Wyrok WSA w Białymstoku, sygn. akt II SA/Bk 488/17
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku
Data orzeczenia: 2017-09-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6037 Transport drogowy i przewozy
Hasła tematyczne: Administracyjne postępowanie
Transport
Skarżony organ: Dyrektor Izby Celnej~Izba Skarbowa
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 107  par. 1 i 3
journal: Dz.U. 2016 poz 23
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 28 ust. 1, ust. 1a
journal: Dz.U. 2013 poz 1414
law: Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym -  tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Danuta Tryniszewska-Bytys, Sędziowie sędzia WSA Marek Leszczyński,, sędzia WSA Małgorzata Roleder (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Marta Marczuk, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 21 września 2017 r. sprawy ze skargi U. T. w S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w B. z dnia [...] stycznia 2015 r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą jej wydanie decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w B. z dnia [...] listopada 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w B. na rzecz skarżącego U. T. w S. kwotę 2200 (dwa tysiące dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] listopada 2014 r. znak [...] Naczelnik Urzędu Celnego w B. nałożył na firmę U. w S. na L. karę pieniężną w kwocie 10 000 złotych z tytułu wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Jako podstawę prawną decyzji wskazano art. 28 ust. 1, art. 92a ust. 1 i ust. 6, art. 93 ust. 1 w związku z art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 89 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz.1265 ze zm.), dalej: u.t.d.

Organ pierwszej instancji wskazał, że w dniu [...] maja 2014 r. funkcjonariusze Służby Celnej dokonali kontroli dokumentów związanych z wykonywaniem przewozu drogowego środkiem transportowym marki M. o numerze rejestracyjnym [...] wraz z naczepą marki [...] o numerze rejestracyjnym [...]. Kierowca okazał karnet TIR nr [...], fakturę nr [...] z dnia [...] maja 2014 r. oraz Międzynarodowy List Przewozowy bez nazwy z dnia [...] maja 2014 r. Nie okazał ważnego zezwolenia na międzynarodowy przewóz drogowy, co stwierdzono w protokole kontroli podpisanym przez kierowcę I. S. z zastrzeżeniem, że sporządzono go w nieznanym mu języku.

Jak ustalił organ pierwszej instancji, skarżąca litewska firma wykonywała w dniu [...] maja 2014 r. międzynarodowy przewóz towarów z Polski do Rosji środkiem transportu zarejestrowanym na Litwie. Litwa, Polska i Rosja są członkami Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu i zobligowane są do wykonywania międzynarodowych przewozów na obszarze państw członkowskich za zezwoleniem EKMT. Zezwolenia EKMT są zezwoleniami wielokrotnymi i wielostronnymi, na podstawie których można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu oraz w tranzycie przez ich terytoria. Zezwolenie EKMT jest ważne wyłącznie z prawidłowo wypełnionym karnetem i powinno się znajdować w pojeździe od miejsca załadunku do miejsca wyładunku. Podczas przejazdu tranzytowego zezwolenie EKMT winno być ważne w kraju nadania ładunku i w kraju docelowym. Ważność zezwolenia EKMT zachowana jest, gdy towarzyszą mu kompletnie wypełnione certyfikaty potwierdzające zgodność z warunkami technicznymi pojazdów. W trakcie przeprowadzanej kontroli w dniu [...] maja 2014 r. kierowca pojazdu nie okazał kontrolującemu zezwolenia EKMT. Zezwolenie EKMT nie zostało też dostarczone w dniu następnym tj. [...] maja 2014 r. Tym samym skarżąca firma nie wykazała, że ważne zezwolenie nr [...] wraz z ważnym karnetem oraz niezbędnymi dokumentami (certyfikatami) towarzyszyły spornemu przewozowi, co uzasadniało ukaranie. Odnośnie nieznajomości przez kierowcę języka polskiego wskazano, że nie tłumaczy to braku dokumentów, które kierowca podczas kontroli powinien był okazać.

Odwołanie od powyższej decyzji złożyła ukarana firma, która zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 8, 68 § 2, art. 69, art. 77 § 1 i 2, art. 80 i art. 81 K.p.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w ustalonym stanie faktycznym i w konsekwencji uznanie, wbrew zgromadzonym w sprawie dowodom, że kierowca nie posiadał w pojeździe zagranicznego zezwolenia na kraje trzecie, a tym samym wykonywał przewóz bez wymaganego zezwolenia (lp. 3.1 załącznika nr 3 do u.t.d.).

Decyzją z dnia [...] stycznia 2015 r. znak [...] Dyrektor Izby Celnej w B. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Identycznie jak organ pierwszej instancji ustalił, że w trakcie przeprowadzonej w dniu [...] maja 2014 r. kontroli, kierowca okazał wymienione przez organ pierwszej instancji dokumenty za wyjątkiem ważnego zezwolenia na wykonywanie przewozu międzynarodowego. Doszło zatem do naruszenia art. 87 ust. 1 pkt 3 lit. a u.t.d.

Organ odwoławczy wyjaśnił, że w dniu 17 października 1953 r. w Brukseli został sporządzony Protokół dotyczący Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu. Zgodnie z art. 3 lit. a Protokołu, celem Konferencji jest podejmowanie wszelkich kroków na skalę ogólną lub lokalną, zmierzających do maksymalnego wykorzystania i najbardziej racjonalnego rozwoju lądowych przewozów europejskich o znaczeniu międzynarodowym. Jak wskazał organ odwoławczy, od 1 stycznia 1973 r. w ramach Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu wprowadzono wielostronny kontyngent licencji transportowych, wydawanych przedsiębiorcom mającym siedzibę w państwie członkowskim EKMT. Wskazał, że zezwolenia EKMT są zezwoleniami wielokrotnymi i wielostronnymi w ramach Grupy Transportu Drogowego Międzynarodowego Transportowego ITF (dawna Europejska Konferencja Ministrów Transportu). Na ich podstawie można wykonywać przewozy między krajami członkowskimi EKMT oraz w tranzycie przez ich terytoria. Zezwolenia EKMT są zezwoleniami wydawanymi na wielokrotny przejazd pojazdu na okres przeważnie roku. Są wydawane równolegle do zezwoleń dwustronnych, wynikających z umów dwustronnych. Zezwolenie jest ważne dla wszystkich pojazdów przedsiębiorcy, któremu zostało przyznane, jednakże każdorazowo z zezwolenia może korzystać tylko jeden pojazd. Z zezwoleń EKMT mogą korzystać pojazdy posiadające ważne certyfikaty. Zezwolenie jest ważne wyłącznie z wypełnionym prawidłowo karnetem i powinno znajdować się w pojeździe od miejsca załadunku do miejsca wyładunku. Służby kontrolne każdego kraju członkowskiego EKMT są uprawnione do kontroli zezwolenia EKMT, karnetu i certyfikatów. Polska, Litwa i Rosja są krajami członkowskimi EKMT.

Organ odwoławczy wskazał, że strona powinna w czasie kontroli przedstawić niezbędne certyfikaty łącznie z zezwoleniem, co nie nastąpiło. Obowiązek posiadania odpowiedniego zezwolenia wynika, jak wskazał Dyrektor Izby Celnej, z art. 87 ust. 1 pkt. 3 lit. a u.t.d. Zebrany materiał dowodowy przeczy zarzutowi strony jakoby kierowca posiadał w czasie kontroli wymagane ważne zezwolenie. Kontrola odbyła się w dniu [...] maja 2014 r. Kierowca twierdzi, że w dniu następnym po rozmowie z własnym menadżerem zaniósł CEMT do urzędu celnego (wyjaśnienia przesłane w dniu [...] sierpnia 2014 r.), jednakże w zebranym materiale dowodowym brak jest zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy rzeczy.

W trakcie postępowania strona również wskazywała, jak stwierdził organ odwoławczy, że kierowca został wyposażony przed rozpoczęciem przewozu w świadectwo EKMT (CEMT) nr [...] i rosyjskie trójstronne zezwolenie. Do kontroli kierowca mógł przedstawić obydwa dokumenty a nie przedstawił żadnego, przy czym niezależnie od języka porozumiewania się kontrolujących, kierowca powinien wiedzieć, że wykonuje międzynarodowy transport drogowy, na którego wykonanie powinien był posiadać stosowne dokumenty i je okazać, co nie nastąpiło. Po dniu kontroli, tj. [...] maja 2014 r. zostało dostarczone przez kierowcę zezwolenie typu-kr 3 (przewóz do/z państwa trzeciego, wyjaśnienia kontrolującego-pisma nr [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r.). Organ odwoławczy wskazał, że czynności urzędowe na terytorium Polski co do zasady dokonywane są w języku polskim. Przedstawił też wagę i znaczenie protokołu kontroli (art. 74 u.t.d.) oraz wskazał, że odpowiedzialność za prowadzenie działalności o charakterze transportu drogowego rzeczy ponosi przedsiębiorca. Z kolei z art. art. 92 c u.t.d. wynika, że podmiot wykonujący przewóz może się zwolnić z odpowiedzialności za uchybienia związane z przewozem, jeśli nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń lub okoliczności których podmiot nie mógł przewidzieć lub za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ. Zdaniem organu odwoławczego, takich okoliczności przewoźnik nie wskazał, natomiast jest on profesjonalistą, od którego można wymagać należytej staranności, w tym takiej koordynacji i nadzoru aby nie dochodziło do nieprawidłowości.

Organ odwoławczy pozytywnie ocenił zastosowanie w pierwszej instancji przepisów proceduralnych, nie stwierdzając naruszeń zarzuconych w odwołaniu.

Skargę na decyzję organu drugiej instancji złożyła do sądu administracyjnego ukarana firma U. w S. na L., która zarzuciła:

- obrazę przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, 77 § 1 i 2, art. 80 i 107 § 3 K.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego i niedokonanie oceny wiarygodności zeznań kierowcy oraz zeznań menadżerki;

- obrazę przepisów prawa materialnego przez dokonanie błędnej wykładni l.p.3.1 załącznika nr 3 do u.t.d. poprzez przyjęcie, że przepis ten sankcjonuje nieokazanie wymaganego w transporcie międzynarodowym zezwolenia, podczas gdy z literalnego brzmienia przepisu wynika, że tą sankcją objęte jest nieposiadanie takiego dokumentu w pojeździe.

W uzasadnieniu skargi wyjaśniono, że organy zupełnie pominęły ocenę uzyskanych w trakcie postępowania zeznań pisemnych, z których wynika posiadanie przez kierowcę cały czas w pojeździe zezwolenia EKMT i nieokazanie go [...] maja ale [...] maja 2014 r. Organy nie odniosły się do tych zeznań i nie wiadomo, czy uznały je za niewiarygodne, czy też w ogóle pominęły. Jak wskazała skarżąca, na okoliczność sprzeczności zeznań kierowcy oraz menadżerki firmy z ustaleniami organu pierwszej instancji wskazywano w odwołaniu. Wskazywano też na koherentność tych zeznań z wpisami przewozów zawartymi w zezwoleniu EKMT oraz na to, że po wejściu Polski i Litwy do Unii Europejskiej przewozy z obowiązkiem posiadania zezwoleń zagranicznych (na tzw. kraje trzecie) są rzadkim wyjątkiem, bo regułą na obszarze UE są przewozy bez jakichkolwiek zezwoleń. Dezorientacja kierowcy mogła więc, zdaniem skarżącej, znajdować usprawiedliwienie.

Skarżąca zakwestionowała także ustalenie o nieokazaniu zezwolenia "podczas kontroli" i wskazała, że kontrola trwa od chwili jej rozpoczęcia do chwili wręczenia protokołu, natomiast przed wręczeniem i podpisaniem protokołu zezwolenie EKMT okazano. Okoliczność tę potwierdzają zeznania kierowcy, a protokół tej okoliczności nie zaprzecza, bowiem widnieje na nim tylko data sporządzenia ([...]/05/2014) brak natomiast daty wręczenia ([...].05/2014). Skarżąca wywiodła, nawiązując do doktrynalnej definicji kontroli, że jest to zespół czynności zmierzających do ustalenia stanu faktycznego i w tych ramach zawiera początek i koniec kontroli. Istotne przy tym jest to, że ustalenie stanu faktycznego następuje w protokole i jego wydanie zakreśla termin końcowy kontroli. Regułę tę potwierdzał § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2009 r. w sprawie kontroli przewozu drogowego i aktualnie obowiązujący §2 rozporządzenia MTBiGM z lipca 2013 r. w sprawie kontroli drogowej przewozu drogowego. Podkreśliła, że ukaranie zgodnie z pl. 3.1. załącznika do ustawy o transporcie drogowym oraz art. 87 ust.1 pkt 3 u.t.d. następuje za brak zezwolenia w pojeździe, a nie za nieokazanie jak przyjęły organy. Zakwestionowała także, jakoby nie miał w sprawie znaczenia fakt porozumiewania się kontrolujących w języku nieznanym kierowcy.

Wyrokiem z dnia 21 maja 2015 r. w sprawie II SA/Bk 200/15 tutejszy sąd skargę oddalił. Wyjaśnił, że wobec bezspornego faktu nieokazania wymaganego zezwolenia nie tylko w dniu kontroli, ale również dzień później oraz wobec bezspornego faktu nałożenia na kierowcę pojazdu przez funkcjonariuszy Policji mandatu gotówkowego za nieposiadanie ważnego zezwolenia EKMT, twierdzenia strony skarżącej o znajdującym się zezwoleniu w kontrolowanym środku transportu brzmią niewiarygodnie i trafnie zostały uznane przez organy za niewystarczające do podważenia ustaleń kontroli.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła ukarana firma.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2017 r. w sprawie II GSK 2008/15 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji. Sąd kasacyjny za usprawiedliwiony ocenił zarzut naruszenia art. 141 § 4 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.), z uwagi na nie dość wnikliwe zbadanie sprawy od strony mających zastosowanie w niej przepisów. Jak wskazał NSA, WSA ocenił jako zgodne z prawem nałożenie na spółkę litewską kary pieniężnej za wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego z Polski do Rosji bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia. Kontrolowany przewóz odbywał się w dniu [...] maja 2014 r., a zatem w sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy u.t.d. z tej daty. Tymczasem, zdaniem NSA, zarówno organy jak i sąd odwoływały się do art. 28 ust. 1 u.t.d. w brzmieniu sprzed nowelizacji wprowadzonej ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. (Dz.U z 2013 poz. 567).

Nadto, jak wywodził dalej NSA, w dacie wykonywania kontrolowanego przewozu zarówno Polska jak i Litwa były państwami członkowskimi UE. W sprawie nie było także kwestionowane, że kontrolowany przewóz wykonywany był do państwa trzeciego – Rosji. W dacie kontroli w art. 28 ust. 1a u.t.d. przewidziano wymóg posiadania zezwolenia w przypadku wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego, jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią. Jednak ani WSA, ani organy nie odwołały się do tego przepisu. Tym samym zasadny stał się zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 u.t.d. przez jego błędne zastosowanie będące wynikiem uznania, iż hipotezą tego przepisu objęta jest strona skarżąca mająca siedzibę na obszarze Unii Europejskiej.

W zakresie wskazania umowy międzynarodowej nakładającej obowiązek posiadania zezwolenia, zdaniem NSA sąd pierwszej instancji powtórzył jedynie za organami, że przewóz winien być wykonywany za zezwoleniem EKMT nie wskazując jednak konkretnego przepisu umowy międzynarodowej nakładającego taki obowiązek. Takie sporządzenie uzasadnienia wyroku czyni zasadnym, zdaniem NSA, zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w części dotyczącej wyjaśnienia podstawy prawnej orzeczenia.

W zakresie oceny pozostałych zarzutów NSA uznał tę ocenę za bezprzedmiotową, skoro zastosowano w sprawie nieprawidłowy stan prawny. Podkreślił, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie może dokonywać ustaleń, które mogłyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy załatwionej zaskarżoną do sądu decyzją administracyjną, (jeżeli zachodzi potrzeba dokonania takich ustaleń, sąd powinien uchylić decyzję i wskazać organowi zakres postępowania dowodowego, które organ ten powinien uzupełnić).

Wojewódzki Sąd Administracyjny, po ponownym rozpoznaniu sprawy, zważył, co następuje:

Skarga podlega uwzględnieniu.

Skład orzekający ponownie w sprawie niniejszej jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: p.p.s.a. Oznacza to, że stanowisko NSA zaprezentowane w sprawie II OSK 2008/15, w której doszło do uchylenia poprzednio wydanego w sprawie niniejszej wyroku tutejszego sądu, wymaga uwzględnienia i nie może zostać pominięte.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić przede wszystkim należy, że obowiązkiem organów administracji jest zastosowanie właściwych przepisów prawa materialnego. Jeśli sprawa dotyczy kary administracyjnej, a taką jest kara za naruszenie przepisów o transporcie drogowym, istotne jest aby organy zastosowały przepisy obowiązujące w dniu popełnienia przewinienia administracyjnego. Nadto, zastosowanie tych przepisów powinno jednoznacznie wynikać z treści rozstrzygnięcia kończącego postępowanie, zaś jego podstawa prawna powinna zostać należycie wyjaśniona w uzasadnieniu. Obowiązek taki wynika wprost z art. 107 § 1 pkt 4 oraz § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (dalej: K.p.a.).

W sprawie niniejszej organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję pierwszoinstancyjną, zastosował przepis art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym w następującym brzmieniu: "wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej". To samo brzmienie tego przepisu wskazano w uzasadnieniu decyzji pierwszoinstancyjnej. Zauważyć jednak należy, że przytoczone brzmienie przepisu art. 28 ust. 1 u.t.d. przestało obowiązywać z dniem [...] sierpnia 2013 r., a więc znacznie przed datą kontroli (utraciło moc na skutek nowelizacji u.t.d. dokonanej ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 r. o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców (Dz. U. poz. 567). Oznacza to, że organy orzekające w sprawie zastosowały przepis, który zastosowany być nie mógł.

Natomiast w dacie kontroli obowiązywało następujące brzmienie art. 28 ust. 1 u.t.d.: "Wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot niemający siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw transportu, o ile umowy międzynarodowe nie stanowią inaczej". Już jednak nawet z pobieżnej lektury przepisu art. 28 ust. 1 u.t.d. w brzmieniu obowiązującym w dacie kontroli wynika, że nie mógł on mieć w sprawie zastosowania, skoro dotyczy "podmiotu niemającego siedziby w państwie członkowskim Unii Europejskiej". Ukarana firma taką siedzibę posiada na Litwie (co jest faktem bezspornym), zaś Litwa jest państwem członkowskim UE.

Po wtóre, w dacie kontroli, tj. [...] maja 2014 r. obowiązywał przepis art. 28 ust. 1a u.t.d., zgodnie z którym do wykonywania międzynarodowego przewozu drogowego rzeczy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez zagraniczny podmiot mający siedzibę w państwie członkowskim Unii Europejskiej, Konfederacji Szwajcarskiej lub państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronie umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, z tym że w przypadku wykonywania przewozu do lub z państwa trzeciego zezwolenie, o którym mowa w ust. 1, jest wymagane, jeżeli umowy międzynarodowe tak stanowią.

W sprawie bezsporne jest, że w dniu kontroli ukarana firma, mająca siedzibę w państwie członkowskim UE, wykonywała międzynarodowy przewóz rzeczy na terytorium RP do państwa trzeciego (Rosji, która nie jest państwem członkowskim UE). W takim zaś przypadku, jak stanowi art. 28 ust. 1a u.t.d., stosuje się przepisy rozporządzenia (WE) nr 1072/2009, zaś zezwolenie na międzynarodowy przewóz rzeczy wydane przez ministra właściwego do spraw transportu jest wymagane, o ile umowy międzynarodowe tak stanowią. Zauważyć jednak należy, że powyższy przepis art. 28 ust. 1a u.t.d. w ogóle nie był przywołany przez organy, co jest istotną wadą wydanych decyzji, które powinny wskazywać i wyjaśniać właściwą podstawę prawną swych rozstrzygnięć. Tego zaś w sprawie zabrakło.

Dalej wskazać trzeba, że powyższy przepis wymaga wskazania umów międzynarodowych zawierających przepisy wprowadzające obowiązek przewoźników z siedzibą na terenie państwa członkowskiego UE i wykonujących międzynarodowy przewóz drogowy rzeczy do państwa trzeciego, który to obowiązek dotyczy dysponowania odpowiednim zezwoleniem na ten przewóz. Przy czym nie może ujść uwadze, że skarżąca firma została ukarana na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z treścią lp. 3.1 załącznika nr 3 do tej ustawy, która to pozycja przewiduje karę w wysokości 10 000 zł za "wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego bez posiadania w pojeździe wymaganego ważnego zezwolenia". Organ powołał się przy tym na treść Protokołu dotyczącego Europejskiej Konferencji Ministrów Transportu. Uzasadniając podstawę prawną swego rozstrzygnięcia przedstawił szczegółowo cele tej Konferencji (podejmowanie wszelkich kroków na skalę ogólną lub globalną, zmierzających do maksymalnego wykorzystania i najbardziej racjonalnego rozwoju lądowych przewozów europejskich o znaczeniu międzynarodowym), ogólne zasady dystrybucji zezwoleń w oparciu o ustalenia tej Konferencji (obowiązek ich posiadania, fakt ich wydania przewoźnikowi na wielokrotny przejazd, ale tylko na jeden pojazd, ich ważność wyłącznie z wypełnionym prawidłowo karnetem i obowiązek znajdowania się zezwolenia w pojeździe od miejsca załadunku do miejsca wyładunku).

Zauważyć jednak należy, że te obszerne wywody nie zostały w jakikolwiek sposób wsparte wskazaniem konkretnych przepisów prawa, z których wynikałoby, że skarżąca firma wymagane zezwolenie EKMT była zobowiązana posiadać w dniu [...] maja 2014 r. Zabrakło również wyjaśnienia, czy Protokół Konferencji lub inny dokument ją konstytuujący lub wprowadzający posiada cechy umowy międzynarodowej obowiązującej na terenie Rzeczypospolitej Polskiej (wskazanie miejsca publikacji, daty początkowej obowiązywania). Co więcej, nie wskazano przepisu prawa wymaganej w art. 28 ust. 1a u.t.d. umowy międzynarodowej, z którego wynikałoby, czy kierowca jest obowiązany posiadać zezwolenie w pojeździe i je okazać, czy wystarczy, że to zezwolenie posiada przewoźnik. Co prawda w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że "Z zezwoleń EKMT mogą korzystać pojazdy posiadające odpowiednie ważne certyfikaty. Zezwolenie jest ważne wyłącznie z wypełnionym prawidłowo karnetem i powinno znajdować się w pojeździe od miejsca załadunku do miejsca wyładunku", co koresponduje z treścią lp. 3.1. załącznika do u.t.d., jednakże nie przytoczono żadnej regulacji umowy międzynarodowej na poparcie tego wymagania. W tym więc zakresie podzielić należy stanowisko skargi, iż tak skonstruowana decyzja nosi cechy arbitralności.

Innymi słowy, postawienie ukaranemu przewoźnikowi zarzutu nieposiadania w pojeździe wymaganego, ważnego zezwolenia na międzynarodowy transport drogowy rzeczy odbyło się bez należytego wykazania podstawy prawnej dokonanego ukarania, zatem stanowi naruszenie przepisów prawa materialnego mające istotne znaczenie dla wyniku sprawy (art. 145 § 1 pkt 1a p.p.s.a.). Wymagane byłoby zatem dokonanie przez organ stosownych ustaleń w tym przedmiocie, w których nie może go zastąpić sąd kontrolujący zaskarżoną decyzję. Nie sposób bowiem dokonać kontroli działalności administracji publicznej – w sprawie niniejszej: legalności ukarania za zachowanie stanowiące naruszenie przepisów o transporcie drogowym – jeśli organ nie wykazał, że istniały podstawy do ukarania (innymi słowy, że istniał przepis prawa stanowiący podstawę przyjęcia, iż konkretne zachowanie bądź zaniechanie przewoźnika stanowiło zachowanie nieuprawnione). Przy czym powyższe wady wystąpiły zarówno w postępowaniu pierwszoinstancyjnym jak i odwoławczym, co dyskwalifikuje obydwie te decyzje.

W ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ uwzględni wykładnię prawa wyżej wskazaną oraz uwagi dotyczące prawidłowego konstruowania rozstrzygnięcia i uzasadnienia decyzji, zastosuje właściwe przepisy prawa, których treść ze wskazaniem numeracji aktu prawnego wskaże oraz wyjaśni sposób rozumienia podstawy prawnej wydanej decyzji kończącej postępowanie w sprawie. Ponownie również, z uwzględnieniem całego materiału dowodowego dokona ustaleń stanu faktycznego i wyjaśni czy i w jaki sposób ustalony stan faktyczny podlega normie prawnej będącej podstawą rozstrzygnięcia. Swoją decyzję organ uzasadni zgodnie z wymaganiami art. 107 § 3 K.p.a.

Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 4 w związku z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. poz. 1804) w brzmieniu § 2 pkt 4 obowiązującym od dnia 27 października 2016 r. (vide § 1 pkt 1 rozporządzenia zmieniającego z dnia 3 października 2016 r., Dz. U. poz. 1667). Na zasądzone koszty postępowania składają się wpis (400 zł) oraz wynagrodzenie pełnomocnika (1 800 zł).