Wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. akt IV SA/Wr 199/10
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
Data orzeczenia: 2010-12-29 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6200 Choroby zawodowe
Hasła tematyczne: Inspekcja sanitarna
Skarżony organ: Inspektor Sanitarny
Treść wyniku: *Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 235
journal: Dz.U. 1998 nr 21 poz 94
law: Ustawa z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - tekst jednolity
article: par. 8 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2009 nr 105 poz 869
law: Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Małgorzata Masternak - Kubiak Sędziowie : Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński (sprawozdawca) Sędzia WSA Wanda Wiatkowska – Ilków Protokolant : Aneta Januszkiewicz po rozpoznaniu w Wydziale IV na rozprawie w dniu 17 grudnia 2010 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję D. Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...], nr [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W., na podstawie art. 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. nr 122, poz. 851 ze zm.) oraz art. 235¹ Kodeksu pracy (Dz.U. nr z 1998 r. nr 98, poz. 94 ze zm.) oraz § 8 ust. 1 i 4 w związku z § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie wykazu chorób zawodowych (Dz. U. nr 105, poz. 869), dalej: rozporządzenie, oraz art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Z. z dnia [...], nr [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1) u J. K.

Uzasadniając swoje stanowisko, na wstępie organ odwoławczy szczegółowo opisał przebieg zatrudnienia J. K.

Wnioskujący ur. dnia 9 lutego 1964 r., był zatrudniony:

- od 30 maja 1985 r. do 31 grudnia 1986 r. w J. Spółce Węglowej S.A. Kopalnia Węgla Kamiennego "Z." w J. Z. jako mechanik samochodowy;

- od 1 stycznia 1987 r. do 20 sierpnia 1987 r. w Spółdzielni Kółek Rolniczych z/s w S. (zakład zlikwidowany) jako mechanik samochodowy;

- od 21 sierpnia 1987 r. do 5 grudnia 1988 r. w Kopalni Skalnych Surowców Drogowych w

W. (następca prawny: Przedsiębiorstwo Górniczo-Produkcyjne "B." S.A. w W.) jako mechanik napraw pojazdów samochodowych i sprzętu ciężkiego;

- od 1 czerwca 1989 r. do 4 sierpnia 1994 r. prowadził własną działalność gospodarczą Blacharstwo Samochodowe - Mechanika Pojazdowa w S. K.;

- od 2 lutego 1990 r, do 8 marca 1990 r. w Nadleśnictwie Z. jako elektromechanik;

- od 12 marca 1990 r. do 15 września 1990 r. w Zakładzie Przetwórstwa Mięsnego Sp. z o.o. w Z. (zakład zlikwidowany) jako konserwator;

- od 1 lutego 1991 r. do 4 sierpnia 1994 r. prowadził własną działalność gospodarczą jako handlowiec;

- od 28 października 1997 r. do 31 października 2003 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno Usługowo-Handlowym "P. R. Ś." Sp. z o.o. w R. Ś. jako elektromonter samochodowy;

- od 22 kwietnia 2004 r. do 3 lutego 2005 r. w Przedsiębiorstwie Produkcyjno-Usługowo-Handlowym "P. R. Ś." Sp. z o.o. w R. Ś. jako konserwator-zaopatrzeniowiec;

- od 24 listopada 2005 r. do 27 kwietnia 2007 r. w DSE D. Systemy Elektryczne Sp. z o.o. w J. G. jako monter podzespołów elektrycznych w narażeniu na ruchy monotypowe z obciążeniem kończyn górnych (od 27.07.2006 r. na zwolnieniu lekarskim);

- od 2007 r. na rencie.

W związku z podejrzeniem choroby zawodowej J. K. był badany w D. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we W. Oddział w L., który w dniu 10 marca 2009 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u odwołującego. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono, że: "(...) Dla rozpoznania przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki wymagane jest potwierdzenie badaniami specjalistycznymi schorzenia i wykazanie związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy chorobą a warunkami pracy. W przypadku pana J. K. rozpoznano reumatoidalne zapalenie stawów w II fazie i w 2 okresie, co potwierdza dokumentacja medyczna. U pacjenta nigdy nie postawiono rozpoznania przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki, ponadto wykazywany przez pacjenta zakres czynności nie wiązał się z obciążeniem nadgarstków, a praca wykonywana była przez okres 8 miesięcy. Mając powyższe na uwadze nie znaleziono przesłanek do rozpoznania choroby zawodowej wymienionej w poz. 19.1 wykazu chorób zawodowych."

W trybie odwoławczym J. K. był badany w Instytucie Medycyny Pracy w Ł., który w dniu [...] wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u zainteresowanego. W uzasadnieniu powyższego orzeczenia stwierdzono, że: "(...) W trakcie hospitalizacji w Instytucie Medycyny Pracy w Ł. wykonano zdjęcie RTG rąk gdzie stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe oraz niewielkie zniekształcenia kości nadgarstków i dalszych odcinków kości przedramion. Przeprowadzone konsultacje neurologiczna i ortopedyczna potwierdzają, iż zgłaszane przez pacjenta dolegliwości wynikają z rozpoznanego reumatoidalnego zapalenia stawów. Charakter wykonywanych przez pacjenta czynności zawodowych, nie wiązał się z obciążeniem stawów nadgarstkowych. Ponadto u pana J. K. nigdy nie rozpoznawano przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki. Podsumowując, analiza dokumentacji lekarskiej, przeprowadzone konsultacje specjalistyczne oraz wyniki badań pomocniczych nie dają podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki."

W oparciu o powyższe orzeczenia lekarskie oraz przeprowadzoną ocenę narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Z. w dniu [...] wydał decyzję nr [...], znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u J. K. Od powyższej decyzji zainteresowany wniósł odwołanie do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W., nie zgadzając się z jej rozstrzygnięciem.

Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. nie znajdując podstaw prawnych ani merytorycznych do zmiany decyzji organu I instancji utrzymał ją w mocy.

W uzasadnieniu organ wskazał, że do stwierdzenia choroby zawodowej przez Państwową Inspekcję Sanitarną muszą być spełnione łącznie, jak to wynika z definicji choroby zawodowej zawartej w art. 2351 Kodeksu pracy oraz § 5 ust. 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, dwa warunki:

1. choroba musi być rozpoznana przez upoważnioną do tego placówkę służby zdrowia i znajdować się w wykazie chorób zawodowych,

2. choroba ta musi być wywołana czynnikami szkodliwymi znajdującymi się w środowisku pracy.

W przypadku J. K. zarówno Dolnośląski Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy we W. Oddział w L. jak i Instytut Medycyny Pracy w Ł. wykluczyły możliwość rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy: przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1 wg wykazu chorób zawodowych do rozporządzenia RM z dnia 30 lipca 2002 r.) u odwołującego a zgłaszane dolegliwości wiążą z rozpoznanym reumatoidalnym zapaleniem stawów.

D. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we W. dokonał oceny orzeczeń lekarskich wydanych w sprawie i stwierdził, że opinie te są zgodne, uzasadnione i wyjaśniają swoje stanowisko w sposób przekonujący i dostępny dla stron oraz organu prowadzącego postępowanie.

Ocena narażenia zawodowego nie potwierdziła nadmiernego obciążenia stawów łokciowych i kolanowych. Ponadto nawet sam fakt narażenia zawodowego na czynniki szkodliwe jest niewystarczający do stwierdzenia choroby zawodowej jeśli choroby takiej nie rozpoznały upoważnione do tego placówki diagnostyczno-orzecznicze.

J. K. nie zgodził się z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we W. i złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że choruje na reumatoidalne zapalenie stawów - chorobę powstałą na skutek wykonywanej pracy. Twierdzi, że przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki jest podstawowym składnikiem reumatoidalnego zapalenia stawów.

W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, uzasadniając jak w decyzji ostatecznej.

Zdaniem organu załączone przez skarżącego dokumenty w postaci wyników badań diagnostycznych, MR i EMG a także wykaz wykonywanych czynności na stanowisku pracy były konsultowane z placówkami diagnostyczno-orzeczniczymi, które po zapoznaniu się z całym materiałem dowodowym nie znalazły podstaw do zmiany orzeczeń lekarskich. Do wyników badań diagnostycznych z Euro Medic z dnia 10 lipca 2009 r. wraz z załącznikami (zdjęcia rentgenowskie) ustosunkował się Instytut Medycyny Pracy w Ł. w swojej opinii z dnia 10 lipca 2009 r. Wyniki badań MR z dnia 22 stycznia 2010 r. z Centrum Diagnostyki Obrazowej świadczą o zmianach zwyrodnieniowych typowych dla pozazawodowego reumatoidalnego zapalenia stawów. Wyniki badań EMG z Gabinetu Badań EMG przy ul. [...] we W. z dnia 18 czerwca 2009 r. świadczą, o demielinizacji, nie mają cech świadczących o chorobie zawodowej i były znane placówkom orzeczniczym przy rozpatrywaniu wszystkich zgłoszonych przez zainteresowanego jednostek chorobowych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd nie dokonuje więc kontroli aktów lub czynności pod względem słusznościowym i nie orzeka w przedmiocie przyznania stronom uprawnień.

Orzeczenie o stwierdzeniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej następuje w drodze decyzji wydanej przez uprawniony organ administracji publicznej. Sąd nie może wypowiadać się w kwestii stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej, a jedynie ocenić legalność, czyli zgodność z prawem, rozstrzygnięcia dokonanego przez organy administracji.

Kodeks pracy w art. 235¹ - stanowi, że za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".

Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów choroby w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 235² Kodeksu pracy). Oznacza to, że choroba zawodowa jest pojęciem prawnym oznaczającym zachorowanie, które pozostaje w związku przyczynowym z pracą (jej rodzajem, charakterem i warunkami jej wykonywania). Choroby zawodowe zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych.

Na podstawie delegacji ustawowej zawartej w art. 237 Kodeksu pracy, Rada Ministrów wydała rozporządzenie z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Uregulowania tego aktu prawnego obowiązywały już w chwili wydania decyzji organu odwoławczego i według tych przepisów należy oceniać postępowanie organu. Wskazuje na to § 11 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r., który stanowi, że z zastrzeżeniem postępowań wszczętych i zakończonych przez dniem 3 września 2002 r., do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Zgonie z § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 30 czerwca 2009 r. decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim wyspecjalizowanych jednostek diagnostycznych powołanych do rozpoznawania chorób zawodowych, wymienionych w § 5 tego rozporządzenia, oraz formularza oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.

W związku z tym skarżący został poddany badaniu w dwóch jednostkach medycznych, to jest Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy Oddział w L. i Instytucie Medycyny Pracy w Ł. Obydwa Ośrodki nie znalazły podstaw do stwierdzenia u skarżącego przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy: przewlekłego zapalenia ścięgna i jego pochewki (poz. 19.1).

W orzecznictwie wielokrotnie podkreślano, że wydane w sprawie orzeczenie lekarskie jednostki właściwej do rozpoznania chorób zawodowych ma charakter opinii biegłego, a organ prowadzący postępowanie jest nim związany. Organ nie ma prawa samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Związanie to wynika z tego, że orzeczenie lekarskie stanowi jedyny wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organy administracji są związane ustaleniami orzeczeń diagnostycznych i nie dysponując przeciwdowodami, które mogłyby orzeczenia te podważyć, nie mają w tym zakresie podstaw do przyjęcia, iż rzeczywisty stan zdrowia skarżącego kształtuje się odmiennie od wyników nadań stanowiących postawę orzeczeń lekarskich (wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007, sygn. akt II OSK 1078/06 publikowany w CBOSA i powołane w nim orzecznictwo).

Sąd administracyjny kontrolując pod względem zgodności z prawem decyzję państwowego inspektora sanitarnego, może zakwestionować ustalenia stanu faktycznego dokonane przez organ, co może prowadzić do zakwestionowania pod względem formalnym również orzeczenia lekarskiego, np. że zostało wydane w niewłaściwej formie, bez uzasadnienia lub przez nieuprawnionego lekarza, bądź uprawnionego lekarza lecz niezatrudnionego we wskazanej w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych jednostce organizacyjnej, jednak nie może to dotyczyć merytorycznej treści orzeczenia lekarskiego. Zakwestionowanie orzeczeń lekarskich jest także możliwe w przypadku, jeżeli w materiale dowodowym znajdują się orzeczenia lekarzy zatrudnionych w uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych jednostkach organizacyjnych, które zawierają różne ustalenia (rozpoznania chorobowe). Jednak nawet w takiej sytuacji organ ani sąd administracyjny, nie są uprawnieni do weryfikacji treści merytorycznej orzeczeń lekarskich, co najwyżej organ może żądać wydania kolejnych orzeczeń przez inne uprawnione jednostki organizacyjne w celu ujednolicenia stanowisk.

Nie będąc uprawniony do poddawania analizie materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 marca 2007 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2429/06, wyrok WSA w Warszawie z dnia 5 listopada 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 256/08 dostępne w CBOSA), należało uznać, że organ, opierając się o stanowiska zajęte przez uprawnionych lekarzy, zgodnie z prawem rozstrzygnął sprawę.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł, jak w sentencji.