Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 2662/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2022-04-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 228 § 1 pkt 2, art. 162 § 1 i § 2, art. 150 § 1 pkt 1,  art. 150 § 2, art. 178 § 1
journal: Dz.U. 2021 poz 1540
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Włodzimierz Gurba (sprawozdawca), Sędziowie sędzia WSA Piotr Dębkowski, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 kwietnia 2022 r. sprawy ze skargi A.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi oraz odmowy jego przywrócenia do wniesienia odwołania od decyzji orzekającej o solidarnej odpowiedzialności członków zarządu wraz ze spółką za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług oddala skargę


UZASADNIENIE

A.S. (zwany dalej: "Strona", "Podatnik" lub "Skarżący") pismem z 26 października 2021 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. (zwany dalej jako "DIAS", "Dyrektor", "organ drugiej instancji" lub "organ odwoławczy") z [...] września 2021 r. w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania i odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

Zaskarżone postanowienie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

1.1. Naczelnik Urzędu Skarbowego W. , dalej zwany "NUS" lub "organ podatkowy pierwszej instancji" decyzją z [...] grudnia 2019 r. orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony jako członka zarządu Spółki R. Sp. z o. o. wraz z pozostałymi członkami zarządu oraz Spółką za zaległości Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r. wraz z należnymi odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi.

Decyzja została uznana za doręczoną Stronie dnia 14 stycznia 2020 r. na podstawie art. 150 § 4 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r. poz. 1540), dalej zwanej "O.p."

1.2. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji wnosząc o uchylenie decyzji w całości i umorzenie postępowania.

Jednocześnie pełnomocnik Strony złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji NUS, w którym wskazał, że 26 maja 2020 r. do kancelarii pełnomocnika dotarł e-mail skan pisma z 6 kwietnia 2020 r. jakie NUS przesłał bezpośrednio do Strony odpowiadając na pismo pełnomocnika Podatnika w sprawie upomnienia. W piśmie tym NUS wyjaśnił, że na adres podatnika została przesłana jego decyzja z [...] grudnia 2019 r., która w wyniku nieodebrania jej z poczty mimo dwukrotnego awizowania została potraktowana za doręczoną. Z uwagi na to, że w skrzynce pocztowej podatnik nie stwierdził żadnego awiza związanego z powyższą decyzją i tym samym nie mógł skutecznie odebrać tej przesyłki, złożył reklamację do Poczty Polskiej S.A. w związku z nieprawidłowym doręczeniem przesyłki zawierającej decyzję. Podatnik otrzymał odpowiedź Poczty Polskiej S.A., że bez numeru przesyłki poczta nie jest wstanie wyjaśnić sprawy związanej z nieprawidłowym doręczeniem ww. przesyłki.

Zdaniem Strony w związku z tym, że taki numer jest w posiadaniu NUS, tylko on jako nadawca tej przesyłki jest władny zwrócić się do operatora pocztowego o wyjaśnienia sprawy nieprawidłowego doręczenia przesyłki.

W ocenie Strony zasadne było złożenie wniosku o przywrócenie terminu na złożenie odwołania na decyzję NUS wraz z odwołaniem, aby Naczelnik mógł rozpocząć postępowanie w tej sprawie. Termin 7-dniowy na złożenie wniosku od ustania przeszkody związanej z niezłożeniem odwołania został zachowany, gdyż pełnomocnik otrzymał od podatnika email zawierający skan pisma z dnia 6 kwietnia 2020 r. jakie NUS przesłał bezpośrednio do Podatnika z pominięciem pełnomocnika w dniu 26 maja 2020 r. Powyższy stan związany z niemożnością odbioru decyzji z winy operatora pocztowego, zdaniem wnoszącego niniejszy wniosek, jest okolicznością uzasadniającą brak winy w uchybieniu terminu na złożenie odwołania. W przeciwnym razie podatnik pozbawiony byłby możliwości złożenia odwołania od powyższej decyzji i tym samym dochodzenia swych praw przed odpowiednimi organami administracji państwa i do ewentualnego późniejszego konstytucyjnego prawa do sądu.

1.3. Pełnomocnik nie załączył do odwołania pełnomocnictwa i organ odwoławczy wezwał pełnomocnika o uzupełnienie braków formalnych odwołania. Pismem z 18 sierpnia 2020 r. pełnomocnik przesłał pełnomocnictwo. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. postanowieniem z [...] września 2020 r. pozostawił odwołanie bez rozpatrzenia nie uznając pełnomocnictwa do wniesienia odwołania.

Pełnomocnik Strony wniósł zażalenie na ww. postanowienie.

Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w W. po rozpatrzeniu zażalenia wydał postanowienie [...] marca 2021 r. uchylające zaskarżone postanowienie z [...] września 2020 r.

1.4. Zaskarżonym postanowieniem z [...] września 2021 r. DIAS stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania i odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.

DIAS przyjął, że decyzja NUS została w sposób prawidłowy uznana za doręczoną Stronie 14 stycznia 2020 r. W związku z powyższym czternastodniowy termin do wniesienia odwołania rozpoczął bieg od dnia 14 stycznia 2020 r. i upłynął w dniu 28 stycznia 2020 r. Zaskarżona decyzja NUS zawierała prawidłowe pouczenie o przysługującym prawie i terminie wniesienia odwołania. Pierwszy raz awizowano zgodnie z informacja na przesyłce dnia 31 grudnia 2019 r., kolejne awizo było 8 stycznia 2020 r. W dniu 2 czerwca 2020 r. (data złożenia podpisu elektronicznego) pełnomocnik Strony złożył odwołanie z 2 czerwca 2020 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienie odwołania. Odwołanie wniesiono zatem z uchybieniem 14 dniowego terminu do wniesienia odwołania, wynikającego z art. 223 § 2 pkt 1 O.p.

W kwestii odmowy przywrócenia terminu DIAS stwierdził, że Strona nie uprawdopodobniła braku swojej winy w niedochowaniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji NUS. Wskazano, że chociaż uprawdopodobnienie nie jest równoznaczne z udowodnieniem, to niemniej jednak wymaga ono wiarygodnej i przekonującej argumentacji, że zaistniała niedająca się usunąć przeszkoda uniemożliwiająca dotrzymanie terminu. Powołanie się na okoliczność, iż Skarżący oświadczył, że nie znał numeru przesyłki i nie mógł ustalić przyczyn braku awiza, w ocenie organu, nie wyczerpuje przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi. Z akt sprawy nie wynika, aby Strona próbowała ustalić numer przesyłki i odwołać się od decyzji Poczty Polskiej. Organ odwoławczy wskazuje, iż organ podatkowy nie ma w tym wypadku obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, a jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń pod względem ich wiarygodności.

W kontekście powyższego organ odwoławczy stwierdził, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w szczególności Strona nie wykazała, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

2.1. W przywołanej na wstępie skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżący zaskarżył postanowienie DIAS w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania i wniósł o uchylenie postanowienia w zaskarżonej części oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Wniesiono ponadto o zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie zasad prowadzenia postępowania podatkowego, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. przepisu art. 162 § 1 O.p. poprzez nieuwzględnienie wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji NUS, mimo iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy Skarżącego.

W uzasadnieniu skargi przywołano argumentację z wniosku o przywrócenie terminu. Zdaniem Skarżącego przyczyna uchybienia terminowi do złożenia odwołania jest znana - brak awizacji przesyłki, a należy jedynie zweryfikować twierdzenie Skarżącego pod względem jego wiarygodności. Skarżący mógł się ograniczyć jedynie do podania przyczyny zwłoki z złożeniem powyższego odwołania.

Skarżący podnosi, że wykonał czynności, które mogłyby wyjaśnić przyczynę niepozostawienia przez operatora pocztowego awiza w sposób przewidziany w przepisach. Skarżący wystosował pismo do operatora pocztowego, choć zgodnie z art. 92 Prawa pocztowego osobą uprawnioną do wniesienia reklamacji jest nadawca. Skarżący otrzymał odpowiedź, że bez numeru nadawczego nie jest możliwe jakiekolwiek wyjaśnienia sprawy. W związku z powyższym to na organie jako nadawcy spoczywał obowiązek do wyjaśnienia tej sprawy. Organ nie wykonał żadnej czynności, która pozwoliłaby wyjaśnić przyczynę braku awiza. Nawet, skoro organ uznawał niezgodnie z powyższym przepisem, że takie czynności są po stronie Skarżącego to powinien mu to oznajmić przekazując numer nadania przesyłki. Obecnie takie czynności nie są możliwe, gdyż zgodnie z art. 92 ust. 3 Prawa pocztowego reklamacje wnosi się w terminie 12 miesięcy od nadania przesyłki. Tym samym organ skarbowy bezpowrotnie stracił możliwość weryfikacji twierdzenia Skarżącego, że powodem nieodebrania decyzji był brak pozostawienia awiza przez operatora pocztowego. Obowiązek dostarczenia decyzji w sposób przewidziany w O.p. ciąży na organie podatkowym a Skarżący nie powinien ponosić negatywnych konsekwencji niezgodnego z art. 150 § 2 O.p. doręczenia decyzji.

2.2. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

3. W wyniku kontroli sądu administracyjnego decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności naruszających prawo i przez to mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a.") lub też wystąpiło naruszenie prawa będące podstawą stwierdzenia jej nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).

Stosownie zaś do treści art. 134 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sąd nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.

4. Skarżący zaskarżył postanowienie w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Istotą sporu w przedmiotowej sprawie jest odmowa przywrócenia terminu, a w tym niewystąpienie NUS z reklamacją do operatora pocztowego oraz nieprzekazanie Stronie numeru przesyłki, aby sama mogła zgłosić taką reklamację.

5. Zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Nie było przesłanek, aby NUS poddawał w wątpliwość treść adnotacji operatora pocztowego. Jeżeli Strona ma w tym zakresie wątpliwości mogła uzyskać numer przesyłki z akt sprawy, które są dla niej jawne i na tej podstawie ewentualnie występować do operatora pocztowego z reklamacją.

6. 1. W pierwszej kolejności należy wyjaśnić podstawy prawne wyroku.

W orzecznictwie nie budzi żadnych wątpliwości, że o ocenie zgodności z prawem postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi do wniesienia odwołania decyduje to, czy według stanu na moment jego podjęcia spełniły się przesłanki przewidziane w art. 228 § 1 pkt 2 O.p. Przepis ten stanowi, że "Organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia uchybienie terminowi do wniesienia odwołania". Treść ta została sformułowana w sposób kategoryczny i bezwarunkowy. Stwierdzenie niedotrzymania terminu do złożenia środka zaskarżenia nie zależy od uznania organu odwoławczego, gdyż obowiązek taki wynika wprost z ustawy. Koniecznym jest zatem ustalenie, w jakim dniu miało miejsce prawidłowe doręczenie decyzji oraz ustalenie kiedy zostało wniesione odwołanie od tej decyzji i w rezultacie, czy doszło do uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Uchybienie terminowi do wniesienia środka odwoławczego, jak już wspomniano, jest okolicznością obiektywną i w razie jej stwierdzenia organ odwoławczy nie może przystąpić do merytorycznego rozpatrzenia odwołania (zażalenia), lecz ma obowiązek wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminowi (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2013 r., sygn. akt I FSK 590/12 i z 29 sierpnia 2013 r., sygn. akt I FSK 1060/12 - wyroki sądów administracyjnych powołane w niniejszym uzasadnieniu są dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej zwanej też CBOSA, pod adresem "orzeczenia.nsa.gov.pl).

6.2. Rozpatrzenie sprawy z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w trybie art. 162 O.p. jest na osi czasu etapem następującym po wydaniu postanowienia stwierdzającego uchybienie temu terminowi na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 O.p., niezależnie od tego, kiedy ów wniosek został złożony (po wniesieniu odwołania, czy jednocześnie z nim).

Zgodnie bowiem z art. 162 § 1 i § 2 O.p. podanie o przywrócenie terminu składa się po jego uchybieniu (ustaniu przyczyny uchybienia), przy czym takie przywrócenie następuje "w razie uchybienia terminu" (o ile zainteresowany uprawdopodobni brak winy w uchybieniu). Instytucja przywrócenia terminu została zatem przewidziana do takich sytuacji, w których już doszło do uchybienia terminu. To uchybienie daje bowiem możliwość zawnioskowania o przywrócenie terminu. Na podstawie art. 162 § 1 O.p., obowiązkiem osoby ubiegającej się o przywrócenie terminu jest jedynie uprawdopodobnienie, tj. uwiarygodnienie, a nie udowodnienie istnienia okoliczności uzasadniających przywrócenie terminu. W orzecznictwie wskazuje się na następujące różnice między udowodnieniem a uprawdopodobnieniem faktu (okoliczności). Udowodnienie czyni istnienie pewnego faktu pewnym, uprawdopodobnienie - tylko prawdopodobnym. Udowodnienie służy celowi przekonania organu orzekającego o prawidłowości pewnego twierdzenia, uprawdopodobnienie służy celowi obudzenia w organie orzekającym ufności w to, że pewne twierdzenie odpowiada prawdzie. Uprawdopodobnienie jest to czynność procesowa stwarzająca w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu.

Wprowadzenie środka w postaci uprawdopodobnienia do wniosku o przywrócenie terminu uzasadnione jest incydentalnym, wpadkowym charakterem tego postępowania w stosunku do toku postępowania zasadniczego. Z tego powodu ustawodawca przewiduje jedynie namiastkę dowodu, a weryfikacja twierdzeń zawartych we wniosku nie może przerodzić się w osobne postępowanie. Organ powinien jedynie ocenić prawdopodobieństwo określonego ciągu zdarzeń, a przeprowadzanie dowodów mających na celu weryfikację uprawdopodobnienia ograniczyć do niezbędnego minimum. Jedynie brak prawdopodobieństwa przywołanych we wniosku okoliczności powinien stać się przedmiotem ustaleń organu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 maja 2013 r., sygn. akt II FSK 1654/11).

6.3. Stosownie do dyspozycji art. 150 § 1 pkt 1 O.p w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 148 § 1 lub art. 149 - poczta przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zgodnie z art. 150 § 2 O.p. zawiadomienie o pozostawaniu pisma w miejscu określonym w § 1, wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej w terminie 7 dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, lub miejsca wskazanego jako adres do doręczeń w kraju, na drzwiach jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata. W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w art. 150 § 2 O.p., pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż 14 dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej (art. 150 § 3 O.p.). W przypadku niepodjęcia pisma, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (art. 150 § 4 O.p.).

Przepis art. 150 O.p. stanowi fikcję prawną doręczenia pisma. Ta forma doręczenia stronie pisma może być zastosowana dopiero wtedy, gdy nie ma możliwości dokonania doręczenia w sposób właściwy. Do skutecznego doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 150 O.p. może dojść tylko wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki, a mianowicie pismo zostanie złożone na czas wskazany w tym przepisie w placówce pocztowej bądź w urzędzie gminy, a zawiadomienie o tym fakcie umieszczone w miejscu, o którym mowa w § 2 powołanego przepisu.

6.4. Dokument urzędowy spełniający wymogi Ordynacji podatkowej ma zwiększoną (szczególną) moc dowodową. Zwiększona moc dowodowa dokumentu urzędowego sprowadza się do przyjęcia dwóch domniemań, a mianowicie prawdziwości (autentyczności) oraz zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności). W konsekwencji organ podatkowy nie może odrzucić – bez przeprowadzenia przeciwdowodu – istnienia faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym. Pominięcie faktu stwierdzonego w dokumencie urzędowym bez przeprowadzenia przeciwdowodu stanowi naruszenie art. 194 § 1 O.p. Domniemanie autentyczności dokumentu urzędowego wskazuje na to, że dany dokument pochodzi od organu (jednostki), który go wystawił. Z kolei domniemanie zgodności z prawdą twierdzeń w nim zawartych (wiarygodności) nakazuje uznać, że treść dokumentu jest zgodna z rzeczywistością. Dzięki temu domniemaniu dowód urzędowy skraca i upraszcza postępowanie dowodowe.

Nie istnieje potrzeba udowadniania faktów, które wynikają z dokumentu urzędowego. Co więcej, organ podatkowy nie może pominąć okoliczności wynikających z dokumentu urzędowego, jeżeli są one istotne w sprawie. Nie może ich kwestionować bez uprzedniego wzruszenia domniemania wynikającego z art. 194 § 1 O.p. Treść dokumentu urzędowego podlega jednak pewnego rodzaju ocenie organu podatkowego. Wszak organ podatkowy musi zapoznać się z treścią dokumentu, ażeby sformułować określone wnioski, które mogą mieć znaczenie dla sprawy. Niemniej jednak ocena ta nie może wiązać się z wartościowaniem i nieskrępowaną weryfikacją dokumentu urzędowego. Do czasu wzruszenia domniemania organ podatkowy jest związany dokumentem urzędowym (P. Pietrasz [w]: Ordynacja podatkowa. Komentarz., red. L. Etel, 2017 r.).

Pocztowy dowód doręczenia przesyłki jest dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 194 § 2 O.p. w związku z art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (t.j. Dz. U. z 2020 r, poz. 1041 ze zm.) – dalej jako "Prawo pocztowe", co oznacza, że stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone.

Wszelkie adnotacje na zwróconej przesyłce, a więc zamieszczone na kopercie lub na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, opatrzone stosownymi pieczątkami i podpisami (parafami) mają walor dokumentu urzędowego i mogą stanowić dowód tego, co zostało w nich stwierdzone.

W sytuacji, gdy adnotacje te nie spełniają wymogów określonych w art. 150 § 1 i 2 O.p. dopuszczalne jest prowadzenie przez organ podatkowy postępowania dowodowego mającego na celu wyjaśnienie istniejących wątpliwości, np. przez wystąpienie do odpowiedniej placówki pocztowej o przekazanie stosownych informacji związanych ze sposobem doręczenia przesyłki (przykładowe wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 8 grudnia 2011 r., sygn. akt I FSK 11/11, z dnia 2 grudnia 2012 r., sygn. akt I FSK 123/11, z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt II FSK 864/11 - CBOSA).

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 7 marca 2010 r., sygn. akt II CSK 454/09 (OSNC 2010/10/142): "Domniemanie doręczenia przesyłki rejestrowanej, wynikające z dowodu jej nadania, może być przez adresata obalone przez wykazanie, że nie miał możliwości zapoznania się z zawartym w niej oświadczeniem woli." Jeśli zaś chodzi o zapisy dokonane przez doręczyciela na pokwitowaniu odbioru, to ich zwalczanie jest dopuszczalne i możliwe w trybie art. 194 § 3 O.p.

7. 1. Skarżący zaskarżył postanowienie w części dotyczącej odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, ale kwestia skuteczności doręczenia ściśle wiąże się tu z wątkiem odmowy przywrócenia terminu.

Przenosząc powyższe wywody i poglądy orzecznictwa, z którymi Sąd się identyfikuje, na grunt niniejszej sprawy, należy stwierdzić, że zebrane dowody uzasadniają twierdzenie organu o skutecznym doręczeniu decyzji 14 stycznia 2020 r. Kluczowymi dowodami jest koperta oraz dołączone do niej zwrotne potwierdzenie odbioru wraz kopertą i z wszystkimi naniesionymi zapisami i stemplami, w tym adnotacją - przez podkreślenie jej treści na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, że awizo pozostawiono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata.

Sąd zaznacza, że Skarżący nie kwestionuje skarżonego postanowienia w części dotyczącej stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania. Nie skarżąc postanowienia w części stwierdzającej uchybienie terminu do wniesienia odwołania należy przyjąć, że Skarżący nie podnosi zastrzeżeń co do rzetelności koperty i zwrotnego potwierdzenia odbioru, a co za tym idzie do faktu i daty doręczenia decyzji.

7.2. Instytucja przywrócenia terminu, której przesłanki podlegają badaniu w niniejszej sprawie, służy także do kwestionowania skutków doręczenia przez awizo, zawiadomienie o nadejściu pisma. W tym przypadku jej celem jest nie tyle wykazanie, że doręczenie nie zostało dokonane (na co wskazuje zakres niniejszej skargi), co uchylenie ujemnych skutków w zakresie terminów, jakie się wiążą dla strony z tym doręczeniem. Oznacza to, że w celu uchylenia się od negatywnych następstw przyjętej przez ustawodawcę fikcji prawnej strona powinna co najmniej uprawdopodobnić, np. że nie wiedziała o oczekującym na nią w placówce pocztowej piśmie. W kontekście dowodu z dokumentu, jakim jest przesyłka, czyli koperta ze zwrotnym potwierdzeniem odbioru, przeciwdowodu nie może stanowić tylko samo oświadczenie strony o braku awizowania przesyłki.

Skarżący wywodzi, że nie otrzymał żadnego awiza o nadejściu pisma. Na tę okoliczność nie przedstawia jednak żadnych dowodów, chociażby poddających w wątpliwości rzetelność zwrotnego potwierdzenia odbioru i danych na kopercie zwrotowej. Wbrew wywodom Strony, organ nie ma powinności potwierdzania, z urzędu, rzetelności i wiarygodności zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji i danych na kopercie zwrotowej za każdym razem, tylko dlatego, że po prostu Strona zaprzecza jego treści. To Strona powinna podnieść, i w miarę możliwości udowodnić, okoliczności obalające lub chociażby poddające w wątpliwość skuteczność doręczenia lub fakt pozostawienia awiza skrzynce odbiorczej, np. dowody na zniszczenie, okradanie skrzynki odbiorczej lub notoryczne wadliwości w działaniu doręczyciela, np. w postaci skarg zgłaszanych w placówce pocztowej. Samo ogólnikowe zaprzeczanie przez Stronę treści zwrotnego potwierdzenia odbioru i danych na kopercie zwrotowej (dokumentu urzędowego) nie wystarcza do jego obalenia ani nie rodzi po stronie organu konieczności potwierdzenia treści tego dokumentu urzędowego u jego wystawcy. Strona nie przedstawiła organowi żadnych dowodów i okoliczności przeciwstawiających się treści adnotacji na kopercie i treści zwrotnego potwierdzenia odbioru, a nawet tylko poddających w wątpliwość i wiarygodność, które mogłyby być przedmiotem dalszych czynności dowodowych i dociekań organu podatkowego.

8. 1. Z art. 92 ust. 1 Prawa pocztowego wynika, że w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej, prawo wniesienia reklamacji przysługuje - co do zasady - nadawcy. Adresat może reklamację złożyć tylko wówczas, gdy nadawca zrzeknie się na jego rzecz prawa dochodzenia roszczeń albo gdy przesyłka pocztowa lub kwota pieniężna określona w przekazie pocztowym zostanie doręczona adresatowi.

Organ podatkowy wobec jasnej treści dokumentów urzędowych nie ma powinności uzyskiwania dodatkowego potwierdzenia ich wiarygodności. Nie było przesłanek, aby NUS poddawał w wątpliwość treść adnotacji operatora pocztowego. Nie można przyjmować, że NUS jest zobligowany do zgłaszania reklamacji do operatora pocztowego na każde życzenie adresata, uzasadnione tylko prostym, niczym nawet tylko uprawdopodobnionym, zaprzeczeniem skuteczności doręczenia.

Skarżący nie występował do NUS, aby ten go umocował do bezpośredniego zgłaszania reklamacji na podstawie art. 92 ust. 1 pkt 2 Prawa pocztowego.

Realia faktyczne sprawy są takie, że Skarżący jednak wystosował pismo do operatora pocztowego i otrzymał odpowiedź, że bez numeru nadawczego nie jest możliwe jakiekolwiek wyjaśnienie sprawy.

Skarżący nieskuteczność reklamacji tłumaczy tym, że nie znał numeru przesyłki i nie mógł ustalić przyczyn braku awiza, co jednak – zdaniem Sądu - nie wyczerpuje przesłanki uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminowi.

8.2. Skarżący niesłusznie zarzuca też, że organ nie poinformował go o numerze przesyłki.

Na podstawie art. 178 § 1 O.p., Strona ma prawo wglądu w akta sprawy, sporządzania z nich notatek, odpisów oraz sporządzania kopii przy wykorzystaniu własnych przenośnych urządzeń. Co istotne, prawo to przysługuje również po zakończeniu postępowania. Jeżeli Strona miała zastrzeżenia co do awizowania przesyłki to mogła uzyskać numer przesyłki z akt sprawy, które są dla niej jawne i na tej podstawie ewentualnie występować do operatora pocztowego z reklamacją.

Organ nie ma też obowiązku poszukiwania przyczyn uchybienia terminu, a jedynie obowiązek weryfikacji twierdzeń pod względem ich wiarygodności. Z akt sprawy nie wynika, aby Strona próbowała ustalić numer przesyłki w organie podatkowym i z tą informacją próbowała reklamować dokument urzędowy (koperta i zwrotne potwierdzenie odbioru z adnotacjami i pieczątkami). NUS nie miał też obowiązku, aby z urzędu oznajmiać Stronie informacje wynikające z akt postępowania, w tym z urzędu podawać numer spornej przesyłki.

8.3. Skarżący twierdzi, że w wyniku zaniedbania NUS upłynął roczny termin na wniesienie reklamacji. Wbrew termu twierdzeniu trzeba dostrzec, że Skarżący reklamację złożył 18 maja 2020 r. oraz informuje, że przeszkodą sygnalizowaną w odpowiedzi z 29 maja 2020 r. uzyskanej od operatora był brak numeru przesyłki (a więc nie fakt, że Skarżący nie był nadawcą i nie został przez niego umocowany do wnoszenia reklamacji). Otóż wówczas nie upłynęło nawet pół roku od nadania i doręczenia przesyłki. A zatem Skarżący, jeżeli uważał, że samodzielnie chce i może wnosić skuteczną reklamacją miał możliwość pozyskania numeru przesyłki z akt spraw podatkowych i jeszcze dość czasu na dalsze reklamowanie.

9. Bieg terminu na wniesienie odwołania rozpoczął się więc, stosownie do art. 12 § 1 O.p., w dniu następnym pod dniu doręczenia decyzji, tj. 14 stycznia 2020 r. i skończył się 28 stycznia 2020 r. Odwołanie z 2 czerwca 2020 r. zostało złożone z ewidentnym uchybieniem 14. dniowego terminu do wniesienia odwołania, o którym terminie Stronę prawidłowo pouczono. Organ był więc zobligowany stwierdzić uchybienie terminowi do wniesienia odwołania, co czyni skarżone postanowienie.

10. Resumując, Strona została w sposób niebudzący wątpliwości powiadomiona o nadejściu pisma i o miejscu gdzie może je odebrać. Skarżący nie potrafił obalić treści dokumentów urzędowych powstałych podczas procedury doręczania, na które powołuje się organ. Ogólnikowe zaprzeczanie rzetelności zwrotnego potwierdzenia odbioru i koperty nie daje podstaw do uchylenia skarżonego postanowienia, które opiera się na dowodach właściwie zgromadzonych i prawidłowo ocenionych przez organ.

To Strona twierdzi, że przesyłka nie była awizowana, a więc to Strona powinna swoje twierdzenie udowodnić lub chociażby uprawdopodobnić, poddając konkretne okoliczności faktyczne mogące wzbudzić wątpliwości co do wiarygodności dokumentacji urzędowej uzyskanej od operatora pocztowego. Organ nie stawiał przeszkód, aby Strona z akt sprawy wynotowała numer spornej przesyłki, skoro twierdzi, że był jej niezbędny do wniesienia reklamacji do operatora pocztowego.

W okolicznościach niniejszej sprawy nie zaistniały przesłanki uzasadniające przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, w szczególności Strona nie wykazała, aby uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.

Przepis art. 162 § 1 O.p. nie został więc przez organ naruszony.

11.1. Sąd nie znajduje powodów do stwierdzenia, że w zaskarżonym postanowieniu naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy. Sąd nie dopatruje się wystąpienia okoliczności naruszających prawo i mogących być podstawą wznowienia postępowania. Sąd nie znajduje też przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia w całości lub w części.

11.2. Z tych względów, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., należało skargę oddalić.

12. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a.