Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1282/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-02-09 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6152 Lokalizacja innej inwestycji celu publicznego
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury
Treść wyniku: Oddalono skargi kasacyjne
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 9 lutego 2018 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Barbara Adamiak Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki (spr.) sędzia del. WSA Izabela Bąk-Marciniak Protokolant sekretarz sądowy Anna Dziosa-Płudowska po rozpoznaniu w dniu 9 lutego 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skarg kasacyjnych M. D., Agencji Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3167/15 w sprawie ze skarg M. D., Agencji Mienia Wojskowego oraz J. P. i T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej oddala skargi kasacyjne.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 czerwca 2016 r., sygn. akt IV SA/Wa 3167/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi M. D., Agencji Mienia Wojskowego oraz J. P. i T. P. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. znak [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji linii kolejowej.

Jak wynika z akt sprawy, spółka [...] S.A. pismem z dnia 12 grudnia 2014 r. wystąpiła do Wojewody Małopolskiego o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pod nazwą: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] od km 65,400 do km 67,200 – Obiekt 15", realizowanej w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...]".

Mając na uwadze, że wniosek zawierał braki, Wojewoda Małopolski wezwał inwestora do ich usunięcia. Inwestor uczynił zadość powyższemu wezwaniu ostatecznie w dniu 9 lutego 2015 r. Uznając, że zebrany w sprawie materiał dowodowy pozwala na wydanie rozstrzygnięcia, na podstawie art. 9o, art. 9q ust. 1, 5 i 6, art. 9s i art. 9w ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz.U. z 2013 r. poz. 1594 ze zm.), zwanej dalej u.t.k., oraz art. 104, 107 i art. 21 § 1 pkt 1 k.p.a., Wojewoda Małopolski wydał w dniu [...] lutego 2015 r. decyzję Nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] od km 65,400 do km 67,200 – Obiekt 15", realizowanego w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...], etap II, odcinek [...]", zwaną dalej "decyzją Wojewody Małopolskiego", nadając jej jednocześnie rygor natychmiastowej wykonalności.

Od decyzji Wojewody Małopolskiego odwołania do Ministra Infrastruktury i Rozwoju wnieśli: P. B., Agencja Mienia Wojskowego w Warszawie Oddział Terenowy w Krakowie, M. D. oraz J. P. i T. P.

Minister Infrastruktury i Rozwoju decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. w części dotyczącej: wyszczególnienia nieruchomości, które stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanie się ostateczna; wskazania działek położonych w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji kolejowej, będących własnością Skarbu Państwa, lecz nie będących w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. lub [...] S.A; wskazania działek położonych w liniach rozgraniczających teren inwestycji przeznaczonych pod linię kolejową, które w wyniku podziału nieruchomości stanowić będą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. i orzeczeniu w tym zakresie. W pozostałej części Minister utrzymał ww. decyzję Wojewody Małopolskiego w mocy.

Organ odwoławczy po rozpatrzeniu odwołań, wyjaśnił na wstępie, iż w dniu 25 lutego 2015 r. weszła w życie ustawa z dnia 15 stycznia 2015 r. o zmianie ustawy o transporcie kolejowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2015 r. poz. 200), zwana dalej "ustawą zmieniającą", której art. 1 wprowadził zmiany m.in. w przepisach rozdziału 2b ustawy określającego szczególne zasady i warunki przygotowania inwestycji dotyczących linii kolejowych. Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy zmieniającej, do postępowań w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, o której mowa w rozdziale 2b ustawy, wszczętych i niezakończonych decyzją ostateczną do dnia wejścia w życie ustawy zmieniającej stosuje się przepisy dotychczasowe. Zdaniem Ministra organ pierwszej instancji prawidłowo uznał, że złożony wniosek jest kompletny, gdyż zawiera wszystkie elementy, o których mowa w art. 9o ust. 3 u.t.k. Do przedmiotowego wniosku załączone zostały mapy w skali 1:500 z projektowaną linią rozgraniczającą teren inwestycji, przedstawiające istniejące uzbrojenie terenu, proponowany przebieg linii kolejowej, z zaznaczeniem terenu niezbędnego dla planowanych obiektów budowlanych oraz mapy w skali 1:1000 z projektami podziału nieruchomości. We wniosku określono także zmiany w dotychczasowym przeznaczeniu, zagospodarowaniu i uzbrojeniu terenu. Przed złożeniem wniosku, zgodnie z art. 9o ust. 3 pkt 4 u.t.k., inwestor uzyskał wymagane opinie.

W dalszej kolejności organ odwoławczy wyjaśnił, iż mając na uwadze treść art. 72 ust. 1 pkt 11 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), inwestor dołączył także do wniosku decyzję Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia [...] grudnia 2008 r., znak: [...], o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Modernizacja linii kolejowej [...] (III korytarz) na odcinku [...] granicach województwa małopolskiego", zwaną dalej "decyzją RDOŚ z [...] grudnia 2008 r.", zmienioną decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz z dnia [...] grudnia 2014 r. Minister wyjaśnił, iż decyzja RDOŚ z dnia [...] grudnia 2008 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. z 2008 r. Nr 25, poz. 150), zwanej dalej "ustawą – Prawo ochrony środowiska". Powyższe oznacza, iż przy dokonywaniu oceny ważności tej decyzji zastosowanie znajdują zasady określone właśnie w ustawie – Prawo ochrony środowiska. Organ administracji, do którego wpłynął wniosek o wydanie decyzji w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej obowiązany jest, stosownie do treści art. 46 ust. 4b Prawo ochrony środowiska, ustalić w pierwszej kolejności, czy złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nastąpiło przed upływem czterech lat od dnia, w którym decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach stała się ostateczna. W przypadku gdyby się okazało, że wniosek o wydanie decyzji lokalizacyjnej został złożony po upływie ww. terminu, organ zobowiązany jest zbadać, czy realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko przebiega etapowo oraz, czy nie zmieniły się warunki określone w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W przypadku bowiem, gdy inwestycja jest realizowana etapowo, a warunki nie uległy zmianie, zgodnie z art. 46 ust. 4c ustawy – Prawo ochrony środowiska, termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej może ulec wydłużeniu o dwa lata. Minister wskazał iż decyzja RDOŚ z [...] grudnia 2008 r. stała się ostateczna w dniu 20 lutego 2009 r., a więc 4-letni termin na złożenie wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej upłynął w dniu 20 lutego 2013 r. Natomiast wniosek o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji przedmiotowej inwestycji został złożony w Małopolskim Urzędzie Wojewódzkim w Krakowie w dniu 27 października 2014 r. Wobec powyższego, zadaniem organu orzekającego w sprawie o ustaleniu lokalizacji planowanego przedsięwzięcia było ustalenie, czy inwestycja przebiega etapowo oraz czy nie uległy zmianie warunki określone w decyzji RDOŚ z [...] grudnia 2008 r., zmienionej decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia [...] października 2012 r., z dnia [...] marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz z dnia [...] grudnia 2014 r.

Minister dysponuje informacjami, iż w okresie 4 lat od wydania decyzji RDOŚ z [...] grudnia 2008 r. inwestor uzyskał: decyzję Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (obiekt 13: szlak [...]), decyzję Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (obiekt 15: szlak [...]), decyzję Wójta Gminy Zabierzów nr [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego (obiekt 13: szlak [...]), decyzję Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę z wyłączeniem obiektów inżynieryjnych (obiekt 13: szlak [...]), decyzję Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2012 r. o pozwoleniu na budowę obiektów inżynieryjnych (obiekt 13: szlak [...]). Z powyższych informacji wynika, iż przedsięwzięcie, którego dotyczy decyzja RDOŚ z v grudnia 2008 r. przebiega etapowo.

Minister Infrastruktury i Rozwoju stwierdził, iż nie zmieniły się warunki określone w decyzji RDOŚ z [...] grudnia 2008 r., zmienionej decyzjami Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Krakowie z dnia [...] października 2012 r., z dnia v marca 2014 r., z dnia [...] kwietnia 2014 r., z dnia [...] lipca 2014 r., z dnia [...] sierpnia 2014 r., oraz z dnia [...] grudnia 2014 r., a zatem nastąpiło przedłużenie możliwości złożenia wniosku o wydanie decyzji lokalizacyjnej w oparciu o przedmiotową decyzję RDOŚ z [...] grudnia 2008 r., o dwa lata, czyli do dnia 20 lutego 2015 r.

Wobec powyższego organ uznał, iż wniosek inwestora złożony w dniu 12 grudnia 2014 r., skorygowany i uzupełniony pismami z dnia 5 stycznia 2015 r. oraz z dnia 9 lutego 2015 r., zawierał wszystkie wymagane prawem elementy.

Jednocześnie organ odwoławczy dostrzegł, iż organ pierwszej instancji nie wskazał jednoznacznie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 u.t.k. staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej stanie się ostateczna. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Minister uchylił znajdujący się na s. 7 w wierszach od 21 do 34 od góry strony nieprecyzyjny zapis dotyczący nieruchomości, które mają stać się własnością Skarbu Państwa, i zastąpił go zapisem wskazującym jednoznacznie nieruchomości, które zgodnie z art. 9s ust. 3 u.t.k. staną się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym decyzja Wojewody Małopolskiego stanie się ostateczna.

Dodatkowo, po dokonaniu analizy znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów Minister stwierdził, iż działka nr [...], z obrębu [...], stanowi własność Skarbu Państwa w zarządzie i użytkowaniu [...] nie zaś w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. lub [...] S.A. Ponadto, jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy wypisu z rejestru gruntów, działki nr [...] oraz [...], z obrębu [...], stanowią własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym M. D. W związku z powyższym, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., Minister uchylił znajdujący się na s. 8, w wierszu 4 licząc od góry strony, zapis wskazujący działki położone w liniach rozgraniczających teren przedmiotowej inwestycji kolejowej będące własnością Skarbu Państwa, lecz nie będące w użytkowaniu wieczystym [...] S.A. lub [...] S.A., orzekając w tym zakresie zgodnie z ustaleniami wynikającymi z przywołanych dokumentów. Ponadto, mając powyższe na względzie, działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w punkcie III niniejszej decyzji Minister uchylił znajdujące się na s. 8, w wierszach 9, 10 i 13, licząc od góry strony, zapisy wskazujące działki położone w liniach rozgraniczających teren inwestycji przeznaczone pod linię kolejową, które w wyniku podziału nieruchomości stanowić będą własność Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym [...] S.A., uwzględniające działki nr [...] i [...], z obrębu [...] oraz działkę nr [...], z obrębu [...] oraz orzekł w tym zakresie o ustaleniu, w miejscu uchylenia, nowych zapisów zaskarżonej decyzji, które nie uwzględniają ww. nieruchomości.

Ponadto Minister wyjaśnił również, że w razie wystąpienia wskutek nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa szkody lub niedogodności dla właścicieli albo użytkowników wieczystych nieruchomości sąsiednich, w oparciu o art. 9ad ust. 1 u.t.k. zastosowanie znajdą przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2015 r. poz. 782), zwanej dalej u.g.n., w szczególności zaś art. 119 i art. 120, zgodnie z którymi ochrona praw sąsiedzkich w przypadku, gdy wywłaszczenie jednej nieruchomości oraz przeznaczenie jej na określone cele może ujemnie oddziaływać, realizowana jest na drodze administracyjnej poprzez możliwość ustanowienia w decyzji o wywłaszczeniu odpowiednich służebności na rzecz nieruchomości sąsiednich albo ustanowienia obowiązku budowy i utrzymania urządzeń zapobiegających zagrożeniom lub niedogodnościom, na koszt podmiotu występującego z wnioskiem, tj. na koszt inwestora.

Minister uznał również, że wbrew twierdzeniu Agencji Mienia Wojskowego zawartemu w odwołaniu, działki nr [...] oraz [...], znajdujące się w zasobie Agencji Mienia Wojskowego, nie posiadają specjalnego statusu w prowadzonych przez organy administracji publicznej na podstawie przepisów ustawy postępowaniach w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. Żaden z przepisów ustawy nie nadaje bowiem działkom stanowiącym własność Skarbu Państwa Agencji Mienia Wojskowego szczególnej pozycji. Nie ma w tej sytuacji również znaczenia przedstawiony przez Agencję Mienia Wojskowego argument, iż dochody, jakie przynoszą nieruchomości, którymi gospodaruje Agencję Mienia Wojskowego, są niemal w całości przekazywane na cele związane z obronnością kraju.

W zakresie zarzutu dotyczącego rozbieżności pomiędzy sentencją zaskarżonej decyzji a jej uzasadnieniem oraz załącznikami do niej, Minister wyjaśnił, iż ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, iż przejazd kolejowy kategorii A zlokalizowany w Krakowie w ciągu ul. [...] (będącej drogą gminną) w km 66,685 linii kolejowej nr [...], stanowi skrzyżowanie z 6-cioma torami linii kolejowej o iloczynie ruchu wynoszącym 926379 przy 169 pociągach na dobę. W ramach planowanej modernizacji linii kolejowej nr [...], istniejący przejazd zostanie zlikwidowany i zastąpiony nowym wiaduktem kolejowym, który będzie obejmował dwupasmową jezdnię i obustronne chodniki oraz odpowiadające klasie technicznej przedmiotowej ulicy światło pionowe. Wiąże się to z koniecznością przebudowy istniejącego układu drogowego. W związku z projektowanym obniżeniem niwelety ul. [...] zlikwidowana zostanie możliwość zjazdu na działki znajdujące się w pobliżu istniejącego przejazdu. Dlatego konieczna jest budowa ulicy dojazdowej i zjazdu publicznego, które umożliwią obsługę komunikacyjną tych działek. Droga dojazdowa, ze względu na zminimalizowanie zajęcia działek prywatnych, zostanie poprowadzona częściowo w istniejącym terenie kolejowym, co zostanie umożliwione poprzez likwidację jednego toru bocznicy kolejowej. Droga zostanie doprowadzona do skrzyżowania ul. [...] i ul. [...], co z kolei spowoduje konieczność przebudowy ul. [...] na odcinku zapewniającym usytuowanie lewoskrętu. Fakt zatem, że ogólna nazwa inwestycji brzmi: "Przebudowa linii kolejowej nr [...], na odcinku [...]" realizowana w ramach zadania inwestycyjnego: "Modernizacja linii kolejowej [...]", zdaniem Ministra nie świadczy o nieprawidłowym określeniu zakresu robót przez organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji. Zakres robót został bowiem szczegółowo opisany we wniosku o ustalenie lokalizacji linii kolejowej, gdzie precyzyjnie wskazano czynności, jakie podejmie inwestor w celu realizacji przedmiotowej inwestycji. Nie może być tym samym mowy o rozbieżności pomiędzy sentencją decyzji Wojewody Małopolskiego a jej uzasadnieniem i załącznikami.

Organ odwoławczy wyjaśnił również, że działki M. D. nr [...] oraz [...], z obrębu [...], objęte zostały inwestycją wobec konieczności zapewnienia dojazdu do drogi publicznej dla działek, które w wyniku budowy wiaduktu i podziału nieruchomości utraciły taki dostęp. Ze względu na warunki terenowe oraz warunki techniczne i przepisy dotyczące budowy dróg, nie ma możliwości alternatywnego sposobu zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla tych działek. Zakres podziału nieruchomości, zatwierdzony decyzją Wojewody Małopolskiego, uzasadniony jest zatem zakresem inwestycji, mającym na celu osiągnięcie zakładanych parametrów linii kolejowej, w tym m.in. poprawę bezpieczeństwa oraz ochronę środowiska. Tym samym, w ocenie Ministra, nie może być mowy o naruszeniu § 8 rozporządzenia, którego przepisy regulują kwestie dotyczące wyposażenia technicznego linii kolejowej zapewniającego osiąganie określonych parametrów eksploatacyjnych. Odnosząc się natomiast do zarzutu M. D., że zaprojektowany podział działek i przejście części nieruchomości stanowiących jej własność na rzecz Skarbu Państwa, stoi w sprzeczności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, Minister wyjaśnił, iż stosownie do art. 64 ust. 3 Konstytucji RP, prawo własności może być ograniczane, pod warunkiem, że nastąpi to tylko w drodze ustawy i tylko w takim zakresie, w jakim nie narusza istoty prawa własności. Wywłaszczenie jest natomiast dopuszczalne tylko na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem (art. 21 ust. 2 Konstytucji RP). Zdaniem Ministra, w kontrolowanym postępowaniu powyższe warunki wywłaszczenia zostały spełnione, gdyż przejście z mocy prawa własności nieruchomości skarżącej, w granicach wydzielonych liniami rozgraniczającymi następuje na podstawie przepisów ustawy, przewidujących obowiązek ustalenia odszkodowania (art. 9y ust. 1 i 2 u.t.k.). Pozbawienie skarżącej prawa własności stanowi realizację celu publicznego, jakim jest budowa linii kolejowej mająca służyć polepszeniu komunikacji oraz powstaniu niezbędnej do ich prawidłowego funkcjonowania infrastruktury technicznej, jak również budowa drogi dojazdowej zapewniającej dostęp do drogi publicznej działkom, które w wyniku realizacji inwestycji kolejowej taki dostęp utracą. Przedmiotowa inwestycja kolejowa, zdaniem Ministra, jest konieczną inwestycją celu publicznego a linie rozgraniczające teren inwestycji zostały opracowane w sposób optymalny, nie naruszający interesów osób trzecich w rozumieniu art. 9q ust. 1 pkt 4 u.t.k.

Skargi na powyższą decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. wnieśli M. D., Agencja Mienia Wojskowego oraz J. P. i T. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 czerwca 2016 r. sygn. akt IV SA/Wa 3167/15, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.) – dalej: p.p.s.a., oddalił skargi.

W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że postępowanie dotyczące ustalenia lokalizacji linii kolejowej, jest zatem postępowaniem prowadzonym z wniosku wskazanych w powyższym przepisie podmiotów, do których należy ustalenie przebiegu projektowanej linii. Rolą organu w ramach tegoż postępowania jest natomiast przede wszystkim sprawdzenie, czy wniosek inwestora spełnia przewidziane prawem wymagania, czy projekt jest zgodny z ustawą oraz czy obejmuje inwestycję dotyczącą linii kolejowej. Spełnienie przez wnioskodawcę warunków określonych w rozdziale 2b u.t.k. obliguje organ do wydania decyzji o lokalizacji linii kolejowej.

Sąd podzielił przytaczany przez Ministra pogląd wyrażany w orzecznictwie, iż organ orzekający w przedmiocie lokalizacji linii kolejowej nie może modyfikować wniosku [...] S.A., ani też korygować przebiegu linii. Nie jest również właściwy do zmiany proponowanych we wniosku rozwiązań. Według art. 9o ust. 3 pkt 1 i 3 u.t.k., to inwestor we wniosku o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej decyduje o jej przebiegu oraz o wielkości terenu niezbędnego dla obiektów budowlanych, załączając mapy przedstawiające proponowany przebieg linii kolejowej (linie rozgraniczające teren) oraz mapy zawierające projekty podziałów nieruchomości. Określenie przez inwestora tych elementów wiąże organ wydający decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji linii kolejowej. Skoro bowiem postępowanie jest prowadzone na wniosek inwestora, to treść wniosku inwestora określa kształt sprawy administracyjnej, do rozstrzygnięcia której kompetentny jest organ administracji publicznej. W konsekwencji zarówno wojewoda, jak i organ odwoławczy, mogą działać tylko w granicach tego wniosku i nie mają możliwości ingerowania w lokalizację inwestycji, przebieg linii podziału nieruchomości, czy inne charakterystyczne parametry inwestycji.

W ocenie Sądu analiza akt postępowania administracyjnego wskazuje, że prawidłowe są ustalenia Ministra Infrastruktury i Rozwoju co do spełnienia wszelkich wymogów formalnych i materialnoprawnych ustalenia lokalizacji przedmiotowej inwestycji kolejowej. Złożony przez inwestora wniosek, po jego uzupełnieniu, spełnia bowiem wymogi określone w art. 9o ust. 3 u.t.k. Inwestor przedstawił również wymagane przez art. 9o ust. 3 pkt 4, a wymienione w części sprawozdawczej uzasadnienia, opinie właściwych organów. Brak zaś odpowiedzi na wystąpienia o zaopiniowanie wniosku skierowane do Zarządu Województwa Małopolskiego, jak zasadnie twierdzi organ odwoławczy, należało potraktować jako brak zastrzeżeń do wniosku. Nadto organ administracji pierwszej instancji należycie dopełnił obowiązków związanych z zapewnieniem stronom prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Czyniąc zadość wymogowi określonemu w art. 9o ust. 6 u.t.k., pismem z dnia 20 stycznia 2015 r. znak: [...], zawiadomił o wszczęciu przedmiotowego postępowania wnioskodawcę, właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości objętych wnioskiem o ustalenie lokalizacji. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane o jego wszczęciu w drodze obwieszczeń wywieszonych na tablicach ogłoszeń urzędu wojewódzkiego oraz Urzędzie Miasta Krakowa, na stronach internetowych tych urzędów, a także w prasie lokalnej. Wydana przez Wojewodę Małopolskiego decyzja z dnia 18 lutego 2015 r. została doręczona wnioskodawcy, a zawiadomienie o jej wydaniu doręczono właścicielom oraz użytkownikom wieczystym nieruchomości objętych wnioskiem na adresy wskazane w katastrze nieruchomości. Pozostałym stronom decyzję doręczono w drodze obwieszczeń umieszczonych na tablicach ogłoszeń i stronach internetowych urzędu wojewódzkiego oraz właściwym urzędzie gminy, a także stronach internetowych wskazanych urzędów i w prasie lokalnej.

Zdaniem Sądu decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] lutego 2015 r. zawiera wszystkie elementy przewidziane przez powołany art. 9q ust. 1 u.t.k. Z kolei Minister Infrastruktury, działając jako organ odwoławczy, prawidłowo na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., uchylił decyzję organu pierwszej instancji we wskazanej części, orzekając w tym zakresie co do istoty sprawy, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Organ drugiej instancji wystarczająco i należycie odniósł się do wszystkich argumentów podniesionych w odwołaniach od decyzji Wojewody.

Zdaniem Sądu, organ odwoławczy słusznie uznał, że objęcie nieruchomości przedmiotową inwestycją było niezbędne dla optymalnego opracowania jej przebiegu. Jak wykazał bowiem inwestor, podział działek [...] oraz [...] był także niezbędny z uwagi na konieczność zapewnienia dostępu do drogi publicznej działkom, które w wyniku budowy planowanego wiaduktu taki dostęp utraciły. Z tej przyczyny też nie może być mowy o naruszeniu przepisów Konstytucji RP dotyczących ochrony prawa własności oraz dopuszczalnych granic wywłaszczenia. Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organ, że zakres prac budowlanych określony został szczegółowo we wniosku złożonym przez inwestora, zaś w decyzji odzwierciedlony został zakres tych prac. Treść decyzji nie pozostawia wątpliwości jakie prace (tj. czy polegające na budowie, czy rozbudowie, przebudowie, rozbiórce czy remoncie) będą wykonane w ramach inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja. Samo zatem określenie inwestycji pojęciem "przebudowa" nie przesądza o błędnej jej kwalifikacji, ani o sprzeczności sentencji z treścią decyzji. Tym bardziej, że owa "przebudowa" ma być prowadzona w ramach "Modernizacji", która w ocenie Sądu powinna być odczytywana w ramach takiej inwestycji jak inwestycja dotycząca linii kolejowej, w szerszym znaczeniu. W tym miejscu podkreślić należy, że nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut, iż zakres prac objętych inwestycją wykracza poza ustawowe pojęcie "modernizacja".

Sąd uznał za niezasadny zarzut, że prace objęte decyzją wykraczają poza zakres pojęcia "linia kolejowa". Przede wszystkim bowiem, jak należy przyjąć, sformułowanie tego zarzutu zmierza do wykazania, że część prac, w szczególności polegających na przebudowie i budowie drogi, które wymagają objęcia liniami rozgraniczającymi przedmiotową inwestycję działek skarżącej, nie stanowi inwestycji dotyczącej linii kolejowej. W tym zakresie Sąd podziela pogląd wyrażony przez organ odwoławczy, iż przygotowanie inwestycji dotyczącej linii kolejowej w rozumieniu art. 9n u.t.k. obejmuje również przedsięwzięcia, które są związane ściśle z linią kolejową i są konieczne. Nadto Sąd wskazał, że w orzecznictwie NSA wyrażono pogląd, który Sąd w tym składzie w pełni podziela, według którego pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" nie można utożsamiać z linią kolejową, zaś wykładnię pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej" należy przeprowadzić z uwzględnieniem znaczenia pojęcia proces inwestycyjno-budowlany. Określenie "proces inwestycyjno-budowlany" jest zaliczane do pojęć języka prawniczego. Brak konsekwencji terminologicznej i wiele niejasności w tym zakresie dostrzega S.J. Jego zdaniem ze względu na potrzeby praktyczne należy dokonać rozdzielenia pojęć: "proces budowlany" oraz "proces budowy". Proces budowlany oznacza działalność regulowaną prawem, w ramach której odbywają się następujące czynności: projektowanie, budowa, utrzymanie i rozbiórka obiektów budowlanych. Proces budowy obejmuje wykonywanie robót budowlanych. Natomiast jako roboty budowlanej ustawa – Prawo budowlane w art. 3 pkt 7 wymienia: budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Dlatego też, należy uznać za prawidłową interpretację organu obejmującą treść pojęcia "inwestycja dotycząca linii kolejowej". Wbrew ocenie skarżącej, inwestor wykazał, że realizacja wszystkich elementów inwestycji jest konieczna, w tym również projektowany układ drogowy (budowa wiaduktu zamiast istniejącego przejazdu, pociąga za sobą konieczność przebudowy istniejącego układu drogowego, w tym budowa ulicy dojazdowej oraz zjazdu umożliwiające obsługę komunikacyjną działek, które w związku z zakresem prac tego zjazdu zostały pozbawione – s. 14 odpowiedzi na skargę). Fakt, że niektóre drogi nie łączą się z linią kolejową, pozostaje w kontekście powyżej zamieszczonych rozważań, bez znaczenia. Dla uznania, że planowane w ramach inwestycji, której dotyczy zaskarżona decyzja roboty budowlane, mieszczą się w pojęciu "inwestycja dotycząca linii kolejowej", wystarczy bowiem zdaniem Sądu, że budowa drogi jest konieczna z uwagi na prowadzoną inwestycję dotyczącą linii kolejowej.

Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Sąd stwierdził, że w kontrolowanej sprawie została przeprowadzona wszechstronna i rzetelna analiza zebranego materiału dowodowego oraz ocena poczynionych ustaleń faktycznych w świetle przesłanek określonych w art. 9q u.t.k. W ocenie Sądu, organ drugiej instancji prowadząc niniejsze postępowanie należycie wypełnił dyspozycję art. 77 § 1 k.p.a. i wbrew twierdzeniom skarżącej – rozważył cały materiał dowodowy, na którego podstawie w sposób wyczerpujący ustalił stan faktyczny sprawy, uwzględniając stanowisko inwestora, w którym ustosunkował się do zgłaszanych przez strony zarzutów oraz wniesionych zastrzeżeń i uwag stron.

Ponadto w ocenie Sądu organy obydwu instancji wyjaśniły zasadność zakresu prac, a kwestie ochrony interesu osób trzecich zostały uwzględnione w treści decyzji.

Sąd podniósł również, że nie zasługują na uwzględnienie zarzuty Agencji Mienia Wojskowego, w zakresie nie rozważenia przez organ alternatywnych rozwiązań co do przebiegu inwestycji. Odnosząc się do tego zarzutu raz jeszcze trzeba powtórzyć, że organ wydający decyzję nie ma kompetencji do korygowania wniosku strony. W szczególności nie może zmieniać lokalizacji inwestycji. To inwestor decyduje o przebiegu linii kolejowej i wielkości terenu niezbędnego dla jej realizacji oraz realizacji inwestycji jej dotyczących. Organ zaś ma za zadanie jedynie zbadać czy wniosek ten jest kompletny pod względem formalnym i merytorycznym, tzn. czy zostały dołączone do wniosku wszystkie dokumenty, czy są sporządzone zgodnie z przepisami odrębnymi i sprawdzić czy zamierzenie jest zgodne przepisami prawa.

Podsumowując, zdaniem Sądu wydanie zaskarżonej decyzji w konkretnym jej kształcie uwzględniało zapewnienie wystąpienia możliwie najmniejszego konfliktu pomiędzy interesem publicznym a interesem jednostek, których przebieg planowanej inwestycji dotyczył. Analiza decyzji nie daje podstaw, by uznać, że ingerencja w prawo własności wynikająca z planowanej modernizacji linii kolejowej w spornym rejonie była nieproporcjonalna do użytych środków. Zatem, choć ustalenie lokalizacji przedmiotowej inwestycji narusza interes prawny stron postępowania zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji, dzieje się to w zgodzie z obowiązującym prawem. Organ ustalający lokalizację linii kolejowej działał bowiem w granicach przyznanych mu uprawnień i uprawnień tych nie nadużył.

Skargi kasacyjne do Naczelnego Sądu Administracyjnego od powyższego wyroku WSA w Warszawie z dnia 27 czerwca 2016 r. wnieśli Agencja Mienia Wojskowego – Oddział Regionalny w K. oraz M. D. zaskarżając wyrok w całości.

Agencja Mienia Wojskowego w skardze kasacyjnej zarzuciła:

1) naruszenie prawa materialnego – art. 9ad u.t.k. w zw. z przepisem art. 112 ust. 3 u.g.n. poprzez zajęcie nieruchomości należących do skarżącego przy posiadaniu wiedzy o innych możliwych rozwiązaniach w zakresie projektowania dróg i dojazdów do istniejących nieruchomości, podczas, gdy wywłaszczenie nieruchomości może być dokonane, jeżeli cele publiczne nie mogą być zrealizowane w inny sposób niż przez pozbawienie albo ograniczenie praw do nieruchomości, a prawa te nie mogą być nabyte w drodze umowy. W przedmiotowej sprawie organ administracji, co prawda, dokonał analizy wniosku pod kątem spełnienia warunków formalnych jednak pominął, istotne w świetle art. 7 k.p.a. w związku z konstytucyjną zasadą ochrony własności, kwestie zasadności ingerencji w prawa właścicieli nieruchomości, gdzie miała być zrealizowana inwestycja;

2) naruszenie przepisów postępowania:

– art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez wadliwe wykonanie kontroli rozstrzygnięcia organu pod względem jego zgodności z prawem i uznanie, że rozstrzygnięcia zapadłe w sprawie nie zostały podjęte z naruszeniem przepisów prawa materialnego;

– art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi zasługującej na uwzględnienie, w przypadku gdy obowiązkiem Sądu dokonującego kontroli legalności zaskarżonej decyzji było uchylenie decyzji organów pierwszej i drugiej instancji z uwagi na naruszenie przez organy pierwszej i drugiej instancji przepisów postępowania polegającym na wydaniu decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej w sytuacji, w której przy realizacji zamierzenia inwestor miał możliwość zastosowania alternatywnych rozwiązań, a tymczasem wybrano nadmiernie uciążliwy wariant wykonania dojazdu do działki nr [...].

M. D. w skardze kasacyjnej zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy:

1) art. 151 w zw. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i lit. c/ p.p.s.a. przez oddalenie skargi, pomimo że istniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji albowiem wydana ona została a naruszeniem przepisów ustawy o transporcie kolejowym i aktów prawnych do niej wykonawczych wskazanych w treści niniejszej skargi oraz naruszeniem art. 7, art. 77 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy;

2) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów uznania zasadności odrzucenia skargi.

M. D. w skardze kasacyjnej zarzuciła również naruszenie prawa materialnego tj.:

1) art. 9o w zw. z art. 9q ust. 1 w zw. z art. 9s ustawy z dnia 28 marca 2003 r. ustawy o transporcie kolejowym (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1594) poprzez jego zastosowanie i uznanie, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki określone w tych przepisach, co w konsekwencji doprowadziło do ustalenia o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej pomimo, iż brak jest podstaw do wydania takiej decyzji;

2) art. 4 pkt 43 u.t.k. poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na mylnym uznaniu, iż wszystkie prace opisane w treści przedmiotowej decyzji o lokalizacji linii kolejowej dotyczą "przebudowy" linii kolejowej i mieszczą się w zakresie pojęcia "modernizacji" w rozumieniu tego przepisu, podczas gdy decyzją objęto prace o szerszym zakresie nie stanowiące "przebudowy" i "modernizacji" danego obiektu, co w konsekwencji doprowadziło do wydania decyzji, której zapisy są ze sobą sprzeczne;

3) art. 4 pkt 2 u.t.k. i § 8 rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 151, poz. 987) poprzez ich błędną wykładnię, tj. uznaniu, iż wszystkie prace przewidziane w ramach przedmiotowej inwestycji dotyczą "linii kolejowa", a w konsekwencji wydaniu decyzji o lokalizacji linii kolejowej obejmującej inne elementy, obiekty i prace niezwiązane z "linią kolejową" w rozumieniu ww. przepisów;

4) art. 9q ust. 1 pkt. 4 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r. poz. 1594) w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez błędne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, nierozważenie wszystkich okoliczności i brak należytego uzasadnienia wydanej decyzji, a w konsekwencji wydanie decyzji z naruszeniem interesu osób trzecich;

5) art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 9q ust. 1 pkt 4 u.t.k. poprzez zaprojektowanie podziału działek i ich przejęcia prze z Skarb Państwa części nieruchomości stanowiących własność Skarżącej w sposób sprzeczny z konstytucyjną zasadą proporcjonalności wynikającą z niniejszego przepisu oraz z naruszeniem interesów osób trzecich;

6) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wymaganego tym przepisem wystarczającego uzasadnienia Sądu w zakresie motywów uznania zasadności odrzucenia skargi.

Skarżąca kasacyjnie M. D. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Skarżąca kasacyjnie Agencja Mienia Wojskowego Oddział Regionalny w K. wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonych decyzji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

W odpowiedziach na skargi kasacyjne Agencji Mienia Wojskowego oraz M. D. [...]S.A. wniosły o ich oddalenie oraz zasadzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów

administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania.

W niniejszej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.

Wniesione skargi kasacyjne nie mają usprawiedliwionych podstaw.

I. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 9ad u.t.k. zamieszczonego w skardze kasacyjnej Agencji Mienia Wojskowego należy wskazać na ust. 1 tego przepisu, zgodnie z którym przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami stosuje się jedynie w sprawach nieuregulowanych w rozdziale 2b u.t.k. Własność i inne prawa majątkowe podlegają ochronie, jednak prawa te mogą też być ograniczone (art. 64 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 21 ust. 2 Konstytucji dopuszczalne jest również wywłaszczenie gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Poza tym jak stanowi art. 2 pkt 10 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, ustawa ta nie narusza przepisów ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. Nie jest też zasadny zarzut, że były możliwości zaprojektowania innych rozwiązań w zakresie dróg i dojazdów do istniejących nieruchomości, gdyż organy orzekające w oparciu o przepisy rozdziału 2b u.t.k. nie mogą ingerować w rozwiązania techniczne projektu przedstawionego przez wnioskodawcę (inwestora) przebudowy linii kolejowej. Kwestia ta była wyjaśniona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, niezrozumiałe więc są poglądy AMW podnoszone w skardze kasacyjnej o istnieniu "rozwiązań alternatywnych", czy też "niedostatecznie uzasadnionym interesie publicznym" przy projektowaniu przedmiotowej lokalizacji linii kolejowej, tym bardziej że działki którymi zarządza AMW stanowią własność Skarbu Państwa.

Nie są też w żaden sposób uzasadnione zarzuty skargi kasacyjnej, wadliwie wykonanej kontroli sądowej, czy też naruszenia przepisów art. 135, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ oraz art. 151 p.p.s.a. AMW z racji dysponowania działkami Skarbu Państwa i wykonywanymi zadaniami na rzecz Sił Zbrojnych RP, w tym postępowaniu, nie ma żadnego szczególnego statusu, jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji i w wyroku Sądu pierwszej instancji.

II. Zarzuty naruszenia przepisów postępowania zamieszczone w skardze kasacyjnej M. D. w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zasługują na uwzględnienie gdyż nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w świetle przepisów rozdziału 2b ustawy o transporcie kolejowym, wbrew twierdzeniom skarżącej kasacyjnie.

Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie było podstaw do uwzględnienia skargi M. D., gdyż zaskarżona decyzja nie została wydana z naruszeniem prawa materialnego, ani przepisów postępowania jeżeli naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Nie było więc podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji w oparciu o przepisy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a/ i c/ p.p.s.a.

Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie niezbędne elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., nie można więc przyjąć poglądu skarżącej, że ww. przepis został naruszony. Oczywiście uzasadnienie zaskarżonego wyroku dotyczy oddalenia skargi, jak orzeczono w sentencji wyroku, a nie "odrzucenia skargi", jak błędnie podaje się w skardze kasacyjnej (s. 2).

W pkt 1 zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazano na naruszenie art. 9o w zw. z art. 9g ust. 1 w zw. z art. 9s u.t.k., każdy z tych przepisów składa się z wielu ustępów, punktów i podpunktów, natomiast w skardze kasacyjnej nie wskazano dokładnie, których jednostek redakcyjnych dotyczy zarzut, nie wynika to też z uzasadnienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma więc możliwości odniesienia się do tego zarzutu. Należy przypomnieć, że zgodnie z art. 176 §1 pkt 2 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna zawierać oprócz przytoczenia podstaw kasacyjnych także ich uzasadnienie.

Prawidłowo sporządzona skarga kasacyjna powinna zawierać zarzuty dokładnie wskazujące naruszenie przepisów, przez wymienienie artykułu, paragrafu, ustępu, punktu i podpunktu oraz zawierać uzasadnienie odnoszące się do tych jednostek redakcyjnych, na co zwraca się uwagę w odpowiedzi [...] z dnia 14 lutego 2017 r. na skargę kasacyjną.

W pkt 2 i 3 zarzuca się naruszenie art. 4 pkt 43 i art. 4 pkt 2 u.t.k. przez ich błędną wykładnię, kwestionując zakres prac objętych decyzją nr [...] z [...] lutego 2015 r. oraz zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. Zdaniem autora skargi kasacyjnej zakres robót budowlanych przewidzianych w ww. decyzjach przekracza definicję pojęć "modernizacji" i definicję "linii kolejowej" zamieszczonych w ustawie o transporcie kolejowym oraz przebudowy zdefiniowanej w art. 3 pkt 7a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane.

Zarzuty te odnoszące się wyłącznie do definicji poszczególnych pojęć zdefiniowanych ustawowo w stanie faktycznym niniejszej sprawy i w świetle przepisów rozdziału 2b ustawy o transporcie kolejowym są raczej polemiką, rozważaniami akademickimi, a nie racjonalnymi zarzutami skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 174 p.p.s.a. W końcu nie określenie robót budowlanych zamieszczone w osnowie decyzji decyduje o jej charakterze ale jej treści.

Po pierwsze, pojęcie "przebudowy" zdefiniowane w art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego musi być inaczej rozumiane w przypadku obiektu liniowego (art. 3 pkt 3a Prawa budowlanego) a takim przecież jest linia kolejowa. O rozbudowie linii kolejowej można by mówić gdyby istniejąca linia kolejowa została rozbudowana poprzez dodanie nowego toru, jak trafnie podnosi się w odpowiedzi na skargę kasacyjną. Tymczasem w tej sprawie tak rozumiana rozbudowa nie ma miejsca. Poza tym czy ma to większe znaczenie w tej sprawie, jeżeli weźmie się pod uwagę art. 9p u.t.k., z którego wynika jednoznacznie, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej nie jest wymagana jedynie w przypadkach określonych w pkt 1 i 2 tego przepisu.

Zdaniem autora skargi kasacyjnej M. D. zakres robót budowlanych objętych decyzją Wojewody Małopolskiego nr [...] z dnia [...] lutego 2015 r. jest szerszy niż definicje linii kolejowej, przebudowy czy modernizacji, jest to pogląd nieznajdujący uzasadnienia w świetle przepisów rozdziału 2b u.t.k., a w szczególności art. 9n ust. 1 tej ustawy.

Tego typu inwestycji jak "przebudowa linii kolejowej" nie można tylko utożsamiać z dwoma torami, tym bardziej kiedy linia ta przebiega przez tereny zabudowane mające określoną infrastrukturę drogową. Jak wynika z treści ww. decyzji przebudowa taka wiąże się również z budową nowych obiektów, budową nowych urządzeń, peronów, linii kablowych i wykonaniem szeregu innych robót budowlanych dostosowujących strukturę kolejową do istniejącej infrastruktury drogowej w mieście, co może wymagać budowy nowych skrzyżowań dróg, budowy wiaduktów czy tuneli.

Przebudowa linii kolejowej nr [...] na odcinku [...] Towarowy realizowana jest w ramach zadania inwestycyjnego "Modernizacja linii kolejowej [...]", która wchodzi w skład międzynarodowego korytarza przewozowego relacji Drezno –Wrocław – Katowice – Kraków – Rzeszów – Lwów – Kijów – Moskwa, będąc jedną z podstawowych inwestycji realizowanych w ramach poprawy infrastruktury kolejowej w Polsce.

Realizacja tej inwestycji jak wynika z decyzji lokalizacyjnej, pozwoli na dostosowanie przebudowanego odcinka do standardów wynikających z umów międzynarodowych AGC iAGTC tzn. parametrów umożliwiających przejazd podciągów pasażerskich z prędkością 160 km/h i pociągów towarowych z prędkością 120 km/h przy nacisku na oś 221 kN. W znaczący też sposób podniesie bezpieczeństwo transportu kolejowego jak i ograniczy negatywny wpływ kolei na środowisko.

Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej, że prace opisane w treści przedmiotowej decyzji o lokalizacji linii kolejowej nie mieszczą się w definicjach pojęć: linia kolejowa, przebudowa czy modernizacja, gdyż ocena tego należy do inwestora i organów specjalistycznych posiadających wymagane kwalifikacje zawodowe,

Jak wynika z § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu Gospodarki Morskiej z dnia 10 września 1998 r. powołanego w pkt 3 skargi kasacyjnej, linia kolejowa powinna posiadać wyposażenie techniczne zapewniające osiąganie określonych parametrów eksploatacyjnych, o których mowa w § 6 ust. 1 pkt 3. Z treści zaskarżonej decyzji czy też decyzji utrzymanej nią w mocy nie wynika, aby były one sprzeczne z ww. przepisem, który też nie ogranicza pod względem przedmiotowym co powinno być objęte decyzją. Przepis ten określa jedynie cel, że linia kolejowa powinna posiadać wyposażenie techniczne zapewniające osiąganie określonych parametrów eksploatacyjnych. Natomiast to jak osiągnąć ten cel pozostawia specjalistom posiadającym odpowiednie przygotowanie zawodowe.

O tym co powinna zawierać w swej treści decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej, nie powinny też decydować strony postępowania, których nieruchomości zostały objęte wnioskiem o wydanie tej decyzji, gdyż żaden z przepisów ustawy o transporcie kolejowym nie przewiduje takich uprawnień.

Przepis art. 9g ust. 1 pkt 4 u.t.k. mówi, że decyzja o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej zawiera w szczególności wymagania dotyczące ochrony interesów osób trzecich, co nie oznacza, że decyzja ta nie może naruszać interesów tych osób, jeżeli mieści się to w przepisach tej ustawy. Przepis mówiący o ochronie interesów osób trzecich zamieszczony jest w wielu ustawach (np. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, art. 8 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, art. 8 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie lotnisk użytku publicznego, art. 11f ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych), które z natury swej wprowadzają pewne ograniczenia prawa własności oraz innych praw rzeczowych. Prawo własności, jak i inne prawa majątkowe podlegają ochronie konstytucyjnej, ale w pewnych sytuacjach, w drodze ustawy prawa te mogą być ograniczone (art. 21, art. 31 ust. 3, art. 64 Konstytucji RP), czego przykładem są powyżej wymienione przepisy ustawowe.

Nie można więc w tym przypadku mówić o naruszeniu art. 31 ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 9g ust. 1 pkt 4 u.t.k.

Zasada proporcjonalności wyrażona w art. 31 ust. 3 Konstytucji RP powołana w skardze kasacyjnej, nie może w tym przypadku być wyznacznikiem tego jakie nieruchomości są niezbędne do przejęcia decyzją ustalającą lokalizację linii kolejowej, gdyż to mogłoby zagrażać bezpieczeństwu przepisów na tej linii po jej przebudowie, o czym stanowi zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca.

Pojęcie ochrony interesów osób trzecich użyte w ustawie jest bardzo szerokie i nie może być utożsamiane z pojęciem interesu pranego chronionego w każdym przypadku.

Obowiązek zawarcia w decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej postanowienia dotyczącego ochrony interesów osób trzecich (art. 9g ust. 1 pkt 4 u.t.k.) nie oznacza, że nieruchomości tych osób nie mogą być objęte tą decyzją.

W świetle powyższych rozważań zarzuty skarg kasacyjnych wniesionych w tej sprawie, nie zasługują na uwzględnienie, biorąc pod uwagę prawidłowo ustalony stan faktyczny sprawy i przepisy obowiązującego w tym zakresie prawa.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.