Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp., sygn. akt II SA/Go 427/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp.
Data orzeczenia: 2007-12-19 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 § 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 145 § 1 pkt 1 lit c
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 2, art. 4 pkt 2, art. 6 ust. 1, art. 15 ust 1 i 2
journal: Dz.U. 1974 nr 14 poz 85
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
article: art. 7, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80
journal: Dz.U. 1960 nr 30 poz 168
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Aleksandra Wieczorek, Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska, Sędzia WSA Mirosław Trzecki (spr.), Protokolant Specjalista Joanna Śliwa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Prokurator Rejonowy na Wojewoda z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowa wymeldowania Uchylono decyzję I i II instancji


UZASADNIENIE

Decyzją [...] Burmistrz Miasta i Gminy W., powołując się na przepis art. 15 ust. 2 w zw. z art. 9 ust. 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), orzekł o odmowie wymeldowania J.Z. z pobytu stałego z lokalu położonego we W.,

przy ul. [...].

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że z wnioskiem o wydanie z urzędu decyzji

o wymeldowaniu J.Z. z miejsca pobytu stałego wystąpił, pismem z dnia

[...], Prokurator Rejonowy we W.

Organ l instancji wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalono, że J.Z. tymczasowo nie zamieszkuje w wyżej wskazanym lokalu, z powodu podjęcia pracy za granicą (fakt przebywania na terenie

Wielkiej Brytanii potwierdziła Komenda Powiatowa Policji we W.), jednakże

wykazuje on zamiar stałego przebywania w lokalu przy ul. [...], w którym

pozostawił swoje rzeczy. Zdaniem Burmistrza opuszczenie przez J.Z. przedmiotowego lokalu mieszkalnego nie ma charakteru trwałego.

Ustanowiony przez Sąd Rejonowy we W., celem reprezentacji nieobecnego J.Z. w postępowaniu administracyjnym kurator - E. Z. zapewnił, że J.Z. utrzymuje kontakt z rodziną, "w miarę możliwości odwiedzai pomaga, zamierza powrócić".

Organ l instancji zwrócił uwagę, iż miejscem pobytu stałego, zgodnie z definicją zawartą w art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest oznaczony

adres, pod którym osoba zamieszkała z zamiarem stałego przebywania. W ocenie Burmistrza Miasta i Gminy W. obowiązek wymeldowania powstaje, gdy osoba opuszcza miejsce pobytu z zamiarem jego zmiany. W przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego bez zamiaru jego zmiany, osoba taka winna zameldować się w miejscu pobytu czasowego. Obowiązek ten wynika z art. 7 i 8 ww. ustawy.

Podniósł dalej, iż nie ma obowiązku wymeldowania z pobytu stałego osoba wyjeżdżająca na pobyt czasowy za granicę. Zdaniem Burmistrza w takim przypadku, zgodnie z art. 15 ust. 3 ww. ustawy, osoba taka powinna zgłosić w urzędzie gminy swój wyjazd, jeżeli zamierza przebywać za granicą dłużej niż 2 miesiące. Brak realizacji tego obowiązku nie stanowi jednak podstawy do wymeldowania z urzędu.

Organ powołał się na dotychczasowe orzecznictwo sądowe, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego z art. 15 ust. 2 jest spełniona wówczas,

gdy opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 kwietnia 2001r, V SA 3169/00, Lex nr 50123). Podkreślił

także, iż przepisy ustawy o ewidencji ludności nie określają czasu nieobecności w lokalu, stanowiącego podstawę do przyjęcia tezy o trwałym jego opuszczeniu.

Zdaniem Burmistrza podstawa do przyjęcia tezy o opuszczeniu lokalu z zamiarem zmiany miejsca pobytu stałego "istniałaby w sytuacji wieloletniego pobytu za granicą, zerwania kontaktów z rodziną, zabrania swoich rzeczy z lokalu, czy założenia nowej

rodziny i zamieszkiwania z nią".

Wobec powyższego organ l instancji uznał, iż J.Z. ma nadal miejsce pobytu stałego pod adresem zameldowania.

Pismem z dnia 14 kwietnia 2006r. Prokurator Rejonowy we W. wniósł do Wojewody odwołanie od powyższej decyzji.

W złożonym odwołaniu Prokurator zarzucił błąd w ustaleniach faktycznych

przyjętych za podstawę decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W., polegający

na przyjęciu, iż J.Z. wykazuje zamiar stałego przebywania w lokalu przy

ul. [...], w sytuacji, gdy okoliczności towarzyszące opuszczeniu przez niego lokalu wskazują na brak jakiegokolwiek zamiaru stałego pobytu, zwłaszcza w perspektywie grożącej mu odpowiedzialności karnej, która - w ocenie wnoszącego odwołanie

Prokuratora Rejonowego - zdeterminowała J.Z. do opuszczenia zajmowanego przez niego lokalu, jak i kraju.

W odwołaniu podkreślono, iż J.Z. opuścił kraj pod koniec kwietnia

2005 roku. W tym czasie był on osobą podejrzaną o popełnienie szeregu przestępstw,

w tym o czyn z art. 278 § 1 i art. 288 § 1 Kodeksu karnego, wobec którego decyzją Sądu Rejonowego we W. z dnia 12 lipca 2004r. zastosowano środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania. Od tego czasu J.Z. jest poszukiwany

przez organy ścigania.

Z uwagi na powyższe Prokurator uznał, że organ l instancji wydając objętą odwołaniem decyzję pomija okoliczności związane z sytuacją procesową ukrywającego

się przed wymiarem sprawiedliwości J.Z., wskazujące m.in. na to, iż wyjazd za granicę i opuszczenie miejsca pobytu stałego było sposobem na uniknięcie odpowiedzialności karnej.

Prokurator Rejonowy stwierdził również, że organ niesłusznie przyjął

za wiarygodne zeznania E. Z., jakoby J.Z. odwiedzał go

w tym czasie i tym samym przebywał w miejscu stałego zameldowania, w sytuacji, gdy

brak jest jakichkolwiek obiektywnych danych, które by ten fakt potwierdzały.

Z uwagi na powyższe Prokurator wniósł o uchylenie w całości decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. nr [...] oraz o wydanie decyzji o wymeldowaniu J.Z..

Wojewoda decyzją nr [...], po rozpatrzeniu odwołania - działając na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 15 ust. 2 wyżej cytowanej ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych - uznając, iż J.Z. nie opuścił miejsca pobytu w sposób trwały, utrzymał w mocy wyżej wskazaną decyzję organu l instancji.

W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, że bezspornym jest, iż J.Z.

nie zamieszkuje w miejscu pobytu stałego. Powyższe potwierdzają strony postępowania, wynika to również z notatki służbowej, jaka została sporządzona na okoliczność przeprowadzonego wywiadu meldunkowego. Organ II instancji nie zgodził się

z twierdzeniami Prokuratora Rejonowego, w ocenie którego J.Z. celowo

opuścił miejsce pobytu stałego i nic nie wskazuje na to, że zamierza on powrócić do

kraju. Jako decydujące w tej mierze Wojewoda uznał wyjaśnienia E. Z. reprezentującego J.Z. w postępowaniu, z których wynika, że opuszczenie spornego lokalu przez syna ma charakter czasowy i jest związane z podjęciem zatrudnienia, jak również deklaracje ojca zapewniające o powrocie syna do rodzinnego domu.

Pismem z dnia 10 lipca 2006r. skargę na wyżej wskazaną decyzję Wojewody wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Prokurator Rejonowy we W..

Skarżący ponownie podniósł okoliczności wskazane w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy we W.. Ponadto doprecyzował, że J.Z.

opuścił kraj pod koniec kwietnia 2004 roku (a nie jak podał uprzednio w odwołaniu "2005 roku"). Odnosząc się do wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji deklaracji E. Z., skarżący podkreślił, iż organ II instancji winien był oprzeć swą decyzję na podstawie obiektywnych ustaleń faktycznych, a nie deklaracji osoby nie

będącej uczestnikiem postępowania, zainteresowanej jednak rozstrzygnięciem danego rodzaju.

W konsekwencji Prokurator wniósł o uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak

i decyzji organu l instancji.

Po zapoznaniu się ze złożoną przez Prokuratora skargą Wojewoda

decyzją nr [...], działając na podstawie art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję

organu l instancji w całości i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia.

Kierując się przewidzianym w przepisie art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego obowiązkiem podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, Wojewoda -

dokonując ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, z którego

wynika, iż J.Z. przyjeżdża do Polski raz na kwartał i wtedy przebywa

w miejscu stałego pobytu - uznał, iż zasadnym byłoby dla potwierdzenia tego faktu przeprowadzenie przez organ l instancji wywiadu środowiskowego wśród mieszkańców budynku przy ul. [...] we W..

Z uwagi na wydanie decyzji zgodnej z wolą strony skarżącej

i bezprzedmiotowością postępowania sądowoadministracyjnego, Wojewoda przekazując skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp.,

w piśmie z dnia 11 września 2006r. wniósł o umorzenie postępowania.

Prokurator Rejonowy we W. w piśmie z dnia [...] cofnął skargę i wniósł również o umorzenie postępowania przed tutejszym Sądem.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp., powołując się na przepis art.

60 w zw. z art. 161 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami

administracyjnymi, postanowieniem z dnia 9 października 2006r. (sygn. akt

II SA/Go 518/06) umorzył postępowanie sądowe w sprawie ze skargi Prokuratora Rejonowego we W. na decyzję Wojewody nr [...].

Na wniosek Naczelnika Wydziału Spraw Społecznych Urzędu Miasta i Gminy W. z dnia [...], postanowieniem z dnia [...] Sąd Rejonowy we W. (sygn. akt [...]) ustanowił dla nieobecnego J.Z. kuratora w osobie M.S. - celem reprezentowania wyżej wskazanego w postępowaniu administracyjnym.

W następstwie ponownego rozpatrzenia wniosku Prokuratora Rejonowego

we W., działając na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy i ewidencji ludności

i dowodach osobistych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego,

Burmistrz Miasta i Gminy W. dnia [...] wydał decyzję nr [...] odmawiającą wymeldowania z pobytu stałego J. Z.

W uzasadnieniu tej decyzji organ l instancji wskazał, iż w oparciu o zeznania świadków (W. Z. oraz E. Z.) przyjęto, iż powodem tymczasowego opuszczenia przez J.Z. lokalu było podjęcie pracy na terenie Wielkiej Brytanii, a opuszczenie to - z uwagi na pozostawienie w miejscu stałego pobytu rzeczy osobistych oraz przedmiotów użytku domowego, jak również wyrażaną przez niego chęć powrotu - nie ma charakteru trwałego. Na podstawie ustaleń Komendy Powiatowej Policji przyjęto, że J.Z. od około 3 lat nie przebywa pod wskazanym adresem, zaś sąsiedzi nie chcą wypowiadać się na temat rodziny Z.

W ocenie Burmistrza materiał dowodowy zgromadzony w sprawie jednoznacznie wskazuje, że J.Z. opuścił lokal mieszkalny położony we W. przy ulicy [...], jednakże opuszczenie tego lokalu nie ma charakteru trwałego.

Burmistrz powołał się dalej na argumenty wskazane w uzasadnieniu uchylonej uprzednio przez Wojewodę ego decyzji organu l instancji nr [...] z dnia [...].

Pismem z dnia [...] odwołanie od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. z dnia [...] złożył Prokurator Rejonowy we W.. Motywując odwołanie Prokurator powtórzył uzasadnienie stanowiska wyrażonego w odwołaniu z dnia [...].

Podzielając zasadność oceny dokonanej przez organ l instancji, Wojewoda

po rozpatrzeniu odwołania, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku

z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, decyzją

nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W.. Organ odwoławczy podniósł, iż pomimo bezspornego faktu niezamieszkiwania przez J.Z. w miejscu jego pobytu stałego, całość okoliczności związanych z opuszczeniem lokalu nakazuje uznać, że opuszczenie to - choć dobrowolne - nie ma charakteru trwałego. Organ II instancji wskazał, iż z poczynionych w sprawie ustaleń wynika, że wyżej wymieniony - ze względu

na odległość i ograniczone środki finansowe - ostatni raz przebywał w Polsce w 2006

roku. Nie zerwał on jednak kontaktu z rodziną, a w spornym mieszkaniu znajdują się jego rzeczy osobiste i sprzęt gospodarstwa domowego.

W ocenie Wojewody nie można zgodzić się ze stanowiskiem odwołującego się, zgodnie z którym J.Z. nie powróci do kraju, gdyż grozi mu odpowiedzialność

karna. Wojewoda uznał, iż powodem nieobecności J.Z. jest podjęcie

pracy za granicą.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Wojewody, pismem z dnia 4 maja 2007r. złożył Prokurator Rejonowy we W.. Prokurator ponownie podkreślił, iż okoliczności opuszczenia przez J.Z. miejsca stałego pobytu tj. lokalu położonego we W. przy ul. [...], jak i kraju wskazują na brak jakiegokolwiek zamiaru stałego pobytu w tymże lokalu.

Niezastosowanie się przez Wojewodę ego do dyspozycji art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, spowodowało w rezultacie pozostawienie

stanu prawnego niezgodnego ze stanem faktycznym.

Ponadto ponownie wskazał, iż organy prowadzące postępowanie w niniejszej

sprawie ignorują fakt ukrywania się przez J.Z. przed wymiarem sprawiedliwości, w sytuacji, gdy "zasada zdrowego rozsądku i doświadczenia życiowego determinuje powzięcie jedynie słusznego i logicznego wniosku - co do okoliczności wyjazdu J.Z., a tym samym i powrotu". W ocenie skarżącego, w świetle poczynionych ustaleń, brak jest również podstaw do dania wiary tezom, że wyżej wymieniony odwiedza rodzinę i że ostatnio był w kraju w 2006 roku.

Z uwagi na wskazane w skardze uchybienia, Prokurator Rejonowy we W. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody ego, jak i poprzedzającej ją

decyzji Burmistrza Miasta i Gminy W. nr [...].

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując

w pełni dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga zasługiwała na uwzględnienie.

Dokonując na podstawie art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) kontroli zaskarżonej decyzji

pod względem jej zgodności z prawem, uznać należało, że została ona wydana z naruszeniem przepisów proceduralnych, mogącym mieć istotny wpływ na wynik niniejszej sprawy.

Na wstępie rozważań wskazać należy, iż obowiązek meldunkowy osób przebywających na terenie Rzeczypospolitej Polskiej ustanowiony został przez

ustawodawcę w art. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) - zwanej dalej ustawą. Jego zakres,

zgodnie z przepisami art. 4 pkt 2 oraz art. 15 ust. 1 ustawy, obejmuje między innymi obowiązek wymeldowania z miejsca pobytu stałego i czasowego przez osoby

opuszczające to miejsce na okres przekraczający 3 miesiące.

Z uwagi na podstawowy cel ustawy, jakim jest rejestracja faktów objętych ewidencją, ustawodawca przewidział w odniesieniu do osób odstępujących od realizacji

własnego obowiązku meldunkowego, możliwość ich wymeldowania. Stosownie bowiem

do treści przepisu art. 15 ust. 2 ww. ustawy, organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego

lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania

się.

Przy czym zaznaczyć trzeba, że zgodnie z art. 6 ust. 1 ustawy, pobytem stałym -warunkującym zameldowanie na pobyt stały - jest zamieszkiwanie w określonej

miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

O opuszczeniu miejsca pobytu stałego można więc mówić wówczas, gdy osoba, której wniosek o wymeldowanie dotyczy, fizycznie nie przebywa w lokalu, w którym dotychczas miała zorganizowane centrum życiowe oraz gdy nieprzebywanie w tym lokalu jest

wynikiem woli, zamiaru tejże osoby.

Sąd podzielił pogląd utrwalony w przywołanym także w uzasadnieniu decyzji

organu l instancji orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zgodnie z którym przesłanka opuszczenia miejsca pobytu stałego w rozumieniu przepisu art. 15 ust. 2

ustawy jest spełniona wówczas, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest

dobrowolne (wyrok z dnia 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, LEX nr 50123).

W niniejszej sprawie, z uwagi na okoliczności towarzyszące opuszczeniu miejsca pobytu stałego przez J.Z., bezsporne i niekwestionowane również przez organy l i II instancji jest spełnienie pierwszej przesłanki warunkującej wymeldowanie tj. dobrowolności opuszczenia tego miejsca.

Jednakże dla przesądzenia o istnieniu specyficznych okoliczności w momencie opuszczenia lokalu położonego we W. przy ul. [...], uzasadniających przyjęcie tezy o dobrowolności jego opuszczenia, w pierwszej kolejności ustalenia

wymaga przypuszczalna data wyjazdu J.Z.. W celu choć hipotetycznego

jej określenia, Sąd wziął pod uwagę m.in. informacje udzielone przez Komendę

Powiatową Policji we W., zawarte w znajdującym się w aktach sprawy piśmie z

dnia [...], z którego wynika, że wyżej wskazany nie przebywa w miejscu stałego pobytu "od około 3 lat", a więc od końca 2003 roku, a od

tego czasu zamieszkuje prawdopodobnie poza granicami kraju. Jak wynika jednak z

ogólnikowego oświadczenia matki wyżej wymienionego – W. Z., złożonego

w trakcie rozmowy przeprowadzonej z wyznaczonym dla osoby nieobecnej kuratorem –M. S. w dniu 17 stycznia 2007r. (zapisy dotyczące rozmowy zawarto w protokole z przeprowadzonego w tej dacie wywiadu środowiskowego, a także w

protokole przesłuchania kuratora z dnia 22 stycznia 2007r), J.Z. opuścił lokal

w roku 2004. Na opuszczenie lokalu w kwietniu 2004 roku wskazuje z kolei Prokurator Rejonowy we W. w złożonym odwołaniu od decyzji organu l instancji, jak i w

skardze na decyzję organu II Instancji. Choć wskazane daty opuszczenia lokalu

zasadniczo różnią się od siebie, to jednak na gruncie powyższego przyjąć można, iż

miejsce pobytu stałego zostało opuszczone przez J.Z. co najmniej 3 lata temu, a więc w czasie, gdy był już osobą podejrzaną o popełnienie czynów z art. 278 § 1 oraz art. 288 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. - Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553

ze zm.). Od tego też czasu brak jest wiadomości o miejscu jego aktualnego pobytu.

Okoliczności te w ocenie Sądu potwierdzają, że zameldowany opuścił lokal dobrowolnie, z dającego się obiektywnie wywnioskować powodu i w ściśle określonym

celu.

Sąd pragnie w tym miejscu zwrócić uwagę na pogląd wyrażony

w dotychczasowym orzecznictwie sądowym, zgodnie z którym opuszczenie lokalu na

skutek wyjazdu zagranicznego z jednoczesnym brakiem jakichkolwiek informacji

o miejscu faktycznego przebywania i przypuszczalnym terminie powrotu, w sytuacji, gdy osoba ukrywa się przed organami ścigania, uznać należy za dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu bez wymeldowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 1994r, sygn. akt V SA 772/94, niepublikowany).

Na gruncie rozpoznawanej sprawy szczególnego zbadania wymaga jednak, czy

w odniesieniu do J.Z. spełniona została druga przesłanka warunkująca wymeldowanie z miejsca stałego pobytu tj. czy opuszczenie lokalu przy ul. [...]

ma charakter trwały. Wydaje się, iż organy obu instancji, opierając się przede wszystkim

na oświadczeniach rodziców zainteresowanego, przedwcześnie przesądziły, że J.Z. nie opuścił miejsca pobytu na stałe.

Na uwadze należy mieć stanowisko wyrażone w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 marca 1981 r., w którym odnosząc się do oświadczenia składanego przez osobę, której wymeldowanie bezpośrednio dotyczy, podkreślono, iż rozstrzygając wątpliwości co do charakteru pobytu, organ administracji publicznej nie

może ograniczyć się do bezkrytycznego przyjęcia oświadczenia danej osoby co do jej zamiaru. O kwalifikacji pobytu decyduje bowiem nie tylko treść werbalna oświadczenia,

ale również okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty zamiar tej osoby (sygn. akt

SA 314/81, ONSA 1981/1, poz. 24).

Organy muszą mieć więc na względzie, iż zamiar powrotu nie może być w tym przypadku wyprowadzany wyłącznie w oparciu o gołosłowne, nie znajdujące odzwierciedlenia w pozostałym materiale dowodowym oświadczenia rodziców

o utrzymywanych przez syna kontaktach z lokalem oraz o woli powrotu do lokalu,

w sytuacji, gdy całokształt okoliczności występujących w sprawie (w tym przyczyn towarzyszących jego opuszczeniu i obiektywnie uniemożliwiających powrót) pozostaje z

tymi oświadczeniami w sprzeczności i wskazuje na brak woli przebywania przez J.Z. w tym lokalu. Tym bardziej, że brak jest oświadczenia głównego zainteresowanego, który z uwagi na nieobecność nie ujawnił w trakcie toczącego się postępowania administracyjnego woli powrotu.

Odnosząc się do kwestii niepotwierdzonych pobytów J.Z.

w miejscu swojego zameldowania zauważyć trzeba, iż pomimo powodu, dla którego Wojewoda uchylił decyzję własną nr [...], jak i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta i Gminy W. nr [...] tj. z uwagi na niekompletność zebranych w sprawie

dowodów i tym samym zachodzącą konieczność ich uzupełnienia o wywiad

środowiskowy wśród mieszkańców budynku przy ul. [...], organ l instancji

pomijając wytyczne Wojewody ponownie nie zgromadził w sposób rzetelny wszystkich nieodzownych dowodów. Organ odwoławczy zaś - nie dostrzegając tak oczywistego braku - wydając decyzję w dniu [...] niekonsekwentnie przyjął niepełne ustalenia poczynione przez organ l instancji. Powyższe sprawiło, że rozstrzygnięcia organów administracji publicznej wydane w niniejszej sprawie oparte zostały na niewystarczającym materiale dowodowym.

Zauważyć należy, iż na trudności w przeprowadzeniu wywiadu meldunkowego wskazano w wyżej wskazanym piśmie Komendy Powiatowej Policji we W. z dnia

[...], przy czym w piśmie tym zaniechano sprecyzowania z jakimi

osobami próbowano przeprowadzić wywiad. Na niemożność przesłuchania sąsiadów -jednakże z powodu ich nieobecności w domu - wskazuje z kolei treść protokołu

z wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego w miejscu zameldowania przez kuratora osoby nieobecnej oraz przedstawiciela Urzędu Miasta i Gminy W. w dniu 17

stycznia 2007r. Są to przesłanki niewystarczające do usprawiedliwienia

nieprzeprowadzenia przedmiotowego dowodu.

Organy zdają się nie dostrzegać, że w sytuacji podnoszonych przez rodziców

J.Z. twierdzeń, iż syn wielokrotnie przebywał w mieszkaniu (w grudniu 2005r., w listopadzie 2006r., a nawet raz na kwartał), dowodem potwierdzającym, bądź

zaprzeczającym twierdzeniom związanych emocjonalnie z synem rodziców mógłby być

skrupulatnie przeprowadzony wywiad meldunkowy, bądź - w przypadku potwierdzonej dalszej niechęci ze strony zamieszkujących w tym budynku sąsiadów do udzielenia informacji - przesłuchanie ich w charakterze świadków. Przypomnieć należy, iż dowód w postaci zeznań świadków został ujęty w niezamkniętym katalogu podstawowych środków dowodowych, ustanowionym w przepisie art. 75 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. -Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.).

Dokonując dalszej oceny postępowania administracyjnego prowadzonego w tej sprawie przez organ l instancji, Sąd stwierdził również nieuzasadnioną zwłokę w

działaniach Burmistrza, który od daty otrzymania pisma Komendy Powiatowej Policji informującego o fakcie niewypowiadania się przez sąsiadów na temat rodziny Z. tj. od dnia 15 września 2006r., do daty wydania w sprawie decyzji tj. do dnia [...]., ograniczył się w trakcie prowadzonego postępowania do wystąpienia z wnioskiem

do Sądu Rejonowego we W. o wyznaczenie przedstawiciela dla osoby nieobecnej (choć postanowieniem z dnia 24 października 2005r. Sąd ten ustanowił już uprzednio kuratora w osobie E. Z., a z akt sprawy nie wynika, by zaistniał

powód do dokonania jego zmiany), przesłuchania ustanowionego przez Sąd kuratora w osobie M.S. oraz wezwania E. Z. do złożenia w sprawie wyjaśnień, nie dokładając przy tym starań celem przeprowadzenia bardziej miarodajnego, sugerowanego przez Wojewodę dowodu, który mógłby niewątpliwie przyczynić się do wyjaśnienia sprawy.

Nie sposób także zgodzić się ze stanowiskiem Wojewody , który przedstawiając powody opuszczenia miejsca stałego pobytu przez J.Z. powołał się na obecnie panującą tendencję wyjazdów obywateli RP w celach zarobkowych do Wielkiej Brytanii i zakwalifikował także wyjazd wyżej wskazanego do tej kategorii wyjazdów, pomijając pozostałe, specyficzne uwarunkowania występujące w niniejszej sprawie. Według Sądu brak jest uzasadnionych podstaw do przyjęcia takiego poglądu w sytuacji, gdy z wiadomych powodów organ nie dysponuje dokumentami potwierdzającymi zatrudnienie wyżej wskazanego, czy też informacjami o miejscu jego obecnego pobytu, a samo oświadczenie rodziców jest wysoce niewystarczające do brania pod uwagę wyłącznie takiego powodu wyjazdu.

W sytuacji, gdy J.Z. poszukiwany jest przez organy ścigania listami gończymi wydanymi przez Sąd Rejonowy we W., Sąd Rejonowy w G. oraz Sąd Okręgowy w B. (na co wskazano w piśmie Komendy Powiatowej Policji we W. z dnia [...]) i przez co najmniej 3 lata ukrywa się poza granicami kraju, z jednoczesnym brakiem informacji o miejscu jego faktycznego pobytu, bardziej prawdopodobny wydaje się być pogląd, iż wyżej wymieniony - w celu

uniknięcia odpowiedzialności karnej - nie powraca do dotychczasowego miejsca pobytu stałego. W świetle takich okoliczności nie sposób odmówić w tej mierze racji skarżącemu. Niemniej jednak niepełny materiał dowodowy nie pozwala na przesądzenie, czy J. Z. faktycznie towarzyszy zamiar opuszczenia lokalu na stałe.

Co prawda przedmiotem rozpoznania są wszelkie środki dowodowe, w tym

również zeznania osób dla strony najbliższych, to jednak obowiązkiem organu jest dokonanie oceny ich wiarygodności, przy przestrzeganiu zasad logicznego rozumowania,

na tle wnikliwego i wszechstronnego rozważenia pozostałego materiału dowodowego. W niniejszej sprawie organy z naruszeniem obowiązków sprecyzowanych na gruncie

Kodeksu postępowania administracyjnego poprzestały na ocenie okoliczności podniesionych w piśmie Komendy Powiatowej Policji we W. z dnia [...], w protokole przesłuchania kuratora z dnia [...] i ujętych w nim informacjach z przeprowadzonego w dniu [...] wywiadu środowiskowego, a także na notatce służbowej sporządzonej na okoliczność rozmowy z ojcem zameldowanego.

Zdaniem Sądu przeprowadzone ponownie w sposób rzetelny postępowanie dowodowe, pozwoli na stwierdzenie, czy J.Z. przebywał choć okazjonalnie w miejscu pobytu stałego i czy właściwa jest teza o istnieniu więzi z tym miejscem, co w konsekwencji umożliwi dokonanie oceny trwałości jego zamiaru.

W trakcie prowadzonego ponownie postępowania, w tym w trakcie

przeprowadzania dowodu z zeznań świadków - sąsiadów, rzeczą organów będzie

również skonfrontowanie twierdzeń ojca J.Z., zawartych w notatce

służbowej sporządzonej w dniu [...], z których wynikało, iż syn zamierza

wrócić do mieszkania wiosną 2007 roku.

Reasumując, Sąd stanął na stanowisku, że niepełny materiał dowodowy nie dawał zarówno Burmistrzowi Miasta i Gminy W., jak i Wojewodzie emu wystarczającej podstawy do jednoznacznego stwierdzenia, iż opuszczenie przez J.Z. miejsca stałego pobytu nie spełnia przesłanek do wymeldowania, sprecyzowanych w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Z uwagi na stwierdzone uchybienia uznać należało, iż w postępowaniu tym doszło do naruszenia ogólnych przepisów procedury administracyjnej, w tym art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, jak i rozwijającego zasadę prawdy obiektywnej przepisu art. 77 § 1 kpa oraz statuującego zasadę oceny dowodów art. 80 kpa.

Zaznaczyć trzeba, że z zasady dążenia do prawdy obiektywnej określonej

w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego, wynika obowiązek organu

podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu

faktycznego oraz do załatwienia sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego

i słusznego interesu obywateli. Przepisem gwarantującym realizację tej zasady jest

przepis art. 77 § 1 kpa, który obciąża organ obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również przepis art. 80 kpa nakazujący organowi dokonywanie oceny w przedmiocie udowodnienia danych okoliczności na podstawie całokształtu materiału dowodowego, a nie jak to miało miejsce w ocenianym

przez Sąd postępowaniu odwoławczym, tylko na podstawie wybiórczo wybranych i niepełnych dowodów.

Wskazane naruszenie przepisów normujących postępowanie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, stąd zarówno zaskarżoną decyzję, jak i poprzedzającą ją decyzję organu l instancji należało wyeliminować z obrotu prawnego.

Niniejszy wyrok nie kończy postępowania, lecz wskazuje na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego i ponownego rozpoznania sprawy.

Z tych wszystkich względów należało orzec jak w sentencji, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).