Wyrok NSA, sygn. akt I FSK 488/08
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-06-18 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6110 Podatek od towarów i usług
Hasła tematyczne: Podatkowe postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 116 par. 1, art. 166 par. 1
journal: Dz.U. 1997 nr 137 poz 926
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Niezgódka - Medek, Sędzia NSA Janusz Zubrzycki, Sędzia WSA (del.) Tomasz Kolanowski (sprawozdawca), Protokolant Krzysztof Zaleski, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2009 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/Gl 571/06 w sprawie ze skargi L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2005 r., nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osoby trzeciej za zobowiązania w podatku od towarów i usług 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od L. P. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 180 zł (słownie: sto osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi kasacyjnej jest wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt III SA/GL 571/06, oddalający skargę L. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 28 listopada 2005 r. w przedmiocie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości w podatku od towarów i usług spółki z o.o. C.

Sąd I instancji w pierwszej kolejności przedstawił stan sprawy, wskazując, że w dniu 29 stycznia 2001r. - sp. z o.o. C. złożyła w Urzędzie Skarbowym w T. deklaracje VAT - 7 za miesiąc grudzień 2000r., w której wykazała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym. Organ podatkowy decyzją z dnia 4 czerwca 2001r. określił zobowiązanie podatkowe w wysokości 36.479 zł. Jako przyczynę dokonanej zmiany wskazano opóźnione wyznaczenie przez Spółkę obowiązku podatkowego z tytułu świadczenia usług budowlanych tj. w miesiącu styczniu 2001r. zamiast w grudniu 2000r. Od w/w decyzji Spółka nie wniosła odwołania; nie zapłaciła również w terminach powyższych zobowiązań podatkowych. W uzasadnieniu podkreślono także, że na poczet zaległości w podatku VAT za grudzień 2000r. została zaliczona nadpłata powstała z odpisu CIT-8W dokonanego 23 grudnia 2002r. w związku z przekazaniem z Urzędu Skarbowego w S. zeznania CIT-8 z dnia 28 marca 2002 r. za rok 2001. W konsekwencji powyższego zaległość Spółki C. w podatku VAT przedstawiała się jako: 35 365,30 zł -należność główna, 21 356,70 zł - dodatkowe zobowiązanie podatkowe.

Wskutek złożenia przez Spółkę w dniu 15 listopada 2002r. wniosku przedmiotowa zaległość została objęta postępowaniem restrukturyzacyjnym. Jednakże Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. decyzją z dnia 13 kwietnia 2004 r. umorzył postępowanie restrukturyzacyjne gdyż nie zostały spełnione warunki restrukturyzacji.

Wobec powyższych okoliczności postanowieniem z dnia 24 września 2004 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie przeniesienia odpowiedzialności za zaległości podatkowe Spółki z o.o. C. w zakresie podatku od towarów i usług na L. P. jako prezesa zarządu.

Pierwotna decyzja w tym zakresie z dnia 26 października 2004 r., wskutek odwołania strony, została przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. uchylona w dniu 25 stycznia 2005 r. w całości i sprawę przekazano organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia w celu przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie wystąpienia przesłanek do zgłoszenia wniosku o upadłość lub do wszczęcia postępowania układowego czyli określenia momentu kiedy nastąpiła trwała niezdolność Spółki do płacenia długów, zaistnienia przesłanki winy po stronie ówczesnego Prezesa Zarządu – L. P. odnośnie niezgłoszenia wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie oraz zapewnienia czynnego udziału stronie.

W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy i przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego zgodnie ze wskazaniami organu odwoławczego wydana została decyzja z dnia 22 lipca 2005 r. przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o odpowiedzialności podatkowej L. P.

Od tej decyzji strona wniosła odwołanie żądając uchylenia decyzji w całości i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia oraz o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W zarzutach podkreślono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 107 § 1 i 2, art. 108 § 1 i art. 116 § 1 i 2 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że zachodzą przesłanki do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej - prezesa zarządu za zaległość tej Spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2000r. mimo braku ku temu podstaw prawnych. Zarzucono sprzeczność istotnych ustaleń z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego przez bezzasadne przyjęcie, że egzekucja przeciwko Spółce okazała się bezskuteczna i brak jest możliwości wyegzekwowania zaległości podatkowej z majątku Spółki oraz, że nie złożenie wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania układowego nastąpiło z winy strony.

Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym Dyrektor Izby Skarbowej w K. decyzją z dnia 28 listopada 2005 r. utrzymał w mocy decyzje organu I instancji. W uzasadnieniu podzielono argumentacje I instancji oraz przytaczając orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślono, że w tym zakresie ciężar dowodu spoczywa na osobie trzeciej tj. członku zarządu, gdyż on z powyższych faktów zamierza wywieść korzystne dla siebie następstwa prawne. Natomiast strona mimo zobowiązania się w piśmie z dnia 28 lutego 2005r. do przedłożenia dowodów, z których jednoznacznie wynikałaby data trwałego zaprzestania przez Spółkę regulowania długów oraz dowodów potwierdzających uwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, dowodów tych nie przedstawiła.

Niezależnie od tego organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia kluczowych dla sprawy okoliczności. W tym celu strona była kilkakrotnie wzywana do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dowodów na potwierdzenie czy i kiedy nastąpiła trwała niezdolność spółki do płacenia długów oraz przedłożenia dowodów (dokumentów) potwierdzających uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. C. powołując określone dokumenty, które mogłyby potwierdzać datę nastąpienia trwała niezdolność spółki do płacenia długów organ wzywał stronę do wypowiedzenia się czy zaistniały nowe okoliczności w sprawie np. możliwości zapłaty przedmiotowej zaległości lub określenia mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa; ponownie wzywano stronę do przedstawienia wcześniej wymienionych dowodów i wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy a ponadto zasugerowano stronie możliwość skorzystania z opinii biegłego z zakresu finansów w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

Z wyjaśnień strony zawartych w kolejnych pismach wynikało, że Spółka utraciła trwale zdolność do regulowania długów we wrześniu 2003r. tj. z chwilą ogłoszenia upadłość jednego z dłużników Spółki z o.o. C. – G. – K. b. S.A. z G.. Jednak do połowy 2004r. Spółka czekała na odpowiedź syndyka BPBW w sprawie możliwości zaspokojenia długów Spółki z masy upadłości, a negatywna odpowiedź syndyka sprawiła, że zarząd Spółki C. w pełni zdał sobie sprawę z niewypłacalności Spółki. Strona podniosła także, iż posiadane we wrześniu 2003r. środki finansowe Spółki nie pozwalały na wystąpienie do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów sądowych.

Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji podkreślił, że wskazywane przez stronę przyczyn obiektywne jak: załamanie rynku budowlanego, nierzetelności kontrahentów, braku środków na pokrycie kosztów sądowych nie stanowią przesłanek określonych treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie uwalniają od odpowiedzialności.

Ponadto zaznaczono, ze organ I instancji pismem z dnia 26 kwietnia 2005r. zwrócił się do Sądu Rejonowego w Katowicach Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego z zapytaniem czy Spółka C. za okres 2000r.-2004r. składała w Sądzie dokumenty obrazujące jej sytuację finansową, w szczególności roczne sprawozdania finansowe, opinie biegłego rewidenta, uchwały bądź postanowienia o zatwierdzeniu sprawozdania finansowego i podziale zysku lub pokryciu straty. Sąd Rejonowy w Katowicach VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego pismem z dnia 16 maja 2005 r. poinformował, iż Spółka C. do chwili obecnej nie złożyła w Sądzie dokumentów finansowych za lata 2000-2004. W aktach rejestrowych podmiotu brak jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuacje finansową Spółki. Podmiot pomimo upływu terminu na dokonanie wpisu do KRS, nie został wpisany do rejestru przedsiębiorców.

Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodził się L. P.żądając uchylenia decyzji organu II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zaskarżonej decyzji zarzucił:

- naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego tj. art. 116 § 1 w związku z art.107 § 1 i 108 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa poprzez przyjęcie, że zachodzą, przesłanki do przyjęcia odpowiedzialności skarżącego jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki C. w podatku od towarów i usług za miesiąc grudzień 2000r.,

- niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza niewykonanie wszystkich wytycznych zawartych w decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 25 stycznia 2005 r. dotyczących kwestii, kiedy nastąpiła niezdolność Spółki do płacenia długów podatkowych oraz kwestii winy skarżącego odnośnie niezłożenia wniosku o ogłoszenie upadłości czy też niewszczęcia postępowania układowego we właściwym terminie,

- sprzeczność istotnych ustaleń Sądu z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego poprzez bezzasadne przyjęcie, że skarżący nie udowodnił, że zaistniały przesłanki do przeniesienia na rzecz skarżącego odpowiedzialności za zaległości podatkowe, i że Spółka nie złożyła wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie wszczęła postępowania układowego z winy skarżącego.

- nie ustosunkowanie się w zaskarżonych decyzjach organu I jak i II instancji do kwestii odpowiedzialności W. K. - jako wiceprezesa Spółki C., za zaległości podatkowe tej Spółki , w tym za okres grudnia 2000r.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Wskazał, że zgodnie z normą zawartą w art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2005r. nr 8, poz. 60 ze zm.) za zaległości podatkowe m.in. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja przeciw spółce okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu:

- nie wykaże, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości nastąpiło bez jego winy;

- nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Ponadto w myśl art. 116 § 2 Ordynacji podatkowej odpowiedzialność członków zarządu spółki, określona w § 1, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, które powstały w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu.

Zatem ustawowym warunkiem przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki z o.o. na członków zarządu jest bezskuteczna egzekucja z majątku spółki. Bezskuteczność egzekucji można stwierdzić gdy:

- w wyniku podjęcia środków egzekucyjnych nie uzyskano środków na pokrycie wierzytelności lub pokryto je tylko w części,

- na podstawie analizy majątku spółki stwierdzono, że egzekucja z tego majątku nie zaspokoi wierzyciela.

W rozpatrywanej sprawie - jak wykazały to organy podatkowe - egzekucja wobec C. sp. z o.o. okazała się całkowicie bezskuteczna. Spółka przestała prowadzić działalność gospodarczą i nie posiadała żadnego majątku ruchomego ani nieruchomości, z których możliwe by było zaspokojenie zaległości podatkowych. Bezskuteczność prowadzonej egzekucji potwierdza pismo Komornika Skarbowego z dnia 25 czerwca 2005 r.

Organy orzekające w sprawie przeprowadziły w ramach czynności wyjaśniających zbadanie stanu majątkowego sp. z o.o. C. poprzez wystosowanie zapytania w trybie art. 36 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji o posiadane mienie do Działu Egzekucji Urzędu Skarbowego w T. oraz wystąpiły z wnioskiem do Sądu Rejonowego w T. o wyjawienie majątku. Podjęte czynności nie doprowadziły do ustalenia jakiegokolwiek mienia podlegającego egzekucji. Zatem spełniona została podstawowa przesłanka warunkująca dopuszczalność przeniesienia odpowiedzialności za zaległości spółki na osoby trzecie.

Z odpisu z Rejestru Handlowego Dział B. Nr 16338 oraz pisma Sądu Rejonowego w K. z dnia 7 grudnia 2002 r. jednoznacznie wynika, iż w czasie powstania przedmiotowych zaległości prezesem Spółki z o.o. C. był L. P. począwszy od 1 marca 1999r. do - nadal.

Reasumując Sąd I instancji stwierdził, że organy podatkowe zasadnie uznały, iż zaistniały przesłanki do przeniesienia na skarżącego L. P. odpowiedzialność za zaległość podatkową.

Natomiast w świetle cytowanego na wstępie przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej stronie przysługuje prawo eskulpacji od powyższych konsekwencji. W tym celu winna ona jednak wykazać zaistnienia przynajmniej jednej z okoliczności uwalniających ją od powyższej odpowiedzialności:

- zgłoszenie we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości lub o wszczęcie postępowania układowego ,

- albo, ze niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub brak postępowania układowego nastąpiły nie z j ego winy,

- bądź też, że istnieje mienie spółki , z którego egzekucja jest możliwa.

Organ I instancji w ramach postępowania wyjaśniającego podjął czynności zmierzające do wyjaśnienia, czy i kiedy nastąpiła trwała niezdolność Spółki do płacenia długów, a tym samym wyjaśnienia czy i ewentualnie kiedy wystąpiły przesłanki do zgłoszenia wniosku o upadłość lub wszczęcia postępowania układowego, a także do wyjaśnienia czy po stronie L. P. zaistniała przesłanka winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki we właściwym czasie.

W tym celu organ podatkowy trzykrotnie zwrócił się do strony wzywając do złożenia wyjaśnień oraz przedłożenia dowodów na potwierdzenie czy i kiedy nastąpiła trwała niezdolność spółki do płacenia długów oraz przedłożenia dowodów (dokumentów) potwierdzających uwolnienie członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki z o.o. C.; wyszczególniając konkretne dokumenty, które mogłyby potwierdzać datę w której nastąpiła trwała niezdolność spółki do płacenia długów, wezwał stronę do wypowiedzenia się czy zaistniały nowe okoliczności w sprawie np. możliwości zapłaty przedmiotowej zaległości lub określenia mienia, z którego egzekucja byłaby możliwa; wezwał stronę do przedstawienia wymienionych w poprzednim wezwaniu z 18 lutego 2005r. dowodów i do wypowiedzenia się co do okoliczności sprawy oraz zasugerował stronie możliwość skorzystania z opinii biegłego z zakresu finansów w celu ustalenia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.

W swoich pismach z dnia 11 i 28 lutego 2005r., 11 marca 2005r. i 11 kwietnia 2005r. strona wyjaśniła, że w okresie 2001r. i 2002r. nie nastąpił jeszcze właściwy czas na ogłoszenie upadłości Spółki z uwagi na fakt, że nadal pozyskiwała wtedy zlecenia i częściowo spłacała długi. Jako okres w którym Spółka utraciła trwale zdolność do regulowania długów strona wskazała wrzesień 2003r., kiedy to została ogłoszona upadłość jednego z dłużników Spółki – G. P. B. W. – K. B. S.A. z G. Jednocześnie strona podniosła, iż do polowy 2004r. Spółka czekała na odpowiedź syndyka GPBW w sprawie możliwości zaspokojenia długów Spółki z masy upadłości i dopiero negatywna odpowiedź syndyka sprawiła, że zarząd Spółki C. w pełni zdał sobie sprawę z niewypłacalności Spółki. Strona przyznała także, iż posiadane we wrześniu 2003r. środki finansowe Spółki nie pozwalały na wystąpienie do sądu z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, z uwagi na brak środków na pokrycie kosztów sądowych.

Sąd I instancji wskazał iż, strona mimo zobowiązania do przedłożenia dowodów, z których jednoznacznie wynikałaby data trwałego zaprzestania przez Spółkę regulowania długów oraz dowodów potwierdzających uwolnienie członka zarządu z odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe Spółki, dowodów tych nie przedstawiła. Natomiast podnoszone okoliczności jak np. załamanie rynku budowlanego, nierzetelności kontrahentów, braku środków na pokrycie kosztów sądowych nie stanowią przesłanek objętych treścią art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym nie uwalniają skarżącego od odpowiedzialności.

Poza tym przypomniał, że Sąd Rejonowy w K. VIII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego w piśmie z dnia 16 maja 2005 r. poinformował, iż Spółka C. do chwili obecnej nie złożyła w Sądzie dokumentów finansowych za lata 2000-2004. W aktach rejestrowych podmiotu brak jakichkolwiek dokumentów obrazujących sytuacje finansową Spółki. Podmiot pomimo upływu terminu na dokonanie wpisu do KRS, nie został wpisany do rejestru przedsiębiorców.

Wobec powyżej przedstawionych uwarunkowań - zdaniem Sądu I instancji - organy obu instancji zasadnie uznały wrzesień 2003r. jako moment, w którym Spółka z o.o. C. trwale utraciła zdolność regulowania długów. Datę tą potwierdził również sam skarżący. Natomiast z art. 5 rozporządzenia Prezydenta Rzeczpospolitej z dnia 24 października 1934r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 1991r. Nr 118 poz. 512 ze zm.) wynika, że przedsiębiorca zobowiązany jest, nie później niż w okresie 2 tygodni od dnia zaprzestania płacenia długów, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości (§ 1), a reprezentant przedsiębiorcy będącego osobą prawną jest zobowiązany zgłosić taki wniosek w terminie 2 tygodni od dnia, w którym majątek nie wystarcza na zaspokojenie długów (§ 2).

W rozpatrywanej zaś sprawie do Sądu Rejonowego w K. wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego wobec Spółki z o.o. C. z siedzibą w T. nie wpłynął. Strona także nie wykazała, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło nie z jej winy, nie wskazała również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowej spółki w znacznej części. W konsekwencji powyższego skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek mogących uwolnić go od odpowiedzialności, o której mowa w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej.

W skardze kasacyjnej pełnomocnik L. P. zarzucił wyrokowi naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisów art. 141 § 3 oraz art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak odniesienia się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu skarżonego wyroku do podniesionej w skardze kwestii, że "w okresie powstania zaległości podatkowych współwłaścicielem – wiceprezesem spółki był W. K." a organ administracyjny "orzekł o wyłącznej odpowiedzialności skarżącego" i dalszych konsekwencji tego stanu.

Autor skargi kasacyjnej "ewentualnie" sformułował również zarzuty:

- naruszenia prawa materialnego tj. przepisu art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na orzeczeniu odpowiedzialności prawnej tylko skarżącego, a nie wszystkich członków Zarządu B. C. sp. z o.o., "albo":

- naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej polegającego na orzeczeniu odpowiedzialności prawnej tylko skarżącego, a nie wszystkich członków zarządu B. C. sp. z o.o., "niezależnie od powyższego",

- naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegającego na nie wzięciu pod uwagę i nie zbadaniu z urzędu okoliczności podniesionych w piśmie skarżącego z dnia 28 lutego 2005 r. wskazującego na jego brak winy w nie zgłoszeniu wniosku o upadłość B. C. sp. z o.o.

Mając powyższe na uwadze L. P. wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, a także o zasądzenie zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, jej autor wskazał m.in., że sytuacja, w której tylko jeden członek zarządu został obciążony odpowiedzialnością na mocy art. 116 Ordynacji podatkowej, jest niedopuszczalna i prowadzi do niepewności odnoszących się do osoby drugiego wspólnika. Decyzja organu podatkowego nie jest ważna, albowiem nie orzeka o powstaniu odpowiedzialności podatkowej wszystkich członków zarządu B. I. C. spółki z o.o., a zatem jest sprzeczna z art. 116 Ordynacji podatkowej.

Z ostrożności procesowej pełnomocnik L. P. stwierdził, że winę za brak zgłoszenia wniosku o upadłość firmy we właściwym terminie, ponosi W.K. Sąd I instancji powinien z urzędu fakt ten ustalić na podstawie akt sprawy. Wada ta powoduje, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Dyrektor Izby Skarbowej w K. wniósł o jej oddalenie oraz przyznanie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. W uzasadnieniu pisma procesowego, pełnomocnika Dyrektora Izby Skarbowej stwierdził, że zarzuty, iż w okresie powstania zaległości podatkowej w skład zarządu spółki wchodziła również inna osoba aniżeli L. P., czy też taki, iż nie orzeczono o tego rodzaju odpowiedzialności wobec wszystkich członków zarządu przedmiotowej spółki.

Ponadto wskazał, że organy wszechstronnie przeanalizowały okoliczności związane z możliwością uwolnienia L. P. od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki C.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie jest zasadna.

W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę, że skarga kasacyjna zawiera alternatywne zarzuty, przy czym szczegółowo uzasadniony został tylko pierwszy z wymienionych w skardze zarzutów. Skarga kasacyjna jest środkiem odwoławczym, który cechuje się rygoryzmem formalnym wynikającym wprost z treści przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Służyć ma on m. in. ustaleniu w sposób niebudzący wątpliwości zakres rozpoznania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Sformułowanie w skardze kasacyjnej alternatywnych zarzutów, przy uzasadnieniu tylko niektórych z nich, utrudnia Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu określenie granic skargi kasacyjnej, a konsekwencji granic jej rozpoznania. Biorąc jednak pod uwagę zapewnienie realnego dostępu do środka odwoławczego w postaci skargi kasacyjnej, rozumianej w tym wypadku jako prawo do jej merytorycznego rozpoznania, Naczelny Sąd Administracyjny ustosunkuje się do wszystkich sformułowanych w niej zarzutów.

Za niezasadny należy uznać zarzut naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. przepisów art. 141 § 3 oraz art. 134 § 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez brak odniesienia się Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu skarżonego wyroku do podniesionej w skardze kwestii, że "w okresie powstania zaległości podatkowych współwłaścicielem – wiceprezesem spółki był W. K." a organ administracyjny "orzekł o wyłącznej odpowiedzialności skarżącego" i dalszych konsekwencji tego stanu. Z treści uzasadnienia skargi kasacyjnej można wnioskować, że autor skargi kasacyjnej błędnie przywołał art. 141 § 3 P.p.s.a., zamiast art. 141 § 4 P.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie odmówił bowiem sporządzenia uzasadnienia wyroku. Z wywodów skargi kasacyjnej można natomiast wnioskować, że Sądowi I instancji zarzuca się braki w uzasadnieniu wyroku. Błąd ten sprostował także pełnomocnik strony podczas rozprawy, stwierdzając, że była to omyłka pisarska.

Rozpoznając powyższy zarzut trzeba przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 9 marca 2009 r., sygn. I FPS 4/08, zajął stanowisko, zgodnie z którym przepis art. 116 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) nakłada obowiązek na organ podatkowy do prowadzenia postępowania w przedmiocie odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki z o.o. wobec wszystkich osób mogących ponosić taką odpowiedzialność. W uzasadnieniu uchwały, Naczelny Sąd Administracyjny przedstawił uzasadnienie powyższego poglądu, a ponadto dał odpowiedź na kolejne pytanie: czy w takim wypadku organy podatkowe powinny prowadzić jedno postępowanie podatkowe? Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że kwestia ta ma charakter techniczny. Stwierdził, że pożądanym byłoby prowadzenie jednego postępowania przeciwko wszystkim zobowiązanym osobom, do czego podstaw dostarcza art. 166 § 1 Ordynacji podatkowej, to w świetle regulacji procesowych nie może być poczytywane za błąd prowadzenie odrębnych postępowań pod warunkiem, iż postępowania te obejmą wszystkich zobowiązanych.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że wymóg ten został zachowany.

Jak wynika bowiem a akt sprawy równolegle toczyło się postępowanie w sprawie odpowiedzialności W. K. jako osoby trzeciej za zaległości podatkowe Spółki C. w podatku od towarów i usług (decyzje w aktach administracyjnych sprawy).

W tym stanie sprawy brak ustosunkowania się w uzasadnieniu skarżonego wyroku do kwestii prowadzonego postępowania wobec drugiego członka zarządu – W. K., nie miała wpływu na wynik sprawy. Zgodnie z art. 174 pkt 2 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skoro jak wykazano powyżej, brak ustosunkowania się do wszystkich zarzutów skargi nie miał w rozpoznawanej sprawie wpływu na wynik sprawy, zarzut naruszenia art. 141 § 4 P.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 P.p.s.a. nie jest zasadny.

Konsekwencją powyższego jest niezasadność zarzutów naruszenia: art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a., a także prawa materialnego art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, polegającego na orzeczeniu odpowiedzialności prawnej tylko skarżącego, a nie wszystkich członków zarządu B. C. sp. z o.o. W związku z tym, że prowadzono postępowania wobec wszystkich członków zarządu spółki C., zarzut powyższy nie mógł zostać uwzględniony.

Nie jest także zasadnym zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) P.p.s.a. poprzez nieuchylenie przez WSA zaskarżonej decyzji pomimo naruszenia przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124 oraz art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej polegającego na nie wzięciu pod uwagę i nie zbadaniu z urzędu okoliczności podniesionych w piśmie skarżącego z dnia 28 lutego 2005 r. wskazującego na jego brak winy w nie zgłoszeniu wniosku o upadłość B. C. sp. z o.o.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację Sądu I instancji w zakresie braku wykazania przez L. P. okoliczności egzoneracyjnych. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w uzasadnieniu skarżonego wyroku do Sądu Rejonowego w K. wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęcie postępowania układowego wobec Spółki z o.o. C. z siedzibą w T. nie wpłynął. Strona także nie wykazała, że niezłożenie takiego wniosku nastąpiło nie z jej winy, nie wskazała również mienia spółki, z którego egzekucja umożliwiłaby zaspokojenie zaległości podatkowej spółki w znacznej części. W konsekwencji powyższego skarżący nie wykazał żadnej z przesłanek mogących uwolnić go od odpowiedzialności, o której mowa w art.116 § 1 Ordynacji podatkowej. W tym stanie faktycznym sprawy, zarzuty odnoszące się do naruszenia wskazanych powyżej przepisów nie są uzasadnione.

Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. skargę kasacyjną oddalił, a o kosztach postępowania kasacyjnego orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 P.p.s.a.