Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 644/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2022-12-07 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne: Umorzenie postępowania
Budowlane prawo
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 138 § 1 pkt 3, art. 134
journal: Dz.U. 2022 poz 2000
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Artur Żurawik, Asesor WSA Tomasz Dziuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi S. w K. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia 22 lutego 2022 r. nr IFXIV.7840.9.102.2021 w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 13 września 2022 r. nr [...] Starosta [...] odmówił stwierdzenia wygaśnięcia własnej decyzji z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych [...], Etap I - Elektrownia Wiatrowa [...] w K. na działce nr [...], [...], [...] i [...].

Odwołanie od powyższej decyzji wniosło Stowarzyszenie "T." reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawny. Decyzją z dnia 22 lutego 2022 r. nr IFXIy.7840.9.102.2021 Wojewoda Śląski umorzył jednak postępowanie odwoławcze zainicjowane tym odwołaniem.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wyjaśnił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] zostało przez ten organ wszczęte w związku z wystąpieniem Prokuratora Prokuratury Rejonowej G. Wydana w ramach tego postępowania decyzja organu I instancji (wskazana na wstępie) została doręczona Prokuratorowi oraz ustalonym przez ten organ stronom postępowania, za które uznano inwestora oraz właścicieli nieruchomości, na terenie których została zrealizowana przedmiotowa elektrownia wiatrowa.

Jednocześnie Wojewoda podał, że odwołanie od powyższej decyzji wnieśli D.Z. oraz R.Z., którzy nie byli stronami postępowania w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...]. Natomiast w dniu 11 października 2021 r. wpłynęło przekazane przez organ I instancji odwołanie Stowarzyszenia "T.", w którym również zaskarżono wskazaną na wstępie decyzją Starosty [...] z dnia 13 września 2022 r. nr [...] o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...].

Wojewoda wyjaśnił, że stowarzyszenie nie wnosiło o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, dotyczącym stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...], a prowadzący to postępowanie Starosta nie wydał postanowienia o jego dopuszczeniu do tego postępowania. Z tego względu Wojewoda uznał, że stowarzyszeniu nie przysługiwało prawo do wniesienia odwołania.

Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał ukształtowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że organizacja, która nie brała udziału w postępowaniu przez organ I instancji nie ma legitymacji do złożenia odwołania, co skutkować musiało wydaniem decyzji o umorzeniu postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.

Wojewoda wyjaśnił jednocześnie, że odwołanie stowarzyszenia zostało wniesione przed upływem 14-dniowego terminu dla ostatniej ze stron postępowania.

W skardze na powyższą decyzję stowarzyszenie, reprezentowane przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, zarzuciło naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:

1) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji po wydaniu w postępowaniu prowadzonym przez Wojewodę Śląskiego pod sygn. akt IFIy.7840.9.102.2021 decyzji z dnia 15 lutego 2022 roku umarzającej postępowanie w sprawie odwołania D.Z. i R.Z. od decyzji Starosty [...] z dnia 13 września 2021 roku (nr [...]) odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji Starosty [...] z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę zespołu elektrowni wiatrowych [...], Etap I - Elektrownia Wiatrowa [...] w K. na działce nr [...], [...] i [...], co skutkowało wydaniem w postępowaniu odwoławczym od decyzji Starosty [...] dwóch decyzji ostatecznych, przy czym zaskarżona decyzja została wydana po wydaniu ostatecznej decyzji z dnia 15 lutego 2022 r.;

2) art. 31 § 1 i 2 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego rozpoznania kwestii dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu odwoławczym, w sytuacji braku stwierdzenia przez Wojewodę Śląskiego przesłanek do stwierdzenia niedopuszczalności odwołania na zasadzie art. 134 k.p.a., co uniemożliwiło Stowarzyszeniu aktywne działanie w postępowaniu drugoinstancyjnym, a ponadto doprowadziło do sytuacji, w której wydano decyzję pomimo braku ostatecznego rozpoznania zagadnienia formalnego, jakie ostatecznie może być rozstrzygnięte odmiennie, niż przyjął organ II instancji;

3) art. 19 k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo niewydania postanowienia o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w sprawie przez organ I instancji, do którego właściwości kwestia ta należała;

4) art. 31 § 1 i 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 1 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu zawartego w odwołaniu stowarzyszenia wniosku o jego dopuszczenie do udziału w postępowaniu drugoinstancyjnym pomimo złożenia wcześniejszego odwołania przez inny podmiot tj. przez D.Z. i R.Z., co nawet w wypadku stwierdzenia niedopuszczalności złożenia odwołania przez stowarzyszenie uzasadniało rozpatrzenie kwestii dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie w postępowaniu zainicjowanym wcześniej przez inny podmiot;

5) art. 31 § 2 k.p.a. w zw. z art. 8 § 1 k.p.a., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo nierozpoznania kwestii dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, a dopiero w dalszej kolejności - na wydaniu postanowienia z dnia 22 lutego 2022 r. w przedmiocie odmowy dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu z powołaniem się na zaskarżoną decyzję i decyzję równoległą (dotyczącą umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie odwołania D.Z. i R.Z.) ze wskazaniem, że na skutek wydania decyzji umarzających postępowanie drugoinstancyjne sprawa się zakończyła i nie ma postępowania, do którego stowarzyszenie mogłoby być dopuszczone, co w ocenie strony skarżącej stanowi niedopuszczalną manipulację kolejnością czynności procesowych, mającą na celu ułatwienie uzasadnienia rozstrzygnięć bez odnoszenia się do merytorycznych aspektów sprawy i jednocześnie (wobec zaskarżenia w/w postanowienia i możliwości jego zmiany przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) niepotrzebnie komplikuje stan prawny sprawy;

6) art. 15 k.p.a. w związku z art. 31 § 2 zdanie 2 k.p.a. oraz art. 44 ust. 4 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz. U. 2021, poz. 247 ze zm. w skrócie u.i.ś.), polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji rozstrzygającej sprawę m.in. w odniesieniu do kwestii legitymacji procesowej czynnej stowarzyszenia przed zapewnieniem stowarzyszeniu możliwości poddania kontroli instancyjnej formalnej kwestii dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, która to kontrola instancyjna prowadzona jest już po wydaniu ostatecznej decyzji;

7) art. 107 k.p.a. w związku z art. 6 k.p.a. i art. 11 k.p.a., polegające na sporządzeniu uzasadnienia prawnego zaskarżonej decyzji w sposób zdawkowy i lakoniczny, bez odniesienia się do wszystkich prawnych okoliczności sprawy podniesionych przez stowarzyszenie w odwołaniu, tj. w szczególności braki wyjaśnienia dlaczego organ nie uznał uprawnienia stowarzyszenia do złożenia odwołania na podstawie art. 44 ust. 2 u.i.ś., oraz nie uznał postępowania w sprawie decyzji I instancji za postępowanie wymagające udziału społeczeństwa, podczas gdy stowarzyszenie posiada status organizacji ekologicznej, co było wiadome organowi II instancji, a z ostrożności procesowej:

8) art. 77 § 1 k.p.a., polegające na nierozpoznaniu w niniejszej sprawie kwestii spełnienia przez stowarzyszenie kryteriów organizacji ekologicznej w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 10 u.i.ś. oraz zakwalifikowania postępowania jako wymagającego udziału społeczeństwa i w konsekwencji:

9) art. 44 ust. 4 u.i.ś., polegające na wydaniu zaskarżonej decyzji pomimo braku wydania w przedmiotowej sprawie postanowienia o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w sprawie jako organizacji ekologicznej.

W związku z podniesionymi zarzutami stowarzyszenie domaga się stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji w całości, a z ostrożności procesowej uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, a ponadto domaga zasądzenia od organu II instancji na rzecz stowarzyszenia kosztów postępowania sądowadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi stowarzyszenie przedstawiło argumentację zmierzającą do wykazania zasadności podniesionych zarzutów oraz wadliwości zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewody. Między innymi stowarzyszenie przyznało, że nie brało udziału w postępowaniu przed organem I instancji. Jednocześnie podniosło, że organ nie wydał postanowienia o niedopuszczalności odwołania. Wraz zaś z zaskarżoną decyzją wydano postanowienie o odmowie dopuszczenia stowarzyszenia do udziału w postępowanie, które nie zostało powołane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zaakcentowano także brak podstaw do wydawania odrębnych pod względem podmiotowym decyzji odwoławczych, a odwołanie stowarzyszenia i odwołanie D.Z. i R.Z. powinny zostać rozpatrzone w ramach jednej decyzji. W konsekwencji zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą nieważności. Podkreślono także, że postanowienie o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej powinien wydać organ I instancji. Wskazano także na jego wadliwość oraz przedstawiono argumentację mającą za tym przemawiać. Stowarzyszenie zaznaczyło przy tym, że postanowienie o odmowie dopuszczenia go do udziału w postępowaniu zostało zaskarżone do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Zaakcentowano także że strona skarżąca jest stowarzyszeniem ekologicznym i zgodnie z art. 44 ust. 2 u.i.ś. przysługuje jej prawo do wniesienia odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia pozwolenia na budowę jest takim postępowaniem, więc odwołanie stowarzyszenia jako organizacji ekologicznej powinno zostać rozpatrzone merytorycznie, do czego Wojewoda w ogóle nie odniósł się w zaskarżonym rozstrzygnięciu.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Pismem z dnia 1 lipca 2022 r. stanowisko w sprawie zajął uczestnik E. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wnosząc o oddalenie skargi. W piśmie tym uczestnik odniósł się do poszczególnych zarzutów skargi przedstawiając argumentację zmierzającą do wykazania ich bezzasadności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137, ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Stosownie do art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2022 r., poz. 329, ze zm. dalej "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną.

Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). Przedstawiona tutaj regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości, co do tego, że zaskarżona decyzja może ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.

Przedmiotem kontroli Sądu sprawowanej w powyższym zakresie jest decyzja Wojewody umarzająca postępowanie odwoławcze zainicjowane odwołaniem stowarzyszenia od decyzji organu I instancji, odmawiającej stwierdzenia wygaśnięcia decyzji tego organu o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę.

W realiach rozpoznawanej sprawy stan faktyczny nie stanowi przedmiotu sporu. Sporna jest natomiast jego ocena.

Skarżące stowarzyszenie nie było stroną postępowania pierwszoinstancyjnego. W toku tego postępowania nie składało wniosku dopuszczenie go do udziału. Faktycznie też w tym postępowaniu pierwszo instancyjnym nie uczestniczyło. Skoro do chwili zakończenia postępowania przed organem I instancji stowarzyszenie nie uzyskało statusu strony postępowania, to zdaniem Sądu nie miało legitymacji do zainicjowania postępowania odwoławczego (zob. m.in. wyroki NSA: z 8 stycznia 2014 r., II OSK 1866/12; z 12 maja 2015 r., II OSK 2036/13; z 23 września 2020 r., II OSK 1204/20; z 12 stycznia 2021 r., III OSK 3420/21).

Wraz z odwołaniem został złożony wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. W tym zakresie organ odwoławczy wydał odrębne postanowienie (w tej samej dacie co zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego). Nie stanowi ono przedmiotu kontroli w rozpoznawanej sprawie. Niemniej oceny wymaga sam wpływ wniosku o dopuszczenie do udziału na procedowanie przez organ odwoławczy w zakresie dotyczącym wniesionego przez skarżące stowarzyszenie odwołania. Ocenić bowiem trzeba, czy wniosek ten należało rozstrzygnąć zanim organ odwoławczy zajął się zagadnieniem dopuszczalności odwołania wniesionego przez skarżące stowarzyszenie.

Według Sądu kluczowe znaczenie ma tutaj to, czy po wydaniu decyzji przez organ I instancji przed organem odwoławczym toczyło się postępowanie odwoławcze zainicjowane przez stronę postępowania. Odpowiedź jest w tym zakresie negatywna. Co prawda od decyzji organu I instancji odwołanie wnieśli D.Z. i R.Z., lecz z racji tego, że nie byli oni stroną postępowania, to nie mogli skutecznie doprowadzić do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy przez organ I Instancji (motywy takiego stanowiska tutejszy Sąd przedstawił w wyroku z dnia 16 listopada 2021 r. sygn. akt II SA/Gl 645/22). W konsekwencji zainicjowane przez nich postępowanie ograniczało się do fazy wstępnej, w której organ odwoławczy bada, czy odwołanie pochodzi od stron postępowania. Prowadzenie takiej wstępnej kontroli nie może być zrównane z sytuacją, w której odwołanie wniosła strona, doprowadzając w ten sposób do zainicjowania ponownej merytorycznej oceny sprawy dokonywanej przez organ odwoławczy.

Dostrzec należy, że w odniesieniu do D.Z. i R.Z. Wojewoda w dniu 15 lutego 2022 r. wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Jako zaś powód organ przyjął oczywisty brak przymiotu strony u ww. osób. Jak wskazał tutejszy Sąd w przywołanym powyżej wyroku z dnia 16 listopada 2021 sygn. akt II SA/Gl 645/22 prawidłowym rozstrzygnięciem dotyczącym odwołania ww. osób powinno było być wydanie postanowienia o jego niedopuszczalności, w oparciu o art. 134 k.p.a. Zamiast tego organ odwoławczy wydał decyzję o umorzeniu postępowania. Jednak sama ta okoliczność, w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę, nie zmienia faktu, że postępowanie, które Wojewoda przeprowadził na skutek wniesienia odwołania przez wskazane wyżej osoby miało wyłącznie wstępny charakter ograniczony jedynie do kontroli dopuszczalności wniesionego odwołania.

Wniesienie odwołania przez skarżące stowarzyszenie także obligowało organ odwoławczy do dokonania najpierw jego formalnej dopuszczalności. Wobec wskazanego powyżej braku udziału tego stowarzyszenia w postępowaniu przed organem I instancji zasadnym było w ocenie Sądu wydanie przez organ odwoławczy postanowienia o niedopuszczalności odwołania (art. 134 k.p.a.) (zob. wyrok NSA z 27 stycznia 2022 r. sygn. II OSK 1579/19). Tymczasem, podobnie jak w odniesieniu do przywołanego powyżej odwołania D.Z. i R.Z., organ odwoławczy wydał decyzję o umorzeniu postępowania odwoławczego. Zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji motywy, jakimi kierował się organ odwoławczy wskazują, że w istocie stwierdził on zaistnienie okoliczności świadczących o niedopuszczalności odwołania lecz pomimo tego, zamiast zastosować art. 134 k.p.a., jako podstawę rozstrzygnięcie przyjął art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Dostrzegając tę wadliwość należy wskazać, że pomimo niewątpliwych odmienności zarówno postanowienie o niedopuszczalności odwołania, jak i umorzenie postępowania odwoławczego ma taki sam skutek, w tym znaczeniu, że zamyka podmiotowi, który wniósł odwołanie możliwość poddania kwestionowanego rozstrzygnięcia organu I instancji merytorycznej ocenie organu odwoławczego. W tym ujęciu wynik sprawy zakończonej stwierdzeniem niedopuszczalności odwołania, jak i wynik sprawy zakończonej umorzeniem postępowania odwoławczego, jest na tyle zbliżony, że to, czy organ zastosował art. 134 k.p.a., czy art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. pozostaje sytuacją bez istotnego wpływu na wynik sprawy. Sytuacja ta nie mieści się zatem w hipotezie normy prawnej wynikającej z art. 145 § 1 pkt. c) p.p.s.a. W związku z tym Sąd rozpoznający obecną sprawę nie znalazł podstaw do tego, aby uchylić zaskarżoną decyzję Wojewody tylko w tym celu, aby zamiast decyzji umarzającej postępowanie odwoławcze organ ten wydał postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania odwoławczego.

Zgodzić się co do zasady należy ze skarżącym stowarzyszeniem, że postępowanie odwoławcze powinno zakończyć się wydaniem jednej decyzji organu odwoławczego. Jednak w sytuacji, w której, jak wyżej wskazano, organ powinien był wydać zarówno w odniesieniu do skarżącego stowarzyszenia, jak i w stosunku do wymienionych wcześniej dwóch odwołujących postanowienia o niedopuszczalności odwołania, rozdzielenie rozstrzygnięć nie stanowi wadliwości, która miałaby istotny wpływ na wynik sprawy.

Nie mogły odnieść skutku zarzuty oparte na podnoszonej przez stronę skarżącą tezie, że posiada ona status organizacji ekologicznej. Postępowanie, w ramach którego organ I instancji wydał wskazaną na wstępie decyzję o odmowie stwierdzenia wygaśnięcia decyzji z dnia 12 listopada 2013 r. nr [...] o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę nie stanowi postępowania wymagającego udziału społeczeństwa, o którym mowa w art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisk. W konsekwencji w realiach rozpoznawanej sprawy skarżące stowarzyszenie nie mogło z art. 44 ust. 2 tej ustawy wywodzić swojego uprawnienia do zaskarżenia decyzji organu I instancji.

Wbrew zarzutom skargi nie było podstaw do tego, aby wniosek skarżącego stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w postępowaniu został rozpatrzony przez organ I instancji. Wraz z wydaniem decyzji z dnia 13 września 2022 r. nr [...] zakończone zostało bowiem postępowanie przed tym organem, a tym samym nie posiadał on już kompetencji do tego, aby rozstrzygać o zawartym w odwołaniu wniosku o dopuszczenie do udziału w postępowaniu.

Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga jest niezasadna, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę i na podstawie art. 151 p.p.s.a.

Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, a to w związku z wnioskiem organu w tym zakresie przy jednoczesnym braku wniosku skarżącego stowarzyszenia o skierowanie sprawy na rozprawę (art. 119 pkt 2 p.p.s.a.)

Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.