Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2448/14
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2015-07-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 48, art. 49 ust. 1 i 2, art. 59 f 1-3
journal: Dz.U. 2013 poz 1409
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska, Sędzia WSA Maria Tarnowska (spr.), Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi S. W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty legalizacyjnej skargę oddala


UZASADNIENIE

I. Stan sprawy

1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] znak: [...] ustalające dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych) - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane ustalił dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych).

Obowiązek uiszczenia powyższej opłaty należy dokonać w terminie 7 dni od daty doręczenia niniejszego postanowienia na rachunek bankowy [...] Urzędu Wojewódzkiego w [...], Biuro Budżetowo - Księgowe tj. [...].

Postanowienie zostało wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. art. 144 k.p.a. oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. jednolity Dz. U. z 2013 r., poz. 1409).

2. W uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] września 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że w związku z pismem A. U. z dnia [...] marca 2009 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] przeprowadził w dniu [...] kwietnia 2009 r. czynności kontrolne w sprawie rozbudowy budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...].

W trakcie w/w kontroli organ I instancji stwierdził, że na w/w działce zlokalizowany jest m. in. budynek mieszkalny o wymiarach zewnętrznych 10,92 m x 11,12 m i wysokości 9,68 m z dobudowaną klatką schodową i garażem o wymiarach zewnętrznych 7,40 m x 12,70 m kryty blachą z dachem dwuspadowym ze spadkiem na własną działkę. Natomiast nad garażem na szerokości 6,20 m wykonany jest taras. Budynek zlokalizowany jest w odległości 1,80 m od ogrodzenia od strony drogi publicznej. Dobudowany garaż z klatką schodową przylega bezpośrednio do budynku gospodarczego (stodoła) zlokalizowanego na działce skarżącej.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie budynku mieszkalnego o garaż z tarasem i klatką schodową oraz nałożył na S. W. obowiązek przedstawienia:

- ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu wydanej przez Wójta Gminy [...],

- 4 egzemplarze projektu budowlanego sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane opracowanego zgodnie z przepisami dotyczącymi zakresu i formy projektu budowlanego określonymi w rozporządzeniu Ministra infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. (Dz. U. z 2003 r. Nr 120 poz. 1133),

- oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Po ocenie przedłożonych przez inwestora dokumentów Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] ustalił dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł.

Zażalenie na w/w postanowienie z dnia [...] lipca 2014 r., w terminie, do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył S. W.

3. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2014 r. nr [...], po rozpatrzeniu zażalenia S. W. na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r., Nr [...] - uchylił zaskarżone postanowienie w całości i ustalił dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł.

W uzasadnieniu [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] lipca 2014 r. jest prawidłowe, ale z uwagi na nieprawidłowy numer rachunku bankowego podany w postanowieniu należało rozstrzygnięcie uchylić.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor – S. W. nie uzyskał wymaganej prawem zgody właściwego organu i samowolnie dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...]. W związku z powyższym organ uznał, że S. W. dopuścił się samowoli budowlanej.

Organ powołał się na postanowienie Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], w którym Sąd wskazał, że: "W roku 1987 na działce nr [...] został wybudowany dom, w którym aktualnie zamieszkuje uczestnik z rodziną. Uczestnik w latach 1993-1994 pomiędzy swoim budynkiem mieszkalnym, a budynkiem gospodarczym należącym do wnioskodawczyni dostawił garaż a za nim w latach 1997 - 1998 dobudował klatką schodową, która z jednej strony dotyka do jego domu a z drugiej do stodoły A. U.".

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że organ I instancji, na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym w/w postanowienia Sądu ustalił, że prace budowlanego przy rozbudowie budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zostały zakończone w latach 1997 - 1998.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących złożonych przez świadków oświadczeń odnośnie daty wybudowana omawianej rozbudowy wskazał, że dla organu administracji większą wagę ma prawomocne rozstrzygnięcie niezawisłego sądu, niż oświadczenia stron. Z uwagi na powyższe organ nadzoru budowlanego ustalił datę przedmiotowej rozbudowy na podstawie postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., a nie na podstawie złożonych oświadczeń.

Mając na uwadze dokonane ustalenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] uznał, że rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] została dokonana po 1995 r.

Wskazał, że stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, art. 48 (dot. samowolnej budowy obiektu) niniejszej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podał, że na rozbudowę omawianego obiektu nie uzyskano wymaganej prawem zgody właściwego organu i samowolnie dokonano rozbudowy w/w budynku. Wskazał, że rozbudowa jest rodzajem budowy, w wyniku której powstaje nowy obiekt budowlany. Zaszeregowanie przez ustawodawcę rozbudowy jako rodzaju budowy dokonane zostało w art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego, tj. przez definicję budowy rozumie się "wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego". W myśl przepisu art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, chyba że dana inwestycja została zaliczona do katalogu obiektów zwolnionych od uzyskania tego obowiązku.

Zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę bądź po dokonaniu zgłoszenia właściwemu organowi zamiaru budowy i przy braku sprzeciwu z jego strony.

Wskazał, że zrealizowanie obiektu budowlanego bez wymaganej przepisami ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę wypełnia przesłanki zastosowania art. 48 Prawa budowlanego. Natomiast w art. 49 Prawa budowlanego stanowiącym kontynuację przepisów art. 48 w/w ustawy, została uregulowana procedura legalizacji samowoli budowlanej.

Zdaniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z akt sprawy nie wynika, aby inwestor uzyskał pozwolenie na budowę. W związku z powyższym zgodził się z zastosowaniem przez organ powiatowy procedury legalizacyjnej przewidzianej w art. 48 Prawa budowlanego.

Zgodnie z art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, właściwy organ, stwierdzając możliwość zalegalizowania obiektu budowlanego będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę, jest zobowiązany wydać postanowienie, w którym winien wstrzymać prowadzenie robót budowlanych i którym powinien nałożyć na inwestora obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych do załatwienia sprawy dokumentów określonych w art. 48 ust. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy.

W przedmiotowej sprawie takie postanowienie zostało przez organ powiatowy wydane. W związku z przedłożeniem dokumentów przez inwestora Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] lipca 2014 r. Nr [...] ustalił dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł (słownie: pięćdziesiąt tysięcy złotych).

W myśl art. 49 Prawa budowlanego: właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane

- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że organ powiatowy dokonał sprawdzenia przedłożonej dokumentacji budowlanej i potwierdził jej zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym oraz warunkami techniczno-budowlanymi, a także jej kompletność.

Nałożenie obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej jest powinnością organu i elementem koniecznym do zakończenia procedury legalizacyjnej. Ustawodawca nie przewiduje możliwości odstąpienia od jej wyliczenia i nałożenia. Nieuiszczenie wskazanej opłaty stanowi podstawę do nakazania rozbiórki samowoli budowlanej - art. 49 ust. 3 Prawa budowlanego.

Organ wskazał, że zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1336/05: "Ani organ, ani sąd nie są upoważnione do ustalenia innej, niż określona w przepisach, wysokości opłaty legalizacyjnej, bowiem zasady ustalania wysokości tej opłaty zostały określone przez ustawodawcę w sposób nie pozostawiający żadnej swobody w określaniu tej wysokości chociażby przez możliwość oceny poszczególnych elementów wpływających na tą wysokość".

W ocenie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, organ I instancji prawidłowo naliczył opłatę i ją uzasadnił. Stosownie do dyspozycji art. 59f ust. 1 Prawa budowlanego wysokość opłaty stanowi: iloczyn stawki opłaty (500 zł) współczynnika kategorii obiektu (kat. obiektu 1 = 2,0) i współczynnika wielkości obiektu (1), dodatkowo przemnożone przez 50 (art. 49 ust. 2 w/w ustawy). Z tego wyliczenia wynika kwota 50.000,00 zł.

Wniesienie przez inwestora opłaty legalizacyjnej będzie stanowiło zatem podstawę do zakończenia procedury legalizacyjnej w niniejszej sprawie. Nieuiszczenie w terminie opłaty legalizacyjnej oznacza zastosowanie przepisu art. 48 ust. 1 w/w ustawy, czyli wydanie nakazu rozbiórki.

Natomiast, jeżeli inwestor uiści nałożoną opłatę legalizacyjną, to organ nadzoru budowlanego jest zobowiązany wydać decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i o pozwoleniu na wznowienie robót (jeżeli nie zostały zakończone).

[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, z uwagi na zmianę numeru rachunku bankowego [...] Urzędu Wojewódzkiego, Biura Budżetowo - Księgowego uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł o tym samym jednocześnie wskazując prawidłowy nr rachunku bankowego, na który należy uiścić opłatę.

4. Zdaniem Sądu, stan faktyczny przyjęty za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia nie budzi wątpliwości.

II. Zarzuty podniesione w skardze i stanowiska pozostałych stron

1. Skargę na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył S. W. wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia organu I instancji.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:

I. naruszenie przepisów postępowania, tj.:

1) zasad wyrażonych w art. 7 k.p.a., tj. prawdy obiektywnej oraz uwzględnienia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli w zw. z art. 75, art. 77 i nast. k.p.a., w tym w szczególności art 78 § 2 i art 80 k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania przez organ materiału dowodowego niezbędnego do prawidłowego wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a także braku wszechstronnego rozpatrzenia materiału dowodowego już zebranego w sprawie, a w szczególności co do daty zakończenia budowy budynku pełniącego funkcję klatki schodowej oraz garażu, wyrażające się w przyjęciu jako aksjomat ustaleń poczynionych przez Sąd Okręgowy w [...],[...] Wydział [...] Odwoławczy w sprawie sygn. akt [...], która toczyła się w przedmiocie rozgraniczenia i w której Sąd nie dokonywał dokładnego ustalenia daty zakończenia budowy tego budynku; a w konsekwencji błędnym dokonaniu ustaleń faktycznych, co skutkowało przyjęciem przez organ drugiej instancji, że budowa garażu oraz budynku pełniącego funkcję klatki schodowej nie została zakończona przed wejściem w życie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane; a nadto - w sytuacji oparcia się przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na ustaleniach Sądu, o których mowa wyżej, z których jednoznacznie wynika, że garaż został wybudowany w latach 1993 - 1994 - nieuprawnionym przyjęciu przez organ drugiej instancji, że garaż także wybudowany został po dniu 1 stycznia 1995 r., a w konsekwencji ustaleniu opłaty legalizacyjnej także dla tego budynku;

2) naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa wyrażonej w art. 8 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a., polegające w szczególności na braku wskazania w uzasadnieniu skarżonego postanowienia wszystkich koniecznych elementów uzasadnienia, co powoduje niemożność kontroli prawidłowości postępowania oraz rozumowania przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji;

II. naruszenie przepisów prawa materialnego:

1) art. 49 ust. 1 i 2 w zw. z art. 59 f ust. 5 oraz w zw. z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 1409), poprzez ustalenie i nałożenie na skarżącego obowiązku uiszczenia opłaty legalizacyjnej za samowolnie wybudowany garaż oraz budynek pełniący funkcję klatki schodowej w sytuacji, gdy w realiach niniejszej sprawy brak było ku temu podstaw - a w szczególności brak było podstaw do nałożenia na skarżącego przez organ opłaty legalizacyjnej za garaż, który z całą pewnością wybudowany został w latach 1993 - 1994, na co wskazują zarówno ustalenia poczynione przez Sąd Okręgowy w [...],[...] Wydział [...] Odwoławczy w sprawie sygn. akt [...], jak również zeznania świadków oraz oświadczenia stron.

III. Nadto - z ostrożności procesowej - skarżący zarzuca także naruszenie przez organ drugiej instancji następujących przepisów:

1) art. 49 ust. 2 w zw. z art. 59 f ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 maja 2004 r. (Dz. U. 2003 r. nr 207, poz. 2016) w zw. z art. 2 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. z 2004 r. nr 93, poz. 888) w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28 czerwca 2003 r. w sprawie stawki opłaty stanowiącej podstawę do obliczania kary wymierzanej w wyniku obowiązkowej kontroli (Dz. U. 2003 r. nr 120, poz. 1132) poprzez ich niezastosowanie, a w konsekwencji ustalenie opłaty legalizacyjnej w oparciu o stawkę 500 zł, zamiast 300 zł, w sytuacji gdy bezspornym jest, że przedmiotowa budowa zakończyła się przed dniem 31 maja 2004 r.

2) art. 59 f ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane w brzmieniu obwiązującym od dnia 31 maja 2004 r. (t. j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016) poprzez jego zastosowanie sytuacji, gdy w niniejszej sprawie brak było podstaw do zastosowania przez organ pierwszej instancji stawki opłaty w wysokości 500,00 zł, bowiem bezspornym jest, że przedmiotowa budowa zakończyła się przed dniem 31 maja 2004 r.;

3) art. 59 f ust. 1 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409) w związku z załącznikiem wydanym do tej ustawy poprzez błędne i całkowicie nieuprawnione określanie (zakwalifikowanie) zarówno przez organ pierwszej, jak i drugiej instancji przedmiotowego budynku - jako budynku mieszkalnego jednorodzinnego - tj. obiekt budowlany I kategorii w sytuacji, gdy bezspornym jest, że budowa domu mieszkalnego na działce nr ew. [...] została zakończona w 1987 r., zaś w latach późniejszych, bo 1993 - 1994 skarżący wybudował odrębne budynki, tj. garaż (którego budowa z całą pewnością została zrealizowana w latach 1993 – 1994) oraz budynek pełniący funkcję klatki schodowej, które to budynki zgodnie z załącznikiem do tej ustawy zaliczane są do III kategorii obiektów budowlanych; a w konsekwencji błędne ustalenie przez organ administracji wysokości opłaty legalizacyjnej poprzez przyjęcie współczynnika kategorii obiektu (k) w wysokości "2" zamiast "1", który jest właściwy dla budynków III kategorii.

2. W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.

III. Podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.

Stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przez prawo należy rozumieć prawo materialne oraz przepisy postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji.

2. Zaskarżonym postanowieniem [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżone postanowienie w całości i na podstawie art 49 ust. 1 i 2 w związku z art. 59 f ust. 1 ustawy Prawo budowlane ustalił dla S. W. wysokość opłaty legalizacyjnej samowolnie rozbudowanego budynku mieszkalnego o garaż i klatkę schodową zlokalizowanego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] w kwocie 50.000 zł

Dokonując oceny zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zarówno zaskarżone postanowienie jak również poprzedzające je postanowienie nie naruszają przepisów prawa.

Sąd podziela stanowisko organu przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.

3.1. Na wstępie Sąd wyjaśnia, że wbrew zarzutom skargi, organy orzekające w sprawie prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1995 r. Z akt sprawy, a w szczególności z postanowienia Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r., sygn. akt [...], wynika, że rozbudowa budynku mieszkalnego na działce nr geod. [...] położonej w miejscowości [...] gm. [...] została dokonana po 1995 r. Zatem stosownie do art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.

Zdaniem Sądu nie można również zgodzić się z zarzutem skargi, że przedmiotowa budowa zakończyła się przed dniem 31 maja 2004 r. Wskazać należy, że

po przeprowadzeniu w dniu 1 kwietnia 2009 r. czynności kontrolnych w sprawie rozbudowy przedmiotowego budynku mieszkalnego, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2009 r. Nr [...] wstrzymał prowadzenie robót budowlanych przy przedmiotowej rozbudowie budynku mieszkalnego o garaż z tarasem i klatką schodową oraz nałożył na S. W. obowiązek przedstawienia stosownych dokumentów. Powyższe potwierdza, że przedmiotowa budowa nie mogła zakończyć się przed dniem 31 maja 2004 r.

Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę z zastrzeżeniem art. 29 – 31. W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane dokonanie samowoli budowlanej przez skarżącego.

Zgodnie z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego samowola budowlana, co do zasady, skutkuje nakazem rozbiórki, który jednak może być orzeczony dopiero wówczas, gdy nie ma prawnych możliwości legalizacji takiego obiektu budowlanego. Przesłanki legalizacji zostały określone w art. 48 ust. 2 ustawy, a ich spełnienie daje podstawę do odstąpienia od orzekania nakazu rozbiórki. Procedura legalizacyjna, uregulowana w art. 48 Prawa budowlanego, nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego. W razie ustalenia, że obiekt budowlany powstał bez wymaganego pozwolenia na budowę i wdrożenia procedury z art. 48 wspomnianej ustawy, a następnie niewywiązania się przez inwestora z obowiązku przedłożenia żądanych dokumentów, ustawodawca nie pozostawił organowi wyboru w zakresie treści rozstrzygnięcia, obligując go do orzeczenia nakazu rozbiórki.

Na podstawie art. 49 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada: 1) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, 2) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń, 3) wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane - oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej.

Zgodnie z art. 49 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.

W myśl art. 59f ust. 1 ustawy Prawo budowlane, w przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty (s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu budowlanego (w). Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł (ust. 2). Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu określa załącznik do ustawy (ust. 3).

Uiszczenie opłaty legalizacyjnej jest obligatoryjnym elementem procesu legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Bez uiszczenia przez inwestora opłaty legalizacyjnej organ nie może wydać decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót (art. 49 ust. 4 pkt 1) bądź o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona (art. 49 ust. 4 pkt 2). Jednocześnie inwestor nie ma przymusu uiszczania opłaty legalizacyjnej. W takim jednak przypadku inwestor winien liczyć się z konsekwencjami wynikającymi z art. 49 ust. 3 w związku z art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego. W razie braku uiszczenia opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego nie przejdzie do kolejnego etapu procedury legalizacyjnej, o jakim mowa w art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego, lecz wyda decyzję nakazującą przymusową rozbiórkę (art. 49 ust. 3 ustawy w związku z art. 48 ust. 1 ustawy). Jak bowiem stanowi art. 49 ust. 4 Prawa budowlanego organ wydaje decyzję (decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót bądź o zatwierdzeniu projektu budowlanego) w razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, a jednym z tych wymogów jest uiszczenie opłaty legalizacyjnej. A zatem woli inwestora pozostawiona jest kwestia uiszczenia opłaty legalizacyjnej. Organ nadzoru budowlanego nie posiada uprawnienia do wymuszenia na inwestorze uiszczenia opłaty legalizacyjnej.

Organy naliczyły wysokość opłaty legalizacyjnej w oparciu o obowiązujące normy prawne. Sposób obliczania opłaty legalizacyjnej nie budzi zastrzeżeń Sądu, opłata jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Organ słusznie uznał, że w niniejszej sprawie podstawą do obliczenia wymaganej należności jest iloczyn stawki opłaty (s) wynoszącej 500 zł, współczynnika kategorii obiektu budowlanego – kategoria obiektu I - budynki mieszkalne jednorodzinne (k) wynoszącego 2,0 i współczynnika wielkości obiektu (w) wynoszącego 1,0, co przy pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu prowadzi do uzyskania kwoty 50.000 zł.

Sąd zauważa, że ustawodawca tryb legalizacji samowoli budowlanej wprowadził jako przeciwwagę, do stosowanej kiedyś jedynej sankcji w formie nakazu rozbiórki. Skuteczność legalizacji zależy nadto od woli inwestora. To od jego decyzji zależy, czy zdecyduje się on na uiszczenie opłaty legalizacyjnej, czy też wobec jego biernej postawy organ podejmie rozstrzygnięcie przewidziane w art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego.

IV. Wobec powyższego, odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, iż są one niezasadne.

V. Zdaniem Sądu postępowanie administracyjne zostało przeprowadzone wnikliwie, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy oceniony został właściwie, a mające zastosowanie w sprawie przepisy zostały prawidłowo zinterpretowane.

Sąd nie doszukał się naruszeń przepisów prawa materialnego czy procesowego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego postanowienia.

VI. Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), orzekł jak w sentencji.