Wyrok WSA w Krakowie, sygn. akt II SA/Kr 311/13
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Data orzeczenia: 2013-05-10 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6079 Inne o symbolu podstawowym 607
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: oddalono skargę

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Irla (spr.) Sędziowie : WSA Kazimierz Bandarzewski WSA Krystyna Daniel Protokolant : Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2013 r. sprawy ze skargi "A" Spółka Akcyjna z siedzibą w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 28 grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie wieczystego użytkowania skargę oddala


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia 24.10.2012 r. Burmistrz, po rozpatrzeniu wniosku z dnia 16 sierpnia 2011 r. "A" Spółka Akcyjna w W., odmówił stwierdzenia nabycia przez wnioskodawcę, z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r. nieodpłatnie, prawa wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej, stanowiącej działkę oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], położoną w B. przy ul. [...], objętą księgą wieczystą nr [...] oraz własności budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wskazano, iż nieruchomość położona przy ul. [...] w B., której dotyczy wniosek "A" S. A w W., oznaczona jest jako działka ewidencyjna nr [...] o powierzchni 0,0349 ha i zabudowana budynkiem, w którym działalność prowadzi "A" S.A. w W.. Zgodnie z zaświadczeniem Naczelnego Likwidatora niektórych przedsiębiorstw bankowych z dnia 20 lipca 1951 r., nieruchomość objęta Iwh 19 księgi gruntowej gminy katastralnej B., stanowiąca własność Komunalnej Kasy Oszczędności powiatu [...], stała się z dniem l lipca 1951 r. własnością Skarbu Państwa. Organ wskazał, że "A" został utworzony na podstawie rozporządzenia RM z dnia 7.09.1987 r. w sprawie wydzielenia powszechnych kas oszczędności z [...]. Uchwałą z dnia 7.09.1987 r. bankowi nadany został statut. Aktem notarialnym przekształcenia banku państwowego z dnia 28.03.2000 r. bank został przekształcony w jednoosobową spółkę Skarbu Państwa, której jedynym akcjonariuszem jest Skarb Państwa. Tak przekształcony bank działa pod nazwą Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA.

Następnie decyzją z dnia 29 czerwca 2011 r. Wojewoda stwierdził, że 27 maja 1990 r. Gmina B. nabyła z mocy prawa nieodpłatnie, prawo własności nieruchomości zabudowanej, położonej w B., oznaczonej nr ewid. [...] o powierzchni 0,0349 ha.

W trakcie przeprowadzonego obecnie postępowania organ I instancji ustalił, iż wnioskodawca nie posiada dokumentu potwierdzającego oddanie przedmiotowej nieruchomości w zarząd i posiadania jej w tym charakterze w dniu 5 grudnia 1990 r.

Organ wskazał, że przeprowadzona kwerenda akt w archiwach Urzędu Miejskiego, Starostwa Powiatowego w B. oraz w Archiwum Państwowym w K. i jego Oddziałach w B. i T., nie doprowadziły do odnalezienia decyzji potwierdzającej oddanie przedmiotowej nieruchomości w zarząd Narodowego Banku Polskiego.

Odnosząc się do twierdzeń wnioskodawcy, iż fakt oddania spornej nieruchomości w zarząd wynika z treści decyzji z dnia 15 listopada 1986 r. (znak: [...]) i z dnia 12 lutego 1990 r. (znak: [...]) - ustalających dla NBP opłatę roczną za zarząd gruntem państwowym położonym w B. m.in. przy ul. [...] w 2 - organ wskazał, że w decyzji z 15.11.1986 r. ustalono opłaty roczne z tytułu zarządu gruntem państwowym położonym przy ulicy [...] i ulicy [...] w B.. W treści tej decyzji odwołano się do decyzji z dnia 21 maja 1984 r.(znak: [...]) o przekazaniu na rzecz NBP Oddział w B. tylko nieruchomości położonej przy ul. [...]. Również w późniejszej decyzji z 12.02.1990 r., o ustaleniu na rok 1990 dla NBP Oddział w B. opłaty rocznej za zarząd gruntem państwowym położonym w B. przy ul. [...] i ulicy [...], powołano się na decyzję z dnia 15 listopada 1986 r. - czyli pośrednio na decyzje z dnia 21 maja 1984 r. w oparciu o którą w zarząd oddano NBP jedynie inną nieruchomość, a mianowicie położoną przy ulicy [...].

Zdaniem organu I instancji - nie ma więc dokumentu potwierdzającego oddanie w zarząd działki przy ul. [...] w B.. Nadto organ wskazał, że wnioskodawca nie przedstawił dowodów na to, że wybudowanie budynku, którego przeniesienia własności żąda, nastąpiło ze środków własnych wnioskodawcy lub jego poprzedników prawnych.

Od opisanej decyzji Burmistrza odwołanie wniosła Powszechna Kasa Oszczędności Bank Państwowy SA w W., zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości oraz art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Strona odwołująca się wniosła o zmianę zaskarżonej decyzji poprzez stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., nieodpłatnie, wieczystego użytkowania nieruchomości gruntowej stanowiącej działkę oznaczoną w ewidencji gruntów nr [...], położoną w B. przy ul. [...] oraz własności budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości. W uzasadnieniu odwołania wskazano, iż w aktach sprawy znajdują się decyzje administracyjne z dnia 15 listopada 1986 roku i późniejsza z dnia 12 lutego 1990 r., które ustalają opłatę roczną za zarząd przedmiotowej nieruchomości dla Narodowego Banku Polskiego. Z treści tych decyzji wynika, zdaniem odwołującego się, iż nastąpiło oddanie wskazanych nieruchomości w zarząd nastąpiło, bo właśnie to prawo zarządu stanowiło podstawę do naliczenia powyższych opłat i jednocześnie zawierało w swej treści sformułowanie wskazujące na istnienie prawa zarządu. Zatem powołane decyzje o opłacie rocznej, jako że zostały wydane przed dniem 5 grudnia 1990 r. świadczą o tym, iż w dacie 5 grudnia 1990 r. PKO miało przedmiotową nieruchomość w użytkowaniu i uiszczało z tego tytułu opłaty. Powyższe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniają zastosowanie w przedmiotowej sprawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu. Rozporządzenie to w § 4 pkt 6 stanowi wprost, że właściwy organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomościami. W konsekwencji powyższego PKO BP SA w Warszawie spełnia przesłanki do wydania decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] i własności budynku posadowionego na tej działce, albowiem w dniu 5 grudnia 1990 r. państwowa osoba prawna jaką jest PKO BP, posiadała w zarządzie tę nieruchomość.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia 28.12.2012 r. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Burmistrza. Kolegium wskazało, że materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej stanowił art. 200 ust. l i art. 206 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U.2010 r. Nr 102 póz. 651 ze zm.). Zdaniem Kolegium, treść tego przepisu stanowi, że o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego może ubiegać się podmiot, który w dniu 5 grudnia 1990 roku posiadał powyższy grunt w zarządzie. Pierwszym i zasadniczym warunkiem wymaganym do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów oraz własności budynków, było legitymowanie się przez podmioty wymienione w przytoczonym wyżej przepisie prawem zarządu nieruchomością. Aby zatem uzyskać w oparciu przywołany wyżej przepis prawo użytkowania wieczystego, trzeba wykazać, że do nieruchomości ustanowione było prawo zarządu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości, bądź też prawo użytkowania stosownie do przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. o gospodarce terenami w miastach i osiedlach.

Organ odwoławczy wskazał, że w dniu 10 lutego 1998 r. zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, póz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. l rozporządzenia właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 roku. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z wymienionych w tym przepisie dokumentów:

Organ odwoławczy wskazał, że zdaniem wnioskodawcy, dla wykazania istnienia zarządu i wydania decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa wieczystego użytkowania nieruchomości, wystarczającym jest wykazanie istnienia decyzji o naliczeniu opłat z tytułu zarządu nieruchomością. W konsekwencji powyższego występujący z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., nieodpłatnie prawa wieczystego użytkowania działki nr [...] w B. (oraz własności budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości), PKO Bank Polski S.A. w W. - na dowód istnienia w stosunku do powyższej działki położonej przy ulicy [...] w B., "prawa zarządu" przywołał dwie decyzje (z dnia 15 listopada 1986 r. i z dnia 12 lutego 1990 r.) w przedmiocie ustalenia opłaty rocznej z tytułu zarządu m.in. powyższą nieruchomością. W oparciu o powołane wyżej decyzje organ odwoławczy uznał, że nieruchomość przy ulicy [...] znajdowała się w posiadaniu Narodowego Banku Polskiego Oddział w B.. Powyższe stwierdzenie nie oznacza jednak, że rzeczywiście doszło do powstania prawa zarządu przedmiotowej nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że Trybunał Konstytucyjny analizując przepis § 6 ust. l pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, póz. 120) wskazał, że zgodnie z treścią tego przepisu, prawo użytkowania nieruchomości można stwierdzić w oparciu o decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości. Trybunał zaakcentował fakt, iż decyzja taka jest niewątpliwie dokumentem, i to dokumentem urzędowym w rozumieniu przepisów Kpa i Kpc. Natomiast dokument zawierający decyzję o naliczeniu lub aktualizacji opłat może być uznany za podstawę stwierdzenia użytkowania, gdy jest wydany w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła czy uległa zniszczeniu. Zdaniem Trybunału, z decyzji o opłatach powinien wynikać, w sposób jednoznaczny, tytuł prawny wnoszenia tych opłat tj.: ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo użytkowania na rzecz podmiotu wnoszącego opłatę. Nadto Kolegium podało, że Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opubl. W: OTK 1999 r., nr 7, póz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opubl. w: OTK 2001 r., nr 3, póz. 55) wyraził pogląd, że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby niezgodność rozporządzenia z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Organ odwoławczy podkreślił, że z przedstawionych wywodów wynika, iż w każdej sprawie należy ustalić, czy decyzje o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością wskazują jednoznacznie tytuł ich wnoszenia, tj. czy przywołują ustanowione mocą konkretnej decyzji administracyjnej prawo zarządu lub użytkowania. W poddanej analizie sprawie, PKO Bank Polski S.A. w W. powołało się na wydaną z upoważnienia Naczelnika Miasta i Gminy decyzję z dnia 15 listopada 1986 r. (znak:[...]) "ustalającą z dniem l stycznia 1986 r. dla NBP oddział B. opłatę roczną z tytułu zarządu gruntem państwowym", mającym obejmować m.in. działkę nr [...] przy ulicy [...] w B., a więc działkę z której, w wyniku podziału, wydzielona został działka ewidencyjna nr [...]. Z punktu l powyższej decyzji wynika, że "części gruntu państwowego położone w B. przy ulicach [...] i [...] objętego KW [...], [...], Iwh 208, LWH 889, 154, oznaczonego nr ewid. [...] o pow. 566 m2 i [...] o pow. 202 m2, będącego w zarządzie Narodowego Banku Polskiego oddział B. "na podstawie decyzji z dnia 21 maja 1984r., znak: [...]". Decyzja Naczelnika Miasta i Gminy z dnia 21 maja 1984 r. (znak: [...]), przekazuje jednak w użytkowanie na rzecz NBP Oddział w B. jedynie "część działki, na której usytuowany jest budynek objęty Iwh [...] i [...], oznaczonej numerem [...] (...)". Z decyzji tej, zdaniem organu odwoławczego wynika więc jednoznacznie, że na jej podstawie przekazana została w użytkowanie jedynie część działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w B. oraz część usytuowanego na tej działce budynku. Decyzja ta nie odnosi się natomiast w ogóle do będącej przedmiotem mniejszego postępowania działki nr [...] położonej przy ulicy [...], gdzie znajdował się Oddział NBP w B..

Kolegium Odwoławcze stwierdziło, iż zasadnie organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji wskazał, że skoro decyzja z dnia 12 lutego 1990 r. o ustaleniu opłaty rocznej za zarząd - użytkowanie gruntem państwowym położonym w B. przy ulicy [...] i [...] (działki nr [...] i [...]), nawiązuje do decyzji z dnia 15 października 1986 r., ustalającej zarząd nieruchomości, ale położonej przy innej ulicy ([...]) i oznaczonej innym numerem ewidencyjnym (nr [...]) oraz odrębnym numerem hipotecznym, to również decyzja ta (z dnia 12 lutego 1990 r.) o naliczeniu opłaty -nie może stanowić wystarczającej podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu w stosunku do innej położonej przy ulicy [...] działki nr [...]. Wynika z tego, że podmiot na rzecz którego miałoby nastąpić ustanowienie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] przy ulicy [...] w B., nie legitymował się w dniu 5 grudnia 1990 r. decyzją administracyjną ustanawiającą na jego rzecz użytkowanie lub zarząd tej nieruchomości.

Wskazano także, że okoliczność braku dokumentów wymaganych dla ustanowienia na działce nr [...] prawa użytkowania wieczystego została ustalona w toku przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego, jak również w oparciu o oświadczenia samego wnioskodawcy stwierdzającego, że nie jest w posiadaniu dokumentu potwierdzającego oddanie przedmiotowej nieruchomości położonej przy ulicy [...] w zarząd, a jedynie w oparciu o przywoływane już decyzje z dnia 15 listopada 1986 r. oraz z dnia 12 lutego 1990 r. (ustalające opłaty za zarząd) wnioskuje, że oddanie w zarząd musiało nastąpić. Organ odwoławczy podkreślił, że dla skuteczności wniosku o stwierdzenie nabycia, w trybie art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami - prawa użytkowania wieczystego -niezbędnym jest legitymowanie się indywidualnym aktem dotyczącym przedmiotowej nieruchomości, czy to w formie decyzji, umowy, czy też protokołu zdawczo - odbiorczego, który ustanowiłby zarząd lub użytkowanie. Zarząd (dziś trwały zarząd), to prawne formy władania nieruchomością. Sam fakt korzystania przez NBP, a następnie PKO BP z nieruchomości przy ulicy [...] nie kreuje prawa zarządu. Decydujące znaczenie mają bowiem dwie kwestie: dzień wejścia w życie ustawy - tj. 5 grudnia 1990 r. oraz obowiązujące w tym dniu przepisy pozwalające stwierdzić, że w tym czasie określone mienie należało do przedsiębiorstwa państwowego. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, przewidywała powstanie zarządu do gruntu w ściśle określony sposób. Stosownie do art. 38 ust. 2 tej ustawy dowodem potwierdzającym istnienie prawa zarządu państwowej jednostki organizacyjnej mogły być: 1) decyzja o oddaniu w zarząd, 2) zawarta za zezwoleniem tego organu umowa o przekazaniu nieruchomości między państwowymi jednostkami organizacyjnymi, 3) bądź umowa o nabyciu nieruchomości. Kolegium podkreśliło, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA, istnienia zarządu nie można domniemywać. Istotne jest również, że decyzja o oddaniu nieruchomości w zarząd powinna była określać jej położenie, powierzchnię, mieć załączoną mapę sytuacyjną oraz wskazywać sposób i cel korzystania z niej (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 23.09.1993 r., sygn. akt III CZP 81/93, OSNC z 1994/2/27 oraz wyrok NSA z 28.04.2010 r. l OSK 929/09).

Skargę do sądu administracyjnego na opisaną wyżej decyzję wniosła Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA w W., domagając się "zmiany przedmiotowej decyzji, która stwierdzi nabycie z mocy prawa z dniem 5.12.1990 r. nieodpłatnie użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej działki nr [...] w B. przy ul. [...] oraz własności budynku usytuowanego na przedmiotowej nieruchomości".

Strona skarżąca wskazała, że z treści decyzji z dnia 15.11.1986 r. oraz z dnia 12.02.1990 r. ustalających opłatę roczną za zarząd dla Narodowego Banku Polskiego wynika, iż oddanie spornych nieruchomości w zarząd nastąpiło, bo stanowiło ono podstawę naliczenia opłat i zawierało w swej treści takie sformułowanie. Skarżąca spółka podkreśliła, że jest następcą prawnym w stosunku do spornych nieruchomości. Potwierdza to fakt wyodrębnienia tego banku ze struktur NBP rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 7.09.1987 r. w sprawie wydzielenia powszechnych kas oszczędności z NBP i utworzenia Powszechnej Kasy Oszczędności Banku Państwowego (Dz. U. Nr 29, póz. 159). Bank ten istniał więc w dniu 5.12.1990 r. i posiadał osobowość prawną, co potwierdza także uchwała Rady Ministrów z dnia 7.09.1987 r. w sprawie nadania statutu Powszechnej Kasie Oszczędności Bankowi Państwowemu (M.P. Nr 32, póz. 275). Decyzje zatem o opłacie rocznej zostały wydane przed dniem 5.12.1990 r., a więc zdaniem skarżącej świadczą o tym, że w wymienionej dacie PKO BP miało przedmiotową nieruchomość w użytkowaniu wieczystym i uiszczane były, z tego tytułu opłaty. Powyższe uzasadnia wniosek złożony w kontrolowanym postępowaniu. Podkreślono także, iż par. 4 pkt 6 rozporządzenia w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczania osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu - wskazuje, że organ stwierdza dotychczasowe prawo zarządu na podstawie decyzji o wyliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu.

Skarżąca spółka dodała, że przez ubiegłe lata wykonywała z własnych środków wszelkie adaptacje i nakłady na sporny budynek, a Urząd nie kwestionował korzystania z nieruchomości. Ważna, zdaniem skarżącej jest także kwestia, iż część przedmiotowego budynku wraz z gruntem została uwłaszczona na rzecz PZU przy takim samym stanie faktycznym i prawnym. Równocześnie bank terminowo odprowadza wszelkie opłaty i podatki, co może potwierdzić stosownymi dokumentami.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas wyrażone w sprawie stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Warunkiem nabycia z mocy prawa przez państwowe i komunalne osoby prawne oraz Bank [...] - prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, oraz własności budynków, innych urządzeń i lokali - jest posiadanie przez te osoby, w dniu 5 grudnia 1990 r., tych nieruchomości w zarządzie. Opisany wymóg wynika z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t. jedn.: Dz. U. 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.; dalej ustawa zwana jako ugn). Z kolei art. 206 ugn zawiera delegację ustawową do wydania przez Radę Ministrów rozporządzenia określającego szczegółowe zasady i tryb stwierdzania dotychczasowego prawa zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, a także prawa użytkowania nieruchomości przez spółdzielnie, związki spółdzielcze oraz inne osoby prawne. W dniu 10 lutego 1998 r., na podstawie powyższej delegacji, zostało wydane przez Radę Ministrów rozporządzenie w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. z 1998 r. Nr 23, póz. 120 ze zm.). Zgodnie z § 5 ust. l powołanego rozporządzenia, właściwy organ z urzędu stwierdza dotychczasowe prawo zarządu państwowych i komunalnych osób prawnych do nieruchomości, według stanu na dzień 5 grudnia 1990 r. Podstawą do stwierdzenia istnienia dotychczasowego prawa zarządu jest wykazanie się przez wnioskodawcę lub też odszukanie z urzędu przez organ co najmniej jednego z następujących dokumentów:

1) decyzji o przekazaniu nieruchomości w zarząd,

2) decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r.,

2) umowy między państwowymi jednostkami organizacyjnymi o przekazaniu prawa zarządu do nieruchomości, zawartej za zgodą organu,

umowy, zawartej w formie aktu notarialnego przed dniem l lutego 1989 r. przez państwowe jednostki organizacyjne, o nabyciu nieruchomości od osób innych niż Skarb Państwa,

odpisu z księgi wieczystej, stwierdzającej prawo zarządu lub prawo użytkowania nieruchomości,

decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu zarządu nieruchomością,

decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości, jeżeli została wydana przed dniem l sierpnia 1985 r.,

uchwały, zarządzenia lub decyzji wydanych w sprawie podziału, łączenia, likwidacji i utworzenia państwowych i komunalnych jednostek organizacyjnych oraz podejmowanych na ich podstawie uchwał komisji powoływanych w tych sprawach, jeżeli treść tych dokumentów zawiera oznaczenie nieruchomości,

protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonego między państwowymi jednostkami organizacyjnymi przed dniem l sierpnia 1985 r.,

10) umowy o przekazaniu nieruchomości lub protokołu przekazania nieruchomości, sporządzonych przed dniem 22 października 1961 r. między organizacjami społeczno- zawodowymi, politycznymi lub spółdzielczymi a państwowymi jednostkami organizacyjnymi.

W kontrolowanym postępowaniu administracyjnym strona skarżąca - Powszechna Kasa Oszczędności Bank Polski SA w W. domagała się stwierdzenia nabycia, z mocy prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej przy ul. [...] nr [...] w B. oraz prawa własności budynku znajdującego się na tej nieruchomości. W kontekście przesłanek wynikających z art. 200 ugn oraz powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów, rozważenia zatem wymagało, czy znajdujące się w aktach sprawy dokumenty potwierdzają okoliczność posiadania przez PKO BP SA (lub jego poprzednika prawnego) prawa zarządu (użytkowania) wymienionej wyżej nieruchomości, w dniu 5.12.1990 r. Tylko bowiem przesądzenie tej kwestii uzasadniałoby uwzględnienie wniosku strony skarżącej.

Zdaniem sądu, analiza akt kontrolowanej sprawy przemawia za stanowiskiem, iż skarżąca nie wykazała, iż spełnia przesłanki do uwzględnienia jej wniosku. Powołane bowiem przez skarżącą dowody, nie świadczą o tym, iż dysponowała ona (lub jej poprzednik prawny) prawem zarządu działki nr [...] w B.. W szczególności okoliczność ta nie wynika z podstawowych w kontrolowanej sprawie dowodów tj.: decyzji wydanej z upoważnienia Naczelnika Miasta i Gminy B. z dnia 15.11.1986 r. (znak: [...]) oraz decyzji Kierownika Wydziału Urzędu Miasta i Gminy w B. z dnia 12.02.1990 r. (znak: [...]). Pierwszą z powołanych decyzji ustalono dla NBP Oddział w B. opłatę roczną za zarząd gruntem państwowym. Z decyzji tej wynika, że dotyczyła ona opłat za część gruntu państwowego położonego w B. przy ul. [...] i [...] oznaczonej nr ewidencyjnym [...] o pow. 566 m2 (z której następnie powstała działka nr [...]) oraz nr [...] o pow. 202 m2. Rzecz jednak w tym, że wskazane działki -jak dalej stanowi cytowana decyzja - były w zarządzie NBP Oddział w B., na podstawie decyzji z dnia 21.05.1984 r. (znak: [...]). Decydujące zatem znaczenie dla oceny istnienia prawa zarządu względem działki będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania - ma właśnie ostatnio wskazana decyzja z 1984 r. Decyzja ta bowiem ustanawiała (tworzyła) prawo zarządu, na które powołano się w decyzji ustalającej opłaty (z 1986 r.). Z treści zaś decyzji ustanawiającej prawo zarządu (k. 145 a.a.) wynika, że prawo to powstało jedynie względem części działki, na której usytuowany jest budynek objęty Lwh 889 i 154, i oznaczonej numerem [...], znajdującej się przy ul. [...] nr [...] w B.. Omawiana więc decyzja (z 1984 r.), mimo, iż powołana była w decyzji o ustaleniu opłat (z 1986 r.) nie ustanawiała prawa zarządu względem działki nr [...], ani tym bardziej, względem będącej przedmiotem sprawy - działki nr [...], powstałej później w wyniku podziału działki nr [...]. Z przedstawionych więc faktów wynika wniosek, że z decyzji z 1984 r. nie można wywodzić istnienia prawa zarządu względem działki nr [...]. To zaś prowadzi do konstatacji, że powołanie w decyzji ustalającej opłaty za zarząd (z 1986 r.) -działki nr [...] - nie miało podstawy i samo w sobie nie może świadczyć o istnieniu względem tej nieruchomości prawa zarządu.

Analogicznie sprawa przedstawia się w przypadku drugiej z decyzji, wskazywanej przez stronę skarżącą na poparcie złożonego wniosku, tj. decyzji z dnia 12.02.1990 r. W orzeczeniu tym ustalono dla NBP opłatę roczną za zarząd gruntem państwowym względem działki nr [...] i nr [...] położonych w B. przy ul. [...] i [...]. Jednocześnie, odwołano się do wartości gruntu wyliczonej w decyzji z dnia 15.11.1986 r. Zgodzić więc należy się z orzekającymi w sprawie organami administracji, że poprzez odwołanie się w omawianej decyzji - do decyzji z 1986 r. pośrednio wskazano także na decyzję z 1984 r., gdyż to ta decyzja ustanawiała prawo zarządu. Z tej ostatniej zaś decyzji, co już wyżej podkreślano, nie może wywodzić wystarczającej podstawy do stwierdzenia istnienia prawa zarządu w stosunku do działki nr [...] położonej przy ulicy [...] w B..

Jako trafny, ocenić należy pogląd przyjęty przez orzekające w sprawie organy, opierający się na stanowisku wyrażonym przez Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 22 listopada 1999 r. sygn. akt U 6/99 (opub. w OTK 1999 r., nr 7, póz. 159) i w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt U 10/00 (opub. w OTK 2001 r., nr 3, póz. 55), że decyzja o naliczeniu i aktualizacji opłat może być uznana za podstawę stwierdzenia istnienia prawa zarządu jedynie wyjątkowo, gdy była wydana w nawiązaniu do decyzji o ustanowieniu tego prawa, która zaginęła lub uległa zniszczeniu. Inne rozumienie przepisów powołanego rozporządzenia w powyższym zakresie oznaczałaby jego niezgodność z delegacją ustawową zawartą w art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a tym samym z art. 92 ust. 4 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Skoro zatem w kontrolowanej sprawie decyzje o opłatach (z 1986 r. i 1990 r.) nawiązują (w przypadku pierwszej z decyzji - bezpośrednio, zaś w przypadku drugiej - pośrednio) do decyzji o ustanowienia prawa zarządu nieruchomością, która nie jest przedmiotem wniosku strony skarżącej, to uznać należy, iż rozstrzygnięcie organów administracji wydane w kontrolowanej sprawie -jest trafne.

Niezależnie od przedstawionych rozważań, podkreślenia wymaga nadto, że obie decyzje o opłatach (z 1986 r. i 1990 r.) wprost wskazują, jako podmiot na który nakładane były opłaty za zarząd gruntem państwowym - Narodowy Bank Polski Oddział w B.. Tymczasem strona skarżąca podawała już we wniosku, że jest następcą prawnym NBP, na mocy wyodrębnienia kas oszczędności ze struktury tego banku. Nastąpiło to stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z 7.09.1987 r. w sprawie wydzielenia powszechnych kas oszczędności z Narodowego Banku Polskiego i utworzenia Powszechnej Kasy Oszczędności - banku państwowego (Dz.U. Nr 29, póz. 159 ze zm.). Gdyby więc prawo zarządu miało przysługiwać Powszechnej Kasie Oszczędności - bankowi państwowemu (poprzednikowi prawnemu strony skarżącej), to już decyzja o opłatach z 1990 r., jako wydana po wyodrębnieniu PKO z NBP - wprost naliczałaby opłaty za zarząd właśnie PKO, a nie NBP. Inaczej mówiąc, skoro nawet jeszcze w łatach dziewięćdziesiątych XX wieku organ administracji wydał decyzję o naliczeniu opłaty za zarząd dla NBP, to z tego faktu PKO BP SA nie może wywodzić żadnych korzystnych dla siebie skutków prawnych, bowiem organizacyjne wyodrębnienie tego przedsiębiorstwa - ze struktury NBP - nastąpiło 3 lata wcześniej. Uznać więc należy, że opłaty naliczone NBP decyzją z 1990 r. - odnosiły się więc wyłącznie do NBP i to tylko w tym zakresie, w którym nie jest on poprzednikiem prawnym PKO. Nie sposób bowiem przyjąć, że decyzje dotyczące NBP, wydane po dacie wyodrębnienia PKO ze struktury NBP (1987 r.), odnosić by mogły skutek prawny wobec PKO, tylko dlatego, że bank ten w przeszłości wyodrębniony został ze struktur NBP. W dacie więc wydania decyzji o opłatach z 1990 r. opiewającej na NBP, PKO było już odrębnym od NBP podmiotem, na który nie można rozciągać żadnych skutków prawnych decyzji dotyczących NBP.

Wskazać nadto należy, że prawidłowo ustalony przez orzekające w sprawie organy stan faktyczny sprawy, jest przy tym - w zakresie dotyczącym istotnego w sprawie faktu -zbieżny ze stanem faktycznym przyjętym za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej decyzją Wojewody [...] z dnia 29.06.2011 r. (znak: [...]). W sprawie tej stwierdzono, że z dniem 27.05.1990 r. Gmina Miasto nabyła z mocy prawa nieodpłatnie prawo własności nieruchomości zabudowanej (...) oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0349 ha. Ustalono przy tym, że wskazana wyżej nieruchomość nie pozostawała w zarządzie Powszechnej Kasy Oszczędności Bank Polski w B.

W tej sytuacji zaskarżoną decyzję należało uznać za zgodną z prawem.

W tym stanie rzeczy, skarga na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 września 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2012, póz. 270 ze zm.), jako nieuzasadniona, podlegała oddaleniu.