Wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt III SA/Wa 3925/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Data orzeczenia: 2017-11-17 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Hasła tematyczne: Inne
Skarżony organ: Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: art. 21 ust. 1 i ust. 3,
journal: Dz.U. 2011 nr 127 poz 721
law: Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - tekst jednolity.
article: art. 151
journal: Dz.U. 2017 poz 1369
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Radosław Teresiak, Sędziowie sędzia WSA Elżbieta Olechniewicz, sędzia WSA Aneta Trochim-Tuchorska (sprawozdawca), Protokolant referent stażysta Magdalena Walkowiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 listopada 2017 r. sprawy ze skargi I. sp. z o.o. z siedzibą w L. na decyzję Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] października 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych za okresy rozliczeniowe od kwietnia do listopada 2012r. oddala skargę


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z [...] października 2016r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu odwołania wniesionego przez I. sp. z o.o. z/s w L. (dalej: "Spółka" lub "Skarżąca"), utrzymał w mocy decyzję Prezesa Zarządu Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Prezes Zarządu PFRON) z [...] listopada 2015r. określającą wysokość wpłat na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON, Fundusz) za okresy rozliczeniowe od kwietnia do listopada 2012r. oraz umarzającą jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie określenia wysokości wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011r. do marca 2012r.

Decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy.

Prezes Zarządu PFRON decyzją z [...] listopada 2015r. określił wysokość zobowiązania Spółki w związku z przejęciem w dniu 31 lipca 2015r. V. sp. z o.o. w upadłości układowej z tytułu wpłat na PFRON za okres od kwietnia 2012r. do listopada 2012r. w kwocie 110.068,00 zł, wskazując wysokość zobowiązania za poszczególne miesiące, oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011r. do marca 2012r.

W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że "V." sp. z o.o. z/s w N., z uwagi na dyspozycję art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) złożyła deklaracje DEK-I-0 za miesiące od grudnia 2011r. do listopada 2012r. oraz dokonała wpłat kwot wynikających z tych deklaracji.

Postanowieniem Sądu Rejonowego w L. [...] Wydział Gospodarczy do spraw Upadłościowych i Naprawczych z 17 czerwca 2010r., sygn. akt [...] ogłoszono upadłość "V." sp. z o.o. z/s w N., z możliwością zawarcia układu.

Następnie postanowieniem Sądu Rejonowego L. w L. z siedzibą w S. [...] Wydział dla spraw Upadłościowych i Naprawczych z [...] marca 2012r., sygn. akt [...] ukończono postępowanie upadłościowe z możliwością zawarcia układu.

"V." sp. z o.o. pismem z 29 listopada 2013r. złożyła wniosek o zwrot nienależnie zapłaconych składek na PFRON wynikających ze złożonych deklaracji DEK-I-0 za okres od czerwca 2010r. do października 2013r. w łącznej kwocie 579.019,00 zł, wnosząc o skorygowanie deklaracji, gdyż system e-PFRON nie pozwala na sporządzenie przez nią korekt.

Prezes Zarządu PFRON postanowieniem doręczonym 22 stycznia 2014r. wszczął postępowanie w sprawie określenia wysokości wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011r. do listopada 2012r.

W dniu [...] marca 2014r. Prezes Zarządu PFRON wydał decyzję określającą wysokość zobowiązań "V." sp. z o.o. w kwocie 168.592,00 zł za okres od grudnia 2011r. do listopada 2012r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 3 października 2014r. uchylił powyższą decyzję i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Po ponownym rozpoznaniu sprawy Prezes Zarządu PFRON decyzją z dnia [...] grudnia 2014r. określił wysokość zobowiązań "V." sp. z o.o. w kwocie 110.068,00 zł za okres od kwietnia 2012r. do listopada 2012r. oraz umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie w sprawie określenia wysokości zobowiązań za okres od grudnia 2011r. do marca 2012r. Minister Pracy i Polityki Społecznej, po rozpoznaniu wniesionego odwołania, decyzją z 9 lipca 2015r. uchylił powyższą decyzję i przekazał organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia.

Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji wezwał "V." sp. z o.o. w upadłości układowej do uzupełnienia braków formalnych wniosku o stwierdzenie nadpłaty poprzez złożenie korekt deklaracji m.in. za okres od grudnia 2011r. do listopada 2012r.

W odpowiedzi na to wezwanie przy piśmie z 10 sierpnia 2015r. I. sp. z o.o. z/s w L. przesłała korekty deklaracji. Jednocześnie poinformowała, że w dniu 31 lipca 2015r. w trybie określonym w art. 492 Kodeksu spółek handlowych nastąpiło połączenie w drodze przejęcia spółki "V." przez I. sp. z o.o. Wyjaśniła też, że jako spółka przejmująca wstąpiła we wszystkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki spółki przejętej, tj. "V." sp. z o.o. w upadłości układowej.

Następnie Prezes Zarządu PFRON wskazał, że biorąc pod uwagę, iż zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 28 lutego 2003r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015r. poz. 233 ze zm.) data wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości jest datą upadłości, a także uwzględniając, iż skutki ogłoszenia upadłości powstają w dniu ogłoszenia upadłości, uznać należy, że Spółka jest zwolniona z wpłat na PFRON począwszy od dnia ogłoszenia upadłości, tj. od 17 czerwca 2010r. Natomiast zgodnie z art. 293 pkt 1 ww. ustawy, po uprawomocnieniu się postanowienia zatwierdzającego układ sąd wydaje postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego. W przedmiotowej sprawie postępowanie upadłościowe zakończono w dniu 21 marca 2012r. w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy L. w L. stosownego postanowienia.

Zdaniem Prezesa PFRON stan upadłości trwa do zakończenia postępowania upadłościowego, tj. do zawarcia układu i zatwierdzenia go przez sąd. Wykonywanie układu nie jest kolejną fazą upadłości czy postępowania upadłościowego, ale jego skutkiem. Układ zawarty w wyniku postępowania upadłościowego umożliwia wierzycielom odzyskanie należności, a przedsiębiorcy spłatę zrestrukturyzowanych długów i dalsze funkcjonowanie w obrocie gospodarczym na ogólnych zasadach. Zatem pracodawca mógł korzystać z uprawnienia wynikającego z art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji od dnia ogłoszenia upadłości do dnia uprawomocnienia się postanowienia w sprawie zakończenia postępowania upadłościowego, tj. do dnia 12 kwietnia 2012r. Wobec tego postępowanie w odniesieniu do okresu od grudnia 2011r. do marca 2012r. należało umorzyć jako bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji pracodawcy, co do których ogłoszono upadłość, zgodnie z obowiązującymi przepisami są zwolnieni z wpłat na PFRON.

Od powyższej decyzji Prezesa PFRON z [...] listopada 2015r. Spółka złożyła odwołanie, wnosząc o jej uchylenie w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uznanie, że pracodawca - V. sp. z o.o. w upadłości układowej nie był zobligowany do dokonywania wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011r. do listopada 2012r.

Spółka zarzuciła naruszenie:

- art. 122 w zw. z art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015r., poz. 613 ze zm.; dalej: "O.p."), poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego oraz nieprawidłową ocenę zebranego materiału dowodowego i przyjęcie, że "V." sp. z o.o. nie jest podmiotem, co do którego ogłoszono upadłość w rozumieniu przepisów ustawy o rehabilitacji;

- art. 208 § 1 O.p. poprzez błędne umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowe w sytuacji, gdy organ zobowiązany był wydać decyzję rozstrzygającą merytorycznie co do istoty sprawy, tj. uznającą, że pracodawca V. sp. z o.o. w upadłości układowej nie był zobligowany do dokonywania wpłat na PFRON za okres od grudnia 2011r. do listopada 2012r.;

- art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji w zw. z art. 293 ust. 1, art. 297 ust. 2 Prawa upadłościowego, poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że V. sp. z o.o. utraciła status "upadłego" z chwilą zakończenia etapu sądowego postępowania upadłościowego, natomiast prawidłowa wykładnia tych przepisów prowadzić powinna do wniosku, że V. sp. z o.o. do momentu zatwierdzenia przez sąd wykonania układu pozostaje podmiotem pozostającym w upadłości układowej.

Spółka w uzasadnieniu odwołania podniosła, iż organ nie określił jakie czynniki powodują konieczność umorzenia postępowania, nie wskazał, jakie przyczyny doprowadziły do uznania postępowania za bezprzedmiotowe i czym uzasadniona jest decyzja uznająca, że w sprawie brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy i tym samym umarzająca postępowanie.

W ocenie Spółki "postępowanie upadłościowe kończy się dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia Sądu o wykonaniu układu, które to postanowienie zapewnia upadłemu powrót do sytuacji prawnej sprzed ogłoszenia upadłości i ostatecznie pozbawia go charakteru podmiotu upadłego. W trakcie wykonywania układu nadal obowiązują ograniczenia i obowiązki nałożone na upadłego." Spółka powołując się na art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. o krajowym rejestrze sądowym (Dz. U. z 2013r., poz. 1203) zwróciła również uwagę, że "aktualny zapis o upadłości podmiotu wpisany do treści księgi wieczystej jest zgodny z faktycznym stanem prawnym, a jego wykreślenie możliwe będzie dopiero po uprawomocnieniu się postanowienia sądowego o wykonaniu układu, co powoduje, że do tego momentu wpis o pozostawaniu w upadłości "V." sp. z o.o. jest aktualny i przesądza o trwaniu stanu upadłości podmiotu. Zatem dopiero postanowienie stwierdzające wykonanie układu przywraca w pełni stan równoważny stanowi istniejącemu przed ogłoszeniem upadłości poprzez przywrócenie upadłemu pełnego prawa swobodnego zarządzania majątkiem i rozporządzania jego składnikami czyli odzyskanie majątku."

Wskazaną na wstępie decyzją z [...] października 2016r. Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej utrzymał w mocy powyższą decyzję.

W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, że zasadniczą kwestią wymagającą wyjaśnienia jest to, do którego momentu trwa stan upadłości oraz w jakim okresie przysługiwało uprawnienie wynikającego z art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji.

W ocenie organu odwoławczego słuszny i zasadny w świetle obowiązujących przepisów jest pogląd, iż stan upadłości (w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji) trwa od ogłoszenia upadłości tj. od dnia 17 czerwca 2010r. do dnia uprawomocnienia się postanowienia w sprawie zakończenia postępowania upadłościowego, tj. do dnia 12 kwietnia 2012r.

Stanowisko Spółki, że postępowanie upadłościowe kończy się dopiero po uprawomocnieniu postanowienia sądu o wykonaniu układu pozostaje zdaniem organu II instancji w sprzeczności z normą wynikającą z art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Rozszerzenie okresu zwolnienia z tytułu obowiązkowych wpłat na PFRON na czas realizacji układu prowadziłoby do wieloletniego unikania płatności dokonywanych na istotne cele społeczne, na które przeznaczane są wpłaty na PFRON.

Organ odwoławczy wskazał, że podziela stanowisko organu I instancji, iż układ zawarty w wyniku postępowania upadłościowego umożliwia wierzycielom odzyskanie należności, a samemu przedsiębiorcy spłatę zrestrukturyzowanych długów i dzięki temu dalsze funkcjonowanie w obrocie gospodarczym na ogólnych zasadach. Podmiot realizujący układ nie jest już podmiotem, w stosunku do którego ogłoszono upadłość w znaczeniu ww. art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji. Zdaniem organu II instancji nie mamy do czynienia ze spółką w upadłości pomiędzy zakończeniem postępowania upadłościowego a wykonaniem układu. Organ podkreślił, iż zgodnie z intencją ustawodawcy z wpłat na PFRON zwolnieni są pracodawcy prowadzący zakłady pracy chronionej, co do których ogłoszono upadłość. W przedmiotowej sprawie postępowanie upadłościowe zakończono w dniu 21 marca 2012r. w związku z wydaniem przez Sąd Rejonowy Lublin - Wschód w L. postanowienia o zakończeniu postępowania upadłościowego, które uprawomocniło się w dniu 12 kwietnia 2012r.

Spółka w skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zaskarżyła w części powyższą decyzję, zarzucając naruszenie:

- przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest: art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 125 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. w zw. z art. 49 ust. 1 ustawy o rehabilitacji, poprzez błędne ustalenie stanu faktycznego, co spowodowało wadliwą ocenę zebranego materiału dowodowego i nieuprawnione uznanie, że "V." sp. z o.o. nie była w okresie od kwietnia 2012r. do listopada 2012r. podmiotem, co do którego ogłoszono upadłość w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji;

- przepisów prawa materialnego, to jest: art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji w związku z art. 293 ust. 1, art. 297 ust. 1, 2, i 3 Prawa upadłościowego (w brzmieniu obowiązującym na dzień wydania decyzji przez Prezesa Zarządu PFRON, tj. na dzień [...] listopada 2015r.), poprzez ich błędną wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez przyjęcie, że V. sp. z o.o. utraciła status "upadłego" z chwilą zakończenia etapu sądowego postępowania upadłościowego oraz w konsekwencji przyjęcie, że stan upadłości trwa od dnia ogłoszenia upadłości do dnia uprawomocnienia się postanowienia w sprawie zakończenia postępowania upadłościowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga jest niezasadna.

Sąd nie znalazł bowiem podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się też naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Przede wszystkim wskazać należy, że wbrew stanowisku Skarżącej, stan faktyczny niniejszej sprawy został ustalony w sposób nie budzący wątpliwości, a spór między stronami dotyczy w istocie wykładni przepisu prawa materialnego, tj. art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji.

W sprawie bezspornym bowiem jest, że postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. [...] Wydział Gospodarczy do spraw Upadłościowych i Naprawczych ogłosił upadłość "V." sp. z o.o. z/s w N., z możliwością zawarcia układu (k. 92 akt administracyjnych).

Następnie postanowieniem z [...] lutego 2012r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. w L. z siedzibą w S. [...] Wydział dla spraw Upadłościowych i Naprawczych zatwierdził układ zawarty z wierzycielami przez upadłego "V." sp. z o.o. z/s w N. na zgromadzeniu wierzycieli w dniu 21 grudnia 2011r. Postanowienie to uprawomocniło się 15 lutego 2012r. (k. 121-122 akt administracyjnych).

Wobec uprawomocnienia się w dniu 15 lutego 2012r. ww. postanowienia o zatwierdzeniu układu, na podstawie art. 293 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego (p.u.n.) Sąd Rejonowy L. w L. z siedzibą w S. [...] Wydział dla spraw Upadłościowych i Naprawczych postanowieniem z [...] marca 2012r., sygn. akt [...] stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego "V." sp. z o.o. z/s w N. (k. 119 akt administracyjnych). Postanowienie to uprawomocniło się w dniu 12 kwietnia 2012r. (k. 127 akt administracyjnych).

Zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym w 2011r. i w 2012r.) pracodawca zatrudniający co najmniej 25 pracowników w przeliczeniu na pełny wymiar czasu pracy jest obowiązany, z zastrzeżeniem ust. 2-5 i art. 22, dokonywać miesięcznych wpłat na Fundusz, w wysokości kwoty stanowiącej iloczyn 40,65% przeciętnego wynagrodzenia i liczby pracowników odpowiadającej różnicy między zatrudnieniem zapewniającym osiągnięcie wskaźnika zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wysokości 6% a rzeczywistym zatrudnieniem osób niepełnosprawnych.

Stosownie natomiast do treści art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji (w brzmieniu obowiązującym w 2011r. i w 2012r.) z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnieni są pracodawcy prowadzący zakłady pracy będące w likwidacji albo co do których ogłoszono upadłość. Zwolnienie to obejmuje wyłącznie wpłaty powstałe za okres, w którym występują przesłanki określone w tym przepisie.

Istota sporu w rozpoznanej sprawie dotyczy kwestii, czy w przypadku ogłoszenia wobec spółki z o.o. upadłości z możliwością zawarcia układu jest ona w rozumieniu art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji "pracodawcą, co do którego ogłoszono upadłość" do dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego jak twierdzą organy, czy do dnia wydania postanowienia o stwierdzeniu wykonania układu jak podnosi Skarżąca.

W ocenie Sądu, rację w tym sporze przyznać należy organom.

Momentem początkowym formy ustrojowej spółki z o.o. w upadłości jest postanowienie sądu o ogłoszeniu upadłości, które jest skuteczne i wykonalne z dniem jego wydania (art. 51 p.u.n.). Data wydania tego postanowienia jest datą upadłości (art. 52 p.u.n.). W postanowieniu o ogłoszeniu upadłości sąd określa sposób prowadzenia postępowania, co w praktyce najczęściej następuje przez użycie sformułowania: "ogłasza upadłość X z możliwością zawarcia układu" lub "ogłasza upadłość X obejmującą likwidacje majątku" (art. 51 ust. 1 pkt 2 p.u.n.). Przesłanką ogłoszenia upadłości spółki z o.o. jest jej niewypłacalność. Wyraża się ona w tym, że spółka nie wykonuje swoich wymagalnych zobowiązań. Ponadto za niewypłacalną uważa się również spółkę z o.o. wówczas, gdy jej zobowiązania przekroczą wartość jej majątku, nawet wtedy, gdy na bieżąco spółka te zobowiązania wykonuje (art. 11 ust. 1 i 2 p.u.n.).

Upadłość spółki może przybrać postać:

- upadłości z możliwością zawarcia układu, którą ogłasza się wówczas, gdy zostanie uprawdopodobnione, że w drodze układu wierzyciele zostaną zaspokojeni w wyższym stopniu, niż zostaliby zaspokojeni po przeprowadzeniu postępowania obejmującego likwidację majątku dłużnika (art. 14 ust. 1 p.u.n.);

- upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika, którą ogłasza się w braku uprawdopodobnienia tej okoliczności oraz wówczas, gdy z uwagi na dotychczasowe zachowanie dłużnika nie ma pewności, że układ zostanie wykonany (art. 15 oraz art. 14 ust. 2 p.u.n.).

Ogłoszenie upadłości spółki z o.o. może więc prowadzić do jej rozwiązania (art. 270 pkt 3 k.s.h.), z tym że samo rozwiązanie następuje z chwilą wykreślenia spółki z rejestru po zakończeniu postępowania upadłościowego (art. 289 § 1 k.s.h.). Jednakże nie każde postępowanie upadłościowe prowadzi do rozwiązania spółki. Skutek ten nie nastąpi w przypadku zakończenia go układem, a także umorzenia lub uchylenia z innych przyczyn (art. 289 § 2 k.s.h.). W takich przypadkach spółka powraca do tej formy ustrojowej, w czasie istnienia której doszło do ogłoszenia upadłości (forma podstawowa, spółka w likwidacji) [zob. Andrzej Kidyba (red.), Katarzyna Kopaczyńska-Pieczniak: Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, Lex Omega 2017].

Stadium spółki z o.o. w upadłości trwa do zakończenia postępowania upadłościowego, czyli do uprawomocnienia się postanowienia sądu o zakończeniu postępowania upadłościowego albo o jego umorzeniu, ewentualnie do uchylenia postępowania upadłościowego (art. 293 ust. 1, art. 361-372 p.u.n.).

Chwila zakończenia postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu wynika z art. 293 ust. 1 zdanie pierwsze p.u.n. (w brzmieniu obowiązującym w 2011r. i 2012r.).

Zgodnie z art. 293 ust. 1 p.u.n. po uprawomocnieniu się postanowienia zatwierdzającego układ sąd wydaje postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego. Jeżeli zawarto układ likwidacyjny, postanowienie o zakończeniu postępowania upadłościowego wydaje się po przeprowadzeniu likwidacji. W przypadku, o którym mowa w zdaniu drugim, przepisy art. 369 i 370 stosuje się odpowiednio.

W myśl zaś art. 293 ust. 2 p.u.n. po zakończeniu postępowania upadły odzyskuje prawo do władania i zarządzania swoim majątkiem w takim zakresie, w jakim wynika to z treści układu.

Konsekwencją zatem zawarcia układu i zakończenia postępowania upadłościowego jest m.in. to, że upadły odzyskuje możność zarządzania i rozporządzania majątkiem. Od momentu zakończenia postępowania upadłościowego w wyniku zawarcia układu staje się ponownie dłużnikiem wobec swoich wierzycieli (zob. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2004r., II UK 489/03, OSNP 2005/7/100).

Stosownie natomiast do art. 297 ust. 1 p.u.n. po wykonaniu układu lub po wyegzekwowaniu należności stwierdzonych układem sąd na wniosek upadłego, zarządcy lub innej osoby, która jest odpowiedzialna za wykonanie układu, wydaje postanowienie o wykonaniu układu. Na postanowienie sądu w przedmiocie wykonania układu przysługuje zażalenie. Prawomocne postanowienie o wykonaniu układu stanowi podstawę do wykreślenia z urzędu wpisów dotyczących upadłości w księgach wieczystych i rejestrach (art. 297 ust. 2 p.u.n.). Po uprawomocnieniu się postanowienia stwierdzającego wykonanie układu, upadły odzyskuje prawo swobodnego zarządzania majątkiem i rozporządzania jego składnikami (art. 297 ust. 2 p.u.n.).

Prawo upadłościowe i naprawcze wyraźnie odróżnia postanowienie o zakończeniu postępowania (art. 293 ust. 1 zdanie pierwsze) od postanowienia o wykonaniu układu (art. 297 ust. 1). Z wyraźnej woli ustawodawcy zakończenie postępowania upadłościowego z możliwością zawarcia układu następuje po zatwierdzeniu układu, a przed jego wykonaniem. Jest to regulacja inna niż w postępowaniu upadłościowym obejmującym likwidację majątku, w którym sąd stwierdza zakończenie postępowania upadłościowego po wykonaniu ostatecznego planu podziału (art. 368 ust. 1 zdanie pierwsze).

W świetle powyższego ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu ma doprowadzić do zawarcia układu. Istotą tego postępowania jest zawarcie układu. Celem zaś zawartego układu jest co do zasady restrukturyzacja zobowiązań spółki. Po zawarciu układu i jego prawomocnym zatwierdzeniu przez sąd, następuje zakończenie postępowania upadłościowego, którego skutkiem jest odzyskanie przez spółkę z o.o. prawa do władania i zarządzania swoim majątkiem, oczywiście z uwzględnieniem postanowień zawartego układu. Informacja o zakończeniu postępowania upadłościowego podlega ujawnieniu w Krajowym Rejestrze Sądowym.

Charakter prawny układu nie jest rozumiany jednolicie. Najczęściej jest on uważany za szczególnego rodzaju umowę albo za kwalifikowaną postać ugody. Jako "specyficzną umowę" określił układ Sąd Najwyższy w uzasadnieniu uchwały z dnia 20 lipca 1997r., III CZP 87/95 (OSNC 1995, nr 11, poz. 162), stwierdzając, że układ jest złożonym aktem prawnym, na który składa się umowa pomiędzy wierzycielami i dłużnikiem oraz zatwierdzające układ orzeczenie sądu, które nadaje mu moc prawną. Szczególną cechą tej umowy jest także to, że dla jej skuteczności nie jest konieczne złożenie zgodnych oświadczeń woli przez wszystkich zainteresowanych; układ wiąże nie tylko tych, którzy się na niego zgodzili, ale także tych, którzy nie zajęli stanowiska, a nawet tych, którzy się opowiedzieli przeciwko układowi. Przy różnicach poglądów co do natury układu, który jest określany jako "złożony akt prawny" lub jako "szczególny akt prawny", nie budzi wątpliwości, że powstaje on przy spełnieniu trzech koniecznych czynników: zawartego w propozycjach układowych oświadczenia woli upadłego, oświadczenia woli wierzycieli wyrażonego w formie głosowania na zgromadzeniu przez wymaganą ich liczbę oraz postanowienia sądu zatwierdzającego układ (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 5 lipca 2006r., III CZP 38/06; OSNC 2007/4/55, Biul.SN 2006/7/7, M.Prawn. 2006/15/791, M.Prawn. 2007/20/1146).

Ogłoszenie upadłości z możliwością zawarcia układu ma zatem doprowadzić do zawarcia układu - umowy pomiędzy wierzycielami i dłużnikiem, która to umowa dla swej skuteczności wymaga zatwierdzenia orzeczeniem sądu. Gdy ten cel zostanie osiągnięty poprzez uprawomocnienie się postanowienia o zatwierdzeniu układu, sąd orzeka o zakończeniu postępowania upadłościowego. Po zakończeniu postępowania upadłościowego spółka z o.o. nie jest już w stadium spółki z o.o. w upadłości. Spółka powraca do tej formy ustrojowej, w czasie istnienia której doszło do ogłoszenia upadłości (tj. formy podstawowej). Od momentu zakończenia postępowania upadłościowego w wyniku zawarcia układu staje się ponownie dłużnikiem wobec swoich wierzycieli. Od momentu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego, spółka z o.o. może występować w obrocie pod dotychczasową firmą bez dodawania oznaczenia "w upadłości układowej", o którym mowa w art. 601 p.u.n. (Aleksander Jerzy Witosz [w: ] Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz, pod red. Antoniego Witosza i Aleksandra Jerzego Witosza, LexisNexis Wydanie 5, s. 670 i 676). Innymi słowy od momentu prawomocnego zakończenia postępowania upadłościowego spółka w praktyce prowadzonej działalności nie ma obowiązku stosować wskazanego oznaczenia "w upadłości układowej", które niewątpliwie mogło zniechęcać potencjalnych kontrahentów do współpracy i zawierania umów, kontraktów (wierzyciele mogą natomiast uzyskać informację z wpisów w KRS, że spółka ta ma zatwierdzony układ). Spółka wraca do obrotu gospodarczego celem prowadzenia działalności gospodarczej i wykonania zawartego układu. Wykonanie zawartego układu następuje już poza postępowaniem upadłościowym.

Natomiast wskazywane przez Skarżącą wykreślenie wpisów, przewidziane w art. 297 ust. 2 p.u.n. dotyczy nie upadłości, a zawartych wpisów przewidzianych w art. 294 tej ustawy.

W świetle powyższego skoro przepis art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji odnosi się do "pracodawcy co do którego ogłoszono upadłość", to uznać należy, że określenie to dotyczy spółki z o.o., wobec której ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu:

– od dnia wszczęcia postępowania upadłościowego, co następuje z chwilą wydania postanowienia o ogłoszeniu upadłości z możliwością zawarcia układu

– do dnia uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego.

Z dniem uprawomocnienia się postanowienia o stwierdzeniu zakończenia postępowania upadłościowego - zostaje osiągnięty cel dokonanego uprzednio ogłoszenia upadłości, czyli skuteczne prawomocne zawarcie układu. Fakt, że układ nie jest jeszcze wykonany, jest z omawianego punktu widzenia prawnie obojętny.

Jak wynika z akt sprawy postanowieniem z [...] czerwca 2010r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w L. ogłosił upadłość "V." sp. z o.o. z/s w N., z możliwością zawarcia układu. Natomiast postanowieniem z [...] marca 2012r., sygn. akt [...] Sąd Rejonowy L. w L. z/s w S. stwierdził zakończenie postępowania upadłościowego "V." sp. z o.o. z/s w N.. Postanowienie to uprawomocniło się [...] kwietnia 2012r.

Tak więc przedmiotowe zwolnienie, przewidziane w art. 21 ust. 3 ustawy o rehabilitacji przysługiwało w okresie od 17 czerwca 2010r. do 12 kwietnia 2012r. Tym samym organy prawidłowo przyjęły, że zwolnienie to nie przysługuje od 13 kwietnia 2012r. (organ I instancji ustalając wysokość wpłaty na PFRON za kwiecień 2012r. dokonał jej proporcjonalnego przeliczenia za 18 dni [30-12], co zobrazowano na str. 5 decyzji pierwszoinstancyjnej). W konsekwencji organ prawidłowo określił wysokość zobowiązań z tytułu wpłat na PFRON za okres od kwietnia do listopada 2012r.

Z uwagi na powyższe za niezasadne należało uznać zarzuty podniesione w skardze.

W tym stanie rzeczy Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm.).