Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 595/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2019-11-21 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 4 ust. 1 pkt 1, art. 7 ust. 1, ust. 2 pkt 1 lit. j, art. 8 ust. 1, art. 24 ust. 1 pkt 1, ust. 2, ust. 3, art. 26 ust.. 3
journal: Dz.U. 2017 poz 708
law: Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Michał Ruszyński (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2019 r. sprawy ze skargi U. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia [...]r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę.


UZASADNIENIE

[...] maja 2018 r. o godz. 18:45 na byłym przejściu granicznym w [...] funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej przeprowadzili kontrolę środka przewozowego - ciągnika [...] na litewskich numerach rejestracyjnych [...] wraz z naczepą ciężarową [...] nr rejestracyjny [...], prowadzonego przez kierującego D.A. Podmiotem odbierającym towar o nazwie oleje silnikowe smarowe w ilości 15594 kg o kodzie [...] przewożonego z Niemiec na Litwę był U. W toku kontroli kierujący ww. zestawem pojazdów przedstawił numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w systemie monitorowania drogowego przewozu towarów i porównaniu ich z danymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości dotyczące braku numeru zezwolenia drogowego. W związku z przeprowadzoną kontrolą sporządzono protokół z kontroli nr [...] z [...] maja 2018 r. Kierujący w obecności funkcjonariuszy Służby Celno-Skarbowej zapoznał się z ww. dokumentem, co potwierdził własnoręcznym podpisem.

Postanowieniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji wszczął z urzędu wobec strony postępowanie w sprawie wymierzenia kary pieniężnej za niedokonanie przez przewoźnika uzupełnienia zgłoszenia przewozu towaru [...] o dane, o których mowa w art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów. Jednocześnie postanowieniem tym, organ pierwszej instancji dopuścił jako dowód w sprawie protokół z kontroli nr [...] z [...] maja 2018 r. wraz z załącznikami.

Zawiadomieniem nr [...] z [...] czerwca 2018 r. organ pierwszej instancji wyznaczył stronie siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego.

Pismem z [...] lipca 2018 r. strona złożyła wyjaśnienia w sprawie nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli [...] maja 2018 r. Jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na czynny żal strony oraz fakt, iż uchybienia ujawnione podczas kontroli przeprowadzonej [...] maja 2018 r. nie były celowe i stanowiły omyłkę osoby zajmującej się wprowadzaniem danych do systemu a także nie przełożyły się w sposób istotny na sam fakt dokonywanego przewozu towarów.

Organ pierwszej instancji pismem nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. wezwał stronę do sprecyzowania informacji zawartej ww. piśmie, tj. o jaką pomoc strona wnosi oraz doręczenie dokumentów potwierdzających sytuację finansową strony z uwzględnieniem czynników utrudniających zapłatę kary.

Odpowiadając na wezwanie pismem z [...] sierpnia 2018 r. strona powtórzyła argumentację przedstawioną w piśmie z [...] lipca 2018 r., podkreślając, że w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia interesu Skarbu Państwa ani uszczuplenia należności publicznoprawnych, a strona wyraziła czynny żal. Do ww. pisma skarżący nie załączył żadnych dokumentów obrazujących sytuację finansową przewoźnika.

W takim stanie faktycznym decyzją z [...] października 2018 r., nr [...] - wydaną na podstawie art. 207 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r., poz. 800 ze zm., dalej: O.p.), art. 24 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 2 pkt 10, art. 8 ust. 1, art. 26 ust. 1, 2 i 5 ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów (Dz.U. z 2017 r., poz. 708 ze zm., dalej: ustawa SENT), Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego (dalej: organ pierwszej instancji), nałożył na U. z siedzibą na Litwie (dalej: strona, skarżący), karę pieniężną w wysokości 10 000 zł w związku z niepodaniem w zgłoszeniu przewozu [...] danych wymaganych przez art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że istota monitorowania przewozu wrażliwych towarów opiera się na prawidłowej rejestracji przewozów w systemie SENT. Organ zaznaczył, że przepisy ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, nie wyłączały odpowiedzialności przewoźnika nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania czy omyłki. Przewoźnik, jako podmiot profesjonalnie zajmujący się przewozem towarów, miał ustawowy obowiązek sprawdzenia poprawności wpisanych danych przed rozpoczęciem przewozu. Powyższe uchybienie nie powstało na skutek awarii systemu, działania siły wyższej, czy jakiejkolwiek okoliczności, na którą przewoźnik nie miał wpływu, lecz było wynikiem niedochowania należytej staranności.

W niniejszej sprawie stwierdzona nieprawidłowość polegała na braku podania w zgłoszeniu SENT danych, wymaganych art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT i niedokonania aktualizacji danych zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy, które sankcjonowane jest karą pieniężną nakładaną na przewoźnika, zgodnie z art. 24 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy.

Sytuację tą bezsprzecznie potwierdza wydruk zgłoszenia [...] wykonany w momencie wszczęcia kontroli, co zostało opisane w protokole kontroli z dnia [...] maja 2018 r. Strona w piśmie z [...] lipca 2018 r. również potwierdza nieprawidłowe wypełnienie rubryki "numer zezwolenia drogowego", bowiem w polu tym wpisano "Brak", zamiast "[...]".

W ocenie organu pierwszej instancji bez znaczenia pozostaje dla konsekwencji prawnych zdarzenia, czy przewoźnik podał dane nieprawidłowe w związku z błędem czy przeoczeniem, w każdym przypadku rezultat takich czynności oznacza pojawienie się w zgłoszeniu danych nieprawidłowych a w konsekwencji wymagających aktualizacji. Niedokonanie aktualizacji zgłoszenia o dane dotyczące numeru licencji nie wypełnia definicji "oczywistej omyłki pisarskiej" wychodząc zasadniczo poza zakres pojęciowy tego określenia tak w znaczeniu literalnym jak i funkcjonalnym.

Organ pierwszej instancji zaznaczył, że przepisy ustawy SENT nie wyłączają odpowiedzialności przewoźnika nawet za drobne uchybienia, które popełnione zostały wskutek nieświadomego działania czy omyłki. Uzupełnienie prawidłowych danych w zgłoszeniu SENT podczas trwania kontroli, jeszcze przed jej zakończeniem, w ocenie organu nie oznacza, że przewoźnik wywiązał się z tego obowiązku, tj. przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy RP.

Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności organ zaznaczył, iż przepisy prawa regulujące obowiązek przestrzegania ustawy SENT wyłączają możliwość swobodnej interpretacji tych uregulowań przez osoby dokonujące kontroli drogowej, jak też przez organ prowadzący postępowania administracyjne i nie przewidują jakiejkolwiek fakultatywności przy wymiarze wysokości kary.

Odnosząc się do kwestii odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej organ wskazał, że takie odstąpienie następuje na wniosek m.in. przewoźnika, który musi być poparty wystąpienie szczególnie ważnych, uzasadnionych i obiektywnych kryteriów – powodów, które w ustawie określono jako "ważny interes podatnika" lub "interes publiczny". W ocenie organu ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o wypełnieniu dyspozycji odstępstwa. Takie odstępstwo od nałożenia kary pieniężnej jest instytucją o charakterze wyjątkowym, gdyż zasadą jest płacenie kar, a nie zaś zwalnianie z tego obowiązku. Zwolnienie z kary jest uzasadnione w sytuacjach bardzo szczególnych i wyjątkowych, na które podatnik nie miał wpływu i które były niezależne od sposobu jego postępowania. W niniejszej sprawie stwierdzona nieprawidłowość polegała na niepodaniu numeru licencji w zgłoszeniu przewozu SENT i zdaniem organu była ewidentnym błędem osoby dokonującej zgłoszenia przewozu. Strona zaś miała możliwość sprawdzenia poprawności wpisanych danych i dokonanie ich aktualizacji, gdyż zgłoszenie przewozu zostało utworzone [...] maja 2018 r. o godz. 12:38, a kontrola przeprowadzona była tego samego dnia o godz. 18:45, a zatem zdaniem organu pierwszej instancji nie można mówić w tym przypadku o powstaniu nieprawidłowości z przyczyn niezależnych od firmy, na które nie miała wpływu.

Organ zaznaczył, że dokonał analizy przedmiotowej sprawy pod kątem odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej i w jego ocenie, wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli nie może być jedyną przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż ważny interes strony musi wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary jak też jej sytuacja ekonomiczna.

W odniesieniu do wyjaśnień strony zawartych w piśmie z [...] lipca 2018 r. w sprawie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej z uwagi na czynny żal strony organ podkreślił, że czynny żal jest charakterystyczną instytucją prawa karnego skarbowego. Natomiast niniejsze postępowanie w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, jest postępowaniem administracyjnym a nie karno-administracyjnym, w którym w zakresie nieuregulowanym w ustawie SENT stosuje się odpowiednio przepisy O.p. i od kary tej służy ewentualnie skarga do sądu administracyjnego (po uprzednim odwołaniu do organu administracyjnego wyższej instancji). Organ wskazał, że powołana instytucja czynnego żalu nie ma zastosowania w tym postępowaniu.

Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji strona złożyła od niego odwołanie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] (dalej: organ odwoławczy, organ II instancji), wnosząc o odstąpienie od nakładania kary pieniężnej, a w przypadku nieuwzględnienia powyższego - o stosowne zmiarkowanie kary pieniężnej do kwoty 3.000,00 zł, ewentualnie o uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. W uzasadnieniu odwołania strona wskazała, że wyraziła czynny żal związany z poczynioną omyłką w wypełnieniu formularza oraz wskazała, że uchybienia ujawnione podczas kontroli nie były celowe i stanowiły omyłkę osoby zajmującej się wprowadzaniem danych do systemu, a także nie przełożyły się w sposób istotny na sam fakt dokonywanego przewozu towarów. Zdaniem odwołującej się organ wymierzając najwyższą możliwą karę, w żaden sposób nie rozważył wagi tego przewinienia do sytuacji, gdy przewoźnik w ogóle nie zgłosi danych do systemu bądź nie będzie posiadał w ogóle licencji. Ponadto strona wskazała, że nałożona kara jest zbyt drastyczna w stosunku do wykonywanego zlecenia i czterokrotnie przekracza zarobek przewoźnika, co stanowi bezwzględnie naruszenie konstytucyjnych zasad związanych z własnością, proporcjonalnością kar i ich adekwatnością.

Organ II instancji decyzją z [...] czerwca 2019 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Dokonując analizy okoliczności faktycznych w kontekście przytoczonych regulacji prawnych organ odwoławczy stwierdził, że skarżący działając w charakterze przewoźnika dokonywał przewozu towaru o nazwie oleje silnikowe smarowe. Przewóz następował z Niemiec na Litwę. Transport został [...] maja 2018 r. o godzinie 12:43 zgłoszony do rejestru SENT i otrzymał numer referencyjny [...]. Po sprawdzeniu danych w zgłoszeniu SENT i porównaniu ich z danymi zawartymi w dokumentach przewozowych stwierdzono nieprawidłowości, polegające na braku aktualizacji przez przewoźnika w zgłoszeniu SENT danych w zakresie braku numeru zezwolenia drogowego.

Zdaniem organu odwoławczego organ pierwszej instancji słusznie uznał, że przewoźnik nie wykonał obowiązku niezwłocznej aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu, w takim zakresie, w jakim przewoźnik był obowiązany do ich zgłoszenia, czym naruszono normę określoną w art. 8 ust. 1 ustawy SENT.

Dokonując analizy zebranego materiału dowodowego organ II instancji zauważył, że ocena zasadności nałożenia kary pieniężnej składa się z dwóch elementów, czyli badania naruszenia obowiązków przewidzianych w ustawie, uzasadniających nałożenie kary oraz analizy ustawowych przesłanek odstąpienia od jej wymierzenia. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiednio podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu.

W ocenie organu odwoławczego, wyjaśnienie przyczyn nieprawidłowości stwierdzonych w toku kontroli nie może być jedyną przesłanką do odstąpienia od nałożenia kary, gdyż ważny interes strony musi wynikać ze zdarzenia nadzwyczajnego, czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie kary jak też jej sytuacji ekonomicznej.

Organ II instancji podkreślił, że przesłankę "ważnego interesu podatnika" należy odczytywać w powiązaniu z sytuacją majątkową strony. Chodzi o taki interes strony postępowania, który nie pozostaje w sprzeczności z obowiązującym prawem i jednocześnie jego uwzględnienie nie przekracza możliwości podatnika. Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, losowe przypadki, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika.

Organ odwoławczy odnosząc się do przesłanki "ważnego interesu publicznego" zauważył, iż rozumiana jest jako dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy. Analiza akt przedmiotowej sprawy nie wskazała na to, aby istniała jakakolwiek przesłanka do uznania, że zachodzi interes publiczny dla odstąpienia od nałożenia kary za zaniedbanie wykonania obowiązków ustawowych.

Organ odwoławczy wskazał, że dolegliwość wynikająca z zapłaty kary jest oczywista, ale sama w sobie nie stanowi o "ważnym interesie" strony, uzasadniającym odstąpienie od jej nałożenia. W przeciwnym wypadku każda kara automatycznie stanowiłaby przesłankę skutkującą wystąpieniem "ważnego interesu" strony, a więc możliwość nakładania kar praktycznie by nie istniała.

Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, aby istniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od wymierzenia kary pieniężnej z uwagi na ważny interes przewoźnika lub interes publiczny. Ani w odwołaniu, ani w pismach z [...] lipca 2018 r. i [...] sierpnia 2018 r., zawierających stanowisko strony w przedmiotowej sprawie, litewski przewoźnik nie powołał się na trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz to, jak wysokość wymierzonej kary ma się do obrotów i obciążeń przedsiębiorstwa.

Organ odwoławczy podkreślił, iż kwestia ewentualnego odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej mieści się w ramach tzw. uznania administracyjnego. Nawet ustalenie przez organ, że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej, nie zobowiązuje organu do odstąpienia od jej nałożenia.

Zdaniem organu odwoławczego upatrywanie przez stronę "ważnego interesu podatnika", przez pryzmat braku wyrozumiałości organów dla przewoźnika poprzez okoliczność, że ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów nie uwzględnia zasady proporcjonalności i miarkowania wysokości kary w stosunku do wielkości przewinienia - nie stanowi przesłanki do odstąpienia od nałożonej kary.

Organ odwoławczy ocenił, że nie został wykazany ważny interes przewoźnika, ani nie zachodzi ważny interes publiczny w odstąpieniu od nałożenia kary. Zgodził się również ze stanowiskiem organu I instancji, że obowiązki strony jako przewoźnika wynikały z przepisu prawa, a nie z funkcjonalności systemu, w którym wypełniane było zgłoszenie. Przyczyną nałożenia kary nie był bowiem brak licencji przewozowej, lecz niewpisanie jej numeru w zgłoszeniu. Samo okazanie licencji przez kierowcę podczas kontroli nie mogło sprawić, że zniwelowane zostały skutki błędu w zgłoszeniu.

Organ II instancji podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że jeżeli przewoźnik przed wjazdem na terytorium Polski nie uzupełni odpowiednich pól w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim był obowiązany do ich zgłoszenia, zgodnie z wymogami ustawowymi lub nie dokona poprawienia danych już wpisanych, to zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT mamy do czynienia z brakiem dokonania aktualizacji zgłoszenia w tej części i takie zachowanie jest sankcjonowane. Bez znaczenia pozostaje dla konsekwencji prawnych zdarzenia, czy przewoźnik podał dane nieprawidłowe w związku z błędem, czy przeoczeniem. W każdym przypadku rezultat takich czynności oznacza pojawienie się w zgłoszeniu danych nieprawidłowych, a w konsekwencji wymagających aktualizacji, której przewoźnik nie dokonał.

W świetle powyższego organ II instancji nie uznał argumentacji pełnomocnika strony, jakoby doszło do naruszenia art. 7 i art. 8 ustawy SENT, w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. W ocenie organu odwoławczego za bezzasadny należy uznać zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i adekwatności poprzez niezmiarkowanie kar pieniężnych i nałożenie kary przekraczającej czterokrotnie wartość wynagrodzenia, jakie przewoźnik otrzymał za wykonany transport.

Organ odwoławczy podkreślił, że nałożenie na stronę kary pieniężnej za naruszenie art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT było wynikiem niedochowania należytej staranności przez przewoźnika przy rejestrowaniu przewozu towarów, a nieodstąpienie od jej nałożenia, brakiem stwierdzenia w przedmiotowej sprawie zaistnienia jednej z przesłanek ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego.

Odpowiadając na zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa procesowego, tj.: 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., organ II instancji zauważył, że ustawa SENT precyzyjnie reguluje sposób wpisu do rejestru zgłoszeń w poszczególnych polach, przez wskazane podmioty. Natomiast obowiązkiem organów prowadzących postępowanie administracyjne jest stosowanie przepisów wprost, bez możliwości swobodnej ich interpretacji ponieważ odpowiedzialność administracyjna ma charakter obiektywny, kwestia zawinienia nie ma wpływu na obciążenie podmiotu odpowiedzialnością za dane naruszenie przepisów. Dla ustalenia czy wypełniona została dyspozycja art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT wystarczające jest wykazanie, że doszło do naruszenia obowiązków lub warunków związanych z drogowym przewozem towarów. Zaskarżona decyzja wydana została w oparciu o fakty ustalone podczas kontroli, które zostały zawarte w protokole nr [...] z [...] maja 2018 r., z którym zapoznał się kierujący pojazdem, co potwierdził własnoręcznym podpisem, nie wnosząc jednocześnie żadnych uwag.

Organ odwoławczy nie zgodził się ze stanowiskiem odwołującej, że organ I instancji swoim postępowaniem naruszył przepisy prawa procesowego, bowiem zgodnie z zasadą wyrażoną w przepisie art. 122 O.p. obowiązek podejmowania przez organy podatkowe wszelkich niezbędnych działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy w postępowaniu podatkowym nie ma charakteru bezwzględnego.

Organ II instancji zauważył, że nie zostały także spełnione przesłanki stanowiące podstawę zarzutu, określonego w art. 210 O.p., bowiem zaskarżona decyzja zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, co czyni nieuprawnionym zarzut podnoszony w odwołaniu.

W świetle powyższego zarzuty stawiane w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji w ocenie organu odwoławczego nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. To, że organ I instancji ma inne stanowisko w określonej kwestii, niż strona, nie może stanowić przesłanki do uznania, że organ w ten sposób rażąco narusza prawo. Fakt, iż analiza zebranego materiału dowodowego nie przyniosła oczekiwanych przez stronę rezultatów, nie może być powodem do kwestionowania konsekwencji w działaniu organów lub zasadności zajmowanego przez te organy stanowiska w przedmiotowej sprawie.

Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi strony złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. (dalej: WSA). Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 12 ustawy o zmianie ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz niektórych ustaw z dnia 10 maja 2018 r. poprzez jego niezastosowanie i nie umorzenie postępowania mimo, że do zdarzenia doszło [...] maja 2019 r., czyli przed wejściem życie ww. nowelizacji tj. przed 14 czerwca 2018 r. oraz nie doszło w tej sprawie do uszczuplenia podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego;

2. art. 123 § 1 i § 2 O.p. poprzez jego niezastosowanie i niepoinformowanie strony o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym, podczas gdy organ przez 8 miesięcy wskazywał na zasadność przedłużania postępowania z uwagi na konieczność analizy stanu faktycznego i prawnego sprawy, czego nie umożliwił stronie przed wydaniem decyzji, co mogło mieć wpływ na wydaną decyzję;

3. art. 121 § 1 i 2, art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 26 ust. 5 ustawy SENT - poprzez prowadzenie postępowania w sposób niezgodny z zasadą zaufania do organów podatkowych, zasadą prawdy obiektywnej i zasady zupełności postępowania podatkowego, które to naruszenia przejawiły się w niepodjęciu z urzędu przez organ I i II instancji działań zmierzających do ustalenia, czy w sprawie zachodzą wszystkie istotne elementy stanu faktycznego sprawy, niezbędne dla oceny zaistnienia ważnego interesu przewoźnika lub interesu publicznego - co w rezultacie skutkowało błędnym ustaleniem nieistnienia przesłanek uzasadniających odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej;

4. art. 8 ustawy SENT poprzez jego błędne przyjęcie jako jedną z podstaw rozstrzygnięcia sprawy, pomimo, iż skarżąca niezwłocznie uzupełniła brakującą (nie błędną) informację w formularzu tj. numer licencji, którą kierowca posiadał w czasie kontroli i którą okazał funkcjonariuszom;

5. art. 7 ust. 2 pkt 10 ustawy SENT poprzez jego wskazanie jako podstawa prawna wydanej decyzji, podczas gdy ustawa nie zawiera takiego przepisu prawa;

6. art. 7 ust. 1 ustawy SENT poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że wobec skarżącego zastosowanie ww. przepisu znajduje zastosowanie, podczas gdy przewoźnik nie rozpoczął przewozu towaru na terytorium RP, a do naruszenia tego przepisu może dojść tylko w sytuacji, gdy taki transport się rozpocznie. Skarżący był kontrolowany na przejściu granicznym w [...], na co organ sam wskazuje, a więc nie rozpoczął przewozu na terytorium RP;

7. art. 26 ust. 3 ustawy SENT poprzez jego niezastosowanie, pomimo stanu faktycznego wskazującego na przesłanki do uwzględnienia tego przepisu, a w szczególności fakt, iż odstąpienie od nakładania kary pieniężnej nie stanowiłoby pomocy publicznej, co jest wystarczającą, samodzielną przesłanką do odstąpienia od nakładania kary;

8. naruszenie norm prawa konstytucyjnego tj. art. 21 ust. 1 i art. 64 ust. 2 i 3 Konstytucji RP oraz zasady proporcjonalności i adekwatności poprzez niezmiarkowanie kar pieniężnych i nałożenie kary przekraczającej czterokrotnie wartość wynagrodzenia jakie przewoźnik otrzymał za wykonany transport;

9. naruszenie art. 121, 122, 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 O.p., poprzez dokonanie oceny dowodów z uwzględnieniem tylko części materiału dowodowego, to jest z pominięciem informacji i dowodów wskazujących na rażącą niewspółmierność kary administracyjnej do wartości realizowanej usługi transportowej oraz do skali "przewinienia", które w rzeczywistości wynikało z omyłki pisarskiej, w następstwie czego organ pierwszej instancji błędnie nie zastosowały art. 26 ust. 3 ustawy SENT.

Skarżąca zarzuciła również błąd w ustaleniach faktycznych, przyjęty za podstawę rozstrzygnięcia, a polegający na tym, że organ przyjął, iż skarżący nie dokonał aktualizacji danych niezwłocznie, podczas gdy nastąpiło to jeszcze w czasie prowadzenia kontroli przez funkcjonariuszy i zakończyło się przed podpisaniem protokołu. Ponadto zarzucił błędne ustalenia przez organ, iż nie zachodzą przesłanki do odstąpienia od nakładania kary na spółkę, bądź przynajmniej do zmiarkowania kwoty tej kary, pomimo iż w świetle zebranego materiału dowodowego w sposób oczywisty wynika, że kara ta jest dotkliwa dla spółki a nadto nadmiernie ją obciąża, gdyż czterokrotnie przekracza wartość wykonywanej usługi przewozu.

Mając powyższe na uwadze skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji w całości i umorzenie postępowania, a w przypadku nieuwzględniania powyższego - o stosowne zmiarkowanie kary pieniężnej do kwoty 3000 zł, ewentualnie o uchylenie decyzji organu II instancji i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Sądy administracyjne stosownie do art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ze zm.) powołane są do kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swojej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie jest przy tym związany granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. , poz. 1302 ze zm., dalej: p.p.s.a.). Wreszcie w myśl art. 135 tej ustawy - sąd orzeka w granicach sprawy, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie wydawania tego aktu.

Uwzględniając skargę na decyzję, sąd uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.

Rozpoznając wniesioną skargę w ramach powołanych przepisów WSA uznał, że wbrew zawartym w niej twierdzeniom nie narusza ona przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy.

Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy niepodanie przez skarżącą (co w sprawie jest bezsporne) w zgłoszeniu przewozu numeru licencji, skutkować mogło nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł. Rozstrzygnięcie tego sporu rozpocząć należy od przywołania treści przepisu art. 4 ust. 1 ustawy SENT. Przepis ten stanowi, że środki techniczne służące monitorowaniu przewozu towarów obejmują m.in. rejestr zgłoszeń wraz z modułem gromadzącym i przetwarzającym dane geolokalizacyjne. Rejestr ten prowadzony jest w systemie teleinformatycznym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne - Dz. U. z 2017 r., poz. 570 (ust. 2).

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 1 ustawy SENT w przypadku przewozu towaru z terytorium jednego państwa członkowskiego na terytorium drugiego państwa członkowskiego albo państwa trzeciego przewoźnik jest obowiązany przesłać do rejestru, przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju, zgłoszenie i uzyskać numer referencyjny dla tego zgłoszenia. W przypadku przewozu po drodze publicznej zgłoszenie zawiera m.in. numer zezwolenia, zaświadczenia lub licencji w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, o ile są wymagane (ust. 2 pkt 1 lit. j).

W art. 8 ust. 1 ustawa SENT nakłada na podmiot wysyłający, podmiot odbierający oraz przewoźnika obowiązek niezwłocznego aktualizowania danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim byli obowiązani do ich zgłoszenia. W przypadku gdy podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnik nie wykonana ww. obowiązku (art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT) a także gdy zgłosi dane niezgodne ze stanem faktycznym, inne niż dotyczące towaru (art. 24 ust. 1 pkt 2 ustawy SENT), wówczas odpowiednio na podmiot wysyłający, podmiot odbierający albo przewoźnika nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł.

Przepis art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy o SENT sankcjonuje zatem dwa naruszenia. Z pierwszym z nich - nie wykonaniem obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust. 1 - mamy do czynienia gdy przewoźnik (podmiot wysyłający, podmiot odbierający) przed rozpoczęciem przewozu towaru na terytorium kraju a więc przed wjazdem na terytorium Polski, bowiem przewóz na terytorium kraju rozpoczyna się z chwilą przekroczenia granicy kraju (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie albowiem pojazd skarżącej znajdował się na byłym przejściu granicznym w [...]), nie dokona aktualizacji danych zawartych w zgłoszeniu w takim zakresie, w jakim obowiązany był do ich zgłoszenia. Gdy zatem przewoźnik przed wjazdem na terytorium Polski nie uzupełni odpowiednich pół w zgłoszeniu lub też nie dokona poprawienia danych już wpisanych, to wówczas - jak słusznie uznały organy - zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy SENT mamy do czynienia z brakiem aktualizacji zgłoszenia w tej części i właśnie takie zachowanie sankcjonowane jest przez przepis art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT.

Zgromadzony w aktach sprawy materiał dowody w postaci podglądu zgłoszenia przewozu towaru, wykonanego przez funkcjonariusza celnego podczas kontroli potwierdza, że w rubryce "Środek transportu", nie wypełniono pola określającego numer zezwolenia drogowego, w polu tym wpisano "Brak", zamiast "[...]". W takiej sytuacji organ pierwszej instancji miał nie tylko prawo ale i obowiązek nałożyć na skarżącą karę pieniężną określoną w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy SENT.

Skarżący podnosi w skardze, że nie wpisanie w odpowiednim polu numeru posiadanej licencji, nie miało charakteru celowego i stanowiło jedynie omyłkę osoby wprowadzającej dane do sytemu. Odnosząc się do tego stanowiska należy podkreślić, że dla wymierzenia kary popełnienie uchybienia w sposób omyłkowy, nie ma znaczenia. Jak bowiem słusznie wskazały organy, przepisy ustawy o SENT mają charakter bezwzględnie obowiązujący. Przepisy te nie przewidują wartościowania przyczyn naruszenia przez przewoźnika zasad przewozu (ustawodawca nie wyposażył organu celnego w możliwość miarkowania kar). Zasady te zostały ukształtowane tak, że przewidują sankcje pieniężne za obiektywnie stwierdzony fakt naruszenia przepisów. Kary pieniężne nakładane w trybie administracyjnym decyzją właściwego naczelnika urzędu celno-skarbowego są niezależne od winy odpowiedzialnego podmiotu. Nałożenie kary jest obligatoryjne.

W ocenie Sądu, nie zasługuje także na uwzględnienie podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy SENT. Zgodnie z treścią art. 24 ust. 3 ustawy SENT w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub interesem publicznym, na wniosek odpowiedniego podmiotu wysyłającego, podmiotu odbierającego albo przewoźnika lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. W art. 26 ust. 3 ww. ustawy zostały wymienione enumeratywnie dodatkowe kryteria i warunki odstąpienia od nałożenia kary. Organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie: 1) nie stanowi pomocy publicznej albo 2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo

3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.

Ustawodawca w art. 24 ust. 3 użył słowa "ważny", zatem przez użycie tego słowa podkreślona została wyjątkowość zastosowania instytucji odstąpienia od nałożenia kary z uwagi na ten interes. W ocenie Sądu zwrot "ważny interes przewoźnika" nie dotyczy tylko nadzwyczajnych okoliczności ale powinien uwzględniać również trudną sytuację ekonomiczną przewoźnika. Oczywiście nie każde trudności finansowe przewoźnika mogą uzasadniać odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej lecz tylko takie które wiązałyby się z zagrożeniem dla jego interesu.

W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji - wobec nieprecyzyjnego pisma skarżącej z [...] lipca 2018 r. wnoszącego o odstąpienie od nałożenia kary - wezwał skarżącą (pismem z [...] sierpnia 2018 r.) do wykazania o jaką pomoc strona wnosiła, przy czym w przypadku wniesienia żądania w ramach pomocy do minimis, organ wskazał, że niezbędne jest przedstawienie informacji na formularzy wg wzoru określonego w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 29 marca 2010 r. w sprawie zakresu informacji przedstawianych przez podmiot ubiegający się o pomoc de minimis a także przedłożenia wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis, jakie skarżąca otrzymała w roku, w którym ubiegała się o pomoc oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat, albo oświadczenia o wielkości pomocy de minimis otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie. Organ wezwał także skarżącą o przedłożenie dokumentów potwierdzających sytuację finansową z uwzględnieniem czynników utrudniających jej spłatę zobowiązania w wyznaczonym terminie, w tym bilansu zatwierdzonego za ostatnie trzy lata. Odpowiadając na powyższe wezwanie skarżąca (w piśmie z [...] sierpnia 2018 r.) wskazała, że jej pismo z [...] lipca 2018 r. zawiera wniosek o rozpoznanie przez organ możliwości odstąpienia od nakładania kary pieniężnej. Skarżąca wyraziła czynny żal za zaistniałą sytuację. Powyższe oznacza, że skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji ekonomicznej, nie powołała się na trudne warunki finansowe, brak możliwości regulowania zobowiązań, zadłużenie oraz to, jak wysokość kary ma się do jej obrotów i obciążeń. W takiej sytuacji skarżąca sama pozbawiła się możliwości rozpoznania sprawy w kontekście zaistnienia przesłanek określonych w ww. przepisach, przy czym od organu nie można było wymagać szczegółowych rozważań dokonanych z urzędu na temat sytuacji ekonomicznej ukaranego. Natomiast instytucja czynnego żalu - jak słusznie wskazał organ pierwszej instancji - jest instytucją prawa karnego skarbowego (art. 16 ustawy z dnia 10 września 1999 r. Kodeks karny skarbowy - Dz.U. z 2018 r., poz. 1958 ze zm.), tymczasem postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie ustawy SENT jest postępowaniem administracyjnym a nie karno-skarbowym.

W tym stanie rzeczy skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest zarzutów, które należałoby wziąć pod uwagę z urzędu, skarga podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.