Wyrok NSA, sygn. akt II OSK 1947/12
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-01-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6312 Odmowa   wydania       pozwolenia    na       broń
Hasła tematyczne: Broń i materiały wybuchowe
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 10 ust. 2 pkt 1 art. 10 ust. 3 pkt 1
journal: Dz.U. 2012 poz 576
law: Ustawa z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji - tekst jednolity

SENTENCJA

Dnia 22 stycznia 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon /spr./ sędzia NSA Maciej Dybowski sędzia del. WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant starszy sekretarz sądowy Mariusz Szufnara po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G.N. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 74/12 w sprawie ze skargi G.N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od G.N. na rzecz Komendanta Głównego Policji kwotę 180 (słownie: sto osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 74/12, oddalił skargę G. N. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy wydania pozwolenia na broń palną bojową.

W uzasadnieniu wyroku wskazano następujący stan faktyczny i prawny sprawy:

G. N. wnioskiem z dnia 28 marca 2011 r. zwrócił się do Wielkopolskiego Komendanta Wojewódzkiego Policji w Poznaniu z prośbą o wydanie mu pozwolenia na broń palną bojową do ochrony osobistej. Wskazał, że obawia się o własne życie i zdrowie, co wynika z faktu prowadzenia działalności gospodarczej, w ramach której zajmuje się skupem i sprzedażą metali oraz kamieni szlachetnych, tj. złota, platyny i diamentów. Skup i sprzedaż tych surowców odbywa się tylko i wyłącznie w formie gotówkowej z uwagi na ich wartość i bardzo szybki obrót handlowy, przy czym dokonywane transakcje opiewają często na kilkaset tysięcy złotych. Zaznaczył, że prowadzeniem tej działalności zajmuje się osobiście, skutkiem tego są liczne podróże po kraju i kontakt z nieznanymi mu wcześniej klientami. Podniósł ponadto, że siedziba jego przedsiębiorstwa mieści się w miejscu jego zamieszkania, co budzi u niego obawę o bezpieczeństwo nie tylko własne, ale i rodziny.

W toku prowadzonego postępowania organ I instancji podjął czynności zmierzające do ustalenia czy okoliczności, na które powołuje się strona, uzasadniają wydanie jej pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej (art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji). W ich wyniku uzyskał z Komisariatu Policji Poznań - Nowe Miasto opinię na temat stanu zagrożenia miejsca zamieszkania G. N., z której wynika, iż blok, w którym mieszka, znajduje się w rejonie terenów zielonych, gdzie dochodzi do przestępczości samochodowej, gromadzenia się "blokersów" na klatkach schodowych oraz do wybryków chuligańskich i spożywania alkoholu. W miejscu prowadzenia działalności gospodarczej, a zarazem miejscu zamieszkania wnioskodawcy, świadczone są usługi z zakresu ochrony osób i mienia, lokal posiada również zabezpieczenie w postaci wejściowych drzwi antywłamaniowych, zaopatrzonych w zamki marki "GERDA". Dodatkową przeszkodą uniemożliwiającą przedostanie się do środka jest krata znajdująca się na korytarzu piętra, otwierana kluczami, w których posiadaniu jest wnioskodawca oraz jego sąsiedzi. Natomiast z uwagi na to, że lokal ten znajduje się na "wysokim parterze", od strony kuchni zamontowano szybę antywłamaniową o grubości szkła P4 w celu uniemożliwienia wejścia osobom nieuprawnionym. Biura Ochrony BRANTIS w odpowiedzi na zapytanie poinformowało, że w okresie od 1 stycznia 2010 r. do czerwca 2011 r. nie podejmowano żadnych interwencji.

Oceniając powyższe okoliczności Wielkopolski Komendant Wojewódzki Policji w Poznaniu decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. odmówił wydania G. N. pozwolenia na broń do ochrony osobistej.

Komendant Główny Policji, po rozpoznaniu odwołania G. N., decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268a K.p.a. oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Organ odwoławczy podniósł, że podstawą materialnoprawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie jest art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji. Zgodnie z tym przepisem, pozwolenie na broń wydaje się, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni, przy czym w przypadku broni palnej do ochrony osobistej za ważną przyczynę uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia. Przesłanki powyższe muszą istnieć łącznie, a zagrożenie wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie tylko z przekonania osoby wnioskującej o wydanie jej pozwolenia na broń. Ciężar udowodnienia istnienia stanu zagrożenia spoczywa na wnioskodawcy, co oczywiście nie zwalnia organu Policji z obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz uzyskania całego materiału dowodowego, pozwalającego na swobodną ocenę zasadności żądania. Wnioskodawca może więc powołać każdą okoliczność, która jego zdaniem wskazuje na zagrożenie jego osobistego bezpieczeństwa, jednakże ocena czy spełnia ona wymogi art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, należy do organów Policji. Organ Policji oceniając więc materiał dowodowy nie musi podzielać zdania wnioskodawcy co do konieczności ochrony jego życia i zdrowia przy pomocy broni. Okoliczności, które podniósł G. N. nie świadczą - w ocenie Komendanta Głównego Policji - o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia i zdrowia. Samoistną przesłanką wydania pozwolenia nie może być również charakter wykonywanej przez wnioskodawcę pracy. Co prawda zagrożenie osobiste może być związane z jej rodzajem lub charakterem zajęcia wnioskodawcy, a także inną szczególną sytuacją wyróżniającą go z ogółu społeczeństwa.

Zdaniem organu wnioskodawca nie udowodnił, aby znalazł się kiedykolwiek w sytuacji realnego zagrożenia zdrowia lub życia jak również nie wskazał żadnych okoliczności dających podstawę sądzić, iż jest zagrożony bezprawnym zamachem. Wnioskodawca jedynie w swoim własnym odczuciu jest zagrożony, a jego przekonanie o potrzebie ochrony przy pomocy broni palnej bojowej ma charakter wyłącznie subiektywny, nie potwierdzony żadnymi konkretnymi okolicznościami. W przypadku skarżącego nie istnieje potrzeba wyposażenia go w ten środek ochrony, gdyż nie występuje stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie jego życia lub zdrowia.

W ocenie Komendanta, sam fakt prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o wysokiej wartości nie stawia wnioskodawcy automatycznie w grupie osób szczególnie zagrożonych. Jednakże jeśli okoliczność ta wzbudza jego obawy o zdrowie i życie, to winien podjąć starania zmierzające do uniknięcia zagrożeń związanych z przewozem towarów, np. poprzez zlecenie ochrony wyspecjalizowanym w tego rodzaju usługach profesjonalnym podmiotom. Organ stwierdził, że siedziba jego działalności gospodarczej jest solidnie zabezpieczona (wyposażona jest w drzwi i szybę antywłamaniową), a dodatkowo nad jej bezpieczeństwem czuwa Biuro Ochrony BRATNIS, świadczące usługi z zakresu ochrony osób i mienia, co uzasadnia ocenę, iż praca w lokalu tym nie jest szczególnie niebezpieczna.

Przesłanką wydania wnioskodawcy pozwolenia na broń nie może być również, podniesiona okoliczność, iż bezpieczeństwo obywateli na terenie kraju pozostawia wiele do życzenia, a zatem jako osoba wykonująca działalność gospodarczą w całym kraju powinien otrzymać pozwolenie na broń. Niezależnie bowiem od jego subiektywnych odczuć w tym zakresie faktem jest, iż w jego przypadku brak jest jakichkolwiek wydarzeń mogących potwierdzić realność jego obaw o zdrowie lub życie. Tymczasem subiektywne przekonanie o potencjalnym zagrożeniu, które może wystąpić w bliżej nieokreślonym czasie i miejscu, nie spełnia dyspozycji art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

Zdaniem organu odwoławczego, wydaniu stronie pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej sprzeciwia się interes społeczny. Wobec braku okoliczności świadczących o niezbitej konieczności wyposażenia jej w ten środek ochrony, organ rozstrzygający musi mieć bowiem na względzie ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego. Dostęp do broni jest bowiem ograniczony z woli samego ustawodawcy, pozwoleń na broń nie powinno być więcej, niż to wynika z oczywistej potrzeby, określonej celem, do którego broń ma być używana. Strona nie dowiodła, iż za rozstrzygnięciem sprawy zgodnym z jej wolą przemawia jej słuszny interes, a zawarte w odwołaniu argumenty nie dają podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji organu I instancji.

Komendant Główny Policji, odnosząc się do zarzutu braku analizy stanu bezpieczeństwa w miejscu zamieszkania wnioskodawcy stwierdził, że z informacji udzielonej przez Komisariat Policji Poznań - Nowe Miasto wynika, że zdarzenie sprzed około 5 lat, kiedy to sąsiad wnioskodawcy wyrwał kratę zabezpieczającą wejście na klatce schodowej do jego mieszkania oraz uderzał w jego drzwi, nie było zgłaszane Policji i nie prowadzono w związku z tym postępowania przygotowawczego. Ponadto skarżący nigdy nie zgłaszał organom ścigania o sytuacjach wzbudzających u niego obawę o zdrowie lub życie.

Odpowiadając na zarzut nieprzesłuchania strony, w szczególności na temat wyjaśnienia okoliczności dotyczących zakresu prowadzenia przez nią działalności gospodarczej oraz sposobu jej wykonywania, organ wskazał, że to na stronie przede wszystkim spoczywa obowiązek udowodnienia, iż rozstrzygnięcie sprawy zgodnie z jej wolą jest zasadne. Zatem w toku postępowania strona winna przekazywać organowi wszelkie, według niej istotne dla załatwienia sprawy informacje, nie czekając na inicjatywę organu. W przedmiotowej sprawie organ uznał, że ustalone w toku postępowania dowody są wystarczające do merytorycznego załatwienia sprawy i oceny tej strona nie zakwestionowała (w dniu 15 lipca 2011 r. ustanowiony przez pełnomocnika substytut zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie wnosząc do niego uwag i nie zgłaszając wniosków). W tej sytuacji, zdaniem organu, jej przesłuchanie byłoby niecelowe i niepotrzebnie przedłużyłoby postępowanie.

G. N. w skardze na powyższą decyzję zarzucił naruszenie art. 7, art. 107 § 3, art. 11, art. 77 § 1, 80, art. 7 i art. 8, art. 78 § 1 w zw. art. 77 § 1 w zw. z art. 80 K.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 10 ust.1 oraz art. 10 ust. 3 pkt. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji, przez wadliwą wykładnię i błędne uznanie, iż organ administracyjny słusznie odmówił wydania skarżącemu pozwolenia na posiadanie broni palnej bojowej pomimo, iż skarżący wykazał przesłanki pozytywne wskazane ww. przepisie uzasadniające wydanie mu pozwolenia na broń oraz, że nie istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesami bezpieczeństwa lub porządku publicznego.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku zaznaczył, że przesłanki wskazane w art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji muszą istnieć łącznie, a zagrożenie wynikać z obiektywnych okoliczności, a nie tylko z przekonania osoby wnioskującej o wydanie jej pozwolenia na broń. Ciężar udowodnienia takiego stanu faktycznego spoczywa na wnioskodawcy, co nie zwalnia organu Policji z obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz uzyskania całego materiału dowodowego, pozwalającego na swobodną ocenę zasadności żądania. Wnioskodawca może więc powołać każdą okoliczność, która jego zdaniem wskazuje na zagrożenie jego osobistego bezpieczeństwa, jednakże ocena, czy spełnione są wymogi art. 10 ust. 1 i 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji, należy do organów Policji. Organ Policji, oceniając materiał dowodowy, nie musi podzielać zdania wnioskodawcy co do konieczności ochrony jego życia i zdrowia przy pomocy broni.

Zdaniem Sądu organ II instancji trafnie uznał, że okoliczności, które podniósł skarżący, uzasadniając wniosek o wydanie pozwolenia na broń do ochrony osobistej, nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia i zdrowia. Samoistną przesłanką wydania pozwolenia nie może być również charakter wykonywanej przez wnioskodawcę działalności gospodarczej. Co prawda zagrożenie osobiste może być związane z jej rodzajem lub charakterem zajęcia wnioskodawcy, a także inną szczególną sytuacją wyróżniającą go z ogółu społeczeństwa, jednakże sam rodzaj wykonywanej pracy nie uzasadnia wydania pozwolenia na broń. Brak podstaw do uznania, że skarżący znalazł się kiedykolwiek w sytuacji realnego zagrożenia zdrowia lub życia. Skarżący nie wskazał żadnych okoliczności dających podstawę sądzić, iż jest zagrożony bezprawnym zamachem. Zarzut, jakoby stan zagrożenia wynikał z faktu podjęcia interwencji wobec sąsiada skarżącego, nie jest zasadny, gdyż dotyczy zdarzenia sprzed około 5 lat, które nie było zgłaszane Policji i nie prowadzono w związku z tym postępowania przygotowawczego. Również skarżący nie zgłaszał organom ścigania o sytuacji wzbudzających u niego obawę o zdrowie lub życie. Trafne było stwierdzenie organu II instancji, że to na stronie przede wszystkim spoczywa obowiązek udowodnienia zasadności twierdzeń, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy. W toku postępowania strona winna przekazywać organowi wszelkie, istotne dla załatwienia sprawy informacje, nie czekając na inicjatywę organu. Z uwagi na brak takich istotnych informacji od skarżącego w przedmiotowej sprawie, organ II instancji zasadnie uznał, że ustalone w toku postępowania dowody są wystarczające do merytorycznego załatwienia sprawy i oceny tej strona nie zakwestionowała (w dniu 15 lipca 2011 r. ustanowiony przez pełnomocnika substytut zapoznał się ze zgromadzonym materiałem dowodowym nie wnosząc do niego uwag i nie zgłaszając wniosków). Gdyby strona miała coś istotnego do dodania w sprawie, niewątpliwie zawarłaby te informacje w treści skargi. Zarzut dotyczący konieczności przesłuchania skarżącego na okoliczności, których nawet w skardze nie potrafi sprecyzować, byłoby niecelowe.

Zdaniem Sądu trafna jest konkluzja organu, że skarżący jedynie w swoim własnym odczuciu jest zagrożony, a jego przekonanie o potrzebie ochrony przy pomocy broni palnej bojowej ma charakter wyłącznie subiektywny, nie potwierdzony żadnymi konkretnymi okolicznościami. Sąd podzielił ocenę organu II instancji, że sam fakt prowadzenia przez skarżącego działalności gospodarczej, w ramach której zajmuje się skupem i sprzedażą metali oraz kamieni szlachetnych o wysokiej wartości, które osobiście przewozi po kraju, nie stawia go automatycznie w grupie osób szczególnie zagrożonych. Organ poczynił ustalenia, że siedziba działalności gospodarczej skarżącego jest solidnie zabezpieczona (wyposażona jest w drzwi i szybę antywłamaniową), a dodatkowo nad jej bezpieczeństwem czuwa Biuro Ochrony BRATNIS, świadczące usługi z zakresu ochrony osób i mienia, co uzasadnia ocenę, iż praca w lokalu tym nie jest szczególnie niebezpieczna. Ponadto organ trafnie zwrócił uwagę, że skarżący może skorzystać z usług ochroniarskich, świadczonych przez wyspecjalizowane w tego rodzaju usługach profesjonalne podmioty. Subiektywne przekonanie o potencjalnym zagrożeniu, które może wystąpić w bliżej nieokreślonym czasie i miejscu, nie spełnia dyspozycji art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji.

Sąd podzielił również argumenty organu odwoławczego, że wydaniu stronie pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej sprzeciwia się interes społeczny. Wobec braku okoliczności świadczących o konieczności wyposażenia skarżącego w ten środek ochrony, organ rozstrzygający musi mieć na względzie ochronę bezpieczeństwa i porządku publicznego, której istotą - wynikającą także z reglamentacyjnego charakteru samej ustawy o broni i amunicji (dostęp do broni jest bowiem ograniczony z woli samego ustawodawcy) - jest, aby pozwoleń na broń nie było więcej, niż to wynika z oczywistej potrzeby, określonej celem, do którego broń ma być używana. Racją interesu społecznego jest, by w rękach osób prywatnych nie było broni więcej, niż to wynika z ich faktycznych potrzeb.

Z tych względów Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.

G. N. w skardze kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i decyzji organów l i II instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I Instancji. Alternatywnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku oraz przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Ponadto wniósł o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił:

1) naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędne zastosowanie, w taki sposób, iż pomimo spełnienia przesłanek uzyskania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej, Sąd I Instancji uznał, iż przesłanki takie nie występują;

2) naruszenie prawa materialnego - art. 10 ust. 3 pkt 1) ustawy o broni i amunicji, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż przewidziana w tym przepisie przesłanka "stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia zdrowia i życia" stanowi wyłączną przesłankę wydania pozwolenia na broń, podczas gdy użyty w ustawie zwrot "w szczególności" wskazuje, iż jest to jedna z możliwych przesłanek uzasadniających wydanie pozwolenia na broń.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że z uwagi na treść art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, organ ma obowiązek wydania pozwolenia na broń, jeżeli zostały spełnione przez wnioskodawcę wymienione w nim przesłanki (tj. nie stanowi zagrożenia dla samego siebie, porządku bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni). O powyższym obowiązku wydania przez organ pozwolenia na broń stanowi użyte w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji zwrot "właściwy organ Policji wydaje".

Ponadto z treści art. 10 ust. 3 pkt. 1 ustawy wynika, że za ważną przyczynę, uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia - dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia. Tym samym, z przepisu tego wynika jednoznacznie, iż stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia, nie jest przesłanką wyłącznie determinującą ocenę wydania bądź nie wydania pozwolenia dla celów ochrony osobistej.

Zdaniem strony skarżącej art. 10 ust. 3 ustawy o broni i amunicji określa nie kryteria lecz cele wydania pozwolenia na broń. Określenie to, przez użycie zwrotu "w szczególności", nie ma charakteru zamkniętego, lecz nie powinno być utożsamiane z kryteriami wydania takiego pozwolenia. Te ostatnie zostały zawarte w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy, odnoszącej je do okoliczności, na które powołuje się osoba ubiegająca się o pozwolenie, uzasadniające jego wydanie. W tej sytuacji Sąd I Instancji dokonał błędnej wykładni przepisu prawa materialnego, powielając w tym zakresie błędną ocenę wyrażoną przez organy postępowania administracyjnego.

W toku postępowania, co pomija Sąd I Instancji, nie została wykazana określona w art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji przesłanka negatywna, tj: stanowienie przez wnioskodawcę zagrożenia dla samego siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego. Została natomiast wykazana przesłanka pozytywna, tj. ważna przyczyna uzasadniająca posiadanie broni, związana z prowadzoną przez wnioskodawcę działalnością gospodarczą, w ramach której wnioskodawca dokonuje skupu i sprzedaży znacznych ilości złomu metali i kamieni szlachetnych, co wiąże się z istotnym ryzykiem i nieustającym oraz stałym zagrożeniem wnioskodawcy, jego bliskich oraz majątku.

Komendant Główny Policji w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.

Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.

Na wstępie trzeba zaznaczyć, że w skardze kasacyjnej nie zawarto zarzutów procesowych dotyczących kontroli przez Sąd przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego oraz dokonanej oceny zebranego materiału dowodowego. W rezultacie wiążące stały się ustalenia faktyczne stanowiące podstawę orzeczeń wydanych w sprawie. Niepodważona również została ocena Sądu Wojewódzkiego, że wskazane we wniosku przez skarżącego okoliczności nie świadczą o istnieniu stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia jego życia i zdrowia, a sam fakt prowadzonej działalności (skup i sprzedaż metali oraz kamieni szlachetnych) nie stawia go automatycznie w grupie osób szczególnie zagrożonych. Wiążąca stała się ponadto wypowiedź Sądu wyrażająca akceptację dla konkluzji organu, że skarżący jedynie w swoim własnym odczuciu jest zagrożony, a jego przekonanie o potrzebie ochrony przy pomocy broni palnej bojowej ma charakter wyłącznie subiektywny, niepotwierdzony żadnymi konkretnymi okolicznościami.

Niezakwestionowanie przez stronę skarżącą stanu faktycznego, przyjętego w zaskarżonym wyroku sprawia, że do rozważenia pozostają kwestie dotyczące wykładni i zastosowania przepisów prawa materialnego objętych zarzutami zawartymi w skardze kasacyjnej.

Generalna przesłanka regulująca możliwość przyznania pozwolenia na broń została sformułowana w przepisie art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.). Zgodnie z jego brzmieniem, właściwy organ Policji wydaje pozwolenie na broń, jeżeli wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie samego, porządku lub bezpieczeństwa publicznego oraz przedstawi ważną przyczynę posiadania broni. Zgodnie zaś z ust. 2 pkt 1 tego przepisu, pozwolenie na broń wydaje się w szczególności w celach ochrony osobistej. Za ważną przyczynę, o której mowa w ust. 1 uważa się w szczególności stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia – dla pozwolenia na broń do celów ochrony osobistej, osób i mienia (art. 10 ust. 3 pkt 1 ustawy).

Autor skargi kasacyjnej zarzuca Sądowi Wojewódzkiemu błędne zastosowanie art. 10 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, w sytuacji, w której według skarżącego wykazane zostało spełnienie przesłanek uzyskania pozwolenia na broń palną do ochrony osobistej, oraz błędną wykładnię art. 10 ust. 3 pkt 1) ustawy o broni i amunicji polegającą na przyjęciu, iż przewidziana w tym przepisie przesłanka "stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia zdrowia i życia" stanowi wyłączną przesłankę wydania pozwolenia na broń, podczas gdy użyty w ustawie zwrot "w szczególności" wskazuje, iż jest to jedna z możliwych przesłanek uzasadniających wydanie pozwolenia na broń.

Odpowiadając na tak postawione zarzuty wskazać należy, że uzyskanie pozwolenia na posiadanie broni do ochrony osobistej jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione. Organy Policji nie mogą przy wydawaniu pozwoleń na broń kierować się uznaniem administracyjnym, jednak mają prawo i obowiązek oceny całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) przy ustalaniu, czy sytuacja faktyczna ubiegającego się o pozwolenie uzasadnia wydanie pozwolenia.

Sąd Wojewódzki w zaskarżonym orzeczeniu podzielił stanowisko organu Policji, że skarżący nie spełnił koniecznej przesłanki do wydania pozwolenia na broń, tzn. nie przedstawił ważnej przyczyny do jej posiadania, a w szczególności stałego, realnego i ponadprzeciętnego zagrożenia życia, zdrowia lub mienia.

Analizując powyższe stwierdzić należy, że owo zagrożenie, aby można było uznać je za stałe, musi się przejawiać permanentnością, zaś jego realność musi być rzeczywista i obiektywna, a nie nacechowana subiektywnością, natomiast ponadprzeciętność nie może sprowadzać się do sytuacji hipotetycznej, lecz musi być nadzwyczajna i niepowszednia. Sam brak przesłanek negatywnych (wnioskodawca nie stanowi zagrożenia dla siebie, porządku lub bezpieczeństwa publicznego) nie wystarcza do wydania pozwolenia na broń palną, a jego uzyskanie jest uzależnione od wystąpienia po stronie wnioskującego okoliczności faktycznych, które przekonają organ, że wydanie pozwolenia jest uzasadnione ze względu na zaistnienie przesłanek ustawowych, tj. ze względu na stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie zdrowia, życia lub mienia. Podkreślić należy, że zakres swobody, jaką posiada organ Policji w zakresie oceny przesłanek, które uprawniają wydanie pozwolenia na broń palną w celu ochrony osobistej, ograniczają normy materialnoprawne, tj. wspomniany już wyżej art. 10 ust. 1 i ust. 3 pkt 1 ustawy o broni i amunicji.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zasadnie Sąd uznał, że okoliczności powoływane przez stronę związane z wykonywaniem działalności gospodarczej polegającej na skupie i sprzedaży metali oraz kamieni szlachetnych o znacznej wartości, realizowanej głównie w formie gotówkowej, nie uzasadniają przyznania prawa do dysponowania bronią palną. W toku postępowania nie ujawniono zdarzeń, które wskazywałyby, iż życie lub zdrowie, czy też nawet mienie skarżącego bądź jego rodziny (czy innych osób) było zagrożone. Nie odnotowano takich zdarzeń w jego miejscu zamieszkania, a zdarzenia wskazywane przez skarżącego w toku postępowania administracyjnego o wydanie pozwolenia na broń nie były zgłaszane Policji. Również skarżący nie zgłaszał organom ścigania o sytuacji wzbudzających u niego obawę o zdrowie lub życie.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 stycznia 2012 r., II OSK 2151/10, podkreślił, że "prowadzenie działalności gospodarczej w dużym rozmiarze, osobiste zajmowanie się zaopatrzeniem, przewożenie gotówki, dokonywanie wypłat pracownikom i kontrahentom, osiąganie znacznych dochodów z tej dzielności i posiadania znacznego majątku nie świadczą jeszcze o ponad przeciętnym zagrożeniu życia lub zdrowia, które uzasadniają przyznanie prawa do broni palnej".

W tym aspekcie zgodzić się należy, ze stanowiskiem organu i Sądu, że skarżący prowadząc określoną działalność gospodarczą może w razie potrzeby skorzystać z odpowiednich, profesjonalnych usług z zakresu ochrony osób i mienia, świadczonych przez wyspecjalizowane podmioty.

Tym samym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających konieczność posiadania broni do ochrony osobistej, natomiast subiektywne przekonanie, że może on stać się ofiarą zamachu na życie lub zdrowie, nie jest wystarczające. Jak podkreślono w wyroku NSA z dnia 21 marca 2003 r., sygn. akt III SA 1857/01, brak poczucia bezpieczeństwa, z różnych powodów deklarowany jest przez bardzo wiele osób. Nie oznacza to jednak obowiązku wydania pozwolenia na broń każdemu, kto o takie pozwolenie wystąpił.

Należy też podkreślić, że organy uprawnione do wydawania pozwoleń na broń muszą brać pod uwagę nie tylko subiektywnie pojmowany interes konkretnego obywatela, ale także mieć wzgląd na interes bezpieczeństwa i porządku publicznego. Ten wzgląd zaś dyktuje konieczność ścisłej reglamentacji pozwoleń na broń (zwłaszcza broń palną, której użycie w każdym przypadku zagraża zdrowiu lub życiu innych osób), tj. wydawanie ich tylko w sytuacjach uznanych za szczególne.

Zaznaczyć również trzeba, że wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej, Sąd Wojewódzki interpretując przepisy art. 10 ust. 2 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 3 pkt 1 nie przyjął, że "stałe, realne i ponadprzeciętne zagrożenie życia, zdrowia lub mienia" jest jedyną przesłanką mogącą stanowić przesłankę wydania pozwolenia na broń. Jednak okoliczności wskazywane przez stronę na uzasadnienie złożonego wniosku w istocie mogły być oceniane tylko w kontekście wymienionej przesłanki. Niezależnie od tego zarówno organy Policji, jak też Sąd Wojewódzki, odnosiły się szczegółowo do tego, na ile sam rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej mógł stanowić podstawę udzielenia pozwolenia na broń. Skarżący nie przedstawił innych okoliczności, które mogły być rozważone jako "ważna przyczyna posiadania broni".

Z tych względów wnioskowanie Sądu w zakresie wykładni omawianych przepisów, jako też subsumpcji stanu faktycznego, uznać należało za prawidłowe.

Wbrew wywodom skargi kasacyjnej, ocena w zakresie istnienia ważnej przyczyny posiadania broni musi być dokonywana przy uwzględnieniu całokształtu okoliczności sprawy, a nie tylko twierdzeń strony wyrażających subiektywne przekonanie co do potrzeby uzyskania pozwolenia na broń.

W konsekwencji zasadnie zwrócono uwagę w zaskarżonym wyroku na inne możliwości zapewnienia przez skarżącego ochrony osobistej, osób i mienia. Uprawnione było również stanowisko Sądy Wojewódzkiego co do potrzeby uwzględnienia w rozważanej sprawie interesu społecznego, wyrażającego się w reglamentowaniu dostępu do broni w stopniu koniecznym dla ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.

Wobec powyższego skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu zgodnie z art. 184 p.p.s.a. Orzeczenie o kosztach postępowania zapadło na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a.