Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 260/12
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2012-06-06 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6149 Inne o symbolu podstawowym 614
Hasła tematyczne: Szkolnictwo wyższe
Skarżony organ: Rektor Uniwersytetu/Politechniki/Akademii
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy: article: art. 145 par 1 pkt 1 lit a
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
article: art. 173 ust 1 pkt 3, art. 181 ust 1, art. 186 ust 1, art. 184 ust 3, art. 173 ust 1 pkt 1-3 i 8
journal: Dz.U. 2005 nr 164 poz 1365
law: Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Dolecki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Barbara Gebel,, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Aneta Kukla, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 16 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. M. na decyzję Rektora Akademii z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium rektora I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Rektora Akademii z dnia [...] r. L.dz. [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Rektora Akademii na rzecz skarżącej L. M. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

Rektor Akademii Sztuki decyzją z dnia [...] r.,

po rozpoznaniu wniosku L. M. z dnia [...] r. o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, odmówił przyznania stypendium. Decyzja została wydana na podstawie art. 175 ust. 2 i art. 207 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 z późn. zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 z późn. zm.) – dalej kpa, oraz § 2 ust. 2 regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Akademii Sztuki stanowiącego załącznik do zarządzenia nr [...] Rektora Akademii Sztuki

z dnia [...] r.

Uzasadniając decyzję Rektor wskazał, że zgodnie z § 13 ust. 1 pkt b regulaminu student może otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów pod warunkiem uzyskania najwyższych średnich ocen za poprzedni rok studiów lub posiadania w tym okresie udokumentowanych, znaczących osiągnięć naukowych lub artystycznych. Wnioskodawczyni za poprzedni rok akademicki nie uzyskała najwyższej średniej ocen za poprzedni rok, bowiem uzyskała [...] punkty za przedmiot główny i średnią

w wysokości [...] punktów z pozostałych przedmiotów, nie miała też znaczących osiągnięć artystycznych, dlatego stypendium jej nie przysługuje.

We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy L. M. zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia regulaminu przyznawania pomocy materialnej

z dnia [...] r. i wywodzenie z niego skutków prawnych wobec sytuacji fatycznych mających miejsce przed jego wejściem w życie (rok akademicki [...]) co narusza zasadę lex retro non agit. Strona podniosła, że decyzja narusza art. 175

ust. 2 ustawy o Prawo o szkolnictwie wyższym, przez przyjęcie, że decyzja została wydana przez Rektora lub osobę przez niego upoważnioną, w sytuacji gdy z decyzji nie wynika, by Prorektor działał w imieniu Rektora. Zdaniem L. M. decyzja narusza art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym poprzez uznanie,

że wnioskodawczyni nie uzyskała wysokiej średniej uprawniającej do uzyskania stypendium rektora, a także § 13 ust. 1 lit. b w zw. z § 13 ust. 2 regulaminu poprzez jego niezastosowanie i uznanie, że nie uzyskała najwyższej średniej ocen za poprzedni rok studiów w sytuacji gdy średnia jej ocen z przedmiotów głównych wynosi [...] pkt,

a ze wszystkich przedmiotów [...] pkt. Ponadto, studentka zarzuciła wydanie decyzji

z naruszeniem art. 6, 7, 8, 11 i 77 kpa, poprzez dowolne ustalenia organu co do okoliczności, który z przedmiotów akademickich jest tzw. przedmiotem głównym

w rozumieniu § 13 ust. 2 regulaminu, w sytuacji gdy żaden z aktów obowiązujących

w chwili zakończenia roku akademickiego po ukończeniu którego skarżąca złożyła wniosek o stypendium, nie precyzował który przedmiot jest uznawany za przedmiot główny. Wnioskodawczyni zauważyła, że decyzja odmowna narusza też art. 107 kpa, ponieważ nie wskazuje przesłanki uzasadniającej odmowę przyznania stypendium rektora, czyli nie zawiera uzasadnienia prawnego. W ocenie L. M. w dniu [...] r., a więc w dniu w którym zakończył się rok akademicki [...]w którym uzyskała wyniki uzasadniające przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów, żaden przepis nie regulował, jakie warunki należy spełnić aby uzyskać to stypendium. W związku z tym organ powinien posługiwać się art. 181 Prawa o szkolnictwie wyższym, zgodnie z którym stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student który uzyskał za rok studiów wysoką średnią lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne, lub wysokie wyniki sportowe

we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym. Regulamin przyznawania pomocy materialnej został przyjęty cztery dni po zakończeniu roku akademickiego [...], ale zgodnie z § 2 zarządzenia Rektora z dnia 4 października 2011 r. wszedł w życie 1 października 2011 r. a więc z mocą wsteczną. Regulamin ten nie precyzuje który z przedmiotów jest przedmiotem głównym, z którego średnia będzie decydowała

o uprawnieniu do ubiegania się o stypendium rektora. Brak jest też zapisów

w regulaminie kto, kiedy i w jakim trybie ustali który przedmiot jest przedmiotem głównym. Ma to ogromne znaczenie, ponieważ w chwili zakończenia roku akademickiego i złożenia wniosku o stypendium rektora, nie było możliwe ustalenie, który z przedmiotów będzie kluczowy. Zdaniem wnioskodawczyni, w sytuacji w której student ubiega się o stypendium naukowe za poprzedni rok, winny obowiązywać go regulacje ustanowione na potrzeby tego właśnie roku akademickiego, a nie ustanowione po jego zakończeniu, ponieważ reguł gry nie powinno się zmieniać w jej trakcie. Ponieważ regulamin z dnia [...] r. nie precyzuje który z przedmiotów jest przedmiotem głównym, za przedmioty takie należało uznać pięć przedmiotów wiodących (podstawy działań audiowizualnych, podstawy projektowania graficznego, podstawy działań intermedialnych i interaktywnych, podstawy fotografii oraz podstawy działań multimedialnych) i z nich zliczyć średnią na potrzeby stypendialne. Z przedmiotów tych wnioskodawczyni uzyskała średnią [...] pkt

co uzasadnia przyznanie jej stypendium rektora nawet na podstawie regulaminu z dnia [...] r. Tymczasem odmówiono jej przyznania tego świadczenia, nie wskazując w podstawie prawnej decyzji żadnego przepisu prawa uzasadniającego wydanie takiej decyzji. Ponadto, postępowanie poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji narusza przepisy procedury administracyjnej, bowiem w aktach sprawy brak jest dowodów na podstawie których ustalony został stan faktyczny w sprawie, a jedyny walor w tym zakresie posiada wniosek skarżącej. W związku z tym trudno wskazać

w oparciu o jakie ustalenia organ przyjął, że brak jest podstaw do przyznania wnioskowanego świadczenia.

Rektor Akademii Sztuki decyzją nr [...] z dnia

[...] r. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia [...] r.

W uzasadnieniu tej decyzji wskazał, że L. M. jest studentką drugiego roku na kierunku Grafika, specjalność Multimedia, na Wydziale Sztuk Wizualnych.

Z dokumentacji przebiegu studiów wynika, że w roku akademickim [...] uzyskała [...] pkt z przedmiotu "Podstawy działań multimedialnych", a z pozostałych przedmiotów średnio [...] pkt. Zgodnie z § 13 ust. 1 pkt b regulaminu przyznawania studentom Akademii Sztuki pomocy materialnej z dnia [...] r. student może otrzymać stypendium rektora dla najlepszych studentów pod warunkiem uzyskania najwyższych średnich ocen za poprzedni rok studiów lub posiadania w tym okresie udokumentowanych, znaczących osiągnięć naukowych lub artystycznych. Znaczenie pojęcia "najwyższa średnia ocen za poprzedni rok studiów" wynika z § 13 ust. 2 regulaminu, który stanowi, że rozumie się przez to uzyskanie w poprzednim roku akademickim średniej przynajmniej [...] pkt (ocena [...]) z przedmiotu głównego oraz co najmniej [...] pkt (ocena [...]) z pozostałych przedmiotów. Przedmiotem głównym jest jeden z przedmiotów kierunkowych, wskazywany przez właściwego dziekana na podstawie obowiązującego dla danego przedmiotu planu studiów. W odniesieniu do studentów specjalności Multimedia, która to specjalność została utworzona w roku ubiegłym w Akademii Sztuki, nie było do tej pory potrzeby wskazywania przedmiotu głównego ponieważ studenci I roku nie mogli ubiegać się o stypendia naukowe. Potrzeba określenia przedmiotu głównego dla studentów specjalności Multimedia powstała dopiero w bieżącym roku akademickim, a jako przedmiot główny dla tej specjalności przyjęto "Podstawy działań multimedialnych", który stanowi jeden z dziewięciu przedmiotów kierunkowych dla tej specjalności. Przedmiot ten jest przedmiotem wiodącym dla specjalności Multimedia, stanowi bazę do dalszej edukacji i kończy się egzaminem. Decyzja w sprawie określenia przedmiotu głównego została podana do wiadomości społeczności akademickiej w formie zarządzenia Rektora

nr [...] z dnia [...] r., co nie pozwala na uznanie, że organ wydający decyzję dopuścił się dowolności w tym zakresie. Ustalenie przedmiotu głównego nastąpiło w sposób abstrakcyjny, w oderwaniu od spraw poszczególnych studentów. Tym samym nie budzi wątpliwości, który przedmiot jest przedmiotem głównym dla specjalności M. Stanowisko wnioskodawczyni, że przedmiotem głównym jest grupa przedmiotów jest nieuzasadnione, już choćby z tego względu, że regulamin przyznawania pomocy materialnej jak i akty regulujące tok studiów wyraźnie posługują się analizowanym pojęciem w liczbie pojedynczej, tym samym wykluczając przyjęcie, że przedmiotem głównym jest grupa przedmiotów.

Odnosząc się do zarzutu braku umocowania dla Prorektora do wydania decyzji Rektor Akademii Sztuki wskazał, że stosownie do art. 66 ust. 2 pkt 6 Prawa

o szkolnictwie wyższym, do jego kompetencji należy określenie zakresu obowiązków prorektorów. Analogiczny przepis zawiera także § 30 ust. 3 statutu Akademii Sztuki

. Oznacza to, że Rektor może upoważnić Prorektora do wydawania w jego imieniu decyzji administracyjnych w sprawach studenckich. Upoważnienia takiego Rektor udzielił Prorektorowi w dniu [...] r., a kopia tego upoważnienia znajduje się w aktach sprawy.

W odniesieniu do zarzutu wydania kwestionowanej decyzji na podstawie regulaminu z dnia [...] r. organ zauważył, że z dniem [...] r. weszła w życie ustawa z dnia 18 marca 2011 r. (Dz. U. nr 84 poz. 455 ze zm.) która zmienia brzmienie art. 173 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym który określa rodzaje świadczeń pomocy materialnej dla studentów (pkt 3). Nowelizacja wprowadziła nowy rodzaj świadczenia w postaci stypendium rektora dla najlepszych studentów, likwidując tym samym dawne stypendium naukowe. Od dnia [...] r. uczelnie nie mają zatem możliwości przyznawania i wypłacania stypendiów naukowych. Oznacza to zarazem, że uczelnie zostały zobligowane do wprowadzenia zmian w regulaminie o którym mowa w art. 186 ust. 1 ustawy. Zatem zarzut sprowadzający się do tego, że uczelnia stosuje regulamin wydany na podstawie obowiązującej ustawy jest chybiony. Zasada lex retro non agit nie ma charakteru bezwzględnego i nie może być stosowana tak szeroko jak podnosi skarżąca. Regulamin wydany 4 października 2011 r. dotyczy wniosków składanych począwszy od [...] r., a okoliczność że do oceny spełnienia przesłanek uzyskania stypendium brane są pod uwagę oceny uzyskane w roku poprzednim wynika z samej istoty tego świadczenia, które premiuje uprzednie osiągnięcia studenta.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję wydaną w II instancji L. M. wniosła o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji z dnia [...] r. Skarżąca w skardze powtórzyła zarzuty podniesione we wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. Wskazała ponadto, że zmiana treści art. 181 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, która weszła w życie w dniu [...] r., ma charakter kosmetyczny sprowadzający się do tego,

że stypendium za wyniki w nauce zostało zastąpione przez stypendium rektora dla najlepszych studentów, co w zakresie przesłanek do jego uzyskania, nie ma większego znaczenia. Zmiana treści tego przepisu nie spowodowała w istocie drastycznych zmian w regulaminach przyznawania pomocy materialnej studentom, także w zakresie ustalania przesłanek kwalifikujących uzyskanie stypendium. Ponadto, od chwili ogłoszenia w dniu [...] r. nowelizacji ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wiadomo było, że z dniem 1 października zmianie ulegną przepisy dotyczące stypendiów, zatem w chwili ogłoszenia nowelizacji ustawy wiadomo było, że wydany będzie nowy regulamin przyznawania pomocy materialnej. Tymczasem regulamin ten Rektor Akademii Sztuki wydał dopiero [...] r., kiedy wszyscy studenci zakończyli już sesję egzaminacyjną, w dodatku z mocą wsteczną. Do ustalenia przedmiotu głównego doszło dopiero w [...] r. Jednakże regulamin nie określa który przedmiot jest tzw. przedmiotem głównym. W chwili złożenia wniosku o przyznanie stypendium rektora skarżąca spełniała warunki uzyskania tego świadczenia określone w § 13 regulaminu.

Rektor Akademii Sztuki w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze wskazał, że L. M. w roku akademickim [...] była studentką I roku studiów I stopnia na kierunku [...] specjalność [...] i jak wynika z dokumentacji przebiegu studiów uzyskała z przedmiotu głównego ([...] ) [...] pkt, a jej średnia ocen z pozostałych przedmiotów wyniosła [...] pkt. W dniu [...] r. skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium rektora dla najlepszych studentów. Wobec nie uzyskania wymaganej regulaminem średniej ocen, organ zasadnie odmówił uzyskania stypendium.

Organ zauważył, że warunki uzyskania stypendium za wyniki w nauce na podstawie poprzednio obowiązującego regulaminu, były obwarowane dokładnie takimi samymi przesłankami tj. potrzebą uzyskania co najmniej [...] pkt. z przedmiotu głównego oraz średniej co najmniej [...] pkt z pozostałych przedmiotów (§ 14). Tym samym nawet gdyby wniosek został rozpoznany na podstawie poprzednio obowiązującego regulaminu, nie miałoby to wpływu na treść rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skargi, także w chwili składania wniosku skarżąca nie spełniała przesłanek uzyskania stypendium. Zaskarżona decyzja zawiera wyczerpujące omówienie kwestii tzw. przedmiotu głównego, który ogłoszony został w sposób obiektywny i jasny dla całej społeczności akademickiej, w formie jawnego komunikatu (zarządzenia). W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odniósł się do zarzutów strony i wykazał, że postulowana przez nią wykładnia pojęcia "przedmiot główny" jest niedopuszczalna. Jednoznaczna w tym względzie treść aktu normatywnego wprost wskazuje, że przedmiot główny jest jeden.

W dniu [...] r. organ przedłożył komunikat nr [...] Rektora Akademii Sztuki z dnia [...] r. w sprawie wskazania przedmiotu głównego w celu naliczenia średniej do stypendium za wyniki w nauce, wydany na podstawie

§ 14 zarządzenia nr [...] Rektora Akademii Sztuki w sprawie wprowadzenia regulaminu przyznawania pomocy materialnej studentom Akademii Sztuki

W dniu [...] r. na rozprawie pełnomocnik skarżącej oświadczył,

że popiera skargę i zauważa, że w dniu złożenia wniosku o stypendium rektora skarżąca spełniała kryteria do uzyskania stypendium za wyniki w nauce nawet na podstawie nowego regulaminu. Pełnomocnik ponownie wskazał, że budzi wątpliwości ustalenie tzw. przedmiotu głównego z uwagi na brak formalnych podstaw m. in. trybu do określenia danego przedmiotu jako głównego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), w związku z art. 3 ustawy

z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

(Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – dalej p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.

Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Badając legalność zaskarżonej decyzji, w oparciu o wyżej powołane przepisy

i w granicach sprawy, Sąd doszedł do przekonania, że skarga jest uzasadniona, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty okazały się trafne.

Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164, poz. 1365 z późn. zm.) - zwanej dalej ustawą. Przepisy tej ustawy wraz z przepisami Konstytucji RP stanowią płaszczyznę odniesienia dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji.

Na wstępie przypomnieć należy, że określone przepisem art. 173 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym stypendium rektora dla najlepszych studentów, jest jedną z ustawowych form pomocy materialnej ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa. W świetle przepisów art. 70 ust. 1 i 4 Konstytucji RP świadczenia z tytułu pomocy materialnej studentom stanowią środek służący spełnieniu zasady powszechnego i równego dostępu do wykształcenia.

Zarazem przepis art. 70 ust. 5 Konstytucji, do rangi zasady konstytucyjnej podnosi autonomię szkół wyższych. Pomieszczone zatem w tym samym artykule Konstytucji zasady dotyczące z jednej strony prawa do nauki oraz powszechnego i równego dostępu do wykształcenia, a z drugiej autonomii szkół wyższych muszą być odczytywane w sposób niesprzeczny wzajemnie.

W myśl art. 181 ust. 1 ustawy stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymywać student, który uzyskał za rok studiów wysoką średnią ocen lub posiada osiągnięcia naukowe, artystyczne lub wysokie wyniki sportowe we współzawodnictwie międzynarodowym lub krajowym.

Z kolei art. 173 ust. 1 stanowi, że student może ubiegać się o pomoc materialną

ze środków przeznaczonych na ten cel w budżecie państwa w formie:

- stypendium socjalnego,

- stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych,

- stypendium rektora dla najlepszych studentów;

- stypendium ministra za osiągnięcia w nauce,

- stypendium ministra za wybitne osiągnięcia sportowe,

- zapomogi.

Mimo posłużenia się przez ustawodawcę w wymienianych przepisach sformułowaniem "może", co oznacza, iż świadczenie ma charakter uznaniowy (może lecz nie musi być przyznane), rektor ani komisje stypendialne nie mogą działać

w sposób dowolny. W art. 186 ust. 1 cyt. ustawy zamieszczona została bowiem delegacja dla rektorów wyższych uczelni do ustalania, w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, szczegółowego regulaminu ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, o których mowa w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8, w tym szczegółowe kryteria i tryb udzielania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, wzory wniosków o przyznanie świadczeń pomocy materialnej, wzór oświadczenia o niepobieraniu świadczeń na innym kierunku studiów oraz sposób udokumentowania sytuacji materialnej studenta i organy danej uczelni orzekające w przedmiocie świadczeń obligowane są stosować się do postanowień zawartych w regulaminie ustanowionym przez jej rektora.

Jakkolwiek ze wskazanego wyżej przepisu wynika, że w zakresie powierzonych do stanowienia w drodze regulaminu przeważają regulacje o charakterze proceduralnym, to do regulaminowego sprecyzowania przekazano w nim również ustalenie szczegółowych kryteriów przyznawania pomocy, jak i wysokości świadczeń, a więc elementów o charakterze materialnoprawnym. Uzasadnione jest to zarówno pozycją prawnoustrojową uczelni, jako autonomicznego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP oraz art. 4 ustawy), a która to autonomiczność oznacza prawo kształtowania aktami wewnętrznymi sytuacji prawnej praw i obowiązków studentów i brak możliwości całkowitego regulowania ustawami wszystkich spraw określających pozycje studenta, jak również - wynika to z pozycji rektora będącego organem kierującym uczelnią i podejmującym istotne decyzje dotyczące funkcjonowania uczelni (art. 66 ustawy).

Jednak prawo kształtowania przez organy uczelni wyższej aktami wewnętrznymi sytuacji prawnej w tym praw i obowiązków studentów pomimo jego autonomicznego charakteru, wymaga również zachowania wszystkich standardów wpływających na jego wewnętrzną spójność, od której zależy następnie prawidłowe, tj. pozbawione trudności interpretacyjnych, funkcjonowanie.

Przede wszystkim należy rozważyć, czy Rektor Akademii Sztuki prawidłowo wydał zaskarżoną decyzję na podstawie regulaminu przyznawania pomocy materialnej stanowiącego załącznik do zarządzenia rektora nr [...] z dnia [...]

r., czy też powinien był zastosować regulamin obowiązujący w poprzednim roku akademickim, jak twierdzi skarżąca.

Akademia Sztuki została utworzona z dniem [..]r.

na mocy ustawy o utworzeniu Akademii Sztuki (Dz. U. nr 94 poz. 601). Z art. 186 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że w nowo utworzonej uczelni regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, ustala rektor na okres jednego roku. Regulamin przyznawania pomocy materialnej studentom stanowiący załącznik nr 1 do zarządzenia nr [...] Rektora Akademii Sztuki z dnia [...] r. został wydany właśnie w tym trybie i obowiązywał w roku akademickim [...] (mimo błędnego powołania w podstawie prawnej zarządzenia art. 186 ust. 1 ustawy) i nie może być, wbrew ustawie, stosowany po upływie jednego roku od utworzenia uczelni. Kolejny regulamin, ustala także rektor, ale w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego. W przesłanych Sądowi aktach administracyjnych brak jest jakiegokolwiek dokumentu świadczącego o tym, że tryb ten został dochowany. Ponadto, nie do przyjęcia jest sytuacja, w której rektor szkoły wyższej miałby wydać decyzję w przedmiocie przyznania studentowi stypendium za wyniki w nauce tylko dlatego, że w poprzednim roku akademickim było to możliwe. Decyzja taka byłaby pozbawiona podstawy prawnej.

Obecnie stypendium za wyniki w nauce może być przyznawane przez osoby fizyczne i prawne niebędące państwowymi ani samorządowymi osobami prawymi

(art. 173a ust. 1 ustawy).

W myśl art. 186 ust. 1 ustawy, regulamin powinien określać szczegółowy sposób ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, w tym stypendium rektora dla najlepszych studentów. Regulamin na podstawie którego została wydana zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań określonych ustawą. Trudno uznać za wypełnienie delegacji ustawowej zapis regulaminu, że o wysokości stypendium rektora dla najlepszych studentów decyduje rektor (13 ust. 3 zd. 1 regulaminu). Należy zgodzić się ze skarżącą, że także kryteria przyznawania stypendium, określone regulaminem, są nieczytelne i niejasne. W myśl

§ 13 ust. 1 pkt b i ust. 2 regulaminu stypendium rektora dla najlepszych studentów może otrzymać student pod warunkiem uzyskania najwyższych średnich ocen

za poprzedni rok studiów, przy czym przez określenie to rozumie się uzyskanie

w poprzednim roku akademickim (czyli w semestrze zimowym i letnim) z przedmiotu głównego średniej przynajmniej [...] pkt (ocena [...]) a z pozostałych przedmiotów średnio [...] pkt (średnia [...]). Regulamin nie określa przedmiotu głównego co w praktyce uniemożliwia ustalenie średniej ocen uprawniającej do uzyskania stypendium rektora dla najlepszych studentów. Regulamin ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, to całościowy akt który powinien szczegółowo normować wszystkie kwestie wskazane w art. 186 ust. 1 ustawy i pozwalać na merytoryczne rozpoznanie każdego wniosku o pomoc materialną wskazaną w art. 173 ust. 1 pkt 1-3 i 8. Jako działanie niezgodne z prawem należy ocenić wydanie regulaminu zawierającego normy nieprecyzyjne, blankietowe, a następnie dookreślanie poszczególnych zagadnień w odrębnych zarządzeniach rektora czy komunikatach. Takie działanie narusza art. 186 ust. 1 ustawy, w tym tryb ustalania treści regulaminu. Zarządzeniem nr [...] z dnia [...]r. Rektor Akademii Sztuki określił wysokość świadczeń stypendialnych dla studentów na rok akademicki [...] (wysokość stypendium socjalnego i zwiększonego stypendium socjalnego z tytułu zamieszkania w domu studenckim lub innym obiekcie, wysokość stypendium specjalnego dla osób niepełnosprawnych, maksymalną wysokość zapomogi), a zarządzeniem nr [...] z dnia [...] ustalił przedmioty główne dla poszczególnych kierunków studiów dla celów naliczania średniej ocen dla osób ubiegających się o stypendium rektora dla najlepszych studentów. Jako podstawę prawną wydania zarządzenia nr [...] organ wskazał § 13 ust. 2 zarządzenia Rektora nr [...], który to przepis nie istnieje. Zatem decyzja odmawiająca przyznania skarżącej stypendium rektora dla najlepszych studentów została wydana na podstawie zarządzenia wydanego bez podstawy prawnej. Jak wskazano powyżej, to regulamin wydany przez rektora w porozumieniu z uczelnianym organem samorządu studenckiego, powinien szczegółowo określać zasady ustalania wysokości, przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej dla studentów, a nie inne akty wydawane samodzielnie przez rektora i w dowolnym czasie. Regulamin nie określa także wystarczająco zasad wypłacania stypendium. Nie jest wystarczający zapis regulaminu (§ 24 ust. 2) że wypłaty stypendiów realizowane są w jednym dniu każdego miesiąca, podanego do wiadomości zarządzeniem rektora. To, że stypendia wypłacane są co miesiąc określa ustawa w art. 184 ust. 3, regulamin powinien wskazywać konkretny dzień miesiąca jako termin wypłaty stypendium ewentualnie okres czasu krótszy niż miesiąc w którym student otrzyma należne mu świadczenie. Zatem i w tym zakresie regulamin zawiera normy blankietowe. Regulamin powinien określać czytelne i precyzyjne zasady przyznawania i wypłacania świadczeń pomocy materialnej oraz precyzyjne reguły postępowania obowiązujące zarówno organy uczelni w tym rektora jak i wszystkich studentów tej uczelni. Należy podzielić zarzut skargi, że w aktach administracyjnych brak jest dowodów pozwalających na wyjaśnienie, na jakiej podstawie ustalony został stan faktyczny opisany w zaskarżonych decyzjach, w szczególności brak jest dokumentacji przebiegu nauczania na podstawie której średnia ocen została wyliczona.

Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni rozważania przedstawione powyżej z pominięciem zarządzenie rektora nr [...], zgromadzi materiał dowodowy potrzebny do rozpoznania sprawy i wyda decyzję w oparciu o ustawę oraz regulamin odpowiadający ustawie.

Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że zaistniały podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Orzeczenie zawarte w pkt II wyroku wynika z regulacji zawartej w art. 152 p.p.s.a., a dotyczące zwrotu kosztów postępowania z art. 200 tej ustawy.