Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt II SA/Gd 345/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2014-10-01 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 68 pkt 1
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
article: art. 7, art. 10, art. 77 par. 1, art. 107 par. 3
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant: Starszy sekretarz sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 1 października 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Gminy na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 31 marca 2014 r., nr [...] w przedmiocie wyłączenia z użytkowania obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej Gminy 740 (siedemset czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z 31 marca 2014 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...] z 16 stycznia 2014 r. nakazującą Gminie K. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...] przy P. K. [...] w miejscowości K. w terminie natychmiastowym oraz zarządzającą wykonanie dodatkowych określonych czynności. Decyzje powyższe wydane zostały w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W czasie kontroli nieruchomości położonej na działce nr [...] w K. przeprowadzonej 27 czerwca 2011 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ustalił, że budynek mieszkalny wielorodzinny stanowi własność Gminy K.. Budynek pochodzi z lat 20-tych XX wieku. Obiekt posiada wymiary w rzucie poziomym 9,40 m x 14,30 m, 3,5 kondygnacji, jest podpiwniczony. Konstrukcja budynku jest tradycyjna murowana z cegły ceramicznej i kamienia łamanego (ściany piwnic) oraz z cegły ceramicznej - mur pruski (na poziomie parteru i I piętra otynkowane). Dach jest dwuspadowy, drewniany, kryty papą. Ustalono, że budynek jest w złym stanie technicznym, co potwierdza protokół z pięcioletniego przeglądu stanu technicznego. W protokole zawarte są następujące zalecenia: wykonać remont elewacji budynku z termomodernizacją, prawidłowo odprowadzić wody opadowe z wykonaniem opaski i cokołu, wykonać remont klatki schodowej, przemurować kominy, wykonać remont schodów. Protokół zawiera również uwagi, aby wykonać orzeczenie techniczne stropów piwnic, a do czasu przystąpienia do robót remontowych stropu i ścian piwnic zabezpieczyć strop poprzez wykonanie stemplowania elementów konstrukcyjnych; wykonać przemurowania nadproży okiennych i drzwiowych w poziomie piwnic; przemurować pęknięcia ścian i usunąć skorodowany tynk ścian kondygnacji nadziemnych.

Przedmiotowy obiekt objęty jest ochroną zabytków na podstawie § 50 ust. 4 pkt 2 uchwały Rady Gminy nr [...] z 29 marca 2011 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obrębu K. w gminie K. obejmującego teren wzdłuż ul. W., ograniczony zbiornikiem K., obrębem P., B. oraz Ł. (Dz. Urz. Woj. [...]). Ustalenia dotyczące ochrony obiektu zostały określone w § 10 ust. 2 tejże uchwały i wynika z nich konieczność uzgodnienia z właściwym terenowo konserwatorem zabytków wszelkich działań dotyczących chronionych cech zabytkowej zabudowy.

W postanowieniu z 30 czerwca 2011 r. organ I instancji nałożył na właściciela budynku – Gminę K. – obowiązek dostarczenia w wyznaczonym terminie ekspertyzy technicznej całego budynku, która określi zakres robót jakie należy przeprowadzić, aby doprowadzić budynek do staniu zgodnego z prawem.

Z dostarczonej przez właściciela budynku ekspertyzy technicznej z 19 września 2011 r. wynika, że stan techniczny budynku jest zły z powodu naturalnego zużycia przez starzenie elementów drewnianych konstrukcji, braku bieżących remontów i zaciekania wód opadowych na ściany budynku, chaotycznych, częstych i nie do końca kontrolowanych zmian sposobu użytkowania pomieszczeń oraz braku jednolitego systemu ogrzewania budynku i różnych w różnych częściach budynku warunków eksploatacyjnych. Po wykonaniu podstemplowania stropu w piwnicy w sposób technicznie poprawny oraz naprawie narożnika zewnętrznego budynku – budynek w swej konstrukcji jest bezpieczny, lecz dotyczyć to może jedynie najbliższych 5 lat, w którym to czasie należy podjąć decyzje co do dalszej eksploatacji obiektu. Doraźne naprawy czy wymiany elementów konstrukcji są niewystarczające i pozbawione sensu.

W decyzji z 23 maja 2012 r. organ I instancji na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 2 ustawy – Prawo budowlane nakazał właścicielowi przedmiotowego budynku wykonanie wyszczególnionych w sentencji robót w celu usunięcia nieprawidłowości – zgodnie z przedłożoną ekspertyzą techniczną. Decyzja ta została następnie uchylona przez organ odwoławczy (w decyzji z 30 sierpnia 2012 r.), a sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy uznał, że przedłożona przez właściciela budynku ekspertyza jest niewystarczająca i organ I instancji powinien nakazać mu jej uzupełnienie tak, by szczegółowo określała zakres robót budowlanych, których wykonanie pozwoli na usunięcie nieprawidłowości i przywróci wartość użytkową budynku.

W związku z ww. decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji, w postanowieniu z 23 listopada 2012 r., zobowiązał właściciela przedmiotowego budynku do uzupełnienia ekspertyzy technicznej z 19 września 2011 r. poprzez szczegółowe określenia zakresu robót budowlanych dla doprowadzenia budynku do zgodności z przepisami oraz podanie informacji czy budynek nie grozi katastrofą budowlaną. Gmina K. dostarczyła uzupełnioną ekspertyzę techniczną (pismo z 14 stycznia 2014 r.), z której jednoznacznie wynika, że budynek zagraża bezpieczeństwu lokatorów i grozi zawaleniem.

W tej sytuacji, w decyzji z 16 stycznia 2014 r. organ I instancji, na mocy art. 68 ustawy – Prawo budowlane, nakazał Gminie K. wyłączenie z użytkowania przedmiotowego budynku wielorodzinnego w terminie natychmiastowym oraz zarządził umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz zakazie jego użytkowania, nakazie wykonania doraźnych zabezpieczeń oraz usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia poprzez zabezpieczenie wejścia do budynku przed dostępem osób trzecich.

W uzasadnieniu tej decyzji organ I instancji wskazał, że zgodnie z art. 68 ustawy z dnia 7 lipca 1994r Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2010, Nr 243, poz. 1623 ze zm.) w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania. W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany zarządzić: umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania; wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania. W ocenie organu, ekspertyzy techniczne sporządzone w niniejszej sprawie jednoznacznie wskazują, że zachodzą przesłanki do zastosowania ww. przepisu.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła Gmina K., kwestionując zasadność zastosowania powyższego przepisu.

W decyzji z 31 marca 2014 Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.

W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności opisał stan faktyczny, na tle którego doszło do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ ten napisał, że przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie administracyjne sprawie stanu technicznego budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...] przy P. K. [...] w miejscowości K. - wykazuje, że obiekt ten znajduje się w niewłaściwym stanie technicznym. W związku z powyższym organ I instancji, zdaniem organu odwoławczego, słusznie zastosował wobec właściciela budynku środek z art. 81 c ust. 2 ustawy - Prawo obowiązek, nakazując mu dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Przedłożona przez Gminę K. dokumentacja pn: "Ekspertyza techniczna budynku mieszkalnego wielorodzinnego" z 19 września 2011 autorstwa J. W. wykazała, że stropy w budynku należy uznać za będące w bardzo złym stanie, podobnie – jeśli chodzi o bezpieczeństwo konstrukcji — stan techniczny budynku jest zły. Wniosek w zakresie bezpieczeństwa konstrukcji budynku wskazuje, że konieczność doraźnych napraw czy wymiany elementów konstrukcji, biorąc pod uwagę wiek budynku i jego stan, nie ma sensu ani uzasadnienia. Jednocześnie we wnioskach końcowych zawartych w pkt VI opracowania autor wskazuje że wymaga rozważenia opinia zawarta w ww. pkt IV opracowania (tj. nie ma uzasadnienia naprawa konstrukcji budynku).

W ocenie organu odwoławczego, powyższa ekspertyza w zakresie wyrażonym we wnioskach - została jasno i jednoznacznie uściślona przez autora tego opracowania w piśmie z 14 stycznia 2014 r. zawierającym stwierdzenie, że przedmiotowy budynek zagraża bezpieczeństwu lokatorów i grozi zawaleniem. W ocenie tego organu ta jasna i jednoznaczna ocena doprecyzowująca wnioski ekspertyzy z biura projektowo inwestycyjnego [...] dała organowi I instancji podstawę i przesłanki do prawidłowego zastosowania w tym przypadku art. 68 ustawy - Prawo budowlane zgodnie z którym: w razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Odnosząc się do argumentów strony odwołującej, wskazujących iż okresowa kontrola stanu budynku i ocena techniczna wykluczają się z doprecyzowaniem stanowiska w sprawie oceny przez [...] – organ odwoławczy wskazał, że są one nietrafne, bowiem właśnie oba przytoczone opracowania wskazują że stan przedmiotowego budynku jest zły a doprecyzowuje to jednoznacznie ocena zawarta w piśmie z 14 stycznia 2014 r., wskazując że budynek ten grozi zawaleniem.

Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina K., domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, względnie — uchylenia zaskarżonej decyzji oraz przekazania sprawy Wojewódzkiemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonej decyzji zarzucono:

1) naruszenie art. 68 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - poprzez jego bezpodstawne zastosowanie,

2) art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się zebranym materiałem dowodowym oraz zgłoszonymi przez wszystkie uczestniczące strony żądaniami, przed wydaniem decyzji,

3) art. 67 w zw. z art 10 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez oparcie decyzji na wynikach rzekomych czynności organu, które nie zostały w przepisany sposób utrwalone ani strona nie została o terminie czynnościach takich należycie powiadomiona,

4) art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego - poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, która nie zawiera uzasadnienia spełniającego wymogi ustawowe, co czyni tę decyzję całkowicie niezrozumiałą dla strony ze względu na brak uzasadnienia faktycznego, jak i uzasadnienia prawnego i w związku z tym - brak powiązania uzasadnienia decyzji z podaną podstawą rozstrzygnięcia.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że Gmina K. nie została powiadomiona o żadnej czynności, która miała zostać przeprowadzona z jej udziałem, a przed wydaniem decyzji nie została zapoznana z zebranym przez organy materiałem dowodowym. Akta postępowania nie zawierały żadnych protokołów, na podstawie których sformułowane zostały rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem skarżącej, odstąpienie od sporządzenia protokołu przesłuchania strony, świadka i biegłego oraz protokołu oględzin i ekspertyz dokonywanych przy udziale przedstawiciela °organu administracji publicznej, jak to jej zdaniem miało miejsce w niniejszej sprawie, powoduje, że okoliczności te nie mogą zostać uznane za udowodnione, nawet jeżeli zostały utrwalone w postaci zwykłych adnotacji, oświadczeń itp. Zdaniem skarżącej, niesporządzenie protokołu z innych czynności procesowych może nawet spowodować ich bezskuteczność W ten zaś sposób, strona została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się w sprawie oraz uczestnictwa w czynnościach organu.

Przede wszystkim jednak strona zarzuciła, że organ doszedł do kategorycznych wniosków na podstawie "szczątkowych" ustaleń, w tym ustaleń wzajemnie wykluczających się w swej treści. Organ nie przeprowadził niezbędnych dodatkowych czynności mających na celu precyzyjne ustalenie stanu technicznego budynku i przez to stan ten ocenił błędne, ponieważ ocena stanu technicznego budynku wykonana w listopadzie 2013 r. wykazywała brak zagrożeń ze strony budynku dla jego mieszkańców oraz stwierdzała, że może on być eksploatowany przez dalsze 2-3 lata, a następnie - na żądanie organu I instancji — ekspertyza została "doprecyzowana" stwierdzeniem, że budynek zagraża bezpieczeństwu i grozi zawaleniem. Stwierdzenie takie, bez jakiegokolwiek uzasadnienia oraz sprzeczne z treścią wcześniejszej oceny (sprzed zaledwie 2 miesięcy), ale zostało przyjęte przez organ I instancji za podstawę wydania decyzji, która również nie zawierała, w zakresie podstaw faktycznych, żadnego uzasadnienia. Zdaniem strony, okresowa kontrola stanu budynku i ocena stanu technicznego wykluczają się wzajemnie z "doprecyzowaniem" stanowiska w sprawie oceny i jako takie powinny skutkować dalszym postępowaniem dowodowym i dążeniem do wyjaśnienia stanu faktycznego.

Dalej skarżąca argumentowała, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego bezkrytycznie zaakceptował rozstrzygnięcie organu I instancji, utrzymując decyzję tego organu w mocy, a w uzasadnieniu stwierdzając jedynie lakonicznie, że treść materiału dowodowego nie wyklucza się, jak twierdziła w odwołaniu skarżąca. Tymczasem sprzeczność w treści materiału dowodowego powinna przede wszystkim zostać przez organ odwoławczy dostrzeżona oraz wyeliminowana przez uzupełnienie tego materiału lub zwrócenie organowi I instancji sprawy do ponownego rozpatrzenia. W wyniku wydanych decyzji skarżąca pozostaje bez pewności co do motywów wydanych decyzji oraz przed trudnym do rozwiązania problemem zapewnienia mieszkańcom, "badanego" przez organy obiektu, mieszkań zastępczych - których w zasobie skarżącej gminy brakuje.

Zdaniem skarżącej — decyzje organów obu instancji wydane zostały pochopnie, bez podejmowania prób dogłębnego i wszechstronnego badania przedmiotu sprawy, a w szczególności — poprzez gromadzenie materiału dowodowego w sposób uniemożliwiający późniejszą jego prawidłową ocenę. W czynnościach organów skarżącej nie zapewniono udziału w sposób umożliwiający bieżące sygnalizowanie spostrzeżeń, a wydane w oparciu o przepis art. 68 Prawa budowlanego decyzje w rzeczywistości nie odpowiadają stanowi faktycznemu sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, przedstawiając argumentację zbieżną z tą, jaka została zaprezentowana w uzasadnieniu skarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiotem kontroli przez sąd w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 31 marca 2014 r., na mocy której organ ten utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 16 stycznia 2014 r. nakazującą Gminie K. wyłączenie z użytkowania budynku mieszkalnego wielorodzinnego zlokalizowanego na dz. nr [...] przy P. K. [...] w miejscowości K. w terminie natychmiastowym oraz zarządzającą wykonanie dodatkowych określonych czynności.

Poza sporem pozostaje, że 27 czerwca 2011 r. organ I instancji przeprowadził oględziny budynku wielorodzinnego przy ul. P. K. [...] w K., znajdującego się na działce nr [...]. Z ustaleń tego protokołu wynika że stan techniczny budynku jest zły, stwierdzono spękania ścian, wybrzuszenie i spękanie kominów, niezabezpieczoną instalację elektryczną, podłogi opadające w różnych kierunkach. Oględziny zostały przeprowadzone bez udziału strony – Gminy K. Z kolei, z ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku z 19 września 2011 r. wynika, że mury konstrukcyjne piwnic obecnie nie zagrażają bezpieczeństwu budynku. Podobnie, ogólne bezpieczeństwo w zakresie ścian nośnych jest zachowane. Natomiast, stropy są najsłabszym elementem konstrukcyjnym budynku i są w bardzo złym stanie. Podstemplowania wykonane są nieprofesjonalnie i nie stanowią właściwego zabezpieczenia w obiekcie. Z wniosków ekspertyzy wynika, że stan techniczny budynku jest zły i po wykonaniu podstemplowania stropu w piwnicy w sposób technicznie poprawny oraz naprawie narożnika zewnętrznego budynku – będzie on w swej konstrukcji bezpieczny, ale dotyczyć to może jedynie najbliższych 5 lat. W tym czasie powinny zapaść decyzje co do dalszego użytkowania obiektu. Doraźne naprawy, czy wymiany elementów konstrukcyjnych są bezcelowe. W ekspertyzie napisano także jakie prace powinny zostać pilnie wykonane w celu zabezpieczenia budynku i umożliwienia jego dalszej eksploatacji w warunkach minimalnego komfortu. W uzupełniającej ekspertyzie z 14 stycznia 2014 r. jej autor stwierdził, doprecyzowując swoje stanowisko w zakresie bezpieczeństwa użytkowania niniejszego budynku, że w jego ocenie budynek ten zagraża bezpieczeństwu lokatorów i grozi zawaleniem.

Na tej podstawie organ I instancji decyzją z 16 stycznia 2014 r., nakazał Gminie K. wyłączyć z użytkowania w całości przedmiotowy budynek mieszkalny w terminie natychmiastowym oraz zarządził dokonanie określonych czynności. Na skutek odwołania właściciela obiektu, organ odwoławczy zmienił jedynie termin wyłączenia budynku z użytkowania, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone rozstrzygnięcie w mocy. Decyzja ta stanowi przedmiot skargi.

Materialnoprawną podstawę decyzji stanowi art. 68 ustawy z 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. 2013, poz. 1409 – tekst jedn. ze zm.). Zgodnie z tym przepisem, z razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, właściwy organ jest obowiązany:

1) nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub części budynku z użytkowania;

2) przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych na podstawie odrębnych przepisów;

3) zarządzić: a) umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz o zakazie jego użytkowania, b) wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.

Z przepisu tego w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że przesłanką wydania nakazu opróżnienia obiektu budowlanego jest bezpośrednie zagrożenie zawalenia się budynku, w którym przebywają ludzie. Jest to więc sytuacja zaistnienia stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. Ocena stanu technicznego budynku należy do organów nadzoru budowlanego, które dokonać winny wcześniej oględzin obiektu. Wymóg ten jest wymogiem materialnoprawnym i stanowi odstępstwo od ogólnej reguły wyrażonej w art. 75 § 1 k.p.a., z którego wynika, że jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Należy również mieć na względzie, że uprawnienie organów administracji wynikające z art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane jest uprawnieniem ograniczającym prawo własności. Przepis ten, mając na względzie ochronę prawa własności, powinien być zatem interpretowany ściśle.

Skoro stwierdzenie zaistnienia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem oraz wydanie nakazu wyłączenia budynku z użytkowania musi nastąpić na podstawie protokołu oględzin, to protokołu tego nie można zastąpić innym dowodem. W analizowanym stanie faktycznym, jak to wskazano powyżej, oględziny zostały przeprowadzone przez organ w dniu 27 czerwca 2011 r. W ocenie sądu jednak, dowód ten przeprowadzony został z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu dowodowym, co słusznie podnosiła skarżąca. Organ nie poinformował bowiem Gminy o przeprowadzeniu tegoż dowodu i nie zapewnił jej tym samym możliwości wzięcia w nim udziału, czym naruszył art. 79 § 1 i 2 k.p.a. Niezależnie od naruszenia w tym zakresie przepisów postępowania, ustalenia wynikające z przeprowadzonych oględzin wcale nie wskazują na zaistnienie przesłanki, o której mowa w art. 68 ustawy – Prawo budowlane, tj. na bezpośrednie zagrożenie zawalenia się niniejszego budynku, w którym przebywają ludzie. W protokole odnotowano, że stan techniczny budynku jest zły: stwierdzono spękania ścian, wybrzuszenie i spękanie kominów, niezabezpieczoną instalację elektryczną, podłogi opadające w różnych kierunkach. W ocenie sądu, powyższe ustalenia w żaden sposób nie prowadzą do wniosku, że mamy do czynienia z sytuacją stanu nagłej konieczności, w którym stan techniczny budynku stwarzać może niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia ludzkiego, lub może grozić niepowetowaną szkodą materialną. Takie z kolei wnioski wynikają z ekspertyzy technicznej z 19 września 2011 r., przy uwzględnieniu jej uzupełnienia ekspertyzą z 14 stycznia 2014 r. Podkreślić jednak należy, że to dowód z oględzin ma pierwszorzędne znaczenie w postępowaniu dotyczącym wyłączenia obiektu budowlanego z użytkowania i inne dowody, takie jak ekspertyzy biegłych, mogą mieć tu znaczenie wyłącznie uzupełniające. Oczywiście, wniosków wynikających z ekspertyzy organ nie może zignorować. W takim przypadku jednak, jego obowiązkiem było przeprowadzić kolejne oględziny, tym razem z udziałem strony postępowania, a w razie potrzeby – także autorów ekspertyzy – w celu poczynienia ustaleń, mogących stanowić wiążącą podstawę faktyczną niniejszej decyzji. Brak przeprowadzenia dowodu z oględzin w sposób odpowiadający przepisom prawa stanowi zatem o naruszeniu przepisów postępowania oraz naruszeniu art. 68 pkt 1 wymienionej wyżej ustawy. W przedmiotowej sprawie uznać należy, że ustalenie, że zaistniała potrzeba opróżnienia budynku i wydania nakazu wyłączenia go z użytkowania nie zostało poczynione na podstawie protokołu oględzin. Z akt sprawy nie wynika bowiem, że organ administracji oparł swoje ustalenia na dowodzie z oględzin, lecz na innych dowodach, które – jak wskazano powyżej – mogły mieć znaczenie uzupełniające, natomiast nie mogły tego dowodu zastąpić. Tym samym naruszony został art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane.

W ocenie sądu, naruszenie cyt. wyżej przepisu prawa materialnego miało wpływ na wynik sprawy, gdyż zdeterminowało wydanie decyzji z naruszeniem prawa materialnego. Decyzja organu administracji publicznej jest prawidłowa wtedy, gdy jest ona zgodna z prawem a więc nie narusza przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Podobnie, sąd dopatrzył się naruszenia przepisów postępowania – art. 7 i 77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a., które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w skardze, a dotyczącego naruszenia przepisu art. 68 pkt 1 ustawy - Prawo budowlane, to zarzut ten jest uzasadniony w kontekście wyżej omówionych okoliczności faktycznych sprawy. Podobnie, na uwzględnienia zasługuje zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. poprzez uniemożliwienie skarżącej zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i uniemożliwieniem jej wzięcia udziału w dowodzie z oględzin nieruchomości oraz zarzut naruszenia art. 107 k.p.a., w kontekście stwierdzonych uchybień w zakresie przeprowadzenia postępowania dowodowego.

Rozpoznając ponownie sprawę organ przede wszystkim dokona ponownej kontroli przedmiotowego budynku celem ustalenia, czy istnieje bezpośrednie zagrożenie zawaleniem, bo tylko w takim przypadku orzeczenie nakazu z art. 68 ustawy – Prawo budowlane może mieć miejsce; w razie potrzeby uzupełni też postępowanie dowodowe co do treści sporządzonej ekspertyzy. Zaznaczyć w tym miejscu należy, że skarżąca wskazuje na sprzeczności w ustaleniach organu, wynikające zarówno z przedłożonych do akt sprawy ekspertyz, jak i oceny stanu technicznego budynku z 2013 r. oraz okresowych kontroli budynku, które nie wykazywały zagrożeń ze strony obiektu. Organ powinien te sprzeczności wyjaśnić w toku przeprowadzonego postępowania dowodowego.

Z uwagi na fakt, że w zakresie wyżej wskazanym postępowania dowodowe przeprowadzone zostało z naruszeniem art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., co w konsekwencji skutkowało wydaniem decyzji naruszającej prawo materialne, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu w oparciu o przepis art. 145 1 pkt 1 lit. a) i c), ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 – tekst jedn. ze zm.). Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. ł sentencji wyroku. O kosztach orzeczono (punkt III wyroku) na podstawie 200 i 205 § 2 cytowanej ustawy, zasądzając na rzecz skarżącej kwotę 740 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania (w tym koszt wpisu od skargi – 500 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika profesjonalnego na poziomie jednokrotnej stawki – 240 zł).

Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (punkt II wyroku) określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem zdaniem Sądu obligatoryjne tylko w takim przypadku, gdy zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nadaje się ze swej istoty do wykonania oraz gdy przepis szczególny nie wyklucza jej wykonalności z mocy samego prawa do czasu prawomocnego rozpatrzenia skargi przez sąd. Skoro zatem zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja nie nadaje się w żadnej mierze do wykonania, to całkowicie bezprzedmiotowe było orzekanie o możliwości wykonania decyzji w trybie art. 152 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.