Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 24/09
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2009-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6532 Sprawy budżetowe jednostek samorządu terytorialnego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Hasła tematyczne: Pomoc publiczna
Skarżony organ: Rada Miasta
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 101 ust. 1 i 4
journal: Dz.U. 2001 nr 142 poz 1591
law: Ustawa z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Rafał Batorowicz Sędziowie NSA Maria Myślińska Urszula Raczkiewicz (spr.) Protokolant Elżbieta Jabłońska po rozpoznaniu w dniu 8 września 2009 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej "W. F." Spółki z o.o. w S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. z dnia 15 października 2008 r. sygn. akt I SA/Sz 291/08 w sprawie ze skargi "W. F." Spółki z o.o. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. S. z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie określenia zasad stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców 1) oddala skargę kasacyjną; 2) zasądza od "W. F." Spółki z o.o. w S. na rzecz Rady Miejskiej w S. S. kwotę 120 (sto dwadzieścia) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego; 3) postanawia sprostować oczywistą omyłkę w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. sygn. akt I SA/Sz 291/08 w ten sposób, że wyrazy "z dnia [...] sierpnia 2002 r." zastąpić wyrazami "z dnia [...] sierpnia 2002 r."


UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. wyrokiem z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt I SA/Sz 291/08 oddalił skargę "W. F." Spółki z o.o. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. S. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie określenia zasad stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców.

Sąd orzekał w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], podjętą z powołaniem się na przepisy art. 18 ust. 2 pkt 8 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142 poz. 1591) oraz art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. o warunkach dopuszczalności i nadzorowaniu pomocy publicznej dla przedsiębiorców (Dz. U. Nr 60 poz. 704 ze zm.), Rada Miejska w S. S. określiła zasady stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców w mieście S. S.

W § 16 wskazanej uchwały zawarto postanowienie o jej wejściu w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia w Dzienniku Urzędowym Województwa Z., zaś na mocy § 14 postanowiono o utracie mocy obowiązującej uchwały Nr [...], podjętej przez Radę Miejską w S. S. w dniu [...] maja 1995 r. w sprawie zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków, budowli i gruntów w obszarze byłego garnizonu lotniczego w K. Uchyloną uchwałą, jak wynika z jej treści, Rada Miejska w S. S., działając na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych, objęła zwolnieniem od podatku od nieruchomości na okres do końca 2015 roku "grunty, budynki i budowle w obszarze 1.131,9967 ha byłego garnizonu "K." służące do prowadzenia działalności gospodarczej zgodnie z planem rozwoju obszaru, uwzględniającym postanowienia właściwego planu zagospodarowania przestrzennego" (§ 1), stanowiąc przy tym, iż zwolnienie to przysługuje inwestorowi będącemu podatnikiem podatku od nieruchomości (§ 4).

Pismem z dnia [...] marca 2008 r., "W. F." Spółka z o.o. w S. wezwała Radę Miejską w S. S. "do usunięcia naruszenia prawa w ten sposób, że zostaną podjęte takie działania, które niezwłocznie, z mocą wsteczną, doprowadzą do przywrócenia zwolnienia z podatku od nieruchomości, jakie wynikało z uchwały Rady Miejskiej w S. S. nr [...] z dnia [...] maja 1995 r. w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków budowli i gruntów w obszarze byłego garnizonu lotniczego w K..

W uzasadnieniu wezwania zaznaczono, że "W. F." Spółka z o.o. w S. stała się nabywcą nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], dla której Sąd Rejonowy w S. S. prowadzi księgę wieczystą o nr [...], a której uprzednio właścicielem była Spółka Akcyjna "R. G.". Spółka ta w latach dziewięćdziesiątych poniosła wydatki inwestycyjne na terenie byłego garnizonu lotniczego w K., które uprawniały ją do zwolnienia od podatku od nieruchomości, jakie przewidziane było w uchwale Rady Miejskiej w S. S. nr [...] z dnia [...] maja 1995 r., uchylonej uchwałą tejże Rady z dnia [...] sierpnia 2002 r., Nr [...]. Skutkiem tej ostatniej uchwały była definitywna utrata przez "R. G." S.A. zwolnienia przewidzianego przez uchyloną uchwałę, co znalazło potwierdzenie w decyzjach dotyczących podatku od nieruchomości adresowanych za kolejne lata do tegoż podatnika oraz w wyrokach sądu administracyjnego, w których wskazano, że nie nabył on zwolnienia w drodze indywidualnej decyzji administracyjnej, lecz korzystał z przywilejów wynikających z przepisów prawa miejscowego, jakim była uchwała w sprawie podatku od nieruchomości. Spółka "W. F." wskazała ponadto, że z uwagi na nabycie działki nr [...], odpowiada za długi w podatku od nieruchomości naliczone poprzedniemu jej właścicielowi, zatem posiada interes prawny w sprawach dotyczących opodatkowania "R. G." S.A. podatkiem od nieruchomości.

Pismem z dnia [...] kwietnia 2008 r. (data stempla pocztowego) Spółka z o.o. "W. F.", wniosła do sądu administracyjnego skargę na uchwałę Rady Miejskiej w S. S. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., domagając się stwierdzenia jej niezgodności z prawem w całości, względnie w tej części, w której uchylając poprzednio obowiązującą uchwałę Rady Miejskiej w S. S. Nr [...] z dnia [...] maja 1995 r. zaskarżona uchwała pozbawia zwolnienia z podatku od nieruchomości te podmioty, które takowe zwolnienie nabyły pod rządami uchylonej uchwały.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. oddalając skargę "W. F." Spółki z o.o. zauważył, że stosownie do art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm), dalej: ustawa o samorządzie gminnym, wykazanie istnienia legitymacji do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy wymaga wskazania, jaki indywidualny interes prawny lub uprawnienie wnoszącego skargę zostały naruszone przepisami kwestionowanej uchwały. Wskazując na orzecznictwo sądów administracyjnych (wyrok NSA z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, LEX nr 80699) stwierdził ponadto, że interes prawny skarżącego, do którego wprost nawiązuje art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wynikać musi z normy prawa materialnego kształtującej sytuację prawną podmiotu wnoszącego skargę i musi on charakteryzować się bezpośredniością, konkretnością i realnością. Wymóg istnienia takiego związku eliminuje zatem sytuacje, w jakich kolejne dopiero skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuację prawną innego podmiotu, jaka wynika z zastosowania wobec niego innej już normy prawnej.

Przenosząc rozważania ogólne na grunt sprawy będącej przedmiotem rozstrzygnięcia, Sąd pierwszej instancji podał, iż kwestionowana uchwała przewidująca określone i mające swe źródło we wskazanych w niej przepisach ustawowych przywileje podatkowe, kształtuje sytuacje prawno-podatkowe działających na terenie gminy przedsiębiorców, na których ciąży obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości. Adresatami zawartych w niej norm są więc podmioty gospodarcze, będące aktualnie lub w przyszłości podatnikami tego podatku. O ile zatem niewątpliwym jest, że przepisy zaskarżonej uchwały bezpośrednio i realnie kształtowały lub kształtować mogły sytuację prawno-podatkową Spółki Akcyjnej "R. G.", będącej podatnikiem podatku od nieruchomości z tytułu należących do niej nieruchomości położonych na obszarze byłego garnizonu "K.", tj. działki nr [...], o tyle pozostawały bez takiego bezpośredniego i realnego wpływu na sytuację prawną wnoszącej skargę Spółki z o.o. "W. F.", która podatnikiem takim nie była, stając się nim dopiero z chwilą nabycia wskazanej nieruchomości, tj. z dniem [...] grudnia 2007 r., a której obowiązek podatkowy w podatku od tej nieruchomości powstał (stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) dopiero z dniem 1 stycznia 2008 r.

W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., jakkolwiek zasadnym jest twierdzenie, że sytuacja prawno-podatkowa Spółki Akcyjnej "R. G.", w szczególności nałożone na nią ciężary publiczno-prawne z tytułu podatku od nieruchomości, mają wpływ na aktualne zobowiązania samej skarżącej, to jednakże nie jest to skutkiem zdarzeń o charakterze publiczno-prawnym, lecz wyłącznie czynności cywilnoprawnej, jaką było nabycie nieruchomości obciążonej hipotekami zabezpieczającymi różne zobowiązania zbywcy, w tym również zaległe zobowiązania w podatku od nieruchomości związane z nabywanym przedmiotem. Istnienie takiej zależności między postanowieniami zaskarżonej uchwały a sytuacją majątkową spółki "W. F." oznacza, iż nie sposób uznać, jak czyni to skarżąca, że zależność ta wskazuje na istnienie po stronie skarżącej Spółki interesu prawnego naruszonego zaskarżoną uchwałą, dającego jej legitymację do zaskarżenia tej uchwały w trybie określonym art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.

Od powyższego wyroku "W. F." Spółka z o.o. w S. wniosła skargę kasacyjną, domagając się:

1. jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, względnie

2. jego uchylenia w całości i rozpoznania skargi oraz zmiany wyroku zgodnie z żądaniami skargi (tj. stwierdzenia nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie zasad stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców w mieście S. S. w całości, względnie w tej części, w której uchylając poprzednio obowiązującą uchwałę Rady Miejskiej w S. S. nr [...] z dnia [...] maja 1995 r. w sprawie zwolnienia z podatku od nieruchomości budynków, budowli i gruntów w obszarze byłego garnizonu lotniczego w K., zaskarżona uchwała pozbawiła zwolnienia z podatku od nieruchomości te podmioty, które takowe zwolnienie nabyły pod rządami uchylonej uchwały nr [...] z dnia [...] maja 1995 r.).

Ponadto kasator wniósł o:

3. przeprowadzenie nowych dowodów oraz

4. zasądzenie od organu administracji na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego, według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi Spółka zarzuciła:

1. naruszenie prawa materialnego, a to:

a) art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym przez błędną wykładnię, gdyż w sposób nieuprawniony i nieoparty o żaden przepis prawa ograniczył pojęcie interesu prawnego do interesu "bezpośredniego", a zarazem, na skutek błędnej wykładni tegoż przepisu, naruszył prawo materialne, tj.:

b) art. 101 ust. 1, art. 101 ust. 4 i art. 94 ust. 1 (a contrario) ustawy o samorządzie gminnym i art. 2 Konstytucji RP przez niezastosowanie, gdyż uznał, że w stanie faktycznym sprawy przepisy te nie mają zastosowania (błąd w subsumcji) i nie orzekł, iż zaskarżona uchwała Rady Miejskiej jest nieważna w całości lub w części wskazanej w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej.

2. naruszenie przepisów postępowania, a to:

art. 3 § 1 oraz art. 3 § 2 pkt 5, art. 134 § 1, jak również art. 147 § 1 (nieuwzględnienie skargi mimo zaistnienia wskazanych w kasacji naruszeń prawa materialnego) i art. 151 (oddalenie skargi mimo istnienia podstaw do jej uwzględnienia) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a., oraz art. 1 § 1 i art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), dalej: p.u.s.a., przez nienależytą kontrolę zgodności z prawem zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej i nienależyte ustalenie stanu faktycznego sprawy, tj. niewzięcie pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy i błędne niestwierdzenie istnienia interesu prawnego po stronie skarżącej, mimo że taki interes istniał. Przepisy postępowania naruszono w związku z przepisami prawa materialnego, a to art. 101 ust. 1, art. 101 ust. 4 i art. 94 ust. 1 (a contrario) ustawy o samorządzie gminnym i art. 2 Konstytucji, których nie zastosowano wskutek błędnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji błędnego przyjęcia, iż skarżąca nie ma interesu prawnego w skarżeniu uchwały.

Autor skargi kasacyjnej wskazał na nową okoliczność, która może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy – wytoczenie przez spółkę "W. F." Gminie Miasto S. S. powództwa przeciwegzekucyjnego o zwolnienie spod egzekucji nieruchomości o KW nr [...]. W trakcie tego postępowania pozwana Gmina podniosła zarzut ze skargi pauliańskiej (art. 527 i nast. Kodeksu cywilnego), twierdząc, że sprzedaż nieruchomości odbyła się ze szkodą dla wierzyciela (Gminy, względnie Prezydenta). Jednym ze sposobów zwalczania zarzutu jest wykazanie, że nie istnieje wierzytelność, której zaspokojenie miałoby być uniemożliwione wskutek czynności dłużnika zdziałanej rzekomo z pokrzywdzeniem wierzyciela.

W dalszej części uzasadnienia skargi kasacyjnej spółka podniosła m. in., że w jej ocenie WSA naruszył prawo materialne, gdyż błędnie zinterpretował art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym i pojęciu "interesu prawnego" przypisał błędne, zbyt wąskie znaczenie. Za osobę mającą interes prawny uznano bowiem wyłącznie osobę, której prawa i obowiązki były w pierwszej kolejności kształtowane przez przepisy zaskarżonej uchwały, a wykluczono inne osoby, na których sytuację przepisy uchwały też wpływają, choć w dalszej kolejności. W ocenie autora skargi kasacyjnej, istnienie interesu prawnego wynika choćby z analizy pojęcia strony w postępowaniu podatkowym (art. 133 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej), analizy przepisów o odpowiedzialności dłużnika hipotecznego, analizy przepisów o odpowiedzialności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego (art. 417 § 1 Kodeksu cywilnego i art. 4171 § 1 tej ustawy).

Rozwijając zarzut naruszenia art. 101 ust. 1, art. 101 ust. 4 i art. 94 ust. 1 (a contrario) ustawy o samorządzie gminnym i art. 2 Konstytucji przez niezastosowanie, kasator wskazał, że naruszenie wymienionych przepisów polegało na uznaniu, iż w stanie faktycznym sprawy nie mają one zastosowania (błąd w subsumcji) i nieorzeczeniu, iż zaskarżona uchwała Rady Miejskiej jest nieważna w całości lub w części wskazanej w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Tymczasem przepisy te miały zastosowanie, gdyż:

a) sytuacja prawnopodatkowa spółki "W. F." była wprost (w sposób negatywny) kształtowana przez zaskarżoną uchwałę (gdyby tej uchwały nie było, wówczas spółka miałaby możliwość skorzystania ze zwolnień podatkowych przewidzianych przez uchwałę nr [...] z dnia [...] maja 1995 r.),

b) sytuacja prawnopodatkowa spółki "W. F." jest zależna od sytuacji prawnopodatkowej spółki "R. G.". Skarżąca ma interes prawny w wykazywaniu, że nie ponosi odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe "R. G.", do czego koniecznym jest wykazanie wadliwości kwestionowanej uchwały nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. Interes prawny w wykazaniu wadliwości uchwały wynika z następujących okoliczności:

- spółka "W. F." może być pociągnięta do odpowiedzialności jako osoba trzecia w rozumieniu Ordynacji podatkowej,

- spółka "W. F." jest dłużnikiem hipotecznym,

- Gmina Miasto S. S. podniosła zarzuty ze skargi pauliańskiej,

- skarżąca może dochodzić odpowiedzialności odszkodowawczej od Gminy Miasto S. S. (za to, że zmuszona jest odpowiadać za zobowiązania podatkowe "R. G.", choć tych zobowiązań nie ma, lub być nie powinno).

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada Miejska w S. S. wniosła o jej oddalenie w całości oraz o zasądzenie od skarżącej na rzecz organu administracji zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.

Odnosząc się do podnoszonej przez kasatora nowej okoliczności, która może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sporu, Rada Miejska w S. S. zauważyła, że postanowieniem z dnia 28 czerwca 2008 r. Sąd Okręgowy w S. oddalił, jako bezzasadny, wniosek skarżącej o udzielenie zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. S. w sprawie II Km 1795/07.

Pismem z dnia [...] stycznia 2009 r. spółka "W. F." podtrzymała dotychczasowe wywody i wnioski, dodatkowo podnosząc, że Sąd Apelacyjny w S. postanowieniem z dnia 11 sierpnia 2008 r. (sygn. akt I ACz 489/08) uwzględnił zażalenie spółki na postanowienie Sądu Okręgowego w S. z dnia 28 czerwca 2008 r. i udzielił zabezpieczenia poprzez zawieszenie postępowania egzekucyjnego prowadzonego przez Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w S. S. w sprawie II Km 1795/07.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 powołanej ustawy, a to oznacza, że Sąd rozpoznając sprawę związany jest granicami skargi. Związanie granicami skargi oznacza związanie podstawami zaskarżenia wskazanymi w skardze kasacyjnej oraz jej wnioskiem.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna oparta została na obydwu podstawach ustawowych, określonych w art. 174 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Co do zasady, w sytuacji, gdy w skardze zarzuca się zarówno naruszenie prawa materialnego, jak i naruszenie przepisów postępowania, w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega ostatnio wymieniony zarzut. W warunkach niniejszej sprawy, w pierwszej kolejności odnieść należy się jednak do zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdyż zarzuty procesowe skonstruowane zostały jako pochodne naruszenia prawa materialnego. Autor skargi kasacyjnej stwierdza w ich uzasadnieniu, że przepisy postępowania naruszono w związku z przepisami prawa materialnego.

Zauważyć należy, iż zarzuty naruszenia prawa materialnego dotyczą błędnej wykładni art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 o samorządzie gminnym, a w konsekwencji także niewłaściwego zastosowania (niezastosowania) tego przepisu oraz art. 101 ust. 4 i art. 94 ust. 1 (a contrario) ustawy o samorządzie gminnym i art. 2 Konstytucji RP przez niezastosowanie - sprowadzają się do argumentacji, iż skarżący posiada w tej sprawie prawo do zaskarżenia uchwały Rady Miejskiej w S. S. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. w sprawie zasad stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców w mieście S. S.

Odnosząc się zatem do tych zarzutów, zauważyć należy, że z treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym wynika w sposób jednoznaczny, że uprawnienie do wniesienia skargi na jego podstawie przysługuje wyłącznie temu podmiotowi, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Oznacza to, iż skargę w trybie tego przepisu może wnieść skutecznie, co do zasady, tylko ten podmiot, który wykaże się naruszeniem przez zaskarżoną uchwałę własnego interesu prawnego lub uprawnienia. Zaskarżeniu w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym podlega zatem uchwała organu gminy nie tylko niezgodna z prawem, ale i jednocześnie godząca w sferę prawną skarżącego - wywołująca dla niego negatywne konsekwencje prawne np. zniesienia, ograniczenia, czy też uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia lub interesu prawnego.

Składający skargę musi zatem wykazać, że został naruszony jego własny interes prawny, polegający na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą, a własną, indywidualną i prawnie chronioną sytuacją. Zauważyć należy, że o istnieniu interesu prawnego decyduje przepis prawa materialnego. O powodzeniu skargi przesądza wobec tego wykazanie naruszenia przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływające negatywnie na sytuację prawną skarżącego. W doktrynie przyjmuje się przy tym, że interes ten powinien mieć charakter bezpośredni, konkretny i realny. Tak też rozumie omawiany przepis Sąd I instancji i Naczelny Sąd Administracyjny podziela powyższe stanowisko.

Odpowiada ono także stanowisku prezentowanemu dotychczas w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r., sygn. akt II SA 2637/02, z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, z dnia 23 listopada 2005 r., sygn. akt I OSK 715/05).W orzecznictwie podkreśla się, że w przeciwieństwie do postępowania prowadzonego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, w którym stroną może być każdy, czyjego interesu prawnego lub uprawnienia dotyczy postępowanie, stroną w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym może być jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienia zostały naruszone (tak np. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2004 r. OSK 476/04 - ONSAiWSA 2005 Nr 1 poz. 2).

Innymi słowy przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Miejskiej w S. S. kształtowany jest na innych zasadach aniżeli w postępowaniu administracyjnym. Podmiot skarżący musi zatem w tym wypadku wykazać "naruszenie" interesu prawnego, polegające na istnieniu bezpośredniego związku pomiędzy zaskarżoną uchwałą a własną, indywidualną i prawnie gwarantowaną sytuacją. Taki związek musiałby istnieć w chwili wprowadzenia w życie danego aktu i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia skarżącego konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego - uprawnień (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 września 2001 r., II SA 1410/01). Przy takim związku należy eliminować sytuacje, w których dopiero kolejne skutki wcześniejszej konkretyzacji normy prawnej w odniesieniu do jednego podmiotu, pośrednio wpływają na sytuacje prawną drugiego podmiotu, wynikającą z zastosowania w stosunku do niego innej już normy prawnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2003 r. II SA 2637-2638/02).

U podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji, który oddalił skargę "W. F." Spółki z o.o. w S. na uchwałę Rady Miejskiej w S. S. z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie określenia zasad stosowania pomocy publicznej dla przedsiębiorców legło stanowisko, że skoro skarżąca nie była w chwili wejścia w życie uchwały z dnia [...] sierpnia 2002 r. właścicielką działki nr [...], to jej interes prawny nie mógł być tą uchwałą naruszony i powodować następstwo w postaci ograniczenia lub pozbawienia konkretnych - mających oparcie w przepisach prawa materialnego – uprawnień. Stanowisko to Naczelny Sad Administracyjny podziela.

Rację ma również Sąd I instancji, że o ile niewątpliwym jest, że przepisy zaskarżonej uchwały bezpośrednio i realnie kształtowały lub kształtować mogły sytuację prawno-podatkową zbywcy działki nr [...] - Spółki Akcyjnej "R. G.", będącej podatnikiem podatku od nieruchomości tę działkę obejmującej, o tyle pozostawały bez takiego bezpośredniego i realnego wpływu na sytuację prawną wnoszącej skargę Spółki z o.o. "W. F.", która podatnikiem takim nie była, stając się nim dopiero z chwilą nabycia wskazanej nieruchomości, tj. z dniem [...] grudnia 2007 r., a której obowiązek podatkowy w podatku od tej nieruchomości powstał (stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych) dopiero z dniem 1 stycznia 2008 r.

Trafne są także spostrzeżenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S., że sytuacja prawno-podatkowa Spółki Akcyjnej "R. G.", w szczególności ciężary publiczno-prawne z tytułu podatku od nieruchomości, mają wpływ na aktualne zobowiązania samej skarżącej, to jednakże nie jest to skutkiem zdarzeń o charakterze publicznoprawnym, lecz czynności cywilnoprawnej, jaką było nabycie nieruchomości obciążonej hipotekami zabezpieczającymi różne zobowiązania zbywcy, w tym również zaległe zobowiązania w podatku od nieruchomości.

W konkluzji uznać należy, że Sąd I instancji prawidłowo wyłożył i zastosował art. 101 ust. 1 ustawy, stwierdzając, że zaskarżona uchwała nie naruszyła interesu prawnego, ani też uprawnienia skarżącej spółki, a to oznacza także, że nie doszło do naruszenia art. 2 Konstytucji RP, jak również art. 101 ust. 4 i art. 94 ustawy samorządowej, które nie znajdowały w sprawie zastosowania.

Przechodząc do zarzutów naruszenia wymienionych w pkt. 2 skargi kasacyjnej w sposób zbiorczy przepisów procesowych i ustrojowych należy wskazać, że ich naruszenie, jako konsekwencja naruszenia prawa materialnego – nie stanowi usprawiedliwionej podstawy skargi kasacyjnej. Nie można bowiem skutecznie uzasadniać zarzutów naruszenia przepisów postępowania tym, że naruszono prawo materialne przez błędne zastosowanie uznając, że skarżąca nie legitymuje się interesem prawnym w rozumieniu art. 101 ust. 1 omawianej ustawy. Wprawdzie w uzasadnieniu tego zarzutu skarżąca podnosi, iż nienależycie ustalono stan faktyczny sprawy i nie wzięto pod uwagę wszystkich jej okoliczności, lecz wiąże to z błędnym uznaniem braku po jej stronie interesu prawnego a więc jest to w istocie zarzut błędnej subsumcji.

Wbrew twierdzeniom skarżącej, bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest okoliczność, że skarżąca uzyskała na mocy postanowienia Sądu Apelacyjnego w S. sygn. akt. I ACz 489/08 zabezpieczenie powództwa przez zawieszenie postępowania egzekucyjnego w sprawie przeciwko Gminie Miasta S. S. o zwolnienie spod egzekucji i wniosek dowodowy w tym zakresie został na mocy art. 106 § 3 p.p.s.a oddalony. Biorąc powyższe pod uwagę należało na mocy art. 184 p.p.s.a. skargę kasacyjna oddalić. O kosztach orzeczono zgodnie z art. 204 pkt 1 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).

-----------------------

2