Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt I SA/Gl 927/19
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2019-11-26 00:00:00+01:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne: Egzekucyjne postępowanie
Skarżony organ: Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 7,  art. 8,  art. 77 par. 1, art. 80, art. 124 par. 2, art. 107 par. 3, art. 138 par. 1
journal: Dz.U. 2018 poz 2096
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
article: art. 18, art. 64 par. 1 pkt 4, art. 64 par. 6
journal: Dz.U. 2018 poz 1314
law: Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji - tekst jednolity

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Suleja-Klimczyk, Sędziowie WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Beata Machcińska, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 listopada 2019 r. sprawy ze skargi Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości w Warszawie na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia [...] nr [...] w przedmiocie obciążenia wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego oddala skargę.


UZASADNIENIE

1. Na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 17 § 1, art. 18, art. 23 § 1 i § 4 pkt 1 oraz art. 64c § 7 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 z późn. zm., dalej: u.p.e.a., ustawa egzekucyjna), po rozpoznaniu zażalenia Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości z/s w Warszawie (dalej: Agencja, skarżąca) na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w C. (dalej: Naczelnik) z dnia [...] r., nr [...] o obciążeniu wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] wobec zobowiązanego A S.A. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej na dzień zwrotu, tj. 11.07.2018 r. w kwocie [...] zł - łącznie [...] zł, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: DIAS) utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.

2. Dotychczasowy przebieg postępowania.

2.1. W dniu 22.06.2017 r. Agencja wystawiła wobec A S. A. z/s C., ul. [...], tytuły wykonawcze o nr [...] i [...] opiewające na należności z tytułu zwrotu środków przeznaczonych na realizację programów finansowanych z udziałem środków europejskich oraz inne należności związane z realizacją projektów finansowanych z udziałem tych środków, a także odsetki od tych środków i od tych należności, o których mowa w art. 60 pkt 6 ustawy o finansach publicznych. Przedmiotowe tytuły wykonawcze zostały przekazane do Naczelnika przy piśmie z dnia [...] r. Podstawę wystawienia tytułów wykonawczych stanowiła decyzja Ministra Rozwoju i Finansów z dnia [...]r., nr [...]. Odpis tytułów wykonawczych wraz z zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...] o zajęciu innej wierzytelności w postaci nadpłaty, w trybie art. 89 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji doręczono zobowiązanej Spółce w dniu [...] r. Organ egzekucyjny działając w trybie art. 80 § 1 ustawy egzekucyjnej dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego zawiadomieniami z dnia [...] r., nr [...] w B S. A. oraz nr [...] w C S.A. Zobowiązanej Spółce doręczono zawiadomienia w dniu [...] r. (dowód: karty nr 1-3 akt). W dniach [...]r., [...]r., [...]r., [...]r. oraz [...]r. spisano protokoły o stanie majątkowym zobowiązanego, (dowód: karty nr 4-8 akt).

Postanowieniem z dnia [...]r. Nr [...] Naczelnik odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z wnioskiem z dnia 18.07.2017 r. w trybie art. 59 § 1 pkt 7 u.p.e.a., w którym skarżąca podniosła niedopuszczalność egzekucji z uwagi na jej przedwczesność.

Wierzyciel pismem z dnia 23.05.2018 r. wniósł o zawieszenie postępowania egzekucyjnego w trybie art. 56 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w związku z wydaniem wyroku WSA w Warszawie z dnia 22.02.2018 r., sygn. akt V SA/Wa 802/17. (dowód: karta nr 28 akt).

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik zawiesił postępowanie egzekucyjne w trybie art. 56 § 1 pkt 4 ustawy egzekucyjnej do dnia [...] r. (dowód: karta nr 28 akt).

Zawiadomieniami z dnia [...] r. Naczelnik uchylił zawiadomienia o zajęciach rachunków bankowych z dnia [...] r., nr [...] oraz [...].

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik umorzył postępowanie egzekucyjne w trybie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy egzekucyjnej w związku z pismem wierzyciela z dnia 15.06.2018 r. informującym o otrzymaniu od pełnomocnika A S.A. potwierdzenia stwierdzenia prawomocności wyroku WSA w Warszawie V SA/Wa 802/17.

W dniu 5.07.2018 r. do organu egzekucyjnego, wpłynęło pismo od A S. A. z dnia 4.07.2018 r. z prośbą o zwrot kosztów postępowania egzekucyjnego wraz z odsetkami (dowód: karta nr 30 akt).

Zawiadomieniem z dnia [...] r., nr [...] organ egzekucyjny, zawiadomił wierzyciela o wysokości kosztów postępowania egzekucyjnego w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej na dzień zwrotu, tj. [...] r. w kwocie [...] zł - łącznie [...] zł. Powyższe zawiadomienie wierzyciel otrzymał w dniu [...] r. (dowód: karta nr 32 akt).

Pismem z dnia 27.08.2018 r., nr [...] (wpływ do organu egzekucyjnego w dniu 3.09.2018 r.) Agencja wniosła o wydanie postanowienia w sprawie kosztów egzekucyjnych (dowód: karta nr 33 akt).

2.2. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Naczelnik obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] wobec zobowiązanego A S. A. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej na dzień zwrotu, tj. [...] r. w kwocie [...] zł - łącznie [...] zł. Wierzyciel odebrał powyższe postanowienie w dniu [...] r. (dowód: karta nr 34 akt).

Pismem z dnia 16.10.2018 r. Agencja złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., nr [...] w części co do kwoty [...] zł, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tej części i orzeczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], DIAS uchylił w całości zaskarżone postanowienie Naczelnika z dnia [...]r., nr [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji (dowód: karta nr 35 akt).

2.3. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Naczelnik postanowieniem z dnia [...]r., nr [...] obciążył wierzyciela kosztami postępowania egzekucyjnego przeprowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o nr [...] i [...] wobec zobowiązanego A S. A. w kwocie [...] zł wraz z odsetkami naliczonymi zgodnie z art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej na dzień zwrotu, tj. [...] r. w kwocie [...] zł - łącznie [...] zł.

Agencja złożyła zażalenie na postanowienie z dnia [...] r., nr [...] w części co do kwoty [...] zł, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w tej części i orzeczenie kosztów egzekucyjnych w wysokości [...] zł, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia.

Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik zarzucił naruszenie:

a) art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie i ustalenie kosztów egzekucyjnych od zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego, którymi został obciążony Wierzyciel w nadmiernej wysokości w sytuacji, gdy opłata 5 % egzekwowanej należności w wysokości [...] złotych oraz w wysokości [...] złotych nie znajduje odzwierciedlenia w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach, a obciążenie Wierzyciela obowiązkiem poniesienia tych kosztów jest sprzeczne z podstawowym celem egzekucji i stanowi przekroczenie maksymalnego rozsądnego pułapu opłaty wskazującego na całkowite wręcz zerwanie związku pomiędzy świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat, co stwierdził TK w wyroku z dnia 28 czerwca 2016 roku, sygn. akt 31/14, stwierdzając niezgodność tego przepisu z prawem w zakresie, w jakim nie określa on maksymalnej wysokości opłat,

b) art. 64 § 6 u.p.e.a poprzez jego zastosowanie i obciążenie wierzyciela opłatą manipulacyjną w nadmiernej wysokości [...] złotych oraz w wysokości [...] złotych (1% dochodzonej należności) w sytuacji, gdy przepis ten nie określa maksymalnej wysokości opłaty, a zakres czynności, jakie podejmuje organ egzekucyjny na podstawie pojedynczego tytułu wykonawczego jest taki sam, niezależnie od wysokości należności pieniężnej ujętej w tym tytule wykonawczym, a w konsekwencji zastosowanie przepisu w sposób niezgodny z prawem (tak wyrok: TK z dnia 28 czerwca 2016 r., sygn. akt 31/14) oraz sprzeczny z celem egzekucji,

c) art. 64 c § 3 u.p.e.a. przez jego zastosowanie i naliczenie odsetek w wysokości [...] zł w sytuacji gdy opłata egzekucyjna i manipulacyjna, w oparciu o które zostały one naliczone są niezgodne z prawem.

2.4. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] DIAS utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika.

W uzasadnieniu wskazał, że generalną zasadą postępowania egzekucyjnego, określoną w art. 64c § 1 u.p.e.a., że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Natomiast zgodnie 64c § 3 powyższej ustawy w przypadku gdy po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Ustalenie powyższych przesłanek ciąży na organie egzekucyjnym, który ustalając zaistnienie powyższych okoliczności uwzględnia fakt, że niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie egzekucji oznacza sytuację, w której organ egzekucyjny wykonał czynność opisaną w art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej mimo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 29 § 2 tej ustawy nieznanych organowi egzekucyjnemu, z wyłączeniem przypadku wymienionego w art. 64c § 2 tejże ustawy. Niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji to podejmowanie czynności egzekucyjnych mimo braku podstaw prawnych do ich prowadzenia. Działanie określone w przepisie art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej, spowodowane jest działaniem bądź zaniechaniem wierzyciela, więc takim postępowaniem, które narusza przepisy ustawy nakazujące lub zakazujące wierzycielowi podejmowania określonych czynności przed lub w trakcie prowadzonej egzekucji. W niniejszej sprawie zachodzi przesłanka określona w przepisie art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej tzn. niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w dniu 22.02.2018r., wydał wyrok V SA/Wa 802/17, w którym uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...]r., nr [...], stanowiącą podstawę prawną do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki A S.A.

W związku z powyższym biorąc pod uwagę, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o nr [...] i [...] zostało umorzone ze względu na uchylenie decyzji będącej podstawą ich wystawienia, a także z uwagi na fakt, że to wierzyciel ponosi ryzyko prowadzenia egzekucji na podstawie nieostatecznej decyzji, organ egzekucyjny nie może ponosić kosztów należnych odsetek, które przekazał Spółce wraz ze zwrotem pobranych kosztów egzekucyjnych. Zatem niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej z winy wierzyciela skutkuje obciążeniem go kosztami egzekucyjnymi (opłaty i wydatki) wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi.

Odnosząc się natomiast do zarzutów naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej, podniesionych w zażaleniu z dnia 15.02.2019 r. wskazać należy, iż organ egzekucyjny określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 5% oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno dla każdego tytułu wykonawczego.

Opłata manipulacyjna jest pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanej Spółce tytułów wykonawczych niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Oznacza to, iż jest ona odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych. A zatem jest ona należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji na mocy art. 64 § 6 u.p.e.a. określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne, tj. opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego. Wedle zaś art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych, a jej wysokość w odniesieniu do dokonanej czynności egzekucyjnej, w tym wypadku wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, niemniej jednak niż 4,20 zł.

Dalej DIAS wskazał, że nie można nie wziąć pod uwagę, co podkreślił również wierzyciel w zażaleniu z dnia 15.02.2019 r., wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28.06.2016 r. o sygn. akt SK 31/14, w którym Trybunał Konstytucyjny orzekł między innymi, że art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej w zakresie, w jakim nie określa maksymalnej wysokości opłaty za dokonane czynności egzekucyjne, jest niezgodny z wynikającą z art. 2 Konstytucji zasadą zakazu nadmiernej ingerencji w związku z art. 64 ust 1 i art. 84 Konstytucji oraz nie jest niezgodny z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Trybunał wywiódł, że "nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań w konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego". Dalej Trybunał stwierdził, że "brak określenia górnej granicy opłat egzekucyjnych powoduje, że w pewnych warunkach (w przypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy dłużnika stają się jedynie dodatkową sankcją pieniężną". Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym są więc zbliżone do podatku. Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością (Wyrok Trybunału Konstytucyjnego został opublikowany w dniu 16.08.2016 r. w Dzienniku Ustaw z 2016 r. poz. 1244). Ustalając zatem wysokość kosztów egzekucyjnych, w tym przypadku należnych od wierzyciela, organ musi wziąć pod uwagę rzeczywiste wydatki i koszty związane z dokonaniem w toku postępowania egzekucyjnego poszczególnych czynności, przy uwzględnieniu ich praco- i czasochłonności.

W rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego oraz w ten sam sposób, opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej Spółki w wysokości 5% egzekwowanej należności. Z akt sprawy wynika, iż w związku z powyższym z zajęcia rachunku bankowego w B S.A. wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty egzekucyjnej rozliczono kwotę [...] zł), natomiast z zajętego rachunku w C S.A. wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty rozliczono kwotę [...] zł). Z zajętej wierzytelności wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty rozliczono [...] zł). Poborcy skarbowi pobrali również kwotę [...] zł kosztów egzekucyjnych. Łącznie pobrano [...] zł kosztów egzekucyjnych.

W ocenie DIAS, wbrew twierdzeniom wierzyciela zawartym w zażaleniu kwota określonych kosztów egzekucyjnych obejmująca wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za zajęcie rachunku bankowego, w wysokości łącznej [...] zł nie jest nadmiernie wygórowana, mając na uwadze fakt, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego.

Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11.04.2017 r. sygn. akt I SA/Gl 67/17). W niniejszej sprawie uznać należy, że zastosowana 1% stawka opłaty manipulacyjnej oraz stawka 5% za zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego nie powoduje, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Jak podkreślono wyżej, ustawodawca nie przewidział bezkosztowego prowadzenia egzekucji, a dopuszczalność zastosowania stawki procentowej określonej przez ustawodawcę, potwierdził Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej orzeczeniu.

Reasumując, DIAS stwierdził, iż podnoszone przez wierzyciela okoliczności nie znajdują uzasadnienia, a zaskarżone postanowienie jest prawidłowe.

3. Postępowanie przed Sądem I instancji.

3.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach Agencja zaskarżonemu postanowieniu DIAS zarzucono:

1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 u.p.e.a poprzez błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że dokonane przez organ egzekucyjny obciążenie skarżącej opłatą egzekucyjną i opłatą manipulacyjną w łącznej wysokości [...] złotych jest zgodne z Konstytucją i znajduje odzwierciedlenie w faktycznie poniesionych przez organ egzekucyjny nakładach pracy, w sytuacji, gdy rozpoznanie sprawy nastąpiło wbrew regułom i wzorcom konstytucyjnym zaprezentowanym w wyroku TK SK 31/14;

2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.:

- art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nierozpoznanie sprawy w sposób wyczerpujący i wszechstronny, nierozważnie i nieuwzględnienie słusznego interesu Skarżącej, niedostateczne wyjaśnienie podstaw i przesłanek utrzymania w mocy zaskarżonego postanowienia, przede wszystkim poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia okoliczności faktycznych świadczących o poziomie skomplikowania dokonanych czynności egzekucyjnych oraz o poniesionym nakładzie pracy organu egzekucyjnego, jak również nie uwzględnienie wytycznych, jakie dla możliwości zastosowania uznanych za niezgodne z prawem przepisów art. 64 § 1 pkt 4, art. 64 § 6 u.p.e.a. ma wyrok TK z dnia 28 czerwca 2016 r. (SK 31/14);

- art. 8 § 1 KPA w zw. z art. 80 k.p.a poprzez brak oceny całokształtu materiału dowodowego i bezpodstawne przyjęcie przez organ odwoławczy, że zastosowana 1% stawka opłaty manipulacyjnej oraz stawka 5 % za zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego nie powoduje, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat w sytuacji gdy czynności jakie podjął organ egzekucyjny w sprawie nie wymagały szczególnych nakładów pracy i nie były obarczone wysokim poziomem skomplikowania ponieważ były to czynności standardowe polegające na wysłaniu kilku pism i na skorzystaniu z dostępnych systemów elektronicznej informacji w konsekwencji czego błędne przyjęcie przez organ odwoławczy, że wartość świadczonej pracy w tym zakresie powinna wynosić [...] zł i naruszenie zasady proporcjonalności, bezstronności, równego traktowania i zaufania do władzy publicznej;

- art. 107 § 3 k.p.a w zw. z art. 126 k.p.a w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a poprzez sporządzenie I uzasadnienia, które nie koresponduje z treścią zarzutów w szczególności poprzez brak odniesienia się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej i egzekucyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego i ograniczenie się wyłącznie do stwierdzenia, że zasądzone koszty mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego i nie powodują, jak określił to TK, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat w konsekwencji nie uwzględnienie konieczności uzależnienia wysokości przywołanych opłat od takich czynników jak: efektywność i skuteczność egzekucji, poziom skomplikowania poszczególnych czynności czy rzeczywisty nakład pracy organu egzekucyjnego, w wyniku powyższego naruszenie także art. 11 k.p.a. i obciążenie skarżącej rażąco wysoką kwotą kosztów bezskutecznej egzekucji niepoddającą się kontroli;

- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy postanowienia wydanego z naruszeniem przepisów art. 7 i 77 § 1 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a., 80 k.p.a., 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.

Agencja wniosła także o dopuszczenie dowodu z dokumentu: Ocena Skutków Regulacji Projektu ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw z dnia 15.10.2018 r. na okoliczności powołane w skardze oraz o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Naczelnika w części co do kwoty [...] zł oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa prawnego.

W treści skargi zwrócono uwagę, że organ egzekucyjny w postanowieniu obciążającym wierzyciela kosztami egzekucyjnymi w żaden sposób nie odniósł się do wytycznych zawartych w wyroku TK z dnia 28 czerwca 2016 r. Wskazał jedynie, że skoro opłata manipulacyjna nie jest ściśle związana z efektami podejmowanych czynności może zostać naliczona w wysokości 1 % od dochodzonej należności.

Dodano, że czynności jakie podjął organ egzekucyjny w zakresie opłaty manipulacyjnej należy uznać za czynności o charakterze materialno-technicznym.

3.2. W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie.

4. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

4.1. Skarga okazała się niezasadna.

4.2. Na wstępie należy podnieść, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Ponadto zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który w sprawie nie ma zastosowania). Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że Sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu. Może więc dokonać oceny zaskarżonej decyzji czy też postanowienia także w innym zakresie niż zakres, w jakim zakwestionowała rozstrzygnięcie strona skarżąca.

Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ono prawa w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.

4.3. Istota sporu pomiędzy Agencją a DIAS sprowadza się do kwestii prawidłowości określenia w rozpoznawanej sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych obciążających wierzyciela w związku z umorzeniem postępowania egzekucyjnego wobec zobowiązanego w świetle wyroku TK w sprawie SK 31/14.

4.4. Przystępując do rozważań nad legalnością zaskarżonego postanowienia w pierwszej kolejności podnieść należy, że w uzasadnieniu wyroku w sprawie SK 31/14 Trybunał wskazał, że nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat. W tym sposobie określania wysokości danin publicznych, uwzględniając obiektywny wymiar danej opłaty, co do zasady nie bierze się pod uwagę sytuacji indywidualnego podmiotu, który te opłaty uiszcza. Stawki stosunkowe są obciążeniem proporcjonalnym do wysokości konkretnej kwoty podlegającej egzekucji. Tak określona wysokość opłaty egzekucyjnej może nie być w pełni adekwatna do nakładu pracy organu egzekucyjnego i stopnia skuteczności jego działań konkretnej egzekucji. Jest to jednak sytuacja konstytucyjnie dopuszczalna. W tym zakresie ustawodawca ma bowiem znaczną swobodę regulacyjną. Z samej też istoty opłat wynika, że nie zawsze wiążą się one z ekwiwalentnym świadczeniem podmiotu publicznego.

Trybunał Konstytucyjny jednocześnie podkreślił, że swoboda ustawodawcy określania wysokości opłat nie jest jednak nieograniczona. Problematyka wysokości opłat w egzekucji jest bowiem nierozerwalnie związana z zapewnieniem właściwej równowagi między interesem państwa, polegającym na otrzymaniu zwrotu wydatków za przeprowadzone postępowanie egzekucyjne, a ochroną podmiotów przed nadmiernym fiskalizmem państwa. Bez wątpienia wysokość i zasady pobierania tych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić finansowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna opłat w egzekucji powinna polegać na uzyskaniu częściowego przynajmniej zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. Istotne jest jednak zachowanie przez ustawodawcę racjonalnej zależności między wysokością opłat w egzekucji a czynnościami organów, za podjęcie których opłaty te zostały naliczone. W przeciwnym razie rola tych opłat sprowadza się do swoistej kary z tytułu niewykonania określonego obowiązku, co jest niespójne z podstawowym celem postępowania egzekucyjnego, za który należy uznać wykonanie przez dłużnika ciążącego na nim obowiązku.

Trybunał stwierdził, że brak określenia górnej granicy opłaty, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej powoduje, że w pewnych warunkach (w wypadku należności o znacznej wartości) następuje całkowite wręcz zerwanie związku między świadczeniem organu egzekucyjnego, a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Opłaty te nie są wtedy formą zryczałtowanego wynagrodzenia organu prowadzącego egzekucję za podejmowane czynności, ale z perspektywy podmiotu obciążonego kosztami stają się jedynie sankcją pieniężną.

Mechanizm ustalania opłaty stosunkowej z wyznaczoną górną jej granicą chroni przed tego typu sytuacjami. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu limituje kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością. Trybunał wskazał także, że brak określenia górnej granicy przedmiotowych opłat powoduje, że z punktu widzenia organu egzekucyjnego stają się one formą dochodu nieuzasadnionego wielkością, czasochłonnością czy stopniem skomplikowania podejmowanych czynności egzekucyjnych. W ujęciu materialnym stają się więc obciążeniem podatkowym.

Jak uznał Trybunał, regulacje zawarte w zaskarżonych normach prawnych są nieadekwatne do podstawowego celu postępowania egzekucyjnego. Ze względu na brak określenia maksymalnych wysokości opłaty wymienionej w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, opłaty te realizują w nadmiernym stopniu funkcję represyjną.

Trybunał Konstytucyjny, wyjaśniając skutki swojego orzeczenia wskazał, że dla właściwej jego realizacji w rozpatrzonej sprawie konieczna będzie interwencja ustawodawcy, który powinien, w granicach norm konstytucyjnych i z uwzględnieniem wniosków wynikających z wyroku Trybunału, określić maksymalną wysokość opłaty egzekucyjnej, o której mowa w art. 64 § 1 pkt 4 u.p.e.a. oraz opłaty manipulacyjnej, o której mowa w art. 64 § 6 u.p.e.a., ale także maksymalną wysokość innych opłat egzekucyjnych, przeciwko którym można wysunąć zarzuty podobne do rozpatrzonych w niniejszej sprawie.

4.5. Odnosząc się do powołanego orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego zwrócić należy uwagę na trzy jego aspekty, istotne w niniejszej sprawie:

Po pierwsze: skutkiem orzeczenia Trybunału nie jest wyeliminowanie z porządku prawnego podstawy prawnej do orzekania o wysokości kosztów egzekucyjnych na podstawie art. 64 § 1 pkt 4 i § 6 u.p.e.a. z zastosowaniem procentowego sposobu obliczania opłaty za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej w odniesieniu do kwoty egzekwowanych należności. Podstawa do takiego postępowania organu egzekucyjnego pozostała, natomiast stosowanie tych przepisów nie może prowadzić do przekroczenia maksymalnego rozsądnego pułapu, który w pierwszej kolejności powinien być wyznaczony przez ustawodawcę. Dopóki jednak ustawodawca tego nie uczyni, organy stosujące prawo - a więc w nawiązaniu do realiów danej sprawy, którą rozstrzygają - muszą tak określać wysokość kosztów egzekucyjnych, aby nie można było zarzucić im naruszenia standardów określonych w omawianym wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

Po drugie: z uzasadnienia wyroku należy wyprowadzić wniosek, że mechanizm ustalania opłaty stosunkowej ze wskazaną jej górną granicą chroni przed nadmiernym fiskalizmem. Wartość wyznaczona kwotowo zakreśla bowiem maksymalny pułap opłaty i dzięki temu ogranicza kwotę określoną procentowo przed jej nadmierną wysokością.

Po trzecie: powołany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczy tzw. pominięcia prawodawczego. Pominięcia takie polegają na tym, że ustawodawca unormował jakąś dziedzinę stosunków społecznych, ale dokonał tego w sposób niepełny, regulując ją tylko fragmentarycznie. Co istotne, w realiach rozpoznawanej sprawy, ustawodawca zaniechał również uzupełnienia analizowanej regulacji zgodnie z wyrokiem TK – do dnia dzisiejszego nie określił górnej granicy opłat za dokonanie czynności egzekucyjnej i opłaty manipulacyjnej.

Dokonując zatem kontroli legalności zaskarżonego postanowienia nie można tracić z pola widzenia wskazanych powyżej kwestii, a uzupełnienie pominięcia ustawowego nastąpić musi na płaszczyźnie stosowania prawa w granicach określonych przez TK. Zdaniem Sądu nie sposób jednak podzielić stanowiska, że z uwagi na powołany wyrok organ może zastosować wyłącznie stawki minimalne.

4.6. Przenosząc powyższe uwagi na grunt przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że zdaniem Sądu DIAS w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, organ nadzoru odniósł się do adekwatności wysokości ustalonych kosztów egzekucyjnych oraz nakładu pracy organu (str. 5-6) przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych w toku postępowania prowadzonego na podstawie wymienionych wyżej tytułów wykonawczych, jak również do zagadnienia, że wysokość i zasady pobierania przedmiotowych opłat powinny być ukształtowane w taki sposób, aby zapewnić przynajmniej częściowe finansowanie aparatu egzekucyjnego.

W ocenie Sądu, uwzględniając okoliczności sprawy – wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22.02.2018r., V SA/Wa 802/17, którym uchylono decyzję organu II instancji z dnia [...]r., nr [...], stanowiącą podstawę prawną do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki A S.A., a także okoliczności, iż Trybunał w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż nie budzi wątpliwości konstytucyjnych dopuszczalność stosowania stawek stosunkowych (procentowych) jako jednej z metod określania wysokości danin publicznych, także opłat, stanowisko organu uznać należy za prawidłowe.

Z przepisów ustawy egzekucyjnej wynika bowiem zasada tego postępowania określona w art. 64c § 1, że opłaty, o których mowa w art. 64 § 1 i 6 oraz w art. 64a, wraz z wydatkami poniesionymi przez organ egzekucyjny stanowią koszty egzekucyjne. Koszty egzekucyjne, z zastrzeżeniem § 2-4, obciążają zobowiązanego. Natomiast zgodnie 64c § 3 u.p.e.a. w przypadku gdy po pobraniu od zobowiązanego należności z tytułu kosztów egzekucyjnych okaże się, że wszczęcie i prowadzenie egzekucji było niezgodne z prawem, należności te, wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi, organ egzekucyjny zwraca zobowiązanemu, a jeżeli niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, obciąża nimi wierzyciela. Ustalenie powyższych przesłanek ciąży na organie egzekucyjnym, który ustalając zaistnienie powyższych okoliczności uwzględnia fakt, że niezgodne z przepisami ustawy wszczęcie egzekucji oznacza sytuację, w której organ egzekucyjny wykonał czynność opisaną w art. 26 § 5 ustawy egzekucyjnej mimo istnienia okoliczności, o których mowa w art. 29 § 2 tej ustawy nieznanych organowi egzekucyjnemu, z wyłączeniem przypadku wymienionego w art. 64c § 2 tejże ustawy. Niezgodne z przepisami ustawy prowadzenie egzekucji to podejmowanie czynności egzekucyjnych mimo braku podstaw prawnych do ich prowadzenia. Działanie określone w przepisie art. 64c § 3 u.p.e.a., spowodowane jest działaniem bądź zaniechaniem wierzyciela, więc takim postępowaniem, które narusza przepisy ustawy nakazujące lub zakazujące wierzycielowi podejmowania określonych czynności przed lub w trakcie prowadzonej egzekucji.

W realiach rozpoznawanej sprawy przesłanka określona w przepisie art. 64c § 3 ustawy egzekucyjnej zaistniała, albowiem niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji spowodował wierzyciel, co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w powołanym już wyroku z dnia 22.02.2018 r. V SA/Wa 802/17. W wyroku tym WSA uchylił decyzję organu II instancji z dnia [...] r., nr [...], stanowiącą podstawę prawną do prowadzenia postępowania egzekucyjnego wobec Spółki A S.A.

Zdaniem Sądu bez wpływu na przedstawione wyżej stanowisko pozostaje fakt, że wierzyciel jest podmiotem publicznym. Ustawa egzekucyjna nie różnicuje bowiem odpowiedzialności z tytułu kosztów egzekucyjnych w zależności od podmiotu publicznoprawnego i prywatnego. Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 64c § 3 u.p.e.a. ciężar zwrotu pobranych nienależnie kosztów egzekucyjnych wraz z odsetkami, spoczywa na organie egzekucyjnym lub wierzycielu. Zdaniem Sądu kwestia, który z wymienionych podmiotów zobligowany będzie do ich zwrotu zależne jest o tego, z którego działaniem lub bezczynnością związane jest nieuprawnione pobranie od zobowiązanego kosztów egzekucyjnych. Przepis ten nie daje podstaw do różnicowania odpowiedzialności organu egzekucyjnego i wierzyciela. Tym bardziej nie wprowadza zróżnicowania podmiotów ze względu na przymiot podmiotu prywatnego i publicznego. Odpowiedzialność tych podmiotów uzależniona jest natomiast od tego, który z nich doprowadził do nieuprawnionego pobrania kosztów egzekucyjnych.

Sąd podziela pogląd organu, że mając na uwadze fakt, iż postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o nr [...] i [...] zostało umorzone ze względu na uchylenie decyzji będącej podstawą ich wystawienia, a także z uwagi na fakt, że to wierzyciel ponosi ryzyko prowadzenia egzekucji na podstawie nieostatecznej decyzji, organ egzekucyjny nie może ponosić kosztów należnych odsetek, które przekazał Spółce wraz ze zwrotem pobranych kosztów egzekucyjnych. Niezgodne z prawem wszczęcie i prowadzenie egzekucji administracyjnej z winy wierzyciela skutkuje obciążeniem go kosztami egzekucyjnymi (opłaty i wydatki) wraz z naliczonymi od dnia ich pobrania odsetkami ustawowymi.

4.7. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzutów naruszenia art. 64 § 1 pkt 4 i art. 64 § 6 ustawy egzekucyjnej, wskazać należy, iż zasadnie organ egzekucyjny określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za zajęcie rachunku bankowego w wysokości 5% oraz opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno dla każdego tytułu wykonawczego.

Opłata manipulacyjna jest pobierana w związku z doręczeniem zobowiązanej Spółce tytułów wykonawczych niezależnie od innych czynności dokonanych przez organ egzekucyjny. Zasadnie DIAS wyjaśnił, że jest ona odrębną opłatą, naliczaną obok innych opłat za dokonanie poszczególnych czynności egzekucyjnych. Jest ona zatem należna organowi egzekucyjnemu nawet wówczas gdyby po doręczeniu zobowiązanemu tytułu wykonawczego okazało się, że egzekucja jest bezskuteczna i niezależnie od zastosowanych środków egzekucyjnych i wyegzekwowania jakichkolwiek kwot na poczet dochodzonej wierzytelności. W rozpoznawanej sprawie organ pierwszej instancji na mocy art. 64 § 6 u.p.e.a. określił koszty egzekucyjne z tytułu opłaty za czynności egzekucyjne, tj. opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego. Wedle zaś art. 64 § 3 ustawy egzekucyjnej, opłaty za czynności egzekucyjne, o których mowa w § 1 pkt 1-6, oblicza się oddzielnie od każdego tytułu wykonawczego, który był podstawą dokonania czynności egzekucyjnych, a jej wysokość w odniesieniu do dokonanej czynności egzekucyjnej, w tym wypadku wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego stanowi 5% kwoty egzekwowanej należności, niemniej jednak niż 4,20 zł.

Przypomnieć należy, że w rozpatrywanej sprawie organ egzekucyjny naliczył opłatę manipulacyjną z tytułu zwrotu wydatków za wszystkie czynności związane ze stosowaniem środków egzekucyjnych w wysokości 1% - osobno do każdego tytułu wykonawczego oraz w ten sam sposób, opłatę za zajęcie wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanej Spółki w wysokości 5% egzekwowanej należności. Z akt sprawy wynika, iż w związku z powyższym z zajęcia rachunku bankowego w B S.A. wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty egzekucyjnej rozliczono kwotę [...] zł), natomiast z zajętego rachunku w C S.A. wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty rozliczono kwotę [...] zł). Z zajętej wierzytelności wyegzekwowano kwotę [...] zł (z tego na koszty rozliczono [...] zł). Poborcy skarbowi pobrali również kwotę [...] zł kosztów egzekucyjnych. Łącznie pobrano [...] zł kosztów egzekucyjnych.

W ocenie Sądu organ nie miał obowiązku naliczenia opłaty manipulacyjnej zgodnie z jej wyliczeniem przedstawionym w skardze uwzględniający miernik podawany już w 2016r. w projekcie zmiany ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, gdzie koszt na załatwienie jednego tytułu wykonawczego w urzędach skarbowych wynosił 40 do 100 zł, co stanowić powinno punkt odniesienia w zakresie szacowania opłaty manipulacyjnej. W obowiązującym obecnie stanie prawnym wskazany przez Agencję sposób szacowania opłaty manipulacyjnej jest jedynie propozycją ustawodawcy zawartą w projekcie legislacyjnym, a zatem nie stanowi regulacji obowiązującego porządku prawnego w państwie.

W konsekwencji dopuszczenie do postępowania sądowego dowodu z dokumentu: Ocena Skutków Regulacji Projektu ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz innych ustaw z dnia 15 października 2018 r., który nota bene nie został przez stronę załączony do skargi, w świetle art. 106 § 3 p.p.s.a., uznać należy za zbędne.

Sąd podziela pogląd organu nadzoru, że wysokość opłaty manipulacyjnej oraz opłaty za zajęcie rachunku bankowego, w wysokości łącznej [...] zł nie jest nadmiernie wygórowana, mając na uwadze fakt, że koszty egzekucyjne mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego.

Podkreślić należy, że funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 11.04.2017 r. sygn. akt I SA/Gl 67/17). W niniejszej sprawie uznać należy, że zastosowana 1% stawka opłaty manipulacyjnej oraz stawka 5% za zajęcie wierzytelności pieniężnej z rachunku bankowego nie powoduje, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Jak podkreślono wyżej, ustawodawca nie przewidział bezkosztowego prowadzenia egzekucji, a dopuszczalność zastosowania stawki procentowej określonej przez ustawodawcę, potwierdził Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyżej orzeczeniu.

Oznacza to, że skład orzekający nie podziela stanowiska zajętego w wyroku NSA z dnia 8 stycznia 2019r. II FSK 2559/18.

Reasumując, w ocenie Sądu, DIAS wziął pod uwagę dyrektywy wynikające z powołanego już wyroku TK. Zaznaczyć także należy, iż z powołanego wyżej wyroku TK nie wynika obowiązek ustalania przez organ rzeczywistych kosztów wykonywanych w toku postępowania czynności, w tym odnoszących się do faktycznego nakładu pracy. Trafnie w tym kontekście wskazał w powołanym w skardze wyroku z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt I SA/Bk 233/17 WSA w Białymstoku, stwierdzając, że wysokość opłaty egzekucyjnej i manipulacyjnej powinna być powiązana, w miarę możliwości (podkreślenie Sądu), z rzeczywistymi kosztami konkretnego postępowania egzekucyjnego. Należy mieć bowiem na uwadze, że organ może nie mieć praktycznej możliwości ustalenia rzeczywistych kosztów, w tym faktycznego nakładu pracy. Ponadto ich rozliczenie w praktyce, zastosowane kryteria i metodologia wymykałyby się spod kontroli sądowej. Tym bardziej, że ryczałtowy charakter kosztów egzekucyjnych wskazuje możliwość ich procentowego określenia, przy czym wysokość uzależniona jest od wartości dochodzonych przez organ należności.

Zastosowane stawki kosztów egzekucyjnych nie powodują, zdaniem Sądu zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Tym bardziej, iż z zaleceń Trybunału Konstytucyjnego wynika konieczność uwzględnienia funkcji fiskalnej kosztów egzekucyjnych. Koszty egzekucyjne mają bowiem zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego. Funkcja fiskalna powinna polegać na uzyskaniu (przynajmniej częściowego) zwrotu kosztów funkcjonowania tego aparatu. A zatem muszą się różnić od rzeczywistych, poniesionych przez organ egzekucyjny, kosztów. W niniejszej sprawie skarżąca nie wykazała, aby dysproporcja ta była rażąca.

W ocenie Sąd ustalona przez organ zaskarżonym postanowieniem wysokość opłat ustalanych przez organy egzekucyjne nie pozostaje w oderwaniu od poziomu skomplikowania czynności podejmowanych przez organ egzekucyjny oraz nakładu pracy organu przy egzekwowaniu należności publicznoprawnych.

Z uwagi na powyższe rozważania, zdaniem Sądu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 64 § 1 pkt 4 oraz art. 64 § 6 u.p.e.a., a także art. 64c § 7 u.p.e.a.

4.8. W ocenie Sądu, skarżąca nie wykazała również naruszenia przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. a także art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 64c § 7 u.p.e.a

W ocenie Sądu organ orzekający w sprawie prawidłowo przeanalizował ustalony w sprawie stan faktyczny i nie naruszył prawa odmawiając skarżącemu umorzenia zaległych składek. Ustalenia organu, jak również wywiedzione wnioski w sprawie odmowy udzielenia ulgi nie uchybiły przepisom prawa procesowego ani materialnego.

W celu ustalenia, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, Sąd bada, czy w jego toku organy zachowały rządzące nim i określone w Kodeksie postępowania administracyjnego zasady. Przede wszystkim zgodnie z art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji zobowiązane są podjąć wszelkie niezbędne działania dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy oraz są też zobowiązane, na mocy art. 77 § 1 k.p.a., do zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Ocena tego materiału dowodowego dokonana została w oparciu o art. 80 k.p.a., zgodnie z którym organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona.

Skarżąca nie wykazała także naruszenia art. 81 k.p.a., który stanowi, że okoliczność faktyczna może być uznana za udowodnioną, jeżeli strona miała możność wypowiedzenia się co do przeprowadzonych dowodów, chyba że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 10 § 2.

Zdaniem Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji koresponduje z treścią zarzutów, a organ odniósł się do zasadności ustalenia wysokości opłaty manipulacyjnej i egzekucyjnej w oparciu o wytyczne z wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Wskazał, że zasądzone koszty mają zapewnić funkcjonowanie aparatu egzekucyjnego i nie powodują, jak określił to Trybunał Konstytucyjny, zerwania związku między świadczeniem organu egzekucyjnego a wysokością ponoszonych za dokonanie tych czynności opłat. Zaskarżona decyzji, wbrew zarzutom skargi poddaje się kontroli sądowej. Jej uzasadnienie spełnia kryteria określone w art. 107 § 3 k.p.a. (który w zw. z art. 126 k.p.a. ma w sprawie zastosowanie), zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zgromadzony przez organy obu instancji materiał dowodowy okazał się wystarczający dla rozstrzygnięcia sprawy. Został on też poddany ocenie w sposób zgodny z prawem. Dokonana przez DIAS kontrola instancyjna uzasadniała akceptację stanowiska organu egzekucyjnego.

W konsekwencji nie doszło również do naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 18 ustawy egzekucyjnej, przez jego niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu egzekucyjnego z uwagi na błędne przyjęcie, że postanowienie to odpowiada prawu.

4.9. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.