Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 84/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2016-08-03 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1 i 4, art. 31 ust. 1
journal: Dz.U. 2015 poz 388
law: Ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności - tekst jedn.
article: art. 47a ust. 5
journal: Dz.U. 2015 poz 520
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Kuza, Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Chraniuk-Stępniak, Sędzia WSA Beata Ziomek (spr.), Protokolant Starszy inspektor sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 15 grudnia 2015r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 15.12.2015r. znak: [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania J. C., utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 30.09.2015r. znak: [...] orzekającą o odmowie zameldowania J. C. wraz z małoletnią A. C. na pobyt stały w lokalu położonym w C. przy ul. M. 7.

Powyższe rozstrzygnięcie zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:

Wnioskiem z dnia 12.03.2015r. J. C. wystąpiła do organu I instancji o jej zameldowanie wraz z małoletnią A. C. na pobyt stały w lokalu położonym w C. przy ul. M. 7, dołączając druki zgłoszenia pobytu stałego o zameldowanie pod wskazanym przez nią adresem. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z 10.06.2015r. orzekł o odmowie zameldowania ww. osób na pobyt stały w tym lokalu, wskazując w uzasadnieniu decyzji, że lokal, w którym miałoby nastąpić zameldowanie posiada nr porządkowy "3", a nie jak twierdzi strona "7".

Decyzją z dnia 11.08.2015r. Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania J. C., uchylił powyższą decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, wskazując na uchybienia proceduralne organu (pominięcie stron postępowania – pozostałych współwłaścicieli nieruchomości – M. K. i E. B.).

W ponownie prowadzonym postępowaniu Burmistrz Miasta i Gminy C. zawiadomił wszystkie jego strony, a następnie decyzją z dnia 30.09.2015r. odmówił zameldowania J. C. wraz z małoletnią A. C. na pobyt stały w lokalu położonym w C. przy ul. M. 7. W podstawie prawnej organ powołał art. 31 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24.09.2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), zwanej dalej ustawą.

Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ wskazał, że zgodnie z prowadzonym rejestrem mieszkańców J. C. wraz z małoletnią córką od urodzenia zameldowane są pod adresem C., ul. M. 3. Z zawiadomienia Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 5.02.2014r. wynika, że budynek zajmujący wschodnią część działki nr 1543 przy ul. M. w C., w którym zamieszkuje skarżąca i którego jest współwłaścicielką posiada numer porządkowy "3". Zmiana danych adresowych następuje tylko na skutek przemieszczania się osób, czyli zmiany dotychczasowego miejsca pobytu. Tymczasem w niniejszej sprawie do takiej zmiany nie doszło, gdyż w lokalu, w którym strona została zameldowana, zamieszkuje do chwili obecnej. Organ I instancji podkreślił, że pod numerem porządkowym "7" zlokalizowany jest Zakład Doskonalenia Zawodowego w K. Ośrodek Kształcenia Zawodowego w C.

Odwołanie od powyższej decyzji wniosła J. C., domagając się uchylenia tego rozstrzygnięcia.

Wojewoda, utrzymując w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie, podzielił w całości argumentację organu I instancji. Powołując przepisy art. 2, art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 1 i 2 ustawy organ odwoławczy wskazał, że dla skuteczności dokonania zameldowania na pobyt stały lub czasowy obywatel polski przedstawia, oprócz wymienionych dokumentów tożsamości, potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub czasowego. Wobec treści wniosku o zameldowanie z dnia 10.03.2015r. i wątpliwości co do danych zawartych w formularzu zgłoszenia pobytu stałego, obowiązkiem organu było rozstrzygnięcie powyższych wątpliwości w drodze decyzji administracyjnej w trybie art. 31 ust. 1 ustawy. Organ podkreślił, że spór w sprawie dotyczy w istocie numeru porządkowego budynku, gdyż poza sporem jest fakt zamieszkiwania strony na spornej nieruchomości. Zdaniem organu, skoro strona zamieszkuje w budynku, w którym została wcześniej zameldowana i nie opuściła go, to brak jest podstaw do uchylenia decyzji orzekającej o odmowie zameldowania J. C. wraz z małoletnia A. C. na pobyt stały w lokalu położonym w C. przy ul. M. 7.

Wojewoda, powołując się na orzecznictwo sądowe, podkreślił, że nie jest kompetencją organu odwoławczego weryfikowanie prawidłowości nadania budynkowi numeru porządkowego. W tym stanie rzeczy, organ nie uwzględnił wniosku M. K. z 19.11.2015r. o "dołączenie do akt sprawy operatu numeracji i wykazanie, że zostały dokonane tam zmiany", a także "wskazanie, że bałagan panujący w gminnym zbiorze meldunkowym został naprawiony". Odnosząc się do złożonego przez M. K. wydruku ze strony Instytutu Pamięci Narodowej (Dane osoby z katalogu osób rozpracowywanych) organ wskazał, że dokument ten nie mógł mieć żadnego wpływu na podjęte rozstrzygnięcie, gdyż nie jest to okoliczność istotna z punktu widzenia sprawy z zakresu ewidencji ludności. Podobnie organ odniósł się do wyroków sądu powszechnego, uniewinniających strony od popełnienia wykroczenia z art. 64 Kodeksu wykroczeń (obowiązek umieszczenia numeru porządkowego nieruchomości). Organ podkreślił, że również decyzje Naczelnika I Urzędu Skarbowego nie rozstrzygają (gdyż nie mogą) o numerze porządkowym spornej nieruchomości. Jak wynika bowiem z art. 47a ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 17.05.1989r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz. U. z 2015r., poz. 520 ze zm.) ustalanie numerów porządkowych oraz zakładanie i prowadzenie ewidencji miejscowości, ulic i adresów należy do zadań gminy. Z kolei akt notarialny (nr repertorium 9987/69) został zbadany na okoliczność ustalenia stron postępowania.

Odnosząc się do decyzji własnej z dnia 10.04.2008r. Wojewoda wskazał, że rozstrzygnięcie to dotyczyło odmowy wydania dowodu osobistego dla W. K. Natomiast wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach o sygn. akt: II SA/Ke 272/08 wyeliminował z obrotu prawnego decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. o odmowie wpisania - na żądanie M. K. - do dowodu osobistego adresu zameldowania: C., ul. M. 7. Natomiast w uzasadnieniu tego orzeczenia zawarto stwierdzenie, że żaden przepis ustawy z 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie dawał podstawy do wydania decyzji administracyjnej dotyczącej wydania lub odmowy wydania dowodu osobistego, względnie odmowy wydania dowodu osobistego o określonej treści, z podkreśleniem, że wpisy w dowodzie osobistym mają wtórny charakter wobec zameldowania. Z kolei decyzją z dnia 1.09.2015r. Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy C. z dnia 21.07.2015r. w przedmiocie odmowy wydania dowodu osobistego dla M. K. Na powyższe rozstrzygnięcie M. K. złożył do WSA w Kielcach skargę (sygn. akt II SA/Ke 930/15). Co się zaś tyczy kserokopii ostatecznego postanowienia Wojewody z dnia 29.06.2015r., dotyczącego skargi na niezałatwienie sprawy w terminie (w przedmiocie wydania dowodu osobistego), to stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w trybie art. 37 § 1 K.p.a. ma charakter incydentalny i nie rozstrzyga sprawy co do istoty.

Skargę na decyzję Wojewody z dnia 15.12.2015r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli odrębnie J. C. i M. K. Postanowieniem z dnia 19.02.2016r. WSA w Kielcach na podstawie art. 111 § 2 P.p.s.a. połączył obie sprawy do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia i postanowił prowadzić je pod sygnaturą II SA/Ke 84/16. Z uwagi na brak uiszczenia wpisu skarga J. C. została odrzucona prawomocnym postanowieniem Sądu z dnia 25.04.2016r.

M. K. zarzucił rozstrzygnięciu obrazę prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że adresem nieruchomości, którą zamieszkuje J. C. wraz z małoletnią A. C. jest M. 3 – a nie M. 7.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, że nieruchomość, której jest współwłaścicielem i gdzie zamieszkuje J. C. wraz z małoletnią A. C., ma adres M. 7 – o czym świadczą wyroki sądów za brak numerów na posesji. O orzeczeniach tych Wojewoda nie wspomniał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ nie odniósł się również do faktu, że ww. osoby są zameldowane w miejscu, w którym zameldowana była jego rodzina przed kupnem domu na M. 7. W postępowaniu nie uczestniczyły wszystkie strony postępowania, którymi są spadkobiercy po zmarłym nagle - kilka dni przed ogłoszeniem wyroku za brak numeru na posesji – W. K. Skarżący podkreślił, że na budynku od niepamiętnych czasów widnieje tabliczka z napisem M. 7. Jakkolwiek w zaskarżonej decyzji powołano się na zawiadomienie z dnia 5.02.2014r. o nadanym numerze porządkowym ul. M. 3, to nie wykazano, że taka czynność miała miejsce i nie ustalono, czy była zgodna z prawem. Ponadto w aktach sprawy brak jest dowodów, że pod numerem porządkowym przy ul. M. 7 położony jest Zakład Doskonalenia Zawodowego Ośrodek Kształcenia Zawodowego w C.

Końcowo M. K. powołał się na kserokopię swojego dowodu osobistego (wydanego w 1993r.) – jako dowód, że J. C. wraz z małoletnią A. C. zostały zameldowane w miejscu pobytu i zamieszkania skarżącego w latach 1964-1972.

Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez uwzględnienie, że właściwym adresem zamieszkania J. C. i małoletniej A. C. jest ul. M. 7 w C., ewentualnie o uchylenie decyzji obu organów administracji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega oddaleniu.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016r. poz. 718), zwanej dalej ustawą P.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. ).

Z mocy art. 145 § 1 pkt 1 ustawy P.p.s.a, uwzględnienie skargi na decyzję następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku braku wskazanych uchybień, jak również braku przyczyn uzasadniających stwierdzenie nieważności aktu, bądź stwierdzenia wydania go z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 pkt 2 i pkt 3 P.p.s.a.), skarga podlega natomiast oddaleniu, na podstawie art. 151 P.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w ramach tak zakreślonej kognicji, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa materialnego, czy też postępowania, skutkujących koniecznością uchylenia lub stwierdzenia nieważności przedmiotowego rozstrzygnięcia.

Stosownie do art. 28 ustawy z dnia 24.09.2010r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2015r. poz. 388), zwanej dalej ustawą, obywatel polski dokonuje zameldowania się na pobyt stały lub czasowy w formie pisemnej na formularzu w organie gminy właściwym ze względu na położenie nieruchomości, w której zamieszkuje, przedstawiając do wglądu dowód osobisty lub paszport (ust. 1). Stosownie do ust. 2 przedstawia on potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu na formularzu zgłoszenia pobytu stałego lub formularzu zgłoszenia pobytu czasowego oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego właściciela lub podmiotu. Z kolei w ust. 4 powołanego przepisu ustawodawca określił cel zameldowania, zarówno na pobyt stały lub czasowy, stwierdzając, iż służy ono wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Zgodnie zaś z art. 31 ust. 1 ustawy jeżeli dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości o zameldowaniu rozstrzyga organ gminy w drodze decyzji administracyjnej.

Kierując się treścią przytoczonych przepisów stwierdzić trzeba, że w sytuacji gdy złożony przez osobę ubiegającą się o zameldowanie formularz meldunkowy został wypełniony poprawnie pod względem formalnym, tj. zawiera potwierdzenie pobytu w lokalu, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do tego lokalu i tytuł ten został okazany, organ właściwy dokonuje zameldowania na podstawie zgłoszenia danych, działając w formie czynności materialno-technicznej. W takim postępowaniu rejestracyjnym, właściwy organ, niczego nie rozstrzygając, ogranicza się do sprawdzenia czy formularz zgłoszenia jest prawidłowo wypełniony pod względem wymagań formalnych. Natomiast w przypadku gdy dane wskazane w formularzu zgłoszenia pobytu (stałego czy czasowego) budzą jakiekolwiek wątpliwości organ obowiązany jest wszcząć z urzędu postępowanie administracyjne i rozstrzygnąć w drodze decyzji administracyjnej w przedmiocie zameldowania danej osoby (pozytywnie lub negatywnie) – stosownie do przepisu art. 31 ust. 1 ustawy.

Zdaniem Sądu, taka sytuacja zaistniała w sprawie niniejszej.

Zastrzeżenia organów dotyczyły danych zawartych w formularzu zgłoszenia pobytu stałego – w zakresie numeru nieruchomości, na której miało nastąpić zameldowanie na pobyt stały. Żądanie wnioskodawczyń dotyczące ich zameldowania dotyczyło nieruchomości przy ul. M. 7 w C., podczas gdy pod wskazanym we wniosku adresem mieści się Zakład Doskonalenia Zawodowego w K. Ośrodek Kształcenia Zawodowego w C.

Jak wynika z zawartej w aktach administracyjnych informacji Burmistrza Miasta i Gminy C., zgodnie z operatem nazewnictwa ulic i numeracji nieruchomości dla miasta C. na ulicy M. znajdują się między innymi następujące nieruchomości oznaczone jako:

- ul. M. 1, stanowiąca działkę o nr ewid. 1006, na którym położony jest obiekt handlowy,

- ul. M. 3 i M. 5, będąca współwłasnością M. i A. K. oraz W. K., stanowiąca działkę o nr ewid. 1543, na której usytuowane są dwa budynki mieszkalne - ul. M. 3 to budynek będący po wschodniej stronie działki, ul. M. 5 to budynek znajdujący się po zachodniej stronie działki,

- ul. M. 7, na której zlokalizowano Ośrodek Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w K. (działki 1011/1, 1011/7 i 1011/16).

Z późniejszych ustaleń Wojewody wynika, że postanowieniem z dnia 30.01.2006r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w B. stwierdził, że spadek po M. K. nabyli na podstawie ustawy: żona A. K. oraz dzieci M. K., J. K. (obecnie noszone nazwisko C.) oraz E. B. po 1/4 każde z nich. Okoliczność ta legła u podstaw uchylenia przez Wojewodę, w trybie art. 138 § 2 K.p.a., uprzednio wydanej przez organ I instancji decyzji o odmowie zameldowania na pobyt stały J. C. wraz z małoletnią A. C. w lokalu położonym w C. przy ul. M. 7 i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia temu organowi. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ I instancji zawiadomił wszystkie strony o: toczącym się w niniejszej sprawie postępowaniu, przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy oraz przygotowaniu materiału dowodowego do wydania decyzji.

Podkreślić należy, że pod rządem zarówno poprzednio jak i obecnie obowiązującej ustawy o ewidencji ludności celem postępowania dotyczącego realizacji obowiązku meldunkowego jest zapewnienie zgodności zapisów ewidencji ludności z rzeczywistym miejscem pobytu osób, na których ciąży obowiązek zameldowania się. Dlatego też podstawę do zameldowania stanowi ustalenie czy osoba zgłaszająca przebywa pod danym adresem. Z uwagi na cel, jakiemu służy obowiązek meldunkowy, ustawodawca wprowadził jedynie warunek przedstawienia potwierdzenia pobytu w lokalu jako okoliczności faktycznej. Jeżeli właściciel bądź inna osoba dysponująca prawem do lokalu nie może lub nie chce poświadczyć tej okoliczności, wówczas organ administracji, działając na podstawie art. 31 ust. 1 ustawy, przeprowadza postępowanie wyjaśniające. W konsekwencji decydujące jest ustalenie, czy fakt pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu znajdzie potwierdzenie w dowodach przeprowadzonych w postępowaniu administracyjnym (por. wyrok NSA z dnia 11.12.2012r., II OSK 1434/11, LEX nr 1367266; wyrok NSA z dnia 5.06.2014r., II OSK 5/13, LEX nr 1519405).

Sąd podziela stanowisko organu, że dowody zebrane w sprawie nie potwierdzają zmiany dotychczasowych danych adresowych J. C., zwłaszcza, że jak wynika z akt sprawy pod wskazanym wyżej adresem nie znajduje się budynek mieszkalny, lecz Ośrodek Kształcenia Zawodowego Zakładu Doskonalenia Zawodowego w K.

Należy wyraźnie podkreślić, że zmiana danych adresowych następuje na skutek przemieszczenia się osoby, a więc zmiany dotychczasowego miejsca pobytu. Innymi słowy, wydanie decyzji o zameldowaniu danej osoby pod innym adresem niż dotychczasowy, jest możliwe tylko w sytuacji przeniesienia się w inne miejsce – czyli zmiany dotychczasowego miejsca pobytu.

Lektura materiału dowodowego zebranego w sprawie, ze szczególnym uwzględnieniem poświadczenia zameldowania na pobyt stały J. C., wystawionego w dniu 9.06.2015r. pozwala stwierdzić, że skoro J. C. nadal zamieszkuje w budynku (nieruchomości), w którym została zameldowana na pobyt stały od urodzenia, to brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o zameldowanie. Wydanie pozytywnego w tym zakresie rozstrzygnięcia byłoby możliwe wyłącznie w sytuacji faktycznej zmiany miejsca dotychczasowego pobytu, do której w niniejszej sprawie nie doszło. Tym samym, zameldowanie J. C. wraz z małoletnią A. C. pod adresem ul. M. 7, C. stanowiłoby fikcję meldunkową, co w świetle obowiązujących przepisów jest niedopuszczalne.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi należy uznać je za bezzasadne. Założeniem przyjętym w postępowaniu o zameldowanie jest jedynie odzwierciedlenie faktu przebywania (stałego lub czasowego) osoby w oznaczonym miejscu, a więc zapewnienie zgodności pomiędzy stanem faktycznym a wpisem figurującym w ewidencji ludności. Celem tego postępowania nie jest natomiast usunięcie nieprawidłowości w danych adresowych nieruchomości, bądź też zmiana nadanego przez właściwy organ w innym trybie jej numeru porządkowego (por. wyrok NSA z dnia 23.05.2013r., II OSK 238/12, dostępny internetowej bazie orzeczeń NSA). W obowiązującym bowiem stanie prawnym kwestia nadania numeru porządkowego nieruchomości unormowana jest przepisem art. 47a ustawy z dnia 17 maja 1989r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U. z 2015r., poz. 520). Stosownie do treści ust. 5 cyt. przepisu, numery porządkowe o których mowa w ust. 4 pkt 5 lit. a wójt (burmistrz, prezydent miasta) ustala z urzędu lub na wniosek zainteresowanych i zawiadamia o tych ustaleniach właścicieli nieruchomości lub inne podmioty uwidocznione w ewidencji gruntów i budynków, które tymi nieruchomościami władają. Takie zawiadomienie z 5.02.2014r. skarżąca otrzymała, co oznacza, że mogła podjąć działania zmierzające do zmiany, jej zdaniem nieprawidłowo ustalonego numeru porządkowego nieruchomości przy M. 3.

W tym stanie rzeczy Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy P.p.s.a.