Wyrok NSA, sygn. akt II FSK 690/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-03-20 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 134 par. 1
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Bogdan Lubiński (sprawozdawca), Sędzia NSA Andrzej Jagiełło, Sędzia NSA (del.) Anna Maria Świderska, Protokolant Bernadetta Pręgowska, po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2018 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 23 listopada 2016 r. sygn. akt I SA/Po 195/16 w sprawie ze skargi J. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 3 sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r. oddala skargę kasacyjną.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SA/Po 195/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę J. B. (zwanej dalej "Skarżącą", "Podatniczką") na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Pile z dnia 3 sierpnia 2015 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r.

Ze stanu sprawy przyjętego przez Sąd pierwszej instancji wynika, że Wójt Gminy L. decyzją z dnia 21 maja 2015 r. na podstawie art. 2 ust. 1, art. 3 ust 1, art. 4, art. 5, art. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014. 849 ze zm. - zwanej dalej "u.p.o.l."), art. 21 § 1, art. 21 § 5, art. 207 i art. 210 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. 2012, poz. 749 ze zm. - zwanej dalej "O.p.") ustalił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2015 r. w kwocie 401,00 zł, płatne w dwóch ratach: pierwsza do dnia 15 września 2015 r. w kwocie 201 zł, druga rata do dnia 15 listopada 2015r. w kwocie 200 zł.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Pile decyzją dnia 3 sierpnia 2015 r. utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego I instancji.

Podatniczka w skardze wniosła o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego dnia 3 sierpnia 2015 r. i wydanie decyzji merytorycznej przywracającej grunt do kw. nr [...]. kw. nr [...], kw. nr [...] o powierzchni brakującej w ewidencji X. B., podatniczce J. B. i T. B.; razem około 392m2 gruntu, z tego Wójt decyzją z 1992 r. zabrał bez wywłaszczenia 200m2 z zabudowanej działki nr [...].

Decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 122, art.187, art.194 O.p., poprzez nieudzielenie podatnikowi odpowiedzi na pytanie z 13.03.2014r., dlaczego organ wydał decyzję podatkową za 2014r. mimo że Podatniczka nie została wezwana do uzgodnienia dokumentów do gminy mimo, że o to w tym piśmie wnosił pełnomocnik.

- art. 123 § 1 i art. 200 §1 O.p., poprzez jego niezastosowanie, tj. niewyznaczenia 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji,

- art. 79 § 1 i art. 2 k.p.a., poprzez uniemożliwienie podatnikowi wzięcia czynnego udziału w postępowaniu podatkowym, przede wszystkim w czynnościach uzgodnienia stanu faktycznego nieruchomości, co miało istotny wpływ na wynik sprawy,

- art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie wszechstronnego zbadania sprawy oraz zaniechanie obowiązku należytego i wyczerpującego informowania podatnika o okolicznościach faktycznych i prawnych, które miały wpływ na jego prawa i obowiązki będące przedmiotem postępowania.

Ponadto Podatniczka wniosła, aby Kolegium, jako organ nadrzędny:

- wymusiło na Wójcie lub Staroście Powiatu dostarczenia Sądowi i podatnikom ewidencji gruntów z adnotacją zgodną z § 47 ust. 3 i § 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29.03. 2001r., (Dz.U. z 2001r. Nr 38 poz.454), ponieważ ani Starosta ani Wójt nie odpowiadają na podatnika notatki służbowe,

- przedstawiło Sądowi i Podatniczce zwrotne potwierdzenia doręczenia zawiadomienia o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem powyższej decyzji organu odwoławczego.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi.

Sąd pierwszej instancji za bezzasadny uznał zarzut naruszenia art. 122, art.187, art.194 O.p., poprzez nieudzielenie Podatniczce odpowiedzi na pytanie z 13.03.2014r. o podstawy wydania decyzji podatkowej za 2014r. pomimo, że wbrew wnioskowi pełnomocnika, nie została wezwana przed wydaniem decyzji do gminy w celu uzgodnienia dokumentów. Całkowicie chybione są zarzuty naruszenia art. 79 § 1 k.p.a. oraz art. 7 k.p.a., poprzez zaniechanie należytego ustalenia stanu faktycznego i niezapewnienie Podatniczce czynnego udziału w postępowaniu. W postępowaniu podatkowym nie znajdują zastosowania przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego lecz przepisy obowiązującej od 1.01.1998 r. ustawy z 29.08.1997r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 749 ze zm.). Odpowiednikiem art. 7 K.p.a. w Ordynacji podatkowej jest art. 122, zgodnie z którym w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Z kolei odpowiednikiem art. 79 § 1 k.p.a. jest art. 189 O.p.

W opinii Sądu, w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości organy podatkowe nie naruszyły zasady zaufania wyrażonej w art. 121 § 1 O.p. O naruszeniu tego przepisu nie może stanowić wydanie rozstrzygnięcia odmiennego od oczekiwanego przez Podatniczkę, w sytuacji, gdy organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy oraz wskazał i wyjaśnił zastosowaną podstawę prawną. Tym bardziej nie można mówić o naruszeniu zasady zaufania z tego powodu, że postępowanie w niniejszej sprawie zostało zakończone decyzją, która nie spełnia oczekiwań Podatniczki.

Organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w sprawie wymierzenia podatku za 2015r. bez naruszenia procedury podatkowej. W szczególności, wbrew zarzutom skargi, nie naruszyły ustanowionej art. 122 O.p. zasady prawdy obiektywnej.

Wójt zasadnie wszczął z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku. W toku tego postępowania, w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, podjął niezbędne czynności procesowe. Przede wszystkim wezwał Podatniczkę do złożenia informacji w sprawie podatku od nieruchomości na rok 2015. Włączył także do materiału dowodowego informację z dnia 14.03.2008 r. w sprawie podatku od nieruchomości na 2008 r., złożoną przez Podatniczkę, w której wskazała powierzchnię budynku mieszkalnego 97 m2 oraz powierzchnię gruntów przynależnych do zamieszkałych budynków i lokali mieszkalnych wielkości 1288 m2. Wykonując pisemne wezwanie organu podatkowego I instancji Starostwo Powiatowe - Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami w Z. dostarczyło dowód w postaci aktualnej informacji z rejestru gruntów w której stanowiąca własność Podatniczki działka [...] została opisana jako tereny zabudowy mieszkalnej o ogólnej powierzchni 0,1583 ha. Wójt włączył do materiału dowodowego sprawy odpis pisma z dnia 23.03.2012r. skierowanego do Starostwa Powiatowego w Z. o dostarczenie decyzji potwierdzającej jego pismo z dnia 29.02.2012r. nr [...]. Załączył do materiału dowodowego otrzymane ze Starostwa Powiatowego pisma z dnia 29.02.2012r. i 25.04.2012r. wyjaśniające stan postępowania po wniesionych zarzutach Podatniczki odnośnie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków po modernizacji operatu w 2009r.

W opinii WSA, organy podatkowe przeprowadziły wystarczające postępowanie dowodowe, w którym zebrały materiał dowodowy, istotny dla rozstrzygnięcia, obejmujący wypis z rejestru gruntów dotyczący działki [...], informację Starostwa Powiatowego z dnia 7.04.2015r. [...] opisującą powierzchnię i sposób korzystania m. in z działki stanowiącej własność Podatniczki oznaczonej nr [...]. W świetle powyższego nieuprawnione jest twierdzenie, że organy podatkowe obydwu instancji nie zgromadziły wystarczającego materiału dowodowego. Postępowanie dowodowe nie może być prowadzone w dalszym ciągu, bez końca. Organy podatkowe prowadząc postępowanie podatkowe mogą korzystać ze środków dowodowych przewidzianych w art. 180 (wszystkich, o ile nie są sprzeczne z prawem) i art. 181 O.p. (np. w postaci deklaracji, informacji).

Sądowi z urzędu znany jest prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 765/12, oddalający skargę Podatniczki na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Poznaniu z dnia 22.06.2012r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej w 2009r. modernizacji w obrębie L., gminie L., powiat z., dotyczących działki [...]. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21.10.2015r. oddalił skargę kasacyjną na ten wyrok wniesioną skutecznie tylko przez Podatniczkę. Sąd wziął pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu sygn. akt II SA/Po 765/12 w celu poszerzenia kontekstu faktyczno-prawnego, w którym zapadła decyzja wymiarowa w podatku za 2015r.

WSA podał, że obecnie Podatniczka bezpodstawnie domaga się, jak to w skardze określiła, wymuszenia na Wójcie lub Staroście Powiatu dostarczenia sądowi i podatnikom ewidencji gruntów " z adnotacją zgodną z § 47 ust. 3 i § 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 29.03.2001r. Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa" w sprawie ewidencji gruntów budynków. W świetle oceny sądów administracyjnych obydwu instancji decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w P. z dnia 22.06.2012r. Nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów do danych zawartych w operacie opisowo-kartograficznym po przeprowadzonej w 2009r. modernizacji w obrębie L., gminie L., powiat z., dotyczących działki [...], okazała się prawidłowa.

Brak jest, zdaniem Sądu, podstaw do uznania za zasadny zarzut naruszenia art. 123 § 1 i art. 200 §1 O.p., poprzez jego niezastosowanie, tj. niewyznaczenia 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Podatniczka 04.05.2015r. otrzymała od Wójta pismo z 16.04.2015r. informujące o wyznaczeniu 7 dniowego terminu do wypowiedzenia się że przed wydaniem decyzji w sprawie zebranego materiału dowodowego. Podatniczka uczyniła to działając poprzez pełnomocnika T. B., który, jak wynika z notatki służbowej z 7.05.2015r. podpisanej przez tegoż pełnomocnika, zawnioskował o ponowne wystąpienie do Starostwa Powiatowego w Z. o dostarczenie dokumentów, dotyczących zmian po modernizacji w ewidencji gruntów i budynków, a zwłaszcza decyzji ostatecznej zatwierdzającej te zmiany, zgodnie z § 47 ust. 3 i § 42 ust. 2 i 3 rozporządzenia z 29.03.2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W aktach administracyjnych, po powyższej notatce, zmieszczone zostały dowody w postaci kopii pism z 2012r. wymienianych pomiędzy Wójtem i Starostwem Powiatowym, wskazujące na prowadzone ówcześnie przez Wójta czynności ustalające, w kwestii podniesionej po raz kolejny w notatce służbowej z 7.05.2015r. Niewyznaczenie w tym przypadku ponownie terminu do wypowiedzenia się przed wydaniem decyzji w sprawie tego materiału dowodowego nie ma żadnego wpływu na wynik sprawy. W niniejszej sytuacji realizacji obowiązku wyznaczenia tego terminu nie można ujmować jako wartości bezwzględnej. Zasady tej nie można również rozumieć w sposób, który będzie paraliżował działalność organów administracji publicznej.

Podobnie ma się rzecz z niewyznaczeniem Podatniczce przez organ odwoławczy, który żadnego postępowania dowodowego nie przeprowadzał, terminu do wypowiedzenia się sprawie zebranego materiału dowodowego. Naruszenie przez organ odwoławczy art. 200 § 1 O.p. jest naruszeniem przepisów postępowania, które może doprowadzić do uchylenia zaskarżonej decyzji, tylko wtedy, gdy naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zdaniem WSA, organy podatkowe rozważyły całość zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ocena dowodów, jakiej dokonały nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów. Sąd nie dopatrzył się naruszenia reguł oceny dowodów z art. 191 O.p. W szczególności zasadnie organy przyjęły, że zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, organ podatkowy jest związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków.

Sąd w ramach sądowej kontroli zaskarżonej decyzji stan faktyczny ustalony przez organy przyjął za własną faktyczną podstawę rozstrzygnięcia i na tym stanie faktycznym oparł wyrok. Stan faktyczny sprowadza się do tego, że Podatniczka na 1.01.2015 r. pozostawała właścicielką podlegającej opodatkowaniu nieruchomości: działki nr [...] o powierzchni 0.1583 ha, w skład której wchodzi użytek gruntowy: tereny zabudowy mieszkalnej –B, a także budynek o powierzchni mieszkalnej 95 m2.

W tym stanie faktycznym Wójt, będąc związany zapisami wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków, zasadnie naliczył i ustalił Podatniczce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2015r., przy uwzględnieniu deklaracji z 14.03.2008 r. odnośnie budynku mieszkalnego. W postępowaniu podatkowym przeprowadzenie postępowania kwestionującego zapisy ewidencji nie jest możliwe, gdyż w postępowaniu wymiarowym organ podatkowy nie ma podstaw prawnych do zmiany danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków.

Powyższy wyrok został zaskarżony w całości skargą kasacyjną Podatniczki, która wniosła o uchylenie przedmiotowego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi, który wydał zaskarżone orzeczenie.

Skarżąca orzeczeniu zarzuciła na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a."), naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 200 § 1 w zw. z art. 123 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie przez organy podatkowe, w sytuacji gdy brak zastosowania wskazanego przepisu uznać należy za istotne uchybienie mające bezpośredni wpływ na wynik sprawy,

2) art. 187 § 1 w zw. z art. 194 § 1 O.p., poprzez jego niezastosowanie polegające na oparciu rozstrzygnięcia na dokumencie wydanym przez Starostwo Powiatowe w Z. - Referat Ewidencji Gruntów i Budynków z dnia 7 kwietnia 2015 r., który to dokument nie został zatwierdzony ostateczną decyzją administracyjną, zgodnie z obowiązującym prawem,

3) art. 122 w zw. z art. 121 § 1 O.p., poprzez niepodjęcie koniecznych czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności nieuwzględnienie okoliczności faktycznych wskazywanych przez Skarżącą, istotnych dla oceny całokształtu sprawy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom określonym dla pisma w postępowaniu sądowym oraz zawierać oznaczenie zaskarżonego orzeczenia ze wskazaniem czy jest ono zaskarżone w całości, czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia lub zmiany.

Rozpatrując sprawę na skutek skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej granicami, tj. treścią przytoczonych w niej podstaw kasacyjnych oraz treścią i zakresem zawartego w niej wniosku, z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). Związanie granicami skargi kasacyjnej oznacza zatem, że zakres kontroli orzeczenia wydanego w pierwszej instancji wyznacza sama strona wnosząca ten środek zaskarżenia.

Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego, wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Oceniając argumentację autorki skargi kasacyjnej przede wszystkim należy podkreślić a co nie zostało uwzględnione, iż zgodnie z treścią art. 134 § 1 p.p.s.a., wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną z zastrzeżeniem art. 57a. Używając sformułowania "w granicach danej sprawy" ustawodawca odsyła do sprawy w jej znaczeniu materialnoprawnym, a jej tożsamość określają elementy wyznaczające tożsamość skonkretyzowanego w decyzji lub postanowieniu stosunku prawnego, a więc identyczność podmiotów, identyczność przedmiotu tego stosunku oraz identyczność obu jego podstaw - prawnej i faktycznej. Oznacza to, że dokonując kontroli legalności decyzji odmawiającej uchylenia decyzji dotychczasowej w przedmiocie podatku od nieruchomości nie może uczynić przedmiotem oceny decyzji wydanych przez inne organy dotyczące innego postępowania nawet w sytuacji, gdy jego stronami są te same podmioty. Organ podatkowy, jak i Sąd pierwszej instancji nie może jednocześnie dokonać kontroli legalności decyzji wydanych przez Starostwo Powiatowe – Wydział Geodezji, Kartografii, Katastru i Gospodarki Nieruchomościami w Z. dotyczącej informacji z rejestru gruntów. Sprawy te nie zachowują tożsamości, różna jest ich podstawa prawna i przedmiot. Kontrola legalności decyzji w tej sytuacji ograniczona jest zatem do oceny, czy organ miał, wynikające z przepisów prawa i prawidłowo ustalonego stanu faktycznego, podstawy do wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2015 r.

Tym samym nie można uznać za uzasadniony zarzut skargi kasacyjnej przedstawiony w pkt 1, jakoby naruszone zostały przepisy art. 200 § 1 w zw. z art. 123 §1 O.p. w związku z zaniechaniem powtórnego wezwania Podatnika, który "wniósł o ponowne wystąpienie do Starostwa Powiatowego w Z. o wydanie decyzji określających powierzchnie nieruchomości wraz z zamieszczonym adnotacjami o ich zatwierdzeniu ostateczną decyzją administracyjną wydaną przez Starostwo", a podstawą prawna żądania wydania stanowił § 43 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r.

Z analogicznych przyczyn za bezpodstawny należało uznać zarzut wymieniony w pkt 2, dotyczący naruszenia art. 187 §1 w zw. z art. 194 § 1 O.p., który autorka skargi kasacyjnej upatruje w braku zawiadomienia "o wszczęciu postępowania modernizacyjnego w zakresie gruntów i budynków, które miało miejsce w 2009 r.". Mając na uwadze powyższe nie można także zaakceptować stanowiska dotyczącego naruszenia przez organy podatkowe przepisów art. 122 w zw. z art. 121 § 1 O.p.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną uznając ją za bezzasadną.[pic]