Wyrok WSA w Łodzi, sygn. akt III SA/Łd 381/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia: 2019-09-13 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6120 Ewidencja gruntów i budynków
Hasła tematyczne: Geodezja i kartografia
Skarżony organ: Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 151
journal: Dz.U. 2018 poz 1302
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
article: art. 20, art. 24
journal: Dz.U. 2016 poz 1629
law: Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne - tekst jedn.
article: par. 45, par. 46
journal: Dz.U. 2016 poz 1034
law: Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków.

SENTENCJA

Dnia 13 września 2019 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, Wydział III w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Teresa Rutkowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Ewa Alberciak Sędzia WSA Monika Krzyżaniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Ewa Cieślik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 września 2019 roku sprawy ze skargi H. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w Ł. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), art. 7b ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2101 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania H. W. od decyzji Starosty [...][...] z dnia [...] w sprawie:

- wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków zmiany w przebiegu granic działki ewidencyjnej nr [...] położonej w obrębie H., gm. B. , stanowiącej własność H. W. s. J. i A., zgodnie z operatem technicznym[...], przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w S. w dniu 21.12.2017 r.

- wprowadzenia w ewidencji gruntów i budynków obrębu H., gm. B., zmiany polegającej na wpisaniu w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 335/2 wynoszącej 0.02 ha nowej powierzchni 0.0249 ha, zgodnie z wykazem zmian gruntowych, będącym częścią składową operatu technicznego [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

Z akt sprawy wynika, że w dniu 21.12.2017 r. do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Kartograficznego Powiatowego w S. przyjęty został operat techniczny z ustalenia przebiegu granic działki nr 335/2, położonej w obrębie H. gm. B. z działkami sąsiednimi oznaczonymi numerami 346 i 253, położonymi w tym samym obrębie oraz działką nr 77 leżącą w obrębie K., wykonany przez biegłego sądowego – geodetę uprawnionego Z. K. na zlecenie Prokuratury Rejonowej w S. (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu P.1015.2017.1380). W ramach powyższej pracy sporządzony został wykaz zmian danych ewidencyjnych w celu ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków obrębu H. zmiany powierzchni przedmiotowej działki.

W związku z tym, Starosta z urzędu wszczął postępowanie, aby wprowadzić zmiany w ewidencji gruntów na podstawie ww. operatu technicznego.

Decyzją z [...] Starosta [...] wprowadził zmianę w ewidencji gruntów i budynków w obrębie H. gm. B. w jednostce rej. [...] stanowiącej własność H. W. polegającą na tym, ze w działce nr [...] o powierzchni 0.02 ha w miejsce dotychczasowych użytków RIIIb-0.01 ha, W-RIIIb-0.0.1 ha wpisać Lzr-RIIIb-0.0249 ha.

W wyniku rozpoznania odwołania [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w dniu [...] orzekł o uchyleniu powyższej decyzji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania. Organ wskazał, że uzasadnienie decyzji jest lakoniczne i nie tłumaczy czego dotyczyło postępowanie i co zmieni się w ewidencji.

W konsekwencji powyższego została wydana zaskarżona decyzja Starosty z 30.10.2018 r.

Skarżący nie zgodził się z jej treścią i wniósł odwołanie. Podnoszone przez niego zarzuty nie dotyczyły jednak w zasadzie decyzji z dnia [...] lecz sprawy o sprostowanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie własności połowy gospodarstwa rolnego o powierzchni łącznej 5,45 ha położonego w obrębie H. gm. B. należącego w przeszłości do jego dziadków Z. i W. W. i wpisania go jako właściciela działek 240/1,240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 346 .

Zaskarżoną decyzją [...] utrzymał decyzję z [...] w mocy. Organ ustalił, że od roku 1965 tj. od chwili założenia ewidencji gruntów obrębu H. w rejestrze gruntów występowała działka nr [...] o powierzchni 1.13 ha. Część tej działki położona za kanałem melioracyjnym stanowiącym odrębny przedmiot własności wykazana była na mapie ewidencyjnej jako tzw. przeznaczenie. Przenosząc dane ewidencji gruntów do systemu informatycznego w celu spełnienia wymogów definicji działki zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38, poz. 454) dokonano zmiany oznaczenia tej działki. Zasadniczą część działki nr 335 (stary nr 686) o powierzchni 1.11 ha oznaczono nr 335/1, a część położoną za kanałem melioracyjnym o powierzchni 0.02 ha oznaczono nr 335/2. Powyższa zmiana została wprowadzona do operatu ewidencji gruntów obrębu H. decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 20.01.2004 r. Granice działki nr 335/2 nie były ustalone. Ustalenie granic działki nr 335/2 z działkami sąsiednimi oznaczonymi numerami 346 i 253, położonymi w tym samym obrębie oraz działką nr 77 leżącą w obrębie K. wykonał w 2017 roku biegły sądowy - geodeta uprawniony Z. K. na zlecenie Prokuratury Rejonowej w S. (identyfikator ewidencyjny materiału zasobu P.1015.2017.1380).

Z materiałów zawartych w operacie technicznym z ustalenia granic działki nr 335/2 (zwrotnych potwierdzeniach odbioru) wynika, że o terminie ustalenia granic, wyznaczonym na dzień 5 października 2017 r. strony zostały powiadomione w dniach 2 i 3 października 2017 r. W ustalonym terminie w terenie zgłosił się tylko właściciel działki nr 346 - D. B. W związku z tym, że nie został zachowany 7 dniowy termin doręczenia korespondencji przed wyznaczonym terminem ustalenia granic, wykonawca ponownie zawiadomił strony, wyznaczając nowy termin ustalenia granic na dzień 17 listopada 2017 r. - zwrotki potwierdzają prawidłowość zawiadomienia stron.

Skarżący po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniu drugiego terminu ustalenia granic działki nr 335/2 przesłał do wykonawcy prac pismo z informacją, iż nie będzie mógł wziąć udziału w czynnościach ustalenia granic, ponieważ w tym samym terminie powinien stawić się w Sądzie Rejonowym w S., jako świadek w sprawie[...]. W odpowiedzi w/w otrzymał od wykonawcy pismo z prośbą o przesłanie oryginału lub potwierdzonej za zgodność kopii wezwania do sądu w celu dołączenia do operatu, a także został poinformowany, że po otrzymaniu tego dokumentu geodeta wyznaczy nowy termin ustalenia granic działki nr 335/2. Skarżący nie dostarczył wezwania, a także w umówionym dniu nie stawił się na gruncie. W wyznaczonym drugim terminie na gruncie stawił się tylko właściciel działki nr 346, który podtrzymał swoje stanowisko z dnia 5 października 2017 r. odnośnie granicy z działką nr 335/2.

W zaistniałej sytuacji geodeta dokonał ustalenia granic zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli po zbadaniu przez wykonawcę położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalenie nastąpiło w oparciu o dwa punkty graniczne działki 335/1 (ustalonej w 2016 roku w wyniku rozgraniczenia) oraz odnaleziony w terenie słupek graniczny na granicy obrębów H. i K. Do granicy działki 335/2 z działką 346, D. B. nie zgłosił żadnych zastrzeżeń.

W opracowaniu tym wykorzystane zostały dane z założenia ewidencji gruntów (zarys i obliczenia powierzchni działki), operat P.1015.2016.123 z rozgraniczenia działki nr 335/1, operat P.1015.2015.496 z podziałem działki nr 334.

Operat techniczny z ustalenia granic działki nr 335/2 położonej w obrębie H.,

gm. B. z działkami sąsiednimi został wykonany prawidłowo i w dniu 21.12.2017 r.

wpisany do ewidencji materiałów zasobu Starostwa Powiatowego w S.

W ramach powyższej pracy sporządzony został wykaz zmian danych ewidencyjnych w celu ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków obrębu H. zmiany powierzchni przedmiotowej działki.

Organ wskazał, że stosownie do art. 2 pkt 8 ustawy p.g..k, ewidencja gruntów i budynków to system informacyjny zapewniający gromadzenie, aktualizacje oraz udostępnianie, w sposób jednolity dla kraju informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych podmiotach władających lub gospodarujących tymi gruntami, budynkami lub lokalami. Podstawową zasadą prowadzenia ewidencji gruntów i budynków jest zasada aktualności, tj. utrzymanie operatu ewidencyjnego w zgodności z aktualnymi dostępnymi dla organu dokumentami materiałami źródłowymi. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami, informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek podmiotów, a wprowadzenie zmian w danych ewidencji gruntów i budynków może nastąpić w dwojakim trybie: w drodze czynności materialno - technicznej lub w drodze decyzji administracyjnej. Ponieważ do starostwa nie wpłynął wniosek o aktualizację operatu ewidencji gruntów w zakresie zmiany granic i powierzchni działki nr 335/2, aktualizacji dokonano z urzędu. Ponadto ustalono, iż strona w składanych w starostwie pismach (ostatnie z dnia 22.02.2018 r.), nie dotyczących przedmiotowego postępowania, wnosiła o sprostowanie wpisu w ewidencji gruntów i budynków odnośnie własności połowy gospodarstwa rolnego o powierzchni ogólnej 5,45 ha, położonego w obrębie H., gm. B, należącego w przeszłości do Państwa Z. i W. W., polegającego na wpisaniu siebie jako właściciela do w/w działek. Po rozpatrzeniu w/w sprawy, w dniu [...] Starosta [...] wydał decyzję Nr [...] o odmowie wprowadzenia zmiany w ewidencji gruntów, polegającej na ujawnieniu H. W. jako właściciela działek nr 240/1, 240/2, 240/3, 33611, 336/2, 336/3, 346 o łącznej powierzchni 2.6574 ha, położonych w obrębie H., gm. B., od której w/w odwołał się. [...] decyzją nr [...] z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...].

W skardze H. W. wskazał, że postępowanie w przedmiocie poniesienia kosztów postępowania rozgraniczeniowego nie zostało wykonane zgodnie z wnioskiem. Wskazał, że wniosek o rozgraniczenie nie zawiera ustalenia odtworzenia pierwotnych granic gospodarstwa rolnego Z. i W. W. o powierzchni 5,45 ha i działek rolnych 3,20 ha i 2,25 ha. Zdaniem skarżącego decyzja z dnia 30.01.2019 r. "stanowi rażące naruszenie prawa H. W. dotknięte wadami prawnymi, będące podstawą stwierdzenia nieważności decyzji. Tak poważnej wadliwości rozstrzygnięcia narusza trwałość rozstrzygnięć związane z tym pewność porządku prawnego muszą ustąpić na rzecz wymagań płynących z zasady praworządności. Obejmuje względy celowościowe takie jak; interes strony, interes społeczny, zagrożenie szczególnie chronionych dóbr, bezprzedmiotowość wydanej decyzji. Oznacza to, że upływ wskazanego terminu nie jest przesłanką negatywną stwierdzenia nieważności z przyczyn wymienionych w art. 156 § 1 pkt 2, 5 i 6, tj.; wydania decyzji bez podstawy prawnej z rażącym naruszeniem prawa, wydania decyzji trwale niewykonalnej w dniu jej wydania, powinno nastąpić stwierdzenie nieważności nawet po upływie tego okresu. Spór o własność rozstrzyga sąd powszechny w postępowaniu, w którym jego rozstrzygnięcie jest niezbędne do załatwienia sprawy. Organ administracji umarza postępowanie i przekazuje sprawę z urzędu do rozpatrzenia sądowi, jeżeli nie można ustalić przebiegu granicy decyzją zgodnie z art. 31 ust. 2, a strony nie skorzystały z możliwości zawarcia ugody zgodnie z art. 31 ust.3 i 4 ustawy p.g.k. Brak aktu ugody w obecności geodety mający ustalać przebieg linii granicznej, zawarta bez udziału wszystkich współwłaścicieli, współspadkobierców dotknięta jest bezwzględną nieważnością". Skarżący wskazywał, że jest w drodze spadkobrania współwłaścicielem całego gospodarstwa rolnego po dziadkach Z. i W. W. i postępowanie powinno dotyczyć całego gospodarstwa. Uważał, że przebieg granic nie został ustalony.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.

Postanowieniem z 26 czerwca 2019 r. starszy referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.

Na rozprawie w dniu 13 września 2019 r. skarżący poparł skargę i podniósł, że działka 335/2 nie ma urządzonej księgi wieczystej oraz, że nie było podziału działki 335 na działki 335/1 i 335/2. Skarżący wskazał, że nie było podziału gospodarstwa rolnego i nie wyraża zgody na jego podział. Podniósł, że nie ma dojazdu do działki 335 i nie może przeprowadzać tam żniw.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga H. W. jest niezasadna.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 - dalej p.p.s.a., stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 p.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy.

Zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami prawnymi, które skutkowałyby koniecznością jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności.

Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja [..] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z [...] utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] o wprowadzeniu w ewidencji gruntów i budynków zmiany w przebiegu granic działki ewidencyjnej nr 335/2 położonej w obrębie H., gm. B, zgodnie z operatem technicznym [...], przyjętym do zasobu geodezyjnego i kartograficznego Starostwa Powiatowego w S. w dniu 21.12.2017 r. oraz wpisaniu w miejsce dotychczasowej powierzchni działki nr 335/2 wynoszącej 0.02 ha nowej powierzchni 0.0249 ha.

Na wstępie stwierdzić należy, że z art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 maja 1989r. ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2017 r., poz. 2101 ze zm.), dalej p.g.k., wynika, że do zadań Służby Geodezyjnej i Kartograficznej należy prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w tym jego tworzenie, ewidencjonowanie i utrzymywanie oraz aktualizacja i udostępnianie danych. Zgodnie zaś z art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy p.g.k. ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty.

Na staroście, ciąży obowiązek utrzymywania operatu ewidencyjnego w stanie aktualności. Należy przez to rozumieć utrzymywanie tego operatu w zgodności z dostępnymi dla organu prowadzącego ewidencję gruntów i budynków dokumentami i materiałami źródłowymi (§ 44 pkt 2, § 45 ust. 1 oraz § 46 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków). Operat ewidencyjny to zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach (zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych) w postaci map, rejestrów i dokumentów uzasadniających wpisy do tych rejestrów (art. 24 ust. 1 ustawy p.g.k.). Podkreślenia jednak wymaga, że zapisy zamieszczane tak w części przedmiotowej ewidencji gruntów wskazanej w art. 20 ust. 1 pkt 1 ustawy p.g.k., jak i w części podmiotowej (art. 20 ust. 2 ustawy) mają charakter jedynie techniczno-deklaratoryjny, a organy ewidencyjne nie mogą samodzielnie rozstrzygać kwestii dotyczących uprawnień przysługujących wnioskodawcom do gruntu lub budynku.

W myśl art. 24 ust. 2a ustawy p.g.k. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji:

1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z:

a) przepisów prawa,

b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4,

c) materiałów zasobu,

d) wykrycia błędnych informacji;

2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania.

Stosownie natomiast do art. 24 ust. 2b pkt 2 p.g.k. aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach.

Określając przedmiot ewidencji gruntów oraz sposób prowadzenia tej ewidencji w postaci operatu ewidencyjnego ustawa p.g.k. nie określa trybu i zasad prowadzenia tej ewidencji i wprowadzania w niej zmian. Kwestie te uregulowane zostały natomiast w powoływanym rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2016 r. poz. 1034 ze zm.), a w szczególności w jego rozdziale 3, w którym zamieszczone zostały szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych.

Aktualizacja operatu ewidencyjnego zgodnie z § 45 ust. 1 rozporządzenia następuje poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych, przy czym może ona mieć miejsce z urzędu bądź na wniosek. Zgodnie z § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia podstawę wprowadzenia zmian z urzędu stanowią opracowania geodezyjne i kartograficzne przyjęte do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które zawierają wykazy zmian danych ewidencyjnych. Stosownie wreszcie do § 45 ust. 2 rozporządzenia do aktualizacji operatu ewidencyjnego stosuje się odpowiednio przepisy § 35.

Podkreślić należy, że wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów może nastąpić w dwojakim trybie. Jeżeli wprowadzenie takich zmian nie wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego lub uzyskania dodatkowych dowodów, to dochodzi do niej w drodze czynności materialno-technicznej polegającej na wprowadzeniu zmian do bazy danych na podstawie odpowiednio udokumentowanego zgłoszenia zmiany. Jeżeli do wniosku nie zostały dołączone wymagane dokumenty geodezyjne i kartograficzne i inne dokumenty niezbędne do wprowadzenia zmiany, wnioskodawca na żądanie starosty zobowiązany jest je dostarczyć. Jeżeli natomiast aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, to wówczas stosownie do § 47 ust. 3 rozporządzenia organ przeprowadza tej sprawie postępowanie administracyjne.

W ocenie Sądu organy w toku postępowania administracyjnego zebrały materiał dowodowy potwierdzający zasadność i zgodność z istniejącym na gruncie stanem faktycznym, dokonanej zmiany w przebiegu granic i powierzchni działki 335/2.

Podstawą dokonanej zmiany był operat techniczny z ustalenia przebiegu granic działki nr 335/2 z działkami sąsiadującymi nr 346 i nr 253 (H) i działką 77 (obręb K) nr [...] w ramach, którego sporządzono wykaz zmian danych ewidencyjnych.

Analizując zgromadzony w sprawie materiał dowodowy wskazać trzeba, że jeśli chodzi o działkę nr 335 to od chwili założenia ewidencji gruntów obrębu H. w rejestrze gruntów - 1965 r. występowała ta działka jako nr 686 o powierzchni 1.13 ha. Część tej działki położona za kanałem melioracyjnym stanowiącym odrębny przedmiot własności opisana była na mapie ewidencyjnej jako tzw. przehaczenie. Przenosząc dane ewidencji gruntów do systemu informatycznego w celu spełnienia wymogów definicji działki zawartej w § 9 ust. 1 rozporządzenia dokonano zmiany oznaczenia tej działki. Zasadniczą część działki 335 oznaczono jako 335/1 (1.11 ha) a część położoną nad kanałem melioracyjnym o powierzchni 0.02 ha jako 335/2. Jak wyjaśnił organ, zmiana została wprowadzona do operatu ewidencji gruntów obrębu H. decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia [...]. Granice działki nr 335/2 nie były natomiast ustalone.

Następnie w 2017 r. przeprowadzone zostało ustalenie granic działki nr 335/2 z działkami sąsiadującymi.

W myśl § 36 pkt 8 rozporządzenia przebieg granic działek ewidencyjnych wykazuje się w ewidencji na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, sporządzonej: w wyniku geodezyjnego pomiaru sytuacyjnego istniejących lub wznowionych znaków granicznych albo wyznaczonych punktów granicznych.

Jeżeli brak jest dokumentacji wymienionej w § 36 lub jeżeli zawarte w niej dane nie są wiarygodne, dane dotyczące przebiegu granic działek ewidencyjnych pozyskuje się w wyniku geodezyjnych pomiarów terenowych lub geodezyjnych pomiarów fotogrametrycznych poprzedzonych ustaleniem przebiegu tych granic (§ 37 ust. 1)

Wskazać jeszcze trzeba jakie czynności podejmowane są w ramach ustalenia przebiegu granic działek. Stosownie do § 38 ust. 1 o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca zawiadamia wszystkich właścicieli oraz użytkowników wieczystych tych działek, a także osoby władające tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania. Zawiadomienie o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych oprócz danych adresowych podmiotu, do którego jest ono kierowane, powinno zawierać następujące informacje:

1) dzień, godzinę i miejsce rozpoczęcia tych czynności;

2) oznaczenia i ewentualne dane adresowe działek ewidencyjnych, których będą dotyczyć te czynności, a także numery ksiąg wieczystych, jeżeli księgi takie są prowadzone dla tych działek;

3) pouczenie o konieczności posiadania dokumentu umożliwiającego ustalenie tożsamości osoby deklarującej swój udział w tych czynnościach oraz o tym, że udział w tych czynnościach leży w interesie podmiotu i że nieusprawiedliwione niewzięcie w nich udziału nie będzie stanowić przeszkody do ich przeprowadzenia (§ 38 ust. 2).

§ 38 ust. 3 wskazuje, że zawiadomienia o czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych doręcza się podmiotom, o których mowa w ust. 1, za zwrotnym poświadczeniem odbioru lub za pokwitowaniem, nie później niż 7 dni przed wyznaczonym terminem.

Zgodnie z § 39 ust. 1 rozporządzenia ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych, w tym położenia wyznaczających je punktów granicznych, dokonuje wykonawca na podstawie zgodnych wskazań właścicieli lub użytkowników wieczystych tych działek albo osób władających tymi działkami na zasadach samoistnego posiadania, potwierdzonych ich zgodnym oświadczeniem, złożonym do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych.

2. W przypadku gdy właściwe podmioty nie złożą do protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych zgodnego oświadczenia, o którym mowa w ust. 1, przebieg granic działek ewidencyjnych, w tym położenie wyznaczających je punktów granicznych, ustala wykonawca według ostatniego spokojnego stanu posiadania, jeżeli ten stan posiadania nie jest sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów w granicach tych działek.

3. W przypadku gdy spokojnego stanu posiadania, o którym mowa w ust. 2, nie można stwierdzić lub jest on sprzeczny z informacjami zawartymi w dostępnych dokumentach określających stan prawny gruntów, przebieg granic działek ewidencyjnych obejmujących te grunty, w tym położenie wyznaczających te granice punktów granicznych, ustala wykonawca po zbadaniu położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków.

4. Ustalane punkty graniczne wykonawca oznacza na gruncie w sposób umożliwiający ich pomiar. Trwała stabilizacja tych punktów może nastąpić wyłącznie z inicjatywy i na koszt zainteresowanych i może dotyczyć wyłącznie punktów ustalonych w oparciu o zgodne oświadczenie, o którym mowa w ust. 1.

5. Wyniki ustaleń przebiegu granic działek ewidencyjnych wykonawca utrwala w protokole, którego wzór z przykładowymi wpisami zawiera załącznik nr 3 do rozporządzenia.

6. Integralną częścią protokołu ustalenia przebiegu granic działek ewidencyjnych są szkice graniczne, sporządzone przez wykonawcę, które zawierają:

1) adres położenia działek, których granice są ustalane;

2) usytuowanie punktów granicznych w stosunku do szczegółów terenowych położonych na ustalanych granicach lub w ich bezpośrednim sąsiedztwie, takich jak budynki, ogrodzenia, słupy oraz miedze, przedstawione w sposób graficzny i doprecyzowane opisem lub danymi określającymi odległości tych punktów do szczegółów terenowych;

3) numery działek ewidencyjnych;

4) podpisy osób biorących udział w czynnościach podjętych w celu ustalenia przebiegu granic lub adnotację wykonawcy o odmowie złożenia podpisu;

5) podpis osoby, która sporządziła szkic graniczny.

Odnosząc powyższe do rozpoznawanej sprawy wyjaśnić trzeba, że z ustalenia granic działki nr 335/2 (zwrotnych potwierdzeniach odbioru) wynika, że o terminie ustalenia granic, wyznaczonym na dzień 5 października 2017 r. strony zostały powiadomione w dniach 2 i 3 października 2017 r. Ponieważ w ustalonym terminie w terenie zgłosił się tylko właściciel działki nr 346 - D. B. i w związku z tym, że nie został zachowany 7 dniowy termin doręczenia korespondencji przed wyznaczonym terminem ustalenia granic, wykonawca ponownie zawiadomił strony, wyznaczając nowy termin ustalenia granic na dzień 17 listopada 2017 r. -

Skarżący po otrzymaniu zawiadomienia o ustaleniu drugiego terminu ustalenia granic działki nr 335/2 przesłał do wykonawcy prac pismo z informacją, iż nie będzie mógł wziąć udziału w czynnościach ustalenia granic, ponieważ w tym samym terminie powinien stawić się w Sądzie Rejonowym w S., jako świadek w sprawie [...]. W odpowiedzi w/w otrzymał od wykonawcy pismo z prośbą o przesłanie oryginału lub potwierdzonej za zgodność kopii wezwania do sądu w celu dołączenia do operatu, a także został poinformowany, że po otrzymaniu tego dokumentu geodeta wyznaczy nowy termin ustalenia granic działki nr 335/2. Skarżący nie dostarczył wezwania, a także w umówionym dniu nie stawił się na gruncie. W wyznaczonym drugim terminie na gruncie stawił się tylko właściciel działki nr 346, który podtrzymał swoje stanowisko z dnia 5 października 2017 r. odnośnie granicy z działką nr 335/2.

Geodeta dokonał ustalenia granic zgodnie z § 39 ust. 3 rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków, czyli po zbadaniu przez wykonawcę położenia znaków i śladów granicznych oraz przeprowadzeniu analizy wszelkich dostępnych dokumentów, zawierających informacje mające znaczenie w tym zakresie, w tym oświadczeń zainteresowanych podmiotów i świadków. Ustalenie nastąpiło w oparciu o dwa punkty graniczne działki 335/1 (ustalone w 2016 roku w wyniku rozgraniczenia) oraz odnaleziony w terenie słupek graniczny na granicy obrębów H. i K. Do granicy działki 335/2 z działką 346, jak wynika z protokołu D. B. nie zgłosił żadnych zastrzeżeń. Operat techniczny z ustalenia granic działki nr 335/2 został wykonany prawidłowo i w dniu 21.12.2017 r. wpisany do ewidencji materiałów zasobu Starostwa Powiatowego w S.

W ramach powyższej pracy sporządzony został wykaz zmian danych ewidencyjnych w celu ujawnienia w ewidencji gruntów i budynków obrębu H. zmiany powierzchni przedmiotowej działki nr 335/2, czego organ dokonał w rozpoznawanej sprawie z urzędu. W myśl bowiem § 45 ust. 1 rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu:

1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi;

2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych;

3) wyeliminowania danych błędnych.

O dokonanych zmianach w danych ewidencyjnych starosta zawiadamia: właściwe podmioty ewidencyjne oraz osoby, jednostki organizacyjne i organy, o których mowa w § 11 ust. 1 pkt 1 - w przypadku gdy zmiana została dokonana w trybie czynności materialno-technicznej wyłącznie na podstawie dokumentacji geodezyjnej, przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, i dotyczyła:

a) pola powierzchni działki ewidencyjnej,

b) rodzaju lub pola powierzchni użytków gruntowych,

c) głównej funkcji budynku,

d) numeru działki ewidencyjnej. (§ 49 ust. 1 pkt 4 rozporządzenia).

Sąd nie stwierdził zatem podstaw do wyeliminowania zaskarżonych decyzji z obrotu prawnego, bowiem podjęte zostały zgodnie z art. 24 ust. 2a pkt 1 lit. c ustawy p.g.k. Stosownie do treści powołanego przepisu informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z materiałów zasobu. Jak już powyżej wskazano, przedmiotowe postępowanie dotyczyło jedynie działki o nr 335/2. Wpisane zmiany w przebiegu granic jak i powierzchni tej działki wynikały z operatu technicznego P.1015.2016.123 przyjętego do zasobu Starostwa Powiatowego w S. w dniu 21 grudnia 2017 r.

Odnosząc się do zarzutów skargi na wstępie wyjaśnić trzeba, że organy mają obowiązek utrzymywania ewidencji w stanie aktualności zgodnie z danymi wynikającymi z materiałów źródłowych. Skoro zatem prawidłowo wykonany przez biegłego sądowego z zakresu geodezji i kartografii na zlecenie Prokuratury Rejonowej w S. operat w zakresie ustalenia przebiegu działki 335/2 został przyjęty do zasobu , obowiązkiem organu było wprowadzenie do ewidencji gruntów wszystkich danych z niego wynikających. Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego ingerencji w prawo własności skarżącego. Ewidencja gruntów i budynków nie kształtuje bowiem prawa własności. Jest zbiorem informacji o gruntach i budynkach, w ramach, którego gromadzone są również i takie dane, które dotyczą prawa własności – podmiot prawa własności oraz cechy przedmiotu prawa własności, jak numery działek, granice czy też powierzchnia. Nie można dokonywać żadnych zmian własnościowych poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów i budynków, ponieważ ewidencja jest tylko rejestrem danych wynikających z dokumentacji urzędowej. Wszelkie kwestie własnościowe rozstrzygane są przez sądy powszechne.

W zakresie natomiast żądania skarżącego odtworzenia pierwotnych granic gospodarstwa rolnego Z. i W. W. o powierzchni 5,45 ha to nie zasługiwało na uwzględnienie, bowiem rozpoznawana sprawa dotyczyła jedynie aktualizacji powierzchni i granic należącej do skarżącego działki nr 335/2 . W kwestii zmiany powierzchni działek ewidencyjnych oznaczonych numerami 420, 421, 443, 444, 686, 687 i 703 wypowiedział się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, który wyrokiem z dnia 28 maja 2019 r. sygn. III SA/Łd 247/19 oddalił skargę H. W. na decyzję [..] z [...] dotyczącą odmowy wprowadzenia zmiany w rejestrze ewidencji gruntów (wcześniejsza sygn. III SA/Łd 893/18). W sprawie tej Sąd podzielił stanowisko organów, że działki z obecnymi numerami 240/1, 240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 336/3, 346 (stanowiące w przeszłości połowę gospodarstwa rolnego o łącznej powierzchni 5,43 ha) mają uregulowany stan prawny, a skarżący nie załączył żadnego nowego dokumentu, który potwierdzałby, że jest on właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni 5,45 ha, obejmującego również działki o numerach 240/1, 240/2, 240/3, 33611, 336/2, 336/3, 346. Zdaniem WSA brak było zatem podstaw do wprowadzenia żądanej przez skarżącego zmiany w ewidencji gruntów. Wyrok nie jest prawomocny.

Nie jest trafny zarzut skarżącego, który wskazuje, że nie było podziału działki nr 335. W tym zakresie organ wyjaśnił, że zmiana polegająca na oznaczeniu dotychczasowej działki nr 335 (poprzednio działka nr 686) jako działki nr 335/1 i 335/2 została wprowadzona do ewidencji gruntów decyzją Starosty [...] z [...] nr [...] i była związana z przeniesieniem danych do systemu informatycznego. Część działki 335 położona za kanałem melioracyjnym musiała zostać oznaczona jako odrębna działka, gdyż zgodnie z par. 9 ust. 1 rozporządzenia z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków działkę ewidencyjną stanowi ciągły obszar gruntu, położony w granicach jednego obrębu , jednolity pod względem prawnym, wydzielony z otoczenia za pomocą linii granicznych . Tej definicji nie spełniała działka 335 przedzielona rowem/rzeką (działką nr 253).

Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organów, że żądana przez skarżącego zmiana nie mogła zostać dokonana w toku tego postępowania, a wprowadzona zmiana w przebiegu granic i powierzchni działki nr 335/2 jest zgodna z obowiązującymi przepisami. Podkreślenia wymaga, że przedmiotem postępowania zakończonego zaskarżoną decyzją nie była kontrola prawidłowości odmowy wprowadzenia zmian do ewidencji gruntów dotycząca działek nr 240/1, 240/2, 240/3, 336/1, 336/2, 336/3, 346, lecz ocena legalności działania podjętego przez organ z urzędu w zakresie zmian dotyczących działki nr 335/2 wynikających z dokumentów przyjętych do zasobu.

Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

d.j.