Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 842/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2009-01-28 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6113 Podatek dochodowy od osób prawnych
Hasła tematyczne: Podatek dochodowy od osób prawnych
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 188, art. 199a par. 3,
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.
article: art 145 par 1 pkt 1 lit. c, art 152, art. 200
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Paweł Janicki Sędziowie Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Asesor WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Protokolant Asystent sędziego Paweł Pijewski po rozpoznaniu w Łodzi na rozprawie w dniu 20 stycznia 2009 r. przy udziale --- sprawy ze skargi CHŁODNI A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej kwotę 4.100,- (cztery tysiące sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.


UZASADNIENIE

Sygnatura akt I SA/Łd 842/08

UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] roku Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia 29 listopada 2007 roku określającą "A" spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w S. wysokość zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 rok w wysokości 116.550 zł.

Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. decyzją z dnia [...] roku określił Spółce zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 rok w wysokości 116.550 zł. Niniejsza decyzja była konsekwencją błędnego ustalenia przez stronę, dla celów podatkowych, zarówno przychodów jak i kosztów ich uzyskania.

Spółka zawyżyła bowiem przychody o kwotę 8.157,60 zł, stanowiącą wartość dodatnich różnic kursowych powstałych w związku z uregulowaniem w 2005 roku zobowiązań wobec kontrahenta z tytułu zakupionych zamrażarek (zapłata została dokonana po wprowadzeniu zamrażarek do ewidencji środków trwałych). Organ wskazał, iż zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. z 2005 r. Dz.U. Nr 54, poz. 654 ze zm.), jeżeli koszty wyrażone są w walutach obcych, a między dniem ich zarachowania i dniem zapłaty występują różne kursy walut, koszty te odpowiednio podwyższa się lub obniża o różnice wynikające z zastosowania kursu sprzedaży walut z dnia zapłaty, ustalonego przez bank, z którego usług korzystał ponoszący koszt, oraz z zastosowania kursu średniego ogłoszonego przez NBP z dnia zarachowania kosztów. Zatem dodatnie różnice kursowe nie stanowią przychodów dla celów podatkowych i w konsekwencji Spółka winna obniżyć koszty uzyskania przychodów o wskazaną kwotę 8.157,60 zł.

Strona zawyżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 16.100 zł, stanowiącą wartość wydatków poniesionych na podstawie faktury VAT nr 02/05 z dnia 31 lipca 2005 roku wystawionej przez firmę B. tytułem usług marketingowych – wobec braku dowodów, z których wynikałoby, iż usługi takie zostały faktycznie wykonane, czym naruszono art. 15 ust. 1 cytowanej powyżej ustawy.

Firma A. zawyżyła również koszty uzyskania przychodów o kwotę 241.360 zł stanowiącą wartość wydatków udokumentowanych fakturami wystawionymi przez firmę C. na podstawie umów zawartych w 2005 roku tytułem usług marketingowych. Jak wykazało przeprowadzone postępowanie, tożsame usługi wykonane zostały w ramach umowy z dnia 11 lutego 2004 roku. W ocenie organu poniesienie przez Spółkę, niczym nie uzasadnionych, podwójnych kosztów tych samych usług marketingowych nie daje podstaw do uznania ich za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

Ostatecznie strona zaniżyła koszty uzyskania przychodów o kwotę 8.192,45 zł poprzez nieuwzględnienie przypadających do rozliczenia w miesiącu grudniu 2005 roku opłat wstępnych leasingu samochodów, czym naruszono dyspozycję art. 15 ust. 4 cytowanej ustawy. Koszty niniejszych opłat Spółka, w momencie jej obciążenia przez leasingodawcę, ujęła na koncie 640 "Rozliczenia międzyokresowe kosztów" i rozliczyła je w czasie w proporcji do okresu na jaki została zawarta umowa leasingu.

Nadto organ I instancji określił Spółce dochód w drodze oszacowania w wysokości 11.289,37 zł z tytułu utraconych odsetek, przy zastosowaniu metody porównywalnej ceny niekontrolowanej, zgodnie z treścią art. 11 ust. 2 pkt. 1 powoływanej ustawy z uwagi na fakt zawarcia przez nią przedwstępnej umowy sprzedaży, której przedmiotem było przyrzeczenie przez sprzedającego (A. L. i W. L.) sprzedaży na rzecz spółki A. budynku przetwórni rybnej na warunkach rażąco niekorzystnych dla Spółki w związku z istniejącymi pomiędzy stronami transakcji powiązaniami o charakterze rodzinnym, o których mowa w art. 11 ust. 5 cytowanej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.

W odwołaniu od powyższej decyzji strona wniosła o jej uchylenie, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, w szczególności celem uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków wnioskowanych w piśmie z dnia 23 listopada 2007 roku.

Strona zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 7 ust. 2 i 5, art. 11 ust. 1 – 5, art. 12 ust. 3, art. 15 ust. 1 i 4 oraz art. 27 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, polegające na określeniu wobec skarżącej zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 rok w wysokości określonej zaskarżoną decyzją, mimo że usługi świadczone przez firmy B. i C. były faktycznie wykonane i pozostawały w związku przyczynowym z uzyskanym przychodem.

Strona zarzuciła również, że organ nie dopełnił obowiązku zgromadzenia całości materiału dowodowego w sprawie, poprzez zaniechanie przesłuchania świadków A. L., M. L. i W. W., mimo iż ich zeznania stanowiłyby istotny dowód na fakt wykonania zakwestionowanych przez organy podatkowe usług marketingowych.

Nadto Spółka zarzuciła Dyrektorowi Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów, polegające na uznaniu za sprzeczne zeznań świadków M. L., J. L., A. M. oraz J. W., mimo że zeznania te pokrywają się ze sobą lub uzupełniają, a drobne różnice w ich treści wynikają jedynie z faktu, że wskazane osoby zajmowały różne stanowiska.

Wskazana zasada została również naruszona przez organ I instancji poprzez uznanie, że przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości zawarta pomiędzy Spółką a A. L. i W. L. dotknięta jest pozornością.

Po przeanalizowaniu powyższego odwołania, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. decyzją z dnia 9 kwietnia 2008 roku utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając ustalenia poczynione przez ten organ za prawidłowe.

Organ odwoławczy podniósł w uzasadnieniu, iż wydatki związane z marketingiem i promocją bądź innymi usługami mogą stanowić koszt uzyskania przychodu, lecz podatnik winien wykazać w sposób wiarygodny potwierdzenie ich wykonania. W ocenie organu, to Spółka powinna udowodnić, że usługi o tym charakterze zostały faktycznie wykonane.

W dniu 1 lipca 2007 roku A. zawarła umowę o współpracy z firmą B., której przedmiotem była reklama i promocja produktów objętych ofertą handlową usługobiorcy. W § 4 niniejszej umowy określono, iż usługodawca będzie wystawiał w danym miesiącu stronie skarżącej fakturę VAT za wykonaną usługę, której wysokość będzie każdorazowo ustalana w drodze ustnego porozumienia.

W ocenie Spółki firma B. pozyskała do obsługi dla strony skarżącej sieć około 160 chińskich i wietnamskich restauracji i barów, za co w dniu 31 lipca 2005 roku wystawiła fakturę nr 02/05 na kwotę 16.100 zł. Spółka ostatecznie nie podjęła się obsługi tych punktów gastronomicznych, gdyż nie posiadała samochodów, które pozwalały by na dostarczenie produktów jedynie schłodzonych a nie zamrożonych.

W ocenie organu odwoławczego, Spółka nie przedstawiła dowodów (np. listy pozyskanych odbiorców, raportów, notatek, protokołów ze spotkań potwierdzających wykonanie usługi marketingowej czy też korespondencji faksowej prowadzonej z potencjalnymi klientami) potwierdzających wykonanie usługi marketingowej. W związku z tym, zgodnie z treścią art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wskazany wydatek nie może być uznany, w ocenie organu, za koszt uzyskania przychodu.

Organ ustalił, iż w 2005 roku Spółka zawarła umowy dodatkowe o usługi marketingowe z firmą C.. Również w tym zakresie organ odmówił zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty 241.360 zł.

Zgodnie z ustaleniami poczynionymi przez organy, Spółka zawarła w dniu 11 lutego 2004 roku z firmą C. umowę współpracę. Jej celem było świadczenie przez firmę C. usług marketingowych aby zwiększyć sprzedaż towarów objętych ofertą handlową A spółki. Usługodawca zobowiązał się do pozyskiwania nabywców detalicznych i hurtowych na towary handlowe oferowane przez Spółkę wraz ze zbieraniem zamówień, badania i analizy rynku odbiorców mrożonej żywności, w szczególności na terenie województwa łódzkiego i mazowieckiego, doradztwa i przedstawiania propozycji dotyczących wprowadzania do sprzedaży nowych towarów lub zmian w ofercie handlowej Spółki, promowania produktów objętych ofertą handlową poprzez uczestnictwo w targach i wystawach produktów spożywczych, promowania produktów objętych ofertą handlową poprzez rozdawnictwo materiałów reklamowych oraz reklamowania i promowania produktów objętych ofertą handlową za pomocą środków marketingowych w sposób odpowiedni i dostosowany do warunków rynkowych.

Wynagrodzenie miesięczne miało być każdorazowo ustalane przez strony powyżej opisanej umowy, a jego wysokość miała być uzależniona od efektów i korzyści finansowych wynikających z wykonania usługi. Kwestia ta została następnie uściślona w dokumencie podpisanym przez strony umowy w dniu 21 marca 2004 roku. Zgodnie z nim wysokość miesięcznego wynagrodzenia miała być każdorazowo negocjowana biorąc pod uwagę wielkość obrotu netto osiągniętego przez Spółkę za pośrednictwem firmy C., przewidywane koszty usługodawcy związane z tymi usługami, zwiększenie obrotu ze sprzedaży towarów handlowych w odniesieniu do poprzedniego okresu oraz zwiększenie ilości odbiorców osiągnięte na rzecz spółki A. przez firmę C..

Zgodnie z powyższymi ustaleniami firma C. w 2005 roku wystawiła faktury VAT na łączną kwotę 687.000 zł. Nadto, w tej samej dacie, tj. dnia 28 lutego 2005 roku, wystawiła jeszcze trzy inne faktury – nr 3/2005 na kwotę netto 2.100 zł za "Wprowadzenie nowych produktów firmy D.", nr 4/2005 na kwotę netto 1.900 zł za "Wprowadzenie nowych produktów firmy D." oraz nr 5/2005 na kwotę netto 1.700 zł za "Wprowadzenie produktów cateringowych firmy D. do firmy E".

W ocenie organu zakres usług opisany na wymienionych fakturach z dnia 28 lutego 2005 roku mieści się w zakresie usług określonym w § 3 pkt. 3 umowy o współpracy z dnia 11 lutego 2004 roku (doradztwo i przedstawianie propozycji dotyczących wprowadzenia do sprzedaży nowych towarów lub zmian w ofercie handlowej Spółki).

Organy ustaliły także, iż w 2005 roku spółka A. podpisała dodatkowe umowy. W dniu 31 stycznia 2005 roku strona zawarła umowę z firmą C., która zobowiązała się wykonywać usługę marketingową polegającą na zorganizowaniu akcji sprzedażowo – promocyjnej, mającej na celu zwiększenie sprzedaży produktów firmy D. w okresie od dnia 1 lutego 2005 roku do dnia 30 sierpnia 2005 roku. Wynagrodzenie zostało określone w wysokości 7% od wartości uzyskanego wzrostu sprzedaży tych produktów we wskazanym okresie do porywanego okresu 2004 roku.

W dniu 17 marca 2005 roku strony zawarły kolejną umowę, na podstawie której firma C. zobowiązała się do wykonania usługi marketingowej polegającej na zorganizowaniu w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 31 lipca 2005 roku akcji sprzedażowo – promocyjnej w celu pozyskania dalszych klientów i zwiększenia sprzedaży towarów będących w ofercie spółki A.. Wynagrodzenie w tym przypadku określone zostało w wysokości 12% od wartości uzyskanego obrotu netto ze sprzedaży za dany okres.

Kolejną umowę strony podpisały w dniu 31 marca 2005 roku, a dotyczyła ona organizacji w okresie od dnia 1 kwietnia 2005 roku do dnia 30 września 2005 roku akcji "Lato z Algidą 2005", polegającej na promocji wskazanych lodów wraz z wprowadzeniem i rozliczeniem promocji patyczkowej oraz nadzór nad prawidłowym funkcjonowaniem akcji. Wynagrodzenie w tym przypadku ustalone zostało w wysokości 1% od wartości zakupu netto opisanych lodów we wskazanym okresie.

W dniu 25 maja 2005 roku strony podpisały aneks do umowy o współpracy z dnia 11 lutego 2004 roku w celu intensyfikacji sprzedaży towarów spółki A. w miesiącach czerwiec, lipiec i sierpień, ustalając wynagrodzenie na poziomie 2% prowizji od obrotu uzyskanego przez firmę C. na rzecz Spółki.

I wreszcie w dniu 24 czerwca 2005 roku podpisana została kolejna umowa, a dotyczyła organizacji w okresie od dnia 26 czerwca 2005 roku do dnia 31 lipca 2005 roku akcji sprzedażowo – promocyjnej, mającej na celu zwiększenie sprzedaży lodów "Koral". Wynagrodzenie zostało ustalone w wysokości 10% od wartości uzyskanego wzrostu sprzedaży tych lodów we wskazanym okresie do porównywalnego okresu 2004 roku.

W wyniku analizy poszczególnych umów i ich zakresu organy stwierdziły, iż treść zawartych w 2005 roku dodatkowych umów pokrywa się z usługami wykonywanymi na podstawie umowy z dnia 11 lutego 2004 roku. W konsekwencji organy przyjęły, iż zakres usług określony w fakturach VAT wystawionych w wykonaniu usług wynikających z opisanych powyżej dodatkowych umów, w tym również aneksu, zawartych w 2005 roku mieści się w zakresie usług marketingowych świadczonych na podstawie umowy o współpracy z dnia 11 lutego 2004 roku. Niezrozumiałe jest zatem zawarcie przez spółkę A. w 2005 roku wskazanych umów dodatkowych, tym bardziej, że przedstawiciele Spółki nie byli w stanie, w sposób jednoznaczny, dokonać wyodrębnienia czynności podejmowanych w celu realizacji poszczególnych umów, a zawarte w 2005 roku umowy obejmowały swym zakresem nie tylko promocję wybranych towarów lecz również wszystkich produktów znajdujących się w ofercie strony.

Z powyższych względów organy nie uznały za koszty uzyskania przychodu, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, wydatków na usługi marketingowe w łącznej wysokości 241.360 zł, przyjmując iż usługi te faktycznie zostały wykonane w ramach umowy z dnia 11 lutego 2004 roku. Wskazały, że za koszty uzyskania przychodu mogą być uznane jedynie wydatki, które pozostają w związku przyczynowym z przychodami.

Organ podniósł, iż w przedmiotowej sprawie Spółka nie udowodniła, że kwestionowane usługi marketingowe miały jakikolwiek wpływ na uzyskany przychód.

W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy odniósł się do kwestii związanych z zawarciem z dniu 30 sierpnia 2005 roku przedwstępnej umowy sprzedaży. Przedmiotem tej umowy był budynek przetwórni rybnej położony w B.. Strony zobowiązały się do zawarcia właściwej umowy sprzedaży do dnia 30 kwietnia 2006 roku, ustalając cenę przedmiotu umowy na kwotę 695.465 zł.

W wykonaniu powyższej umowy Spółka wpłaciła na rzecz sprzedających (A. L. i W. L.) kwotę 625.919 zł (575.919 zł w dniu 30.08.2005 r., 50.000 zł w dniu 31.10.2005 r.), co stanowiło 90% wartości przyrzeczonej transakcji i o 50.000 zł przekraczało kwotę określoną w umowie przedwstępnej.

Nie doszło do zawarcia umowy przyrzeczonej, gdyż sprzedający nie mieli prawa własności działki. Zaliczkę zwrócona w dwóch ratach – w dniu 10 stycznia 2006 roku 328.602 zł a w dniu 27 czerwca 2006 roku 297.317 zł.

W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ wskazał, iż pomiędzy spółką a sprzedającymi istnieją powiązania o charakterze rodzinnym, o których mowa w art. 11 ust. 5 cytowanej ustawy. Od 23 września 2005 roku prezesem zarządu Spółki jest J. L. – żona A. L.. M. L. (bratowa W. L. i A. L.) od 16 stycznia 2002 roku jest członkiem zarządu Spółki. Natomiast M. L. (syn A. L. i bratanek W. L.) od 23 września 2005 roku jest udziałowcem Spółki, w której od dnia 20 grudnia 2005 roku posiada 100% udziałów.

Mając powyższe na uwadze organ określił należny podatek bez uwzględnienia warunków wynikających z opisanych powyżej powiązań, w oparciu o treść art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Organ przyjął bowiem, iż zawarcie opisanej powyżej umowy przedwstępnej nastąpiło na warunkach rażąco niekorzystnych dla Spółki. Wpłaciła ona bowiem kwotę 625.919 zł, z której nie mogła korzystać, gdy jednocześnie korzystała z kredytu bankowego i pożyczki.

W ocenie organu, strony pod pozorem umowy przedwstępnej sprzedaży faktycznie zawarły umowę pożyczki uregulowaną w art. 720 § 1 k.c. Na pozorność wskazanej umowy wskazuje dodatkowo fakt, iż przyrzeczenia sprzedaży nieruchomości dokonały osoby nie będące jej właścicielami.

Mając powyższe na uwadze organ przytoczył treść art. 83 § 1 k.c., zgodnie z którym oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru jest nieważne, i zaliczkę w kwocie 625.919 zł uznał za nieoprocentowaną pożyczkę udzieloną A. L. i W. L.. W konsekwencji organ zastosował art. 11 ust. 1 – 5 powoływanej wcześniej ustawy i ustalił dochód bez uwzględnienia warunków wynikających z opisanych powiązań. Sposobu określenia niniejszego dochodu dokonał w oparciu o dyspozycję § 15 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 października 1997 roku w sprawie sposobu i trybu określania dochodów podatników w drodze oszacowania cen w transakcjach dokonywanych przez tych podatników (Dz.U. Nr 128, poz. 833 ze zm.).

Od powyższej decyzji Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zaskarżając ją w całości wniosła o jej uchylenie, ewentualnie o uchylenie i przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpoznania, w szczególności celem uzupełnienia materiału dowodowego o zeznania świadków wnioskowanych w piśmie pełnomocnika skarżącego z dnia 23 listopada 2007 roku.

W uzasadnieniu strona podniosła te argumenty, które wcześniej powołała w odwołaniu od decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć częściowo z innych przyczyn aniżeli wskazane w jej uzasadnieniu.

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – p.p.s.a. (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stanowi, iż sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej w aspekcie zgodności z prawem. Zatem Sąd sprawując kontrolę zaskarżonego aktu bada jedynie jego legalność.

Kontrola zaskarżonej decyzji dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ona przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli jest wyłącznie decyzja organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu wyrażona w decyzji oraz w jej uzasadnieniu.

W rozpatrywanej sprawie sporne pozostały dwie kwestie, tj. ustalenie zakresu i wykonania usług marketingowych przez kontrahenta Spółki, a w konsekwencji ustalenie prawidłowej wysokości kosztów uzyskania przychodów spółki A. oraz uznanie przez organy, iż przedwstępna umowa sprzedaży nieruchomości była umową pozorną, gdyż w rzeczywistości była to umowa pożyczki.

Odnosząc się do drugiej z wymienionych spornych kwestii należy wskazać, że pomiędzy stronami istnieje spór co do istnienia stosunku prawnego jaki łączył Spółkę ze sprzedawcami opisanej nieruchomości.

Jeżeli z dowodów zgromadzonych w toku postępowania, w szczególności zeznań strony, wynikają wątpliwości co do istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, z którym związane są skutki podatkowe, organ podatkowy występuje do sądu powszechnego o ustalenie istnienia lub nieistnienia tego stosunku prawnego lub prawa (art. 199a § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku – Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm. – powoływanej dalej jako o.p.).

W niniejszej sprawie właśnie mamy do czynienia z sytuacją opisaną w cytowanym przepisie. Strona wskazuje, z całą stanowczością, iż opisana przedwstępna umowa sprzedaży, miała w istocie taki charakter. Podnosi, iż w chwili jej podpisania wierzyła, iż dojdzie w uzgodnionym terminie do podpisania umowy przyrzeczonej.

Organ dokonując oceny niniejszej umowy przez pryzmat różnego rodzaju okoliczności uznał, że była to umowa pozorna, a jako taka jest nieważna i przyjął, że w rzeczywistości od początku wolą stron umowy przedwstępnej było zawarcie umowy pożyczki.

Takie stanowisko organu stoi w sprzeczności z cytowanym art. 199a § 3 o.p. W przypadku bowiem zaistnienia tego rodzaju wątpliwości, organ nie jest władny do czynienia tak daleko idących ustaleń we własnym zakresie, a w konsekwencji wyciągnięcia na ich podstawie skutków podatkowych.

W sytuacji, gdy po stronie organu zrodziły się wątpliwości co do istnienia między wskazanymi stronami chęci zawarcia, a w konsekwencji, zawarcia przedwstępnej umowy sprzedaży, winien wystąpić o ustalenie istnienia bądź nieistnienia tego stosunku prawnego do sądu powszechnego.

W przedmiotowej sprawie organ nie zwrócił się do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie w zakresie opisanym powyżej, czym naruszył dyspozycję art. 199a § 3 o.p.

Mając na uwadze opisane powyżej naruszenie niezrozumiałym jest nie przeprowadzenie w tym zakresie pogłębionego postępowania dowodowego, poprzez np. dopuszczenie dowodu z zeznań drugiej strony kwestionowanej umowy, aby poznać jej faktyczną wolę podczas podpisywania spornej umowy.

W powiązaniu z powyższym zarzutem pozostaje również, niezastosowanie się do treści art. 188 o.p. poprzez nie przesłuchanie w charakterze świadków A. L., M. L. i W. W. na okoliczności wskazane przez stronę, tj. na okoliczność wykonania, i ewentualnego jego zakresu, kwestionowanych przez organ umów o współpracę.

Organ wskazał, iż nie było potrzeby przeprowadzenia postępowania dowodowego w tym zakresie, gdyż osoby te zeznawały już w innych postępowaniach, a ich zeznania zostały włączone do niniejszego postępowania.

W ocenie Sądu powyższy argument nie jest wystarczający dla uzasadnienia stanowiska nie uwzględnienia wniosku o przesłuchanie wskazanych świadków. Możliwość żądania przeprowadzenia dowodu jest podstawową gwarancją procesową.

Zgodnie z dyspozycją art. 188 o.p., żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu są okoliczności mające znaczenie dla sprawy, chyba że okoliczności te stwierdzone są wystarczająco innym dowodem. Z treści cytowanego uregulowania, w sposób jednoznaczny wynika powinność pozytywnego rozpatrzenia wniosku dowodowego strony, jeżeli jego przedmiotem miałyby być okoliczności mające znaczenie dla sprawy. Organ jest zwolniony z uwzględnienia zgłoszonego wniosku jedynie w sytuacji, gdy okoliczności wskazane przez stronę zostały już stwierdzone innymi dowodami na jej korzyść.

W rozpatrywanym sporze organ odstąpił od przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, gdyż uznał, że w sposób dostateczny zostały wykazane okoliczności odmienne od tych, do udowodnienia których zmierzał wniosek złożony przez stronę. Takie stanowisko organu wynika w sposób jednoznaczny z treści uzasadnienia decyzji. A zatem poprzez nie uwzględnienie omawianych wniosków dowodowych Spółki, z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu decyzji, organ naruszył dyspozycję art. 188 o.p.

Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję, a w oparciu o treść art. 152 p.p.s.a., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do dnia uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

M.A-K