Wyrok WSA w Lublinie, sygn. akt III SA/Lu 26/21
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie
Data orzeczenia: 2021-05-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6035 Opłaty i kary za przejazd pojazdem nienormatywnym
Hasła tematyczne: Ruch drogowy
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7, art. 8; art. 77 § 1; art. 107 § 3;
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: § 5 ust. 4;  § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c; § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c;
journal: Dz.U. 2016 poz 2022
law: Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego  wyposażenia - tekst jedn.
article: art. 2 ust. 35a; art. 64 ust. 1 pkt 1; art. 64 ust. 2; art. 140aa ust. 1, ust. 3; art. 140ab ust. 1 pkt 3, ust. 2;
journal: Dz.U. 2021 poz 450
law: Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - t.j.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis Sędzia WSA Iwona Tchórzewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 maja 2021 r. sprawy ze skargi P. U. H. P. E. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] listopada 2020 r., nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. z [...] sierpnia 2020 r., nr [...] nakładającą na [...] "[...]" Spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. ("dalej jako "strona" lub "skarżąca") karę pieniężną za przejazd po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII.

Zaskarżona decyzja wydana została w następującym stanie sprawy.

W dniu [...] marca 2020 r. funkcjonariusze L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. Oddziału Celnego w K. podczas kontroli pojazdu członowego złożonego z ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] oraz naczepy ciężarowej o numerze rejestracyjnym [...], (dalej jako "pojazd") wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, dokonali pomiaru wymiarów zewnętrznych, nacisku osi oraz masy całkowitej pojazdu. Pojazdem przewożony był ładunek w postaci samobieżnego silosokombajnu do zbioru kukurydzy wraz z oprzyrządowaniem (łącznie 3 szt.).

W wyniku pomiaru wymiarów pojazdu stwierdzono, że długość pojazdu wynosi 2000 cm wobec 1650 cm dopuszczalnych tj. została przekroczona o 350 cm (21,21%), a szerokość pojazdu wraz z ładunkiem wynosi 303 cm wobec 255 cm dopuszczalnych tj. została przekroczona o 48 cm (18,82%). Dopuszczalna masa całkowita pojazdu wynosiła 46500 kg wobec 40000 kg dopuszczalnych, a więc została przekroczona o 6500 kg (16,25%).

W wyniku pomiaru dynamicznego nacisków osi pojazdu uzyskano dane dotyczące nacisków dwóch grup osi:

- pierwszej osi wielokrotnej pojazdu, składającej się z dwóch osi, z której jedna oś jest osią napędową (oś nr 2), a druga nienapędową, o odległości między osiami większej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m, gdzie nacisk osi wyniósł kolejno 10150 kg i 9400 kg tj. łącznie 19550 kg, wskazujący na przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupy osi o 550 kg (2,89%),

- drugiej osi wielokrotnej pojazdu, składającej się z dwóch osi nienapędowych o odległości między osiami większej niż 1,3 m i niniejszej niż 1,4 m, gdzie nacisk osi wyniósł kolejno 10300 kg i 9800 kg tj. łącznie 20100 kg wskazujący na przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupy osi o 2100 kg (11,67%).

Dynamicznego ważenia nacisków osi zespołu dokonano pojazdów na wadze samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, znak fabryczny [...] [...], nr [...], posiadającej świadectwo legalizacji ponownej z [...] grudnia 2019 r., wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W., znak świadectwa [...] Pomiaru rzeczywistej masy całkowitej dokonano przy użyciu wagi nieautomatycznej typu [...] (nr [...]) posiadającej świadectwo legalizacji Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. z [...] 2019 r. Pomiaru odległości między osiami, długości i szerokości dokonano przymiarem wstęgowym typu Richter nr [...] (nr seryjny [...]) posiadającym świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego nr [...] z [...] lipca 2017 r., wydane przez Naczelnika Obwodowego Urzędu Miar w K..

Wyniki kontroli opisane zostały w protokole nr [...] z [...] 2020 r. do którego załączone zostały zdjęcia kontrolowanego pojazdu oraz kserokopie okazanych przez kierowcę dokumentów.

Kierujący kontrolowanym pojazdem nie żądał powtórzenia ważenia pojazdu, mimo stosownego pouczenia oraz nie wniósł uwag do protokołu kontroli.

Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. (dalej jako "organ I instancji") decyzją z [...] sierpnia 2020 r. nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł za przewóz pojazdem nienormatywnym ładunku podzielnego po drogach publicznych, wbrew zakazowi określonemu w art. 64 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie: "p.r.d." – jak za brak zezwolenia kategorii VII.

W wyniku rozpatrzenia odwołania skarżącej, decyzją z [...] listopada 2020 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej jako "organ odwoławczy" lub "organ II instancji") utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Organ na wstępie powołał przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), powołanego dalej jako "rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów" lub "rozporządzenie", dotyczące m.in. ruchu pojazdów nienormatywnych.

Odnosząc się do sprawy organ podał parametry, jakie powinien posiadać pojazd, by można go było uznać za normatywny. Powołując się na odpowiednie przepisy wskazał, że wymiary pojazdu nie mogą przekraczać następujących wielkości: długość - 16,50 m (§ 2 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia), szerokość - 2,55 m (§ 2 ust. 2 rozporządzenia), wysokość – 4,00 m (§ 2 ust. 4 rozporządzenia), wysokość wraz z ładunkiem – 4,00 m (art. 61 ust. 10 p.r.d.), dopuszczalna masa całkowita pojazdu w przypadku zespołu pojazdów złożonego z pojazdu mających co najmniej 5 osi, w których pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy – 40 t (§ 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia). Organ podniósł, że dopuszczalne naciski osi pojazdu uregulowane zostały w § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c oraz w § 5 ust. 1 pkt 2 lit c rozporządzenia. Organ wskazał, że zgodnie z tymi przepisami, nacisk pierwszej grupy osi kontrolowanego pojazdu przekroczył wartość dopuszczalną (19 ton) o 550 kg, a nacisk drugiej osi przekroczył wartość dopuszczalną (18 ton) o 2100 kg. Organ podkreślił, że zezwolenie kat. VI, którym posługiwała się skarżąca nie uprawnia do poruszania się pojazdem nienormatywnym z przekroczeniem nacisku jakiejkolwiek osi, zezwolenie to nie pozwala także na przewóz ładunku podzielnego, który był przewożony w niniejszej sprawie.

Organ odwoławczy podzielił ustalenia organu I instancji w zakresie przekroczenia nacisków grup osi pojazdu i stwierdził, że wyniki pomiaru zostały prawidłowo udokumentowane. Pomiaru dokonano przy użyciu wagi samochodowej przeznaczonej do pomiaru dynamicznego nacisków osi [...], posiadającej ważne świadectwo legalizacji. Natomiast ze świadectwa legalizacji wagi wynika, że na dzień kontroli waga spełniała wymagania określone rozporządzeniem Ministra Gospodarki z 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r. Nr 188, poz. 1345), dalej jako "rozporządzenie w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe".

W kontekście zarzutów odwołania organ II instancji wyjaśnił, że przywołane przez skarżącą w odwołaniu argumentacja i orzecznictwo dotyczą wyznaczania masy całkowitej za pomocą wagi dynamicznej, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Przypomniał także, że wagi dynamiczne używane są do pomiaru nacisków wywieranych na drogę przez osie pojazdu, natomiast masę całkowitą pojazdu wyznacza się przy pomocy wagi nieautomatycznej, która w przedmiotowej sprawie także została użyta.

Powyższe naruszenia uzasadniały w ocenie organu wymierzenie kary pieniężnej w wysokości [...] zł ustalonej na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. b Prawa o ruchu drogowym.

Zdaniem organu odwoławczego w sprawie nie znajduje zastosowania art. 140aa ust. 4 p.r.d. bowiem nie występują okoliczności pozwalające na umorzenie postępowania na podstawie tego przepisu.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca zaskarżyła decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w całości.

Skarżąca zarzuciła naruszenie:

1) przepisu § 5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów poprzez oparcie skarżonego rozstrzygnięcia na wartościach sumarycznych nacisków grup osi poddanego kontroli pojazdu zamiast wyznaczenia wartości rzeczywistych nacisków spornych grup osi,

2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), w skrócie "k.p.a.", poprzez oparcie zaskarżonej decyzji na nierzeczywistych, a jedynie oszacowanych z ogromnym błędem naciskach grup osi pojazdu poddanego sprawdzeniu, co doprowadziło organy obydwóch instancji do przeświadczenia o wypełnianiu przez jednostkę transportową parametrów odpowiednich dla zezwolenia kategorii VII, podczas gdy wypełniał on parametry właściwe dla zezwolenia kategorii VI, określone w załączniku nr 1 do p.r.d.,

3) art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpującą analizę materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiającą się nierozpatrzeniem możliwości zastosowania przepisu uchylającego i umniejszającego odpowiedzialność strony, tj. art. 189f k.p.a. w oparciu o kryteria wymienione wart. 189d k.p.a.

Skarżąca wniosła uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że waga, którą dokonano sprawdzenia nacisków osi nie jest przeznaczona do tego celu, ponieważ osie składowe grupy osi nigdy nie znajdują się w jednym momencie na pomoście wagi.

Skarżąca spółka podniosła, że wobec nieprawidłowego wyznaczenia nacisków grup osi pojazdu, organy udowodniły jedynie przekroczenie masy całkowitej, długości oraz szerokości pojazdu, które były adekwatne dla zezwolenia kategorii VI. Tym samym przewóz ładunku podzielnego, którego strona nie neguje, powodował konieczność nałożenia kary jak za brak zezwolenia kategorii VI. Zdaniem skarżącej powinna zostać wobec niej zastosowana sankcja wskazana w art. 140 ab ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym w wysokości [...] zł, a nie w wysokości [...] zł z art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Administracji Skarbowej podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:

Skarga jest nieuzasadniona.

Przedmiotem kontroli sądu jest decyzja organu odwoławczego w przedmiocie kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii VII.

Definicja pojazdu nienormatywnego zawarta jest w art. 2 ust. 35a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 450 z późn. zm.), dalej: "Prawo o ruchu drogowym" lub w skrócie: "p.r.d.". Zgodnie z tym przepisem w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli, przez pojazd nienormatywny rozumie się pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.

Wyjaśnienia wymaga, że z dniem 13 marca 2021 r. przepis art. 2 pkt 35a otrzymał nowe brzmienie. Z treści przepisu wyeliminowane zostało odniesienie dopuszczalnych nacisków osi do wartości przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych. Jednakże w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, na gruncie poprzedniego brzmienia omawianego przepisu, przyjmowało się jednolicie, że przepisy o drogach publicznych określające dopuszczalne naciski osi pojazdu, do których odwołano się w definicji pojazdu nienormatywnego zawartej w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym, to zarówno przepisy ustawy z dnia z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 470 z późn. zm.), jak i przepisy dotyczące dróg, zamieszczone w ustawie – Prawo o ruchu drogowym oraz w przepisach wykonawczych do tej ustawy (zob. przykładowo wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 czerwca 2019 r., sygn. akt II GSK 878/17, z 3 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1023/17 oraz z 9 lipca 2019 r., sygn. akt II GSK 1093/17).

W sprawie niniejszej zastosowanie mają zatem przepisy Prawa o ruchu drogowym oraz przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r. poz. 2022 z późn. zm.), wydanego na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 66 ust. 5 Prawa o ruchu drogowym, które określa dopuszczalne naciski osi oraz dopuszczalną masę całkowitą pojazdu. Przy czym zaznaczyć należy, że sąd zastosował w niniejszej sprawie przepisy w brzmieniu obowiązującym przed dniem 13 marca 2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny wielokrotnie podkreślał, że przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów mogą stanowić podstawę uznania pojazdu za nienormatywny w zakresie dopuszczalnych nacisków osi wielokrotnych. Dodać należy, że rozporządzenie w sprawie warunków technicznych pojazdów stanowi implementację przepisów dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r. ustanawiającej dla niektórych pojazdów drogowych poruszających się na terytorium Wspólnoty maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym (Dz. Urz. UE L 235 z dnia 17 września 1996 r., str. 59).

Stosownie do postanowień art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d. poruszanie się po drodze publicznej pojazdu nienormatywnego może odbywać się wyłącznie po uzyskaniu stosownego zezwolenia odpowiedniej kategorii, z tym że zgodnie z art. 64 ust. 2 p.r.d., w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli (Dz. U. z 2020 r. poz. 110 z późn. zm.) zabrania się przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, z wyłączeniem pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I lub kategorii II (obecnie, w brzmieniu od 13 marca 2021 r. - kategorii I).

Natomiast zgodnie z art. 140aa ust. 1 p.r.d., za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną, w drodze decyzji administracyjnej. Karę pieniężną, o której mowa w ust. 1, nakłada się na podmiot wykonujący przejazd (art. 140aa ust. 3 p.r.d.), a jedynie w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę, załadowcę lub spedytora. Wyjątki te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

W świetle art. 140ab ust. 1 pkt 3 Prawa o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli), za brak zezwolenia kategorii VII ustala się karę pieniężną w wysokości:

a) 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10%;

b) 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20%;

c) 15 000 zł - w pozostałych przypadkach.

W myśl zaś art. 140ab ust. 2 Prawa o ruchu drogowym, w przypadku naruszenia zakazu, o którym mowa w art. 64 ust. 2, czyli zakazu przewozu pojazdem nienormatywnym ładunków innych niż ładunek niepodzielny, za przejazd pojazdem nienormatywnym nakłada się karę jak za przejazd bez zezwolenia.

Okolicznością bezsporną jest, że w dniu kontroli kierowca kontrolowanego pojazdu wykonywał międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy z ładunkiem w postaci samobieżnego silosokombajnu wraz z oprzyrządowaniem – łącznie 3 sztuki. Był to zatem ładunek podzielny. Podmiotem wykonującym przejazd była skarżąca spółka. W skardze skarżąca przyznała, że organy udowodniły przekroczenie masy całkowitej (o 6500 kg czyli o 16,25 %), długości (o 350 cm czyli o 21,21 %) oraz szerokości (o 48 cm czyli o 18,82 %) pojazdu. Zatem ustalone przez organy wartości tych parametrów, wskazane w protokole kontroli oraz w zaskarżonej decyzji, tj. długość – 2000 cm, szerokość - 303 cm, masa całkowita – 16,25 %, należy uznać za niekwestionowane.

Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do oceny, czy prawidłowo organ nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości [...] zł. Skarżąca nie zgadza się bowiem ze sposobem dokonania ważenia nacisków drugiej i trzeciej grupy osi pojazdu, podnosząc zarzuty naruszenia prawa materialnego i prawa procesowego, tj. § 5 ust. 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych pojazdów, art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a., sprowadzających się do twierdzenia, że organ nieprawidłowo dokonał pomiarów nacisków osi wielokrotnych za pomocą wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu. Zdaniem skarżącej wartości uzyskane podczas pomiaru dokonanego za pomocą tej wagi nie odzwierciedlają rzeczywistych nacisków grup osi pojazdu.

Zarzuty te nie są uzasadnione.

Z akt sprawy wynika, że w wyniki pomiaru dynamicznego nacisków osi pojazdu, dokonanego za pomocą wagi do ważenia dynamicznego pojazdów w ruchu, wskazały na przekroczenie dopuszczalnych nacisków dwóch grup osi kontrolowanego pojazdu. W pierwszej grupie osi, składającej się z dwóch osi, z której jedna oś jest osią napędową (oś nr 2), a druga nienapędową (oś nr 3), o odległości między osiami większej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m, nacisk osi wyniósł kolejno 10150 kg i 9400 kg, tj. łącznie 19550 kg, co wskazywało na przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupy osi 550 kg (2,89%). W drugiej grupie osi, składającej się z dwóch osi nienapędowych o odległości między osiami większej niż 1,3 m i mniejszej niż 1,4 m - nacisk osi wyniósł kolejno 10300 kg i 9800 kg, tj. łącznie 20100 kg, co wskazywało na przekroczenie dopuszczalnego nacisku grupy osi o 2100 kg (11,67%).

Organy prawidłowo wskazały, że w przypadku pierwszej grupy osi pojazdu zastosowanie ma § 5 ust. 1 pkt 7 lit. c rozporządzenia, zgodnie z którym dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi pojazdów silnikowych, nie mniejszej niż 1,30 m i nie większej niż 1,80 m - 18 ton; dopuszcza się 19 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w koła bliźniacze i zawieszenie pneumatyczne lub równoważne, o którym mowa w § 5b, albo jeżeli każda z osi składowych jest wyposażona w koła bliźniacze, a największy nacisk każdej z tych osi nie przekracza 9,5 tony. Kontrolowany pojazd posiadał bowiem zawieszenie pneumatyczne oraz opony bliźniacze na osi napędowej.

Dopuszczalny nacisk drugiej grupy osi pojazdu prawidłowo ustalony został na podstawie § 5 ust. 1 pkt 2 lit. c rozporządzenia. Na mocy tego przepisu dopuszczalny nacisk osi nie może przekraczać 18 ton w przypadku grupy osi składającej się z dwóch osi nienapędowych pojazdów silnikowych, przyczep i naczep, przy odległości nie mniejszej niż 1,30 m i mniejszej niż 1,80 m między osiami składowymi.

W ocenie sądu ograny prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, w tym nacisk obydwóch grup osi pojazdu i jego przekroczenie odpowiednio o 2,89% i 11,67% od wskazanych powyżej dopuszczalnych norm.

W ocenie sądu brak jest podstaw do kwestionowania procedury ważenia dynamicznego. Jak wynika z akt sprawy, waga została użyta w sposób prawidłowy i spełniała wymogi normatywne.

Do pomiaru nacisków osi kontrolowanego pojazdu użyto wagi samochodowej do ważenia pojazdów w ruchu, posiadającej świadectwo legalizacji ponownej Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w W. z [...] grudnia 2019 r., ważne w dniu kontroli. Z treści tego świadectwa wynika, że na dzień kontroli waga spełniała wymagania określone w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w ruchu, oraz szczegółowego zakresu sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych (Dz. U. z 2007 r., Nr 188, poz. 1345). Rozporządzenie to zostało wydane na podstawie art. 9a pkt 1 i 2 ustawy – Prawo o miarach (Dz. U. z 2020 r. poz. 2166). Zatem użycie tego typu urządzenia do pomiaru nacisków osi pojazdów, zostało zaaprobowane i dopuszczone do użytku przez właściwe organy państwowe. Zaznaczyć należy, że na mocy art. 16 ust. 1 pkt 5 lit. a ustawy Prawo o miarach, zatwierdzenie przyrządu pomiarowego jest decyzją administracyjną. Zgodnie z art. 16a ust. 1 tej ustawy Prezes może udzielić zainteresowanemu podmiotowi upoważnienia do wykonywania legalizacji pierwotnej lub legalizacji ponownej określonych rodzajów przyrządów pomiarowych. Trzeba też pamiętać, że legalizacja wagi świadczy o prawidłowości jej działania w każdym miejscu i w każdych warunkach opisanych w instrukcji wagi (por. wyrok NSA z 18 października 2007 r., sygn. akt. I OSK 1472/06). Natomiast na mocy art. 16g organy administracji miar są uprawnione do przeprowadzania kontroli podmiotów, o których mowa w art. 16a, w zakresie spełniania warunków niezbędnych do wykonywania udzielonych upoważnień oraz przestrzegania przepisów ustawy.

Także sama procedura ważenia nie budzi wątpliwości sądu. Nie ma żadnych podstaw do kwestionowania sposobu ważenia, w szczególności dokonania ważenia niezgodnie z instrukcją obsługi wagi. Wyjaśnić należy, że zgodnie z instrukcją obsługi wagi przejazdowej (k. 33 – 37 akt adm.), ważenie dynamiczne polega na pomiarze nacisku kolejnych osi pojazdu w czasie jego powolnego przejazdu przez wagę. W czasie przejazdu pojazdu na wyświetlaczu ukazują się wyniki kolejnych pomiarów osi. Cały proces ważenia kończy się w ciągu kilkunastu sekund od przejazdu ostatniej osi.

Podkreślić należy, że użyta w sprawie waga została wyposażona w system automatycznej sygnalizacji błędów pomiaru. Z akt sprawy nie wynika, by system ten zarejestrował jakiekolwiek nieprawidłowości w czasie pomiaru, nie wykazywał również jakichkolwiek usterek ani wad wagi. Słusznie zatem uznały organy, że proces ważenia przebiegał prawidłowo.

Określenie nacisku osi wielokrotnych (grup osi) polega na sumowaniu nacisków poszczególnych osi składowych danej grupy. Bezpodstawny jest zarzut skargi, że nacisk osi powinien być badany, gdy "w jednej chwili" wszystkie koła obydwóch osi wchodzących w skład grupy osi znajdują się na pomoście wagi. Jest to niemożliwe. Wynika to z istoty ważenia dynamicznego, które odbywa się w ruchu, a więc każda z osi kolejno przejeżdża przez wagę. Nie mogą więc one znaleźć się "w jednej chwili" w tym samym miejscu. Nawet gdyby używano bardzo szerokiego pomostu wagi, pomiar dynamiczny odbywałby się w taki sam sposób, ponieważ pojazd powinien przejeżdżać ze stałą prędkością przez wagę i nie może się zatrzymywać. Zauważyć należy, że w przypadku zatrzymania pojazdu instrukcja przewiduje przerwanie procedury ważenia. Jest zatem oczywiste, że osie pojazdu przejeżdżać będą przez wagę kolejno. Pomiar dotyczy więc każdej kolejnej osi, a suma wyników osi składowych wyznacza nacisk grupy osi.

Podkreślić należy, że z przepisów rozporządzenia nie wynika zakaz określania nacisku grupy osi przez sumowanie nacisku osi składowych. Przeciwnie, przepisy rozporządzenia, w określonych przypadkach odwołują się do nacisku każdej z osi składowych (por. § 5 ust. 1 pkt 4, pkt 6 lit. c, pkt 7 lit. c, pkt 8a lit. b i pkt 9 lit. b), co potwierdza prawidłowość wyznaczania nacisku grupy osi jako sumy nacisków osi składowych.

Nie sposób się zgodzić ze skarżącą, że wyniki uzyskane w wyniku sumowania poszczególnych osi nie są wartościami rzeczywistymi w rozumieniu § 5 ust. 4 rozporządzenia. Powołany przepis stanowi, że w przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w ust. 1-3 oraz ust. 5, są wartości rzeczywiste nacisków osi. Są to zatem te wartości, które ustalone zostały w czasie ważenia kontrolowanego pojazdu.

Należy zauważyć, że na wynik ważenia dynamicznego wywierają wpływ liczne czynniki, jak np. sposób załadunku, stan techniczny pojazdu, sposób przejeżdżania przez wagę, umiejętności kierowcy, sposób używania sprzęgła czy awaria zawieszenia, przy czym kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym jest niezależna od przyczyn przekroczenia masy lub nacisku na oś.

Jest poza sporem, że kierowca pojazdu uczestniczył w kontroli, otrzymał informacje dotyczące procedury ważenia oraz miał zagwarantowaną możliwość wypowiedzenia się w protokole kontroli co do sposobu i warunków jej przeprowadzenia. Kierujący pojazdem podpisał protokół nie wnosząc żadnych uwag odnośnie do przeprowadzonych czynności kontrolnych, w szczególności co do sposobu i warunków przeprowadzonych pomiarów nacisków osi. Nie ma zatem podstaw do kwestionowania prawidłowości przeprowadzonych pomiarów oraz uzyskanych wyników pomiarów, które należy uznać za wiarygodne. Kierujący nie skorzystał z uprawnienia do żądania powtórnego ważenia pojazdu, co potwierdził podpisując odpowiednie oświadczenie znajdujące się w aktach sprawy.

Mając powyższe na względzie, stwierdzić należy, że organy prawidłowo ustaliły, że kontrolowany pojazd był nienormatywny z uwagi na przekroczenie długości, szerokości, masy całkowitej oraz nacisku pierwszej i drugiej grupy osi (osi wielokrotnych). Kontrolowany pojazd z uwagi na przekroczenie nacisku osi wymagałby uzyskania pozwolenia kategorii VII. Okoliczność ta ma znaczenie przy wymiarze kary, bowiem należy podkreślić, że skarżącej wymierzono karę za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdem nienormatywnym jak za brak zezwolenia kategorii VII na podstawie art. 64 ust. 2 w zw. z art. 140ab ust. 2 p.r.d., a nie za brak samego zezwolenia. W dniu kontroli skarżąca wykonywała bowiem przejazd z ładunkiem podzielnym, który nie może być przewożony pojazdem nienormatywnym (z wyjątkiem niemających w sprawie zastosowania przypadków przejazdu na podstawie zezwolenia kategorii I i II). Ładunek niepodzielny, stosownie do definicji ustawowej z art. 2 pkt 35b u.p.r.d. to ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków. Nie ma wątpliwości, że samobieżny silosokombajn wraz z oprzyrządowaniem, mogą być przewożone oddzielnie nie kumulując tym samym ponadnormatywnych nacisków osi.

W ocenie sądu prawidłowy jest również wniosek, że w rozpoznawanej sprawie do kontrolowanego pojazdu nie można stosować przepisów dotyczących zezwolenia kategorii VI, z uwagi na przekroczenie nacisków osi. Zgodnie z Załącznikiem Nr 1 do Prawa o ruchu drogowym, określającym kategorie zezwoleń na przejazd pojazdu nienormatywnego, w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli, zezwolenie kategorii VI wydawane było dla pojazdów a) o szerokości nieprzekraczającej: 3,4 m dla drogi jednojezdniowej, 4 m dla drogi dwujezdniowej klasy A, S i GP, b) o długości nieprzekraczającej: 15 m dla pojedynczego pojazdu, 23 m dla zespołu pojazdów, 30 m dla zespołu pojazdów o skrętnych osiach, c) o wysokości nieprzekraczającej 4,3 m, d) o rzeczywistej masie całkowitej nieprzekraczającej 60 t, e) o naciskach osi nieprzekraczających wielkości przewidzianych dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t, natomiast zezwolenie kategorii VII wydawane było dla pojazdów: a) o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, b) o naciskach osi przekraczających wielkości przewidziane dla dróg o dopuszczalnym nacisku pojedynczej osi napędowej do 11,5 t.

Prawidłowe jest zatem stanowisko organów, że na skarżącą nałożona powinna być kara jak za przejazd bez zezwolenia kategorii VII. Stosownie do postanowień art. 140aa ust. 1 u.p.r.d. w zw. z art. 140ab ust. 1 pkt 2 u.p.r.d. kara pieniężna za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VI wynosi 5000 zł, a za przejazd pojazdem nienormatywnym bez zezwolenia kategorii VII - 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a); 2000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b); 15 000 zł, w pozostałych przypadkach (lit. c). Wobec stwierdzonego w protokole przekroczenia wartości masy całkowitej, długości, szerokości i nacisków grup osi, w tym szerokości o 21,21 %, wysokość wymierzonej skarżącej kary w kwocie [...]zł za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego jak bez zezwolenia kategorii VII należy uznać za prawidłową.

Na uwzględnienie nie zasługiwał również zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organ art. 7, art. 8, art. 77 § 1 k.p.a. poprzez niewyczerpującą analizę materiału dowodowego zebranego w sprawie, przejawiającą się nierozpatrzeniem możliwości zastosowania art. 189f k.p.a. w oparciu o kryteria wymienione w art. 189d k.p.a. Przepisy te normują nakładanie i wymierzanie kar administracyjnych lub udzielanie ulg w jej wykonaniu. Należy jednak zauważyć, że przepisy art. 189f i art. 189d k.p.a. nie mają w sprawie niniejszej zastosowania. Przepisy te zawarte są w dziale IVa Kodeksu postępowania administracyjnego, zatytułowanym "Administracyjne kary pieniężne". Przepisów tego działu nie stosuje się jednak do kar pieniężnych, uregulowanych w przepisach odrębnych. Zgodnie bowiem z art. 189a § 2 k.p.a., w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych:

1) przesłanek wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,

2) odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej lub udzielenia pouczenia

3) terminów przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,

4) terminów przedawnienia egzekucji administracyjnej kary pieniężnej,

5) odsetek od zaległej administracyjnej kary pieniężnej,

6) udzielania ulg w wykonaniu administracyjnej kary pieniężnej

- przepisów działu IVa w tym zakresie nie stosuje się.

Należy podkreślić, że uregulowanie w przepisach odrębnych jednego lub kilku zagadnień prawnych określonych w § 2 jest wystarczające dla przyjęcia, że przepisy działu IVa nie mają zastosowania. Nie jest natomiast konieczne, aby zakres normowania w przepisach odrębnych pokrywał się z zakresem normowania w przepisach działu IVa. W ustawie – Prawo o ruchu drogowym uregulowane zostały przesłanki nałożenia kar i ich wysokość w zależności od rodzaju naruszenia, przesłanki odstąpienia od wymierzenia kary i umorzenia postępowania, a także egzekucja kar i przedawnienie obowiązku ich uiszczenia. W art. 140 aa p.r.d. uregulowano ogólnie nałożenie kary pieniężnej w wysokości określonej w art. 140 ab p.r.d.. Natomiast art. 140 aa ust. 4 p.r.d. normuje przesłanki niewszczynania postępowania w sprawie nałożenia administracyjnej kary pieniężnej oraz umarzania wszczętego już postępowania. Wskazuje też w sposób kompleksowy przypadki wyłączenia odpowiedzialności przewoźnika, czyli w efekcie odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Nie ulega zatem wątpliwości, że do kar nakładanych na podstawie Prawa o ruchu drogowym nie stosuje się przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego zawartych w dziale IVa k.p.a.

Prawidłowo również organy uznały, że skarżąca nie wykazała w toku postępowania okoliczności, które uzasadniały umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:

1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, o którym mowa w ust. 3 pkt 1:

a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,

b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub

2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.

Skarżąca w rozpoznawanej sprawie nie wykazała, że dochowała należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie przedstawiła żadnych dowodów świadczących o braku wpływu na powstanie naruszenia. Skarżąca, będąc przedsiębiorcą zajmującym się profesjonalnie przewozem ładunków po drogach publicznych, nie dochowała należytej staranności z przygotowaniem ładunku do przewozu. Podmiot wykonujący przejazd, posiadając dane dotyczące ładunku, który podjął się przetransportować, powinien był przedsięwziąć kroki, zapobiegające przekroczeniu dopuszczalnych parametrów pojazdu oraz nacisków osi.

Zdaniem sądu stan faktyczny został ustalony prawidłowo. Organ odwoławczy przeprowadził postępowanie dowodowe i w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał – zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. – dowody, na których się oparł. Ponadto organ dokonał oceny tych dowodów, przyjmując je za podstawę ustaleń faktycznych. Bezpodstawne są zatem zarzuty nierozpatrzenia sprawy w jej całokształcie. Stawiane przez skarżącą zarzuty naruszenia prawa procesowego są bezpodstawne, co wyjaśniono powyżej.

Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm.).

Sąd rozpoznał niniejszą sprawę na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 z poźn. zm.). Zgodnie z tym przepisem przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.

W sprawie niniejszej Przewodniczący Wydziału zarządzeniem z [...] 2021 r. skierował sprawę do rozpoznania na posiedzeniu niejawnym.