Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 1206/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Wywłaszczanie nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1
journal: Dz.U. 2010 nr 102 poz 651
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 17 października 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 27 lutego 2013 r. sygn. akt II SA/Łd 1052/12 w sprawie ze skargi B. K. i Z. M. na decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od Miasta Łodzi na rzecz B. K. i Z. M. kwotę 180 (sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 27 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Łd 1052/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, po rozpoznaniu skargi B. K. i Z. M., uchylił decyzję Wojewody Łódzkiego z dnia [...] sierpnia 2012 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Łódzkiego Wschodniego z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości.

Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:

W dniu 22 sierpnia 2006 r. Z. M. i B. K. zwrócili się do Prezydenta Miasta Łodzi z wnioskiem o zwrot nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] marca 2012 r. Starosta Łódzki Wschodni, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej odmówił zwrotu nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...].

W uzasadnieniu organ wskazał, że aktem notarialnym z dnia 6 grudnia 1988 r. została nabyta na rzecz Skarbu Państwa nieruchomość położona w Łodzi przy ul. [...] o pow. [...]ha. W toku postępowania wyjaśniającego ustalono, że tylko część wspomnianej nieruchomości oznaczona jako działka nr [...] była niezbędna dla realizacji inwestycji budowy osiedla mieszkaniowego oraz działka nr [...], która przeznaczona została pod budowę ulicy. Natomiast działka nr [...] znajdowała się poza granicami lokalizacji inwestycji i została nabyta na wniosek byłego właściciela. Organ wyjaśnił, iż podstawowe znaczenie w tej sprawie ma fakt, czy część nieruchomości, która znajdowała się w granicach lokalizacji została wykorzystana i zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia. Starosta opisał następnie stan zagospodarowania działek odpowiadający dawnym nieruchomościom oznaczonym numerami [...] i [...] i uznał, że część gruntu, która została wywłaszczona pod budowę osiedla mieszkaniowego została wykorzystana zgodnie z tym celem, choć jego realizacja nastąpiła po upływie terminów określonych dyspozycją art. 137 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n.".

W odwołaniu od tej decyzji B. K. i Z. M. zarzucili, iż uzasadnienie decyzji organu I instancji odnosi się jedynie do opisu stanu faktycznego, jaki istnieje na działkach nr [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...], co do których funkcjonuje już w obrocie prawnym ostateczna decyzja, orzekająca o odmowie ich zwrotu. Nie odnosi się natomiast do działki nr [...], której dotyczy kwestionowane rozstrzygnięcie i wobec której ustalono inny stan faktyczny.

Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Wojewoda Łódzki utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Zdaniem Wojewody, ze zgromadzonych w tej sprawie dokumentów wynika, iż tylko część nieruchomości nabytej aktem notarialnym z dnia 6 grudnia 1988 r., oznaczona nr działki [...], niezbędna była dla realizacji inwestycji celu publicznego, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego. Działka nr [...] została przeznaczona pod budowę ulicy, zaś działka nr [...] została nabyta przez Skarb Państwa na wniosek byłej właścicielki nieruchomości, która wnioskowała o wykupienie całego gospodarstwa rolnego z uwagi na brak dojazdu do pozostałej części nieruchomości.

Niniejsze postępowanie, jak podkreślił organ odwoławczy, dotyczy zwrotu działki oznaczonej numerem [...], która stanowi dawną działkę nr [...]. Podstawowym zadaniem w postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest natomiast ustalenie, czy stała się ona zbędna w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. Inaczej jednak wygląda sytuacja, gdy postępowanie o zwrot dotyczy nieruchomości, która nie była objęta lokalizacją celu publicznego, a nabyta została przez Skarb Państwa na wniosek byłego właściciela. W takim przypadku – zdaniem Wojewody - możliwość zwrotu jest zawężona do sytuacji, w której zwrotowi podlegałaby chociażby część nieruchomości przeznaczonej dla realizacji celu wywłaszczenia.

Wojewoda zauważył, że sprawa zwrotu nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...], oznaczonej dawniej jako działki nr [...] i [...] była przedmiotem odrębnego postępowania administracyjnego, które zakończone zostało ostateczną decyzją Starosty Łódzkiego Wschodniego, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej z dnia [...] grudnia 2009 r., uzupełnioną następnie ostateczną decyzją z dnia [...] marca 2010 r.. Wspomnianymi decyzjami orzeczono o odmowie zwrotu nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...], oznaczonej jako działka nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], część działki nr [...], działka nr [...] oraz część działki nr [...]. Przedmiotowe działki odpowiadają wywłaszczonym działkom nr [...] i [...]. Na gruncie tym powstało osiedle mieszkaniowe, jednakże realizacja tej inwestycji nastąpiła z uchybieniem terminów określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n. Organ orzekający w powyższym zakresie wskazał jednak, iż zwrot tych nieruchomości nie jest możliwy ze względu na trwałe zagospodarowanie jej części oraz z uwagi na obciążenie części wywłaszczonego gruntu prawem użytkowania wieczystego ustanowionym na rzecz osoby trzeciej.

Następnie Wojewoda odwołując się do orzecznictwa sądowego stwierdził, że żądanie zwrotu tej części nieruchomości, która została nabyta przez Skarb Państwa na wniosek byłego właściciela nie może być uwzględnione, jeżeli niemożliwy jest zwrot nieruchomości wywłaszczonej na określony cel. Nieruchomości nabyte w tym trybie od samego początku były "zbędne" dla Skarbu Państwa. Nieruchomość wywłaszczoną na określony cel i nieruchomość wywłaszczoną na żądanie właściciela należy traktować bowiem jako całość ściśle ze sobą powiązaną. Dlatego też racjonalny jest pogląd, że wyłączona została możliwość jej samodzielnego zwrotu. Z uwagi na to, iż grunt taki nie był niezbędny na żaden cel w dacie nabycia, nie jest możliwe ustalenie w postępowaniu o jego zwrot, czy stał się on zbędny w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n.

Odnosząc się do zarzutu odwołania, iż opinia biegłego w zakresie określenia zwaloryzowanego odszkodowania utraciła ważność i należało zwrócić się do biegłego o aktualizację opinii lub przeprowadzić ten dowód od nowa organ odwoławczy wskazał, że konieczność przeprowadzenia dowodu, dotyczącego ustalenia wartości gruntu objętego postępowaniem o zwrot istnieje tylko wówczas, gdy w sprawie zapada decyzja orzekająca o zwrocie. Natomiast w tej sprawie niemożliwe jest zadośćuczynienie żądaniu zwrotu działki oznaczonej nr [...].

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi B. K. i Z. M. zarzucili decyzji Wojewody naruszenie prawa materialnego tj. art. 137 ust. 1 pkt 1 i 3 w zw. z art. 136 ust. 3 w zw. z art. 216 ust. 2 pkt 3 u.g.n. oraz przepisów postępowania: art. 107 § 1 i 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a., art. 6, 7, 8 i 10 § 1 k.p.a., art. 77 § 1 w zw. z art. 78 § 1 k.p.a., art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 79 § 1 i 2 k.p.a., art. 15 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 i 3 k.p.a., art. 138 § 2 zd. 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylając decyzje organu I i II instancji zwrócił uwagę, że w orzecznictwie i doktrynie dominuje pogląd, zgodnie z którym wyłączone jest stosowanie art. 136 ust. 3 u.g.n. do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej na wniosek byłego właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także innej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej. Nieruchomość wywłaszczoną w części na określony cel, a w części na żądanie właściciela należy traktować jako całość ściśle ze sobą powiązaną. Dlatego też żądnie zwrotu jedynie części tej nieruchomości, która została nabyta przez Skarb Państwa na wniosek byłego właściciela, nie może być uwzględnione, jeżeli w stosunku do nieruchomości wywłaszczonej na określony cel zachodzą negatywne przesłanki zwrotu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 430/10 – Lex nr 952036). Jakkolwiek powyższe stanowisko zostało wypracowane na gruncie unormowania art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości, niemniej jednak ma ono w opinii Sądu I instancji zastosowanie do analogicznej sytuacji unormowanej w art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.

Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w rozpoznawanej sprawie organom obu instancji umknął fakt, że Z. M. i B. K. wnioskiem o zwrot objęli całą nieruchomość przy ul. [...]. Żądanie zwrotu nie ograniczało się zatem wyłącznie do tej części nieruchomości, która została nabyta na wniosek byłej właścicielki w trybie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, co mogło błędnie sugerować wydzielenie przez Starostę do odrębnego postępowania kwestii zwrotu nieruchomości położonej w Łodzi przy ul. [...] w części dotyczącej działki nr ewid. [...] (dawnej działki nr [...]).

Organ nie dostrzegł również, że w przypadku dawnych działek nr [...] i [...] cel wywłaszczenia, co nie budzi żadnych wątpliwości, nie został zrealizowany w terminach określonych w art. 137 ust. 1 u.g.n., a zasadniczą przyczyną odmowy ich zwrotu było nie dające się usunąć trwałe zagospodarowanie.

Zaistniała zatem podstawa prawna do zwrotu nieruchomości i tylko z uwagi na inną, nie związaną z celem wywłaszczenia okoliczność zwrot ten nie nastąpił. W tym stanie rzeczy, w ocenie Sądu I instancji, brak jest podstaw do twierdzenia, że przepis art. 136 ust. 3 nie ma w tej sprawie zastosowania, skoro działka nr [...] nie została w żaden sposób zagospodarowana (i taki stan trwa do chwili obecnej), bowiem już w momencie jej nabycia przez Skarb Państwa wiadome było, że jest ona "zbędna". Na marginesie podniesiono, iż budowa infrastruktury technicznej na przedmiotowej działce (w szczególności sieci wodociągowej i gazowej) z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz następców prawnych dawnego właściciela, może mieć jednak wpływ przy ustaleniu wysokości odszkodowania.

Reasumując Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że odmowa zwrotu działki nr [...] (poprzednio działki nr [...]) narusza w sposób mający wpływ na wynik sprawy dyspozycję art. 136 ust. 3 u.g.n., ale także podważa konstytucyjnie chronione prawo własności i zasady demokratycznego państwa prawnego. Nie do przyjęcia w "państwie prawa" jest wszak sytuacja, w której w przypadku zaistnienia ustawowej przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezrealizowanie w ustawowym terminie celu wywłaszczenia, odmawia się zwrotu jej części tylko z tego powodu, że była ona "zbędna" dla realizacji celu wywłaszczenia już w dacie jej nabycia przez Skarb Państwa.

Ponadto decyzja o odmowie zwrotu pozostałej części nieruchomości z uwagi na jej trwałe zagospodarowanie (w rozpoznawanej sprawie z dnia [...] grudnia 2009 r.), nie może stanowić przeszkody do zwrotu tej części, stanowiącej odrębną działkę, która w żaden sposób nie została zagospodarowana.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło Miasto Łódź, domagając się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Łodzi do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono:

1) naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, polegającą na przyjęciu, że dopuszczalne jest orzeczenie o zwrocie działki nr [...] (poprzednio działki nr [...]), położonej w Łodzi, przy ul. [...], nabytej przez Skarb Państwa na wniosek byłej właścicielki na podstawie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (działka nie nadająca się do dalszego racjonalnego zagospodarowania) w sytuacji, w której odmówiono zwrotu pozostałych działek nabytych równocześnie przez Skarb Państwa na cele uzasadniające wywłaszczenie, a także na przyjęciu, że dopuszczalny jest zwrot działki nr [...] pomimo, że na jej części znajduje się obecnie ogólnodostępna, asfaltowa droga oraz infrastruktura techniczna (kanalizacja sanitarna, kanalizacja deszczowa, wodociąg, gazociąg);

2) naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

a) art. 133 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez ustalenie w sposób sprzeczny ze zgromadzonym w toku postępowania administracyjnego materiałem dowodowym, że działka nr [...] nie została w żaden sposób zagospodarowana w sytuacji, w której przez powyższą działkę przebiega ogólnodostępna, asfaltowa droga, która jest trwałym naniesieniem, jak również znajduje się na niej infrastruktura techniczna (kanalizacja sanitarna, kanalizacja deszczowa, wodociąg, gazociąg);

b) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uwzględnienie skargi w sytuacji, w której nie jest dopuszczalny zwrot działki nr [...], ze względu na to, że została ona nabyta przez Skarb Państwa na wniosek byłej właścicielki na podstawie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości jako działka nie nadająca się do dalszego racjonalnego zagospodarowania, a działki nabyte równocześnie na cele uzasadniające wywłaszczenie nie zostały zwrócone, jak również ze względu na to, że znajduje się na niej trwałe naniesienie w postaci asfaltowej drogi oraz infrastruktura techniczna (kanalizacja sanitarna, kanalizacja deszczowa, wodociąg, gazociąg).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K. i Z. M. wnieśli o jej oddalenie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. – zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod uwagę tylko nieważność postępowania sądowego. W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga ta nie ma usprawiedliwionych podstaw.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa procesowego oraz prawa materialnego. W tej sytuacji w pierwszej kolejności należy odnieść się do zarzutu naruszenia przepisów postępowania to jest art. 133 p.p.s.a., bowiem nieprawidłowo ustalony stan faktyczny może powodować niewłaściwe zastosowanie normy prawa materialnego.

Zarzut ten jest nie zasadny, gdyż Sąd I instancji opierając się na materiale aktowym odniósł się do kwestii infrastruktury (w tym drogi) na działce nr [...] stwierdzając "budowa infrastruktury technicznej z natury rzeczy nie koliduje ze zwrotem nieruchomości na rzecz następców prawnych dawnego właściciela". Naczelny Sad Administracyjny w pełni akceptuje ten pogląd, gdyż jest on zgodny z utrwalonym orzecznictwem, co potwierdzają powołane w uzasadnieniu skarżonego wyroku orzeczenia sądów administracyjnych.

Przechodząc do zarzutu naruszenia art. 136 ust. 3 w zw. z art. 137 ust.1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (zwanej dalej u.g.n.), stwierdzić należy, że zarzut ten nie zasługuje na uwzględnienie.

Poza sporem pozostaje fakt, że nieruchomość przy ul. [...] stanowiąca własność I. M. składała się z trzech działek oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...]m2, nr [...] o powierzchni [...]m2 i [...] o powierzchni [...]m2, łącznie [...]m2.

W dniu 21 lipca 1988 r. na wniosek Dyrekcji Inwestycji Miejskich w Łodzi zostało wszczęte postępowanie wywłaszczeniowo – odszkodowawcze obejmujące działki nr [...] i [...] pod realizację osiedla mieszkaniowego [...]. I. M. wystąpiła do organu wywłaszczeniowego o wykupienie także działki [...] jako nie nadającej się do prowadzenia racjonalnej działalności rolniczej po odjęciu prawa własności działek [...] i [...].

Aktem notarialnym z dnia 6 grudnia 1988 r. została nabyta przez Skarb Państwa cała nieruchomość (w tym działka [...] obecnie nr [...]).

Przedmiotowa sprawa zatem nie dotyczy typowego zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, ale odnosi się do nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w trybie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.).

Zaznaczyć należy, że zbycie nieruchomości na wniosek właściciela w trybie art. 50 ust. 4 cytowanej ustawy nie wymagało określenia celu wywłaszczenia w akcie notarialnym. Zatem Skarb Państwa mógł dowolnie decydować o tym, jak tę nieruchomość wykorzystać. Oznacza to, że właściciel nie może skutecznie zarzucić, że nieruchomość została wykorzystana niezgodnie z celem wywłaszczenia. Nieruchomości nabyte w tym trybie były w rozumieniu art. 136 cytowanej ustawy o gospodarce nieruchomościami "zbędne" dla Skarbu Państwa od chwili ich zakupu. Dlatego też uzasadniony jest pogląd, że wyłączona została możliwość jej samodzielnego zwrotu.

W orzecznictwie i w doktrynie prezentowane jest stanowisko, że art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie stosuje się do zwrotu części nieruchomości wywłaszczonej w trybie art. 50 ust. 4 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości na wniosek właściciela, jeżeli w sprawie nie wystąpiły przesłanki zwrotu także pozostałej części nieruchomości wywłaszczonej na cel wskazany w decyzji wywłaszczeniowej, bowiem nieruchomość wywłaszczoną na określony cel i nieruchomość wywłaszczoną na żądanie właściciela należy traktować jako całość ściśle ze sobą powiązaną. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 1 kwietnia 1996 r., sygn. akt IV SA 1626/94 ONSA 1997/1/42 oraz z dnia 26 lipca 2001 r., sygn. akt II SA/Gd 910/00, ONSA 2002/4/48;.

Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nieruchomość ta nie została użyta na cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną jako konsekwencja art. 21 ust. 2 Konstytucji na co zwrócił uwagę Trybunał Konstytucyjny w wyrokach z dnia 24 października 2001 r. sygn. akt SK 22/01 oraz w wyroku z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. akt K 6/05.

Realizacja tej zasady wyraża się w tym, że w razie zamiaru użycia wywłaszczonej nieruchomości na inny cel niż określony w decyzji wywłaszczeniowej, właściwy organ jest zobowiązany zawiadomić o tym poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, którym przysługuje roszczenie o zwrot nieruchomości. Naruszenie tego obowiązku przez organ, a to właśnie miało miejsce w rozpoznawanej sprawie, nie może prowadzić do podważenia konstytucyjnego prawa żądania zwrotu nieruchomości i uzasadniać przerzucenia skutków tego naruszenia na poprzedniego właściciela lub jego następców prawnych.

W tym kontekście Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawidłowo wskazał na podstawie materiału dowodowego, że skoro na dawnych działkach nr [...] i [...] nie zrealizowano celu wywłaszczenia a Gmina Łódź od 1999 r. zaczęła planować inną inwestycję, niż wskazana w decyzji wywłaszczeniowej to w tej sytuacji uznać należy, że zaistniały przesłanki zwrotu. Organ z naruszeniem prawa nie powiadomił zainteresowanych o możliwości zwrotu nieruchomości i rozpoczął realizację innej inwestycji, która ze względu na trwałość naniesień pozbawiła byłych właścicieli szansy na zwrot wywłaszczonych działek [...] i [...]. Niemożność zwrotu wywłaszczonych działek nie może pozbawić następców prawnych byłych właścicieli żądania zwrotu nieruchomości wykupionej w trybie art. 50 ust.4 ustawy z 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bo jak wyżej wskazano nieruchomość wywłaszczona w części na określony cel, a w części na żądanie właściciela należy traktować jako całość ściśle z sobą powiązaną Skoro zaistniały przesłanki do zwrotu działek wywłaszczonych to tym samym powstała możliwość zwrotu działki wykupionej na wniosek właściciela.

Z powyższych względów, wbrew stanowisku strony wnoszącej skargę kasacyjną, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przy rozpoznawaniu sprawy nie naruszył wskazanych przepisów prawa materialnego, a zatem skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona. Z tego względu uznać należy za chybiony zarzut naruszenia art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt1 lit. a p.p.s.a.

W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 184 p.p.s.a. o oddaleniu skargi kasacyjnej.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.