Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt IV SA/Wa 1542/18
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2018-11-15 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6132 Kary pieniężne za naruszenie wymagań ochrony środowiska
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Inspektor Ochrony Środowiska
Treść wyniku: Uchylono zaskarżone postanowienie
Powołane przepisy: article: art. 3 pkt 2, 4 i 22
journal: Dz.U. 2017 poz 1481
law: Ustawa z dnia 23 listopada 2012 r. Prawo pocztowe - tekst jedn
article: art. 45 i 46 par. 1, art. 129 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1257
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
article: art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c, art. 205 par. 2
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marzena Milewska - Karczewska, Sędziowie: Sędzia WSA Anna Sękowska, Sędzia WSA Wanda Zielińska - Baran (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2018 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącej [...] kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] marca 2018 r. Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po rozpatrzeniu odwołania [...] we [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...], wymierzającej [...] we [...], karę pieniężną w wysokości [...] zł za przedłożenie po ustawowym terminie "Zbiorczego zestawienia danych o rodzajach i ilości odpadów, o sposobach gospodarowania nimi oraz o instalacjach i urządzeniach służących do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów" za 2013 r. Składu w [...], stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania.

W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że wydając zaskarżoną decyzję [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo pouczył stronę o terminie i sposobie wniesienia odwołania. Przedmiotowa decyzja została doręczona stronie w dniu 14 grudnia 2017 r., zatem termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 28 grudnia 2017 r. Jak wynika natomiast z akt sprawy, strona złożyła odwołanie od decyzji organu I. instancji w dniu 29 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego na kopercie).

Z tego też względu Główny Inspektor Ochrony Środowiska nie rozpoznawał merytorycznie sprawy lecz zastosował się do dyspozycji art. 134 Kpa w związku i orzekł o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania.

Na to postanowienie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła [...] we [...], reprezentowana przez radcę prawnego, podnosząc zarzut naruszenia:

1. art. 3 pkt 2, 4, 22 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.) w związku z art. 45 k.p.a. poprzez jego błędną interpretację i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęcie, iż przesyłka polecona z przedmiotową decyzją została skutecznie, w rozumieniu art. 3 pkt 22 Prawa pocztowego, doręczona Skarżącemu w dniu 14 grudnia 2017 r.;

2. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik postępowania tj. art. art. 45 i 46 § 1 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że przesyłka polecona zawierająca przedmiotową decyzję została doręczono skutecznie w dniu 14 grudnia 2017 r.,

3. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na bezkrytycznym i w całkowitym oderwaniu od doświadczenia życiowego przyjęciu, że wpis na stronie internetowej www.emomtoring.poczta-polska.pl potwierdza w rzeczywistości fakt doręczenia Skarżącemu przesyłki z przedmiotową decyzją w dniu 14 grudnia 2017 r. o godzinie 10.40 w sytuacji, gdy przesyłka ta o godzinie 10.32 tego samego dnia wraz ze 144 szt. innych przesyłek przyjęta do doręczenia.

Podnosząc powyższe naruszenia wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowego według norm przepisanych, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu Skarżący wskazał, że nie neguje faktu, iż odwołanie od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r. wniósł w dniu 29 grudnia 2017 r. Neguje natomiast okoliczność, iż wniesienie odwołania w tym terminie nastąpiło z uchybieniem art. 129 § 2 k.p.a.. Skarżący kwestionuje natomiast prawdziwość informacji znajdującej się na stronie internetowej -www.emonitoring.poczta-poiska.pl, jakoby przesyłka ta doręczona została w tym samym dniu i czasie wskazanym w tej informacji tj. 8 minut później od chwili jej przyjęcia w placówce pocztowej. Wskazał, że przedmiotowa przesyłka przyjęta została w FUP [...] [...] po godzi. 10.32 wraz ze 144 szt. innych przesyłek (w załączeniu "Zbiorowy dowód odbioru" do KDR [...]). Przesyłki te, przed ich doręczeniem, musiały zostać ujęte w ewidencji FUP, co odbywa się każdorazowo poprzez skanowanie numeru przesyłki znajdującego się na naklejce koperty. Doręczenie przesyłki adresatowi możliwe jest dopiero po zakończeniu tych czynności.

Doręczenia tej przesyłki, stosownie do wskazanej wyżej regulacji art. 45 k.p.a. dokonano w dniu 15 grudnia 2017 r. — podpis osoby uprawnionej do odbioru pism (w imieniu [...].) i pieczęć Bazy na "Wykazie nr 194 przesyłek nadanych" z dnia 15 grudnia 2017 r. przez [...]. [...] (poz. 6 i 7 wykazu — potwierdzenie odbioru przesyłki).

Przesyłka doręczona zatem została jej adresatowi, w rozumieniu zarówno art. 45 k.p.a., jak też stosownie do przepisów art. 3 pkt 2, 4 i 22 ustawy — Prawo pocztowe, dopiero w dniu 15 grudnia 2017 r., a zatem wniesienie w dniu 29 grudnia 2017 r. odwołania od zawartej w rzeczonej przesyłce decyzji odbyło się w terminie wskazanym w art. 129 § 2 k.p.a., co oznacza, że odwołanie podlega merytorycznemu rozpoznaniu.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor ochrony Środowiska wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zaprezentowaną w zaskarżonym postanowieniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Kwestią sporną w niniejszej sprawie było to, czy na podstawie dokumentów będących w posiadaniu Głównego Inspektora Ochrony Środowiska można było przyjąć, że odwołanie [...] we [...] od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., znak: [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu.

Tylko bowiem po przesądzeniu, że decyzja została przez organ prawidłowo, zgodnie z wymogami art. 44 §1-4 k.p.a. doręczona, możliwe byłoby stwierdzenie, że nie został zachowany termin do wniesienia odwołania. Bieg terminu do wniesienia odwołania rozpoczyna się bowiem z dniem prawidłowego doręczenia decyzji organu I. instancji. Istotne również jest ustalenie, kiedy faktycznie takie doręczenie nastąpiło.

Z akt niniejszej sprawy wynika, że decyzja organu I. instancji została przesłana Skarżącemu za pośrednictwem Poczty Polskiej. Świadczyć o tym może choćby kopia książki podawczej z podanymi numerami przesyłek. Zauważyć jednak należy, że w miejscu adresata widnieją pozycje "[...]" podczas gdy prawidłowa nazwa Skarżącego to [...]. Z tego dokumentu wynika, że przesyłka została nadana do Skarżącego w dniu 12 grudnia 2017 r.

Skarżący nie kwestionuje, że powyższa decyzja została mu doręczona, kwestionuje natomiast datę przyjętą przez organ odwoławczy jako dzień doręczenia decyzji.

W aktach sprawy brak jest zwrotnego potwierdzenia odbioru powyższej decyzji, natomiast organ odwoławczy jako dzień doręczenia tej przesyłki przyjął datę 14 grudnia 2017 r. widniejącą na wydruku ze strony Poczty Polskiej z zakładki śledzenie przesyłek.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 39 K.p.a. organ administracji publicznej doręcza pisma za pokwitowaniem przez operatora pocztowego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. z 2017 r. poz. 1481 ze zm.), przez swoich pracowników lub przez inne upoważnione osoby lub organy.

W ocenie Sądu w realiach niniejszej sprawy sam wydruk ze strony dotyczącej śledzenia przesyłek nie spełnia przesłanek "pokwitowania" o jakim mowa w powyższym przepisie. W piśmiennictwie pojęcie pokwitowania rozumiane jest jako pisemne potwierdzenie odbioru pisma przez adresata lub inną osobę odbierającą pismo w jego zastępstwie, w którego treści wskazana jest data doręczenia pisma. Pokwitowanie ma szczególną moc dowodową, stwarza bowiem domniemanie doręczenia i jest niezbędne dla oceny daty rozpoczęcia lub zakończenia biegu terminu oraz możliwości dokonywania określonych czynności (zob. R. Hauser, M. Wierzbowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Warszawa 2015 r., str. 268 i nast.). Z wydruku nie można choćby ustalić, kto podpisał się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru i czy osoba ta faktycznie była uprawniona do odbioru korespondencji. Ponadto wskazać należy, że w orzecznictwie podkreśla się, że dokument urzędowy, jakim jest zwrotne potwierdzenie odbioru, jeśli jest sporządzony w przepisanej formie przez uprawniony do tego podmiot, stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone (tak NSA w postanowieniu z 20 lutego 2018 r., sygn. II FZ 15/18, czy też w postanowieniu z 16 października 2018 r., sygn. I GZ 338/18). Korzysta on z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim stwierdzone. Akcentuje się zatem, że tylko zwrotne potwierdzenie jest dokumentem urzędowym, ale podkreśla się przy tym, że tylko takie, które jest sporządzone w odpowiedniej formie. Poczta Polska umożliwia śledzenie przesyłek poleconych na swojej stronie internetowej w odpowiedniej zakładce, jednak zastrzega, że "wyświetlane informacje mają jedynie charakter poglądowy". Przemawia to również za przyjęciem stanowiska, że nie można traktować informacji pochodzących z aplikacji śledzenie przesyłek jako zamiennika zwrotnego potwierdzenia odbioru. Powyższa aplikacja może pełnić jedynie funkcję pomocniczą w sytuacji gdy nie jest sporna data doręczenia pisma.

W niniejszej sprawie Skarżący podniósł szereg dodatkowych okoliczności mających świadczyć o tym, że data doręczenia decyzji Organu I. instancji przyjęta przez organ odwoławczy jest błędna. Zakwestionował, że jakoby przesyłka doręczona została w tym samym dniu i czasie wskazanym w tej informacji tj. 8 minut później od chwili jej przyjęcia w placówce pocztowej. Podał również, że z wykazu przesyłek prowadzonego przez Skarżącego wynika, że doręczenie przesyłki dokonano w dniu 15 grudnia 2017 r.

Z powyższego wynika, że organ II. instancji bezkrytycznie przyjął, że decyzja organu I. instancji została doręczona w dniu 14 grudnia 2017 r. podczas gdy nie dysponował pokwitowaniem doręczenia tej decyzji. Brak jest również innych dowodów na podstawie których można by przyjąć za udowodnione stanowisko Głównego Inspektora Ochrony Środowiska, że faktycznie doręczenie decyzji nastąpiło w dniu 14 grudnia 2017 r. Na marginesie jedynie wypada wspomnieć, że również Sąd w piśmie z dnia 6 lipca 2018 r. zwrócił się do organu II. instancji o podanie, czy dysponuje zwrotnym potwierdzeniem odbioru powyższej decyzji. W piśmie z dnia 20 lipca 2018 r. organ wskazał, że takim dokumentem nie dysponuje.

Dlatego, w ocenie Sądu, kwestia dotycząca daty doręczenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] grudnia 2017 r., powinna zostać ponownie przeanalizowana przez organ odwoławczy, zwłaszcza, że Skarżący przedstawił dokumenty świadczące o tym, że faktycznie powyższa decyzja została doręczona w dniu 15 grudnia 2017 r.

W tym stanie rzeczy na podstawie art. 145 § 1 pkt 1lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w pkt 1 sentencji.

W pkt 2, o kosztach, orzeczono na podstawie art. 205 § 2 tej ustawy.

Jednocześnie Sąd orzekł w niniejszej sprawie na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, zgodnie z art. 120 w zw. art. 119 pkt 3 cyt. ustawy. Zgodnie z tym przepisem sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Przedmiot sprawy mieścił się w powyższym katalogu.

Po uprawomocnieniu się niniejszego wyroku Główny Inspektor Ochrony Środowiska zastosuje się do wytycznych w nim zawartych, w szczególności poczyni starania w celu uzyskania zwrotnego potwierdzenia odbioru wskazanej decyzji (np. przeprowadzi postępowanie reklamacyjne), natomiast w sytuacji gdy np. ze względu na upływ czasu nie będzie możliwe uzyskanie tego dokumentu, przy ustalaniu daty doręczenia decyzji weźmie pod uwagę okoliczności podnoszone przez Skarżącego.