Wyrok NSA, sygn. akt GSK 776/04
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2004-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6300 Weryfikacja zgłoszeń celnych co do wartości celnej towaru, pochodzenia, klasyfikacji taryfowej; wymiar należności celny
Hasła tematyczne: Celne postępowanie
Celne prawo
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 184
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Teza: 1. Doradca podatkowy może reprezentować klienta przed organami celnymi. Jeżeli jednak sprawa trafi do sądu, musi go zastąpić radca prawny lub adwokat.

2. Ustawodawca uznając celowość dopuszczenia doradcy podatkowego do czynności w postępowaniu administracyjnym przed organem celnym, dokonał stosownej nowelizacji art. 253 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./, dodając przepisem art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny /Dz.U. nr 120 poz. 1122/, który wszedł w życie z dniem 10.08.2003 r. - do osób uprawnionych do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego - doradcę podatkowego.

Okoliczność, że wyżej wymienione organy administracji celnej od dnia 1.09.2003 r. otrzymały również status organów podatkowych w niczym nie zmienia uprawnień doradców podatkowych i nie rozszerza uprawnień doradców podatkowych na czynności z zakresu prawa celnego.

TEZY

1. Doradca podatkowy może reprezentować klienta przed organami celnymi. Jeżeli jednak sprawa trafi do sądu, musi go zastąpić radca prawny lub adwokat.

2. Ustawodawca uznając celowość dopuszczenia doradcy podatkowego do czynności w postępowaniu administracyjnym przed organem celnym, dokonał stosownej nowelizacji art. 253 par. 2 pkt 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. - Kodeks celny /Dz.U. 2001 nr 75 poz. 802 ze zm./, dodając przepisem art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 23 kwietnia 2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny /Dz.U. nr 120 poz. 1122/, który wszedł w życie z dniem 10.08.2003 r. - do osób uprawnionych do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego - doradcę podatkowego.

Okoliczność, że wyżej wymienione organy administracji celnej od dnia 1.09.2003 r. otrzymały również status organów podatkowych w niczym nie zmienia uprawnień doradców podatkowych i nie rozszerza uprawnień doradców podatkowych na czynności z zakresu prawa celnego.


SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Halina Wojtachnio, Sędziowie NSA - Jacek Chlebny, - Hanna Szafrańska-Falkiewicz (spr.), Protokolant - Justyna Chindelewicz, po rozpoznaniu w dniu 17 sierpnia 2004 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Auto Handel [...] M. i A. S. Spółki jawnej w Chojnicach od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 marca 2004 r. sygn. akt 3 I SA/Gd 1467/03 w sprawie ze skargi Auto Handel [...] M. i A. S. Spółki jawnej w Chojnicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 28 listopada 2003 r. Nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru - oddala skargę kasacyjną -


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 marca 2004 r. sygn. 3 I SA/Gd 1467/03 odrzucił skargę Auto Handel [...] M. i A. S. Spółki jawnej w Chojnicach na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 28.11.2003 r. nr [...] w przedmiocie określenia wartości celnej towaru.

U podstaw tego rozstrzygnięcia legły następujące ustalenia.

Strona skarżąca M. i A. S. – Auto Handel [...]Spółka jawna w Chojnicach dnia 25.09.2003 r. udzieliła pełnomocnictwa doradcy podatkowemu do reprezentowania jej przed organami celnymi i podatkowymi oraz Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawach objętych zgłoszeniem celnym z dnia 08.09.2003 r. [...]. Na podstawie tego pełnomocnictwa doradca podatkowy wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Gdyni z dnia 28.11.2003 r.

Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12.12.2003 r. skarżąca Spółka jawna została wezwana do uzupełnienia braków formalnych skargi, tj. do podpisania skargi w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. W zakreślonym terminie strona skarżąca nie podpisała skargi, zatem nie uzupełniła braku formalnego.

Sąd stwierdził, iż zgodnie z art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86) doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu z zakresu sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.

Definicję pojęcia obowiązku podatkowego zawiera art. 4 § 1 i 2 ustawy z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.). Obowiązkiem podatkowym jest nieskonkretyzowana powinność poniesienia przymusowego świadczenia pieniężnego w związku z zaistnieniem zdarzenia określonego w ustawie. Zakres podmiotowy obowiązku podatkowego, przedmiot opodatkowania, moment powstania obowiązku podatkowego oraz stawki podatkowe określają ustawy podatkowe. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 1 Ordynacji podatkowej ilekroć w ustawie jest mowa o ustawach podatkowych – rozumie się przez to ustawy regulujące prawa i obowiązki organów podatkowych i podatników, płatników i inkasentów, a także ich następców prawnych oraz osób trzecich.

Przy takiej konstrukcji pojęcia obowiązku podatkowego, nie sposób objąć jego zakresem obowiązku uiszczenia należności celnych, których definicję zawiera art. 3 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. Nr 23, poz. 117 ze zm.).

Powyższych konstrukcji nie zmienia nowe brzmienie art. 253 § 2 pkt 1 Kodeksu celnego wprowadzone w życie ustawą o zmianie ustawy Kodeks celny oraz o zmianie ustawy o służbie celnej z dniem 10.08.2003 r.

Zgodnie z art. 35 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) pełnomocnikiem strony może być adwokat lub radca prawny (...), a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne.

Przepisami szczególnymi są wskazane wyżej przepisy ustawy z 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym i Ordynacja podatkowa, które to przepisy nie uprawniają doradcy podatkowego do reprezentowania strony przed Naczelnym Sądem Administracyjnym i Wojewódzkim Sądem Administracyjnym.

Konsekwencją uznania braku należytej reprezentacji strony skarżącej i nieusunięcia tego braku w wyznaczonym terminie jest odrzucenie skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).

Auto Handel [...] – M. i A. S. – Sp.j. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22.03.2004 r. sygn. 3 I SA/Gd 1467/03 – zarzucając rażące naruszenie art. 41 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym przez jego błędną wykładnię i niedopuszczenie do sprawy w roli pełnomocnika strony doradcy podatkowego, wnosząc o uchylenie skarżonego postanowienia w całości i zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że strona przeciwna w przedmiotowej sprawie występowała w podwójnej roli – organu celnego oraz organu podatkowego (w związku ze zmianą przepisów od 01.09.2003 r. organ celny nie jest już tylko płatnikiem podatków od importu, ale jest w tym zakresie organem podatkowym i może – co uczynił w niniejszej sprawie – wydawać w tym zakresie decyzje podatkowe i taka właśnie decyzja jest przedmiotem skargi).

Przedmiotem rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej decyzji było określenie:

1) wartości celnej towaru na kwotę 13.623,47 EUR,

2) kwoty wynikającej z długu celnego (cło) w wysokości 0,00 PLN,

3) kwoty podatku od towarów i usług w wysokości 1.304,10 PLN.

Przyjęty przez Sąd pogląd jakoby określenie w decyzji podatkowej kwoty podatku od towarów i usług od importowanego towaru nie było sprawą dotyczącą obowiązku podatkowego jest sprzeczne z obowiązującym prawem, wywodząc, iż sprawy, w których przed sądem mają zastosowanie odpowiednie przepisy Ordynacji podatkowej, do których zalicza się również sprawy celne (art. 262 Kodeksu celnego) ustawodawca określił w ustawie o Naczelnym Sądzie Administracyjnym jako sprawy z zakresu prawa podatkowego, zatem sprawa niniejsza jest sprawą z zakresu prawa podatkowego, co w konsekwencji prowadzi do wniosku, iż stronę w tej sprawie może reprezentować doradca podatkowy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga nie jest zasadna.

Wprawdzie w skardze kasacyjnej wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 176 u.p.s.a. nie przytoczono podstawy kasacyjnej, jednakże treść powołanego przepisu, którego naruszenie zarzucono Wojewódzkiemu Sądowi wskazuje, że jest to podstawa określona w art. 174 pkt 2 u.p.s.a.

Stosownie do treści art. 35 § 1 u.p.s.a. pełnomocnikiem strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym może być adwokat lub radca prawny (...), a także inne osoby, jeżeli przewidują to przepisy szczególne. Do przepisów szczególnych należy art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.). W myśl tego przepisu doradca podatkowy uprawniony jest do występowania w charakterze pełnomocnika w postępowaniu w zakresie sądowej kontroli decyzji administracyjnych w sprawach dotyczących obowiązków podatkowych.

W ustawie z dnia 27.06.2003 r. o utworzeniu Wojewódzkich Kolegiów Skarbowych oraz zmianie niektórych ustaw (...) (Dz.U. Nr 37, poz. 1302), która weszła w życie z dniem 01.09.2003 r. w art. 20 znowelizowano ustawę z dnia 29.08.1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 ze zm.), stanowiąc m.in., że naczelnik urzędu celnego i dyrektor izby celnej są organem podatkowym, stosownie do swej właściwości (art. 13 § 1 pkt 1 i 2 Ordynacji podatkowej), jednak z przepisów tych nie wynika, że sprawy z zakresu prawa celnego należy zakwalifikować jako dotyczące obowiązków podatkowych.

W ustawie z dnia 05.07.1996 r. o doradztwie podatkowym (Dz.U. z 2002 r. Nr 9, poz. 86 ze zm.) w przepisie art. 2 ust. 1 wskazano co obejmują czynności doradztwa podatkowego. Wśród tych czynności nie występują sprawy z zakresu prawa celnego. Nie czyni tego również przepis art. 41 ust. 1 i 2 tej ustawy.

Ustawodawca uznając celowość dopuszczenia doradcy podatkowego do czynności w postępowaniu administracyjnym przed organem celnym, dokonał stosownej nowelizacji art. 253 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 09.01.1997 r. Kodeks celny (Dz.U. z 2001 r. Nr 75, poz. 802 ze zm.), dodając przepisem art. 1 pkt 62 ustawy z dnia 23.04.2003 r. o zmianie ustawy Kodeks celny (Dz.U. Nr 120, poz. 1122), który wszedł w życie z dniem 10.08.2003 r. – do osób uprawnionych do działania w charakterze przedstawiciela bezpośredniego – doradcę podatkowego.

Okoliczność, że wyżej wymienione organy administracji celnej od dnia 01.09.2003 r. otrzymały również status organów podatkowych w niczym nie zmienia uprawnień doradców podatkowych i nie rozszerza uprawnień doradców podatkowych na czynności z zakresu prawa celnego.

Uznając przeto, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny orzekając w myśl art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) – skargę kasacyjną oddalił.