Wyrok WSA w Gdańsku, sygn. akt III SA/Gd 244/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia: 2018-06-07 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
Hasła tematyczne: Pomoc społeczna
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: Oddalono sprzeciw
Powołane przepisy: article: art. 151a par. 2, art. 64a, art. 64d, art. 64e
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 136, art. 138 par. 2,
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 7 czerwca 2018 r. sprzeciwu R. D. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 lutego 2018 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oddala sprzeciw.


UZASADNIENIE

Decyzją nr [...] z dnia 07 listopada 2017 r., Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 20, art. 27 i art. 30 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (t.j.: Dz. U. z 2017 r., poz. 489 ze zm.) oraz art. 104 k.p.a. odmówił R. D. (dalej w skrócie jako - "strona" lub "wnioskodawca") umorzenia kwoty [...] zł oraz należnych odsetek za opóźnienie z tytułu wypłaconych M. K. w okresie od 01 września 2010 r. do 31 października 2017 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. i N. K..

W uzasadnieniu m.in. wskazano, że w związku z bezskuteczną egzekucją świadczeń alimentacyjnych w okresie od 01 września 2010 r. wypłacano świadczenie z funduszu alimentacyjnego na rzecz P. i N. K. w łącznej kwocie 600 zł miesięcznie. Na skutek wniosku strony, MOPS w K. wydał decyzję z dnia 25 kwietnia 2017 r., którą odmówił umorzenia kwoty zobowiązań z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Od decyzji tej R. D. wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji wraz ze wskazaniem, że właściwym do rozpatrzenia wniosku jest Prezydent Miasta. Ponadto, pismem z dnia 30 września 2017 r. wnioskodawca zwrócił się z prośbą o umorzenie zadłużenia alimentacyjnego, motywując ją sytuacją materialną i zdrowotną. W związku z rozpatrywaniem wniosku strony m.in. został przeprowadzony w dniu 27 października 2017 r. wywiad alimentacyjny. Ustalono, że R. D. posiada jednoosobowe gospodarstwo domowe, ma wykształcenie zawodowe i kwalifikacje do prowadzenia pojazdów kat. B i C oraz jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym z jednoczesną możliwością podjęcia pracy w warunkach chronionych.

W oparciu o zgromadzony materia dowodowy organ pierwszej instancji uznał, że sytuacja dochodowa i zdrowotna wnioskodawcy jest trudna, jednak nie uzasadnia umorzenia należności z tytułu świadczeń wypłaconych na rzecz dzieci. Strona nie wskazała na szczególne okoliczności dotyczące jej sytuacji, trudna zaś sytuacja zdrowotna i finansowa spowodowana brakiem regulowania należności alimentacyjnych w przeszłości, nie może stanowić samodzielnej podstawy do umorzenia zadłużenia. Na rodzicach ciąży obowiązek alimentacyjny wobec dzieci. Umorzenie należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych byłoby nieuzasadnionym obciążaniem wszystkich podatników kosztami utrzymania dzieci strony.

R. D. wniósł odwołanie od ww. decyzji, nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 20 lutego 2018 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 30 ust. 2 i 3 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść art. 27 ust. 1 tej ustawy nakładającej na dłużnika alimentacyjnego obowiązek zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi za opóźnienie. Jednocześnie podniesiono, że przepis art. 30 ww. ustawy reguluje instytucję umorzenia należności oraz udzielenia ulg w spłacie zadłużenia.

Instytucja umorzenia należności stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 27 ust. 1. Jako wyjątek od obowiązku spłaty długu, instytucja umorzenia należności powinna być stosowania wyjątkowo, zaś ulga udzielana przez organ właściwy dłużnika alimentacyjnego jest przyznawana w drodze decyzji, o czym świadczy wyrażenie "może umorzyć...". Oznacza to, że nawet spełnienie warunków określonych w art. 30 tej ustawy nie jest równoznaczne w skorzystaniu z ułatwień płatniczych. Wydanie decyzji w trybie uznania administracyjnego oznacza wybór organu między dwoma równoważnymi prawnie rozstrzygnięciami. Organ administracji najpierw musi ustalić w sposób wyczerpujący wszelkie okoliczności faktyczne obrazujące sytuację dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego, tj. przesłankę warunkującą możliwość zastosowania ulg, o których mowa w art. 30 ust. 2 przedmiotowej ustawy, organ właściwy wierzyciela musi dokonać wyboru pomiędzy interesem wnioskodawcy, a interesem publicznym, przejawiającym się w egzekucji środków należnych funduszowi alimentacyjnemu, zasilanemu środkami budżetu państwa, na który składają się wpływy z podatków i innych należności publicznych. Uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia należności nie oznacza jednak, że decyzje wydane w tym zakresie mogą być dowolne. Wymagają one uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a.

W niniejszej sprawie ustalenie stanu faktycznego w zakresie sytuacji majątkowej dłużnika nie nastąpiło w sposób wyczerpujący. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika, że wnioskodawca jest współwłaścicielem nieruchomości w udziale 1/8 części. Tymczasem akta sprawy nie zawierają takiego dowodu, a skarżący twierdzi, że dokonał darowizny przypadającego mu prawa współwłasności na rzecz siostry. Posiadanie majątku nieruchomego jest istotną dla sprawy okolicznością faktyczną, jako, że niezasadne byłoby umorzenie należności dłużnikowi alimentacyjnemu dysponującemu majątkiem pozwalającym na zaspokojenie chociażby części należności. Organ I instancji nie sprawdził stanu prawnego nieruchomości i powołał się na okoliczność nie wynikającą z materiału dowodowego.

Organ pierwszej instancji pominął także, że przepis art. 30 ust. 2 powołanej ustawy jako podstawę możliwości udzielenia ulgi wskazuje sytuację dochodową i rodzinną dłużnika i nie zawiera słów "w szczególnie uzasadnionych przypadkach". Trudna sytuacja materialna i zdrowotna jest wystarczającą przesłanką do możliwości zastosowania ulgi, co jednak nie oznacza automatycznego jej przyznania. Organ właściwy wierzyciela musi uzasadnić swój wybór między interesem dłużnika, a interesem publicznym. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji podjął rozstrzygnięcie badając sprawę pod kątem występowania szczególnie uzasadnionej okoliczności, co przesądza o wydaniu zaskarżonej decyzji z naruszeniem art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów. Wobec powyższego Kolegium uznało, że rozstrzygnięcie sprawy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, co do okoliczności posiadania majątku przez dłużnika oraz ponownego rozważenia możliwości zastosowania ulg wskazanych w art. 30 ust. 2 ustawy.

R. D. wniósł sprzeciw od przedmiotowej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego.

W uzasadnieniu podniósł, że nie jest właścicielem nieruchomości, o której mowa w powyższej decyzji. Wskazał także, że podtrzymuje swoje twierdzenia zawarte w odwołaniu od rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji. Jednocześnie złożył w wniosek o przyznanie mu prawa pomocy z urzędu, uzupełniając zaś braki formalne sprzeciwu zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji oraz po raz kolejny opisał swoją złą sytuację materialną.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze przekazało złożony sprzeciw, wnosząc jednocześnie o jego oddalenie jako bezzasadnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Sprzeciw nie zasługiwał na uwzględnienie.

W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2017 r., poz. 2188) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Przedmiotem zaskarżenia w sprawie niniejszej jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego, wydana na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej jako - "k.p.a."). Jest to tzw. decyzja kasacyjna (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania). Od dnia 1 czerwca 2017 r. decyzja taka podlega zaskarżeniu wyłącznie sprzeciwem, nie zaś skargą, a zasady rozpoznawania sprzeciwów od decyzji kasacyjnych zostały uregulowane w rozdziale 3a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 1302, dalej jako - "p.p.s.a.").

Zgodnie z art. 64a p.p.s.a. od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej (art. 64b § 1 p.p.s.a.). Sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie 30 dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1 p.p.s.a.).

Natomiast przepis art. 64e p.p.s.a. stanowi, że sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Zatem zakres kontroli legalności sprawowany przez sąd administracyjny w sprawie zainicjowanej sprzeciwem od decyzji kasacyjnej został określony w sposób zawężający, tzn., że rola sądu administracyjnego kontrolującego decyzję o charakterze kasacyjnym sprowadza się do analizy przyczyn, dla których organ odwoławczy uznał za konieczne skorzystanie z możliwości przewidzianej przepisem art. 138 § 2 k.p.a. W konsekwencji sąd jest władny uwzględnić sprzeciw, gdy uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpoznania nie wynikało z przesłanek z art. 138 § 2 k.p.a.

Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, sprzeciw inicjuje postępowanie szczególne, w którym sąd powinien wyłącznie ocenić, czy organ odwoławczy zasadnie uchylił się od wydania rozstrzygnięcia merytorycznego co do istoty sprawy. Nie powinien zaś, jak w przypadku spraw ze skarg, rozstrzygać w graniach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia decyzji organu I instancji sprawa powraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (tak też: wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 256/18; wyrok WSA w Łodzi z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 899/17; wyrok WSA w Warszawie z dnia 7 marca 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 513/18). Powyższe stanowisko należy w pełni podzielić.

Zgodnie z brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Przepisu § 2 nie stosuje się w przypadkach, o których mowa w art. 136 § 2 lub 3 k.p.a., tj. gdy organ drugiej instancji sam przeprowadzi konieczne postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do rozstrzygnięcia sprawy, na zgodny wniosek wszystkich stron (art. 136 § 2 k.p.a) lub na wniosek jednej ze stron, za zgodą pozostałych (art. 136 § 3 k.p.a.).

Niewątpliwie, konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej opiera się na wystąpieniu dwóch przesłanek łącznie, a mianowicie konieczności ustalenia przez organ odwoławczy, że postępowanie przed organem I instancji, w którym zostało wydana decyzja prowadzone było z naruszeniem przepisów postępowania przy jednoczesnym stwierdzeniu, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

Oznacza to, że wyznaczenie dopuszczalności zakończenia postępowania odwoławczego w sposób kasacyjny wymaga wykazania naruszenia przepisów postępowania, którego następstwem jest niewyjaśnienie podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy, bez którego nie można sprawy rozpoznać.

Trzeba jednak podkreślić, że treść art. 138 § 2 k.p.a. musi być odczytywana i interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Granice te zostały zakreślone przez umożliwienie organowi odwoławczemu przeprowadzenia na żądanie strony lub z urzędu, dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, bądź zlecenia przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję. Przeprowadzenie bowiem przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego z przekroczeniem granic wynikających z art. 136 k.p.a. powodowałoby naruszenie zasady dwuinstancyjności. Organ odwoławczy nie może bowiem zastępować organu pierwszej instancji w prowadzeniu postępowania zmierzającego do wyjaśnienia kwestii istotnych dla rozstrzygnięcia, ponieważ prowadziłoby to do naruszenia prawa strony do dokonania ich oceny i rozpatrzenia sprawy w jej całokształcie przez organy dwóch instancji. Treść więc przesłanek określonych w art. 138 § 2 k.p.a. powinna tym samym być interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania wyjaśniającego przed organem odwoławczym.

Konstatując, przeprowadzenie więc przez organ odwoławczy postępowania wyjaśniającego, przekraczającego granice wyznaczone przez art. 136 k.p.a. stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, której istota polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy (art. 15 k.p.a.).

Jak zauważa B. Adamiak, organ odwoławczy nie będzie mógł konwalidować wadliwości postępowania dowodowego - przeprowadzając postępowanie dowodowe we własnym zakresie - jeżeli ustali, że organ pierwszej instancji nie przeprowadził postępowania dowodowego w celu uzyskania niezbędnych dowodów (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks..., s. 540). Podobnie wskazuje J.P. Tarno, podkreślając, że organ odwoławczy nie może przeprowadzić postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części w zastępstwie organu pierwszej instancji, gdyż "pozbawiłby bowiem w ten sposób stronę prawa kwestionowania podstawowych ustaleń tego postępowania w odwołaniu od decyzji, naruszając zasadę dwuinstancyjności postępowania" (J.P. Tarno, Uprawnienia..., s. 226).

Oceniając, czy w niniejszej sprawie zaktualizowały się przesłanki określone w przepisie art. 138 § 2 k.p.a., należy mieć na względzie, że zaskarżoną decyzją uchylono w całości decyzję Prezydenta Miasta, którą odmówiono R. D. (w dalszej części uzasadnienia - "skarżący") umorzenia kwoty 51.365,86 zł z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego i przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.

Trzeba tu wskazać, że zgodnie z przepisem art. 30 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r., poz. 489 ze zm., dalej -"ustawa"), organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń alimentacyjnych łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć go na raty, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną.

Istotne zatem w sprawie są okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej skarżącego.

Zdaniem Sądu, Samorządowe Kolegium Odwoławcze (dalej -"Kolegium") w uzasadnieniu decyzji, wykazało zasadność wydanego rozstrzygnięcia kasacyjnego.

Przede wszystkim prawidłowo wskazano, że organ I instancji nie ustalił w sposób wyczerpujący sytuacji majątkowej dłużnika. Jak podniosło Kolegium z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji wynika, że skarżący jest właścicielem nieruchomości w udziale 1/8 części, tymczasem twierdzenie to nie pokrywa się z wyjaśnieniami dłużnika oraz z materiałami znajdującymi się aktach sprawy. W aktach sprawy brak jest bowiem takiego dowodu, a skarżący twierdzi, że dokonał darowizny przypadającego mu prawa współwłasności siostrze. Niewątpliwe, posiadanie majątku nieruchomego jest istotną dla sprawy okolicznością faktyczną, dotyczy bowiem sytuacji dochodowej skarżącego. Ponadto, niezasadne byłoby umorzenie należności dłużnikowi alimentacyjnemu dysponującemu majątkiem pozwalającym na zaspokojenie chociażby części należności. Trafnie zatem Kolegium podniosło, że w tej sytuacji organ pierwszej instancji winien był sprawdzić stan prawny nieruchomości, czego jednak nie uczynił. Niewątpliwe okoliczność ta wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, a także poczynienia jednoznacznych ustaleń w tym zakresie, zwłaszcza wobec twierdzeń skarżącego o dokonaniu darowizny.

Ponadto, Kolegium zauważyło, że organ pierwszej instancji nie uwzględnił, że przepis art. 30 ust. 2 ustawy, jako podstawę możliwości udzielenia ulgi w spłacie należności wskazuje na sytuację dochodową i rodzinną dłużnika. Treść przedmiotowego przepisu nie odwołuje się do "szczególnie uzasadnionych przypadków". Dlatego trudna sytuacja materialna i zdrowotna jest wystarczającą przesłanką do możliwości zastosowania ulgi, co jednak nie oznacza automatycznego jej przyznania. Jak trafnie podniosło Kolegium, organ musi uzasadnić swój wybór między interesem dłużnika, a interesem publicznym, przejawiającym się w egzekucji środków należnych funduszowi alimentacyjnemu. W niniejszej zaś sprawie organ pierwszej instancji podjął rozstrzygnięcie badając sprawę pod kątem występowania szczególnie uzasadnionych okoliczności naruszając art. 30 ust. 2 ustawy, a także co ważne, prowadził w tym kierunku postępowanie, co nie jest obojętne dla oceny zasadności rozstrzygnięcia kasacyjnego. Prawidłowe rozpoznanie sprawy wymaga tym samym postępowania wyjaśniającego dotyczącego posiadania majątku przez dłużnika (jego sytuacji dochodowej) i w tym też aspekcie ponownego rozważenia przesłanek przewidzianych w ww. przepisie ustawy.

Kolegium zatem wydając zaskarżoną decyzję nie naruszyło w żadnym zakresie regulacji zawartej w art. 138 § 2 k.p.a., prawidłowo oceniając wadliwość przeprowadzonego postępowania przed organem pierwszej instancji jako istotną.

Należy tu przypomnieć, że omawiany przepis na mocy ustawy z dnia 3 grudnia 2010r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., Nr 6, poz.18 ze zm.) otrzymał nowe brzmienie. I tak, od 11 kwietnia 2011 r. uległa zmianie jego treść w zakresie przesłanek dopuszczalności kasacyjnego rozstrzygnięcia. W poprzednim stanie prawnym organ odwoławczy uprawniony był do wydania decyzji kasacyjnej, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymagało uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Zgodnie z obecnym brzmieniem art. 138 § 2 k.p.a. organ może wydać decyzję kasacyjną, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. WSA w Opolu w wyroku z dnia 5 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 128/14, stwierdził, że użyte w art. 138 § 2 określenie: "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie", jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. Sąd przyjął, że w szczególności można stwierdzić, iż nawiązuje ono do określenia nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, co zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy (tak też: WSA w Krakowie w wyroku z dnia 7 listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Kr 1083/11). Kolegium również, wobec braku ustaleń dotyczących posiadania majątku przez skarżącego słusznie uznało, że postępowanie dowodowe w niniejszej sprawie nie zostało przeprowadzone w sposób wyczerpujący.

Wydanie decyzji na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy, ma charakter uznaniowy, czego nie należy utożsamiać z rozstrzygnięciem dowolnym. Decyzja ta wymagała uzasadnienia odpowiadającego dyspozycji art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, że uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, na których organ się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. W przedmiotowej sprawie twierdzenia organu pierwszej instancji nie miały pokrycia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. W zaistniałej sytuacji doszło więc do naruszenia nie tylko art. 107 § 3 k.p.a., ale również art. 77 § 1 k.p.a.

Jak już podniesiono, ustalenie sytuacji dochodowej oraz rodzinnej dłużnika, stanowi istotę postępowania w niniejszej sprawie. Bez dogłębnego więc zbadania sprawy w tym zakresie, organ nie jest władny wydać rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny materiał dowodowy, gdyż oznacza to także złamanie naczelnych zasad postępowania administracyjnego, w tym wyrażonej w art. 7 k.p.a. - zasady prawdy obiektywnej. W aspekcie wskazanej zasady dwuinstancyjności (art.15 k.p.a.), to niewątpliwe zachodzi konieczność wyjaśnienia przez organ pierwszej instancji kwestii związanej majątkiem skarżącego, po to by dać mu prawo do ewentualnego kwestionowania poczynionych w tym zakresie ustaleń przez organ pierwszej instancji ustaleń przed organem odwoławczym.

W konsekwencji też w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki z art. 138 § 2 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Ponadto, przekazując sprawę, organ odwoławczy wskazał szczegółowo i wyczerpująco, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy.

Podsumowując, w przedmiotowej sprawie organ drugiej instancji wykazał potrzebę przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, nie naruszając dyspozycji art. 138 § 2 k.p.a. Sąd zaś nie doparzył się istnienia uchybień w zaskarżonej decyzji skutkujących koniecznością wyeliminowania jej z obrotu prawnego.

Na zakończenie należy wskazać, że sprawa będzie przedmiotem ponownego postępowania przed organem pierwszej instancji, w wyniku którego zostanie wydana przez ten organ decyzja administracyjna.

Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku