Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 846/22
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2023-02-22 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6335 Zwrot nienależnego świadczenia
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Skarżony organ: Wojewoda
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 58
journal: Dz.U. 2021 poz 735
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz, Sędziowie Sędzia WSA Adam Gołuch, Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 22 lutego 2023 r. sprawy ze skargi P.P. na postanowienie Wojewody Śląskiego z dnia 19 września 2022 r. nr PSIII.8642.30.2022 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchylono zaskarżone postanowienie.


UZASADNIENIE

Wojewoda Śląski (dalej: organ) postanowieniem z 19 września 2022 r. nr PSIII.8642.30.2022, odmówił P.P. (dalej: strona, skarżąca) odmówił przywrócenia stronie terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.

W podstawie prawnej postanowienia organ przywołał art. 58 i 59 oraz art. 134 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j.: Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: K.p.a.).

Z akt administracyjnych wynika, że strona 29 grudnia 2021 r. wystąpiła do Starosty K. (dalej: organ zatrudnienia, organ pierwszoinstancyjny) z wnioskiem o umorzenie kosztów szkolenia w wysokości 4.351 zł, orzeczonych na podstawie decyzji organu pierwszoinstancyjnego z 16 grudnia 2021 r.

Organ zatrudnienia decyzją z 4 sierpnia 2022 r. nr [...], orzekł o odmowie umorzenia kosztów szkolenia w związku z udziałem w szkoleniu "[...]" w kwocie 4.350,00 zł.

Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że decyzja ta została odebrana przez skarżącą 8 sierpnia 2022 r.

W dniu 23 sierpnia 2022 r. do organu pierwszoinstancyjnego wpłynęło odwołanie strony od tej decyzji.

Następnie 24 sierpnia 2022 r. strona złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, argumentując, że sprawuje opiekę nad sześciomiesięcznym dzieckiem, któremu musiała ostatnio poświęcić czas z uwagi na wychodzące ząbki i szczepienie 10 sierpnia 2022 r. (strona załączyła kserokopię karty szczepień). Ponadto wyjaśniła, że syn źle znosi szczepionki, miał stan podgorączkowy, był markotny i ma zgrubienia po szczepionce. W związku z powyższym źle policzyła termin, w którym miała złożyć odwołanie.

Zaskarżonym postanowieniem organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdził uchybienie terminu do jego wniesienia.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia przywołał treść art. 129 § 1 i 2 K.p.a. i wyjaśnił, że skarżąca składając odwołanie w organie pierwszoinstancyjnym 23 sierpnia 2022 r., nie zachowała 14 - dniowego terminu do jego wniesienia. W przedmiotowej sprawie decyzję doręczono skarżącej 8 sierpnia 2022 r., zatem odwołanie należało wnieść najpóźniej 22 sierpnia 2022 r. a nie 23 sierpnia 2022 r.

Następnie organ przywołał treść art. 58 K.p.a. i wyjaśnił, że przepis ten nie ustanawia hierarchii ważności przesłanek w nich ustanowionych. Zatem niespełnienie choćby jednej z nich, przy równoczesnym dopełnieniu innych przesądza o niedopuszczalności przywrócenia terminu.

Organ zauważył, że choroba strony bądź członka jej rodziny, nad którym sprawuje bezpośrednią opiekę mogłaby być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą niezachowanie terminu tylko wówczas, gdyby rzeczywiście uniemożliwiła stronie podjęcie czynności procesowej, a przy tym strona nie miałaby możliwości skorzystania z pomocy domownika lub rodziny czy innych osób. Załączona do podania skarżącej z 24 sierpnia 2022 r. kserokopia karty obowiązkowych szczepień ochronnych potwierdza m.in. przeprowadzenie szczepienia 10 sierpnia 2022 r. Natomiast skarżąca nie uprawdopodobniła, że w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania od decyzji, stan zdrowia dziecka uniemożliwiał jej dokonanie przedmiotowej czynności procesowej. Skarżąca nie spełniła więc kumulatywnie przesłanek umożliwiających przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie wraz z prośbą o przywrócenie terminu czynności, dla której był określony termin, wniosła odwołanie, jednakże nie uprawdopodobniła, że uchybienie to spowodowane było stanem zdrowia dziecka mającym charakter nagły, a także nie wykazała wniesienia niniejszej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia przedmiotowego terminu. Skarżąca powołując się bowiem w swoim podaniu z 24 sierpnia 2022 r. na okoliczność stanu zdrowia dziecka nie określiła terminu w jakim wskazana przez nią przeszkoda ustała.

Organ podkreślił, że stan zdrowia dziecka sam w sobie nie potwierdza braku winy strony w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania, gdyż nie wyklucza możliwości dokonania tej czynności poprzez sporządzenie przez skarżącą odwołania i jego nadania za pośrednictwem operatora pocztowego przez domownika bądź osobę trzecią albo jego przesłania za pomocą środków komunikacji elektronicznej w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą Urzędu na adres skrytki ePUAP zamieszczony na stronie internetowej organu pierwszoinstancyjnego.

W skardze do sądu administracyjnego strona zaznaczyła, że odwołanie złożyła 23 sierpnia 2022 r., jeden dzień po terminie. W dniu 24 sierpnia 2022 r. zadzwoniła do Wojewódzkiego Urzędu w C. i została poinformowana, że może złożyć odwołanie, które będzie zawierało krótkie uzasadnienie. Stosując się do tych informacj, we wniosku o przywrócenie terminu napisała tylko o problemach z synkiem związanych ze szczepionką. Do pisma dołączyła kopie szczepień, ponieważ wcześniej została poinformowana, że wystarczy tylko jedna strona z książeczki zdrowia dziecka z aktualną szczepionką i nie musi dołączyć całej książeczki szczepień. Okres, w którym miała złożyć odwołanie (14 dni od doręczenia decyzji z PUP) był dla niej bardzo ciężki, dlatego odwołania nie złożyła w terminie.

Strona wyjaśniła, że najważniejszym powodem był stan dziecka po szczepieniu. Ponadto nie miała z kim zostawić dziecka, ponieważ mieszkała w M., a cała jej rodzina jest z K. W tym okresie także miała ciężką sytuację z narzeczonym, który nie pomagał ani w ogóle nie zajmował się dzieckiem, dlatego syn był pod jej opieką 24 h na dobę. Sytuacja ta uniemożliwiła również pomoc z jego strony w zawiezieniu pisma do Urzędu Pracy ponieważ nie mieszkał z nią.

Następnie strona przedstawiła w skardze swoją sytuację majątkową i powtórzyła zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji z 4 sierpnia 2022 r. orzekającej o odmowie umorzenia kosztów szkolenia

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Nadto organ zaakcentował, że nie wzywał skarżącej do dostarczenia kserokopii książeczki szczepień dziecka uzupełnionej o dane osoby, której dotyczą. Zdaniem organu skarżąca nie uprawdopodobniła dochowania 7-dniowego terminu od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu do złożenia wniosku o jego przywrócenie, a ponadto nie wykazała, że dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od niej, brak jest podstaw do przywrócenia przedmiotowego terminu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Kontroli Sądu – na podstawie art. 3 § 1 i § 2 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) podlegało postanowienie z 19 września 2022 r. odmawiające stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz stwierdzające uchybienie terminu do jego wniesienia.

Nie mogą być zatem przedmiotem rozważań Sądu zarzuty dotyczące decyzji z 4 sierpnia 2022 r. odmawiającej umorzenie pobranego świadczenia.

Zgodnie z art. 58 § 1 i 2 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu, a jednocześnie z jej wniesieniem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.

Bezsporne jest, że decyzja z 4 sierpnia 2022 r. odmawiająca umorzenia świadczenia – jak wynika ze znajdującego się w aktach sprawy zwrotnego potwierdzenia odbioru odebrana została 8 sierpnia 2022 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru zawarte w aktach sprawy).

W decyzji tej zawarto prawidłowe pouczenie co do terminu i sposobu wniesienia odwołania. W ustawowym 14-dniowym terminie (który upływał z dniem 22 sierpnia 2022 r.) decyzja ta nie została zaskarżona. Odwołanie od tego rozstrzygnięcia strona złożyła dzień po terminie 23 sierpnia 2022 r. Z kolei wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej złożyła 24 sierpnia 2022 r. We wniosku skarżąca podała, że źle policzyła termin do złożenia odwołania, z uwagi na konieczność opieki nad 6 miesięcznym dzieckiem, które było szczepione 10 sierpnia 2022 r., miało stan podgorączkowy z uwagi na to szczepienie i ząbkowanie. Do wniosku dołączyła kserokopię karty książeczki zdrowia dziecka, z której wynika, że 10 sierpnia 2022 r. dziecko zostało zaszczepione.

Organ oceniając przyczynę uchybienia terminu stwierdził, iż nie zasługuje ona na uwzględnienie albowiem strona nie uprawdopodobniła, że w terminie zakreślonym do wniesienia odwołania od decyzji, stan zdrowia dziecka uniemożliwiał jej dokonanie przedmiotowej czynności procesowej. Nie uprawdopodobniła, że uchybienie to spowodowane było stanem zdrowia dziecka mającym charakter nagły, a także nie wykazała wniesienia niniejszej prośby w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia przedmiotowego terminu. Skarżąca powołując się bowiem w swoim podaniu z 24 sierpnia 2022 r. na okoliczność stanu zdrowia dziecka nie określiła terminu w jakim wskazana przez nią przeszkoda ustała. Ponadto odwołanie mogła nadać za pośrednictwem operatora pocztowego, przez domownika bądź osobę trzecią albo przez elektroniczną skrzynkę podawczą.

Sąd stanowiska organu zajętego w niniejszej sprawie nie podziela, albowiem uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie odnosi się do przyczyny niezachowania terminu do wniesienia odwołania, wskazanej we wniosku strony.

Skarżąca wskazuje, że źle policzyła termin do wniesienia odwołania, z uwagi na opiekę nad 6-miesięcznym dzieckiem, którego stan zdrowia uległ pogorszeniu w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Zatem analiza wniosku skarżącej, jakiej dokonał organ sprowadzająca się do stwierdzenia, że: stan zdrowia dziecka nie uniemożliwiał jej dokonania czynności; istniała możliwość nadania odwołania przy pomocy osób trzecich, za pośrednictwem poczty, na wskazany elektroniczny urzędu -nie odnosi się do treści wniosku.

Zauważyć też przyjdzie, że skarżąca złożyła odwołanie 1 dzień po terminie, w spornym wniosku wskazała, że termin policzyła źle. Oczywistym zatem jest, że przyczyna ustania uchybienia terminu wynika z treści wniosku. Skoro skarżąca dowiedziała się, że odwołanie złożyła dzień po terminie, to następnego dnia złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.

W związku z tym, stanowisko organu, że skarżąca nie wykazała wniesienia wniosku w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu jest bezzasadne. Organ nieprawidłowo odczytał wniosek skarżącej, albowiem skarżąca powołując się na stan zdrowia dziecka wskazała, że przeszkoda ta nie ustała, jedynie wskazała, że zły stan zdrowia dziecka był przyczyną nieprawidłowego obliczenia przez nią terminu złożenia odwołania.

Powyższe oznacza, że uzasadnienie orzeczenia organu podjęte w sprawie jest błędne, a organ w istocie nie dokonał analizy stanu faktycznego w sprawie, czym naruszył art. 107 § 3 K.p.a.

Ponadto jeżeli organ miał wątpliwości, co do treści wniosku strony, to realizując zasady wynikające z art. 7, art. 8 i art. 9 K.p.a. powinien wezwać stronę do uzupełnienia wniosku.

Zauważyć też przyjdzie, że z treści art. 58 § 1 K.p.a. wynika, że strona ma uprawdopodobnić, że uchybienie nastąpiło bez jej winy.

"Uprawdopodobnienie" według Słownika Języka Polskiego PWN oznacza sprawienie, że coś staje się prawdopodobne, co nie jest równoznaczne z udowodnieniem danej okoliczności. Przez prawdopodobną należy rozumieć sytuację, która wydaje się prawdziwa to znaczy, że jest duża szansa, że się wydarzyła. Zainteresowany podmiot powinien uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała w czasie biegu terminu do dokonania czynności procesowej i trwała do momentu wystąpienia z wnioskiem o przywrócenie terminu. Kodeks postępowania administracyjnego nie rozstrzyga przy tym kwestii, jaki stopień prawdopodobieństwa jest dostateczny do uznania, że pewien fakt jest uprawdopodobniony. Uprawdopodobnienie jest czynnością procesową stwarzającą w świadomości organu orzekającego mniejszy lub większy stopień przekonania o prawdopodobieństwie jakiegoś faktu. Przedmiotem uprawdopodobnienia jest okoliczność braku winy w dochowaniu terminu, przy czym brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy.

To na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uprawdopodobnienia braku winy w dochowaniu terminu. W postępowaniu poprzedzającym wydanie postanowienia na podstawie art. 58 § 1 K.p.a. organ administracji publicznej sprawdza czy wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Inicjatywa w zakresie uprawdopodobnienia została pozostawiona wnioskodawcy, który nie musi udowadniać lecz jedynie uprawdopodobnić, że uchybił terminowi bez swojej winy. (por. wyrok NSA z 26 lipca 2022 r., sygn.. akt II GSK 379/19).

Zaznaczenia także wymaga, iż słusznie wskazał NSA w wyroku 22 czerwca 2020 r., sygn. akt II OSK 484/20, iż przepis art. 58 § 1 K.p.a. nie zwalnia organu administracji publicznej z konieczności podjęcia wszelkich działań, których efektem będzie potwierdzenie przez osobę wnioskującą wiarygodności okoliczności, na które powołała się, podając przyczynę niedopełnienia w terminie określonych czynności". Wszystkie przywołane wyroki zostały opublikowane na cebois.nsa.gov.pl.

Zatem organ błędnie zinterpretował art. 58 K.p.a. na tle okoliczności sprawy. Konsekwencją tego jest nieprawidłowe uzasadnienie zaskarżonego postanowienia, nie odpowiadające wymogom art. 107 § 3 K.p.a., zaś Sąd nie może zastępować organu w sporządzeniu uzasadnienia dla podjętego rozstrzygnięcia.

W tym stanie wyczerpana została przesłanka uchylenia zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.

Ponownie rozpatrując sprawę organ dokona analizy wniosku w zakresie istnienia przesłanek z art. 58 K.p.a. uwzględniając zalecenia wynikające z treści wydanego wyroku.