Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VIII SA/Wa 881/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2012-01-11 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6463 Wzory przemysłowe
Hasła tematyczne: Własność przemysłowa
Skarżony organ: Urząd Patentowy RP
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 102, art. 103, i art. 104
journal: Dz.U. 2003 nr 119 poz 1117
law: Ustawa z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Szymanowicz-Nowak, Sędziowie Sędzia WSA Leszek Kobylski /sprawozdawca/, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu [...] listopada 2010 r. sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt. "Podstawa słupa" nr [...] udzielonego na rzecz M.S., G.L., na skutek sprzeciwu uznanego za bezzasadny wniesionego przez L. G., prowadzącą działalność gospodarczą pod nazwą F.H.U.P. [...] w O., na podstawie art. 246 i 247 ust. 2 oraz art. 102 i art. 104 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm., dalej: p.w.p.) oraz art. 98 k.p.c. w związku z art. 256 ust. 2 Prawo własności przemysłowej, orzekł o unieważnieniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego pt.: "Podstawa słupa" nr [...] oraz o kosztach postępowania.

W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. L. G. prowadząca działalność gospodarczą w O. pod nazwą F.H.U.P. [...], wniosła sprzeciw wobec decyzji Urzędu Patentowego RP z dnia [...] września 2004 r. o udzieleniu prawa z rejestracji na wzór przemysłowy pt. "Podstawa słupa" na rzecz M.S., G.L.. Jako podstawę prawną sprzeciwu wskazała art. 102, art. 103 oraz art. 104 ustawy Prawo własności przemysłowej, gdyż jej zdaniem sporny wzór nie spełniał ustawowych przesłanek – tj. przesłanki nowości jak i przesłanki indywidualnego charakteru. Jej zdaniem kształt podstaw słupów obejmujących sporny wzór był znany w W. już blisko 100 lat temu. Na dowód powyższych twierdzeń przedstawiła m.in. zdjęcia latarń w. oraz faktury [...]. Powyższy materiał dowody uzupełniła (m.in. na rozprawie w dniu [...] września 2007 r.) także opracowaniem pt. "Zabytkowe Latarnie W." (k. [...], akta Sp. [...]), dokumentacją techniczną słupa trakcyjno - oświetleniowego TYP [...] (k. [...], akta Sp. [...]. T I; k. [...] akta sp. [...]), czy też opisem technicznym słupa trakcyjnego TR [...] (k. [...], akta Sp. [...]. T I; k. [...] akta Sp. [...]). Dodatkowo w uzupełnieniu materiału przedstawionego jako zał. [...] do protokołu (k. [...]), sprzeciwiająca złożyła do protokołu rozprawy w dniu [...] grudnia 2007 r. materiał ilustracyjny w postaci stron [...][...] i [...] (oraz stron tytułowych) okazanej na tej rozprawie publikacji książkowej J.Z. "Latarnie W.":, wyd. "Jeden Świat", Warszawa 2007 r., w którym przedstawiono archiwalne zdjęcia latarni w. z lat 1907 i 1923 (k. [...]) oraz powiększone zdjęcia podstawy słupa z napisem "[...] O." (k. [...]).

W odpowiedzi na sprzeciw uprawniony uznał go za bezzasadny oraz wniósł

o jego oddalenie. W uzasadnieniu powyższego pisma uprawniony podniósł, że przeciwstawione podstawy słupów, z uwagi na ciekawą i bogatą ornamentację, różnią się zasadniczo od spornego wzoru. W szczególności cechą odróżniającą sporny wzór od przeciwstawionych, jest charakterystyczny kształt podstawy słupa. Poza powyższym podniósł, iż podstawa słupa przedstawiona na załączniku nr [...] do sprzeciwu została wykonana po zgłoszeniu spornego wzoru - tym samym nie może stanowić skutecznego przeciwstawienia chociażby z tego powodu. Po przeprowadzeniu rozprawy w dniu [...] grudnia 2007 r. Urząd Patentowy RP wydał decyzję o unieważnieniu spornego prawa. Ta ostatnia została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez uprawnionego. Wyrokiem z dnia

4 lutego 2009 r. (sygn. akt. VIII SA/Wa 332/08) Sąd uchylił skarżoną decyzję podnosząc w uzasadnieniu wyroku, iż organ nie zbadał zakresu swobody twórczej przy dokonywaniu oceny indywidualnego charakteru oraz nie dokonał szczegółowej analizy sposobu ujawnienia wzorów, w szczególności dokumentów przedłożonych na rozprawie przez wnoszącą sprzeciw, a mianowicie czy mogły one dotrzeć do osób zajmujących się zawodowo dziedziną, z której wzór pochodzi. Powyższe dotyczy

w szczególności dokumentacji technicznej, będącej własnością [...], mającej udowodnić według wnoszącej sprzeciw, specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia, udostępnionych podmiotom biorącym udział w przetargu w 1999 r. W dniu [...] października 2009 r. sprzeciwiająca nadesłała pismo procesowe, w którym podtrzymała dotychczasowe stanowisko oraz doprecyzowała stanowisko w zakresie oceny swobody twórczej. W podobnym tonie ustosunkował się uprawniony, który również podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Jako dowód załączył także opinię autora książki "Latarnie w." J. Z., według której sporny wzór odznacza się indywidualnym charakterem. Na rozprawie w dniu [...] listopada 2010 r. strony podtrzymały swoje stanowiska w sprawie, przy czym pełnomocnik uprawnionego podniósł, iż nie ma dowodów wskazujących, kiedy konkretne słupy zostały wykonane na ulicach Warszawy. Podkreślił także, że w opisie wzoru przemysłowego określono cechy poszczególnych postaci wzorów wskazując na to, że jedne postacie posiadają wypukłości natomiast inne postacie zawierają wklęśnięcia. Poza powyższym wskazał na opinię autora książki "Latarnie W." J. Z..

W odpowiedzi wnoszący sprzeciw podniósł, iż opinia powyższa nie może być brana pod uwagę z uwagi na fakt, że ten ostatni nie jest "zorientowanym użytkownikiem", lecz ekspertem z dziedziny historycznych latarni w.. Opinia ta jego zdaniem nie odzwierciedla więc poglądu przeciętnego zorientowanego użytkownika, o którym mowa w art. 104 ustawy p.w.p.

Organ wskazał, że stosownie do przepisów art. 246 ust. 1 i art. 247 ust. 2 ustawy Prawo własności przemysłowej, każdy może wnieść umotywowany sprzeciw wobec prawomocnej decyzji Urzędu Patentowego o udzieleniu prawa z rejestracji wzoru przemysłowego, a jeżeli uprawniony w odpowiedzi na sprzeciw podniesie zarzut, że sprzeciw ten jest bezzasadny to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. Zgodnie z przepisem art. 246 ust. 2 p.w.p. podstawę sprzeciwu stanowią okoliczności, które uzasadniają unieważnienie prawa

z rejestracji. W myśl art. 255 ust. 1 pkt 9 powołanej ustawy Prawo własności przemysłowej, sprawy o unieważnienie prawa z rejestracji na skutek złożonego sprzeciwu uznanego za bezzasadny, rozpatruje Urząd Patentowy RP w trybie postępowania spornego, przy czym Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę (art. 255 ust. 4 p.w.p.). Zgodnie z brzmieniem art. 246 p.w.p. i jego obowiązującą interpretacją (Zob. Z. Miklasiński, Prawo własności przemysłowej. Komentarz. Wydawnictwo UPRP, Warszawa 2001, str. 273) sprzeciw jest powszechnym środkiem prawnym służącym wyjątkowo każdej osobie, a więc nie wymaga od wnoszącego sprzeciw, uzasadnienia jego interesu prawnego w sprawie. Nadto organ zaznaczył, iż w sprawach spornych, nie może w zakresie materiału dowodowego, zastępować stron postępowania. To strony postępowania winny co do zasady dostarczyć całokształt materiału dowodowego, który musi zostać zbadany

i rozpatrzony w całości przez organ. Tym samym Kolegium oparło się

w szczególności na dokumentach wyszczególnionych w uzasadnieniu wydanej decyzji (k. [...] uzasadnienia decyzji).

W niniejszej sprawie wzór przemysłowy pt. "Podstawa słupa" nr Rp-[...] został zgłoszony do rejestracji w dniu [...] września 2003 r. Przedmiotem wzoru przemysłowego jest przedstawiona na rysunkach, podstawa słupa przeznaczona zwłaszcza do oświetlania ulic i parków, skwerów, jak również słupów linii energetycznych itp. Według opisu wzór ten, przedstawiony na fig. [...] rysunku, posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej. Charakteryzuje się tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o ściankach równoległych do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne wybrania oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy. Ponadto pierwsza odmiana wzoru pokazana na fig. [...] rysunku posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej. Charakteryzuje się tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o ściankach równoległych do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne występy oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy. Druga odmiana wzoru pokazana na fig. [...] rysunku, posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, charakteryzuje się tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się wąski pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu, mniejszej i zbliżonej do pierwszego pierścienia o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o ściankach równoległych do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne występy oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy. Trzecia odmiana wzoru pokazana na fig. [...] rysunku, także posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej. Charakteryzuje się tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się wąski pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu, mniejszej i zbliżonej do pierwszego pierścienia o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o ściankach równoległych do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne wgłębienia oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy. Czwarta odmiana wzoru pokazana na fig. [...] rysunku, podobnie do pozostałych odmian również posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej. Charakteryzuje się natomiast tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się pierścień o ściankach równoległych do osi podstawy, powyżej którego znajduje się pierścień o powierzchni wklęsłej, a nad nim znajduje się pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o powierzchni wklęsłej i zwężającej się ku górze, do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne wybrania oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy. Piąta i jednocześnie ostatnia odmiana wzoru pokazana na fig. [...] rysunku, posiada kształt dzwonu oraz owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, charakteryzuje się tym, że w dolnej części rozszerzonej dzwonu, znajduje się pierścień o ściankach równoległych do osi podstawy, powyżej którego znajduje się pierścień o powierzchni wklęsłej, a nad nim znajduje się pierścień o zarysie wypukłym, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o powierzchni wklęsłej i zwężającej się ku górze, do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne występy oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy.

Przepis art. 102 ust. 1 wspomnianej ustawy zawiera definicję, według której "wzorem przemysłowym jest nowa i posiadająca indywidualny charakter postać wytworu lub jego części, nadana mu w szczególności przez cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację". Jak wynika z tej definicji, przedmiotem rejestracji wzorów przemysłowych są postacie ich wytworów. Organ podkreślił, iż aby postać wytworu można było uznać za wzór przemysłowy podlegający ochronie muszą występować kumulatywnie dwie przesłanki: cecha nowości (art. 103 ust. 1 p.w.p.) oraz cecha indywidualnego charakteru (art. 104 p.w.p.). Dokonując analizy przedmiotowego wzoru Kolegium uznało, iż sporny wzór nie narusza pierwszej z nich (art. 103 ust. 1 p.w.p). Ocena nowości wzoru przemysłowego wymaga uwzględnienia dwóch czynników, wcześniejszego udostępnienia publicznego wzoru oraz ustalenia ewentualnych różnic między wzorami, przy czym należy podkreślić, iż wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się od niego jedynie nieistotnymi szczegółami (Zob. A. Tischner, red. P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz. Wydawnictwo C.H.BECK, Warszawa 2010, s. 567). Udostępnienie publiczne wzoru przemysłowego może nastąpić poprzez jego stosowanie, wystawianie lub ujawnienie w inny sposób. Po przeanalizowaniu materiałów przedmiotowej sprawy, Kolegium uznało, iż sprzeciwiający nie przedstawił dowodów na ujawnienie przed datą zgłoszenia spornego wzoru, identycznych podstaw słupów. Zgodnie bowiem z powołanym art. 103 ust. 1 p.w.p. wzór uważa się za identyczny z udostępnionym publicznie także wówczas, gdy różni się jedynie nieistotnymi szczegółami.

Różnice jakie zachodzą pomiędzy przeciwstawionymi wzorami, a postaciami wzoru spornego, sprowadzają się do takich cech jak nieznaczne, ale jednak różne szerokości i długości "dzwonów", czy też odmienne umieszczenia skrzynki bezpiecznikowej (porównaj np. fig. [...] i [...] spornego wzoru z podstawą słupa przedstawione na str. [...] i [...] książki "Latarnie W.." - k. [...] i [...], akta Sp. [...]). Różnice te sprowadzać się mogą także do wysokości i szerokości poszczególnych elementów, różnej ilości podłużnych występów (wypukłości) oraz ilości i grubości pierścieni na zakończeniach "dzwonów". W świetle doktryny porównywanie wzorów powinno służyć wychwyceniu różnic między zestawionymi rozwiązaniami (Zob. A. Tischner, op. cit. s. 574). Kolegium mając na względzie ww. rozbieżności, uznało że postacie spornego wzoru nie wykazujące cechy identyczności z przeciwstawionymi wzorami, nie wykazują przez to braku nowości.

Oceniając natomiast indywidualny charakter postaci wytworu przedmiotowego wzoru przemysłowego, należy zwrócić uwagę na stanowiący podstawę sprzeciwu przepis art. 104 ust. 1 p.w.p. zgodnie, z którym wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo. Zgodnie z ustępem drugim art. 104, przy ocenie indywidualnego charakteru wzoru przemysłowego należy wziąć pod uwagę zakres swobody twórczej przy opracowywaniu wzoru, gdyż przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez zorientowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru (Zob. K. Szczepanowska - Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH 2005, Nr 3, s. 48). Dlatego też przed badaniem istnienia indywidualnego charakteru spornego wzoru, należy w pierwszej kolejności ocenić zakres "swobody twórczej" przy projektowaniu "podstaw słupów". Na marginesie organ podkreślił, iż zgodnie z wyrokiem WSA z dnia 4 lutego 2009 r. (sygn. akt VIII SA/Wa 332/08) organ zobowiązany jest ex offficio dokonać analizy swobody twórczej, jako istotnej przesłanki wskazanej przez ustawodawcę w art. 104 ust. 2 p.w.p. Podstawa słupa winna służyć jedynie do "obudowania" słupa w celach ozdobnych, aby nadać wybranemu obszarowi architektonicznemu cech szczególnych i wyróżniających lub wręcz odwrotnie - upodobnić go do innego obszaru architektonicznego. W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, iż zakres swobody twórcy podczas projektowania przedmiotowego wzoru jest bardzo szeroki, gdyż podstawy słupów mogą przyjmować bardzo różne postacie, ograniczone

w zasadzie wyobraźnią i fantazją projektanta (przy uwzględnieniu wymogów technicznych). Jako przykłady różnorodnych wzorów, które mogą stanowić podstawę słupa warto chociażby wspomnieć wzory w postaci, domów, dzwonów, kul, sześcianów, postaci zwierząt (np. lekko wygiętego węża "połykającego słup"), ludzi (np. postać Atlasa podtrzymującego słup zamiast "globu"), "maszkaronów" (maszkaron lub maskaron rzeźbiarski detal architektoniczny często o groteskowych rysach, stosowany, jako ozdoba np. kolumn). Tym samym twórca podstawy słupa posiada bardzo szeroki zakres swobody twórczej przy projektowaniu wzoru przemysłowego. Nadto organ zaznaczył, iż swoboda ta jest tylko nieznacznie ograniczona cechami użytkowymi. Otóż podstawa słupa łączy się z samym słupem, przez co winna być na tyle stabilna, aby utrzymać całą konstrukcję. Cechą pożądaną podstawy słupa, stosowanego w aglomeracji, jest także to, aby podstawa taka była na tyle smukła, by jej wysokość nie była nieproporcjonalna do szerokości (np. aby średnica podstawy nie wynosiła 5 metrów przy wysokości 30 centymetrów), gdyż zastosowanie takiej podstawy w środowisku miejskim, może być ograniczone (lecz nie niemożliwe). Mimo powyższych ograniczeń, swoboda twórcy podczas projektowania podstawy słupa, jest bardzo szeroka zaś wachlarz możliwości praktycznie niewyczerpany. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, iż zakres swobody twórczej projektanta wzoru przemysłowego jest ograniczony, w zasadzie, jedynie jego fantazją i wyobraźnią "architektoniczną" (przy uwzględnieniu wymogów technicznych). Projektant wzoru może dowolnie zmieniać sposób wykończenia słupa poprzez stosowanie nie tylko różnego rodzaju wzorów, ale także poprzez stosowanie różnego rodzaju materiałów takich jak odlew żeliwny, żelbeton, kamień, tworzywa sztuczne, drewno czy wiele innych materiałów. Osobną kwestia jest kolorystyka projektowanego wzoru. W niniejszej sprawie Kolegium uważa, iż może ona obejmować pełną paletę kolorów, od jaskrawych błękitów po głębokie odcienie czerni. Tym samym, po raz kolejny organ podkreślił, iż swoboda twórcy w zakresie kolorystyki, przy projektowaniu wzoru, jest w zasadzie nieograniczona. Organ wskazał, iż przy tak dużym zakresie swobody twórczej, różnice między porównywanymi wzorami powinny być bardzo łatwo dostrzegalne. Powyższe znajduje wyraz w utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym sformułowanie zawarte wart. 102 p.w.p. tj. "cechy linii, konturów, kształtów, kolorystykę, strukturę lub materiał wytworu oraz przez jego ornamentację", należy interpretować w ten sposób, że nie obejmuje się oceną tych cech, które wynikają wyłącznie z funkcji technicznej tego wzoru. Dlatego też ochrona wzoru przemysłowego nie obejmuje tych cech wytworu, które są uwarunkowane wyłącznie ich funkcjami technicznymi (art. 107 ust. 1 pkt 1 p.w.p.), a więc w przedmiotowej sprawie będzie to wykonanie, które musi być na tyle stabilne, aby utrzymać lub obudować słup (np. elektryczny), zaś pozostałe cechy takie jak kształt, kolorystyka, ornamentacja, materiał, ograniczone są

w zasadzie wyobraźnią projektanta takiego wzoru. Według judykatury "wzorem przemysłowym jest [...] nadająca się do wielokrotnego odtwarzania postać wytworu przejawiająca się w szczególności w jego kształcie, właściwościach powierzchni, budowie, rysunku lub ornamencie. Zatem ocenie pod względem nowości, oryginalności i uwarunkowaniu względami technicznymi podlega cała postać wytworu, a nie poszczególne elementy" (zob. wyrok WSA z 28.10.2005 r., VI SA/Wa 527/05). Organ wskazał, że ocena indywidualnego charakteru dotyczy tylko cech widocznych w trakcie normalnego użytkowania wzoru. Tym samym cechy niewidoczne w normalnym użytkowaniu podstawy słupa, a więc część słupa i jego podstawy, wkopana lub zabetonowana, nie stanowi przedmiotu oceny Kolegium. Oceny posiadania indywidualnego charakteru lub jego braku, należy dokonać przez pryzmat zorientowanego użytkownika, czyli osoby, która w sposób stały używa danego produktu, nie jest to więc ani przeciętny konsument, ani przeciętny fachowiec, wystarczy aby to była osoba, która ma wystarczający zasób wiedzy ogólnej, by ocenić wzór. Zorientowany użytkownik jest także bardziej przenikliwy i ma lepszą znajomość przedmiotu niż zwykły użytkownik (Zob. M. Poźniak - Niedzielska, Wzory przemysłowe [w:] Prawo własności przemysłowej, Warszawa 2004 r., s. 169,

a także M. Poźniak - Niedzielska, Ochrona wzorów przemysłowych w prawie europejskim, EPS 2007 r. nr 2, s. 6), gdyż zorientowany użytkownik posiada wystarczający zasób wiedzy ogólnej, np. stale używa danego produktu (Zob. J. Sieńczyło -Chlabicz, Prawo własności intelektualnej, Warszawa 2009r., s. 383). Miarodajny dla oceny powinien być użytkownik, który styka się z produktem by skorzystać z niego zgodnie z przeznaczeniem (Zob. A. Tischner, op. cit. s. 579). Dlatego też Kolegium uznało, iż w przypadku "podstawy słupa" zorientowanym użytkownikiem będzie osoba zawodowo zajmująca się użytkowaniem podstaw słupów (np. pracownicy odpowiedniego działu elektrowni). Można także przyjąć, iż zorientowanym użytkownikiem będą architekci jak i pracownicy administracji miejskiej zajmujący się zagospodarowaniem przestrzeni urbanistycznych. Ci ostatni wszak, mimo iż nie są projektantami wzornictwa przemysłowego, zajmują się na co dzień zagospodarowywaniem przestrzeni publicznej, przez co są bardziej zorientowani,

w kwestiach związanych z wzornictwem przemysłowym podstaw słupów, aniżeli przeciętny przechodzień. Mając na uwadze powyższe kryteria "zorientowanego użytkownika" Kolegium zauważyło, iż w zakresie obszarów objętych ochroną zabytków, zorientowanymi użytkownikami będą także konserwatorzy zabytków oraz pracownicy firm zajmujących się "renowacją" i odbudową zabytkowych przestrzeni miejskich. Kolejnym istotnym elementem przy badaniu m.in. indywidualnego charakteru spornego wzoru jest ustalenie, czy doszło do upublicznienia podobnych wzorów przed datą, według której określa się pierwszeństwo spornego wzoru tj. [...] września 2003 r. Według ustaleń Kolegium, dokumentacja techniczna przetargu nie mogła dotrzeć do wiadomości zorientowanego użytkownika. Otóż zgodnie

z przedstawionym przez strony materiałem dowodowym nie można uznać, iż dokumentacja przetargu mogła dotrzeć do świadomości zorientowanego użytkownika, gdyż nie ma na to żadnych dowodów, poza wspomnianą już dokumentacją techniczną. Podczas postępowania, wnosząca sprzeciw stwierdziła, iż nie mogła dotrzeć do dokumentacji dotyczącej przetargu zorganizowanego w 1999 r., bowiem dokumentacja ta uległa zniszczeniu, gdyż upłynął termin jej archiwizacji. Sprzeciwiająca nie przedstawiła także dowodów na okoliczność, która dokumentacja

załączona do akt sprawy stanowi specyfikację istotnych warunków zamówienia. Wobec tego dokumentacja złożona w sprawie - w tym "Dokumentacja techniczna słupa trakcyjno oświetleniowego TYP TRO [...]" (k. [...], akta Sp. [...]. T I;

k. [...] akta sp. [...]) oraz "Opis techniczny słupa trakcyjnego TR [...]" (k. [...], akta Sp. [...]. T I; k. [...] akta Sp. [...]) - nie mogą bez dodatkowych dowodów przesądzać o ich domniemanym charakterze tj. czy stanowiły specyfikację Istotnych Warunków Zamówienia, do których zorientowane podmioty uczestniczące w przetargu mogły mieć dostęp. Materiały przedstawione przez wnoszącą sprzeciw, bez zapoznania się z dokumentacją przetargu, nie mogą świadczyć, iż zostały upublicznione. Tym samym brak jest jakichkolwiek dowodów, iż wspomniana dokumentacja mogła dotrzeć do wiadomości publicznej.

W podobnym tonie organ odniósł się do pozostałego materiału dowodowego, który jego zdaniem nie stanowi wiarygodnych dowodów na upublicznienie podobnych

wzorów przed [...] września 2003 r. Na przykład opracowanie z 1985 r. pt. "Zabytkowe Latarnie W.", (k. [...], akta Sp. [...]), mimo iż zawiera szereg rycin przedstawiających bardzo podobne latarnie oraz ich podstawy, to nie zostało przedstawione z żadnymi dowodami świadczącymi, iż mogło ono dotrzeć do świadomości zorientowanych użytkowników. Cechą charakterystyczną tego typu opracowań jest to, iż są sporządzane do konkretnego celu, przez co bardzo często nie są upubliczniane i pozostają dokumentami prywatnymi pozostającym

w posiadaniu konkretnych podmiotów. Tym samym w niniejszej sprawie Kolegium nie mogło uznać, iż opracowanie to zostało upublicznione, a tym samym dotarło do świadomości zorientowanych użytkowników przed dniem zgłoszenia spornego wzoru. Za tym ostatnim nie przemawia także przedłożony do akt sprawy Katalog "E." (karty [...] do [...], akta Sp. [...]. T I), gdyż nie zawiera daty jego wydania. Jedyną informacją, która zawiera datę jest napis "Solidny Partner [...][...]", przy czym ten ostatni może np. informować o fakcie uzyskania przez Przedsiębiorstwo Produkcji Handlowej E. tytuł solidnego partnera w biznesie w latach [...]. Tym samym informacja ta mogła być nanoszona na katalogi E. zarówno w latach 1998-2003, jak i w latach późniejszych. Powyższego stanowiska nie zmienia nawet pismo Państwowej Służby Ochrony Zabytków z [...] lutego 2001 r., gdyż informuje jedynie, że załącznikiem do niniejszego pisma jest oferta firmy E., bez skonkretyzowania, czy jest to omówiony powyżej Katalog E., czy też jakaś inna oferta. Za upublicznieniem podobnych wzorów nie przemawiają także zdjęcia latarń z Al. M. (Zob. np. karty [...][...][...][...], akta Sp. [...]. T I), gdyż zostały wykonane po [...] września 2003 r. lub nie zawierają w ogóle informacji o dacie ich wykonania (latarnie te mogły powstać zarówno w 1907 r. jak i w 2007 r.), tym samym nie mogą stanowić stuprocentowego dowodu na możliwość zapoznania się z podobnymi wzorami przez zorientowanych użytkowników przed [...] września 2003 r.

Materiał dowodowy w postaci: opinii Konserwatora Zabytków (k. [...], akta Sp. [...]. T I), Pism Urzędu Gminy W. C. z dnia [...] lutego 1996 r. oraz

z [...] kwietnia 1995 r. (Karty [...][...], akta Sp. [...]), dokumentacji technicznej słupów firmy J [...] (k. [...], akta Sp. [...]), karty z dokumentacji firmy J [...]

(k. [...], akta Sp. [...]) oraz faktur [...] (karta [...], akta Sp. [...], T II) także nie stanowi dowodów na upublicznienie podobnych wzorów. Dokumenty te nie określają szczegółowo daty lub faktu upublicznienia, gdyż faktury [...] nie zawierają informacji (wyglądu) jakich słupów dokładnie dotyczą, zaś opinia konserwatora oraz dokumentacja firmy J [...], nie stanowią miarodajnego dowodu,

iż słupy w typie "pastorał" zostały w rzeczywistości zainstalowane. Zdaniem Kolegium nie budzi jednak wątpliwości fakt, iż wzory podstawy słupów w typie wzoru spornego były dostępne dla zorientowanego użytkownika na ulicach W. już

w 1907 r. (Zob. karta [...], akta Sp. [...]). Fakt występowania powyższych latarni na ulicach Miasta S. W., przed [...] września 2003 r. potwierdza przede wszystkim wspomniana już książka J. Z. "Latarnie W." z 2007 r., w której autor przedstawia słupy rurowe z 1907 r. powołując się przy tym na literaturę fachową np. "Przegląd Techniczny" z 1911 r. (Zob. k. [...], akta Sp. [...]). Organ podkreślił, iż autor wspomnianej monografii zapoznał się z podobnymi wzorami do wzoru spornego, sięgając do dostępnej literatury fachowej. Świadczy to w sposób bezpośredni, iż każdy zorientowany użytkownik (konserwator zabytków, architekt przestrzeni publicznej, czy pracownik elektrowni) mógł zapoznać się z tą samą literaturą, a tym samym z bardzo podobnymi podstawami słupów i latarni do wzoru spornego. Mając powyższe na uwadze Kolegium uznało, że doszło do upublicznienia podobnych wzorów (do wzoru spornego) przed datą, według której określa się pierwszeństwo spornego wzoru tj. [...] września 2003 r. Abstrahując od powyższego organ zaznaczył, iż cechami wspólnymi wszystkich odmian wzoru spornego, wywołującymi tzw. ogólne wrażenie, jest charakterystyczny kształt dzwonu z owalną tabliczką bezpiecznikową oraz pierścieniami znajdującymi się zarówno w dolnej jak

i w górnej części dzwonu. Poza powyższym każda z odmian spornego wzoru posiada na długości dzwonu rozmieszczone symetrycznie występy lub podłużne wybrania. Po zestawieniu powyższych cech wspólnych odmian spornego wzoru

z przedłożonym materiałem dowodowym, Kolegium Orzekające uznało, że przedmiotowy wzór przemysłowy we wszystkich postaciach nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów art. 104 p.w.p. Powyższe stanowisko wynika z faktu, iż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo ([...] września 2003 r.). Cechy postaciowe wzoru przedstawiają niczym nie wyróżniające się od przedstawionych w materiale dowodowym podstaw słupów, w szczególności przedstawionych na zdjęciach zawartych w książce J. Z. powyższym należy podkreślić, iż podstawy przeciwstawionych słupów z uwagi na fakt ich występowania na ulicach miasta W., były (lub mogły być) znane opinii publicznej przed dniem zgłoszenia spornego wzoru, a więc przed [...] września 2003 r. Organ przypomniał także fakt, iż podobne podstawy były prezentowane także w literaturze fachowej np. w cytowanym przez J. Z. "Przeglądzie technicznym" z 1911 r. (Zob. k. [...], akta Sp. [...]). Tym samym postacie spornego wzoru stanowią w dosyć dużym zakresie, kalkę historycznych i zabytkowych latarni i słupów, przez co nie posiadają indywidualnego charakteru. Zorientowany użytkownik może utożsamić sporny wzór (wszystkie jego postacie) z latarniami znajdującymi się na ulicach Miasta S. W., posiadającymi charakterystyczny kształt dzwonu z owalną tabliczką bezpiecznikową oraz pierścieniami znajdującymi się zarówno w dolnej jak i w górnej części dzwonu. Poza powyższym latarnie te posiadają na długości dzwonu rozmieszczone symetrycznie występy lub podłużne wybrania. Tym samym już na pierwszy rzut oka latarnie te stanowią o braku indywidualnego charakteru postaci wzoru spornego. Za brakiem indywidualnego charakteru świadczy także fakt, iż przy bardzo szerokim zakresie swobody twórczej, porównywane postacie wzorów różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami, takimi jak kąt rozchylenia dzwonów ilość i grubość pierścieni wykańczających podstawy, czy też ilość i szerokość wyżłobień (wypukleń) podłużnych. Sporny wzór nie różni się tym samym na tyle od podstaw słupów (latarni) przedstawionych przez sprzeciwiającego, aby uznać, iż postacie wzoru przemysłowego posiadają indywidualnych charakter, o którym mowa w art. 104 p.w.p. Powyższej oceny nie zmieniają nawet niewielkie różnice między spornym wzorem, a latarniami upublicznionymi przed [...] września 2003 r. Rozbieżności te, nie są na tyle wyróżniające i dominujące, aby wywołać odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, od tego jakie wywołały na nim wzory upublicznione przed zgłoszeniem spornego wzoru. Różnice te sprowadzać się mogą co najwyżej, do wysokości i szerokości poszczególnych elementów jak i do całości podstaw, niemniej jednak zarówno postacie wzoru spornego jak i przeciwstawione mu podstawy zachowują charakterystyczne proporcje "dzwonu", przez co sporny wzór nie odznacza się indywidualnym charakterem.

Dodatkowo organ wskazał, iż opinia J. Z. nie może być brana pod uwagę jako niezależna opinia biegłego. W świetle utrwalonej linii jurydycznej opinia przygotowana na zlecenie strony postępowania oraz przedstawiona przez nią, jako materiał dowodowy, ma jedynie charakter dokumentu przedstawiającego stanowisko strony. Tym samym opinia ta nie może być traktowana inaczej jak stanowisko uprawnionego w zakresie indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Skargę na powyższą, ostateczną w administracyjnym toku postępowania decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł M. S. (dalej jako "skarżący").

W skardze, skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie:

- art. 104 ust. 1 p.w.p., według którego "wzór przemysłowy odznacza się indywidualnym charakterem, jeżeli ogólne wrażenie, jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku, różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą według której oznacza się pierwszeństwo";

- art. 104 ust. 2 p.w.p. przez niewłaściwą interpretację tego przepisu, bowiem

z literatury przedmiotu "Prawo własności przemysłowej" E.Nowińska, U.Romińska, Michał Du Vall wyd. 4 Lexis Nexis str. 99, cyt. "Ustawodawca polski, podobnie jak ma to miejsce w rozwiązaniach unijnych wskazał, iż oceniając indywidualny charakter wzoru przemysłowego, bierze się pod uwagę zakres swobody twórczej przy jego opracowywaniu. Jest to zastrzeżenie niezbędne i wynikające ze specyfiki wzornictwa przemysłowego, niekiedy bowiem przestrzeń pozostawiona projektantowi do zapełnienia przez wzór jest niewielka, ze względu na funkcje użytkowe produktu. Dlatego ocena indywidualnego charakteru wzoru zostaje

z konieczności zawężona właśnie do tej przestrzeni".

W ocenie skarżącego rażąco został naruszony art. 104 ust. 2 p.w.p. poprzez przyjęcie przez Kolegium Orzekające rozumowania, że (cyt. str. 9 i 10 Decyzji UP RP) "Podstawa słupa winna służyć jedynie do "obudowania" słupa w celach ozdobnych, aby nadać wybranemu obszarowi architektonicznemu cech szczególnych i wyróżniających lub wręcz odwrotnie - upodobnić go do innego obszaru architektonicznego. W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, iż zakres swobody twórcy podczas projektowania przedmiotowego wzoru jest bardzo szeroki, gdyż podstawy słupów mogą przyjmować bardzo różne postacie, ograniczone

w zasadzie wyobraźnią i fantazją projektanta (przy uwzględnieniu wymogów technicznych). Jako przykłady różnorodnych wzorów, które mogą stanowić podstawę słupa warto chociażby wspomnieć wzory w postaci, domów, dzwonów, kuł, sześcianów, postaci zwierząt (np. lekko wygiętego węża "połykającego słup"), ludzi (np. postać Atlasa podtrzymującego słup zamiast "globu"), "maszkaronów" (maszkaron lub maskaron - rzeźbiarski detal architektoniczny często o groteskowych rysach, stosowany, jako ozdoba np. kolumn). Tym samym twórca podstawy słupa posiada bardzo szeroki zakres swobody twórczej przy projektowaniu wzoru przemysłowego", bowiem Kolegium nie uwzględniło faktu, który przewija się w całej dokumentacji dowodowej, że przedmiotem spornego wzoru jest podstawa słupa

o charakterze zabytkowym i o dopuszczeniu tych podstaw w określonym obszarze architektonicznym wymagana jest zgoda Konserwatora Zabytków. W dokumentacji dowodowej są pisma, w których Użytkownik [...]. występują o zgodę na zastosowanie określonej podstawy słupa, a nawet Konserwator Zabytków uzależnia swoją zgodę od miejsca, w którym mają być takie podstawy słupa zainstalowane. Sugerowane przez Kolegium za Wnioskodawcą sprzeciwu, że: W przedmiotowej sprawie Kolegium uznało, iż zakres swobody twórcy podczas projektowania przedmiotowego wzoru jest bardzo szeroki, gdyż podstawy słupów mogą przyjmować bardzo różne postacie, ograniczone w zasadzie wyobraźnią i fantazją projektanta (przy uwzględnieniu wymogów technicznych). Jako przykłady różnorodnych wzorów, które mogą stanowić podstawę słupa warto chociażby wspomnieć wzory w postaci domów, dzwonów, kuł, sześcianów, postaci zwierząt (np. lekko wygiętego węża "połykającego słup"), ludzi (np. postać Atlasa podtrzymującego słup zamiast "globu"), "maszkaronów" (maszkaron lub maskaron - rzeźbiarski detal architektoniczny często o groteskowych rysach, stosowany, jako ozdoba np. kolumn). Tym samym twórca podstawy słupa posiada bardzo szeroki zakres swobody twórczej przy projektowaniu wzoru przemysłowego jest wysoce nie stosowne, bowiem który z Konserwatorów Zabytków zgodziłby się na podstawę np. "lekko wygiętego węża połykającego słup" umieszczoną na Trakcie Królewskim w W.. A zatem przedstawione latarnie z roku 1907, 1911 jak również o znaczeniu historycznym przedstawione w książce J. Z. "Latarnie W." wyd. "Jeden świat" Warszawa 2007, stanowią zarys historyczny, na których opiera się Konserwator Zabytków i w odniesieniu do nich Kolegium Orzekające powinno dokonać oceny zakresu swobody twórczej przy opracowaniu spornej podstawy słupa zgodnie z ustępem drugim art. 104, gdyż przy małym marginesie swobody twórczej już stosunkowo niewielkie różnice nie pozostaną niezauważone przez zorientowanego użytkownika i będą wystarczające dla stwierdzenia indywidualnego charakteru (Zob. K. Szczepanowska - Kozłowska, Zdolność rejestracyjna wzoru w prawie Unii Europejskiej, PPH 2005, Nr 3, s. 48).

Oceniając argumenty Uprawnionego prawa z rejestracji wzoru przemysłowego Rp-[...], zostały przez Kolegium zakwalifikowane zgodnie z argumentami Wnioskodawcy do jak wyżej wspomniano błędnie przyjętego "bardzo szerokiego zakresu swobody twórczej", a mianowicie: cyt. str. [...] Decyzji "Za brakiem indywidualnego charakteru świadczy także fakt, iż przy bardzo szerokim zakresie swobody twórczej, porównywane postacie wzorów różnią się jedynie nieistotnymi szczegółami, takimi jak kąt rozchylenia dzwonów ilość i grubość pierścieni wykańczających podstawy, czy też ilość i szerokość wyżłobień (wypukleń) podłużnych. Sporny wzór, nie różni się tym samym na tyle od podstaw słupów (latarni) przedstawionych przez sprzeciwiającego, aby uznać, iż postacie wzoru przemysłowego posiadają indywidualnych charakter, o którym mowa w art. 104 p.w.p. Powyższej oceny nie zmieniają nawet niewielkie różnice między spornym wzorem, a latarniami upublicznionymi przed [...] września 2003 r. Rozbieżności te nie

są na tyle wyróżniające i dominujące, aby wywołać odmienne ogólne wrażenie na zorientowanym użytkowniku, od tego jakie wywołały na nim wzory upublicznione przed zgłoszeniem spornego wzoru. Różnice te sprowadzać się mogą co najwyżej, do wysokości i szerokości poszczególnych elementów jak i do całości podstaw, niemniej jednak zarówno postacie wzoru spornego jak i przeciwstawione mu podstawy podstaw zachowują charakterystyczne proporcje "dzwonu", przez co sporny wzór nie odznacza się indywidualnym charakterem.

Ponadto skarżący podniósł, iż opinia J. Z. nie może być brana pod uwagę jako niezależna opinia biegłego. W świetle utrwalonej linii jurydycznej opinia przygotowana na zlecenie strony postępowania oraz przedstawiona przez nią, jako materiał dowodowy, ma jedynie charakter dokumentu przedstawiającego stanowisko strony. Tym samym opinia ta nie może być traktowana inaczej jak stanowisko uprawnionego w zakresie indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Zdaniem Uprawnionego, jeśli ze względów jurydycznych ta opinia nie mogła być przyjęta to Kolegium Orzekające, wobec tak małego zakresu swobody twórczej, mogło powołać na świadka autora J. Z., który deklaruje się swojej opinii jako "użytkownik świadomy specyfiki ewolucji w. słupów trakcyjno- oświetleniowych", odpowiadający zorientowanemu użytkownikowi. Ponadto brak jest w Decyzji ustosunkowania się do opinii p. J. Z., skoro Kolegium Opinię tą potraktowało jako "stanowisko Uprawnionego w zakresie indywidualnego charakteru spornego wzoru".

W odpowiedzi na skargę Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej wniósł

o oddalenie skargi podtrzymując wcześniej prezentowaną argumentację.

Odnosząc się do zarzutów skargi organ podkreślił, iż Skarżący swymi stwierdzeniami niejako sam potwierdza stanowisko Kolegium zawarte w skarżonej decyzji, iż wzór przemysłowy "Podstawa słupa" nr Rp-[...] jest w dużej mierze naśladownictwem historycznych latarni w.. Tym samym wzór ten nie posiada indywidualnego charakteru, o którym mowa w art. 104 ust. 1 p.w.p., dlatego zarzut z tego przepisu winien być oddalony w całości. Organ podkreślił, iż Skarżący podnosi w skardze, że "przedmiotem wzoru jest podstawa stupa o charakterze zabytkowym". Otóż to ostatnie jest niezgodne z opisem spornego wzoru, gdyż sam uprawniony zgłosił sporny wzór wskazując, iż "przedmiotem wzoru przemysłowego jest podstawa stupa zwłaszcza do oświetlania ulic, parków, skwerów, jak również słupów linii energetycznych itp". W powyższym opisie Skarżący nie wspomniał, że zgłasza podstawy słupów o charakterze zabytkowym. Tym samym organ rozważając zakres swobody twórczej nie powinien brać pod uwagę specyficznych wymagań Konserwatora Zabytków miasta stołecznego Warszawy, gdyż prawo z rejestracji spornego wzoru nie obejmuje tylko "Traktu Królewskiego w W.", a cały obszar Rzeczypospolitej Polskiej i daje uprawnionemu prawo wyłącznego korzystania z wzoru w sposób zarobkowy lub zawodowy w całej Polsce, bez konieczności uzyskania zgody Konserwatora Zabytków. Poza powyższym warto zaznaczyć, iż w nauce przedmiotu podkreśla się, że zakres swobody twórczej jest zdeterminowany przez cechy funkcjonalne przedmiotu (Zob. A. Tischner, red. P. Kostański, Prawo własności przemysłowej. Komentarz. C.H. BECK, Warszawa 2010 r., s. 583). Uwzględniając stanowisko doktryny wypada wskazać, że w przedmiotowej sprawie na stronie 10 skarżonej decyzji organ wskazał, jakie są ograniczenia techniczno-funkcjonalne w projektowaniu podstawy słupa. Kolegium zaznaczyło "iż swoboda ta jest tylko nieznacznie ograniczona cechami użytkowymi. Otóż podstawa słupa łączy się z samym słupem, przez co winna być na tyle stabilna, aby utrzymać całą konstrukcję. Cechą pożądaną podstawy słupa, stosowanego w aglomeracji, jest także to, aby podstawa taka była na tyle smukła, by jej wysokość nie była nieproporcjonalna do szerokości (np. aby średnica podstawy nie wynosiła 5 metrów przy wysokości 30 centymetrów), gdyż zastosowanie takiej podstawy w środowisku miejskim, może być ograniczone (lecz nie niemożliwe)". W kontekście powyższego organ zaznaczył, iż czym innym jest wykonanie na sprecyzowane przez Konserwatora Zabytków zamówienie podstaw słupów dla np. [...] Sp. z o.o., a czym innym uzyskanie prawa wyłącznego. Na podstawie tego ostatniego uprawniony może wszak posiadać monopol na stylizowane "zabytkowe latarnie w." w całym obszarze Rzeczypospolitej Polskiej. Abstrahując od powyższego warto także zwrócić uwagę, iż nawet w obrębie zabytkowych rejonów miast (oraz stylizowanych na zabytkowe) projektant podstaw słupów posiada bardzo szeroki zakres swobody twórczej, który nie jest ograniczony jedynie do "kształtu dzwonu, w którego dolnej części znajduje się pierścień rozszerzonej dzwonu, zaś w górnej części zwężonej dzwonu, znajduje się drugi pierścień o średnicy stosownej do zawężenia dzwonu o zarysie wypukłym, a nad nim wycinek pierścienia o ściankach równoległych do osi podstawy, nad którym jest umieszczony trzeci pierścień o zarysie wypukłym o średnicy mniejszej od średnicy drugiego pierścienia, natomiast pomiędzy pierwszym i drugim pierścieniem o zarysie wypukłym, na długości dzwonu, rozmieszczone są symetryczne podłużne wybrania oraz umieszczone jest owalne gniazdo tabliczki bezpiecznikowej, z przykrywką, która może zawierać herb miasta i/lub lub znak firmowy" (wybrany fragment opisu wzoru "Podstawa słupa" Rp. [...]). Jako przykład organ wskazał przedstawione na rysunkach 1 i 2, słupy oświetleniowe znajdujące się na starym mieście w Wenecji (Włochy), oraz słupy znajdujące się na stylizowanych na historyczne ulicach Alcorcon (Hiszpania). W pierwszym przypadku projektant podstawy słupa oświetleniowego (nieznacznie tylko ograniczony funkcjami technicznymi) zaprojektował wzór o kształcie dzwonu, jednakże zamiast kopiować inne latarnie (w tym historyczne latarnie w.), nadał mu kształt liści zachodzących na siebie i "spływających" niejako wzdłuż latarni. W górnej części natomiast mniejsze liście przyjmują kształt "pączka kwiatu", z którego "strzela" w górę latarnia. W drugim przypadku projektant nie zastosował kształtu dzwonu, gdyż nadał latarni kształt walcowaty przyozdobiony wyżłobieniami o kształcie prostokątów - zamiast podłużnych wybrań, jak w historycznych latarniach w.. Organ zaznaczył, iż obaj projektanci powyżej opisanych latarni (włoskiej i hiszpańskiej) nie zastosowali owalnego gniazda tabliczki bezpiecznikowej, gdyż tabliczki te zostały w umiejętny sposób "zamaskowane" w kształcie podstawy słupa. Powyższe wskazuje bezpośrednio, iż projektant wzoru przemysłowego podstawa słupa (nawet w historycznych obrębach miast), nie jest ograniczony w taki sposób jak chciałby tego Skarżący, przez co sporny wzór, jako kalka historycznych latarni w., nie posiada indywidualnego charakteru. Tym samym zarzut z art. 104 ust. 2 p.w.p. należy uznać za bezpodstawny i oddalić go w całości, o co też Urząd Patentowy RP wnosi.

Ustosunkowując się do twierdzenia Skarżącego, według którego "brak jest

w decyzji ustosunkowania się do opinii p. i. Z., skoro Kolegium Opinię tą potraktowało jako stanowisko Uprawnionego w zakresie indywidualnego charakteru spornego wzoru", to Kolegium w skarżonej decyzji w obszerny sposób potraktowało kwestię indywidualnego charakteru, nie dając wiary stanowisku uprawnionego w tym zakresie. Na stronie [...] i [...] decyzji organ podkreślił, że "po zestawieniu powyższych cech wspólnych odmian spornego wzoru z przedłożonym materiałem dowodowym, Kolegium Orzekające uznało, że przedmiotowy wzór przemysłowy we wszystkich postaciach nie spełnia wymogu indywidualnego charakteru w rozumieniu powołanych przepisów art. 104 p.w.p. Powyższe stanowisko wynika z faktu, iż ogólne wrażenie jakie wywołuje na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo ([...] września 2003 r.). Cechy postaciowe wzoru przedstawiają niczym nie wyróżniające się od przedstawionych w materiale dowodowym podstaw słupów, w szczególności przedstawionych na zdjęciach zawartych w książce J. Z. "Latarnie W." (karty [...][...][...][...][...][...], akta Sp. [...]. T I). Poza powyższym należy podkreślić, iż podstawy przeciwstawionych słupów z uwagi na fakt ich występowania na ulicach miasta W., były (lub mogły być) znane opinii publicznej przed dniem zgłoszenia spornego wzoru, a więc przed [...] września 2003 r. Przypomnienia wymaga także fakt, iż podobne podstawy były prezentowane także w literaturze fachowej np. w cytowanym przez J. Z. "Przeglądzie technicznym" z 1911 r. (Zob. k. [...], akta Sp. [...]). Tym samym postacie spornego wzoru stanowią w dosyć dużym zakresie, kalkę historycznych i zabytkowych latarni i słupów, przez co nie posiadają indywidualnego charakteru". Zatem organ nie dał wiary stanowisku uprawnionego M.S. (oraz opinii J. Z. jako opinii strony postępowania) w zakresie indywidualnego charakteru wzoru spornego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego

w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo też przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). W razie zaś nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala (art. 151 p.p.s.a). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 p.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie.

W toku ponownego rozpoznawania sprawy organ Urząd Patentowy zgodnie

z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego

w Warszawie dn. 4 lutego 2009 r., sygn. akt VIII SA/Wa 332/08, dokonał oceny spornego wzoru przemysłowego w aspekcie:

1) zakresu swobody twórczej;

2) udostępnienia publicznego;

3) określenia zorientowanego użytkownika w odniesieniu do będącego przedmiotem postępowania wzoru przemysłowego.

Realizując te wytyczne organ ponownie przeprowadził ocenę istnienia oryginalności (indywidualnego charakteru) spornego wzoru przemysłowego i dokonał porównania ogólnego wrażenia przeciwstawionych rozwiązań przy uwzględnieniu zakresu swobody twórczej, jaką dysponuje twórca wzoru ze względu na dziedzinę do której przynależy sporny wzór przemysłowy. Ponadto przy dokonywaniu oceny oryginalności spornego wzoru przemysłowego uwzględnił punkt widzenia tzw. zorientowanego użytkownika, którego w odniesieniu do będącego przedmiotem sprawy wzoru ustalił jako osobę zawodowo zajmującą się użytkowaniem podstaw słupów (np. pracownicy odpowiedniego działu elektrowni), czy architekci i pracownicy administracji miejskiej zajmujący się zagospodarowaniem przestrzeni urbanistycznych. Jednocześnie w swych rozważaniach organ dokonał ponownej szczegółowej analizy sposobu ujawnienia (publicznego udostępnienia) w rozumieniu art. 102 ust. 2 p.w.p dokumentów dot. spornego wzoru przemysłowego.

Wydana przez organ Urząd Patentowy, będąca przedmiotem skargi, decyzja zawiera pełną i prawidłową analizę przesłanek, które skutkowały oceną, że sporny wzór przemysłowy nie spełnia ustawowych przesłanek wzoru przemysłowego skutkujących unieważnieniem jego rejestracji. Wynika to, jak wskazuje organ

z niespełniania cechy indywidualnego charakteru, tj. przesłanki z art. 104 ust. 1 p.w.p.

Przytoczona argumentacja organu na poparcie twierdzeń jest pełna

i przekonująca. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie, podziela poglądy organu, w szczególności ocenę, że ogólne wrażenie jakie wywołuje sporny wzór na zorientowanym użytkowniku nie różni się od ogólnego wrażenia wywołanego na nim przez wzór publicznie udostępniony przed datą, według której oznacza się jego pierwszeństwo tj. [...].09.2003 r. Cechy postaciowe wzoru przedstawiają niczym nie wyróżniające się od przeciwstawionych w materiale dowodowym podstaw słupów,

w szczególności przedstawionych na zdjęciach w książce J. Z. "Latarnie w.". Poza tym należy podkreślić, że podstawy przeciwstawionych słupów z uwagi na fakt ich występowania na ulicach W., były (lub mogły być) znane opinii publicznej przed dniem zgłoszenia spornego wzoru, a więc przed [...].09.2003 r. Trafnie organ podniósł, że podobne podstawy były prezentowane także w literaturze fachowej np. w cytowanym przez J. Z. "Przeglądzie technicznym" z 1911 r.

Tym samym postacie spornego wzoru stanowią w dosyć dużym zakresie kalkę historycznych i zabytkowych latarni i słupów, przez co nie posiadają indywidualnego charakteru.

W tym kontekście nie zasługują na uwzględnienie zarzuty skargi twierdzące, że organ błędnie ocenił, że w odniesieniu do zakwestionowanego wzoru istnieje szeroki zakres swobody twórczej.

Te zarzuty są bezpodstawne, z dokumentacji rejestrowej nie wynika, aby przedmiotem wzoru była jak to określił pełnomocnik skarżącego "podstawa słupa

o charakterze zabytkowym", bowiem z opisu zgłoszeniowego wynika, że "przedmiotem wzoru przemysłowego jest podstawa słupa zwłaszcza do oświetlania ulic, parków, skwerów, jak również słupów linii energetycznych itp."

W powyższym opisie skarżący nie określał, że zgłasza podstawy słupów

o charakterze zabytkowym. Tym samym organ rozważając zakres swobody twórczej nie powinien brać pod uwagę specyfiki architektonicznej zabudowy zabytkowej, gdyż prawo z rejestracji nie obejmowało tylko Starego Miasta w W., czy Traktu Królewskiego w W., a cały obszar kraju i umożliwiało wykorzystywanie go na tym obszarze bez konieczności uzyskiwania zgody Konserwatora.

Tego rodzaju twierdzenia skarżącego wręcz potwierdzają, że sporny wzór przemysłowy jest w dużej mierze naśladownictwem historycznych, zabytkowych latarni w..

Znamiennym, wartym podkreślenia argumentem, że nawet w obrębie zabytkowych rejonów miast projektant słupów posiada szeroki zakres swobody twórczej, który nie jest ograniczony jedynie do kształtu dzwonu, są przedstawione

w odpowiedzi na skargę przez organ, słupy w Wenecji i Alcorcon w Hiszpanii.

Sąd nie podzielił zarzutów nieustosunkowania się do opinii J. Z..

W decyzji organ w obszerny sposób przeanalizował tę opinię i wskazał dlaczego nie dał wiary stanowisku skarżącego w odniesieniu do kwestii indywidualnego charakteru spornego wzoru.

Z przedstawionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny

w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.