Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 92/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2015-03-25 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane
Hasła tematyczne: Nieruchomości
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 136 ust. 3
journal: Dz.U. 2014 poz 518
law: Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami - tekst jednolity.
article: art. 10 par 1 i art. 145 par 1 pkt 4
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariusz Kotulski Sędziowie: WSA Renata Czeluśniak (spr.) WSA Krystyna Daniel Protokolant: st. sekr. sąd. Katarzyna Paszko-Fajfer po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 marca 2015 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Rejonowej K, [...]-. G.M.W. sprawy ze skargi G.G. , H.T. , A.K. , J.K. i K.K.-K. na decyzję Wojewody z dnia 24 listopada 2014 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy zwrotu nieruchomości skargę oddala.


UZASADNIENIE

Wnioskiem złożonym w dniu 12 kwietnia 1999 r. J.S. , W.G. , J.K. i A.K. , działając na podstawie art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wystąpili o zwrot następujących wywłaszczonych nieruchomości:

1) części działki nr [...] obr. [...] odpowiadającej parcelom

katastralnym l. kat. [...] i l. kat [...] b. gm. kat P. ;

2) części działki nr [...] obr. [...] . ewid. P. odpowiadającej parcelom katastralnym l. kat. [...] ,[...] ,[...] ,[...] b. gm. kat. P.

Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. znak: [...] , wydaną na podstawie art. 4 pkt 9b1, art. 136 ust. 3, art. 142 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. póz. 518) oraz art. 104 kpa, orzekł o odmowie zwrotu:

1) na rzecz G.G , H.T. J.K. , T.K. , A.K. , K.K. , A.P. i J.K. części

działki nr [...] o pow. 0,7717 m2 ha obr. [...] m. K.

objętej księgą wieczystą nr [...] , części działki nr [...] o pow.

0,5756 ha, obr. [...] . ewid. P. m. K. , objętej księgą wieczystą

nr [...] oraz części działki nr [...] o pow. 0,6652 m2 obr. [...]

m. K. , objętej księgą wieczystą nr [...] w granicach wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parcel: l. kat. [...] , l. kat. [...] , l. kat. [...] oraz l. kat. [...] , położonych w b. gm. kat. P. ;

2) na rzecz J.S. nieruchomości opisanych w punkcie 1 w granicach

wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parcel: l. kat. [...] , l. kat. [...]

oraz l. kat. [...] , położonych w b. gm. kat. P.

W uzasadnieniu organ l instancji stwierdził, że nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot została wywłaszczona orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 28 grudnia 1960 r. znak [...] pod budowę zakładu produkcyjnego [...] Zakładów [...] w K. Następnie Prezydent podkreślił, że z wnioskiem o zwrot wywłaszczonej nieruchomości wystąpiła jedynie część uprawnionych do tego osób, co w świetle regulacji art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz ugruntowanego na tle tego przepisu orzecznictwa sądów administracyjnych stanowi negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Organ l instancji zaznaczył, że przed wydaniem rozstrzygnięcia w sprawie zwrócił się do wnioskodawców o uzupełnienie wniosku poprzez doręczenie do akt sprawy brakujących dokumentów, a mianowicie postanowień spadkowych po zmarłych byłych współwłaścicielach oraz oświadczenia woli wszystkich osób uprawnionych do żądania zwrotu przedmiotowej nieruchomości, a w przypadku ich śmierci o oświadczenia woli sądownie ustalonych spadkobierców wraz z dołączeniem oryginałów lub uwierzytelnionych kserokopii postanowień spadkowych bądź notarialnych aktów poświadczenia dziedziczenia. Prezydent stwierdził, że pomimo tego wezwania, stosowne dokumenty nie zostały przedłożone, co stanowiło negatywną przesłankę zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

G.G. , H.T. , A.K. , K.K.-K. i J.K. wniosły odwołanie od punktu 1 decyzji Prezydenta Miasta K zarzucając, że decyzja ta rażąco narusza prawo, ponieważ w postępowaniu nie uczestniczyli wszyscy spadkobiercy osób ujawnionych w księgach wieczystych jako właściciele bądź współwłaściciele wywłaszczonych nieruchomości oznaczonych jako l. kat [...] ,[...] ,[...] . W odwołaniu podniesiono, że w postępowaniu nie uczestniczyli wszyscy spadkobiercy J.K. oraz A.K. , co stanowił naruszenie art. 10 kpa. Dlatego odwołujący się domagali się uchylenia ww. decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.

Wojewoda decyzją z dnia 24 listopada 2014 r. znak [...] , wydaną na podstawie art. 9a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami oraz art. 138 § 1 pkt 1 kpa, utrzymał w mocy zaskarżony punkt 1 decyzji Prezydent Miasta K. decyzją nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. znak: [...] .

W uzasadnieniu Wojewoda podkreślił, że pogląd zgodnie, z którym o zwrot wywłaszczonej nieruchomości w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami muszą wystąpić wszyscy uprawnieni, jest powszechnie podzielany zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w doktrynie prawniczej. Wojewoda stwierdził, że w rozpatrywanej sprawie z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiła jedynie część uprawnionych do tego osób oraz częściowo wniosek ten pochodził od osób nieuprawnionych. Wojewoda wskazał, że z pierwotnym wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpili J.S. , W.G. , J.K. (s. J. i E. ) oraz A.K. (s. J. i E. ), zaś z akt sprawy wynikało, iż przedmiotowa nieruchomość oznaczona poprzednio jako parcele l. kat. [...] , l. kat. [...] , l. kat. [...] (powstała w wyniku podziału parceli l. kat. [...] i l. kat. [...] (część parceli l. kat. [...] ), b. gm. kat. P. , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa orzeczeniem Prezydium Rady Narodowej w m. K. z dnia 28 grudnia 1960 r. znak [...] pod budowę zakładu produkcyjnego [...] Zakładów [...] w K. .

Organ odwoławczy wyjaśnił, że właścicielami przedmiotowej nieruchomości w dacie wywłaszczenia byli:

* w przypadku parceli l. kat. [...] – A.K. (s. K. i J. ),

* w przypadku parceli l. kat. [...] - J.K. (s. K. i J. ,

- w przypadku wywłaszczonej części parceli l. kat. [...] oznaczonej później

jako parcela l. kat. [...] – A.K. (s. K. i J. w 1/4 części cz., J.K. (s. K.J. w 1/4 części oraz A.R. w 2/4 części, j*

- w przypadku wywłaszczonej części parceli l. kat. [...] oznaczonej później

jako parcela l. kat. [...] - A.R. .

Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –P. w K. z dnia 31 marca 1987 r. sygn. akt [...] ustalono, że jedyną spadkobierczynią A.R. ([...] ) jest J.S. , a zatem w stosunku do części przedmiotowej nieruchomości odpowiadającej wywłaszczonej parceli l. kat. [...] (wywłaszczonej części dawnej parceli l. kat. [...] ), b. gm. kat. P. , jedynie J.S. jest osobą uprawnioną do ubiegania się o jej zwrot. Wojewoda zaznaczył, że w stosunku do niej wydane zostały odrębne rozstrzygnięcia: ujęte w pkt 2 decyzji nr 2 Prezydenta Miasta K. z 30 maja 2014 r. (w zakresie nieruchomości oznaczonych poprzednio jako parcele l. kat. [...] , 1. kat. [...] i l. kat. [...] , b. gm. kat. P. ) oraz w decyzji nr [...] Prezydenta Miasta K. z 30 maja 2014 r. (odnośnie nieruchomości oznaczonej poprzednio jako parcela l. kat. [...] , b. gm. kat. P). Dlatego G.G. , H.T. , J.K. , T.K. , A.K. , K.K. , A.P. i J.K. oraz K.K.K. nie przysługuje roszczenie o zwrot parceli l. kat. [...]

W odniesieniu do części nieruchomości odpowiadającej wywłaszczonej parceli l. kat. [...] , b. gm. kat. P. , Wojewoda wskazał, że uprawnienie do ubiegania się o jej zwrot przysługuje spadkobiercom jej poprzedniego właściciela – J.K. (s. K. i J. ), którymi, zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z 28 listopada 1989 r. sygn. akt [...] są: żona zmarłego E.K. (brak wniosku pochodzącego od tej osoby lub jej spadkobierców) oraz synowie: J.K. , E.K. (brak wniosku) i A.K. (s. J. i E. - zwany "młodszym") - po 1/4 części.

Ponadto ustalono, że spadkobiercami E.K. (s. J. i E. ) są, zgodnie z przedłożoną wraz z odwołaniem kserokopią postanowienia Sądu Rejonowego dla [...] w K. z 18 grudnia 2013 r. sygn. akt [...] : żona M.K. w 10/40 części (brak wniosku pochodzącego od tej osoby lub jej spadkobierców), córki: B.K.-J. w 6/40 części (brak wniosku), P.K. w 6/40 cz. (brak wniosku), K.K.-K. w 6/40 części (która przystąpiła do sprawy na etapie postępowania odwoławczego), syn W.K. w 6/40 części (brak wniosku) oraz małoletnie wnuki: H.S. i M.S. (przedstawiciel ustawowy D.S. ), którzy nie złożyli dotychczas wymaganego wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości.

Natomiast zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla K. –P. z dnia 5 października 2011 r., sygn. akt [...] , spadkobiercami J.K. (s. J. i E. ) są: żona J.K. , córka A.K. oraz synowie: T.K. i K.K. - po 1/4 części, którzy zgodnie z przepisem art. 30 § 4 kpa wstąpili w prawa i obowiązki ww. wnioskodawcy.

Z kolei zgodnie z postanowieniem Sadu Rejonowego dla [...] w K. z 3 września 2012 r. sygn. akt [...] , spadek po zmarłym w toku postępowania przed organem l instancji wnioskodawcy, A.K. (s. J. i E. - zwanym "młodszym"), nabyły jego córki: J.K. i A.P. - po 1/2 części, które zgodnie z przepisem art. 30 § 4 kpa wstąpiły w prawa i obowiązki ww. wnioskodawcy w sprawie.

W związku z tymi ustaleniami Wojewoda uznał, że w zakresie dawnej parceli l. kat. [...] brak było wniosków o zwrot pochodzących od wszystkich spadkobierców jej poprzedniego właściciela J.K. (s. K. i J. ) , tj.: E.K. , M.K. B.K.-J. , P.K. , W.K. oraz małoletnich: H.S. i M.S. lub spadkobierców ww. osób.

Zdaniem Wojewody ustalenia te były również aktualne w odniesieniu do objętej postępowaniem nieruchomości oznaczonej w dacie wywłaszczenia jako parcela l. kat. [...] (wywłaszczona część parceli l. kat. [...] ), b. gm. kat. P. , której poprzednim współwłaścicielem był J.K. (s. K. i J. ), przy czym wniosek złożony w tym zakresie przez J.S. — spadkobierczynię poprzedniej współwłaścicielki ww. nieruchomości, A.R. - został objęty rozstrzygnięciem ujętym w pkt 2 decyzji nr 2 Prezydenta Miasta K. z dnia 30 maja 2014 r. pozostającym poza zakresem orzekania.

W odniesieniu do nieruchomości oznaczonej poprzednio jako parcela l. kat. [...] , stanowiąca w dacie wywłaszczenia przedmiot własności A.K. (s. K. i J. - zwanego "starszym") Wojewoda wskazał, że zgodnie z przedłożoną wraz z odwołaniem kserokopią postanowienia Sądu Rejonowego dla K. –P. w K. z 30 stycznia 1997 r., sygn. akt [...] , spadek po A.K. nabyły dzieci: F.K.K. (brak wniosku), K.A.K. (brak wniosku) i W.G. (która wystąpiła ze stosownym wnioskiem o zwrot nieruchomości) - po 1/3 części. W toku postępowania przed organem l instancji W.G. zmarła, zaś zgodnie z postanowieniem Sądu Rejonowego dla [...] w K. z dnia 5 grudnia 2007 r. sygn. akt [...] spadek nabyły jej córki: G.G. i H.T. - po 1/2 części. Zatem w zakresie dawnej parceli l. kat. [...] brak było wniosków o zwrot pochodzących od wszystkich spadkobierców jej poprzedniego właściciela A.K. (s. K. i J. ), tj.: F.K.K. i K.A.K. .

Wojewoda za niezasadny uznał zarzut odwołania o naruszeniu przez organ l instancji zasady czynnego udziału postępowaniu przez osoby, które są uprawnione do ubiegania się o zwrot przedmiotowej nieruchomości, lecz pomimo wezwania organu nie złożyły wymaganego oświadczenia w tym zakresie. Wojewoda wyjaśnił, że osoby te mogą w przyszłości wystąpić z wnioskiem o zwrot nieruchomości.

Na ww. decyzję Wojewody skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosły G.G. , H.T. , A.K. , J.K. i K.K.-K. , zarzucając jej naruszenie:

1) art. 61 § 4 kpa poprzez niezawiadomienie wszystkich osób będących stronami

w sprawie, a zwłaszcza niewezwanie do udziału w sprawie E.K. jako syna i spadkobiercy J.K. , pomimo że w aktach sprawy znajduje się postanowienie Sądu Rejonowego dla K. –P. w K. z dnia 28 listopada 1989 roku, sygn. [...] z którego wynika, iż E.K. nabył udział w spadku w wysokości 1/4;

2) art. 61 § 4 kpa poprzez niezawiadomienie o toczącym się postępowaniu

wszystkich spadkobierców nieżyjącego A.K. , zwanego starszym, a mianowicie: F.K. i K.K. choć we wniosku o zwrot wywłaszczonych nieruchomości złożonym w dniu 12 kwietnia 1999 r. na stronie drugiej w pkt 4 wskazano wyraźnie, kto jest spadkobiercą A.K. oprócz W.G. – pierwotnej wnioskodawczyni;

3) art. 10 kpa poprzez niezapewnienie stronom czynnego udziału w postępowaniu przed organem l instancji, co nastąpiło wskutek nienależytego zaznajomienia się z aktami sprawy i z informacjami w nich zawartymi przez osobę sporządzającą decyzję organu l instancji;

4) art. 145 § 1 pkt 4 kpa poprzez niebranie udziału w sprawie bez własnej winy

E.K. , a następnie jego spadkobierców oraz F. i K.K. , co w konsekwencji stanowi przesłankę do skorzystania w przyszłości z instytucji wznowienia postępowania.

Skarżące wniosły o uchylenie zaskarżonej decyzji, jak również decyzji organu l instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie; podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Prokurator Prokuratury Rejonowej K.-[...] wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, póz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. póz. 270 ze zm.), zwanej dalej "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.

Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa.

W świetle powyższych zasad przedmiotowa skarga nie jest zasadna.

Podkreślić trzeba na wstępie, że Sąd orzekający w nin. sprawie podziela pogląd, zgodnie z którym jeżeli wywłaszczona nieruchomość objęta wnioskiem o zwrot w trybie art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowiła współwłasność, to żądanie jej zwrotu powinno pochodzić od wszystkich

współwłaścicieli bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości. Stanowisko to jest ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyroki NSA z dnia 24 września 2009 r. sygn. akt l OSK 1385/08, ONSAiWSA 2011/1/9, z dnia 5 stycznia 2001 r. sygn. akt IV SA 2217/98, Lex nr 53398 oraz wyroki NSA wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, z dnia 16 grudnia 1987 r. sygn. akt IV SA 642/87, ONSA 1988/1/19 oraz z dnia 6 grudnia 1999 r. sygn. akt IV SA 2153/97, Lex nr 48677). Podobnie stanowisko wskazujące, że wniosek pochodzący nie od wszystkich osób uprawnionych do zwrotu nieruchomości, w tym współwłaścicieli nieruchomości (ich spadkobierców), stanowi negatywną przesłankę do orzeczenia o jej zwrocie, znajduje swoje potwierdzenie zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie (por. wyrok WSA w Białymstoku z dnia 22 stycznia 2009 r. sygn. akt II SA/Bk 736/08, Lex nr 477382 oraz wyroki NSA z dnia 30 czerwca 1995 r. sygn. akt IV SA 414/94, Wokanda 1995/9/33; z dnia 11 sierpnia 1995 r. sygn. akt IV SA 1034/94, niepubl.; z dnia 18 grudnia 1995 r. sygn. akt IV SA 1063/94, niepubl. oraz G. Bieniek (w:) G. Bieniek, S. Kalus, Z. Mamaj, E. Mzyk, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze Lexis Nexis, Warszawa 2005, str. 440)

Odnosząc powyższe rozważania do kontrolowanego postępowania administracyjnego, stwierdzić należy, że organy obu instancji zasadnie odmówiły zwrotu wywłaszczonej nieruchomości.

Ustalenia organów dotyczące numeracji wywłaszczonych działek oraz następstwa prawnego po właścicielach tych działek nie budzą wątpliwości i nie były kwestionowane ani w toku postępowania administracyjnego ani też w skardze. Z ustaleń tych wynika, że wniosek o zwrot wywłaszczonych nieruchomości, załatwiony w pierwszej instancji decyzją Prezydenta Miasta K. decyzją nr [...] z dnia 30 maja 2014 r. znak: [...] , a w drugiej instancji (w zakresie punktu 1 decyzji Prezydenta Miasta K. ) decyzją Wojewody z dnia 24 listopada 2014 r. znak [...] , dotyczył wywłaszczonych na rzecz Skarbu Państwa parcel: l. kat. [...] , l. kat. [...] , l. kat. [...] oraz l. kat. [...] położonych w b. gm. kat. P. Te zaś parcele odpowiadają obecnie części działek nr [...] o pow. 7.717 m2, nr [...] o pow. 5.756 m2 oraz nr [...] o pow. 6.652 m2 obr, [...] m. K

.

Opisane powyżej ustalenia wskazują, że w dacie wywłaszczenia właścicielami

parceli l. kat [...] był A.K., parceli l. kat [...] – J.K. , parceli l.

kat [...] -A.K. , J.K. i A.R. , zaś parceli l. kat. [...]

-A.R. . Wszyscy ww. zmarli, a ich następcami prawnymi są:

* A.R. – J.S.

* A.K (zwanego "starszym) – F.K. , K.K. i W.G.

* J.K. – E.K. , J.K. , E.K. i

A.K. (zwany "młodszym").

Ponadto spośród wymienionych wyżej spadkobierców zmarli też:

* W.G. - jej następcy to: G.G. i H.T.

* J.K. - jego następcy to: J.K. , A.K. , T.K. i K.K.

* E.K. - jego następcy to: M.K. , B.K. –J. , P.K. , K.K.-K. , W.K. ,

H.S. i M.S. ;

* A.K. "młodszy" - jego następcy prawni to: J.K. i A.P.

Zatem dla skuteczności wniosku o zwrot przedmiotowych nieruchomości konieczne było złożenie go przez wszystkich następców prawnych pierwotnych właścicieli ww. parcel. Natomiast z akt administracyjnych jednoznacznie wynika, że spośród ww. następców prawnych stosownego wniosku nie złożyli: E.K. , M.K. , B.K.-J. , P.K. , W.K. H.S. , M.S. , F.K. i K.K. . Skoro zaś podstawą zwrotu wywłaszczonej nieruchomości może być wystąpienie z odpowiednim wnioskiem przez wszystkich poprzednich właścicieli, bądź od wszystkich spadkobierców poprzednich właścicieli wywłaszczonej nieruchomości, to stwierdzony przez organy brak wniosków pochodzących od ww. następców prawnych właścicieli wywłaszczonych nieruchomości stanowił wystarczającą podstawę do odmowy zwrotu tych nieruchomości.

Wyjaśnić trzeba, że brak wniosku wszystkich spadkobierców wywłaszczonych nieruchomości organy są zobowiązane potraktować jako usuwalny brak wniosku i wezwać składającego wniosek o jego uzupełnienie, które może polegać na podpisaniu wniosku przez wszystkich byłych współwłaścicieli lub spadkobierców lub

upoważnieniu jednego z nich do występowania w imieniu pozostałych, albo złożeniu do sprawy pozostających w zgodzie ze zgłoszonym żądaniem pism. Nieuzupełnienie

takiego braku upoważnia do wydania decyzji odmownej. Natomiast organ administracji publicznej nie ma obowiązku ustalania i poszukiwania zainteresowanych, czy ustalania ich adresów zamieszkania. Nie ciążą na nim również obowiązki w zakresie inicjowania postępowań zmierzających do ustalenia spadkobierców zmarłych współwłaścicieli, albo podmiotów dziedziczących po takich osobach. Wyjaśnić trzeba, że postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku jest postępowaniem wszczynanym przez sąd powszechny na wniosek spadkobiercy lub innej osoby zainteresowanej, tj. takiej której praw dotyczy wynik postępowania spadkowego (art. 506 i 510 § 1 k.p.c.), zaś organ administracji publicznej prowadzący postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości nie spełnia tych wymogów, a więc nie ma uprawnień, by skutecznie wystąpić do sądu spadku z takim wnioskiem (tak np. wyrok WSA w Krakowie z dnia 27 lutego 2008 r. sygn. akt II SA/Kr 1227/07, Lex nr 480124).

W konsekwencji należało uznać, że w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym organy obu instancji zasadnie potraktowały nieuzupełnienie braków wniosku o zwrot, w postaci braku wniosków od wszystkich następców prawnych wywłaszczonych nieruchomości, jako podstawę do orzeczenia o odmowie zwrotu przedmiotowych nieruchomości. Niezasadnym zaś był zarzut skargi naruszenia art. 61 § 1 kpa, co wynika z przedstawionych powyżej rozważań.

Z kolei zarzuty naruszenia art. 10 § 1 kpa oraz art. 145 § 1 pkt 4 kpa były niezasadne, ponieważ wynikają one z błędnego rozumienia natury postępowania o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Jak bowiem wskazano wyżej, takie postępowanie inicjuje wniosek wywłaszczonych właścicieli lub ich następców prawnych i dopiero złożenie wniosku sprawia, że dana osoba staje się stroną postępowania o zwrot nieruchomości. Jeżeli zaś organ ustali spadkobierców wywłaszczonej nieruchomości i zawiadomi ich o toczącym się postępowaniu, a ci spadkobiercy nie złożą stosownego wniosku, to nie stają się oni stronami postępowania i dlatego nie można w stosunku do nich mówić o naruszeniu prawa do czynnego udziału w postępowaniu i zarzucać organowi naruszenie art. 10 § 1 kpa lub art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Ponownie podkreślić trzeba, że w kontrolowanym postępowaniu skarżące były informowane, że dla skuteczności prowadzenia postępowania o zwrot przedmiotowej nieruchomości konieczne jest dołączenie do wniosku również oświadczeń pozostałych spadkobierców i mimo tego nie wszyscy spadkobiercy wywłaszczonych właścicieli włożyli wymagane oświadczenia ani nie dostarczyli stosownych dokumentów. Dodać także należy, że organy trafnie poinformowały strony, że wydanie decyzji o odmowie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z uwagi na niezłożenie wniosku przez wszystkie osoby uprawnione i zarazem zobowiązane, nie zamyka w przyszłości tym osobom prawa do skutecznego domagania się zwrotu nieruchomości, o ile wniosek zostanie złożony przez wszystkich byłych właścicieli lub ich spadkobierców. Ponowne złożenie wniosku przez wszystkie osoby zobowiązane do jego złożenia nie będzie czynić postępowania w sprawie bezprzedmiotowym z uwagi wcześniejsze wydanie decyzji merytorycznej o odmowie zwrotu nieruchomości (zob. np. wyrok NSA z dnia 29 lutego 2012 r. sygn. akt l OSK 316/11- Lex nt 1126280).

Mając na uwadze powyższe, Sąd uznał, że poczynione w kontrolowanym postępowaniu administracyjnym ustalenia obejmowały wszelkie okoliczności istotne dla wydanego rozstrzygnięcia, w szczególności dotyczące legitymacji wnioskodawców jako stron postępowania z uwagi na dziedziczenie po poprzednim właścicielu nieruchomości albo dalej kolejno po jego spadkobiercach. Dlatego, w ocenie Sądu, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a organy administracji nie naruszyły, wbrew zarzutom skargi, przepisów procedury administracyjnej, które uzasadniałyby w świetle art. 145 ppsa uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej. W konsekwencji należało uznać, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem i oddalić skargę na podstawie art. 151 ppsa.