Wyrok WSA w Gliwicach, sygn. akt II SA/Gl 410/08
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Data orzeczenia: 2008-11-13 00:00:00+01:00 (orzeczenie prawomocne)
Symbol z opisem: 6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne: Straż pożarna
Skarżony organ: Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku: Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy: article: art. 26 ust. 1 pkt 1
journal: Dz.U. 2002 nr 147 poz 1230
law: Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - t. jedn.
article: par. 4 ust. 1 pkt 13
journal: Dz.U. 2006 nr 80 poz 563
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA SPRAW WEWNĘTRZNYCH I ADMINISTRACJI z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony  przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów
article: roz. X pkt 3 załącznik do rozporządzenia
journal: Dz.U. 2006 nr 213 poz 1568
law: ROZPORZĄDZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem  fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej

SENTENCJA

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant referent Katarzyna Wajs, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. sprawy ze skargi [...] w T. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony przeciwpożarowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G. z dnia [...] r. nr [...] w części dotyczącej pkt. 3, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonywana do czasu uprawomocnienia niniejszego wyroku, 3. zasądza od [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej w K. na rzecz skarżącej kwotę: [...] zł (słownie: [...] złote) tytułem kosztów postępowania.


UZASADNIENIE

W wyniku przeprowadzonej kontroli Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. decyzją z dnia [...] t. Nr [...] nakazał [...] w T. wykonanie w ustalonym terminie szeregu obowiązków wymienionych kolejnych dziewiętnastu punktach decyzji w związku ze stwierdzonymi uchybieniami, naruszającymi przepisy przeciwpożarowe, w tym wymienionego w punkcie 3 tej decyzji – zapewnienia możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z korytarzy poszczególnych oddziałów do klatek schodowych oraz drzwi prowadzących bezpośrednio na zewnątrz budynku z bocznej klatki schodowej. W podstawie prawnej tej decyzji przywołał art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 § 1 i § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Jako podstawę obowiązku wymienionego w punkcie 3 decyzji wskazał natomiast przepis § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz.563). W uzasadnieniu m.in. stwierdził, iż działania kontrolne wykazały, iż drzwi w kontrolowanym obiekcie prowadzące z klatki schodowej na każdą kondygnację są stale zamknięte na tzw. klucz psychiatryczny (uniwersalny). Także klatka schodowa boczna (ewakuacyjna) jest w całości stale zamknięta kluczem psychiatrycznym. Jednocześnie zgodnie z przepisami powyżej wymienionego rozporządzenia wykonawczego zamykanie drzwi ewakuacyjnych, w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie, jest zabronione. Jednocześnie dodał, że zapewnienie możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych można realizować poprzez stałe ich otwarcie lub zastosowanie rozwiązań równorzędnych, w tym np. wyposażenia drzwi w elementy przeciwpaniczne.

W ocenie organu wydanie decyzji, zawierającej m.in. powyżej wymieniony warunek, wpłynie na polepszenie warunków ochrony przeciwpożarowej w obiekcie szpitalnym.

Odwołanie od powyższej decyzji złożył [...] w T., ograniczając je jedynie do jednego punktu wskazanej powyżej decyzji, a mianowicie do wymagań zawartych w punkcie 3 – nakazującym zapewnienie możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z korytarzy poszczególnych oddziałów do klatek schodowych oraz do drzwi prowadzących bezpośrednio na zewnątrz budynku z bocznej klatki schodowej, wnosząc o jej uchylenie w tym zakresie. W uzasadnieniu odwołania wyjaśnił, że oddziały [...] w T. są oddziałami zamkniętymi, na których przebywają m.in. chorzy z [...] a także osoby, wobec których, na mocy orzeczeń sądowych, wykonywany jest środek zabezpieczający. Poza sporem pozostaje więc, że szpital ponosi odpowiedzialność za ich bezpieczeństwo i zobowiązany jest zapobiec samowolnemu oddalaniu się chorych z oddziałów. Z tego też powodu drzwi wejściowe do oddziału i drzwi ewakuacyjne zamykane są na tzw. klucz psychiatryczny, będący w posiadaniu każdego pracownika, co umożliwia w każdej chwili natychmiastowe otwarcie i użycie wszystkich tych drzwi. Tym samym zrealizowany został wymóg zawarty w przepisie § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Jednocześnie odwołujący wskazał, że obowiązek zabezpieczenia drzwi przed ich niekontrolowanym użyciem wynika z obowiązujących przepisów prawa, a mianowicie Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładów opieki zdrowotnej, gdzie w załączniku nr 1 w części X dotyczącej oddziału [...] w punkcie 3 wyraźnie wskazano, iż "drzwi wejściowe na oddział powinny być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający niekontrolowane opuszczenie oddziału". W ocenie odwołującego, rozwiązania techniczne zastosowane w Szpitalu zapewniają realizację wymogów w zakresie ochrony przeciwpożarowej, zwłaszcza, że Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w § 11 nakazuje zapewnić w obiekcie odpowiednie warunki ewakuacji, z uwzględnieniem m.in. funkcji tego obiektu. Mając zatem na uwadze szczególną funkcję, jaką spełnia obiekt Szpitala [...] uzasadniony jest wniosek o uchylenie nałożonego w decyzji obowiązku wobec stwierdzenia, że funkcjonujące w obiekcie zabezpieczenia nie naruszają przepisów Rozporządzenia w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków,. Innych obiektów budowlanych i terenów.

[...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. nie uwzględnił tego odwołania i decyzją z dnia [...]r. postanowił utrzymać w mocy zaskarżoną decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.jedn. Dz.U. z 2006 r., Nr 96, poz. 667 ze zm.). W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił stanowiska zaprezentowanego w odwołaniu, podkreślając, że decyzja nakładająca na Szpital [...] w T. poszczególne obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej została wydana w związku ze stwierdzonymi w trakcie przeprowadzonej kontroli nieprawidłowościami w tym zakresie. Zaskarżony obowiązek z punktu 3 decyzji został prawidłowo określony i zgodny jest z obowiązującymi przepisami. Organ drugiej instancji nie podzielił argumentów odwołania, wskazując, że zastosowanie tzw. klucza psychiatrycznego nie zawsze łączy się z pełną dostępnością drzwi ewakuacyjnych, zwłaszcza, że w trakcie pożaru, który stał się niejako przyczyną przeprowadzonej kontroli, jedna z pielęgniarek nie wykazała się znajomością zasad postępowania w tym zakresie. Przywołując ten fakt, organ odwoławczy podkreślił, że trudno w takim przypadku mówić o "sposobie zezwalającym na natychmiastowe użycie" drzwi ewakuacyjnych. Dodał, że zgodnie z przepisami Rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji – z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi powinna być zapewniona możliwość ewakuacji w bezpieczne miejsce na zewnątrz budynku lub do sąsiedniej strefy pożarowej. Przepisy te dotyczą wszystkich budynków, także szpitali [...], pomimo ich specyfiki i określonych uwarunkowań o charakterze organizacyjno- porządkowym. W ocenie organu nie stoją one w sprzeczności z przepisami przywołanego przez stronę odwołującą się Rozporządzenia Ministra Zdrowia, bowiem na rynku dostępne są takie rozwiązania techniczne, których zastosowanie zapewnić może jednocześnie zarówno ograniczenia w swobodnym przemieszczeniu się pacjentów szpitala w granicach wyznaczonych stref, ale jednocześnie także możliwość natychmiastowego otwarcia drzwi niezbędnych do ewakuacji w razie wystąpienia zagrożenia. Nie ma żadnych przeszkód, by takie rozwiązania z powodzeniem zastosować w kontrolowanym obiekcie. Rozwiązanie przyjęte bowiem w Szpitalu w postaci tzw. kluczy psychiatrycznych nie może być traktowane jako odpowiadające wymogom ochrony przeciwpożarowej.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach [...] w T., zarzucając decyzji [...] Wojewódzkiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w K. oraz poprzedzającej jej decyzji Miejskiego Komendanta Państwowej Straży Pożarnej w G., naruszenie przepisów prawa materialnego, a to poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Ministra Sprawa Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów, poprzez uznanie, iż zamykanie drzwi ewakuacyjnych na tzw. klucz psychiatryczny następuje w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie oraz § 11 ust. 1 tego rozporządzenia, poprzez nie uwzględnienie funkcji kontrolowanego obiektu, a także naruszenie przepisu ust. X pkt 3 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładów opieki zdrowotnej, poprzez uznanie, iż nakazanie zapewnienia natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z korytarzy poszczególnych oddziałów do klatek schodowych i na zewnątrz budynku w sposób określony w uzasadnieniu decyzji nie narusza wskazanego powyżej przepisu, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości a decyzji organu pierwszej instancji uchylenie tylko w zakresie jej punktu 3 i zasądzenie kosztów postępowania, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący Szpital ponowił argumenty przedstawione już w odwołaniu, podkreślając, że organ odwoławczy nie ma racji twierdząc, iż rozwiązanie polegające na zamknięciu drzwi ewakuacyjnych tzw. kluczem ewakuacyjnym stanowi naruszenie przepisu § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zakazującego zamykania drzwi ewakuacyjnych w sposób umożliwiający ich natychmiastowe użycie. Wyjaśnił, że rozwiązanie powyższe stosowane jest powszechnie w szeregu zakładach [...] i w razie potrzeb gwarantuje natychmiastową możliwość otwarcia drzwi ewakuacyjnych, gdyż każdy z pracowników medycznych posiada taki uniwersalny klucz (potwierdziły to ustalenia organu poczynione w trakcie przeprowadzanej kontroli). Skarżący dodał, iż posiada szczegółowo opracowaną procedurę postępowania w przypadku zagrożenia pożarowego, przy założeniu funkcjonowania drzwi otwieranych ręcznie z zastosowaniem "klucza psychiatrycznego", pozwalającą na natychmiastowe i bezpieczne ewakuowanie pacjentów z zagrożonej strefy, uwzględniające funkcję obiektu i funkcjonującą w praktyce bez problemów od wielu lat. Uwzględnia ona funkcję obiektu i specyfikę jednostki, którą jest sprawowanie opieki nad chorymi [...]. O uwzględnieniu tej specyfiki traktuje przepis § 11 ust. 1 wymienianego już powyżej rozporządzenia wykonawczego. W ocenie skarżącego, nakazanie zapewnienia otwarcia drzwi ewakuacyjnych w sposób wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie uwzględnia funkcji obiektu Szpitala [...], a tym samym decyzja narusza cytowany powyżej przepis. Nie jest bowiem uprawniony pogląd, że zamykanie drzwi tzw. kluczem uniwersalnym, nie spełnia wymogu umożliwienia natychmiastowego ich otwarcia i użycia. Dodatkowo wskazując na zapis ust. X, pkt 3 załącznika nr 1 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładów opieki zdrowotnej podkreślił, że warunki odnoszące się do szpitali [...] jednoznacznie informują o obowiązku zabezpieczenia drzwi wejściowych na oddział w sposób uniemożliwiający niekontrolowane opuszczenie oddziału. Zaznaczając, że w szpitalach [...] konieczne jest zapewnienia stałego nadzoru na osobami tam przebywającymi dodał, że proponowane przez organy rozwiązania prowadzące do automatycznego otwarcia drzwi za pomocą przycisku, nie potwierdziły swej przydatności w tych warunkach i mogą być nadużywane i wykorzystywane przez chorych. Także przepisy ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego (Dz.U. Nr 111, poz. 535 ze zm.) w art. 21- do 29 wskazują na potrzebę szczególnej opieki na przybywającymi w szpitalach osobami, które niejednokrotnie przecież mogą zagrażać i sobie, i innym, a przebywają w szpitalu nie zawsze z własnej woli. Reasumując skarżący podał, że obowiązek wynikający z przepisu wymienionego powyżej § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia znany był w poprzednim stanie prawnym i wówczas rozwiązania proponowane przez Skarżącego były akceptowane. Zaskarżona decyzja oraz decyzją ją poprzedzająca są wynikiem przyjęcia odmiennej od dotychczasowej interpretacji wskazanego obowiązku, co dodatkowo oprócz wskazanych powyżej powodów, dodatkowo spowoduje poniesienie znacznych wydatków finansowych przez skarżącego. Mając powyższe na uwadze w ocenie skarżącego skarga jest konieczna i w pełni uzasadniona.

W odpowiedzi na skargę [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. wniósł o oddalenie skargi podtrzymując swoje stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji. Dodał, że przeprowadzona kontrola wykazała, że poziom bezpieczeństwa związany ze stosowaniem "kluczy psychiatrycznych" jest niewystarczający i wiąże się z wysokim stopniem ryzyka, że drzwi ewakuacyjne nie zostaną otwarte w każdym przypadku, w którym zaistnieje taka konieczność. W ocenie organu aspekt ekonomiczny nie może decydować o zwolnieniu zobowiązanych z konieczności realizacji nałożonych nań obowiązków, mających na celu zapewnienie ludziom niezbędnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego. W ocenie organu istnieje możliwość uzyskania kompromisu pomiędzy wymaganiami przepisów Ministra Zdrowia i Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, poprzez umiejętne wykorzystanie funkcjonującego w obiekcie zabezpieczenia w połączeniu z innymi rozwiązaniami technicznymi znanymi w chwili obecnej.

Na rozprawie w dniu 13 listopada 2008 r. pełnomocnik strony skarżącej wnosząc i wywodząc jak w skardze, dodał, że oprócz wskazanych w skardze motywów dodatkowo argumentem przemawiającym przeciwko nałożonemu obowiązkowi w formie wskazanej w uzasadnieniu jest fakt, iż istnieje możliwość jego nadużywania przez pacjentów.

Pełnomocnik organu w osobie radcy prawnego poparł złożoną skargę. Pełnomocnik organu M. K. dodatkowo podniósł, iż wykonanie nałożonego obowiązku możliwe jest przy zastosowaniu odpowiednich rozwiązań technicznych uwzględniających specyfikę szpitala [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:

Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w treści ustawy. Kryterium kontroli wykonywanej przez te sądy określa art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stanowiąc, że jest ona sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sądy te rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu.

Mając na uwadze powyższe trzeba stwierdzić, że skarga zasługuje na uwzględnienie. bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji w zakresie kwestionowanego punktu 3 wydane zostały bez dostatecznego wyjaśnienia i rozważenia sprawy do końcowego jej rozstrzygnięcia, które to uchybienie proceduralne mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Zaskarżoną decyzją [...] Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej w K. utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej w G., na mocy której w punkcie 3 tej decyzji nakazano [...] w T. – "zapewnić możliwość natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z korytarzy poszczególnych oddziałów do klatek schodowych oraz drzwi prowadzących bezpośrednio na zewnątrz budynku z bocznej klatki schodowej". Utrzymaną w mocy decyzją Komendant Miejski Straży Pożarnej w G., stwierdzając, po przeprowadzeniu czynności kontrolno-rozpoznawczych, naruszenia przepisów przeciwpożarowych, nakazał [...] w T., na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.jedn. Dz.U. z 2002 r., Nr 147, poz. 1230 ze zm), usunięcie stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie. Wśród dziewiętnastu nakazów jako trzeci określony został wyżej opisany obowiązek . Jako jego podstawę prawną wskazano przepis § 4 ust. 1 pkt 13 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 21 kwietnia 2006 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz.U. Nr 80, poz. 563), zgodnie z którym w obiektach oraz na terenach przyległych do nich zabronione jest wykonywanie czynności, które mogą spowodować pożar, jego rozprzestrzenianie się, utrudnienie prowadzenia działania ratowniczego lub ewakuacji - m.in. poprzez zamykanie drzwi ewakuacyjnych w sposób umożliwiający ich natychmiastowe użycie.

W ocenie strony skarżącej, decyzja ta we wskazanej części narusza przepisy rozdziału X pkt 3 załącznika do Rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać pod względem fachowym i sanitarnym pomieszczenia i urządzenia zakładu opieki zdrowotnej (Dz.U. Nr 213, poz. 1568). W myśl przywołanych przepisów – wśród wymagań odnoszących się do oddziałów [...] znajduje się warunek dotyczących drzwi wejściowych na oddziały. Zgodnie z nim – drzwi wejściowe na oddział powinny być zabezpieczone w sposób uniemożliwiający niekontrolowane opuszczenie oddziału.

Należy w tym miejscu zauważyć, że wymienione rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji - z 21 kwietnia 2006 r., jest nieco wcześniejszą (parę miesięcy) regulacją do przywołanego przez stronę skarżącą rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 listopada 2006 r. Z treści wymienionych rozporządzeń wykonawczych faktycznie wynikają wykluczające się wzajemnie obowiązki, co w ocenie składu orzekającego nie może prowadzić do wydania nakazu opartego na jednym z rozporządzeń i pozostającym w sprzeczności z drugim rozporządzeniem.

W niniejszej sprawie orzekające w sprawie organy uznały, iż przeprowadzone czynności kontrolno- rozpoznawcze w zakresie ochrony przeciwpożarowej wykazały, "iż drzwi prowadzące z klatki schodowej na każdą kondygnację są stale zamknięte na tzw. klucz psychiatryczny (uniwersalny), który posiada każdy pracownik personelu medycznego szpitala". Zdaniem zarówno organu pierwszej, jak i drugiej instancji, zgodnie z cytowanymi już przepisami rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – zamykanie drzwi ewakuacyjnych, w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie jest zabronione. Dlatego też w punkcie 3 swojej decyzji Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej w G. nakazał Szpitalowi – zapewnić możliwość natychmiastowego użycia tychże drzwi ewakuacyjnych. W uzasadnieniu tego nakazu ograniczył się jedynie do stwierdzenia, że zapewnienie możliwości natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych można realizować poprzez stałe ich otwarcie lub zastosowanie rozwiązań równorzędnych, w tym np. wyposażenie drzwi w urządzenia przeciwpaniczne.

W ocenie Sądu w oparciu o zebrany i przedstawiony materiał dowodowy należy wskazać, że brak jest dokładnego rozważenia i przeanalizowania sprawy pod kątem specyfiki funkcjonowania kontrolowanego obiektu, a zwłaszcza wymagań nałożonych przez przepisy wykonawcze oddziałom psychiatrycznym zakładów opieki zdrowotnej. Z jednej bowiem strony przepisy rozporządzenie Ministra Zdrowia nakazują zabezpieczanie drzwi wejściowych na oddział przed niekontrolowanym ich użyciem i niewątpliwie zastosowanie tzw. klucza psychiatrycznego można uznać za takie zabezpieczenie, natomiast z drugiej strony przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zabraniają zamykania drzwi ewakuacyjnych (czyli także drzwi wejściowych na oddział) w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie. Zdaniem strony skarżącej dotychczasowe rozwiązanie funkcjonujące w Szpitalu odpowiada wymogom określonym w § 4 ust. 1 pkt 13 rozporządzenia. W przypadku, kiedy organy kwestionują to rozwiązanie, to powinny to jednoznacznie wykazać. M.in. powinny głębiej i wnikliwiej zastanowić nad faktem, czy zastosowanie tzw. klucza psychiatrycznego uniemożliwia natychmiastowe użycie drzwi ewakuacyjnych. Bez wnikliwego rozważenia tego problemu trudno bowiem jednoznacznie ocenić, czy dotychczas zastosowane u strony skarżącej rozwiązanie tzw. klucza psychiatrycznego, mające niejako wypełnić wymóg z rozrządzenia Ministra Zdrowia – "zabezpieczenia drzwi wejściowych na oddział w sposób uniemożliwiający niekontrolowane jego opuszczenie" jest niezgodne z obowiązkiem wynikającym z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji zabraniającym "zamykania drzwi ewakuacyjnych w sposób uniemożliwiający ich natychmiastowe użycie". Można bowiem zastanawiać się, czy faktycznie zastosowane u skarżącej rozwiązanie tzw. klucza psychiatrycznego – uniemożliwia natychmiastowe użycie drzwi ewakuacyjnych.

Poza powyższymi wątpliwościami zauważyć nadto trzeba, że przedmiotowa decyzja podlega egzekucji administracyjnej, stąd też nałożony nią nakaz musi być sformułowany w sposób jednoznaczny i umożliwiający wdrożenie postępowania w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 110, poz.968 ze zm.. W szczególności, w rachubę może wchodzić tryb egzekucji w drodze wykonania zastępczego obowiązku. Zatem nałożony na stronę obowiązek - zapewnienia natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych – powinien być w swej treści w sposób jednoznacznie określony i skonkretyzowany, a przede wszystkim powinien być wykonalny. Decyzja niewykonalna jest bowiem obarczona wadą kwalifikowana z art. 156 §1 pkt 5 Kodeksu postępowania administracyjnego.

W rozpatrywanej sprawie nakaz "zapewnienia możliwości "natychmiastowego użycia drzwi ewakuacyjnych prowadzących z korytarzy poszczególnych oddziałów do klatek schodowych oraz drzwi prowadzących bezpośrednio na zewnątrz budynku z klatki bocznej" oparto na stwierdzeniu, że dotychczasowe rozwiązanie powoduje stałe zamknięcie drzwi ewakuacyjnych, co jest zabronione w świetle obowiązujących przepisów. Przy sformułowaniu tego nakazu nie uwzględniono specyfiki kontrolowanego obiektu, nie odniesiono się do przepisów szczególnych warunkujących jego funkcjonowanie (rozporządzenie Ministra Zdrowia) a przede wszystkim nie wyrażono w sposób konkretny i jednoznaczny sposobu jego realizacji.

Organ dążący do nałożenia na stronę określonego obowiązku powinien go w taki sposób sformułować, aby z jego treści można było dokładnie wywieść co i w jaki sposób należy zrobić. Brak dokładnego sposobu wykonania nałożonego obowiązku skutkuje niemożnością wykonania tej decyzji przez zobowiązanego, co jest istotne przy ewentualnym zastosowaniu egzekucji administracyjnej w celu wymuszenia wykonania takiego obowiązku w drodze wykonania zastępczego, praktycznie je uniemożliwiając.

Stąd też zdaniem Sądu, nie przesądzając czy istnieje potrzeba i podstawa kwestionowania dotychczasowych rozwiązań (tzw. klucza psychiatrycznego), niewątpliwe jest, iż w rozpatrywanej sprawie wymagane jest dokładne i jednoznaczne ustalenie stanu faktycznego oraz wnikliwa analiza obowiązujących przepisów. Przyjdzie zauważyć, że organy centralne powinny dążyć do wzajemnego, niewykluczającego się uregulowania praw i obowiązków adresatów przepisów wykonawczych. Obecny stan sprawy nie pozwala na weryfikację prawidłowości nałożonego przez organ obowiązku.

Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zarówno zaskarżonej decyzji, jak i decyzji ją poprzedzającej organu pierwszej instancji (w zaskarżonej części) wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania i wyjaśnienia materiału dowodowego, czyli naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego.

Mając powyższe na uwadze, decyzje organów obu instancji należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.)

Orzeczenie o niewykonalności zaskarżonej decyzji oparto na przepisie art. 152 cytowanej ustawy.

O kosztach postępowania rozstrzygnięto po myśli art. 200 powołanej ustawy.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy niezbędne będzie ustalenie wzajemnej relacji wymienianych powyżej przepisów rozporządzeń wykonawczych, rozważenie potrzeby zmiany dotychczas funkcjonujących rozwiązań i w efekcie uznania ich konieczności bardzo dokładnego sformułowanie nałożonego obowiązku, wskazującego w sposób konkretny sposób jego realizacji, co umożliwi ewentualne jego wyegzekwowanie w drodze egzekucji administracyjnej.