Wyrok WSA w Szczecinie, sygn. akt II SA/Sz 777/11
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Data orzeczenia: 2011-11-23 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 93 ust. 1, art. 87 ust. 1 pkt 3 lit.f,
journal: Dz.U. 2007 nr 125 poz 874
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 33 ust. 1a
journal: Dz.U. 2007 nr 39 poz 251
law: Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1,2, art. 151
journal: Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Henryk Dolecki,, Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Protokolant Joanna Białas-Gołąb, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 23 listopada 2011r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę


UZASADNIENIE

Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia[...], na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60), art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. Nr z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...]r. nałożył na A.N. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą "A" A.N. karę pieniężną w wysokości [...] zł za wykonanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia (l.p.7.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym).

W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 1 lipca 2010 r. na Terminalu Promów Morskich w [...], funkcjonariusze Oddziału Celnego w [...] Urzędu Celnego w [...], przeprowadzili kontrolę ciągnika samochodowego marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej [...] kg (zgodnie z dowodem rejestracyjnym nr [...]) i naczepy marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] o dopuszczalnej masie całkowitej [...] kg (zgodnie z dowodem rejestracyjnym nr [...]). W czasie przeprowadzania kontroli ww. zespół pojazdów był załadowany towarem w postaci makulatury. Kierujący pojazdem, R.W., okazał do kontroli: dowód rejestracyjny ciągnika samochodowego marki [...] o nr rejestracyjnym [...], dowód rejestracyjny naczepy ciężarowej o nr rejestracyjnym [...], paszport nr [...], wypis z licencji Nr [...] na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy wystawionej na przedsiębiorcę: A.N. prowadzącego działalności gospodarczą pod nazwą "A" A.N., dokument o transgranicznym przemieszczaniu odpadów z dnia [...] r., międzynarodowy list przewozowy [...], dokument [...] oraz dokument [...].

Z przeprowadzonej kontroli sporządzono protokół nr[...], w którym stwierdzono naruszenie obowiązku określonego w art. 87 ust. 1 pkt 3 lit f ustawy o transporcie drogowym, albowiem kierowca, wykonujący w imieniu przedsiębiorcy międzynarodowy transport, nie posiadał i nie okazał zezwolenia wymaganego przy przewozie odpadów. Ponadto w toku czynności kontrolnych przesłuchano R.N. (kierowcę) jako osobę podejrzaną o popełnienie wykroczenia, który zeznał, że jest zatrudniony w firmie "A" A.N.

W związku z powyższym organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia, czy w dniu [...] r. w trakcie wykonywania przewozu drogowego ciągnikiem samochodowym marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą o nr rej. [...] zostały naruszone przepisy ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania organ uzyskał informację od Dyrektora Biura Obsługi Transportu Międzynarodowego Ministerstwa Infrastruktury, że na dzień 1 lipca 2010r. pojazd o nr rej.[...] był zgłoszony do licencji o numerze [...] udzielonej przedsiębiorcy A.N. oraz dołączył do akt sprawy nadesłany przez stronę odpis decyzji Prezydenta Miasta [...] nr [...]r. zezwalającego stronie na transport odpadów m. in. o kodzie [...].

Organ celny na podstawie zebranego materiału dowodowego ustalił, że spółka

w dniu kontroli dokonywała przewozu ze [...] przez Polskę do [...] towaru

w postaci makulatury (tj. odpadów innych niż niebezpieczne) bez aktualnego wymaganego zezwolenia, co podlega karze pieniężnej w wysokości [...] zł.

Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem A.N. złożył od niego odwołanie do Dyrektora Izby Celnej, wnosząc o uchylenie przedmiotowej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.

Strona kwestionując zasadność wymierzenia kary pieniężnej podniosła,

iż w niniejszej sprawie nie znajduje zastosowania ustawa o odpadach, ponieważ prawo krajowe wyprzedzane jest przez przepisy rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów. Zdaniem skarżącego, dla wykonania kontrolowanego przewozu nie zachodził obowiązek uzyskania zezwolenia na transport ww. odpadów wydanego na podstawie art. 28 ustawy o odpadach, ponieważ zgodnie z art. 3 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, transport odpadów o kodzie 20 01 01 na terytorium Wspólnoty z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie wymaga jedynie poinformowania bez obowiązku uzyskiwania zgody Państwa Członkowskiego. Polskie prawo bowiem nie może wchodzić w sferę objętą wyczerpującą regulacją wspólnotową, a ponadto należy mieć na uwadze zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego (pochodnego) nad przepisami krajowymi, która wymaga, aby w przypadku kolizji pomiędzy prawem wspólnotowym, a prawem krajowym stosować prawo wspólnotowe.

Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 92 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) oraz art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2007 Nr 39, poz. 251 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy po przedstawieniu stanu faktycznego sprawy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym, gdyż masa całkowita zatrzymanego do kontroli zespołu pojazdów wynosiła ponad 3,5 tony (art.3 ust. 1 pkt 2 cyt. ustawy). W świetle przepisów tej ustawy za przewóz należy uznać międzynarodowy transport drogowy rozumiany jako podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej. W przedmiotowej sprawie przedsiębiorca A.N. w dniu kontroli wykonywał międzynarodowy transport drogowy, gdyż przewoził towar w postaci makulatury w ilości [...] kg ze [...] tranzytem przez Polskę na rzecz osób trzecich, a kierowca legitymował się licencją na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy.

Dalej organ wyjaśnił, że z uwagi na rodzaj przewożonego towaru w sprawie znajduje zastosowanie również ustawa o odpadach. Stosownie do art. 28 ust. 1 ustawy o odpadach wykonywanie transportu odpadów wymaga zezwolenia (z zastrzeżeniem art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1 oraz art. 33 ust. 1a i 4 tej ustawy). Zezwolenie wydaje starosta właściwy ze względu na miejsce siedziby lub zamieszkania transportującego odpady. W myśl art. 3 ust. 1 ustawy do odpadów zalicza się każdą substancję lub przedmiot należący do jednej z kategorii, określonych w załączniku nr 1 do ustawy, których posiadacz pozbywa się, zamierza pozbyć się lub do ich pozbycia się jest obowiązany. Zgodnie z katalogiem odpadów wymienionym w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów, papier i tekturę wymieniono pod kodem [...] (odpady komunalne segregowane i gromadzone selektywnie z wyłączeniem [...]), co stanowi potwierdzenie, iż przewożony towar należało uznać za odpad. Również z dokumentu o transgranicznym przemieszczeniu odpadów z dnia [...] r., wynika, że towar określono kodem [...], co zgodnie z rozporządzeniem WE 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. UE L 190/2006) oznacza uznanie towaru za odpad z papieru, kartonu i wyrobów papierniczych.

W świetle przepisów art. 92 ust. 4 i ust. 1 ustawy o transporcie drogowym wykonywanie przewozu drogowego z naruszeniem przepisów o odpadach podlega karze pieniężnej określonej w załączniku do ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu odwoławczego, Naczelnik Urzędu Celnego zasadnie nałożył na firmę karę pieniężną w wysokości [...] zł tj. wynikającą z pkt 7.2 załącznika do ustawy o transporcie drogowym, albowiem spółka nie posiadała w dniu kontroli aktualnego zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie transportu odpadów. Nadesłane przez stronę zezwolenie na transport na terenie RP odpadów w postaci papieru i tektury nr [...] zostało udzielone po dniu kontroli.

Organ odnosząc się do zarzutów odwołania, podniósł, iż w przedmiotowej sprawie nie można mówić o kolizji przepisów wspólnotowych z krajowymi.

Na obowiązujące w Polsce prawo dotyczące odpadów składają się przepisy prawa wspólnotowego i prawa wewnętrznego. Wskazane przez skarżącego rozporządzenie (WE) 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. regulujące kwestie przemieszczania odpadów zostało wdrożone przez krajową ustawę o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów z dnia 29 czerwca 2007r. (art. 1 ust. 1 ustawy). Z kolei przepisy tej ustawy nie naruszają postanowień ustawy o odpadach (ust. 2), według której istnieje obowiązek uzyskania zezwolenia uprawniającego podmiot do prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej. Zgodnie z art. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów, przemieszczanie odpadów na terytorium Wspólnoty z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie wymaga — albo zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów administracji państwa członkowskiego, o czym stanowi art. 3 ust. 1 rozporządzenia albo poinformowania bez obowiązku uzyskiwania zgody, o czym stanowi art. 3 ust. 2 tego rozporządzenia. W niniejszej sprawie A.N. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą "A." A.N. faktycznie nie był obowiązany do uzyskania zgody właściwych organów administracji państwa członkowskiego, tj. uzyskania wskazanego w art. 4 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu tego rodzaju odpadów zezwolenia Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na tranzyt odpadów przez teren kraju. Natomiast ciążył na nim obowiązek poinformowania poprzez dołączenie do przemieszczanego odpadu dokumentu sporządzonego według wzoru określonego w załączniku nr VII do ww. rozporządzenia nr [...]. Niezależnie od powyższego strona była obowiązana do posiadania zezwolenia wydanego na postawie ww. art. 28 ust. 1 ww. ustawy o odpadach do prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej, które należy na podstawie ww. przepisów odróżnić od zezwolenia wydawanego na podstawie ww. art. 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na tranzyt odpadów przez teren kraju. Powyższe stanowisko potwierdza treść przepisu art. 2 ust. 3 pkt 9 w/cyt. ustawy o odpadach, który wskazuje, że przepisy tej ustawy nie naruszają w zakresie postępowania z odpadami, m.in. przepisów ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, a więc również nie naruszają i nie są sprzeczne z przepisami ww. rozporządzenia (WE) 1013/2006.

Dalej organ podkreślił, że zezwolenie na wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie transportu odpadów nie jest wymagane m. in. jeżeli przedmiotem zbierania lub transportu są odpady, które rozporządzeniem wydanym na podstawie art. 33 ust. 4 zostały uznane za takie, których zbieranie lub transport nie wymaga zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu, a nadto w przypadkach wskazanych w art. 31 ust. 1, 32 ust. 1, 33 ust. 1a, 28 ust. 8 oraz 28 ust. 9. Odpad przewożony przez spółkę o kodzie 20 01 01 nie został uwzględniony w załączniku do rozporządzenia z dnia 23 grudnia 2003 r. Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. z 2004 r. Nr 16, poz. 154 ), wydanym na podstawie delegacji art. 33 ust. 4 ustawy o odpadach, zawierającym rodzaje odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie zbierania lub transportu odpadów. Również dokument sporządzony według wzoru określonego w załączniku nr VII do rozporządzenia (art. 18 ust. 1 lit. a rozporządzenia WE 1013/2006), posiadany przez stronę, nie został zaliczony do wyjątków nie wymagających zezwolenia.

Organ II instancji podkreślił, iż w sprawie nie mamy do czynienia z możliwością wyłączenia odpowiedzialności podmiotu wykonującego przewóz, gdyż skarżący nie wykazał, stosownie do art. 92a ust. 4 i art. 93 ust. 7, że naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności, których nie mógł przewidzieć, bądź że zaistniały nadzwyczajne okoliczności, które nie pozwoliły mu na postąpienie zgodnie z prawem. Argumenty skarżącego wskazane w odwołaniu zmierzają jedynie do wykazania, że przy wykonywaniu przedmiotowego przewozu nie był on obowiązany do posiadania ww. zezwolenia. Powyższe wskazuje, w ocenie organu, że naruszenie ww. przepisów wynikało jedynie z niewiedzy skarżącego, jednak tego rodzaju okoliczność nie wypełnia przesłanek określonych tymi przepisami.

W końcowej części uzasadniania organ II instancji stwierdził, że w niniejszej sprawie Dyrektor Izby Celnej zasadnie nie odstąpił od wszczęcia postępowania (nie zastosował art. 92 a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym) oraz nie wydał decyzji o umorzeniu postępowania (nie zastosował art. 93 ust. 7 ustawy

o transporcie drogowym), gdyż skarżący był zgodnie z przepisami zobowiązany do posiadania zezwolenia na wykonywanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne.

Na powyższą decyzję A.N. złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o uchylenie decyzji organu II instancji

i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że ustawa o odpadach nie znajduje zastosowania do transportu odpadów w postaci makulatury o kodzie [...], ponieważ prawo krajowe wyprzedzane jest przez przepisy rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady 1013/2006. Regulacje ustawy o odpadach dotyczą przewozów o charakterze krajowym, tj. sfery nieuregulowanej wtórnym prawem wspólnotowym. Tymczasem skarżący wykonywał transport na terytorium UE z tranzytem przez Polskę, a zatem zastosowanie tu znajdują jedynie przepisy unijne, a w szczególności art. 3 rozporządzenia, zgodnie z którym przemieszczanie odpadów na terytorium Wspólnoty z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie wymaga - albo zgłoszenia i uzyskania zgody właściwych organów administracji państwa członkowskiego albo poinformowania bez obowiązku uzyskiwania zgody. Treść tego rozporządzenia wyczerpuje przedmiot regulacji i znajduje zastosowanie w sposób bezpośredni. Skarżący na potwierdzenie swojego stanowiska w sprawie przytoczył orzeczenie ETS nr 34/73 w sprawie Fratelli Variola v.Amministrazione delie Finanze, w którym Trybunał stwierdził, że "dzięki swej specjalnej naturze i miejscu w systemie źródeł prawa wspólnotowego rozporządzenie skutkuje natychmiastowo i w konsekwencji działa w ten sposób, że nadaje prawo, osobom prywatnym, które sądy krajowe mają obowiązek chronić". Według skarżącego, w przypadku przemieszczania odpadów na terytorium WE nie ma po stronie przewoźnika obowiązku uzyskiwania jakiegokolwiek zezwolenia, ponieważ przewóz podlega odrębnym unijnym rygorom. W ocenie strony, okazanie podczas kontroli dokumentu sporządzonego według wzoru określonego w załączniku nr VII do rozporządzenia, uczyniło zadość uregulowaniom rozporządzenia. Ponadto strona podniosła, że nieporozumieniem jest twierdzenie zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że rozporządzenie wspólnotowe zostało wdrożone przez polską ustawę

o przemieszczaniu odpadów, skoro rozporządzenia są źródłem prawa dla każdego podmiotu na terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej i stosuje się

je bezpośrednio.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Na wstępie należy wyjaśnić, że w myśl art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności

z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

Sąd zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo

o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wyeliminuje z obrotu prawnego akt organu administracji publicznej, gdy stwierdzi, że doszło w nim do naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo też do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd, rozpoznając sprawę pod kątem kryterium legalności i nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz przywołaną podstawą prawną uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Przedmiot kontroli w niniejszej sprawie stanowi decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]utrzymująca w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia[...], w której to orzeczono o nałożeniu na A.N. prowadzącego działalności gospodarczą pod nazwą "A" A.N. kary pieniężnej w wysokości [...] zł za wykonanie przewozu drogowego odpadów innych niż niebezpieczne bez wymaganego zezwolenia (l.p.7.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym).

Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że w dniu [...] r. w imieniu skarżącego wykonywany był przewóz makulatury, ze [...] przez terytorium Polski, stanowiącej odpad o kodzie [...] według nomenklatury przyjętej

w załączniku IX Konwencji Bazylejskiej oraz kodzie [...] według Europejskiego Katalogu Odpadów zawartego w załączniku nr V rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. (Dz. Urz. UE. L. z dnia

12 lipca 2006 r. Nr 190). Natomiast spornym jest, czy przedsiębiorca na transport tego odpadu zobowiązany był do posiadania zezwolenia na wykonanie transportu odpadów, o którym mowa w art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2010 r. Nr 185, poz. 1243 ze zm.). Skarżący powołując się na zasadę pierwszeństwa prawa wspólnotowego stanął na stanowisku, iż realizacja międzynarodowego transportu podlega wyłącznie rygorom rozporządzenia WE, zgodnie z którymi przedsiębiorca przewożący odpad wyszczególniony w załączniku III (tzw. zielony wykaz odpadów, do których należą odpady wymienione w aneksie IX do Konwencji Bazylejskiej) ma obowiązek jedynie informowania poprzez dołączenie do przemieszczenia dokumentu sporządzonego zgodnie z załącznikiem VII ww. rozporządzenia (ANNEX VII). Natomiast nie ma obowiązku posiadania krajowego zezwolenia na przewóz odpadów, gdyż nie przewiduje tego rozporządzenie, a ustawa o odpadach, z której wynika taki wymóg, znajduje zastosowanie tylko do przewozów krajowych.

W ocenie Sądu, powyższe stanowisko skarżącego jest błędne, gdyż nie znajduje uzasadnienia w obowiązujących przepisach prawa.

Zasady podejmowania i wykonywania transportu drogowego zostały określone zarówno w prawie wspólnotowym i w prawie krajowym.

W art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym

(Dz. U. Nr z 2007r. Nr 125, poz. 874 z późn. zm.) wskazano, że regulacje ustawy znajdują zastosowanie zarówno do krajowego transportu drogowego krajowego jak

i międzynarodowego. Z definicji zawartej w art. 4 ustawy wynika, że krajowy transport drogowy oznacza podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym jazda pojazdu, miejsce rozpoczęcia lub zakończenia podróży i przejazdu oraz droga znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskie zaś międzynarodowy transport drogowy - podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy, przy czym jazda pojazdu między miejscem początkowym i docelowym odbywa się z przekroczeniem granicy Rzeczypospolitej Polskiej.

W art. 92 ust. 1 pkt 3 przesądzono, że ten kto wykonuje przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, naruszając obowiązki lub warunki wynikające z przepisów ustawy o odpadach, podlega karze pieniężnej. Z powyższego jednoznacznie wynika, że przewoźnik mający siedzibę lub miejsce zamieszkania w Polsce wykonujący transport odpadów, przez terytorium Polski, obowiązany jest przestrzegać warunków określonych w ustawie o transporcie drogowym i ustawie o odpadach. Transport odpadów podlega surowym rygorom ze względu na ochronę środowiska oraz życia i zdrowia ludzkiego. W myśl art. 28 ustawy o odpadach transport (międzynarodowy i krajowy) odpadów wymaga uzyskania stosownego zezwolenia (art. 28 ust. 1 ustawy), tj. decyzji uprawniającej do transportu drogowego określonego rodzaju odpadu, wydawanej na 10 lat przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska - dla przedsięwzięć i zdarzeń na terenach zamkniętych lub starostę - dla pozostałych przedsięwzięć.

Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 31 ust. 1, art. 32 ust. 1, art. 33

ust 1a oraz ust. 4 tj. w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 23 grudnia 2003 r. w sprawie rodzajów odpadów, których zbieranie lub transport nie wymagają zezwolenia na prowadzenie działalności (Dz. U. z 2004 r. Nr 16, poz. 154 ze zm.). Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, wśród tych wyjątków nie wymieniono legitymowania się dokumentem o transgranicznym przemieszczaniu odpadów (Annex VII), a z kolei rozporządzenie z dnia 23 grudnia 2003 r. nie znajduje zastosowania do odpadu o kodzie [...] -papier i tektura. Z cytowanych powyżej przepisów jednoznacznie wynika, że polski ustawodawca nie zwolnił przewoźnika mającego siedzibę lub miejsce zamieszkania w Polsce wykonującego drogowy przewóz rzeczy z przekroczeniem granicy RP z obowiązku posiadania zezwolenia na transport odpadów o kodzie [...].

Z racji posiadania siedziby w Polsce przewoźnik ma obowiązek stosowania przepisów ustawodawstwa polskiego. Jedyny wyłom od tej zasady zachodzi wówczas, gdy przepis krajowy byłby sprzeczny z prawem wspólnotowym, tj. pierwotnym (traktatowym Wspólnotowy Europejskiej ) lub wtórnym (pochodnym - aktami wydanymi na jego podstawie) albowiem wówczas pierwszeństwo w stosowaniu ma prawo wspólnotowe. Ta zasada została wypracowana przez orzecznictwo Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości i znajduje zastosowanie w polskim systemie prawnym, gdyż Polska stając się z dniem 1 kwietnia 2001 r. członkiem Unii Europejskiej (Traktat w Atenach podpisany w dniu 16 kwietnia 2003 r. Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 84) przejęła do swojego porządku prawnego całokształt dorobku wspólnotowego (art. 249 Traktatu o ustanowieniu Wspólnoty Europejskiej (Dz. U. z 2004. 90. 864).

W rozporządzeniu (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia

14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów uregulowano kwestię proceduralną i system kontroli w zakresie procesu przemieszczania wskazując m.in. jakie obowiązki przewoźnik obowiązany jest wypełnić, aby móc dokonać przewozu odpadów na terytorium Unii Europejskiej z tranzytem lub bez tranzytu przez państwa trzecie. Rozporządzenie wprowadziło jednolite procedury związane z transportem odpadów na terenie UE realizując w ten sposób zadania o charakterze ponadnarodowym z zakresu ochrony środowiska i zdrowia ludzi. W art. 3 przesądzono, iż przemieszczanie odpadów, ze względu na ich rodzaj wymaga uprzedniego zgłoszenia i zgody właściwego organu wysyłki (ust. 1), bądź wypełnienia obowiązku informacyjnego poprzez dołączenie do przemieszczenia dokumentu określonego w załączniku VII rozporządzenia (ust.2), tj. ANNEX VII, który jest podpisywany przed dokonaniem przemieszczenia przez osobę, która je organizuje oraz przez prowadzącego instalację odzysku lub laboratorium i przez odbiorcę po otrzymaniu danych odpadów . W przypadku transportu odpadu o kodzie 20 01 01 przeznaczonych do odzysku wymagany jest obowiązek informacyjny.

Wprowadzenie w rozporządzeniu obowiązku informowania jako warunku transportu określonych odpadów na terenie Unii Europejskiej służy ułatwieniu organom administracji publicznej śledzenia przemieszczania odpadów (art. 18 ust. 1 w zw. z art. 3 rozporządzenia WE). Stosownie do art. 18 ust. 3 cyt. rozporządzenia na potrzeby kontroli, egzekwowania przepisów, planowania i statystyki Państwo Członkowskie może zgodnie z przepisami krajowymi żądać okazania dokumentu ANNEX VII .

W ocenie Sądu, wymieniony w art. 3 rozporządzenia obowiązek informowania, czy zgody nie pozostaje w sprzeczności z polskim wymogiem posiadania zezwolenia na transport odpadów. Wprawdzie rację ma skarżący, iż w przepisach rozporządzenia WE nie zawarto unormowania nakazującego przewoźnikowi odpadów uzyskania i posiadania zezwolenia państwa członkowskiego, jednakże powyższe nie przesądza o tym, że prawo krajowe nie może nakładać takich obowiązków. Należy pamiętać, iż w świetle preambuły rozporządzenia, WE podejmuje działania zgodnie z zasadą pomocniczości określoną w art. 5 Traktatu, a rozporządzenie nie wykracza poza to, co jest konieczne dla osiągnięcia celu w postaci ochrony środowiska. W podjętym przez WE akcie nie uregulowano zatem w sposób wyczerpujący całej problematyki proceduralnej transportu odpadów, zastępując w ten sposób ustawodawstwo państw członkowskich. A nadto nawet w zakresie uregulowanym pozostawiono państwom członkowskim swobodę w określeniu procedur krajowych dla instytucji prawnych przewidzianych w rozporządzeniu. W Polsce te zadanie spełniła ustawa z dnia

29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2007 r.

Nr 124, poz. 859 ze zm.)

Celem ustawodawcy europejskiego nie była eliminacja procedur krajowych

na rzecz określonych w rozporządzeniu, lecz wprowadzenie obok ustawodawstwa krajowego, elementu wspólnego dla transportu odpadów na terenie UE poprzez powołanie instytucji (zgody, informowania) i towarzyszącej jej dokumentacji umożliwiającej organom administracji kontrolowanie całego procesu przemieszczania odpadów w celu ochrony środowiska. Rozporządzenie, zgodnie z zasadą proporcjonalności wskazaną w art. 5 Traktatu, gwarantuje w stopniu wystarczającym jednolite stosowanie i obowiązywanie prawa w zakresie procedur i kontroli przemieszczania odpadów, nie dopuszczając do zbędnych ingerencji

w wewnątrzpaństwowy porządek prawny normujący warunki wykonywania transportu odpadów. Państwo członkowskie korzysta z możliwości zachowania własnych obowiązujących standardów odnoszących się do transportu wykonywanego na jego terytorium. Z preambuły rozporządzenia jednoznacznie wynika, iż nadzór i kontrola przemieszczania odpadów w obrębie Państwa Członkowskiego jest sprawą tego Państwa Członkowskiego, przy czym krajowe uregulowania powinny uwzględniać potrzebę spójności z przepisami wspólnotowymi w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony środowiska i zdrowia ludzi.

Należy podkreślić, iż rozporządzenie reguluje procedury wykonywania transportu na terenie UE, zaś ustawodawstwo krajowe na terenie RP. Regulacje wskazane w rozporządzeniu nie są objęte ustawą o odpadach. Wymóg posiadania zezwolenia w żaden sposób nie utrudnia wykonywania prawa wspólnotowego i nie jest sprzeczny z instytucjami przewidzianymi w rozporządzeniu. Wręcz przeciwnie akt ten jest zgodny z ustawodawstwem unijnym, a ponadto służy realizacji tego samego celu. Tak więc instytucje krajowego zezwolenia na transport odpadów oraz unijnego obowiązku informowania czy uzyskania zgody należy uznać za w pełni autonomiczne i niezależne od siebie, których źródło znajduje się w normach nie kolidujących ze sobą. Wymaga przy tym podkreślenia, że organ ma rację twierdząc, iż zezwolenie wydane na postawie art. 28 ust. 1 ww. ustawy o odpadach do prowadzenia działalności w zakresie transportu odpadów na terenie Rzeczypospolitej Polskiej należy odróżnić od zezwoleniem wydawanego na podstawie ww. art. 4 ww. ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na tranzyt odpadów przez teren kraju, stanowiącego zgodę o której mowa w art. 3 rozporządzenia Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

Niezależnie od powyższego Sąd nadmienia, iż nie do pogodzenia z zasadą równości wobec prawa wyrażoną w art. 32 Konstytucji była by sytuacja, w której wobec przewoźnika wykonującego transport na terenie RP wymagany byłby obowiązek posiadania zezwolenia lub nie tylko ze względu na rodzaj wykonywanego transportu, tj. krajowego czy międzynarodowego.

Mając powyższe rozważania na uwadze należy stwierdzić, iż skoro przewożenie przez spółkę w międzynarodowym transporcie drogowym odpadu o kodzie 20 01 01 na terenie UE, wymaga nie tylko unijnego informowania, ale również zezwolenia starosty, zatem po stronie przewoźnika istnieje obowiązek uzyskania stosownego zezwolenia na przewóz odpadów oraz posiadania i okazania do kontroli tego dokumentu (art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. f ustawy o transporcie drogowym). Bezspornym jest w niniejszej sprawie, że kierowca kontrolowanego pojazdu podczas kontroli nie okazał zezwolenia na przewożenie odpadów. W toku postępowania ustalono, że spółka w dniu kontroli nie posiadała zezwolenia, o którym mowa w art. 28 ustawy o odpadach. Natomiast przedłożone do akt sprawy zezwolenie Prezydenta Miasta [...] na transport odpadów o kodzie 20 01 01 (Nr[...]) zostało wydane w dniu [...]r., a więc po dniu kontroli. Brak zezwolenia na transport odpadów innych niż niebezpieczne stanowi przesłankę materialnoprawną do wymierzenia kary pieniężnej (art. 92 ust. 1 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym w zw. z ust. 4) w wysokości określonej w lp. 7.2. załącznika do ustawy o transporcie drogowym, tj.[...] zł.

Podkreślić należy, że to na spółce jako podmiocie prowadzącym działalność transportową ciąży obowiązek podejmowania działań z zachowaniem wyższego stopnia staranności, w tym uzyskania wymaganych przez prawo zezwoleń. Przewoźnik powinien liczyć się zatem z konsekwencjami swojej niestaranności wynikającej z naruszenia przepisów ustawy o odpadach i ustawy o transporcie drogowym. Ustawodawca w dwóch przypadkach przewidział możliwość zwolnienia od odpowiedzialności przedsiębiorcę: po pierwsze - w sytuacji, gdy nie miał on wpływu na powstanie naruszenia (art. 92a ust. 4 ustawy o transporcie drogowym), a po drugie- gdy doszło do naruszenia przepisów wskutek zdarzeń lub okoliczności, których podmiot wykonujący przewozy nie mógł przewidzieć (art. 93 ust. 7 ustawy). Zdaniem Sądu, organ odwoławczy rozpatrując sprawę pod kątem tych przepisów, doszedł do słusznego wniosku, iż w sprawie nie znajdują one zastosowania. Przy czym, błędne przekonanie skarżącego, iż w jego przypadku nie ma zastosowanie ustawa o odpadach nie stanowi przesłanki warunkującej zwolnienie z obowiązku poniesienia odpowiedzialności w formie kary pieniężnej.

W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o oddaleniu skargi.