Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VI SA/Wa 28/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2019-05-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit a-c, pkt 2, art. 134 par 1, art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 140aa ust 3 pkt 3, art. 140ab ust 1, art. 64 ust 1 pkt 1, art. 2  pkt 35a, art. 64, art. 64a-64g
journal: Dz.U. 2017 poz 1260
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - tekst jednoloty

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Grzelak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Aneta Lemiesz Sędzia WSA Danuta Szydłowska Protokolant st. sekr. sąd. Jarosław Kielczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 maja 2019 r. sprawy ze skargi A. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] października 2018 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

A. B., prowadzący działalność gospodarczą, jako: [...] A. B. [...] ul. [...] (dalej: skarżący, przewoźnik) , wniósł do tutejszego Sądu skargę na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD) z na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] stycznia 2019r. nr [...] [...] października 2018r. utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] lipca 2018 r. o nałożeniu na skarżącego (jako przewoźnika) kary pieniężnej w wysokości 15.000 złotych za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym, jak bez zezwolenia kategorii VII w pozostałych przypadkach.

Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 - ze zm. zwanej dalej kpa), art. 140 aa, 140 ab i 140 (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1260 ze zm. - zwanej dalej prd).

Podstawą wszczęcia postępowania wobec skarżącego były ustalenia poczynione w wyniku kontroli drogowej przeprowadzonej w dniu [...] kwietnia 2018r. w [...] na drodze powiatowej. Podczas pomiarów dwiema zalegalizowanymi przenośnymi wagami typu [...], czteroosiowego pojazdu (według dowodu rejestracyjnego pojazd 2 - osiowy) marki [...] o dopuszczalnej masie całkowitej 32 tony, na zatwierdzonym stanowisku kontrolnym zlokalizowanym w [...] przy ul. [...] stwierdzono, że pojazd ten przekracza DMC o 5,30 (t) oraz naciski na trzeciej osi napędowej o 3,90 (t) i na czwartej osi napędowej o 3,15 (t). Pojazdem tym (betoniarka) przewożono beton C30/C/37. Dokumenty legalizacyjne dotyczące wag oraz stanowiska pomiarowego zostały okazane kontrolowanemu przed dokonaniem ważenia. Kierowca został również poinformowany o sposobie przeprowadzania pomiarów oraz o przysługujących mu uprawnieniach. Kierujący nie skorzystał z prawa do powtórnego ważenia a protokół z kontroli podpisał bez wnoszenia uwag. W ocenie organu, stwierdzone naruszenie obligowało organ do nałożenia na skarżącego przedsiębiorcę kary pieniężnej, jak za brak zezwolenia kategorii VII, gdyż to w imieniu i na rzecz A. B. był wykonywany ten przejazd drogowy.

W skardze do WSA w Warszawie A. B. wnosząc o uchylenie powyższej decyzji SKO w [...] oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zarzucił:

naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. polegające na:

1. nieuchyleniu przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2017r., jako wydanej z naruszeniem art. 7,71, 77§1, 80, 107§3 k.p.a.

2. nieuchyleniu przez organ odwoławczy decyzji Prezydenta [...] z [...] lipca 2017r. wydanej na podstawie ustaleń kontroli ważenia pojazdu przeprowadzonej z rażącym naruszeniem procedury ważenia opisane w treści instrukcji obsługi użytych wag oraz wbrew ograniczeniom opisanym w tejże instrukcji przez producenta, co miało istotny wpływ na wysokość nałożonej kary pieniężnej

W uzasadnieniu podniesionych zarzutów wskazał, że w chwili zatrzymania pojazdem był przewożony beton w stanie płynnym w ilości 10 m(3). Z dokumentów zebranych w sprawie wynika, że kontroli nacisku osi poddano pojazd typu "betoniarka". W zależności od klasy betonu ww. objętość waży od 15 do 18 ton , czyli blisko połowę całkowitej masy pojazdu w stanie ładownym. Jak wynika z dokumentów, argumentuje dalej strona, mieszalnik obracał się a zatem niewątpliwie powstały błędy ważenia, co wynika z instrukcji wagi. Zarówno w punkcie 4.1.2 , jak i 4.1.7 instrukcji w rozdziale " źródła błędów" producent podaje okoliczności statyczne podczas których dochodzi do jednorazowego przesunięcia ładunku na skutek działania siły grawitacji. W omawianej sprawie mamy natomiast do czynienia z ciągłym przemieszczaniem się ładunku z uwagi na ruch obrotowy ładowni pojazdu, którą stanowi mieszalnik. Tymczasem producent dla tego typu błędów nie przewidział żadnej tolerancji pomiarowej, co jest zrozumiałe, gdyż powinna być ona uzależniona od masy ładunku. Nie oznacza to jednak, aby pojazdy tego typu nie mogły być ważone, jednak w tym przypadku odpowiedniejszą byłaby nieautomatyczna waga o wyższej klasie dokładności, automatyczna waga do pomiarów dynamicznych lub waga dokonująca ważenia całego pojazdu. Według skarżącego, rzeczywista masa całkowita pojazdu nie została, wbrew instrukcji, zmierzona niezależnie lecz jest wynikiem zsumowania nacisków poszczególnych osi pojazdu. Zarzucił, że organ I instancji w sposób nieuprawniony dokonał korekty protokołu kontroli w zakresie zmiany numeru protokołu. Skarżący stwierdził, że uzasadnienie decyzji nie spełnia warunków określonych w art. 107 § 3 k.p.a.. gdyż nie dotyczą problematyki będącej przedmiotem sporu ale dotyczą wystąpienia przesłanek egzoneracyjnych, których na żadnym etapie postępowania nie podnosił. Zaakcentował także, że przedmiotem sporu odnośnie do protokołu kontroli nie jest jego znaczenie, jako dokumentu urzędowego, ale niedopuszczalność korekty jego treści w sposób w jaki przeprowadził to organ I instancji.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontrola sądowa sprawowana jest na zasadzie kryterium zgodności z prawem.

W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) – c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018, poz. 1302), zwaną dalej: p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).

Zdaniem Sądu, żadna z wyżej wskazanych przesłanek w sprawie nie zachodzi.

Dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], działając w granicach sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (WSA) stwierdza, że w działaniu organu nie dopatrzył się nieprawidłowości zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego sprawy, jak w procesie subsumpcji ustalonego stanu faktycznego pod zastosowane w sprawie przepisy prawa materialnego.

Niniejsza sprawa dotyczy odpowiedzialności podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym, którym przewożony był ładunek podzielny w postaci betonu C30/C37.

Odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd wynika z art. 140aa ust. 3 pkt 1 prd, zgodnie z którym karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd. Jak wynika natomiast z art. 140aa ust. 1 prd., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Pojazdem nienormatywnym jest, w świetle definicji art. 2 pkt 35a prd., pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy. z art. 64 ust. 3, art. 64a-64g oraz z załącznika nr 1 do prd. wynika, że ustawodawca przewidział siedem kategorii zezwoleń, natomiast w art. 140ab ust. 1 pkt 1-3 prd., uregulował wysokość kary pieniężnej za brak każdego z zezwoleń. W myśl lp. 7 załącznika nr 1 do prd., zezwolenie kategorii VII dotyczy pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI oraz o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t. Wyjaśnienia również wymaga, że przy tego rodzaju naruszeniu, jak w niniejszej sprawie, gdy przejazd pojazdem nienormatywnym związany jest z przewozem ładunku podzielnego, naruszony został art. 64 ust. 2 prd, zgodnie z którym zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II. Dodać trzeba, że zgodnie z art. 2 pkt 35b prd., ładunkiem podzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody, mógł być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. W zakresie tej definicji mieści się przewożony przedmiotowym pojazdem piasek.

W konsekwencji naruszenia zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego, określonego w art. 64 ust. 2 prd, w świetle art. 140ab ust. 2 prd., za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia. Ustawodawca nie przewidział odrębnej kary za naruszenie zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków podzielnych, lecz uregulował konstrukcję prawną polegającą na zastosowaniu kary jak za przejazd bez zezwolenia, bez sprecyzowania konkretnej kategorii zezwolenia. W niniejszej sprawie nie mogły mieć zastosowania zezwolenia kategorii I i kategorii II, ponieważ zezwolenie kategorii I nie ma zastosowania do dróg krajowych, natomiast zezwolenie kategorii II, jak stanowi art. 64b ust. 1 tej ustawy, jest wydawane na przejazd nienormatywnego pojazdu wolnobieżnego, ciągnika rolniczego albo zespołu pojazdów składającego się z pojazdu wolnobieżnego lub ciągnika rolniczego i przyczepy specjalnej.

Organ dokonał prawidłowej kwalifikacji przedmiotowego naruszenia , jak za brak zezwolenia kategorii VII w wysokości 15 000 zł.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że skarżący formułując zarzuty wobec decyzji SKO pomija niezwykle ważną okoliczność, jaką jest treść protokołu kontroli, której w istocie nie podważa. Jedynym zarzutem związanym z przedmiotowym protokołem jest nieprawidłowe procedowanie w sprawie korekty tego dokumentu w zakresie jego oznaczenia numerem. W ocenie Sądu, zarzut ten nie może być uznany za trafny a w efekcie prowadzący do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, gdyż jak słusznie podnosi organ w odpowiedzi na skargę, treść tego dokumentu odpowiada rzeczywistemu stanowi rzeczy. Protokół dotyczy samochodu poddanego kontroli i zawiera wszystkie istotne kwestie niezbędne dla potrzeb przyszłego rozstrzygnięcia organu. Został podpisany przez kierującego pojazdem bez uwag. W obecności tego kierowcy przeprowadzono stosowne pomiary. A jak wynika z treści protokołu, kierowcy zostały okazane dokumenty świadczące, że zarówno miejsce ważenia, jak i wagi użyte do pomiarów były zalegalizowane. Był on także pouczony o sposobie przeprowadzenia ważenia. Nie wnosił o powtórne ważenie. W świetle powyższego, początkowe oznaczenie protokołu kontroli nieprawidłowym numerem nie świadczy o tym, że jest to pomyłka istotna, która nie może być sprostowana. Nawet jeżeli procedowanie w kwestii sprostowania oczywistej omyłki, zawierało błędy, nie miało to żadnego wpływu na wynik sprawy zatem nie może prowadzić do uwzględnienia skargi.

Dalej należy podnieść, że zarzuty - globalnie rzecz ujmując - dotyczą tego, że zdaniem skarżącego, dwiema wagami typu [...] użytymi podczas procedury ważenia nie można było dokonać prawidłowo zarówno pomiaru nacisku osi (napędowych), jak i DMC tego czteroosiowego pojazdu (betoniarki), ze względu na to - jak podaje skarżący – że pojazdem był przewożony beton w stanie płynnym w ilości 10 m(3) a więc mieszalnik obracał się i ładunek ciągle się przemieszczał. W efekcie, zdaniem skarżącego, występujące w takiej sytuacji błędy pomiarowe, o których wspomina producent, przy jednoczesnym braku przewidzianej przez producenta korekty, nie pozwalają na przyjęcie, że wyniki ważenia są miarodajne. W konsekwencji przekładało się to na wynik DMC, skoro wartość tego wskaźnika stanowiła suma nacisków osi. Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że w protokole kontroli zaznaczono, iż w chwili kontroli był przewożony ładunek sypki (podzielny) beton C30/C37. Ten zapis protokołu koreluje z danymi zawartymi w kwicie dostawy nr [...] znajdującym się w aktach sprawy, gdzie wpisano, że kierowca nie jest upoważniony do dodawania do mieszanki betonowej wody. W przypadku dodania wody na żądanie zamawiającego traci on gwarancję. Z treści kwitu wagowego nie wynika, że załadowano beton w stanie płynnym, o czym szeroko rozpisuje się skarżący. Niezależnie od powyższego, nie można zgodzić się ze stroną , że wagi typu [...] nie mogły być użyte do przeprowadzenia pomiarów nacisków osi oraz DMC. Z instrukcji przedmiotowej wagi nie wynika, że samochód typu betonowóz nie może być ważony za pomocą tych wag. Skarżący uzasadniając swoje stanowisko powołał się na pkt 4.1.2 instrukcji ważenia według którego źródłem błędu może być następująca sytuacja: stopień nachylenia miejsca ważenia jest zbyt duży. Ciężar nie jest umieszczony na wadze pod odpowiednim kątem, w wyniku tego rezultat jest zaniżony oraz na pkt 4.1.7. Hamulce nie były w pełni zwolnione. Mogą wystąpić dodatkowe siły i przesunięcie ładunku. Zauważyć, zatem należy, że wymienione punkty instrukcji dotyczą po pierwsze procedury ważenia na stanowisku z nieprawidłowym kątem nachylenia, co nie występuje w tej sprawie. A także nieprawidłowego zachowania kierowcy, który wbrew zaleceniom nie zwalnia całkowicie hamulca – co też nie miało miejsca w tej sprawie. Zdaniem WSA, wnioski wyprowadzone przez skarżącego nie podważają prawidłowego stanowiska organu, że ważenie przeprowadzono zgodnie z instrukcją, wagami do tego celu przeznaczonymi, stąd brak jest podstaw do zakwestionowania wyników przeprowadzonych pomiarów.

Sąd nie podziela także zarzutu skarżącego, że organ niepotrzebnie rozważał w decyzji kwestię zastosowania lub nie przepisu art. 140aa ust. 3 pkt.2 ustawy prawo o ruchu drogowym. Z uregulowania tego wynika bowiem, że postępowanie umarza się, gdy okoliczności sprawy i dowody wskazują, iż strona nie miała wpływu lub nie godziła się na powstanie naruszenia. Z konstrukcji ww. przepisu wynika, iż to skarżący powinien udowodnić okoliczności na poparcie twierdzeń przywołanych w toku postępowania administracyjnego. Należyta staranność powinna być oceniana z uwzględnieniem podwyższonych standardów zawodowego charakteru działalności prowadzonej przez stronę.

Na gruncie tej sprawy skarżący wprost stwierdza, że w toku postępowania przed organem nie wskazywał okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę do uznania, że nie miała wpływu na powstałe naruszenie. To nie zwalniało jednak organu od zbadania czy wystąpiły okoliczności egzoneracyjne. Słusznie zatem wypowiedział się w tej kwestii w wydanej decyzji i przeciwnie - niż sugeruje to strona skarżąca- świadczy to o tym, że decyzja spełnia warunki określone w art. 107 § 3 k.p.a.

Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.