Wyrok WSA w Kielcach, sygn. akt II SA/Ke 100/07
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach
Data orzeczenia: 2007-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6050 Obowiązek meldunkowy
Hasła tematyczne: Ewidencja ludności
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art.151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art.1 ust.2, art.10 ust.1, art.9 ust.2
journal: Dz.U. 2006 nr 139 poz 993
law: Ustawa z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Pędziwilk-Moskal (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Danuta Kuchta,, Asesor WSA Sylwester Miziołek, Protokolant Referent stażysta Katarzyna Tuz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. sprawy ze skargi D. B., S. O., I. Ś., T. G., A. L. i A. O. na decyzję Wojewody z dnia [...]znak:[...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] znak: [...] Wojewoda utrzymał w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Wójta Gminy z dnia [...] znak: [...] orzekającą o zameldowaniu na pobyt stały w lokalu położonym w miejscowości Z., gmina Ł. B. W. i jej córki P. W..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 24.08.2006r. B. W. wniosła o zameldowanie siebie oraz małoletniej córki P. na pobyt stały w miejscowości Z., gmina Ł. W uzasadnieniu wniosku podała, że zamieszkuje wraz z córką w przedmiotowym lokalu od 1994r., przy czym do dnia 16 sierpnia 2006r. tj. do dnia śmierci zameldowanego tam konkubenta - M. S. zamieszkiwała tam wspólnie z nim. Pismem z dnia 22 sierpnia 2006r. D. B. zwróciła się do Urzędu Gminy w Ł. o nie meldowanie nikogo w budynku położonym w miejscowości Z. z uwagi na przysługujące jej oraz jej rodzeństwu prawo współwłasności tej nieruchomości. W dniu 13 września 2006r. do Urzędu Gminy w Ł. wpłynęło pismo S. O., I. Ś., T. G., D. B., A. L. i A. O., w którym oświadczyli, że nie wyrażają zgody na zameldowanie B. W. i jej córki P. ze względu na fakt, iż B. W. pozostaje dla nich osobą obcą.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji decyzją z dnia [...] orzekł o zameldowaniu na pobyt stały B. W. i jej córki P.

Decyzją z dnia [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu odwołania D. B., S. O., I. Ś., T. G., A. L. i A. O., utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W motywach decyzji podniósł, iż zgodnie z ustawą z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.),prowadzenie ewidencji ludności służy wyłącznie celom ewidencyjnym, jej zadaniem jest zbieranie informacji o faktycznym pobycie osób. Ewidencja ludności nie może służyć załatwianiu sporów natury cywilno-prawnej, należących wyłącznie do kompetencji sądów powszechnych. Z kolei osoby, które przebywają pod określonym adresem mają obowiązek zgłoszenia tego faktu w organie ewidencyjnym i dokonanie zameldowania stałego lub czasowego - w zależności od charakteru tego pobytu. Przepis art. 47 ust. 2 cyt. ustawy nakłada na organy ewidencyjne obowiązek rozstrzygania o zameldowaniu lub wymeldowaniu danej osoby poprzez wydanie decyzji administracyjnej w sytuacji, kiedy dane zgłoszone do zameldowania lub wymeldowania budzą wątpliwości tj. wtedy, gdy z jakichkolwiek przyczyn nie jest możliwe dokonanie zameldowania lub wymeldowania w drodze zwykłej czynności materialno-technicznej polegającej na zarejestrowaniu faktu pobytu lub faktu opuszczenia miejsca pobytu danej osoby na podstawie zgłoszenia przez nią dokonanego. Wówczas organ gminy zobowiązany jest przeprowadzić postępowanie administracyjne i wydać stosowne orzeczenie. Wojewoda podkreślił, iż przeprowadzone przez organ I instancji postępowanie wyjaśniające jednoznacznie potwierdziło fakt zamieszkiwania od 1994r. przez B. W. oraz jej córkę P. w przedmiotowym lokalu.

Organ odwoławczy wskazał, że w w/w lokalu od kilkunastu lat koncentrowało się życie osobiste B. W. i jej córki. Ponadto, B.W. zamieszkiwała pod tym adresem razem ze swoim konkubentem, zmarłym w sierpniu 2006r. M. S., (wnukiem nieżyjących M. i E. O. - właścicieli przedmiotowej nieruchomości), zameldowanym tam na pobyt stały od urodzenia, tj. od 1975r. Po śmierci M. S. B.W. nadal zamieszkuje w Z. Okoliczność ta nie była kwestionowana przez żadnego z uczestników postępowania. Jakkolwiek D. B. poddawała w wątpliwość datę zamieszkania B. W., to zdaniem organu II instancji - wobec zeznań innych uczestników - należy uznać ten fakt za udowodniony. Organ odwoławczy podniósł także, iż dokonanie zameldowania na pobyt stały B. W. i jej córki jest wyłącznie rejestracją udowodnionego stanu faktycznego i nie ma żadnego wpływu na toczące się postępowanie spadkowe, zaś B. W. nie daje żadnych praw do przedmiotowej nieruchomości.

Skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach wnieśli D. B., S. O., I. Ś., T. G., A. L., A. O. Skarżący podnieśli, iż B. W. zajęła przedmiotową nieruchomość bez ich wiedzy i zgody, nie zawierała z nimi żadnej umowy, ani ustnej ani też pisemnej. Zameldowanie wnioskodawczyni przez organ I instancji narusza ich konstytucyjne prawo ochrony własności oraz zasady współżycia społecznego. Gwarantuje bowiem większą ochronę praw "dzikiemu lokatorowi" niż właścicielom nieruchomości, utrudniając zarazem dostęp do należącej do nich nieruchomości oraz eksmisję tego lokatora.

Do skargi załączono kopie: postanowienia Sądu Rejonowego o stwierdzeniu nabycia spadku po M. O. (w tym m. in. przez skarżących) oraz złożonego do tego Sądu pozwu o eksmisję B. W. i P. W. z lokalu położonego w miejscowości Z, gmina Ł.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Na rozprawie w dniu 10 maja 2007r. skarżący D. B. i S. O. oświadczyli, że nie kwestionują faktu, iż B. W. mieszkała w przedmiotowym lokalu, lecz nie od 1994r., a od 1996 - 1997r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002r. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Z kolei art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą p.p.s.a., przewiduje, że sądowa kontrola legalności decyzji administracyjnych sprawowana jest w granicach sprawy, a rozstrzygając o zasadności skargi sąd nie jest związany jej zarzutami ani wnioskami oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a, decyzja (lub postanowienie) podlega uchyleniu, jeżeli Sąd stwierdzi:

- po pierwsze, naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,

- po drugie, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego,

- po trzecie, inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 ustawy p.p.s.a.).

Stosownie do art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006r. Nr 139, poz. 993 z późn. zm.), zwanej dalej ustawą, ewidencja ludności polega na rejestracji danych o miejscu pobytu osób, o urodzeniach, dotyczących obowiązku wojskowego, zmianach stanu cywilnego, obywatelstwa, imion i nazwisk oraz o zgonach.

Z kolei stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W tym miejscu wskazać trzeba, iż pobyt stały oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania, z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów ( por. art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy w związku z art. 25 k.c., a także wyrok NSA w Warszawie z 14.05.2001r., V SA 1496/00, LEX nr 54454).

W świetle przepisów ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zameldowanie i wymeldowanie z pobytu stałego lub czasowego jest więc jedynie rejestracją danych o miejscu pobytu osoby (art. 1 ust. 2), a tym samym nie rodzi ani nie pozbawia uprawnień do lokalu. Obowiązek meldunkowy wynika wprost z przepisów ustawy (art. 5, art. 6, art. 10, art. 15) i nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji. Wykonanie tego obowiązku polega na zgłoszeniu wymaganych danych (art. 9 ust. 1, art. 10, art. 15) właściwemu organowi, który dokonuje rejestracji będącej czynnością materialno-techniczną, rodzącą skutki prawne. Czynności ewidencyjne podejmowane są więc na podstawie zgłoszenia osoby wykonującej swój obowiązek meldunkowy, a wyjątki od tej zasady, dopuszczające wydanie decyzji, określone zostały w ustawie (art. 8 ust. 2, art. 15 ust. 2, art. 47 ust. 2). Przepis art. 47 ust. 1 cyt. ustawy, nakłada na organ gminy prowadzący ewidencję ludności obowiązek dokonania na podstawie zgłoszenia zameldowania przez zarejestrowanie danych dotyczących osoby i miejsca jej pobytu. Z kolei przepis art. 47 ust. 2 powołanej ustawy stanowi, że właściwy organ gminy rozstrzyga o dokonaniu zameldowania lub wymeldowania, jeżeli zgłoszone dane zawarte w zgłoszeniu osoby wykonującej obowiązek meldunkowy budzą wątpliwości. A zatem w tym przypadku następuje odstępstwo od zasady, że obowiązek meldunkowy, wynikający wprost z ustawy nie wymaga konkretyzacji w decyzji administracyjnej. Należy wskazać, iż wydawana na podstawie art. 47 ust. 2 w związku z art. 10 ust. 1 powołanej ustawy decyzja administracyjna winna być poprzedzona przeprowadzeniem przez organ orzekający postępowania dowodowego, którego celem jest usunięcie zachodzących wątpliwości.

W rozpoznawanej sprawie przeprowadzono postępowanie dowodowe z zachowaniem wymagań art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Organy orzekające obu instancji dokonały nie naruszającej art. 80 k.p.a. oceny, iż B. W. i jej córka P. faktycznie przebywała w przedmiotowym lokalu. Kwestia ta była zaś decydująca dla wydania decyzji o zameldowaniu. Należy zwrócić uwagę, że skarżący tego najistotniejszego w sprawie ustalenia nie kwestionowali, potwierdzając zresztą na rozprawie 10 maja 2007r., że B. W. mieszkała w przedmiotowym lokalu od 1996 lub 1997r. Materiał dowodowy zebrany w aktach sprawy ( w tym zeznania skarżących jak również Z. J. oraz świadka J. G.), potwierdził fakt kilkunastoletniego pobytu B. W. oraz jej córki P. w przedmiotowym lokalu. W mieszkaniu tym znajdują się także rzeczy osobiste B. W., która w ostatnim czasie wyremontowała ten lokal. Stwierdzić więc należy, że w w/w lokalu koncentrują się sprawy życiowe B. W. oraz jej córki i stanowi on ośrodek ich osobistych i majątkowych interesów.

Bez znaczenia dla wyniku sprawy potraktować należy zarzuty skarżących o braku ich zgody na zameldowanie B. W., z uwagi na brak przysługującego jej tytułu prawnego do zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu. Konieczność dokonania zameldowania nie jest bowiem uzależniona od istnienia bądź nieistnienia tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że skoro zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być też traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych (zwłaszcza do mieszkania) - por. np. wyrok WSA w Warszawie z 2.06.2005r. sygn. akt IV SA / Wa 627/05 - lex 186653. W świetle przedstawionych okoliczności również zarzut skarżących dotyczący naruszenia prawa własności jest bezzasadny. Wymaga podkreślenia, że Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01) orzekł o niezgodności przepisu art. 9 ust. 2 powołanej ustawy o ewidencji ludności z przepisami art. 52 ust. 1 i art. 83 w zw. z art. 2 Konstytucji RP. Przepis ten utracił moc od 19 czerwca 2002 r. W uzasadnieniu do tego orzeczenia (OTK-A 2002/3/34) Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych dotyczy danych, które nie są objęte ewidencją ludności, a zameldowanie jest formą realizacji obowiązku meldunkowego przez zgłoszenie wymaganych danych właściwemu organowi. Oznacza to, że organ meldunkowy nie rejestruje uprawnień do lokalu osób występujących o zameldowanie, lecz gromadzi informacje w zakresie danych o miejscu pobytu, a więc bada, czy osoba występująca z wnioskiem faktycznie zamieszkuje w lokalu ( por. wyrok WSA w Warszawie z 24.06.2004r. , sygn. akt. V SA 519/03, lex nr 146738).

Reasumując, skoro zameldowanie ma na celu wyłącznie odzwierciedlenie w urzędowej ewidencji faktycznego pobytu danej osoby, to jego dokonanie nie może być traktowane jako źródło powstania jakichkolwiek praw majątkowych (zwłaszcza do lokalu) i tym samym nie może szkodzić skarżącym. W konsekwencji, konieczność dokonania zameldowania nie jest uzależniona od charakteru tytułu prawnego do lokalu zamieszkiwanego przez określone osoby i uregulowania między stronami ewentualnych sporów majątkowych.

Mając na uwadze, iż podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.