Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2393/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2021-11-03 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Nadzór budowlany
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 5
journal: Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek, sędzia WSA Artur Kuś (spr.), , Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2021 r. sprawy ze skargi P. R. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę


UZASADNIENIE

1. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: "organ I instancji", "PINB") decyzją z [...] lipca 2020 r. nr [...] znak: [...] działając na podstawie art. 51 ust. 5, art. 52, art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.; dalej: "p.b.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256; dalej: "k.p.a.") po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku gospodarczego z garażem znajdującego się na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] położonych w miejscowości [...] nakazał inwestorom – P. R. i W. R. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego z garażem o wymiarze rzutu 14,40 m x 28,50 m znajdującego się na działkach oznaczonych numerami ewidencyjnymi: [...] i [...] położonych w miejscowości M. przy ul. S..

W uzasadnieniu organ wskazał, że 22 listopada 2010 r. z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budynku gospodarczego z garażem znajdującego się na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości M. przy ul. S..

W wyniku czynności kontrolnych ustalono, że na ww. działkach znajduje się budynek o wymiarach 14,40 m x 28,50 m, konstrukcji murowano - stalowej, z dachem wielospadowym, o różnych stopniach nachylenia połaci. Wysokość budynku jest zmienna i wynosi od 2,83 m do 5,53 m. W dniu kontroli w budynku znajdowały się maszyny, urządzenia oraz materiały związane ze ślusarstwem. Obecny podczas czynności kontrolnych W. R. pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "(...) budynek opisany na pierwszej stronie protokołu jako produkcyjny w chwili obecnej wykorzystuję jako magazyn do maszyn, warsztat naprawczy dla swoich potrzeb, nie usługowych. Ponieważ w chwili obecnej co do użytkowania tego budynku jestem ubezwłasnowolniony, zrzekłem się swojej połowy i o odzyskanie własności i kontroli nad budynkiem prowadzone jest postępowanie sądowe w okręgowym w S. Po zakończeniu postępowania sądowego zamierzam dokonać jak najszybszej rozbiórki tego budynku".

W dniu 27 marca 2013 r. P. R., pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "(...) przedmiotowy budynek powstał w roku 1995 na podstawie pozwolenia na budowę wydanego dla W. i P. Rybaków (wcześniej działka nr [...] była współwłasnością). Budynek wybudowany został z odstępstwami od projektu ponieważ zgodnie z dokumentacją miał znajdować się tylko na działce nr [...]. Budynek miał pełnić funkcje gospodarcze lub garażowo - gospodarcze. Budowa trwała od maja do sierpnia 1995 r. i prowadzona była wyłącznie przez p. W. R.. W tym okresie przebywałem za granicą. Od 2004 roku do dnia dzisiejszego budynek użytkowany jest wyłącznie przez mojego ojca - p. W. R. jako zaplecze magazynowe oraz do naprawy drobnego sprzętu na potrzeby własne. Jednocześnie oświadczam, że wyrażam chęć rozbiórki tego budynku".

W dniu 5 kwietnia 2013 r. w siedzibie organu powiatowego stawił się W. R., który pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań oświadczył, że "(...) przedmiotowy budynek powstał w roku 1995 na podstawie pozwolenia na budowę wydanego dla W. i P. R. (wcześniej działka nr [...] była współwłasnością). Budynek wybudowany został z odstępstwami od projektu ponieważ zgodnie z dokumentacją miał znajdować się tylko na działce nr [...]. Budynek miał pełnić funkcje gospodarcze lub garażowo - gospodarcze. Budowa trwała od maja do sierpnia 1995 r. i prowadzona była wyłącznie przeze mnie. W tym okresie syn (p. P. R.) przebywał za granicą. Od 2004 roku do dnia dzisiejszego budynek użytkowany jest wyłącznie przeze mnie jako zaplecze magazynowe oraz do naprawy drobnego sprzętu na potrzeby własne. Jednocześnie oświadczam, że wyrażam chęć rozbiórki tego budynku".

PINB wskazał, że roboty budowlane przy budowie ww. budynku prowadzone były na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lutego 1995 r., znak: [...]. Powyższa decyzja uprawniała do budowy parterowego budynku gospodarczego z garażem o wymiarze w rzucie 10,39 m x 27 m, konstrukcji murowanej, o zmiennej wysokości od 3,37 m do 6,58 m. W budynku projekt przewidywał następujące pomieszczenia: korytarz, magazynek, dwa pomieszczenia gospodarcze, pomieszczenie gospodarczo - garażowe. Budynek winien znajdować się w odległości 2 m od północnej granicy działki i w odległości 15 m od zachodniej granicy działki.

Porównując stan projektowy ze stanem faktycznym organ powiatowy stwierdził, że dokonano odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego polegających na:

- zmianie zakresu zagospodarowania działki poprzez zmianę zewnętrznych wymiarów budynku,

- zmianie charakterystycznych parametrów budynku tj. szerokości, długości i wysokości, która przekracza 2% założeń projektowych, a także kubatury i powierzchni zabudowy.

Wskazane odstępstwa organ I instancji zakwalifikował jako "istotne" w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 p.b. (w brzmieniu obowiązującym do dnia 19 września 2020 r.). W związku z tym PINB postanowieniem Nr [...] z [...] października 2019 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budowie ww. budynku i następnie decyzją Nr [...] z [...] października 2019 r. nałożył na inwestorów – P. R. i W. R. obowiązek sporządzenia i przedłożenia - w terminie do 30 czerwca 2020 r. - projektu budowlanego zamiennego ww. inwestycji uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych.

Pomimo upływu wyznaczonego terminu zobowiązani nie wywiązali się z nałożonego obowiązku. Z tego względu organ I instancji kierując się dyspozycją art. 51 ust. 5 p.b. nakazał inwestorom – P. R. i W. R. dokonanie całkowitej rozbiórki ww. budynku gospodarczego z garażem.

2. Odwołanie od ww. rozstrzygnięcia wniósł W. R.. Wskazał, że osoby, które złożyły skargę będącą podstawą wszczęcia postępowania, a następnie wydania decyzji z [...] lipca 2020 r., nie mają interesu prawnego w tej sprawie. W. R. chce w tej sprawie osobiście podjąć decyzję, co do legalizacji lub rozbiórki omawianego budynku i uczynić to zgodnie z obowiązującymi przepisami w stosownym dla niego terminie. Ponadto jest osobą starszą i częściowo niepełnosprawną fizycznie. Terminy wynikające z procedur nakazowych rozbiórki wykraczają poza jego możliwości zarówno fizyczne jak i ekonomiczne tym bardziej, że syn P. R. poinformował W. R., że on nie budował tego budynku i nie będzie uczestniczył w jego rozbiórce.

3. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "organ II instancji", "organ odwoławczy", "[...]WINB") decyzją z [...] listopada 2020 r. nr [...] znak: [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 p.b. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że z akt sprawy wynika, że roboty budowlane przy budowie budynku objętego prowadzonym postępowaniem prowadzone były na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z dnia [...] lutego 1995 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z garażem usytuowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...] w M. Ww. decyzja uprawniała do budowy obiektu o wymiarach 10,39 m x 27 m, zlokalizowanego w odległości 2 m od północnej granicy działki oznaczonej nr ewid. [...]. Tymczasem jak ustalono zrealizowano budynek o wymiarach 14,40 m x 28,50 m, z przekroczeniem granic działki oznaczonej nr ewid. [...].

Zdaniem organu II instancji powyższe potwierdza realizację robót budowlanych przy budowie opisanego budynku z istotnymi odstępstwami od ustaleń i warunków określonych w ww. decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M., polegającymi na:

- zmianie sposobu zagospodarowania działki poprzez zmianę lokalizacji budynku (zrealizowanie obiektu z przekroczeniem granicy działki od strony północnej, a nie z zachowaniem 2 m odległości od granic tej działki - bez znaczenia pozostaje fakt, że właścicielem działki o nr ewid. [...] jest jeden z inwestorów - zalegalizowanie bowiem niezgodnego z prawem stanu faktycznego, w przypadku ewentualnej sprzedaży działki mogłoby stanowić przeszkodę dla podjęcia na tej działce przyszłych inwestycji budowlanych), a także zewnętrznych wymiarów budynku,

- zmianie charakterystycznych parametrów obiektu tj. długości (z projektowanej 27 m na 28,50 m, co przekracza 2 % założeń projektowych), szerokości (z projektowanej 10,39 m na 14,40 m, co przekracza 2 % założeń projektowych), powierzchni zabudowy (z projektowanej 280,53 m2 na 410,40 m2, co przekracza 5 % założeń projektowych).

W ocenie organu II instancji wskazane zmiany stanowią istotne odstępstwa w rozumieniu art. 36a ust. 5 pkt 1 i 2 lit. a i b p.b. w brzmieniu aktualnie obowiązującym ustalonym na mocy ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r. poz. 471), który ma zastosowanie (zgodnie z art. 28 pkt 1 i 2 w zw. z art. 25 p.b.) do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie (co ma miejsce w niniejszej sprawie).

Zgodnie z art. 36a ust. 1 p.b. (w brzmieniu do dnia 19 września 2020 r.) "Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę". Brak uzyskania ww. decyzji powoduje konieczność wdrożenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Obowiązkiem inwestorów było prowadzenie robót budowlanych zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym. W toku prac inwestor może dokonywać zmian o charakterze nieistotnym, a takie nie miały miejsca w przedmiotowej sprawie.

Słuszne zatem, zdaniem organu odwoławczego, było wdrożenie przez PINB trybu przewidzianego w art. 51 ust. 1 p.b. (w brzmieniu do dnia 19 września 2020 r.). Ww. przepis znajduje zastosowanie m.in. do robót budowlanych wykonanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Z zebranego materiału dowodowego w sprawie wynika, że PINB decyzją Nr [...] z [...] października 2019 r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego ww. budynku (dokument ten nie został także załączony do przedłożonego w sprawie odwołania). Decyzja ta jest ostateczna. Z uwagi na brak wywiązania się z nałożonego wyżej zobowiązania, powiatowy organ nadzoru budowlanego, powołując się na art. 51 ust. 5 p.b. prawidłowo, decyzją Nr [...] z [...] lipca 2020 r. nakazał inwestorom – P. R. i W. R. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego z garażem znajdującego się na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości M.

Organ II instancji wskazał, że powołany art. 51 ust. 5 p.b., który kończy postępowanie naprawcze i określa alternatywnie trzy rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązków, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, z tym że wydając decyzję w oparciu o ww. przepis należy mieć na uwadze rodzaj robót oraz stan ich zaawansowania, jak również zakres i charakter odstępstw.

Organ II instancji wskazał, że PINB słusznie nakazał dokonanie całkowitej rozbiórki budynku objętego prowadzonym postępowaniem. Zobowiązani nie przedłożyli dokumentacji zamiennej. Wydanie decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych usankcjonowałoby dokonane odstępstwa, pozostawiając stan niezgodny z prawem. Doprowadzenie do stanu poprzedniego tj. zgodnego z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu (co wiązałoby się z częściową rozbiórką obiektu tak aby pozostała "legalna" bryła budynku) na budowę jest niemożliwe z uwagi na dokonaną zmianę lokalizacji obiektu oraz jego charakterystycznych parametrów. PINB prawidłowo wskazał, że częściowa rozbiórka budynku wiązałaby się z naruszeniem bezpieczeństwa konstrukcji obiektu budowlanego. Organ nadzoru budowlanego stopnia podstawowego jako organ wyspecjalizowany posiada uprawnienia do dokonywania oceny w ww. zakresie. Skarżący nie przedłożył ani projektu budowlanego zamiennego, ani żadnego wiarygodnego dowodu, który zaprzeczałby ustaleniom PINB w M., co do braku możliwości częściowej rozbiórki obiektu.

Jednocześnie [...] WINB wyjaśnił, iż w toku prowadzonego postępowania nie potwierdzono okoliczności zmiany granic, czy też zmian własnościowych, których przedmiotem byłyby nieruchomości oznaczone nr ewid. [...] i [...] położone jw. lub znajdujący się na nich budynek gospodarczy. Pismem z 3 września 2020 r. zwrócił się Sądu Rejonowego w M. o wskazanie czy w roku 2013 lub latach późniejszych w sądzie prowadzone były jakiekolwiek postępowania sądowe (w szczególności dot. prawa własności, w tym rozgraniczeniowe), których przedmiotem byłyby ww. nieruchomości oznaczone nr ewid. [...] i [...] położone jw. lub znajdujący się na nich budynek gospodarczy. Odpowiedź została udzielona w piśmie Sądu Rejonowego w M. z dnia [...].10.2020 r. Z kopii postanowienia Sądu Rejonowego w M. [...] Wydział [...] z [...] maja 2015 r. (sygn. akt [...] Ns [...]) wynika, że jedynym postępowaniem jakie toczyło się w odniesieniu do ww. działek było ustanowienie służebności drogi koniecznej (tj. ograniczonego prawa rzeczowego).

Dodatkowo organ wskazał, że o istotnym odstępstwie od założeń projektowych można mówić wyłącznie w przypadku ich przekroczenia. Realizacja zamierzenia inwestycyjnego w mniejszym zakresie nie może prowadzić do stawiania inwestorowi zarzutu istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego. Mając to na uwadze zauważyć należy, iż w omawianej sprawie zmniejszono wysokość budynku, a nie ją przekroczono (wysokość projektowa: 3,37 m - 6,58 m, wysokość stwierdzona podczas czynności kontrolnych: 2,83 m - 5,53 m). Ponadto organ wojewódzki wyjaśnił, że ustawodawca w aktualnym brzmieniu art. 36 a ust. 5 p.b. wyłączył z pojęcia istotnych odstępstw od zatwierdzonego budowlanego zmianę kubatury obiektu.

W ocenie [...] WINB organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami. Odnosząc się do podniesionych w odwołaniu zarzutów, organ wojewódzki wyjaśnił, że zła sytuacja zdrowotna czy też finansowa podmiotu zobowiązanego nie stanowi przesłanki przemawiającej za odstąpieniem od nakazu rozbiórki obiektu budowlanego.

Mając na względzie powyższe organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję PINB Nr [...] z [...] lipca 2020 r.

4. Skargę do sądu administracyjnego od ww. decyzji złożył P. R..

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że faktycznie przedmiotowy budynek powstał w roku 1995 na podstawie pozwolenia na budowę wydanego na jego rzecz oraz jego ojca – W. R. (jako współwłaścicieli działek). Budowa prowadzona była wyłącznie przez W. R.. Skarżący w tym czasie pracował i przebywał za granicą. Od 2004 r. do dnia wydania decyzji przez PINB budynek był użytkowany wyłącznie przez W. R. jako zaplecze magazynowe oraz do naprawy drobnego sprzętu na potrzeby własne. W toku postępowania administracyjnego, dotyczącego wstrzymania robót budowlanych, W. R. deklarował gotowość do rozbiórki tego budynku, takie oświadczenie znalazło się w protokole przesłuchania z dnia 5 kwietnia 2013 r. Jeżeli zatem to W. R. doprowadził do stanu niezgodnego z prawem, a jednocześnie zobligował się do usunięcia budynku, to jedynie on powinien być odpowiedzialny za jego usunięcie. Zarówno w treści decyzji PINB z [...] lipca 2020 r., jak również w treści zaskarżonej decyzji nie pojawiają się wyjaśnienia dlaczego skarżący również jest odpowiedzialny za wyburzenie tego budynku. Skarżący dodał, że nie zamierza ponosić kosztów związanych z usuwaniem budynku skoro na żadnym etapie postępowania nie zawinił.

Dodatkowo wniósł o skontrolowanie zasadności występowania w obrocie prawnym decyzji administracyjnej nr [...] z [...] października 2019 r. - znak [...] skoro w treści doręczonego uzasadnienia wskazano, że w przedmiotowym stanie faktycznym nie możemy mówić o istotnym odstępstwie od założeń projektowych.

5. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów, w których nakazano inwestorom – P. R. i W. R. dokonanie całkowitej rozbiórki budynku gospodarczego z garażem o wymiarze rzutu 14,40 m x 28,50 m znajdującego się na działkach oznaczonych nr ewid. [...] i [...] położonych w miejscowości M..

Zdaniem P. R., to W. R. doprowadził do stanu niezgodnego z prawem a jednocześnie zobligował się do usunięcia budynku. W związku z tym to jedynie on powinien być odpowiedzialny za jego usunięcie. Skarżący nie kwestionuje zatem istoty decyzji nakazującej rozbiórkę lecz wyłącznie adresatów tej decyzji. Nie zgadza się z tym, ze jest również współodpowiedzialny za wyburzenie budynku.

Zdaniem organów, w niniejszej sprawie inwestorzy nie przedłożyli projektu budowlanego zamiennego a w związku z tym nakazano inwestorom - P. R. i W. R. dokonanie całkowitej rozbiórki wskazanego w decyzji budynku.

2. Z akt sprawy wynikają zasadnicze okoliczności mające istotne znaczenie dla sprawy:

- roboty budowlane przy budowie budynku były prowadzone na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lutego 1995 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku gospodarczego z garażem usytuowanego na działkach o nr ewid. [...] i [...] w M.;

- inwestorami wskazanymi w decyzji z [...] lutego 1995 r. byli P. R. i W. R.;

- decyzja uprawniała do budowy obiektu o wymiarach 10,39 m x 27,00 m, zlokalizowanego w odległości 2,00 m od północnej granicy działki oznaczonej nr ewid. [...];

- tymczasem zrealizowano budynek o wymiarach 14,40 m x 28,50 m, z przekroczeniem granic działki oznaczonej nr ewid. [...];

- budynek zrealizowano z "istotnymi" odstępstwami od ustaleń i warunków określonych w decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w M. z [...] lutego 1995 r. polegającymi na: a) zmianie sposobu zagospodarowania działki poprzez zmianę lokalizacji budynku a także zewnętrznych wymiarów budynku, b) zmianie charakterystycznych parametrów obiektu tj. długości, szerokości, powierzchni zabudowy (zmiany te opisano szczegółowo w decyzji);

- obowiązkiem inwestorów było prowadzenie robót budowlanych zgodnie z ustaleniami i warunkami tego pozwolenia oraz projektem budowlanym;

- istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę (art. 36a ust. 1 p.b.); brak uzyskania decyzji powoduje konieczność wdrożenia postępowania naprawczego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b.;

- PINB ostateczną decyzją Nr [...] z 23 października 2019 r. nałożył na inwestorów obowiązek sporządzenia i przedstawienia w określonym terminie projektu budowlanego zamiennego w/w budynku;

- inwestorzy nie wywiązali się z nałożonego przez PINB zobowiązania;

- decyzją Nr [...] z [...] lipca 2020 r. nakazał inwestorom dokonanie całkowitej rozbiórki przedmiotowego budynku a decyzja ta została utrzymana w mocy przez organ II instancji.

3. W ocenie Sądu, postępowanie organów w tym zakresie było zgodne z prawem.

Zgodnie z art. 51 ust. 5 p.b.: "W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego". Przepis ten, który kończy postępowanie naprawcze określa alternatywnie trzy rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązków, tj. nakaz zaniechania dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, z tym że wydając decyzję w oparciu o tą regulację należy mieć na uwadze rodzaj robót oraz stan ich zaawansowania, jak również zakres i charakter odstępstw.

W przedmiotowej sprawie organy słusznie nakazały dokonanie całkowitej rozbiórki budynku objętego prowadzonym postępowaniem. Bezsporne jest bowiem to, że zobowiązani nie przedłożyli dokumentacji zamiennej. W przypadku stwierdzenia, że adresat obowiązku nie przedłożył projektu zamiennego, względnie przedłożył go, lecz ten nie spełnia wymogów przepisów prawa, organ nadzoru budowlanego zobowiązany jest zastosować art. 51 ust. 5 p.b. (por. wyrok WSA w Poznaniu z 11 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Po 500/19).

Jednocześnie w decyzjach wskazano, że doprowadzenie do stanu poprzedniego tj. zgodnego z warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu (co wiązałoby się z częściową rozbiórką obiektu tak aby pozostała "legalna" bryła budynku) na budowę było w tym przypadku niemożliwe z uwagi na dokonaną zmianę lokalizacji obiektu oraz jego charakterystycznych parametrów. Organy prawidłowo również wskazały, że częściowa rozbiórka budynku wiązałaby się z naruszeniem bezpieczeństwa konstrukcji obiektu budowlanego. Dodatkowo skarżący nie przedłożył ani projektu budowlanego zamiennego, ani żadnego wiarygodnego dowodu, który zaprzeczałby ustaleniom organów co do braku możliwości częściowej rozbiórki obiektu.

Podkreślić również trzeba, że w toku prowadzonego postępowania nie potwierdzono okoliczności zmiany granic, czy też zmian własnościowych, których przedmiotem byłyby nieruchomości oznaczone nr ewid. [...] i [...] lub znajdujący się na nich budynek gospodarczy. Z postanowienia Sądu Rejonowego w M. [...] Wydział Cywilny z [...] maja 2015 r. (sygn. akt [...] Ns [...]) wynika, że jedynym postępowaniem jakie toczyło się w odniesieniu do w/w działek było ustanowienie służebności drogi koniecznej (tj. ograniczonego prawa rzeczowego).

4. Niezasadne są również zarzuty skarżącego wskazujące na nieprawidłowego adresata decyzji.

Zgodnie z art. 52 ust. 1 p.b. "obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego".

Przepis ten wskazuje kolejność podmiotów, które powinny być adresatami decyzji o nakazie rozbiórki, bez względu na to, kto jest obecnie właścicielem nieruchomości (por. wyrok NSA z 9 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1454/18).

Wybór adresata decyzji z art. 52 p.b. uzależniony jest również od możliwości realizacji przez dany podmiot nałożonych na niego obowiązków, a więc faktycznej wykonalności decyzji w okolicznościach danej sprawy (por. wyrok WSA w Warszawie z 28 kwietnia 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 2428/20). Ustawodawca celowo wskazał w tym przepisie różne podmioty, zobowiązane do podjęcia tych czynności, aby właściwy organ nadzoru budowlanego w sposób stosunkowo elastyczny mógł dokonać wyboru adresata decyzji, w zależności od okoliczności konkretnej sprawy (por. wyrok WSA w Lublinie z 23 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Lu 85/20). Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być zawsze determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1530/19). W tych warunkach nie ma znaczenia twierdzenie, że skarżący w czasie powstawanie inwestycji pracował i przebywał za granicą a - zgodnie z oświadczeniami - budowa prowadzona była wyłącznie przez W. R.. Inwestorami przedmiotowego budynku byli P. R. i W. R. a zatem adresaci decyzji zostali wskazani w sposób prawidłowy – tj. zgodny z art. 52 ust. 1 p.b.

5. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako bezzasadną.