Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2234/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2010-04-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 49 lit. b ust. 1
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska - Rzepecka (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant Anna Tomaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi G. P. i W. P. na decyzję (...) Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia (...) października 2009 r. nr (...) w przedmiocie nakazu rozbiórki wiaty I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2009 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w P. na podstawie art. 49b ust. 1 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a., nakazał G. i W. P. rozbiórkę mini wiaty, wykonanej samowolnie oraz z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych, zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w miejscowości P., stanowiącej współwłasność G. i W. P.

W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowy obiekt można zakwalifikować jako wiatę. W wyniku kontroli przeprowadzonej w dniu 28 lipca 2009 r. stwierdzono, że jednospadowy dach wiaty został podparty od strony wyższej na linii ogrodzenia słupkami betonowymi, prefabrykowanymi, posadowionymi na istniejącym ogrodzeniu murowanym z bloczków żużlowo-betonowych, co ograniczyło wysokość słupków do 77 cm. Poszczególne elementy konstrukcyjne wiaty (słupy, oczepy, posadowienie, dach) zostały wykonane z materiałów z odzysku i połączone w sposób prowizoryczny. Oczep wzdłuż okapu podparto luźno ustawionymi drabinkami i rurami bez właściwego połączenia poszczególnych elementów. Całkowita wysokość obiektu, mierzona od strony posesji sąsiedniej, wynosi 2,57 m.

Zdaniem organu, istotne zastrzeżenia budzą prefabrykowane słupki betonowe ustawione na murowanym ogrodzeniu i zamocowane na poduszkach z zaprawy cementowej. Takie połączenie elementów nie gwarantuje trwałego utwierdzenia i może spowodować ich upadek na teren sąsiedniej działki. Sposób zamocowania słupów po obu stronach zadaszenia powoduje, że wiata nie gwarantuje sztywności w głównych płaszczyznach i może grozić przewróceniem. Stwarza to zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz oszpecenie otoczenia.

Ponadto organ stwierdził, że nie stanowi skutecznego zgłoszenia pismo informacyjne inwestora z dnia 18 lipca 2008 r. o zamiarze tymczasowego wykorzystania muru ogrodzeniowego jako konstrukcji nośnej zadaszenia na składowanie drzewa opałowego, ponieważ nie zostały spełnione warunki zawarte w art. 30 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego. Organ zauważył, iż inwestor podwyższył graniczne ogrodzenie na wysokość 2,50 m., zaś taki zamiar nie został ujawniony w ww. piśmie. Z pisma tego nie wynikają także wymiary obiektu, jego lokalizacja oraz charakter.

Organ I instancji jednoznacznie ocenił, iż przedmiotowy obiekt został wykonany z rażącym naruszeniem obowiązujących norm i przepisów Prawa budowlanego, co powoduje, że niemożliwe jest przywrócenie konstrukcji norm techniczno-użytkowych. Z tych przyczyn organ uznał jako zasadne wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego jako wykonanego bez wymaganego zgłoszenia oraz z rażącym naruszeniem obowiązujących przepisów, w tym techniczno-budowlanych.

Decyzją z dnia [...] października 2009 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania G. i W. P., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ ocenił, że w niniejszej sprawie prawidłowo został zastosowany art. 49b ustawy Prawo budowlane, zgodnie z którym organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zauważył, iż stosownie do art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego, postępowanie legalizacyjne można wdrożyć wobec obiektu, który nie narusza przepisów prawa, w tym przepisów techniczno-budowlanych. Zdaniem organu odwoławczego, przedmiotowa wiata została zrealizowana bez skutecznego prawem zgłoszenia oraz z naruszeniem przepisów techniczno-budowlanych.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wnieśli G. P. i W. P., zwracając się o jej uchylenie.

Skarżący zarzucili nierzetelne prowadzenie sprawy przez organ, wybiórcze gromadzenie materiału dowodowego oraz pozbawienie możności obrony praw skarżącego w myśl art. 10 k.p.a. z uwagi na nienależyte rozpoznanie odwołania. Ponadto zdaniem skarżących, postępowanie administracyjne powinno zostać zawieszone do czasu uprawomocnienia się wyroku w sprawie z aktu oskarżenia wywiedzionego przeciwko osobie, sprawującej funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P.

W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, badając prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, na podstawie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie wystąpiły tego rodzaju wady i uchybienia.

Materialnoprawną podstawę orzeczonego w niniejszej sprawie nakazu rozbiórki stanowił art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), zgodnie z którym właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.

Analiza materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy pozwala stwierdzić, że organ nadzoru budowlanego zastosował powyższy przepis Prawa budowlanego przedwcześnie. Przedmiotowe postępowanie zostało bowiem przeprowadzone z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego zawartych w art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a., a naruszenie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Zasada prawdy obiektywnej wyrażona w art. 7 k.p.a. zobowiązuje organy administracji publicznej prowadzące postępowanie do zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w ten sposób, by ustalone na jego podstawie okoliczności faktyczne, mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, odpowiadały rzeczywistości i mogły stać się podstawą prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Również zasada opisana w art. 77 § 1 k.p.a. nakłada na organy obowiązek ustalenia stanu faktycznego na podstawie całościowo zebranego materiału dowodowego. Tylko realizując powyższe zasady, organ prowadzący postępowanie administracyjne może trafnie ocenić istotne dla sprawy okoliczności faktyczne.

Odnosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy przede wszystkim zauważyć należy, iż organ nie ustalił, czy na wybudowanie "mini" wiaty – jak określił obiekt organ pierwszej instancji – wymagane było pozwolenie na budowę, czy zgłoszenie. Wskazać należy, że zgłoszeniu podlega wiata o powierzchni zabudowy do 25 m², co wynika z treści art. 29 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Organ nie ustalił natomiast, jaka jest powierzchnia zabudowy wiaty, a zatem, czy podlegała ona obowiązkowi zgłoszenia, czy na jej wzniesienie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Należy więc wyjaśnić, jakiego obiektu dotyczyło zgłoszenie W. P. zawarte w piśmie z dnia 18 lipca 2008 r. informującym o zamiarze tymczasowego wykorzystania muru ogrodzeniowego jako konstrukcji nośnej zadaszenia na składowanie drzewa opałowego, a także - czy właściwy organ wniósł od powyższego zgłoszenia sprzeciw. Takich ustaleń organ nadzoru budowlanego nie dokonał.

Ponadto stwierdzić należy, iż wydanie decyzji nakazującej rozbiórkę powinno zostać poprzedzone wdrożeniem procedury legalizacyjnej, bądź z art. 48 ust. 2, bądź z art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego. Zasada ta obowiązuje od dnia 11 lipca 2003 r., w którym weszła w życie nowelizacja Prawa budowlanego, dokonana ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy – Prawo budowlane oraz zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718). Ponownie rozpoznając sprawę organ rozważy zatem, czy w przypadku pobudowania obiektu bez wymaganego prawem zgłoszenia bądź pozwolenia na budowę, istnieją przesłanki legalizacji przedmiotowego obiektu budowlanego.

W rozpatrywanej sprawie naruszono przepisy postępowania administracyjnego obligujące organ do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, tj. art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. Załatwienie sprawy administracyjnej przez wydanie decyzji opartej na błędnie ustalonym stanie faktycznym jest sprzeczne z obowiązującą w postępowaniu administracyjnym zasadą prawdy obiektywnej i stanowi naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, normujących sposób ustalenia rzeczywistego stanu faktycznego sprawy.

Naruszenie przepisów procedury ma wpływ na wynik sprawy, jeżeli błąd w ustaleniach faktycznych doprowadził do innego rozstrzygnięcia od tego, które powinno zapaść na podstawie prawidłowych ustaleń. Kontroli Sądu podlega zarówno prawidłowość ustalenia stanu faktycznego, jak i wpływ ewentualnych uchybień w tym zakresie na treść zaskarżonej decyzji. Nieprawidłowe ustalenie podstawy faktycznej decyzji jest naruszeniem przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem decyzji (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu z dnia 14 maja 1985 r., sygn. akt SA/Wr 198/85).

Ponieważ w niniejszej sprawie nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, stwierdzić należy, iż przedmiotowe postępowanie przeprowadzono z naruszeniem art. art. 7, 77 § 1, 80 oraz 107 § 3 k.p.a. Ponownie rozpoznając sprawę, organ powinien przeprowadzić postępowanie dowodowe mające na celu jednoznaczne ustalenie, czy przedmiotowa wiata podlegała obowiązkowi zgłoszenia, czy na jej wzniesienie wymagane było uzyskanie przez inwestora pozwolenia na budowę. Następnie organ rozważy, czy w sprawie zaistniały przesłanki zastosowania procedury legalizacyjnej, określone w art. 48 ust. 2, bądź w art. 49b ust. 2 Prawa budowlanego.

Z tych przyczyn, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Stosownie do art. 152 cytowanej ustawy, zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.