Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1594/09
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2009-12-18 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Ewidencja gruntów
Skarżony organ: Główny Geodeta Kraju
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 1 par. 1 i par. 2
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1269
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych.
article: art. 3 par. 1, art. 134, art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 200, art. 205 par. 1
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 16 par. 1, art. 7, art. 77, art. 157 par. 2, par. 3, art. 28, art.8, art. 75 par. 1, art. 80
journal: Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.) Sędzia WSA Teresa Zyglewska, Protokolant Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 grudnia 2009 r. sprawy ze skarg A. F. i B. J. na decyzję Głównego Geodety Kraju z dnia [...] lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z dnia [...] września 2008 r., nr [...]; 2. zasądza od Głównego Geodety Kraju na rzecz skarżących A. F. i B. J. kwoty po 200 (dwieście) złotych dla każdego z nich tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Główny Geodeta Kraju decyzją z [...] lipca 2009r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2008r. orzekającą o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r. zatwierdzającej "projekt wyodrębnienia ciała hipotecznego" z działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Z.

Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym.

A. F. i B. J. pismami z [...] czerwca 2007r. oraz z [...] czerwca 2007r. wystąpili do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z wnioskiem o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r., zatwierdzającej "projekt wyodrębnienia ciała hipotecznego" z działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Z.

Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z [...] listopada 2007r. umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Starosty T., z uwagi na fakt, iż z wnioskiem wystąpiły osoby nie będące stroną.

Od powyższej decyzji A. F. i B. J. złożyli odwołania do Głównego Geodety Kraju.

Decyzją z [...] stycznia 2008r. Główny Geodeta Kraju uchylił w całości zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] listopada 2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, iż wbrew zasadzie wyrażonej w art. 10 K.p.a. organ pierwszej instancji nie zapewnił stronom w sposób dostateczny czynnego udziału w postępowaniu.

Rozpatrując ponownie sprawę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] decyzją z [...] września 2008 r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r.

Pismami z [...] września 2008r. oraz [...] października 2008r. A. F. i B. J. złożyli odwołania od powyższej decyzji.

A. F. w odwołaniu zarzucił powyższej decyzji rażące naruszenie art. 10 K.p.a. przez nie powiadomienie wszystkich zainteresowanych stron i uniemożliwienie im zapoznania się z całością materiału dowodowego oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. poprzez nie zgromadzenie i nie rozpatrzenie całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący oraz nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

Natomiast B. J. podniosła, iż wnioskodawcy zostali uznani za stronę postępowania już przez Starostę T., o czym świadczyć ma fakt, że w toku postępowania udostępniano akta tego postępowania, a takie uprawnienie wynikające wprost z art. 73 K.p.a. przysługuje jedynie stronie postępowania. Ponadto skarżąca uważa, iż przymiot strony w przedmiotowym postępowaniu przysługuje jej z uwagi na fakt, iż jest współwłaścicielką działki ewidencyjnej nr [...], powstałej z p. gr. [...]. kat [...], będącej działką macierzystą dla działki, której dotyczyło postępowanie.

Główny Geodeta Kraju decyzją z [...] lipca 2009r. utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2008r.

W uzasadnieniu organ odwoławczy powołując się na orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 28 lutego 2007r. (sygn. akt II SA/Wa 2234/06) wskazał, iż zgodnie z treścią art. 157 § 3 K.p.a. wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wymaga uprzedniej kontroli ze strony organu administracji, czy zachodzą przesłanki formalnoprawne, warunkujące jego dopuszczalność. Na podstawie powyższego przepisu orzeka się o niedopuszczalności - z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych - wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Decyzja, wydana na podstawie tego przepisu, jest wynikiem oceny zdolności do działania w sprawie osoby wnoszącej podanie, legitymacji strony, wykazania, że nie istnieje decyzja, której ważność należy poddać ocenie. Postępowanie wyjaśniające, poprzedzające odmowę wszczęcia, dotyczy jedynie kwestii formalnych, np. czy żądanie zostało wniesione przez legitymowany podmiot, mający zdolność do czynności prawnych.

Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Organ wyjaśnił, że interes prawny to interes indywidualny, konkretny i sprawdzalny obiektywnie, a jego istnienie znajduje potwierdzenie w okolicznościach faktycznych, będących przesłankami zastosowania przepisu prawa materialnego. Interes prawny to zatem interes, którego podstawą mogą być wyłącznie przepisy materialnego prawa administracyjnego. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa, a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa materialnego. Organ odwoławczy wskazał, iż przedmiotem decyzji Starosty T. była aktualizacja operatu ewidencji gruntów i budynków, prowadzonego dla działki ewidencyjnej oznaczonej numerem [...] obręb [...] Z. poprzez wyszczególnienie na bazie ww. działki dwóch odrębnych działek objętych różnymi księgami wieczystymi, tj. działki [...] objętej KW [...] i stanowiącej współwłasność Gminy Miasta Z. w 1/3 części oraz E. i A. małżonków S. w 2/3 części, a także działki [...] objętej KW [...] będącej własnością Gminy Miasta Z.

Biorąc zatem pod uwagę przedmiot decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r., należy organ II instancji zgodził się z twierdzeniem organu pierwszej instancji, iż "działka nr [...] ujawniona w KW [...] i stanowiąca współwłasność wnioskodawców, nie była objęta postępowaniem Starosty T., nie była również objęta decyzją z dnia [...] listopada 2006r. oraz nie uległa żadnej zmianie (ani pod względem oznaczenia, ani też nie zmieniła się jej powierzchnia)". Decyzja Starosty T. nie wprowadzała także żadnych zmian w zakresie prawa własności nieruchomości objętych postępowaniem.

W związku z powyższym, zdaniem organu II instancji, brak jest przesłanek do uznania, iż odwołujący się byli stroną postępowania ewidencyjnego, zakończonego wydaniem decyzji Starosty T. z dnia [...] listopada 2006r. Również fakt, iż zdaniem wnioskodawców zakres ich prawa własności jest inny niż wykazywany w operacie ewidencji gruntów i budynków, nie stanowi okoliczności legitymującej do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r., albowiem przedmiotem tej decyzji nie było ustalenie przebiegu spornej granicy.

Ponadto organ wskazał, iż odwołujący się nie byli uznani przez Starostę T. za stronę postępowania i jak Starosta T. poinformował Głównego Geodetę Kraju w piśmie z [...] marca 2009r. że "pani B. J. i panu A. F. nie były udostępniane akta sprawy dotyczące wydania decyzji o wyodrębnienie ciała hipotecznego".

W aktach postępowania nie ma protokołu, notatki, czy też innego dokumentu, z którego wynikałoby, że odwołujący się byli zapoznawani z materiałem dowodowym. Ponadto sami odwołujący się we wnioskach z dnia [...] i [...] czerwca 2007r. o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r. podnosili, iż jedną z podstaw do stwierdzenia nieważności jest rażące naruszenie prawa m.in. art. 10 i 61 § 4 K.p.a., poprzez nie zapewnienie im udziału w przedmiotowym postępowaniu na prawach strony.

Na marginesie organ odwoławczy zauważył, iż zarzut niedopuszczenia strony do udziału w postępowaniu, w myśl przepisów K.p.a., nie stanowi przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji, a jedynie może stanowić podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego wydaniem decyzji ostatecznej ze względu na fakt, iż strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.).

Za niezasadny uznał organ zarzut naruszenia art. 10 K.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z [...] września 2008r.

Jak wynika bowiem z akt sprawy, pismem z [...] lipca 2008 r. odwołujący się zostali zawiadomieni o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi w przedmiotowej sprawie dowodami i materiałami. Treść pism stron z [...] sierpnia 2008r. potwierdza, iż skorzystali oni z uprawnienia do zapoznania się z aktami sprawy.

A. F. i B. J. złożyli skargi na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.

A. F. w swojej skardze wniósł o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

W uzasadnieniu skarżący zarzucił, iż Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego naruszając art.75 K.p.a. nie dostarczył Głównemu Geodecie Kraju całości materiałów dowodowych mających istotne znaczenie w sprawie. W szczególności nie przekazał operatu podziałowego działki [...], w stosunku do której skarżący jest następcą prawnym i z której to została wyodrębniona działka ew. [...], obejmując budynek skarżącego oraz działkę ew. nr [...]-obręb [...] również stanowiącą własność skarżącego.

Organ pierwszej instancji ustalił strony postępowania administracyjnego na podstawie tzw. map numerycznych, a nie na podstawie wpisu w księgach wieczystych. Również organ drugiej instancji popełnił tę samą omyłkę.

Skarżący wskazał, iż kolejnym powodem, na wskutek którego zachodzi nieważność postępowania, jest nie powiadomienie stron i tym samym uniemożliwienie im zapoznania się z całością materiału dowodowego, jak również nie ustalenie wszystkich okoliczności faktycznych sprawy.

W ocenie skarżącego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, odmawiając skarżącym prawa strony, dokonał obrazy wyroku Sądu Rejonowego w Z. z [...] marca 2004r. sygn. akt [...], przed którym to sądem została zawarta ugoda A. F., B. J. z A. i E. S., która zniosła współwłasność działek ewid. [...],[...] i [...], ustanawiając między innymi działkę ewid. [...] -obręb [...] w Z.

Skarżący podniósł, iż operat [...] jest w formie oryginalnej i odbiega pod względem treści od operatu B. H. W sprawie wyodrębnienia ciała hipotecznego ustalenie stron nastąpiło wyłącznie na podstawie ewidencji gruntowej, a jak wynika z treści operatu, nie dotyczył on tylko ewidencji gruntowej lecz także zmiany właściciela.

Dalej strona skarżąca wskazała, iż geodeta B. H. nie mógł dokonać zmian własnościowych w związku z tym, że sąsiednia działka [...] w dziale [...] księgi wieczystej widnieje wpis o niezgodności prawa własności, zatem geodeta powinien zastosować się do tego wpisu i nie dokonywać żadnych wyodrębnień.

B. J. zarzuciła decyzji Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2009r. rażące naruszenie art. 7,9, 10, 11, 28, 75 § 1, 77 § 1 oraz 80 K.p.a., a także art. 231 § 1 k.k. W ocenie skarżącej, nowa ewidencja gruntów została założona błędnie, albowiem brakuje następujących dokumentów:

1. powiadomienia stron

2. operatów podziałowych

3. tytułów prawnych do zmiany konfiguracji i powierzchni działek

a) akt notarialny,

b) dzierżawa,

c) postępowanie sądowe,

d) decyzja wywłaszczeniowa budynku,

e) decyzja rozbiórki budynku,

f) wypłata odszkodowania

4.ewidencja gruntów została założona niezgodnie ze stanem prawnym i faktycznym w sposób kameralny

5. bez obecności stron na gruncie.

Zdaniem skarżącej, geodeta prowadzący działał z obrazą art. 10 i 28 K.p.a. oraz wyroku Sądu z [...] marca 2004r. Skarżąca wskazała, iż Urząd Miasta Z., sprzedając przedmiotową nieruchomość, składającą się z działki zabudowanej budynkiem, utracił do niej wszelkie prawa. W skład nieruchomości, którą sprzedał Urząd Miasta Z. wchodziła działka ewid. nr [...] obręb [...] w Z., w części zabudowana budynkiem stanowiącym jej własność.

Ponadto strona skarżąca zarzuciła Głównemu Geodecie Kraju dyskryminację L. C., pomimo ze posiada pełnomocnictwo szczególne udzielone

przez A. F. w dniu [...] października 1996r. naruszając tym samym art. 10 i 28 K.p.a.

Strona skarżąca zarzuciła także organowi brak w aktach sprawy całości materiału dowodowego:

1.operatów podziałowych dawnego parceli gruntowej [...]

2. manualii tej parceli

3. odpisu Lwh [...]

4. map katastralnych zatwierdzonych przez Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Z. parceli gruntowej [...].

Ponadto - zdaniem skarżącej – "mapy błędnej nowej ewidencji gruntów po zeskanowaniu/zestawieniu nie zgadzają się z mapami katastralnymi do 50-ciu procent."

Główny Geodeta Kraju – w odpowiedzi na skargę – wniósł o oddalenie skargi, powtarzając argumentację, zawartą w zaskarżonej decyzji. Dodatkowo odnosząc się do zarzutów skarżących stwierdził, iż w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2009r., w sposób wyczerpujący zostały ustalone okoliczności stanowiące podstawę jej wydania. Organ zebrał bowiem wystarczający materiał dowodowy dla oceny zdolności do występowania w charakterze strony w sprawie osób wnioskujących o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r.

W odniesieniu do zarzutu dyskryminacji L. C., pomimo posiadania przez niego pełnomocnictwa szczególnego organ wyjaśnił, iż A. F. występował do organów osobiście, we własnym imieniu, zarówno na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym przed Głównym Geodetą Kraju. Nie przedłożył on organom wspomnianego przez B. J. pełnomocnictwa i nie zgłaszał organom faktu reprezentowania go przez pełnomocnika. Również w skardze na decyzję Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2009r. A. F. nie podnosi, iż jest reprezentowany przez pełnomocnika w osobie L. C.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ((Dz.U. nr 153, poz. 1270, ze zm.) – dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.

Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi, uznał iż decyzja Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2009r. oraz utrzymana nią w mocy decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego Województwa [...] z [...] września 2008r. naruszają prawo w stopniu kwalifikującym je do wyeliminowania z obrotu prawnego.

Jedną z podstawowych zasad systemu prawa administracyjnego jest zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych wyrażona w art. 16 § 1 K.p.a. W myśl tego przepisu uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie nieważności oraz wznowienie postępowania, nastąpić może jedynie w przypadkach przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Powyższe oznacza, iż przepisy regulujące postępowanie nadzwyczajne muszą być wykładane ściśle, jako odstępstwo od zasady trwałości decyzji.

Zaskarżona decyzja Głównego Geodety Kraju z [...] lipca 2009r. została wydana w trybie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Starosty T. z [...] listopada 2006r., zatwierdzającej projekt wyodrębnienia ciała hipotecznego z działki ewidencyjnej nr [...] obręb [...] Z.

Zgodnie z zasadami gromadzenia i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7 i 77 K.p.a.) wobec zarzutu nieważności decyzji, podstawę odmowy stwierdzenia nieważności decyzji winno stanowić stanowisko, odwołujące się do dokonanych przez organ rozpatrujący takie żądanie ustaleń, że nie zachodzi żadna z podstaw przewidzianych w art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a.,

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i zgodnie z art. 157 § 2 K.p.a. może być wszczęte na żądanie strony lub z urzędu.

W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja oparta została na art. 157 § 3 K.p.a. Jest to przepis, który formę decyzji nadaje także odmowie wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy organ ustala, że żądanie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności zostało złożone przez podmiot, który nie ma w sprawie interesu prawnego, przy czym brak tego interesu jest tak oczywisty, iż nie są do tego potrzebne czynności w postępowaniu wyjaśniającym (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 kwietnia 2006r., sygn. akt I OSK 725/05, publ. Lex nr 209119)

Legitymację do żądania wszczęcia postępowania na wniosek ma strona. Zgodnie z treścią art. 28 K.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Istotą interesu prawnego jest jego związek z konkretną normą prawa materialnego, a więc taką normą, którą można wskazać jako jego podstawę i z której podmiot legitymujący się tym interesem może wywodzić swoje racje (wyrok NSA w Warszawie z 30.06.1999r., sygn. akt IV SA 629/97, pub. Lex nr 47855).

Posiadanie interesu prawnego w postępowaniu administracyjnym oznacza zatem ustalenie przepisu prawa materialnego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś własnej potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu, sprzecznych z potrzebami danego podmiotu - strony postępowania. Interes prawny winien być konkretny, indywidualny, aktualny i sprawdzalny obiektywnie, dający się zaspokoić przez wydanie decyzji. Chodzi przy tym o interes prawny szeroko pojmowany, tj. chroniony prawem przedmiotowym (powszechnie obowiązującym) nie zaś tylko prawem administracyjnym materialnym lub procesowym. Interes prawny, którego istnienie warunkuje przyznanie osobie przymiotu strony w określonej sprawie, musi bezpośrednio dotyczyć sfery prawnej podmiotu. Brak bezpośredniości wpływu sprawy na sferę prawną osoby nie pozwala na uznanie jej za stronę (M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego Komentarz, Zakamycze 2000, s. 238). Od interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, tj. sytuację, w której dany podmiot jest co prawda zainteresowany sposobem rozstrzygnięcia danej sprawy, nie może jednakże tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracyjny (wyrok NSA z 27.09.1999r, sygn. akt IV SA 1285/98, pub. Lex nr 47898).

Jak przyjmuje Naczelny Sąd Administracyjny (patrz wyrok NSA z 12.01.1994r., sygn. akt II SA 2164/92, pub. ONSA 1995, nr 1, poz. 32), stroną postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jest nie tylko strona postępowania zwykłego, zakończonego wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych interes prawny dla swego bytu musi mieć oparcie w przepisach prawa materialnego. Okoliczność, że skarżący nie byli uznani za stronę w postępowaniu zwykłym, nie wyłącza interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji w nim wydanej, jeśli tylko byłby przepis prawa materialnego uzasadniający interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności .

Należy uznać, w świetle powyższych wywodów, iż w przedmiotowej sprawie ustalenia organu w tym zakresie nie były wystarczające do wydania decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nieważnościowego. Zarówno w decyzji pierwszej, jak i drugiej instancji organy nie wykazały, iż po stronie skarżących brak interesu prawnego ma charakter tak oczywisty, że daje podstawę do wydania odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności, na podstawie art. 157 § 3 K.p.a., a nie dopiero – po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego – podstawę do ewentualnej odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Mimo iż skarżący wskazywali od początku, iż zakres ich prawa własności jest inny niż wskazywany w operacie ewidencji gruntów i budynków, organy obydwu instancji nie zbadały tej kwestii, pomijając materiał dowodowy złożony do akt sprawy przez skarżących. Nie można bowiem uznać za wystarczające stwierdzenia, nie popartego przeprowadzonym postępowaniem dowodowym, że zakres prawa własności wskazywany przez skarżących nie stanowi okoliczności legitymującej do skutecznego wystąpienia z wnioskiem o stwierdzenie decyzji z uwagi na to, że jej przedmiotem nie było ustalenie przebiegu granicy. Podnieść należy bowiem, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ ustala interes prawny strony w oparciu o obowiązujący stan prawny w dacie złożenia wniosku, jednakże nie może tego czynić w oderwaniu od całości akt postępowania (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17.05.2007r., sygn. akt II OSK 777/06).

Organ zatem, będąc zobowiązany do ustalenia czy istnieje przepis prawa materialnego, z którego interes skarżących by wynikał, powinien był zbadać pod tym kątem przepisy ustawy, na podstawie której wydane zostało zaskarżone orzeczenie, jak również ustalić jaki tytuł prawny i do jakiej nieruchomości przysługuje skarżącym. Dopiero prawidłowe ustalenia w kwestii zakresu prawa własności skarżących, w szczególności w podnoszonym przez nich zakresie, oparte na wyczerpującym zbadaniu stanu prawnego i faktycznego, pozwoli organom na prawidłowe ustalenie, czy skarżący rzeczywiście mają interes prawny w zaskarżaniu orzeczenia. Ustalenia, dokonane przez organy do tej pory nie mogą zostać uznane za rzetelne, gdyż niemal całkowicie pomijały zarzuty skarżących.

Skarżący (co wynika z treści skargi) dopatrują się w działaniach organów administracji publicznej czynów, podpadających pod przepisy prawa karnego, jednak kwestie te umykają spod kontroli sądu, orzekającego w sprawie niniejszej.

Z tych względów, uznając, że sprawa nie została w sposób wystarczający wyjaśniona i w toku postępowania doszło do naruszenia przepisów art. 7, 8, 75 § 1 , 77 § 1 i 80 K.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku. O zwrocie kosztów orzeczono w pkt 2 wyroku, na podstawie art. 200 i 205 § 1 P.p.s.a.