Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt III SA/Gl 618/20
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2021-01-27 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6559
Hasła tematyczne: Środki unijne
Skarżony organ: Zarząd Województwa
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 184 ust. 1
journal: Dz.U. 2019 poz 869
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych - tekst jedn.
journal: Dz.U.UE.L 2013 nr 347 poz 671 art. 2 pkt 36
law: Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1308/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólną organizację rynków  produktów rolnych oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 922/72, (EWG) nr 234/79, (WE) nr 1037/2001 i (WE) nr 1234/2007

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Orzepowska-Kyć Sędziowie Sędzia WSA Magdalena Jankiewicz (spr.) Sędzia WSA Małgorzata Jużków po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 stycznia 2021 r. sprawy ze skargi Gminy O. na decyzję Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dofinansowania przyznanego w ramach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną decyzją z [...] r. nr [...] Zarząd Województwa Śląskiego działający jako Instytucja Zarządzająca Regionalnym Programem Operacyjnym Województwa Śląskiego na lata 2014-2020 zobowiązał skarżącą Gminę O. do zwrotu, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji o zwrocie środków, części dofinansowania w kwocie [...] zł wraz z odsetkami, w związku ze stwierdzeniem przez Instytucję Zarządzającą nieprawidłowości przy ich wykorzystaniu.

W podstawie prawnej powołał art. 104 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 z późn. zm.), art. 9 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t. j. Dz. U. z 2020 r., poz. 818), art. 41 ust. 2 pkt 4 ustawy z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 512 z późn. zm.), art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm.), a w uzasadnieniu przedstawił stan faktyczny sprawy.

Wskazał, że Instytucja Zarządzająca [...] r. zawarła z Gminą umowę dotyczącą realizacji projektu pn. "[...]", która została zmieniona aneksem z [...]r., na podstawie którego w ramach wydatków kwalifikowalnych Gmina otrzymała dofinansowanie na wydatki objęte zasadami pomocy de minimis.

We wniosku o dofinansowanie skarżąca wskazała, że: "Wnioskodawca jest przedsiębiorcą w rozumieniu funkcjonalnym - wykorzystuje produkty projektu do działalności gospodarczej. Budynek użyteczności publicznej w P., będący przedmiotem projektu, stanowi częściowo przedmiot najmu". "Ze względu na fakt, iż budynek stanowi w części przedmiot najmu, przyznane dofinansowanie będzie stanowić w części pomoc de minimis." (Pkt B.13.1.a, B.13.2 wniosku). Odnośnie planowanych kosztów wskazał, że: "Łączna kubatura budynku OSP P. wynosi 3075,9 m; Kubatura wynajmowana to 197,75 m; Pomoc de minimis przyjęto wg proporcji: 197,75 x 100/3075,9 = 6,429% - przyjęto 6,5% z kwoty kwalifikowanej" (wskaźnik został wskazany w pkt. C.2.2. oraz w pkt B.17. Analiza finansowa, przy czym tam wskazano, że chodzi o m2, a zatem w istocie powierzchnię, a nie kubaturę pomieszczeń).

W dniu [...] r. została wypłacona beneficjentowi refundacja w kwocie [...]zł.

Pismem z 24 lipca 2018 r. Gmina poinformowała, że: "(...) może ulec zmianie wynajmowana powierzchnia w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w P. pod działalność gospodarczą, która obecnie wynosi 197,75 m kubatury budynku (50,36 m2). Planowana powierzchnia pod wynajem stanowić będzie 1 425,89 m kubatury budynku (381,20 m2)".

W odpowiedzi, IZ RPO WSL pismem z 2 sierpnia 2018 r. poinformowała beneficjenta, że w związku z tym, iż na podstawie kubatury budynku wyliczona została pomoc de minimis dla poszczególnych wydatków, w przypadku podjęcia przez beneficjenta decyzji o zmianie powierzchni wynajmowanego budynku, konieczna będzie ponowna analiza wydatków i kwot dofinansowania otrzymanego w ramach projektu.

Pismem z 31 sierpnia 2018 r. beneficjent poinformował IZ RPO WSL, że: "ostatecznie uległa zmianie wynajmowana powierzchnia w budynku Ochotniczej Straży Pożarnej w P. pod działalność gospodarczą, która (...) wynosiła 197,75 m kubatury budynku (50,36 m2). Wynajmowana powierzchnia stanowi obecnie 1 394,22 m kubatury budynku (370,65 m2)".

Pismem z 21 września 2018 r,, IZ RPO WSL poinformowała Beneficjenta, że: "(...) przedstawiona (...) zmiana powierzchni wynajmowanego budynku Ochotniczej Straży Pożarnej (...) budzi wątpliwość IZ RPO WSL. Zgodnie z obowiązującym wnioskiem o dofinansowanie, na podstawie kubatury budynku wyliczona została pomoc de minimis dla poszczególnych wydatków według proporcji 6,5 % kosztów kwalifikowalnych, co miało marginalny oraz wspomagający charakter. W świetle zgłoszonych zmian, proporcja ta wynosiłaby 45,33 %". W związku z tym, w celu dalszej analizy przez IZ RPO WSL zmiany powierzchni wynajmowanego budynku, beneficjent został wezwany o przedstawienie dodatkowych informacji w zakresie przyczyny zmiany wynajmowanej powierzchni, rodzaju działalności gospodarczej prowadzonej w części wynajmowanego budynku oraz potwierdzenia, że budynek Ochotniczej Straży Pożarnej nadal będzie spełniał definicję budynku użyteczności publicznej.

Pismem z 10 października 2018 r. beneficjent poinformował, że: "Główną i podstawową rolą, jaką spełnia budynek OSP jest funkcja budynku użyteczności publicznej. Znajduje się w nim część bojowa jednostki OSP, oddział przedszkolny oraz świetlica środowiskowa. Przyczyną zmiany wynajmowanej powierzchni był wniosek najemcy, który swoją działalność gospodarczą - usługi cateringowe rozszerzył o świadczenie usług gastronomicznych na miejscu w postaci imprez okolicznościowych, wobec czego niezbędnym stał się wynajem sali bankietowej w przedmiotowym budynku. Obecnie wynajmowana powierzchnia łącznie zajmuje 1 423,97 m kubatury budynku (1 394,22 m - działalność cateringowa i 29,75 m - usługi fryzjerskie). Dla poszczególnych wydatków pomoc de minimis wynosić będzie 46,29 %".

Pismem z 2 listopada 2018 r., IZ RPO WSL poinformowała beneficjenta, że w związku ze zmianą powierzchni wynajmowanego budynku OSP konieczna jest aktualizacja wniosku o dofinansowanie oraz że: “Wysokość kosztów kwalifikowanych została wyliczona w oparciu o dane poprzetargowe wskazane przez beneficjenta dla poszczególnych wydatków. W związku ze zmianą wynajmowanej powierzchni budynku OSP zwiększeniu uległa wartość uzyskanej pomocy de minimis, która wyliczona została dla poszczególnych wydatków według proporcji 46,29% kosztów kwalifikowalnych. (...) Wysokość dofinansowania dla poszczególnych wydatków wyliczono na podstawie wartości kosztów kwalifikowanych oraz poziomu dofinansowania, rozumianego jako iloraz dofinansowania z wniosku wybranego do dofinansowania i wydatków kwalifikowalnych. Ponadto, wyliczając dofinansowanie stosuje się matematyczne zasady zaokrąglania kwot. (...) w odniesieniu do wydatków BUD009, BUD013 oraz BUD015, beneficjent będzie zobowiązany do zwrotu części otrzymanego dofinansowania wraz z odsetkami zgodnie z art. 207 ustawy o finansach publicznych z 27 sierpnia 2009 r. (...), ponieważ kwoty wypłacone dotychczas beneficjentowi przekraczają wartość zaakceptowaną przez IZ RPO WSL niniejszym pismem’’.

Pismem z 4 grudnia 2018 r. IZ RPO WSL poinformowała beneficjenta, że "(...) w wyniku powtórnej analizy wydatków w projekcie konieczna jest korekta wniosku w odniesieniu do wysokości dofinansowania dla wydatków objętych pomocą de minimis, tj. BUD010, BUD014 oraz BUD016. Powyższe wynika z faktu, iż kwoty stanowiące różnicę pomiędzy wypłaconym dofinansowaniem a wartościami wnioskowanymi przez Beneficjenta nie stanowią oszczędności w projekcie, a w związku z tym nie mogą zostać przeniesione na ww. wydatki objęte pomocą de minimis".

Pismem z 14 grudnia 2018 r. IZ RPO WSL poinformowała beneficjenta, że: "(...) po szczegółowej analizie wydatków i otrzymanego dofinansowania uwzględniającego wnioskowane przez Beneficjenta zmiany, stwierdzono nieprawidłowość w przedmiotowym projekcie w zakresie wydatkowania środków dofinansowania w nadmiernej wysokości. Przeprowadzona analiza wydatków wykazała przekroczenie wartości, o które wnioskuje Beneficjent względem dotychczas zatwierdzonych kwot we wniosku o płatność nr [...]. (...) Tym samym uznał, że zachodzi okoliczność, o której mowa w art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych (...) Ponadto, zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz raportowania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014-2020 z 20 lipca 2015 r.: w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości po zatwierdzeniu wniosku beneficjenta o płatność zachodzi konieczność nałożenia korekty finansowej na wydatki w ramach projektu. Wiąże się to z obniżeniem całkowitej kwoty współfinansowania UE dla danego projektu o kwotę nałożonej korekty. Beneficjent w miejsce nieprawidłowych wydatków nie ma już możliwości przedstawienia do współfinansowania innych wydatków kwalifikowalnych, nieobarczonych błędem. (...) w przedmiotowym projekcie miała miejsce zmiana powierzchni wynajmowanego budynku Ochotniczej Straży Pożarnej pod działalność gospodarczą (...), która ostatecznie skutkowała znaczną zmianą montażu finansowego i budżetu projektu, polegającą na zmniejszeniu kosztów kwalifikowalnych i dofinansowania dla projektu. Jednocześnie zwiększeniu uległa wartość uzyskanej pomocy de minimis (...) Jednocześnie, kwoty stanowiące różnicę pomiędzy wypłaconym dofinansowaniem a wartościami wnioskowanymi przez beneficjenta nie stanowią oszczędności w projekcie, a w związku z tym nie mogą zostać przeniesione na wydatki objęte pomocą de minimis, tj. BUD010, BUDOM oraz BUD016".

Beneficjent poprosił IZ RPO WSL o "(...) wskazanie szczegółowych przepisów dotyczących funduszy unijnych, które jasno określają zasadność pobrania dotacji nienależnie lub w nadmiernej wysokości w myśl art. 207 ust. 1 ustawy o finansach publicznych", zadając pytanie: “(...) Jaki jest związek zakwalifikowania części dotacji jako pomocy publicznej z kwalifikowalnością wydatków i rzeczową realizacją projektu, skoro pomoc publiczna limitowana jest progiem 200 tys. EURO, a ten próg nie został przekroczony, natomiast rzeczowy zakres zadania, na które uzyskaliśmy dofinansowanie nie zmienił się i wszystkie wskaźniki projektu również zostały osiągnięte. A jeśli jest to dozwolona pomoc publiczna i gmina mieści się w progu 200 tys. EURO, to dlaczego z tytułu zwiększenia pomocy de minimis gmina musi zwracać część dofinansowania?"

Pismem z 11 lipca 2019 r. [...] podtrzymała swoją ocenę wyrażoną w piśmie z 14 grudnia 2018 r. oraz wskazała, że: "Odrębna analiza (...) UOKiK nie zmienia stanowiska IZ RPO WSL w przedmiotowej sprawie. (...). Zwrot otrzymanego dofinansowania (...) nie wynika ze zmiany zakresu rzeczowego zadania, a ze zmniejszenia wartości kosztów kwalifikowalnych w projekcie, spowodowanego wzrostem wynajmowanej pod działalność gospodarczą powierzchni budynku OSP (...). Wartość kosztów kwalifikowalnych i odpowiadające mu dofinansowanie w projekcie, w ramach procedowanego aneksu, zostało ustalone zgodnie z założeniami projektu, tj. na podstawie metodologii wynikającej z zapisów Tabeli C.2.2 wniosku o dofinansowanie. Wskazuje ona, iż wartość kosztów kwalifikowalnych dla danego rodzaju wydatków dzielona jest na dwie kategorie kosztów tj. objęte pomocą de minimis i nieobjęte pomocą de minimis. Wartość wydatków objętych pomocą de minimis wyliczana jest od kosztów kwalifikowalnych dla danego rodzaju z uwzględnieniem kwalifikowalności podatku VAT na podstawie proporcji: kubatury wynajmowanej do kubatury budynku. Natomiast wartość wydatków, które nie są objęte pomocą de minimis ustalana jest od kosztów kwalifikowalnych dla danego rodzaju z uwzględnieniem kwalifikowalności podatku VAT na podstawie proporcji: kubatury niewynajmowanej do kubatury budynku. (...) Beneficjent zobowiązany jest do ustalenia wartości poszczególnych kategorii kosztów w ramach wniosku o dofinansowanie, zgodnie z zapisami Przewodnika dla beneficjentów EFRR RPO WSL 2014-2020. W przypadku konieczności wyliczenia proporcji (np. dla potrzeb wykazania wydatku kwalifikowalnego w przypadku, gdy nie ma innej obiektywnej możliwości wyliczenia wydatku kwalifikowalnego, dla potrzeb wykazania dochodu osiągniętego w ramach projektu, do którego osiągnięcia przyczyniły się zarówno wydatki kwalifikowalne jak i niekwalifikowalne), co do zasady należy stosować rozszerzony wskaźnik procentowy (...). Beneficjent podpisując umowę o dofinansowanie zobowiązał się (zgodnie z zapisami § 6 ust. 10 pkt 2) m.in. do stosowania zasad określonych w Przewodniku dla beneficjentów EFRR PRO WSL 2014-2020. W związku z powyższym w metodologii wyliczenia wydatków w przedmiotowym projekcie konieczne jest zastosowanie rozszerzonego wskaźnika procentowego, tj. 46,29441789394970%. Biorąc pod uwagę powyższe, zmianie zatem ulegnie wartość poszczególnych sygnatur/kategorii kosztów i odpowiadającego im dofinansowania. Wobec tego konieczna będzie korekta wniosku aplikacyjnego z uwzględnieniem rozszerzonego wskaźnika procentowego (...).Wnioskowana zmiana wpłynęła na zmniejszenie wartości kosztów kwalifikowalnych nie objętych pomocą de minimis, a tym samym na wartość dofinansowania dla wydatków BUD009, BUD013, BUD015 (Tabela C.2.2 wniosku o dofinansowanie). Przeprowadzona analiza wydatków we wniosku o dofinansowanie z uwzględnieniem ww. zmiany wykazała przekroczenie wartości, o które wnioskuje Beneficjent względem dotychczas zatwierdzonych kwot we wniosku o płatność o numerze [...] dla: BUD009 - wypłacono dofinansowanie w kwocie [...]zł, po zmianie dofinansowanie będzie wynosić [...] zł, BUD013 - wypłacono dofinansowanie w kwocie [...]zł, po zmianie dofinansowanie będzie wynosić [...] zł, BUD015 - wypłacono dofinansowanie w kwocie [...] zł, po zmianie dofinansowanie będzie wynosić [...]zł. (...). W sytuacji, gdy beneficjent będzie podtrzymywał stanowisko dotyczące zmiany powierzchni wynajmowanej, powoduje to naruszenie zapisów § 6 ust. 5 i 6 umowy o dofinansowanie projektu, na podstawie których beneficjent zobowiązany jest do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz z umową/aneksem. Dodatkowo beneficjent zobowiązany jest do realizacji projektu z należytą starannością, w szczególności ponosząc wydatki celowo, rzetelnie, racjonalnie i oszczędnie z zachowaniem zasady uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów, zgodnie zobowiązującymi regułami, zasadami i postanowieniami wynikającymi z programu, SZOOP, obowiązujących procedur, wytycznych oraz właściwych przepisów prawa krajowego oraz prawa unijnego. Dodatkowo, zgodnie z § 12 Umowy o dofinansowanie projektu, w przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania beneficjenta doszło do nieprawidłowości, IZ RPO WSL wszczyna procedurę odzyskiwania środków zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 oraz UFP. Beneficjent, w miejsce nieprawidłowych wydatków nie ma już możliwości przedstawienia do współfinansowania innych wydatków kwalifikowalnych, nieobarczonych błędem - zgodnie z zapisami Wytycznych w zakresie sposobu korygowania i odzyskiwania nieprawidłowych wydatków oraz zgłaszania nieprawidłowości w ramach programów operacyjnych polityki spójności na lata 2014 2020 z 3 grudnia 2018 r. Mając na uwadze powyższe, kwoty stanowiące różnicę pomiędzy wypłaconym dofinansowaniem a wartościami wnioskowanymi przez beneficjenta nie stanowią oszczędności w projekcie, a tym samym nie mogą zostać przeniesione na wydatki objęte pomocą de minimis (...). Powyższy zapis wnika z art. 143 ust. 4 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013. Zwiększenie otrzymanej pomocy de minimis jest konsekwencją wprowadzenia wnioskowanych przez beneficjenta zmian w projekcie (wzrost powierzchni wynajmowanego budynku OSP pod działalność gospodarczą [...], który ostatecznie skutkował zmniejszeniem kosztów kwalifikowalnych i dofinansowania) i nie ma związku z limitem otrzymanej pomocy de minimis w kwocie 200 tysięcy EURO w ciągu ostatnich trzech lat podatkowych.

Pismami z 31 października 2019 r. oraz 6 listopada 2019 r. [...] poinformowała beneficjenta o stwierdzeniu w ramach przedmiotowego projektu nieprawidłowości, wynikającej ze zmiany wynajmowanej powierzchni pod działalność gospodarczą, co spowodowało, że zmianie uległa wartość poszczególnych sygnatur/kategorii kosztów i odpowiadające im dofinansowanie względem dotychczas zatwierdzonych kwot. Doszło do zmniejszenia kosztów kwalifikowanych i dofinansowania, a jednocześnie zwiększeniu uległa wartość uzyskanej pomocy de minimis.

W konsekwencji, zaskarżoną decyzją administracyjną z [...] r. nr [...] uznała za niekwalifikowalne wydatki przedstawione we wniosku o płatność nr [...] i zrefundowane [...]r. w wysokości: [...] zł (w tym dofinansowanie [...]zł) i zobowiązała beneficjenta do zwrotu tej ostatniej kwoty.

Pismem z 14 listopada 2019 r. beneficjent odmówił zwrotu środków i nie wyraził zgody na pomniejszenie kolejnych płatności, z powodu “braku podania podstaw prawnych i faktycznych, które przesądzają o tym, że Gmina jako beneficjent dopuściła się nieprawidłowości". Beneficjent podniósł, że wielokrotnie zwracał się o wskazanie podstaw na jakich IZ RPO WSL uznała, że środki zostały pobrane w nadmiernej wysokości. W szczególności prosił o wskazanie jaki konkretnie przepis został naruszony i w jaki sposób. Zdaniem strony "(...) z otrzymywanych odpowiedzi wynika jedynie, że Gmina dopuściła się nieprawidłowości w rozumieniu Rozporządzenia Rady WE nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r., nie wiadomo jednak na czym ta nieprawidłowość polega i jakie działanie lub zaniechanie gminy ma przesądzać o tym, że do owej nieprawidłowości doszło. W szczególności nie udało się wyjaśnić, jaki jest związek zmiany powierzchni najmu i zakwalifikowania części dofinansowania jako pomocy de minimis z niekwalifikowalnością wydatków, skoro wydatki te zostały poczynione zgodnie z wnioskiem, a wszystkie cele dofinansowania zostały spełnione".

IZ RPO WSL poinformowała skarżącą, że zwiększenie otrzymanej pomocy de minimis jest konsekwencją wprowadzenia wnioskowanych przez beneficjenta zmian w projekcie (wzrost powierzchni części budynku OSP wynajmowanej pod działalność gospodarczą [...], który ostatecznie skutkował zmniejszeniem kosztów kwalifikowalnych i dofinansowania) i nie ma związku z limitem otrzymanej pomocy de minimis w kwocie 200 tysięcy EURO w ciągu ostatnich trzech lat podatkowych.

Ponieważ beneficjent nie dokonał zwrotu środków w wyznaczonym terminie, koniecznym stało się wydanie decyzji w przedmiocie zwrotu, o czym organ orzekł w zaskarżonej decyzji.

Na wstępie organ podniósł, że beneficjent, zgodnie z § 6 pkt 5 umowy, zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie oraz umową.

We wniosku zawarty jest również zakres rzeczowo-finansowy projektu ze wskazaniem planowanych kosztów projektu z uwzględnieniem kosztów kwalifikowalnych i niekwalifikowalnych. We wniosku o dofinansowania wskazać też należy czy projekt podlega pomocy publicznej/ pomocy de minimis. Zgodnie z zadeklarowanymi przez beneficjenta wartościami, łączna kubatura budynku OSP wynosi 3 075,9 m z kolei wartość kubatury wynajmowanej wynosiła 197,75 m. Zgodnie z tymi danymi, biorąc pod uwagę proporcję kubatury odpowiadającej wynajmowanej części budynku do całkowitej kubatury budynku, została wyliczona proporcja służąca obliczeniu wysokość pomocy de minimis w projekcie, tj. 6,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych. Wydatki kwalifikowalne dotyczące poszczególnych zadań zostały zatem podzielone (z uwzględnieniem ww. wskaźnika procentowego) na sygnatury/kategorie kosztów objęte pomocą de minimis (6,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych) i nieobjęte pomocą de minimis (93,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych).

Zmiana proporcji, zgodnie z którą nastąpiło obliczenie wysokości wydatków objętych pomocą de minimis oraz wydatków nieobjętych pomocą de minimis ma znaczenie dla rozliczenia realizowanego przez beneficjenta projektu na każdym jego etapie. Wzrost wskaźnika procentowego pociąga za sobą zwiększenie wartości wydatków objętych pomocą oraz zmniejszenie wartości wydatków kwalifikowalnych nią nieobjętych. Inaczej mówiąc, skoro we wniosku o dofinansowanie i na mocy umowy określono wprost wysokość poszczególnych kategorii kosztów (wydatków) - w tym z podziałem na podlegające i niepodlegające pomocy de minimis, to zmiana polegająca na zwiększeniu wskaźnika proporcji powoduje:

a) zmianę wysokości kosztów podlegających pomocy de minimis “in plus" (wartość wydatków zwiększa się) i

b) zmianę wysokości kosztów niepodlegających pomocy de minimis “in minus" (wartość ta zmniejsza się).

Różnica pomiędzy wypłaconym beneficjentowi dofinansowaniem w zakresie wydatków nieobjętych pomocą de minimis, a wysokością dofinansowania obliczoną z przyjęciem nowego wskaźnika pomocy de minimis wskazanego przez beneficjenta, stanowi kwotę podlegającą zwrotowi. Organ przypomniał, że zgodnie z art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013 "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło do powstania szkody lub mogłoby dojść do jej powstania w budżecie ogólnym UE. Zatem dla uznania, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu w/w przepisu wystarczy ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych powstała hipotetyczna możliwość powstania szkody w budżecie ogólnym UE. W przedmiotowej sprawie doszło do takiej sytuacji, poprzez przekroczenia wartości, o które wnioskuje beneficjent względem dotychczas zatwierdzonych kwot. Stanowi to nieprawidłowość w rozumieniu przepisu art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013.

W związku z naruszeniem przez beneficjenta zapisów umowy o dofinansowanie i pobraniem środków w nadmiernej wysokości, IZ RPO WSL uznała za niekwalifikowalną część wydatków, jakie poniósł on w związku z realizacją projektu i przedstawił do refundacji jako kwalifikowalne w ramach wniosku o płatność nr [...] . Wartość wydatków niekwalifikowalnych w projekcie dla ww. wniosku o płatność została przez IZ RPO WSL obliczona jako różnica kwoty wydatków kwalifikowalnych niepodlegających pomocy de minimis obliczonych według proporcji wynikającej z wniosku o dofinansowanie projektu, tj. 93,5%, a kwoty wydatków kwalifikowalnych niepodlegających pomocy de minimis obliczonych dla ww. wniosku o płatność zgodnie z proporcją wynikającą z nowej wartości kubatury wynajmowanej części budynku OSP, tj. 53,70558210605030%.

Od tej decyzji IZ RPO WSL, działającej jako organ I instancji, strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, zaskarżając decyzję nr 1929/FR/2020 w całości i podnosząc następujące zarzuty:

I. Naruszenia przepisów prawa materialnego:

a) art. 207 ust 1 pkt 2 ustawy o finansach publicznych, poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że do uznania, iż środki zostały wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ustawy o finansach publicznych, wystarcza wykazanie zwiększenia wskaźnika pomocy de minimis w projekcie w stosunku do ww. wskaźnika wskazanego we wniosku o dofinansowanie, podczas gdy IZ RPO WSL obowiązana jest wykazać, że skutkiem takich uchybień był brak rezultatu, w postaci osiągnięcia celu założonego we wniosku o dofinansowanie projektu, a w konsekwencji poprzez przyjęcie, ze środki przeznaczone na realizację projektu zostały przez skarżącą wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 ufp, podczas gdy do takich naruszeń nie doszło, a IZ pismem z 11 lipca 2019r. zaakceptowała nowy wskaźnik pomocy de minimis w projekcie,

b) art. 207 ust 1 pkt 3 ustawy o finansach publicznych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że w sprawie doszło do pobrania środków w nadmiernej wysokości z uwagi na brak możliwości przeniesienia wydatków nieobjętych pomocą de minimis na wydatki objęte ww. pomocą, podczas gdy wydatki oraz cały projekt były realizowane zgodnie z wnioskiem o dofinasowanie oraz obowiązującą umową i dotyczyły wyłącznie wydatków wskazanych w ww. dokumentach, a kwalifikacja wydatku jako objętego pomocą de minimis nie ma wpływu na jego kwalifikowalność - wydatki dotyczą tych samych zadań, które zostały przyjęte do dofinasowania, a ich objęcie pomocą de minimis nie ma wpływu na osiągnięcie celu założonego we wniosku o dofinansowanie projektu;

c) art. 2 pkt 36 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) NR 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności 1 Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (dalej: rozporządzenia 1303/2013) poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie, że zmiana wskaźnika pomocy de minimis w trakcie realizacji projektu stanowi nieprawidłowość, podczas gdy nieprawidłowością w rozumieniu ww przepisu jest wyłącznie takie naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem, a zmiana wskaźnika pomocy de minimis nie ma i nie może mieć szkodliwego wpływu na budżet Unii, ponieważ gdyby ten sam podwyższony wskaźnik został podany we wniosku o dofinansowanie Gmina i tak by je uzyskała — w analizowanym przypadku nie ma zatem mowy nawet o stanie szkody potencjalnej;

d) art. 143 ust 4 rozporządzenia 1303/2013 poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie za wkład anulowany dofinansowania, w ramach którego w ocenie skarżącej wydatki zostały poczynione zgodnie z wnioskiem o dofinansowanie i umową, a jedyną zmianą w stosunku do wniosku o dofinansowanie jest zwiększenie wydatków zakwalifikowanych jako pomoc de minimis, co jednocześnie oznacza, że w analizowanej sytuacji wydatek nie jest wykorzystywany ponownie na operacje, które były przedmiotem korekty.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi. Stwierdził, że w przypadku powstania nieprawidłowości indywidualnej albo systemowej ustawa wdrożeniowa obliguje właściwą instytucję do podjęcia działań polegających na pomniejszeniu wydatków wskazanych we wniosku o płatność lub nałożeniu korekty finansowej. Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 grudnia 2017 r. (II GSK 1095/16) stwierdził, że osiągniecie przez beneficjenta celów i wskaźników projektu nie uchyla naruszeń procedury jego realizacji. Tym samym zachodzi konieczność zwrotu części przyznanych środków na jego realizację. Natomiast oceny poprawności działania benefocjenta należy dokonywać z uwzględnieniem postanowień umownych i przepisów prawa polskiego wykładanych z uwzględnieniem prawa europejskiego, gdyż regulacje krajowe służą realizacji wspólnych celów wynikających z prawa europejskiego i realizacji polityki spójności. Natomiast brak konieczności prowadzenia przez organy analizy, czy beneficjent zrealizował projekt lub osiągnął jego cel wynika z orzecznictwa TSUE, m. in. C-240/03, gdzie Trybunał wskazał, że realizacja celu, na jaki przyznano finansowanie, nie oznacza sama w sobie, że sankcja w postaci cofnięcia całości kwoty pomocy finansowej jest nieproporcjonalna.

Natomiast założenia wniosku, który stał się załącznikiem do umowy, są wiążące zarówno dla beneficjenta, jak i dla Instytucji zarządzającej na każdym etapie projektu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontroli sądów administracyjnych podlegają akty wymienione w art. 3 § 2 p.p.s.a. Według § 3, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach.

Stosownie do art. 61 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 818, dalej: ustawa wdrożeniowa), w przypadku negatywnej ponownej oceny projektu, wnioskodawca może wnieść skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 3 § 3 p.p.s.a.

W myśl art. 1 § 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości, między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 ustawy ustrojowej). W przepisach samej ustawy wdrożeniowej przewidziano kilka rozwiązań autonomicznych, regulujących wybrane zagadnienia procesowe, w tym także rodzaje rozstrzygnięć, jakie może podjąć sąd, rozpoznając skargę (art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej). Do kryterium legalności nawiązał ustawodawca w art. 61 ust. 8 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, skoro w przepisie tym nakazał sądom uwzględnienie skargi, w wypadku stwierdzenia, że ocena konkretnego projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, z jednoczesnym przekazaniem sprawy do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję zarządzającą (lub pośredniczącą). Natomiast, jeśli ocenę przeprowadzono zgodnie z prawem, skarga podlega oddaleniu, stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ww. ustawy. Natomiast w zakresie nieuregulowanym w ustawie, w postępowaniu sądowoadministracyjnym odpowiednie zastosowanie znajdą przepisy p.p.s.a. (określone dla aktów lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, z wyłączeniem jednak: art. 52-55, art. 61 § 3-6, art. 115-122, art. 146, art. 150 i art. 152 p.p.s.a. (art. 64 ustawy wdrożeniowej).

Natomiast badając legalność zaskarżonej decyzji Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego ani procesowego.

Przedmiotem kontroli sądowej była decyzja wydana m.in. na podstawie art. 207 ust. 1 pkt 2 i 3 oraz ust. 9 pkt 1 w zw. z art. 60 pkt 6 i art. 67 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 869 z późn. zm.) – dalej ufp, zobowiązująca Gminę do zwrotu części dofinansowania w ramach RPO WSL współfinansowanego z Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, przyznanego na podstawie umowy o dofinansowanie z 12 lipca 2017 r.

Zgodnie z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp, w przypadku gdy środki przeznaczone na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich są wykorzystane z naruszeniem procedur, o których mowa w art. 184 podlegają zwrotowi wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, liczonymi od dnia przekazania środków, w terminie 14 dni od dnia doręczenia ostatecznej decyzji, o której mowa w ust. 9, na wskazany w tej decyzji rachunek bankowy. Zgodnie zaś z art. 184 ust. 1 ufp wydatki związane z realizacją programów i projektów finansowanych ze środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3, są dokonywane zgodnie z procedurami określonymi w umowie międzynarodowej lub innymi procedurami obowiązującymi przy ich wykorzystaniu.

Taką procedurę określa rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013 z 17 grudnia 2013 r. ustanawiające wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiające przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L 347 z 20 grudnia 2013, str. 320).

Zgodnie z jego art. 2 pkt 36 "nieprawidłowość" oznacza każde naruszenie prawa unijnego lub prawa krajowego dotyczącego stosowania prawa unijnego, wynikające z działania lub zaniechania podmiotu gospodarczego zaangażowanego we wdrażanie EFSI, które ma lub może mieć szkodliwy wpływ na budżet Unii poprzez obciążenie budżetu Unii nieuzasadnionym wydatkiem.

Z powyższych regulacji wynika, że naruszeniu procedury nie musi towarzyszyć powstanie rzeczywistej szkody, bowiem wystarczająca jest potencjalna możliwość spowodowania takiej szkody. Oznacza to, że szkoda nie musi być konkretną stratą finansową, a do stwierdzenia, że miała miejsca niesprawiedliwość wystarczy, że istniało zagrożenie powstania szkody.

Korektom finansowym poświęcony jest art. 143 rozporządzenia. Stosownie do jego ust. 1 zd. 1 odpowiedzialność za badanie nieprawidłowości, dokonywanie wymaganych korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot spoczywa w pierwszej kolejności na państwach członkowskich. Ust. 2 stanowi, że państwa członkowskie dokonują korekt finansowych wymaganych w związku z pojedynczymi lub systemowymi nieprawidłowościami stwierdzonymi w operacjach lub programach operacyjnych. Korekty finansowe polegają na anulowaniu całości lub części wkładu publicznego w ramach operacji lub programu operacyjnego. Państwa członkowskie biorą pod uwagę charakter i wagę nieprawidłowości oraz straty finansowe poniesione przez fundusze polityki spójności lub EFMR i stosują proporcjonalną korektę. Korekty finansowe są odnotowywane w zestawieniu wydatków za rok obrachunkowy, w którym podjęto decyzję o anulowaniu.

Na gruncie krajowym zadania w zakresie korekt finansowych w przypadku regionalnego programu operacyjnego zostały powierzone Instytucji Zarządzającej, którą jest Zarząd Województwa zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 2 ustawy wdrożeniowej. Art. 9 ust. 2 pkt 7, 8 i 9a ustawy wdrożeniowej wskazuje, że do zadań instytucji zarządzającej należy m. in. prowadzenie kontroli realizacji programu operacyjnego, w tym weryfikacja prawidłowości wydatków ponoszonych przez beneficjentów, nakładanie korekt finansowych oraz odzyskiwanie kwot podlegających zwrotowi, w szczególności kwot związanych z nałożeniem korekt finansowych, na zasadach określonych w ufp albo w umowie o dofinansowanie projektu, albo w decyzji o dofinansowaniu projektu.

Pod pojęciem "innych procedur", o których mowa w art. 184 ust. 1 ufp rozumieć niewątpliwie należy także procedury określone w umowie między beneficjentem a Instytucją Zarządzającą projektem.

Natomiast zgodnie z § 6 ust. 5 umowy o dofinansowanie projektu, beneficjent zobowiązał się do realizacji projektu zgodnie z jej treścią oraz wnioskiem o dofinansowanie. Wreszcie w myśl § 12 ust. 1 umowy, w przypadku stwierdzenia, iż na skutek działania lub zaniechania beneficjenta doszło do nieprawidłowości IZ RPO WSL wszczyna procedurę odzyskiwania środków zgodnie z przepisami Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013.

Samo naruszenie procedur obowiązujących przy wykorzystaniu środków pochodzących z budżetu UE nie oznacza automatycznie obowiązku stosowania korekt i zwrotu tych środków w całości lub części. Konieczna jest bowiem ocena skutków stwierdzonego naruszenia w kontekście uregulowań określonych w art. 2 pkt 36 i art. 143 ust. 2 rozporządzenia nr 1303/2013. Środki unijne podlegają bowiem zwrotowi tylko wówczas, gdy wykorzystano je z naruszeniem procedur, które to naruszenie jednocześnie musi stanowić "nieprawidłowość" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia 1303/2013. Z kolei "nieprawidłowość" ma miejsce w sytuacji, gdy wskutek naruszenia procedur doszło lub mogło dojść do powstania szkody w budżecie ogólnym UE. Przez możliwość powstania szkody należy rozumieć możliwość uszczuplenia środków budżetowych - unijnych. Dla uznania zatem, że doszło do powstania "nieprawidłowości" w rozumieniu art. 2 pkt 36 rozporządzenia konieczne jest ustalenie, że wskutek naruszenia procedur obowiązujących przy wydatkowaniu środków unijnych wystąpiło co najmniej zagrożenie, że szkoda powstanie.

Zatem dla powstania obowiązku stosowania korekt i zwrotu środków unijnych muszą zostać spełnione łącznie trzy przesłanki:

1) działanie lub zaniechanie beneficjenta pomocy,

2) które powoduje jakiekolwiek naruszenie przepisu prawa UE,

3) które powoduje lub mogłoby spowodować szkodę w budżecie ogólnym Unii Europejskiej w drodze finansowania nieuzasadnionego wydatku z budżetu ogólnego.

W rozpoznawanej sprawie Instytucja Zarządzająca zarzuciła beneficjentowi niedopuszczalną zmianę w zakresie montażu finansowego, związanego z realizacją zadania termomodernizacji budynku OSP.

Odnośnie tego na wstępie zauważyć należy, że w myśl pkt 6.2 ust. 1 Wytycznych, ocena kwalifikowalności wydatku polega na analizie zgodności jego poniesienia z obowiązującymi przepisami prawa unijnego i prawa krajowego, decyzją w sprawie zatwierdzenia wkładu finansowego na rzecz dużego projektu, umową o dofinansowanie i Wytycznymi oraz innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent zobowiązał się w umowie o dofinansowanie. Zgodnie z pkt. 6.2 ust. 3 Wytycznych, jednym z warunków uznania wydatku za kwalifikowalny, jest jego poniesienie zgodnie z postanowieniami umowy o dofinansowanie (lit. e).

Zatem zasady realizacji i finansowania zadania objętego wnioskiem, na które Gmina otrzymała dofinansowanie określała umowa o dofinansowanie, do której załącznikiem jest wniosek strony. Z zapisów tego wniosku wynika, że w budynku, który miał być poddany modernizacji z wykorzystaniem środków pomocowych - oprócz instytucji publicznych, takich jak Ochotnicza Straż Pożarna, przedszkole czy świetlica środowiskowa – działają także podmioty prywatne – firma cateringowa i zakład fryzjerski, które funkcjonują tam na podstawie umowy najmu.

Z powyższego wynika, że w części Gmina wykorzystuje ten budynek jako organ władzy publicznej do realizacji przypisanych jej ustawowo zadań, a w części jako podmiot gospodarczy czerpiący pożytki z umowy najmu. Zgodnie z zadeklarowanymi przez beneficjenta wartościami, łączna kubatura budynku OSP wynosiła 3 075,9 m z kolei wartość kubatury wynajmowanej wynosiła 197,75 m. Zgodnie z tymi danymi, biorąc pod uwagę proporcję kubatury odpowiadającej części wynajmowanej budynku do całkowitej kubatury budynku, została wyliczona proporcja służąca obliczeniu wysokość pomocy de minimis w projekcie, która wyniosła 6,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych. Wydatki kwalifikowalne dotyczące poszczególnych zadań zostały zatem podzielone (z uwzględnieniem ww. wskaźnika procentowego) na sygnatury/kategorie kosztów objęte pomocą de minimis (6,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych) i nieobjęte pomocą de minimis (93,5% wysokości wydatków kwalifikowalnych).

Z powyższego wynika, że skoro taki procent dofinansowania i sposób jego rozliczenia pomiędzy obie kategorie wydatków został przewidziany w umowie, to stronie znane były zasady przyznania dofinansowania i konieczność jego pomniejszenia w sytuacji wykorzystania środków niezgodnie z określonymi w umowie zasadami. Zatem strona miała świadomość, że zmiana powierzchni wynajmowanej pod działalność gospodarczą spowoduje, że zmianie ulegnie wartość poszczególnych sygnatur/kategorii kosztów i odpowiadające im kwoty dofinansowania względem dotychczas zatwierdzonych kwot. Mimo to i mimo faktu, że Zarząd Województwa w piśmie z 2 sierpnia 2018r. (karta 209 akt administracyjnych) zwracał uwagę na możliwe konsekwencje w zakresie ponownej analizy wydatków i kwoty dofinansowania otrzymanego w ramach projektu w przypadku zmiany owego współczynnika na skutek zwiększenia powierzchni komercyjnej kosztem przeznaczonej na realizację celów publicznych, skarżąca zdecydowała się na zawarcie umowy zwiększającej udział części komercyjnej do 46,29%.

Świadczy to o tym, że nieuzasadniony jest b. i d. spośród zarzutów skargi, ponieważ gdyby – zgodnie z treścią tych zarzutów - wydatki oraz cały projekt były realizowane zgodnie z wnioskiem o dofinasowanie oraz obowiązującą umową, to proporcja wydatków objętych pomocą de minimis i nią nie objętych nie uległaby zmianie, a stało się odwrotnie.

Natomiast wskazany we wniosku o dofinansowanie poziom pomocy de minimis jest wiążący i niezmienny przez cały okres realizacji projektu i stanowi jedno z kryteriów oceny kwalifikowalności poniesionych wydatków. Zmiana proporcji, zgodnie z którą nastąpiło obliczenie wysokości wydatków objętych pomocą de minimis oraz wydatków nieobjętych pomocą de minimis ma znaczenie dla rozliczenia realizowanego przez beneficjenta projektu na każdym jego etapie. Wzrost wskaźnika procentowego pociąga za sobą zwiększenie wartości wydatków objętych pomocą oraz zmniejszenie wartości wydatków kwalifikowalnych nią nieobjętych czyli de facto samowolną i jednostronną zmianę zasad określonych we wniosku o dofinansowanie i umowie o jego przyznanie. Natomiast beneficjent nie może dowolnie przenosić wydatków na wykonanie zadania związanego z pomocą de minimis i z nią niezwiązanego tylko dlatego, że obie kategorie stanowiły w umowie wydatki kwalifikowalne, ponieważ ich wysokość (limit procentowy) ściśle określała umowa i jednostronna zmiana zasad określonych w umowie spowodowała, że straciły one walor kwalifikowalności.

Odnośnie tego wyjaśnić należy, że stosownie do § 1 pkt 38 umowy o dofinansowanie, wydatki kwalifikowalne to koszty lub wydatki poniesione na realizację projektu nadające się do rozliczenia zgodnie z prawem krajowym i unijnym oraz m. in. z Wytycznymi; każdy wydatek, który nie spełnia tych warunków stanowi wydatek niekwalifikowalny. Zaś w myśl cytowanego już pkt. 6.2 wytycznych, ocena kwalifikowalności polega na analizie zgodności jego poniesienia z umową o dofinansowanie, Wytycznymi i innymi dokumentami, do których stosowania beneficjent się zobowiązał.

W ocenie Sądu niedozwolona i sprzeczna z umową zmiana owego współczynnika spowodowała naruszenie procedury wykorzystania przyznanych środków w odniesieniu do nadwyżki przekraczającej 6,5% i utratę przymiotu kwalifikowalności tych wydatków. Ścisłe rozgraniczenie obu rodzajów środków i ich wykorzystanie zgodnie z umową jest tym istotniejsze, że ich wydatkowanie musi przebiegać zgodnie z zasadami określonymi w naborze, w którym wniosek strony został wybrany do dofinansowania i celami programu, gdyż te obowiązywały w równym stopniu wszystkich uczestników.

Natomiast – jak już Sąd wskazał - naruszenie procedur określonych w umowie o dofinansowanie projektu stanowi naruszenie zasady realizacji projektu określonych w przepisie art. 184 ust. 1 ufp, w zw. z art. 207 ust. 1 pkt 2 ufp.

Zasadne jest zatem stwierdzenie, że skoro nowy wskaźnik proporcji wyznaczył nowy limit dla wydatków niepodlegających pomocy de minimis, to pobranie w toku realizacji projektu dofinasowania w kwotach odpowiadających poprzedniej proporcji skutkowało przekroczeniem przez beneficjenta wartości dofinansowania dla tych wydatków.

Wskazane naruszenie stanowi nieprawidłowość, o której mowa w art. 2 pkt 36 Rozporządzenia nr 1303/2013, a skutkiem jej stwierdzenia jest uznanie części wydatków za niekwalifikowalne. W takim zaś razie są to środki "pobrane w nadmiernej wysokości", o których mowa w art. 207 ust. 1 pkt 3 u.f.p., a zatem podlegające zwrotowi. Wobec powyższego zarówno zarzut skargi wskazany pod lit. a, jak i c jest nieuzasadniony. Natomiast fakt osiągnięcia rezultatu w postaci wykonania termomodernizacji nie jest wystarczający do stwierdzenia wykorzystania środków zgodnie z zasadami programu.

Odnosząc się dodatkowo do zawartego w pkt. a skargi stwierdzenia, że IZ zaakceptowała nowy wskaźnik w piśmie z 11 lipca 2019r. Sąd stwierdza, że w jego ocenie pogląd ten nie znajduje potwierdzenia w treści ww. dokumentu (karta 152 akt administracyjnych). IZ stwierdziła w nim bowiem, że "w sytuacji, gdy beneficjent będzie podtrzymywał stanowisko dotyczące zmiany powierzchni wynajmowanej, dofinansowanie wypłacone w nadmiernej wysokości będzie podlegało zwrotowi zgodnie z art. 207" (ufp – przyp. Sądu). W dalszej części pisma IZ obszernie i szczegółowo wyjaśniła i uzasadniła swoje stanowisko. Zdaniem Sądu sens tego oświadczenia jest jasny i nie może rodzić żadnych wątpliwości co do konsekwencji zmiany powierzchni wykorzystywanej komercyjnie. Skoro mimo to Gmina się na to zdecydowała, winna była liczyć się z koniecznymi tego konsekwencjami.

Z powyższego wynika, że wydanie decyzji o zwrocie środków w części przekraczającej 6,5% do wysokości ustalonej z zastosowaniem współczynnika uwzględniającego zmianę w zakresie sposobu wykorzystania budynku OSP było uzasadnione. Stosownie do art. 67 ust. 1 u.f.p., od środków wykorzystanych nieprawidłowo naliczane są odsetki naliczane są zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 sierpnia 2005 r. w sprawie naliczania odsetek za zwłokę oraz opłaty prolongacyjnej, a także zakresu informacji, które muszą być zawarte w rachunkach (Dz. U. z 2005 r. Nr 165, poz. 1373 z późn. zm.).

Stosownie do art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd może oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia.

Mając na uwadze powyższe w oparciu o art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej Sąd oddalił skargę.