Wyrok WSA w Bydgoszczy, sygn. akt II SA/Bd 173/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy
Data orzeczenia: 2010-04-21 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6191 Żołnierze zawodowi
Hasła tematyczne: Żołnierze zawodowi
Skarżony organ: Minister Obrony Narodowej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: aart. 153, art. 170
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Grażyna Malinowska - Wasik (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wojciech Jarzembski Sędzia WSA Anna Klotz Protokolant Katarzyna Korycka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Dowódcy [...] Okręgu Wojskowego w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przyznania należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika III Okręgowych Warsztatów Technicznych w N. z dnia [...] nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...] Dowódca P. Okręgu Wojskowego wypowiedział Z. S. stosunek służbowy zawodowej służby wojskowej. Na mocy rozkazu personalnego z dnia [...] nr [..] (punkt 16) tegoż Dowódcy skarżący został zwolniony ze służby z dniem 31 lipca 2005 r. Wskutek zwolnienia, Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. wypłacił żołnierzowi w dniu 31 lipca 2005 r. odprawę z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w kwocie 8.719,56 zł oraz ekwiwalent za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w wysokości 3.412,96 zł.

Na wniosek skarżącego Dowódca Wojsk Lądowych decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność w/w decyzji z dnia [...], w następstwie czego skarżący został przywrócony do pełnienia zawodowej służby wojskowej. Po przywróceniu do służby skarżącemu zmieniono miejsce jej pełnienia, wyznaczając mu stanowisko służbowe w 3 Okręgowych Warsztatach Technicznych w N.

Rozkazem Personalnym z dnia [...] nr [...] punkt 76 Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego skarżący został zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 31 sierpnia 2007 r. i przeniesiony do rezerwy wskutek upływu terminu wypowiedzenia stosunku służbowego dokonanego przez żołnierza.

Decyzją z [...] nr [...], w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, Kierownik [...] Okręgowych Warsztatów Technicznych w N. przyznał skarżącemu, w związku z zwolnieniem ze służby, odprawę w wysokości 3.525,64 zł, świadczenie pieniężne wypłacane przez okres jednego roku po zwolnieniu u służby w kwocie 2.783,00 zł, ekwiwalent za nie wykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 1.773,54 zł i dodatkowe uposażenie roczne za 2007 rok w kwocie 1.855,33 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, iż suma przyznanych obecnie świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej stanowi jedynie uzupełnienie kwot wcześniej wypłaconych skarżącemu, tj. w momencie wadliwego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Na skutek bowiem stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [....] (o wypowiedzeniu stosunku służbowego) skarżący nie został w dniu 31 lipca 2005 r. zwolniony z zawodowej służby wojskowej, a tym samym nie nabył prawa do wypłaconych mu kwot odprawy oraz ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy. Brak skutecznego zwolnienia ze służby oznacza, jak zaznaczył, iż wypłacone skarżącemu należności pieniężne stanowią świadczenie nienależne.

Od powyższej decyzji skarżący wniósł odwołanie zarzucając, iż jest ona sprzeczna z przepisami ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 179, poz. 1750, ze zm.), albowiem wskazana ustawa nie daje organom wojskowym podstaw do orzekania o zwrocie nienależnie pobranych świadczeń. Podstawę potrąceń może stanowić tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku sądu powszechnego.

Decyzją z dnia [....] nr [...] Dowódca POW utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy stwierdził, że podstawę wypłaty świadczeń w postaci odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop stanowią przepisy art. 94 i 95 ustawy pragmatycznej. Z przepisów tych wynika, że są to świadczenia przysługujące żołnierzowi w związku ze "zwolnieniem" z zawodowej służby wojskowej. Także przepis art. 77 ww. ustawy stanowi o uposażeniu i należnościach przysługujących w dniu zwolnienia ze służby. W wyniku stwierdzenia nieważności decyzji z [....] skarżący nie został jednak zwolniony ze służby wojskowej. Dlatego też nie nabył on prawa do odprawy i ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, a skoro mu je wypłacono, to tym samym należności te stanowią świadczenia nienależne. Zdaniem organu odwoławczego, art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych nie tworzy środka prawnego przy pomocy którego możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej naruszonej w okolicznościach przedmiotowych sprawy bez prawnego uzasadnienia, gdyż użyte w tym przepisie pojęcie "uposażenia" nie obejmuje świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, dlatego też jako podstawę do zwrotu przez skarżącego nienależnie pobranych świadczeń, należy stosować przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu. Dokonane więc przez organ pierwszej instancji potrącenie, mające na celu przywrócenie równowagi majątkowej, było uprawnione.

Po rozpatrzeniu skargi na powyższą decyzję, w której Z. S. zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 77 i art. 103 w zw. z art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 i 3 oraz art. 95 pkt 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz przepisów postępowania zwłaszcza art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uznając jej zasadność, wyrokiem z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 327/08 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika [..] Okręgowych Warsztatów Technicznych w N. z [...] nr [...]. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd stwierdził, iż organy administracyjne w przedmiotowej sprawie w istocie dokonały potrącenia z należności przysługujących skarżącemu w związku ze zwolnieniem z dniem 31 sierpnia 2007 r. ze służby, jako nienależnych, kwot świadczeń wypłaconych mu z tytułu zwolnienia ze służby w 2005 r. W ocenie Sądu takie działanie organów (potrącenie) nie znajduje podstaw prawnych. Poprzez bowiem stwierdzenie nieważności decyzji o wypowiedzeniu skarżącemu stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, którego konsekwencją było zwolnienie ze służby, odpadła podstawa prawna wypłacenia skarżącemu świadczeń związanych ze zwolnieniem. Świadczenia te stały się więc, jak słusznie zauważyły organy obu instancji, świadczeniami nienależnymi w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Nienależne świadczenia jako szczególny rodzaj bezpodstawnego wzbogacenia podlegają zwrotowi na zasadach określonych w art. 405 i następnych Kodeksu cywilnego (art. 410 § 1 Kc). W uchwale nr II CZP 46/05 z dnia 27 kwietnia 1995 r. (OSNC 1995 r. z. 7-8, poz. 114) Sąd Najwyższy wskazał, iż przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować m.in. wtedy, gdy nie ma innego środka prawnego, przy wykorzystaniu którego możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej naruszonej bez prawnego uzasadnienia. W ocenie Sądu w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, brak jest przepisu przewidującego bezpośrednio bądź pośrednio możliwość orzekania w kwestii zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Dochodzenie zwrotu nienależnego świadczenia wymaga zatem, w razie negatywnego stanowiska bezpodstawnie wzbogaconego, uzyskania odpowiednio wyroku sądu powszechnego w wyniku wniesionego w tym zakresie pozwu. Jedynie tytuł wykonawczy w postaci prawomocnego wyroku sądowego, mógł stanowić zdaniem Sądu, przy braku zgody skarżącego, podstawę do dokonania odpowiedniego potrącenia z jego uposażenia. Jak bowiem wynika z art. 103 ustawy pragmatycznej, potrąceń z uposażenia żołnierza zawodowego dokonuje się w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, czyli w ustawie z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.), zaś przepis art. 87 § 1 pkt 2 tegoż Kodeksu wymaga posiadania tytułu wykonawczego w celu potrącenia z wynagrodzenia sum egzekwowanych na pokrycie innych należności niż świadczenia alimentacyjne, o ile pracownik nie wyrazi pisemnej zgody na potrącenie (art. 91 § 1 kp). Jednocześnie Sąd podkreślił, że błędne są wywody organu, iż przewidziana w art. 103 ust. 1 ustawy pragmatycznej ochrona uposażenia żołnierza, na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, nie obejmuje świadczeń związanych ze zwolnieniem żołnierza ze służby. Pojęciem "uposażenia" bowiem ustawa pragmatyczna nakazuje obejmować także świadczenia z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, co wynika z art. 103 ust. 2 w/w ustawy. W końcowych wywodach Sąd wskazał, iż przy ponownym rozpatrywaniu sprawy, organy obu instancji powinny uwzględnić powyższe stanowisko Sądu odnośnie możliwości potrącenia i przyznawania świadczeń związanych z zakończeniem służby wojskowej.

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] nr [...], wydaną na podstawie art. 104 kpa, art. 94 ust. 1 pkt 3, ust. 2 i 3 art. 95 pkt 1, 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 2 i ust. 5 oraz art. 97 i art. 104 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r., Nr 141, poz. 892 ze zm.), Kierownik [...] Okręgowych Warsztatów Technicznych w punkcie pierwszym decyzji ustalił, iż skarżący - zwolniony z zawodowej służby wojskowej w dniu 31 sierpnia 2007 r., mający łącznie okres służby wojskowej wynoszący 15 lat, 6 miesięcy i 22 dni, jest uprawniony do następujących świadczeń: odprawy w kwocie 12.245,20 zł, świadczenia pieniężnego wypłacanego co miesiąc przez okres jednego roku w kwocie 2.783,00 zł, ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy w kwocie 5.186,50 zł i dodatkowego uposażenia rocznego za 2007 r. w kwocie 1.855,33 zł, oraz stwierdził w punkcie drugimi decyzji, iż wskazane w punkcie pierwszym należności z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej zostały skarżącemu wypłacone w następujący sposób: kwota 5.299,18 zł przez [...] Okręgowe Warsztaty Techniczne w dniu 31 sierpnia 2007 r., zaś kwota 12.132,52 zł. przez Wojewódzki Sztab Wojskowy w P. w dniu pierwotnego zwolnienia, natomiast w punkcie trzecim decyzji zaliczył wypłacone skarżącemu kwoty o których mowa w punkcie drugim, na poczet świadczeń pieniężnych wyszczególnionych w punkcie pierwszym, uznając wypłaconą przez [..] Okręgowe Warsztaty Techniczne kwotę 5.299,18 zł jako uzupełnienie świadczeń wypłaconych w związku z pierwotnym zwolnieniem ze służby. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż okres pełnienia przez skarżącego zawodowej służby wojskowej nie był typowy, albowiem w dniu 31 lipca 2005 r. był on pierwotnie zwolniony z pełnienia służby wskutek wypowiedzenia mu przez Dowódcę POW decyzją z dnia [...] nr [...] stosunku służbowego, która to decyzja została następnie wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek stwierdzenia jej nieważności decyzją Dowódcy Wojsk Lądowych z dnia [...] nr [...]. W zaistniałych okolicznościach skarżący został przywrócony do zawodowej służby wojskowej z dniem [...], a okres pozostawania poza służbą wojskową przeistoczył się w ciągłość pełnienia zawodowej służby wojskowej aż do dnia 31 sierpnia 2007 r. Jednakże, jak podniósł organ, wypłaconych skarżącemu świadczeń pieniężnych w związku z pierwotnym zwolnieniem z zawodowej służby wojskowej, pomimo stwierdzenia nieważności decyzji skutkującej tymże zwolnieniem, żołnierz wojsku nie zwrócił. Pomimo tego domaga się on świadczeń pieniężnych z tytułu ponownego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wymiarze odpowiadającym pełnemu okresowi pełnienia zawodowej służby wojskowej trwającemu od dnia 10 lutego 1992 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. Zdaniem organu I instancji, wskazane żądanie skarżącego jest nieuzasadnione, ponieważ dyspozycje art. 94 i art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wyraźnie stanowią, iż świadczenia pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługują w wysokości proporcjonalnej do okresu pełnionej służby. W takiej też wysokości świadczenia te faktycznie zostały żołnierzowi wypłacone. Organ I instancji podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych, iż odprawa i inne świadczenia z tytułu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej wypłacane są tylko jeden raz, dlatego też pomimo, że decyzja o wypowiedzeniu stosunku służbowego została uznana za nieważną żołnierz nie ma prawa do kolejnej odprawy i innych świadczeń, posiada najwyżej prawo do odpowiedniego uzupełnienia wypłaconych uprzednio świadczeń.

Od powyższej decyzji Kierownika [...] Okręgowych Warsztatów Technicznych w N. z dnia [..] Z. S. wniósł odwołanie, w którym zarzucając nieprawidłowe odczytanie i w konsekwencji niezastosowanie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 327/08, domagał się wypłaty świadczeń z tytułu ponownego zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w wymiarze odpowiadającym pełnemu okresowi pełnienia zawodowej służby wojskowej, a trwającemu od dnia 10 lutego 1992 r. do dnia 31 sierpnia 2007 r. Zdaniem odwołującego, zaliczenie dotychczas wypłaconych mu należności pieniężnych na poczet należności określonych skarżoną decyzją, stanowi w istocie potrącenie wypłaconych mu wcześniej kwot z aktualnie ustalonych świadczeń.

Po rozpatrzeniu odwołania Z. S., Dowódca POW decyzją z dnia [...] nr [...], utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji, podtrzymując stanowisko prawne oraz argumentację organu I instancji, zaznaczył iż odprawa i inne świadczenia z tytułu zwolnienia żołnierza z zawodowej służby wojskowej (art. 94 i art. 95 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych) mają charakter jednorazowy, w związku z czym mogą być one wypłacone żołnierzowi tylko jeden raz. Ograniczenie to wynika wprost z art. 72 ust. 2 ustawy pragmatycznej. Zatem skoro odwołujący nie został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2005 r., bowiem skuteczne zwolnienie z tejże służby miało miejsce tylko raz, tj. w dniu 31 sierpnia 2007 r., to tym samym organ I instancji prawidłowo uznał, ustalając wysokości świadczeń przysługujących odwołującemu z tytułu zwolnienia ze służby w 2007 r., że odwołującemu należy wypłacić kwotę stanowiącą różnicę pomiędzy świadczeniami należnymi w dniu ponownego zwolnienia ze służby wojskowej (2007 r.) a świadczeniami ustalonymi i wypłaconymi w dniu pierwotnego zwolnienia ze służby (2005 r.). Organ II instancji podkreślił, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz Sądu Najwyższego, iż zarówno osobie, która ponownie podjęła służbę, jak osobie, która ponownie podjęła pracę, może przysługiwać jedynie świadczenie (odprawa) uzupełniające, jeżeli w dacie kolejnego zwolnienia posiada ona staż uprawniający do świadczenia (odprawy) w wyższej wysokości.

Na powyższe rozstrzygnięcie Z. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, w której podnosząc zarzut naruszenia art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych poprzez dokonanie niezgodnego z prawem potrącenia należnego skarżącemu uposażenia oraz art. 94 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, art. 95 pkt 2 i 3 w zw. z art. 83 ust. 2 i ust. 5, art. 97 poprzez niewypłacenie pełnych świadczeń związanych z zakończeniem służby wojskowej, domagał się uchylenia zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi Z. S. wskazał, iż będąca konsekwencją stwierdzenia nieważności decyzji wypowiadającej stosunek zawodowej służby wojskowej, bezskuteczność zwolnienia skarżącego ze służby wojskowej wiąże się z bezskutecznością zakwalifikowania wcześniej otrzymanych świadczeń jako świadczeń uzyskanych z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej. Jedyną możliwą kwalifikacją takich świadczeń jest uznanie ich za świadczenia nienależne, zgodnie z art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. Skoro zwolnienie ze służby było bezskuteczne, czyli w znaczeniu prawnym go nie było, to nie mogło być również w znaczeniu prawnym wypłaty świadczeń związanych z zakończeniem służby. Wypłacone kwoty nie stanowiły więc, wbrew stanowisku organów administracyjnych, świadczeń związanych z zakończeniem służby, a jedynie świadczenia nienależne. Tymczasem organy administracyjne pomimo, iż pierwotnie wypłacone kwoty utraciły na skutek decyzji stwierdzającej nieważność charakter świadczeń związanych z zakończeniem służby i stały się świadczeniami nienależnymi, zaliczyły wypłaconą wcześniej kwotę świadczenia nienależnego na poczet aktualnie ustalonych świadczeń z tytułu zwolnienia ze służby wojskowej, przez co dokonały w istocie potrącenia w drodze decyzji administracyjnej. Świadczenia nienależne zaś, jak wskazał skarżący, mogą być dochodzone od podmiotu, który je uzyskał, na drodze powództwa o jego zwrot przed sądami powszechnymi. Skarżący podkreślił, iż skuteczne zwolnienie ze służby powinno skutkować wypłatą świadczenia w pełnej wysokości. Skoro pierwsze z wypłaconych świadczeń jest świadczeniem nienależnym, to drugie z nich tj. świadczenie związane z rzeczywistym i skutecznym zakończeniem służby można w sposób oczywisty uznać za wypłacone po raz pierwszy i jednokrotnie.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje:

Stosownie do treści przepisów art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania obowiązujących przepisów prawa materialnego i postępowania administracyjnego.

Biorąc pod uwagę powyższe stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie ze względu na naruszenie przez organy obu instancji przepisów proceduralnych, tj. art. 153 i art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej powoływanej jako ppsa), które w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisu prawa materialnego, tj. art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych w stopniu wpływającym na wynik sprawy.

Na wstępie rozważań prawnych należy odnieść się do kwestii mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 153 ppsa ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Przez ocenę prawną, o której mowa w powyższym artykule rozumie się powszechnie wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w rozpoznawanej sprawie. Dotyczy ona zatem właściwego zastosowania konkretnego przepisu prawa w indywidualnej sprawie. Wskazania natomiast co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencję oceny prawnej i dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy. Mają one na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz nakreślenie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie w celu uniknięcia wadliwości tegoż postępowania (por. Bogusław Dauter: Zarys metodyki pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 1, Warszawa 2008 str.289-290). Z treści przytoczonego przepisu wynika, iż zarówno organy administracyjne, których działanie było przedmiotem skargi, jaki i sąd orzekający w sprawie, ilekroć dana sprawa będzie ponownie przez nie rozpoznawana, będą związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu tegoż sądu, jeżeli nie zostanie ono uchylone lub nie ulegną zmianie przepisy prawne na podstawie, których ten sąd orzekał. Jeśli więc strona z taką oceną i wskazaniami się nie zgadza, to powinna zakwestionować za pomocą właściwych środków odwoławczych dane orzeczenie, w którym zawarta jest ocena prawna i wskazania, które uważa za niezgodne z prawem. Po uprawomocnieniu się zaś tego orzeczenia, zawarte w nim stanowisko, będzie wiążące nie tylko dla organów wymienionych w art. 153 ppsa, lecz również i wskazanych w art. 170 ppsa, który to przepis explicite wskazuje, iż orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jeśli więc strona ze środka odwoławczego nie skorzysta i tym samym doprowadzi do uprawomocnienia się danego wyroku, wówczas kwestie prawne przesądzone w takim orzeczeniu i wskazania w nim zawarte są wiążące dla organów administracyjnych orzekających w sprawie, tegoż sądu, jak i innych organów, nie wyłączając sądu II instancji rozpatrującego ewentualnie skargę kasacyjną na kolejny wyrok dotyczący tej samej sprawy.

Z analizy akt sprawy wynika, iż kwestię sporną w sprawie stanowiło zagadnienie prawne dotyczące możliwości decyzyjnego rozstrzygnięcia w przedmiocie potrącenia (zaliczenia) wypłaconych żołnierzowi kwot na skutek nieskutecznego zwolnienia ze służby z uposażenia należnego żołnierzowi w związku ze skutecznym zwolnieniem ze służby. W ocenie Sądu orzekającego w sprawie, wyrażonej w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 327/08, stwierdzenie nieważności decyzji wypowiadającej skarżącemu stosunek zawodowej służbowy wojskowej, spowodowało iż wypłacone mu z tego tytułu wcześniej świadczenia uzyskały charakter świadczeń nienależnych, stanowiących szczególny rodzaj bezpodstawnego wzbogacenia. Z uwagi na okoliczność, iż przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu należy stosować w sytuacji, gdy nie ma innego środka prawnego przy wykorzystaniu, którego możliwe byłoby przywrócenie równowagi majątkowej naruszonej bez prawnego uzasadnienia, a w ocenie Sądu w ustawie o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, brak jest przepisu przewidującego bezpośrednio bądź pośrednio możliwość orzekania w kwestii zwrotu nienależnie pobranego świadczenia, to tym samym dochodzenie zwrotu nienależnego świadczenia wymaga uzyskania, w sytuacji braku zgody bezpodstawnie wzbogaconego, odpowiedniego wyroku sądu powszechnego w wyniku wniesionego w tym zakresie pozwu (art. 103 ust. 1 ustawy pragmatycznej). W konsekwencji Sąd, uchylając decyzje organów obu instancji, które w jego ocenie w istocie dokonały w drodze decyzji administracyjnej potrącenia wypłaconych wcześniej żołnierzowi kwot z aktualnie ustalonych świadczeń, przez co naruszyły przepis art. 103 ust. 1 ustawy pragmatycznej, wskazał iż dla dokonania skutecznego potrącenia, konieczne w sprawie jest uzyskanie stosownego tytułu wykonawczego. Organy administracyjne zaś, ponownie rozstrzygając sprawę, uznały iż skoro z art. 94 i art. 95 w zw. z art. 72 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, iż świadczenia pieniężne z tytułu zwolnienia z zawodowej służby wojskowej przysługują w wysokości proporcjonalnej do okresu pełnionej służby i mają charakter jednorazowy, a skarżący nie został skutecznie zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2005 r. lecz w dniu 31 sierpnia 2007 r., to tym samym należało w drodze decyzji administracyjnej zaliczyć wypłacone skarżącemu należności pieniężne w związku z nieskutecznym zwolnieniem ze służby na poczet należności określonych skarżoną decyzją, a przysługujących w związku z łącznym okresem wysługi lat.

Zdaniem Sądu w obecnym składzie, biorąc pod uwagę wskazane powyżej okoliczności, w szczególności zaś fakt, iż odnośnie toczącego się postępowania administracyjnego wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 2 lipca 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 327/08, konstytuując ocenę prawną i wskazówki co do sposobu działania organu administracyjnego w toku ponownego rozpoznania sprawy, a także uwzględniając wcześniejsze wywody składu orzekającego dotyczące problematyki związania organów administracyjnych oraz sądów administracyjnych oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażoną zarówno przez sąd I instancji, jak i sąd II instancji, należy stwierdzić, iż w przedmiotowej sprawie organy obu instancji naruszyły przepisy art. 153 i art. 170 ppsa, albowiem nie zastosowały się do oceny prawnej, zaleceń oraz wytycznych prawomocnego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2008 r., pomimo iż były nimi, jak już sąd orzekający wcześniej wskazał, bezwzględnie związane, co czyni koniecznym uchylenie zarówno zaskarżonej decyzji, jak i poprzedzającej ją decyzji Kierownika [..] Okręgowych Warsztatów Technicznych z dnia [..] nr [..]. Uchylenie wskazanych decyzji, podyktowane jest potrzebą zapewnienia respektowania przez organ administracyjny wyrażonej w wskazanych artykułach normy prawnej konstytuującej wymóg związania orzeczeniem sądu przy ponownym rozpatrywaniu tej samej sprawy, zarówno organu administracyjnego jak i sądu administracyjnego. Dotyczy to również sytuacji, gdy dany organ bądź sąd nie podziela stanowiska w zakresie dokonanej wcześniej przez inny skład orzekający sądu oceny prawnej. Skoro więc Sąd orzekający w niniejszej spawie uznał, iż z treści przepisu art. 103 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych wynika, że z uposażenia żołnierza zawodowego mogą być dokonywane potrącenia tylko w granicach i na zasadach określonych w przepisach o wynagrodzeniu za pracę, a te zaś dla dokonania skutecznego potrącenia wprowadzają, w przypadku braku zgody bezpodstawnie wzbogaconego, wymóg posiadania tytułu wykonawczego, to tym samym organy administracyjne nie posiadając tegoż tytułu, nie były uprawnione do rozstrzygnięcia w przedmiocie potrącenia z uposażenia żołnierza zawodowego. Sąd w obecnym składzie, podziela stanowisko skarżącego, iż organy orzekające w sprawie, dokonując zaliczenia wypłaconych skarżącemu należności pieniężnych z tytułu nieskutecznego zwolnienia ze służby na poczet należności ustalonych decyzją z dnia [...], przysługujących w związku z okresem wysługi lat, w istocie dokonały w drodze decyzji administracyjnej potrącenia wypłaconych wcześniej żołnierzowi kwot, próbując w ten sposób obejść prawo i jednoznaczne w tym zakresie wskazania zawarte w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 lipca 2008 r.

Z powyższego względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz, 1270) orzeczono, jak w sentencji.