Wyrok WSA w Olsztynie, sygn. akt I SA/Ol 242/16
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie
Data orzeczenia: 2016-08-31 00:00:00+02:00 (orzeczenie nieprawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku: Oddalono skargę
Powołane przepisy: article: § 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 28 ust. 1-3a
journal: Dz.U. 2015 poz 121
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Wojciech Czajkowski, Sędziowie sędzia WSA Renata Kantecka,, sędzia WSA Jolanta Strumiłło (sprawozdawca), Protokolant specjalista Paweł Guziur, po rozpoznaniu w Olsztynie na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.


UZASADNIENIE

Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie, decyzją z dnia "[...]" r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych po rozpatrzeniu wniosku M. J.(dalej jako "strona", "skarżący") o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy decyzję z dnia "[...]"r. w sprawie odmowy umorzenia należności z tytułu składek.

W uzasadnieniu decyzji, organ powołał treść art. 28 ust. 1-3a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm.), dalej jako "u.s.u.s." oraz § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365).

Jak wynika z akt sprawy, w dniu "[...]"r. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Inspektorat w K. wpłynął wniosek skarżącego o umorzenie należności z tytułu nieopłaconych składek. We wniosku strona wskazała, że znajduje się w trudnej sytuacji materialno-bytowej, która uniemożliwia uregulowanie zadłużenia nawet w formie układu ratalnego.

Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, decyzją z dnia "[...]", Zakład Ubezpieczeń Społecznych (dalej powoływany również jako "Zakład") odmówił umorzenia należności z tytułu składek w łącznej wysokości 51.213,65 zł.

We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy skarżący wskazał, że decyzja o odmownie umorzenia z dnia 25.11.2015r. wydana była bez szczegółowej analizy sytuacji rodzinnej, majątkowej i bytowej. Nie został przeprowadzony jakikolwiek wywiad środowiskowy, a fałszywa analiza materiału dowodowego "zakłamuje" rzeczywisty .stan sytuacji materialnej. Skarżący wskazał, że posiada wiele innych zobowiązań, które obecnie są egzekwowane. Komornik przy Sądzie Rejonowym w P. zajął połowę pensji skarżącego. Podał, że w grudniu otrzymał 1.400,00 zł z wynagrodzenia. Dodatkowo wskazał wysokość opłat czynszowych - 579,90 zł, kwotę świadczenia alimentacyjnego - 400,000 zł oraz koszt zakupu biletów miesięcznych - 210,00 zł. Podniósł, iż po uregulowaniu przedmiotowych zobowiązań pozostaje mu kwota 200,00 zł. W związku z powyższym zwrócił się o dokonanie rzetelnej analizy sytuacji materialno-bytowej. Jednocześnie w wyjaśnieniach złożonych w odrębnym piśmie wraz z wnioskiem o ponowne rozpoznanie sprawy skarżący poinformował, iż posiada wyłącznie dwa pojazdy mechaniczne, tj. Ford Taunus oraz Volvo 244 (pojazd niesprawny). Ponadto podniósł, że wydając decyzję o odmowie umorzenia nie zostały określone inne posiadane przez skarżącego zobowiązania, w tym alimentacyjne. Do wniosku zostały dołączone następujące dokumenty: wydruk z rachunku bankowego - przelew wynagrodzenia za pracę za 11.2015r., wydruk z rachunku bankowego - opłata za czynsz, data operacji 01.12.2015r. , kserokopia Karty Miejskiej, kserokopia dowodów wpłat świadczenia alimentacyjnego za okres 09-10.2015r.

W dniu 17.12.2015r. Organ skierował do skarżącego pismo informujące o możliwości uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, potwierdzające okoliczności uzasadniające umorzenie (w terminie 14 dni od otrzymania korespondencji). Skarżący nie nadesłał jakiegokolwiek materiału dowodowego.

Z uzyskanych przez organ informacji wynikało, że strona nie figuruje w elektronicznym rejestrze Ksiąg Wieczystych jako właściciel nieruchomości. Ponadto zgodnie z danymi pozyskanymi z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców oraz złożonym przez skarżącego oświadczeniem posiada on dwa pojazdy mechaniczne zarejestrowane na swoje nazwisko: samochód osobowy Ford Taunus, rok produkcji 1981, ważność polisy OC 01.06.2009r. samochód osobowy Volvo 244, rok produkcji 1980, ważność polisy OC 26.07.2011r. Ustalono, że skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. Nie figuruje również w krajowym systemie ewidencji producentów. Ustalono, że w latach 2013 – 2014 strona osiągnęła dochody: odpowiednio 7.496,83 zł, 1.043,15 zł oraz 680,00zł. Ponadto skarżący posiada zaległości podatkowe w kwocie 968,90 zł (należność bez odsetek). Dodatkowo ustalono, iż w okresie od 10.2015r. do 12.2015r. osiągnął dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości około 2.135,00 zł netto - średnia z trzech miesięcy wg raportów ZUS RCA.

W dniu 07.01.2016r. do organu wpłynęły następujące dokumenty: wydruk z rachunku bankowego - przelew wynagrodzenia za pracę za 12.2015r., wydruk z rachunku bankowego - opłata za czynsz, data operacji 04.01.2016r., kserokopia informacji o wysokości opłat za lokal, kserokopia dowodów wpłat świadczenia alimentacyjnego za okres 09-10.2015r., dowód zakupu towarów (paragon) z dnia 02.01.2016r. na kwotę 125,58 zł, dowód zakupu towarów (paragon) z dnia 04.01.2016r. na kwotę 62,58 zł, dowód zakupu towarów (paragon) z dnia 29.12.2015r. na kwotę 46,00 zł, kserokopia zaświadczenia z dnia 07.10.2015r. o statusie studenta - dot. W.P., kserokopia zawiadomienia z dnia 16.10.2015r. o wysokości niespłacanego kredytu oraz wezwanie do uregulowania kwoty 16.238,88 zł, oświadczenie - dodatkowe wyjaśnienia do sprawy

Z powyższego oświadczenia wynika, iż skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną oraz trzymiesięcznym dzieckiem. Źródłem utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie za pracę skarżącego, które po uwzględnieniu potrąceń egzekucyjnych wynosi około 1.263,90 zł - dane za grudzień 2015r. oraz pomoc finansowa najbliższej rodziny. Stałe miesięczne zobowiązania wynoszą łącznie 1.183,98 zł, na które składają się: opłaty czynszowe - 573,98 zł, świadczenie alimentacyjne na córkę A. J.- 400,00 zł, bilet miesięczny na komunikację miejską - 210,00 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż posiada liczne zobowiązania, z których nie może się wywiązać. Ponownie wskazał, iż posiada zobowiązanie z tytułu świadczenia alimentacyjnego wobec Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w kwocie około 8.000,00 zł, zobowiązanie podatkowe w wysokości około 1.200,00 zł oraz zobowiązanie wobec Meritum Bank w kwocie 16.238,88 zł. Dodatkowo wskazał, że ponosi koszty rehabilitacji dziecka.

Uwzględniając, że strona uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę oraz, że właściwy organ egzekucyjny nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, ZUS przyjął, że brak jest podstaw dla uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia. Nie wystąpiły bowiem przesłanki zawarte w art. 28 ust. 2 i ust. 3 pkt 3 i pkt 5 u.s.u.s..

Następnie Zakład dokonał oceny wniosku pod kątem zastosowania umorzenia należności z tytułu składek w oparciu o art. 28 ust. 3a ustawy, zgodnie z którym, należności z tytułu składek mogą być umorzone pomimo braku ich całkowitej nieściągalności, na zasadach określonych w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z postanowieniami rozporządzenia, Zakład może umorzyć przedmiotowe należności, jeżeli osoba zobowiązana wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest ona w stanie spłacić ciążących na niej należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny. W takim przypadku na zobowiązanym ciąży jednak obowiązek przedstawienia danych świadczących o aktualnej, trudnej sytuacji materialnej i rodzinnej uniemożliwiającej uregulowanie zadłużenia.

Dokonując analizy sytuacji materialno-rodzinnej strony organ wskazał, że prowadzi on gospodarstwo domowe wraz z żoną oraz trzymiesięcznym dzieckiem. Źródłem utrzymania trzyosobowego gospodarstwa domowego jest wynagrodzenie za pracę skarżącego , które po uwzględnieniu potrąceń egzekucyjnych wynosi około 1.263,90 zł - dane za 12.2015r. oraz pomoc finansowa najbliższej rodziny.

W trakcie prowadzonego postępowania strona wskazała, że stałe miesięczne wydatki związane z utrzymaniem wynoszą łącznie 1.183,98 zł, na które składają się na nie: opłaty czynszowe - 573,98 zł, świadczenie alimentacyjne na c. A. J.- 400,00 zł, bilet miesięczny na komunikację miejską - 210,00 zł. Ponadto skarżący podniósł, iż posiada liczne zobowiązania, z których nie może się wywiązać. Zobowiązanie z tytułu świadczenia alimentacyjnego wobec Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w kwocie około 8.000,00 zł, zobowiązanie podatkowe w wysokości około 1.200,00 zł, zobowiązanie wobec Meritum Bank w kwocie 16.238,88 zł oraz zobowiązanie wobec najbliższej rodziny w kwocie 2.500,00 zł. Dodatkowo skarżący poinformował, iż ponosi koszty rehabilitacji dziecka, nie wskazując ich wysokości.

Uwzględniając powyższe organ uznał, że opłacenie należności z tytułu nieopłaconych składek pozbawiłoby rodzinę strony możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wyjaśnił, iż nie kwestionuje trudności z jakimi skarżący się boryka, jednakże w kontekście obowiązujących przepisów prawa zła sytuacja materialna oraz brak środków na pokrycie zadłużenia wobec ZUS nie przesądzają o pozytywnym rozstrzygnięciu wniosku w zakresie umorzenia. Ponadto posiadane przez skarżącego zobowiązania wobec innych wierzycieli nie stanowią okoliczności przemawiających za umorzeniem należności z tytułu składek.

Wobec zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej przez skarżącego organ nie stwierdził wystąpienia przesłanek określonych w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r.

Zdaniem organu, strona nie wykazała również zaistnienia przesłanki wynikającej z § 3 ust.1 pkt 3 rozporządzenia, tzn. nie udowodniła iż przewlekła choroba lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem pozbawiła wnioskodawcę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

Organ wskazał, że z materiału dowodowego zebranego w toku postępowania wynika, iż dziecko skarżącego cierpi na wadę rozwojową wymagającą zabiegów rehabilitacyjnych. Zakład nie kwestionuje stanu zdrowia dziecka, jednakże zdaniem organu skarżący nie udowodnił, iż konieczność uczęszczania na rehabilitację pozbawia go możliwości podjęcia pracy i uzyskiwania dochodu. Strona obecnie zatrudniona jest na podstawię umowy o pracę i osiąga dochód.

Zakład stwierdził, że pomimo uznania, iż w przedmiotowej sprawie wystąpiła przesłanka wymieniona w Rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r., tj. "gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych", nie ma obowiązku umorzenia przedmiotowych należności, gdyż decyzje w zakresie umorzeń, podejmowane w oparciu o powołane przepisy, mają charakter uznaniowy. Co oznacza, że udzielenie tego rodzaju ulgi jest prawem, a nie obowiązkiem. Przepis ten odnosi się do tzw. "uznania administracyjnego", a norma w nim zawarta wyraźnie wskazuje na brak obowiązku umorzenia należnych składek mimo wystąpienia przesłanek, o których stanowią przepisy z tego zakresu.

Wskazano, że ZUS rozstrzygając niniejszą sprawę uwzględnił także zasadę tzw. interesu społecznego oraz słusznego interesu obywatela. Podkreślono, że przedmiotowa decyzja nie nakłada na skarżącego żadnych dodatkowych obowiązków, które nie ciążyły na nim do tej pory i których nałożenie spowodowałoby pogorszenie obecnej sytuacji materialnej i osobistej. Rozstrzygnięcie natomiast odmawia przyznania "przywileju" polegającego na zwolnieniu z obowiązku opłacania składek. Oznaczałoby to w konsekwencji uprzywilejowanie względem innych podmiotów, które regulują zobowiązania wynikające z nieopłaconych w terminie składek. Podkreślono, że zasada sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa (poza brakiem przesłanek przemawiających za umorzeniem) nie pozwalała Zakładowi na wydanie decyzji o umorzeniu w przedmiotowej sprawie.

Podkreślono, że rozpatrując wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy organ uznał, iż brak jest podstaw do stwierdzenia, że za uchyleniem decyzji przemawiają okoliczności wskazane przez wnioskodawcę we wniosku. Rolą państwa jest bowiem zapewnienie by pod względem obciążeń zobowiązaniami publicznymi stworzyć równe dla wszystkich warunki i zasady prowadzenia działalności gospodarczej. Natomiast o istnieniu którejkolwiek z wymienionych przesłanek warunkujących umorzenie zadłużenia zawsze decyduje nie subiektywne przekonanie płatnika, a kryteria obiektywne ustalone zgodnie z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skarżący zarzucając naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi drugiej instancji.

W uzasadnieniu strona podała, że w 2013r. zwróciła się do oddziału ZUS w Kętrzynie o umorzenie należności z tytułu składek. W tym czasie skarżący nie pracował, był zarejestrowany jako bezrobotny, nie posiadał żadnych dochodów.

Skarżący podkreślił, że dodatkowo ZUS ogłosił abolicję dla osób zalegających ze składkami. Zdaniem skarżącego pomimo, że wedle przepisów ZUS posiadał odpowiednie narzędzia, aby umorzyć jego zadłużenie, utrzymuje odmowę umorzenia należności.

Skarżący wskazał, że kiedy zwrócił się do ZUS z prośbą o umorzenie, nie posiadał żadnego dochodu, pomimo to ZUS zwlekał z zastosowaniem, się do przepisów. Natomiast gdy w 2015 roku podjął pracę w Warszawie, ZUS natychmiast zajął wynagrodzenie skarżącego. Pomimo udokumentowania trudnej sytuacji materialnej, organ mimo licznych interwencji strony bezzasadnie kontynuował ściąganie zadłużenia, powodując tym samym pogrążanie skarżącego w nędzy. Skarżący podkreślił, że cała sytuacja spowodowała że obecny pracodawca nie przedłużył z nim umowy na czas nieokreślony Podkreślił, że obecnie jest bez pracy, nie posiada żadnych środków do życia, ma na utrzymaniu rodzinę i żadnych perspektyw na poprawę sytuacji. Jest w stanie udokumentować swoją sytuację materialną i życiową. Zdaniem skarżącego jego prośba o umorzenie powinna być rozpatrzona pozytywnie.

W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył co następuje:

Skarga nie jest zasadna.

Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami, a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2 cyt. ustawy).

Stwierdzenie zatem, iż zaskarżona decyzja lub postanowienie zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy obliguje sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji lub postanowienia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwane dalej "p.p.s.a.".

Zaistniały w rozpoznanej sprawie spór pomiędzy skarżącym, a organem dotyczył zakresu uprawnień do kształtowania pozycji prawnej skarżącego, jakie organom przyznaje przepis art. 28 ust. 1 i 2 u.s.u.s.. Zgodnie z tym przepisem, Zakład może umorzyć należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności. Natomiast w ust. 3 powołanego artykułu ściśle określono przypadki, w których zachodzi całkowita nieściągalność, a mianowicie:

1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie;

2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2015 r. poz. 233 i 978);

3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa;

4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym;

4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym;

4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym;

5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję;

6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne.

Należy podkreślić, że użycie przez ustawodawcę zwrotu "może umorzyć" oznacza, że w sytuacji gdy nawet w rozpoznawanej sprawie wystąpią przewidziane w tym przepisie przesłanki, to organ ma prawo do odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Z tego względu, decyzje wydawane na podstawie powołanego przepisu określane są mianem decyzji uznaniowych, co oznacza, że sądowa kontrola tego rodzaju decyzji sprowadza się do stwierdzenia, czy organ uwzględnił całokształt okoliczności faktycznych mających uzasadniać umorzenie należności z tytułu składek w całości lub w części w przypadku ich całkowitej nieściągalności oraz, czy w ramach swego uznania nie naruszył zasady swobodnej oceny dowodów. Istotne staje się więc zbadanie, czy postępowanie przeprowadzone zostało zgodnie z przepisami proceduralnymi i czy rozważono w sposób przekonujący wszystkie zgłoszone przez skarżącego okoliczności.

Organy prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie są bowiem zobowiązane do podejmowania w toku postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy- mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli (art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - Dz.U. z 2016 r., poz. 23, zwany w skrócie "k.p.a."), zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art.77 §1 k.p.a.), dokonania na podstawie zebranego materiału dowodowego oceny, czy dana okoliczność została faktycznie udowodniona (art. 80 k.p.a.) oraz ujawnienia w uzasadnieniu decyzji przesłanek jakimi kierował się organ wydając rozstrzygnięcie, a w szczególności wskazania faktów uznanych za udowodnione, przyczyn dla których innym dowodom odmówiono wiarygodności oraz przepisów prawa zastosowanych w sprawie (art. 107 §3 k.p.a.).

W ocenie Sądu, treść zaskarżonej decyzji wyraźnie wskazuje, że organ w pełni zastosował się do wyżej wymienionych obowiązków. W pierwszej kolejności, podjął czynności mające na celu ustalenie, czy w przypadku skarżącego zachodzi całkowita nieściągalność składek i tym samym, czy istnieją podstawy prawne do umorzenia należności. Jak wynika z akt sprawy, dokonując szczegółowej analizy sytuacji majątkowo-rodzinnej skarżącego organ uwzględnił m.in. że skarżący uzyskuje dochód z tytułu umowy o pracę, a właściwy organ nie stwierdził całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. Powyższe ustalenia organu stanowiły podstawę do stwierdzenia braku przesłanek zawartych w art. 28 ust. 2 i 3 pkt 3 i 5 u.s.u.s., a tym samym braku podstaw do uznania całkowitej nieściągalności zadłużenia.

Z akt sprawy wynika również, że organ dokonał analizy sytuacji skarżącego w kontekście przesłanek zawartych w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Zgodnie z ww. przepisem Zakład może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku:

1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych;

2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności;

3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności.

W ocenie Sądu fakt posiadania zobowiązań w innych instytucjach, nie może stanowić przesłanki przemawiającej za umorzeniem należności względem Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, gdyż prowadziłoby to do uprzywilejowania innych wierzycieli kosztem Zakładu.

Należy zwrócić uwagę na okoliczność, że zadłużenie z tytułu składek jest wynikiem uprzednio prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej, której celem, co do zasady, było osiągnięcie zysku finansowego. Powstałe w wyniku prowadzonej działalności negatywne konsekwencje finansowe, nie zwalniają jego z odpowiedzialności za powstałe zobowiązania. Negatywne skutki działalności gospodarczej, choć maja niewątpliwie charakter okoliczności obiektywnie istniejących, nie są okolicznościami, na które skarżący nie miał wpływu. Mieszczą się one, bowiem w sferze działań objętych ryzykiem gospodarczym. Skutków tego ryzyka gospodarczego, nie można przerzucać bezpośrednio na Skarb Państwa, a pośrednio na całe społeczeństwo.

Zdaniem Sądu inne rozstrzygnięcie organu oznaczałoby uprzywilejowanie skarżącego względem tych podmiotów, które regulują swoje zobowiązania. Organ prawidłowo odwołał się do zasady sprawiedliwości społecznej i równości obywateli wobec prawa (poza brakiem przesłanek przemawiających za umorzeniem), które uzasadniały wydanie decyzji o odmowie umorzenia należności z tytułu nieopłaconych składek.

Zauważyć należy, że efektem dokonywania takich, a nie innych wyborów przez skarżącego, nie może być zwalnianie jego z ciążących na nim obowiązków publicznoprawnych, w zakresie odprowadzania należności ubezpieczeniowych. Jak słusznie uznał organ, stanowiłoby to bowiem nieuzasadnione uprzywilejowywanie skarżącego w stosunku do osób, które tak układają swoją aktywność, by wywiązywać się z ciążących na nich obowiązków publicznoprawnych.

Tym samym organ zasadnie uznał, że w sprawie nie zachodziły przesłanki umorzenia postępowania.

Natomiast argumentacja skargi sprowadza się do wyrażenia stanowiska, że skarżący nie akceptuje oceny organu, że nie spełnia warunków do umorzenia zaległości, ponieważ jest osobą, która znalazła się w bardzo złej sytuacji materialnej. Zasadnie, zdaniem Sądu, organ uznał, że nie ma przesłanek prawnych do ostatecznej rezygnacji z należności.

Należy także wskazać, że Zakład dokonał analizy możliwości umorzenia należności w oparciu o art. 17 ustawy z dnia 18 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 241, poz. 2074, ze zm.), zgodnie z którym Zakład może umarzać należności z tytułu składek:

1) na ubezpieczenie społeczne, na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych do dnia 31 grudnia 1998 r.,

2) na ubezpieczenie rentowe w części finansowanej przez płatnika składek i na ubezpieczenie wypadkowe oraz na Fundusz Pracy i na Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, należnych za okres od 1 stycznia 1999 r. do 31 grudnia 2001 r.

W związku z powyższym prawidłowo organ uznał, że w przypadku skarżącego rozpatrywanie ewentualnego umorzenia zgodnie z przesłankami przepisów ww. ustawy, nie może mieć miejsca, albowiem posiadane przez stronę zaległości z tytułu składek są za okres późniejszy niż okres objęty ustawą.

Reasumując, dokonana przez ZUS w oparciu o powyższe kryteria, ocena stanu faktycznego pod kątem zaistnienia przesłanek umorzenia należności z tytułu składek, nie narusza w ocenie Sądu opisanej powyżej zasady uznania administracyjnego, jak i nie wykracza poza reguły swobodnej oceny dowodów.

Mając na uwadze powyższe ustalenia, Sąd nie stwierdził, aby zaskarżona decyzja naruszała art. 28 ust. 1-3 u.s.u.s., bądź § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003r. Nie można było również dopatrzyć się naruszenia przez organy przepisów proceduralnych.

W związku z tym, na podstawie art. 151 p.p.s.a., należało orzec jak w sentencji.