Wyrok NSA, sygn. akt II GSK 1392/13
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia: 2014-10-24 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6536 Ulgi w spłacaniu należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 i 34a  ustaw
Hasła tematyczne: Ubezpieczenie społeczne
Skarżony organ: Inne
Treść wyniku: Oddalono skargę kasacyjną
Powołane przepisy: article: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3, ust. 3a
journal: Dz.U. 2009 nr 205 poz 1585
law: Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych - tekst jednolity.
article: § 3 ust. 1 pkt 1 i 3
journal: Dz.U. 2003 nr 141 poz 1365
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA GOSPODARKI, PRACY I POLITYKI SPOŁECZNEJ z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne
article: art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.
journal: Dz.U. 2013 poz 267
law: Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity

SENTENCJA

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Marzenna Zielińska Sędziowie NSA Jan Bała Dariusz Dudra (spr.) Protokolant Paweł Gorajewski po rozpoznaniu w dniu 24 października 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej T.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w K. z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 106/13 w sprawie ze skargi T.G. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od T.G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych 120 zł (sto dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.


UZASADNIENIE

Zaskarżonym wyrokiem z 12 marca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 106/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w K. oddalił skargę T.G. (dalej: skarżący) na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ZUS) z [...] listopada 2012 r. nr [...], w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne.

Ze stanu faktycznego sprawy przyjętego przez Sąd I instancji wynika, że decyzją z [...] września 2012 r. nr [...] Zakład Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 83 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 28 ust. 2 i art. 32 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz. U. z 2009 r. Nr 205, poz. 1585 ze zm.), zwanej dalej: u.s.u.s., odmówił skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne w łącznej kwocie 23.988,75 zł. W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżący nie udowodnił, iż nie ma możliwości spłaty zadłużenia względem ZUS, bowiem ma stały dochód, a jednocześnie nie przedstawił dowodów na to, że spłata należności składkowych wywołałaby negatywne skutki w jego sferze socjalno-bytowej, w szczególności nie przedstawił koniecznych wydatków na utrzymanie rodziny.

W wyniku wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy Zakład Ubezpieczeń Społecznych decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 4 u.s.u.s. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu stwierdził, że skarżący prowadził działalność gospodarczą od 16 kwietnia 2007 r. do 7 marca 2012 r. i nie zatrudniał pracowników. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną – A.G., mają na utrzymaniu trzymiesięcznego syna – L.G. Wnioskodawca zgłoszony jest do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia na podstawie umowy zlecenia w "Ochrona J.-B." sp. z o.o. oraz "Ochrona J." sp. z o.o. z wynagrodzeniem około 1400 zł netto. Dodatkowym źródłem utrzymania jest zasiłek macierzyński, który pobiera żona w wysokości za miesiąc wrzesień 2012 r. 2.588,70 zł brutto. Łączny miesięczny dochód rodziny wynosi 4.456,70 zł brutto (netto 3.656,28 zł). W związku z tym średniomiesięczny dochód rodziny przypadający na jednego członka rodziny to kwota 1.218,76 zł. Po odliczeniu wszelkich udokumentowanych zobowiązań rodzinie pozostaje do dyspozycji kwota od 1.931,99 zł do 2.081,99 zł. Postanowieniem komornika z dnia 9 lutego 2012 r. na wniosek wierzyciela, tj. byłej żony M.G. postępowanie egzekucyjne wobec T.G. z tytułu zadłużenia alimentacyjnego wobec córki K.G. zostało umorzone. Prowadzone jest nadal postępowanie egzekucyjne odnośnie należności na fundusz alimentacyjny. Należność główna z tego tytułu wynosi 3.384,29 zł, odsetki w kwocie 6,17 zł, koszty egzekucyjne w kwocie 508,57 zł. Decyzją Prezydenta Miasta K. z [...] sierpnia 2012 r. spłata zadłużenia wynikająca z wypłaconych od 1 października 2010 r. do 29 lutego 2012 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego na rzecz J.G. została rozłożona na raty (tj. na 12 rat w wysokości 200,00 zł, natomiast 13 rata w wysokości 258,53 zł). Na mocy porozumienia z 31 stycznia 2012 r. zawartego z J.G., wnioskodawca zobowiązał się do świadczenia na rzecz swojego syna alimentów w kwocie po 700,00 zł miesięcznie. Niezależnie od alimentów bieżących zobowiązał się spłacić wszystkie zaległości alimentacyjne w terminie do 31 stycznia 2014 r. bezpośrednio do rąk syna. Podsumowując wydatki organ ustalił, że koszty utrzymania, spłacany kredyt, alimenty na syna w kwocie 300,00 zł oraz raty z tytułu zadłużenia w Funduszu Alimentacyjnym w kwocie 200,00 zł kształtują się w wysokości od 1.574,29 zł do 1.724,29 zł. Co do stanu zdrowia skarżącego, zdiagnozowane klasterowe bóle głowy oraz zmiany dyskopatyczne, zwyrodnieniowe czy przeżycia psychiczne, nie wskazują w żaden sposób na niezdolność do podejmowania jakiejkolwiek pracy, zwłaszcza, że skarżący jest w dalszym ciągu zatrudniony. Organ powołując się na treść art. 28 i art. 28 ust. 3a u.s.u.s. i § 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r. Nr 141, poz. 1365), zwanego dalej: rozporządzeniem z 31 lipca 2003 r., stwierdził, że nie wystąpiła całkowita nieściągalność, gdyż skarżący uzyskuje dochody, a ponadto nadal ma perspektywy ich osiągania, wraz z żoną partycypuje w spłacie kredytu na zakup mieszkania spłacanego przez jego matkę. Spłacane przez niego inne zaległości, w tym alimentacyjne nie mogą korzystać z pierwszeństwa zaspokojenia względem ZUS. Nadto ratalne i systematyczne spłacanie zaległości względem ZUS nie spowoduje pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Jego sytuacja materialna jest na tyle stabilna, że nie można przyjąć, iż spłata przez niego zobowiązania, mogłaby pociągnąć za sobą skutek w postaci pozbawienia możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a zatem nie zachodzi ważny interes by zastosować ulgę. Nie występuje także przewlekła choroba skarżącego, bądź konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, która pozbawiałaby go możliwości osiągania dochodu pozwalającego na opłacanie należności.

W skardze na tę decyzję skarżący zarzucił naruszenie: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3 i ust. 3a u.s.u.s., § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., art. 77 § 1, art. 80, art. 86 i art. 107 § 1 k.p.a. polegające na wadliwym ustaleniu stanu faktycznego i przyjęciu sprzecznego z prawem założenia, że zobowiązania z tytułu składek podlegają pierwszeństwu w zaspokojeniu w stosunku do zobowiązań alimentacyjnych, że udokumentowane schorzenia skarżącego nie mają charakteru przewlekłego i nie mają wpływu na jego możliwości zarobkowe, oraz że zebrany materiał dowodowy nie daje podstaw do przyjęcia, by sytuacja rodzinna i materialna rodziny skarżącego przy jednoczesnej egzekucji zaległych składek nie stwarzała zagrożenia dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych jego i rodziny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.

WSA w K. oddalił tę skargę na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a. Sąd stwierdził, że zaistnienie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. daje organowi potencjalną możliwość umorzenia należności, a nie prawny obowiązek ich umorzenia. Z kolei w art. 28 ust. 3a ustawodawca przewidział możliwość umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, pomimo braku ich całkowitej nieściągalności. Przesłanki umorzenia należności w oparciu o art. 28 ust. 3a u.s.u.s. określone zostały w § 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. Również i w tym przypadku ustawodawca posłużył się tzw. uznaniem administracyjnym, co oznacza, że nawet po stwierdzeniu istnienia przesłanek, których wystąpienie jest warunkiem wstępnym ewentualnego umorzenia, organ ma możliwość dokonania swobodnej oceny tego, czy zachodzi przypadek uzasadniający zastosowanie ulgi. Przy braku wykazania przez zobowiązanego przesłanek z § 3 ust. 1 pkt 1-3 ww. rozporządzenia organ pozbawiony jest w ogóle prawnej możliwości umorzenia należności z tytułu składek, co skutkować musi odmową udzielenia tej ulgi. Pozostawienie do uznania organu istnienia lub nieistnienia w konkretnej sprawie okoliczności uzasadniających umorzenie zaległości, jak również zakres ewentualnego umorzenia, nie może prowadzić do dowolności rozstrzygnięcia, a zatem w każdym przypadku wydanie decyzji powinno być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą, z zachowaniem wymogów proceduralnych.

W ocenie Sądu I instancji w tej sprawie organ przeprowadził postępowanie w sposób prawidłowy, wnikliwie ustalając stan faktyczny i dokonując wszechstronnej jego oceny pod kątem wystąpienia przesłanek określonych § 3 ust. 1 pkt 1-3 ww. rozporządzenia w zw. z art. 28 ust. 3a u.s.u.s. Wbrew twierdzeniom skarżącego nie wykazał on zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, o których mowa w tych przepisach. Skarżący uzyskuje stałe dochody, a nie sposób przyjąć, iż w jego wieku, z uwzględnieniem posiadanego doświadczenia zawodowego nie może on podjąć dodatkowych zajęć zarobkowych. Również stan jego zdrowia, pomimo zgłaszanych przewlekłych dolegliwości, zważywszy na treść dokumentacji medycznej, nie wyklucza dodatkowego zatrudnienia, co dyskwalifikuje przesłankę z § 3 ust. 1 pkt 3 cyt. rozporządzenia. Organ prawidłowo również uznał, iż oceniając sytuację materialną rodziny skarżącego nie da się pominąć stałego dochodu osiąganego przez jego żonę, a także pomocy ze strony matki skarżącego, która udostępniła mu osobne mieszkanie. Także zaległości alimentacyjne wobec ich rozłożenia na raty nie prowadzą do pozbawienia skarżącego i jego rodziny możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych. Ustalenia wskazują także, iż wysokość łącznych dochodów obojga małżonków, w kontekście faktu, iż prowadzą oni wspólne gospodarstwo domowe - nie stanowią kwoty drastycznie niskiej, uniemożliwiającej normalne funkcjonowanie. Zgromadzony obszerny materiał dowodowy był w tej sytuacji wystarczający do poczynienia istotnych w sprawie ustaleń i nie było potrzeby korzystania z dowodu z przesłuchania skarżącego. Miał on zapewnioną możliwość przedstawienia własnych twierdzeń i ich dokumentowania. Organ, na co wskazuje obszerne i szczegółowe uzasadnienie decyzji poddał twierdzenia i dowody przedstawione w sprawie wnikliwej analizie i wyprowadził z nich prawidłowe wnioski. Dokonana w sprawie ocena wniosku skarżącego mieści się w granicach uznania administracyjnego. Kontrolujący zaskarżoną decyzję sąd administracyjny nie może dokonywać własnych ustaleń faktycznych, ani też nie może zmienić zaskarżonej decyzji. Powyższe wynika m.in. z art. 3 § 1 p.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga o tym, czy pobór należności powinien być zaniechany. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Sąd zauważył, że wciąż toczy się wobec zobowiązanego postępowanie egzekucyjne. Wobec tego, decyzja organu o odmowie umorzenia zaległości, nie nosi znamion dowolności. W konkluzji Sąd stwierdził, że aktualne istnienie należności, o której umorzenie skarżący wnosi, nie mogło zostać poddane kontroli sądu w tej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, przy czym art. 83 ust. 2 u.s.u.s. decyzje dotyczące wymiaru składek poddaje kontroli sądów powszechnych, nie zaś administracyjnych, które orzekają w przedmiocie skarg na decyzje w sprawach o umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Wobec powyższego prawomocna decyzja wymiarowa ZUS określająca wysokość należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w oparciu o którą następnie prowadzona była egzekucja, nie może być kontrolowana pod kątem jej zgodności z prawem przez sąd administracyjny rozpatrujący skargę na odmowę umorzenia zaległości z tego tytułu. Stąd bezprzedmiotowa jest kwestia faktycznego nieprowadzenia działalności gospodarczej z tytułu której naliczono składki. Pozostaje ona bowiem poza sferą okoliczności mających wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie.

W skardze kasacyjnej T.G. zaskarżył powyższy wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. niedostrzeżenie naruszenia przez ZUS:

1) art. 28 ust. 1 u.s.u.s. poprzez nadużycie instytucji uznania administracyjnego i całkowite pominięcie wskazanych i udowodnionych przez skarżącego okoliczności, zarówno co do zaistnienia przesłanek umorzenia składek, jak i zupełną dowolność w przedmiocie oceny skutków podjętej decyzji dla skarżącego i jego rodziny;

2) art. 28 ust. 2 w zw. z ust. 3 pkt 3 u.s.u.s. poprzez bezzasadne przyjęcie, wbrew zebranym dowodom, że możliwa jest egzekucja składek przy jednoczesnym ustaleniu, że brak jest po stronie skarżącego majątku z którego można je egzekwować;

3) § 3 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., gdyż z zebranego materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych, a przewlekła choroba skarżącego pozbawia zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności składkowych;

4) art. 28 ust. 3a u.s.u.s. poprzez dowolność uznania, że nawet przy założeniu, że nie zachodzi całkowita nieściągalność składek, nie zachodzi uzasadniony przypadek przemawiający za ich umorzeniem;

5) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego rozpatrzenia zebranego materiału dowodowego oraz jego wadliwą ocenę i uznanie, że nie ma podstaw do przyjęcia by sytuacja rodzinna i materialna rodziny skarżącego przy jednoczesnej egzekucji zaległych składek, nie stwarzała żadnego zagrożenia dla zaspokajania podstawowych potrzeb życiowych przez niego i jego rodzinę, podczas gdy prawidłowa ocena tej sytuacji upoważnia do wniosków diametralnie odmiennych.

Argumenty na poparcie powyższych zarzutów zostały przedstawione w uzasadnieniu skargi kasacyjnej.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną Zakład Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że Sąd jest związany podstawami określonymi przez ustawodawcę w art. 174 p.p.s.a. i wnioskami skargi zawartymi w art. 176 p.p.s.a.

Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego, czy też procesowego, określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zatem sam autor skargi kasacyjnej wyznacza zakres kontroli instancyjnej wskazując, które normy prawa zostały naruszone. Naczelny Sąd Administracyjny nie ma obowiązku ani prawa do domyślania się i uzupełniania argumentacji autora skargi kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2012 r., sygn. akt I FSK 1536/11, LEX nr 1218336).

Przy skorzystaniu w skardze kasacyjnej z podstawy określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zakres oceny Sądu jest ograniczony do badania, czy wskazane przepisy prawa materialnego zostały naruszone przez ich błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i na czym to naruszenie polegało. Natomiast w myśl art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Sąd kontroluje, czy w trakcie orzekania przed sądem pierwszej instancji nie doszło do naruszenia przepisów postępowania sądowoadministracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie może więc samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej ani uściślać bądź w inny sposób ich korygować. Dodać należy, iż zasada związania granicami skargi kasacyjnej nie dotyczy jedynie nieważności postępowania, o której mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a.

Skarga kasacyjna jest środkiem zaskarżenia znacząco sformalizowanym. Aby mogła odnieść skutek w postaci jej uwzględnienia niezbędne jest jej sporządzenie w sposób zgodny z regułami ją normującymi, w szczególności podstawy kasacyjne muszą być tak skonstruowane, ażeby była możliwość odniesienia się poprzez ich treść do zaskarżonego orzeczenia.

Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że postawione zarzuty kasacyjne pozwalają na odniesienie się poprzez ich treść do zaskarżonego wyroku.

Zarzuty skargi kasacyjnej generalnie sprowadzają się do kwestionowania oceny organu zaaprobowanej przez Sąd I instancji w przedmiocie przesłanek determinujących umorzenie zaległości składkowych, w szczególności możliwości finansowych zobowiązanego w zakresie spłaty zaległych składek oraz skutków decyzji odmawiających ulgi.

Wskazać przede wszystkim należy, że umorzenie należności z tytułu składek na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s., jak i § 3 rozporządzenia wydanego w oparciu o art. 28 ust. 3b u.s.u.s. ma charakter uznaniowy co oznacza, że organ podejmujący decyzję posiada kompetencję do przyznania lub odmowy przyznania ulgi w postaci umorzenia należności. Może odmówić udzielenia ulgi także w przypadku, gdy występują przesłanki do jej przyznania.

W orzecznictwie Naczelonego Sądu Administracyjnego przyjmuje się uwzględniając § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, jak i treść art. 28 ust. 2 u.s.u.s. oraz poprzedzającego go art. 28 ust. 1 u.s.u.s, że decyzja w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek ma charakter uznaniowy (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1036/09, LEX nr 746039 oraz wyrok NSA z dnia 1 grudnia 2009 r., sygn. akt II GSK 225/09, LEX nr 582825). Kontrola sądowa decyzji uznaniowych obejmuje zbadanie, czy wydanie decyzji poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem, tzn. czy organ w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy i rozważył wszystkie okoliczności mogące mieć wpływ na wybór rozstrzygnięcia o umorzeniu lub odmowie umorzenia należności (por. wyrok NSA z dnia 30 września 2010 r., sygn. akt II GSK 817/09, LEX nr 746251). Decyzja, o której stanowi art. 28 ust. 1 i 3a u.s.u.s. ma charakter uznaniowy, co oznacza, że nawet wówczas, gdy ponad wszelką wątpliwość ustalona zostanie całkowita nieściągalność należności, czy trudna sytuacja majątkowa organ, może odmówić ich umorzenia (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2009 r., sygn. akt II GSK 703/08, LEX nr 522553).

Wobec powyższego stwierdzić należy, że sąd badając legalność takiej decyzji nie może w to uznanie ingerować. Kontroluje jedynie decyzję pod kątem jej zgodności z prawem. Naczelny Sąd Administracyjny dokonuje zaś oceny zaskarżonego doń orzeczenia tylko w zakresie postawionych zarzutów. W okolicznościach faktycznych sprawy uwzględniając zawarte w wywiedzionej skardze zarzuty kasacyjne naruszenia prawa stwierdzić nie można.

Przechodząc do oceny Sądu dokonanej w zakresie stanu faktycznego sprawy przedstawionego w decyzji zauważyć trzeba, że oceny tego stanu dokonuje się na dzień wydania zaskarżonej do sądu decyzji. W orzecznictwie NSA prezentowany jest pogląd, że sąd orzeka według stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie wydania zaskarżonego aktu, który wynika zarówno z akt administracyjnych jak i sądowych (por. wyrok NSA z dnia 2 listopada 2010 r., sygn. akt II FSK 1060/09, LEX nr 745454). Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy, co oznacza, że sąd ten rozpatruje sprawę na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego aktu (czynności). Zmiana stanu faktycznego lub prawnego, która nastąpiła po wydaniu zaskarżonego aktu, zasadniczo nie podlega uwzględnieniu (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2011 r., sygn. akt II FSK 477/10, LEX nr 1083139).

Mając zatem na uwadze powyższe stwierdzić należy że, podnoszona przez skarżącego kasacyjnie kwestia zmiany stanu faktycznego w postaci utraty przez zobowiązanego źródła dochodu po wydaniu zaskarżonego wyroku, nie zasługiwała na uwzględnienie.

W okolicznościach faktycznych sprawy organ wydający decyzje stwierdził, że średni miesięczny dochód gospodarstwa domowego zobowiązanego wynosi 3.656,28 zł, co w przeliczeniu na członka rodziny daje dochód w wysokości 1.218,76 zł. Wyliczona kwota znacznie przewyższa minimum socjalne ustalone przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych w 2011 r., które ówcześnie na osobę w dwuosobowym gospodarstwie domowym wynosiło 842,75 zł.

W skardze kasacyjnej tych ustaleń w zasadzie zobowiązany nie kwestionuje, przywołuje jedynie kwotę alimentów w wysokości ustalonej w porozumieniu z byłą żoną w wysokości 700 zł, z czego faktycznie płaci tylko 300 zł oraz 200 na fundusz alimentacyjny. Kwoty te jako faktycznie wydatkowane zostały uwzględnione podczas oceny sytuacji finansowej wnioskodawcy. Powołuje się na spłacany przez żonę kredyt w wysokości 850 zł miesięcznie, jednak wydatek ten nie został w żaden sposób udokumentowany. Wskazuje też w skardze kasacyjnej na spłatę raty kredytu za nabyty sprzęt AGD w wysokości 123 zł miesięcznie, jednak i w tym przypadku nie dokumentuje tego wydatku. Nieudokumentowanych wydatków, jak słusznie uznał Zakład i i podzielił to Sąd I instancji, w ramach oceny sytuacji finansowej zobowiązanego uwzględnić nie można.

Zauważyć także trzeba, że w stosunku do zobowiązanego toczy się skuteczna egzekucja, na mocy której w 2011 r. wyegzekwowano od skarżącego kasacyjnie kwotę 540,30 zł.

Zobowiązany choruje, jednak nie jest to schorzenie, które uniemożliwia wykonywanie pracy, do czego przekonuje uzyskiwanie przez niego z tytułu świadczonej pracy dochodów. Przesłanka umorzenia należności składkowych, o której mowa jest w § 3 pkt 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., stanowi zaś o przewlekłej chorobie zobowiązanego pozbawiającej go możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Nie ulega zatem wątpliwości, że także i ta przesłanka w stanie faktycznym sprawy nie zachodzi.

W świetle powyższego nie można zgodzić się z zarzutami skargi kasacyjnej dotyczącymi naruszenia wskazanych w niej przepisów prawa materialnego, a mianowicie: art. 28 ust. 1, ust. 2, ust. 3 pkt 3, ust. 3a u.s.u.s., § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r., jak i przepisów prawa procesowego: art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a.

Utrata przez zobowiązanego źródła dochodu, o której informuje skarżący w złożonej skardze kasacyjnej jest nową okolicznością, której Sąd kasacyjny – jak wczesniej już podniesiono – nie mógł wziąć pod uwagę podczas kontroli zaskarżonego orzeczenia z uwagi na to, że oceny legalności zaskarżonej decyzji dokonuje się z uwzględnieniem stanu faktycznego istniejącego w dniu jej wydania. Zmiana okoliczności faktycznych w zakresie sytuacji finansowej skarżącego kasacyjnie, upoważnia zobowiązanego, do złożenia nowego wniosku o umorzenie należności opartego na nowozaistniałych faktach.

Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi za nieusprawiedliwione i oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 p.p.s.a. Natomiast o kosztach postanowił w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz. U. z 2013 r., poz. 490).