Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 422/07
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2008-03-06 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art 5 ust. 1a, art 3
journal: Dz.U. 2003 nr 229 poz 2273
law: Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej
article: par.1 pkt 2
journal: Dz.U. 1918 nr 21 poz 67
law: Dekret w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego.
article: art 7, art 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
journal: Dz.U.UE.L 2003 nr 270 poz 1 art 2 lit a) i b)
law: Rozporządzenie Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w  ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr  1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr  2358/71 i (WE) nr 2529/2001

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska (spr.) Sędzia del. WSA Magdalena Bosakirska Sędzia NSA Urszula Raczkiewicz Protokolant Marcin Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 6 marca 2008 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w B. z dnia 3 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 391/07 w sprawie ze skargi Gospodarstwa Rolnego "W." Spółki z o.o. w W. na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Dyrektora K. – P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w T. na rzecz Gospodarstwa Rolnego "W." Spółki z o.o. w W. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. wyrokiem z 3 lipca 2007 r. sygn. akt I SA/Bd 391/07 po rozpoznaniu skargi Gospodarstwa Rolnego "W." Sp. z o.o. (dalej: skarżąca) na decyzję Dyrektora K.-P. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: ARiMR) z [...] marca 2007 r., nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej.

Stan faktyczny rozpoznawanej sprawy przedstawia się następująco.

Wnioskiem z 9 lutego 2005 r. "Z." Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W. (numer identyfikacyjny [...] w krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności), złożyła wniosek o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej (DSU).

Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o. przesłała korektę wniosku z 9 lutego 2005 r. Skarżąca wyjaśniła, że we wniosku została błędnie oznaczona nazwa podmiotu. Przed dniem składania wniosku nastąpił podział spółki "Z." i przekształcenie Gospodarstwa Rolnego "W.", a w wyniku przekształcenia zostało wydzielone jako następca prawny - Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o.

W dniu 17 stycznia 2006 r. do Kujawsko-Pomorskiego Oddziału ARiMR wpłynął nowy wniosek skarżącej o pomoc finansową na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej. Skarżąca wyjaśniła, że złożyła wniosek pod dawną firmą, gdyż nie wiedziała kiedy zostanie zarejestrowana przez Sąd Rejestrowy pod nową firmą. Wskazała, że nowy wniosek został złożony tylko ze względu na uzyskanie przez nią informacji, że pierwotny wniosek nie zostanie uwzględniony.

Decyzją z [...] kwietnia 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR umorzył postępowanie prowadzone na podstawie wniosku złożonego w dniu 9 lutego 2005 r. Wskazał, że oddział osoby prawnej "Z." Sp. z o.o. nie jest producentem rolnym oraz nie ma przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, i z tego powodu jego wniosek nie wywołał skutków prawnych w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego.

Decyzją z [...] lipca 2006 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił skarżącej przyznania pomocy na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich. Podstawą odmowy było wniesienie wniosku po dniu 14 marca 2005 r., po wyczerpaniu środków w budżecie na określone działanie.

Decyzją z [...] sierpnia 2006 r. Dyrektor Kujawsko-Pomorskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w T. uchylając powyższą decyzję uznał, że organ I instancji nie wyjaśnił skarżącej przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy.

Decyzją z [...] grudnia 2006 r., nr [...] po ponownym zweryfikowaniu sprawy Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. odmówił skarżącej przyznania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstwa rolnego do standardów Unii Europejskiej. W uzasadnieniu organ wskazał, że oddział osoby prawnej "Ziemiopłody" Sp. z o.o. w Wojnowie, posługując się nazwą "Z." Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W. złożyła w dniu 9 lutego 2005 r. wniosek o przedmiotową pomoc finansową.

Organ podniósł, że oddział osoby prawnej "Z." Sp. z o.o. w W. nie był producentem rolnym oraz nie miał przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym. Zgodnie z art. 3 pkt 3 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów rolnych, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.) za producenta rolnego uważa się osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nie posiadającą osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub posiadaczem zwierzęcia. Przepis ten nie przyznaje więc oddziałom spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zdolności prawnej, dającej prawo do występowania jako osobny podmiot w sferze prawa administracyjnego. Takiej zdolności nie przyznaje również rozporządzenie Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz.U. Nr 17, poz. 142 ze zm.). Nie można było w ocenie organu do oddziałów spółki kapitałowej stosować art. 331 § 1 Kodeksu cywilnego, a w konsekwencji przepisów o osobach prawnych.

Konsekwencją uznania braku przymiotu posiadania zdolności prawnej oddziału spółki kapitałowej jest niemożność stania się następcą prawnym takiej spółki. Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, że wniosek z dnia 17 stycznia 2006 r. został wniesiony przez Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o. nie był uzupełnieniem wniosku z dnia 9 lutego 2005 r., złożonego przez "Z." Sp. z o.o.

W wyniku odwołania skarżącej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR w T. decyzją z [...] marca 2007 r., nr [...] utrzymał w mocy powyższą decyzję wskazując jako podstawę § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że za poprawnie złożony uznawany został wniosek z 17 stycznia 2006 r. skarżącej, która była osobą prawną, a wiec spełniała przesłanki do bycia stroną w postępowaniu. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że wniosek został przez nią złożony w dniu 9 lutego 2005 r. organ II instancji podzielił stanowisko Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, że wnioskodawcą w sprawie był oddział osoby prawnej "Z." Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W. Organ nie mógł pozytywnie zweryfikować statusu strony w sprawie z wniosku złożonego przez oddziały sp. z o.o., gdyż przepisy prawa materialnego nie przyznają oddziałom spółki kapitałowej zdolności prawnej w zakresie prawa cywilnego i administracyjnego.

Organ odniósł się również negatywnie do możliwości wstąpienia w prawa i obowiązki strony po przekształceniu się oddziału spółki z o.o. Podzielając stanowisko zawarte w decyzji I instancji wyjaśnił, że skuteczność nabycia jakiegokolwiek prawa od innej osoby zależy od tego, czy przenoszącemu przysługiwało przenoszone prawo. Dyrektor Oddziału ARiMR wskazał, że oddział spółki kapitałowej – "Z." Sp. z o.o. Gospodarstwo Rolne w W., jako nieposiadający zdolności prawnej, nie posiadał prawa do przedmiotowej płatności, tym samym nie mógł przenieść go na osobę mającą zdolność prawną.

Organ podniósł, że zgodnie ze zbiorczą tabelą finansową Planu Rozwoju Obszarów Wiejskich z 14 grudnia 2005 r. limit środków dostępnych w ramach programu działania na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów UE na lata 2004-2006 wynosi 687 mln EUR. W związku z wyczerpaniem środków na dostosowanie do standardów UE w dniu 14 marca 2005 r. we wszystkich sprawach wszczętych w oparciu o wnioski złożone po tym terminie zachodziła konieczność wydania decyzji o odmowie przyznania pomocy finansowej. Tym samym w przedmiotowej sprawie należało wydać decyzję odmowną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w B. uwzględniając skargę na powyższą decyzję stwierdził, że w rozpoznawanej sprawie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd I instancji wskazał, że organy powinny rozstrzygnąć kwestię prawidłowości wpisu do ewidencji Spółki z o.o. "Z." Gospodarstwo Rolne "W.". Organy podczas postępowania co do prawidłowości wpisu winny wziąć pod uwagę definicję rolnika zawartą w art. 2 rozporządzenia Rady (UE), z której wynika, że rolnik to osoba fizyczna lub prawna, bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium wspólnoty oraz które prowadzą działalność rolniczą.

Dyrektor K.-P. Oddziału Regionalnego ARiMR w T. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości, zarzucając, że został on wydany z naruszeniem:

1. przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a.) tj. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. poprzez błędne ustalenie, że organ rozpoznający sprawę nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący materiału dowodowego czym naruszył art. 7 i art. 77 k.p.a., a także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne wskazanie w uzasadnieniu wyroku jako podstawy uchylenia zaskarżonej decyzji niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, gdy stan ten faktycznie był wystarczająco wyjaśniony;

2. prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.) przez błędną wykładnię:

a) przepisu art. 12 ust 1 i 2 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U z 2004 r. Nr 10, poz. 76 ze zm.),

b) przepisu § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r.

poprzez przyjęcie przez Sąd, że nadany Spółce z o.o. "Z." numer identyfikacyjny EP jako niewykreślony z ewidencji przechodzi na wnioskodawcę Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o., a w związku z tym, że spełniona została przesłanka ww. rozporządzenia RM w zakresie otrzymania pomocy finansowej tj. posiadania statusu producenta rolnego, który został wpisany do ewidencji producentów i został mu nadany numer identyfikacyjny, co winno być odzwierciedlone w decyzji organu.

Wskazując na powyższe uchybienia Dyrektor Oddziału ARiMR wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ podniósł, że nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem Sądu jakoby stan faktyczny sprawy nie został dostatecznie zbadany. Organ odniósł się w zaskarżonej decyzji do zakresu kompetencji spółki "Z." oraz charakteru w jakim oddział tej spółki działał w dniu złożenia wniosku z 9 lutego 2005 r. Organ zwrócił uwagę i uwzględnił w swojej decyzji fakt przekształcenia Spółki "Z.", uwzględnił datę złożenia wniosków oraz uzyskanie wpisu do KRS, a zwłaszcza wpisu do ewidencji producentów. Zdaniem organu fakt wadliwie dokonanego wpisu i konieczność jego usunięcia, do czego odniósł się Sąd I instancji nie mają dla rozpoznawanej sprawy żadnego znaczenia, gdyż oddział przestał istnieć w dniu 14 lutego 2005 r. co czyniło bezprzedmiotowym dywagacje w tym zakresie. Zgodnie ze wskazaniami rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. jeden podmiot może otrzymać tylko jedna dopłatę. W ocenie organu błędne jest uznanie oddziałów jednej spółki za podmioty uprawnione do otrzymania dopłat przez każdą z nich uwagi na błędny wpis do ewidencji producentów każdego z oddziałów.

Organ wskazał, że Sąd I instancji rozpoznając sprawę i wskazując na przepis § 3 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. pominął przepis art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia. Zdaniem organu § 3 rozporządzenia należy interpretować zawsze w świetle art. 12 ust. 2, który to przepis stanowi, że numer identyfikacyjny nadany w trybie ustawy jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego. W świetle rozpoznawanej sprawy organ stwierdził, że nawet gdyby przyjąć za Sądem I instancji, że niewyeliminowanie numeru ewidencji przedsiębiorców dla oddziału "W.", powoduje że ma on legitymację do występowania w charakterze strony, to z uwagi na fakt, że oddział ten został w dniu 14 lutego 2005 r. zlikwidowany nowo powstała spółka "W." nie mogła przejąć numeru ewidencji po oddziale. Brak możliwości przejęcia numeru ewidencji przez nowo powstały podmiot wykluczało uznanie tej spółki jako producenta w świetle przepisów rozporządzenia z 18 stycznia 2005 r.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Podniosła, że nieuzasadnionym jest zarzut błędnej wykładni art. 12 ust 1 i 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. Stwierdziła, że żadne przepisy nie mówią o następstwie prawnym nadanego numeru i nigdy ta argumentacja nie była podnoszona, natomiast znowelizowane przepisy ww rozporządzenia wymagają następstwa w gospodarowaniu i przejęciu posiadania gruntów, co miało miejsce w rozpoznawanej sprawie.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Przystępując do rozpoznania skargi kasacyjnej należy przypomnieć, że stosownie do art.183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod uwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. Oznacza to, że zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny, poza nieważnością postępowania, która w sprawie niniejszej nie zachodzi, jest ograniczony do zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.

Badana w ten sposób skarga kasacyjna jest nieuzasadniona.

Rozpoznawana skarga została oparta na obydwu ustawowych podstawach, o których stanowi art. 174 p.p.s.a. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie w pierwszej kolejności zasadności zarzutów procesowych.

W ramach podstawy kasacyjnej objętej art.174 pkt 2 p.p.s.a. tj. naruszenia przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy kasator zarzucił naruszenie art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. polegające na błędnym ustaleniu, że organ nie zebrał i nie rozpatrzył całokształtu materiału dowodowego oraz naruszenie art.141 § 4 p.p.s.a. polegające na błędnym wskazaniu w uzasadnieniu wyroku, że przyczyną uchylenia decyzji jest niewyjaśnienie stanu sprawy w sytuacji, gdy stan ten był należycie wyjaśniony.

Rozważając zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. wskazać należy, że przepis ten nakłada na Sąd obowiązek uwzględnienia skargi poprzez uchylenie decyzji, w razie stwierdzenia innego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Takim "innym naruszeniem przepisów postępowania" jest nienależyte wyjaśnienie stanu sprawy, która to wada postępowania zawsze poddaje w wątpliwość trafność rozstrzygnięcia, bowiem gdy stan sprawy nie jest jasny, to rozstrzygnięcie jest przedwczesne.

Przypomnieć należy, że WSA uchylił zaskarżoną decyzję właśnie ze względów procesowych uznając, że sprawa nie była należycie wyjaśniona. Sąd I instancji wskazał, że skoro dokonano nieprawidłowo wpisu do rejestru producentów i nadano numer identyfikacyjny oddziałowi spółki handlowej przed jego rejestracją w KRS, to organ powinien tę sytuację wyjaśnić do końca, a nie pozostawić ją i szukać rozwiązania w innym już postępowaniu.

Kasator zarzucał, że sprawa była należycie wyjaśniona, a wszystkie okoliczności wzięte przez organ pod uwagę.

Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje, że z treści zaskarżonych decyzji wynika, iż kwestia posiadania osobowości prawnej przez wnioskodawcę składającego wniosek 9 lutego 2005 r. w ocenie organu miała istotne znaczenie w sprawie. Zdaniem organu tylko osoba fizyczna lub prawna mogła skutecznie złożyć wniosek "pomocowy" i występować jako strona wszczętego tym wnioskiem postępowania administracyjnego. Jednocześnie jednak organy I i II instancji nie wzięły pod uwagę i nie rozważyły treści postanowienia sądowego z 14 lutego 2005 r. o wpisaniu do KRS Gospodarstwa Rolnego "W." Spółka z o.o.

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylając decyzje w uzasadnieniu wskazał, że organy naruszyły art. 7 kpa i 77 kpa, bowiem pominięto w sprawie kwestię wpisu wnioskodawcy do rejestru producentów rolnych, sugerując jedynie, iż ten wpis został dokonany nieprawidłowo. Stanowisko Sądu I instancji jest w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego zasadne.

Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, że celem przepisów o pomocy DSU jest wspieranie rozwoju obszarów wiejskich ze środków europejskich. Ustawa z dnia 28 listopada 2003 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (Dz. U. Nr 229 z 2003r. poz. 2273 ze zm.) i cytowane wyżej rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. oraz ustawa z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2004 r., Nr 10. poz. 76). mają za zadanie sprawne zorganizowanie systemu rozdziału pomocy w taki sposób, aby uprawnieni pomoc tę otrzymali. Nie jest natomiast celem powołanych aktów prawnych uniemożliwienie, czy utrudnienie otrzymania pomocy przez podmiot, któremu pomoc ta wedle kryteriów ustawowych powinna przysługiwać. Taka reguła interpretacyjna powinna przyświecać ocenie prawidłowości działania organów administracji orzekających o przyznaniu pomocy DSU.

W sprawie niniejszej organy nie rozważały szczegółowo kwestii zakresu podmiotowego udzielania pomocy finansowej w zakresie wspierania rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej w świetle treści art. 5 ust.1a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. Organy przyjęły jako założenie wstępne, że pomoc ta może być udzielana osobom fizycznym i osobom prawnym, gdyż tylko te podmioty mogą być stronami postępowania administracyjnego. Tymczasem powołany art. 5 ust.1a ustawy z 28 listopada 2003 r. stanowi, że pomoc jest udzielana na wniosek producenta rolnego w rozumieniu przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Chodzi o przepisy ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów /.../. Omawiana ustawa w art. 3 zawiera definicje. Po kolejnych zmianach, od dnia 27 lutego 2007 r., a więc w dacie wydania zaskarżonej decyzji, określenie "producent rolny" oznacza osobę fizyczną, osobę prawną, lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będącą posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit.a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiającego wspólne zasady wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej ustanawiającego określone systemy wsparcia dla rolników, oraz zmieniającego rozporządzenia (EWG) nr 2019/93,(WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr1454/2001, (WE)nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz. Urz. UE L 03.270.1, dalej zwane rozporządzeniem nr 1782/2003).

Rolnik zaś, zgodnie z powołanym art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, to osoba fizyczna lub prawna bądź grupa osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty. Zgodnie z art. 2 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 "gospodarstwo rolne" oznacza wszystkie jednostki zarządzane przez rolnika, które znajdują się na terytorium tego samego Państwa Członkowskiego.

Jak wynika z powyższych przepisów krajowych i wspólnotowych status producenta rolnego związany jest z posiadaniem gospodarstwa rolnego i nie jest zależny od statusu prawnego posiadacza. W tym stanie prawnym szczególnego znaczenia nabiera fakt, że o pomoc w dniu 9 lutego 2005 r. zwracał się producent rolny mający numer ewidencyjny, w którego posiadaniu było gospodarstwo rolne "W." i niezależnie od przekształceń podmiotowych w toku całej sprawy o pomoc ubiegał się przechodzący przekształcenia organizacyjne, producent rolny - posiadacz gospodarstwa rolnego "W.".

Organy administracji nie rozważyły w toku postępowania znaczenia przekształceń spółki z o.o. "Z." dla zasadności wniosku z dnia 9 lutego 2005 r. o pomoc DSU dla gospodarstwa rolnego "W.". Organy nie rozważały w ogóle, kto w dacie złożenia wniosku w świetle powołanych przepisów prawa krajowego i europejskiego był producentem rolnym /posiadaczem gospodarstwa rolnego posiadającym numer ewidencyjny/ uprawnionym do uzyskania pomocy DSU i czy i dlaczego przekształcenia /podział/ podmiotu uprawnionego wpływają na utratę skuteczności tego wniosku.

Na marginesie sprawy wskazać należy, że organy nie wzięły pod uwagę, że z dniem 9 sierpnia 2006 r. zmienione zostało rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. Zmiana wprowadzona rozporządzeniem z dnia 1 sierpnia 2006 r. zmieniającym rozporządzenie w sprawie szczególnych warunków i trybu udzielania pomocy finansowej na dostosowanie gospodarstw rolnych do standardów Unii Europejskiej objętej planem rozwoju obszarów wiejskich (Dz. U. z 2006 r., nr 142 poz.1016) polegała m.in. na dodaniu przez § 1 pkt 2 rozporządzenia zmieniającego do rozporządzenia Rady Ministrów z 18 stycznia 2005 r. - § 7a, który stanowi, że "w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji w sprawie przyznania płatności nastąpi przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego na rzecz innego podmiotu w wyniku umowy sprzedaży, albo innej umowy, płatność przysługuje temu podmiotowi jeżeli w terminie 35 dni od dnia przeniesienia posiadania podmiot ten złoży wniosek o przyznanie płatności, której dotyczył wniosek poprzedniego posiadacza". Zgodnie z § 2 rozporządzenia zmieniającego, jeżeli przeniesienie posiadania całości gospodarstwa rolnego nastąpiło przed dniem wejścia w życie tego rozporządzenia (tj. przed dniem 9 sierpnia 2006 r.), 35 dniowy termin do złożenia wniosku biegnie od dnia wejścia w życie rozporządzenia. W sprawie niniejszej w toku sprawy w dniu 29 sierpnia 2006 r., a więc z zachowaniem powyższego 35 dniowego terminu, strona złożyła dodatkowy wniosek o przyznanie płatności dla Gospodarstwa Rolnego "W." Spółka z o.o. wraz z dokumentami dotyczącymi przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego "W." na spółkę Gospodarstwo Rolne "W." Sp. z o.o. Ani ten wniosek, ani złożona wraz z nim dokumentacja, ani wpływ zmiany przepisów na sytuację strony nie zostały przez organ wzięte pod uwagę. Organ I instancji poprzestał na stwierdzeniu, że wniosek oddziału spółki z o.o. "Z." nie wywołał skutku prawnego w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego, bowiem oddział spółki z o.o. nie posiadał osobowości prawnej. Jak wskazano wyżej posiadanie osobowości prawnej nie stanowiło kryterium skuteczności wniosku "pomocowego", bowiem prawo do pomocy wiązane było z posiadaniem gospodarstwa rolnego przez producenta rolnego. Należało więc wziąć pod uwagę, że pierwszy wniosek o udzielenie pomocy DSU w dniu 9 lutego 2005 r. złożył podmiot będący posiadaczem gospodarstwa rolnego, mający prawidłowo nadany numer ewidencyjny producenta rolnego. Zatem wniosek ten wywoływał skutki prawne w postaci wszczęcia postępowania administracyjnego o przyznanie pomocy, bowiem jak wskazano wyżej, uprawnienie do uzyskania pomocy związane jest z posiadaniem gospodarstwa rolnego i posiadaniem numeru ewidencyjnego producenta rolnego. Na marginesie tylko wskazać należy, że wniosek złożyła posiadająca osobowość prawną "Z." spółka z o.o. – Gospodarstwo Rolne w W., należycie reprezentowana przez prawidłowo ustanowionego pełnomocnika. Wniosek był więc skuteczny, a zastosowanie nowych przepisów powinno zostać wnikliwie rozważone.

W tym stanie rzeczy WSA nie naruszył przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt1 lit. c p.p.s.a. uchylając zaskarżone decyzje z powodu niewyjaśnienia sprawy i nierozważenia całokształtu materiału dowodowego.

Postawiony w kasacji drugi zarzut procesowy polegający na naruszeniu art.141 § 4 p.p.s.a. w istocie, w świetle uzasadnienia kasacji, pokrywa się z zarzutem niesłusznego uznania, że sprawa nie została należycie wyjaśniona, zatem wywody wyżej przedstawione stanowią jednocześnie uzasadnienie nietrafności tego zarzutu.

Rozpatrując zarzut kasacyjny z art.174 pkt 1 p.p.s.a. tj. zarzut naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że jest on nieuzasadniony.

Kasator zarzucał naruszenie przez Sąd art.12 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów /.../ oraz § 3 pkt 1 cytowanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 stycznia 2005 r. w sprawie szczególnych warunków /.../. Ustosunkowując się do tych zarzutów wskazać należy, że Sąd I instancji wymienionych przepisów nie stosował, więc nie mógł ich naruszyć. Wojewódzki Sąd Administracyjny, jak wskazano wyżej, uchylił obie decyzje z powodów procesowych tj. z powodu nienależytego wyjaśnienia sprawy, zaś kwestii stosowania prawa materialnego nie rozważał, w szczególności nie twierdził, że numer ewidencyjny nadany "Z." spółce z o.o. przechodzi na "W." spółkę z o.o. Sąd wskazał jedynie, że nie wszystkie okoliczności sprawy zostały należycie rozważone. Zarzut naruszenia przez WSA przepisów, których Sąd ten nie stosował jest niezasadny.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zarzuty kasacji oparte były na nieuzasadnionych podstawach, co skutkuje jej oddaleniem.

Zważywszy powyższe działając na podstawie art.184 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.

O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a. i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz na podstawie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c w związku z ust.2 p.2 lit. b Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. nr 163 z 2002r. poz.1349 z późn. zmianami) i zasądził kwotę 180 zł tytułem zwrotu kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego, który sporządził odpowiedź na skargę kasacyjną, ale nie uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i nie reprezentował strony w postępowaniu przed sądem I instancji.