Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 883/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2013-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 162 par. 1
journal: Dz.U. 2005 nr 8 poz 60
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: sędzia WSA Bożena Kasprzak (spr.) sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant asystent sędziego Maciej Dębski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji określającej zobowiązania podatkowe w podatku od towarów i usług za marzec 2008 r. oddala skargę.


UZASADNIENIE

I SA/Łd 883/13

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. po rozpatrzeniu wniosku A. P. o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. [...] stycznia 2013r. określającej w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za marzec 2008r. w wysokości 264.420,00 PLN, odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] stycznia 2013r.

W uzasadnieniu powyższego postanowienia przedstawiono dotychczasowy przebieg postępowania.

Naczelnik Urzędu Skarbowego w Z. decyzją z [...] stycznia 2013r. określił A. P. w podatku od towarów i usług zobowiązanie podatkowe za marzec 2008r. w wysokości 264.420,00 PLN. Decyzja ta została doręczona w dniu 10 stycznia 2013r. M. M., jako osobie posiadającej pełnomocnictwo strony do odbioru przesyłek pocztowych.

Pismem z 28 lutego 2013r. skarżący złożył odwołanie od powyższej decyzji wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu. Jako przyczynę przywrócenia terminu wskazano, że w czasie w którym decyzja została doręczona skarżący przebywał służbowo poza granicami kraju do 13 stycznia 2013 r., a po powrocie zachorował. Dopiero w dniu 26 lutego 2013r., kiedy stan zdrowia mu na to pozwolił skontaktował się z M. M., od której otrzymał decyzję.

A. P. pismem z 4 marca 2013r. uzupełnił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania wskazując, że po powrocie do kraju w dniu 13 stycznia 2013r. dowiedział się o raptownym pogorszeniu stanu zdrowia matki H. P., która zmarła w dniu 26 stycznia 2013r.

Mając na uwadze argumentację wniosku Dyrektor Izby Skarbowej przytaczając treść art. 162 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa wskazał, że kluczowym elementem uzasadniającym przywrócenie terminu jest uprawdopodobnienie przez stronę, iż uchybienie takie nastąpiło bez jej winy.

Następnie podniesiono, że w złożonym wniosku jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazano na następujące okoliczności :

- wyjazd z kraju,

- agonia, śmierć i pogrzeb matki,

- kłopoty zdrowotne.

Zdaniem Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. okoliczności wskazane we wniosku nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu.

W stosunku do pierwszej okoliczności, stwierdzono, że wyjazd jako taki w żadnym razie nie może stanowić przesłanki wyłączającej winę w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Mogłoby tak być, zdaniem organu, gdyby strona wykazała, że wyjazd taki był zdarzeniem nagłym, niespodziewanym, a tym samym uniemożliwiającym podjęcie działań, które uzasadniałyby wyłączenie winy w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania od decyzji.

Odnosząc się do kolejnej okoliczności (śmierci matki), wskazano, że w aktach sprawy znajduje się akt zgonu matki skarżącego H. P., z którego wynika, że śmierć nastąpiła 26 stycznia 2013r. Podniesiono, że podatnik z podróży zagranicznej wrócił 13 stycznia 2013r. - obie te daty dzielił okres 12 dni, zatem sama śmierć matki nie mogła stanowić o wyłączeniu winy w uchybieniu terminowi. Z tej samej przyczyny pogrzeb, który odbył się kilka dni później, nie mógł odnieść takiego skutku.

W zakresie podnoszonych przez skarżącego okoliczności, tj. kłopotów zdrowotnych, stwierdzono, że podatnik do złożonego wniosku załączył jedynie zaświadczenie lekarskie z 14 stycznia 2013 r., z którego wynika że rozpoznano u niego chorobę oskrzeli trwającą od 14 stycznia do 25 lutego 2013r. Z dokumentu tego nie wynika, że strona została hospitalizowana, czy też jej stan zdrowia uniemożliwiał jakąkolwiek aktywność.

Organ nie zakwestionował, że choroba - jako taka - istotnie może być przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminowi, jednakże by tak się stało powinna mieś charakter nagły i w swojej konsekwencji uniemożliwiający komunikację ze światem.

Na marginesie organ zauważył, że w gazecie A. w dniu [...] stycznia 2013r. opublikowany został wywiad z A. P.. W tekście brak jest co prawda daty, w której wywiad został udzielony, jednak z jego treści bez żadnych wątpliwości wywieść można, że miał on miejsce - co najwyżej - jedynie kilka dni wcześniej. Wywiad ten dotyczył bowiem wyboru Z. B. w dniu [...]r. na prezesa Związku A. Wywiad rozpoczynał się od pytania dziennikarza: "Niedługo miną trzy miesiące od chwili, gdy Z. B. został prezesem Związku A. (...)". Trzymiesięczny okres od [...] r. (data wyboru Z. B. na prezesa Związku A) upływał w dniu [...] stycznia 2013 r. Powyższe, w ocenie organu świadczy o tym, że pomimo trwającej choroby skarżący był w stanie podejmować inne czynności, co oznacza że mógł w tym czasie wywiązać się ze swoich obowiązków związanych z wydaną na jego rzecz decyzją przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z.. Opisana kwestia udzielonego wywiadu w żadnym razie samodzielnie nie przesądza, zdaniem organu, o sposobie rozstrzygnięcia sprawy, gdyż stanowią o tym istniejące okoliczności faktyczne przedstawione przez podatnika, które wyłączać miały, w jego mniemaniu, winę w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania.

Mając na uwadze, że skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z [...] stycznia 2013r. nastąpiło bez jego winy, Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wskazanej decyzji.

Postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z [...] r. zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie:

1. art. 162 § 1 O.p. poprzez uznanie, iż A. P. nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. nastąpiło bez jego winy, podczas gdy okoliczności sprawy, w szczególności wyjazd zagraniczny, choroba podatnika oraz agonia i śmierć matki, co najmniej uprawdopodobniają brak winy A. P. w uchybieniu terminu do złożenia odwołania;

2. art. 122 O.p. poprzez brak podjęcia działań mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz załatwienie sprawy, w szczególności poprzez brak przeprowadzenia dowodu z przesłuchań An. P. i M. M. na okoliczność stanu psychofizycznego podatnika oraz daty otrzymania przez A. P. informacji o wydaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z..

W związku z powyższym wniesiono o uchylenie w całości postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do złożenia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013 r. i połączenie sprawy wywołanej niniejszą skargą ze sprawą wywołaną skargą na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z. z dnia [...] stycznia 2013 r.

Autor skargi wniósł również o dopuszczenie dowodów uzupełniających z: protokołu rozprawy z dnia [...] r. sygn. akt [...], dokumentacji medycznej A. P. i dokumentacji medycznej H. P..

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że w chwili wyjazdu podatnika, decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Ł. nie była jeszcze wydana. Wyjazd nastąpił bowiem 5 stycznia 2013 r, a decyzja została wydana [...] stycznia 2013 r. Podatnik nie mógł zatem przewidzieć kiedy decyzja zostanie wydana i zwlekać z wyjazdem oczekując na otrzymanie tejże decyzji. Nadto, wyjazd A. P. miał charakter służbowy i nie było możliwości zmiany terminu wyjazdu.

Podniesiono także, iż nawet jeżeli uznać wyjazd z kraju za okoliczność nieuprawdopodobniającą brak winy podatnika w początkowym okresie biegu terminu, to pozostałe okoliczności (w postaci choroby podatnika oraz agonii i śmierci matki), w pozostałym okresie biegu terminu uprawdopodobniają brak winy podatnika.

Wskazano, że organ odwoławczy uznał również, iż agonia, śmierć i pogrzeb matki nie stanowiły okoliczności wyłączającej winy podatnika w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Wywiedziono dalej, że Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. dokonując oceny tej okoliczności nie uwzględnił wpływu agonii matki skarżącego na jego stan psychiczny. Wyjaśniono, że w okresie bezpośrednio poprzedzającym śmierć, tj. od 13 stycznia 2013 r. do 26 stycznia 2013 r. A. P. zamieszkiwał w tym samym mieszkaniu. Mając na uwadze, iż podatnik miał przez ten okres bezpośredni kontakt z umierającą matką, oczywistym jest zdaniem skarżącego, że sytuacja ta miała znaczny wpływ na pogorszenie jego stanu psychicznego. A. P. był w tym okresie niezdolny do podejmowania innych działań, mając w świadomości agonalny stan matki. Również sama śmierć i pogrzeb były dla skarżącego ogromnie ciężkim przeżyciem. Wbrew opinii organu podatkowego podeszły wiek osoby umierającej nie może zmniejszać intensywności negatywnych przeżyć osób najbliższych.

Wyjaśniono również, że choroba jaką przechodził podatnik uniemożliwiała wykonywanie obowiązków. Zdaniem autora skargi, znaczny okres czasu na jaki A. P. otrzymał zwolnienie wskazuje, iż była to choroba nagła oraz bardzo poważna.

Podniesiono nadto, iż A. P. nie miał możliwości wyręczenia się inną osobą w sporządzeniu odwołania w terminie, ponieważ skarżący dopiero 26 lutego 2013 r. uzyskał informację o wydaniu decyzji, nie miał on zatem obiektywnej możliwości posłużenia się osobą trzecią, bowiem sam nie wiedział, iż decyzja została już wydana.

Resumując wskazano w skardze, że skarżący uprawdopodobnił brak zawinienia w zachowaniu terminu do wniesienia odwołania.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. wniósł o jej oddalenie podnosząc argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Tak rozumiejąc swoją rolę Sąd uznał, że w ustalonym stanie faktycznym skarga A. P. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.

Stosownie do treści art. 162 § 1 O.p. - w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na wniosek zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Przy czym § 2 cyt. przepisu stanowi, że podanie o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi. Jednocześnie z wniesieniem podania należy dopełnić czynności, dla której był określony termin.

Odnosząc się do przesłanek przywrócenia terminu należy wskazać, że przepis art. 162 O.p. nie uzależnia uprawnienia do przywrócenia terminu od stopnia zawinienia. To zaś oznacza, że każdy, nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminu wyłącza możliwość zastosowania tej instytucji. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu zakreślonego do jej wykonania wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania - por. W. Czachórski: Zobowiązania - zarys wykładu, Warszawa 1983, str. 171), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy - por. W. Czachórski, op. cit., str. 171-172 czy Z. Banaszczyk (w:) Kodeks cywilny. Komentarz pod red. K. Pietrzykowskiego, Warszawa 1999, t. I, str. 930). Wykluczenie winy w uchybieniu terminu wymaga zatem wykazania, że mimo dołożenia wszelkich możliwych w danych warunkach starań, strona nie mogła przezwyciężyć przeszkody, uniemożliwiającej jej dokonanie czynności postępowania w terminie ustawowym. Takie rozumienie przesłanki przywrócenia terminu jest zresztą utrwalone zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 maja 2006 r. II FSK 616/2005 ONSAiWSA 2007/3 poz. 67, z dnia 21 grudnia 2006 r. I FSK 374/2006, z dnia 18 sierpnia 2000 r. III SA 1716/99 LexPolonica nr 349705, z dnia 11 kwietnia 1997 r. III SA 1581/95 LexPolonica nr 339016), jak i w doktrynie (por. B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, R. Mastalski, J. Zubrzycki, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Wrocław 2004, str. 586; H. Dzwonkowki (w:) C. Kosikowski, A. Huchla, H. Dzwonkowski, Ustawa Ordynacja Podatkowa. Komentarz, Dom Wydawniczy ABC 2004, str. 437).

W przedmiotowej sprawie sporne jest uprawdopodobnienie braku winy strony skarżącej w uchybieniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2013 r. Obowiązek zaś uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na zainteresowanym i nie może być przerzucany na organ podatkowy. Organ podatkowy dokonuje natomiast oceny, czy strona dopuściła się uchybienia terminu bez swojej winy i bierze pod uwagę, jak wyżej wskazano, wszystkie okoliczności faktyczne, oceniając winę według obiektywnych mierników staranności (zob. też B. Gruszczyński (w:) S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Ordynacja podatkowa. Komentarz, Warszawa 2004, str. 486-487).

Warunkiem wstępnym wniosku o przywrócenie terminu jest zatem jego uchybienie, a kolejnym uprawdopodobnienie braku winy.

Zatem na wstępie rozważenia wymaga kwestia, czy decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w Zgierzu z dnia [...] stycznia 2013 r. została skutecznie doręczona skarżącemu, a więc czy termin do wniesienia odwołania w ogóle się rozpoczął i zakończył bieg.

Zgodnie z przepisem art. 148 § 1 Ordynacji podatkowej pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. Jako miejsce pracy należy traktować również miejsce prowadzenia działalności gospodarczej i w miejscu pracy adresata pisma mogą być doręczane osobie upoważnionej do odbioru korespondencji.

W sprawie nie jest sporne, że decyzja organu I instancji z dnia [...] stycznia 2013 r. została prawidłowo wysłana na adres podatnika i doręczona została w dniu 10 stycznia 2013 r. do rąk osoby upoważnionej do odbioru korespondencji za stronę. Powyższego strona nie kwestionuje.

W kontekście powyższego zakreślony przepisem art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej 14-dniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął swój bieg dnia 11 stycznia 2013 r. i upłynął bezskutecznie 24 stycznia 2013 r.

Nie jest także kwestią sporną fakt, że pismem z dnia 28 lutego 2013 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu wraz z odwołaniem od decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r.

W związku z powyższym rozstrzygnięcia wymaga, czy w sprawie została spełniona przesłanka uprawdopodobnienia braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia odwołania.

Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie. Nie oznacza zatem udowodnienia braku winy. Jednakże wskazać należy, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić, gdy strona nie mogła dopełnić obowiązku z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, której nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku.

Mając na uwadze powyższe zgodzić należy się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że każdy nawet najlżejszy stopień zawinienia w uchybieniu terminowi wyłącza możliwość zastosowania instytucji przywrócenia terminu. Uniknięcie negatywnych skutków dokonania czynności postępowania po upływie ustawowego terminu, jak wskazano wyżej, wymaga więc uprawdopodobnienia nie tylko braku winy umyślnej (przy rozumieniu umyślności jako zamierzonego działania sprzecznego z regułą lub regułami postępowania bądź na powstrzymaniu się od działania mimo obowiązku czynnego zachowania), ale także lżejszej jej postaci - niedbalstwa (rozumianego jako niedołożenie należytej staranności, jakiej można wymagać od każdej osoby dbającej o swoje interesy).

W świetle powyższego uznać należy, że skarżący dopuścił się właśnie takiego braku staranności.

We wniosku o przywrócenie terminu jako przyczynę uchybienia terminowi do wniesienia odwołania wskazano na następujące okoliczności : 1) wyjazd z kraju, 2) agonia, śmierć i pogrzeb matki, 3) kłopoty zdrowotne.

Rację należy przyznać organowi, że tak przedstawione okoliczności nie uprawdopodobniają braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Odnosząc się kolejno do wskazanych okoliczności uprawdopadabniających brak winy skarżącego, zasadnie organ wskazał, że wyjazd służbowy kończący się w dniu 13 stycznia 2013 r. nie może stanowić przesłanki wyłączającej winę w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania. Strona nie wykazała bowiem, że wyjazd ten był zdarzeniem nagłym, niespodziewanym, a tym samym uniemożliwiającym podjęcie działań dla zachowania terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2013 r. W tej sytuacji słusznie organ stwierdził, że wyjazd mający na celu realizację obowiązków związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą nie może prowadzić do sytuacji, w której strona zaniedbuje realizację ciążących na niej obowiązków ustawowych, przedkładając nad nie, inne obowiązki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Poza tym wyjazd skarżącego obejmował tylko trzy pierwsze z 14 dni na złożenie odwołania o decyzji z [...] stycznia 2013 r., zatem nie umożliwiał dokonania czynności po powrocie strony z wyjazdu.

Odnośnie kolejnej okoliczności, która zdaniem skarżącego miałaby uzasadniać uchybienie w dochowaniu terminu do złożenia odwołania od decyzji z [...] stycznia 2013 r., tj. agonii, śmierci oraz pogrzebu matki strony, stwierdzić trzeba, że z przedłożonego aktu zgonu H. P. wynika, że zmarła ona w dniu 26 stycznia 2013r., a podatnik z podróży zagranicznej wrócił 13 stycznia 2013r. Zatem pomiędzy powrotem z podróży służbowej i śmiercią matki skarżącego, jak zaznaczył Dyrektor Izby Skarbowej, upłynęło 12 dni. W tym stanie rzeczy słusznie organ wywiódł, że sama śmierć matki skarżącego nie mogła stanowić o wyłączeniu jego winy w uchybieniu terminowi. Poza tym jak wynika z porównania ww. dat, śmierć nastąpiła już po upływie terminu do dokonania czynności w postaci złożenia odwołania. Z tej samej przyczyny również następujący kilka dni później pogrzeb nie mógł odnieść takiego skutku.

Natomiast co do pogorszenia się stanu zdrowia matki strony (agonia) prawidłowo wskazano w zaskarżonym postanowieniu, że choroba innej osoby niż strona z zasady nie może stanowić o wyłączeniu winy w uchybieniu terminowi do dokonania czynności. Zdaniem Sądu mogą jednak zdarzyć się sytuacje, w których stan psychofizyczny związany ze śmiercią osoby bliskiej uniemożliwia podejmowanie działań w zakresie wykonywania obowiązków związanych z prowadzoną działalnością, w tym w celu zachowania terminu do złożenia odwołania, ale uprawdopodobnienie braku winy w tym przypadku nie może polegać wyłącznie na przedłożeniu aktu zgonu osoby bliskiej. Z akt sprawy na dzień wydania zaskarżonego postanowienia nie wynika, jaki był stan matki podatnika, bowiem zaświadczenie w tym przedmiocie skarżący przedłożył dopiero przed sądem i zostało ono wydane w dniu 6 lipca 2013 r., a zatem już po dacie wydania zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji zasadnie organ stwierdził, że skarżący nie uprawdopodobnił, że powyższa okoliczność uniemożliwiała mu podjęcie działań zmierzających do złożenia odwołania w ustawowym terminie.

W przedmiocie ostatniej z podnoszonych przez skarżącego okoliczności mającej skutkować przywróceniem terminu do wniesienia odwołania, tj. jego kłopotów zdrowotnych, słusznie organ odwoławczy zauważył, że podatnik do złożonego wniosku załączył jedynie zaświadczenie lekarskie z [...] stycznia 2013r., z którego wynika że rozpoznano u niego chorobę oskrzeli (bronchus - oskrzela) trwającą od 14 stycznia do 25 lutego 2013r. i z dokumentu tego nie wynika, że stan zdrowia strony uniemożliwiał jakąkolwiek jej aktywność. Z zaświadczenia złożonego z wnioskiem o przywrócenie terminu nie wynikało nic poza stwierdzonym schorzeniem i okresem choroby. Nie wskazano w nim rodzaju dolegliwości i ewentualnych zaleceń dla chorego. Wbrew twierdzeniom strony nie przedłożono też zwolnienia lekarskiego o niezdolności do pracy. Szczegółowe informacje pojawiły się dopiero w toku postępowania sądowego, zatem organ wydając zaskarżone postanowienie nie dysponował nimi. Zasadnie więc organ wywiódł, że choroba nie unieruchomiła strony w sposób uniemożliwiający jakąkolwiek komunikację ze światem. W tym miejscu zaznaczyć należy, że organ nie kwestionował tego, że choroba może być przesłanką uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminowi, ale w takim przypadku musiałaby powodować niemożność podjęcia przez stronę jakichkolwiek działań. W przedmiotowej sprawie tak nie było, bowiem skarżący nie uprawdopodobnił, że choroba uniemożliwiła mu jakąkolwiek aktywność. Z powyższych względów Sąd podzielił stanowisko organu, że również ta okoliczność nie mogła stanowić o wyłączeniu winy skarżącego w uchybieniu terminowi do złożenia odwołania w ustawowym terminie.

O zasadności zaskarżonego postanowienia stanowi dodatkowo podniesiona w jego uzasadnieniu okoliczność, że w gazecie A. w dniu [...] stycznia 2013r. opublikowany został wywiad z A. P., z treści którego wywieść można, że miał on miejsce jedynie kilka dni wcześniej, czyli w okresie biegu terminu do wniesienia odwołania od decyzji z dnia [...] stycznia 2013 r. Wywiad ten, jak wskazał organ, dotyczył bowiem wyboru pana Z. B. w dniu [...]r. na prezesa Związku A. i rozpoczynał się od pytania dziennikarza: "Niedługo miną trzy miesiące od chwili, gdy Z. B. został prezesem Związku A. (...)". Trzy miesięczny okres od [...] r. (data wyboru Z. B. na prezesa Związku A.) upływał w dniu 26 stycznia 2013r.

W tej sytuacji zasadnie podniósł organ, że powyższy wywiad świadczy o tym, że - pomimo trwającej choroby oraz agonii, śmierci i pogrzebu matki - skarżący był w stanie podejmować inne czynności, a zatem mógł też wywiązać się ze swoich obowiązków związanych z wydaną na jego rzecz decyzją przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Z..

Końcowo odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisu art. 122 O.p. poprzez zaniechanie przesłuchania w charakterze świadków żony skarżącego i osoby, która odebrała z upoważnienia skarżącego korespondencję z decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. na okoliczności faktyczne wskazane w skardze, tj. stanu psychofizycznego strony i daty powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, Sąd orzekający w niniejszej sprawie wskazuje, że zarzut skargi jest bezzasadny, bowiem wniosku dowodowego w tym zakresie strona w toku postępowania przed organami nie złożyła, a inicjatywa w tym zakresie była po jego stronie (obowiązek uprawdopodobnienia braku winy).

Wskazać też należy, że stosownie do art. 133 § ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Podstawą orzekania przez ten sąd jest zatem materiał zgromadzony przez organy administracji publicznej w toku całego postępowania toczącego się przed wymienionymi organami. Przyjęcie zasady, że sąd administracyjny orzeka na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu. Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu zasadniczo nie podlega uwzględnieniu. Konsekwencją obowiązywania przywołanej regulacji jest też to, że sąd administracyjny nie dokonuje ustaleń faktycznych w zakresie objętym sprawą administracyjną. Jakkolwiek z art. 106 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika możliwość przeprowadzenia uzupełniającego dowodu z dokumentów jednak wyłącznie w przypadku, gdy jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Przy czym, jak podkreśla się w orzecznictwie celem postępowania dowodowego, o którym mowa w cytowanym przepisie, nie jest ponowne ustalenie stanu faktycznego w sprawie administracyjnej, lecz wyłącznie ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami procedury administracyjnej, a następnie, czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji określonych przepisów prawa materialnego. Sąd administracyjny nie jest zatem uprawniony do dokonywania ustaleń, które miałyby służyć niejako ponownemu merytorycznemu rozstrzyganiu sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 stycznia 2009r., sygn. akt I OSK 1869/07).

Ponieważ dokumenty przedłożone z wnioskiem złożonym w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), zmierzały w istocie do zmiany ustaleń faktycznych, dodatkowo zaświadczenie dotyczące stanu zdrowia matki skarżącego zostało wydane w dniu 6 lipca 2013 r., a więc po dacie wydania zaskarżonego postanowienia, a poza tym rozstrzygnięcie organu w przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, sąd postanowił nie uwzględnić powyższego wniosku.

Reasumując, Sąd uznał, w świetle przesłanek art. 162 § 1 i § 2 O.p., że organ prawidłowo odmówił przywrócenia terminu do złożenia odwołania, a swoje rozstrzygnięcie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 210 § 4 O.p.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270), skargę oddalił.

J.B.