Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt II SA/Wa 1818/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2020-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6192 Funkcjonariusze Policji
Hasła tematyczne: Policja
Skarżony organ: Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 8a
journal: Dz.U. 1994 nr 53 poz 214
law: Ustawa z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Urzędu Ochrony Państwa, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz (spr.), Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędzia WSA Janusz Walawski, Protokolant sekretarz sądowy Marcin Rusinowicz-Borkowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wyłączenia stosowania przepisów uchyla zaskarżoną decyzję.


UZASADNIENIE

Kontrolą sądowoadministracyjną w niniejszej sprawie objęte zostało postępowanie administracyjne zakończone decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji (zwanego dalej: "Ministrem") z dnia [...] czerwca 2019 r. o numerze [...] o odmowie wyłączenia stosowania przepisów.

Stan faktyczny sprawy przedstawia się następująco:

B. B. (zwana dalej: "Skarżącą") wystąpiła do Ministra z wnioskiem o zastosowanie wobec niej art. 8a ustawy z dnia 18 lutego 1994 r. o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby Więziennej oraz ich rodzin (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 288 ze zm.; zwanej dalej: "ustawą zaopatrzeniową"). W uzasadnieniu wniosku podniosła, że pełniła służbę w organach Milicji Obywatelskiej i Policji w okresie od [...] września 1973 r. do [...] kwietnia 2008 r., na stanowisku [...], w tym w Służbie Bezpieczeństwa przez okres 10 miesięcy i 27 dni. Wskazała, że służbę pełniła rzetelnie, zgodnie z prawem, etyką zawodową i zasadami moralnymi, nie była karana, nikogo nie prześladowała, nie sprzeniewierzyła się powinnościom funkcjonariusza i obywatela. Zwróciła także uwagę, że została pozytywnie zweryfikowana, zaś za swoją służbę została odznaczona Brązowym Krzyżem Zasługi.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2019 r. Minister odmówił wyłączenia stosowania wobec Skarżącej art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy zaopatrzeniowej.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalono, że całkowity okres służby Skarżącej wynosi 34 lata, 7 miesięcy i 29 dni. Jak wynika natomiast z informacji Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu (zwanego dalej: "IPN"), Skarżąca w okresie od dnia [...] lutego 1989 r. do dnia [...] stycznia 1990 r. pełniła służbę na rzecz totalitarnego państwa, o której mowa w art. 13b ustawy zaopatrzeniowej, tj. przez 10 miesięcy i 27 dni.

Minister podniósł, że warunkiem zastosowania art. 8a ustawy zaopatrzeniowej jest wystąpienie szczególnie uzasadnionego przypadku polegającego na łącznym spełnieniu dwóch warunków, tj. krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia. Organ dokonał przy tym wykładni językowej pojęć "krótkotrwała służba", "rzetelne wykonywanie zadań", "szczególnie z narażeniem życia" oraz "szczególnie uzasadnionego przypadku".

Następnie wskazał, że służba Skarżącej na rzecz totalitarnego państwa pełniona była przez okres 10 miesięcy i 27 dni, "tym samym organ odstąpił od oceny krótkotrwałości służby pełnionej przez stronę na rzecz totalitarnego państwa".

Odnosząc się do drugiej ze wskazanych przesłanek Minister podniósł, że nie kwestionuje wprawdzie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków służbowych przez Skarżącą po dniu 12 września 1989 r., jednakże brak jest jakichkolwiek dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem zdrowia i życia. Zdaniem organu, samo rzetelne wykonywanie obowiązków, a nawet otrzymane wyróżnienia i nagrody, w tym nadany Skarżącej w 2006 r. Brązowy Krzyż Zasługi, a także bardzo dobre opinie służbowe oraz wzorowe pełnienie służby – nie mogą być oceniane jako narażenie zdrowia i życia.

W konsekwencji Minister stwierdził, że w sprawie nie została spełniona przesłanka określona w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy.

Końcowo wskazał, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnieciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy. Nadto podniósł, że uprawnienie z art. 8a ma charakter wyjątkowy i dotyczy wyłącznie osób, w przypadku których "krótkotrwałość" jest niezaprzeczalna, a "rzetelność" służby oczywista, bezdyskusyjna i poparta nadzwyczajnymi osiągnięciami – w szczególności pełniona z narażeniem zdrowia i życia, bowiem tylko wówczas można uznać, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie decyzji Ministra, a także o zobowiązanie organu do wydania decyzji pozytywnej. Podniosła, że spełnia przesłankę "krótkotrwałej" służby, skoro na rzecz totalitarnego państwa pracowała tylko 10 miesięcy i 27 dni, co stanowi jedynie 2,54% całego okresu służby. Zarzuciła, że organ odstępując od oceny przesłanki krótkotrwałości uchybił przepisowi art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; zwanej dalej: "k.p.a."), bowiem nie dopełnił obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy. Odnosząc się z kolei do przesłanki rzetelności podniosła, że niewątpliwie ją spełnia, o czym świadczy przebieg jej służby, kolejne awanse, wyróżnienia, w tym odznaczenie odznaką 10 lat w Służbie Narodu i Brązowym Krzyżem Zasługi. Skarżąca nie zgodziła się z przyjętą przez Ministra interpretacją, że tylko narażenie zdrowia i życia powoduje, że omawiana przesłanka zostaje spełniona. Niemniej jednak podniosła, że organ zignorował okoliczność, iż posiada ona orzeczoną III grupę inwalidzką mającą związek ze służbą. Świadczy to w jej ocenie, że gdyby jej służba nie była pełniona z narażeniem życia i zdrowia, to nie doznałaby trwałego uszczerbku na zdrowiu.

Skarżąca wniosła jednocześnie, o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci Orzeczenia nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSWiA w [...] z dnia [...] lipca 2008 r. na okoliczność utraty zdrowia w związku z pełnioną służbą.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325; zwanej dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, że zadaniem wojewódzkiego sądu administracyjnego jest zbadanie legalności zaskarżonego aktu pod względem jego zgodności z prawem, to znaczy ustalenie czy organy orzekające w sprawie prawidłowo zinterpretowały i zastosowały przepisy prawa w odniesieniu do właściwie ustalonego stanu faktycznego. W przypadku stwierdzenia, iż w sprawie naruszono przepisy – czy to prawa materialnego, czy też postępowania – sąd uchyla zaskarżoną decyzję i zwraca sprawę do postępowania przed organem administracyjnym, właściwym do jej rozstrzygnięcia, natomiast w żadnym razie sąd nie jest władny by samodzielnie rozstrzygnąć indywidualną sprawę w zastępstwie organu administracyjnego.

Kontrolując sprawę w ramach wskazanych wyżej kompetencji, Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie.

Materialnoprawną podstawę decyzji Ministra stanowił przepis art. 8a ustawy zaopatrzeniowej, zgodnie z którym, minister właściwy do spraw wewnętrznych, w drodze decyzji, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, może wyłączyć stosowanie art. 15c, art. 22a, art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b tej ustawy (tj. służbę od dnia 22 lipca 1944 r. do 31 lipca 1990 r. w cywilnych i wojskowych instytucjach i formacjach wymienionych enumeratywnie w tym przepisie), ze względu na: 1) krótkotrwałą służbę przed dniem 31 lipca 1990 r. oraz 2) rzetelne wykonywanie zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia.

W dotychczasowym orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jednolicie przyjmowano, że przywołany przepis wprowadza zarówno przesłankę podmiotową, jak i przesłanki przedmiotowe, których łączne spełnienie pozwala na jego zastosowanie w szczególnie uzasadnionych przypadkach.

Odnotować jednakże trzeba, że w najnowszym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaprezentowanym m. in. w sprawach o sygn. akt: I OSK 1464/19, I OSK 1690/19, I OSK 2114/19, wyrażono pogląd, zgodnie z którym, jednoczesne spełnienie kryteriów "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r." oraz "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków po dniu 12 września 1989 r., w szczególności z narażeniem zdrowia i życia" może uprawniać do przyjęcia, że spełniona została przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków", niemniej jednak, brak spełnienia któregoś z kryteriów wskazanych w punktach 1 i 2 art. 8a ust. 1 ustawy nie wyłącza automatycznie spełnienia przesłanki "szczególnie uzasadnionych przypadków" (tak m. in. w wyrokach z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt: I OSK 1464/19 i I OSK 1690/19; orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w internetowej bazie orzeczeń pod adresem: https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Organ, oceniając spełnianie przez uprawnionego warunków do wydania wobec niego decyzji z art. 8a ust. 1 ustawy, powinien zbadać nie tylko występowanie okoliczności dotyczących krótkotrwałej służby i rzetelnego wykonywania zadań, ale również ocenić, w sytuacji, gdy nie zostaną one spełnione, czy nie występują inne szczególne okoliczności pozwalające na zastosowanie dobrodziejstwa z art. 8a ustawy (tak w wyroku z dnia 12 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 2114/19). Poglądy te pozwalają na przyjęcie tezy, że wydanie decyzji pozytywnej uzależnione jest od stwierdzenia przez organ, że w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek".

Zarówno Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, jak też Naczelny Sąd Administracyjny jednolicie przyjmują przy tym, że decyzja Ministra będzie miała charakter uznaniowy, na co wskazuje posłużenie się przez ustawodawcę określeniem "może wyłączyć". W uzasadnieniu do wyroku z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1464/19 wskazuje się, że o ile granice uznania administracyjnego określone w art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej są oczywiste, to nie są oczywiste kryteria dokonywania takiego wyboru, bowiem nie wyrażają ich wprost unormowania ustawy zaopatrzeniowej. Obowiązkiem organu jest – po przeprowadzeniu postępowania w sprawie i stwierdzeniu, że w stosunku do określonej osoby zaistniała ustawowa przesłanka wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a ustawy, tj. przesłanka "szczególnie uzasadnionych przypadków" – każdorazowe wykazanie w tej sytuacji kryteriów przyjętego rozstrzygnięcia, w tym zwłaszcza kryteriów, którymi organ kierował się odmawiając wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do osób pełniących służbę, o której mowa w art. 13b ustawy. Kryteriów wyboru w konsekwencji dostarczają również zasady ogólne k.p.a., w tym zwłaszcza zasada wyważania interesów: indywidualnego i publicznego, wyrażona w art. 7 k.p.a. Rozstrzygnięcie podejmowane w granicach upoważnienia do uznania nie może być rozstrzygnięciem dowolnym, którego argumentacja sprowadzałaby się do stwierdzenia, że skoro organ "może, to nie musi". W konsekwencji sądowa kontrola decyzji opartej na uznaniu administracyjnym polega na zbadaniu, czy organ administracji dokonał prawidłowej wykładni stosowanej normy prawnej, czy wybrał prawnie dopuszczalny sposób rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zgodnie z celem danej ustawy oraz czy wyboru takiego dokonał po ustaleniu i rozważeniu istotnych dla sprawy okoliczności. Kontroli sądowej podlega w szczególności uzasadnienie decyzji uznaniowej z punktu widzenia powiązania ustaleń faktycznych z rekonstruowaną normą prawną oraz z wyrażeniami normatywnymi, określającymi przesłanki aktualizacji upoważnienia do wydania decyzji uznaniowej. Przy takim zakresie kontroli obowiązkiem sądu jest sprawdzenie nie tylko tego czy organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego, lecz również tego czy w granicach upoważnienia ustawowego zrealizował swoje kompetencje uznaniowe w sposób odpowiadający standardom demokratycznego państwa prawnego, w tym czy realizując te kompetencje respektował konstytucyjne publiczne prawo podmiotowe obywateli do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady, tj. czy rozstrzygnięcie nie ma charakteru arbitralnego, bądź dowolnego.

Kontrolując zaskarżoną decyzję Sąd stwierdza, że Minister uchybił powyższym obowiązkom.

W pierwszej kolejności zaznaczyć trzeba, że nie jest sporne w niniejszej sprawie spełnienie przez Skarżącą kryterium określonego w art. 8a ust. 1 pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej, tj. kryterium "krótkotrwałej służby przed dniem 31 lipca 1990 r.". Wprawdzie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zabrakło takiego jednoznacznego stwierdzenia organu, niemniej jednak "odstąpienie" od jego oceny, jak również wskazanie w reasumpcji zaprezentowanego tam stanowiska, że "w przedmiotowej sprawie nie została spełniona przesłanka [...] wskazana w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej", pozwala na przyjęcie, że Minister nie zanegował spełnienia omawianego kryterium.

Niezależnie od powyższego, Sąd orzekający w niniejszej sprawie za zasadne uznaje podniesienie, że służę trwającą przez okres 10 miesięcy i 27 dni niewątpliwie uznać należy za służbę krótkotrwałą, a tym samym spełniającą kryterium wprowadzone w punkcie 1 art. 8a ust. 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro bowiem prawodawca nie posługuje się pojęciem "krótkotrwałości" abstrakcyjnie, lecz zestawia je ze "służbą", to omawiane kryterium winno być oceniane w odniesieniu do okresu służby pełnionej przez osobę, której dotyczy postępowanie prowadzone na podstawie art. 8a ust. 1 ustawy i na tym tle należy oceniać, czy okres służby tej osoby przed dniem 31 lipca 1990 r. w stosunku do całego okresu służby tej osoby spełnia kryterium "krótkotrwałości". Jako pewna wskazówka interpretacyjna może w tym zakresie służyć treść art. 13c pkt 1 ustawy zaopatrzeniowej. Skoro, zgodnie z tą regulacją, służby, która rozpoczęła się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r. ustawodawca w ogóle nie uznaje za służbę na rzecz totalitarnego państwa w rozumieniu art. 13b, to można przyjąć, że służba nie spełniająca wymogu "rozpoczęcia się po raz pierwszy nie wcześniej niż w dniu 12 września 1989 r.", będąc jednak służbą w okresie "totalitarnego państwa" obejmującą okres około 10 miesięcy (tj. długość okresu wyznaczonego datami 12 września 1989 r. i 31 lipca 1990 r.) będzie służbą krótkotrwałą (por. wyrok NSA z dnia 13 grudnia 2019 r. o sygn. akt I OSK 1464/19).

Zatem z perspektywy służby kilkudziesięcioletniej – wynoszącej łącznie 34 lata, 7 miesięcy i 29 dni – okres 10 miesięcy i 27 dni musi być oceniony jako krótkotrwały, czy też posługując się określeniem użytym przez samego Ministra – krótkotrwałość służby Skarżącej jest "niezaprzeczalna".

Przechodząc do kontroli zaskarżonej decyzji w zakresie dokonanej przez organ oceny kryterium wskazanego w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, dostrzec należy, że Minister nie kwestionował wprawdzie rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącą po dniu 12 września 1989 r., niemniej jednak – w jego ocenie – z uwagi na brak dowodów, aby służba ta pełniona była z narażeniem życia i zdrowia, nie można było uznać tego kryterium za spełnione w odniesieniu do Skarżącej.

Stanowisko organ w tym zakresie uznać należy za wadliwe. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że w art. 8a ust. 1 pkt 2 in fine prawodawca wskazał jedną z przykładowych okoliczności, które mają wpływ na uznanie, że służba była pełniona rzetelnie. Oznacza to, że nieziszczenie się warunku pełnienia służby "z narażeniem życia lub zdrowia" nie wyklucza a priori zastosowania przewidzianego ustawą wyjątku. Gdyby bowiem taka była wola prawodawcy, to przepis ten zostałby zredagowany zgoła odmiennie, np. z pominięciem słów "w szczególności". Prosta wykładnia językowo-logiczna prowadzi natomiast do wniosku, że brak możliwości ustalenia narażenia życia lub zdrowia, nie wyklucza zastosowania wyjątku, gdy służba była pełniona rzetelnie (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 17 września 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 670/19; z dnia 17 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 829/19). Prezentowany sposób rozumienia omawianego kryterium znalazł zresztą potwierdzenie we wskazanych wyżej orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uzasadnieniu do wyroku w sprawie o sygn. akt I OSK 1464/19 podniesiono, że brak powodów, aby kryterium rzetelności rozumieć inaczej niż w sposób standardowo przyjęty w języku polskim. Działać "rzetelnie" to działać dokładnie, należycie, uczciwie (zob. B. Dunaj (red.): Słownik współczesnego języka polskiego, Warszawa 1999, tom 2, s. 285), czyli innymi słowy w sposób, który powinien cechować normalne wykonywanie obowiązków przez każdego człowieka. Nie ma podstaw do kwestionowania rzetelności wykonywania obowiązków, jeżeli brak dowodów na działanie nierzetelne, takich jak np. nagany czy inne przewidziane prawem sankcje negatywne będące reakcją na sposób działania określonej osoby. Dla stwierdzenia rzetelności działania nie jest konieczne legitymowanie się nagrodami czy wyróżnieniami dotyczącymi przebiegu służby, chociaż niewątpliwie nagrody takie i wyróżnienia mogą ugruntowywać w przekonaniu o rzetelności wykonywania zadań i obowiązków. Dla oceny rzetelności tego rodzaju działań nie jest również konieczne wykazywanie działania z narażeniem zdrowia i życia, chociaż niewątpliwie również takie działania (ustawodawca posługuje się w tym przypadku zwrotem "w szczególności") mogą przemawiać za rzetelnością wykonywania zadań i obowiązków. Analiza art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej wykazuje, że wskazanie na "narażenie życia i zdrowia", po określeniu w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej zasadniczego kryterium – "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków", nie zawęża "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków" wyłącznie do służby pełnionej z narażeniem zdrowia i życia. Gdyby bowiem ustawodawca zakładał odniesienie wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej kryterium wyłącznie w stosunku do osób pełniących służbę z narażeniem zdrowia i życia, to co najmniej pominąłby zwrot "w szczególności", ustanawiając warunek sine qua non "narażenia zdrowia i życia" dla przyjęcia spełnienia kryterium "rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków". Zwrot "w szczególności" nie wyraża tego rodzaju warunku, a zatem nie można przyjąć, że zwrot ten użyty w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej oznacza, że jedynie narażanie zdrowia i życia – jako wyłączna kwalifikacja – może decydować o podstawach badania kryterium pełnienia służby w sposób rzetelny, a tym samym przesądzać o spełnieniu tego kryterium wymienionego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej.

W konsekwencji przyjąć należy, że jeśli Minister wskazał w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że na podstawie posiadanych dokumentów nie kwestionuje rzetelnego wykonywania zadań i obowiązków przez Skarżącą, to kryterium określone w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej również zostało spełnione w stanie faktycznym niniejszej sprawy.

Skoro zatem, w odniesieniu do Skarżącej spełnione zostały oba kryteria określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, to obowiązkiem Ministra było dokonanie oceny, czy w sprawie zachodzi "szczególnie uzasadniony przypadek". Próżno jednak doszukać się w uzasadnieniu do zaskarżonej decyzji rozważań organu w tym zakresie. Za takie nie sposób jest uznać ogólnego stwierdzenia, że szczególnie uzasadniony przypadek zachodzi wówczas, "gdy strona legitymuje się wybitnymi osiągnieciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi ją na tle pozostałych funkcjonariuszy", bowiem nie odnosi się ono w jakimkolwiek stopniu do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Innymi słowy rzecz ujmując, stawiając powyższą tezę Minister nie wskazał ani tego, jakie osiągniecia w służbie uznaje za "wybitne" ani również tego "na tle" których funkcjonariuszy strona miałaby się "wyróżniać", gdy wskazuje na "pozostałych" funkcjonariuszy.

Niezależnie od dostrzeżonego braku jakiejkolwiek analizy w tym zakresie, podnieść należy, że prawodawca nie zacieśnił pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" do potrzeb wyróżniania się danego funkcjonariusza czy posiadania przezeń nadzwyczajnych osiągnieć. Okoliczności te mogą być wprawdzie brane przez organ pod uwagę, jednakże wymagają one analizy i właściwego uzasadnienia w każdym indywidualnym przypadku. Jeśli bowiem organ wywodzi, że dany funkcjonariusz nie legitymuje się wybitnymi osiągnięciami w służbie, szczególnie wyróżniającymi go na tle pozostałych funkcjonariuszy, to musi jednocześnie wykazać jakie osiągnięcia mogłyby zostać uznane za wybitne i wyróżniające stronę na tle określonej grupy funkcjonariuszy (np. funkcjonariuszy danej jednostki). To samo dotyczy użytego przez Ministra pojęcia "nadzwyczajnych osiągnięć". Należy również wskazać – mając na względzie wyrażone przez projektodawcę cele wprowadzenia ustawy nowelizującej oraz rolę w tym kontekście regulacji art. 8a ustawy zaopatrzeniowej – że szczególnie uzasadnionym przypadkiem może być przykładowo sytuacja, gdy zastosowanie reguły z art. 15c ust. 3 ustawy zaopatrzeniowej prowadziłoby do utraty uprawnień nabytych w trakcie wieloletniej, rzetelnej służby na rzecz niepodległej Polski, gdy – w świetle dostępnych informacji – danemu funkcjonariuszowi nie można przypisać konkretnych, godzących w wolności obywatelskie, działań w ramach pełnienia służby uznanej za służbę na rzecz totalitarnego państwa, zwłaszcza gdy była ona pełniona stosunkowo niedługo (por. wyroki WSA w Warszawie: z dnia 6 marca 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 1390/18; z dnia 4 października 2019 r. o sygn. akt II SA/Wa 854/19). Na tę ostatnią kwestię w kontekście "szczególnie uzasadnionego przypadku" zwrócił również uwagę Naczelny Sąd Administracyjny podnosząc w uzasadnieniach do wyroków w sprawach o sygn. akt I OSK 1464/19 i I OSK 1690/19, że w przypadku ustalenia przez organ, że działalność określonego funkcjonariusza w okresie państwa totalitarnego była działalnością ograniczającą się do zwykłych, standardowych działań podejmowanych w służbie publicznej, tj. służbie na rzecz państwa jako takiego, a tym samym wystąpiły w sprawie "szczególnie uzasadnione przypadki" obalające domniemanie służby charakteryzującej się zindywidualizowanym zaangażowaniem w działalność bezpośrednio ukierunkowaną na realizowanie ustrojowo zdeterminowanych zadań i funkcji właściwych państwu totalitarnemu, to wydanie decyzji o odmowie wyłączenia stosowania art. 15c, art. 22a i art. 24a w stosunku do tego funkcjonariusza jest w istocie wykluczone, a teoretyczna możliwość wydania – nawet w przypadkach absolutnie wyjątkowych i szczegółowo omówionych w uzasadnieniu – decyzji odmownej, byłaby zanegowaniem konstytucyjnego publicznego prawa podmiotowego funkcjonariusza do zaopatrzenia społecznego w wysokości określonej w oparciu o materialnoprawne zasady określone w ustawie zaopatrzeniowej.

Z tych wszystkich względów, Sąd uznał, że wydając sporną decyzję Minister dopuścił się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., jak również błędnej interpretacji przepisu prawa materialnego wyrażonego w art. 8a ust. 1 pkt 2 ustawy zaopatrzeniowej, a naruszenia te miały istotny wpływ na wynik sprawy.

Rozpatrując ponownie wniosek organ zastosuje się do dokonanej przez Sąd oceny prawnej, zgodnie z którą, Skarżąca spełnienia oba kryteria określone w art. 8a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy zaopatrzeniowej, dokona wyczerpującej oceny tego, czy sprawa Skarżącej stanowi szczególnie uzasadniony przypadek, a następnie wyda należycie i przekonująco umotywowaną decyzję administracyjną.

Końcowo podnieść należy, że Sąd postanowił oddalić wniosek Skarżącej o przeprowadzenie dowodu z załączonego do skargi dokumentu na okoliczność, że jej służba była pełniona z narażeniem życia i zdrowia. Nie można było bowiem przyjąć – w świetle zaprezentowanego wyżej stanowiska dotyczącego oceny kryterium rzetelności – że w sprawie ujawniły się istotne wątpliwości w tym zakresie, wobec czego przeprowadzenie tego dowodu nie było "niezbędne" dla jej rozpoznania (art. 106 § 3 p.p.s.a.).

Z wyłuszczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, o czym orzekł – na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 lit. a) i c) p.p.s.a. – w sentencji wyroku.