Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 465/04
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2005-12-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6112 Podatek dochodowy od osób fizycznych, w tym zryczałtowane formy opodatkowania
Skarżony organ: Dyrektor Izby Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Małecki Sędziowie NSA Włodzimierz Zygmont(spr.) as.sąd. WSA Karol Pawlicki Protokolant: st.sekr.sąd. Alicja Ajnbacher po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2005 r sprawy ze skargi M. i G.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za [...]r. oddala skargę. /-/K.Pawlicki /-/ J.Małecki /-/ W.Zygmont


UZASADNIENIE

Urząd Skarbowy decyzją z dnia [...]r. Nr [...] odmówił G. i M.S. stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za [...]r. w wysokości [...]zł. Uzasadniając decyzję podał, że podatnicy pominęli wykazany przez płatnika - Zakład "A" S.A w P. - w informacji PIT-11, dochód w wysokości [...]zł z wypłaconego podatnikowi G.S. świadczenia w związku z rozwiązaniem umowy o pracę.

W odwołaniu podatnicy domagali się uchylenia powyższej decyzji, której zarzucili między innymi naruszenie art. 12 ust. 1 i art. 21 ust.l pkt 3 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych bowiem świadczenie otrzymane przez podatnika G.S. jest świadczeniem umownym (w związku z rozwiązaniem z nim stosunku pracy), wobec czego jest typowym odszkodowaniem otrzymanym na podstawie przepisów prawa cywilnego, a w związku z tym podlega zwolnieniu od opodatkowania podatkiem dochodowym.

Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z dnia [...]r., Nr [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 O.p. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji stwierdzając w jej uzasadnieniu, że sporne świadczenie pieniężne nie wynika wprost z przepisów ustawy i dlatego nie może korzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego, przewidzianego w przepisach art. 21 ust.l pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W skardze podatnicy domagali się uchylenia powyższej decyzji oraz obciążenia Izby Skarbowej kosztami postępowania według norm przepisanych. Decyzji zarzucili naruszenie art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych - poprzez przyjęcie, że wypłacone świadczenie stanowi przychód ze stosunku pracy, naruszenie art. 32 ust. 1 i art. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej polegające na wydaniu przez organy podatkowe różnych decyzji w oparciu o taki sam stan faktyczny i prawny. Uzasadniając skarżący potwierdzili, iż sporne świadczenie nie jest przychodem ze stosunku pracy i w związku z tym nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Z treści art. 10 ust. 1 pkt. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jak również z treści art. 12 ust 1 powoływanej ustawy wynika, iż źródłem świadczeń wypłacanych pracownikom jest świadczona przez nich praca. Źródłem świadczenia - odszkodowania wypłaconego skarżącemu było natomiast zaprzestanie świadczenia pracy przez skarżącego, co uregulowane zostało w zawartej pomiędzy związkami zawodowymi a firmą inwestorem "B" S.A. umową, zwaną "Pakietem Socjalnym". Skarżący otrzymał odszkodowanie w związku z rozwiązaniem z nim umowy o pracę w wyniku niezastosowania się przez pracodawcę do postanowień zawartej umowy, czyli w związku z wcześniejszym zakończeniem umowy o pracę. Świadczenie wypłacone skarżącemu jest więc typowym odszkodowaniem wypłaconym na podstawie przepisów prawa cywilnego. Pełnomocnik skarżących wystąpił do Urzędu Skarbowego z wnioskiem o dokonanie interpretacji urzędowej, na tle identycznego stanu faktycznego i prawnego, zastosowania przepisu art. 21 ust. 3 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W odpowiedzi uzyskał informację uznającą wypłacone odszkodowania są zwolnione od podatku dochodowego od osób fizycznych (pismo z dnia [...]r., sygn. [...]). Sytuacja, w której organy podatkowe w oparciu o identyczny stan faktyczny i prawny, wydają odmienne decyzje świadczy o dowolnym stosowaniu i dowolnej interpretacji obowiązującego prawa. Ponadto stosunek prawny nawiązany poprzez zawarcie "Pakietu Socjalnego" nie został dotąd rozwiązany, albowiem ani inwestor, ani związki zawodowe nie złożyły stosownych oświadczeń woli.

Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o oddalenie skargi.

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddala skargę, jako bezzasadną. Powody.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 12 ust. 1 oraz art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Sporne świadczenie zostało wypłacone w związku z rozwiązaniem umowy pracę na mocy umowy z dnia [...]r. między G.S. a Zakładem "A" S.A. nazwanej przez strony "Porozumieniem o rozwiązaniu umowy o pracę". Naliczenie świadczenia zostało oparte na art. 7 pkt 1 "Pakietu Socjalnego". Spółka zapłaciła skarżącemu za nieprzepracowany okres brakujący do 48 miesięcy zgodnie z wolą i zgodą skarżącego. Sporne świadczenie jako jednorazowe wynagrodzenie jest więc świadczeniem mającym charakter przychodu ze stosunku pracy, bowiem mógł ją otrzymać i otrzymał skarżący wyłącznie jako pracownik (por. preambuła, § 7 inne tejże umowy). Gdyby skarżący nie wyraził zgody na wcześniejsze rozwiązanie stosunku pracy, zapewne pracowałaby nadal i uiszczał comiesięcznie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Uzyskany stąd przychód skarżącego nie zalicza się do kategorii przychodów zwolnionych od podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy podatkowej.

Za podlegające opodatkowaniu przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej lub spółdzielczego stosunku pracy przepis art. 12 ust. 1 ustawy podatkowej uważa wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze, bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za nie wykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych. W osądzanej sprawie tym faktycznym przychodem ("wszelkie inne kwoty") wypłaconym podatnikowi jest otrzymane przez skarżącego w związku z rozwiązaniem umowy o pracę świadczenie pieniężne.

Zwolnienie od podatku dochodowego w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wymaga, by osoba fizyczna poniosła uszczerbek majątkowy, wyrównany pieniężnie (odszkodowanie sensu stricte).

Rozwiązanie umowy w omawianym trybie nie pozwala na stosowanie przepisów prawa cywilnego poprzez art. 300 k.p. albowiem jednorazowa zapłata za okres pracy brakujący do umówionego i uzgodnionego z udziałem związku zawodowego dowodzi, że skarżący nie poniósł szkody (wręcz przeciwnie uzyskał zapłatę za pracę, jakiej nie miał wykonywać), koniecznej do zakwalifikowania stanu faktycznego pod przepis art. 361 k.c. Poza tym skarżący nie wykazał by poniósł szkodę, w rezultacie nie może twierdzić, że jednorazowe wynagrodzenie za okres, w jakim powinien pracować jest odszkodowaniem. Kodeks cywilny nie przewiduje odszkodowania, bez zaistnienia szkody. Zasadą jest, że utrata pracy nie rodzi cywilnoprawnych roszczeń odszkodowawczych. Przepis art. 45 k.p. wyczerpująco reguluje uprawnienia pracownika związane z wypowiedzeniem przez pracodawcę umowy o pracę zawartej na czas nieokreślony, a art. 47 k.p. wyczerpuje w pełni roszczenia pracownika związane z okresem pozostawania bez pracy w stosunku do pracodawcy. Rozszerzanie więc pojęcia odszkodowania na rozwiązanie umowy o pracę w drodze porozumienia stron w zamian za jednorazową zapłatę wynagrodzenia za pracę, wykracza poza cywilistyczne jego rozumienie.

Bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2.04.1997r. (Dz.U. z 1997r., Nr 78, poz. 483).

Przepis art. 2 Konstytucji stanowi, że RP jest demokratycznym państwem prawnym, urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej, zaś art. 32 stanowi, iż wszyscy są wobec prawa równi, mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne, że nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny. Na tym tle nieuprawnione jest opieranie konstrukcji zarzutu zaledwie na piśmie Urzędu Skarbowego z dnia [...]r., Nr [...], będącego odpowiedzią na zapytanie innego podatnika i w innej sprawie. Zgodnie z art. 14 O.p. udzielona odpowiedź nie może wywierać wpływu na obowiązki podatkowe podatników nie będących jej adresatami. Sądowi z urzędu wiadomo, że w innych sprawach sądowych podatnicy dołączali "przykładowe" stanowiska organów podatkowych (np. Urzędu Skarbowego w analogicznej sprawie dotyczącej pracowników firmy "C" - por. I SA/Po 2687/02).

Bezskuteczny jest zarzut, że stosunek prawny nawiązany poprzez zawarcie "Pakietu Socjalnego" nie został dotąd rozwiązany, albowiem ani inwestor, ani związki zawodowe nie złożyły stosownych oświadczeń woli.

Szczególnego potraktowania w Kodeksie pracy układów zbiorowych nie można rozciągać na inne porozumienia grupowe: pakiety socjalne. Przepis art. 24113 k.p. jest wyjątkowy w stosunku do art. 42 § 1 k.p., który ustanawia zasadę stosowania wypowiedzenia zmieniającego tylko do warunków pracy i płacy wynikających z umowy o pracę. Rozciąganie tego trybu na inne porozumienia zbiorowe byłoby niedopuszczalną wykładnią rozszerzającą. Nie ma on więc zastosowania do porozumień zbiorowych innych niż układ. Takie wypowiedzenie zmieniające byłoby konieczne, gdyby umowa o pracę odsyłała do postanowień pakietu. W takim bowiem wypadku warunki pracy i płacy, będące przedmiotem odesłania, wynikałyby równocześnie z umowy o pracę (por. wyrok SN III PK 57/04 II PZP 8/05).

Z tych powodów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) orzekł sąd jak w sentencji wyroku.

/-/ K. Pawlicki /-/ J. Małecki /-/ W. Zygmont