Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt I SA/Bd 648/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2012-12-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 3, ust. 7 i ust. 8
journal: Dz.U. 2006 nr 121 poz 844
law: Ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Teresa Liwacz Sędziowie: Sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz ( spr.) Sędzia WSA Jerzy Bortkiewicz Protokolant Justyna Guzman po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 05 grudnia 2012 r. ze skargi T. P. S.A. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 rok. oddala skargę


UZASADNIENIE

I SA/Bd 648/12

UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy K. określił T. wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2008 r. w kwocie 38.414 zł.

Od powyższej decyzji podatnik złożył odwołanie.

Decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. utrzymało w mocy w/w decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podał, że sprawa była przedmiotem orzekania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r., sygn. akt I SA/Bd 675/10, wprawdzie uchylił uprzednio wydaną decyzję jednakże stwierdził, iż w 2008 r. linie kablowe położone w kanalizacji kablowej podlegały opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. W ocenie Sądu kanalizacja kablowa z położonymi w niej liniami kablowymi i pozostałymi elementami stanowi budowlę sieciową (sieć techniczną),

o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U.

z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.). Zdaniem organu bezzasadne są zatem zarzuty skarżącego dotyczące kwestii nieprawidłowego zakwalifikowania jako budowli,

w rozumieniu ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2006 r. Nr 121, poz. 184 ze zm.; aktualna publikacja – Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623) dalej: u.p.o.l., kanalizacji kablowej wraz z położonymi w niej liniami kablowymi.

W związku z tym organ stwierdził, że bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 2 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. Za niezasadne także organ ocenił zarzuty dotyczące naruszenia art. 122. art. 180, art. 187 § 1, art. 190 i art. 191 ustawy z dnia

27 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; aktualna publikacja: Dz.U. z 2012 r. poz. 749) dalej: O.p. SKO podniosło, że podatnik był wielokrotnie wzywany do przedłożenia wszelkich dowodów, na podstawie których można byłoby ustalić wartość budowli do opodatkowania, w tym pismem z dnia

[...] r. wezwano pełnomocnika Spółki do przedłożenia ewidencji środków trwałych za 2008 r. Pełnomocnik Spółki przedłożył wyciąg z ewidencji środków trwałych na nośniku CD. Organ uznał, że wyciąg jest niepełny i nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości wyliczenia wartości budowli wykazanej w deklaracji za 2008 r. Nie można na podstawie danych na nim zawartych, ustalić wartości wszystkich budowli sieciowych położonych na terenie Gminy K., skoro wykazane na nośniku linie światłowodowe obejmują obszar nie tylko tej Gminy. Ponadto nośnik jest obszerny (zawiera 1855 stron) i nieczytelny (obejmuje wiele Gmin). Organ zauważył, że podatnik nie przedłożył dokumentów dotyczących wszystkich urządzeń i budowli podlegających podatkowi od nieruchomości położonych na terenie Gminy K.. Organ zaznaczył, że organ

I instancji powołał biegłych w celu ustalenia wartości rynkowej budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stanowiących własność T. położonych na terenie Gminy K., w tym do przeprowadzenia dowodu

w siedzibie podatnika w W.. Z pism biegłych wynika ("Sprawozdanie" z dnia

[...] r., "Opinia" z dnia [...] r.), że podatnik nie udostępnił im żadnych danych niezbędnych do dokonania wyceny budowli. Biegli stwierdzili ponadto, że na podstawie przedłożonych danych na nośniku CD nie można dokonać wyceny budowli, bowiem z materiałów tych (nośnika CD) nie wynika jednoznacznie, czy całe zadanie leży w granicach Gminy K.. Biegli wskazali, że po wielokrotnych monitach nie udało się otrzymać od T. stosownych materiałów. Zdaniem organu biegli na mocy wydanych postanowień z dnia [...] r., posiadali umocowanie do badania w/w ewidencji. Organ odwoławczy podkreślił, że podatnik nie udostępnił ewidencji środków trwałych także organowi pomimo wezwania, nie współdziałał z nim. Poza nośnikiem CD strona nie przedstawiła żadnych dowodów, z których wynikałoby, że wartość budowli na dzień 1 stycznia 2008 r. była inna od zadeklarowanej przez podatnika w deklaracji za 2007 r. Nie przedłożył tych dowodów także w związku z wyznaczeniem w postępowaniu pierwszoinstancyjnym i odwoławczym terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego w trybie art. 123 § 1 i art. 200 § 1 O. p.

Organ podał, że podatnik nie zakwestionował rzetelności deklaracji złożonej

w 2007 r., nie kwestionował, że wartość samej linii kablowej jest odmienna niż podana w deklaracji za 2007 r., nie przedłożył organowi także żadnych dokumentów dotyczących zwiększenia przedmiotu opodatkowania o rzekomo wykonaną sieć telefoniczną w miejscowości K. 158 o wartości 301,13 zł (co pełnomocnik Spółki podnosił w postępowaniu przed WSA w Bydgoszczy sygn. akt I SA/Bd 675/10).

W konsekwencji SKO stwierdziło, że wobec braku współdziałania podatnika organ mógł w ramach postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008 r. oprzeć się na danych wskazanych w deklaracji za 2007 r. Niemożliwe było ustalenie wartości sieci telekomunikacyjnej na podstawie przepisów ustawy z dnia

15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54 poz. 654 ze zm.; aktualna publikacja Dz. U. z 2011r. Nr 74, poz. 397 ze zm.) dalej u.p.d.o.p., regulujących amortyzację środków trwałych, a do których to przepisów odsyła art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Tym samym za bezzasadny uznał zarzut naruszenia tego przepisu. Na poparcie swoich argumentów powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

Na powyższą decyzję Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie: 1) art. 122 w związku z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 O.p., gdyż organ podatkowy nie przedstawił dowodów, z których wynikałoby, że:

a) T. jest właścicielem budowli, których nie zadeklarowała do podatku od nieruchomości na 2008 r., choć powinna była je zadeklarować; b) wartość spornych linii kablowych, która - przy założeniu ich opodatkowania - powinna zostać ustalona zgodnie z treścią art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., odpowiada wartości wykazanej przez podatnika w deklaracji złożonej za poprzedni rok podatkowy; brak ustalenia opisanego w pkt b oznacza, że organ podatkowy nie ustalił podstawy opodatkowania;

2) art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., gdyż jako podstawę opodatkowania przyjęto wartość inną niż wartość określona w tym przepisie.

W uzasadnieniu Spółka podała, że organy nie przedstawiły dowodów, z których wynikałoby, że wysokość podatku zadeklarowana przez podatnika nie odzwierciedla zaistniałego podatkowego stanu faktycznego. Jej zdaniem, skoro zakwestionowano prawidłowość rozliczenia podatku od nieruchomości za rok 2008, to na organach podatkowych ciążył obowiązek wykazania, że jest ono niezasadne. Uważa, że wyjaśnienia wymagał stan faktyczny w zakresie przedmiotu i podstawy opodatkowania w podatku od nieruchomości. Należało ustalić, czy T. istotnie nie zadeklarowała do podatku od nieruchomości obiektów, które powinna była zadeklarować ze względu na to, że spełniają one cechy budowli w rozumieniu ustawy

o podatkach i opłatach lokalnych. Wymagało to ustalenia: 1) o jakie konkretnie obiekty chodzi; 2) jaka jest wartość tych obiektów w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. - pod warunkiem jednoznacznych ustaleń w zakresie okoliczności opisanych w pkt 1.

Zdaniem strony w zakresie żadnych z przedstawionych powyżej okoliczności postępowanie nie zostało przeprowadzone. Spółka zarzuciła, że z decyzji Wójta Gminy K. nie wynika, jakich konkretnie obiektów T. nie zadeklarowała do podatku od nieruchomości za rok 2008, nie wskazano cech indywidualizujących konkretne obiekty, które należy opodatkować. Podniosła, że ogólnikowe twierdzenia o posiadaniu linii kablowych położonych w kanalizacji kablowej nie są wystarczające, aby na podstawie art. 21 § 3 O.p. wydać decyzję. Należało wskazać konkretne linie, ponieważ wówczas można ustalić czy stanowią one własność Spółki, czy są budowlami oraz jaka jest ich wartość w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. Podniosła, że środkiem trwałym w rozumieniu Klasyfikacji Środków Trwałych nie jest sieć telekomunikacyjna, ale poszczególne jej elementy, zaś w przypadku obiektów liniowych ich poszczególne odcinki. Nie było zatem podstaw, aby przyjąć en bloc istnienia obiektu/środka trwałego - "linie kablowe umieszczone w kanalizacji kablowej". W tym celu przed dokonaniem ustaleń w zakresie podstawy opodatkowania organ powinien dokonać prawidłowych ustaleń faktycznych i wyodrębnić odpowiednie obiekty, które zamierza opodatkować.

Strona zarzuciła, że organy nie ustaliły zatem podstawy opodatkowania od budowli za 2008 r. Za błędne uznała przyjęcie danych pochodzących z deklaracji podatkowej złożonej przez T. za poprzedni okres rozliczeniowy. W jej ocenie dane ujęte w deklaracji podatkowej nie mają takiej mocy jak zapisy

w księgach podatkowych. W odniesieniu do deklaracji nie ma odpowiednika

art. 193 § 1 O.p., w związku z tym deklaracje podatkowe nie stanowią dowodu tego, co z nich wynika, nie są dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 1 O.p.,

a dane z 2007 r. nie są aktualne na nowy rok podatkowy.

Podniosła, że przedłożyła organowi nośnik danych w postaci płyty CD zawierający wyciąg z ewidencji środków trwałych Spółki dla gr. 2 KŚT i gr. 6 KŚT – dla obszaru, w obrębie którego położona jest Gmina K.. Dane tam zapisane pozwalają na wyliczenie wartości obiektów, które Wójt Gminy K. zakwalifikował jako budowle, podlegające podatkowi od nieruchomości. Tym samym organ podatkowy powinien na podstawie przedłożonych danych dokładnie wskazać, które przedmioty podlegają opodatkowaniu i następnie określić ich wartość. Zaznaczyła, że Spółka umożliwiła powołanemu biegłemu dostęp do ewidencji środków trwałych. Biegły mógł zatem zapoznać się ze wszystkimi zapisami w księdze i w odniesieniu do każdego zapisu uzyskać wyjaśnienia od pracownika Spółki (o ile powstałyby wątpliwości co do tych zapisów, sposobu prowadzenia ewidencji, itp.). Spółka pismem z dnia [...] r. przekazała żądane dane. Po dokonaniu tej czynności ani organ podatkowy, ani biegły nie żądał przedłożenia innych dokumentów czy też wyjaśnień.

W zakresie trybu ustalania wartości budowli przez biegłego strona skarżąca powołała się na art. 4 ust. 7 i ust. 8 tej u.p.o.l. Jej zdaniem wiadomości konieczne do zbadania księgi podatkowej nie są wiadomościami specjalnymi, które wymagałyby udziału biegłego. Z art. 4 ust. 7 i ust. 8 u.p.o.l. wynika, że ustalenie wartości budowli nie jest równoznaczne z odczytaniem tej wartości z ewidencji środków trwałych, a tego zamierzał dokonać biegły. Ustalenie wartości budowli polega na wycenie tej wartości. Wskazuje na to przede wszystkim treść ust. 8, z którego wynika, że ustalenia tego ma dokonać rzeczoznawca majątkowy, a zatem osoba posiadająca wiadomości specjalne w zakresie wyceny obiektu budowlanego, nie zaś w zakresie badania ksiąg rachunkowych. Na poparcie powyższej argumentacji Spółka powołała się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FSK 482/09. Zdaniem strony doszło również do naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.. Wartość przyjęta przez organy podatkowe do wymiaru podatku nie jest bowiem wartością określoną zgodnie z tym przepisem, na podstawie którego podstawą opodatkowania w podatku od nieruchomości od budowli jest wartość stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji "ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego". Tymczasem organ podatkowy jako podstawę opodatkowania od budowli w roku 2008 przyjął wartość, która nie jest wartością początkową środka trwałego, ale wartością określoną przez stronę w deklaracji podatkowej złożonej za poprzedni rok podatkowy. Tym samym doszło do niewłaściwego zastosowania art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.

(w związku z art. 16f ust. 1 u.p.d.o.p.). Na potwierdzenie powyższego stanowiska strona powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalanie oraz podtrzymał argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna. Sąd administracyjny bada zgodność zaskarżonej decyzji organu odwoławczego z punktu widzenia jej legalności, tj. zgodności tej decyzji

z przepisami powszechnie obowiązującego prawa. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a. wynika, że zaskarżona decyzja powinna ulec uchyleniu wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga nie została uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu, o jakim mowa w art. 145 ww. ustawy, oceniona według kryterium zgodności

z prawem, jak wymaga tego przepis art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo

o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.).

Podstawowy spór w sprawie sprowadza się do opodatkowania podatkiem od nieruchomości linii (kabli) telekomunikacyjnych umieszczonych w kanalizacji kablowej

i ustalenia jej wartości.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że istotny dla przedmiotowej sprawy jest fakt, iż sprawa podatku od nieruchomości za 2008 r. była rozstrzygana przez WSA

w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 10 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Bd 345/09,

a następnie wyrokiem z dnia 8 listopada 2010 r. sygn. akt I SA/Bd 675/10 uchylił uprzednio wydane decyzje organu odwoławczego.

W tym miejscu należy podać, że zgodnie z art. 153 ustawy o p.p.s.a. ocena prawna

i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną powszechnie rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Ocena prawna dotyczy więc właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Ocena prawna wyrażona przez sąd musi pozostawać w logicznym związku z treścią rozstrzygnięcia sądu, tylko wtedy bowiem można mówić o związaniu tą oceną

w sprawie, w której to rozstrzygnięcie zapadło. Oceną prawną związany jest zarówno sąd, który tę ocenę wyraził, jak i organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. W orzecznictwie NSA wskazuje się, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu administracyjnego utraci moc wiążącą w przypadku

np. zmiany stanu prawnego, jeśli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny (wyrok NSA z 22 września 1999 r., I SA 2019/98, ONSA 2000, nr 3, poz. 129). Związanie sądu administracyjnego oceną prawną oznacza, że sąd nie może formułować nowych ocen prawnych sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem. Ocena prawna odnosi się zarówno do wykładni prawa materialnego, jak i prawa procesowego. Ponadto na podstawie art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe,

a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy należy zauważyć, że w wyroku z dnia 8 listopada 2010 r. WSA nie podzielił stanowiska strony skarżącej, iż linie (kable) telekomunikacyjne umieszczone w kanalizacji kablowej nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sąd ten dokonał w tej materii szerokiego wywodu na s. 7-11 uzasadnienia powołując się także na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz doktrynę. Powyższym poglądem przesądzającym, że sieci kablowe podlegają opodatkowaniu, tut. Sąd jest związany, podobnie jak tym poglądem był związany organ podatkowy. Na obecnym zatem etapie nie można skutecznie podważać powyższego poglądu. Sąd obecnie rozstrzygający sprawę nie może poczynić innych ustaleń i wyrazić odmiennego poglądu. Jeżeli podatnik nie zgadzał się z ustaleniami i poglądami zawartymi w w/w wyroku WSA, to miał prawo zaskarżyć go do NSA w Warszawie. Nieskorzystanie z tego prawa spowodowało, że poglądy i ocena prawna uzasadnienia prawomocnego wyroku (uprawomocnienie wyroku z dniem 13 styczna 2011 r.) są wiążące i nie podlegają zmianie na obecnym etapie postępowania.

Jednocześnie w przywołanym wyroku Sąd nakazał organowi podatkowemu ustalić, czy wskazany przez podatnika środek trwały został ujęty w deklaracji za 2008 r. i czy jego wartość powinna podwyższać podstawę opodatkowania. Organ miał odnieść się do stanowiska Spółki, że zostały zignorowane, będące w posiadaniu organu I instancji, dowody w postaci deklaracji podatkowych za lata 2004-2007 wskazujące na zmiany wartości budowli w każdym z tych lat.

Oceniając zaskarżoną decyzję i przedłożony Sądowi materiał dowodowy należy stwierdzić, że organy wykonały zalecenia Sądu. Zdaniem Sądu, w przedmiotowej sprawie organy podatkowe prawidłowo ustaliły stan faktyczny oraz przyporządkowały go do właściwie zinterpretowanych norm prawa materialnego. Za całkowicie bezzasadne należy uznać zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów art. 122

w zw. z art. 180 § 1, art. 187 § 1, art. 188 oraz art. 191 Ordynacji podatkowej. Wbrew twierdzeniom autora skargi organy podatkowe podjęły niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Mimo biernej postawy podatnika organy zebrały wystarczające dowody do ustalenia przedmiotu

i podstawy opodatkowania budowli należących do Spółki położonych na terenie Gminy K.. Cały zebrany w sprawie materiał dowodowy został też w sposób wyczerpujący rozpatrzony, a jego ocena nie nosi znamion dowolności.

Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w których podnoszono, że organy podatkowe nie przeprowadziły postępowania dowodowego mającego na celu ustalenie wartości budowli podlegających opodatkowaniu

i bezzasadnie oparły się na wartości podanej w deklaracji podatkowej za poprzedni rok podatkowy, tj. za 2007 r.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podstawę opodatkowania dla budowli lub ich części stanowi wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne. Ustalenia wartości sieci telekomunikacyjnej co do zasady dokonuje się na podstawie przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych regulujących amortyzację środków trwałych. Przepisem tym jest art. 16a i następne powołanej wyżej ustawy oraz wykaz stawek amortyzacyjnych – załącznik

nr 1 do ustawy. W załączniku dokonany jest podział środków trwałych na podstawie symbolu klasyfikacji środków trwałych.

Należy zauważyć, że organ podatkowy wezwał skarżącą Spółkę w dniu

22 stycznia 2008 r. do udzielenia niezbędnych wyjaśnień w sprawie podatku od nieruchomości na 2008 r. Ze złożonej odpowiedzi (d.: pismo pełnomocnika skarżącej Spółki z dnia 11 lutego 2008 r.; k. 6 akt administracyjnych) wynika, że zmiana budowli wartości zadeklarowanej na rok 2008 r. w stosunku do wartości deklarowanych za

2007 r. była wynikiem "błędnego deklarowania w latach poprzednich wartości linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych". Skarżąca Spółka – co trzeba podkreślić – nie zakwestionowała rzetelności swoich deklaracji podatkowych, które wskazywały określone wartości przedmiotu opodatkowania i nie wykazała, że wartości te były inne, aniżeli wynikało to z treści i zbadania tych deklaracji.

Ponadto pismem z dnia [...]r. (k. 12 akt administracyjnych) organ

I instancji wezwał o przesłanie dokumentów wskazujących na sposób wyliczenia wartości budowli wykazanych w deklaracji podatku od nieruchomości na 2008 r.

W piśmie z dnia [...] r. (k. 14 akt administracyjnych) Spółka podniosła, że na organie podatkowym, a nie na podatniku, ciąży obowiązek zgromadzenia i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Dopiero w odpowiedzi na wezwanie z dnia [...] r. (k. 42 akt administracyjnych) strona przesłała organowi dane na nośniku w postaci płyty CD, zawierające wyciąg z ewidencji środków trwałych, zastrzegając przy tym, że prowadzona ewidencja jest niekompletna (pismo Spółki z dnia [...] r., k. 44 akt administracyjnych). Organ nie pominął tego dowodu, lecz wskazał, że jest on niepełny i nie pozwala na dokonanie oceny prawidłowości wyliczenia wartości budowli wykazanej w deklaracji za 2008 r. Przykładowo organ podał, że na stronie 149 wyciągu z ewidencji środków trwałych grupa 2 KŚT wykazano środek trwały o wartości 514.631,25 "linia światłowodowa OKO 29014 K. – A.", z którego nie można wywieść, czy podana wartość dotyczy całej linii światłowodowej, czy tylko odcinka położonego w Gminie K. (k. 47 akt administracyjnych). Również na wezwanie z dnia [...] r. Spółka nie przedłożyła stosownych dowodów wskazując, że prowadzi ewidencję środków trwałych w formie elektronicznej przy wykorzystaniu oprogramowania zainstalowanego

w siedzibie Spółki. Zauważyła, że "dostęp do ewidencji środków trwałych możliwy jest tylko w siedzibie spółki w W." (k. 49 akt administracyjnych).

Podnieść należy, że postanowieniami z dnia [...] r. organ powołał rzeczoznawców majątkowych A. W. oraz T. K. w celu ustalenia wartości rynkowej budowli. Kolejnym też pismem z dnia [...] r. zażądał ustosunkowania się do wezwania dotyczącego przedłożenia dokumentów. Pomimo kwestionowania prawa do przeglądania ewidencji przez wskazanych biegłych w piśmie z dnia [...] r. Spółka zobowiązywała się do udostępnienia ewidencji. Pismem z dnia [...] r. organ ponownie wezwał podatnika do udostępnienia biegłemu w siedzibie Spółki wskazanej ewidencji środków trwałych (k. 68 akt administracyjnych). Ze sprawozdania z dnia [...] r. sporządzonego przez rzeczoznawców wynika, że Spółka nie udostępniła żądanych dokumentów (k. 72 akt administracyjnych). Podobnie biegli wskazali w opinii z dnia [...] r.

(k. 73 akt administracyjnych) podając, że w trakcie czynności wstępnych okazało się, iż brakuje niezbędnych danych potrzebnych do dokonania wyceny budowli podlegających opodatkowaniu, czyli informacji na temat rodzaju materiałów z którego zostały zbudowane, ich wieku, długości lub wielkości itp. Biegli podali, że spisano protokół,

w którym T. zobowiązała się wysłać płytę CD zawierającą ewidencję środków trwałych gr.2 KŚT i 6 KŚT dla obszaru T., w obrębie którego położona jest Gmina K. Miała ona zawierać informacje potrzebne do przeprowadzenia wyceny, przy czym zaznaczono że termin będzie długi. Płytę otrzymano w końcu miesiąca września 2011 r. Biegli stwierdzili - po zgraniu niezbędnych zadań (budowli) z rejonu Gminy K. - że taki wykaz nie pozwala na wykonanie wyceny majątku. Materiały otrzymane od T. zawierały tylko wykaz środków trwałych T. Były to: urządzenia klimatyzacyjne, centrale, urządzenia FMX, urządzenia teletransmisji telekomunikacyjnej, światłowodowe, systemy DSLAM i inne. Biegli podali, że z materiałów tych nie wynika jednoznacznie, czy całe zadanie leży w granicach Gminy K, a jeśli są wspólne dla kilku gmin, to jak liczono podatki. Zdaniem biegłych w celu dokonania szacowania potrzebne są informacje na temat środka trwałego, tj. rodzaju materiałów, z którego został zbudowany, jego wieku, długości lub wielkości itp. Po wielokrotnych monitach nie udało się im otrzymać od T. stosownych materiałów. Oświadczyli, że w świetle powyższych faktów brak jest możliwości określenia wartości rynkowej budowli podlegających opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości stanowiących własność T. położonych na terenie Gminy K.

Należy stwierdzić, że wobec braku możliwości ustalenia wartości budowli

w oparciu o dane przedkładane przez Spółkę, prawidłowo organ postanowił o powołaniu biegłych w celu ustalenia tej wartości. Sąd nie widzi przeszkód, aby domaganie się przez biegłych udostępnienia danych np. z ewidencji środków trwałych, które są niezbędne do ustalenia wartości budowli, stanowiło przekroczenie ich uprawnień. Zgodnie z art. 4 ust. 7 u.p.o.l. jeżeli podatnik nie określił wartości budowli, o których mowa w ust. 1 pkt 3 oraz w ust. 5, lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, organ podatkowy powoła biegłego, z zastrzeżeniem ust. 8, który ustali tę wartość. Organ podatkowy powołuje biegłego spośród rzeczoznawców majątkowych,

o których mowa w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (art. 4 ust. 8 u.p.o.l.). Niewątpliwie danymi pozwalającymi na ustalenie wartości budowli są informacje dotyczące rodzaju materiału, z którego środek trwały został wykonany, jego wiek, długość, wielkość. Skoro Spółka tych danych nie przedstawiła, to niemożliwe było ustalenie wartości budowli. Podkreślić należy, że dane zawarte na nośniku CD zawierające wyciąg z ewidencji środków trwałych dotyczą linii obejmujących nie tylko Gminę K., lecz także gminy sąsiadujące (np. Gminę Z., Gminę A.). Powyższe okoliczności były Spółce znane, bowiem od niej pochodzi ten dowód, a organ w pismach wzywających do przedłożenia wymaganych danych je wskazywał. W tej sytuacji niezrozumiały jest zarzut, że na pewnym etapie Spółka nie była już wzywana do złożenia stosownych informacji. Podnieść się godzi, że nie było przeszkód, aby wskazywane wielokrotnie dane dotyczące wartości budowli były przedstawione choćby w ramach wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego przed organem I instancji, czy przed organem odwoławczym.

Prawdą jest, że Spółka powoływała się na zmieniające się wartości budowli na przestrzeni lat 2004-2007, z których wynika, że z każdym rokiem wartość ta była wyższa w stosunku do poprzedniego. Wobec jednak braku dowodów, że wartość ta

w 2008 r. była wyższa w stosunku do 2007 r., to zasadnie organ podatkowy nie dokonał jej podwyższenia. Na s. 6 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ odwoławczy podał powody, dla których nie zwiększył przedmiotu opodatkowania o wykonaną sieć telefoniczną w miejscowości K. 158 o wartości 301,13 zł, powołując się na brak dowodów w tym zakresie (strona powołuje się na dokument załączony do pisma procesowego z dnia [...] r. skierowanego do WSA w sprawie sygn. akt I SA/Bd 675/10). Skoro Spółka nie przedstawiła dokumentów potwierdzających wartość budowli, to niezasadne są zarzuty dotyczące nie uwzględnienia wartości konkretnej budowli i tym samym nie podwyższenia z tego tytułu podstawy opodatkowania,

a w konsekwencji podatku. W tym kontekście nie ma podstaw, aby skutecznie zarzucać organom niewykonanie zaleceń Sądu i naruszenie art. 153 p.p.s.a. Sąd nie znajduje także podstaw, aby uwzględnić skargę z tej przyczyny, że wartość budowli powinna być wyższa o wartość dodatkowego środka trwałego, bowiem pogarszałoby to sytuację podatnika w stosunku do ustalonej przez organ.

W ocenie Sądu, postawa jaką Spółka prezentowała w toku postępowania podatkowego wskazuje, że w istocie nie była ona zainteresowana ustaleniem stanu faktycznego tej sprawy, wychodząc z błędnego założenia, że ciężar wykazania określonych faktów spoczywa wyłącznie na organie prowadzącym postępowanie podatkowe, gdy to w jej posiadaniu znajdują się dowody istotne dla prawidłowego określenia wysokości podatku od nieruchomości. Podnieść należy, że ustalenie przez biegłych wartości budowli w przedmiotowej sprawie uzależnione było od przedłożenia przez Spółkę danych będących tylko jej posiadaniu. W orzecznictwie wskazuje się, że organom podatkowym nie można przypisywać nieograniczonego obowiązku w zakresie poszukiwania faktów istotnych dla ustalenia podstawy opodatkowania, jeżeli dowodów tych nie dostarczył sam podatnik, a z faktów, na które się podatnik powołuje, to on wywodzi dla siebie korzystne skutki prawne (zob. między innymi wyrok NSA z 1 czerwca 1999 r., sygn. III SA 5688/98, opubl. Lex nr 38711, czy też wyrok WSA we Wrocławiu z 12 stycznia 2010 r., sygn. I SA/Wr 1672/09, opubl. LEX nr 559635).

Zdaniem Sądu, w tej sprawie organy podatkowe, mimo biernej postawy Spółki, podjęły starania w celu rzetelnego ustalenia stanu faktycznego. Wielokrotnie wzywano podatnika do przedłożenia stosownych informacji, podano przyczyny, dla których dane zawarte na płycie CD nie pozwalają na ustalenie wartości budowli, powołano biegłych

w celu ustalenia wartości tych obiektów. Nie budzi wątpliwości Sądu prawidłowość ustaleń w zakresie przedmiotu, jak i podstawy opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2008 r. W konsekwencji w pełni zasadne było przyjęcie przez organ podatkowy takiej wartości spornych budowli, jaka została wykazana przez Spółkę

w złożonej przez nią deklaracji na podatek od nieruchomości na 2007 r. Ponownie należy w tym miejscu powołać się na treść pisma Spółki z dnia 11 lutego 2008 r.,

w którym Spółka wyraźnie stwierdziła, że pomniejszenie podstawy opodatkowania za 2008 r. względem 2007 r. wiążę się z wyłączeniem wartości linii kablowych położonych w kanalizacjach kablowych (k. 6 akt administracyjnych). Skoro sam podatnik przyznaje, że zmiana wartości podstawy opodatkowania wynika z wyłączenia wartości linii kablowych, to ustalając, iż podlegają te linie opodatkowaniu, brak jest podstaw do pomniejszenia podstawy o tę wartość budowli. Wobec uporczywego uchylania się przez podatnika od udostępnienia danych, którymi on tylko dysponuje, zasadnie organ posłużył się danymi z roku poprzedzającego. Ponadto, to biegły a nie podatnik decyduje jakie dane są mu niezbędne do wydania opinii.

W świetle powyższego całkowicie bezzasadny jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., co miałoby polegać na niewłaściwym ustaleniu podstawy opodatkowania. Oderwane od realiów tej sprawy jest twierdzenie autora skargi, że organ podatkowy nie ustalił wartości spornych linii kablowych. Poza ogólnikowymi zarzutami, że należało ustalić stan faktyczny, gdyż nie można go było oprzeć o dane zawarte w deklaracji podatkowej za 2007 r., strona skarżąca nie przedstawiła dowodów, z których wynikałoby, iż wartość linii kablowych w kanalizacji kablowej w 2008 r. była inna niż kwota wynikająca z deklaracji za 2007 r.

Zgodnie z art. 180 § 1 O.p. jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Natomiast art. 181 O.p. stanowi, że dowodami w postępowaniu podatkowym mogą być

w szczególności księgi podatkowe, deklaracje złożone przez stronę, zeznania świadków, opinie biegłych, materiały i informacje zebrane w wyniku oględzin, informacje podatkowe oraz inne dokumenty zgromadzone w toku czynności sprawdzających lub kontroli podatkowej, z zastrzeżeniem art. 284a § 3, art. 284b § 3 i art. 288 § 2, oraz materiały zgromadzone w toku postępowania karnego albo postępowania w sprawach

o przestępstwa skarbowe lub wykroczenia skarbowe. Organ podatkowy mógł zatem,

w ramach postępowania podatkowego w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2008r., oprzeć się na danych wskazanych w deklaracji za rok 2007 oraz porównać je

z kwotą wskazaną w deklaracji sporządzonej w dniu [...] r., skoro podatnik nie udostępnił innych dowodów.

Sąd zauważa, że wyroki NSA, na które powołała się strona skarżąca (np.

w sprawach II FSK 482/09, II FSK 1582/09, II FSK 1584/09, II FSK 1581/09) zapadły

w stanie faktycznym, w którym organ nie prowadził postępowania w takim zakresie jak w przedmiotowej sprawie i nie powołał biegłego. Na marginesie zauważyć należy, że niniejsze rozstrzygniecie jest kontynuacją linii orzeczniczej tut. Sądu - wyrok z 20 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Bd 733/11; wyrok z 6 marca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 1107/11; wyrok z 12 czerwca 2012 r., sygn. akt I SA/Bd 366/12

Końcowo należy odnieść się do postanowienia z dnia [...] r. oddalającego wniosek o zawieszenie postępowania. W pierwszym rzędzie należy wyjaśnić, że fakt złożenia do Trybunału Konstytucyjnego kilku skarg konstytucyjnych, jak też skierowanie do tego Trybunału przez inny sąd administracyjny pytania prawnego w sprawie zgodności przepisów u.p.o.l. z Konstytucją RP, nie stanowi dostatecznego uzasadnienia do zawieszenia postępowania sądowego w niniejszej sprawie w trybie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. W myśl tej regulacji prawnej Sąd może zawiesić postępowanie

z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Jak wskazał NSA, rozstrzygnięcie określonego zagadnienia przez inny sąd lub Trybunał musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej (zob. wydane w podobnej sprawie postanowienie NSA z 20 kwietnia 2010 r., sygn. II FZ 569/09, opubl. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zdaniem tut. Sądu, rozstrzygnięcie niniejszej sprawy nie jest bezpośrednio zależne od wyników wskazanych przez Spółkę postępowań prowadzonych przed Trybunałem Konstytucyjnym. Do czasu ewentualnego stwierdzenia przez Trybunał niezgodności przepisów u.p.o.l., mogą one stanowić dla organów podatkowych podstawę do wydawania decyzji administracyjnych, a dla Sądu wzorzec kontroli legalności tych decyzji. Gdyby natomiast w przyszłości Trybunał stwierdził niekonstytucyjność zastosowanych w tej sprawie przepisów prawa materialnego, Spółka będzie miała możliwość wystąpienia o wznowienie postępowania (art. 240 § 1 pkt 8 O.p.). Tym samym interes prawny Spółki pozostaje zabezpieczony, co pozwoliło na rozpoznanie tej sprawy bez zbędnej zwłoki, do czego Sąd jest zobowiązany na podstawie art. 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd oddalił skargę, o czym orzekł na podstawie

art. 151 u.p.p.s.a.

H. Adamczewska-Wasilewicz T. Liwacz J. Bortkiewicz