Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt V SA/Wa 3814/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2016-07-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Infrastruktury~Minister Rozwoju
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2016 poz 718
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Krystyna Madalińska - Urbaniak, Sędzia WSA - Irena Jakubiec - Kudiura (spr.), Sędzia WSA - Bożena Zwolenik, Protokolant specjalista - Agnieszka Małyszko, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lipca 2016 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu oddala skargę.


UZASADNIENIE

Przedmiotem skargi [...] prowadzącej działalność gospodarczą: [...] (dalej: "Skarżąca", "Strona"), wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest decyzja Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] lipca 2015 r. Nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa [...] z dnia [...] maja 2015 r. nr [...], zobowiązującą [...] do zwrotu dofinansowania wykorzystanego z naruszeniem procedur związanych z realizacją projektu w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki pt. "[...]" w wysokości 1.753,89 zł.

Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Na podstawie umowy z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zawartej pomiędzy Województwem [...] a [...] (dalej: "umowa o dofinansowanie") Skarżąca realizowała projekt pt. "[...]" ([...]) w ramach Priorytetu IX Rozwój kształcenia i kompetencji w regionach, Działania 9.1. "Wyrównywanie szans edukacyjnych i zapewnienie wysokiej jakości usług edukacyjnych świadczonych w systemie oświaty", Poddziałania 9.1.1. "Zmniejszenie nierówności w stopniu upowszechniania edukacji przedszkolnej". Okres realizacji projektu został zaplanowany od dnia [...] lipca 2010 r. do dnia [...] czerwca 2012 r., Stronie przyznano dofinansowanie w kwocie 1.499.595,08 zł.

W wyniku kontroli planowej w dniach [...] czerwca – [...] lipca 2012 r., kontroli doraźnej w dniach [...]-[...] października 2012 r., a także kontroli dokumentacji trwającej od [...] października 2012 r. do [...] stycznia 2013 r. przeprowadzonych przez Instytucję Pośredniczącą, stwierdzono szereg nieprawidłowości. Ustalono m.in., że mimo obowiązku wynikającego z umowy, Strona nie zastosowała przy niektórych zamówieniach przekraczających 14.000 euro zasady konkurencyjności.

Pismem z dnia [...] stycznia 2015 r. Skarżąca została wezwana do zwrotu wydatków uznanych za niekwalifikowalne w wysokości 1.753,89 zł wraz z odsetkami. Wobec braku zwrotu ww. kwoty Marszałek Województwa [...] (dalej: "Marszałek Województwa", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków.

Decyzją z dnia [...] maja 2015 r. Marszałek Województwa zobowiązał Skarżącą do zwrotu części dofinansowania przyznanego na realizację projektu pt. "[...]", wykorzystanego z naruszeniem procedur obowiązujących w ramach Programu Operacyjnego Kapitał Ludzki, w kwocie 1.753,89 zł wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych liczonymi od dnia przekazania środków do dnia ich zwrotu.

Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącej Minister Infrastruktury i Rozwoju, decyzją z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że na podstawie § 20 umowy o dofinansowanie Skarżąca była zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności przy zamówieniach, których wartość przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14.000 euro netto polegającej, m.in. na wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, zamieszczeniu zapytania na swojej stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) oraz w siedzibie beneficjenta.

W dniu [...] lipca 2010 r. Skarżąca zamieściła zapytanie ofertowe w swojej siedzibie, natomiast wysłała je do trzech potencjalnych wykonawców w dniu [...] sierpnia 2010 r. Zdaniem Ministra Skarżąca nie dopełniła obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej. Organ przychylił się do wyjaśnień Skarżącej (popartych oświadczeniem wykonawcy strony internetowej z dnia [...] lutego 2013 r. oraz faktury VAT [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r. zawierającej m.in. koszt wykonania strony internetowej), że do dnia [...] sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie, a co za tym idzie nie było obowiązku opublikowania zapytania ofertowego na tej stronie. Zauważył równocześnie, że zapytanie ofertowe zostało wysłane do trzech potencjalnych wykonawców w dniu [...] sierpnia 2010 r., a więc w momencie, gdy strona internetowa była już w pełni funkcjonalna. W ocenie organu Skarżąca doprowadziła do sytuacji, w której część potencjalnych wykonawców mogła się dowiedzieć o zapytaniu ofertowym w dniu [...] lipca 2010 r. (zamieszczenie zapytania ofertowego w siedzibie) a część, do której zostały wysłane bezpośrednio zapytania ofertowe, mogła się dowiedzieć po dniu [...] sierpnia 2010 r. Minister stwierdził, że skoro termin składania ofert oznaczono na dzień [...] sierpnia 2010 r., należało zamieścić zapytanie ofertowe na stronie internetowej w dniu [...] sierpnia 2010 r. Tym bardziej, że wykonawcy, którzy złożyli ofertę, dowiedzieli się o niej po dniu [...] sierpnia 2010 r.

Wobec powyższego organ II instancji stwierdził naruszenie § 20 umowy o dofinansowanie. Podkreślił, iż zgodnie z § 13 ust. 1 pkt 2 umowy o dofinansowanie "Jeżeli (...) zostanie stwierdzone, że dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych".

W celu ustalenia korekty finansowej Minister posłużył się dokumentem: "Wytyczne dotyczące określania korekt finansowych za naruszenie zasady konkurencyjności dla wydatków współfinansowanych ze środków EFS" (dalej: "taryfikator"), który stanowi załącznik nr 10 do "Zasad finansowania" PO KL z dnia [...] grudnia 2012 r. (obowiązujący na dzień wykrycia nieprawidłowości). Organ odwoławczy za prawidłowe uznał stanowisko Marszałka Województwa, który nałożył na Skarżącą korektę w wysokości 15%, opisaną w punkcie 13 taryfikatora, czyli zobowiązał do zwrotu kwoty w wysokości 1.753,89 zł.

W skardze na powyższą decyzję Ministra Skarżąca wniosła o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie art. 7, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.); dalej: "k.p.a." oraz prawa materialnego poprzez błędną wykładnię § 20 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie projektu z dnia [...] lutego 2011 r. oraz błędną wykładnię pkt 2.2.4 Zasady konkurencyjności - Zasad finansowania Programu operacyjnego Kapitał Ludzki z dnia 30 grudnia 2009 r.

Uzasadniając powyższe zarzuty Skarżąca podkreśliła, że organ odwoławczy nie zebrał w sposób wyczerpujący dowodów, które pozwoliłyby na ustalenie dlaczego nie doszło do zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej już po jej uruchomieniu, tj. po dniu [...] sierpnia 2010 r. Skoro Minister założył, że Skarżąca sama doprowadziła do naruszenia zasady konkurencyjności, poprzez wysłanie zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców w dniu [...] sierpnia 2010 r., a mogła zamieścić zapytanie ofertowe po uruchomieniu strony internetowej, to przed wydaniem zaskarżonej decyzji organ powinien wezwać Skarżącą do przedstawienia dowodów w zakresie umożliwiającym rozstrzygnięcie w sprawie zgodne z zasadami prawdy obiektywnej i obowiązkiem wyrażonym w art. 77 § 1 k.p.a. Zwłaszcza, iż z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że te dowody byłyby istotne dla rozstrzygnięcia sprawy.

Dalej Skarżąca podniosła, że zgodnie z § 20 ust. 1 pkt 1 umowy o dofinansowanie oraz pkt. 2.2.4 Zasady konkurencyjności - Zasad finansowania Programu operacyjnego Kapitał Ludzki Beneficjent zobowiązany jest do zamieszczenia na swojej stronie internetowej (o ile posiada taka stronę) oraz w swojej siedzibie zapytania ofertowego. Skarżąca wysłała zapytanie ofertowe do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców, co według niej jest podstawowym kryterium spełnienia zasady konkurencyjności, a umieszczenie tegoż zapytania na stronie internetowej elementem dodatkowym, na co wskazuje określenie "o ile posiada taką stronę".

Zapytanie ofertowe zostało zamieszczone w siedzibie Skarżącej w dniu [...] lipca 2010 r., a więc w momencie kiedy strona internetowa nie była w pełni gotowa i funkcjonalna, co przyznaje organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Oczywiste jest zatem, że Skarżąca nie zamieściła zapytania na stronie internetowej w momencie rozpoczęcia postępowania dotyczącego usługi cateringu, ponieważ w tym momencie takiej strony nie posiadała. Wysyłając zapytanie ofertowe do trzech potencjalnych oferentów dopełniła wszystkich obowiązków związanych z zachowaniem zasady konkurencyjności w postępowaniu na usługi cateringowe wynikających z umowy oraz ww. zasad konkurencyjności.

Ponadto zdaniem Skarżącej w świetle postanowień umowy oraz zapisów wskazanego wniosku w sposób niewątpliwy wynika, iż przepisy te dotyczą umieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej w momencie rozpoczęcia danego postępowania, a nie czasu gdy postępowanie już trwa. Dokonanie tej czynności po uruchomieniu strony internetowej stanowiłby naruszenie zasady konkurencyjności poprzez naruszenie zasady równego traktowania oferentów (część potencjalnych oferentów mogła się dowiedzieć o ofercie już w dniu [...] lipca, a część dopiero po [...] sierpnia), skoro nie doszło do zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej w dniu [...] lipca 2010 r.

W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z § 30 umowy z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] zawartej przez Skarżącą z Województwem [...] w sprawach nieuregulowanych umową zastosowanie mają odpowiednie reguły i zasady wynikające z Programu, odpowiednie przepisy prawa Unii Europejskiej oraz właściwe akty prawa krajowego, w szczególności, m.in. ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. nr 157 poz.1240), dalej: "u.f.p." oraz ustawa z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (Dz. U. nr 84 poz. 712 ze zm.), dalej: "u.z.p.p.r."

Zgodnie z § 20 ust. 1 umowy o dofinansowanie Skarżąca była zobowiązana do stosowania zasady konkurencyjności przy zamówieniach, których wartość przekraczała wyrażoną w złotych równowartość kwoty 14.000 euro netto, polegającej, m.in. na wysłaniu zapytania ofertowego do co najmniej trzech potencjalnych wykonawców i równoczesnym zamieszczeniu zapytania na swojej stronie internetowej (o ile beneficjent posiada taką stronę) oraz w siedzibie beneficjenta.

W dniu [...] lipca 2010 r. Skarżąca zamieściła zapytanie ofertowe dotyczące zakupu usługi cateringowej w swojej siedzibie, a w dniu [...] sierpnia 2010 r. wysłała je do trzech potencjalnych wykonawców. Jednocześnie Skarżąca nie dopełniła obowiązku zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej. Z wyjaśnień Skarżącej popartych oświadczeniem wykonawcy strony internetowej z dnia [...] lutego 2013 r. oraz fakturą VAT [...]z dnia [...] sierpnia 2010 r., uwzględnionych przez organ, wynika że do dnia [...] sierpnia 2010 r. strona internetowa była w budowie, a zatem nie było możliwości i obowiązku opublikowania zapytania ofertowego na tej stronie. Z ustaleń organu wynika natomiast, że zapytanie ofertowe zostało wysłane do trzech potencjalnych wykonawców w dniu [...] sierpnia 2010 r., a więc w dniu, gdy strona internetowa była już w pełni funkcjonalna.

Na skutek takich działań Skarżącej, a Sąd tę ocenę organu podziela, część potencjalnych wykonawców mogła się dowiedzieć o zapytaniu ofertowym w dniu [...] lipca 2010 r. (zamieszczenie zapytania w siedzibie) a część, do której zostały wysłane bezpośrednio zapytania ofertowe, mogła się dowiedzieć po dniu [...] sierpnia 2010 r. W tych okolicznościach zapytanie ofertowe powinno być zamieszczone na stronie internetowej Skarżącej w dniu uruchomienia tej strony, a brak zamieszczenia zapytania ofertowego na stronie internetowej w tej dacie narusza postanowienia § 20 pkt 1 umowy o dofinansowanie.

Podnoszony w skardze argument, iż zapytanie ofertowe zostało zamieszczone w siedzibie Skarżącej w dniu [...] lipca 2010 r., a więc w momencie kiedy strona internetowa nie była w pełni gotowa i funkcjonalna, co zdaniem Skarżącej zwalniało ją z obowiązku publikacji na stronie internetowej, nie znajduje uzasadnienia. Zapytanie ofertowe zostało wysłane do trzech potencjalnych wykonawców w dniu [...] sierpnia 2010 r., a więc w dniu, gdy strona internetowa była już w pełni funkcjonalna. Powołany § 20 pkt 1 umowy o dofinansowanie wiąże obowiązek publikacji zapytania ofertowego na stronie internetowej beneficjenta oraz w jego siedzibie z datą wysłania zapytania ofertowego do trzech potencjalnych wykonawców.

Art. 184 ust. 1 u.f.p stanowi, że wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych m.in. ze środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu. Te "inne procedury", to także procedury wskazane w ww. umowie o dofinansowanie projektu zawartej w dniu [...] lutego 2011 r. Treść umowy stanowi regulację określającą jak otrzymane środki mają być wydatkowane aby uznać je za tzw. koszty kwalifikowalne realizacji projektu. Zapisy te stanowiąc o sposobie wydatkowania pieniędzy są rodzajem procedury wiążącej strony umowy dotyczącej wykorzystania środków.

Sąd podziela stanowisko organów, iż stwierdzone w rozpoznawanej sprawie uchybienia wskazują na wykorzystanie dofinansowania przyznanego na realizację przedmiotowego projektu z naruszeniem zasady konkurencyjności, co wyczerpało przesłankę zwrotu środków przeznaczonych na realizację programu finansowanego z udziałem środków europejskich, określoną w art. 207 ust. 1 pkt 2 u.f.p.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 u.f.p., w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem, wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 tej ustawy, pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy, z zastrzeżeniem ust. 8 i 10 powołanego artykułu. Jednocześnie w art. 207 ust. 8 u.f.p. postanowiono, że w przypadku stwierdzenia okoliczności, o których mowa w ust. 1 tej ustawy, instytucja, która podpisała umowę z beneficjentem, wzywa go do zwrotu środków lub do wyrażenia zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, o którym mowa w ust. 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania. Natomiast zgodnie z art. 207 ust. 9 u.f.p., po bezskutecznym upływie terminu, o którym mowa w przytoczonym wyżej ust. 8, organ pełniący funkcję instytucji zarządzającej lub instytucji pośredniczącej wydaje decyzję określającą kwotę przypadającą do zwrotu i termin, od którego nalicza się odsetki, oraz sposób zwrotu środków.

Zapisy regulujące tę kwestię zawiera również § 13 umowy o dofinansowanie, zgodnie z którym w przypadku gdy dofinansowanie jest przez Beneficjenta wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem lub z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 u.f.p., pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości, Beneficjent zobowiązuje się do zwrotu całości lub części dofinansowania wraz z odsetkami w wysokości jak dla zaległości podatkowych.

Stosownie do dyspozycji art. 98 ust. 2 rozporządzenia Rady (WE) Nr 1083/2006 z dnia 11 lipca 2006 r. ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Funduszu Spójności i uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1260/1999 (Dz. Urz. UE.L.210 z 31 lipca 2006 r. ze zm.), do którego odsyła wprost art. 26 ust. 1 pkt 15a u.z.p.p.r., państwo członkowskie dokonuje korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty dokonywane przez państwo członkowskie polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach programu operacyjnego.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania wskazać należy, iż także w tym zakresie skarga okazała się nietrafna. W ocenie Sądu organ działał na podstawie przepisów prawa, a wydana decyzja została podjęta po dokładnym wyjaśnieniu stanu faktycznego w oparciu o cały materiał dowodowy zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący, zgodny z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Ponadto organ w sposób kompletny i zrozumiały wyjaśnił zasadnicze powody podjętego rozstrzygnięcia, wypełniając kryteria przepisu art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu działanie organu nie stanowi w tym zakresie naruszenia obowiązujących przepisów prawa.

Reasumując należy stwierdzić, że zarzuty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie, a zaskarżona decyzja odpowiada prawu.

Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) oddalił skargę.