Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 682/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2017-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6322 Usługi opiekuńcze, w tym skierowanie do domu pomocy społecznej
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Inne
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit c, art. 153
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Dnia 15 grudnia 2017 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędzia NSA Anna Stępień, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 roku sprawy ze skargi M. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławcze w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...], nr [...]. LS


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., po rozpatrzeniu odwołania M. Ś od decyzji nr [...] z dnia [...] wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez p.o. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., mocą której ustalił miesięczną opłatę M. Ś. za pobyt F. Ś. w Domu Pomocy Społecznej w Ł., przy ul. A w wysokości 253,03 zł od dnia 1 listopada 2015 r., utrzymało w mocy decyzję organu I instancji.

Z okoliczności faktycznych sprawy wynika, że decyzją nr [...] z dnia [...] wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta Ł. przez p.o. Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Ł., ustalono miesięczną opłatę M. Ś. za pobyt F. Ś. w Domu Pomocy Społecznej w Ł., przy ul. A w wysokości 253,03 zł od dnia 1 listopada 2015r.

Odwołanie od powyższej decyzji, w terminie prawem przewidzianym, wniósł M. Ś. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji. Zarzucił zaskarżonemu rozstrzygnięciu niezgodność z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 216/16.

Przywołaną na wstępie decyzją z dnia [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...].

Organ odwoławczy wskazał, iż decyzją z dnia [...], znak: [...] ustalono opłatę M. Ś. za pobyt F. Ś. w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A.

Od w/w decyzji strona wniosła odwołanie do Kolegium, które decyzją z dnia [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na w/w decyzję organu II instancji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 126/16 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia [...].

Powołując się na treść art. 59 ust. 1, art. 60 ust. 1 oraz art. 61 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016, poz. 930 ze. zm. – dalej jako "u.p.s.") Kolegium podniosło, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwie rozbieżne linie, co do wykreowania się obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej. Zgodnie z pierwszym z poglądów - przewidziany w art. 61 ust. 1 u.p.s. obowiązek wnoszenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej musi być skonkretyzowany i zindywidualizowany w stosunku do każdej z osób, które miałyby takie opłaty ponosić. Co do zasady, konkretyzacja taka powinna nastąpić w drodze decyzji administracyjnej. Zastępcze ponoszenie opłat przez gminę, o którym mowa w art. 61 ust. 3 u.p.s. może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy osoby, na które obowiązek wnoszenia opłat został nałożony w drodze decyzji lub które podjęły się wnoszenia takiej opłaty na podstawie umowy i nie wywiązują się z tego obowiązku. Zgodnie z przedstawianym poglądem judykatury obowiązek partycypowania w kosztach utrzymania osoby skierowanej do domu pomocy społecznej osób wymienionych w art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. powinien zatem zostać określony już w decyzji o skierowaniu do domu pomocy społecznej i o ustaleniu opłaty za pobyt. Zatem nawet udokumentowana okoliczność odmowy zawarcia umowy, o której stanowi art. 103 ust. 2 u.p.s. przez osobę wskazaną w treści art. 61 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, nie może stanowić wyłącznej podstawy do wydania decyzji o obowiązku zwrotu na rzecz gminy części opłaty ponoszonej za taką osobę (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 września 2013 r. sygn. akt I OSK 2726/12. z dnia 30 października 2012 r. sygn. akt I OSK 653/12, z dnia 9 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 204/10, oraz wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Bydgoszczy z dnia 20 października 2015 r. sygn. akt II SA/Bd 1062/15, we Wrocławiu z dnia 19 grudnia 2014 r. sygn. akt IV SA/Wr 603/14, w Białymstoku z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt I SA/Bk 449/14, w Olsztynie z dnia 12 lutego 2015 r. sygn. akt II SA/Ol 1182/14, w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 7 maja 2015 r. sygn. akt II SA/Go 202/15, czy w Gliwicach z dnia 26 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/G1 573/14, z dnia 9 października 2014 r. sygn. akt IV SA/G1 1355/13, a także z dnia 15 grudnia 2015 r. sygn. akt IV SA/G1 345/15).

Zgodnie natomiast z drugim poglądem prezentowanym w orzecznictwie sądów administracyjnych, zawarcie umowy o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 u.p.s. służy jedynie określeniu wysokości opłaty wnoszonej za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej, natomiast sam obowiązek uiszczania tej opłaty wynika z mocy ustawy, a nie z umowy. Skoro więc obowiązek członków rodziny osoby umieszczonej w domu pomocy społecznej, polegający na wnoszeniu związanych z tym opłat wynika wprost z ustawy o pomocy społecznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), to w sytuacji uchylania się od tego obowiązku przez osoby zobowiązane gmina, która zastępczo poniosła wydatki, może egzekwować ich zwrot na drodze administracyjnej. Właściwą drogą wyegzekwowania takich należności przez gminę, jest wydanie decyzji na podstawie art. 104 ust. 3 w zw. z art. 61 ust. 3 u.p.s. (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 stycznia 2010 r. sygn. akt 1 OSK 1171/09. z dnia 14 września 2011 r. sygn. akt I OSK 666/11).

Nadto organ wskazał, że przepis art. 103 ust. 1 u.p.s. reguluje zagadnienie ustalenia w drodze umowy zawartej z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokości świadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie określonego świadczenia. W tym wypadku przepis posługuje się określeniem "kierownik ośrodka pomocy społecznej i kierownik powiatowego centrum pomocy rodzinie może, w drodze umowy, ustalić (...)". Tym samym zawarcie takiej umowy, w ocenie organu odwoławczego jest fakultatywne, a jej brak nie stanowi tamy dla przyznania wnioskowanego świadczenia.

W dalszej kolejności Kolegium wyjaśniło, że ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż F. Ś. przebywa w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A i jest obowiązana do wnoszenia opłaty w wysokości 907,55 zł na podstawie decyzji organu I instancji z dnia [...] nr [...]. Opłata F. Ś. w w/w wysokości nie pokrywa średniego miesięcznego kosztu utrzymania mieszkańca w Domu Pomocy Społecznej w Ł. przy ul. A, który od dnia 1 kwietnia 2015 r. do dnia 31 marca 2016 r. wynosił 3.041 zł (na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] marca 2015 r.), natomiast od dnia 1 kwietnia 2016 r. wynosi 3.127 zł (na podstawie zarządzenia Prezydenta Miasta Ł. nr [...] z dnia [...] marca 2016 r.). Z akt sprawy wynika, iż M. Ś. jest synem (zstępnym) F. Ś. Organ II instancji przytaczając treść art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. wskazał, iż dochód M. Ś. przekracza 300% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 300% x 634 zł. = 1.902 zł.). Wobec powyższego w październiku 2015 r. M. Ś. został poinformowany, że dochód w wysokości 2.155,03 zł. przekracza 300% w/w kryterium o 253,03 zł. Tym samym w/w jest obowiązany do wnoszenia opłaty w wysokości 253 zł miesięcznie od listopada 2015 r.

Jednocześnie w dniu 31 maja 2016 r. przeprowadzono u strony aktualizację wywiadu środowiskowego, z którego wynika, że dochód strony wynosi 2.159,73 zł. Jednak z uwagi na fakt, iż kwota zmiany dochodu wyniosła 4,70 zł i nie przekroczyła 10% kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej (tj. 63,40 zł), zgodnie z art. 106 ust. 3b u.p.s. opłata M. Ś. nie ulega zmianie.

Jednocześnie Kolegium wskazało, iż w świetle art. 64 u.p.s. osoby wnoszące opłatę za pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić, na ich wniosek, częściowo lub całkowicie z tej opłaty w okolicznościach wskazanych w przywołanej regulacji. Nadto Kolegium wyjaśniło, iż ewentualnie postępowanie w przedmiocie zwolnienia z całkowitego lub częściowego ponoszenia kosztów może być wszczęte dopiero, gdy decyzja ustalająca wysokość opłaty stanie się ostateczna.

Na ostateczną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. skargę do sądu administracyjnego złożył M. Ś. W uzasadnieniu skargi podtrzymał argumentację zawartą w odwołaniu, jednocześnie kwestionując nie sam obowiązek ponoszenia nałożonych na skarżącego opłat ale termin, od którego wyznaczono obowiązek zobowiązanemu. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł. podtrzymało stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i w związku z tym wniosło o oddalenie skargi.

Na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. skarżący M. Ś. stwierdził, iż żadnej propozycji umowy mu nie przedstawiono i że był gotów zawrzeć umowę na kwotę 120 zł.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do treści art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze. zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze. zm., dalej jako: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Wspomniana kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, sąd administracyjny bada, czy zaskarżony akt administracyjny (decyzja, postanowienie) jest zgodny z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi, normującymi podstawowe zasady postępowania przed organami administracji publicznej.

Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.).

Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.).

W realiach niniejszej sprawy nie sposób pominąć, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r., w sprawie o sygn. akt II SA/Łd 126/16, uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy.

W świetle powyższego, aktualna weryfikacja poprawności zaskarżonego aktu ma przede wszystkim na celu sprawdzenie, czy organy administracji wypełniły wskazania sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 2016 r. Zgodnie bowiem z przepisem art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W orzecznictwie jednolicie przyjmuje się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2017 r., sygn. akt I OSK 2692/16, LEX nr 2331455). Podkreślić przy tym należy, że ocena prawna wiąże nie tylko organy, ale i sąd ponownie rozpoznający sprawę. Związanie sądu, co wyraźnie akcentuje się nie tylko w orzecznictwie, ale i w piśmiennictwie, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on w przyszłości, orzekając w tej samej sprawie, formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz jest zobowiązany do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2014 r., sygn. akt I GSK 534/12, LEX nr 1487724).

Zdaniem sądu w składzie kontrolującym niniejszą sprawę organ I, jak i II instancji, nie uczynił zadość wytycznym sądu wyartykułowanym w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 2016 r. W następstwie sąd zobligowany był do wyeliminowania z obrotu prawnego zarówno decyzji Prezydenta Miasta Ł. z dnia [...] jak i decyzji utrzymującej ją w mocy tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Ł. z dnia [...]

Jak bowiem jednoznacznie wskazał sąd w uzasadnieniu ww. wyroku, organy administracji publicznej zobligowane były do zawarcia pomiędzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a skarżącym – M. Ś., umowy określającej wysokość wnoszonych opłat za pobyt jego matki w DPS. W motywach wskazanego wyroku sąd wyjaśnił, że z treści art. 61 ust. 1 i ust. 2 u.p.s. "(...) wypływa wniosek o ukształtowanej przez ustawodawcę kolejności, w której podmioty zobowiązane do uiszczenia opłat za pobyt w domu pomocy społecznej winny obowiązek ten wykonywać. I tak obowiązek ten po stronie zstępnych osoby przebywającej w domu pomocy społecznej, powstaje dopiero wówczas, gdy pensjonariusz domu pomocy społecznej nie uiszcza w odpowiedniej wysokości opłaty. Obowiązek ten wynika z mocy ustawy, ale w celu jego realizacji konieczne jest skonkretyzowanie tego obowiązku poprzez zawarcie stosownej umowy. Treść normy prawnej zbudowanej w oparciu o przepis art. 61 ust. 2 pkt 2 u.p.s. nie pozostawia bowiem wątpliwości, że ponoszenie opłat przez ową grupę zobowiązanych winno następować "zgodnie z umową zawartą w trybie art. 103 ust. 2". Oznacza to przede wszystkim konieczność istnienia umowy, w której ustalone zostały parametry płatności owych osób za pobyt w domu pomocy społecznej członka ich rodziny. Umowa ta winna być zawarta w trybie przepisu art. 103 ust. 2, który stanowi, iż kierownik ośrodka pomocy społecznej ustala w drodze umowy z małżonkiem, zstępnymi przed wstępnymi mieszkańca domu wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt tego mieszkańca w domu pomocy społecznej, biorąc pod uwagę wysokość dochodów i możliwości, przy czym opłata ta nie powinna być zwiększana w przypadku, gdy jedna z osób jest zwalniana z odpłatności z mocy prawa lub z powodów, o których mowa w art. 64. Treść powołanego przepisu wyraźnie wskazuje, że ustawodawca dla owej czynności przewidział wyłącznie formę umowy, a więc porozumienia dwóch lub więcej stron ustalającego ich wzajemne prawa lub obowiązki. Stronami owej umowy z jednej strony jest kierownik ośrodka pomocy społecznej, a z drugiej: małżonek, zstępni lub wstępni."

Dalej sąd wywiódł, "(...) iż przepis art. 103 ust. 2 u.p.s. wyraźnie wskazuje, iż <>, a więc ustalenie dokonane w określonym zakresie jest dla organu obligatoryjne, co więcej obligatoryjne jest także dokonanie owego ustalenia w określonej przez ów przepis formie. Skoro ustawa – o czym była już mowa – nie przewiduje możliwości dokonania tego ustalenia w innej formie i jednocześnie nie pozwala pominąć tego ustalenia i niejako od razu wydać decyzji administracyjnej ustalającej obowiązek uczestniczenia owych osób w tych kosztach, to staje się oczywisty obowiązek zawarcia – z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi mieszkańca DPS – umowy określającej wysokość wnoszonej przez nich opłaty za pobyt w placówce. Tym bardziej, że przepis art. 103 ust. 1 u.p.s. – także wywodzący się z zasady subsydiarności pomocy społecznej – reguluje zagadnienie ustalenia w drodze umowy zawartej z małżonkiem, zstępnymi lub wstępnymi wysokości świadczonej przez nich pomocy na rzecz osoby ubiegającej się o przyznanie określonego świadczenia."

W przywołanym orzeczeniu sąd wyraźnie zaznaczył również, że znane mu są odmienne stanowiska judykatury w tej kwestii, w myśl których obowiązek wnoszenia opłaty przez konkretną osobę, czy osoby spośród kręgu podmiotów zobowiązanych na mocy art. 61 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i 2 u.p.s. kreuje nie umowa, o jakiej mowa w art. 103 ust. 2 tej ustawy, lecz decyzja administracyjna o ustaleniu opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, przewidziana w art. 59 ust. 1 u.p.s. Jednak z wyżej podanych powodów stanowiska tego nie podzielał.

W konsekwencji sąd wskazał, że organ winien zawrzeć ze skarżącym umowę określającą wysokość wnoszonych opłat za pobyt jego matki w DPS, lub też dysponować orzeczeniem sądu powszechnego zastępującym oświadczenie woli skarżącego o zobowiązaniu do ponoszenia tychże opłat w określonej wysokości.

Dodatkowo wątpliwości sądu budził również termin, od którego ustalona została wysokość opłaty.

Wobec tak sformułowanego wskazania co do dalszego postępowania, z którym ani organy, ani też sąd w tej sprawie polemizować nie może wobec treści art. 153 p.p.s.a., działania organów uznać należy za nieprawidłowe. Bezspornie ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w realiach tej sprawy nie doszło do zawarcia pomiędzy kierownikiem ośrodka pomocy społecznej a skarżącym umowy określającej wysokość opłat za pobyt jego matki w DPS. W aktach sprawy znajduje się co prawda pismo z dnia [...] (w tym samym dniu wydano decyzję), którym skarżący został wezwany do zawarcia stosownej umowy w siedzibie Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, niemniej brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki, a skarżący zanegował fakt takiego wezwania. Organ II instancji, choć dostrzegał powinności wynikające z art. 153 p.p.s.a. przepis ten przywołując, to jednak nie uczynił zadość wytycznym sądu i w istocie ograniczył się do powielenia argumentacji przedstawionej przez Prezydenta Miasta Ł. w decyzji pierwszoinstancyjnej, co stanowi również naruszenie z art. 138 w związku z art. 15 k.p.a. Dodatkowo organ drugoinstancyjny wywiódł, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych zarysowały się dwie rozbieżne linie co do wykreowania się obowiązku ponoszenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej, co w okolicznościach sprawy, w kontekście art. 153 p.p.s.a uznać należało za co najmniej zbędne.

W tym miejscu podkreślić należy, że zarówno organy administracji, jaki i sądy, rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku, bez względu na podglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 1998 r., sygn. akt I SA 977/98, LEX nr 44654 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 listopada 1998 r., sygn. akt I SA 1015/98, LEX nr 45119 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2010 r., sygn. akt II GSK 961/09, LEX nr 746364).

Co do zasady za chybiony uznać należy natomiast zarzut skarżącego w zakresie objęcia decyzją o ustaleniu opłat za pobyt mieszkańca w domu pomocy społecznej okresu wstecznego, choć kwestia ta w kontekście wyżej poczynionych rozważań ma znaczenie wtórne. Dla porządku jednak wskazać należy, że zgodnie z art. 106 ust. 5 u.p.s., decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, art. 12 i art. 107 ust. 5. W związku z powyższym wyjaśnić należy, że Prezydent Miasta Ł. ustalił miesięczną opłatę za pobyt w domu pomocy od dnia 1 listopada 2015 r., korygując tym samym pierwotne, uchylone rozstrzygnięcie stosownie do wskazań sądu. Z ustaleń organu wynika bowiem, że sytuacja dochodowa skarżącego zmieniła się w październiku 2015 r., co może uzasadniać zmianę rozstrzygnięcia z datą wskazaną przez organ.

W orzecznictwie NSA na ogół zgodnie przyjmuje się, że naruszenie przez organy administracyjne zasady związania oceną prawną wyrażoną w wyroku sądu powoduje konieczność uchylenia zaskarżonej decyzji (bądź innego aktu czy czynności) (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1999 r., sygn. akt IV SA 1681/97, LEX nr 47848 i wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 506/05, LEX nr 187499).

Powyższe oznacza, że zarówno Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Ł., jak i Prezydent Miasta Ł. nie zastosowały się do oceny prawnej i wskazań sądu zawartych w wyroku z dnia 10 czerwca 2016 r. Stwierdzenie naruszenia art. 153 p.p.s.a. oznacza, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Rzeczą Prezydenta Miasta Ł. będzie zatem ponowne rozpatrzenie sprawy w jej całokształcie z uwzględnieniem powyższych rozważań, a przez to pełne wykonanie wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 10 czerwca 2016 r., sygn. akt II SA/Łd 216/16.

Z przedstawionych względów sąd, na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., wydane w sprawie decyzje uchylił.

m.s.