Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt II SA/Po 599/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2009-02-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne: Budowlane prawo
Skarżony organ: Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku: Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy: article: art. 51 ust. 1 pkt 1, art. 51 ust. 7
journal: Dz.U. 2006 nr 156 poz 1118
law: Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Rzyminiak-Owczarczak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Batorowicz Sędzia WSA Aleksandra Łaskarzewska Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Wąsik po rozpoznaniu w Poznaniu na rozprawie w dniu 28 stycznia 2009 r. sprawy ze skargi I.M. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. z dnia [...] roku, nr [...] w przedmiocie nakazania doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego oraz umorzenia postępowania ; I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. z dnia [...] marca 2008 roku nr [...] w jej punkcie 2, II. zasądza od Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. na rzecz skarżącej kwotę 500,- zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych. /-/ A.Łaskarzewska /-/ D.Rzyminiak-Owczarczak /-/ W.Batorowicz


UZASADNIENIE

W dniu [...] lipca 2006 r. skarżąca I.M. - właścicielka nieruchomości w L. przy ul. [...], poinformowała Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego dla Miasta L. – dalej PINB, że w ścianie północnej budynku, usytuowanej w granicy z jej nieruchomością, a położonego w L. przy ul. [...], dokonano wybicia dwóch otworów okiennych.

PINB pismem z dnia [...] sierpnia 2006 r. wszczął postępowanie administracyjne, przeprowadził w dniu [...] sierpnia 2006 r. oględziny, w toku których ustalił, iż zarządcą budynku przy ul. [...]jest Miejski Zakład Budynków Komunalnych w L. (dalej MZBK), budynek ten jest wpisany do rejestru zabytków, a w ścianie budynku od strony nieruchomości przy ul. [...] znajdują się dwa okna na pierwszym piętrze w lokalu najmowanym przez E.R.: okno Nr 1 w pomieszczeniu Nr 1 (kuchnia) oraz okno Nr 2 w pomieszczeniu Nr 2 (numeracja okien i pomieszczeń nadane zostały przez PINB dla Miasta L. wg karty nr [...] akt sprawy), a także dwa okna na poddaszu (strychu) budynku.

W toku postępowania skarżąca przedłożyła dwie decyzje o pozwoleniu na budowę: z dnia [...] czerwca 1991 r. - pozwolenie na przebudowę i nadbudowę istniejącego budynku handlowego branży galanteryjno-odzieżowej w L. przy ul. [...] (działka nr [...]) oraz decyzję z dnia [...] grudnia 1993 r. stanowiąca pozwolenie na przebudowę i nadbudowę istniejącego budynku handlowego branży galanteryjno-odzieżowej w L.przy ul. [...] (działka nr [...]). Obie decyzje straciły ważność z uwagi na nierozpoczęcie budowy w ciągu 2 lat od daty otrzymania decyzji.

Skarżąca oświadczyła również, że w momencie budowy budynku przy ul. [...]w L. w 1982 r. w ścianie granicznej budynku przy ul. [...]nie było okien na pierwszym piętrze, a okna na strychu istniały. Do akt sprawy przedłożyła oświadczenia osób, które wykonywały roboty budowlane na jej nieruchomości – F. R. i R.M., z których wynika, że na pierwszym piętrze budynku przy ul. [...]istniało jedno okno w ścianie granicznej z budynkiem przy ul. [...].

Najemcą lokalu mieszkalnego na pierwszym piętrze w budynku przy ul. [...]jest E. R., która do akt sprawy złożyła oświadczenie, że okno w kuchni (Nr 1) powstało podczas remontu budynku, który miał miejsce w latach 1973-74, w trakcie tego remontu doszło do wydzielania z kuchni pomieszczenia łazienki. Natomiast okno w przedpokoju (Nr 2) oraz dwa okna strychowe istniały od roku 1947 r. tj. od momentu wprowadzenia się do tego lokalu jej rodziców. Powyższe w formie oświadczeń, potwierdziła siostra najemczyni U.K. i S.B. oraz Pan B.K. i K.L. - byli lokatorzy budynku przy ul. [...].

W toku postępowania MZBK przedłożył m.in. kartę architektury z 1955 r. założoną dla budynku przy ul. [...]. Na podstawie materiałów przedłożonych przez MZBK oraz z pisma Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. Delegatura w L. ustalono, że budynek powstał w XVIII wieku, a na północnym szczycie budynku znajdowały się dwa okna strychowe w partii poddasza oraz jedno, czterokwarterowe okno na wysokości II kondygnacji.

W następnej kolejności, PINB zwrócił się do Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. Delegatura w L. z prośbą o zajęcie stanowiska w sprawie okien w ścianie granicznej budynku przy ul. [...]. W odpowiedzi Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków w P. Delegatura w L. wyjaśniło, że obiekt przy ul. [...] (nieruchomość skarżącej) powstał - wg zapisów w karcie architektury tego budynku - w połowie XIX wieku jako obiekt parterowy, a więc jest obiektem późniejszym niż budynek przy ul. [...]. W piśmie tym znalazło się też stwierdzenie, że jako budynek parterowy, nawet nakryty dachem dwuspadowym, nie wykluczał istnienia okien w północnej ścianie budynku nr [...]. Analiza układu funkcjonalnego wnętrz budynku mieszkalnego nr [...] również nie dostarcza miarodajnej odpowiedzi na pytanie, czy okna w elewacji północnej pochodzą z okresu powstania budynku, czy są późniejsze.

W dniu [...]maja 2007 r. PINB wydał decyzję nakazującą MZBK - zarządcy przedmiotowego budynku, zamurowanie otworu okiennego (lub wypełnienie go luksferami), znajdującego się na pierwszym piętrze w ścianie budynku przy ul. [...]w L.(okno nr I) od strony budynku przy ul. [...] (pkt 1 decyzji) oraz umarzającą postępowanie w sprawie okna w przedpokoju lokalu, którego najemcą jest E.R. (okno nr II) oraz dwóch okien na poddaszu budynku przy ul. [...] w L. ze względu na brak dowodów mogących określić czas powstania tych okien. Od tej decyzji odwołała się I.M., a organ II instancji decyzją z dnia [...] sierpnia 2007 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

W dniu [...] grudnia 2007 r. PINB ponownie wydał decyzję nakazującą zarządcy budynku MZBK, doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego przez zamurowanie otworu okiennego, znajdującego się na pierwszym piętrze w ścianie budynku przy ul. [...] w L. od strony budynku przy ul. [...] oraz umarzającą postępowanie w sprawie okna w przedpokoju oraz dwóch okien na poddaszu budynku przy ul. [...] w L. ze względu na brak dowodów mogących określić czas powstania tych okien. Od tej decyzji również odwołała się I.M., a organ II instancji decyzją z dnia [...]lutego 2008 r. - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w P.– dalej WWINB, zobowiązał PINB do uzupełnienia materiału dowodowego o dokument obrazujący rozkład pomieszczeń na pierwszym piętrze budynku mieszkalnego przy ul. [...] (rzut poziomy pierwszego piętra wraz z zaznaczeniem otworów okiennych) oraz inwentaryzację jego elewacji graniczącej z budynkiem nr [...] przy ul. [...] w L.i taki dokument został dostarczony przez MZBK do siedziby inspektoratu.

Decyzją z dnia [...]marca 2008 r. nr [...] (zaskarżona decyzja organu I instancji) PINB na podstawie art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art.51 ust.7 ustawy z dnia 07.07.1994r. -Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz.1118 ze zm.) oraz art.104 i 105 ustawy z dnia 14.06.1960r. - Kodeksu Postępowania Administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.) nakazał zarządcy budynku doprowadzenie obiektu przy ul. [...] do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego nr 1 znajdującego się na pierwszym piętrze w ścianie budynku przy ul. [...] w L. od strony budynku przy ul. [...]- pomieszczenie nr 1 (kuchnia) lokatorki E.R. (pkt 1 decyzji) oraz umorzył postępowanie w sprawie okna nr 2 w pomieszczeniu nr 2 lokalu lokatorki E. R. oraz w sprawie dwóch okien na poddaszu znajdujących się w ścianie budynku od strony budynku przy ul. [...] ze względu na brak dowodów mogących określić czas powstania tych okien, a tym samym braku możliwości udowodnienia, że powstały one w warunkach samowoli budowlanej.

W ustawowym terminie, odwołanie od tej decyzji złożyła skarżąca I.M. podnosząc że zgadza się z punktem I decyzji, ale nie zgadza się z punktem II dotyczącym umorzenia postępowania w sprawie dwóch okien na poddaszu budynku i okna na I piętrze. Skarżąca podniosła przy tym, że analizowanie przez PINB kwestii okien na poddaszu jest zbędne. W ocenie skarżącej o nielegalności okien na pierwszym piętrze świadczy bowiem wydanie decyzji o pozwoleniu na przebudowę i rozbudowę budynku przy ul. [...]. Podniosła ponadto, iż nie zgadza się ze stwierdzeniem o niemożności ustalenia czasu powstania spornych okien, co potwierdza pismo Wojewódzkiego Urzędu Ochrony Zabytków z dnia 25 września 2006 r. oraz karta obiektu. W ocenie skarżącej okno nr 2 jest przebudowane i powiększone, inne od okna, które pierwotnie istniało w tym miejscu. Okno to było małe, takie jak okna na poddaszu. W ocenie skarżącej remont, w wyniku którego doszło do zmian w ścianie budynku od strony jej posesji miał miejsce w 1993 r.

WWINB decyzją z dnia [...]r. nr [...] (zaskarżona decyzja) utrzymał w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] marca 2008 r.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, iż okno kuchenne zostało prawdopodobnie wykonane w 1974 roku w czasie remontu kapitalnego obiektu. Strony nie kwestionują tej okoliczności. Jednak zarządca budynku nie potrafi wykazać się dokumentem świadczącym o legalności wykonanych robót budowlanych polegających na wybiciu okna na I piętrze budynku przy ul. [...], a okno w granicy z nieruchomością sąsiednią było niedopuszczalne zarówno w roku 1974 jak i obecnie - to przyjąć należy, że organ I instancji zasadnie nakazał zamurowanie powstałego w nielegalny sposób okna. Zdaniem organu II instancji za przyjęciem, iż okno to powstało później niż cały budynek przemawia układ funkcjonalny mieszkania zajmowanego przez najemcę lokalu, gdzie w pomieszczeniu pierwotnym doświetlany oknem wychodzącym na taras wyodrębniono pomieszczenie opisane w inwentaryzacji jako łazienka, przez co w głębi pomieszczenia nastąpiło zaciemnienie. Zdaniem organu II instancji prawdopodobnie właśnie to mogło być przyczyną wybicia okna w tym pomieszczeniu. Organ podkreślił jednak, że długie istnienie tego okna (34 lata) nie przesądza jeszcze o jego legalności.

Odnosząc się natomiast do kwestii pozostałych okien w ścianie budynku przy ul. [...] graniczącej z budynkiem przy ul. [...]organ II instancji uznał, że organ I instancji zasadnie umorzył postępowanie w tym zakresie. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że dwa małe okna na poddaszu budynku, były tam umiejscowione. Ponieważ obiekt jest zabytkiem, posiada on swą kartę ewidencyjną - kartę architektury, założoną w 1955 roku w której znajdują się zdjęcia na których wyraźnie widać, że w ścianie budynku przy ul. [...] umiejscowione są trzy okna - dwa okna strychowe na poddaszu i jedno, czterokwaterowe, na pierwszym piętrze. Z całą pewnością stwierdzić należy, że karta architektury założona w 1955 roku dla budynku mieszkalno - handlowego przy ul. [...]jest dokumentem urzędowym. Organ uznał, że ponieważ fakt istnienia okien w granicy nieruchomości już w roku 1955 został ustalony bezsprzecznie, a nie ma możliwości by zbadać legalność robót budowlanych wykonywanych przed 1955 rokiem, postępowanie należało uznać za bezprzedmiotowe.

W przewidzianym ustawą terminie skargę do sądu administracyjnego wniosła I.M. podnosząc, że nie zgadza się ona z decyzją WINB, bowiem organ nie miał prawa umorzyć postępowania, we wskazanym zakresie. W ustalonym stanie faktycznym sprawy obowiązkiem organu było natomiast wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji PINB.

W odpowiedzi WINB wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Na rozprawie przeprowadzonej przez tut. Sąd w dniu 28 stycznia 2009 r. stawiła się E.R. – najemczyni lokalu mieszkalnego w budynku przy ul. [...]i wystąpiła o uznanie jej za uczestniczkę postępowania sądowoadministracyjnego, który to wniosek Sąd uwzględnił. E.R. wniosła o oddalenie skargi, jak również o zmianę decyzji w części stanowiącej o obowiązku zamurowania okna w pomieszczeniu jej kuchni. Do akt sprawy przedłożyła dokumenty potwierdzające, iż już w latach 80-tych ub. wieku jej mieszkanie posiadało łazienkę. Pismem wniesionym w dniu 29 stycznia 2009 r. do akt sprawy nadesłała nadto umowę najmu z 1960 r. na lokal nr [...], w treści której podano iż przedmiotem najmu jest lokal mieszkalny składający się z trzech pokoi i kuchni, oraz protokół zdawczo-odbiorczy z dnia[...]czerwca 1960 r. dot. tego lokalu, w którym odnotowano, iż przedmiotem czynności jest lokal wyposażony w 36 sztuk skrzydeł okiennych.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje;

Skarga okazała się zasadną.

Zgodnie z art. 1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega, zatem zgodność z prawem aktów, w tym wypadku decyzji, zarówno z przepisami prawa materialnego, jak i procesowego (art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz.U Nr 153, poz 1270 ze zm.). Analiza sprawy we wskazanych jej aspektach prowadzi do wniosku, że skarga jest uzasadniona.

W rozpatrywanej sprawie przedmiotem oceny Sądu była wydana na podstawie art. 138 §1 pkt 1 kpa decyzja WWINB w P., którą utrzymano w mocy decyzję PINB z dnia[...]marca 2008 r., o nakazaniu doprowadzenia obiektu przy ul. [...]do stanu poprzedniego poprzez zamurowanie otworu okiennego nr 1 (kuchnia) oraz o umorzeniu postępowania w sprawie samowoli budowlanej w budynku przy ul. [...] w L. Zważyć jednakże należy, iż skuteczne odwołanie od tej decyzji wnieść mogła skarżąca I.M. oraz MZBK, uprawnienia takiego nie posiadała natomiast najemczyni lokalu, w którym znajdują się sporne okna. Najemcy lokali nie są bowiem stronami prowadzonego postępowania, takimi stronami są wyłącznie właściciele (zarządcy budynków), na których został nałożony określony obowiązek. WWINB rozpatrywał odwołanie wniesione przez skarżącą I. M .

Decyzja organu pierwszej instancji w jego punkcie 2 (umorzenie postępowania) została podjęta na podstawie art. 105 §1 kpa, zgodnie z którym organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Niesporne jest w sprawie, że postępowanie w sprawie samowoli budowlanej będącej przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego w rozpatrywanej sprawie zostało wszczęte na wniosek właścicielki sąsiedniej nieruchomości, którą istniejące okna w budynku przy ul. [...] od strony jej posesji ograniczają w planowanych zamierzeniach inwestycyjnych. Rzeczą zatem organu pierwszej instancji było przeprowadzenie postępowania administracyjnego zgodnie z żądaniem skarżącej, a które to żądanie w myśl z art. 61 § 1 k.p.a. wyznaczyło przedmiot postępowania (por. wyrok NSA z dnia 11 czerwca 1990, I SA 367/90, ONSA 1990, Nr 2-3, poz.47). Jak stwierdził natomiast organ I instancji w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] marca 2008 r. przyczyną uznania prowadzonego postępowania w zakresie trzech okien za bezprzedmiotowe, był brak możliwości ustalenia daty ich powstania oraz czy nastąpiło to w warunkach samowoli budowlanej.

Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, wobec którego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania, którym jest konkretna sprawa, a w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu (zob. wyrok NSA z dnia 24 kwietnia 2003 r., III SA 2225/01, Biul. Skarb. 2003/6/25). Bezprzedmiotowość postępowania może mieć zarówno charakter podmiotowy jak i przedmiotowy. O braku przesłanki przedmiotowej do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, istotnej dla oceny rozpatrywanej sprawy, można mówić m.in. wówczas, gdy w znaczeniu prawnym brakuje przedmiotu postępowania czy też sprawa ma cywilny charakter. Klasyczna postać bezprzedmiotowości postępowania ujawni się wtedy, gdy przedmiot rozstrzygnięcia w sprawie prawnie nie istnieje (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1984 r.; sygn. akt II SA 2085/83; ONSA 1984, Nr 1, poz. 23). W uzasadnieniu wyroku z dnia 09 listopada 1995 r., III ARN 50/95, OSNP 1996/11/150 Sąd Najwyższy podkreślił, że "ze względu na ustrojową zasadę prawa strony do merytorycznego rozpatrzenia jej żądania w postępowaniu administracyjnym i prawa do rozstrzygnięcia sprawy decyzją, art. 105 §1 k.p.a., przewidujący tzw. obiektywną bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego nie może być interpretowany rozszerzająco. Powyższy przepis ma bowiem zastosowanie tylko w tych sytuacjach, gdy w świetle prawa materialnego i ustalonego stanu faktycznego brak jest sprawy administracyjnej mogącej być przedmiotem postępowania".

Nie ulega wątpliwości, że niniejsza sprawa jest sprawą z zakresu prawa administracyjnego, w aktach administracyjnych brak informacji, co do utraty tej cechy w trakcie postępowania, i dlatego podlega rozstrzygnięciu co do istoty przez organ administracji. Mając na uwadze powyższe, stwierdzić należy, że skoro sprawa dotyczy, zgodnie z wnioskiem skarżącej, samowoli budowlanej, to konieczne było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego, które doprowadzić winno było do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia, z zastosowaniem przepisów ustawy Prawo budowlane. Dopiero ustalenie, ponad wszelką wątpliwość, niemożności określenia, czy i kiedy doszło do zarzucanej samowoli budowlanej, czyni możliwym umorzenie postępowania administracyjnego.

Oceniając prawidłowość umorzenia postępowania w pierwszej kolejności wskazać należy, iż obie nieruchomości – przy ul. [...] nr [...]i [...], do czasu zakupu nieruchomości przy ul. [...]przez rodziców skarżącej, były w zarządzie MZBK w L . Akta sprawy nie zawierają dokumentów z ksiąg wieczystych, czy w okresie wcześniejszym, obejmującym okres od XVIII wieku, nieruchomości te były wydzielone, w szczególności w dacie powstawania budynku przy ul. [...], który jak wynika z akt sprawy jest budynkiem powstałym wcześniej, aniżeli zabudowa na nieruchomości przy ul. [...]. W sytuacji, gdy okazałoby się, iż wydzielenie nieruchomości powstało na etapie budowy budynku stanowiącego własność skarżącej, nie można byłoby przyjąć, iż mamy do czynienia z samowolą budowlaną. W takim bowiem przypadku budynek przy ul. [...]od strony budynku skarżącej nie zostałby uznany za budowany w granicy, i w konsekwencji mógł posiadać okna po obu stronach bocznych budynku (a wskazać należy, iż takie zamurowane otwory okienne po drugiej stronie budynku widoczne są na fotografiach załączonych do karty inwentaryzacyjnej obiektu). W ocenie Sądu dla wyjaśnienia tej kwestii należy zasięgnąć informacji z wypisów rejestru gruntów oraz z ksiąg wieczystych dla obu wskazanych nieruchomości, z uwzględnieniem zasobów archiwalnych. W dalszej kolejności rozważenia wymaga kwestia zasięgnięcia dowodu z opinii rzeczoznawcy z zakresu architektury (i/lub budownictwa) na okoliczność ustalenia w jakim okresie mogły powstać sporne otwory okienne, tym bardziej, iż na możliwość taką wskazywał Konserwator Zabytków w piśmie z dnia [...] października 2006 r. (karta [...] akt administracyjnych PINB).

Natomiast w sytuacji, gdy z takich ustaleń wynikałoby, że przedmiotowy budynek powstawał w granicy nieruchomości, a jednocześnie nie ma możliwości ustalenia, kiedy na spornej ścianie powstały jakiekolwiek otwory okienne, organ nadzoru budowlanego winien przeprowadzić ustalenia, czy możliwe było uzyskanie pozwolenia na wybicie otworów w oparciu o obowiązujące w dacie powstania budynku przepisy. Nie można bowiem wykluczyć, iż to obiekt przy ul. [...] , jako obiekt o ponad 100 lat młodszy, mógł powstać z ograniczeniami wynikającymi z faktu istnienia kwestionowanych w niniejszym postępowaniu okien. To tłumaczyłoby, dlaczego posiadł (i posiada) jedną kondygnację.

Z akt administracyjnych sprawy wynika przy tym, iż budynek przy ul. [...] podlegał zasiedleniu w latach powojennych. Jest faktem powszechnie znanym, że brak mieszkań oraz obowiązujące normatywy powierzchni mieszkalnej powodowały podział istniejących lokali mieszkalnych na mniejsze, w szczególności w budynkach wielorodzinnych powstałych w czasach wcześniejszych. To z kolei rodziło działania budowlane w postaci wybijania okien w pomieszczeniach pozbawionych naturalnego oświetlenia, nierzadko z pominięciem zachowania obowiązujących procedur. W Prawie budowlanym z dnia 31 stycznia 1961 r. w przepisie art. 4 ust. 2 czytamy, że w celu zachowania warunków, o których mowa w ust. 1 należy stosować obowiązujące normy państwowe, normy techniczne i inne przepisy techniczno-budowlane - §78 ust. 1 rozporządzenia Przewodniczącego Komitetu Budownictwa, Urbanistyki i Architektury z dnia 21 lipca 1961r. warunkom technicznym określonym w §76 i 77 powinny odpowiadać ściany zewnętrzne, położone przy granicy nieruchomości w odległości mniejszej niż określono w §20 ust. 1 i 2.

W świetle regulacji zawartych w art. 51 ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, jeżeli roboty budowlane wykonano w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w przepisach, organ podejmuje działania zakreślone przepisami art. 51 ust. 1 pkt 1, tj. doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.

W niniejszej sprawie rozważenia wymaga, czy doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem poprzez zamurowanie okna w pomieszczeniu kuchni lokatorki E.R. ma sens w sytuacji, gdyby doszło do ustalenia, iż okno nr 2 w przedpokoju lokatorki E.R. pozostanie. Z punktu widzenia interesów skarżącej istotne jest dla niej zamurowanie tego właśnie okna, a nie okna, o którym stanowi punkt 1 decyzji PINB z [...] marca 2008 r. Zaskarżona decyzja nie zawiera w tym zakresie jakichkolwiek rozważań, lecz w ocenie Sądu okoliczność ta w świetle interesów uczestniczki postępowania powinna zostać rozważona, lecz w świetle nie złożenia odwołania przez MZBM od decyzji z dnia [...] marca 2008 r. będzie to możliwe dopiero po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez organ I instancji i uprawomocnieniu się przyszłej decyzji rozpatrującej sprawę w zakresie, do którego odnosi się niniejszy wyrok.

Odnosząc się pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, iż przedmiotowe postępowanie prowadzone było w sprawie nielegalnego wybicia okien, stąd jego zakresem nie mogło być objęte badanie, czy wymiana stolarki okiennej podlegała obowiązkowi zgłoszenia konserwatorowi zabytków. Sąd podziela także stanowisko organów nadzoru budowlanego, iż wydanie w latach wcześniejszych decyzji w sprawie pozwolenia na budowę dla inwestycji na nieruchomości skarżącej nie pociąga za sobą automatycznie skutku w postaci uznania, iż w dacie wydania tych decyzji sporne otwory okienne nie istniały Okoliczność, iż na nieruchomości sąsiedniej planowana jest inwestycja jest okolicznością towarzyszącą, ale nie mająca wpływu na wynik tej sprawy. Wyjaśnić także należy, iż organ nadzoru budowlanego prowadzi postępowanie w sprawie domniemanej samowoli budowlanej, nie będąc przy tym ograniczony wnioskiem strony wnoszącej o przeprowadzenie postępowania. W świetle powyższego zarzut zbędności prowadzenia postępowania w odniesieniu do okien zlokalizowanych na drugiej kondygnacji budynku jest chybiony. Odnosząc się do zarzutu nie uwzględnienia przez organ odwoławczy zaskarżenia wyłącznie punktu 2 decyzji PINB z dnia [...] marca 2008 r. wyjaśnić należy, iż c do zasady w wyniku wniesionego odwołania organ odwoławczy ponownie rozpatruje sprawę, stąd zarzut skargi co do zbędności rozpatrywania sprawy w zakresie punktu 1 decyzji należy uznać za chybiony.

Reasumując, zdaniem Sądu, organ I instancji umarzając postępowanie administracyjne w sprawie bez wyjaśnienia istotnych kwestii, naruszył zasadę prawdy obiektywnej - art. 7 i art. 77 §1 kpa, zgromadzony materiał dowodowy nie uprawniał bowiem do stwierdzenia, że brak jest podstaw do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Utrzymanie w mocy w tym zakresie decyzji PINB przez organ odwoławczy narusza art. 138 kpa, zgodnie z którym organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. W sytuacji zaś, gdy organ II instancji stwierdzi, że decyzja organu I instancji o umorzeniu postępowania jest wadliwa, obowiązany jest wydać decyzję uchylającą taką decyzję i przekazującą sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, zgodnie z dyspozycją art. 138 § 2 k.p.a.

W tych okolicznościach Sąd skargę uwzględnił i na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a) i c) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z dnia 27 marca 2008 r. w jej punkcie 2. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji przeprowadzi postępowanie dowodowe, uwzględniając wskazania wynikające z treści niniejszego wyroku.

/-/A. Łaskarzewska /-/D. Rzyminiak-Owczarczak /-/W. Batorowicz