Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 726/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2015-09-08 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6550
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: art. 29 ust. 1
journal: Dz.U. 2008 nr 98 poz 634
law: Ustawa z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.

SENTENCJA

Dnia 8 września 2015 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krzyżaniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Ewa Cisowska-Sakrajda, Sędzia NSA Janusz Nowacki, , Protokolant Sekretarz sądowy – Dorota Czubak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 września 2015 roku sprawy ze skargi A. C. na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych oddala skargę.


UZASADNIENIE

Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia A. C. kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych oraz zalesiania gruntów innych niż rolne, w łącznej wysokości 23 384 zł.

W sprawie ustalono następujący stan faktyczny:

Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R., po rozpatrzeniu wniosku A. C. z dnia [...] r., przyznał wnioskodawczyni płatność na zalesianie gruntów rolnych w łącznej wysokości 27 619, 40 zł, w tym: 17 974, 40 zł tytułem wsparcia na zalesienie, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premię pielęgnacyjną w wysokości 3 799 zł płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od roku wykonania zalesienia; premię zalesieniową w wysokości 5 846 zł płatną corocznie przez okres 15 lat począwszy od roku wykonania zalesienia. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy producenta rolnego.

Postanowieniem z dnia [...] r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. wznowił postępowanie administracyjne zakończone ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr [...].

Następnie decyzją z dnia [...] r. uchylił w części ostateczną decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r. i odmówił przyznania skarżącej premii zalesieniowej.

W wyniku rozpatrzenia odwołania A. C. od w/w Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.

Na powyższe rozstrzygnięcie A. C. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 424/13 skargę oddalił.

Od powyższego wyroku A. C. wniosła skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Zawiadomieniem z dnia 13 stycznia 2014 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. poinformował skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie nienależnie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych.

Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. ustalił A. C. kwotę nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych, w łącznej wysokości 23 384 zł.

Od powyższej decyzji A. C. wniosła odwołanie.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie organ odwoławczy powołał treść przepisów prawa regulujących kwestie zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobranych płatności na zalesianie gruntów rolnych oraz warunki i tryb przyznawania tych płatności. Wskazał, iż postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia obowiązku zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie, określone w art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r. Nr 98 poz. 634 ze zm.), poprzedza postępowanie administracyjne dotyczące przyznania tych płatności. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków ma miejsce niewątpliwie wówczas, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Przy czym podkreślenia wymaga, że rolą organu prowadzącego postępowanie w przedmiocie zwrotu płatności pobranych nienależnie lub nadmiernie, nie jest kontrola zasadności wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji o przyznaniu tych środków, a jedynie ocena, czy wyeliminowanie tej decyzji jest prawnie skuteczne, tj. nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną.

Organ wskazał, iż w przedmiotowej sprawie, wskutek uchylenia ostateczną decyzją Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r., wydaną w trybie wznowieniowym, części decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r. i orzeczenia o odmowie przyznania skarżącej premii zalesieniowej, wypłacone stronie z tego tytułu premie zalesieniowe w latach 2008-2011, w łącznej kwocie 23 384 zł, stały się nienależne i podlegają zwrotowi w terminie 14 dni od daty doręczenia decyzji. Ponadto organ odwoławczy wskazał, że w sprawie nie wystąpiły żadne okoliczności, określone w art. 73 ust 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz.U. L 2004.141.18), wykluczające konieczność zwrotu środków nienależnie wypłaconych stronie.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi A. C. zarzuciła:

- naruszenie art. 29 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa poprzez błędne przyjęcie, że w sprawie wystąpiły przesłanki do dochodzenia zwrotu przyznanych płatności;

- zasady, zgodnie z którą istotą wznowionego postępowania i uchylenia dotychczasowej decyzji ostatecznej jest powrót sprawy do odpowiedniego stadium zwykłego postępowania instancyjnego. Zatem nową decyzję, rozstrzygającą o istocie sprawy, wydaje się, jak gdyby sprawa nie była w danej instancji rozstrzygana. Wobec tego organ administracji państwowej, wydający nową decyzję, stosuje te przepisy prawa materialnego, które obowiązują w dniu orzekania, w tym wypadku przepisy rozporządzenia zalesieniowego, w przeciwnym wypadku zajdzie sprzeczność z podstawową zasadą równego traktowania wyrażoną w art. 2 Konstytucji;

- § 3 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez zastosowanie brzmienia paragrafu trzeciego z dnia złożenia wniosku, to jest przyjęcie, że dochody z pracy w gospodarstwie rolnym obliczone jako iloczyn powierzchni gruntów będących własnością rolnika według stanu na dzień złożenia wniosku o pomoc oraz wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego, ogłoszonego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego w roku poprzedzającym rok, w którym złożono wniosek o pomoc, na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (Dz. U. z 2006 r. Nr 136, poz. 969, z późn. zm.), w sytuacji, gdy winien być zastosowany § 3 pkt 1a rozporządzenia zalesieniowego;

- § 2 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez jego pominięcie, zgodnie z którym tylko do postępowań w sprawach o przyznanie pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy dotychczasowe, a takim postępowaniem nie jest postępowanie po wznowieniu sprawy;

- § 9 rozporządzenia zalesieniowego poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że do wniosku o pomoc na zalesianie gruntów rolnych złożonego w 2007 roku winno zostać załączone zaświadczenie o wysokości dochodu z pracy w gospodarstwie rolnym, podczas gdy w niniejszym przypadku organ winien oprzeć się na oświadczeniu rolnika o dochodach uzyskiwanych w sposób określony w § 3 pkt 1 lit. a;

- § 7 ust 6 rozporządzenia zalesieniowego, poprzez zastosowanie przez organ jego brzmienia po zmianie zamiast sprzed zmiany, zgodnie z którym w dniu złożenia wniosku premia zalesieniowa, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jest przyznawana rolnikowi uzyskującemu co najmniej 20% dochodów z rolnictwa;

- art. 21 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu obszarów wiejskich z udziałem środków EFR na rzecz ROW (Dz. U. Nr 64 poz. 427 ze zm.), przez zamienne stosowanie przepisów, do jednej okoliczności przepisu sprzed zmiany, do drugiej po zmianie.

- polegające na niezastosowaniu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 marca 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, podczas gdy z § 25 rozporządzenia wynika, że utraciło moc rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Zalesianie gruntów rolnych oraz zalesianie gruntów innych niż rolne", objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007- 2013 (Dz. U. Nr 114, poz. 786 ze zm.) i zgodnie z § 26 rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia. Organ, a potem Wojewódzki Sąd Administracyjny, mimo braku wskazania w ustawie, że rozporządzenie z 2007 roku zachowuje ważność do spraw zakończonych ostateczną decyzją, wybierały sobie te przepisy z rozporządzeń kolejno wydawanych, które były pomocne do uchylenia wydanej decyzji o przyznaniu pomocy w 2008 roku;

- punktu 38 preambuły rozporządzenia Rady (WE) Nr 1257/1999 z dnia 17 maja 1999 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich z Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej (EFOGR) oraz zmieniającego i uchylającego niektóre rozporządzenia, na podstawie którego "Zalesienie użytków rolnych jest szczególnie istotne z punktu widzenia użytkowania gleby i środowiska, a także jako wkład do rosnących dostaw niektórych produktów leśnych; wsparcie zalesiania na podstawie rozporządzenia (EWG) nr 2080/92 powinno być zatem kontynuowane, uwzględniając doświadczenie zdobyte podczas wdrażania tego systemu, tak jak opisane jest to szczegółowo w sprawozdaniu Komisji przedstawionym zgodnie z art. 8 ust. 3 tego rozporządzenia, zgodnie z którym płatności powinny być przyznawane na działania służące utrzymaniu i poprawie stabilności ekologicznej lasów na niektórych obszarach", poprzez jego niezastosowanie a na podstawie tego punktu odmowa przyznania płatności na zalesianie po zalesieniu - niweczy proces utrzymania i stabilizacji lasów;

- artykułu 39 w/w rozporządzenia Rady, poprzez niezapewnienie przez organ administracyjny zgodności i spójności działań z przepisami tegoż rozporządzenia i stosowania wybiórczo i naprzemiennie przepisów z każdego kolejno obowiązującego rozporządzenia, bez wykazania które z nich winny mieć zastosowanie w tej konkretnej sprawie.

- art. 141 § 4 P.p.s.a., poprzez niewykazanie w uzasadnieniu podstawy prawnej przyjętej za podstawę orzeczenia, niezbadanie przez sąd w toku sprawy i w efekcie braku tych ustaleń, pominięcie w uzasadnieniu kwestii art. 6 k.p.a., co skutkowało wydaniem obu decyzji organów I i II instancji na nieaktualnym stanie prawnym. Warunkiem wydania prawidłowego, aktu prawnego jest oparcie zawartego w nim rozstrzygnięcia na obowiązujących w chwili orzekania przepisach prawa. Oparcie rozstrzygnięcia na przepisach nieobowiązujących, skutkować musi wyeliminowaniem orzeczenia dotkniętego taką wadą, jako nieważnego, z obrotu prawnego.

- art. 134 § 1 P.p.s.a. poprzez rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, przy pominięciu zasady, że sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i winien w tym przedmiocie przede wszystkim ustalić jakie przepisy rozporządzenia zalesieniowego winny być przez organ stosowane po wznowieniu postępowania w sprawie i uzasadnić podstawę zastosowania tych przepisów z wyjaśnieniem, dlaczego organ zastosował rozporządzenie nieobowiązujące w dacie wydania decyzji;

- art. 8 i art. 9 k.p.a. poprzez nienależyte pouczenie strony o przysługujących jej prawach i obowiązkach w sprawie poczynionych przez nią zalesień;

- art. 77 k.p.a. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie całego materiału dowodowego w sprawie, a w szczególności pominięcie złożonych przez stronę dowodów na posiadanie w dniu złożenia wniosku powierzchni 5,637 ha, a nie 3,581 ha, co miało istotny wpływ na negatywny wynik sprawy;

- art. 78 k.p.a. poprzez pominięcie wyjaśnień strony składanych na etapie postępowania wyjaśniającego, przez co nie uwzględniono gruntów dzierżawionych, co miało wpływ na błędne ustalenie, że skarżąca nie uzyskała dochodów wyższych niż 25% z rolnictwa, co nie było zgodne z sytuacją faktyczną;

- art. 86 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania strony, pomimo nie wyjaśnienia istoty sprawy, a organ winien dopuścić wszystko, tym bardziej przy uchyleniu poprzednio obowiązującego rozporządzenia zalesieniowego i konieczności stosowania nowego, zgodnie z którym rozszerzono definicję dochodów z rolnictwa na grunty posiadane a nie będącej jedynie własnością rolnika;

- art. 107 § 1 i § 3 poprzez wskazanie nieprawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia i przyjęcie, iż podstawę stanowi § 7 ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 18 czerwca 2007 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania Zalesianie gruntów rolnych, zamiast § 3 pkt 1a w zw. z § 8 ust. 8 rozporządzenia z dnia 19 marca 2009 r., co skutkowało w jej następstwie zastosowaniem sankcji polegającej na uchyleniu decyzji z 11 czerwca 2008 r., co przy stanie faktycznym sprawy nie powinno mieć zastosowania.

Mając powyższe na uwadze strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o oddalenie skargi argumentując, jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Postanowieniem z dnia 4 września 2014 r., sygn. akt III SA/Łd 533/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne, do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej A. C. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 424/13, oddalającego skargę na podjętą w wyniku wznowienia postępowania decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania A. C. premii zalesieniowej.

Wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 234/14 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi.

Po ponownym rozpoznaniu skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 513/15 oddalił skargę A. C. na podjętą w wyniku wznowienia postępowania decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. nr [...] o odmowie przyznania premii zalesieniowej.

Postanowieniem z dnia 22 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 533/14 zawieszone postępowanie sądowoadministracyjne zostało podjęte. Sprawę wpisano do repertorium SA po nowy numer III SA/Łd 726/15.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj. Dz.U. z 2014 r. poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w § 1 sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 art. 1 tej ustawy).

Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2012r. poz. 270.) – dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej.

Stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przeprowadzona przez Sąd w rozpoznawanej sprawie kontrola aktu administracyjnego we wskazanym wyżej aspekcie nie wykazała, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja zostały wydane z naruszeniem prawa w stopniu obligującym do ich wyeliminowania z obrotu prawnego.

Przedmiotem niniejszej skargi jest decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w R. z dnia [...] r., nr [...], w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych przez A. C. płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych w łącznej wysokości 23 384 zł.

Postępowanie w sprawie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, prowadzonym w trybie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz.U. z 2008 r. nr 98, poz. 634 ze zm.) – dalej: ustawa o ARiMR, na podstawie którego organ właściwy do rozstrzygnięcia w sprawie przyznania płatności ustala - w drodze decyzji administracyjnej - kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych.

Ustalenie w drodze decyzji administracyjnej kwoty nienależnie lub nadmiernie pobranych środków publicznych w trybie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR dotyczy wszystkich wymienionych w tym przepisie środków publicznych, co do których ustalono, że ich pobranie (wypłata) nastąpiło w sposób nieuprawniony.

Z nienależną płatnością mamy do czynienia w sytuacji, w której wypłacona rolnikowi przez organ administracji kwota staje się następnie świadczeniem, które przestało być należnym na skutek uchylenia obowiązku jego wypłacenia. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że przedmiotem badania w postępowaniu o wydanie decyzji z art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR jest ustalenie, czy w danej sprawie doszło do nienależnego lub nadmiernego pobrania środków pochodzących z wymienionych w tym przepisie funduszy. Sytuacja, w której dochodzi do nienależnego pobrania takich środków występuje niewątpliwie wtedy, gdy wspomniane środki zostaną przyznane na podstawie decyzji administracyjnej (oraz nastąpi ich wypłata), a następnie decyzja ta zostanie ostatecznie wyeliminowana z obrotu prawnego lub w wyniku wznowienia postępowania zapadnie orzeczenie o którym mowa w art. 151 § 2 K.p.a. Środków tych należy dochodzić od podmiotu, który faktycznie podejmie wypłacone przez ARiMR środki. Podkreślenia także wymaga, że w toku postępowania o wydanie decyzji na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy o ARiMR, zadaniem organu nie jest kontrolowanie prawidłowości wyeliminowania z obrotu prawnego (lub stwierdzenia wydania jej z naruszeniem przepisów prawa) decyzji przyznającej środki, a jedynie ustalenie, czy wyeliminowanie to jest prawnie skuteczne (to jest, czy nastąpiło ostateczną decyzją administracyjną) i czy decyzja została skierowana do właściwego podmiotu.

W niniejszej sprawie bezspornym jest, że decyzją z dnia [...] r., nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. przyznał A. C. płatność na zalesienie gruntów rolnych w łącznej wysokości 27 619, 40 zł, w tym: 17 974, 40 zł tytułem wsparcia na zalesienie, płatne jednorazowo po wykonaniu zalesienia; premię pielęgnacyjną w wysokości 3 799 zł płatną corocznie przez okres 5 lat począwszy od roku wykonania zalesienia; premię zalesieniową w wysokości 5 846 zł płatną corocznie przez okres 15 lat począwszy od roku wykonania zalesienia. Przyznane środki finansowe zostały przekazane na wskazany rachunek bankowy producenta rolnego, co również nie jest kwestionowane.

Następnie w wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, ostateczną decyzją z dnia [...] r., nr [...] Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego ARiMR, uchylił powyższą decyzję w części dotyczącej ustalenia premii zalesieniowej i odmówił przyznania stronie premii zalesieniowej. Tym samym przekazywane corocznie (w latach 2008-2011) na konto skarżącej środki stały się "nienależne".

Wskazać także należy, że nie zgadzając się z wydanym rozstrzygnięciem A. C. skorzystała z przysługującego jej prawa wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Łd 424/13 oddalił skargę. W wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej skarżącej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 marca 2015 r., sygn. akt II GSK 234/4 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 513/15 oddalił skargę A. C.. Ostateczna decyzja Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego ARiMR z dnia [...] r. podlega wykonaniu, bowiem strona skarżąca, nie wnioskowała o wstrzymanie jej wykonania, na podstawie art. 63 § 3 p.p.s.a.

Mając powyższe na uwadze, w ocenie sądu, wszczęcie i prowadzenie przedmiotowego postępowania, mającego na celu ustalenie kwoty nienależnie pobranych przez skarżącą płatności z tytułu premii zalesieniowej, uznać należało za prawidłowe. Skoro decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., w zakresie przyznanej skarżącej premii zalesieniowej, została prawnie skutecznie wyeliminowana z obrotu prawnego, to organy administracji publicznej były zobligowane do wydania decyzji o ustaleniu nienależnie pobranych płatności, stosownie do art. 73 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. Urz. UE L 141 z 30.04.2004).

Zgodnie z treścią wyżej powołanego przepisu, w przypadku dokonania nienależnej płatności, rolnik zwraca daną kwotę powiększoną o odsetki obliczone zgodnie z ust. 3.

Odsetki naliczane są za okres między powiadomieniem rolnika o konieczności zwrotu oraz zwrotem lub potrąceniem. Stosowana stopa odsetek jest obliczana zgodnie z przepisami prawa krajowego, lecz nie jest ona niższa niż stopa procentowa stosowana w przepisach krajowych w odniesieniu do przypadków zwrotu kwot pieniężnych (art. 71 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004).

Natomiast w myśl art. 29 ust. 7 powołanej wcześniej ustawy o ARiMR, do kwot nienależnie pobranych płatności bezpośrednich stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tj. Dz.U. z 2005 r. Nr 8 poz. 60 ze zm.), z wyłączeniem przepisów dotyczących umarzania należności, odraczania płatności, rozkładania płatności na raty oraz zaokrąglania należności.

Wskazać ponadto należy, że wydając zaskarżone rozstrzygnięcie organy w sposób prawidłowy oceniły, czy w sprawie nie wystąpiły przesłanki do odstąpienia od żądania zwrotu nienależnie pobranych należności, określone w art. 73 ust. 4 i ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004.

Przepis art. 73 ust. 4 rozporządzenia stanowi, że obowiązek dokonania zwrotu nienależnej płatności nie ma zastosowania, jeżeli dana płatność została dokonana na skutek pomyłki właściwego organu, lub innego organu, oraz jeśli błąd nie mógł zostać wykryty przez rolnika. Jednakże w przypadku gdy błąd dotyczy elementów stanu faktycznego związanych z obliczaniem danej płatności, akapit pierwszy stosuje się jedynie, jeśli o decyzji o zwrocie nie poinformowano zainteresowanego w terminie 12 miesięcy od płatności.

Powyżej powołany przepis przewiduje wyjątek od zasady bezwzględnego obowiązku zwrotu nienależnie lub nadmiernie pobrane płatności, w sytuacji gdy ich wypłata nastąpiła wskutek błędu ARMiR, przy jednoczesnym braku możliwości wykrycia tego błędu przez rolnika

W ocenie sądu, w niniejszej sprawie organy prawidłowo uznały, że przyznanie skarżącej premii zalesieniowej nie wynikało z pomyłki ARiMR, gdyż w dniu wydawania decyzji o przyznaniu płatności z tytułu zalesienia gruntów rolnych, tj. w dniu 11 czerwca 2008 r., Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w R. opierał się na oświadczeniach strony, które następnie okazały się niezgodne ze stanem faktycznym.

Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt II GSK 609/09 (www.cbois.nsa.gov.pl), powoływanym także przez organ odwoławczy, wskazał, iż pomyłka organu, w rozumieniu art. 73 ust. 4 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 może zaistnieć wówczas, gdy na podstawie niespornych okoliczności faktycznych wyliczył on kwotę płatności przy zastosowaniu błędnych stawek lub z powodu błędów rachunkowych. Natomiast za rzetelność danych wskazanych we wniosku o przyznanie każdej płatności odpowiada występujący z nim rolnik. Z uwagi na powtarzalność i liczbę tych wniosków, z których korzystają wszyscy rolnicy każdego roku, skrupulatna kontrola każdego z nich w sposób odpowiadający przepisom k.p.a., nie jest możliwa. Chodzi tu również o niestosowanie art. 80 k.p.a., który nakłada na organ administracji publicznej obowiązek dokonywania oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona - jako formalnego etapu postępowania poprzedzającego wydanie decyzji kształtującej prawa lub obowiązki strony postępowania administracyjnego. Te uproszczenia dowodowe w dysponowaniu funduszami wspólnotowymi tworzą sprawny system bazujący z jednej strony na zaufaniu do informacji zamieszczanych przez rolnika we wniosku o przyznanie płatności, ale z drugiej - na jego odpowiedzialności za ich rzetelność, weryfikowaną sporadycznie przy stosowaniu różnych metod i środków kontroli.

Sąd rozpoznający niniejszą skargę w pełni podziela stanowisko wyrażone w uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku.

W sprawie nie wystąpiła nadto przesłanka określona w art. 73 ust. 5 rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004, tj. przesłanka przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności.

W myśl powołanego przepisu art. 73 ust. 5 obowiązek zwrotu określony w ust. 1 nie ma zastosowania, jeżeli okres między datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia beneficjenta przez właściwe władze o nieuzasadnionym charakterze danej płatności jest dłuższy niż dziesięć lat. Okres ten ogranicza się do czterech lat, jeżeli beneficjent działał w dobrej wierze.

W orzecznictwie sądów administracyjnych dominuje pogląd, zgodnie z którym, dla powstania obowiązku zwrotu nienależnej płatności nie jest potrzebne wykazywanie przez organ, że płatność została uzyskana w złej wierze, konieczne jest natomiast wykazanie, że płatność była nienależna, bowiem warunki do jej uzyskania nie zostały zachowane. Z powyższego wynika, że 10-letni okres przedawnienia nie wymaga udowodnienia złej wiary, natomiast krótki - 4-letni okres przedawnienia ustanowiony dla tych rolników, którzy pobrali nienależne płatności w dobrej wierze nie może być objęty domniemaniem, lecz musi zostać wykazany. Podkreślić także należy, że o ile dobra wiara rolnika nie wynika wprost z dokumentacji dostępnej organowi, to jej wykazanie należy do beneficjenta, który musi udowodnić, że okoliczności sprawy usprawiedliwiały jego błąd.

W rozpoznawanej sprawie brak jest podstaw do uznania, że skarżąca działała w dobrej wierze skoro składając w dniu 27 września 2007 r. wniosek o przyznanie pomocy na zalesianie, świadomie zadeklarowała działki, których nie była właścicielem. Jak wynika bowiem z zebranego materiału dowodowego zgłoszone do wniosku działki ewidencyjne o nr 204/2 i 10 skarżąca nabyła dopiero w dniu 2 kwietnia 2008 r. Tym samym w ocenie Sądu, organy prawidłowo uznały, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do przedawnienia żądania zwrotu nienależnie pobranych płatności, bowiem pomiędzy datą płatności pomocy, a datą pierwszego powiadomienia strony o nienależnym charakterze wypłaconych jej premii zalesieniowych, nie upłynął okres 10 lat.

Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi sąd stwierdził, że pozostają one bez wpływu na wynik niniejszego rozstrzygnięcia. Wskazać bowiem należy, iż podniesiona przez pełnomocnika skarżącej argumentacja dotyczy w całości zasadności i prawidłowości podjęcia przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR rozstrzygnięcia z dnia [...] r., wydanego w przedmiocie uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w R. z dnia [...] r., w części dotyczącej przyznania stronie premii zalesieniowej i odmowy przyznania tej płatności. Podniesione zarzuty dotyczą zatem kwestii niebędących przedmiotem niniejszego postępowania, które były już przedmiotem oceny w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 26 sierpnia 2015 r., sygn. akt III SA/Łd 513/15.

Z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę

e.o.