Wyrok NSA oz. w Gdańsku, sygn. akt SA/Gd 1285/94
NSA oz. w Gdańsku
Data orzeczenia: 1995-06-16 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 611  Podatki  i  inne świadczenia pieniężne, do  których   mają zastosowanie przepisy Ordynacji  podatkowej, oraz egzekucja t
Powołane przepisy: article: art. 25 ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 5 pkt 2
journal: Dz.U. 1993 nr 11 poz. 50
law: Ustawa z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym.
Teza: 1. Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie stosuje się do samochodów osobowych i ich części składowych.

2. Nieprawidłowe prowadzenie ewidencji, w wyniku którego podatnik zawyżył podatek naliczony, niezależnie od tego czy zostało dokonane umyślnie, czy też z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa, upoważnia organ podatkowy do zastosowania przepisu art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.

TEZY

1. Obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.U. nr 11 poz. 50 ze zm./ nie stosuje się do samochodów osobowych i ich części składowych.

2. Nieprawidłowe prowadzenie ewidencji, w wyniku którego podatnik zawyżył podatek naliczony, niezależnie od tego czy zostało dokonane umyślnie, czy też z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa, upoważnia organ podatkowy do zastosowania przepisu art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług.


UZASADNIENIE

Przedsiębiorstwo Szwedzko-Polskie Spółka z o.o. z siedzibą w G. w deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1993 r. /VAT-7/ wykazało kwotę podatku naliczonego w wysokości 179.905.000 zł.

Urząd Skarbowy w G. na podstawie analizy zapisów w ewidencji zakupu towarów i usług, prowadzonej przez podatnika stwierdził, że Spółka wykazała w tej ewidencji i ww. deklaracji podatek naliczony w zawyżonej o kwotę 11.281.000 zł wysokości, w związku z uwzględnieniem w pozycji dotyczącej podatku naliczonego podatku określonego przez organ celny w JDA SAD z dnia 16 września 1993 r. od importowanych części samochodowych do samochodu "Honda".

Wobec ustalenia, że Spółka wykazała w nieprawidłowej wysokości kwotę podatku naliczonego, Urząd Skarbowy w G. decyzją z 4 listopada 1993 r. wydaną na podstawie art. 10 ust. 2 i art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ustalił podatek od towarów i usług za miesiąc wrzesień 1993 r. naliczony - w kwocie 123.500.000 zł, należny - w kwocie 78.896.000 zł, do zwrotu - w kwocie 44.604.000 zł.

Dokonując ustalenia wysokości podatku naliczonego, Urząd Skarbowy na podstawie art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy obniżył wysokość wykazanego przez spółkę podatku naliczonego /179.905.000 zł/ o pięciokrotność stwierdzonego zawyżenia.

W odwołaniu, wniesionym w imieniu Spółki przez pełnomocnika zarzucono rażące naruszenie Prawa materialnego, w szczególności art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy oraz przepisów postępowania administracyjnego /bez ich szczegółowego wskazania/, a także niewyjaśnienie wszystkich okoliczności faktycznych, istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy i wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Izba Skarbowa w G. decyzją z 8 marca 1994 r. utrzymała w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie uznając, że decyzja Urzędu Skarbowego odpowiada prawu.

Izba Skarbowa zauważyła, że zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych lub ich części składowych, z wyjątkiem przypadków, gdy odsprzedaż stanowi przedmiot działalności gospodarczej podatników, a także gdy nabywca części składowych nabywa je w celu wytworzenia samochodów osobowych lub świadczenia usług , związanych z naprawą i obsługą tych samochodów. W niniejszej sprawie nie zachodziła sytuacja tego rodzaju. W ocenie Izby Skarbowej wykazanie w deklaracji VAT-7 zawyżonej kwoty podatku naliczonego nie stanowiło prostego błędu rachunkowego, lecz wynikało z naruszenia art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy. Na skutek tego działania podatnik nieprawidłowo wykazał kwotę podatku naliczonego obniżającego podatek należny, a zatem naruszył art. 27 ust. 4 ustawy nakładający obowiązek do wykazywania przez podatnika w prowadzonej ewidencji w prawidłowej wysokości danych dotyczących m.in. podatku należnego, kwoty podatku naliczonego, obniżającego podatek należny, służących do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej.

Konsekwencją naruszenia tych obowiązków jest zmniejszenie kwoty podatku naliczonego o pięciokrotność zawyżenia.

W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik Spółki zarzucił naruszenie Prawa materialnego w stopniu istotnym dla wyniku sprawy i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Według skarżącego, Izba Skarbowa błędnie interpretuje art. 25 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy przyjmując, że podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku VAT uiszczonego od części do samochodu służbowego. Skarżący wywodzi, że skoro prowadził ewidencję umożliwiającą ustalenie podatku, nie ukrył żadnych danych mających wpływ na jego wysokość, lecz tylko błędnie wyliczył podatek, to brak jest podstaw do zastosowania sankcji z art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy. Podstawą do nałożenia tych sankcji jest brak udokumentowania lub ewidencji zakupu lub jej nierzetelne prowadzenie. Według skarżącego, nierzetelność to celowe dokonanie zapisu odmiennego od stanu faktycznego lub niewpisanie danych mogących mieć wpływ na ustalenie zobowiązania podatkowego lub jego wysokość.

Izba Skarbowa w G. w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie.

Na rozprawie w Sądzie Administracyjnym pełnomocnik skarżącego zmodyfikował tezy skargi wskazując na prawidłowość działania podatnika z uwagi na to, że sprowadzone części samochodowe przeznaczone były do samochodu osobowego stanowiącego środek trwały objęty ewidencją środków trwałych.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

W świetle art. 27 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnicy tego podatku obowiązani są w prowadzonej ewidencji wpisywać m.in. kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegające wpłacie do Urzędu Skarbowego lub zwrotowi z tego Urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Z zaskarżonej decyzji wynika, że Spółka wpisała w tej ewidencji kwotę podatku naliczonego od importu części do samochodu osobowego jako obniżającą podatek należny i w związku z tym zawyżyła o tę różnicę kwotę podatku podlegającego zwrotowi, wykazaną w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 1993 r.

Jak trafnie przyjęły organy podatkowe obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego, zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy nie stosuje się do samochodów osobowych i ich części składowych, z określonymi w tym przepisie wyjątkami, które nie mają zastosowania w niniejszej sprawie.

Wywody pełnomocnika skarżącego przedstawione częściowo w skardze, rozszerzono na rozprawie o możliwości obniżenia podatku należnego o podatek uiszczony, od części samochodowych z uwagi na to, że były przeznaczone do samochodu stanowiącego środek trwały podatnika, nie znajdują żadnego uzasadnienia w treści tego przepisu. Przepis ten może bowiem dotyczyć wyłącznie samochodów osobowych należących do podmiotów gospodarczych, będących podatnikami podatku VAT, a zatem stanowiących środki trwałe z uwagi na cenę zakupu i okres użytkowania /por. par. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 27 marca 1992 r. w sprawie składników majątkowych uznawanych za środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne (...) - /Dz.U. nr 103 poz. 524/, a nie samochodów prywatnych.

Skoro zostało ustalone w sposób nie budzący wątpliwości, że podatnik naruszył obowiązki określone w art. 27 ust. 4, wskutek czego zawyżył podatek naliczony, istniała zastosowana przez organy podatkowe podstawa prawna /art. 27 ust. 5 pkt 2 ww. ustawy/ do określenia wysokości podatku naliczonego w sposób przyjęty w zaskarżonej decyzji.

Pogląd pełnomocnika skarżącego, że zastosowanie "sankcji" przewidzianej w art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest dopuszczalne tylko w wypadku celowego działania podatnika nie znajduje uzasadnienia w treści art. 27 ust. 4. Przepis ten reguluje obowiązki ciążące na podatnikach podatku VAT w zakresie prowadzenia ewidencji niezbędnej dla prawidłowego sporządzania deklaracji podatkowych. Nieprawidłowe prowadzenie ewidencji, w wyniku którego podatnik zawyżył podatek naliczony, niezależnie od tego czy zostało dokonane umyślnie, czy też z powodu błędnej interpretacji przepisów prawa, upoważnia organ podatkowy do zastosowania art. 27 ust. 5 pkt 2 ustawy.

W świetle powyższych rozważań Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę w całości za nieuzasadnioną i na podstawie art. 207 par. 5 Kpa orzekł o jej oddaleniu.