Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 377/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2012-07-19 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6136 Ochrona przyrody
Hasła tematyczne: Ochrona przyrody
Administracyjne postępowanie
Kara administracyjna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 88 ust. 1, 89 ust. 1, art. 89 ust. 3, art. 85 ust. 2 , 4 i 8
journal: Dz.U. 2009 nr 151 poz 1220
law: Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody - tekst jednolity
article: art. 138 par. 1 pkt 2, art. 138 par. 2
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jakub Zieliński Sędziowie Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędzia WSA Elwira Brychcy Protokolant St. sekretarz sąd. Joanna Wieczorkiewicz-Skoczek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lipca 2012 r. sprawy ze skargi A. K., J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu z dnia [...] lutego 2012 r. Nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzew bez zezwolenia I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Poznaniu solidarnie na rzecz skarżących kwotę [...] zł ([...] złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, III. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.


UZASADNIENIE

Burmistrz Miasta i Gminy M.[...] decyzją z dnia [...] 2011 r. Nr [...] wymierzył J. i A. K. karę pieniężną w wysokości [...] zł za usunięcie bez wymaganego zezwolenia [...] drzew gatunku brzoza brodawkowata w wieku powyżej 10 lat, z nieruchomości położonej w [...], działki nr [...] i [...].

Jako podstawę prawną decyzji organ wskazał przepisy art. 88 (ust. 1 pkt 2) i art. 89 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tj. z 2009 r. Dz.U. Nr 151 poz. 1220 ze zm.), oraz przepisy rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 22 września 2004 r. w sprawie trybu nakładania administracyjnych kar pieniężnych za usuwanie drzew lub krzewów bez wymaganego zezwolenia oraz za zniszczenie terenów zieleni, zadrzewień albo drzew lub krzewów. (Dz.U. Nr 219, poz. 2229), a także rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228 poz. 2306) i obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M.P. Nr 76, poz. 954) i art. 104 kpa.

Wskazując na okoliczności usunięcia przedmiotowych drzew organ stwierdził, że wycinki drzew dokonano w dniu [...] kwietnia 2010 r. (wycinki dokonał, posługując się piłą mechaniczną, syn właścicieli działki w ich obecności), co zostało odnotowane w przyjętym (podpisanym) przez właścicieli nieruchomości bez zastrzeżeń protokole oględzin nieruchomości przeprowadzonych w dniu usunięcia drzew, przeprowadzonych niezwłocznie po ich wycince (pracownicy organu oraz Zespołu Parków Krajobrazowych Województwa Wielkopolskiego stwierdzili dokonywanie przedmiotowej wycinki w trakcie objazdu terenu w związku ze złożonymi wnioskami o dotyczącymi usunięcia drzew na terenie [...]). Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na sposób pocięcia usuniętych drzew nie było możliwości zrekonstruowania pni drzew i zmierzenia ich obwodu na wysokości 130 cm, dlatego zabezpieczono próbki pniaków pozostałych w gruncie oraz sporządzono dokumentację fotograficzną. Organ podniósł, że właściciele działek w trakcie oględzin przyznali, że powyższe nastąpiło bez wymaganej decyzji zezwalającej na usunięcie drzewa, jak również wyjaśnili przyczyny usunięcia drzew (zastąpienie ich nasadzeniami drzew owocowych). W tym zakresie organ przywołał art. 83 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, jak również wyjaśnił, że przepisów tej ustawy nie stosuje się, jeżeli wiek drzew nie przekracza 10 lat. Stwierdził, że w ustalonych okolicznościach właściciel działki powinien był wystąpić do organu I instancji o wydanie zezwolenia na usunięcie drzew, z którego to obowiązku nie zwalnia właściciela (posiadacza nieruchomości) objęcie działek nr [...] i [...] uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w M. [...] z dnia [...] września 2005 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego we wsi [...] (Dz.Urz. Woj. Wlkp. Nr [...], poz. [...]), a zwłaszcza przeznaczenie działki pod zabudowę rekreacyjną.

Wiek drzew organ ustalił na podstawie opinii dwóch ekspertów ds. leśnictwa z firmy A [...] A. T. i T. J., którzy w oparciu o dostarczony materiał stwierdzili, że drzewa należące do gatunku brzoza brodawkowata (Betula pendula) miały następujący wiek i obwód pnia na wysokości 130 cm: 1) 16 lat i 25,45 cm, 2) 18 lat i 27,96 cm, 3) 16 lat i 25,45 cm. Ekspertyzę organ uznał za logiczną, rzeczową i spójną z dowodami zebranymi w toku postępowania, która jasno określa wiek drzew, ich gatunek i obwód na wysokości 130 cm.

Na podstawie danych dotyczących gatunku drzew, ich wieku i obwodu pnia organ wyliczył kary jednostkowe za usunięcie poszczególnych drzew – odpowiednio: 1) [...] zł, 2) [...] zł, 3) [...] zł. Kary te organ ustalił w wysokości trzykrotności (art. 88 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody) należnej opłaty za usunięcie drzewa (art. 84 i art. 85 ustawy o ochronie przyrody), stosując współczynnik różnicujący przypisany do wartości obwodu drzewa: do 25 cm współczynnik 1,00, od 26 cm do 50 cm współczynnik 1,51, stawkę jednostkową dla drzew omawianego gatunku: 34,03 zł/cm ustaloną na rok 2011 r. (M.P. Nr 76, poz. 954).

W odwołaniu od powyższej decyzji właściciele działki zarzucili organowi naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 kpa, jak i 8 kpa, a także sprzeczność istotnych ustaleń co do wieku drzew z treścią zebranego materiału dowodowego. Podnieśli, że nabyli przedmiotowe działki w dniu [...] maja 1996 r., a w akcie notarialnym Rep. [...] stwierdzono, że nabywana nieruchomość stanowi rolę w skład której nie wchodzi las; nabyta nieruchomość nie była w 1996 r. porośnięta żadnymi drzewami, wobec czego wycięte brzozy nie mogły mieć 16 i 18 lat. Zarzucili zaskarżonej decyzji wewnętrzną sprzeczność, bowiem organ wskazał na brak możliwości pobrania prób drzew na wysokości 1,30 m, a z drugiej strony ekspertyza została oparta na tabeli dla średnicy drzew na wysokości 1,30 m. Ponadto zakwestionowali prawidłowość ekspertyzy, bowiem różnica między wiekiem rzeczywistym a określonym na podstawie średnicy drzewa może wynieść nawet 20 lat (tabela wiekowa drzew wg prof. Majdeckiego). W ich ocenie w tym wypadku niemożliwe jest precyzyjne określenie wieku ściętych drzew i nie udowodniono, że przekraczał on 10 lat, wobec czego nie udowodniono im naruszenia przepisów ustawy o ochronie przyrody i brak podstaw do wymierzenia kary. Zarzucali także organowi brak rozważenia "słusznego interesu" obywatela w postaci prawa do dysponowania własną nieruchomością.

Decyzją z dnia [...] lutego 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Poznaniu utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W podstawie prawnej Kolegium powołało m.in. art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie przyrody. W uzasadnieniu decyzji przytoczono stan faktyczny ustalony przez organ I instancji, podzielając ocenę tego organu co do zgromadzonego materiału dowodowego. Kolegium stwierdziło, że organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie, zebrał cały materiał dowodowy, na podstawie którego dokonał właściwych ustaleń. W ocenie Kolegium wątpliwości nie budzi fakt, że za usunięcie drzew bez zezwolenia odpowiadają skarżący, jako posiadacze nieruchomości stanowiącej działki nr [...] i [...]. Dalej organ odwoławczy przywołał stanowisko orzecznictwa co do tego, że w przedmiocie wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia organ nie działa w granicach uznania administracyjnego, lecz ma obowiązek taką karę nałożyć. Nadto Kolegium podzieliło zasadność powołania w postępowania biegłego dla określenia wieku drzew i obwodów pni na wysokości 130 cm. Zarzut skarżących dotyczący nieudowodnienia przez organ I instancji wieku drzew (powyżej 10 lat) Kolegium uznało za bezzasadny, bowiem załączona do odwołania kopia tabeli wiekowej drzew prof. Majdeckiego nie stanowi podstawy do zmiany zaskarżonej decyzji. Sporządzona opinia biegłych nie budzi wątpliwości co do jej rzetelności i wiarygodności, daje pełny obraz sytuacji, zawiera przede wszystkim badanie drewna i analizę stanu drzew oraz określa ich wiek. Ponadto organ odwoławczy podkreślił, że skarżący w toku prowadzonego postępowania nie kwestionowali tego dowodu. Za chybione Kolegium uznało także twierdzenia skarżących dotyczące tego, że w 1996 r. (rok nabycia nieruchomości) na przedmiotowym gruncie nie było drzew, bowiem z załączonego aktu notarialnego wynika jedynie, że na terenie przedmiotowych działek w dacie nabycia nieruchomości nie było lasu, co nie oznacza, że w tym czasie nie rosły na niej drzewa. Organ II instancji podkreślił także, że prawo obywatela do dysponowania swoją nieruchomością doznaje ograniczeń na gruncie przepisów o ochronie przyrody, a zasadą jest, że usunięcie drzew lub krzewów z terenu nieruchomości może nastąpić dopiero po uzyskaniu stosownego zezwolenia.

Skargę na decyzję organu II instancji do tutejszego Sądu wnieśli J i A. K., żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Powtarzając zarzuty i argumentację przytoczoną w odwołaniu, skarżący dodatkowo wnieśli o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego dendrologa na okoliczność rzetelności i trafności ekspertyzy wykonanej w postępowaniu przed organem I instancji. Do skargi załączyli kserokopię trzech zdjęć działki, wskazując, że zrobiono jest w 1996 r.

W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje.

Skarga, jakkolwiek nie z przyczyn w niej podniesionych, okazała się zasadna.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U. z 2012 r., poz. 270 – dalej: p.p.s.a.).

W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji ustalającej karę pieniężną za usunięcie drzew ([...] brzóz brodawkowatych) z nieruchomości A. i J. K.

Ustawa o ochronie przyrody jako zasadę wprowadza usuwanie drzew lub krzewów po uzyskaniu zezwolenia (art. 83 ust.1 ustawy). Obowiązek uzyskania zezwolenia spoczywa na posiadaczu nieruchomości, z której ma być usunięte drzewo. Zazwyczaj będzie nim właściciel, który jest zarazem posiadaczem samoistnym nieruchomości. Usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia skutkuje nałożeniem obligatoryjnej kary administracyjnej. Zasady wymierzania kary określono w art. 88-90 przedmiotowej ustawy. W myśl art. 88 ust. 1 wójt, burmistrz, prezydent miasta wymierza administracyjną karę za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia. Do przyjęcia odpowiedzialności za usunięcie drzewa bez wymaganego zezwolenia wystarcza samo wykazanie związku przyczynowego pomiędzy działaniem określonego podmiotu, a zniszczeniem drzewa. Zlecenie przez posiadacza nieruchomości wycięcia drzewa osobie trzeciej nie zwalnia go z odpowiedzialności. Ustalenie powyższych okoliczności winno nastąpić w toku postępowania dowodowego, którego przeprowadzenie jest obowiązkiem organów administracji. Podkreślenia również wymaga, że decyzje w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew bez zezwolenia mają charakter decyzji związanych, tzn. w przypadku wystąpienia przesłanek do wymierzenia kary, wydanie przez organ decyzji staje się obligatoryjne.

Wysokość kary ustala się zgodnie z regułą zawartą w treści art. 89 ust. 1 i 3 powołanej ustawy, tj. w wysokości trzykrotnej opłaty za usunięcie drzew lub krzewów ustalonej na podstawie stawek, o których mowa w art. 85 ust. 4-6 tej ustawy. Przy czym, w sytuacji, gdy ustalenie obwodu usuniętego bez zezwolenia drzewa jest niemożliwe z powodu braku kłody, obwód do wyliczenia administracyjnej kary pieniężnej ustala się przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszając wyliczony obwód o 10%.

W ocenie Sądu stan faktyczny został ustalony w kontrolowanym postępowaniu zgodnie z wymogami procedury administracyjnej, bez naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 8 kpa. W pierwszej kolejności należy zaznaczyć, że w niniejszej sprawie nie został skutecznie zakwestionowany sam fakt usunięcia przez skarżących (fizycznego ścięcia drzew dokonał ich syn) bez uzyskania uprzedniego wymaganego zezwolenia opisanych w osnowie decyzji drzew z ich nieruchomości. Data usunięcia drzew również jest niewątpliwa ([...] kwietnia 2010 r.). Skarżący kwestionują natomiast ustalenie wieku drzew (przekroczenie 10 lat), a także oparcie rozstrzygnięcia na sprzecznym materiale dowodowym i w konsekwencji możliwość nałożenia na nich kary pieniężnej. Zdaniem Sądu stanowisko skarżących w tej mierze nie znajduje należytego uzasadnienia.

Wiek drzew został ustalony na podstawie opinii powołanych biegłych – ekspertów do spraw leśnictwa, dr inż. A. T. i dr inż. T. J. Sąd w tym miejscu zaznacza, że kontroluje zgodność działania organów z prawem, zatem w odniesieniu do przeprowadzonych przez organ dowodów nie tyle ocenia je merytorycznie, co kontroluje celowość i sposób ich przeprowadzenia oraz ocenę materiału dowodowego dokonaną przez organy. Z tak określonej perspektywy przedmiotowa opinia i sposób jej oceny przez organy Sąd uznaje za prawidłowe, a w konsekwencji przedmiotowa opinia mogła być zastosowana do ustalenia gatunku, wieku i obwodu usuniętych drzew. Biegli przedstawili założenia ogólne, jak i metodyczne, opisując rodzaj i przebieg wykonanych prac laboratoryjnych na materiale dostarczonym przez organ I instancji. Dalej określili wiek, średnicę i obwód drzew na wysokości 1,30 m (pierśnicę) posługując się tablicami służącymi do określenia pierśnicy i miąższości na podstawie średnicy pniaka (Buchwald i in. 2003, CLIP, Warszawa). Organy obydwu instancji dokonały oceny tego dowody, przedstawiając powody dla których uznały przeprowadzoną ekspertyzę za wiarygodny dowód w sprawie. W konsekwencji ustalenia dotyczące gatunku, wieku i obwodu usuniętych drzew na wysokości 1,30 m znajdują uzasadnienie w zgromadzonym materiale dowodowym, jednakże z tym zastrzeżeniem, dotyczącym przyjęcia obwodu pnia dla potrzeb obliczenia kary pieniężnej, o czym będzie mowa w dalszej części uzasadnienia, dotyczącej oceny prawidłowości wysokości wymierzonej kary pieniężnej.

W kwestii wieku drzew należy również zgodzić się z Kolegium, że twierdzenia skarżących kwestionujące to ustalenie są chybione. Ani treść aktu notarialnego, którym nabyli przedmiotowe działki, ani też materiał poglądowy (pozbawione bliższego opisu wydruki zdjęć – kolorowe kserokopie), dołączony do skargi, nie mogły stanowić przeciwdowodu co do określenia wieku usuniętych drzew (wykazania, że drzewa te nie przekroczyły wieku 10 lat). Przy tym przeprowadzenie takiego dowodu przez sąd administracyjny z uwagi na treść art. 106 § 3 p.p.s.a. było w tym wypadku niedopuszczalne, bowiem w sprawie nie zachodziły tego rodzaju wątpliwości, które stałyby na przeszkodzie skontrolowaniu zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Podobnie odnieść się należy do żądania powołania w postępowaniu sądowym biegłego dendrologa dla przeprowadzania dowodu na okoliczność rzetelności i trafności ekspertyzy sporządzonej w postępowaniu administracyjnym. Sąd we wcześniej części uzasadnienia odniósł się już do kwestii oceny dowodów, jakie organy zaprezentowały w uzasadnieniach wydanych w sprawie decyzji.

Pomimo trafnych ustaleń dotyczących gatunku i wieku usuniętych drzew, jak również co do zasady (odtworzonego) obwodu tych drzew na wysokości 1,30 m, stwierdzić należy, że wysokość łącznej kary pieniężnej i poszczególnych kar za każde z usuniętych drzew została ustalona z następującym naruszeniem przepisów prawa materialnego.

Po pierwsze, niezależnie od tego, że wyliczenie rzeczywistego obwodu drzewa na wysokości 1,30 m przez biegłych jest przekonujące, to w sprawie organ winien dla potrzeb wymierzenia przedmiotowej kary określić obwód pnia przyjmując najmniejszy promień pnia i pomniejszyć wyliczony obwód o 10%, jak o tym stanowi art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody. Powodem zastosowania tego przepisu jest stwierdzony przez organ brak kłód ściętych drzew (takie ich pocięcie, które uniemożliwia odtworzenie kłody), co uniemożliwiało dokonanie pomiaru obwodu pnia na wysokości 130 cm, o którym mowa w art. 85 ust. 2 ustawy o ochronie przyrody. Tak określony obwód drzewa może zaś odpowiadać obwodowi ustalonemu przez biegłych bądź też różnić się od niego w sposób, który wpłynie nie tylko na proste obliczenie iloczynu stawki jednostkowe opłaty dla danego gatunku drzewa, ale i na przyjęcie współczynnika różnicującego stawki w zależności od obwodu pnia.

W przekonaniu Sądu organ odwoławczy, dysponując próbkami materiału dowodowego, jak również dokumentacją fotograficzną, może podjąć próbę samodzielnego obliczenia obwodu pnia (ewentualnie z wykorzystaniem pomocy organu I instancji, jak to dopuszcza art. 136 kpa), względnie - w razie przeszkód natury faktycznej (logistycznej) - zwrócić się w tej sprawie do biegłych, celem uzupełnienia opinii poprzez określenie obwodu pnia na potrzeby wymierzenia kary pieniężnej, a zatem przy zastosowaniu metody wskazanej w art. 89 ust. 3 powołanej ustawy. W tych warunkach, przy prawidłowo zgromadzonym materiale dowodowym, określenie najmniejszego promienia pnia nie może nastręczać tego rodzaju trudności, które stanowiłyby przeszkodę do zastosowania w sprawie przez organ odwoławczy art. 138 § 1 pkt 2 kpa.

Po drugie, kolejne naruszenie prawa materialnego dotyczy zastosowania w sprawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. w sprawie stawek opłat dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew (Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) wydanego na podstawie art. 85 ust. 4 powołanej ustawy oraz obwieszczenia Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2011 (M.P. Nr 76, poz. 954) wydanego na podstawie art. 84 ust. 8 tej ustawy.

Sąd w niniejszym składzie w pełni podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 12 marca 2010 r. sygn. akt II OSK 543/09 (LEX nr 597681), że do obliczenia kary za wcięcie drzew bez zezwolenia nie powinny mieć zastosowania stawki określone przepisami obowiązującymi w dacie orzekania. Późniejsza zmiana przepisów, w tym dotycząca kary, ma taki wpływ na jej wymiar, że nowe przepisy mogą mieć zastosowanie o ile są dla sprawcy względniejsze. Stanowisko to znajduje pełne oparcie w wyroku Sądu Najwyższego wyrażonym w wyroku z dnia 29 sierpnia 2001 r., III RN 131/00 (OSNP 2002 z. 2, poz. 33) oraz z 9 marca 2004 r., III SK 19/04 (M. Prawn. 2005/7/350), w którym stwierdzono, że wobec braku w określonym akcie prawnym zaliczanym do szeroko rozumianego prawa publicznego wyraźnie sformułowanej materialnoprawnej normy intertemporalnej do zdarzeń objętych określoną sankcją, zaistniałych przed zmianą stanu prawnego, należy co do zasady stosować przepisy nowe, jednakże gdy przepisy dotychczasowe są względniejsze czy też łagodniejsze, to właśnie im należy przyznać pierwszeństwo zastosowania. Ponadto trzeba zwrócić uwagę na to, że w orzecznictwie sądowym wskazuje się również, iż w przypadku braku w akcie prawnym przepisów przejściowych w grę może wchodzić zastosowanie zasady bezpośredniego działania prawa (nowe prawo od momentu wejścia w życie reguluje wtedy także wszelkie zdarzenia z przeszłości). Zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa, zgodnie z którą prawo to mimo wejścia w życie nowych regulacji ma zastosowanie do zdarzeń, które wystąpiły w przeszłości; względnie zasady wyboru prawa, zgodnie z którą wybór reżimu prawnego mającego zastosowanie do zdarzeń zaistniałych przed wejściem w życie nowego prawa pozostawia się zainteresowanym podmiotom (por. J. Mikołajewicz, Prawo intertemporalne. Zagadnienia teoretycznoprawne, Poznań 2000, s. 62 oraz m.in. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 31 stycznia 2005 r. sygn. akt P 9/04, OTK-A 2005/1/9 i uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 kwietnia 2006 r. sygn. akt l OPS 1/06, ONSAiWSA 2006/3/71). W uchwale z dnia 10 kwietnia 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny opowiedział się za stosowaniem zasady dalszego obowiązywania dawnego prawa powołując się na zakaz retroakcji, który to pogląd został sformułowany przez NSA na tle porównywalnego stanu faktycznego.

Wysokość kary w rozpatrywanym przypadku ustalono z uwzględnieniem stawek opłat za usuwanie drzew dla poszczególnych rodzajów i gatunków drzew ustalonych obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. w sprawie stawek opłat za usunięcie drzew i krzewów oraz kar za zniszczenie zieleni na rok 2011. W obwieszczeniu tym ogłoszono zaktualizowaną wysokość stawek określonych w załączniku do wyżej przywołanego rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 13 października 2004 r. (Dz.U. Nr 228, poz. 2306 ze zm.) w ten sposób, że poprzednio obowiązująca stawka na rok 2010 dla brzóz brodawkowatych i omszonych wynosząca 33,69 zł za 1 cm obwodu pnia, została podwyższona do 34,03 zł.

Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, z uwagi na funkcję pełnioną przez kary administracyjne, należy uznać, że dla oceny zachowania się skarżących miarodajne byłyby przepisy obowiązujące w dacie tego zdarzenia, nie zaś w dacie orzekania w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej. Oceniane zachowanie skarżących, mogące stanowić delikt administracyjny, zostało bowiem całkowicie ukształtowane (sfinalizowane) pod rządem przepisów obowiązujących w dacie wycinki drzew (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 17 listopada 2011 r. sygn. akt II SA/Go 506/10 - Internetowa Baza Orzeczeń: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego konsekwentnie zastosowanie powinny mieć stawki obowiązujące w dacie wycinki (kwiecień 2010 r.), czyli stawka 33,69 zł zł za 1 cm obwodu pnia (zgodnie z obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 23 października 2009 r. – M.P. Nr 69 poz. 894), a nie stawka 34,3 zł (ogłoszona obwieszczeniem Ministra Środowiska z dnia 15 października 2010 r. – M.P. Nr 44 poz. 779). Tym samym również z tej przyczyny decyzje uznać należy za wadliwe, bowiem w wyniku zastosowania niewłaściwych przepisów doszło w ten sposób do ustalenia kary w nieprawidłowej wysokości. Na marginesie wskazać należy, że określony w rozporządzeniu wykonawczym z dnia 13 października 2004 r. współczynnik różnicujący stawki w zależności od obwodu pnia nie uległ zmianie w okresie pomiędzy dokonaniem wycinki, a datą orzekania, stąd w tym zakresie organy błędu popełnić nie mogły. Trzeba jednakże mieć na uwadze, że – jak to już zostało wspomniane – określenie na podstawie art. 89 ust. 3 powołanej ustawy obwodu pnia drzewa dla potrzeb wymierzenia przedmiotowej kary może mieć wpływ na zastosowanie współczynnika korygującego w zależności od tego, czy tak ustalony obwód będzie się różnił od wskazanego w opinii biegłych, co w tym wypadku jest istotne dla granicznej wartości obwodu pnia 26 cm, od którego współczynnik korygujący wynosi 1,51 (Lp. 2 tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia wykonawczego z dnia 13 października 2004 r.).

Reasumując wszystko powyższe Sąd stwierdza, że kontrola zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji wykazała, że rozstrzygnięcia te wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa materialnego, które miały wpływ na wynik sprawy, to jest nie na samą zasadność wymierzenia kary za usunięcie drzew bez zezwolenia, lecz na wysokość tej kary. Rodzaj stwierdzonego naruszenia uzasadniał uchylenie jedynie zaskarżonej decyzji Kolegium. Błąd co do zastosowania przepisów prawa materialnego w odniesieniu do określenia obwodu pnia dla potrzeb obliczenia kary pieniężnej, jak i co do przepisów ustalających wysokość stawek opłat dla poszczególnych gatunków drzew może być usunięty w postępowaniu odwoławczym, co w świetle art. 138 § 2 kpa nie stanowi naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego (art. 15 kpa).

Kolegium, ponownie rozpatrując skargę, uwzględni wyżej przedstawione rozważania i wytyczne, przyjmując dla obliczenia kary pieniężnej obwód pnia każdego z usuniętych drzew określony na podstawie art. 89 ust. 3 ustawy o ochronie przyrody, a ponadto zastosuje stawki opłaty obowiązujące w dacie dokonania wycinki drzew usuniętych bez wymaganego zezwolenia.

W tym stanie rzeczy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w punktach I i III sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie II sentencji stosownie do treści art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy, mając na uwadze wysokość opłaty sądowej uiszczonej przez skarżących.