Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 1930/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-11-05 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6539 Inne o symbolu podstawowym 653
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 ust. 1 par. 1 pkt 1 lit. a i c, art. 200
journal: Dz.U. 2019 poz 2325
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Marek Krawczak, Sędzia WSA - Mirosława Pindelska, Sędzia WSA - Bożena Zwolenik (spr.), po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 listopada 2020 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych z dnia [...] sierpnia 2019 r., nr [...] L.dz.[...] w przedmiocie zwrotu środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) zasądza od Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych na rzecz [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] kwotę 4789 zł (słownie: cztery tysiące siedemset osiemdziesiąt dziewięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi Agencji Ochrony [...]Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: "Skarżąca", "Strona", "Spółka") jest decyzja Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (dalej: "organ", "Prezes Zarządu PFRON") z [...] sierpnia 2019 r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję z [...] kwietnia 2019 r. [...], nakazującą zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 39 037,88 zł.

Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.

Pismem z 16 lipca 2018 r. PFRON zwrócił się do właściwego Oddziału ZUS o udzielenie informacji, czy Strona opłaciła w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych (dalej: "FPiFGŚP") za okresy sprawozdawcze w PFRON: luty, kwiecień 2018 r. (odpowiadające okresom rozliczeniowym w ZUS: marzec, maj 2018 r.), w terminie wynikającym z ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r., poz. 1778 ze zm.), dalej: "ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych". Pismem z 27 lipca 2018 r. Oddział ZUS w P. poinformował, że składki za ww. okresy rozliczeniowe opłacone zostały po terminie określonym w art. 47 ust. 1 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Składki za marzec 2018 r. opłacono bowiem 15 maja 2018 r. zaś składki za maj 2018 r. uregulowano 14 lipca 2018 r. Wobec powyższego, w piśmie z 1 października 2018 r. Skarżąca została wezwana do zwrotu środków Funduszu wypłaconych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy. Następnie, pismem z 23 października 2018 r. Strona poinformowała organ, że przedmiotowe składki opłacone zostały terminowo i w pełnej wysokości. Do pisma dołączono kopię deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za marzec i maj 2018 r. Mając na uwadze powyższe informacje organ ponownie zwrócił się do Oddziału ZUS w P. o wskazanie, czy Strona opłaciła w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP za marzec i maj 2018 r. W piśmie z 28 stycznia 2019 r. ww. Oddział ZUS poinformował, że składki za ww. okresy zostały opłacone po terminie. Następnie, pismem z 20 lutego 2019 r. Strona została zawiadomiona o wszczęciu postępowania administracyjnego w przedmiocie zwrotu kwoty nienależne pobranego dofinansowania zaś decyzją z [...] kwietnia 2019 r., o wskazanym powyżej numerze Prezes Zarządu PFRON nakazał Spółce zwrot środków przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za ww. okresy sprawozdawcze, w kwocie 39 037,88 zł.

Skarżący nie zgodził się z powyższą decyzją i złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wobec treści wniosku oraz dołączonej do niego dokumentacji, Fundusz zwrócił się do Oddziału ZUS w K. o udzielenie informacji, czy Strona opłaciła terminowo i w całości obowiązkowe składki na ubezpieczenia społeczne, zdrowotne oraz FPiFGŚP za okresy sprawozdawcze w ZUS marzec 2018 r. i maj 2018 r. Jednocześnie zwrócono się o wskazanie, za których ubezpieczonych składki zostały opłacone po terminie. W odpowiedzi na powyższe, ZUS pismem z 24 czerwca 2019 r. przesłał tabelę - wykaz wpłat (daty dzienne) dokonanych przez Skarżącą na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne, FPiFGŚP za wymienione okresy.

Decyzją z [...] sierpnia 2019 r. o wskazanym wyżej numerze, Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z [...] kwietnia 2019 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków PFRON przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 1172), dalej: "ustawa o rehabilitacji". Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, w brzmieniu obowiązującym od 1 grudnia 2012 r., miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni. Dalej zaznaczono, że Stronę obowiązywał termin wskazany w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, tj. winna opłacić składki za dany miesiąc nie później niż do 15 dnia następnego miesiąca. Jednocześnie, zgodnie z art. 26a ust. 1a2 tej ustawy, kwota miesięcznych należnych składek, opłaconych z uchybieniem terminu, o którym mowa w ust. 1a1 pkt 3, nie może przekroczyć wysokości 2% składek należnych za dany miesiąc. Organ wskazał, że ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji wynika, że składki do ZUS za marzec 2018 r., które winny być opłacone do 16 kwietnia 2018 r., a z uwzględnieniem 14 dniowego opóźnienia - do dnia 30 kwietnia 2018 r., opłacone zostały ostatecznie w dniu 15 maja 2018 r. Natomiast składki za maj 2018 r., które należało uregulować do 15 czerwca 2018 r., a z uwzględnieniem 14 dniowego opóźnienia do dnia 29 czerwca 2018 r., opłacono ostatecznie 14 lipca 2018 r. Z powyższego wynika zatem, że Spółka poniosła miesięczne koszty płacy z uchybieniem terminu określonego w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, a uchybienie to przekroczyło 14 dni. Jednocześnie ustalono, że z rozliczenia konta Skarżącej wynika, że kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji za ww. okresy sprawozdawcze stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc. Ponadto organ odmówił wiarygodności dokumentom przedstawionym prze Stronę gdyż zdaniem organu nie znajdują one potwierdzenia w danych przekazanych przez ZUS. Zaznaczono również, że skoro na koncie Skarżącej zaewidencjonowano wpłaty z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni, to informację tę należy utożsamiać ze stanem widniejącym na koncie każdego ubezpieczonego zgłoszonego w danym okresie, w tym również ze stanem widniejącym na koncie ubezpieczonych posiadających orzeczenie o stopniu niepełnosprawności. Organ zaznaczył też, że zarówno w ustawie o ubezpieczeniach społecznych, jak i w rozporządzeniach wykonawczych, brak jest norm prawnych, czy też odniesienia do przyznania pierwszeństwa w rozliczaniu składek na ubezpieczenia społeczne dla osób niepełnosprawnych, a potem dla pozostałych zatrudnionych, ponieważ ZUS dokonuje rozliczenia proporcjonalnie i w określonej wysokości. W świetle powyższego organ uznał, że pobrane przez Skarżącą środki były nienależnie i zgodnie z art. 49e ust. 1 i 2 ustawy o rehabilitacji podlegają zwrotowi.

Na powyższą decyzję Skarżąca wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:

- art. 26 a ust. 1 a1 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 4a, a także art. 49 e ust 1 ustawy o rehabilitacji poprzez błędną wykładnię prawa, w szczególności niezgodną z wykładnią pozostałych przepisów ustawy o rehabilitacji oraz przepisów unijnych, w tym w zakresie przepisów rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), poprzez przyjęcie, że uchybienia w płatności kosztów płacy w rozumieniu ww. przepisów dotyczą wszelkich uchybień, zarówno w stosunku do kosztów płacy osób niepełnosprawnych, jak i pełnosprawnych, co w ostateczności doprowadziło do wydania przedmiotowej błędnej decyzji, utrzymującej w mocy decyzję nakazująca zwrot dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych za okres luty i kwiecień 2018 r.,

- art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.), dalej: "K.p.a.", które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, a w szczególności poprzez niezebranie całego oraz nierozpatrzenie już zebranego w sprawie materiału dowodowego i niedokonanie jego wszechstronnej całościowej oceny, a także nie odniesienie się dokumentów przedstawionych przez Stronę, w tym niewyjaśnienie dlaczego organ nie przeprowadził dowodu z tych dokumentów, względnie odmówił tym dokumentom mocy dowodowej - co doprowadziło do błędnego uznania, iż Strona poniosła koszty płacy pracowników niepełnosprawnych z uchybieniem terminów wynikających z odrębnych przepisów, a tym samym doprowadziło w ostateczności do wydanie decyzji z naruszeniem przepisów art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji.

W uzasadnieniu skargi zaznaczono, że organ błędnie uznał, iż nieterminowe pokrywanie przez Skarżącą kosztów płacy, o których mowa w art. 26 a ust. 1a 1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, odnosi się do wszystkich kosztów płacy poniesionych przez Spółkę, niezależnie od tego, czy dotyczy osób niepełnosprawnych, czy też osób pełnosprawnych. Strona wskazała, że PFRON ma instrumenty prawne do ustalenia, czy w stosunku do pracowników niepełnosprawnych, na których ma być przyznane dofinansowanie są uiszczane odpowiednie koszty płacy.

W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2167, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W tym zakresie mieści się ocena, czy zaskarżona decyzja odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jej wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi wyeliminowanie tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Sąd doszedł do przekonania, iż skarga zasługuje na uwzględnienie.

W rozpoznawanej sprawie Prezes Zarządu PFRON utrzymał w mocy decyzję własną z [...] kwietnia 2019 r. numerze wskazanym wyżej, nakazującą zwrot środków PFRON przekazanych tytułem dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych w kwocie 39 037,88 zł.

Sąd wskazuje, że na podstawie art. 45 ust. 3a ustawy o rehabilitacji, przy rozpatrywaniu i rozstrzyganiu spraw przez Fundusz, w zakresie nieuregulowanym w odrębnych przepisach, stosuje się przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, dalej: "K.p.a.".

Zgodnie z art. 104 § 1 K.p.a., organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej. Decyzja zawiera m.in. uzasadnienie faktyczne i prawne (art. 107 § 1 pkt 6 K.p.a ). Uzasadnienie decyzji powinno być skonstruowane w sposób umożliwiający realizację zasady przekonywania, o której mowa w art. 11 K.p.a. Jednocześnie uzasadnienie powinno umożliwić sądowi administracyjnemu sprawdzenie prawidłowości toku rozumowania organu wydającego decyzję oraz motywów rozstrzygnięcia. Jak stwierdził NSA w wyroku z dnia 15 grudnia 1995 r. sygn. SA/Lu 2479/94: "Jednym z istotnych czynników wpływających na umocnienie praworządności w administracji jest obowiązek organów administracyjnych należytego i wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych, którymi kierowały się te organy w toku załatwiania spraw. Motywy te powinny znaleźć swój wyraz także w uzasadnieniu faktycznym i prawnym decyzji, bowiem strony mają prawo znać argumenty i przesłanki podejmowanych decyzji. Bez zachowania tego elementu decyzji strony nie mają możliwości obrony swoich słusznych interesów oraz prowadzenia polemiki z organem – zarówno w odwołaniu, jak też w skardze do Sądu. Niezależnie od powyższego, uzasadnienie stanowi jeden z warunków sine qua non skutecznej kontroli decyzji administracyjnych przez NSA".

Wydając decyzję organy są zobowiązane do przestrzegania przepisów procedury administracyjnej, a zatem zobowiązane są do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, tj. wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego zgodnie z przepisem art. 77 § 1 K.p.a. oraz do uzasadnienia decyzji z zastosowaniem wymogów określonych w przepisie art. 107 § 3 K.p.a.

W związku z powyższym kontrola legalności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji obejmuje oprócz zbadania czy zastosowano prawidłowo przepisy prawa materialnego także zbadanie czy wydanie decyzji zostało poprzedzone prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem.

W rozpoznawanej sprawie organ naruszył przytoczone wyżej przepisy prawa bowiem nie odniósł się do wyjaśnień złożonych przez Stronę w toku postępowania, ani do przedstawionych przez Stronę dokumentów.

Nieprawidłowości w zakresie ustalenia stanu faktycznego powodują, że zawarte w skardze zarzuty dotyczące naruszenia art. 7, art. 77 § 1 art. 80, art. 107 § 3 K.p.a., należy uznać za uzasadnione.

Zgodnie bowiem z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., organy administracji publicznej obowiązane są podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Organ jest zobowiązany dokonać wszechstronnej oceny zebranego materiału dowodowego - zgodnie z treścią art. 80 K.p.a., który stanowi, że organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 26 a ust. 1 a1 pkt 3 w zw. z art. 2 pkt 4a, art. 49 e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, Sąd stwierdza, że również te zarzuty znajdują uzasadnienie.

Zgodnie z art. 11 ustawy o rehabilitacji, przychodami (także ze stosunku pracy) są otrzymane bądź pozostawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne. Podstawę naliczenia składek ZUS stanowi przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy. W związku z powyższym obowiązek zapłaty składek powstaje z chwilą wypłaty wynagrodzenia.

Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1. Miesięczne dofinansowanie do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych przysługuje pracodawcy po spełnieniu warunków określonych w art. 26a-26c ustawy o rehabilitacji.

Zgodnie z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji, miesięczne dofinansowanie nie przysługuje jeżeli miesięczne koszty płacy zostały poniesione przez pracodawcę z uchybieniem terminów, wynikających z odrębnych przepisów, przekraczającym 14 dni.

Koszty płacy oznaczają, zgodnie z art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji wynagrodzenie brutto oraz finansowane przez pracodawcę obowiązkowe składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe naliczone od tego wynagrodzenia i obowiązkowe składki na Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Należy zauważyć, że za terminowo poniesione koszty płacy uznaje się te, które zostały poniesione w terminach wynikających odpowiednio z przepisów ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (wynagrodzenie), ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (należności składkowe) oraz ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (zaliczki na podatek dochodowy od wypłaconych wynagrodzeń).

Zgodnie z art. 48a ust. 2 ustawy o rehabilitacji Środki Funduszu przyznane pracodawcy wykonującemu działalność gospodarczą na podstawie art. 26, art. 26a, art. 26d i art. 32 ust. 1 pkt 2 stanowią pomoc na zatrudnienie pracowników niepełnosprawnych w rozumieniu rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1), dalej: "rozporządzenie nr 651/2014". Zgodnie z art. 26a ust. 1 ustawy o rehabilitacji, pracodawcy przysługuje ze środków Funduszu miesięczne dofinansowanie do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, o ile pracownik ten został ujęty w ewidencji zatrudnionych osób niepełnosprawnych, o której mowa w art. 26b ust. 1.

Sąd podkreśla, że przy wykładni przepisów krajowych należy mieć na uwadze treść przepisów unijnych zezwalających na udzielanie tego rodzaju pomocy. Jest to szczególnie istotne przy odkodowaniu normy prawnej wskazanej w powołanym art. 2 pkt 4a ustawy o rehabilitacji. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z art. 33 ust. 3 rozporządzenia nr 651/2014 kosztami kwalifikowalnymi są koszty płacy w danym okresie zatrudniania pracownika niepełnosprawnego.

W myśl art. 49e ust. 1 ustawy o rehabilitacji, środki Funduszu podlegają zwrotowi w kwocie wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej w nadmiernej wysokości lub ustalonej w wyniku kontroli w zakresie stwierdzonych nieprawidłowości, określonej w drodze decyzji nakazującej zwrot wypłaconych środków wraz z odsetkami naliczonymi od tej kwoty, od dnia jej otrzymania, w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych. Zwrotu, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się w terminie 3 miesięcy od dnia otrzymania wezwania do zapłaty lub ujawnienia okoliczności powodujących obowiązek zwrotu (art. 49e ust. 2 ustawy o rehabilitacji).

Art. 33 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014 wskazuje, że pomoc na zatrudnianie pracowników niepełnosprawnych jest zgodna ze wspólnym rynkiem w rozumieniu art. 107 ust. 3 Traktatu i wyłączona z wymogu zgłoszenia, o którym mowa w art. 108 ust. 3 Traktatu, o ile spełnione są warunki, ustanowione w niniejszym artykule i w rozdziale I. Tym samym pomoc jest zgodna ze wspólnotowym rynkiem tylko w wypadku spełnienia warunków określonych przepisami. W wypadku niespełnienia takich warunków pomoc taka jest pomocą bezprawną (niedozwoloną).

Rozporządzenie nr 651/2014 definiuje pojęcie pracownika niepełnosprawnego w art. 2 pkt 3. Zgodnie z tym przepisem, pracownikiem niepełnosprawnym jest każda osoba, która: jest uznana za osobę niepełnosprawną na mocy prawa krajowego; lub ma długotrwale naruszoną sprawność fizyczną, umysłową, intelektualną lub sensoryczną, co może, w oddziaływaniu z różnymi barierami, utrudniać im pełne i skuteczne uczestnictwo w środowisku pracy na równych zasadach z innymi pracownikami.

Zgodnie z treścią art. 2 pkt 10 ustawy o rehabilitacji, niepełnosprawność to trwała lub okresowa niezdolność do wypełniania ról społecznych z powodu stałego lub długotrwałego naruszenia sprawności organizmu, w szczególności powodującą niezdolność do pracy. Natomiast osobą niepełnosprawną, zgodnie z art. 1 ustawy o rehabilitacji jest osoba, której niepełnosprawność została potwierdzona orzeczeniem: 1) o zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności lub 2) o całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy na podstawie odrębnych przepisów, lub 3) o niepełnosprawności, wydanym przed ukończeniem 16 roku życia.

Mając powyższe przepisy na uwadze należy stwierdzić, że przepisy dotyczące dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych jednoznacznie wiążą koszty płacy z zatrudnieniem konkretnego pracownika niepełnosprawnego, a nie - jak to przyjął organ - wszystkich pracowników, w tym pracowników pełnosprawnych.

Skarżąca Spółka w piśmie z dnia 23 października 2018 r. wskazała, że składki na ubezpieczenia ZUS za okresy rozliczeniowe: marzec i maj 2018 r. zostały opłacone w pełnej wysokości, tj. odpowiednio: w kwocie 114 977,17 zł w dniu 16 kwietnia 2018 r., w kwocie 118 400 zł w dniu 15 czerwca 2018 r. Kopie deklaracji rozliczeniowych ZUS DRA za m-c 03/2018 oraz 5/2018 wraz z kopią dokonanych przelewów bankowych Skarżąca przesłała do organu. Plik dokumentów za okres sprawozdawczy 02/2018 i 04/2018, w tym wyliczenie wynagrodzeń i należnych od nich składek na ubezpieczenia osób niepełnosprawnych - WND, INF D P , ZUS P RCA, ZUS P RZA, Skarżąca Spółka przekazała na etapie postępowania odwoławczego.

Organ ustalił, na podstawie rozliczenia konta płatnika, że kwota opłacona z uchybieniem terminu wskazanego w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji za okresy sprawozdawcze w PFRON za:

- luty 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS marzec 2018 r.) wynosi

3 013,16 zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc,

- kwiecień 2018 r. (co odpowiada okresowi składkowemu w ZUS maj 2018 r.) wynosi

7 625,86 zł, co stanowi powyżej 2 % składek należnych za dany miesiąc.

Jednocześnie organ nie odniósł się do zawartych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] maja 2019 r. zarzutów, iż kwestionowanie terminowości wpłat składek za okresy marzec i maj 2018 r. oparto na nieuprawnionym założeniu, że wpłaty do ZUS rozkładają się proporcjonalnie zarówno na pracowników niepełnosprawnych, jak i pełnosprawnych.

W skardze wskazano, iż organ nie ustalił stanu faktycznego, gdyż przyjął niesłusznie, iż art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji dotyczy kosztów płacy ogółem, jakie ponosi pracodawca, bez rozróżnienia czy koszty te dotyczą niepełnosprawnych, czy pełnosprawnych pracowników.

W tych okolicznościach stwierdzenie organu zawarte w odpowiedzi na skargę, iż: "w niniejszej sprawie bezsporne jest to, że – Agencja Ochrony [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością - uchybiła terminowi określonemu w art. 47 ust. 1 pkt 3 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, bowiem należne składki na ubezpieczenia zdrowotne, FP i FGŚP za okresy rozliczeniowe marzec i maj 2018 r. (dotyczy okresów w PFRON luty i kwiecień 2018 r.), nie zostały opłacone w terminach.", nie znajduje uzasadnienia.

Organ stwierdził, że z przepisów ustawy o rehabilitacji wynika, iż funkcjonujący system wsparcia zatrudnienia osób niepełnosprawnych w formie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych uznaje koszty płacy jako całość. Wpłaty należnych składek dokonuje się w łącznej kwocie za wszystkich ubezpieczonych, odrębnie na poszczególne fundusze, tj. Fundusz Ubezpieczeń Społecznych, Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych.

Z treści uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że w rozpoznawanej sprawie nie ma znaczenia dla organu fakt, czy przyczyna nieprawidłowości w zakresie wysokości i terminowości odprowadzania składek ZUS dotyczyła pracowników pełnosprawnych, czy niepełnosprawnych.

Sąd nie podziela stanowiska organu. Zdaniem Sądu przesłanka nieterminowego pokrywania przez pracodawcę miesięcznych kosztów płacy, o której mowa w art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji, odnosi się wyłącznie do kosztów płacy pracownika niepełnosprawnego, a nie do pracowników ogółem.

W przypadku zatem, gdy koszty płacy zatrudnionych przez Skarżącą osób niepełnosprawnych zostały pokryte zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, brak podstaw do żądania zwrotu udzielonego dofinansowania. Natomiast ewentualne uchybienia w zakresie terminowości opłacenia składek ZUS z tytułu zatrudnienia osób pełnosprawnych nie mogą być oceniane w kontekście art. 26a ust. 1a1 pkt 3 ustawy o rehabilitacji. Ustawa o rehabilitacji posługując się pojęciem koszty płacy odnosi je do kosztów płacy poniesionych w związku z zatrudnieniem osób niepełnosprawnych, a nie pracowników pełnosprawnych.

W wyroku z dnia 17 czerwca 2020 r. sygn. akt I GSK 354/20, Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "...nie chodzi o jakąkolwiek nieprawidłowość, lecz tylko o taką, która pozostaje w bezpośrednim i funkcjonalnym związku z przyznanym pracodawcy wsparciem finansowym w postaci dofinansowania do wynagrodzenia pracownika niepełnosprawnego, którego przyznanie skorelowane zostało z nałożonymi na pracodawcę obowiązkami, których naruszenie stanowi nieprawidłowość, w rozumieniu przywołanej regulacji. Co więcej, w korespondencji do powyższego, za uzasadniony trzeba uznać również wniosek, że warunkiem korzystania przez pracodawcę z dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych, stanowiącym jednocześnie warunek skuteczności działania mechanizmu aktywizowania osób niepełnosprawnych jest to, aby właśnie koszty płacy, o których mowa w przywołanym przepisie prawa, a więc koszty płacy związane z niczym innym, jak tylko właśnie z zatrudnianiem pracownika niepełnosprawnego, były terminowo ponoszone przez pracodawcę, jako beneficjenta wsparcia." Sąd, w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę, podziela to stanowisko orzecznicze.

Wobec powyższego, w ocenie Sądu Prezes PFRON badając, czy wystąpiła przesłanka z art. 26a ust. 1a1 pkt 3 i art. 26a ust. 4 ustawy o rehabilitacji powinien był ustalić, czy uchybienie terminów opłacenia składek ZUS dotyczyło osób niepełnosprawnych. Takich ustaleń w sprawie organ nie dokonał i nie przedstawił w zaskarżonej decyzji.

Istotne w sprawie jest również to, że Skarżąca konsekwentnie w toku postępowania wskazuje, że wobec pracowników niepełnosprawnych, objętych dofinansowaniem za sporne okresy sprawozdawcze zobowiązania publicznoprawne regulowane były terminowo.

Sąd stwierdza, że skoro pracodawca uzyskuje dofinansowanie do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, to w decyzji organ winien odnosić wszelkie nieprawidłowości, które ustalił do pracowników niepełnosprawnych, a nie do wszystkich zatrudnionych pracowników w sposób uniemożliwiający kontrolę ze strony Sądu. W zaskarżonej decyzji zabrakło konkretnych danych odnoszących się do niepełnosprawnych pracowników, którym wg organu Skarżąca (pracodawca) nie pokryła kosztów płacy (należności składkowych) we wskazanych w przepisach terminie. Organ winien uzyskać dowód wskazujący, że koszty płacy za osoby niepełnosprawne zostały poniesione z naruszeniem wymaganego terminu.

Wobec powyższego, zdaniem Sądu Prezes PFRON naruszył przepisy prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy, jak również przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien ustalić stan faktyczny w oparciu o całość zebranego materiału dowodowego, uwzględniając przedstawione wyżej wywody i wykładnię prawa.

Ze wskazanych wyżej powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 ust. 1 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 wyroku. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a., w pkt 2 wyroku.