Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt I SA/Łd 165/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-06-27 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6117 Ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
Hasła tematyczne: Ulgi podatkowe
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 67 par. 1, art. 67a par. 1, art. 122, art. 187 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 800
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Joanna Tarno Protokolant: Sekretarz sądowy Anna Jaworska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi G. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości podatkowej w podatku od środków transportowych za lata 2005-2008 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] 2018 r. odmawiającą G. M. umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005 - 2008 wynoszącej 8.589 zł wraz z odsetkami w kwocie 9.503 zł.

Dnia 15 czerwca 2018 r. G. M. złożył wniosek o umorzenie zaległości z tytułu podatku od środków transportowych wraz z odsetkami za lata 2005 - 2008.

Uzasadniając swoje żądanie podniósł, iż dnia 1 czerwca 2006 r. zakończył prowadzenie działalności gospodarczej a w 2015 r. brał udział w wypadek samochodowy, w wyniku którego jest niepełnosprawny w stopniu uniemożliwiającym wykonywanie pracy. Wskazał, że utrzymuje się z renty w wysokości 960 zł. Nie posiada obecnie środków transportowych, gdyż te które były wykorzystywane w działalności gospodarczej zostały sprzedane albo oddane na złom.

Po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, Burmistrz Miasta Ł. w dniu [...] 2018 r. wydał decyzję odmawiającą stronie umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005 - 2008 wynoszącej 8.589 zł wraz z odsetkami w kwocie 9.503 zł.

W ocenie organu podatkowego, w sprawie nie zachodzi ważny interes podatnika, jak również interes publiczny. Obecna sytuacja finansowa wnioskodawcy, który utrzymuje się z renty w wysokości 960 zł, wspólnie zamieszkującego z żoną osiągającą miesięcznie dochód z tytuły wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.530 zł, nie jest przesłanką do pozytywnego rozpatrzenia podania. Organ ustalił również, iż w okresie 2005 - 2008 podatnik nie pobierał renty, był zdolny do pracy, a mimo to nie wywiązywał się z zobowiązań podatkowych. W dniu 22 października 2018 r., mimo sprzedaży przyczepy ciężarowej marki "Ackermann Fruehauf za cenę 6.000 zł, nie dokonał nawet częściowej wpłaty na poczet podatku od środków transportowych.

Ponieważ strona nie zgodziła się z ustaleniami poczynionymi przez organ i argumentacją zawartą w powyższej decyzji, złożyła od niej odwołanie.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, G. M. zarzucił rozstrzygnięciu błędne ustalenia faktyczne poczynione przez organ I instancji, poprzez przyjęcie, że w niniejszej sprawie nie wystąpiły przesłanki umożliwiające umorzenie zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005 - 2008, podczas gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, ze umorzenie wyżej wymienionej zaległości jest uzasadnione ważnym interesem strony. W ocenie podatnika decyzja jest błędna i została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Organ nie ustosunkował się do okoliczności podnoszonych w żądaniu. Rozważył tylko jeden argument przemawiający jego zdaniem za odmową umorzenia zaległości podatkowych - sprzedaż przyczepy ciężarowej marki "Ackermann Fruehauf, nie uwzględniając faktu prowadzenia egzekucji administracyjnej. Zbycie tej ruchomości nastąpiło za wiedzą i zgodą Urzędu Skarbowego w Ł. . Środki uzyskane z tego tytułu zostały zaliczone na zaspokojenie zobowiązań odwołującego się wobec Urzędu Skarbowego w Ł. . Natomiast stan majątkowy i dochody strony pozwoliły na częściowe uregulowanie zaległości podatkowych. Strona powołała się na małżeński ustrój rozdzielności majątkowej oraz zobowiązanie ciążące na żonie w wysokości ponad 100.000 CHF z tytułu zawartej umowy kredytowej (kredyt na zakup domu). Podkreślił, że nie ma realnych możliwości zapłaty zaległości podatkowych. Prowadzona przeciwko niemu egzekucja generuje tylko koszty, które w efekcie dodatkowo go obciążają. W ocenie strony, organ nie rozpoznał istoty sprawy, nie przeprowadził jakiegokolwiek postępowania dowodowego w zakresie objętym wnioskiem, w wyniku czego błędnie ustalił stan faktyczny.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] 2018 r. utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta Ł. z dnia [...] 2018 r., nie znajdując podstaw do jej zmiany.

Organ podatkowy II instancji uznał, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny, które przemawiałyby za przyznaniem wnioskowanej ulgi podatkowej. Zatem decyzja organu I instancji nie została wydana w ramach uznania administracyjnego.

G. M. w złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym wskazał między innymi na stałe dochody jego rodziny, na które składają się: świadczenie rentowe w wysokości 960 zł miesięcznie i wynagrodzenie żony w wysokości 1.412 zł. Nie posiada nieruchomości i ruchomości. Rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Przyczyną powstałych zaległości jest "brak płynności finansowych powstałych w związku z kredytami". Wśród innych okoliczności mających wpływ na sytuację materialną, podatnik wskazał wypadek samochodowy i rentę w wysokości 960 zł miesięcznie. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wypadek, któremu uległ podatnik miał miejsce w kwietniu 2015 r. Na podatniku ciąży zadłużenie z tytułu kredytu budowlanego w wysokości 260.000 zł, kredytu obrotowego w wysokości 30.000 zł i odsetek od niego oraz kredytu w wysokości 10.000 zł wraz z odsetkami. Ponadto ustalono, że strona zamieszkuje w budynku mieszkalnym należącym do małżonki, z którą ma rozdzielność majątkową, współuczestnicząc w kosztach jego utrzymania (ogrzewanie - 700 zł, energia elektryczna - 400 zł, gaz - 50 zł, woda - 150 zł miesięcznie).

Z dniem 1 czerwca 2006 r. G. M. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej rozpoczętej w dniu 26 października 2005 r. W ocenie organu, pogorszenia sytuacji dochodowej spowodowanej zakończeniem działalności gospodarczej w 2006 roku i wypadkiem samochodowym, któremu podatnik uległ w 2015 roku, a konsekwencją którego jest niepełnosprawność uniemożliwiająca wykonywanie pracy (zdarzeni wystąpiły odpowiednio 12 i 3 lata temu), nie można uznać za okoliczności mające istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Również trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie stanowi przesłanki umożliwiającej przyznanie ulgi.

Organ podkreślił, iż przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie, ma on obowiązek brać pod uwagę przede wszystkim sytuację, w jakiej podatnik znajduje się w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie umorzenia zaległości podatkowej.

Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, zdaniem organu, wskazuje, że strona nie znajduje się w sytuacji zagrażającej jej egzystencji. Nie była zmuszona korzystać ze świadczeń pomocy społecznej. Prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne doznaje ograniczeń w stosunku do świadczenia rentowego poprzez pozostawienie kwoty wolnej od potrąceń stosownie do art. 140 -141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270). Wielkość zadłużenia wobec innych wierzycieli z tytułu udzielonych kredytów, potwierdza, że nawet udzielenie wnioskowanej ulgi nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji finansowej podatnika. Tymczasem umorzenie zaległości podatkowych i odsetek od zaległości podatkowych powinno przyczynić się m.in. do poprawy sytuacji ekonomicznej podatnika i wzmocnienia jego kondycji finansowej.

Organ odwoławczy podniósł, że pomimo, iż Burmistrz Miasta Ł. pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę powołującą się na zdarzenia mające miejsce sprzed kilkunastu i kilku lat, to nie mają one istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, gdyż nie są to okoliczności z okresu wniesienia żądania.

Sytuacja majątkowa i rodzinna podatnika nie spełnia elementu nadzwyczajności. Natomiast wskazane we wniosku pozostałe zdarzenia: zakończenie działalności gospodarczej w 2006 r., wypadek samochodowy mający miejsce w 2015 r., zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów nie stanowią przyczyn usprawiedliwiających udzielenie ulgi w żądanej formie.

Organ podkreślił, że podatnik nie może oczekiwać pomocy ze strony organu gminy z uwagi na zaciągnięty kredyt w CHF. Zawieranie umów cywilnoprawnych, w tym z bankami udzielającymi kredytu, należy do sfery cywilnoprawnej. Ryzyka związanego z wykonaniem ciążących na stronie z tego tytułu zobowiązań nie można przenosić na budżet gminy.

Natomiast niewłaściwa interpretacja zdarzenia powołanego w uzasadnieniu decyzji a dotycząca skutków sprzedaży przyczepy ciężarowej marki "Ackermann Fruehauf', w ocenie organu II instancji, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawy.

Dokonując ponownej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie dopatrzyło się wystąpienia "ważnego interesu podatnika" uzasadniającego możliwość umorzenia zaległości podatkowych. Podzielił stanowisko organu I instancji, iż trudna sytuacja podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę uzasadniającą zastosowanie wnioskowanej ulgi.

Ponieważ G. M. nadal nie zgadzał się z ustaleniami i wnioskami przedstawionymi przez organ podatkowy, zaskarżył powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi. W złożonej skardze zarzucił naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy:

art. 127 i 233 § 2 i 3 Ordynacji podatkowej poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności w sytuacji wydania decyzji przez organ I instancji z naruszeniem przepisów postępowania w tym nierozważeniu przez organ I instancji okoliczności stanowiących istotę sprawy, co powodowało że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy miał istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, zaś organ odwoławczy nie dostrzegł powyższego i niesłusznie zaniechał w tej sytuacji wydania decyzji kasatoryjnej co pozbawiło stronę prawa do dwukrotnego merytorycznego jej rozpoznania,

art. 187 § 1, 191 i 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego, w szczególności w zakresie oceny i okoliczności wypadku z 2015r. i jego wpływu na istnienie ważnego interesu podatnika w uzyskaniu wnioskowanego umorzenia, a także poprzez pominięcie innych okoliczności sprawy zamiast uwzględnienia ich całokształtu oraz poprzez brak dostatecznego uzasadnienia faktycznego i prawnego, co doprowadziło do wadliwego ustalenia, że nie zachodzi przesłanka ważnego interes podatnika bez jednoczesnego wymaganego uzasadnienia takiego wniosku zarówno w zakresie faktów jak i wyjaśnienia podstawy prawnej,

c) art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej poprzez dokonanie jego błędnej wykładni w zakresie pojęcia "ważny interes podatnika", a zwłaszcza uznania, że nieistotne są przyczyny trudnej sytuacji finansowej podatnika w której się znajduje.

Z uwagi na charakter i zakres wskazanych naruszeń, podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu swojego stanowiska, strona wskazała, iż treść uzasadnienia organu I instancji jednoznacznie świadczy o tym, że organ ten albo w ogóle nie wziął pod uwagę albo niedostatecznie rozważył okoliczności stanowiące podstawę wniosku, a zarazem istotę całej sprawy. Uzasadnienie decyzji tego organu składa się niemal wyłącznie z przedstawienia ogólnych uwag omawiających treść i wykładnię przepisów prawa. Organ ten wskazując, że umorzenie możliwe jest tylko w sytuacjach wyjątkowych, losowych czy nadzwyczajnych, zarazem ani słowem nie odniósł się do właśnie tego rodzaju sytuacji na którą powołał się skarżący dotyczącej przedmiotowej sprawy, tzn. pominął fakt zaistnienia wypadku samochodowego w kwietniu 2015 r. (na skutek którego skarżący jest niezdolny do wykonywania jakiejkolwiek pracy zarobkowej i pobiera rentę inwalidzką). W ocenie strony, przecież zdarzenie w postaci wspomnianego wypadku było zdarzeniem losowym i nadzwyczajnym, mającym wpływ w kwestii rozważania podstaw rozpatrywanego umorzenia.

Nadto organ I instancji bezzasadnie zinterpretował i uwzględnił na niekorzyść strony fakt sprzedaży przyczepy ciężarowej m-ki Ackermann Fruehauf (pomijając, że nastąpiła ona w toku egzekucji skarbowej i zaspokojono z niej inne egzekwowane od skarżącego należności publicznoprawne).

Strona podkreśliła, iż organ odwoławczy podzielił zarzuty odwołania, co do braku należytego rozważenia przez organ I instancji faktu w postaci wypadku z 2015 r. oraz bezpodstawnego uwzględnienia na niekorzyść faktu sprzedaży przyczepy ciężarowej m-ki Ackermann Fruehauf, ale w sposób oczywiście błędny uznał, że wszystkie dostrzeżone uchybienia decyzji pierwszoinstancyjnej nie miały wpływu na wynik sprawy. Organ stwierdził, iż przy ocenie przesłanki ważnego interesu podatnika nie mają istotnego znaczenia przyczyny, które doprowadziły do stanu zaległości. Tymczasem oczywistym powinno być to, że podstawą do ulgi winno być zaistnienie u podatnika nadzwyczajnej i losowej przyczyny. Podatnik zgodził się, że nie mają znaczenia te przyczyny, które spowodowały samo powstanie zaległości podatkowej, co mogłoby być oceniane najpóźniej na datę wymagalności podatku, natomiast fundamentalne znaczenie ma przyczyna (przyczyny), która doprowadziła do aktualnej sytuacji finansowej podatnika i zarazem do tego, że zaległość nie może lub nie powinna być spłacana aktualnie w chwili rozstrzygania o uldze lub też w najbliższym czasie.

Zdanie strony, organ I instancji w rzeczywistości nie rozpoznał zatem istoty sprawy, a i organ odwoławczy też w zasadzie tego nie uczynił, choć nawet gdyby uczynił byłoby to niewystarczające. Organ II instancji obowiązany był wydać decyzję kasatoryjną na podstawie art. 233 § 2 lub 3 Ordynacji podatkowej wobec braku wyjaśnienia okoliczności sprawy przez organ I instancji w tak fundamentalnym jej zakresie, jednakże tego nie uczynił naruszając w ten sposób istotę zasady dwuinstancyjności.

Lakoniczne i niepełne, w ocenie podatnika, uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie zawiera wymaganych elementów. Nie zawiera też dostatecznie precyzyjnych ustaleń w zakresie aktualnej sytuacji finansowej (brak jednoznacznego wyliczenia kwoty miesięcznej wolnych środków po odliczeniu kosztów niezbędnego utrzymania, która przy uwzględnieniu zobowiązań byłaby zerowa).

Ustalenia faktyczne organu odwoławczego nie były w całości trafne, ale nawet te ustalenia faktyczne, które zostały poczynione (m. in.: zaistnienie wypadku samochodowego w 2015 r. skutkujące niepełnosprawnością skarżącego i przyznaniem renty, oraz aktualna sytuacja finansowa gospodarstwa domowego abstrahując od wniosku organu o rzekomym braku zagrożenia egzystencji) powinny doprowadzić do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "ważnego interesu strony".

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd natomiast rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm. – dalej jako "p.p.s.a.").

Kontrola zaskarżonego orzeczenia dokonywana jest poprzez ustalenie, czy nie narusza ono przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania.

Przedmiotem kontroli jest wyłącznie orzeczenie organu administracyjnego, a więc stanowisko i argumentacja organu w nim wyrażona oraz w jego uzasadnieniu.

Przedmiotem żądania w rozpatrywanej sprawie są zaległości podatkowe podatku od środków transportowych wraz z odsetkami za lata 2005 - 2008. Zobowiązania podatkowe za wskazany okres nie uległy przedawnieniu. Zgodnie z art. 70 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm. – dalej jako: "O.p."). zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Wskazany, 5-letni okres, rozpoczyna się pierwszego dnia roku kalendarzowego następującego po roku, w którym upłynął termin płatności podatku.

Stosownie do regulacji zawartej w treści art. 70 § 4 O.p., bieg terminu przedawnienia zostaje przerwany wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został zawiadomiony. Po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo od dnia następującego po dniu, w którym zastosowano środek egzekucyjny.

Zgodnie z art. § 8 cytowanego przepisu, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2003 r. (Dz.U. z 2002 r. Nr 169, poz. 1387), nie ulegają przedawnieniu zobowiązania podatkowe zabezpieczone hipoteką lub zastawem skarbowym, jednakże po upływie terminu przedawnienia zobowiązania te mogą być egzekwowane tylko z przedmiotu hipoteki lub zastawu. Środkiem egzekucyjnym, zgodnie z art. 1a pkt 12 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2017 r. poz. 1201) jest m.in. egzekucja z pieniędzy, wynagrodzenia za pracę, renty, emerytury, rachunków bankowych, z papierów wartościowych, z weksla, z ruchomości i nieruchomości. Przerwa biegu terminu przedawnienia oznacza, że po zaistnieniu przesłanki przerywającej bieg tego terminu biegnie on na nowo od dnia ściśle określonego w przepisie. Po przerwie na nowo zatem rozpoczyna bieg 5-letni termin przedawnienia, bez względu na to, jaki okres upłynął do momentu przerwania jego biegu. Przerwanie biegu terminu przedawnienia następuje wskutek zastosowania środka egzekucyjnego, o którym podatnik został powiadomiony. Każde następne zastosowanie środka egzekucyjnego przerywa bieg terminu przedawnienia i okres 5-letni biegnie od nowa.

Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że Burmistrz Miasta Ł. wystawił tytuły wykonawcze obejmujące niezapłacone w terminie ustawowym raty podatku od środków transportowych za okres od 2005 r. do 2008 r.:

[...] z dnia [...] 2008 r.,

[...] z dnia [...] 2008 r.,

[...] z dnia [...] 2008 r.,

[...] z dnia [...] 2008 r.,

[...] z dnia [...] 2010 r.,

[...] z dnia [...] 2010 r.,

[...] z dnia [...] 2010 r.

[...] z dnia [...] 2010 r.,

[...] z dnia [...] 2011 r.,

[...] z dnia [...] 2013 r.

Prowadząc postępowanie egzekucyjne Naczelnik Urzędu Skarbowego w Ł. stosował środki egzekucyjne w formie zajęcia rachunku bankowego, innych wierzytelności, świadczeń z ubezpieczenia społecznego, wynagrodzenia za pracę. Ustanowiony został również zastaw skarbowy. Zastosowanie środków egzekucyjnych przerywało 5 letni bieg terminu przedawnienia zobowiązań podatkowych (poszczególnych rat podatku od środków transportowych) i w związku z tym, jak słusznie wywiódł organ, nie doszło do ich przedawnienia.

Organ ustalił, że część zaległości podatkowych objętych wyżej wymienionymi tytułami wykonawczymi została wyegzekwowana od dłużnika. Na dzień złożenia przez G. M. wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (15 czerwca 2018 r.), pozostała do zapłaty kwota 8.589 zł tytułem zaległości podatku od środków transportowych oraz kwota 9.503 zł z tytułu odsetek od wskazanych zaległości.

Zgodnie z treścią art. 67 § 1 O.p., w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Zastosowanie ulgi jest instytucją o charakterze wyjątkowym, bowiem zasadą jest terminowe płacenie podatków. Wszelkie ulgi podatkowe są wyjątkiem i istotnym odstępstwem od zasady powszechności i równości opodatkowania. W związku z takim charakterem ulg podatkowych oraz faktem, że udzielanie ulg w spłacie podatków traktowane jest co do zasady jako jedna z form pomocy udzielanej przez państwo, pomoc taka dopuszczalna jest w ściśle określonych w przepisach prawa sytuacjach.

Z użytego przez ustawodawcę sformułowania "może" wynika, że decyzja wydana w oparciu o powyższe uregulowanie prawne daje podstawy organom podatkowym do orzekania w ramach tzw. uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organy administracji publicznej mają wybór konsekwencji prawnych zaistnienia sytuacji, do których odnosi się hipoteza normy prawnej. To organom pozostawiono ocenę, czy w konkretnej sprawie występują okoliczności uzasadniające umorzenie, jak również ocenę zakresu tego umorzenia.

Decyzje z zakresu uznania administracyjnego podlegają również kontroli sądowej, stosownie do treści art. 1 ustawy p.p.s.a. Z uwagi jednak na zasadę rozdziału władzy sądowniczej od wykonawczej, wyrażonej w art. 10 ust. 1 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 78, poz. 483 ), kontrola tych decyzji ograniczona jest do badania poprawności postępowania dowodowo-wyjaśniającego. Zatem sądowa kontrola tego rodzaju decyzji polega w szczególności na sprawdzeniu, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz wyjaśnieniem stanu faktycznego, zgodnie z uregulowaniami wynikającymi z ustawy Ordynacja podatkowa. Rozgraniczenie bowiem sprzecznych interesów: z jednej strony podatnika ubiegającego się o ulgę, a z drugiej - budżetu Państwa i danie priorytetu jednemu z nich na tle okoliczności konkretnej sprawy jest istotą uznania administracyjnego, przewidzianego w art. 67 § 1 O.p.

Sąd administracyjny nie jest władny wkraczać w to uznanie, gdyż wtedy musiałby dokonać oceny zaskarżonej decyzji z punktu widzenia słuszności i celowości, wykraczając poza granice określone w art. 1 przywołanej wcześniej ustawy. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych, ograniczony jest więc jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem (zob. wyrok NSA z 24 kwietnia 2001 r., I SA/Ka 498/00; wyrok NSA z 13 października 2000 r., III SA 3416/99; wyrok NSA z 14 maja 1997 r., I S.A./Łd 344/96; wyrok NSA z 13 stycznia 1998 r., I S.A./Łd 272/97).

A zatem, aby organ podatkowy mógł udzielić wnioskowanej ulgi podatkowej muszą zostać spełnione wskazane powyżej przesłanki. Znamienne jest jednak to, iż nawet w sytuacji, gdy opisane przesłanki zostaną spełnione, organ nie jest zobligowany do przyznania wnioskowanej ulgi. Natomiast niespełnienie któregokolwiek warunku wymienionego w cytowanych regulacjach wyklucza możliwość przyznania podatnikowi ulgi podatkowej.

Przesłanki te wymagają zatem oceny na tle okoliczności faktycznych danej sprawy, a ocena ich zaistnienia winna być dokonywana w oparciu o kryteria obiektywne, a nie subiektywne przekonanie podatnika lub organu. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej, odsetek za zwłokę, rozłożenia na raty zapłaty zaległości podatkowej, jak słusznie podniósł organ, ma charakter uznaniowy w sensie dopuszczalności wyboru konsekwencji prawnych sytuacji opisanej w hipotezie normy prawnej. Stąd też w przypadku stwierdzenia, że w sprawie występuje którakolwiek z przesłanek określonych w art. 67a § 1 O.p. (ważny interes podatnika lub interes publiczny albo obie przesłanki łącznie) - organ w sposób uznaniowy podejmuje decyzję o wyborze alternatywy - czy przyznać podatnikowi ulgę w spłacie zobowiązań podatkowych, czy też nie.

Jeżeli organ ustali i oceni, że ważny interes podatnika lub interes publiczny w rozpoznawanej sprawie nie występują, nie będzie uprawniony do zastosowania ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych (por. m.in. wyrok NSA z dnia 21 sierpnia 2015 r., II FSK 1703/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, www.nsa.gov.pl). Wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie uznania administracyjnego. W takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem, tylko decyzja będzie miała charakter związany (zob. np. wyroki NSA: z dnia 16 marca 2006 r., II FSK 493/05, z dnia 18 grudnia 2009 r., II FSK 1117/08, CBOSA; zob. też: M. Jaśkowska, Glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r., III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481; a także B. Dauter w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. M. Hauser, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Ordynacja podatkowa, Komentarz, WK 2015).

Stosownie do treści art. 122 w związku z art. 187 § 1 O.p. organ podatkowy, rozpoznając sprawę, winien podjąć wszelkie działania zmierzające do ustalenia w zakresie sytuacji majątkowej, zarobkowej i rodzinnej podatnika wnoszącego o zastosowanie w stosunku do niego ulgi podatkowej.

Sąd podziela stanowisko organu, że organ pierwszej instancji zebrał i w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy, nie przekraczając przy tym granic swobodnej oceny dowodów. Zarzut podniesiony przez stronę w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie. Podatnik czynnie uczestniczył w postępowaniu (m.in. w dniu 10 sierpnia 2018 r. złożył oświadczenie o stanie majątkowym oraz zaświadczenie o zatrudnieniu i zarobkach żony). Pouczony w dniu 3 września 2018 r. o prawie wypowiedzenia się w zakresie zebranego materiału dowodowego, nie wniósł o przeprowadzenie dodatkowych dowodów w sprawie.

Ustalenia dotyczące sytuacji majątkowej i rodzinnej strony zostały opisane w uzasadnieniu decyzji. Zawierają one konkretne dane, których podatnik nie kwestionuje (m.in. stan majątkowy, dochody).

Burmistrz Miasta Ł. przeprowadził postępowanie dowodowe w granicach zdarzeń istotnych dla rozpatrzenia sprawy, wskazanych we wniosku złożonym przez podatnika, wyjaśniając sytuację majątkową i finansową G. M. . W złożonym oświadczeniu o stanie majątkowym wnioskodawca wskazał między innymi na stałe dochody jego rodziny, na które składają się: świadczenie rentowe w wysokości 960 zł miesięcznie i wynagrodzenie żony w wysokości 1.412 zł. Oświadczył, iż nie posiada nieruchomości i ruchomości. Rodzina nie korzysta ze świadczeń pomocy społecznej. Przyczyną powstałych zaległości jest "brak płynności finansowych powstałych w związku z kredytami". Na podatniku ciąży zadłużenie z tytułu kredytu budowlanego w wysokości 260.000 zł, kredytu obrotowego w wysokości 30.000 zł i odsetek od niego oraz kredytu w wysokości 10.000 zł i odsetek od niego. Wśród innych okoliczności mających wpływ na sytuację materialną, podatnik wskazał wypadek samochodowy.

Ponadto ustalono, że strona zamieszkuje w budynku mieszkalnym należącym do małżonki, z którą skarżący ma rozdzielność majątkową, współuczestnicząc w kosztach jego utrzymania (ogrzewanie - 700 zł, energia elektryczna - 400 zł, gaz - 50 zł, woda - 150 zł miesięcznie).

G. M. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej z dniem 1 czerwca 2006 r., którą rozpoczął w dniu 26 października 2005 r.

Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że wypadek, któremu uległ G. M. miał miejsce w kwietniu 2015 r. W wyniku niniejszego zdarzenia, strona jest niepełnosprawna przez co jest niezdolna do wykonywania pracy zarobkowej.

Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika. Natomiast przesłanka interesu publicznego rozumiana jest jako dyrektywa postępowania, nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy, korekta jego błędnych decyzji. Zarówno jeden jak i drugi zwrot normatywny nie ma stałego zakresu treści, lecz jest to zespół ogólnie zarysowanych celów, które należy wziąć pod uwagę w procesie stosowania prawa i zawsze odnosić go do indywidualnej sytuacji podatnika występującego z wnioskiem o umorzenie zaległości podatkowych (tak NSA w wyroku z dnia 5 stycznia 2017 r. w spr. o sygn. akt II FSK 3686/14).

W rozpatrywanej sprawie organ podatkowy uznał, że nie zachodzi ani ważny interes podatnika, ani interes publiczny przemawiający za przyznaniem wnioskowanej ulgi podatkowej. Zaskarżona decyzja zatem nie została wydana w ramach uznania administracyjnego.

W nauce przedmiotu "ważny interes podatnika" definiuje się jako pewien stan oczekiwania, określoną potrzebę zachowania posiadanych już korzyści lub wyczekiwania na pojawienie się pewnego dobra. Z kolei "interes publiczny" jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej Ordynacja Podatkowa Komentarz, Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, wydanie 5, Lex a Wolters Kluwe business, Warszawa 2013 str.294-295 ). W orzecznictwie wskazuje się, że owymi wartościami wspólnymi tworzącymi "interes publiczny" są sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego (wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 lipca 2010 roku, I SA/Bk 156/10, LEX 590320 ), podobnie w tym przedmiocie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 16 maja 2005 roku w sprawie III SA/Wa 80/04, w którym podkreślił, że jednym z przejawów równości wobec prawa jest to, że każdy jest zobowiązany do ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych, w tym podatków określonych w ustawie ( art.84 Konstytucji). "Interes publiczny" stanowi dążenie do sytuacji, w której podatnicy (zobowiązani) regulują swoje zobowiązania w całości i terminowo, to dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność zapewnienia stałych dochodów państwa, a więc i możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych, ale także jako dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (Ordynacja Podatkowa Komentarz, Cezary Kosikowski, Leonard Etel, Jacek Brolik, Rafał Dowgier, Piotr Pietrasz, Mariusz Popławski, Sławomir Presnarowicz, Wojciech Stachurski, wydanie 5, Wolters Kluwer Business, Warszawa 2013 str.294-295 ). Wykładnia pojęcia "ważnego interesu podatnika" ma charakter kazuistyczny: można wyróżnić orzeczenia, które akcentują nadzwyczajny, losowy charakter przypadków, w następstwie których podatnik nie może uregulować swych zobowiązań podatkowych (np. wyrok NSA z dnia 22 kwietnia 1999 roku, SA/Sz 850/98, POP 2000, zeszyt 6, poz. 168 ).

W ocenie organu, pogorszenia sytuacji dochodowej spowodowanej zakończeniem działalności gospodarczej w 2006 roku oraz niepełnosprawności będącej wynikiem zdarzenia komunikacyjnego z 2015 r. (zdarzenia sprzed 12 i 3 lat), nie można uznać za okoliczności mające istotne znaczenie w rozpatrywanej sprawie. Zdaniem organu, również trudna sytuacja finansowa sama w sobie nie stanowi przesłanki umożliwiającej przyznanie ulgi.

Po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, organ doszedł do przekonania, że strona nie znajduje się w sytuacji zagrażającej jej egzystencji. Nie była zmuszona korzystać ze świadczeń pomocy społecznej. Prowadzone przeciwko niej postępowanie egzekucyjne doznaje ograniczeń w stosunku do świadczenia rentowego poprzez pozostawienie kwoty wolnej od potrąceń stosownie do art. 140 -141 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270). Wielkość zadłużenia wobec innych wierzycieli z tytułu udzielonych kredytów, potwierdza, że nawet udzielenie wnioskowanej ulgi nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji finansowej podatnika. Umorzenie zaległości podatkowych i odsetek od zaległości podatkowych powinno przyczynić się m.in. do poprawy sytuacji ekonomicznej podatnika i wzmocnienia jego kondycji finansowej (wyr. NSA z 13.7.1995 r., SA/Łd 2191/94, niepubl.).

Organ odwoławczy wskazał, że Burmistrz Miasta Ł. pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę powołującą się na zdarzenia mające miejsce sprzed kilkunastu i kilku lat. Jednocześnie podniósł, iż wskazane okoliczności nie mają istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem, na potrzeby postępowania podatkowego bada się sytuację z okresu wniesienia żądania.

Organ opisując, a następnie oceniając, sytuację majątkową i rodzinną podatnika, uznał, iż nie spełnia ona elementu nadzwyczajności a wskazane we wniosku zdarzenia jak: zakończenie w 2006 r. działalności gospodarczej, wypadek samochodowy z 2015 r., zadłużenia z tytułu zaciągniętych kredytów nie stanowią przyczyn usprawiedliwiających udzielenie ulgi w żądanej formie.

Analiza akt postępowania administracyjnego przeprowadzona przez sąd w niniejszym postępowaniu doprowadza do wniosku, że rozpatrywana skarga nie ma uzasadnionych podstaw prawnych.

Podczas przeprowadzania kontroli zaskarżonej przez podatnika decyzji organu odwoławczego, sąd poddał analizie akta administracyjne. W wyniku tych działań, dokonując analizy sytuacji rodzinnej, zawodowej, zarobkowej i majątkowej podatnika, mając na względzie ważny interes podatnika oraz interes publiczny, gdzie każda z dwóch wymienionych przesłanek może stanowić samodzielną podstawę do udzielenia ulgi podatkowej, sąd doszedł do przekonania, iż w niniejszej sprawie stan faktyczny, stanowiący punk wyjścia do dalszych ustaleń, prowadzących w efekcie końcowym do podjęcia decyzji, został ustalony w sposób kompletny i właściwy, znajdujący odzwierciedlenie w zebranym w sposób wyczerpujący materiale dowodowym.

W sprawach tego rodzaju jak rozpatrywana, pojęcia ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego stanowią warunki, których wystąpienie (łączne lub alternatywne) jest konieczne dla możliwości przyznania przez organ podatkowy wnioskowanej ulgi podatkowej. Organ podatkowy dysponuje pewną swobodą zarówno w odniesieniu do wykładni tych pojęć, jak i do oceny sytuacji faktycznej sprawy. Tej swobody nie można jednak utożsamiać z uznaniem administracyjnym. Weryfikacja istnienia przesłanek udzielenia ulgi, o jakiej mowa w art. 67a § 1 O.p. musi być bowiem dokonana w ramach prawidłowo przeprowadzonego postępowania podatkowego. Posłużenie się przez ustawodawcę pojęciami niedookreślonymi wymaga od organu wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy po to, aby na tej podstawie stwierdzić, czy dana sytuacja faktyczna mieści się w zakresie przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, czy też nie.

Dopiero po stwierdzeniu, że w sprawie zachodzi co najmniej jedna z dwóch przesłanek wymienionych w ww. przepisie art. 67a O.p., organ podatkowy, w ramach tzw. "uznania administracyjnego", podejmuje decyzję, czy podatnikowi udzielić wnioskowanej ulgi podatkowej (i w jakim zakresie), czy też odmówić mu udzielenia takiej ulgi.

Jeżeli jednak organ podatkowy nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadających użytym pojęciom ważnego interesu podatnika tudzież interesu publicznego, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego. Oznacza to, że w takim przypadku organ nie będzie dysponował wyborem i będzie musiał odmówić podatnikowi udzielenia ulgi podatkowej.

Organy podatkowe, rozpatrując wniosek strony o udzielenie ulgi podatkowej wymienionej w przepisie art. 67a Ordynacji podatkowej, w pierwszej kolejności zobowiązane są do stwierdzenia w toku postępowania podatkowego prowadzonego w granicach i na zasadach wyznaczonych proceduralnymi przepisami Ordynacji podatkowej, czy przyznanie wnioskowanej ulgi podatkowej leży w obiektywnie rozumianym ważnym interesie podatnika lub w interesie publicznym, a dopiero po dokonaniu takich ustaleń - o ile odpowiedź jest pozytywna - do podjęcia decyzji o przyznaniu podatnikowi ulgi podatkowej (i o jej zakresie), bądź też o odmowie przyznania takiej ulgi.

Dyrektywa ważny interes podatnika jest wskazaniem ogólnym, nieostrym i zawiera bardzo szeroki zakres pojęciowy. Zatem próby stworzenia jej definicji są skazane na niepowodzenie. Uznać zatem należy, że pojęcie to nie ma stałej treści i jego istnienie powinno być oceniane każdorazowo w okolicznościach konkretnej sprawy. Nie można również na podstawie obowiązujących przepisów prawnych stworzyć katalogu okoliczności uznawanych za ważny interes podatnika. W tym miejscu zasadnym jest przytoczenie tezy zawartej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 września 2002 r. w sprawie o sygn. akt III SA 659/01, w którym sąd stwierdził, iż "kryterium ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego musi być w każdym wypadku indywidualnie ustalane przez organ w ramach postępowania podatkowego. Pojęcie interesu publicznego nie ma stałej treści, co wymaga każdorazowo dokonania oceny skutków rozstrzygnięć prawnych z punktu widzenia wartości, jakie kryć się mogą pod tym pojęciem". Znaczny wpływ na doprecyzowanie pojęcia ważnego interesu podatnika ma orzecznictwo, gdyż w drodze stosowania prawa dochodzi do skorelowania tego pojęcia z konkretnymi sytuacjami gospodarczymi i życiowymi. Zgodnie z utrwaloną linią orzecznictwa, jako przesłanki ulgi podatkowej mogące zostać uznane za obiektywnie rozumiany ważny interes podatnika, rozumie się niezależne od woli podatnika, nadzwyczajne bądź losowe przypadki uniemożliwiające wywiązanie się z zobowiązań podatkowych wobec budżetu państwa, a zatem gospodarcze lub społeczne przyczyny, dla których podatnik występuje o ulgę podatkową winny być niezależne od jego woli i wynikać z czynników nadzwyczajnych, niezwiązanych przyczynowo z działaniem wnioskującego. Z drugiej strony akcentuje się również stanowisko, wyrażone między innymi w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 marca 2009 r. sygn. akt I FSK 31/08 z którego wynika, że "pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia)".

W literaturze przyjmuje się, iż interes publiczny oznacza dyrektywę postępowania nakazującą mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, korektę błędnych decyzji. Udzielenie wnioskowanej ulgi będzie również leżało w interesie publicznym jeśli zapłata podatku, zaległości podatkowej spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków publicznych, gdyż nie będzie on w stanie zaspokoić swoich potrzeb bytowych.

W obowiązującym porządku prawnym utrwaliło się orzecznictwo sądów administracyjnych, iż przyznanie ulgi podatkowej uzasadnione jest jedynie w takich wypadkach, które zostały spowodowane działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. W rozpatrywanej sprawie sytuacja taka nie miała miejsca.

Podatnik nie udowodnił, że za udzieleniem ulgi podatkowej (w postaci umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę) przemawiają wypadki niezależne od sposobu jego postępowania lub spowodowane działaniem czynników, na które nie mógł mieć wpływu. Przesłanki te (nieprzewidywalność i niezależność od woli podatnika) stanowią bowiem, zgodnie z ugruntowaną linią orzecznictwa, podstawę podjęcia przez organy administracyjne decyzji uznaniowych w zakresie udzielania ulg podatkowych (por. wyrok NSA z dn. 18.02.2000 r., sygn. akt III SA 372/99, Lex nr 40735; wyrok NSA z dn. 09.01.2002 r., sygn. akt I SA/Gd 618/99, Lex nr 53856; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 07.04.2004 r., sygn. akt I SA/Wr 73 5/02, Lex nr 129659).

Z dokumentów zebranych przez organy wynika, że aktualna sytuacja ekonomiczna strony niewątpliwie jest dość trudna, choć bez wątpienia nie występuje zagrożenie egzystencji podatnika (z żoną posiada rozdzielność majątkową). Podatnik nie dysponuje żadnym realnym majątkiem (nieruchomościami, ruchomościami, finansowymi składnikami majątku). Dokonanie oceny takiej nie oznacza jednak automatycznego uznania, że spełniona została przesłanka ważnego interesu podatnika w rozumieniu art 67a O.p. Pojęcia "trudna sytuacja ekonomiczna" nie należy bowiem utożsamiać z przesłanką "ważnego interesu podatnika". O wystąpieniu tej przesłanki przesądza bowiem całokształt czynników kształtujących sytuację podatnika, a nie tylko czynniki wybrane.

Faktem powszechnie znanym jest, że w ciągu ostatnich kilkunastu lat banki polskie rozwinęły akcję kredytowania budownictwa mieszkaniowego na niespotykaną wcześniej skalę. W związku z zaostrzającą się konkurencją na rynku kredytów bankowych, banki poszukiwały coraz to nowych możliwości udzielania kredytów. Klientami banków (po stronie kredytowej) stawały się podmioty (osoby fizyczne, osoby prawne), które wcześniej nie mogły otrzymać kredytu z uwagi na brak tzw. zdolności kredytowej. Jednym ze sposobów "poprawienia" zdolności kredytowej klienta banku była oferta kredytu denominowanego w walucie obcej, najczęściej we franku szwajcarskim, który powszechnie uważany był za walutę stabilną i nisko oprocentowaną.

Zaciąganie kredytów denominowanych w walutach obcych obarczone było, co oczywiste, tzw. ryzykiem kursowym. Dla kredytobiorców oznaczało to zyski w przypadku spadku kursu waluty, w jakim był udzielony kredyt oraz straty w przypadku wzrostu kursu.

W początkowym okresie rozwijania akcji kredytowej kurs franka szwajcarskiego (wyrażony w złotych) spadał, co przy dodatkowo znacząco niższym oprocentowaniu tych kredytów napędzało akcję kredytową, przy dość powszechnym ignorowaniu czynnika ryzyka kursowego i zachętach ze strony kredytodawców, mających na celu zwiększenie sprzedaży i wyprzedzenie konkurencji.

Polityka ta w dość krótkim czasie przyniosła obydwu stronom umów kredytowych znaczące straty.

Tak więc zaciągniecie kredytu denominowanego w walutach obcych, obarczonego ryzykiem kursowym nie jest okolicznością uzasadniającą udzielenie, ulgi w zapłacie zaległości podatkowej. Podejmując decyzje o zaciągnięciu takiego kredytu, kredytobiorca musi liczyć się z ryzykiem zmiany kursu waluty i zmiany wysokości raty z tego tytułu. W interesie strony leży taka organizacja działań gospodarczych, by nie ponosić z tego tytułu negatywnych skutków. Natomiast zaciąganie kredytów w walucie obcej w każdym przypadku zawiera element spekulacyjny.

Sąd podziela stanowisko organu, iż zawieranie umów cywilnoprawnych, w tym z bankami udzielającymi kredytu (również w CHF) należy do sfery cywilnoprawnej. Ryzyka związanego z wykonaniem ciążących na stronie z tego tytułu zobowiązań nie można przenosić na budżet gminy.

Również niewłaściwa interpretacja zdarzenia w postaci skutków sprzedaży przyczepy ciężarowej marki "Ackermann Fruehauf", jak słusznie wskazał organ, nie ma wpływu na rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy.

Podatnik faktycznie znajduje się w dość trudnej sytuacji ekonomicznej. Nie dysponuje bowiem żadnym majątkiem, ani odpowiednio wysokimi bieżącymi dochodami, aby możliwa była jednorazowa spłata zaległości podatkowej. Mimo to. nie jest ona na tyle trudna, aby można uznać, że udzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej (umorzenie zaległości podatkowej) leży w ważnym interesie podatnika w rozumieniu przepisu art. 67a O.p.

Umorzenie przedmiotowej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę nie leży również w interesie publicznym.

W interesie publicznym leży dążenie przez organy państwa do sprawiedliwego traktowania wszystkich jego obywateli. Oznacza to także sprawiedliwość w ponoszeniu obciążeń podatkowych.

Udzielenie podatnikowi ulgi w rozpatrywanym stanie faktycznym byłoby niesprawiedliwe, gdyż stanowiłoby, w ocenie sądu, nieuzasadnione uprzywilejowanie strony w stosunku do pozostałych podatników rzetelnie wywiązujących się ze zobowiązań podatkowych oraz rezygnację z wpływu środków do budżetu państwa, a więc z pewnością nie byłoby zgodne z interesem Skarbu Państwa. Z wpływów tych bowiem finansowane są różnego rodzaju zadania ogólnospołeczne.

Zdaniem sądu, udzielenie wnioskowanej ulgi podatkowej nie leży w interesie publicznym również z tego powodu, że sytuacja ekonomiczna podatnika nie jest na tyle trudna, aby zagrożona była jego egzystencja.

Mając zatem powyższe na uwadze, uwzględnienie wniosku stanowiłoby przyznanie ulgi, która stawiałaby podatnika w sytuacji korzystniejszej od innych podatników, którzy mimo poważnych problemów finansowych terminowo regulują swoje zobowiązania w stosunku do budżetu państwa oraz byłoby w tym przypadku naruszeniem konstytucyjnej zasady równości obywateli wobec prawa.

Głównym zadaniem organów podatkowych jest wymiar i pobór podatków w odpowiednich kwotach i terminach w celu zaspokojenia potrzeb finansowych budżetu państwa i realizacji jego polityki w tym zakresie. Organy podatkowe są zatem reprezentantem państwa w sferze fiskalnej i z tego powodu wszelkie ulgi, choć prawnie dopuszczalne, winny być udzielane ze szczególną ostrożnością, w wyjątkowych sytuacjach. Sytuacja podatnika do takich wyjątkowych nie należy.

Rozpatrywana sprawa dotyczy wniosku G. M. o umorzenie zaległości z tytułu podatku od środków transportowych wraz z odsetkami za lata 2005 – 2008.

Mając powyższe na względzie powoływanie się przez podatnika na fakt uczestniczenia przez niego w zdarzeniu komunikacyjnym w 2015 roku, jak słusznie zauważyły nie ma w niniejszej sprawie znaczenia. Z tego względu, że rozpatrywana zaległość podatkowa dawno już istniała w czasie, w którym doszło do wskazanego wypadku. Oznacza to, że fakt opisanego zdarzenia i jego konsekwencje nie były przyczyną powstania zaległości podatkowych a także niewywiązywania się przez stronę z obowiązku ich uregulowania.

Podobna argumentacja dotyczy okoliczności zaprzestania prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej od dnia 1 czerwca 2006 r. oraz faktu sprzedaży przyczepy ciężarowej w dniu 22 października 2018 r. i dokonania częściowej wpłaty na poczet podatku od środków transportu. Należy podkreślić, że każdorazowa osoba, która podejmuje się rozpoczęcia prowadzenia działalności gospodarczej musi liczyć się z ryzykiem, iż działalność ta nie przyniesie spodziewanych przychodów. Jest to jednak ryzyko obciążające jedynie tę osobę. W rozpatrywanej sprawie był nią G. M., który nie może oczekiwać, iż ryzyko jakiego się podjął winno obciążać Skarb Państwa, a w konsekwencji wszystkich podatników.

Niewątpliwie trudna, co także zauważył organ, sytuacja majątkowa i zarobkowa podatnika sama w sobie nie może być uznana za przesłankę umożliwiającą zastosowanie wnioskowanej ulgi. Ważne jest wskazanie nadzwyczajności, szczególności tej sytuacji, której, również sąd, nie doszukał się w analizowanej sprawie.

Sytuacji, w której znajduje się skarżący, nie można również zakwalifikować jako szczególnej z punktu widzenia "interesu publicznego", przemawiającej za udzieleniem wsparcia ze strony gminy wykonującej zadania publiczne wobec osób zamieszkujących na jej terenie.

Zatem udzielenie wnioskowanej ulgi w postaci umorzenia zaległości z tytułu podatku od środków transportowych za lata 2005 - 2008 wraz z odsetkami za zwłokę nie leży w ważnym interesie podatnika i sprzeczne jest również z interesem publicznym, co oznacza brak możliwości udzielenia ulgi podatkowej w oparciu o art. 67a O.p.

Mając na uwadze powyższe, w ocenie sądu, organ podatkowy dokonał właściwej wykładni występujących w art. 67a O.p. pojęć. Wbrew zarzutom odwołującego się nie uchybił żadnym obowiązkom, w szczególności wynikającym z art. 122 i art. 187 § 1 w związku z art. 67a O.p.

Biorąc pod uwagę powyżej wskazane argumenty, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd oddalił skargę jako bezzasadną.

mko