Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 1561/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-01-16 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136,137 i art. 229
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie : Sędzia WSA Paweł Darmoń Sędzia WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) Protokolant : Teresa Jamróz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi J. F. na decyzję Wojewody [...] z dnia 22 sierpnia 2014 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu działek skargę oddala.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 12 marca 2014 r. znak [....] Prezydent Miasta K. orzekł o odmowie zwrotu na rzecz A.P. i innych.... , nieruchomości oznaczonej jako działki: nr nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] położonych w obrębie [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] .

Odwołanie od powyższej decyzji wniósł J.F. podnosząc, że w tej sprawie, brak jest podstaw do zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w dniu [....] lutego 1992 r. natomiast, jak wynika z treści ksiąg wieczystych, ustanowienie użytkowania wieczystego (zawarcie umów notarialnych użytkowania wieczystego) na działkach wymienionych w sentencji decyzji nastąpiło w okresie od 15 października 1992 r. do 21 czerwca 1994 r. W tym okresie też dokonywano wpisów w księgach wieczystych. Z powyższego wynika, iż wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony przed ustanowieniem użytkowania wieczystego o jakim mowa w art. 229. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest także wyjaśnienia, czy ustanowienie użytkowania wieczystego, na które powołuje się organ I instancji dotyczyło w całości wywłaszczonej nieruchomości tj. parceli l.kat. [....] b. gm. kat. [....] . Ponadto nie ustalono, czy oddanie działek o jakich mowa w sentencji decyzji znak; [....] z dnia 12 marca 2014 r. w użytkowanie wieczyste odbyło się zgodnie z prawem i poszanowaniem zasad współżycia społecznego. Skoro bowiem nie zrealizowano celu publicznego, wywłaszczona nieruchomość powinna zostać zwrócona, a nie obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz osób trzecich z pokrzywdzeniem dotychczasowych właścicieli.

Wojewoda [....] decyzją z dnia 22 sierpnia 2014 r. znak: [....] , na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J.F. od decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 12 marca 2014 r. znak [....] , utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 12 marca 2014 r. znak [....] .

Wojewoda stwierdził, że zaskarżoną decyzję należało utrzymać w mocy, gdyż jest ona zgodna z obowiązującymi przepisami prawa i ugruntowanym w tym zakresie orzecznictwem sądów administracyjnych.

Organ odwoławczy wskazał, że w jego ocenie nie ulega wątpliwości organu, że objęta wnioskiem o zwrot nieruchomość oznaczona jako działki: nr nr [....] , oraz części działek: nr [....] i nr [....] , położonych w obrębie [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] będąca własnością Gminy K. została oddana, zgodnie z wpisami w księdze wieczystej [....] , na rzecz następujących osób:

a) A.R. i S.W. w użytkowanie wieczyste, stanowiąc współwłasność ustawową majątkową małżeńską, na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 29 października 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 24 lutego 1993 r.;

b) G.H. i J.H. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej.....), stanowiąc wspólność ustawową majątkową małżeńską, na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 15 października 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 29 grudnia 1992 r.;

c) E.S. i J.S. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej [....] ), stanowiąc wspólność ustawową majątkową małżeńską na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 5 listopada 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 21 stycznia 1993 r. Zgodnie z aktem poświadczenia dziedziczenia z dnia 21 kwietnia 2011 r. Rep. [....] spadek po J.S. zmarłym dnia 6 lipca 2004 r. nabyli: K.S. , P.S. , E.S. oraz E.S. po ¼ części, którzy zgodnie z art. 30 ust. 4 K.p.a. przystąpili do przedmiotowego postępowania;

d) E.F. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej.....), na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 29 października 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w ww. księdze wieczystej w dniu 24 lutego 1993 r.;

e) H.L. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej....) na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 21 czerwca 1994 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 12 września 1994 r.;

f) R.K. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej ......) na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 16 października 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w w/w księdze wieczystej w dniu 4 stycznia 1993 r.;

g) M.L. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej.....) na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] (z której powstała działka nr....) o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 26 listopada 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 19 stycznia 1993 r.;

h) K.D. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej.....) na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 21 października 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 29 grudnia 1992 r.;

i) J.S. i J.S. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej....), stanowiąc wspólność ustawową majątkową małżeńską, na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 17 listopada 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 26 czerwca 1993 r.;

j) K.M. w użytkowanie wieczyste (zgodnie z wpisami w księdze wieczystej.....) na podstawie umowy użytkowania wieczystego i przeniesienia własności garażu na działce nr [....] o pow. 0,0018 ha obr. [....] jedn. ewid. [....] zawartej w dniu 10 listopada 1992 r. aktem notarialnym rep. [....] . Prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej w dniu 21 stycznia 1993 r.

Wojewoda przytoczył treść art.229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), zgodnie z którym "roszczenie, o którym mowa w art. 136 ust. 3, nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy nieruchomość została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej. Wojewoda wskazał, że przepis ten jest na tyle precyzyjny, że w sytuacji, gdy znajduje on zastosowanie, organ administracji zobowiązany jest do wydania decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko takie wyraził między innymi w wyroku z dnia 30 czerwca 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 765/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Pogląd powyższy został potwierdzony także przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie między innymi w wyroku z dnia 30 stycznia 2007 r. sygn. akt I OSK 386/06. Również w wyroku z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II CSK 275/08, LEX nr 484702 Sąd Najwyższy potwierdził ten pogląd. Z kolei w wyroku z dnia 15 maja 2009 r. I OSK 722/08 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że w przypadku sprzedaży lub oddania w użytkowanie wieczyste nieruchomości wywłaszczonej, nieruchomość ta nie podlega zwrotowi niezależnie od tego, czy cel określony w decyzji o wywłaszczeniu został zrealizowany.

Wojewoda odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu, a mówiących o tym, iż brak jest podstaw do zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem wniosek o zwrot nieruchomości został złożony w dniu 4 lutego 1992 r. stwierdził, że organy administracji publicznej wydają decyzje w oparciu o stan prawny i faktyczny aktualny na datę orzekania, zaś stronom niezadowolonym z przebiegu postępowania administracyjnego zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. przysługuje zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a., w przepisach szczególnych, ustalonym w myśl art. 36 K.p.a. lub na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ administracji publicznej do organu wyższego stopnia, lub przewidziana w art. 227 K.p.a. skarga, której przedmiotem może być między innymi przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw, z którego to jednak prawa strony nie skorzystały w toku prowadzonego postępowania.

Ze względu zatem na fakt, że w opinii organu odwoławczego w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości zachodzi sytuacja wskazana w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uznano, że decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia 12 marca 2014 r. znak [....] orzekająca o odmowie zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działki: nr nr [....] oraz części działek: nr [....] i nr [....] , położonych w obrębie [....] jedn. ewid. [....] m. K. , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] , jest prawidłowa, a zatem należało utrzymać ją mocy.

Z powyższą decyzją nie zgodził się J.F. zaskarżając ją w ustawowym terminie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zakwestionowanej decyzji zarzucił:

1) naruszenie przepisów procedury administracyjnej tj.: art. 6, art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a. polegające na oparciu rozstrzygnięcia na dowolnie poczynionych ustaleniach, a także niedostatecznym wyjaśnieniu przesłanek odmowy zwrotu wywłaszczonej nieruchomości;

2) naruszenie materialnego prawa administracyjnego, w szczególności błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami poprzez błędne przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości oraz naruszenie art. 136 ust. 3 ww. ustawy poprzez jego niezastosowanie;

3) naruszenie art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zgodnie z obowiązującymi przepisami.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że w ocenie skarżącego, stanowisko Wojewody [....] , nie znajduje wystarczającego oparcia w obowiązujących przepisach prawa i narusza normy konstytucyjne. W szczególności należy podnieść iż, organ jest zobowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy, a w zaskarżonej decyzji w sposób niedostateczny wyjaśniono, kluczową dla niniejszej sprawy, kwestię zmian gruntowych dotyczących wymienionej w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości - parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] , która we wniosku strony oznaczona została jako parcela l. kat. [....] o pow. 14 arów objęta księgą wieczystą KW [....] położona u zbiegu ulicy [....] i [....] . W ocenie skarżącego, Wojewoda [....] powinien szczegółowo przeanalizować zmiany gruntowe, w wyniku których wywłaszczona w roku 1958 nieruchomość została następnie podzielona na kilkanaście działek pomimo, iż nie rozpoczęto prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia i w konsekwencji nieruchomość ta stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Konieczne jest zatem ustalenie w sposób nie budzący wątpliwości, czy przedmiotowa nieruchomość rzeczywiście odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym o jakich mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu decyzji Wojewody [....] zabrakło wystarczającego wyjaśnienia w tym zakresie, co powoduje że okoliczności mające istotne znaczenie dla ustalenia prawa do nieruchomości - parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....], zostały, przez organ drugiej instancji, ocenione w sposób dowolny i nie znajdujący oparcia w materiale dowodowym. W szczególności w aktach sprawy zabrakło opinii biegłego geodety. W ocenie strony skarżącej organ odwoławczy przed wydaniem rozstrzygnięcia o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości powinien zasięgnąć opinii biegłego geodety, albowiem ustalenie okoliczności, czy wywłaszczona nieruchomość odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym wskazanym w decyzji z dnia 22 sierpnia 2014 r. wymaga wiadomości specjalnych, co z kolei stanowi przesłankę powołania biegłego w sprawie. Na podstawie dokumentów geodezyjnych zawartych w aktach sprawy organ nie był w stanie ustalić w sposób nie budzący wątpliwości powyższej okoliczności istotnej dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej, że w uzasadnieniu decyzji zabrakło właściwej argumentacji w tym zakresie, która by przekonała stronę, że przedmiotowa okoliczność została bezspornie ustalona. Ani Organ I instancji, ani organ odwoławczy nie przedstawił w wystarczający sposób toku rozumowania, który by w logiczny sposób wyjaśnił, czy wywłaszczona nieruchomość - parcela położona u zbiegu ulic [....] i al. [....] w K. , rzeczywiście odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym nr nr [....] oraz części działek nr [....] i [....] na skutek zmian gruntowych o jakich wspomniano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wobec powyższego, w ocenie skarżącego, do wydania, a następnie podtrzymania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości konieczna była opinia biegłego geodety, gdyż jedynie taka opinia może stanowić przekonywujący dowód w niniejszej sprawie stanowiący podstawę rozstrzygnięcia administracyjnego o prawach strony do wywłaszczonej nieruchomości na podstawie ustawy o gospodarce nieruchomościami.

Bezsporne w sprawie jest, że wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa - na cele [....] , na podstawie decyzji Prezydium Rady Narodowej nr [....] z dnia 16 czerwca 1958 r., nieruchomość gruntowa stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ponadto, o zwrot przedmiotowej nieruchomości, wystąpili poprzedni właściciele lub ich spadkobiercy. W myśl art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z powyższego wynika, iż w przedmiotowej sprawie spełnione zostały wszystkie przesłanki, od których ustawa uzależnia prawo do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

W tym miejscu należy zauważyć, iż wyłom od zasady zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzednim właścicielom stanowi, przywołany w zaskarżonej decyzji, art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami. By przepis ten mógł znaleźć zastosowanie konieczne jest ustalenie, że nieruchomość objęta żądaniem zwrotu została sprzedana albo ustanowiono na niej prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej.

W przedmiotowej sprawie, w ocenie strony skarżącej, brak jest podstaw do zastosowania art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, albowiem wniosek o zwrot nieruchomości wpłynął do organu w dniu 4 lutego 1992 r. natomiast, jak wynika z treści ksiąg wieczystych, ustanowienie użytkowania wieczystego (zawarcie umów notarialnych użytkowania wieczystego) na działkach wymienionych w sentencji decyzji nastąpiło w okresie od 15 października 1992 r. do 21 czerwca 1994 r. W tym okresie też dokonywano wpisów w księgach wieczystych. Z powyższego wynika, iż wniosek strony o zwrot wywłaszczonej nieruchomości został złożony przed ustanowieniem użytkowania wieczystego o jakim mowa w art. 229. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest także dostatecznego wyjaśnienia, czy ustanowienie użytkowania wieczystego, na które powołuje się organ II instancji dotyczyło w całości wywłaszczonej nieruchomości tj. parceli położonej u zbiegu ulic [....] i al. [....] o jakiej mowa we wniosku strony z dnia 15 stycznia 1992 r. Ponadto organ odwoławczy nie odniósł się do zagadnienia, czy oddanie działek o jakich mowa w sentencji decyzji znak: [....] z dnia 12 marca 2014 r. w użytkowanie wieczyste odbyło się zgodnie z prawem i poszanowaniem zasad współżycia społecznego. Skoro bowiem nie zrealizowano celu publicznego, wywłaszczona nieruchomość, powinna zostać zwrócona, a nie obciążona ograniczonym prawem rzeczowym na rzecz osób trzecich z pokrzywdzeniem dotychczasowych właścicieli i ich spadkobierców, tym bardziej, że wcześniej został złożony wniosek o zwrot nieruchomości. Zbycie przez Gminę K. , wywłaszczonej na cele publiczne, nieruchomości osobom prywatnym pomimo, że wcześniej został złożony przez prawowitych właścicieli wniosek o zwrot nieruchomości na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, w ocenie skarżącego, może nosić znamiona rażącego naruszenia prawa, a w takim przypadku art. 229 nie powinien być stosowany, gdyż stoi to w oczywistej sprzeczności z normami konstytucyjnymi, które chronią podstawowe prawa i wolności obywatelskie w tym prawo własności.

Nie bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest także okoliczność, że na przedmiotowych działkach wybudowano prywatne garaże. Zabudowania te nie mają charakteru użyteczności publicznej, ani nie służą zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych i nie powinny stanowić przeszkody do zwrotu nieruchomości gruntowej prawowitym właścicielom. W ocenie strony skarżącej przepis art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie w jakim uniemożliwia zwrot wywłaszczonej nieruchomości, bez względu na rodzaj obecnego przeznaczenia gruntu, a także w zakresie w jakim uniemożliwia zwrot tej nieruchomości w sytuacji, gdy jej zbycie na rzecz osoby trzeciej nastąpiło niezgodnie z obowiązującymi przepisami, narusza zasadę zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa zawartą w art. 2 Konstytucji RP, a także narusza art. 21 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP, które gwarantują każdemu ochronę własności. W tym miejscu należy zauważyć, iż problematyka zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w aspekcie konstytucyjnym była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. W wyroku z dnia 24 października 2001 r., sygn. akt SK 22/01 (OTK ZU 7/2001, poz. 216) Trybunał stwierdził między innymi, że po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. zasadę zwrotu należy traktować jako oczywistą konsekwencję art. 21 ust. 2 Konstytucji, który to przepis dopuszczając wywłaszczenie, jedynie na cele publiczne tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia. Prawo do żądania zwrotu wywłaszczonych nieruchomości w przypadku ich zbędności na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu jest zatem nie tylko zasadą ustawową, ale ma swoje źródło w Konstytucji, a ściślej w jej art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2.

Z przepisów Konstytucji RP wynika, że nieruchomość wywłaszczona może być użyta tylko na cel wskazany w decyzji o wywłaszczeniu, w przeciwnym razie podlegać powinna zwrotowi. Tymczasem ustawodawca, w art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyni wyłom od tej zasady. Analiza przepisu art. 229 prowadzi do wniosku, iż przepis ten w rzeczywistości sanuje bezprawne działania organów władzy publicznej w postaci zbywania wywłaszczonych nieruchomości na rzecz osób trzecich, w sytuacji, gdy zrezygnowano z realizacji celu wywłaszczenia, wskazanego w decyzji o wywłaszczeniu. Regulację taką trudno pogodzić z konstytucyjnym nakazem działania organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa (art. 7 Konstytucji). W istocie więc prawo byłego właściciela do zwrotu nieruchomości niewykorzystanej zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, jest prawem pozornym, w praktyce bardzo trudnym do zrealizowania.

Podkreślenia przy tym wymaga, że obowiązek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w przypadku niewykorzystania jej na cel przewidziany w decyzji o wywłaszczeniu wprowadzony został już w art. 34 ustawy z 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. Nr 10, poz. 64 z późn. zm.), a następnie poszerzony w art. 69 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 z późn. zm.), który to przepis w ust. 1 stanowił, że nieruchomość wywłaszczona lub jej część podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego następcy prawnego na jego wniosek, jeżeli stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Ten właśnie przepis był podstawą prawną wniosku strony z dnia 15 stycznia 1992 r. Strona swój wniosek o zwrot nieruchomości złożyła przed oddaniem jej w użytkowanie wieczyste na rzecz osób trzecich i nieruchomość ta powinna być zwrócona byłym właścicielom na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości wdacie jej obowiązywania. Tymczasem wniosek strony oczekiwał na załatwienie ponad 20 lat i w tym czasie nieruchomość objęta wnioskiem została zbyta, z pogwałceniem prawa, na rzecz osób trzecich. W życie weszła też nowa ustawa o gospodarce nieruchomościami. W świetle powyższych okoliczności, działania podjęte przez Gminę K. w okresie od 15 października 1992 r. do 21 czerwca 1994 r. w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości prowadzące do jej zbycia pomimo złożonego wniosku byłych właścicieli ojej zwrot, uznać należy za całkowicie bezprawne. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze postanowienia art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP brak jest podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie art. 229 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.

Przywołane okoliczności, w ocenie skarżącego, powodują, iż konieczne staje się uchylenie decyzji Wojewody [....] znak: [....] z dnia 22 sierpnia 2014 r. i ponowne przeanalizowanie przez organ administracji kwestii zwrotu działek nr nr [....] oraz części działek nr [....] i [....] obręb [....] jednostka ewidencyjna [....] w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] ze szczególnym uwzględnieniem zapisów art. 21 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [....] wniósł o jej oddalenie w pełni podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) w związku z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę decyzji administracyjnych. Kontrola Sądu ogranicza się do zbadania czy zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z przepisami prawa.

Skarga nie jest uzasadniona, a zaskarżona decyzja oraz poprzedzającą ją decyzja organu I instancji nie naruszają prawa.

Zastosowanie w niniejszej sprawie mają przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r., poz. 518 z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "u.g.n.". Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n. poprzedni właściciel lub jego spadkobierca może żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stosownie do art. 137 u.g.n. stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Definicję zbędności nieruchomości na cel wywłaszczenia formułuje art. 137 u.g.n.

Zgodnie natomiast z art. 137 ust. 1 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli: 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany. Nadto należy wskazać, że wniosek o zwrot wywłaszczonej nieruchomości zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa i doktryny musi pochodzić o wszystkich współwłaścicieli wywłaszczonej nieruchomości lub ich spadkobierców.

W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że osoby uprawnione do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości mogą skutecznie domagać się realizacji tego roszczenia wyłącznie od Skarbu Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego. Roszczenie to nie jest zatem skuteczne względem każdoczesnego właściciela nieruchomości, a może być zrealizowane tylko w sytuacji gdy podmiot publicznoprawny jest nadal właścicielem nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot. O zwrocie nieruchomości orzekają organy administracji publicznej, którym w oparciu o obowiązujące prawo nie przysługują kompetencje uprawniające w drodze decyzji administracyjnej do odebrania wnioskowanej do zwrotu nieruchomości aktualnemu właścicielowi celem przekazania jej poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy (spadkobiercom).

Roszczenie z art. 136 ust. 3 u.g.n. nie przysługuje, jeżeli przed dniem wejścia w życie tej ustawy o gospodarce nieruchomościami (1 stycznia 1998 r.) na nieruchomości ustanowiono prawo użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej i prawo to zostało ujawnione w księdze wieczystej (art. 229 u.g.n.).

Taka sytuacja ma miejsce odnośnie nieruchomości oznaczonych jako działki nr nr [....] , oraz części działek: nr [....] i nr [....] położonych w obrębie [....] jednostka ewidencyjna [....] , w granicach wywłaszczonej parceli l. kat. [....] b. gm. kat. [....] .

Nieruchomości te, opisane wyżej wymienionymi działkami zostały oddane w użytkowanie wieczyste w latach 1992-1994 i ten fakt został ustalony ponad wszelką wątpliwość. Także poza sporem jest fakt wpisania prawa użytkowania wieczystego przed 1 stycznia 1998 r.

Sąd rozpoznający przedmiotową sprawę w całości podziela pogląd prezentowany w orzecznictwie, zgodnie z którym w świetle postanowień art. 229 u.g.n. fakt ustanowienia na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego i wpisania go do księgi wieczystej powoduje, że roszczenie o zwrot tej nieruchomości nie może być uwzględnione, stanowi więc bezwzględną negatywną przesłankę zwrotu nieruchomości i wobec jej zaistnienia organy administracji publicznej są zobowiązane do wydania decyzji o odmowie zwrotu nieruchomości niezależnie od tego, czy nieruchomość została wykorzystana na cel, na jaki została wywłaszczona (tak już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z dnia 19 maja 2005 r., sygn. akt II SA/Kr 572/01, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lipca 2006 r., sygn. akt I OSK 1116/05, opub. w LEX nr 275437; Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., sygn. akt I OSK 1814/11, opub. w LEX nr 1336325; WSA w Bydgoszczy w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r., sygn. akt II SA/Bd 127/13, opub. w LEX nr 1351447; WSA w Krakowie w wyroku z dnia 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Kr 125/13, opub. w LEX nr 1305673; WSA w Rzeszowie wyroku z dnia 19 lutego 20134 r., sygn. akt II SA/Rz 927/12, opub. w LEX nr 1320876; NSA w wyroku z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 979/11, opub. w LEX nr 1218906; NSA w wyroku z dnia 28 października 29011 r., sygn. akt I OSK 649/11, opub. w LEX nr 1149411; NSA w wyroku z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt I OSK 1545/10, opub. w LEX nr 1149193).Poprzez ustanowienie prawa użytkowania wieczystego, zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest niemożliwy, bowiem podmiot publiczny (np. Gmina), z uwagi na ustanowione na nieruchomości użytkowanie wieczyste na rzecz osoby trzeciej, nie ma w swojej dyspozycji tejże nieruchomości i związku z tym nie może dokonać jej zwrotu. Decyzja o zwrocie nieruchomości wydana w tej sytuacji godziłaby w porządek prawny i byłaby w dniu jej wydania trwale niewykonalna, co skutkowałoby stwierdzeniem jej nieważności na podstawie art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a. (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 czerwca 1991 r., sygn. akt SA/Ka 60/91, opub. w OSP 1993/7/147; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 23 września 1993 r., sygn. akt III AZP 13/93, OSA 1994/10/7; uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 1993 r., sygn. akt III AZP 24/93, LEX nr 10916; wyrok NSA z dnia 21 marca 1994 r., sygn. akt SA/Lu 1026/93, niepubl.; wyrok NSA z dnia 11 stycznia 1995 r., sygn. akt SA/Łd 1416/91, niepubl.; wyrok NSA z dnia 30 czerwca 1995 r., sygn. akt IV SA 414/94, Wokanda 1995/9/33; wyrok NSA z dnia 21 listopada 1997 r., sygn. akt IV SA 297/96 niepubl.; wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 1998 r., sygn. akt IV SA 390/98, LEX nr 45941; wyrok NSA z dnia 16 listopada 2000 r., sygn. akt I SA 1539/99, LEX nr 75555; wyrok NSA z dnia 25 sierpnia 2005 r., sygn. akt I OSK 4/05, Legalis). Ponadto zwrot takiej nieruchomości skutkowałby jednocześnie naruszeniem prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego przysługującego innym osobom. Byłaby to więc forma niejako kolejnego wywłaszczenia danej nieruchomości, polegająca na odebraniu prawa własności aktualnemu właścicielowi i zwrotu nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela. Takiej konstrukcji prawnej wywłaszczenia czy też odebrania prawa własności nie zna ustawa o gospodarce nieruchomościami, a art. 229 u.g.n. wyraźnie rozstrzyga o niedopuszczalności takiego "odbierania" nieruchomości aktualnym właścicielom i zwrocie jej poprzednim właścicielom.

To przesądza, że organy zastosowały w tej sprawie prawidłową wykładnię prawa materialnego.

Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi należy wskazać, że także nie są one zasadne. Organy nie dokonały błędnej wykładni art. 229 u.g.n. i wykazały, że wpisanie prawa użytkowania wieczystego do ksiąg wieczystych miało miejsce przed dniem 1 stycznia 1998 r. Sam skarżący nie wskazuje na inne daty dokonania wpisów użytkowania wieczystego.

Nie ma także znaczenia okoliczność, czy wpisów dokonano po dacie złożenia wniosku o zwrot nieruchomości, czy też przed tą datą. Ustawodawca nie zamieścił w żadnej ustawie prawa do oceny – w takich okolicznościach stanu faktycznego, jaki ma miejsce w tej sprawie - wpływu daty złożenia wniosku o zwrot i daty dokonania wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej. Gdyby więc organy administracji badały tę przesłankę i na jej podstawie wydawałyby decyzje w przedmiocie zwrotu nieruchomości (czyli w przypadku, gdy wcześniejszy był wniosek w sprawie zwrotu, a później dopiero dokonano wpisu prawa użytkowania wieczystego w księdze wieczystej) – to same organy naraziłyby się na zarzut naruszenia zasady praworządności, o której mowa w art. 6 K.p.a. i art. 7 Konstytucji RP.

Także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, a tym art. 6 i 7 K.p.a. oraz 11 K.p.a. w związku z tym, że organy nie ustaliły dokładnie lokalizacji przedmiotowych działek i tego, czy obejmują one w całości obszar byłej parceli gruntowej l.kat. [....] - nie są uzasadnione. Organy zgromadziły w tej sprawie wystarczający materiał dowodowy. Nie jest zasadny zarzut niepełnego zebrania materiału dowodowego oraz braku prowadzenia postępowania w zakresie ustalania celu wywłaszczenia i jego realizacji. Organy odmówiły na podstawie art. 229 u.g.n. zwrotu danej nieruchomości, a mimo to także analizowały realizację celu wywłaszczenia. Taka analiza nie była wprawdzie niezbędna do rozstrzygnięcia tej sprawy, ale nie stanowi też uchybienia.

Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. w związku z art. 126 K.p.a. poprzez brak w uzasadnieniu decyzji istotnych i wymaganych elementów. W ocenie Sądu tak uzasadnienie faktyczne, jak i prawne spełnia podstawowe przesłanki pozwalające na dokonanie kontroli legalności działania organów administracji. Organy opisały stan faktyczny zgodnie z rzeczywistością i wyjaśniły zastosowane przepisy prawa. Nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 136 K.p.a.

Sąd nie stwierdził także, aby w tej sprawie organy naruszyły art. 2, art. 21 ust. 1 i 2 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 2 Konstytucji RP stanowiący, że Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej nie został w tej sprawie naruszony. Organy administracji prawidłowo zastosowały dyrektywę, zgodnie z którą ich działanie rozumiane jako działanie Państwa (organów administracji publicznej) wpisuje się w działanie państwa prawnego. Wynikająca z tego przepisu zasada zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa także nie została naruszona. To ustawodawca wprowadził do porządku prawnego art. 229 u.g.n. a tym samym wymaganym jest, aby organy administracji jako władzy wykonawczej ten artykuł stosowały. Niewątpliwie art. 229 u.g.n. stanowi o wyważeniu dwóch istotnych wartości: ochrony prawa własności aktualnego użytkownika wieczystego lub właściciela oraz ochrony prawa do zwrotu własności nieruchomości byłego właściciela (tego, któremu taką nieruchomość wywłaszczono). Ustawodawca wybrał przyznanie ochrony aktualnemu użytkownikowi wieczystemu i właścicielowi na warunkach opisanych ustawą o gospodarce nieruchomościami i tego wyboru Sąd nie może podważać. W ocenie Sądu taki wybór ustawodawcy mieści się w pojęciu demokratycznego państwa prawnego, urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.

Nie został także naruszony art. 21 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, który to przepis zawiera ochronę prawa własności, prawa dziedziczenia i dopuszcza wywłaszczenie jedynie wówczas, gdy jest ono dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Ta sprawa nie dotyczy wywłaszczenia, ani też ochrony prawa dziedziczenia. Rozstrzygając w opisany wyżej sposób organy administracji dokonały ochrony aktualnego właściciela, którzy nabyli swoje prawa zgodnie z obowiązującym w ich dacie porządkiem prawnym, w tym nabyli prawo użytkowania wieczystego przed datą 1 stycznia 1998 r. Tym samym to odebranie przedmiotowych nieruchomości aktualnym właścicielom stanowiłoby naruszenie art. 21 ust. 1 Konstytucji RP. Skarżący nie jest bowiem właścicielem tych nieruchomości.

Sąd nie doszukał się także naruszenia art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Powołany przepis przewiduje równą ochronę prawną prawa do własności, innych praw majątkowych oraz prawa dziedziczenia. Wprawdzie po wejściu w życie Konstytucji RP uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP), to jednak nie zawsze takie uprawnienie będzie miało pierwszeństwo w jego zaspokojeniu. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 10 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 1052/10, opub. w LEX nr 1080860 stwierdził, że "Po wejściu życia Konstytucji RP uprawnienie do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości ma charakter prawa konstytucyjnego (art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 Konstytucji RP). W orzecznictwie sądowym odnoszącym się do zwrotu wywłaszczonych nieruchomości wskazuje się na pierwszeństwo wynikających z ustawy praw poprzedniego właściciela nad prawnymi skutkami działań organów państwa opartych na nieprzestrzeganiu prawa (por. wyrok NSA z dnia 19 stycznia 1998 r. sygn. akt IV SA 544/96, Lex nr 45971, wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2006 r. sygn. akt I OSK 879/05, Lex nr 266491, wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2005 r. sygn. akt I SA/Wa 1696/04, Lex nr 189813). Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie pogląd ten podziela. Przemawiają za nim względy praworządności i sprawiedliwości społecznej, które w państwie prawnym nakazują respektować chronione ustawą prawa obywatela". Sąd z tym poglądem się zgadza wskazując jednocześnie, że dotyczy on innego stanu faktycznego niż mający miejsce w tej sprawie. Wyżej opisany pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego został wyrażony w takim stanie prawnym, w którym obowiązywał art. 136 u.g.n., a mimo to organ administracji nie powiadomił byłego właściciela o możliwości zwrotu nieruchomości i dokonał ustanowienia prawa użytkowania wieczystego. W tej zaś sprawie ustanowienie tego prawa miało miejsce przed datą 1 stycznia 1998 r., a więc i przed datą obowiązywania art. 136 u.g.n. i przed datą wejścia w życie Konstytucji RP z 2 kwietnia 1997 r.

Sąd uznał, że także zarzuty skarżącego dotyczące braku wyczerpującego zebrania materiału dowodowego, a w szczególności ustalenia czy zmiany gruntowe zachodzące na wywłaszczonej parceli l. katastralna [....] odpowiadają działkom objętym tą sprawą, także nie są uzasadnione. Nie było potrzeby w okolicznościach tej sprawy posiłkować się dodatkowym dowodem biegłego geodety. Trafnie na to zwrócił uwagę Wojewoda [....] , że co do zmiany granic i numerów działek należy do każdej sprawy dokonywać indywidualnych ustaleń. W okolicznościach jednej sprawy opinia biegłego geodety będzie niezbędna, a w innej sprawie już nie. Sąd dokonując kontroli tej sprawy stwierdza, że w zakresie objętym zaskarżoną decyzją organy dokładnie ustaliły położenie działek i stwierdziły, w sposób nie budzący wątpliwości, że działki te znajdują się w obszarze byłej parceli l. kat. [....] . Potwierdza to cały tom II akt administracyjnych (178 kart), w którym każda działka objęta tą sprawą została odrębnie naniesiona na mapę przedstawiającą także część byłej parceli l. kat. [....] . Dodatkowo mapy zgromadzone w tomie I akt administracyjnych (karty nr 124-127 akt administracyjnych) przedstawiają granice parceli l. kat [....] wraz z mapą obejmującą działki tej sprawy i przygotowaną na specjalnym papierze (typu kalka) pozwalającym na naniesienie i porównanie granic parceli l. kat. [....] z granicami działek nr nr: [....] . Dodatkowo inne mapy, jak np. na karcie nr 14 lub nr 65 tomu I akt administracyjnych pozwalają na ustalenie granic parceli l. kat. [....] z granicami działek objętych tą sprawą. Tym samym co do działek objętych tą sprawą Sąd nie ma wątpliwości, że parcela l kat. [....] rzeczywiście odpowiada obecnym działkom ewidencyjnym o jakich mowa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Nie ma racji skarżący kwestionujący brak dostatecznego wyjaśniona kwestii zmian gruntowych dotyczących wymienionej w decyzji o wywłaszczeniu nieruchomości - parceli l. kat. [....] . Wyjaśnienie zmian gruntowych znajduje się i w zaskarżonej decyzji i wynika z akt administracyjnych. Nie ma potrzeby ponownego przedstawiania tych zmian, skoro dokonane w tym zakresie ustalenia organów są znane stronie skarżącej i nie budzą w ocenie Sądu wątpliwości. Sam skarżący nie wskazał przy tym, jakie to konkretne wady lub w jakim zakresie zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala na prześledzenie zmian gruntowych. Tym samym nie była w tej sprawie potrzebna opinia biegłego geodety. Oczywiście, nic nie stało na przeszkodzie, aby to sama strona zwróciła się o przeprowadzenie dodatkowego dowodu w postaci opinii biegłego, co jednak mogłoby spowodować zastosowanie przez organy administracji art. 262 § 1 pkt 2 K.p.a. i obciążenia samej strony kosztami takiej opinii. Reasumując ten wątek należy wskazać, ze w ocenie Sądu w tej sprawie nie było potrzeby przeprowadzania dowodu z opinii biegłego na okoliczność ustalenia, czy nieruchomości (działki) objęte zaskarżoną decyzją mieszczą się w granicach byłej parceli gruntowej l. kat. [....] .

Zarzuty dotyczące bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania mogą być podstawą innej skargi, a w tym zakresie Sąd jedynie zauważa, że termin rozpoznania sprawy zależał w znacznej mierze od ustalenia spadkobierców po poprzednikach prawnych byłego właściciela. To zaś w znacznej mierze zależało już od samych zainteresowanych. W tej sprawie, w której rozpoznaje Sąd legalność wydanej decyzji, kwestia przewlekłości czy bezczynności nie ma znaczenia dla tej oceny. Sąd ponadto zauważał, że organ I instancji wyłączył do odrębnego postępowania i odrębnie prowadzi trzy postępowania: 1) pierwsze postępowanie dotyczy zwrotu działek nr nr [....] oraz części działki nr [....] o powierzchni 392 m2; 2) drugie postępowanie dotyczy zwrotu działki nr [....] i nr [....] ; 3) trzecie postępowanie dotyczy zwrotu działek objętych tą sprawą. Tym samym Sąd nie mógł w tej sprawie zająć się ocena dopuszczalności zwrotu działek objętych postępowaniami opisanymi powyżej pod nr 1 i nr 2 lub ewentualnie innych jeszcze działek. Samo rozdzielenie jednego postępowania na kilka odrębnych postępowań, różniących się chociażby organem który je prowadzi, nie stanowi naruszenia prawa. Takie rozdzielenie postepowań ma i ten skutek, że w tej sprawie Sąd skontrolował tylko postępowanie opisane wyżej pod numerem 3.

Rekapitulując należy stwierdzić, że skoro w przedmiotowej sprawie zaszły okoliczności przewidziane w art. 229 u.g.n., to nie mogło dojść do naruszenia art. 136 i 137 u.g.n., gdyż przepisy te nie miały w sprawie zastosowania. Zarzuty zaprezentowane w skardze należy uznać za nieuzasadnione. Organy obu instancji nie naruszyły przy tym ani przepisów postępowania administracyjnego, ani prawa materialnego.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł, jak w sentencji i skargę oddalił.