Wyrok WSA w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 1575/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie
Data orzeczenia: 2017-04-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6320 Zasiłki celowe i okresowe
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 2 ust. 1, art. 39, art. 40, art. 8 ust. 3, ust. 4
journal: Dz.U. 2016 poz 930
law: Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Piotr Godlewski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk WSA Paweł Zaborniak /spr./ Protokolant specjalista Anna Mazurek - Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego na pokrycie kosztów leczenia -skargę oddala-


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi M.M. jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, dalej "Kolegium", z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego wydana w następującym stanie sprawy.

Wójt Gminy [...] po rozpoznaniu wniosku M.M. z dnia 25 stycznia 2016 r. decyzją z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy finansowej z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia z uwagi na fakt, że osiągany przez niego miesięczny dochód wyniósł 1. 078, 21 zł netto przekraczając tym samym kryterium dochodowe uprawniające do przyznania wnioskowanego świadczenia wynoszące 634, 00 zł.

W odwołaniu od decyzji Wójta Gminy [...] M.M. wskazał, że decyzja jest dla niego krzywdząca. Organ I instancji nieprawidłowo obliczył jego dochód poprzez doliczenie dochodu z gospodarstwa rolnego w zmienionej wysokości, obowiązującej od stycznia 2016 roku w kwocie 321,21 zł miesięcznie i w związku z tym dopuścił się naruszenia art. 7, art. 9, art. 77 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. 2016 r. poz. 23 ze zm., dalej "k.p.a."). Odwołanie zostało wniesione zostało z uchybieniem terminu.

Postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Kolegium przywróciło M.M. termin do wniesienia odwołania, a następnie opisaną na wstępie decyzją działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r.

Kolegium wyjaśniło, że uprawnienia wynikające z przepisów ustawy z dnia z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 930 ze zm., dalej "u.p.s.") mają charakter subsydiarny, czyli uzupełniający własne środki, możliwości i uprawnienia osoby objętej systemem świadczeń z pomocy społecznej. W świetle art. 39 § 1 u.p.s. w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może być przyznany zasiłek celowy. Zasiłek celowy może być przyznany w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu. Wyznacznikami przyznania zasiłku celowego są: sytuacja materialna wnioskodawcy i cel, na który zasiłek jest przyznawany, oraz możliwości finansowe organu pomocy społecznej i potrzeby innych osób znajdujących się w zasięgu jego działania.

Z ustaleń organu I instancji wynika, że skarżący prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności z dnia 12 listopada 2015 r. ważnym do 30 listopada 2016 r., wraz ze wskazaniem stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Kolegium przeprowadziło dodatkowe postępowanie wyjaśniające ustalając, że wnioskodawca do dnia 31 grudnia 2015 r. posiadał gospodarstwo rolne o pow. 5,2182 ha fizycznych tj. 0,8373 ha przeliczeniowych, którego powierzchnia od dnia 1 stycznia 2016 r. uległa zmianie w wyniku modernizacji gruntów Obrębu [....] i wynosi 5,2203 ha fizycznych tj. 1,1153 ha przeliczeniowych. W oparciu o zgromadzony materiał dowodowy organ odwoławczy ustalił, iż na dochód M.M., obliczony zgodnie z wymogami art. 8 u.p.s., w miesiącu grudniu 2015 r. czyli w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku składają się: zasiłek stały w kwocie 604 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie 241,14 zł. Ten ostatnio ustalony został zgodnie z zasadami określonymi w art. 8 ust. 9 u.p.s. jako iloczyn ilości ha przeliczeniowych i kwoty dochodu z hektara przeliczeniowego ustalanej w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej (Dz. U. z 2015 r., poz. 1058) wynoszącą 288 zł. Dochód M.M. w miesiącu grudniu 2015 r. wyniósł zatem 998, 14 zł i przekroczył ustawowe kryterium dochodowe, które wynosi 634 zł dla osoby samotnie gospodarującej.

W styczniu 2016 r. doszło do zmiany wysokości dochodu skarżącego na skutek obniżenia wysokości pobieranego zasiłku stałego decyzją na kwotę 481 zł, niemniej jednak nie można tego dochodu potraktować jako dochodu utraconego. Utrata dochodu odnosi się bowiem do przypadków całkowitej utarty dochodu, a nie utraty dochodu w dotychczasowej wysokości pochodzącej z tego samego źródła. Nawet gdyby jednak przyjąć iż w styczniu 2016 r. M.M. osiągnął dochód w wysokości 955, 2 zł (dochód z gospodarstwa rolnego: 321, 20 zł, zasiłek pielęgnacyjny 153 zł, zasiłek stały 481 zł) również przekroczyłby on ustawowe kryterium dochodowe. W sprawie nie wystąpił także szczególny przypadek uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego pomimo przekroczenia przez stronę kryterium dochodowego, o którym mowa w art. 41 pkt 1 u.p.s. Przepis ten nie może prowadzić do sytuacji, w której wnioskodawca uczyni z pomocy społecznej swoje stałe źródło utrzymania. Interpretacja taka byłaby niedopuszczalna jako całkowicie sprzeczna z intencją ustawodawcy. Odwołujący się korzystający ze świadczeń z pomocy społecznej, nie może żądać zaspokojenia każdej jego potrzeby w satysfakcjonującym go zakresie albowiem pomoc celowa jest jedynie wsparciem i nie może być pojmowana jako stałe źródło dochodów. Tymczasem skarżący nie pracuje, nie podejmuje żadnych prac dorywczych i utrzymuje się głównie ze świadczeń pomocy społecznej. Decyzje w sprawie świadczeń z pomocy społecznej mają charakter uznaniowy, co oznacza że nawet w sytuacji spełnienia warunków przyznania świadczenia organ może wydać decyzję odmowną. Zasiłek celowy jest świadczeniem nieobowiązkowym i przy jego przyznawaniu organy muszą uwzględniać fakt, że w sytuacji posiadania ograniczonych środków finansowych na ten cel, środki te winny trafić do jak największej liczby osób potrzebujących.

W skardze na opisaną na wstępie decyzję M.M. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji. Wyjaśnił, że nie podejmuje zatrudnienia z uwagi na swój stan zdrowia, a ten stale się pogarsza. Skarżący posiada znaczny stopień niepełnosprawności, nie jest zdolny do samodzielnej egzystencji i wymaga pomocy osób drugich w zaspokajaniu codziennych potrzeb bytowych. Opiekę nad nim sprawuje brat. Dlatego twierdzenie, że może pracować i uchyla się od pracy jest w stosunku do krzywdzące i niesprawiedliwe.

Zarzucił organom pominięcie składanych przez niego w różnych pismach wyjaśnień, a przede wszystkim nieprawidłowe obliczenie wysokości jego dochodu. W myśl obowiązujących przepisów prawa, wprowadzonych zmianą do ustawy o pomocy społecznej od 11 maja 2013 roku w zakresie art. 8 ust. 6 (Dz. U. z 2013 r., poz. 509 ) do dochodu nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Organy doliczyły do jego dochodu dochód z gospodarstwa rolnego naruszając przywołane przepisy pomimo, że powierzchnia jego gospodarstwa wynosiła 0,8373 ha czyli poniżej 1 hektara przeliczeniowego. Faktyczny jego dochód w miesiącu grudniu 2015 r. wynosił 757 zł i składał się z zasiłku stałego w kwocie 604 zł i zasiłku pielęgnacyjnego w kwocie 153 zł przy zerowym dochodzie z gospodarstwa rolnego. Organ był władny uwzględnić zwiększoną powierzchnię jego gospodarstwa rolnego nie od stycznia 2016 r., ale dopiero od lutego 2016 r. w myśl zasady, zgodnie z którą w przypadku zwiększenia lub zmniejszenia dochodu mnącego wpływ na prawo do świadczeń z pomocy społecznej, należy zmianę uwzględnić. Skoro zmiana dochodu wystąpiła w styczniu, należało w lutym zmienić decyzję po myśli art. 106 ust. 5 u.p.s. Jako, że prawo nie działa wstecz, zmiany dochodu dokonuje się od miesiąca następującego po miesiącu, w którym zmiana dochodu nastąpiła. Nadmienił, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] stycznia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego nie doliczano do jego dochodu dochodu z gospodarstwa rolnego. W jego ocenie Kierownik OPS w [...] poświadczył nieprawdę, a jego działania są sprzeczne z prawem i opierają się na kłamstwie tylko po to, aby nie przyznać mu zasiłku celowego.

W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej P.p.s.a.), wg którego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 P.p.s.a., Sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności lub niezgodności z prawem, gdy dotknięte są naruszeniem prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. W myśl art. 151 P.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Poddawszy zaskarżoną decyzję kontroli we wskazanym wyżej zakresie Sąd stwierdził, że nie narusza ona prawa w stopniu mogącym skutkować uwzględnieniem skargi. Przedmiotem tej kontroli była decyzja odmawiająca przyznania zasiłku celowego z przeznaczeniem na pokrycie kosztów leczenia. Z wnioskiem o przyznanie tego zasiłku wystąpił do Kierownika OPS w [...] w dniu [...] stycznia 2016 r. M.M. Odmawiając przyznania wnioskowanego zasiłku organ I instancji wskazał na przekroczenie kryterium dochodowego (634 zł), przy czym obliczając miesięczny dochód wnioskodawcy (1 078, 21 zł) uwzględnił dochód z gospodarstwa rolnego (321, 21 zł) przyjmując jego powierzchnię ze stycznia 2016 r. (1, 1153 ha przeliczeniowe). Organ II instancji utrzymał w mocy decyzję tego organu podzielając stanowisko organu I instancji co do braku podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego, przy czym zweryfikował miesięczny dochód z gospodarstwa rolnego (241, 14 zł) uwzględniając jego powierzchnię z grudnia 2015 r. (0, 8373 ha przeliczeniowe). Organy obu instancji uznały, że brak jest przesłanek do przyznania skarżącemu specjalnego zasiłku celowego.

Materialnoprawną podstawę przyznania zasiłku celowego stanowi art. 39 u.p.s.; zgodnie z jego zapisem, zasiłek celowy może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej (ust. 1), w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu (ust. 2). Przyznanie tego świadczenia uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 u.p.s. w zw. z § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 14 lipca 2015 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, w przypadku osoby osobie samotnie gospodarującej jest to kwota 634 zł/osobę miesięcznie. Przepis art. 8 ust. 3 u.p.s. zawiera definicję dochodu, który stanowi suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 wedle art. 8 ust. 4 u.p.s. nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych; 5a) świadczenia pieniężnego i pomocy pieniężnej, o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych (Dz. U. poz. 693 i 1220); 6) dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego; 7) świadczenia wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (Dz. U. poz. 195), oraz dodatku wychowawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2016 r. poz. 575); 8) świadczenia pieniężnego, o którym mowa w art. 8a ust. 1 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o Karcie Polaka (Dz. U. z 2014 r. poz. 1187, z 2015 r. poz. 1274 oraz z 2016 r. poz. 753).

Z przeprowadzonej w sprawie aktualizacji rodzinnego wywiadu środowiskowego z dnia 28 stycznia 2016 r., stanowiącego stosownie do art. 106 ust. 4 u.p.s. ustawową przesłankę wydania decyzji administracyjnej o przyznaniu lub odmowie przyznania świadczenia, wynika ponad wszelką wątpliwość, że skarżący zamieszkuje sam i prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Wedle ustaleń organu I instancji na jego miesięczny dochód składają się: zasiłek stały w kwocie 604, 00 zł, zasiłek pielęgnacyjny w kwocie 153 zł oraz dochód z gospodarstwa rolnego o pow. o pow. 5, 2203 ha fizycznych co równa się 1, 1153 ha przeliczeniowych w kwocie 321, 21 zł. Łączny dochód stanowiący sumę wskazanych wyżej kwot wyniósł zatem 1 078, 21 zł i przekroczył kwotę kryterium dochodowego uprawniającego do przyznania wnioskowanego zasiłku. Z kolei organ II instancji rozpatrując odwołanie ustalił, iż ten łączny miesięczny dochód wyniósł 998, 14 zł, zaś różnica ta była następstwem odmiennego w stosunku do obliczonego przez organ I instancji dochodu z gospodarstwa rolnego. Organ II instancji na podstawie pisma Wójta Gminy H. z dnia 1 sierpnia 2016 r. (data wpływu pisma do Kolegium) ustalił bowiem, że do dnia 31 grudnia 2015 r. M.M. posiadał gospodarstwo rolne o pow. 5, 21288 ha fizycznych, tj. 0, 8373 ha przeliczeniowych. Powierzchnia gospodarstwa rolnego uległa zmianie dopiero od dnia 1 stycznia 2016 r. w wyniku modernizacji gruntów Obrębu [....] i dopiero od tego dnia wynosiła 5, 2203 ha fizycznych, tj. 1, 1153 ha przeliczeniowych. Kolegium wyjaśniło, że mając na uwadze brzmienie art. 8 ust. 3 u.p.s. w przedmiotowej sprawie organ zobligowany był do uwzględnienia dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmując jego powierzchnię z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku (grudzień 2015 r.), a nie z miesiąca w którym złożony został wniosek. W tym zakresie zweryfikowało ustalenia faktyczne dokonane przez organ I instancji w zakresie ustalenia dochodu wnioskodawcy przyjmując jednak ostatecznie, że ustalona kwota miesięcznego dochodu przekracza nadal ustawowe kryterium dochodowe i nie kwalifikuje go do przyznania zasiłku celowego.

Takie stanowisko organu II instancji co do zasady Sąd uznaje za prawidłowe. Istotnie, przy rozpatrywaniu wniosku M.M. złożonego w styczniu 2016 r. organy zobligowane były do obliczenia jego dochodu z grudnia 2015 r. Organ pominął jednak kluczową w tym zakresie kwestię, a to wynikającą z art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s. dodanego przez art. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 lutego 2013 r. (Dz.U.13.509) zmieniającej u.p.s. z dniem 11 maja 2013 r. stanowiącego, iż do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się dochodu z powierzchni użytków rolnych poniżej 1 ha przeliczeniowego. Z powyższego jednoznacznie wynika, że dochód z gospodarstwa rolnego należącego do M.M., którego powierzchnia nie przekraczała 1 ha przeliczeniowego w ogóle nie powinien być uwzględniony przy ustalaniu dochodu kwalifikującego wnioskodawcę do uzyskania zasiłku celowego. Prawidłowo obliczony dochód wnioskodawcy w grudniu 2015 r. wynosił więc 757, 00 zł.

To ewidentne naruszenie przepisu prawa materialnego, tj. art. 8 ust. 4 pkt 6 u.p.s., będące zresztą przedmiotem trafnego zarzutu skargi, nie miało jednak żadnego wpływu na wynik sprawy i nie mogło skutkować wyeliminowaniem przez Sąd z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji. Kwota ta i tak bowiem przekracza ustawowe kryterium dochodowe uprawniające wnioskodawcę do uzyskania świadczenia, o które się ubiegał. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego odmowa przyznania zasiłku celowego była więc w pełni uzasadniona. Sąd nie może uchylić decyzji administracyjnej jeżeli stwierdzone naruszenia prawa materialnego nie miało wpływu na wynik sprawy.

Równocześnie przekroczenie kryterium dochodowego obligowało organy obu instancji do rozpatrzenia wniosku M.M. w kontekście przyznania specjalnego zasiłku celowego, czyli formy pomocy uregulowanej w art. 41 pkt 1 u.p.s. Wedle tej regulacji w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi. Sąd podkreśla, że przyznanie świadczenia w tej formie ma charakter wyjątkowy, bowiem nie jest ograniczone limitem dochodu określonym w art. 8 u.p.s. O możliwości przyznania specjalnego zasiłku celowego decyduje wyłącznie zaistnienie nadzwyczajnych okoliczności w sytuacji życiowej strony. Należy przyjąć, że specjalny zasiłek celowy winien być traktowany jako wyjątkowa, szczególna pomoc doraźna na konkretny cel bytowy w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód wnioskodawcy przekracza ustawowe kryterium dochodowe, a jednocześnie nie jest możliwe uzyskanie potrzebnych środków w ramach własnych działań strony i zwyczajnych świadczeń z pomocy społecznej (por. wyrok NSA z dnia 2 kwietnia 2014 r., sygn. akt I OSK 615/13, LEX nr 1574679).

W świetle ustawowych przesłanek przyznania specjalnego zasiłku celowego słusznie uznały organy obu instancji, że o takim "szczególnie uzasadnionym przypadku" w rozpatrywanej sprawie nie może być mowy. Organ I zasadnie podkreślił, że skarżący posiada stały dochód, który powinien zabezpieczyć jego potrzeby w tym wydatki na leczenie, a podane przez niego choroby oraz związane z tym wydatki na leczenie mają charakter ogólny i nie wskazują na istnienie szczególnych okoliczności, których wnioskodawca nie byłby w stanie przezwyciężyć sam. Taka teza jest tym bardziej uzasadniona, że w okresie od 1 listopada 2014 r. do 31 grudnia 2015 r. czyli w okresie niewiele ponadrocznym skarżący na podstawie 28 decyzji wydanych przez organ zasiłkowy otrzymał świadczenia z zakresu pomocy społecznej w formie zasiłków celowych, zasiłków stałych i zasiłków okresowych czy też pomocy rzeczowej w formie dożywiania. Skarżący korzysta zatem w bardzo szerokim zakresie ze wsparcia w ramach pomocy społecznej i nie jest pozbawiony pomocy, o którą regularnie się ubiega. Słuszne jest zatem stanowisko organów, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego w takiej sytuacji byłoby sprzeczne z intencją ustawodawcy, a zwłaszcza z ustanowioną w art. 2 ust. 1 u.p.s. zasadą pomocniczości (subsydiarności) zgodnie z którą celem pomocy społecznej jest umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości, a nie wyręczanie beneficjenta tej pomocy z obowiązku wychodzenia z trudnej sytuacji życiowej. Ponadto pomoc przyznawana na podstawie u.p.s. - bez względu na rodzaj świadczenia - ma charakter jedynie przejściowy i nie może zamieniać się w stałe lub długotrwałe źródło utrzymania dla osób o nią występujących.

Końcowo odnotowania też wymaga, że decyzja o przyznaniu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego, podobnie jak decyzja w przedmiocie zasiłku celowego, wydawana jest w ramach uznania administracyjnego, o czym przesądza użyty w art. 39 i art. 41 ustawy zapis, iż tego rodzaju zasiłek "może być przyznany" w sytuacji określonej w tych przepisach przypadkach. Uznanie administracyjne oznacza, że nie zawsze osoba spełniająca ustawowe kryteria do przyznania świadczenia, świadczenie takie otrzyma, a także, że otrzyma je w oczekiwanej formie i wysokości. Jak zasadnie wskazano w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, uznanie administracyjne pozwala organowi administracyjnemu na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najbardziej właściwe przy uwzględnieniu celów pomocy społecznej, możliwości finansowych organu oraz liczby osób wnioskujących o udzielenie tej formy świadczenia. Organ nie ma obowiązku spełnienia każdego żądania osoby ubiegającej się o pomoc, gdyż uwzględnienie wszystkich okoliczności faktycznych oznacza z jednej strony uwzględnienie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej świadczeniobiorcy, z drugiej zaś uwzględnienie możliwości finansowych organu pomocy (por. wyrok NSA z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 407/12, LEX nr 1264795). Działanie organu w sferze uznania administracyjnego powoduje też, że dokonywana przez sąd kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym ma ograniczony zakres i sprowadza się do zbadania, czy zaskarżona decyzja nie nosi cech dowolności, tj. czy organ administracji wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu wszystkich okoliczności istotnych dla sprawy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów. Kontrola ta w takich przypadkach obejmuje jednak tylko proces wydania decyzji (spełnienie przez organ wymogów proceduralnych), ustalanie stanu faktycznego jako elementu tego procesu czy wszechstronność oceny faktów. Dotyczy ona zatem jedynie tej części treści decyzji uznaniowej, która jest powiązana z kryteriami prawnymi, natomiast nie obejmuje tej części treści rozstrzygnięcia, która wiąże się z realizowaniem określonej polityki administracyjnego stosowania prawa w ramach luzów decyzyjnych stworzonych przez podstawy decyzji uznaniowej (por. wyroki NSA z dnia 8 maja 2015 r., sygn. akt I OSK 2886/13; z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 115/12, dostępne na stronie internetowej www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Sąd uznał, że rozstrzygając o odmowie przyznania skarżącemu zasiłku celowego organ II instancji dokonał prawidłowych ustaleń co do stanu faktycznego. Błąd, jaki został popełniony przez organ I instancji przy ustalaniu dochodu z gospodarstwa rolnego wnioskodawcy został wyeliminowany przez Kolegium w postępowaniu odwoławczym. Ustalone i uwzględnione okoliczności, mające wpływ na podjęte rozstrzygnięcie, uzasadniały odmowę przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Dostrzeżone przez Sąd naruszenie prawa materialnego nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, co wyjaśniono już powyżej, nie mogło zatem skutkować wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, podobnie jak podniesione w skardze zarzuty.

W następstwie dokonanej kontroli zaskarżonej decyzji Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie art. 151 P.p.s.a.