Wyrok NSA, sygn. akt I GSK 1373/18
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2019-09-26 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2, art. 28, art. 28 ust. 3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
article: art. 77 § 1 i 3, art. 80
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1, art. 141 § 4
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek Sędzia NSA Dariusz Dudra (spr.) Sędzia del. WSA Izabella Janson Protokolant Ewa Czajkowska po rozpoznaniu w dniu 26 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej A. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I SA/Gl 601/16 w sprawie ze skargi A. K. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne oddala skargę kasacyjną


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 27 września 2016r., sygn. akt I SA/Gl 601/16 oddalił skargę A. K. (dalej: skarżąca) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 2016 r. w przedmiocie ulg w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej.

Sąd I instancji rozstrzygał w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Dyrektor Oddziału Ubezpieczeń Społecznych w Z. decyzja z dnia [...] lutego 2016 r. utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] stycznia 2016 r. w sprawie umorzenia w części 50% należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne wraz z naliczonymi odsetkami oraz odmowy umorzenia należności w pozostałej części.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że zobowiązana znajduje się w trudnej sytuacji finansowej. Po śmierci współmałżonka świadczenie z tytułu renty rodzinnej stanowi jedyny dochód gospodarstwa domowego. Dochód pozostający do dyspozycji po dokonanym potrąceniu egzekucyjnym jest niski i nie pozwala na zaspokojenie podstawowych potrzeb życiowych. Ponadto biorąc pod uwagę stan zdrowia organ przyjął, iż uzyskanie dodatkowego źródła dochodu jest przypadku zobowiązanej znacznie utrudnione. Z całokształtu poczynionych ustaleń dotyczących sytuacji finansowej i życiowej (w tym i tych dotyczących wysokości nowo otrzymanego świadczenia rentowego po zmarłym mężu, co jest nową okolicznością w sprawie) organ przyjął, że wnioskodawczyni nie jest w stanie spłacić całości posiadanego zadłużenia, przyjmując jednocześnie, iż istnieje realna szansa spłaty pozostałej części (50 %) zadłużenia w formie układu ratalnego, tym bardziej, że uzyskane prawo do świadczenia rentowego po zmarłym mężu jest wyższe niż dotychczas otrzymywane świadczenie.

Skarżąca nie zgadzając się z rozstrzygnięciem wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach.

Sąd I instancji oddalając skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) i uzasadniając motywy podjętego rozstrzygnięcia, po uprzednim wskazaniu przepisów prawnych mających zastosowanie w sprawie podzielił pogląd zgodnie z którym w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 28 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r. poz. 121 ze zm. - dalej: u.s.u.s.). Sąd zaaprobował to stanowisko, gdyż prowadzenie skutecznej egzekucji przesądza o tym, że przesłanka całkowitej nieściągalności nie występuje. Stąd też w ocenie WSA należało ocenić zasadność zastosowania ulgi w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 241, poz. 2074 ze zm. - dalej: ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

WSA wskazał, że w ocenie organu osiągane przez skarżącą dochody są niskie a spłata pełnego zadłużenia wobec ZUS mogłaby pozbawić skarżącą możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Organ przyjął również, że stan zdrowia skarżącej oraz jej wiek mogą uniemożliwić jej podjęcie zatrudnienia, a to wyklucza możliwość pozyskania przez nią dodatkowych dochodów. Ustalony przez organ stan faktyczny w ocenie Sądu odpowiada rzeczywistej sytuacji materialnej skarżącej. Organ przyjął bowiem, że skarżącej po egzekucyjnych potrąceniach pozostaje do dyspozycji kwota 912,00 zł. Dodatkowo, organ wskazał, że dochody skarżącej są minimalnie większe, gdyż w chwili orzekania przez organ II instancji nabyła ona prawo do renty rodzinnej. Okoliczność tę potwierdziła na rozprawie skarżąca, przyznając, że obecnie otrzymuje rentę w wysokości 2000 zł., a po potrąceniach egzekucyjnych 1400 zł. Zasugerował ponadto, że skarżąca może skorzystać z układu ratalnego.

Zdaniem Sądu I instancji organ właściwie zastosował uznanie administracyjne w badanej sprawie. Z jednej bowiem strony przyjmując istnienie przesłanki ważnego interesu zobowiązanej umorzył jej łącznie kwotę 11.248,11 zł., tj. 50 % zadłużenia głównego i odsetek, jednocześnie – dając szansę na spłatę pozostałego zadłużenia w ratach – odmówił umorzenia pozostałej kwoty tj. też kwoty 11.248,11 zł.

Zasadnie, zdaniem WSA, organ uznał, że nie ma przesłanek prawnych do całkowitej i ostatecznej rezygnacji z należności. Jednocześnie zaakcentowano, że nawet w przypadku wystąpienia przesłanki umorzenia należności, organ nie ma obowiązku udzielenia ulgi. W ocenie Sądu w przedmiotowej sprawie zastosowanie ulgi w 50% nie miało charakteru dowolnego. W decyzji bowiem organ podał zarówno przesłanki, które zdecydowały o częściowym przyznaniu ulgi, jak i przesłanki, którymi się kierował odmawiając umorzenia części zaległości.

W konkluzji WSA stwierdził, że organ prawidłowo przeanalizował sytuację majątkową i finansową strony skarżącej i wskazał na okoliczności uzasadniające częściowe przyznanie ulgi poprzez umorzenie 50% należności i odsetek za zwłokę. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia w całkowitym ulgi w całkowitym zakresie nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła powyższy wyrok w całości, domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Gliwicach.

Zaskarżonemu wyrokowi na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zarzucono:

1. obrazę prawa materialnego, a to art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i błędne uznanie, iż na gruncie niniejszej sprawy umorzenie przez organ tylko połowy należności mieści się w granicach uznania administracyjnego, podczas gdy organ rentowy naruszył te granice i wykroczył poza nie, w związku z czym uznanie administracyjne w niniejszej sprawie było dowolne,

2. mające istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów prawa procesowego, a to:

a) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia Sądu I instancji,

b) art. 3 § 1 w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez niezbadanie wszystkich istotnych okoliczności sprawy - mieszczących się w granicach rozpatrywanej sprawy,

c) art. 77 § 1 i 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: k.p.a.) poprzez przyjęcie, iż organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył w niniejszej sprawie cały materiał dowodowy, gdy tymczasem organ zaniechał tych obowiązków,

d) art. 80 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż organ w sposób swobodny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, gdy tymczasem organ dokonał tejże oceny w sposób dowolny, a nie swobodny, co z kolei doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego przy wydaniu decyzji.

Argumentację na poparcie powyższych zarzutów skarżąca przedstawiła w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. Żadna jednak ze wskazanych w tym przepisie przesłanek w stanie faktycznym sprawy nie zaistniała.

Postawione w skardze kasacyjnej zarzuty należało uznać za nieusprawiedliwione.

W skardze kasacyjnej postawiono zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i prawa procesowego.

W orzecznictwie NSA zarysowała się linia orzekania, z której wynika, że w sytuacji, kiedy skarga kasacyjna zarzuca naruszenie prawa materialnego oraz naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania. Do kontroli subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przepis prawa materialnego można przejść dopiero wówczas, gdy okaże się, że stan faktyczny przyjęty w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony (por. np. wyrok z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II GSK 819/11, LEX nr 1217424 oraz wyrok z dnia 26 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 1842/08, LEX nr 596025).

W zakresie zarzutów procesowych w skardze kasacyjnej powołano się na naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a., a więc zakwestionowano uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, a konkretnie niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawej rozstrzygnięcia. Dalej wskazano na naruszenie art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a., poprzez niezbadanie wszystkich istotnych okoliczności sprawy mieszczących się w granicach tej sprawy. Z zakresu dotyczącego przepisów postępowania przed organami postawiono zarzuty naruszenia: art. 77 § 1 i 3 k.p.a., poprzez przyjęcie, iż organ w sposób wyczerpujący zebrał i rozpatrzył w niniejszej sprawie cały materiał dowodowy, gdy tymczasem organ zaniechał tych obowiązków oraz art. 80 k.p.a., poprze uznanie, że organ w sposób swobodny ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, gdy tymczasem organ dokonał tejże oceny w sposób dowolny, co doprowadziło do przekroczenia granic uznania administracyjnego.

Skonstatować w zakresie postawionych zarzutów procesowych należy, że zmierzają one do podważenia działań procesowych organu administracji oraz Sądu, który zaakceptował zaskarżone decyzje stwierdzając ich zgodność z prawem.

Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia.

W ocenie NSA, uzasadnienie zaskarżonego wyroku odpowiada prawu. Sąd w zakresie podstawy prawnej rozstrzygnięcia przedstawił przepisy prawa dotyczące umorzenia. Wyjaśnił ich treść, wskazując jednocześnie dlaczego w sprawie nie znajdują zastosowania przepisy art. 28 u.s.u.s., w szczególności jego ust. 3 pkt 5 i pkt 6, które znalazły się w sferze rozważań organów ze względu na stan faktyczny sprawy, a także art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Omówił też zastosowanie w sprawie art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, który to przepis stanowił podstawę prawną umorzenia należności z tytułu składek w wysokości 50%. Umotywował też przyznanie tej ulgi w tej wysokości.

Zauważyć należy, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. tylko wtedy, gdy uzasadnienie jest sporządzone w taki sposób, że nie zawiera wszystkich koniecznych elementów bądź dotknięte jest tak oczywistymi brakami, że uniemożliwia to przeprowadzenie kontroli kasacyjnej. Dla skutecznego zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy wykazać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku z uwagi na jego konstrukcję, braki w zakresie wymogów ustawowych nie pozwala na ocenę zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 358/16, LEX nr 2454719). Dlatego też należy zwrócić uwagę, że kasacyjny zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może usprawiedliwiać uchylenie zaskarżonego wyroku jedynie wówczas, gdy orzeczenie to nie poddaje się kontroli instancyjnej, czy to z powodu istotnych braków w wywodzie prawnym sądu, czy też istotnych nieprawidłowości w przedstawieniu stanu faktycznego kontrolowanej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 14 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1253/16, LEX nr 2499729). Fakt więc, że stanowisko zajęte przez Sąd pierwszej instancji jest odmienne od prezentowanego przez wnoszącego skargę kasacyjną nie oznacza, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wady konstrukcyjne, nie poddaje się kontroli kasacyjnej, czy też, że jest wadliwe w stopniu uzasadniającym uchylenie wydanego w sprawie rozstrzygnięcia (por. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 358/16, LEX nr 2454719).

Mając na względzie postawiony zarzut stwierdzić należy, że kwestionowane uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, w ocenie NSA, spełnia wymogi nakreślone przez normodawcę. Zawiera ono wszystkie konieczne elementy, brak nieprawidłowości w przedstawionym stanie faktycznym, wywody prawne są konkretne i klarowne. Ocena legalności decyzji jest jednoznaczna, wskazuje dlaczego Sąd I instancji podzielił zapatrywania organu, a nie uwzględnił argumentacji zobowiązanej. Taki stan umożliwia przeprowadzenie kontroli kasacyjnej poprzez pryzmat postawionych zarzutów.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów procesowych, a mianowicie naruszenia art. 3 § 1 i art. 134 p.p.s.a. oraz art. 77 § 1, § 2 i art. 80 k.p.a., stwierdzić należy, iż winny one podlegać łącznemu rozpoznaniu, gdyż w istocie zmierzają one do zakwestionowania przeprowadzonego przez organ postępowania w zakresie zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz jego oceny w kontekście przesłanki ważnego interesu zobowiązanej oraz jej obowiązku zaspokojenia nieumorzonych należności z tytułu składek, a także akceptacji tych działań przez Sąd I instancji.

W ocenie NSA, z zarzutami tymi w zaistniałych okolicznościach faktycznych sprawy zgodzić się nie można. W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez ZUS wzięto bowiem pod uwagę sytuację skarżącej kasacyjnie, a mianowicie jej sytuację materialną, zdrowotną i osobistą. Z mocą podkreślić należy, że zgromadzony materiał dowodowy, jego rozpatrzenie oraz ocena doprowadziły organ do konkluzji w postaci uznania, iż zaistniała w sprawie przesłanka umorzenia należności z tytułu składek, jaką jest ważny interes zobowiązanego. Konsekwencją podjętych czynności było umorzenie 50% należności z tytułu składek. To, że organ przyjął, iż w okolicznościach faktycznych należy umorzyć 50% należności jest wynikiem jego uznania, podjętego w ramach swobodnej oceny materiału dowodowego. Nadmienić należy, że uznanie administracyjne polega na tym, iż właśnie w przypadku zaistnienia jednej lub nawet kilku przesłanek przyznania ulgi organ administracji może, lecz nie musi udzielić umorzenia. Inaczej mówiąc może taką ulgę przyznać, ale też może jej odmówić. Zarówno Sąd I instancji, jak i Sąd kasacyjny nie może ingerować w to uznanie administracyjne, nie ma kompetencji do udzielenia takiej ulgi – umorzenia należności z tytułu składek. Zobowiązany jest jedynie do kontroli legalności wydanych orzeczeń pod kątem ich zgodności z prawem.

W stanie faktycznym sprawy w kontekście przedstawionych rozważań nie można uznać za trafne zarzutów kasacyjnych postawionych w tej sprawie. Nie są one bowiem usprawiedliwione. Organ w przeprowadzonym postępowaniu zgromadził niezbędny do podjęcia rozstrzygnięcia materiał dowodowy obrazujący sytuacje strony, jej sytuację materialną, zdrowotną i osobistą. Wszechstronnie rozpatrzył ten materiał oraz dokonał jego oceny w myśl zasady swobodnej oceny dowodów. Odzwierciedleniem prawidłowo przeprowadzonego postępowania są decyzje wydane w toku instancji, decyzja pierwszoinstancyjna oraz decyzja wydana po ponownym rozpoznaniu sprawy. Wydane decyzje, także nie naruszają prawa. W konsekwencji stwierdzić należy, że wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów procesowych nie naruszono, nie można zatem przyjąć, że decyzje te mają charakter decyzji dowolnych. Decyzje te wydano w ramach instytucji uznania administracyjnego, bez naruszenia jego reguł. Skutkiem zaś tych prawidłowych działań procesowych było umorzenie należności z tytułu składek w wysokości 50%.

Dlatego też zdaniem NSA postawione zarzuty dotyczące naruszenia przepisów o postępowaniu należało uznać za nieusprawiedliwione.

Odnosząc się natomiast do zarzutu naruszenia prawa materialnego, a konkretnie naruszenia art. 17 ustawy o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez uznanie, iż umorzenie tylko 50 % należności mieści się w zakresie uznania, podczas gdy organ naruszył te granice co doprowadziło do rozstrzygnięcia nie uznaniowego a dowolnego, stwierdzić należy, że zarzut ten także nie jest zasadny.

Przypomnieć należy, że w myśl tego przepisu Zakład może umarzać należności z tytułu składek: na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r. (pkt 1), na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r. (pkt 2) - pomimo braku ich całkowitej nieściągalności w przypadku, gdy zobowiązana do ich opłacania jest osoba fizyczna niepodlegająca przepisom ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. o restrukturyzacji niektórych należności publicznoprawnych od przedsiębiorców (Dz. U. Nr 155, poz. 1287), jeżeli przemawia za tym ważny interes tej osoby.

Zauważyć zatem należy, że powołany przepis przewiduje możliwość umorzenia należności z tytułu składek, co oznacza, że organ może tego dokonać w całości lub w części. Przekonuje do takiego twierdzenia zasada a maiori ad minus (komu wolno jest więcej, temu tym bardziej wolno jest mniej). Takie działanie mieści się niewątpliwie w granicach uznania administracyjnego. Powtórzyć jeszcze raz należy, że skoro organ przy zaistnieniu przesłanki pozwalającej na umorzenie należności może odmówić w całości przyznania ulgi, to może także odmówić umorzenia należności z tytułu składek w części.

Nie można, w ocenie NSA, skutecznie zatem twierdzić, że doszło w zaistniałej sytuacji do wydania decyzji dowolnej. Powtórzyć jeszcze raz należy, że organ przeprowadził stosowne postępowanie, zgromadził odpowiedni materiał dowodowy, rozważył zaistniały stan faktyczny w zakresie przysługującej mu kompetencji uznania administracyjnego i doszedł do przekonania, że zaistniała w sprawie przesłanka ważnego interesu zobowiązanej, w konsekwencji miał prawo umorzyć 50% należności z tytułu składek.

W sprawach dotyczących umorzenia na organie spoczywa obowiązek wywarzenia z jednej strony ważnego interesu zobowiązanego, z drugiej zaś strony interesu publicznego, bowiem brak wpłat z tytuł należności składkowych przez jednego ze zobowiązanych powoduje przesuniecie ciężaru utrzymania sytemu ubezpieczeń na innych zobowiązanych, którzy wywiązują się ze swych obowiązków płacąc swe zobowiązania. Dochodzi w tym zakresie do naruszenia zasady równego ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych określonych w ustawie, o której mowa w art. 84 Konstytucji.

Podkreślić należy, że umorzenie należności z tytułu zaległych składek na ubezpieczenie społeczne ma charakter wyjątkowy i zarezerwowane jest dla sytuacji nadzwyczajnych, które jednak w niniejszej sprawie nie zachodzą. Wskazać również trzeba, że umorzone składki w istocie pokrywają inni ubezpieczeni. Zatem dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych ZUS musi każdorazowo ważyć zasadność wniosku (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2013 r., sygn. akt II GSK 2384/11, LEX nr 1340149). Dbając o stan finansów funduszów emerytalno - rentowych ZUS musi każdorazowo ważyć zasadność wniosku o umorzenie zaległych składek (por. wyrok NSA z dnia 19 kwietnia 2011 r., sygn. akt II GSK 449/10, LEX nr 1081514).

Omawiając instytucję uznania administracyjnego w zakresie umorzenia należności z tytułu składek warto wspomnieć o art. 2a u.s.u.s. Z treści tego przepisu wynika, że ustawa stoi na gruncie równego traktowania wszystkich ubezpieczonych bez względu na płeć, rasę, pochodzenie etniczne, narodowość, stan cywilny oraz stan rodzinny (ust. 1). Zasada równego traktowania dotyczy w szczególności obowiązku opłacania i obliczania wysokości składek na ubezpieczenie społeczne (ust. 2 pkt 2).

W orzecznictwie NSA zapadłym na tle przywołanego przepisu przyjmuje się jednolicie, że w sprawach o umorzenie należności z tytułu zaległych składek ubezpieczeniowych na podstawie art. 28 ust. 1 u.s.u.s. interes publiczny musi być szczególnie mocno akcentowany, bowiem akceptowanie stanu, w którym dopuszcza się niewywiązywanie się z obowiązku opłacania składek godzi w prawa innych opłacających składki osób i narusza nakreśloną art. 2a ust. 1 i 2 pkt 2 u.s.u.s. zasadę równego traktowania ubezpieczonych (por. wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 794/18, LEX nr 2514218, wyrok NSA z dnia 7 czerwca 2018 r., sygn. akt I GSK 719/18, LEX nr 2514217, wyrok NSA z dnia 25 lutego 2015 r., sygn. akt II GSK 193/14, LEX nr 1658374, wyroki NSA z dnia 28 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 181/10, LEX nr 952833).

Mając na względzie powyższe oraz okoliczności stanu faktycznego sprawy stwierdzić należy, że Zakład mógł uznać mając na uwadze dotychczasową skutecznie prowadzoną egzekucję w zakresie należności z tytułu składek, od sierpnia 2012 r. miesięcznie w wysokości 180 zł, a także możliwość spłaty zadłużenia w formie ratalnej bez odsetek za zwłokę, a z mniejszą co do wysokości opłatą prolongacyjną, która stanowi 50% stawki odsetek za zwłokę, że sytuacja strony postępowania uwzględniająca kwotę renty rodzinnej i okoliczności z tym związane, pozwala na umorzenia 50% należności z tytułu składek, tj. kwoty 11.248,11 zł.

Podkreślić należy, że Zakład nie musiał dokonywać szczegółowej analizy możliwości spłaty należności z tytułu składek w formie ratalnej. Instytucja rozłożenia na raty należności z tytułu składek jest bowiem odrębną od umorzenia instytucją pozwalającą na zmniejszenie obciążenia w postaci obowiązku spłaty długu wobec ZUS. Szczegółowa analiza przyznania tej drugiej ulgi następuje bowiem w odrębnym postępowaniu, którego podstawę prawną stanowi inny przepis, a mianowicie art. 29 u.s.u.s.

Dlatego też postawione w skardze kasacyjnej zarzuty nie mogły wywrzeć oczekiwanego przez skarżącą kasacyjnie skutku.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a.