Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt III SA/Po 1040/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2017-06-14 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6033 Zajęcie pasa drogowego (zezwolenia, opłaty, kary z tym związane)
Hasła tematyczne: Drogi publiczne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 40 ust. 1, ust. 4 - 6, ust. 12 pkt 1
journal: Dz.U. 2015 poz 460
law: Ustawa z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych - tekst jednolity.

SENTENCJA

Dnia 14 czerwca 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Lorych-Olszanowska Sędziowie WSA Ireneusz Fornalik WSA Izabela Paluszyńska (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Anna Zys-Ruszkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 czerwca 2017 roku przy udziale sprawy ze skargi K. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego poprzez umieszczenie obiektu handlowego bez zezwolenia zarządcy drogi oddala skargę


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r., sygn. akt III SA/Po 1243/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu po rozpoznaniu skargi Prokuratora Rejonowego w K. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2013 r. nr [...] i poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Zarządu Dróg Miejskich w K. z dnia [...] listopada 2012r., nr [...]

W uzasadnieniu Sąd wskazał, iż organy I i II instancji nie poczyniły w niniejszej sprawie wymaganych ustaleń faktycznych i nie uzasadniły wyczerpująco i przekonująco swojego stanowiska w wydanych decyzjach.

Wskazać należy przede wszystkim, że K. P. kupił na licytacji komorniczej [...] grudnia 2001r. w tym samym rejonie miasta K. ( chociaż na różnych działkach ewidencyjnych ) dwa kioski (protokół sprzedaży ruchomości Km. [...] i Km. [...] w aktach adm.) Jednego z nich dotyczyła umowa dzierżawy nr [...] z dnia [...].02.2002 r. zawarta między K. P. a M. K. na okres od [...] marca 2002 r. na czas nieokreślony (umowa dzierżawy w aktach adm.). W aktach sprawy jest dokument – oświadczenie Wiceprezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2003 r. proponujące rozwiązanie umowy dzierżawy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003 r., ewentualnie wypowiadające tą umowę z okresem 3 miesięcy (czyli z końcem września) – k. 47 akt administracyjnych.

Zdaniem K. P. umowa dzierżawy dotyczyła użytkowanego przez niego kiosku, natomiast wypowiedzenie umowy dzierżawy miało dotyczyć drugiego kiosku, który został ostatecznie zlikwidowany. W ocenie Sądu taka argumentacja jest sprzeczna z powyższymi dokumentami, z których wynika jednoznacznie, że wypowiedzenie umowy dotyczy umowy nr [...]. Problemem w sprawie okazały się ustalenia faktyczne organów obu instancji w zakresie tego, czy umowa nr [...] dotyczy kiosku użytkowanego przez K. P., czy też dotyczyć ma drugiego nabytego przez niego kiosku, ostatecznie zlikwidowanego. Zdaniem Sądu ani organ I, ani organ II instancji nie stwierdził jednoznacznie, którego kiosku dotyczyła przedmiotowa umowa dzierżawy, a brak ustaleń w tym zakresie miał decydujący wpływ na podjęcie błędnych decyzji. Rolą Sądu nie jest prowadzenie ustaleń a kontrola prawidłowości dokonanych przez organy ustaleń. Tymczasem organ I instancji powołuje się na umowę dzierżawy [...] odnosząc ją do kiosku na Al. [...] (przy M. K.) co oznaczałoby, że dotyczy ona kiosku należącego przed licytacją komorniczą do W. W., co wynika z Protokołu sprzedaży ruchomości Km. [...], który był załącznikiem do wniosku K. P. o "przepisanie" umowy dzierżawy. W aktach administracyjnych jest umowa dzierżawy z [...] października 1997r. zawarta pomiędzy miastem K. a W. W. i dotyczy gruntu położonego w K. ul. [...]/ Al. W. - co mogłoby sugerować, że K. P. chodziło o "przepisanie tej umowy a więc dotyczyło kiosku przy [...] moście. Jednak w treści umowy [...] w jej par. 1 jako przedmiot wskazuje się grunt miejski położony w K. przy ul. [...]. [...] ([...]). Nie wymienia się "[...] mostu", zaś określenie "[...]" pojawia się zarówno przy sprzedaży kiosku w licytacji komorniczej Km. [...], jak i Km. [...], z tym że w treści protokołu z licytacji komorniczej [...] dodatkowo mowa o [...] moście. Przy czym co do jednego z tych kiosków Rada Miasta K. nie wyraziła zgody na dzierżawę gruntu, na którym kiosk był posadowiony i to – zdaniem uczestnika postępowania K. P. dotyczyło kiosku, który został wobec takiego stanowiska rady usunięty.

Tak więc nie jest tak oczywistym, jak podaje to w uzasadnieniu swojej decyzji SKO, co było przedmiotem umowy dzierżawy nr [...]. Nawet, gdyby przyjąć, że umowa ta dotyczyła kiosku istniejącego i posadowionego na pasie drogowym, to rację ma skarżący Prokurator, że umowa wygasła z dniem [...] września 2003r. a więc kiosk znajdowałby się wówczas na działce należącej do miasta, co do której K. P. w okresie, którego dotyczy nałożona kara, nie miał już tytułu prawnego.

Tak więc organ II instancji nie dokonał praktycznie żadnych własnych ustaleń faktycznych w sprawie. Ograniczył się w uzasadnieniu swojej decyzji do autorytatywnego stwierdzenia, że K. P. zajmuje grunt miejski w K. przy Al. [...] na podstawie umowy dzierżawy nr [...], zawartej z miastem w dniu [...] lutego 2002. Nie odniósł się w ogóle do ustaleń poczynionych przez organ I instancji, nie wykazał dlaczego uznał, że umowa dzierżawy dotyczyła spornego kiosku, a nie drugiego kiosku, ostatecznie zlikwidowanego.

Sąd podniósł, iż nie sposób odnieść się w ogóle do kwestii zajmowania pasa drogowego przez kiosk użytkowany przez K. P., albowiem na wypisie z mapy nie zaznaczono w żaden sposób przebiegu drogi i pasa drogowego. Kwestie te nie podlegają ocenie również na podstawie zgromadzonych w sprawie fotografii. Z tego względu zdaniem Sądu organ I instancji nie wykazał skutecznie, że sporny kiosk był posadowiony w obszarze pasa drogowego, a ustalenia w tym zakresie są niezbędne dla przyjęcia tezy o możliwości obciążenia uczestnika postępowania karą pieniężną za wieloletnie zajęcie pasa drogowego bez odpowiedniego zezwolenia, umowy itd.

Sąd nakazał aby przy ponownym rozpoznaniu sprawy organy dokonały wyczerpujących ustaleń faktycznych w sprawie. Przede wszystkim należy ustalić w sposób jednoznaczny, czy sporny kiosk leży na obszarze pasa drogowego, gdyż dopiero taka okoliczność uzasadniałaby dokonywanie dalszych czynności w sprawie dotyczącej nałożenia kary pieniężnej za ewentualne nielegalne zajmowanie pasa drogowego. Następnie organy winny stwierdzić kategorycznie, którego z dwóch kiosków nabytych przez uczestnika postępowania dotyczyła umowa dzierżawy nr [...] zawarta w dniu [...].02.2002 r. W przypadku stwierdzenia, że umowa ta dotyczyła spornego kiosku ( a nie drugiego kiosku ostatecznie zlikwidowanego) organy winny dokonać wnikliwej i rzetelnej oceny prawnej tej umowy i jej skutków. Zbadać należy, czy na skutek oświadczenia Wiceprezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2003 r. proponującego rozwiązanie umowy dzierżawy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003 r., ewentualnie wypowiadającego tą umowę z okresem 3 miesięcy (czyli z końcem września), doszło do skutecznego rozwiązania tej umowy, co uzasadniałoby tezy o bezumownym korzystaniu z gruntu za okres od października 2003 r.

Decyzją z dnia [...] września 2015r., nr [...] [...] Prezydent Miasta K. orzekł o wymierzeniu K. P. kary w wysokości [...] zł (słownie [...]) za zajmowanie w okresie od dnia [...] listopada 2010r. do dnia [...] października 2012r. pasa drogowego Alei [...]i w K. bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] października 2015 r., nr [...] uchyliło decyzję z dnia [...] września 2015r. i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014r. sygnatura akt Ill SA/Po 1243/13 nakazał organom przy ponownym rozpatrywaniu sprawy co następuje:

-jednoznacznie ustalić czy sporny kiosk leży w obszarze pasa drogowego

- stwierdzić kategorycznie którego z dwóch kiosków nabytych przez stronę dotyczyła umowa dzierżawy nr [...] z dnia [...] lutego 2002r.

- w przypadku ustalenia, że umowa dotyczyła spornego kiosku organy winny dokonać wnikliwej i rzetelnej oceny w zakresie zbadania czy na skutek rozwiązania umowy dzierżawy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003r. ewentualnie wypowiadającego tę umowę doszło do skutecznego rozwiązania umowy.

Kolegium uznało, że w aktach sprawy brak jest dokumentu geodezyjnego oraz wypisu z rejestru gruntów, że grunt na którym znajduje się przedmiotowy kiosk o pow. 10 m2 stanowi pas drogowy. Kolegium stwierdziło również, że zgodnie z wyrokiem Sądu, należy stwierdzić kategorycznie, którego z dwóch kiosków nabytych przez uczestnika postępowania dotyczyła umowa dzierżawy nr [...] zawarta w dniu [...] lutego 2002r. i w przypadku stwierdzenia, że umowa ta dotyczyła spornego kiosku, dokonać wnikliwej i rzetelnej oceny prawnej tej umowy i jej skutków. Zdaniem Kolegium zagadnienie to organ pierwszej instancji winien ustalić przy pomocy komórki prawnej Urzędu Miejskiego.

Decyzją z dnia [...] marca 2016 r., nr [...] Prezydent Miasta K. orzekł o wymierzeniu K. P. kary w wysokości [...] zł za zajmowanie w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] października 2012r., tj. 668 dni pasa drogowego Alei [...] w K. przy skrzyżowaniu z ulicą [...] – działka nr [...], obręb nr [...], obok [...], przez umieszczenie w nim obiektu handlowego, to jest obiektu określonego w dokumentach stanowiących dowody w postępowaniu nazwą kiosk lub pawilon handlowy oraz przybudówki pomiędzy nim a ogrodzeniem (balustradą) rzeki P. , o łącznej powierzchni 10m2, bez wymaganego zezwolenia zarządcy drogi.

W uzasadnieniu organ wyjaśnił, iż objęty postępowaniem obiekt handlowy będący własnością Pana K. P., na znajdujących się w aktach sprawy kopiach fragmentu mapy ewidencyjnej Miasta K. w skali 1:1000, wydanej w dniu 03 lutego 2011r. nr [...] przez Prezydenta Miasta K., Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej oraz fragmentu mapy zasadniczej w sali 1:500, wydanej w dniu 30 lipca 2015r. nr [...] przez Prezydenta Miasta K., Miejski Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej, został uwidoczniony przy północno-zachodnim narożniku działki nr [...], w obrębie nr [...], w pobliżu granic z działką nr [...] (ulica [...]) i działką nr [...] (rzeka P. ). Na obu wymienionych mapach działka nr [...] została opisana jako Aleja [...], a jej granice zostały zakreślone kolorem żółtym. Na obu mapach, na działce oznaczonej numerem [...], zaznaczono lokalizację obiektu handlowego, w pobliżu granic z działką nr [...] (ulica [...]) i działką nr [...] (rzeka P. ). Aleja [...] w K., zgodnie Uchwałą nr [...] Zarządu Województwa W. z dnia 2 maja 2005r. w sprawie nadania numerów dla dróg powiatowych w województwie w. , jest drogą powiatową o numerze 6176P, a zatem drogą publiczną.

Na podstawie treści księgi wieczystej nr [...] [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K., VI Wydział Ksiąg Wieczystych ustalono, że nieruchomość gruntowa obejmująca działki ewidencyjne oznaczone numerami [...], [...], [...] i [...], obejmująca ulice S. , ulicę B. i Aleję W. jest własnością Miasta K. na prawach powiatu i jest użytkowana jako "drogi". Uprawnionym w odniesieniu do tej nieruchomości jest Zarząd Dróg Miejskich w K. na podstawie decyzji w sprawie ustanowienia trwałego zarządu nieruchomością nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. wydaną przez Prezydenta Miasta K.. Zapisy w księdze wieczystej są zgodne z ewidencją gruntów i budynków, co zostało sprawdzone w dniu [...] marca 2007r. Zgodnie z art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982r. o księgach wieczystych i hipotece (DZ. U. z 2013r. poz. 707) księgi wieczyste prowadzi się w celu ustalenia stanu prawnego nieruchomości i domniemywa się, że prawo jawne z księgi wieczystej jest wpisane zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Zgodnie z art. 2 tej ustawy księgi wieczyste są jawne i nie można zasłaniać się nieznajomością wpisów w księdze wieczystej. Wykazanie stanu prawnego nieruchomości nie wymaga zatem sporządzenia lub uzyskania innego dokumentu, na przykład wypisu z rejestru gruntów.

Jak wynika z powyższego, obiekt handlowy będący przedmiotem postępowania, w okresie objętym postępowaniem, znajdował się na działce stanowiącej część pasa drogowego drogi publicznej - Alei [...] w K..

Organ wyjaśnił, że umowa dzierżawy nr [...] (sygn akt. [...]) z dnia [...] lutego 2002r. zawarta pomiędzy M. K. - Wydzierżawiającym, a K. P. - Dzierżawcą, została zawarta na skutek złożenia przez K. P. wniosku z dnia [...] stycznia 2002r., do którego wnioskodawca złączył Protokół Sprzedaży Ruchomości nr [...], sporządzony w dniu [...] grudnia 2001r. przez [...] Sądowego Rewiru II przy Sądzie Rejonowym w K., zawierający informację o sprzedaży kiosku typu [...], znajdującego się w Alei [...] na Z. [...] koło mostu [...], stanowiącego ruchomość należącą do W. W..

W. W. zamieszkały w K., Al. [...], zajmował "grunt miejski położony w K. przy ulicy [...]/Al. [...] o powierzchni 10 m2, w tym 7,5 m2 pawilon", zgodnie z umową dzierżawy zawartą z M. K. w dnia [...] października 1997r. (sygn akt. [...]), na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na lokalizacji /wymianie kiosku/ na warunkach tymczasowych na okres 3 lat, na terenie: przy zbiegu ulic Al. [...] i [...] (przy moście [...]), zawierającej załącznik graficzny w postaci koncepcji zagospodarowania sporządzonej na kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], działka nr [...] (w skali 1:500). Według koncepcji kiosk miał być zlokalizowany obok lewego przyczółka (od strony górnej wody) mostu w ciągu ulicy [...] na rzece P. . Mostem tym jest M. K..

Jak wynika z powyższego, umowa dzierżawy nr [...] z dnia [...] lutego 2002r. dotyczyła terenu pod kioskiem nabytym przez stronę na podstawie Protokół Sprzedaży Ruchomości nr [...], a zatem obiektu handlowego będącego przedmiotem postępowania.

Organ wskazał, iż na podstawie kopii upoważnień nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. stwierdzono, że Wiceprezydent Miasta K. D. S. oraz Naczelnik Wydziału Gospodarowania Mieniem E. D., czyli osoby, które podpisały pismo nr [...] z dnia [...] maja 2003r., skierowane do Pana K. P., zawierające propozycję rozwiązania umowy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003r., a w przypadku nie wyrażenia zgody na rozwiązanie, wypowiadające ją z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec września 2003r., działały na postawie i w ramach upoważnień Prezydenta Miasta K. do składania oświadczeń woli w imieniu Miasta.

Jak wynika z powyższego, na skutek wypowiedzenia umowy dzierżawy nr [...], zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2003r. nr [...], doszło do jej skutecznego rozwiązania z dniem [...] września 2003r.

Z przeprowadzonego postępowania wynika, że w okresie od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia 30 października 2012r. K. P. nie posiadał tytułu prawnego do zajmowania na prawach wyłączności części pasa drogowego drogi publicznej - Alei [...] w K. przez umieszczenie w nim obiektu handlowego.

Dalej organ wskazał, iż zgodnie z art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (t. j. Dz. U. z roku 2015, poz. 460 z późn. zm.) zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej. Za zajęcie pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia, na podstawie art. 40 ust. 12 pkt 1 tej ustawy, wymierza się karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty za zajęcie pasa drogowego. Karę nalicza i pobiera, w drodze decyzji administracyjnej, właściwy zarządca drogi.

Zgodnie z § 6 ust. 2 pkt 1 Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia 29 grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta K. (Dz. Urz. Woj. W. z dnia 08.02.2005r. nr [...], poz. 282), zmienionej Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej K. z dnia 24 czerwca 201 Or. (Dz. Urz. Woj. W. z dnia [...].09.2010r. nr [...]), Aleja [...] znajduje się w strefie podstawowej, określonej dla potrzeb ustalenia stawek opłat za zajęcie pasa drogowego w celu umieszczenia w pasie drogowym drogi publicznej obiektu handlowego. Dla tej strefy stawka opłaty za zajęcie 1m2 pasa drogowego za 1 dzień wynosi [...] zł.

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł K. P. podnosząc, iż organ nie wykonał wytycznych Samorządowego Kolegium zawartych w decyzji z dnia [...] października 2015 r. Skarżący podniósł, iż w uzasadnieniu decyzji wskazano, że Biuro Radców Prawnych Urzędu Miejskiego wyraziło opinię o skuteczności wypowiedzenia umowy nr [...]. Zdaniem skarżącego uzasadnienie decyzji nie wskazuje jednak na jakiekolwiek motywy takiego rozstrzygnięcia. Należy więc zarzucić, że to organ I instancji zobowiązany był rzetelnie zbadać i rozstrzygnąć sprawę, a nie Biuro Radców Prawych Urzędu Miejskiego. Organ oczywiście był uprawniony do zasięgnięcia opinii prawnej w tej sprawie, opinia jednak nie może zastąpić rozstrzygnięcia i stanowić umotywowania takiego rozstrzygnięcia. Zdaniem skarżącego przedstawiciele Miasta K. pismem nr [...] nie dokonali skutecznego rozwiązania umowy dzierżawy nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r.

Skarżący wskazał, iż skoro dla prawidłowego rozstrzygnięcia niniejszej sprawy konieczne jest dokonanie ustaleń w zakresie skuteczności oświadczenia woli złożonego w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. to przy całej złożoności niniejszej sprawy zagadnienie to powinno być rozstrzygnięte na gruncie przepisów prawa cywilnego, a nie prawa administracyjnego.

Organ I instancji ponosi bezpośrednią odpowiedzialność za błędne wieloletnie twierdzenie, że umowa nr [...] z dnia [...] lutego 2002 r. nie dotyczyła pawilonu przy M. K.. W tym stanie rzeczy to organ spowodował, że sprawa toczy się od kilkunastu lat na gruncie prawa administracyjnego i absorbuje SKO oraz WSA, które nie są jednak powołane do oceny zagadnień o charakterze cywilno-prawnym.

Zdaniem skarżącego organ powinien doprowadzić do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy poprzez skierowanie przeciwko skarżącemu roszczenia cywilno - prawnego do sądu powszechnego. Tylko bowiem sąd powszechny jest uprawniony do oceny cywilno -prawnych skutków oświadczenia woli zawartego w piśmie z dnia [...] czerwca 2003 r. o rozwiązaniu umowy dzierżawy.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło zaskarżoną decyzję w części dotyczącej wysokości przedmiotowej kary pieniężnej, określonej na [...] zł i w powyższym zakresie ustaliło wysokość przedmiotowej kary pieniężnej K. P. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą Przedsiębiorstwo Produkcyjno-Handlowe "A. " K. P. w N. S. na kwotę [...]zł (słownie: [...] złotych, zero groszy).

W uzasadnieniu organ przedstawiając stan faktyczny i zebrane dowody podał, że przedmiotowa ruchomość znajdowała się w obszarze pasa drogowego, umowa dzierżawy nr [...] dotyczyła kiosku nabytego przez Skarżącego na licytacji komorniczej nr [...] znajdującego się w Alei [...] na Z. [...] koło mostu [...], na działce nr [...], zaznaczonego kolorem czerwonym na mapie zasadniczej z [...] lipca 2015r. Umowa dzierżawy została skutecznie wypowiedziana z dniem [...] września 2003r., pismem z dnia [...] czerwca 2003r. przez osoby upoważnione przez Prezydenta Miasta K..

SKO po przytoczeniu treści przepisów prawa wskazało, iż K. P. nie posiadał tytułu prawnego do zajmowania pasa drogowego drogi publicznej - Alei [...] w K. poprzez umieszczenie w nim przedmiotowego kiosku. Przedmiotowe postępowanie dotyczy okresu zajmowania tego pasa drogowego od dnia [...] stycznia 2011 r. do dnia [...] października 2012r., ponieważ okresy wcześniejszego zajmowania były przedmiotem innych postępowań. Jak wynika z akt sprawy, tj. notatki służbowej z dnia [...] października 2015r. podczas przeglądu pasa drogowego Al. [...] przy skrzyżowaniu z ul. [...] stwierdzono, że z pasa drogowego został usunięty obiekt handlowy firmy [...], umieszczony bez zezwolenia zarządcy drogi.

Wysokość przedmiotowej kary pieniężnej ustalono w oparciu o §6 ust. 2 pkt 1 Uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia [...] grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta K. w związku z §1 uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia [...] marca 2016r., zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego dotyczącego umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam - w celu umieszczenia w pasie drogowym drogi publicznej obiektu usługowego lub handlowego ustawa się następujące stawki opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego za 1 dzień dla strefy podstawowej: [...] zł (w poprzednim stanie prawnym - na mocy Uchwały Rady Miejskiej K. z dnia [...] grudnia 2004r. opłata wynosiła [...] zł).

W związku z tym wysokość przedmiotowej kary wynosić winna w obecnym stanie prawnym: 10 m2 x [...] zł/m2/dzień x 668 dni x 10 = [...] zł.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wniósł K. P. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K..

W uzasadnieniu skarżący, po przytoczeniu przebiegu dotychczasowego postępowania wskazał, że w zaskarżonej decyzji organ pominął całkowicie argumentację podniesioną w odwołaniu. Skarżący podkreślił, iż decyzje obu instancji nie zawierają nakazanej przez WSA w Poznaniu wyrokiem z dnia 3 kwietnia 2014 r. wnikliwej i rzetelnej oceny w zakresie zbadania, czy na skutek oświadczenia wiceprezydenta doszło do skutecznego rozwiązania umowy. Zdaniem skarżącego zbadanie skuteczności wypowiedzenia nie może polegać wyłącznie na zasięgnięciu opinii w Biurze Radców Prawnych. Skarżący w ślad za odwołaniem powtórzył, iż w jego ocenie nie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy dzierżawy. Skarżący wskazał również, iż Wiceprezydent Miasta oraz Naczelnik Wydziału Gospodarowania Mieniem nie posiadali uprawnienia do składania oświadczeń woli i podejmowania czynności wobec gruntu znajdującego się w trwałym zarządzie ZDM.

Ponadto skarżący podniósł, iż organy nie dokonały ustaleń w zakresie stwierdzenia czy przedmiotowy kiosk jest zlokalizowany w pasie drogowym. Organ I instancji oparł się na fragmentach mapy ewidencyjnej i zasadniczej, pomijając zlecone przez SKO zbadanie wypisu z rejestru gruntów. Skarżący zwrócił uwagę, iż pawilon posiada powierzchnie 7 m2, a nie 10 m2.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Kontrola dokonywana jest przy tym pod względem zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Na podstawie dyspozycji art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 się 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2016r. poz. 718- dalej "p.p.s.a"), rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi. Jest zatem uprawniony do oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony.

Na wstępie rozważań podkreślić należy, iż zasadnicze znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy posiada okoliczność, iż przedmiotowa sprawa była wcześniej przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w sprawie o sygn. III SA/Po 1243/13 w wyroku z dnia 3 kwietnia 2014r.

Powyższe skutkuje koniecznością zastosowania art. 153 oraz art. 170 p.p.s.a. Zgodnie z art. 153 p. p. s. a. ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże w tej sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Wskazać należy, że pomimo użycia w art. 153 p. p. s. a. określenia "orzeczenie" chodzi w nim nie o sentencję, lecz o uzasadnienie. Ocena prawna rozstrzygnięcia wiąże się bowiem w pierwszym rzędzie z wykładnią prawa, a ta może mieścić się jedynie w uzasadnieniu wyroku (por. wyrok NSA z dnia 15 stycznia 1998 r. sygn. II SA 1560/97 niepubl.). Ocena prawna, o której stanowi analizowany przepis, może dotyczyć zarówno samej wykładni prawa materialnego i procesowego, jak i braku wyjaśnienia w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym istotnych okoliczności stanu faktycznego. Zarówno organ administracji, jak i sąd, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. W orzecznictwie podkreśla się, iż działania naruszające tę zasadę muszą być konsekwentnie eliminowane przez uchylanie wadliwych z tego powodu rozstrzygnięć administracyjnych, już chociażby z uwagi na związanie wcześniej przedstawioną oceną prawną także i samego sądu administracyjnego (por. wyroki NSA: z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97 i z dnia 1 września 2010 r., sygn. akt I OSK 920/10, LEX 745376). Zatem ocena prawna traci moc wiążącą tylko w przypadku zmiany prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy (ale tylko zaistniałych po wydaniu wyroku, a nie w wyniku odmiennej oceny znanych i już ocenionych faktów i dowodów) oraz w wypadku wzruszenia we właściwym trybie orzeczenia zawierającego ocenę prawną. Podsumowując stwierdzić należy, zgodnie z poglądem Naczelnego Sądu Administracyjnego (wyrok z dnia 21 marca 2014r., I GSK 534/12 ), że: "Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania."

Rolą obecnie kontrolującego zaskarżone decyzje Sądu jest weryfikacja, czy organy w pełni zastosowały się do zaleceń i wskazań wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu o sygn. akt II SA/Po 1243/13 z dnia 3 kwietnia 2014r. poprzednio wydanego w tej sprawie. W przywołanym wyroku sąd uchylając decyzję organu zakwestionował brak dokonania wymaganych ustaleń faktycznych i uzasadnienia swojego stanowiska w wydanych decyzjach. Zdaniem Sądu wypowiedzenie z dnia [...] czerwca 2003r. dotyczyło umowy dzierżawy nr [...], ustalenia zaś wymagało, to czy:

- sporny kiosk leży w obszarze pasa drogowego, w przypadku pozytywnej odpowiedzi na to pytanie, ustalenia:

- którego z dwóch kiosków nabytych przez Skarżącego dotyczyła umowa dzierżawy z dnia [...].02.2002r. nr [...], jeżeli kiosku, który nie został zlikwidowany, ustalenia wymagało to, czy:

- na skutek oświadczenia Wiceprezydenta Miasta K. z dnia [...] czerwca 2003r. proponującego rozwiązanie umowy dzierżawy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003r., ewentualnie wypowiadającego tą umowę z okresem 3 miesięcy (czyli z końcem września), doszło do skutecznego rozwiązania tej umowy, co uzasadniałoby tezy o bezumownym korzystaniu z gruntu za okres od października 2003r. Dopiero te ustalenia pozwolą, w ocenie Sądu na dokonanie rzetelnej oceny istnienia ewentualnych podstaw faktycznych i prawnych do nałożenia na Skarżącego kary pieniężnej za zajmowanie pasa drogowego bez podstawy prawnej (zezwolenia, umowy).

W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie organy wykonały zalecenia zawarte w wyżej wskazanym wyroku. Dokonały prawidłowych ustaleń w zakresie stanu faktycznego w niniejszej sprawie, a także rzetelnej oceny istnienia podstaw faktycznych i prawnych nałożonej na Skarżącego kary pieniężnej.

Podstawę prawną wydania zaskarżonej decyzji stanowił art. 40 ust. 12 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985r. o drogach publicznych (Dz.U. z 2015r., poz. 460 z późń. zm., zwanej dalej u.d.p.). Zgodnie z tym przepisem za zajęcie pasa drogowego bez zezwolenia zarządcy drogi, zarządca drogi wymierza, w drodze decyzji administracyjnej, karę pieniężną w wysokości 10-krotności opłaty ustalanej zgodnie z ust. 4-6. Od 11.09.2015r. kara wymierzana jest również za zajęcie pasa drogowego bez zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c ustawy. Zmian tego przepisu nie miała wpływu na treść rozstrzygnięcia ani na zmianę oceny dokonanej przez sad w wyroku z 3 kwietnia 2014r. Zgodnie z art. 40 ust. 1 w/w ustawy zajęcie pasa drogowego na cele niezwiązane z budową, przebudową, remontem, utrzymaniem i ochroną dróg wymaga uzyskania zezwolenia zarządcy drogi, w drodze decyzji administracyjnej a od 11.09.2015r. zezwolenie nie jest wymagane w przypadku zawarcia umowy, o której mowa w art. 22 ust. 2, 2a lub 2c.

Z regulacji tej wynika, że zajęcie pasa drogowego podlega reglamentacji, a naruszenie tego obowiązku jest sankcjonowane karą pieniężną. W obu tych przypadkach zajęcie stanowiska przez organ wymaga wydania decyzji administracyjnej. Decyzja o wymierzeniu kary pieniężnej jest decyzją związaną, co oznacza, że w przypadku stwierdzenia zajęcia pasa bez zezwolenia na zarządcy drogi spoczywa obowiązek wymierzenia kary pieniężnej niezależnie od motywów, jakimi kierował się zajmujący pas drogowy, od jego sytuacji osobistej i materialnej i niezależnie od tego czy miał on świadomość, że na zajęcie pasa drogowego powinien mieć zezwolenie. Odpowiedzialność ta ma charakter zobiektywizowany, a ustawową przesłanką nałożenia kary pieniężnej jest zajęcie pasa drogowego. Pod pojęciem "zajęcia pasa drogowego" rozumieć należy utrzymywanie stanu zajęcia. "Zajęcie pasa drogowego" - w rozumieniu art. 40 u.d.p. - nie ogranicza się jedynie do aktu zajęcia, jako jednorazowej czynności (por. wyrok NSA z dnia 17 lutego 2010 r., II GSK 364/09). Dla powstania odpowiedzialności z tego tytułu niezbędne jest jedynie wykazanie zaistnienia określonych w tym przepisie znamion działania lub zaniechania przez sprawcę tego deliktu administracyjnego (vide wyrok NSA z dnia 25.02.2015 r sygn. akt II GSK 2326/13 niepublikowany). Karze podlega utrzymywanie stanu rzeczy polegającego na zajmowaniu pasa drogowego bez wymaganego zezwolenia, bez względu na czas i okoliczności jego powstania. Z literalnego brzmienia art. 40 ust. 4 – 6 u.d.p. wynika, że nie akt "zajęcia" lecz czas "zajmowania" pasa drogowego (liczba dni) jest elementem obliczania opłaty za zajęcie pasa drogowego, która to opłata z kolei jest podstawą obliczania wysokości kary wymierzanej za zajęcie pasa drogowego, m.in. dokonanego bez zezwolenia zarządcy drogi (art. 40 ust. 12 pkt 1 u.d.p.). Zajmowanie pasa drogowego przez podmiot, który nie uzyskał stosownego zezwolenia decyzją, o której mowa w art. 40 ust. 1 u.d.p., ma charakter samowoli, jest zajęciem samowolnym. Zatem zajęcia pasa drogowego bez zezwolenia - w świetle omawianej regulacji - podlega karze bez względu na przyczynę takiego stanu rzeczy.

Zgodnie z art. 4 pkt 1 ustawy o drogach publicznych pas drogowy to wydzielony liniami granicznymi grunt wraz z przestrzenią nad i pod jego powierzchnią, w którym są zlokalizowane droga oraz obiekty budowlane i urządzenia techniczne związane z prowadzeniem, zabezpieczeniem i obsługą ruchu, a także urządzenia związane z potrzebami zarządzania drogą. Elementem definicji pasa drogowego drogi publicznej jest wydzielenie go liniami granicznymi.

Z tych względów w orzecznictwie sądów administracyjnych zwraca się uwagę, że wydanie decyzji w przedmiocie kary pieniężnej za zajęcie pasa drogowego musi był zawsze poprzedzone dokonanymi z urzędu ustaleniami co do przebiegu granic pasa drogowego, które nie mogą być ustalone w oparciu o "przyznanie" czy "zaniechanie" stron. Postępowanie w przedmiocie kary administracyjnej jest typowym postępowaniem inkwizycyjnym, w którym znajdują pełne zastosowanie zasady wyrażone w art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a. Przebieg granic pasa drogowego i położenie przedmiotowego obiektu w granicach tego pasa winien być ustalony na podstawie dokumentów urzędowych, takich jak np wypisy z ewidencji gruntów, odpisy ksiąg wieczystych, księga, metryka drogi, wyrysy map ewidencyjnych i zasadniczych, zdjęci, przy czym oczywistym jest, że organ dokonując ustaleń w tym zakresie nie ma obowiązku zgromadzenia wszystkich dokumentów w każdej tego typu sprawie. Winien dokonywać ustaleń w oparciu o dowody, które w sposób nie budzący wątpliwości pozwolą na ustalenie spornych kwestii.

W przedmiotowej sprawie w zakresie ustalenia przebiegu pasa drogowego w miejscu usytuowania spornego kiosku organy zgromadziły dokumenty, które pozwoliły na nie budzące wątpliwości ustalenie, że kiosk znajdował się w pasie drogowym drogi powiatowej nr 6176P w Al. [...] – w granicach działki nr [...], w rogu prze zbiegu ul. [...] i granic rzeki P. , przy moście [...]. Ustaleń tych organ dokonał na podstawie:

- metryki ulicy [...] z planem sytuacyjnym projektu przebudowy tej ulicy, sporządzonym na aktualnej na 22.01.1996r., na której w miejscu spornego kiosku jest widoczny obiekt istniejący przed wymianą kiosku (k. 82 – 87 akt administracyjnych),

- kopii mapy ewidencyjnej w skali 1:1000, wydanej przez Prezydenta Miasta K. 3.02.2011r z zasobów ewidencyjnych i kopii fragmentu mapy zasadniczej w skali 1:500 wydanej 30.07.2015r. przez Prezydenta Miasta K. z zasobu ewidencyjnego, na którym znajduje się przedmiotowy kiosk bez uwidocznionej części zabudowanej pomiędzy konstrukcją kiosku a ogrodzeniem (balustradą) rzeki P. . Na obu tych mapach działka nr [...] została opisana jako Aleja [...], a jej granice oznaczone zostały kolorem żółtym, sporny obiekt zaś kolorem czerwonym.(k.78, 90 akt administracyjnych)

- wydruków księgi wieczystej nr [...], na podstawie której ustalono, że nieruchomość gruntowa obejmująca działki ewidencyjne oznaczone numerami [...], [...], [...] i [...], obejmująca ulice S. , B. i Al. [...] jest własnością Miasta K. na prawach powiatu i jest użytkowana jajko "drogi". Zgodność zapisów księgi wieczystej z ewidencją gruntów i budynków została sprawdzona 22 marca 2007r., co wynikało z wydruku księgi wieczystej k. 161, (k. 79 – 80, k. 156 - 163 akt administracyjnych)

- uchwały nr [...] Zarządu Województwa W. z 2 maja 2005r., z której wynika, że Al. [...] w K. nadano numer [...], jako drodze powiatowej, a więc publicznej (k. 105 akt administracyjnych)

- materiałów fotograficznych wykonanych podczas przeglądów ulic w sierpniu 2008r. i podczas przeglądów dokonywanych przez pracowników ZDM w K. w toku postępowań w sprawie, w tym z [...].09.2015r., podczas którego stwierdzono dalsze usytuowanie kiosku w pasie drogowym Al. [...] przy skrzyżowaniu z ulicą [...] i z 30.10.2015r., podczas którego ustalono, że przedmiotowy kiosk został usunięty.(k. 96 – 101, 116 – 118, k. 140 - 144)

Tak zebrany materiał dowodowy pozwolił na dokonanie ustaleń, że sporny kiosk znajduje się w pasie drogi publicznej. Prawidłowość oceny zgromadzonego materiału dowodowego nie budzi wątpliwości Sądu. Na pozyskanych z zasobów ewidencyjnych mapach, stanowiących dokumenty urzędowe w sposób czytelny oznaczono zarówno przebieg drogi (kolor żółty) jak i usytuowanie kiosku (kolor czerwony). Mapa zasadnicza w skali 1:500 została wydana przez Prezydenta Miasta K. w dniu 30.07.2015r. jako zgodna z treścią materiału państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Z wypisu księgi wieczystej wynikała zgodność jej zapisów z danymi z ewidencji gruntów i budynków, której sprawdzenie nastąpiło 22.03.2007r. Od tego czasu jedyna zmiana jaka zaszła była związana z usunięciem przez Skarżącego spornego kiosku, co miało wpływ jedynie na ustalenie okresu zajęcia. Z materiałów fotograficznych wynikało, że kiosk był obiektem o konstrukcji lekkiej, niezwiązanym trwale z gruntem. Nie był więc zasadny zarzut Skarżącego w zakresie nie dokonania ustaleń faktycznych w tym zakresie. Zgromadzone przez organy dokumenty były spójne i w sposób nie budzący wątpliwości pozwalały na dokonanie powyższego ustalenia.

W przedmiotowej sprawie organy prawidłowo i kategorycznie ustaliły również którego z kiosków położonych w pasie drogi powiatowej Al. [...] w K. dotyczyła umowa dzierżawy gruntu z [...].02.2002r. Nr [...].

Bezsporne było, że Skarżący kupił na licytacji komorniczej [...] grudnia 2001r. w tym samym rejonie miasta K. ( chociaż na różnych działkach ewidencyjnych ) dwa kioski (protokół sprzedaży ruchomości Km. [...] i Km. [...] w aktach adm.) Jednego z nich dotyczyła umowa dzierżawy nr [...] z dnia [...].02.2002 r. zawarta między K. P. a M. K. na okres od [...] marca 2002 r. na czas nieokreślony (umowa dzierżawy w aktach adm.). Odnośnie drugiego z kiosków Skarżący nie otrzymał zgody na oddanie w dzierżawę gruntu (uchwała Zarządu Miasta K. z 26 marca 2002r. Nr [...] k. 64 akt administracyjnych) i został zobowiązany do jego usunięcia a także do zapłaty odszkodowania za bezumowne korzystanie w okresie od [...].01.2002r. do [...].06.2002r. Skarżący kiosk ten usunął w 2003r. (k. 187, 68, 69 akt administracyjnych).

Bezsporne było to, że na zajęcie pasa gruntu znajdującego się w miejscu posadowienia obu kiosków nie posiadał zezwolenia.

W odniesieniu do obu kiosków Skarżący zwrócił się o zawarcie umowy dzierżawy gruntu. Organy słusznie wskazały, że złożył dwa wnioski. Pierwszy z wniosków w dniu 8.01.2002r. (k. 46 akt administracyjnych), w którym jako załącznik wskazano protokół sprzedaży wystawiony przez komornika z [...].12.2001r. [...] – ze wskazaniem poprzedniego właściciela W. Warocha. Drugi z wniosków w dniu [...].02.2002r. (k. 63 akt administracyjnych), w którym jako załącznik wskazano protokół sprzedaży wystawiony przez komornika z [...].12.2001r. [...] – ze wskazaniem poprzedniego właściciela W. J. . W obu wnioskach, dotyczących innych kiosków Skarżący określał położenie obiektów odpowiednio "Obok Z. R. " i "na Z. R. ", czyli podobnie. W protokołach sprzedaży ruchomości obiekt należący do W. W. określono jako "kiosk typy [...] znajdujący się w A. [...] na Z. R. koło mostu [...]" (k. 40 akt administracyjnych) a obiekt należący poprzednio do W. J. jako "kiosk gastronomiczny położony w K. A. W. (Z. R.)". W piśmie z [...].03.2002r. kierowanym do Skarżącego przez Wiceprezydenta Miasta K. wskazano, że kwestia rozpoznania wniosku Skarżącego z [...].02.2002r. była rozpatrywana na posiedzeniu Zarządu Miasta K. w dniu [...] marca 2002r. (k. 65 akt administracyjnych), na którym podjęto wskazaną wyżej uchwalę o nie wyrażeniu zgody na dzierżawę gruntu pod kiosk. Wynikało z tego, że odnośnie tego kiosku nabytego po poprzedniku W. J. Skarżący nie zawarł umowy dzierżawy. Umowa dotyczyła więc z pewnością kiosku z wniosku z [...].01.2002r. po W. W. . Na umowie dzierżawy gruntu z [...].02.2002r. znajduje się odręczna adnotacja "do wniosku z dnia [...].01.02r." W § 1 umowy wskazano, że oddanie gruntu w dzierżawę następuje stosownie do uchwały zarządu Miasta K. z dnia [...] lutego 2002r. We wniosku z [...] stycznia 2002r. Skarżący wniósł o "przepisanie istniejącej umowy z poprzednim właścicielem na niego lub zawarcie nowej umowy dzierżawy na teren znajdujący się pod kioskiem". Poprzedni właściciel tego kiosku W. W. zamieszkały w K., Al. [...], zajmował "grunt miejski położony w K. przy ulicy [...]/Al. [...] o powierzchni 10 m2, w tym 7,5 m2 pawilon", zgodnie z umową dzierżawy zawartą z M. K. w dnia [...] października 1997r. (sygn akt. [...]), na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. nr [...] z dnia [...] grudnia 1994r., o ustaleniu lokalizacji inwestycji polegającej na lokalizacji /wymianie kiosku/ na warunkach tymczasowych na okres 3 lat, na terenie: przy zbiegu ulic Al. [...] i [...] (przy moście [...]), zawierającej załącznik graficzny w postaci koncepcji zagospodarowania sporządzonej na kopii mapy sytuacyjno - wysokościowej nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...], działka nr [...] (w skali 1:500). Według koncepcji kiosk miał być zlokalizowany obok lewego przyczółka (od strony górnej wody) mostu w ciągu ulicy [...] na rzece P. . Mostem tym jest M. K.(k. 37 – 39 akt administracyjnych).

W oparciu o tak zgromadzony materiał dowodowy Sąd uznał, że zasadnie organy ustaliły, iż umowa nr [...] dotyczyła kiosku typu [...], znajdującego się w Alei [...] na Z. R. koło mostu [...], stanowiącego wcześniej ruchomość należącą do W. W. a zatem obiektu handlowego będącego przedmiotem postępowania. Słusznie organy stwierdziły, że poprzednie błędne kwalifikacje kiosków nie mogą mieć wpływu na treść rozstrzygnięcia. Ich bliskie położenie a także określanie w sposób podobny również przez samego Skarżącego nie zwalnia go od obowiązku uiszczenia przedmiotowej kary pieniężnej. Jej nałożenie, jak wyżej wskazano nie jest bowiem zależne od ustalenia winy danej osoby w zakresie samowolnego zajęcia pasa drogi, czy braku dokładnego ustalenia przez organ w okresach wcześniejszych stanu faktycznego sprawy, pobierania innych danin. Istotne w sprawie niniejszej jest to, że Skarżący zajął pas drogi pod przedmiotowy kiosk bez zezwolenia ani umowy cywilnoprawnej. Zawarta w niniejszej sprawie umowa dzierżawy Nr [...] został skutecznie wypowiedziana z dniem [...] września 2003r.. Jak już wyżej wskazano obowiązek nałożenia kary pieniężnej wynika nie z samego aktu zajęcia pasa ale ze stanu zajęcia.

Odnośnie rozwiązania umowy dzierżawy z dniem [...] września 2002r. Sąd uznał, że ustalenia dokonane przez organ są w tym zakresie prawidłowe. Organ będąc związany wyrokiem sądu w sprawie III SA/Po 1243/13 prawidłowo ustalał czy doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy przez zarządcę drogi. Wbrew twierdzeniom Skarżącego nie było konieczne ustalanie tej okoliczności na drodze procesu cywilnego. Sprawa w tym zakresie przed sadem cywilnym nie toczyła się. Sam Skarżący w swoich wcześniejszych stanowiskach ( też w sprawie III SA/Po 1243/13) twierdził, że umowa dzierżawy została wypowiedziana. Nie wykazał, że uiszczał wskazany w § 4 umowy czynsz miesięczny. Nie był też zasadny zarzut oparcia się przez organ na opinii prawnej przygotowanej przez komórkę organizacyjna Urzędu Miejskiego w K. – Biuro radców Prawnych. Opinia ta nie miała charakteru opinii biegłego, przedstawiała rożne stanowiska w zakresie skuteczności dokonanego w sprawie niniejszej wypowiedzenia umowy dzierżawy a organ dokonał wyboru stanowiska, zgodnie z którym wypowiedzenie było skuteczne. Organ wskazał, iż na podstawie kopii upoważnień nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. oraz nr [...] z dnia [...] listopada 2002r. stwierdzono, że Wiceprezydent Miasta K. D. S. oraz Naczelnik Wydziału Gospodarowania Mieniem E. D., czyli osoby, które podpisały pismo nr [...] z dnia [...] maja 2003r., skierowane do Pana K. P., zawierające propozycję rozwiązania umowy nr [...] z dniem [...] czerwca 2003r., a w przypadku nie wyrażenia zgody na rozwiązanie, wypowiadające ją z zachowaniem 3 miesięcznego okresu wypowiedzenia ze skutkiem na koniec września 2003r., działały na postawie i w ramach upoważnień Prezydenta Miasta K. do składania oświadczeń woli w imieniu Miasta. Zarządcą drogi powiatowej A. [...] w K. był w chwili podpisania umowy dzierżawy zarząd miasta K. (miasto na prawach powiatu ) – art. 19 ust.5 u.d.p. w brzmieniu na dzień zawarcia umowy. Umowa dzierżawy została podpisana przez reprezentujących zarząd Wiceprezydenta Miasta K. i naczelnika Wydziału Gospodarowania Mieniem. Przez osoby pełniące te same funkcje umowa dzierżawy została wypowiedziana. Osoby te posiadały upoważnienie Prezydenta do dokonania czynności. Od 27.10.2002r. zgodnie z art. 19 ust. 5 u.d.p. (Dz.U. 2002.113.984) zarządca drogi był Prezydent Miasta K.. Po podpisaniu umowy dzierżawy a przed jej wypowiedzeniem Al. [...] w K. została oddana w trwały zarząd Zarządowi Dróg Miejskich w K. (art. 21 ust. 1 u.d.p. , k.82 - decyzja w sprawie ustanowienia trwałego zarządu nieruchomością nr [...] z dnia [...] stycznia 2003r. wydaną przez Prezydenta Miasta K..). Zarząd Dróg Miejskich jest jednostka budżetową miasta. Jak zasadnie wyjaśnił NSA w wyroku z dnia 2 października 2015r. (II OSK 374/14) zarząd drogi nie jest organem administracji publicznej lecz jednostką organizacyjną powołaną do obsługi takiego organu administracji, którym zawsze pozostaje zarządca drogi. Przeniesienie na ZDM zadań w zakresie zarządu dróg nie jest równoznaczne z przeniesieniem kompetencji organu. Nadal zarządcą pozostawał Prezydent Miasta K. i był on władny, również za pośrednictwem upoważnionych osób do dokonania wypowiedzenia umowy dzierżawy zgodnie z § 11 umowy Nr [...]. Zgodnie z obowiązującym w dacie zawarcia i wypowiedzenia umowy okresie art. 21 ust. 1 i 1a u.d.p. zarządca drogi może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, może też upoważnić pracowników, odpowiednio: urzędu marszałkowskiego, starostwa, urzędu miasta, urzędu miasta stołecznego Warszawy lub gminy albo pracowników jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi, do załatwiania spraw w jego imieniu, w ustalonym zakresie, a w szczególności do wydawania decyzji administracyjnych.

Jak wynika z powyższego, na skutek wypowiedzenia umowy dzierżawy nr [...], zawartego w piśmie z dnia [...] maja 2003r. nr [...], doszło do jej skutecznego rozwiązania z dniem [...] września 2003r. Od tej daty do czasu zlikwidowania kiosku ( [...].2015r.) Skarżący zajmował pas drogowy bez zezwolenia i bez umowy. Zarówno z umowy dzierżawy nr [...] jak i materiału fotograficznego i rysunków znajdujących się w aktach wynikało, że zajęcie bez zezwolenia dotyczyło określonej w rozwiązanej umowie powierzchni gruntu, która wynosiła 10m2 ( rysunek k. 102). Skarżący nie przedstawił żadnych dokumentów ani innych dowodów na okoliczność wykazania, że powierzchnia zajętego gruntu była faktycznie mniejsza niż ta, którą wskazano w podpisanej przez niego umowie. Z dokumentów zgromadzonych w sprawie nie wynika również, że powierzchnia zajęcia po podpisaniu czy po rozwiązaniu umowy została zmniejszona. Wskazane przez organy 10m2 powierzchni dotyczyły więc faktycznej (rzeczywistej) powierzchni zajętej w sposób nieuprawniony.

Za zajęcie pasa drogowego pobiera się opłatę (art. 40 ust. 3 ustawy), która wyliczana jest w sposób odmienny dla każdego z wymienionych w art. 40 ust. 2 pkt 1-4 ustawy rodzajów zajęcia pasa drogowego. I tak, opłatę za zajęcie pasa drogowego w celu, o którym mowa w ust. 2 pkt 3, tj. w celu umieszczania w pasie drogowym obiektów budowlanych niezwiązanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego, ustala się jako iloczyn liczby metrów kwadratowych powierzchni pasa drogowego zajętej przez rzut poziomy obiektu budowlanego albo powierzchni reklamy, liczby dni zajmowania pasa drogowego i stawki opłaty za zajęcie 1 m2 pasa drogowego (art. 40 ust. 6 ustawy). Stawki te wynikają z powołanych w decyzji uchwał Rady Miasta. W niniejszej sprawie organ II instancji słusznie uwzględnił korzystne dla Skarżącego stawki wynikające z §6 ust. 2 pkt 1 Uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia 29 grudnia 2004r. w sprawie wysokości stawek opłat za zajęcie pasa drogowego dróg publicznych w granicach administracyjnych miasta K. w związku z §1 uchwały Rady Miejskiej K. nr [...] z dnia 31 marca 2016r., zgodnie z którym za zajęcie pasa drogowego dotyczącego umieszczenia w pasie drogowym obiektów budowlanych nie związanych z potrzebami zarządzania drogami lub potrzebami ruchu drogowego oraz reklam - w celu umieszczenia w pasie drogowym drogi publicznej obiektu usługowego lub handlowego ustawa się następujące stawki opłat za zajęcie 1m2 pasa drogowego za 1 dzień dla strefy podstawowej: [...] zł (w poprzednim stanie prawnym - na mocy Uchwały Rady Miejskiej K. z dnia 29 grudnia 2004r. opłata wynosiła [...] zł). Początkowa data zajęcia słusznie została określona z uwzględnieniem faktu, że okresy wcześniejsze były już przedmiotem innych, wskazanych w decyzji postępowań. Końcowa data zajęcia została wyznaczona przez stwierdzone usunięcie przedmiotowego kiosku. Tym samym prawidłowa została ustalona wysokość kary pieniężnej w niniejszej sprawie.

Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zarzuty skargi nie były zasadne, zaskarżona decyzja, jak też poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane w toku postępowania prowadzonego w sposób zgodny z przepisami Ordynacji podatkowej. Organy nie dopuściły się żadnych naruszeń prawa materialnego mających wpływ na wynik sprawy. Biorąc pod uwagę powyższe rozważania Sąd przyjął, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające konieczność wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego.

W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji