Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt II SA/Ol 498/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2022-08-17 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6099 Inne o symbolu podstawowym 609
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Samorząd terytorialny
Skarżony organ: Wójt Gminy
Treść wyniku: Stwierdzono nieważność uchwały w części
Powołane przepisy: article: art. 19 ust. 3 i 5
journal: Dz.U. 2003 nr 124 poz 1152
law: Ustawa z dnia 22 maja 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli  Komunikacyjnych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Osipuk Sędziowie Sędzia WSA Marzenna Glabas Asesor WSA Grzegorz Klimek (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi Prokurator Okręgowego w Olsztynie na uchwałę Rady Gminy Srokowo z dnia 24 sierpnia 2018 r. nr LIV/285/18 w przedmiocie przyjęcia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w Gminie Srokowo stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w zakresie: § 5 ust. 1 i 4, § 6, § 7, § 10 ust. 2, § 11 ust. 1, § 12 ust. 1 i 2, § 13 ust. 6, § 17 ust. 1, § 20 załącznika do uchwały. WSA/wyr.1a – sentencja wyroku (tryb uproszczony)


UZASADNIENIE

Rada Gminy Srokowo w dniu 24 sierpnia 2018 r. podjęła uchwałę Nr LIV/285/18 w sprawie przyjęcia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków w Gminie Srokowo (zwanego dalej: Regulaminem). Uchwała ta została podjęta na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz. U. z 2018 r., poz. 1152, dalej: u.z.z.w. )

Skargę na powyższą uchwałę wniósł Prokurator Okręgowy w Olsztynie (Prokurator), zaskarżając ją w części dotyczącej: § 5 ust. 1 i 5, § 6, § 7, § 10 ust. 2, § 11 ust. 1, § 12 ust. 1 i 2, § 13 ust. 6, § 17 ust. 1 oraz § 20 Regulaminu stanowiącego załącznik do uchwały.

Zaskarżonym przepisom uchwały Prokurator zarzucił istotne naruszenie prawa materialnego, a mianowicie art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym i art. 19 ust. 3 i 5 u.z.z.w. poprzez przekroczenie delegacji ustawowej wskazanej w wymienionych wyżej przepisach polegające na:

określeniu w § 5 ust. 1 i 5 w rozdziale III, dotyczącym szczegółowych warunków i trybu zawierania umów z odbiorcami usług, pisemnej formy umowy i czasu, na jaki ma być zawarta, podczas gdy tego typu materia powinna być uregulowana w umowie pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo - kanalizacyjnym a odbiorcą, a Rada nie miała do tego kompetencji;

określeniu w § 6 i 7 Regulaminu elementów wzoru wniosku o zawarcie umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków, podczas gdy Rada nie miała do tego kompetencji;

zamieszczeniu w § 10 ust. 2 Regulaminu zapisów określających, co powinien zawierać wniosek złożony przez osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, podczas gdy jest to materia, której regulacja nie spoczywa na Radzie;

wskazaniu w § 11 ust. 1 Regulaminu sytuacji, w których przedsiębiorstwo ma prawo odmówić przyłączenia odbiorcy usług do sieci, podczas gdy do kompetencji Rady nie należało określenie warunków odmowy, tylko możliwości dostępu do tych usług;

zamieszczeniu w § 12 ust. 1 i 2 Regulaminu regulacji uzależniającej przystąpienie do wykonania robót przyłączeniowych od wcześniejszego uzgodnienia dokumentacji technicznej, podczas gdy Rada nie miała do tego kompetencji;

wskazaniu w § 13 ust. 6 Regulaminu w rozdziale VIII, dotyczącym sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do kanalizacji ścieków, sytuacji, w których przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać dostawę wody albo wstrzymać lub ograniczyć odbiór ścieków, do czego Rada nie została upoważniona;

zamieszczeniu w § 17 ust. 1 Regulaminu zapisów dotyczących obowiązku zawarcia umowy pomiędzy gminą, przedsiębiorstwem i jednostką Straży Pożarnej celem zapewnienia dostaw wody na cele przeciwpożarowe oraz określeniu w § 20 Regulaminu sposobu ustalania rozliczenia za wodę pobranej na cele przeciwpożarowe, podczas gdy Rada nie została upoważniona do regulowania tych kwestii.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że przedmiotowa uchwała w zaskarżonej części została podjęta z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego, określonego w art. 19 u.z.z.w. oraz z przekroczeniem kompetencji Rady, co stanowi podstawę do uznania Regulaminu w zaskarżonej części za nieważny. Wskazując na powyższe wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w zakwestionowanej części i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.

W odpowiedzi na skargę organ wskazał, że nie wnosi zarzutów i uznaje skargę za zasadną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Wynika to z art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r., poz. 137). Natomiast, zgodnie z art. 3 § 2 pkt 5 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie między innymi w sprawach skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej.

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 147 p.p.s.a., sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza jej nieważność w całości lub w części albo stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności.

W pierwszej kolejności należy wskazać, że przedmiotowa skarga została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a., zgodnie z wnioskiem skarżącego, przy braku sprzeciwu strony przeciwnej.

Wyjaśnić też należy na wstępie, że termin "sprzeczności z prawem" nie jest zdefiniowany i jest pojęciem nieostrym. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 9 grudnia 2003 r., sygn. akt P 9/02, za istotne naruszenie prawa uznać należy uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane w demokratycznym państwie prawnym. Sprzeczność uchwały z prawem może polegać na naruszeniu prawa materialnego albo procesowego, o ile naruszenie norm procesowych mogło mieć wpływ na materialne ukształtowanie treści aktu. Przedmiotem kontroli sądu administracyjnego jest legalność aktu, co oznacza konieczność zbadania, czy akt ten, biorąc pod uwagę jego treść, może zostać pozostawiony w obrocie prawnym. (zob. A. Matan [w:] Ustawa o samorządzie gminnym. Komentarz, wyd. III, red. B. Dolnicki, Warszawa 2021, LEX/el i powołane tam orzecznictwo).

Ponadto, w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowany jest jednolity pogląd, że istotne naruszenie prawa, skutkujące stwierdzeniem nieważności uchwały organu gminy, to naruszenie przepisów wyznaczających kompetencję do podejmowania uchwał, podstawy prawnej podejmowania uchwał, przepisów prawa ustrojowego, przepisów prawa materialnego – przez wadliwą ich wykładnię oraz przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał. Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wówczas, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Warunkiem zgodności z prawem aktu prawa miejscowego jest stanowienie aktu w granicach delegacji ustawowej.

Rozpoznając sprawę w świetle powołanych kryteriów, Sąd uznał, że skarga jako uzasadniona podlega uwzględnieniu.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała w sprawie uchwalenia regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków. Uchwała ta jest aktem prawa miejscowego, co wynika wprost z art. 19 ust. 4 u.z.z.w. (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały).

Zgodnie z art. 87 ust. 2 i art. 94 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, akty prawa miejscowego są źródłami prawa powszechnie obowiązującego na obszarze działania organów, które je ustanowiły. Zasada ta znajduje odzwierciedlenie w art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia uchwały - Dz. U. z 2018 r., poz. 994 z późn. zm., dalej jako: u.s.g.), który stanowi, że na podstawie upoważnień ustawowych gminie przysługuje prawo stanowienia aktów prawa miejscowego obowiązującego na obszarze gminy. Stanowienie aktów prawa miejscowego należy do kompetencji samorządu terytorialnego, które czynią to wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie. Regulacje zawarte w akcie prawa miejscowego mają na celu jedynie "uzupełnienie" przepisów powszechnie obowiązujących rangi ustawowej, kształtujących prawa i obowiązki ich adresatów. Wynika z powyższego, że organy samorządu terytorialnego mogą ustanawiać akty prawa miejscowego wyłącznie na podstawie i w granicach upoważnień ustawowych. Materia prawa miejscowego nie może wykraczać poza zakres upoważnienia, które nie podlega ani wykładni rozszerzającej, ani celowościowej (D. Dąbek, Prawo miejscowe, Warszawa 2007, s. 72).

Upoważnienie do podjęcia uchwały w sprawie regulaminu zaopatrzenia w wodę i odprowadzania ścieków na terenie Gminy Srokowo zostało zawarte w art. 19 ust. 1 i 3 u.z.z.w. Zgodnie z tymi przepisami - rada gminy, na podstawie projektów regulaminów dostarczania wody i odprowadzania ścieków opracowanych przez przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne, przygotowuje projekt regulaminu dostarczania wody i odprowadzania ścieków oraz przekazuje go do zaopiniowania organowi regulacyjnemu, zawiadamiając o tym przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjne – ust. 1. Rada gminy uchwala regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków – ust. 3.

Zgodnie zaś z art. 19 ust. 5 u.z.z.w., Regulamin, który uchwalany jest na podstawie upoważnienia ustawowego, powinien określać prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym:

1) minimalny poziom usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne w zakresie dostarczania wody i odprowadzania ścieków;

2) warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług;

3) sposób rozliczeń w oparciu o ceny i stawki opłat ustalone w taryfach;

4) warunki przyłączania do sieci;

5) techniczne warunki określające możliwości dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych;

6) sposób dokonywania odbioru przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne wykonanego przyłącza;

7) sposób postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków;

8) standardy obsługi odbiorców usług, a w szczególności sposoby załatwiania reklamacji oraz wymiany informacji dotyczących w szczególności zakłóceń w dostawie wody i odprowadzaniu ścieków;

9) warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe.

Wskazany katalog ma charakter wyczerpujący i zamknięty. Określając zakres zagadnień, które mają być objęte regulaminem, ustawodawca w skonstruowaniu delegacji ustawowej posłużył się sformułowaniem "regulamin określa", co oznacza, że treść tego regulaminu musi bezwzględnie odpowiadać zakresowi delegacji ustawowej (por. wyrok WSA w Olsztynie z 16 grudnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 892/21, wszystkie powołane orzeczenia dostępne: www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednocześnie, wszelkie odstępstwa od katalogu sformułowanego w tym przepisie przesądzają o naruszeniu przepisu upoważniającego, jak i konstytucyjnej zasady praworządności w zakresie legalności aktu prawa miejscowego, co stanowi istotne naruszenie prawa, którego skutkiem jest stwierdzenie jego nieważności w całości, bądź w części. Tą samą wadą dotknięte są te przepisy prawa miejscowego, które wprawdzie odnoszą się do materii wskazanej w art. 19 u.z.z.w., ale w zakresie uregulowanym już wyczerpująco w ustawie bądź rozporządzeniu wykonawczym regulują te same kwestie w sposób odmienny.

W rozpoznawanej sprawie, Prokurator zasadnie zarzucił, że zakwestionowane przepisy Regulaminu zostały podjęte z naruszeniem prawa. Analizując bowiem zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd stwierdził istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie nieważności uchwały w części dotyczącej kwestionowanych przez skarżącego przepisów Regulaminu, stanowiącego załącznik do przedmiotowej uchwały.

Trafny jest zarzut skarżącego, dotyczący sprzeczności § 5 ust. 1 i ust. 4 (w skardze mylnie wskazano ust. 5, a nie ma takiej jednostki redakcyjnej) Regulaminu z u.z.z.w. Zgodnie z art. 19 ust. 5 pkt 2 u.z.z.w. Regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków określa prawa i obowiązki przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego oraz odbiorców usług, w tym: warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług. W myśl art. 6 ust. 1 u.z.z.w. dostarczanie wody lub odprowadzanie ścieków odbywa się na podstawie pisemnej umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków zawartej między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług. Tymczasem w § 5 ust. 1 Regulaminu organ postanowił, że świadczenie usług zaopatrzenia w wodę i odbioru ścieków odbywa się w oparciu o pisemną umowę zawartą między przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług, zgodnie z art. 6 ustawy. Powyższe stanowi niedopuszczalne powtórzenie i modyfikację materii uregulowanej w ustawie. Natomiast w § 5 ust. 4 Rada określiła, że umowa o zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków może być zawarta na czas określony i nieokreślony. W tym zakresie zważyć należy, że określenie czasu trwania umowy należy do elementów umowy i nie można go zaliczyć do warunków i trybu zawierania umów. Treść takiej umowy podlega przepisom prawa cywilnego, a podmiot zewnętrzny - Rada Gminy - nie ma podstaw prawnych, aby na treść takiej umowy wpływać (zob. wyrok NSA z 4 listopada 2021 r., sygn. akt III OSK 546/21). Ingerencja organu uchwałodawczego gminy w treść umowy pomiędzy odbiorcą, a przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym jest więc niedopuszczalna. Tego rodzaju zapisy winny się znaleźć w umowie zawieranej z odbiorcą usług, a nie w regulaminie. Regulamin, jak stanowi art. 19 ust. 2 pkt 2 u.z.z.w. może określać jedynie szczegółowe warunki i tryb zawierania umów z odbiorcami usług, a nie określać jakie zapisy w umowach tych powinny bądź mogą się znaleźć, o tym bowiem wprost stanowi art. 6 ust. 3 u.z.z.w.

Zasadny okazał się także zarzut skargi dotyczący niezgodności z prawem § 6, § 7 Regulaminu. Są to bowiem przepisy, w których Rada w sposób nieuprawniony określa, co powinien zawierać wniosek złożony przez podmiot, ubiegający się o zawarcie umowy o dostarczanie wody i odprowadzanie ścieków. Podkreślić należy, że organ stanowiący nie może sam określać elementów wniosku ani co do formy, ani co do treści. Jak wynika z art. 6 ust. 2 u.z.z.w., przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne jest obowiązane do zawarcia umowy o zaopatrzenie w wodę lub odprowadzanie ścieków z osobą, której nieruchomość została przyłączona do sieci i która wystąpiła z pisemnym wnioskiem o zawarcie umowy; ustawodawca nie dał natomiast organowi uchwałodawczemu kompetencji do określania treści wniosku. Regulowanie tej materii w regulaminie wykracza więc poza delegację ustawową. Powtórzyć należy, że norma zawarta w art. 19 ust. 5 u.z.z.w., nie daje radzie gminy prawa do stanowienia w akcie prawa miejscowego zagadnień innych, niż wymienione, ani też do podejmowania regulacji w sposób inny, niż wskazany przez ustawodawcę. Innymi słowy, w regulaminie mogą znaleźć się tylko takie postanowienia, których przedmiot mieści się w zakresie wyznaczonym przez ww. przepis, a wszelkie od tego odstępstwa przesądzają o naruszeniu delegacji ustawowej do stanowienia tego aktu, co stanowi istotne naruszenie prawa, uzasadniające stwierdzenie jego nieważności (por. wyrok NSA z 2 grudnia 2020 r., sygn. akt II OSK 2068/20). Skoro więc w art. 19 ust. 5 u.z.z.w., ustawodawca nie przewidział, że regulamin dostarczania wody i odprowadzania ścieków winien zawierać określenie elementów wniosków, to unormowania w tym przedmiocie zawarte w Regulaminie naruszają prawo.

W rozpoznawanej sprawie Sąd stwierdził również brak właściwej realizacji delegacji z art. 19 ust. 5 pkt. 4 u.z.z.w. Na podstawie tego przepisu rada gminy ma obowiązek określić w regulaminie warunki przyłączenia do sieci. W § 10 ust. 2 Regulaminu Rada określiła, co powinien zawierać taki wniosek złożony przez osobę ubiegającą się o przyłączenie nieruchomości do sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej. Słusznie wskazał skarżący, że taka ingerencja Rady w treść stosunków umownych pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcą usług przekracza delegację wskazaną w art. 19 u.z.z.w., gdyż jest to materia, której regulacja nie spoczywa na Radzie. Zapisy takie nie wyjaśniają wogóle warunków przyłączenia do sieci. W uzasadnieniu wyroku z 22 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 1776/06 i wyroku z 9 marca 2016 r., sygn. akt II OSK 1731/14, Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że "warunki przyłączenia do sieci" nie mogą być utożsamiane z "technicznymi warunkami określającymi możliwość dostępu do usług wodociągowo-kanalizacyjnych", o których stanowi art. 19 ust. 5 pkt 5 u.z.z.w. Przez owe warunki przyłączenia do sieci można rozumieć np. kolejność przyłączania do sieci poszczególnych odbiorców czy też przybliżony termin, w którym to przyłączenie ma nastąpić. Bezspornie z literalnego brzmienia art. 19 ust. 5 pkt. 4 u.z.z.w. wynika, że zakresem regulaminu mogą zostać objęte warunki przyłączenia do sieci, a nie tryb wydawania i treść dokumentu określającego takie warunki (patrz: wyrok WSA w Olsztynie z 9 kwietnia 2019 r., sygn. akt II SA/Ol 162/19). Prawidłowość tego stanowiska potwierdza obowiązujący od 19 września 2020 r. art. 19a ust. 4 u.z.z.w., który wymienia co powinien zawierać wniosek o wydanie warunków przyłączenia do sieci, a w ust. 1 nakłada na przedsiębiorstwo obowiązek wydania warunków przyłączenia do sieci albo uzasadnienia odmowy ich wydania. W świetle tych unormowań rada gminy powinna ustalić w regulaminie warunki przyłączenia do sieci, które będą respektowane przez przedsiębiorstwo przy ustaleniu warunków przyłączenia do sieci konkretnej nieruchomości.

Odnośnie do zarzutu skargi dotyczącego naruszenia § 11 ust. 1 Regulaminu, to należy przyznać rację Prokuratorowi, że Rada Gminy nie ma podstawy prawnej do określania przesłanek negatywnych, tj. odmowy przyłączenia nieruchomości do sieci. W zakresie jej kompetencji możliwe jest jedynie określenie warunków, które należy spełnić, aby nieruchomość została do sieci przyłączona.

Za naruszający prawo należało uznać także przepisy § 12 ust. 1 i 2 Regulaminu, w których uzależnia się przystąpienie do wykonania robót przyłączeniowych od wcześniejszego uzgodnienia warunków z przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym, po uprzednim złożeniu dokumentacji technicznej. Taka regulacja jest nieuprawniona, ponieważ materia ta, z braku upoważnienia ustawowego, nie może być przedmiotem regulaminu. Kwestie te, co najwyżej mogą być przedmiotem umowy zawartej przez strony. Jednak, jako przepis regulaminu, stanowi istotne naruszenie prawa, bowiem pozostaje w sprzeczności z art. 15 u.z.z.w., w myśl którego to przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne obowiązane jest zapewnić budowę urządzeń wodociągowych i urządzeń kanalizacyjnych. Nie było także podstawy prawnej, aby nakładać na podmiot ubiegający się o przyłączenie nieruchomości do sieci obowiązku składania dokumentacji technicznej. Nie może bowiem budzić wątpliwości, że nakładanie jakichkolwiek obowiązków wymaga wyraźnego upoważnienia ustawowego.

Odnosząc się natomiast do zarzutu Prokuratora dotyczącego § 13 ust. 6 Regulaminu, określającego sytuacje, w których przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać usługi dostarczania wody lub odprowadzania ścieków, Sąd uznał, że skarga i w tym zakresie jest zasadna. Zgodnie z art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w., przedmiotem regulaminu ma być określenie sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Regulacja ta dotyczy zachowania przedsiębiorstwa w sytuacji, gdy dojdzie już do niedotrzymania ciągłości usług lub obniżenia jakości świadczonych usług. Nie uprawnia ona natomiast do wskazania okoliczności, które uprawniają przedsiębiorstwo do wprowadzenia takiego ograniczenia lub zaprzestania świadczenia usług. Czym innym jest zdefiniowanie okoliczności, których zaistnienie umożliwia ograniczenie lub wstrzymanie świadczonych usług, a czym innym, określenie postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków. Wskazanie na określone sytuacje w przypadku, których zaistnienia przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług nie stanowi określenia sposobu postępowania w przypadku niedotrzymania ciągłości usług i odpowiednich parametrów dostarczanej wody i wprowadzanych do sieci kanalizacyjnej ścieków, do czego upoważniał zapis art. 19 ust. 5 pkt 7 u.z.z.w. (zob. wyrok NSA z 7 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 536/20). Tymczasem w § 13 ust. 6 Regulaminu przewidziano, że przedsiębiorstwo ma prawo ograniczyć lub wstrzymać świadczenie usług wyłącznie z ważnych powodów, wskazując w dalszej części tego przepisu na konkretne sytuacje a mianowicie, w szczególności, jeżeli jest to uzasadnione potrzebą ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, środowiska naturalnego, potrzebami przeciwpożarowymi, a także przyczynami technicznymi. Należy przy tym zauważyć, że przypadki, w których przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne może odciąć dostawę wody lub zamknąć przyłącze kanalizacyjne zostały ściśle określone w art. 8 ust. 1 u.z.z.w. i niedopuszczalne jest ustalanie w regulaminie dodatkowych sytuacji, prowadzących w istocie do nieograniczonych możliwości w zakresie niedotrzymania ciągłości usług (por. wyrok WSA w Olsztynie z 20 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Ol 217/20).

Stwierdzić także należy, że w sposób istotny naruszają prawo również przepisy § 17 ust. 1 Regulaminu, zawarte w rozdziale X, zatytułowanym "Warunki dostarczania wody na cele przeciwpożarowe". Delegacja ustawowa zawarta w art. 19 ust. 5 pkt 9 u.z.z.w. daje podstawę do uchwalenia w regulaminie warunków dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Jednolicie przyjmuje się, że w ramach tej delegacji nie mieści się odesłanie do umowy cywilnoprawnej, zawartej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym, gminą oraz jednostką straży pożarnej, dotyczącej sposobu określania należności przysługującej przedsiębiorstwu od gminy, z tytułu dostawy wody na cele przeciwpożarowe oraz ustalanie sposobu pobierania opłat za wodę do celów przeciwpożarowych (por. wyrok WSA w Olsztynie z 10 lutego 2022 r., sygn. akt II SA/Ol 9/22, czy wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 19 stycznia 2022 r., sygn. akt II SA/Go 961/21). Trafnie zatem Prokurator argumentował, iż organ nie mógł uregulować uchwałą kwestii obowiązku zawarcia umowy pomiędzy gminą, przedsiębiorstwem i jednostką straży pożarnej, ani określać sposobu rozliczania za wodę pobraną na cele przeciwpożarowe. Zadaniem gminy jest zapewnienie bezpieczeństwa, w tym ochrony przeciwpożarowej na terenie gminy. Koszty realizacji tego zadania ponosi gmina, co wynika wprost z art. 22 pkt 2 u.z.z.w. Przedsiębiorstwo wodociągowe obciąża natomiast obowiązek publiczny zapewnienia dostarczania wody na cele przeciwpożarowe. Regulamin ma skonkretyzować warunki realizacji tego obowiązku. Nie ma natomiast podstawy prawnej do nakładania obowiązku zawierania umów cywilnych z przedsiębiorstwem wodociągowym (zob. wyrok NSA z 20 kwietnia 2021 r. , sygn. akt III OSK 374/21). Tym samym, brak jest również podstaw do uznania, za zgodny z prawem przepis określający możliwość zawarcia umowy dotyczącej rozliczeń za pobraną wodę do celów pożarowych, jak uczyniła to Rada w § 20 ust. 1 Regulaminu

Mając na względzie opisane powyżej istotne naruszenia prawa, Sąd uznał, że podniesione w skardze zarzuty zasługują w całości na uwzględnienie. Przy czym, należy wskazać, że sankcja nieważności aktu prawa miejscowego może zostać ograniczona do części tego aktu. Ograniczenie zastosowania sankcji nieważności do części aktu prawa miejscowego będzie uzasadnione w przypadku, gdy akt prawa miejscowego może być poprawnie stosowany, pomimo stwierdzenia nieważności tylko części jego przepisów, tak jak ma to miejsce w przedmiotowej sprawie.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie, na podstawie art. 147 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.