Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 2939/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2022-11-04 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak Sędzia NSA Joanna Wegner Sędzia del. WSA Artur Adamiec (spr.) protokolant Magdalena Chewińska po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2022 na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej P. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 235/18 w sprawie ze skargi P. K. na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od P. K. na rzecz Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 6 czerwca 2018 r. sygn. akt I SA/Ol 235/18 oddalił skargę P. K na decyzję Dyrektora Warmińsko – Mazurskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Olsztynie z dnia 16 lutego 2018r., nr 11/OR14/2018 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2015.

P. K. na powyższy wyrok wniósł skargę kasacyjną. Wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, polegające na pominięciu przepisów lub ich niewłaściwej interpretacji a w szczególności pominiecie prawa europejskiego i celu jakiemu służyć mają płatności o nakładane sankcje za nieprzestrzeganie przez beneficjenta wymogów i warunków ich otrzymania a mianowicie:

1. art. 51 ust. 1 i 2 w/w Rozporządzenia Rady (WE) 1698/2005 z dnia 20 września 2005 r. w związku z art. 1, 21 i 30 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r., poprzez ich niezastosowanie, co doprowadziło do nieprawidłowej wykładni pojęcia "zmniejszenia i wykluczenia" , podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów wskazuje jednoznacznie, że zmniejszeń i wykluczenia z płatności wobec beneficjentów nie stosuje się, jeżeli beneficjent może udowodnić, że nie ponosi winy za powstanie niezgodności a całkowite wykluczenie, bądź zmniejszenie jest stosowane za nieprzestrzeganie norm tylko wówczas, kiedy stwierdzono w trakcie kontroli umyślną niezgodność która wynikła z działania lub zaniechania, które można przypisać bezpośrednio beneficjentowi.

2. Art. 39 ust. 4 Rozporządzenia Rady WE nr 1698/2005 z 20 września 2005 r. poprzez jego niewłaściwą interpretację, a zgodnie z którym płatności rolnośrodowiskowej udziela się corocznie i obejmuje ona dodatkowe koszty i utracone dochody wynikające z podjętego zobowiązania, które Skarżący niewątpliwie poniósł;

3. Art. 71-73 i 75 Rozporządzenia Komisji Europejskiej (WE) nr 1122/2009 z dnia 30 listopada 2009 r. poprzez ich niezastosowanie, a zgodnie z którymi zmniejszeń i wykluczeń nie stosuje się, jeżeli niezgodność w uprawie nie była celowym działaniem rolnika oraz jeżeli rolnik złożył wniosek zgodny ze stanem faktycznym lub gdy może wykazać, że nieprawidłowości nie wynikają z jego winy i pisemnie poinformował właściwy organ o tym fakcie;

4. Art. 18 ust. 2 i 3 ROZPORZĄDZENIA KOMISJI (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich w zw. z załącznikiem nr 7 do rozporządzenia z 2009 r. oraz § 27 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków I trybu przyznawania pomocy w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 Nr 33, poz. 262, z późn. zm.), poprzez jego nie zastosowanie, podczas gdy jego prawidłowa wykładnia prowadzi do wniosku, że rolnika który nie dopuścił się nieprawidłowości poprzez własne działanie czy zaniechanie nie karze się sankcją wykluczenia z płatności czy też ich zmniejszenia. Prawidłowa wykładnia tego przepisu, powinna skutkować uznaniem, że jeżeli rolnik nie był odpowiedzialny za naruszenie wymogów określonego wariantu w dokonanym pakiecie, to płatność przysługuje mu w danym roku w niezmniejszonej wysokości.

5. Art. 38, 39 i 40 włącznie z pkt. 17 i 19 preambuły Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 r. z dnia 11 marca 2014 r. poprzez nie zastosowanie go "per analogiam" wytycznych w zakresie stosowania kar administracyjnych, gdzie na jego podstawie uzupełniono te zasady poprzez wskazanie, że nie powinni podlegać karom administracyjnym beneficjenci, którzy powiadomią właściwe organy o nieprawidłowościach i mają zniechęcać do umyślnej niezgodności, co także jest zawarte w art. 18 ust. 2 i 3 i art. 30 rozporządzenia nr 65/2011 oraz art. 51 ust. 1 i 2 rozporządzenie nr 1698/2005.

6. Art. 3 ust 2 pkt 2 ustawy o płatnościach oraz art. 3 ust. 1 tej ustawy w związku z art. 107 § 3 kpa poprzez niepełne ustalenie stanu faktycznego, co skutkuje brakiem możliwości stwierdzenia prawidłowej podstawy prawnej;

7. Art. 1 pkt 4 rozporządzenia Rady WE nr 146/2008 z dnia 14 lutego 2008 r. zmieniające rozporządzenie WE nr 1782/2003 ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia (Dz. Urz. UEL 2008, 46 str.), poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym drobne uchybienia Skarżącego zgodne z ochroną środowiska nie mają wpływu na sankcje w płatności;

8. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nienależyte uzasadnienie zaskarżonej decyzji, w szczególności jej podstawy prawnej, która pozwalałaby za zastosowanie tak drastycznej sankcji wobec Beneficjenta;

9. rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności: art. 7 i art. 77 § 1 kpa poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego niniejszej sprawy oraz załatwienie jej w sposób sprzeczny z interesem społecznym i słusznym interesem skarżącego,

10. art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli.

11. art. 12 § 1, art. 35 kpa poprzez mało wnikliwe i pobieżne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w niniejszej sprawie.

Przedstawił także zarzuty prawa procesowego:

12. art. 133 w zw. z art. 134 kpa poprzez błędne ustalenie, że doszło w sprawie do zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego przez organ i wyjaśnienia istoty sprawy, co miało wpływ na orzeczenie w sprawie;

13. art. 2 Konstytucji RP poprzez jego pominięcie, a zgodnie z którym na strony i obywateli nie można nakładać drastycznych sankcji na mocy Rozporządzeń i winny być one nakładane jedynie w ustawie, nawet jeżeli udział w programie jest fakultatywny;

14. art. 8 kpa poprzez nieudowodnienie przez organ, że pouczono Skarżącego o skutkach jakie może ponieść w przypadku zajścia okoliczności od niego niezależnych mających wpływ na wymogi danego wariantu, w okresie w którym beneficjent przystąpił do programu;

Skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej po przedstawieniu przebiegu postępowania w sprawie podniósł, że wnosi o uznanie pisma z dnia 05 września 2015 roku jako zgłoszenia siły wyższej.

Wskazał, że zgodnie z art. 47 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1974/2006, w przypadku wystąpienia siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności nie będzie wymagany częściowy lub pełen zwrot pomocy otrzymanej przez rolnika. Nie stosuje się kar administracyjnych w zakresie wzajemnej zgodności, jeżeli dana niezgodność wynika z działania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności. Nie stosuje się kar administracyjnych z tytułu złożenia wniosku lub zmiany po terminie, jeżeli wniosek o przyznanie płatności lub zmiana do wniosku zostanie złożony/a w terminie "sankcyjnym" z powodu działania siły wyższej lub wystąpienia nadzwyczajnych okoliczności.

Podniósł, że organ, a w ślad za nim Wysoki Sąd, nie wziął pod uwagę brzmienia art. 18 ust. 2 i 3 ROZPORZĄDZENIA KOMISJI (UE) NR 65/2011 z dnia 27 stycznia 2011 r. ustanawiające szczegółowe zasady wykonania rozporządzenia Rady (WE) nr 1698/2005 w odniesieniu do wprowadzenia procedur kontroli oraz do zasady wzajemnej zgodności w zakresie środków wsparcia rozwoju obszarów wiejskich, zgodnie z którym uchybienia krótkotrwałe i usuwalne

- nie powodują żadnych sankcji w danym roku ani na przyszłość i te okoliczności organ wykonujący kontrolę winien był wykazać i ustalić. Decyzja w zakresie odmowy płatności nie ma podstawy prawnej i nie ma uzasadnienia w tym zakresie.

Rozporządzenie jak zauważa TS, z natury swej (jako akty bezpośrednio stosowalne) wywierają skutki bezpośrednie, tak w wyroku w sprawach: F. Grand przeciwko Finanzamt Traunstein z 6.10,1970 r. § 5, ECR 1970, s. 838; O. Leonesio przeciwko Ministero dell`agricoltura e foreste z 17.5.1972 r.

Uznanie skutku bezpośredniego norm rozporządzenia jest niezbędnym warunkiem jego równoległego i jednolitego stosowania w całej Wspólnocie - tak TS w wyroku w sprawie Fratelli Yariola p-ko Włoskiej administracji finansowej z 10.10.1973 r., 34/73, § 10, ECR 1973, s. 981. Rozporządzenie to jest uszczegółowieniem norm co wynika z art. 1

- zakresu jego stosowania i winno być stosowane przez organ bezpośrednio i w całości, w zakresie płatności objętych rozporządzeniem nr 1698/2005, gdzie w art. 36 wymieniono płatności rolnośrodowiskowej.

Ponieważ na tle stosowania kar administracyjnych, organy wielokrotnie karały beneficjentów za nie spełnienie wymogów, na podstawie okoliczności, na jakie nie mieli wpływu. Komisja Europejska widząc nie dookreślenie pojęcia kara administracyjna, wprowadziła jasne zasady, w art. 38, 39 i 40 włącznie z pkt. 17 i 19 preambuły Rozporządzenia Delegowanego Komisji (UE) nr 640/2014 r. z dnia 11 marca 2014 r. i organ mając w tym przypadku wątpliwości czy zastosować 100% zmniejszenie płatności, przy powstaniu niezgodności u rolnika, podczas gdy udowodnił, że nie ponosi winy za włączenie niekwalifikującej się kwoty winien poprzez zastosowanie w/w przepisów "per analogiam", przyznać te płatności, albowiem z zasad jakim mają służyć, oraz cel ich przyznania został spełniony.

Wskazał, że zasada proporcjonalności oznacza, że akty państw członkowskich i Wspólnot wydane w ramach legislatywy, egzekutywy i sądownictwa muszą być "odpowiednie i konieczne do osiągnięcia celów, których realizacja dopuszczalna jest przy pomocy danej regulacji. Przy czym w razie istnienia kilku odpowiednich środków należy wybrać te, które są najmniej uciążliwe, nadto nałożone obciążenia muszą pozostawać w odpowiedni stosunku do zamierzonych celów" (orzeczenie ETS w sprawie 265/87).

Wskazał jednocześnie, że system zmniejszenia płatności oraz wykluczeń powinien być ustanowiony z uwzględnieniem zasady proporcjonalności, a w przypadku kryteriów kwalifikowalności, specjalnych problemów związanych z działaniami siły wyższej oraz w przypadku wyjątkowych oraz naturalnych okoliczności. W przypadku warunków wzajemnej zgodności zmniejszenia płatności oraz wykluczenia mogą być stosowane w przypadku zaniedbania (niedbalstwa) rolnika lub jego celowych (umyślnych) działań. Zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności powinny być oceniane na podstawie wagi popełnionej nieprawidłowości i powinny uwzględniać całkowite wykluczenie na określony czas z jednego lub więcej programów pomocy. W odniesieniu do kryteriów kwalifikowalności potrącenia [zmniejszenia] oraz wyłączenia (wykluczenia) powinny uwzględniać szczegóły różnych programów pomocy.

Organ wniósł odpowiedź na skargę kasacyjną wnosząc o jej oddalenie, Podniósł, że z treścią skargi kasacyjnej nie sposób się zgodzić i należy podzielić pogląd zawarty w wyroku.

Podniósł, że w istocie treść skargi kasacyjnej zmierza do kwestionowania ustaleń faktycznych dokonanych przez organy administracji w toku postępowania administracyjnego. Podkreślenia wymaga, że beneficjent nie przedstawił żadnych dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Organy administracji oparły się natomiast na raporcie z czynności kontrolnych, który jest dokumentem urzędowym sporządzanym w przepisanej formie przez powołane do tego organy państwowe w zakresie ich działania (art. 76 § 1 i 2 k.p.a.). Stanowi on dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Organ wskazał, że obowiązkiem beneficjenta było przedstawienie dowodów na poparcie swoich twierdzeń- art, 21 ust. 3 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich. Organ nie ma obowiązku aktywnego poszukiwania dowodów na poparcie uprawnienia wnioskodawcy do otrzymania płatności, nie ma więc obowiązku wzywania strony do przedstawienia ewentualnych dowodów na podważenie ustaleń niekorzystnych dla strony, skutkujących obniżeniem lub pozbawieniem płatności. Zatem, o ile ustalenia zawarte w raporcie z kontroli nie zostaną skutecznie przez rolnika podważone, stanowią podstawę do zastosowania odpowiednich sankcji przewidzianych przepisami prawa unijnego i krajowego. Beneficjent dostarczył Protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym spowodowanym niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi (suszą) które wystąpiły w dniu 21.06 20.08.2015 roku, sporządzony przez Komisję powołaną Zarządzeniem Nr 87 z dnia 25 marca 2015 roku i zarządzeniem nr 247 z dnia 27 sierpnia 2015 roku. Zgodnie z informacją w protokole Komisja w składzie trzyosobowym w dniu 21.09.2015 roku przeprowadziła lustrację w gospodarstwie PK . Na podstawie danych z protokołu ustalono, iż utracony plon na 1 ha wyniósł 0.00 %. Podkreślić przy tym należy, że po pierwsze ewentualne wystąpienie siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności zostało zgłoszone po terminie, a po drugie komisja szacująca straty z powodu suszy w gospodarstwie beneficjenta wskazała, że straty z tego tytułu wynoszą 0,00 %. Jednocześnie beneficjent nie przedstawił żadnego innego dowodu do ustaleń stwierdzonych podczas kontroli na miejscu. Jednocześnie beneficjent, nie przedstawiając na etapie postępowania administracyjnego żadnych innych dowodów, polemizuje w skardze kasacyjnej z ustaleniami dokonanymi Protokołem z oszacowania zakresu i wysokości szkód.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (podstaw kasacyjnych), chyba że zachodzą przesłanki nieważności postępowania sądowego wymienione w § 2 powołanego artykułu. Takich jednak przesłanek w niniejszej sprawie z urzędu nie odnotowano. Podobnie w trybie tym nie ujawniono podstaw do odrzucenia skargi ani umorzenia postępowania przed sądem pierwszej instancji, które obligowałyby Naczelny Sąd Administracyjny do wydania postanowienia przewidzianego w art. 189 p.p.s.a. (zob. uchwała NSA z dnia 8 grudnia 2009 r., sygn. akt II GPS 5/09, ONSAiWSA 2010, Nr 3, poz. 40).

Przystępując do rozważań na tle podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia należało wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i sprowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji.

Zgodnie z treścią art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego, które może polegać na błędnej wykładni lub niewłaściwym zastosowaniu albo na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga kasacyjna zarzuciła zarówno naruszenie przepisów postępowania jak i przepisów prawa materialnego.

Przede wszystkim należy stwierdzić, że stawiając zarzut oparty na przepisie art. 174 pkt 2 p.p.s.a., autor skargi kasacyjnej powinien nie tylko wskazać, jaki przepis postępowania został naruszony, lecz również uzasadnić, jaki wpływ na wynik sprawy miało to naruszenie. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej a zaskarżonym orzeczeniem sądu pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy (vide wyrok NSA z 15 grudnia 2010 r., sygn. akt II FSK 1333/09).

Z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych oraz ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych to wskazanie konkretnych przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, które w ocenie skarżącego zostały naruszone przez sąd pierwszej instancji i precyzyjne wykazanie istotnego wpływu naruszenia prawa procesowego na rozstrzygnięcie sprawy przez sąd pierwszej instancji. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Ze względu na ograniczenia wynikające ze wskazanych regulacji prawnych, Naczelny Sąd Administracyjny nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, uściślać ich ani w inny sposób korygować. Powtórzyć zatem należy, że na mocy art. 176 p.p.s.a. obowiązkiem strony wnoszącej skargę kasacyjną jest więc nie tylko wskazanie podstaw kasacyjnych, lecz również ich uzasadnienie, co w odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów postępowania powinno się wiązać z uprawdopodobnieniem istnienia wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Jednocześnie autor skargi kasacyjnej zobowiązany jest uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego orzeczenia, a w sytuacji gdyby do nich nie doszło, wyrok sądu administracyjnego pierwszej instancji byłby inny.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, autor skargi kasacyjnej nie wskazał, jaki wpływ na wynik sprawy mogły mieć zarzucane naruszenia. W żadnym miejscu petitum skargi kasacyjnej czy jej uzasadnienia wpływ ten nie został bowiem wprost określony, co zasadniczo uniemożliwiło uwzględnienie tego środka odwoławczego.

Natomiast, zarzuty oparte na podstawie kasacyjnej wymienionej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. winny wykazać, że Sąd I instancji dopuścił się naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Tak więc kasator powinien wykazać i uzasadnić, że wojewódzki sąd administracyjny nieprawidłowo odczytał normę prawną wynikającą z treści przepisu prawa materialnego, bądź mylnie zrozumiał treść przepisu prawa materialnego. W każdym więc z tych przypadków chodzi o sytuację, gdy wykładnia dokonana przez sąd jest nie do przyjęcia w kontekście logiczno-językowym, pozostałych przepisów prawa lub celu, w jakim został wprowadzony dany przepis. Natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd subsumcji, czyli że niewłaściwie uznał, że stan faktyczny przyjęty w sprawie nie odpowiada stanowi faktycznemu, zawartemu w hipotezie normy prawnej, zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jak w jego ocenie powinien być rozumiany stosowany przepis prawa, czyli jaka powinna być jego prawidłowa wykładnia, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu dlaczego powinien być zastosowany ( wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 lipca 2022 r. sygn. akt I GSK 2728/18 ).

Jednocześnie należy wskazać, że zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogą być skutecznie uzasadnioną próbą zwalczania poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych (por. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2014 r., sygn. akt I OSK 178/13, LEX nr 1501745). Z utrwalonego już orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że na drodze podnoszenia zarzutów dotyczących naruszenia prawa materialnego nie można podważać wadliwości w zakresie ustalania stanu faktycznego (por. wyrok NSA z dnia 26 listopada 2009 r., sygn. akt I OSK 601/09, LEX nr 586418, wyrok NSA z dnia 31 marca 2004 r., OSK 59/04, ONSAiWSA 2004, Nr 1, poz. 10). Niedopuszczalne jest postawienie zarzutu naruszenia prawa materialnego zamiast zarzutu naruszenia przepisów postępowania i podważanie za jego pomocą ustaleń faktycznych. Próba zwalczenia ustaleń faktycznych poczynionych przez sąd I instancji nie może bowiem nastąpić przez zarzut naruszenia prawa materialnego (art. 174 pkt 1 p.p.s.a.). Nie ma możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy skutecznie nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej - dowiedzenia ich wadliwości.

Tym samym zasadnie ustalono w sprawie, co prawidłowo zaakceptował Sąd I instancji, że skarżący nie wykazał, że przyczyną nieutrzymania wymaganej obsady drzew na działce A1, była "klęska suszy" , jak również, że okoliczność ta nie została zgłoszona w odpowiednim czasie, znajduje potwierdzenie w materiale dowodowym sprawy. Zasadnie wskazano na protokół z oszacowania zakresu i wysokości szkód w gospodarstwie rolnym, spowodowanych niekorzystnymi zjawiskami atmosferycznymi (k.40 akt). Stwierdzono, iż susza wystąpiła w dniach 21.06 - 20.08.2015 roku, jednak według danych z Protokołu nie wpłynęła na uprawę sadowniczą .Organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji dokonał oceny dowodów, uznając, że zgłoszenie w dniu 30 września 2015 roku "siły wyższej" nastąpiło po stwierdzeniu w czasie kontroli nieprawidłowości na działce rolnej A1. Niezależnie więc od tego, że Komisja do spraw szacowania szkód nie stwierdziła, by takie wystąpiły w gospodarstwie skarżącego, nie dotrzymał on 10- dniowego terminu na zgłoszenie okoliczności wystąpienia "siły wyższej". Prawidłowo podkreślił Sąd I instancji, że zgodnie z § 45 pkt 8 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. jedną z kategorii siły wyższej, której wystąpienie nie powoduje obowiązku zwrotu pomocy, stanowi "inna okoliczność, której nie można było przewidzieć w dniu rozpoczęcia realizacji zobowiązania rolnośrodowiskowego, mająca wpływ na realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego i będąca wynikiem przyczyn niezależnych od rolnika". Niewątpliwie różne zdarzenia atmosferyczne w tym brak opadów, oddziaływają na uprawy rolnicze. Zważyć jednak należy, że sad skarżącego był w piątym roku uprawy, zatem wydaje się, że nie powinien poddać się krótkotrwałej suszy ( co zostało niejako potwierdzone przez komisję do szacowania szkód). Zważyć też należy, że przepis § 45 rozporządzenia rolnośrodowiskowego z 2013r. mówi o zaniechaniu żądania zwrotu pomocy, czego nie można interpretować jako obowiązku przyznania pomocy w danym roku, w którym stwierdzono zaniedbania w zakresie utrzymywania na zgłoszonym do płatności obszarze właściwej obsady drzewek owocowych, o określonych parametrach wysokości i grubości pnia. Trafnie zaakceptował Sąd I instancji, że zasadnie wskazały organy, w związku z przedeklarowaniem powierzchni działki A1, w sprawie miał zastosowanie art. 19 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014. Zgodnie z tym przepisem "w przypadku, gdy powierzchnia zadeklarowana (kwalifikowana) we wniosku przekracza powierzchnię stwierdzoną, a różnica ta wynosi więcej niż 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% obszaru stwierdzonego, pomoc przyznaje się do powierzchni stwierdzonej pomniejszonej o dwukrotność stwierdzonej różnicy". Podkreślić należy, że w tym wypadku bierze się pod uwagę powierzchnię wszystkich działek z daną uprawą.

Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.p.a. skargę kasacyjną oddalił. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) i pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.)