Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 1225/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2015-01-08 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 61 pkt 1,  art. 66 ustawy z dnia 7 lipca 1997 r -Prawo budowlane
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jarosław Wichrowski Sędziowie: sędzia WSA Grzegorz Saniewski (spr.) sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant sekretarz sądowy Kamila Wesołowska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 stycznia 2015 r. sprawy ze skargi K. T., C. T. na decyzję [...] W IN. B w B. z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...] (zwany dalej "Inspektorem Powiatowym"), działając na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 4, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity w Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm., zwanej dalej "Prawem budowlanym") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r. poz. 267, zwanej w skrócie "k.p.a."), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej budynku frontowego mieszkalno - usługowego wraz z przylegającymi do niego obiektami dwóch oficyn usytuowanych na terenie nieruchomości położonej na działkach nr ew. 86/3 i 86/4 obr. 97 przy[...], powodujących swym wyglądem oszpecenie otoczenia, nakazał skarżącym: K. T. i Cz. T. - właścicielom ww. budynku wraz z przylegającymi do niego obiektami dwóch oficyn, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, tj:

̶ wypełnienie miejscowych spękań i ubytków tynku w ścianie budynku frontowego mieszkalno-usługowego usytuowanego przy ul. [...] (w szczególności przy styku z sąsiednim budynkiem przy ul. [...] oraz w okolicy otworów okiennych,

̶ naprawę uszkodzonych gzymsów oraz ozdobnych nadproży na wysokości pierwszego i drugiego piętra budynku frontowego mieszkalno-usługowego,

̶ wypełnienie spękań i ubytków tynku w ścianach budynków dwóch oficyn przylegających do budynku frontowego od strony[...],

̶ pomalowanie elewacji budynku frontowego mieszkalno - usługowego od strony ul. Długiej oraz wszystkich elewacji dwóch budynków oficyn przylegających do budynku frontowego od strony [...] (po uzgodnieniu kolorystyki z Miejskim Konserwatorem Zabytków),

w terminie do 30 czerwca 2015 r.

W uzasadnieniu decyzji Inspektor Powiatowy podniósł, iż podczas kontroli przeprowadzonej w dniu 17 września 2013 r. stwierdzono znaczne uszkodzenia elewacji budynku - ubytek tynku w elewacji budynku frontowego od strony ul. [...], szczególnie widoczny przy styku z sąsiednim budynkiem przy ul [...]oraz w okolicy otworów okiennych, a także uszkodzenia gzymsów częściowo pozbawionych cegieł oraz tynków. Elewacja budynku frontowego jest silnie zabrudzona, spłowiałe i odbarwione zewnętrzne powłoki malarskie wymagają naprawy. Elewacje przylegających do budynku frontowego obiektów dwóch oficyn prawie w całości pozbawione są tynków. Wszystko to zdaniem organu sprawia, że budynek frontowy wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn usytuowany przy ul. Długiej 7 swym wyglądem oszpeca otoczenie i dysharmonizuje z budynkami sąsiadującymi, co potwierdza dokumentacja fotograficzna sporządzona dnia 3 października 2013 r. oraz późniejsza dokumentacja fotograficzna z dnia 28 stycznia 2014 r.

Ponadto wskazano, ze przedmiotowy budynek frontowy zlokalizowany jest w południowej części [...] Miasta na odcinku rozciągającym się równolegle do serca[...]. Ulica [...] to jedna z najważniejszych, pod względem historycznym, śródmiejskich ulic, natomiast budynki dwóch oficyn przylegające do budynku frontowego zlokalizowane są w południowej części[...], w okolicy[...], którą uznaje się za jeden z piękniejszych krajobrazowo zakątków [...] ze względu na liczne nabrzeża, szumiące jazy wodne oraz kaskady M.

Przedmiotowy budynek frontowy w ocenie Inspektora Powiatowego nie przystaje swoją estetyką do otaczającej go zabudowy, wręcz przeciwnie: wśród sąsiadujących, wyremontowanych budynków wyróżnia się niekorzystnie, ponieważ w sąsiedztwie budynku przy ul. [...] znajdują się odnowione kamienice, a budynki znajdujące się po przeciwnej stronie tj. przy ul.`, również zostały poddane rewitalizacji. Na ich tle budynek frontowy mieszkalno-usługowy położony przy ul. [...] uznać należy w przekonaniu organu za zaniedbany.

Jak wskazano, podobnie przedstawia się sytuacja od strony[...], gdzie budynki dwóch oficyn przylegających do budynku frontowego przy ul. [...] wyróżniają się niekorzystnie wśród pozostałej zabudowy ([...]), przy czym podkreślić należy, że kamienica przy ul. [...] znajduje się w granicach obszaru wpisanego do rejestru zabytków województwa [...] i w związku z tym obowiązuje ją bezwzględnie wysoki standard estetyczny.

W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy uznać zdaniem organu należy, iż ww. budynek frontowy wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn, swym wyglądem oszpeca otoczenie, w którym jest usytuowany.

Podkreślono również, że obowiązkiem spoczywającym na właścicielu jest utrzymywanie obiektu budowlanego nie tylko w należytym stanie technicznym, ale i estetycznym, co wynika z art. 61 pkt 1 w zw. z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego. Stan techniczny konstrukcji budynku frontowego wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, co zostało stwierdzone w punkcie VIII orzeczenia technicznego określającego stan techniczny budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], sporządzonego w marcu 2014 r., jednak uznać zdaniem organu I instancji należy, iż luźne tynki występujące na elewacji i balkonie budynku frontowego oraz elementy uszkodzonych gzymsów i nadproży okiennych (dokumentacja fotograficzna wykonana w dniach 3 października 2013 r., 28 stycznia 2014 r. i podczas kontroli w terenie w dniu 20 marca 2014 r.) świadczą o tym, że przedmiotowy budynek może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, co potwierdza m.in. zdarzenie, które miało miejsce w dniu 20 marca 2014 r. kiedy to Inspektorat otrzymał od pracownika Urzędu Miasta [...] zgłoszenie, w którym przekazano informację o zagrożeniu dla bezpieczeństwa przechodniów spowodowanym wypadnięciem szyby z okna budynku frontowego usytuowanego przy ul. [...].

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca K. T. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania; względnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W pierwszej kolejności odwołująca zwróciła uwagę, że na jej zlecenie w 2011 r. została przeprowadzona okresowa kontrola (pięcioletnia) budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ulicy[...], gdzie jednym z wniosków tej kontroli było ustalenie, że m.in. obiekt budowlany w zakresie objętym kontrolą okresową jest sprawny technicznie, ale obecnie nie nadaje się do użytkowania, a dalej polecono, aby właściciele budynku podjęli decyzję o przystąpieniu do kapitalnego remontu bądź przebudowy, przy czym przed podjęciem remontu przedmiotowego obiektu należy zlecić opracowanie stosownej dokumentacji technicznej.

Powyższe ustalenia mają w ocenie odwołującej to znaczenie dla niniejszej sprawy, że oceniając działania nakazane zaskarżoną decyzją (dot. głównie elewacji), należy uznać je za wysoce wątpliwe, a nawet pozbawione racjonalnego uzasadnienia, w kontekście uzasadnionej potrzeby przeprowadzenia kapitalnego remontu wszystkich obiektów posadowionych na nieruchomości przy ul. [...].

Strona zwróciła uwagę, że o ile istnieje konieczność przeprowadzenia kapitalnego remontu obiektów na nieruchomości przy ulicy[...], o tyle ich stan nie wymaga, aby istniała konieczność jego przeprowadzenia niezwłocznie, bowiem jak wynika z przeprowadzonych oględzin oraz zaświadczenia wydanego przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta[...], odwołująca zobowiązała się i wykonała nakazane przez nadzór budowlany czynności zmierzające do zabezpieczenia struktury tego budynku; m.in. dokonano dobicia odspajających elementów niebezpiecznych elewacji, którego dokonano również przy użyciu wysięgnika, jak również zabezpieczono otwory okienne zgodnie z zaleceniem Miejskiego Konserwatora Zabytków[...].

Skarżąca zwróciła uwagę, że w odpowiedzi na nakaz, współwłaściciele w 2014 r. zlecili przygotowanie osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane - ekspertyzę techniczną, określającą stan techniczny budynku frontowego wraz z przyległymi obiektami oficyn usytuowanych na terenie przedmiotowej nieruchomości. Treść tego opracowania technicznego potwierdza, że stan konstrukcji budynków nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, nie wykazują one dalszych osiadań, spowodowanych robotami rozbiórkowymi budynku przy ulicy [...] w 2004 r. Innymi słowy obiekty posadowione na nieruchomości przy ul. [...] w obecnym stanie rzeczy nie nadają się użytkowania, jednak ich stan techniczny, w szczególności stan elewacji po czynnościach zabezpieczających, nie wykazuje żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa przechodniów, czy obiektów sąsiednich. Obiekty zostały zabezpieczone w sposób nakazany przez organy kontrolujące i na chwilę obecną nie stwierdzono innych zagrożeń.

Powyższe okoliczności wskazują w ocenie odwołującej, że istnieje konieczność kompleksowego zagospodarowania nieruchomości przy ul. [...], jednak nakazane przez organ czynności są w zasadzie pozbawione ekonomicznego sensu, obiekty posadowione na ww. nieruchomości wymagają nie poprawy stanu estetycznego, ale kapitalnego remontu, w tym naprawy lub wymiany stropów, schodów, stropodachów i wykonania szeregu innych prac, wynikających z koncepcji zagospodarowania nieruchomości.

Zdaniem odwołującej nakazane czynności niosą za sobą konieczność poniesienia znacznych kosztów i nakładów, jednak ich racjonalność jest znikoma właśnie z uwagi na fakt potrzeby przeprowadzenia kapitalnego remontu.

Odwołująca oświadczyła, że nie ma możliwości sfinansowania poleconych czynności, szczególnie w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość nie przynosi żadnego dochodu, zwracając jednocześnie uwagę, że nakazane czynności w istocie nie przyniosą żadnego długofalowego efektu, albowiem - jak to już wcześniej wykazano - wszystkie obiekty prędzej czy później muszą zostać całkowicie albo wyremontowane, albo przebudowane, oczywiście przy zachowaniu zaleceń Miejskiego Konserwatora Zabytków w B.

Nadto zdaniem strony należy mieć na uwadze również fakt, że istnieją poważne trudności techniczne w wykonaniu nakazanych czynności ze względu m.in. na fakt całkowitego odcięcia mediów. Zdaniem odwołującej wykonanie tych czynności byłoby znacznie utrudnione, jeżeli nie niemożliwe z uwagi na fakt, że odwołująca się nie ma dostępu do własnego zaplecza, w tym wody, czy energii elektrycznej.

Odwołująca się oświadczyła również, że zleci opracowanie projektu modernizacji i przebudowy budynku frontowego oraz likwidacji zaplecza, niemniej jednak z uwagi na konieczność m.in. zachowania zaleceń Miejskiego Konserwatora Zabytków w B., a także wzięcia pod uwagę szeregu innych szczegółowych zaleceń, opracowanie projektu będzie wymagać dużego nakładu czasu, a na spodziewany efekt odwołująca się liczy najwcześniej na jesień br.

W świetle powyższych okoliczności, jak również deklaracji odwołującej się w sprawie opracowania projektu modernizacji i przebudowy budynku frontowego oraz likwidacji zaplecza, nie ma podstaw w jej ocenie, aby zaskarżona decyzja istniała w porządku prawnym, skoro odwołująca się planuje wykonać więcej, niż nakazuje mu zaskarżona decyzja, przygotowując kompleksowy plan zagospodarowania nieruchomości, zapewniając w ten sposób racjonalne wydatkowanie środków, to nie sposób utrzymać zasadności decyzji, której zakres dotyczy wyłącznie elewacji w obiektach całkowicie wyłączonych spod użytkowania, których stan techniczny nie pozwala na nic ponadto.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W ocenie organu odwoławczego zaskarżona decyzja oparta została na prawidłowej podstawie prawnej, w należycie ustalonym przez organ I instancji stanie faktycznym, a w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przywołano odpowiednie okoliczności, potwierdzające zasadność wydania ww. decyzji.

Organ odwoławczy wskazał, że przepisem pozwalającym organom nadzoru budowlanego zapewnić realizację powyższych obowiązków jest zapis zawarty w art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, którego treść określa przesłanki, kiedy organ nadzoru budowlanego jest zobligowany do wydania decyzji w celu nałożenia na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązku usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Organ odwoławczy podkreślił, że Inspektor Powiatowy uznał, że luźne tynki występujące na elewacji i balkonie budynku frontowego oraz elementy uszkodzonych gzymsów i nadproży okiennych mogą stanowić zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, zwracając szczególną uwagę na zgłoszenie z dnia 20 marca 2014 r. o zagrożeniu dla bezpieczeństwa przechodniów, spowodowanym wypadnięciem szyby z okna budynku frontowego przy ul. [...].

Ponadto, jak podkreślono, istotny wpływ na sprawę ma usytuowanie przedmiotowych budynków na obszarze [...], co wynika z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego Uchwałą Nr XXI/397/12 Rady Miasta [...] z dnia 25 stycznia 2012 r. (Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pomorskiego, poz.441 z dnia 2.03.2012 r.), przy czym obszar "[...]" objęty jest ochroną konserwatorską Miejskiego Konserwatora Zabytków w B. (wpisany do rejestru zabytków Województwa [...] pod nr: [...]r.).

Z przedmiotowych akt sprawy zdaniem organu II instancji wynika, że Inspektor Powiatowy dokonał w tym zakresie prawidłowych ustaleń, które zostały odzwierciedlone w uzasadnieniu faktycznym zaskarżonej decyzji. Również określony termin wykonania robót nie budzi wątpliwości i jest dla zobowiązanych możliwy do wykonania. Stwierdzony stan faktyczny przez organ nadzoru budowlanego I instancji oraz zebrana dokumentacja w tym fotograficzna potwierdza, że stan estetyczny obiektów narusza obowiązujące przepisy Prawa budowlanego (w tym art. 5 ust. 2, art. 61 pkt 1).

Odnosząc się do treści odwołania, wyjaśniono, że wskazanie skarżącej na brak racjonalności w nakazie poprawy jedynie stanu elewacji obiektów, w przypadku gdy wymagają one kapitalnego remontu, nie zwalnia organu nadzoru budowlanego od nałożenia takiego obowiązku na właścicieli. Z uwagi na to, że budynek jest wyłączony spod użytkowania i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia organ nie ma podstaw do nakazania wykonania robót budowlanych poprawiających stan techniczny obiektu. Jednakże zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 1 Prawa budowlanego, organ nakazuje usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości m.in. w przypadku, gdy obiekt powoduje swoim wyglądem oszpecenie otoczenia. Ponadto niezamieszkały obiekt należy przede wszystkim solidnie zabezpieczyć, pod kątem bezpieczeństwa przechodniów mogących się znajdować w pobliżu budynku.

Nadto organ odwoławczy wyjaśnił, że aspekty związane z finansową stroną utrzymania obiektu, a więc brak środków finansowych, a także fakt odcięcia od mediów, co utrudnia wykonanie nakazanych czynności, nie mogą uzasadniać odstąpienia strony od spełnienia obowiązku utrzymania obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, które są realizacją obowiązków wynikających z art. 61 pkt 1 Prawa budowlanego, a właściciele po przystąpieniu do usunięcia wskazanych nieprawidłowości, mogą ewentualnie wystąpić do organu wydającego decyzję o przedłużenie terminu wykonania obowiązku.

W skardze do sądu K. T. i Cz. T. wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dokonanie oceny prawnej przedmiotowej sprawy i zawarcie w uzasadnieniu wyroku wskazań co do dalszego postępowania, które będą wiązać organ administracji.

Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

̶ nie rozpoznaniu istoty sprawy,

̶ niewyczerpującym zebraniu materiału dowodowego w sprawie,

̶ orzekaniu na podstawie niewyczerpująco zebranego materiału dowodowego,

̶ przekroczeniu granic swobodnej oceny dowodów i dokonywaniu ustaleń sprzecznych z treścią zgromadzonego materiału dowodowego.

Zdaniem skarżących ocena estetyki obiektu, która legła u podstaw wydania zaskarżonej decyzji, całkowicie pomija obiektywny stan budynków i szereg faktów, które mają w sprawie istotne znaczenie. I tak, została całkowicie pominięta kwestia przeprowadzonej w 2011 r. okresowej kontroli budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...], z której wynika m.in., że: obiekt budowlany w zakresie objętym kontrolą okresową jest sprawny technicznie, ale obecnie nie nadaje się do użytkowania oraz w której wskazano, że właściciele budynku powinni podjąć decyzję o przystąpieniu do kapitalnego remontu bądź przebudowy, przy czym przed podjęciem remontu przedmiotowego obiektu, należy zlecić opracowanie stosownej dokumentacji technicznej. A zatem oceniając każdą decyzję administracyjną pod kątem racjonalności, zdaniem skarżących należy wskazać, że nakazane zaskarżoną decyzją działania (dot. głównie elewacji), należy uznać za wysoce wątpliwe w kontekście uzasadnionej potrzeby przeprowadzenia kapitalnego remontu wszystkich obiektów posadowionych na nieruchomości przy ul. [...].

Zdaniem skarżących organy nadzoru budowlanego I i II instancji całkowicie zlekceważyły fakt, że o ile istnieje konieczność przeprowadzenia kapitalnego remontu obiektów posadowionych na nieruchomości przy ul. [...], o tyle ich stan nie wymaga, aby istniała konieczność jego przeprowadzenia niezwłocznie. Za bezsporne należy uznać dotychczasowe działania skarżących, którzy w poprzednich latach wykonali nakazane przez nadzór budowlany czynności zmierzające do zabezpieczenia struktury rzeczonego budynku.

Organy nadzoru budowlanego I i II instancji pominęły zdaniem skarżących fakt, że w 2014 r. zlecili oni przygotowanie osobie posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane ekspertyzę techniczną, określającą stan techniczny budynku frontowego wraz z przyległymi obiektami oficyn usytuowanych na terenie przedmiotowej nieruchomości, a treść tego opracowania technicznego potwierdziła, że stan konstrukcji budynków nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia; nie wykazują one dalszych osiadań, spowodowanych robotami rozbiórkowymi budynku przy ul. [...] w 2004 r.

Wskazano wobec tego, że obiekty posadowione na nieruchomości przy ul. [...] w obecnym stanie rzeczy nie nadają się użytkowania, jednak ich stan techniczny, w szczególności stan elewacji po czynnościach zabezpieczających, nie wykazuje żadnego zagrożenia dla bezpieczeństwa przechodniów czy obiektów sąsiednich. Obiekty zostały zabezpieczone w sposób nakazany przez organy kontrolujące i na chwilę obecną nie stwierdzono innych zagrożeń.

Powyższe okoliczności w przekonaniu skarżących wskazują zatem, że istnieje konieczność kompleksowego zagospodarowania nieruchomości przy ul. [...], czego organy nadzoru budowlanego I i II instancji w ogóle nie biorą pod uwagę, koncentrując się na subiektywnym odczuciu estetyki budynków. Jeżeli istniejące obiekty posadowione na wspomnianej wyżej nieruchomości wymagają kapitalnego remontu, w tym naprawy lub wymiany stropów, schodów, stropodachów i wykonania szeregu innych prac, wynikających koncepcji zagospodarowania nieruchomości, to jedynie poprawa stanu estetycznego tych budynków zdaniem stron skarżących w ogóle nie rozwiązuje problemu, narażając ich na całkowicie niepotrzebne koszty.

Organy nadzoru budowlanego I i II instancji, koncentrując się na subiektywnej kwestii estetyki budynków, nie przeprowadzając w tym zakresie żadnego obiektywnego dowodu, zdają się w ocenie skarżących nie dostrzegać, że konieczność poniesienia znacznych kosztów i nakładów na ten cel jest całkowicie nieracjonalna, właśnie z uwagi na fakt potrzeby przeprowadzenia kapitalnego remontu. Ponadto obecnie budynek nie z jest zagospodarowany i odcięto media. Skarżący nie mają możliwości sfinansowania poleconych czynności, szczególnie w sytuacji, gdy przedmiotowa nieruchomość nie przynosi żadnego dochodu.

Skarżący oświadczyli również, że zlecili opracowanie projektu modernizacji i przebudowy budynku frontowego oraz likwidacji zaplecza, niemniej jednak z uwagi na konieczność m.in. zachowania zaleceń Miejskiego Konserwatora Zabytków w[...], a także wzięcia pod uwagę szeregu innych szczegółowych zaleceń, opracowanie projektu będzie wymagać dużego nakładu czasu, a na spodziewany efekt strony liczą najwcześniej na jesień br.

W związku z powyższym skarżący stwierdzili, że we wskazanym zakresie odnoszącym się do podstawy faktycznej zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, ustalenia które ją stanowiły, nie mogły być uznane za wyczerpujące, spójne, jasne, wnikliwie rozpatrzone, tym samym za takie, które można byłoby uznać za prawidłowe i korespondujące z zasadą prawdy obiektywnej.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W świetle art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrolę tę sprawują stosując jedynie kryterium legalności, a więc zgodności z prawem zaskarżonych aktów. Nie kierują się zasadami słuszności, czy sprawiedliwości społecznej. Oznacza to, iż tylko ustalenie, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd zważył, że organy prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Na wstępie rozważań zaznaczyć należy, że ustawa - Prawo budowlane normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy, utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów administracji publicznej w tych dziedzinach. Utrzymanie obiektów budowlanego precyzyjnie opisane zostało w rozdziale 6 ustawy, w którym art. 61 stanowi, iż właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tj. w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7 (art. 5). Ww. przepis nakłada z mocy prawa określone w nim obowiązki na właściciela lub zarządcę obiektu. Natomiast art. 66 Prawa budowlanego przewiduje, że w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany

1) może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo

2) jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia lub środowisku, albo

3) jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo

4) powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia

- właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku.

Organ nadzoru budowlanego ma zatem możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w powołanym wyżej art. 61, przy czym problemy związane z estetyką obiektu nie mają charakteru znormalizowanego i zobiektywizowanego. Podlegają one ocenie organu w każdym indywidualnym przypadku. W razie zaś stwierdzenia, iż istotnie estetyka budynku odbiega od obowiązujących w ocenie organu standardów i powoduje oszpecenie otoczenia organ ten władny jest w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego nałożyć decyzją na właściciela lub zarządcę obowiązek usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Przez należyty stan estetyczny obiektu budowlanego należy rozumieć utrzymanie w dobrym stanie elewacji i wyglądu obiektu oraz innych jego elementów, jak też zapewnienie harmonii pomiędzy wyglądem obiektu a otoczeniem naturalnym i stworzonym przez człowieka (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 czerwca 2002 r. sygn. akt II SA/Rz 77/02, publ. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych dostępnej poprzez stronę internetową http://orzeczenia.nsa.gov.pl/ oraz w Systemie Informacji Prawnej LEX pod nr 533380).

Należy przy tym zauważyć, że zarówno określona w pkt 1 ustępu 1 art. 66 Prawa budowlanego okoliczność wystąpienia zagrożenia życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska jak też wskazana w pkt 4 tego przepisu okoliczność, iż obiekt budowlany "powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia" - są odrębnymi, samodzielnymi przesłankami wydania decyzji przewidzianej końcowej części art. 66 ust. 1. Tak więc zaistnienie choćby jednej z tych okoliczności np. wystąpienie wyłącznie oszpecenia otoczenia, bez zaistnienia innych okoliczności wskazanych w pkt 1 – 4 przepisu, upoważnia organ do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości.

Przenosząc wyżej wskazane uregulowania prawa materialnego na grunt badanej sprawy zauważyć należy, że zaszły ustawowe przesłanki uprawniające, a nawet obligujące, organy nadzoru budowlanego do władczej interwencji objawiającej się wydaniem zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Prawidłowo przeprowadzone przez Inspektora Powiatowego czynności dowodowe pozwoliły na ustalenie stanu elewacji budynku frontowego mieszkalno-usługowego od strony ul. [...] oraz wszystkich elewacji dwóch budynków oficyn przylegających do budynku frontowego od strony[...]. Stwierdzono znaczne uszkodzenia elewacji budynku - ubytek tynku w elewacji budynku frontowego od strony ul. [...], szczególnie widoczny przy styku z sąsiednim budynkiem przy ul. [...] oraz w okolicy otworów okiennych, a także uszkodzenia gzymsów częściowo pozbawionych cegieł oraz tynków. Stwierdzono silne zabrudzenie elewacji budynku frontowego; spłowiałe i odbarwione zewnętrzne powłoki malarskie, które wymagają naprawy. Stwierdzono również, że elewacje przylegających do budynku frontowego obiektów dwóch oficyn prawie w całości pozbawione są tynków. Ustalenia te, które udokumentowano także poprzez fotografie, w istocie nie są kwestionowane przez skarżących. Organ z zachowaniem przepisów udokumentował także stan otoczenia budynku tj. odnowione, estetyczne budynki sąsiadujące z budynkami skarżących.

Słuszne jest zatem stanowisko orzekających w sprawie organów nadzoru budowlanego, iż budynek frontowy wraz z przylegającymi do niego budynkami dwóch oficyn usytuowany przy ul. [...] swym wyglądem oszpeca otoczenie i dysharmonizuje z budynkami sąsiadującymi. Wśród sąsiadujących, wyremontowanych budynków wyróżnia się niekorzystnie, ponieważ w sąsiedztwie budynku przy ul [...]tj. przy ul. [...] znajdują się odnowione kamienice, a budynki znajdujące się po przeciwnej stronie tj. przy ul. [...], również zostały poddane rewitalizacji. Na ich tle budynek frontowy mieszkalno-usługowy położony przy ul. [...] uznać należy za zaniedbany, oszpecający otoczenie. Podobnie przedstawia się sytuacja od strony[...], gdzie budynki dwóch oficyn przylegających do budynku frontowego przy ul. [...] wyróżniają się niekorzystnie wśród pozostałej zabudowy ([...]).

W toku całego postępowania administracyjnego skarżący nie negowali stwierdzonych znacznych uszkodzeń elewacji budynku, uszkodzeń gzymsów częściowo pozbawionych cegieł oraz tynków. Nie kwestionowali także udokumentowanego przez organ zdarzenia – wypadnięcia szyby z okna budynku frontowego. Organy z kolei nie kwestionowały twierdzeń skarżących wynikających z przedstawionych przez nich dokumentów (ekspertyz technicznych), jednakże słusznie zwróciły uwagę, iż ekspertyzy te wskazują na dobry stan techniczny konstrukcji budynku. Dobry stan konstrukcji budynku nie wyklucza stwierdzenia możliwości istnienia zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzi poprzez nieodpowiedni stan elewacji budynku (tynków, okien itp.). Należy przy tym podkreślić, że przesłanką do działania organu w postaci nakazu przeprowadzenia prac w celu zapewnienia odpowiedniego zabezpieczenia nieużytkowanego budynku jest, zgodnie z art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, stwierdzenie że obiekt "może zagrażać" życiu lub zdrowiu ludzi, a więc istnienie samego realnego "zagrożenia" życiu lub zdrowiu ludzi. Organ nie musi – i nie powinien – czekać z interwencją, aż znajdująca się w nieodpowiednim stanie technicznym elewacja budynku zacznie faktycznie "sypać się" na głowę przechodzącym przy budynku osobom, co jest o tyle prawdopodobne, że jak wynika z dokumentacji fotograficznej budynek frontowy bezpośrednio sąsiaduje z chodnikiem, nie jest od niego w żaden sposób oddzielony np. trawnikiem.

W kontekście niewątpliwego stanu technicznego budynku nie sposób nie przyjąć, że służby nadzoru budowlanego zobligowane były do wszczęcia w sprawie postępowania i wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 27 października 2010r. (sygn. akt II SA/Bd 893/10) ,,Przepis art. 66 ust. 1 pkt 1 i 3 Prawa budowlanego stanowi nie tylko upoważnienie dla organu nadzoru budowlanego do wydania stosownej decyzji, lecz wręcz statuuje obowiązek wydania stosownej decyzji przez powołany do tego organ, a zaniechanie wydania takiej decyzji stanowiłoby naruszenie prawa" - (LEX nr 752233)

Odnosząc się do podnoszonego zarzutu nieuwzględnienia planowanego przez skarżących remontu i przebudowy budynku obejmującego elementy obiektu objęte rozstrzygnięciem, wskazać należy, że ten zarzut pozostaje bez wpływu na poprawność zaskarżonych rozstrzygnięć.

W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, iż pomimo tego, że przepis art. 66 Prawa budowlanego stanowi materialnoprawną podstawę wydania decyzji, to jednak nie określa precyzyjnie jej treści. Należy przyjąć, iż będzie ona każdorazowo zależała od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości, przy czym granicę będzie tu wyznaczać wykładnia celowościowa art. 66 Prawa budowlanego, który ma za zadanie zapewnić odpowiedni stan techniczny i estetyczny obiektu budowlanego, (por wyroki z dnia 16 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Gd 946/10 - LEX nr 1098906 oraz z dnia 14 lutego 2006 r. sygn. akt II SA/Bk 856/05 - LEX nr 308209). Tak więc rolą organu administracyjnego jest wydanie nakazu, który ma służyć doprowadzeniem obiektu do takiego stanu, który można uznać za zgodny z prawem. Nie jest więc rolą organu decyzyjnego działającego w trybie przepisów prawa materialnego dotyczących utrzymania obiektów budowlanych badanie planów właściciela obiektu względem jego dalszej modernizacji, czy przebudowy, lecz nakaz musi być nakierowany na osiągnięcie przez ten obiekt, przy uwzględnieniu jego dotychczasowej formy użytkowania, stanu zgodności z prawem – w przedmiotowym przypadku stanu "niezagrażania" życiu lub zdrowiu ludzi oraz stanu "nieoszpecenia otoczenia".

O ile wolą właściciela budynku jest jego przebudowa, czy remont, powinien podejmować w tym kierunku właściwe działania polegające na sporządzaniu projektów, uzyskiwaniu pozwoleń oraz prowadzeniu robót. Organ natomiast podejmuje działania mające na celu zapewnienie estetycznego stanu obiektu budowlanego oraz bezpieczeństwa ludzi. Obiekt co prawda jest wyłączony spod użytkowania i nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, dlatego organ nie miał podstaw do nakazania wykonania robót budowlanych poprawiających stan techniczny obiektu w zakresie jego konstrukcji, jednakże zgodnie z brzmieniem art. 66 ust. 1 pkt 1 i 4 Prawa budowlanego, koniecznym okazało się nakazanie usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości wobec powodowania swoim wyglądem, oszpecenia otoczenia, a także zagrożenia dla zdrowia i życia ludzi przebywających w otoczeniu budynku.

W tym względzie organ nadzoru budowlanego nie może kierować się okolicznościami przyszłymi i niepewnymi. Skoro w realiach niniejszej sprawy zaniechano działań polegających na utrzymaniu substancji obiektu w należytym stanie technicznym i estetycznym, co zapewne wiąże się z ponoszeniem nakładów finansowych na ten cel, trudno oczekiwać, aby nieodpowiedni stan obiektu pozostał bez interwencji służb nadzoru budowlanego tylko z tego powodu, że właściciel zamierza go przebudować/wyremontować. Wiadomym jest przecież, że takie zamierzenie inwestycyjne wiąże się nie tylko ze znacznymi nakładami finansowymi, ale też musi być poprzedzone stosownymi decyzjami, sporządzeniem projektu, a nawet uzgodnieniami i opiniami innych organów, bo jak wiadomo obiekt znajduje się w strefie ochronnej podległej konserwatorowi zabytków. Z reguły wszystkie te czynności związane są ze znacznym upływem czasu, a stan obiektu nie pozwalał na zwłokę. Oczywistym jest, że to właściciel, a nie organy decydują o jego przeznaczeniu, czy użytkowaniu, w sytuacji jednak gdy nie są realizowane wynikające z przepisów prawa obowiązki, to organ jest zobligowany, pomijając nie przybierające realnych kształtów zamierzenia właścicieli obiektu budowlanego, władczo wkroczyć, nakazując wykonanie niezbędnych czynności.

Reasumując rozważania należy podkreślić, że organy obu instancji w sposób prawidłowy zebrały i rozpatrzyły cały konieczny do rozstrzygnięcia sprawy materiał dowodowy, prawidłowo też przeprowadziły postępowanie administracyjne, zgodnie z dyspozycjami zawartymi w art. 7 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., wskazując właściwą podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Także określenie przez organ termin wykonania nakazanych prac (do 30 czerwca 2015 r. tj. ponad 9 miesięcy od wydania decyzji ostatecznej), biorąc pod uwagę ograniczony ich zakres, należy uznać za pozostający w zgodzie z prawem.

W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, wobec czego, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.