz przyznał prawo do zasiłku dla bezrobotnych od dnia "[...]"r. w wysokości "[...]" zł brutto miesięcznie w okresie pierwszych 90 dni posiadania prawa do zasiłku i "[...]" zł brutto miesięcznie w okresie kolejnych miesięcy posiadania prawa do zasiłku.

Wobec zgłoszenia faktu podjęcia pracy od dnia "[...]"r., Starosta S decyzją z dnia "[...]"r. orzekł o utracie przez W L statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem "[...]"r.

W dniu "[...]"r. skarżący dostarczył do PUP w S poprawione świadectwo pracy z zakładu P Sp. z o.o. w upadłości, które potwierdzało okres zatrudnienia od "[...]"r. do "[...]"r. Strona oświadczyła, że nie wnioskowała o zmianę okresu zakończenia pracy oraz że na koniec "[...]"r. otrzymała środki finansowe i obecnie oczekuje na pismo Syndyka, z którego będzie wynikało, z jakiego tytułu zostały mu wypłacone te środki.

Starosta S wszczął postanowieniem postępowanie w trybie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., a następnie decyzją z dnia "[...]"r. uchylił własną decyzję z dnia "[...]"r., nr "[...]" w przedmiocie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem "[...]"r. oraz uchylił własną decyzję z dnia "[...]"r. nr "[...]" orzekającą o utracie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem "[...]"r. i odmówił uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych z dniem "[...]"r.

Od decyzji tej W L złożył odwołanie, zaś Wojewoda W decyzją z dnia "[...]"r., nr "[...]", utrzymał w mocy decyzję Starosty S z dnia "[...]"r.

Pismem z dnia "[...]"r. Starosta S zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego oraz zawiadomił o możliwości złożenia wyjaśnień i zapoznania się z aktami sprawy, a następnie decyzją z dnia "[...]"r. znak: "[...]", na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. c, art. 76 ust. 1 pkt 1, 2 pkt 1, 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, orzekł o uznaniu pobranego zasiłku dla bezrobotnych za okres od dnia "[...]"r. do dnia "[...]"r. za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne i orzekł o obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego w kwocie brutto"[...]" zł. Organ wyjaśnił, że działając w trybie wznowienia postępowania, uchylił m.in. własną decyzję w przedmiocie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, dlatego też w świetle art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia

i instytucjach rynku pracy wypłacone świadczenie należało uznać za nienależne i zażądać jego zwrotu.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie podnosząc konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, o czym nie został pouczony przez PUP w S. Wskazał, że jego sprawa była dobrze znana urzędnikom organu od samego początku, więc nie można mówić, że w sprawie tej wyszły na jaw nowe okoliczności nie znane organowi w dniu wydania decyzji. Podał, że w związku z ogłoszeniem upadłości jego zakładu pracy - P Sp. z o.o. w M - wszyscy pracownicy zostali zwolnieni. W dniu "[...]"r. do Sądu Rejonowego w Szczytnie, o czym urzędnicy dobrze wiedzieli, wiele osób złożyło odwołanie od wypowiedzenia umowy o pracę z dnia "[...]"r.. W PUP w S odbyło się spotkanie, w którym uczestniczyli urzędnicy PUP, jego Kierownik oraz mecenas, wszyscy wspólnie podjęli decyzję, że pracownicy zwalniani mogą się rejestrować w PUP w S jako osoby bezrobotne, wiedząc że świadectwa pracy będą prostowane. W dniu "[...]"r. skarżący złożył do Sądu Rejonowego w Szczytnie pozew o zapłatę odprawy pieniężnej od zakładu. Zarzucił, że organ uzasadnia swoją decyzję otrzymaniem sprostowania świadectwa pracy, jednak takie sprostowanie otrzymali wszyscy zwolnieni pracownicy, a decyzję odmowną dostali tylko nieliczni, co wskazuje na nierówne traktowanie obywateli. Jeśli prawo traktuje równo wszystkich obywateli to odmowę uznania za osoby bezrobotne winni otrzymać wszyscy pracownicy zakładu pracy tj. ok.90 osób. Poza tym skoro bezrobotnym był skarżący od dnia "[...]"r., zgodnie ze sprostowanym świadectwem pracy, to dlaczego decyzja o przyznaniu mu prawa do zasiłku nie została uchylona w części skoro takowy zasiłek przysługiwał mu wg. PUP, od dnia pozostania bez pracy. Wydana decyzja oznacza, że od dnia "[...]"r. nie został uznany za osobę bezrobotną, gdy faktycznie takim bezrobotnym był.

Wojewoda W (dalej: Wojewoda, organ odwoławczy) decyzją z dnia "[...]"r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ przypomniał dotychczasowy przebieg postępowania poczynając od wystawienia świadectwa pracy i przedstawienia go w urzędzie "[...]r., poprzez przedłożenie sprostowanego świadectwa pracy i konieczność wydania w związku z tym faktem decyzji uchylającej przyznane wcześniej uprawnienia i status osoby bezrobotnej.

W ocenie organu skarżący pozostawał w stosunku pracy do dnia "[...]"r. co wykluczało możliwość legitymowania się statusem osoby bezrobotnej. Z chwilą, gdy osoba bezrobotna przestanie spełniać kryteria osoby bezrobotnej, starosta zobligowany jest do wydania decyzji o pozbawieniu statusu osoby bezrobotnej. To w konsekwencji powoduje utratę prawa do zasiłku przysługującego wyłącznie osobom posiadającym status osoby bezrobotnej. W takiej sytuacji zasiłek pobrany przez osobę nie posiadającą faktycznie statusu osoby bezrobotnej jest niewątpliwie świadczeniem nienależnie pobranym i podlega zwrotowi stosownie do art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Wyjaśniono, że zmienione świadectwo pracy dostarczone w dniu "[...]"r. potwierdzało fakt pozostawania w stosunku pracy do dnia "[...]"r., zatem skarżący przestał spełniać jeden z warunków niezbędnych do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Odnośnie zarzutów odwołania wyjaśniono, że z dokumentacji sprawy wynika, że na spotkaniu zwolnionych pracowników firmy P Sp. z o.o. w M w dniu "[...]"r. z udziałem Kierownika Działu Ewidencji i Świadczeń PUP w S oraz adwokata T J wynika, że Kierownik wyjaśniła zebranym, jakie są konsekwencje zmiany przez pracodawcę, z jego woli lub w wyniku wyroku sądowego, świadectwa pracy, w zakresie wydłużenia okresu zatrudnienia, czy też otrzymania odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Zatem niezasadne jest twierdzenie, że strona nie wiedziała o konsekwencjach dokonania rejestracji w dniu "[...]"r. Fakt wystąpienia do SR w S z odwołaniem od wypowiedzenia umowy o prace z dnia "[...]"r. skutkował tym, że ww. Sąd nakazał wydłużenie okresu zatrudnienia, o czym skarżący był informowany na ww. spotkaniu oraz w dniu rejestracji, o czym świadczy podpisane przez niego oświadczenie. Zatem zmienione świadectwo pracy potwierdzające zatrudnienie do "[...]"r. jest przesłanką nieznaną organowi w dniu rejestracji. Zmienione świadectwo pracy zostało wprawdzie wydane po dacie orzeczenia w zakresie statusu osoby bezrobotnej, ale z uwagi na jego treść, ujawniony został stan istniejący w dniu orzekania w sprawie statusu osoby bezrobotnej.

Wyjaśniono, że skarżący sprostowane świadectwo pracy otrzymał w "[...]"r. wiedząc, że w ewidencji osób bezrobotnych figuruje od "[...]"r. jako bezrobotny, mógł zatem w terminie 7 dni od dnia otrzymania świadectwa pracy wystąpić do pracodawcy (Syndyka) z wnioskiem o sprostowanie świadectwa, a w razie nie uwzględnienia wniosku, w ciągu 7 dni wystąpić do Sądu Rejonowego w Szczytnie z żądaniem sprostowania świadectwa pracy. Skarżący o takie sprostowanie nie wystąpił.

Wskazano, że po spotkaniu w dniu "[...]"r. "[...]" osoby, byli pracownicy zakładu, zarejestrowali się jako bezrobotni. Z przekazanych wyjaśnień wynika, że po kilku miesiącach pobierania zasiłku, wiele osób złożyło do PUP w S sprostowane świadectwa pracy przez Syndyka potwierdzające okres zatrudnienia do "[...]"r. Zostali oni pouczeni o konsekwencjach takiego zapisu i nie zgadzając się z nową wersją świadectwa pracy wystąpili do Syndyka o ostateczną wersję świadectwa pracy z uwzględnieniem faktu dokonanej rejestracji w urzędzie pracy. Fakt ten podnosiły także w Sądzie, gdzie z tego powodu Sąd uwzględniał wnioski skarżących i ze względu na dokonaną rejestrację w urzędzie pracy, nakazywał Syndykowi wydanie świadectw pracy potwierdzających okres zatrudnienia do "[...]"r. Zatem zaistniały stan prawny skarżącego nie jest konsekwencją niewiedzy a jego świadomego wyboru.

Zasiłek dla bezrobotnych pobrany przez osobę nie posiadającą faktycznie statusu osoby bezrobotnej to świadczenie nienależnie pobrane, które podlega zwrotowi.

Na powyższą decyzję pełnomocnik W L wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie domagając się jej uchylenia oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji w całości, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw skarżącego, w tym kosztów ustanowienia pełnomocnika według norm prawem przepisanych, zaś w razie nieuwzględnienia skargi o odstąpienie od zasądzenia od skarżącego zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

- art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. poprzez jego niesłuszne zastosowanie i przyjęcie, że w postępowaniu o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania prawa do zasiłku od "[...]"r., utracie przez skarżącego statusu osoby bezrobotnej i prawa do zasiłku z dniem "[...]"r. i odmowie uznania skarżącego za osobę bezrobotną i prawa do zasiłku z dniem "[...]"r. zachodziły przesłanki do wznowienia postepowania, podczas gdy w tym postępowaniu nie zachodziły przesłanki uzasadniające wznowienie postępowania z uwagi na brak istnienia w dacie wydania decyzji sprostowanego świadectwa pracy;

- art. 8 k.p.a. w wyniku prowadzenia postępowania bez zachowania zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. wobec naruszenia zasady prawdy obiektywnej, podczas gdy w aktach brak jest dowodu na to, że skarżący uczestniczył w spotkaniu w dniu "[...]"r. z udziałem Kierownik Ewidencji i Świadczeń PUP w S, gdzie miały być wyjaśnione konsekwencje zmiany treści świadectwa pracy;

- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. wobec naruszenia zasady prawdy obiektywnej i nierozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wyczerpującym, podczas gdy zebrany materiał pozwala co najwyżej na przyjęcie, że obowiązek zwrotu świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych mógłby dotyczyć okresu pomiędzy "[...]"r. a "[...]"r.

Nadto pełnomocnik zarzuciła naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy:

- art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wobec jego niesłusznego zastosowania wobec uznania, że skarżący nie spełniał warunków do posiadania statusu osoby bezrobotnej w chwili wydania decyzji, podczas gdy w dniu wydania decyzji o uznaniu za osobę bezrobotną i przyznaniu prawa do zasiłku dla bezrobotnych skarżący posiadał status osoby bezrobotnej zarówno na mocy uprzedniego świadectwa pracy, a organ winien brać pod uwagę stan faktyczny i prawny z chwili wydania decyzji, a nie opierać się na wydanym po kilku miesiącach sprostowanym świadectwie pracy;

- art. 76 ust. 2 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wobec niesłusznego jego zastosowania na skutek uznania, że skarżący pobierając świadczenie w postaci zasiłku dla bezrobotnych od "[...]"r. do "[...]"r. pobrał świadczenie nienależne, podczas gdy za świadczenie nienależnie mógłby zostać uznany co najwyżej okres od "[...]"r. do "[...]"r., gdyż nawet na skutek sprostowanego świadectwa pracy skarżący pozostawał osobą bezrobotną od dnia "[...]"r.

W uzasadnieniu pełnomocnik obszernie uzasadniła podniesione zarzuty. Podkreśliła, że w dniu rejestracji w Powiatowym Urzędzie Pracy skarżący spełniał wszelkie przesłanki do uznania go za osobę bezrobotną oraz do przyznania zasiłku i nie miał wpływu na postępowanie syndyka. Jego sytuacja była urzędowi dobrze znana.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda W wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 2188 z późn.zm.) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017r., poz. 1369, z późn.zm) dalej jako: p.p.s.a., sąd administracyjny kontroluje legalność zaskarżonego rozstrzygnięcia administracyjnego, czyli jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, obowiązującymi w dacie jego wydania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd ma obowiązek uwzględnienia skargi i wyeliminowania z obrotu prawnego aktu administracyjnego, jeżeli stwierdzi jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa mogące mieć istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia.

Sąd poddawszy kontroli zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji stwierdził, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi W L jest decyzja Wojewody W z dnia "[...]"r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty S z dnia "[...]"r., którą stwierdzono obowiązek zwrotu nienależnie pobranego świadczenia w postaci zasiłku dla bezrobotnych za okres od "[...]"r. do "[...]"r. w kwocie "[...]" zł brutto.

Materialnoprawną podstawą zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji są przepisy art. 76 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tj. Dz. U. z 2017r., poz.1065) dalej: u.p.z.i.r.p. Stosownie do treści art. 76 ust. 1 ww. ustawy osoba, która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, jest obowiązana do jego zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w przedmiocie obowiązku zwrotu nienależnie pobranego świadczenia pieniężnego, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną od tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Przepis art. 76 ust. 2 u.p.z.i.r.p. definiuje zaś pojęcie "nienależnie pobranego świadczenia". Zgodnie z tym przepisem za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się:

1) świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach;

2) świadczenie pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie;

3) zasiłek, stypendium lub inne świadczenie pieniężne finansowane z Funduszu Pracy wypłacone osobie za okres, za który nabyła prawo do emerytury, świadczenia przedemerytalnego, renty z tytułu niezdolności do pracy, renty szkoleniowej, renty rodzinnej, renty socjalnej, zasiłku macierzyńskiego, zasiłku w wysokości zasiłku macierzyńskiego, zasiłku chorobowego lub świadczenia rehabilitacyjnego, jeżeli organ rentowy, który przyznał świadczenie, nie dokonał jego pomniejszenia na zasadach określonych w art. 78;

4) koszty szkolenia, w przypadku określonym w art. 41 ust. 6 lub w przypadku gdy skierowanie na szkolenie nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na szkolenie;

4a) koszty przygotowania zawodowego dorosłych, w przypadku określonym w art. 53h ust. 1 lub w przypadku gdy skierowanie na przygotowanie zawodowe dorosłych nastąpiło na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo w innych przypadkach świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę skierowaną na przygotowanie zawodowe dorosłych;

5) zasiłek wypłacony za okres, za który, w związku z orzeczeniem sądu, wypłacono wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy lub odszkodowanie z tytułu wadliwego wypowiedzenia umowy o pracę;

6) świadczenie pieniężne wypłacone z Funduszu Pracy za okres po śmierci uprawnionego;

7) świadczenie przedemerytalne wypłacone w kwocie zaliczkowej, jeżeli organ rentowy odmówił wydania decyzji ustalającej wysokość emerytury w celu ustalenia wysokości świadczenia przedemerytalnego.

Powołany w skarżonej decyzji oraz w poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako podstawa prawna dla uznania świadczenia pobranego przez skarżącego za świadczenie pobrane nienależnie art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p., chociaż w podstawie prawnej decyzji organu odwoławczego wskazano art. 76 ust. 2 pkt 2 tej ustawy zaś w uzasadnieniu zacytowano ust. 2 pkt 1 tej ustawy, stanowi, że za nienależnie pobrane świadczenie pieniężne uważa się świadczenie pieniężne wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie prawa do jego pobierania, jeżeli pobierający to świadczenie był pouczony o tych okolicznościach.

W ocenie organu skarżący zobowiązany jest do zwrotu wypłaconego zasiłku dla bezrobotnych w kwocie "[...]" zł, ponieważ świadczenie to zostało nienależnie pobrane. Podstawą takiego toku rozumowania organu było przedstawienie nowego świadectwa pracy skarżącego, z którego wynikała inna data zakończenia stosunku pracy. Podniesiono nadto, że skarżący był pouczony o prawach i obowiązkach osoby posiadającej status osoby bezrobotnej oraz kto może posiadać taki status, co wynika wprost z pokwitowania w dniu rejestracji dokumentu "Informacja dla osób rejestrujących się w urzędzie pracy (prawa i obowiązki)". W tym miejscu pozostaje jedynie zasygnalizować, że z przedłożonych akt administracyjnych tej sprawy wynika, że na karcie 2-4 został załączony druk takiej "Informacji", jednak nie wynika z niego aby skarżący pokwitował odbiór takiego druku zawierającego niezbędne informacje.

W ocenie Sądu organy orzekające w stanie faktycznym niniejszej sprawy w następstwie wadliwej wykładni błędnie zastosowały powołany przepis prawa materialnego, to jest art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p., co miało istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.

Zważyć należy, iż z brzmienia art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p. wyraźnie wynika, że do uznania na jego podstawie świadczenia za pobrane nienależenie koniecznym jest łączne spełnienie trzech przesłanek. Musi bowiem dojść do wypłacenia świadczenia pieniężnego (w tym wypadku zasiłku dla bezrobotnych), muszą zaistnieć okoliczności powodujące ustanie prawa do jego pobierania oraz musi zostać wykazane, że osoba bezrobotna pobierająca to świadczenie była pouczona o tych okolicznościach. Uzależnienie zwrotu świadczenia w art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p., od uprzedniego pouczenia otrzymującego świadczenie o okolicznościach powodujących taki obowiązek, skutkuje tym, że nie działa powszechna w systemie prawa zasada ignorantia iuris nocet (nieznajomość prawa szkodzi).

W tym miejscu należy zwrócić uwagę na różnicę pomiędzy pojęciem "świadczenie nienależne", a "świadczenie nienależnie pobrane". "Nienależne świadczenie" jest pojęciem obiektywnym i występuje między innymi wówczas, gdy świadczenie zostaje wypłacone bez podstawy prawnej lub gdy taka podstawa odpadła. Zatem pojęcie to nie nawiązuje do świadomości i woli jakiejkolwiek osoby. Natomiast "świadczenie nienależnie pobrane" to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zawinione zaniechania). Oznacza to, iż w przypadku "świadczenia nienależnie pobranego" jego pobraniu towarzyszyło zawinione działanie beneficjenta, który działając w złej wierze, miał świadomość nienależności pobrania. Wymaga to od organu wykazania w postępowaniu dowodowym negatywnego zachowania skarżącego, ukierunkowanego na niezgodne z prawem korzystanie ze środków publicznych (por. wyrok NSA z dnia 14 lutego 2017r., sygn. I OSK 2244/16, wyrok NSA z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. I OSK 1034/08, dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: orzeczenia.nsa.gov.pl).

Wskazuje się również na to, że skuteczne pouczenie, o którym mowa w art. 76 ust. 2 pkt 1 u.p.z.i.r.p. to tylko takie pouczenie, które było sformułowane i przedstawione konkretnemu adresatowi w taki sposób, że zgodnie z zasadami racjonalności i doświadczenia życiowego można przyjąć, iż tenże adresat miał świadomość pobierania świadczenia nienależnego (por. wyrok NSA z dnia 18 kwietnia 2013r. sygn. I OSK 1701/12, dostępny CBOSA).

W konsekwencji, ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, to jest czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy, z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (por. wyrok NSA z dnia 8 marca 2013r. sygn. I OSK 1529/13, dostępny CBOSA).

Okoliczności rozpoznawanej sprawy wskazują, wbrew stanowisku pełnomocnika skarżącego, że skarżący pobrał "nienależne świadczenie", bowiem ze sprostowanego świadectwa pracy wynikało niezbicie, że w dniu dokonanej rejestracji tj. "[...]"r. pozostawał jeszcze w stosunku zatrudnienia skoro nowe świadectwo pracy wskazywało jako datę rozwiązania umowy o pracę datę "[...]"r., jednak równocześnie okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, że był on świadomy nieuprawnionego pobierania świadczenia i tym samym przypisania jemu złej wiary wyrażającej się w dążeniu do uzyskania nielegalnie pomocy finansowej.

Skarżący został zarejestrowany jako osoba bezrobotna w dniu "[...]"r., od tego dnia został mu również przyznany zasiłek dla bezrobotnych. Podstawą rejestracji i przyznania zasiłku dla bezrobotnych było m. in. przedstawienie świadectwa pracy, z którego w sposób jednoznaczny i oczywisty wynikało, że w zatrudnieniu pozostawał on do "[...]"r.

Podkreślić należy, że w dacie wydawania decyzji ostatecznej o uznaniu skarżącego za osobę bezrobotną i przyznania mu zasiłku dla bezrobotnych, skarżący faktycznie nie świadczył pracy, gdyż pracodawca wypowiedział mu umowę o pracę w dniu "[...]"r., potwierdzając w świadectwie pracy koniec zatrudnienia z dniem "[...]"r. W czasie rejestracji zatem skarżący nie spełniał wymogów zatrudnienia, określonych w art. 2 ust. 1 pkt 43 u.p.z.i.r.p., gdyż nie wykonywał pracy na podstawie stosunku pracy. W czasie rejestracji skarżący nie świadczył pracy, nie otrzymywał wynagrodzenia i legitymował się świadectwem pracy potwierdzającym zakończenie zatrudnienia. Dostrzec należy, że zgodnie z art. 33 ust. 2 u.p.z.i.r.p., w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania ostatecznej decyzji - rejestracja bezrobotnych następuje po przedstawieniu przez te osoby dokumentów niezbędnych do ustalenia ich statusu i uprawnień - skarżący takie dokumenty przedstawił i odzwierciedlały one stan faktyczny. Nie istniały więc podstawy do odmowy przyznania mu wnioskowanych uprawnień. W dacie wydania decyzji ostatecznej nie istniały żadne inne nowe okoliczności faktyczne, które uzasadniałyby wydanie przez organ administracji rozstrzygnięcia odmiennego od tego, które zapadło.

Nie budzi wątpliwości, że wydana decyzja dotycząca przyznania zasiłku dla bezrobotnych nie zawierała w swej treści, ani w pouczeniach informacji dotyczącej sprostowania świadectwa pracy i konsekwencji z tym związanych. Jedynie w oświadczeniu złożonym w dniu "[...]"r. skarżący podał, że został poinformowany o możliwości sprostowania świadectwa pracy oraz otrzymania odszkodowania za wypowiedzenie, które nie zostało wypłacone. Nadto jak już wskazano wyżej, z nadesłanych akt sprawy wcale nie wynika, że organ rejestrujący pouczył skarżącego o wszelkich prawach, wynikających z "Informacji dla osób rejestrujących się w urzędzie pracy (prawa i obowiązki)", bowiem na druku tym brak jest potwierdzenia jego otrzymania przez skarżącego.

Organ odwoławczy odnosząc się do argumentów skarżącego o braku podstaw do uznania świadczeń za nienależnie pobrane, podkreślił, że na spotkaniu zwolnionych pracowników firmy P w dniu "[...]"r. z udziałem Kierownika Działu Ewidencji i Świadczeń oraz adwokata wyjaśniono zebranym, jakie są konsekwencje zmiany przez pracodawcę świadectwa pracy, w zakresie wydłużenia okresu zatrudnienia czy też otrzymania odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia. Skarżący zaprzecza aby takie pouczenia były udzielone, a jeżeli nawet tak było to nie zrozumiał on wypowiadanych stwierdzeń ponieważ nie posiada żadnej wiedzy prawniczej. Nie można odmówić racjonalności tak przedstawionemu stanowisku i to z kilku powodów. Przede wszystkim przed zarejestrowaniem jako osoba bezrobotna skarżący złożył oświadczenie dotyczące odszkodowania za skrócony okres wypowiedzenia umowy o pracę oraz możliwości sprostowania świadectwa pracy, jednak nie wynika z niego aby skarżący został poinformowany wówczas przez pracowników urzędu o skutkach takiego sprostowania świadectwa pracy. Zwrócić należy także uwagę na to, że to nie tylko skarżący, ale kilkadziesiąt innych osób zarejestrowało się jako osoby bezrobotne po spotkaniu w dniu "[...]"r. Tak więc z całą stanowczością stwierdzić pozostaje, że jeżeli na spotkaniu przekazane zostały jakieś informacje dotyczące konsekwencji prawnych sprostowania świadectwa pracy, to nie uczyniono tego w sposób zrozumiały dla osób uczestniczących w tym spotkaniu. Nadto za skarżącym należy powtórzyć to, że jego zarejestrowanie się jako bezrobotnego w dniu "[...]"r., gdyby znał konsekwencje sprostowania świadectwa pracy, byłoby bezsensowne, ponieważ rejestracja w dniu "[...]"r. nie powodowałaby dla niego żadnych negatywnych skutków prawnych.

Prawdą jest, że skarżący mógł wystąpić o sprostowanie zmienionego świadectwa pracy do pracodawcy (syndyka), a w razie nieuwzględnienia wniosku do sądu. Jednak to, że nie wystąpił on wcześniej z takim żądaniem nie może przekonywać o tym, że pobrał nienależne świadczenia. Skarżący po prostu nie zareagował w odpowiedni sposób na sprostowanie po siedmiu miesiącach świadectwa pracy, jednak przyczyna sprostowania świadectwa w żadnym stopniu nie była skutkiem jego postępowania. Skarżący rejestrując się jako osoba bezrobotna nie przypuszczał, że jego świadectwo pracy zostanie sprostowane.

Niezależnie od przedstawionych wyżej kwestii dotyczących odróżnienia pojęcia "świadczenia nienależnego", od pojęcia "świadczenia nienależnie pobranego", stwierdzić należy, że orzeczenie zwrotu przez skarżącego zasiłku dla bezrobotnych stanowiłoby karę dla skarżącego, nie za to, że pobrał on świadczenie nienależne, ale za to, że się nie odwoływał do sądu, od decyzji wznawiającej postępowanie, ani nie wnosił o sprostowanie świadectwa pracy. Skoro, jak wynika z argumentacji zawartej w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego inni pracownicy tak uczynili, pozostając w tym samym stanie prawnym co skarżący, i im wydano ponownie świadectwa pracy ze zmienionym okresem zatrudnienia, chociaż organom wiadomym było, że data ta nie odpowiada faktycznemu zatrudnieniu z upływem okresu wypowiedzenia, czyli "[...]"r.

Akceptacja takiego stanu rzeczy byłaby sprzeczna z wyrażoną w art. 8 § 1 i § 2 k.p.a. zasadą równego traktowania i zasadą pewności prawa. Skoro z decyzji organu odwoławczego wynika, że sąd pracy w innych przypadkach pracowników nakazał syndykowi wydanie świadectw pracy potwierdzających okres zatrudnienia do "[...]"r., po to aby nie pogarszać sytuacji osób pozostających w identycznej sytuacji jak skarżący. Jak również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w sprawie o sygn. II SA/Ol 185/18 uchylił wydaną po wznowieniu postępowania administracyjnego m.in. decyzję pozbawiającą statusu bezrobotnego osobę będącą w takiej sytuacji prawnej jak skarżący, to nie można w stosunku do skarżącego stosować odmiennych reguł postępowania, skoro organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny nie odstępują od utrwalonej praktyki rozstrzygania sporów w takim samym stanie faktycznym i prawnym.

Mając powyższe na uwadze orzeczono, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a., jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania sądowego orzeczono w pkt 2 sentencji stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015r. poz. 1800, z późn.zm.).