Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 598/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2007-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6116 Podatek od czynności cywilnoprawnych, opłata skarbowa oraz inne podatki i opłaty
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Eugeniusz Christ, Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Krzysztof Winiarski, Protokolant Milena Olczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2007 r. sprawy ze skargi R. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego oddala skargę


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2005 roku, nr 8, poz. 60 z późniejszymi zmianami), art. 2 ust. 1, art. 3 ust.1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 6 i 7 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 roku, nr 9, poz. 84 z późniejszymi zmianami) oraz art. 1, art. 3 ust. 1, art. 4 ust. 1, art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (t.j. w Dz.U. z 1993 roku, nr 94, poz. 431 z późniejszymi zmianami , utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta C. z dnia [...],, nr [...],, którą organ ten ustalił R. K. wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007 rok w kwocie [...] złotych.

W uzasadnieniu decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, iż wspomnianą wyżej decyzją organ pierwszej instancji ustalił podatnikowi łączne zobowiązanie pieniężne na 2007 rok w kwocie [...] złotych w tym:

- podatek rolny kwocie [...] złotych,

- podatek od nieruchomości w kwocie [...] złotych.

W odwołaniu od decyzji pierwszoinstancyjnej podatnik zakwestionował wysokość ustalonego podatku i wniósł o "odstąpienie od naliczania zobowiązania ... pod wodami powierzchniowymi".

Odnosząc się do zarzutów odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w pierwszej kolejności wskazało, że zasady poboru podatku od nieruchomości reguluje ustawa z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2002 roku, nr 9, poz. 84 z późniejszymi zmianami), której przepisy stanowią, iż obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych oraz jednostkach organizacyjnych nie mających osobowości prawnej, które są :

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3;

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych;

3) użytkownikami wieczystymi gruntów;

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie :

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 powołanej wyżej ustawy opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają :

- budynki lub ich części,

- budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej,

- grunty.

W dalszej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze podniosło, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym – opodatkowaniu tym podatkiem podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podkreśliło, iż podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych – liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1). Podatek rolny za rok podatkowy od 1 ha przeliczeniowego gruntów gospodarstwa rolnego wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta, obliczonej wg średniej ceny skupu żyta za pierwsze trzy kwartały roku poprzedzającego rok podatkowy (art. 6 ust. 1 pkt 1). Podatek ten na rok podatkowy od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia gruntów, a płatny jest w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego w terminach do dnia 15 marca, 15 maja, 25 września i 15 listopada roku podatkowego.

Następnie organ odwoławczy, nawiązując do ustalonego w sprawie stanu faktycznego, stwierdził, że podatnik – zgodnie z wypisem z ewidencji gruntów – jest właścicielem gruntów o łącznej powierzchni 2.5997 ha, z czego 2.5834 zostało objętych podatkiem rolnym, a 0,0163 ha (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi) zostało opodatkowane podatkiem od nieruchomości.

Wskazał również, iż żaden akt prawny nie zawiera "legalnej definicji "użytku rolnego" oraz "gruntu zadrzewionego i zakrzewionego na użytkach rolnych". Pojęcia te bliżej precyzuje rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków. W myśl § 68 ust. 1 tego rozporządzenia użytki rolne dzielą się na :

- grunty orne (R),

- sady (S),

- łąki trwałe (Ł),

- pastwiska trwałe (Ps),

- grunty rolne zabudowane (B),

- grunty pod stawami (W).

Powołane wyżej rozporządzenie w ust. 4 § 68 dzieli grunty pod wodami na :

- grunty pod morskimi wodami wewnętrznymi (Wm),

- grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi (Wp),

- grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi (Ws).

Z kolei zgodnie z art. 2 ust. 3 pkt 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości nie podlegają grunty pod wodami płynącymi i kanałami żeglownymi, z wyjątkiem jezior oraz gruntów zajętych na zbiorniki wodne retencyjne lub elektrowni wodnych.

W końcowej części uzasadnienia Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaakcentowało, iż podstawa wymiaru podatków powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Na konieczność ustalania charakteru gruntu na potrzeby opodatkowania na podstawie tych danych wskazuje bezpośrednio art. 2 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, w którym wymienia się tę ewidencję jako dokument rozstrzygający o klasyfikowaniu gruntów. Dane zawarte w ewidencji mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art. 194 Ordynacji podatkowej. Natomiast kwestionowanie danych zawartych w ewidencji odbywa się w odrębnym postępowaniu od postępowania podatkowego. Dopóki podatnik nie wystąpi do właściwego organu o zmianę zapisów w ewidencji i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucić organom podatkowym błędnych ustaleń co do przedmiotu i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Natomiast jeżeli istnieją rozbieżności pomiędzy stanem faktycznym a danymi ewidencji gruntów, to na podatniku ciąży obowiązek doprowadzenia do zgodności ze stanem faktycznym.

Decyzję tę R. K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach domagając się "właściwego i kompetentnego rozpatrzenia skargi". W uzasadnieniu skargi podkreślił, że posiada gospodarstwo rolne o powierzchni 2,60 ha, a nie 2,58 ha. Zaznaczył, że ewidencję gruntów sporządzono w oparciu o nieprawdziwe dokumenty i bez podstawy prawnej.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z powodów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje :

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem decyzja będąca przedmiotem kontroli nie narusza przepisów prawa.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1259 z późniejszymi zmianami), sąd administracyjny sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom podatkowym można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy w punkcie wyjścia wskazać na regulację prawną zawartą w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 roku o podatkach i opłatach lokalnych (tj. w. Dz.U. z 2006 roku, nr 121, poz. 844 z późniejszymi zmianami), która obowiązywała w chwili rozstrzygania sprawy przez organy podatkowe. Przynosi ona bowiem odpowiedź na pytanie, kogo obciąża obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Z treści tego przepisu wynika, że podatnikami tego podatku są osoby fizyczne, osoby prawne, jednostki organizacyjne, w tym spółki nieposiadające osobowości prawnej, będące:

1) właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych, z zastrzeżeniem ust. 3,

2) posiadaczami samoistnymi nieruchomości lub obiektów budowlanych,

3) użytkownikami wieczystymi gruntów,

4) posiadaczami nieruchomości lub ich części albo obiektów budowlanych lub ich części, stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, jeżeli posiadanie :

a) wynika z umowy zawartej z właścicielem, Agencją Własności Rolnej Skarbu Państwa lub z innego tytułu prawnego, z wyjątkiem posiadania przez osoby fizyczne lokali mieszkalnych niestanowiących odrębnych nieruchomości,

b) jest bez tytułu prawnego, z zastrzeżeniem ust. 2.

Natomiast opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają:

1) grunty,

2) budynki lub ich części,

3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej (art. 2 ust. 1 ustawy).

Zgodnie przy tym z treścią art. 6 ust. 1 tej ustawy, obowiązek podatkowy powstaje od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstały okoliczności uzasadniające powstanie tego obowiązku. Podatek od nieruchomości od osób fizycznych ustala w drodze decyzji organ podatkowy właściwy ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania (art. 6 ust. 7 ustawy).

Brzmienie przywołanej regulacji prawnej nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że decydujące znaczenie dla bytu obowiązku podatkowego w podatku od nieruchomości ma fakt istnienia po stronie oznaczonego podmiotu jednego z tytułów prawnych do nieruchomości, wskazanych w art. 3 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Z kolei zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984 roku o podatku rolnym (Dz.U. z 1993 roku nr 94, poz. 431 z późniejszymi zmianami) opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Podstawę opodatkowania podatkiem rolnym stanowi dla gruntów gospodarstw rolnych - liczba hektarów przeliczeniowych ustalana na podstawie powierzchni, rodzajów i klas użytków rolnych wynikających z ewidencji gruntów i budynków oraz zaliczenia do okręgu podatkowego (art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy). Podatek rolny za rok podatkowy od 1 ha przeliczeniowego gruntów, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 1, wynosi równowartość pieniężną 2,5 q żyta (art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy).

Jak trafnie wykazały organy podatkowe miarodajnymi dla wymiaru należności podatkowych są dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. w Dz.U. z 2005 roku, nr 240, poz. 2027 z późniejszymi zmianami) podstawą wymiaru podatków – a więc podatku od nieruchomości i podatku rolnego – powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków.

Odnosząc powołane wyżej przepisy do okoliczności niniejszej sprawy wskazać zatem należy, iż z informacji z rejestru gruntów z dnia 4 sierpnia 2005 roku, która to informacja znajduje się w aktach sprawy wynika, że skarżący jest właścicielem gospodarstwa rolnego położonego w C. w skład którego wchodzą działki o łącznej powierzchni 2.5997 ha sklasyfikowane w następujący sposób :

- powierzchnia 0.1619 ha (grunty orne – R IVb),

- powierzchnia 2.0162 ha (grunty orne – R V),

- powierzchnia 0.1152 ha (łąki trwałe – Ł IV),

- powierzchnia 0.1389 ha (pastwiska trwałe – Ps VI),

- powierzchnia 0.0766 ha ( pastwiska trwałe – Ps V),

- powierzchnia 0.0746 ha (nieużytki – N),

- powierzchnia 0.0163 ha (grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi – Ws).

Organy ustalające wysokość zobowiązań podatkowych nie są uprawnione do dokonywania zmian w ewidencji gruntów i wypowiadania się w przedmiocie prawa własności danej nieruchomości jak również co do jej powierzchni, rodzaju czy klasy użytków rolnych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 grudnia 1993 roku, sygn. akt III SA 747/93 oraz z dnia 14 marca 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1562/98). Kwestionowanie danych dotyczących prawa własności, powierzchni bądź klasy gruntów, może odbywać się tylko i wyłącznie w odrębnym postępowaniu i dopóki to nie nastąpi, dopóty nie można skutecznie zarzucać organom podatkowym błędnych ustaleń, co do prawa własności, powierzchni gruntu czy też jego klasy.

Należy również zauważyć, że podatek od nieruchomości ma charakter majątkowy w tym znaczeniu, że opodatkowaniu podlega posiadanie nieruchomości bez względu na to, czy nieruchomość ta przynosi dochody, czy też na nieruchomość należy ponieść nakłady w celu utrzymania jej w stanie zdatnym do użytku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 1994 roku, sygn. akt SA/Gd 1200/93 oraz z dnia 25 stycznia 2000 roku, sygn. akt I SA/Ka 1122/98).

Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, iż w rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., opierając się na danych wynikających z ewidencji gruntów, dokonało kontroli prawidłowości wyliczenia podatku od nieruchomości i podatku rolnego (łączne zobowiązanie podatkowe) na 2007 rok (2.584 ha zostało opodatkowane podatkiem rolnym, a 0.0163 ha (grunty pod wodami powierzchniowymi) opodatkowane zostało podatkiem od nieruchomości). Zatem poczynione przez organ odwoławczy ustalenia nie były dowolne, a opierały się wyłącznie na zgromadzonych w sprawie dowodach.

Skoro więc nie ma podstaw do kwestionowania ustalenia organów podatkowych co do tego, że skarżący jest podatnikiem podatku od nieruchomości oraz podatku rolnego w rozumieniu powołanych wyżej przepisów, a także ustaleń co do wielkości powierzchni podlegającej opodatkowaniu oraz zastosowanej stawki opodatkowania, to skarga nie wykazała, aby zaskarżona decyzja naruszała prawo.

Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił zatem argumentację Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) skargę, jako nieuzasadnioną oddalił.