Postanowienie WSA we Wrocławiu, sygn. akt II SA/Wr 179/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2022-05-12 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: *Odrzucono skargę
Powołane przepisy: article: art. 46 par. 3, art. 58 par. 1 pkt 3, art. 185 par. 1, art. 190
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Śnieżyński Sędziowie: Sędzia NSA Halina Filipowicz-Kremis Sędzia WSA Adam Habuda (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale II w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 12 maja 2022 r. sprawy ze skargi W. przy ul. R. [...] we W. na postanowienie Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 maja 2021 r. nr 556/2021 w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) zł.


UZASADNIENIE

Postanowieniem nr 556/2021 z dnia 27 maja 2021r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako DWINB, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie nr 761/2021 z dnia 25 marca 2021 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu (dalej jako PINB, organ I instancji) oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym zgłoszone przez W. przy ul. R. [...] we W. (dalej jako W., W., skarżąca). Rzecz dotyczy egzekucji administracyjnej prowadzonej przez Naczelnika Urzędu Skarbowego W. na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 18 sierpnia 2020 r. stosowanego w egzekucji należności pieniężnych, którą jest w niniejszej sprawie grzywna w celu przymuszenia.

Postanowienie DWINB oprotestowano skargą z dnia 30 czerwca 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. Zarzucono mu naruszenie: 1. Art. 6 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u. p. e. a.) poprzez podjęcie i utrzymywanie czynności egzekucyjnych pomimo braku uchylania się przez stronę od wykonania obowiązków nałożonych decyzją DWINB jeszcze przed wszczęciem egzekucji.

2. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, t. jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 735, dalej k. p. a.), w związku z art. 33§2 pkt 5 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u. p. e. a.) polegające na zaniechaniu istotnych czynności dowodowych oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów, co doprowadziło do błędnego przyjęcia, że nie zachodzą przesłanki uzasadniające uznanie zarzutu wygaśnięcia w części obowiązku nałożonego na W.

3. Naruszenie przepisów postępowania tzn. art. 7 §2 u. p. e. a. poprzez zastosowanie wobec W. zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego.

4. Naruszenie przepisów postępowania (art. 7, art. 77, art. 80 k. p. a. w związku z art. 18 u. p. e. a. ) polegające na zaniechaniu dokonania istotnych czynności dowodowych w sprawie oraz naruszeniu zasady swobodnej oceny dowodów i dokonaniu jej w sposób dowolny i sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym.

W uzasadnieniu skarżąca podniosła, że systematycznie, choć powoli, wykonuje nałożone na nią obowiązki, i nie można przyjąć, iż się od nich uchyla. Zdaniem skarżącej przygotowanie remontu wymaga czasu. Skarżąca podnosi, że sam fakt upływu terminu na wykonanie obowiązku nie może stanowić wyłącznej podstawy przypisania zobowiązanemu uchylania się od wykonania obowiązku, bowiem muszą zajść jeszcze dodatkowe przesłanki faktyczne. Według skarżącej nakaz z decyzji został niemalże w całości wykonany, i dlatego należy uznać, że obowiązek w części wygasł. Oprócz tego, twierdzi skarżąca, zastosowana grzywna jest nadto surowa, i organ potraktował ją jako karę, a nie środek mobilizujący do działania. Pod skargą podpisała się B. F. - Członek Z. sp. z o. o. (dalej także jako P. sp. z o. o.)

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Pismem z dnia 23 sierpnia 2021 r., w wykonaniu zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 30 lipca 2021 r., wezwano B. F. do usunięcia w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania braków formalnych skargi przez: 1) przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania Wspólnoty w postępowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, 2) podanie REGON/NIP strony skarżącej.

Wskazano, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie.

W odpowiedzi na wezwanie podano numery NIP i REGON oraz załączono Uchwałę W. nr [...] z dnia 26 sierpnia 2021 r. mającą potwierdzić umocowanie B. F. W §1 Uchwały zapisano, że W. nieruchomości wspólnej położonej przy ul. R. [...] we W. upoważnia Panią B. F. – Członka Z. sp. z o. o. do reprezentacji W. w sprawie skargi na postanowienie DWINB we Wrocławiu nr 556/2021 z dnia 27 maja 2021 r., w tym do sporządzenia i wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.

Postanowieniem z dnia 1 grudnia 2021 r. (sygn. akt II SA/Wr 341/21) Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę.

W ocenie Sądu przedłożona dokumentacja nie okazała się wystarczająca dla przyjęcia, że braki formalne skargi zostały należycie uzupełnione.

Sąd powołał się na przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (dalej też jako u.w.l.) określające sposób reprezentacji wspólnoty mieszkaniowej oraz na powstałe na kanwie tych przepisów orzecznictwo.

Z przedłożonych dokumentów, zdaniem Sądu, nie wynika, że B. F. działająca jako członek zarządu P. sp. z o. o. jest uprawniona do reprezentacji W. w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Nie zostały bowiem przedłożone dokumenty potwierdzające powierzenie zarządu P. sp. z o. o., której członkiem zarządu jest B. F., w umowie ustanowienia odrębnej własności lokali, ani późniejszej umowie, zawartej w formie aktu notarialnego, ani też w osobnej uchwale właścicieli lokali tworzących W., notarialnie zaprotokołowanej.

Nie przedłożono dokumentów, z których wynikałoby, że zarząd został powierzony P. Sp. z o. o. jako zarządcy. W rezultacie Sąd uznał, że brak było podstaw do uznania, że osoba podpisana pod skargą była upoważniona do działania w imieniu skarżącej W.

Sama uchwała – jak argumentował Sąd - upoważniająca B. F. do reprezentowania W. w postępowaniu nie mogła być uznana za wystarczającą. W postępowaniu sądowoadministracyjnym katalog podmiotów uprawnionych do występowania w imieniu strony skarżącej został ograniczony. Zgodnie z art. 35§1 p. p. s. a. pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Tak więc B. F., jako członek zarządu P. sp. z o. o., bez wykazania, że temu podmiotowi W. powierzyła zarząd – nie mieści w kategorii osób uprawnionych do reprezentowania strony skarżącej.

Wyżej wskazane postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zostało zaskarżone zażaleniem z dnia 27 grudnia 2021 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zarzucono mu:

1. Błędną wykładnię art. 58§1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy o własności lokali poprzez przyjęcie, że wniesienie skargi na decyzję w imieniu wspólnoty mieszkaniowej oraz jej reprezentacja przed sądem stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu.

2. Naruszenie przepisów postępowania (art. 58§1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 7 k. p. a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów i dokonanie jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym w postaci dokumentów potwierdzających umocowanie Z. do wniesienia skargi, tj. umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z dnia 1 maja 2014 r.

3. Naruszenie art. 58§1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 57§1p. p. s. a. w związku z art. 7 k. p. a. w związku z art. 77 k. p. a. w związku z art. 80 k. p. a. poprzez naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów poprzez przyjęcie, że uchwała nr [...] z dnia 26 sierpnia 2021 r. nie stanowi wystarczającego dowodu potwierdzającego umocowanie spółki P. jako zarządcy W. do złożenia skargi, podczas gdy z tej uchwały w sposób jednoznaczny wynika, że wolą współwłaścicieli nieruchomości wspólnej było umocowanie zarządcy do jej reprezentacji w sprawie skargi na decyzję DWINB.

4. Naruszenie art. 58§1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 49§1 p. p. s. a. poprzez nieuzasadnione wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przez przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania W. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym we Wrocławiu, podczas gdy Sąd dysponował dokumentacją wykazującą umocowanie P. sp. z o. o.

5. Naruszenie art. 133 §1 p. p. s. a. w związku z art. 166 p. p. s. a. poprzez wydanie postanowienia o odrzuceniu skargi jedynie na podstawie akt postępowania sądowoadministracyjnego, z pominięciem materiału zgromadzonego w sprawie administracyjnej, w postaci dokumentów potwierdzających umocowanie zarządcy W. do wniesienia skargi (umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną z dnia 1 maja 2014 r. ).

6. Naruszenie art. 58§1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 49§1 p. p. s. a. poprzez wezwanie nieprofesjonalnego pełnomocnika skarżącej do usunięcia braków formalnych skargi poprzez przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania W. przed wojewódzkim sądem administracyjnym, co stanowiło wezwanie nieprecyzyjne.

Na mocy postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2022 r. (sygn. akt II OZ 127/22) postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu zostało uchylone.

Jako podstawę prawną uchylenia Sąd Naczelny wskazał art. 184 p. p. s. a. w związku z art. 197 §2 p. p. s. a. stanowiący o oddaleniu zażalenia, jeżeli nie ma ono usprawiedliwionych podstaw albo jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

W sentencji postanowienia z dnia 8 marca 2022 r. sygn. akt II OZ 127/22 Sąd Naczelny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 1 grudnia 2021 r. sygn. akt II SA/Wr 341/21, co zgodnie z przepisem art. 185 §1 p. p. s. a. obliguje Sąd I instancji do ponownej oceny skargi W. przy ul. R. [...] we W. na postanowienie DWINB we Wrocławiu.

Według przepisu art. 185 §1 p. p. s. a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej uchyla zaskarżone orzeczenie w całości lub w części i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie, a gdy sąd ten nie mógł rozpoznać jej w innym składzie innemu sądowi.

Tak sformułowany przepis powoduje, że zaskarżone orzeczenie zostaje usunięte z obrotu prawnego, zaś sąd I instancji jest zobligowany do ponownego rozpoznania sprawy.

Artykuł 190 p. p. s. a. stanowi, że sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można bowiem oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Wykładnia prawa w piśmiennictwie prawniczym określana jest jako zespół czynności zmierzających do ustalenia treści normy prawnej zawartej w przepisie prawnym, ciąg czynności odkodowujących znaczenie wyrażeń wchodzących w skład przepisu prawnego (zob. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki, Warszawa 2012).

Na początku należy zauważyć, że ponownie rozpoznając sprawę administracyjną Sąd Wojewódzki nie dysponuje całkowitą swobodą, co oznacza, że zakres jego swobody jest węższy, niż gdy rozpoznawał sprawę po raz pierwszy.

Jak podkreśla się w literaturze prawniczej, sąd I instancji ponownie rozpoznając sprawę przekazaną mu przez Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. – nie stosuje art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a. Sąd I instancji z jednej strony pozostaje skrępowany granicami skargi kasacyjnej, nie mogąc wykroczyć poza oznaczony zakres kontroli. Z drugiej strony jest związany wykładnią dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny. Naruszenie chociażby jednego ze wskazanych ograniczeń stanowiłoby pogwałcenie norm o istotnym znaczeniu dla sprawy (J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 624).

Odwracając sytuację należy przyjąć, że gdy Wojewódzki Sąd Administracyjny wyda wyrok z pominięciem wykładni dokonanej w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, przy zgłoszeniu takiego zarzutu w skardze kasacyjnej, doprowadzi do uwzględnienia tej skargi (zob. W. Piątek, Podstawy skargi kasacyjnej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2011, s. 338).

Takie stanowisko doktryny prawniczej znajduje aprobatę w orzecznictwie sądowym. Naczelny Sąd Administracyjny wskazywał, że związanie wykładnią oznacza, że sąd, któremu sprawa została przekazana do ponownego rozpoznania, nie ma całkowitej swobody przy wydawaniu nowego orzeczenia. Przede wszystkim, "granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a. podlegają zawężeniu do granic, w jakich NSA rozpoznawał sprawę (art. 183 p.p.s.a.), i w jakich wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 września 2020 r. sygn. akt II GSK 244/20, Centralna Baza Orzeczeń i Informacji i Sprawach).

Sąd I instancji jest więc bezspornie związany interpretacją prawa zaprezentowaną w orzeczeniu Sądu Naczelnego.

Wykładnia prawa dokonana w sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny znajduje wyraz w uzasadnieniu orzeczenia, bowiem jego elementem, według art. 141 §4 p. p. s. a. jest podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie.

Analizując dokonane przez Naczelny Sąd Administracyjny ustalenia interpretacyjne, Sąd Wojewódzki ma obowiązek się do nich zastosować.

Kontrolując orzeczenie pierwszoinstancyjne, i odnosząc się kolejno do zarzutów zażalenia, Sąd Naczelny stwierdził, że jeżeli dokumenty potwierdzające umocowanie do reprezentowania W. nie zostały przedłożone, to Sąd I instancji powinien potraktować to jako brak formalny skargi i wezwać stronę do jego uzupełnienia. W następnym akapicie uzasadnienia Sąd Naczelny zauważa, że analizując treść zarządzenia Sądu I instancji należało uznać, że wystąpił brak formalny skargi, bowiem skarga podpisana przez członka Z. sp. z o. o. B. F. nie została opatrzona żadnym dokumentem stwierdzającym jej umocowanie do reprezentowania W., w imieniu której wniesiono przedmiotową skargę. Zatem zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 49 §1 p. p. s. a poprzez wezwanie nieprofesjonalnego pełnomocnika W. do usunięcia braków formalnych ogólnie określonych w wezwaniu z dnia 23 sierpnia 2021 r. nie jest uzasadniony, bowiem wezwanie Sądu było precyzyjnie określone uwzględniając okoliczność, że stosowne do sytuacji dokumenty wykazujące umocowanie do reprezentowania W. mogły być różne.

Dalej Sąd Naczelny wskazuje, że nie jest zasadny zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art. 58§ 1 pkt 3 p. p. s. a. w związku z art. 49 §1 p. p. s. a. poprzez zaniechanie wezwania bezpośrednio W., a zamiast tego wezwanie zarządcy nieruchomości wspólnej, to znaczy P. sp. z o. o. Skoro B. F. w skardze tytułuje się osobą reprezentującą W. (osobą uprawnioną do działania w jej imieniu z art. 28 §1 p. p. s. a.) i nie przedkłada przy skardze dokumentów potwierdzających jej umocowanie do reprezentowania W., to zasadne jest, aby to właśnie ta osoba wykazała swoje umocowanie stosownie do art. 29 p. p. s. a.

Odnosząc się do następnego zarzutu zażalenia, Sąd II instancji za chybiony uznał zarzut naruszenia art. 133 §1 p. p. s. a. w związku z art. 166 p. p. s. a. poprzez wydanie przez Sąd postanowienia o odrzuceniu skargi jedynie na podstawie akt postępowania sądowoadministracyjnego z pominięciem materiału dowodowego znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy. Zgodnie z art. 29 p. p. s. a. przedstawiciel ustawowy lub organ albo osoby, o których mowa w art. 28, mają obowiązek wykazać swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu. Wobec tego Sąd nie weryfikuje dochowania warunków formalnych skargi badając umocowanie do reprezentowania strony na podstawie dokumentacji akt sprawy administracyjnej. Powołany przepis – jak wskazuje Sąd Naczelny - zobowiązuje wnoszącego skargę, a nie Sąd, do wykazania umocowania przy pierwszej czynności w postępowaniu sądowym, to znaczy przy wniesieniu skargi. Sięganie do dokumentacji zawartej w aktach administracyjnych jest niecelowe, bowiem umocowanie należy wykazać na chwilę wniesienia skargi. Sąd nie może sam przyjąć, że umocowanie aktualne na etapie postępowania administracyjnego jest również aktualne podczas wnoszenia skargi. To strona ma potwierdzić ten fakt przedkładając stosowne dokumenty.

Tego nie uczyniono, zatem słusznie Sąd I instancji stwierdził – pisze w uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny - że skarga posiada braki formalne, które pomimo wezwania nie zostały uzupełnione w terminie, gdyż nie wykazano umocowania członka zarządu P. sp. z o. o. do reprezentowania W. Sama uchwała W. nr [...] była niewystarczająca, bowiem potwierdzała ona wolę właścicieli lokali, aby osoba w niej wskazana reprezentowała W. w sprawie z jej skargi, ale nie wynikało z niej jaką funkcję względem W. pełni P. sp. z o. o.

Dlatego – jak wskazuje Sąd II instancji – nie można zarzucić Sądowi Wojewódzkiemu naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i dokonania jej w sposób dowolny, sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym, bowiem Sąd I instancji nie dysponował dokumentami, które na chwilę wnoszenia skargi potwierdzałyby umocowanie B. F. do reprezentowania W. Brak ten pomimo wezwania – jak wskazuje Sąd Naczelny – nie został uzupełniony.

Następnie Sąd Naczelny jako niezasadny nazywa podniesiony w zażaleniu zarzut błędnej wykładni art. 22 ust. 1, 2 i 3 ustawy o własności lokali sprowadzający się do uznania przez Sąd I instancji, że wniesienie skargi na postanowienie organu administracji w imieniu W. oraz jej reprezentacja przed sądem stanowią czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, ponieważ Sąd I instancji takich stanowisk nie formułował. Sąd II instancji konkluduje w swojej argumentacji, że okoliczność zaliczenia umocowania B. F. do reprezentowania W. przed sądem do czynności przekraczającej zwykły zarząd nie miała znaczenia w sprawie, bowiem istota sporu sprowadza się jedynie do braku wykazania, że Spółkę, którą reprezentuje jako członek zarządu B. F. łączy ze W. stosunek prawny w postaci zarządu.

Wskazana wyżej wykładnia prawa dokonana przez Sąd II instancji musi, bo wynika to z przywołanych wyżej przepisów o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, znaleźć wyraz w rozstrzygnięciu stanowiącym zwieńczenie ponownego rozpoznania sprawy przez Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu. Nadto Sąd Wojewódzki ma pozostać w granicach, w jakich Sąd II instancji zajmował się sprawą, co powoduje zawężenie granic ponownego rozpoznania sprawy (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 grudnia 2014 r., sygn. I FSK 1448/13, LEX nr 1643195).

Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Sądu trzeba zważyć również to, że art. 185 §1 p. p. s. a. informujący o uchyleniu zaskarżonego orzeczenia ma ciąg dalszy. Ów ciąg dalszy wyraża się sformułowaniem przepisu o przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie.

Ponowne rozpoznanie sprawy, jak wskazuje Słownik języka polskiego, to jej rozpoznanie kolejny raz, znowu, raz jeszcze, od początku. Zatem Sąd I instancji raz jeszcze bada zażalenie, kierując się wykładnią zaprezentowaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Z art. 190 p. p. s. a. Sąd wyprowadza normę, która nakazuje mu uwzględniać wykładnię dokonaną w sprawie przez Sąd II instancji. Jednocześnie Sąd nie dostrzega w tym przepisie innych determinant swojego orzekania.

Zdaniem orzekającego w niniejszej sprawie Składu należy z tego wyprowadzić wniosek, że Sąd II instancji dokonuje wiążącej Sąd I instancji wykładni prawa, jednakże nie nakazuje określonego, idącego w konkretnym kierunku orzeczenia, bo naruszałoby to zawartą w art. 185§1 p. p. s. a. normę nakazującą ponowne rozpoznanie sprawy sądowi, który wydał orzeczenie.

Gdyby Sąd Naczelny uwzględniając skargę kasacyjną uznał, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona, i nie wymaga ponownego rozpoznania przez Sąd Wojewódzki, to na mocy art. 188 p. p. s. a. uchyleniu zaskarżonego orzeczenia towarzyszyłoby rozpoznanie skargi. A contrario, jeżeli Sąd II instancji jedynie uchyla zaskarżone orzeczenie, wszakże nie rozpoznając skargi, to przyjmuje, że w sprawie pozostają kwestie wymagające rozpoznania przez Sąd I instancji. W konsekwencji nakazuje ponownie rozpoznać sprawę Sądowi Wojewódzkiemu z uwzględnieniem dokonanej przez siebie wykładni prawa, nie wskazując jednak merytorycznego sposobu rozpoznania skargi, to bowiem zasadniczo należy do kompetencji Sądu I instancji.

Sąd I instancji chce podkreślić, że w jego ocenie nakaz uwzględnienia wykładni prawa dokonanej w sprawie przez sąd II instancji nie jest tożsamy ze wskazaniami co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 141§ 4 zd. 2 p. p. s. a.: jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.

Te wskazania co do dalszego postępowania należy odnosić do sytuacji uwzględnienia skargi na działania organu administracji. Jeżeli jednak w określeniu relacji orzeczniczej pomiędzy instancjami sądowymi prawodawca posługuje się wyłącznie zwrotem o uwzględnieniu wykładni sądu wyższej instancji, ale nie stanowi o skierowaniu do sądu I instancji wskazań co do dalszego postępowania, to wynika z tego taki wniosek, że Sąd Naczelny narzuca Sądowi Wojewódzkiemu wiążącą wykładnię prawa, ale nie wskazuje mu jak rozstrzygnąć sprawę.

W ocenie Sądu uwzględniającego wykładnię dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny, skarga podlegała odrzuceniu z powodu braków formalnych, które we wskazanym terminie nie zostały skutecznie usunięte.

Według art. 57§1 p. p. s. a. określającego elementy składowe skargi kierowanej do wojewódzkiego sądu administracyjnego, skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym, a ponadto zawierać: 1) wskazanie zaskarżonej decyzji, postanowienia, innego aktu lub czynności; 2) oznaczenie organu, którego działania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania skarga dotyczy; 3) określenie naruszenia prawa lub interesu prawnego.

Pismo w postępowaniu sądowym, nazwane w art. 45 p. p. s. a pismem strony, powinno zgodnie z art. 46 §1 p. p. s. a. zawierać: 1) oznaczenie sądu, do którego jest kierowane, imię i nazwisko lub nazwę stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; 2) oznaczenie rodzaju pisma; 3) osnowę wniosku lub oświadczenia; 4) podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; 5) wymienienie załączników. Następne, uzależnione od okoliczności sprawy elementy pisma strony formułują §2 - §4 art. 46 p. p. s. a.

Relewantny dla niniejszej sprawy jest §3 w art. 46 p. p. s. a. nakazujący do pisma dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny podpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Następnie trzeba podkreślić, że zgodnie z art. 28 §1 p. p. s. a. osoby prawne oraz jednostki organizacyjne mające zdolność sądową dokonują czynności w postępowaniu przez organy albo osoby uprawnione do działania ich imieniu. Przepis art. 29 p. p. s. a. wymaga, aby osoby, o których mowa w art. 28 wykazały swoje umocowanie dokumentem przy pierwszej czynności w postępowaniu.

Jeżeli pismo w postępowaniu sądowym nie zawiera któregoś ze wskazanych przepisami elementów, to zachodzi sytuacja braku formalnego skargi. W takim przypadku sąd wzywa do usunięcia takiego braku. Jeżeli w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi, to zgodnie z dyspozycją art. 58§1 pkt 3 p. p. s. a. sąd odrzuca skargę. Należy przy tym zważyć, że brzmienie powołanego przepisu wskazuje jednoznacznie, że sąd ma obowiązek odrzucić skargę, której braki formalne nie zostały naprawione.

Co za tym idzie, kontrola sprawy administracyjnej zainicjowanej skargą musi rozpocząć się od oceny skargi pod kątem spełniania przez nią warunków formalnych.

W przedmiotowej sprawie skarga pochodzi od W. przy ul. R. [...] we W., a jako reprezentant W. wskazana jest w skardze B. F. - Członek Z. sp. z o. o. W konsekwencji Sąd miał prawny obowiązek zbadania, czy podmiot tytułujący się jako reprezentant skarżącej jest należycie umocowany, czyli legitymuje się odpowiednim pełnomocnictwem do występowania w jej imieniu.

Z ustawy o własności lokali wypływa wniosek, że sprawy tzw. dużej, przekraczającej 3 lokale, wspólnoty mieszkaniowej mogą być prowadzone przez:

1) jednoosobowy lub kilkuosobowy zarząd składający się wyłącznie z osób fizycznych, wybrany uchwałą przez właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 uwl),

2) osobę fizyczną wskazaną w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w późniejszej umowie notarialnej (art. 18 ust. 1 uwl),

3) osobę prawną wskazaną w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w późniejszej umowie notarialnej (art. 18 ust. 1 uwl).

W każdym ze wskazanych przypadkach legitymacja do prowadzenia spraw wspólnoty wynikać będzie z tytułu prawnego, a to odpowiednio uchwały właścicieli lokali, umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokali, umowy notarialnej.

Odnosząc powyższe ustalenia do realiów kontrolowanej przez Sąd sprawy można hipotetycznie zakładać, że W. przy ul. R. [...] we W. powierzyła zarząd nieruchomością wspólną, na mocy umowy zawartej w dniu 1 maja 2014 r., osobie prawnej - spółce P. sp. z o.o. Ta umowa hipotetycznie stanowi tytuł prawny zarządu i legitymuje P. sp. z o. o. do prowadzenia spraw W.

Sąd jednak z pełną świadomością wypowiada się o jedynie hipotetycznym założeniu, bowiem skarżąca, na etapie postępowania sądowego i będąc do tego wezwana przez Sąd, nie wykazała istnienia i funkcjonowania w obrocie prawnym tego tytułu, a tym samym nie udowodniła, że jest zdolna skutecznie reprezentować W.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, będąc związany wykładnią dokonaną w postanowieniu Sądu Naczelnego, w pełni akceptuje wyrażone przez Sąd II instancji stanowisko, że powoływanie się na dokumentację zgromadzoną w aktach administracyjnych jest w tym przypadku niecelowe, bowiem obowiązkiem skarżącego jest wykazania aktualnego, na chwilę wnoszenia skargi, umocowania prawnego do reprezentacji W. Stan prawny w tym zakresie mógł się zmienić, co zobowiązuje Sąd do żądania przedłożenia takiego dokumentu, który jest miarodajny na moment wniesienia skargi, i miarodajnie ujawnia, czy podmiot wnoszący skargę jest w tym zakresie należycie umocowany.

Sąd tutejszy, zauważywszy zatem przy złożonej skardze brak dokumentu poświadczającego umocowanie P. sp. z o. o. do reprezentacji W., wezwał reprezentanta W.: B. F., Członka Z. sp. z o. o., do "przedłożenia dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania wspólnoty w postepowaniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym".

W świetle przedstawionego wyżej stanu prawnego, i jego doktrynalnych interpretacji, w sytuacji gdy sprawami wspólnoty mieszkaniowej zarządza osoba prawna, w kontekście realiów sprawy, żądanymi dokumentami będą przede wszystkim dokument potwierdzający umocowanie osoby prawnej (P. sp. z o. o. ) do prowadzenia spraw W., a następnie dokument potwierdzający umocowanie autora skargi do występowania w imieniu osoby prawnej, jako przedstawiciela jej organu.

Przedłożenia takich dokumentów powinien oczekiwać Sąd, a ich konkretne nazwy czy formy nie mogą być przez Sąd precyzyjnie wskazane, bowiem relacje łączące W. z jej reprezentantem, a następnie relacje między reprezentantem – a jego przedstawicielem, mogą być rozmaicie ukształtowane.

Skarżąca tymczasem przedłożyła uchwałę W. upoważniającą B. F. – Członka Z. sp. z o. o. do reprezentacji W. przed sądem administracyjnym.

Sąd Naczelny trafnie zauważył, że przesłany dokument potwierdza wolę właścicieli lokali, aby Pani B. F. – Członek Z. sp. z o .o. reprezentowała W. przed wrocławskim sądem administracyjnym, jednak dokument ten nie wykazuje – jak wyjaśnia Sąd II instancji - relacji i funkcji, jaką wobec Wspólnoty pełni P. sp. z o. o. W tym zakresie, będąc związany poglądem interpretacyjnym Sądu II instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu dostrzega brak formalny skargi w postaci braku stosownego pełnomocnictwa dającego umocowanie P. sp. z o. o. do reprezentacji W. przed sądem administracyjnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odnotowując, że przedłożona uchwała nr [...] wyraża wolę właścicieli do upoważnienia B. F. – Członka Z. sp. z o. o. do reprezentacji W., chce jednocześnie podkreślić, że katalog podmiotów uprawnionych do reprezentacji strony przed sądem administracyjnym jest zamknięty. Według art. 35 §1 p. p. s. a. wskazującego ów katalog, pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny, a ponadto inny skarżący lub uczestnik postępowania, jak również małżonek, rodzeństwo, wstępni lub zstępni strony oraz osoby pozostające ze stroną w stosunku przysposobienia, a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.

W ocenie Sądu B. F. – członek Z. sp. z o. o., bez wykazania, że temu podmiotowi W. powierzyła zarząd, nie należy do żadnej z kategorii podmiotów uprawnionych do reprezentacji skarżącej. Z tych powodów przedłożona uchwała nie okazała się dokumentem wystarczającym do uznania B. F. za osobę umocowaną do występowania w imieniu W. w postępowaniu przed sądem administracyjnym.

Zgodnie z art. 85 p. p. s. a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. W realiach sprawy w terminie zakreślonym przez Sąd I instancji nie przedłożono odpowiednich dokumentów potwierdzających umocowanie osoby podpisanej pod skargą. Dnia 31 sierpnia 2021 r. B. F. przesłała Sądowi pismo wraz dokumentami mającymi potwierdzić jej umocowanie. W opinii Sądu dokumenty te nie wykazują prawidłowo tego umocowania, stąd nie można uznać, że B. F. wypełniła wezwanie Sądu w wyznaczonym terminie. Skoro Sąd wezwał B. F. – członka Z. sp. z o .o. do przedstawienia odpowiednich, wskazanych w wezwaniu dokumentów, a wezwana odpowiednich dokumentów nie przedstawiła, to Sąd, na mocy art. 58 §1 pkt 3 p. p. s. a. zobowiązany jest odrzucić skargę ponieważ w wyznaczonym terminie nie uzupełniono braków formalnych skargi.

Zasadność wezwania do przedłożenia dokumentów w pełni znajduje potwierdzenie w wykładni dokonanej przez Sąd Naczelny, którą tutejszy Sąd jest związany.

Sąd co oczywiste zauważa , że na etapie wnoszenia zażalenia przez skarżącą do Naczelnego Sądu Administracyjnego w aktach sądowych sprawy pojawiły się dokumenty w postaci umowy powierzenia zarządu nieruchomością wspólną zawartą dnia 1 maja 2014 r. (rep. [...]) oraz stosowny wypis z Krajowego Rejestru Sądowego. Ich przedłożenie nastąpiło jednak w odpowiedzi na Wezwanie do usunięcia braków zażalenia z dnia 12 stycznia 2022 r. , nie zaś w odpowiedzi na Wezwanie z dnia 23 sierpnia 2021 r. Tym samym należy uznać, że uzupełnienie braków nie nastąpiło we wskazanym przez Sąd terminie.

Zauważyć przy tym należy, że ustawodawca nie przewidział prawnych możliwości uzupełnienia braków formalnych żadnych pism procesowych przez sąd (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lutego 2020 r. sygn. I OZ 75/20, CBOIS), a przepisy art. 46 § 3, art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 33 p.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący i nie zawierają wyjątków. Oznacza to, że to wyłącznie strona ma obowiązek dopilnować tego, aby jej pismo spełniało warunki formalne, i w jej interesie jest, by skutecznie zrealizować ewentualne wezwanie sądu do usunięcia braków. W konsekwencji, skoro osoba podpisana pod skargą została prawidłowo wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi przez przedłożenie dokumentów wykazujących umocowanie do reprezentowania W. przed wojewódzkim sądem administracyjnym, i została pouczona o skutkach niedochowania terminu, to niewykonanie wezwania w terminie siedmiodniowym musi powodować odrzucenie jej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.

Skarżąca nie podjęła także działań przewidzianych w art. 86 §1 p. p. s. a., to znaczy nie złożyła wniosku o przywrócenie terminu, co ewentualnie, w razie uwzględnienia jej wniosku w tym zakresie, mogłoby umożliwić nadesłanie wymaganych dokumentów i uwzględnienie ich przez Sąd.

Z tego powodu, w całokształcie okoliczności sprawy Sąd, opierając się na wykładni dokonanej w uzasadnieniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie może uznać, że usunięto braki formalne, bowiem uzupełnienie braków skargi po terminie nie odnosi skutku (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017 r., sygn. II OZ 104/17, CBOIS).

Zważywszy podniesione okoliczności, Sąd na podstawie art. 58 §1 pkt 3 p. p. s. a., po ponownym rozpoznaniu sprawy, postanowił o odrzuceniu skargi.