Wyrok WSA w Poznaniu, sygn. akt I SA/Po 1676/15
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Data orzeczenia: 2016-04-28 00:00:00+02:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6115 Podatki od nieruchomości, w tym podatek rolny, podatek leśny oraz łączne zobowiązanie pieniężne
Hasła tematyczne: Podatek od nieruchomości
Skarżony organ: Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku: uchylono decyzję I i II instancji i stwierdzono nieważność decyzji
Powołane przepisy: article: art. 1
journal: Dz.U. 2014 poz 1647
law: Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - tekst jednolity
article: art. 134 par. 1, art. 135, art. 3 par. 1, art. 145 par. 1  par. 1  lit. a, pkt 2, art. 205 par. 2,  art. 206
journal: Dz.U. 2012 poz 270
law: Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
article: par. 6
journal: Dz.U. 2013 poz 490
law: Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez  Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu. - tekst jednolity
article: art. 247 par. 1 pkt 3, art. 210 par. 1
journal: Dz.U. 2012 poz 749
law: Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - tekst jednolity.

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Bejgerowska Sędzia WSA Dominik Mączyński Protokolant st. sekr. sąd. Agnieszka Ratajczak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 kwietnia 2016r. sprawy ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku do nieruchomości za 2011 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję [...] z dnia 25 lutego 2013 r., nr [...], II. stwierdza nieważność decyzji [...] z dnia [...] nr [...], III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] na rzecz skarżącej [...] kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.


UZASADNIENIE

Decyzją z dnia [...] lutego 2013 r. Burmistrz Miasta[...], po uprzednim wszczęciu postępowania, określił A sp. z o.o. (dalej zwanej spółką lub skarżącą) wysokość podatku od nieruchomości za 2011r. w kwocie [...] zł.

W uzasadnieniu swojej decyzji organ podatkowy I instancji wyjaśnił, że skarżąca w dniu [...] grudnia 2012 r. zwróciła się do Burmistrza Miasta [...] z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w podatku od nieruchomości za lata 2007-2012 w łącznej wysokości wynoszącej [...] zł - w tym za 2011r. w kwocie [...] zł. Spółka złożyła jednocześnie korekty deklaracji na podatek od nieruchomości, w których umniejszyła podstawy opodatkowania poprzez podanie niższej wartości pierwotnie zadeklarowanych budowli. W argumentacji wniosku podniosła, że część obiektów bezzasadnie zostało zgłoszona do opodatkowania pierwotnych deklaracjach, gdyż kontenerowe stacje redukcyjno-pomiarowe, punkty pomiarowe, punkty redukcyjno-pomiarowe oraz urządzenia techniczne i pomiarowe nie stanowią obiektu budowlanego lub obiekt budowlany stanowić będzie tylko ich część.

Organ I instancji zakwestionował zasadność złożonego wniosku, przytaczając przy tym obowiązujące przepisy prawa podatkowego wraz z ich wykładnią potwierdzoną wskazanymi orzeczeniami sądów administracyjnych. Stwierdzono przy tym, że objęte wnioskiem przedmioty opodatkowania zapewniają właściwe użytkowanie całej budowli zgodnie z jej przeznaczeniem i stanowią całość techniczno-użytkową sieci gazowej. Stwierdzono również, że art. 3 pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. 2013, poz. 1409) dalej: "Prawo budowlane", nie wprowadza warunku trwałego związania z gruntem lub wytworzenia urządzenia techniczne w wyniku prac budowlanych. Ponadto wskazano na rozporządzenie wykonawcze do w.w aktu prawnego z dnia [...].07.2001 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać sieci gazowe, które w § 2 pkt stanowi, iż sieć gazowa to gazociągi wraz ze stacjami gazowymi, układami pomiarowymi, tłoczniami gazu, magazynami gazu-połączone i współpracujące ze sobą i służące do przesyłania i dystrybucji paliw gazowych, należące do przedsiębiorstwa gazowniczego.

Przywołana natomiast przez Podatnika Polska Klasyfikacja Obiektów Budowlanych ma natomiast podłoże czysto praktyczne i wynika z faktu, iż niewielu podatników posiada odrębną ewidencję środków trwałych dla celów podatku dochodowego oraz dla celów podatku od nieruchomości. Względy praktyczne nie mogą jednak znosić regulacji ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stąd też dokonanie przez Spółkę oceny spornych przedmiotów opodatkowania na podstawie Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych nie zasługuje na uwzględnienie.

W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka reprezentowana przez pełnomocnika, zażądała uchylenia zaskarżonej decyzji i orzeczenie o istocie sprawy z uwzględnieniem całej powstałej nadpłaty - zgodnie ze złożoną korektą na podatek od nieruchomości z grudnia 2012 r.

Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:

- art.2 ust. 1 pkt 3 w z w. z art.1a ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. – Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.; dalej: u.p.o.l.) przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegającą opodatkowaniu, mimo że nie są one obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art.3 pkt 1 lit. b i art.3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez ich błędna wykładnię polegają na przyjęciu, iż obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne pomimo braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną, a tym dziej siecią gazową;

- art.1 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zw. z art.3 pkt 3a Prawa budowlanego, poprzez przyjęcie, że sieć gazowa, stacje redukcyjno-pomiarowe oraz urządzenia techniczne stanowią obiekt liniowy;

- przepisy prawa procesowego, a mianowicie: art.120,art.121,art.122,art.124 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. - Dz. U z 2012 r., poz. 749 ze zm.: dalej: O.p.). poprzez niewykazanie spółce powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów a tym samym niewyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie.

Po rozpoznaniu odwołania spółki Samorządowe Kolegium Odwoławcze w[...], decyzją z dnia [...] maja 2015 r. utrzymało w mocy wymienioną na wstępie decyzję organu I instancji.

Organ odwoławczy podzielił stanowisko wyrażone w decyzji organu I instancji, że zgłoszone przez spółkę we wniosku o stwierdzenie nadpłaty przedmioty opodatkowania stanowią urządzenia budowlane, które wraz z gazociągiem składają się na całość techniczno-użytkową tworzącą sieć gazowa. To właśnie sieć gazowa jako całość techniczno-użytkowa stanowi budowlę, na którą składają się zarówno gazociąg, jako liniowy obiekt budowlany oraz urządzenia budowlane stanowiące stacje gazowe, układy pomiarowe, tłocznie gazu oraz inne urządzenia, bez których nie byłoby możliwe przesyłanie i dystrybucja gazu.

Zdaniem organu pojęcia "budowla" należy ustalać zgodnie z przepisami ustawy o podatkach i opłatach lokalnych z uwzględnieniem art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 oraz pkt 9 Prawa budowlanego. W rozpatrywanej sprawie sporne urządzenia stanowią rodzaj instalacji i urządzeń stanowiących całość techniczno-użytkową z obiektem budowlanym, tj. siecią techniczną (siecią gazową) i dlatego podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.

Organ uznał również, że brak jest konieczności powoływania biegłego w sprawie, albowiem dla wykładni i zastosowania przepisów prawa podatkowego w powiązaniu z przepisami prawa budowlanego, nie są wymagane wiadomości specjalne (wiedza techniczna), jak wskazuje na to spółka.

W skardze z dnia [...]sierpnia 2015r. skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów. Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie:

I. naruszenie przepisów prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 2 ust. 1 pkt. 3 i art. 1a ust. 1 pkt. 2 u.p.o.l. przez ich niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, iż urządzenia techniczne stanowią budowle podlegające opodatkowaniu, mimo że nie są one w ogóle obiektami budowlanymi ani urządzeniami budowlanymi;

- art. 3 pkt. 1 lit b) i art. 3 pkt. 3 Prawo budowlane przez ich błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że obiektami budowlanymi są urządzenia techniczne niezależnie od części budowlanych tych urządzeń i w konsekwencji pominięcie braku związku technicznego pomiędzy urządzeniami technicznymi a ich częścią budowlaną;

- art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz art. 4 ust. 1 pkt 2 tej ustawy w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a) Prawa budowlanego poprzez przyjęcie za podstawę opodatkowania wartości urządzeń technicznych zlokalizowanych wewnątrz budynków (kontenerowych stacji redukcyjno-pomiarowych gazu), podczas gdy stanowią one przedmiot opodatkowania łącznie z budynkiem, co oznacza, że podstawą opodatkowania powinna być powierzchnia użytkowa tego budynku oraz art. 1a ust. 1 pkt 1 u.p.o.l. w zw. z art. 3 pkt 1 lit. a Prawo budowlane i art. 3 pkt 2 tej ustawy poprzez uznanie, iż stacja redukcyjno-pomiarowa spełnia definicję budowli bez wcześniejszego rozstrzygnięcia, czy stacja spełnia definicję budynku;

- art. 3 pkt 1 lit. b) Prawa budowlanego w związku z art. 1 a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. poprzez przyjęcie, że punkty redukcyjno-pomiarowe stanowią całość techniczno-użytkową z budowlą gazociągu, pomimo że punkty te nie są w ogóle związane z gazociągiem a jedynie z urządzeniami budowlanymi jakimi są przyłącza.

II. naruszenie prawa proceduralnego mające wpływ na wynik sprawy, tj.:

- art. 120 O.p. poprzez wydanie decyzji z naruszeniem przepisów prawa materialnego;

- art. 121 O.p. poprzez naruszenie zasady zaufania do organów podatkowych poprzez zastosowanie wykładni rozszerzającej i profiskalnej przy rozstrzyganiu w przedmiotowej sprawie;

- art. 122 O.p. poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, ponieważ organ nie zbadał, czy kontenerowe stacje redukcyjno-pomiarowe gazu spełniają cechy budynku;

- art. 124 O.p. poprzez niewykazanie Spółce istnienia powiązań o charakterze technicznym pomiędzy elementami budowlanymi i niebudowlanymi spornych obiektów, a tym samym nie wyjaśnienie zasadności podjętego rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie;

- art. 197 § 1 w zw. z art. 187 § 1 O.p. poprzez niewyczerpujące zgromadzenie materiału dowodowego w sprawie wskutek braku powołania biegłego.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie wnosząc o oddalenie skargi.

Biorąc pod uwagę, że w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy znajdują się dwie decyzje: z dnia [...] lutego 2013r. oraz z dnia[...] lutego 2013r. określające zobowiązanie w przedmiocie podatku do nieruchomości za 2011 r., Sąd na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2016r. zwrócił się do Burmistrza Miasta [...] o wyjaśnienie, dlaczego w aktach znajdują się dwie decyzje za ten sam rok.

Udzielając odpowiedzi Urząd Miejski w [...] Wydział Gospodarki Finansowej Referat Podatkowy poinformował, że decyzja określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2011 r. wydana [...].02.2013 r. jest decyzją roczną uwzględniającą podstawy do opodatkowania zadeklarowane przez A w deklaracji na podatek od nieruchomości za 2011 r., natomiast decyzja z dnia [...].02.2013 r. uwzględnia korektę podatku od nieruchomości złożoną przez Wielkopolską Spółkę Gazownictwa w roku następnym tj. [...].03.2012 r.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył co następuje:

Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U.z 2014, poz. 1647, zm. Dz.U. z 2015 r. , poz. 1224) zgodnie, z którą sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została wyartykułowana w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270).

Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm.) – dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bada w pełnym zakresie treść zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem. Na sąd nałożony jest obowiązek dokonania oceny prawnej zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze. Oznacza to, że sąd może uchylić zaskarżony akt z innych powodów niż podniesione w skardze i ewentualnych pismach procesowych skarżącego. Sąd nie jest również związany wnioskami strony skarżącej. Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny wyznaczone są przez granice sprawy administracyjnej w znaczeniu materialnoprawnym. Tym samym zakresem kontroli sądu są wszelkie akty czy czynności wydane w danej sprawie, bez względu na jakim etapie zostały wydane. Zgodnie z art. 135 P.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zatem powołany przepis daje sądowi kompetencje do badania pod względem legalności aktów i czynności nie tylko zaskarżonych, ale wszelkich podjętych w granicach danej sprawy.

Przedmiotem skargi jest decyzja ostateczna określająca skarżącej spółce zobowiązanie w podatku od nieruchomości za rok 2011r. Postępowanie podatkowe zostało wszczęte postanowieniem z dnia [...]lutego 2013 r.

Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji wyszedł poza granice skargi jak i jej zarzuty.

Jak wynika z akt sprawy oraz wyjaśnienie Kierownika Referatu Podatkowego w Wydziale Gospodarki Finansowej Urzędu Miejskiego w [...] z dnia [...] kwietnia 2016 r. (k. 74 akt sądowych) organ I instancji wydał dwie decyzje określające A zobowiązanie w podatku od nieruchomości za 2011 r., w dniu [...] lutego 2013 r. oraz [...] lutego 2013 r. Obie decyzje mają ten sam numer, jednakże decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. określa Spółce zobowiązanie podatkowe w wysokości [...] zł, natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. w wysokości [...] zł. Odwołanie złożono od decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., które SKO w [....] rozpoznało zaskarżoną decyzją. Zatem w obrocie prawnym w momencie orzekania znajdują się dwie ostateczne decyzje dotyczące określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za rok 2011. Niezrozumiałe jest wyjaśnienie organu podatkowego I instancji zawarte w piśmie z dnia [...] kwietnia 2016 r., że decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. jest decyzją roczną uwzględniającą podstawę opodatkowania zadeklarowane przez spółkę, natomiast decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. uwzględnia korektę podatku od nieruchomości złożoną przez skarżącą roku następnym, tj. [...].03.2012r. Niedopuszczalne jest w świetle przepisów prawa wydanie dwóch decyzji w tej samej sprawie. Jest to przesłanka nieważności decyzji. Tym samym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a., w związku z art.247 § 1 pkt 3 O.p. stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia [....] lutego 2013 r.

Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w[...], którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., jak również decyzja organu I instancji narusza przepisy postępowania, które mogą mieć wpływ istotny na rozstrzygnięcie sprawy. Jedną z podstawowych zasad postępowania wyrażonej w art. 122 O.p. jest zasada prawdy obiektywnej W postępowaniu podatkowym organy podatkowe są obowiązane podjąć wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie ze stanem rzeczywistym. W ocenie Sądu w postępowaniu organy podatkowe nie wyjaśniły dostatecznie, co jest przedmiotem opodatkowania i w jakiej wysokości winna być ustalona podstawa opodatkowania. Należy bowiem zwrócić uwagę, że w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r. (jak wynika z pisma organu I instancji z dnia [....] kwietnia 2016 r. – k. 74 akt sądowych) nie uwzględniono korekty deklaracji złożonej przez skarżącą w dniu [...] marca 2012r., co natomiast zostało uwzględnione w decyzji z dnia [...] lutego 2013 r., której nieważność Sąd stwierdził niniejszym wyrokiem. Decyzja z dnia [...] lutego 2013 r. określa zobowiązanie podatkowe w niższej wysokości niż decyzja Burmistrza Miasta [...] z dnia [...] lutego 2013 r., która została utrzymana w mocy zaskarżoną decyzją SKO. W związku z powyższym organ przy ponownym rozstrzyganiu sprawy winien ustalić prawidłowo stan faktyczny pozwalający na określenia zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. w prawidłowej wysokości, biorąc pod uwagę zarówno pierwotną deklarację podatnika jak i jej korektę, dokonując oceny prawidłowości rozliczenia podatku przez podatnika. Decyzja musi zawierać wszystkie elementy wskazane w art. 210 § 1 O.p.

Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. a orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i 206 P.p.s.a. Sąd odstępując od zasądzenia w pełnej wysokości kosztów postępowania, postanowił zasadzić zwrot wpisu sądowego oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa oraz ¼ stawki przewidzianej w § 6 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (t.j. Dz.U. z 2013 , poz. 490), ponieważ skarga została uwzględniona przez Sąd z innych przyczyn, niż w niej wskazane oraz przed tutejszym Sądem rozpoznano już skargi, w których występuje ten sam pełnomocnik.

Tym samym Sąd uznał, że nakład pracy pełnomocnika, charakter rozpoznanych spraw oraz wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do ich wyjaśnienia i rozstrzygnięcia winny mieć wpływ na wysokość zasądzonego wynagrodzenia