Wyrok NSA, sygn. akt I OSK 2786/17
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2018-05-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Komendant Policji
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 132 ust. 1 i ust. 3 pkt 3
journal: Dz.U. 2017 poz 2067
law: Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji - tekst jedn.
article: art. 184
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia NSA Jolanta Sikorska, Sędzia del. WSA Przemysław Szustakiewicz (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II SA/Bk 322/17 w sprawie ze skargi R. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza za winnego popełnienia zarzucanych czynów i odstąpienia od ukarania 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od R. B. na rzecz Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

I OSK 2786/17

UZASADNIENIE

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2017 r., sygn. akt II SA/Bk 322/17 oddalił skargę R. B. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie uznania funkcjonariusza za winnego popełnienia zarzucanych czynów i odstąpienia od ukarania.

W uzasadnieniu wskazano na następujący stan faktyczny i parawany sprawy:

Komendant Miejski Policji w [...], orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...], uznał asp. sztab. R. B. – specjalistę Referatu Dochodzeniowo – Śledczego II Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji IV w [...] - za winnego tego, że:

I. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komendę Powiatową Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do zapisów pkt 33 zakresu obowiązków karty opisu stanowiska pracy na swoim stanowisku oraz § 21 ust. 4 zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym;

II. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji VIII w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do ww. przepisów;

III. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie stosował się do ww. przepisów;

IV. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie stosował się do ww. przepisów;

V. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania czym nie zastosował się do ww. przepisów,

przez co popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie nieprawidłowego wykonania czynności służbowych.

Komendant Miejski Policji w [...], uznając funkcjonariusza winnym popełnienia zarzucanych mu czynów, odstąpił od ukarania na zasadzie art. 135j ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 135j ust. 5 ustawy o Policji.

Funkcjonariusz złożył od powyższego orzeczenia odwołanie.

Komendant Wojewódzki Policji w [...], orzeczeniem dyscyplinarnym z dnia [...] marca 2017 r. nr [...], utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie, uznając że obwiniony naruszył dyscyplinę służbową w ten sposób, że:

I. w okresie od [...] września 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komendę Powiatową Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do zapisów pkt 33 zakresu obowiązków karty opisu stanowiska pracy na swoim stanowisku oraz § 21 ust. 4 zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym;

II. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji VIII w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do zapisów ww. przepisów;

III. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do ww. przepisów;

IV. w okresie od [...] października 2016 r. do [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania, czym nie zastosował się do ww. przepisów;

V. w okresie od [...] października 2016 r. do dnia [...] października 2016 r. w sposób nieprawidłowy realizował przydzieloną mu pomoc prawną zleconą przez Komisariat Policji w [...], za numerem [...], poprzez to, że nie wykonał jej w terminie 14 dni od otrzymania czym nie zastosował się do ww. przepisów,

przez co popełnił przewinienie dyscyplinarne określone w art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji, polegające na naruszeniu dyscypliny służbowej w zakresie nieprawidłowego wykonania czynności służbowych.

W uzasadnieniu, odnosząc się do poszczególnych zarzutów, podano, że w zakresie zarzutu nr I z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu [...] września 2016 r. do Komisariatu Policji III w [...] wpłynęło datowane na dzień [...] sierpnia 2016 r., pismo Komendy Powiatowej Policji w [...], nr [...], o wykonanie pomocy prawnej. Z uwagi na to, że właściwym w przedmiotowej sprawie był Komisariat Policji IV w [...], w dniu [...] września 2016 r. całość korespondencji została przekazana zgodnie z właściwością. Pismo zawierało prośbę o ogłoszenie, w sprawie o sygnaturze akt [...] - w ramach pomocy prawnej - zarzutów, odbywającemu karę pozbawienia wolności w Areszcie Śledczym w [...], G. K., pouczenie go o uprawnieniach i obowiązkach podejrzanego oraz przesłuchanie w charakterze podejrzanego. Jednocześnie wskazano osobę do kontaktu w sprawie w razie pytań bądź wątpliwości oraz przesłano w załączeniu dwa egzemplarze postanowienia o przedstawieniu zarzutów oraz kserokopie dokumentów bankowych. Po wpłynięciu pomocy prawnej do jednostki asp. szt. A. A. - ówczesny Kierownik Referatu Dochodzeniowo-Śledczego I Wydziału Kryminalnego Komisariatu Policji IV w [...], nie bacząc na fakt, że obwiniony w okresie od [...] do [...] września, był nieobecny w służbie (wykorzystywał urlop i dzień wolny), przydzielił ją do realizacji asp. szt. R. B., który (zgodnie z grafikiem) powrócił do służby w dniu [...] września 2016 r. "zaś odbiór przedmiotowej pomocy prawnej pokwitował w dniu [...] września 2016 r. Nie wykonawszy w sprawie żadnej czynności, bądź ustaleń, w dniu [...] września 2016 r. (po 12 dniach, w tym 9 dniach służby), sporządził i przedłożył przełożonemu pismo skierowane do Dyrektora Aresztu Śledczego w [...], nr [...], zawierające prośbę o umożliwienie wykonania z osadzonym czynności procesowych w dniu [...] października 2016 r., a więc w 18-tym dniu od otrzymania (pokwitowania odbioru) owej pomocy prawnej do realizacji. Kolejną czynnością było skierowanie do KPP w [...] w dniu [...] października 2016 r. pisma nr [...], przygotowanego przez obwinionego, zawierającego informację, że G. K. przebywa w Zakładzie Karnym w [...]. Organ odwoławczy stwierdził, że sprawa ta formalnie została zakończona w dniu [...] października 2016 r. Stąd stwierdzono, że czyn zarzucany obwinionemu w zarzucie nr I popełniony został w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. Jednocześnie organ odwoławczy stwierdził, że korekta w tym zakresie nie stanowi istotnej zmiany z punktu możliwości przypisania zawinienia obwinionemu i nie powoduje konieczności uchylania zaskarżonego orzeczenia, gdyż rozstrzygnięcie sprawy nie wymaga w związku z tym przeprowadzenia czynności dowodowych w całości lub w znacznej części (art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji).

Odnośnie zarzutu z pkt II podano, że pomoc prawna dotyczyła przesłuchania dorosłego domownika zamieszkałego pod adresem: ul. C. [...] w [...] na okoliczność miejsca zamieszkania G. K. albo przedstawienia wymienionemu zarzutu i przesłuchania w charakterze podejrzanego. Pomoc ta została zlecona przez Komisariat Policji VIII w [...], nr [...] i wpłynęła do Komisariatu Policji IV w [...] w dniu [...] października 2016 r. W dniu [...] października 2016 r. asp. szt. A. A. przydzielił ją asp. szt. R. B., zakreślając 14-dniowy termin realizacji. Dnia następnego policjant pokwitował odebranie dokumentacji. Do dnia [...] października nie została ona zrealizowana, mimo że obwiniony w tym czasie miał 17 dni, w których pełnił służbę. Fakt ten ujawniono w dniu [...] listopada 2016 r. W efekcie pomoc prawną przekazano do realizacji innemu policjantowi i w dniu [...] listopada 2016 r. sprawa ta została zakończona (zgodnie z wpisem w ERPP).

W zakresie zarzutu nr III pomoc realizowana była na rzecz Komisariatu Policji w [...] nr [...]. Chodziło o rozpytanie wskazanej osoby na okoliczności będące w zainteresowaniu jednostki zlecającej. Wpłynęła ona do Komisariatu Policji IV w dniu [...] października 2016 r. W dniu [...] października 2016 r. asp. szt. A. A. przydzielił ją asp. szt. R. B., zakreślając 14-dniowy termin realizacji. Dnia [...] października 2016 r. policjant pokwitował odebranie dokumentacji. Do dnia [...] października nie została ona zrealizowana, mimo że obwiniony w tym czasie miał 17 dni, w których pełnił służbę. Fakt ten ujawniono w dniu [...] listopada 2016 r. W efekcie pomoc prawną przekazano do realizacji innemu policjantowi i w dniu [...] listopada 2016 r. sprawa ta została zakończona (zgodnie z wpisem w ERPP).

W zakresie zarzutów nr II i III organ odwoławczy podniósł, że pomoce prawne odebrane zostały fizycznie przez obwinionego w dniu [...] października 2016 r., a zatem nie mógł on popełnić przedmiotowych czynów już w dniu [...] października 2016 r. Stąd też stwierdzono, że czyny z zarzutów nr II i III popełnione zostały w okresie od [...] do [...] października 2016 r. Tak samo jak w przypadku zarzutu z pkt I przyjęto, że korekta w tym zakresie nie stanowi istotnej zmiany w zakresie przypisania zawinienia obwinionemu i nie powoduje konieczności uchylania zaskarżonego orzeczenia.

Odnośnie pomocy prawnej realizowanej na potrzeby Komisariatu Policji [...] nr [...], o której mowa w zarzucie nr IV podano, że wpłynęła ona do siedziby wykonawcy w dniu [...] września 2016 r. Tym razem chodziło o ustalenie, czy pod wskazanym adresem zamieszkuje M. A., a jeżeli tak, to przesłuchanie go w charakterze świadka. Obwiniony odebrał dokumentację w dniu [...] października 2016 r. Mimo upływu 20 dni, w których pełnił służbę, dopiero [...] października 2016 r. przeprowadził rozmowę z matką wskazanej osoby, ustaliwszy, że nie znane jest jej miejsce przebywania syna. Pomoc ta zakończona została [...] października 2016 r. poprzez powiadomienie, stosownym pismem jednostki zlecającej. Zgodnie z wydrukiem z ERPP zakończenie tej sprawy miało miejsce w dniu [...] listopada 2016 r. Również w tym wypadku organ odwoławczy dokonał korekty, gdyż pomoc prawna odebrana została fizycznie przez obwinionego już w dniu [...] października 2016 r. i w zasadzie już od tego dnia mógł on wykonywać czynności w tej sprawie. A zatem nie mógł on popełnić przedmiotowego czynu dopiero od dnia [...] października 2016 r. Stąd też stwierdzono, że czyn zarzucany z pkt IV popełniony został w okresie od [...] do [...] października 2016 r.

Odnośnie ujętej w zarzucie nr V pomocy prawnej na rzecz Komisariatu Policji w [...], w ramach postępowania nr [...], podano, że wpłynęła ona do Komisariatu Policji IV w [...] w dniu [...] października 2016 r. Chodziło w niej o przesłuchanie w charakterze świadka W. P. lub dorosłego domownika zamieszkałego pod wskazanym adresem. W dniu [...] października 2016 r. asp. szt. A. A. przydzielił ją asp. szt. R. B., zakreślając 14-dniowy termin realizacji. Obwiniony pokwitował odbiór dokumentacji związanej z tą pomocą prawną w dniu [...] października 2016 r. Do dnia [...] października nie została ona zrealizowana, mimo że obwiniony w tym czasie miał 15 dni, w których pełnił służbę. Fakt ten ujawniono w dniu [...] listopada 2016 r. W efekcie pomoc prawną przekazano do realizacji innemu policjantowi i w dniu [...] listopada 2016 r. sprawa ta została zakończona (zgodnie z wpisem w ERPP). W zakresie tego zarzutu także dokonano korekty, albowiem pomoc prawna zlecona przez Komisariat Policji w [...] odebrana została fizycznie przez obwinionego w dniu [...] października 2016 r., a zatem nie mógł on popełnić przedmiotowego czynu w okresie od [...] do [...] października 2016 r. W dniach [...] i [...] października (zgodnie z grafikiem) miał on dni wolne od służby, zaś w dniu [...] października 2016 r. pełnił służbę od godz. 6:00 (dyżur zdarzeniowy). Stąd też stwierdzono, że czyn zarzucany obwinionemu w pkt V popełniony został w okresie od [...] do [...] października 2016 r.

Organ odwoławczy podał, że w dniu [...] grudnia 2016 r., w charakterze obwinionego przesłuchany został asp. szt. R. B., który zrozumiał treść ciążących na nim zarzutów i przyznał się do tego, że w terminie 14 dni od odbioru pomocy prawnych nie zrealizował ich. Podkreślił dodatkowo, że ma na myśli wszystkie pięć pomocy prawnych ujętych w zarzutach. Poza tym złożył obszerne wyjaśnienia, ustosunkowując się do każdego z zarzucanych mu deliktów dyscyplinarnych. Organ podał, że z wyjaśnień obwinionego generalnie wynika, iż pomoce prawne nie były realizowane przez niego w nakreślonym terminie z uwagi na obciążenie innymi, w jego ocenie pilniejszymi obowiązkami służbowymi, związanymi głównie z prowadzeniem postępowań przygotowawczych. Odnośnie zarzutów, których subsumpcji dokonano w punktach II-V obwiniony wskazał, że w październiku, w dniach od [...] do [...], pełnił służbę jedynie 12 dni (nie licząc dni z dyżurami zdarzeniowymi) i tylko w te dni mógł ewentualnie realizować pomoce prawne. Nie robił tego jednak, gdyż zajmował się sprawami bardziej priorytetowymi w 20-30 postępowaniach przygotowawczych, które w tym czasie prowadził, a pomocy prawnych nie wykonał z uwagi na brak czasu. Przed udaniem się na urlop obwiniony miał informować ówczesnego kierownika o niezrealizowanych pomocach, jednakże nic z tym nie zrobiono, ze względu na trudną sytuację kadrową w referatach dochodzeniowo-śledczych komisariatu. Wyjaśnił również, powołując się na konkretne liczby, że w Komisariacie Policji IV w [...] normą jest, że pomoce prawne nie są realizowane przez funkcjonariuszy w terminie 14 dni, a postępowanie dyscyplinarne wszczęto jedynie w stosunku do niego.

Zdaniem organu odwoławczego, wszystkie zarzuty naruszenia przez obwinionego dyscypliny służbowej, poprzez nieprawidłową realizację przydzielonych pomocy prawnych, są zasadne, gdyż swoim zaniechaniem niewątpliwie naruszył on obowiązujące w tym zakresie, a wskazane w treści zarzutów normy prawne oraz postanowienia "Karty opisu stanowiska pracy", zawarte w punkcie nr 8 podpunkt 33, obligujące do wykonywania pomocy prawnych. Odkładając w czasie (poza wskazane w zarzutach 14 dni) realizację przydzielonych pomocy prawnych, przyjmując nawet, iż w Komisariacie Policji IV w [...] normą było "nieprzejmowanie się" owym terminem, w kontekście wyjaśnień obwinionego, z których wynika, iż był on świadom (jak wskazuje ze względu na inne obowiązki służbowe) przekroczenia terminu wskazanego na realizację pomocy prawnych, przyjąć należy, że co prawda nie miał on zamiaru popełnienia przewinień służbowych, popełnił je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką mógł i powinien przewidzieć. Zdaniem organu odwoławczego, świadczy to o braku umyślności w zaniechaniu obwinionego, co było także wynikiem przyjętego w komisariacie zwyczajowego trybu załatwiania tego rodzaju spraw z naruszeniem 14-dniowego terminu. Nie zwalnia to jednak obwinionego z odpowiedzialności dyscyplinarnej, gdyż znajomość obowiązujących w tym zakresie przepisów prawa obligowała go do dochowania owych terminów, a przynajmniej dążenia do ich dochowania, tym bardziej, że przydzielający pomoce prawne na ów 14-dniowy termin wskazywał. Panujące w tym zakresie praktyki, czy zwyczaje mogą zaś mieć wpływ na końcowe rozstrzygnięcie sprawy. Podano, że z załączonego do akt sprawy wydruku z ERPP, zawierającego 219 pomocy prawnych, realizowanych w Komisariacie Policji IV Policji w [...] w okresie od [...] września do [...] października, wynika, że tylko 13 z nich przydzielonych było obwinionemu (pozycje nr: 56, 99, 110, 111, 124, 140, 152, 158, 172, 176, 200, 203 i 210), w tym ujęte w zarzutach dyscyplinarnych (nr: 99, 110, 111, 124, 210). Przydzielane obwinionemu pomoce prawne stanowiły jedynie 5,94% ogółu pomocy prawnych wpływających do komisariatu w tamtym okresie i w związku z tym nie można mówić o nadmiernym obciążaniu policjanta pomocami prawnymi, a jak wynika z ustaleń postępowania dyscyplinarnego innymi obowiązkami (sprawami) policjanci komisariatu byli obciążani w porównywalny sposób. Spośród owych 13 pomocy prawnych obwiniony dwie z nich (pozycje nr 56 i 172) zrealizował, co zdaniem organu odwoławczego wskazuje, że - wbrew twierdzeniom obwinionego - było to obiektywnie możliwe.

Organ odwoławczy podkreślił, że termin 14 dni jest liczony w dniach kalendarzowych, a nie np. w dniach roboczych, czy dniach służby (na co stara się wskazać w swoich wyjaśnieniach obwiniony). Termin ten jest terminem instrukcyjnym (porządkowym), a co za tym idzie jest terminem przekraczalnym, a jego celem jest jedynie przyspieszenie postępowania. Czynność dokonana po takim terminie jest skuteczna. W tym przypadku, ze względów porządkowych, zakłada się oficjalne poinformowanie strony zlecającej o jego niedotrzymaniu. Terminy tego rodzaju nakazują dokonanie pewnych czynności procesowych w określonym czasie, ale ich przekroczenie nie wywołuje ujemnych skutków procesowych w postaci bezskuteczności czynności. Nie wyklucza to jednak możliwości pociągnięcia do odpowiedzialności dyscyplinarnej funkcjonariusza niedochowującego takiego terminu, szczególnie w sytuacji, gdy jego niedotrzymanie wynika z zaniechania i opieszałości, a więc winy policjanta i spotyka się z negatywną reakcją jednostki zlecającej czynności do wykonania, a w tym konkretnym przypadku prokuratora nadzorującego postępowanie przygotowawcze prowadzone przez Komendę Powiatową Policji w [...]. Nadmieniono przy tym, że wbrew regulacjom prawnym w Komisariacie Policji IV w [...] zwyczajem było, że termin ten liczony był od dnia odbioru przez konkretnego policjanta przydzielonej mu pomocy prawnej, mimo że powinien być on liczony od dnia faktycznego wpływu zlecenia do jednostki. Przełożeni akceptowali taki stan rzeczy. Poza tym taki "zwyczajowy" sposób postępowania - obiektywnie rzecz oceniając - jest względniejszy dla policjantów realizujących pomoce prawne, w tym obwinionego, gdyż w przypadku liczenia terminu od chwili wpływu pomocy prawnej do jednostki, jeszcze bardziej narażałoby to funkcjonariuszy na niedochowanie terminu, a co za tym idzie na odpowiedzialność dyscyplinarną. Stąd też, akceptując niejako ów zwyczaj, postawiono obwinionemu zarzuty dotyczące niewykonania pomocy prawnych w terminie 14 dni od dnia ich otrzymania, nie zaś od daty wpływu pomocy do komisariatu.

Organ odwoławczy podniósł przy tym, że nie kwestionuje faktu, iż skala nieprawidłowości w komisariacie w zakresie realizacji pomocy prawnych była duża i normą było przekraczanie terminu na realizację pomocy prawnych, jednakże obwiniony nie był nadmiernie obciążany pomocami prawnymi. Nadto, zdaniem organu odwoławczego, brak jest podstaw do rozważań w zakresie podjętych wobec innych funkcjonariuszy Komisariatu działań, zmierzających do wyeliminowania nieprawidłowości w analizowanym zakresie, gdyż nie jest to przedmiotem niniejszej sprawy. Podano, że podejmując decyzję o sposobie zakończenia postępowania dyscyplinarnego poprzez nadzwyczajne złagodzenie odpowiedzialności (odstąpienie od jego ukarania) wzięto pod uwagę, charakter naruszenia ciążących na obwinionym obowiązków oraz braki kadrowe w komisariacie, przekładające się na obciążenie funkcjonariuszy prowadzonymi sprawami, których - w przypadku pomocy prawnych - w analizowanym okresie obwiniony otrzymał jedynie trzynaście. Potwierdzone naruszenie dyscypliny służbowej obliguje natomiast przełożonego dyscyplinarnego do uznania zawinienia policjanta, konsekwencją czego może być wymierzenie jednej z kar dyscyplinarnych wskazanych w art. 134 ustawy o Policji.

W rozpoznawanej sprawie, w ocenie organu odwoławczego, przyjęte rozstrzygnięcie nie jest przejawem dowolności i bez wątpienia nie może być poczytywane za nadmierną represję w stosunku do popełnionych przewinień dyscyplinarnych. Organ odwoławczy podał, że dokonując analizy całości materiału zgromadzonego w postępowaniu dyscyplinarnym, nie stwierdził uchybień w zakresie zbierania dowodów, ani też nie dopatrzył się błędów w ustaleniach faktycznych, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożył R. B. i zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.

1. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy o Policji w zw. z § 21 ust. 4 zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym oraz art. 132a pkt 2 ustawy o Policji, a także przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, wobec potraktowania na jego niekorzyść zachowania, które pozostaje w zgodzie z praktyką w jednostce, w której pełnił służbę,

2. art. 135g ust. 1 ustawy o Policji, wobec wydania orzeczenia na podstawie wadliwie wyjaśnionego stanu faktycznego sprawy, art. 135g ust. 1 w zw. z art. 135j ust. 1 ustawy o Policji, poprzez nieuprawnione przyjęcie, że włączony w poczet akt sprawy wydruk z Elektronicznego Rejestru Pomocy Prawnych należy traktować jedynie pomocniczo, podczas gdy stanowi on odzwierciedlenie faktycznej efektywności funkcjonariuszy i jednoznacznie przemawia na korzyść obwinionego.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko, zawarte w zaskarżonym orzeczeniu dyscyplinarnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku uznał, że skarga nie jest zasadna.

Sąd I instancji podniósł, że zarzuty zaniechania czynności służbowych postawione skarżącemu wynikały z niedotrzymania terminów, o jakich stanowi § 21 ust. 4 Zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24.07.2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu. Przepis § 21 ust. 4 ww. zarządzenia określa termin wykonania czynności najpóźniej w ciągu 14 dni od daty wpływu zlecenia, przy czym o czasie opóźnienia – należy powiadomić zlecającego.

W sprawie niniejszej nie było spornym to, że funkcjonariusz R. B., zgodnie z zakresem swoich obowiązków służbowych (pkt 33 karty opisu stanowiska pracy – str. 133 akt adm.), miał za zadanie realizować pomoce prawne na rzecz jednostek Policji, prokurator, sądów i innych podmiotów. Każde zlecenie miał wykonać w terminie 14 dni od daty jego doręczenia do wykonania. Skarżący, przesłuchany w charakterze obwiniającego przyznał, że nie zrealizował, w każdym z pięciu przypadków, zleconych pomocy prawnych w terminie 14 dni od daty odbioru zleceń (str. 82-83 akt administracyjnych).

Zwłoka, ponad termin 14 dni, wynosiła odpowiednio od 4 do 10 dni, bądź w ogóle zadania nie zrealizowano, co skrupulatnie wyliczył organ II instancji.

Są to, w ocenie Sądu, fakty niepodważalne, gdyż wynikają z dokumentacji wewnętrznej Komisariatu IV Policji, nadto nie zaprzecza im sam skarżący.

Zdaniem Sądu, żadna ze wskazanych przyczyn opóźnienia w wykonaniu obowiązków, podana zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, nie może ekskulpować skarżącego. Mianowicie to, że w zarzucanym okresie:

• skarżący był nadmiernie obciążony różnymi czynnościami;

• większość funkcjonariuszy Komisariatu IV nie realizowało pomocy prawnych w terminie, bo na 219 odezw, w terminie wykonano tylko 53, a 166 po jego upływie;

• nikt nie zawiadamiał jednostek zlecających o przyczynach niezałatwienia spraw w terminie;

• żaden z funkcjonariuszy nie podniósł odpowiedzialności dyscyplinarnej oprócz skarżącego;

• postępowanie skarżącego w niczym nie odbiegało od zachowań innych funkcjonariuszy, co było akceptowane przez przełożonych;

• postępowanie dyscyplinarne, wszczęte tylko wobec skarżącego, miało charakter "prewencji generalnej wobec pozostałych funkcjonariuszy", co nasuwa wątpliwości co do bezstronności organów.

Sąd stwierdził, że skarżącemu nie uczyniono zarzutu braku powiadamiania jednostek zlecających o przyczynach wydłużenia terminów w załatwieniu spraw. Ta kwestia pozostaje poza meritum sprawy, a co zatem idzie chybiony jest w tym kontekście zarzut skargi o naruszenie przepisów art. 135g ust. 1 ustawy o Policji.

Wskazał, że organy obu instancji nie negowały okoliczności, iż inni funkcjonariusze Komisariatu IV również nie przestrzegali terminów w załatwianiu pomocy prawnych ani tego, że Komisariat IV nie funkcjonował prawidłowo. Nie mniej jednak organy wnikliwie wykazały, wbrew zarzutom skargi, że skarżący popełnił przewinienia dyscyplinarne, bowiem był świadomy wiążących go terminów w wykonaniu pomocy prawnych i obiektywnie mógł je zrealizować. W ocenie Sądu, przemawia za tym okoliczność, że w okresie od [...] września do [...] października 2016 r. miał przydzielonych do wykonania 13 pomocy prawnych, co stanowiło jedynie 5,94% ogółu pomocy prawnych wpływających do Komisariatu IV. Nie świadczy to, zdaniem Sądu, o nadmiernym obciążeniu skarżącego przez przełożonych tego rodzaju zleceniami.

Sąd nie zgodził się również z zarzutem skargi, iż organy nie sprecyzowały wobec skarżącego przesłanki nieumyślnego popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, o jakim stanowi art. 132a pkt 2 ustawy o Policji.

Stwierdził, że art. 132a definiuje przewinienie dyscyplinarne jako zawinione m.in. wtedy, gdy policjant: nie mając zamiaru jego popełnienia, popełnia je jednak na skutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo, że możliwość taką przewidywał albo mógł i powinien przewidzieć. Sąd I instancji wskazał, że na str. 14-15 uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ II instancji dokładnie wywiódł, z czego wynika zawinienie skarżącego w popełnieniu przewinień dyscyplinarnych konstatując prawidłowo, że już samo naruszenie obowiązków służbowych może skutkować zastosowaniem odpowiedzialności bez względu na to, czy działanie lub zaniechanie było zamierzone, czy też nie, przez funkcjonariusza.

Podkreślił, że skarżący składając wyjaśnienia, przyznał się do zarzutów zaniechania wykonania w terminie pięciu pomocy prawnych, podając jako usprawiedliwienie brak czasu, praktykę panującą w Komisariacie polegającą na nie przywiązywaniu wagi do obowiązujących terminów zarówno przez pracowników, jak i przełożonych.

Sąd wskazał, że postępowanie administracyjne, jak też sądowoadministracyjne, charakteryzuje się zasadą legalizmu, co oznacza, że Sąd bada zgodność zaskarżonych decyzji z prawem materialnym i procesowym (art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uznał, że oznacza to, iż przy ocenie prawidłowości decyzji nie są brane pod uwagę zasady współżycia społecznego, panujące zwyczaje czy przyjęta praktyka niezgodna z obowiązującymi przepisami, a na takie okoliczności powołuje się skarżący. Organ, odstępując od wymierzenia skarżącemu kary miał na względzie aspekty pozaprawne, a mianowicie nieprawidłową pracę placówki, brak nadzoru przełożonych, czy niechlubne "zwyczaje" panujące w zakresie nieprzestrzegania obowiązujących terminów w załatwianiu spraw. Wzięto też pod uwagę duże obciążenie Komisariatu IV, jako całej placówki, ilością wpływających wniosków o udzielenie pomocy prawnych, co obrazował m.in. Elektroniczny Rejestr Pomocy Prawnych, dopuszczony przez organy jako dowód w sprawie i właściwie oceniony (wbrew zarzutowi skargi). Organ uwzględnił też, przy zastosowaniu art. 135j ustawy o Policji, dotychczasowy pozytywny przebieg służby skarżącego. Stąd też zastosował odstąpienie od ukarania (art. 135j ust. 1 pkt 3).

Zdaniem WSA w Białymstoku, skarżący może subiektywnie uważać orzeczenie organu za krzywdzące, ponieważ wszczęcie postępowania dyscyplinarnego nie dotyczyło innych policjantów za podobne przewinienia dyscyplinarne. Sąd ocenia natomiast, konkretną decyzję pod kątem jej zgodności z prawem i nie bierze pod uwagę (jak wyżej wskazano) aspektów pozaprawnych. O tym, czy inni funkcjonariusze będą pociągnięci do odpowiedzialności dyscyplinarnej, zależy od ich przełożonych, a nie od Sądu.

W dniu 25 października 2017 r. skargę kasacyjną na powyższy wyrok wywiódł R. B., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zarzucił on WSA w Białymstoku:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:

1. art. 132 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, poprzez błędną wykładnię prowadzącą do uznania, że zachowanie skarżącego pozostające w zgodzie z praktyką wykształconą, powszechnie stosowaną i aprobowaną przez Komendanta Komisariatu IV w [...], a polegającą na zwyczajowym trybie załatwiania tego rodzaju spraw z naruszeniem 14-dniowego terminu, a nadto na niepowiadamianiu jednostek zlecających pomoc prawną o przyczynach niezrealizowania jej w terminie, stanowi przewinienie dyscyplinarne w postaci zaniechania czynności służbowej,

2. § 21 ust. 4 Zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym, przez błędną wykładnię prowadzącą do przyjęcia, iż wymóg zawiadamiania jednostki zlecającej o przyczynach uniemożliwiających bądź utrudniających ich wykonanie pozostaje poza meritum sprawy, nie jest przedmiotem analizy i oceny Sądu pomimo, iż czynność taka konwaliduje przekroczenie terminu 14 dni na realizację pomocy prawnej.

II. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewłaściwą ocenę przez Sąd I instancji uchybień przepisom postępowania administracyjnego, jakich dopuściły się organy administracyjne, poprzez błędną ocenę materiału dowodowego, polegającą na przyjęciu, iż:

■ zwłoka skarżącego w realizacji pomocy prawnych, ponad termin 14 dni wynosiła odpowiednio od 4 do 10 dni, bądź w ogóle zadania nie zrealizowano, co Sąd oparł na twierdzeniach Organu, kwestionowanych przez skarżącego jako nieprawidłowe,

■ żadna ze wskazanych przez skarżącego, zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, przyczyn opóźnienia w wykonaniu obowiązków nie może ekskulpować skarżącego z czym zgodzić się nie można, skoro Organ II instancji sam przyznał, iż w Komisariacie przyjęto zwyczajowy tryb załatwiania tego rodzaju spraw z naruszeniem 14-dniowego terminu (pierwszy akapit, str. 15 uzasadnienia), a praktyka ta do jesieni 2016 r. było akceptowana, a co najmniej tolerowana przez przełożonych, a nadto istotne są aspekty nieprawidłowej pracy komisariatu, brak należytego nadzoru, duże obciążenie funkcjonariuszy obowiązkami służbowymi,

■ poza meritum sprawy pozostaje kwestia "braku powiadamiania jednostek zlecających o przyczynach wydłużenia terminów" w załatwieniu sprawy, co wskazuje na niezrozumienie istoty problemu i treści przepisów prawa,

■ skarżący miał obiektywną możliwość, by zrealizować zlecone mu pomoce prawne pomimo, że - jak wynika z materiału dowodowego - w zakresie zarzutu nr I skarżący R. B. z uwagi na błędy przełożonych (zlecenie mu realizacji pomocy prawnej w czasie, gdy przebywał na urlopie) na realizację pomocy prawnej (w terminie 14 od o jej wpływy do jednostki) zleconej przez KPP w [...] miał faktycznie 2 dni,

■ przy ocenie prawidłowości decyzji nie są brane pod uwagę "panujące zwyczaje czy przyjęta praktyka niezgodna z obowiązującymi przepisami", chociaż w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych, jeżeli przełożeni akceptowali lub co najmniej tolerowali określone zachowanie policjanta bez spełnienia wymaganych procedur, to w takiej sytuacji nie można skutecznie postawić funkcjonariuszowi zarzutu winy umyślnej lub rażącego niedbalstwa, jeśli postępuje on zgodnie ze zwyczajem (pomimo, że narusza przepisy regulaminu lub sformalizowanego zarządzenia) - wyrok WSA we Wrocławiu z dn. 5.07.2011 r., sygn. akt: IV SA/Wr 202/11 i wyrok WSA w Białymstoku z dn. 8.12.2016 r., sygn. akt: II SA/Bk 702/165.

■ fakt, iż żaden z innych funkcjonariuszy - poza skarżącym - nie poniósł odpowiedzialności dyscyplinarnej za niezrealizowanie pomocy prawnej w terminie i niezawiadamianie jednostki zlecającej o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie należy, w ocenie strony skarżącej, rozumieć w ten sposób, iż przełożeni skarżącego w stosunku do innych funkcjonariuszy nie oceniali takiego zachowania jako zaniechania czynności służbowej,

2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, wobec pominięcia przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy uchybień organu II instancji, tj. wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] orzeczenia nieznanego ustawie, w zakresie w jakim, co do zarzutów nr I- V, orzeczenie organu I instancji utrzymał w mocy przy jednoczesnej zmianie opisu wskazanych czynów,

3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135e ust. 10 w zw. z art. 135f i art. 135k ust. 1 ustawy o Policji, wobec niedopuszczalnej prawem zmiany na etapie postępowania odwoławczego zarzutów nr I-V postawionych R. B., co skutkuje naruszeniem prawa skarżącego do obrony oraz prawa instancyjnej kontroli orzeczenia.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, wskazując, że zaskarżone orzeczenie jest zgodne z prawem, jednocześnie wnosząc o zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki, określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., w przedmiotowej sprawie nie wystąpiły.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Wskazać zatem należy konkretne przepisy prawa, którym – zdaniem skarżącego – uchybił sąd i uzasadnić swoje twierdzenia. Uzasadnienie podstaw kasacyjnych polega na wykazaniu, że stawiane zarzuty mają usprawiedliwioną podstawę i zasługują na uwzględnienie. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego przez jego błędną wykładnię wykazać należy, że sąd mylnie zrozumiał stosowany przepis prawa, natomiast uzasadniając zarzut niewłaściwego zastosowania przepisu prawa materialnego wykazać należy, że sąd stosując przepis popełnił błąd w subsumcji, czyli niewłaściwie uznał, iż stan faktyczny przyjęty w sprawie odpowiada stanowi faktycznemu zawartemu w hipotezie normy prawnej zawartej w przepisie prawa. W obu tych przypadkach autor skargi kasacyjnej wykazać musi, jaka powinna być prawidłowa wykładnia zastosowanego przepisu prawa, bądź jak powinien być stosowany konkretny przepis prawa ze względu na stan faktyczny sprawy, a w przypadku zarzutu niezastosowania przepisu – dlaczego powinien być zastosowany. Uzasadniając zaś naruszenie przepisów postępowania wykazać należy, że uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca powyższym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.

W złożonej skardze kasacyjnej zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Zarzuty dotyczą faktycznie czterech zagadnień:

1. naruszenia art. 132 ust. 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz.U. z 2017 r. poz. 2067 ze zm. dalej: uoP) poprzez błędne uznanie, że zachowanie skarżącego wyczerpuje znamiona przewinienia dyscyplinarnego, mimo, że pozostawało one w zgodzie z ustaloną praktyką, stosowaną i aprobowaną w jednostce Policji, w której pełnił służbę;

2. błąd co do ustaleń faktycznych Sądu I instancji, poprzez niedostrzeżenie, że zebrany w toku postępowania dyscyplinarnego materiał dowodowy wskazuje, iż skarżący działa zgodnie z zasadami ustalonymi w jednostce, w której pełnił służbę i nie miał obiektywnych możliwości zrealizowania zadań, które zostały mu powierzone;

3. naruszenie § 21 ust. 4 Zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym, przez błędną wykładnię nieuwzględniającą, że w przypadku zawiadomienia jednostki na rzecz której jest wykonywana pomoc prawna o przyczynach uniemożliwiających lub utrudniających ich wykonanie konwaliduje przekroczenie terminu na realizację pomocy prawnej;

4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 135n ust. 4 ustawy o Policji, wobec pominięcia przy rozpoznawaniu niniejszej sprawy uchybień organu II instancji, tj. wydania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] orzeczenia nieznanego ustawie, w zakresie w jakim co do zarzutów nr I- V orzeczenie organu I instancji utrzymał w mocy przy jednoczesnej zmianie opisu wskazanych czynów.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, pierwszy z przedstawionych zarzutów jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 132 ust. 1 ustawy o Policji, policjant odpowiada dyscyplinarnie za popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na naruszeniu dyscypliny służbowej lub nieprzestrzeganiu zasad etyki zawodowej. Natomiast art. 132 ust. 3 pkt 3 stanowi, że naruszeniem dyscypliny służbowej jest w szczególności niedopełnienie obowiązków służbowych albo przekroczenie uprawnień określonych w przepisach prawa. Przypomnieć również należy, że każda osoba wstępująca do służby w Policji składa ślubowanie wedle roty ustalonej w art. 27 ust. 1 uoP, w której zobowiązuje się m.in. do przestrzegania dyscypliny służbowej oraz wykonywania rozkazów i poleceń przełożonych. Tak skonstruowane zobowiązanie oznacza, że funkcjonariusz podejmuje się bezwzględnie wykonywać polecenia przełożonych i realizować powierzone sobie zadania. Zobowiązanie takie jest oczywiste i wynika z organizacji Policji, jako zmilitaryzowanej służby o charakterze hierarchicznym, wykonującej jedno z najważniejszych zadań państwa, jakim jest ochrona bezpieczeństwa wewnętrznego obywateli. Policjant jest zatem zobowiązany do bezwzględnego wykonywania poleceń przełożonych. Formą takiego polecenia są zasady wykonywania czynności służbowych, określane w aktach wewnętrznych Policji wydawanych przez przełożonych. Takim aktem wewnętrznym jest niewątpliwie Zarządzenie nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 23 lipca 2015 r. w sprawie niektórych form organizacji i ewidencji czynności dochodzeniowo-śledczych Policji oraz przechowywania przez Policję dowodów rzeczowych uzyskanych w postępowaniu karnym (Dz. Urzęd. KGP z 2015 r., poz. 58), ustalające w § 21 ust. 4 terminy wykonywania przez policjantów czynności z zakresu pomocy prawnej. Terminy te mają charakter bezwzględnie obowiązujący i dotyczą wszystkich funkcjonariuszy. Policjant powinien zatem wykonywać czynności w terminach określonych ww. zarządzeniu nr 25 Komendanta Głównego Policji, a zła praktyka przyjęta w jednostce, w której pełnił służbę nie jest przesłanką wykluczającą winę funkcjonariusza. Stąd nie można również przyjąć za usprawiedliwiony zarzut dotyczący błędnej oceny zebranego materiału dowodowego przez WSA w Białymstoku. Sąd I instancji bowiem inaczej niż chce to skarżący kasacyjnie ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia wskazano, że z akt postępowania dyscyplinarnego wynika, iż istotnie w jednostce Policji, w której R. B. pełnił służbę, była przez przełożonych akceptowana nieprawidłowa praktyka przekraczania przez funkcjonariuszy terminu do załatwienia czynności z zakresu pomocy prawnej, ale jak słusznie podniósł WSA w Białymstoku - nie jest to okoliczność, które usprawiedliwia policjanta. Natomiast ta okoliczność miała wpływ na wymiar kary, ponieważ wobec funkcjonariusza odstąpiono od jej wymierzenia.

Nieusprawiedliwiony jest także zarzut błędnej wykładni § 21 ust. 4 ww. Zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lipca 2015 r. W tym zakresie nie można uznać, że samo powiadomienie o niezrealizowaniu czynności z zakresu pomocy prawnej w terminie 14 dniu od wpływu zlecenia ze wskazaniem przyczyn uniemożliwiających lub utrudniających ich wykonanie powoduje, że funkcjonariusz jest niejako zwolniony od winy za uchybienie terminu. Wskazać jednak należy, że taka sytuacja miałaby miejsce, jeżeli wystąpią istotne przyczyny powodujące, że czynności z zakresu pomocy prawnej nie mogą zostać zrealizowane, a jednostka zlecająca zostanie o tym powiadomiona. Tymczasem z akt sprawy wynika, że nie było takich przyczyn po stronie funkcjonariusza, a nadto, co przyznał sam skarżący, zgodnie z praktyką, która miała miejsce w jednostce, w której pełnił służbę – w większości przepadków nie wykonywał dyspozycji § 21 ust. 4 ww. Zarządzenia nr 25 Komendanta Głównego Policji z dnia 24 lipca 2015 r. i nie zawiadamiał podmiotów zlecających czynności pomocy prawnej o uchybieniu terminu oraz przyczynach jego uchybienia.

Zarzut skargi kasacyjnej, dotyczący nieuprawnionej modyfikacji zarzutów przez organ II instancji również nie zasługuje na uwzględnienie. Wskazać bowiem należy, że zmiana opisu czynu przez organ II instancji dotyczyła w istocie jedynie ilości dni, w których nastąpiło uchybienie terminu, przy czym w stosunku do ustaleń organu I instancji była to zmiana korzystna dla skarżącego, ponieważ skrócono liczbę dni, w których przekroczył on termin do wykonania czynności z zakresu pomocy prawnej, a zamiana nastąpiła w wyniku rozpoznania odwołania R. B. Natomiast zmiana opisu czynów nie spowodowała, że zmienił się zakres odpowiedzialności obwinionego lub okoliczności sprawy. Dlatego też Komendant Wojewódzki Policji w [...] nie był zobowiązany do uchylenia orzeczenia dyscyplinarnego Komendanta Miejskiego Policji w [...] i przekazania mu sprawy do ponownego rozpoznania.

Z uwagi na powyższe na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt 1 sentencji.

O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął zgodnie z art. 209 w zw. z art. 204 pkt 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a.